12C107-2

s

d

z

"at

E

aE

H.

Sebecs

EEE TM

d

n

Y

)d

a

:

95

r

?

4

[

A

21

o

r

IN

z.

"

2

r

A.

*

e

s

&

»F

*

hs

s

E

r

i i

:

As

d-

3

X À

.ätï

£iT

3

BI

u

LO g

Z

22

AOUR U

TO

M.

Y

*

x

A -

*

É

[

Mw

u

TE

.

$-

z

33-

d

N

Een

t

&

E

ic6s

.

*

z

VE

d

3.X

L

H

R

eexm

PA

E

P

x

T

y

$-

T TC

d

M

i

n

a.

e

*

Es

s

€

I

r

W

M

(

x

-

n

p-

4

$

A

ex

g^

d

CR

d

z

(

.

nl

:l

E

*

P

E

S

W

"

T

E

-

ia

E

,

p

e

"m

R.

x

Ialu

)

W

mu.;

E

Lj

&

N

---

$

2

.æ&h

a

uvr

5

N

E

f

[

a

£

T

E

L2

$

75

W.

AE

s

J

E

x

A.

&-

XC

^

TU

2

"

*

a P

»

"

(

ä.

*

a

7)

r

——

P

Te

.M

x

l

9

*

p

s

É xN*.

w

E

r

o

".

L.]

E

M

--

d*

»

:

L

€

g5

-€

*

ojv

LA -

M.

u

P

N

:

-

e

6-

u

Faadty

P

b

DL :

PF.cape

.

:

-

L.j

798

E

N

[

£

u-

N

s

aX

N

E

zes

u

&

n

E

:

x

w«,ww

*«

N

E

a

E

N

ii

Ed

E3

|

g

,M

*

L

L/

W

x

X

—

*j

-

&

N

i

E

9

E

2

M

?

E

z

P

x

v

d

a

Ls

Rs

«

Hs

r

S

E

I

v

n d

w o«

IH

pE

Dd

ERN

*

m

t

É

*

vt

A.

Fj

i

-

$^L

E

E*

UA

s

X

C

—

W

44

Pa

e

"

g

: $

LA

U.

/

*

E

b

/

NT

€

(1&?

8

*

$

e

a

"

— .

eN

N

À

b

x

N

m

A. ^

$

$

g

DMK

g

LC

——

E:

b a. i

d

j

m a

6

ä

o

rR

* m

c

*

;

o

E

v ]

E

E

E

* -

FX

[]

V

AE

2

z

-

M

[* 2

$r

a

s

E

A IT

*

e

y

XW.

M

m

*

*

e

É

Es

AR

L4

"

n

z

W

u

s

.

Ts

3

*

,

L

P

»

J

N

*

«

9.

I5

-

"s

2

f

3*

g

:

D.

&

P

EO

Ers

M

É

n

e€

N

*

*

3

e

$

Ad

A

P

24

;

d

a

Z

3

4

s

À

zi

S

j

".

EL D

Z

4

*s

t

Iu

m

r

Jf

r

^

st

.

s

9

BA

dbe^

M

P

à

ENS

&

—

X

æw

Ab TT

A

:]

X k

"

As

(*

5

41

N

d5

o

T

?

*

i

ij

*

j

g

U^

*

v

-

I

:

-

^

»

$

nE

/t.

WTF .

d

—

-

-9

5

L:

s

a*

m

.LVXV.»

2 0

Es

as d

o

du

iif

RE

CNES

Es

E2

íe6

PA

(P d

dÀ

rnomen as r

n

DEDNUEUEGEDENIS:

UUIEIIGIGUEUEESNNET MSSEDNNUID

——

.tx-

7*

33

mmtæ

u

-

—Á—

6,3-..,?.:. p

—

-

d

-*

]

G

"m

A

r

"-

ii

x

s

i.

-

-

d

a

i

d

as

Lal sst ag

——

——

u

r

uets

a us

—

—

—

L

—

—

——

—

——

——

—

p

T-

DE

A

COP ;

DEH

]| HIST

1 CONCE

W

ONNI

mä

(

— —— m

LIUNI

—

-—

—

w

INSTRUCTISSIMA

BIBLI. HECA

MANUALIS.

CONCIONATORIA.

IN QUA

DE

VIRTUTIBUS, VITIIS,

SACRAMENTIS

NOVISSIMIS, ALIISQUE SIMILIBUS MATERIIS IN ECCLESIASTICA

CATHEDRA TRACTARI SOLITIS,

COPIOSA ET SELECTA PRO CONCIONIBUS, EXHOR TA TIONIB US,

A4LIISQ UE SPIRITUALIBUS JNS TRUCTIONIBUS MATERIA,

NEMPE

DEFIN[TIONES DIVISIONES, SENTENTL/E SS. SCRIPTUR/E, & SS. PATRUM,

HISTORLE SACRJE & PROFANJE, SIMILITUDINES, MOTIVA, MEDIA, DOCTRIN/E ASCETICJE,

CONCEPTUS PRJEDICABILES, MISCELLANEA, AXIOMATA, & PROVERBIA, & TANDEM LOCA AUTHORUM,

FUSIUS DE TALI MATERIA TRACTANTIUM, EX OPTIMIS QUIBUSQUE AUTHORIBUS, SINGULARI

DELECTU ET INDUSTRIA COLLECTA, FACILIQUE, ORDINATA, ET GRATA METHODO

DIGESTA PROPONUNTUR.

OPUS.

OMNIBUS ANIMARUM PASTORIBUS, NECNON DIVINI VERBI PRECONIBUS ET VITäJ

ASCETICZE STUDIOSIS IMPRIMIS UTILE, €& A4D LEPANDOS CONCIONUM LABORES ACCOMMODATUM;

CUI PRAETER ALIOS INDICES COPIOSUS INDEX CONCEPTUUM BREVIUM PRO CONCIONIBUS

IN DOMINICIS ET FESTIS INSTI TUENDIS AD;)'ECTUS EST.

EBäTäO NOVäESäMA

MULTIS ERRORIBUS PURGATA, ET QUAM PLURIMIS HISTORIIS MEMORABILIBUS, NOVIS-

QUE TITULIS PERUTILEM MATERIAM CONTINENTIBUS ADAUCTA

OPERA

& STUDIO

[

R JP TO B ]LAE ]LOIH[N]ER S. J

TOMUS Il.

CONTINENS

LITERAS I

L,

M,

N,

O,

P.

CEOSSIPCHSBGEEMUNED

5f

MÉ

PERMISSU SUPERIORUA.

af p -- —

t^

CU

—

fe»

coomos

—

— ——

o.-..-ï u M uerpen, 8 a 49 ais " a 9.

r passeed )

— —M

—

—

AUGUSTJE VINDEL. ET OENIPONTI

SuxPrisus JOSEPHI WOLFF. xpccrixxr

!

;

*

E

a

OP

"

^é

L

z

T T.

EO

jl

&

$r

s

e

;

d

i

53

5

&

4

"

t

E

»

(s

m

al

ä

x

4

7

:

D

É

£

b

T

É

i

*

d

Ed

L.2

rj

&

*

*

-

Ed

d

*

a,

^

T

m

j

d

d

h

Qs ol

;

AE'

9

Ll

f

p

i

do.

1

zj

r2

3;

E

*

AF

"

a

v

E.

Dd

s

X

£

Pt

Y

h

f

?g?'

"

"

/à

P

3

U

f

*

i

"

p

z

F3

É

EM

**ä&

ï

E

D

E

».

)

^

z

&

£

À

1

Delsr.

tit, p.

Éd

us

$0954

5

b

]

11;

£

-

H

m

s.

i

-

Mp

Ka

D s

j

"d

-

"

T

L

xR

E

*

::

:]

*

Kï*;

"

E

i

IOM

£

;æ.

-

ä

À

E

':

7

-

LA

Y

*

)

*

j

C

&

m

v

*

4

2IN

m

—

Ms ia

— À "

ä.Thgm

j &t

E

[4

;

X

"

Á

;W.Q.4

LA

e

$

L]

:ïf

r*

*

j

d

E dzci dl

P

LA

v

4999

"i

,

Mllth.g

xf

rE

"A

a

^

nf

9.13

-

a

Ms

—

^

-

w

dfhs

v

I

Pdia.

j

]

*

um

g

Áte

o a

g

d

x k&;;?-*

A

d

LE

"E

du

L

(

H'SM

&

!4,

i l

-

La

B

?.

1

*

1

d

?

"-—

L d

^

D

L.

"—

egae

Á

p

LP

:

M e

*

——

db (2

Gu

N

p As

AUT

XMEAS

,äxþ

N

ä:s

IN

hf

5

DW

7

ia

k

5

/f.æ)/

/

S

M

N

S

j

N

L

a

d

N

p9

R UNLE s v

/i

EM

7

N

R

ii

:

Z -

N

!

w d

;g»js)vg.-&-"äw

*iä,,

A

t

t

D

'K& i

E

ff

(

3

AUN

ENN

M

J h

Q

QU

A

ff

X*-

E

-

P

;,gæä

m

"

d

p

r

À

3

; Ilal

Á

Ü

:',/x

ex

IÀ

$

,:;-y(kl

/

f

|j] evitiNE

E d

N

/6'

N

N

iU

g;f

T

UE

)

Xæ

-

z

L.

»

—

s

Á

P l

W& Y

xö

N

E EEE

ERV

A

7

177

ii

Al o 5

£

WA a.

N

W

2

h

X

-

u-

ET a

7277

p

i

"

A

N

!:F

7

n

x*v*'r'u

E

E

WE

—

.

m

m

R S

Mueba AUs

/,-K

ï,o

Zl

3 ä*«ä

»

| ao

jä

QW

-

QX

;

m

x É

j

[

N

«2

d

H

H AUA

NZONY

j

»

u

l

x

Ms

s

*:

7

í

Q7E

u

Y4

J)X

*1&,251

,

n Mf ,

i

U

A

.

NU

$.

I.

usque in eternum. Atque adeo hortatur Je- Jer. 13.

remias : Date Domino Deo veftro gloriam , v. 16.

QUOAD;

ESSENTjAmL

4

antequam contenebreícat.

IV.' Secunda, F/etus, juxta illud M

atthai ; Matth.13.

V. 24.

'De-vflm'tiq.

ibi erit fletus & firidor dentium ; fiecus qui-

I.

dem , ut S. Bernardus ait, ob ignem, qu

j9. Bern.

D

. in Pf.

non extinguitur ; ftridor vero ob vermem,

qui ha.

dag.

St locus iis ,de&i'natus, qui iethali

qui/non moritur.;. de quo fletu recte S. Cy-

E

tift, p.

]

peccato obnoxii, impoenitentes

rillus, illic, ait, ingemiícunt affidue, nec ul-

&»e8$9

vita decedunt; ubi cum demoni-

lus miferetur : clamant de profundis, & ne-

N

, bus, beatifica Dei vifione, & bo-

mo flectitur : lamentatur, & nullus eripit.

norum omnium zterna fruitione

-VW. 'Jertia e(t, Fames & fitis, juxta illud S. Pf 58.v.7.

orbati, eternis autem eraffantis

Davidis: Famem patientur ut canes.

Et bi- Apoc. 14

"

flammz ardoribus addi&ti, (ine fine, requie,

bent de vino irz DEI.

Sicque . implebitur

V. 18.

& intermiífione ardebunt.

Clarius alii fic

prophetia I(àiz dicentis: Ecce fervi meill 65. v.

: de(cribunt : infernus eít locus fübterraneus

comedent, & vos efurietis: Ecce fervi mei !9*

3

-damnatis angelis & homiribus paratus, in

bibent, & vos fitietis.

quo eft omnis mali przíentia , omnis poenz

; E.. Quarta, Füator, juxta illud Aþocalyp- Apoc. ar.

V. Q*

inde(inentia. Vocaturetiam in fcriptura Ge-

fis: Pars ilorüm erít in (tagno ardenti, igne;

henna, ob comparationem cum valle profun-

& fulphure. — Quam gravis autem hic foetor 4 4

da prope Jerufalem, ubi Judzi idolo Moloch

futurus fit, ex S. Bonaventure tcflimonio prey, c, s.

filios fuos in igne immolabant, & ne per-

colligi poteft dicentis: (i vel unius damnati regi.

euntium e;ulatus audiretur .a parentibus,

cadaver in orbe hoc noftro fit, orbis totus damn.

ab €o inficeretur.

i

tympanum pulíabatur,

qui locus ,Gehgnna

- VIL. Quinta, Jgnis, juxta illud.S. Marci ; Marc. 9.

five Tophet Vappellabatur.

v. 46.

ubi.vermis eorum.non moritur, & ignis non

Deut

32

Diu;/io.

extinguitur. .

- De quo ipfe Deus, ignis, in- ,

292

II. Dividitur hzec inferni poena communi-

quit, fucceníus eft in furore meos.. & arde-

ter in poenam damni, & fenfus ; quarum prior

bit usque ad inferni noviffima. .. Et clarius S. s. Hier. i:

privatione vifionis beatificz, poflerior in do-

Hieronymus : in uno igne omnia fü

lorum fecfibilium in&iGtione confiftit; cum

fentiunt in inferno peccacores.

pp-lif;ia Pam.

enim divina juftitia (ecuadum do&rinam D.

VIII. Sexta, ermis, juxta citatum D. Mar. Innoc.1

$. Thom.

Thomz zqualitatem poftulet, in culpa au-

ci textum, qui quidem duplex eft, innocen-

de mifer.

3. contr.

hum. vit

gent.c.48.

tem duo interveniant, aver(io à Deo, & con-

tio tefle, interior

. qui radit cor : exterior, , ,.

veríio ad creaturas, quibus Deum poftponit

qui radit & urit corpus.

Hic eft vermis, in- s. perg,

ss peccator, juftum omnino videtur; ut nec in

quit D. Bernardus, qui non moritur, memo- s. de coi.

L

conípectum hujus beneficum unquam admit-

ria preteritorum. Semel injeQtus, vel po- fid.

tatur, nec a creaturis aliud, quam torrmen-

tius innatus per peccatum , hzfíit firmiter,

Nec ceffat

E

- taxcxpcriatur.,

nunquam deinceps avellendus.

radere conícientiam , eaque paftus efca uti-

- Pene pariicülares.

que inconíumptibili. perpetuat vitam. Hor-

Matb.os. — TII. Prima tenebre, juxta illud Chrifti : Mit-

reo vermem mordacem, & mortem vivacem,

v 13.,

tite eum in tenebras exteriores, ut, quem-

Horreo incidere in manus mortis viventis,

S. Atig, in

admodum S. Auguftinus diícurrit j'"penitus

vitze morientis.

F. 6.

' dimit- Jeb, 1e,

p

extra Deum fit, quisquis, dum tempus eft;

IX.. Septima, Locus, de quo Job :

1&32. v, corrigi noluerit. | Hinc lfaias clamat: tene-

teme ergo, ut plangam paululum dolorem V: ?T

14 * " bre & palpatio fadte funt fuüper fpeluncas ;

meum, antequam vadam , & non revertar

AR P. Lobn. Bib. Man. Tom. II.

ad

2

4

Bibliotbecæ Manualis . Concionatoriee

ad terram tenebrofam, & opertam mörtis.

IIl. Dominus deducit ad inferos, & redu- , neg.c.o.

y

cit; quod S. Gregorius fic explicat : Omni- s. Greg. "

caligine, terram miferiz & tenebrarum, ubi

urpbra mortis & nullus ordo, fed fempiter-

potend Deo ad inferos ducere, eíl, pecca-in cit.Joc.

nus horror inhabitat.

torum COI:d*a. g,ternorum cruciatuum confi-

De quo loco pathe-

S. Bern, f; tice S. Bernardus fic loquitut : O regio dura

deratione terrere. Et quoque ab inferis re-

p

ducere, eít, ierritas poenitentium , atque

de quin- & gravis, regio extimefcenda, regio fugien-

quere- da, terra oblivionis, terra afflitionis, terra

commiffa lugentium mentes fpe vitz inde-

giono

ficientis attollere. 'Tum quippe peccare dc-

Mi

miferiarum, in qua nullus ordo, fed fempi-

LL

ternus horror inhabitat. . Locus letifer, in

finimus, cum fuperna gratia mollitis cordi-

bus futura tormenta formidamus.

quo ignis ardens, ubi frigus rigens, vermis

immortalis ; foetor intolerabilis, mallei per-

l!

cutientes, tenebrz palpabiles, confufio pec-

III. Defcendant in inf'emum viventes 5pi] a.

9.

ne, ut nonnemo ait, defcendant morientes 5

catorum. Totus tremo atque horreo ad me-

dolores ejus r

"

evifant; 1ïut horreant, öc refue

moriam iftius regionis, & -concufïïa funt omnia

9iant.

[

ofía mea.

Y

Cafis. in X. Odtbava, Sorietas * nam, ut Caffianus

N,,,.,Deüorïabit eumgignis ; qui non füc- Job,k.ge.

eonfeft,

M

Ru;«'-;ï L-

ait, ibi atroces fane angeli commorantur;

cenditur.

Super qug verba S. GregoriusS. Greg. l.

»

quorum brachià funt ut capita draconum;

ait: Miro modo paucis verbis expreflus:5. mor.

PO»

Dnt

quorum oculi igneas ex fe fagittas emittu

eít ignis gehennz , Omnipotentis juftitia !7*

quorum dentes ut elephantis prominent, &

füturorum przgícia, ab ipla mundi origi-

ftimulantad tormentum ut caudz fcorpionis,

ne gchennz ignem: creavic, qui in poena

M

quorum afpeétus dolorem inducit, wremorem,

reproborum. eíle femel inciperet , fed. ar-

h

ec mortem. Ét hi nempe fünt fpiritus illi,

dorém füum etiam fine lignis nunquain fini-

Ectl 39.

qui, tefte Siracide, ad vindi&tam creati füunt,

*I'Cf.

Y. 35*

& in furore fuo firmaverunt tormenta fua;

V. Flatus Domiihi , ficut torrens fuülphu- 1f, c, so,

ut, quemadmodum Liranus loquitur, qui fue-

ris füccendens eum.

runt illis voluntarie fubjectiin culpa, eisinvo-

luntarie fubjiciantur in poena.

Nec credat;

VL De cadáveribus eorum afcendet foc- Ibid; c.34.

quis folatium fe ex eo capturum, quod multos

tor.

$

fe in his tormentis focios habere videat, nam

VII. Collegit füroretnï fuum in me,

--& Job. c. 16.

&

confolatio, ut fapienter advertit S. Aug. qua

comminans mihi , infremuit contra me dens

a malis aliorum originem trahit, in mediocri

tibus fuis ,. hoítis.meus terribilibus oculis

tantum affliétione locum habet, quando au-

N

me intuitus eft.

v

tem magüus eít cruciatus, & anima nimium

vexata, adeo fluctaüatur, ut feipfam quoque

.VHI. 'Omnis dolor irruet fuper eum. - — Tbid.cao.

hi

ignorare videatur, nullum ex aliorum confor-

IX. anes eos ut clibanum ignis, in teme Píal, 10.

tio folatium percipere poteft, id quod ex poda

pore vultus tui, Dominus imára fua contur-

grico colligere licet, qui fi acutis doloribus

babit eos, & devorabit eos ignis.

cruciatur, etíi mille offerantur vehemen-

X. Dolores inferni circumdederunt me;Pál. 17,

rius dolentes , ne r;fpic:re quidem dignabi.;

tur.

praoccupaverunt me laquei mortis.

XI. Nona, Defpevatio :

damnatis 'qui*p'p'ä il-

Jer. 30.»

-"XI. Videntes turb

L

V. !I.

lud leremiz vaticinium convenit : Infanabis

*

"

abuntur -timoge horri- Sap. € $»

Y

lis eft fractura veftra, peffima plaga veftra,

bili.

plaga inimici percufli eftis, caftigatione cru-

XII. Abfcondäm'v-faICiem meam ab eo, & Peut.

Y

deli, infanabilis eft dolor vefter. Qus' poena

erir in devorationem , invenicnt eum omnia

& 314

D

If

merito gravilfima cenferi poteft, cüm juxta

mala.

commune proverbium , ultima omnium mae

lorum fit' eterna defperatio.

- XIIL. Terra miferiz

: & tcnebr:*ïmm . ubi Job.c, 1e.

Matth.25.

XII Decima, ZEternitas, juxta illud Chri-

nullus ordo, fed fempiternus horror

»inha-

v. 41*

fti : Difcedite a me maledi&ti in ignem eter-

bitat.

l

Ezech.21.nugm, — Ut fciat omnis caro, quia ego Domi-

XIV. Quarent mortem & non invenient Apoc.e.9.

x

v. £.

nus eduxi gladium meum de vagina fua irre-

eam, & defiderabunt mori, & fugiet mors

h

VOQabilem.

ab eis.

,

LU

II.

$.

XV, Dabit ignem, & vermes in carnem Judith,

eorum, ut urantur, & fentiant usque in fer*. c- 16.

lt

EX S. SCRIPTURA.

piternum.

: Qualiias—.

XVI. Lata porta, & fpatiofa via eft, quz

Matdl. 7e

k

ducit ad perditionem, & multi fun

T.

: qui in«

trant per eam.

Ul 48 C'Icut oves in inferno/poüti fuht, id eft, in-

XVIL Juxta multitudinem adinventio- yog. ,ay.o.-

N

.^ quit Michael de Bononia, ponentur poft

num füarum, fic & fuüftinebit; qui enim, aitv. 1$.

ipforum mortem : ficut ovis ignoranter du-

S. Gregorius, multa adinvenit ad culpam,S. Creg.

h

- Ccitur ad miortem, fic ifti ignorantes vita

Y

- brs.mor.

-

novis adinventionibus cruciatur in poena.

C E.

M

gugam, in rin.fernum ducuntur.

XVIIL

Q

RUERT RUT at

,

Jiulus LXXIL — fhufernus:

3

h

0C

PÉiro.v.y. XVIIL Pluet fuper peccatores. laqueos

XXXVIII.

Dilatavit infernus animam Ila. s.

ignis, & fulphur, & fpiritus procellarum,

fuam , & aperuit os fuum absque ullo ter- v. 14

pars calicis eorum.

mino.

I,

job. 24.

XIX.

Ad nimium calorem tranfeat ab

V. I9.

aquis nivium, & usque ad inferos peccatum

5.

IIT.

llllu:

EX SS, PATRIBUS ET DO-

Mat'. g.

XX. Filii regni ejicientur in tenebras

CTORIBUS,

v. 12.

exteriores ; ibi eric fletus & firidor den-

tium,

Verztas.

If. 53

XXI. Quis poterit habitare de vobis cum

I

V.14.

igne devorante ? aut quis habitat ex vobis

N

Ullus fibi blandiatur, & dicat, quia Deusrpnoc. de

cum ardoribus fempiternis?

non in finem iraícetur , neque in gter-cont.mun.

Ter. 9.

2

V. 15,

XXII. Ecce ego cibabo populum 1flum ab-

num indignabitur, fsd miferationes ejus fü- c. 1.

fynthio, & potum dabo eis aquam fellis.

per omnia opera ejus.

Quia cum iratus eft,

41

Apoc. 14

non oblivifcetur mifereri, nec quicquam eo-

0f

V. 9.

XXIII. Si quis adoraverit be(tiam & ima-

ginem ejus, & acceperit chara&terem ejus in

rum, quz fecit Deus, odivit.

Affumens in

tonte fua, aut in manu (ua, hic bibet de

errorem argumentum, quod ait Dominus per

vino irz Dei, quod miftum eít mero.

lfaiam prophetam : coni,reoabuntur in con-

Malaeh

"XXIV. Ecce enim dies veniet füccenfía

gregatione unius fafcis in lacum, & clau-

4. v. P

qui caminus, & erunt omnes füperbi, &

dentur in carcerem, & poft multos dies vi-

fitabuntur.. Homo namque peccavit ad tem-

omnes facientes i impieratem, ftipula, & in-

pus, non ergo puniet Deus in eternum. O

flammabit eos dies veniens, dicit Dominus

Y

exercituum, qua non dcrelmquet eis radl-

fpes inanis !. O falfa przfümptio ! non cre-

cem & 0ermen.

dat fruftra errore deceptus, quod aliquo pre-

tio fit redimendus, quoniam in inferno nulla

eft redemptio. Congregabuntur ergo pec-

Quantztas.

catores in lacum, & claudentur in carcerem

i6,

Sap(v6.

& 10.

Seré m Potentes potenter tormenta pa

fcilicet in inferno, in quo fine corporibus us«

tlentur .

Et foruornbus fortior inftat crucia-

que in diem judicii torquebuntur, . & poft

th.

Apoc. 18

multos dies, poftquam videlicet refurgent

XXVI. antum fe glorlfïcat, & in deli-

cum corporibus fuis in novifimo die, vifita-

V. T

ciis fuit, tantum date illi tormcntum & lu-

buntur, non ad falutem, fed vindictam; quia

»

&um.

poft diem judicii gravius punientur.

»

Íbid. v. 6.

XXVIL Reddite illi, ficut. & 1pfa reddi-

lL. Dixit hoc infinita Dei fapientia : &,S. Aug.

dit vobis: & duplicate duplicia fecundum

(12, deci-

qua damnatos punit, eft infinita Dei poten-

vit. Dei

opera ejus: in poculo, quo miícuit, miíce-

tia; quod facit miris, fed veris modis.

C€. I9,

te 1111 duplum.

|

Oua'ztczs.

h

4Eternitas,

III. In inferno, etfi erit ftimulus poenltu-s Aug. de

o

pt. 76

XXVHLE Etenim fagitte tuz transeunt:

dinis, nulla tamen erit corre&tio Voluntatls,üde ad Pe-

V. 19

VOX tonitrui tui in rota.

a quibus ita culpabitur iniquitas propria, u

ut truni.

nullatenus ab iis diligi poffit vel defiderari ju-

Matth.25. —

XXIX. Ibunt hi in fupplicium zternum;

ftitia.

v. 46-

jufti autem in vitam zternam.

- [V. Illa ultrix lamma concremationem & $. Greg. 1.

1í.34. v. 9.

XXX. I[n fempiternum aícendet fumus

lumen non habet, quia quo illos gehennae?: moral

ejus, a generatione in generationem defola-

flamma devorat, a vifione veri luminis cz«

10

b'tur; ia fzecula fzculorum nullus erit tran-

cat, ut foris eos dolor combuftionis cruciet,

fiens per eam.

& intus poena czcitatis obícuret, quatenus

Ib. 6*. v.

XXXI. Vermis eorum non morietur, &

qui Authore fuo corpore & corde delique-

24

1'9.

ignis eorum non extinguetur.

runt, (imul corde & corpore puniantur, &

Apoc. 9.

XXXII. In illa die quazrent homines mor-

utrobique poenas fentiant, qui, dum hic vi-

V. 6;

verent ,- pravis fuis delectationibus ex utro-

tem, & non invenient eam : & dcüderabunt

mori, & fugiet mors ab eis.

que ferviebant.

V. Ejicientur in tenebras exteriores , ut!dem c. g.

Jet. 51.

XXVIII, Inebriabo eos, ut fopiantur, &

u

Y 89-

dormiant fomnum femplcernum, & non con-

illic dentes ftrideant, qui hic de edacitate fuper

furcant.

gaudebant ; nam fletus de ardore, ftridor de Matth.

frigore excitari folet.

Ibi duplex effe oíten-

Jer. c. 15.

XXXIV. Fa&us eft dolor meus perpe-

!

ditur gehenna, fcilicet nimii frigoris & in-

tuus, & plaga mea defperabilis renuit cu-

tolerabilis fervoris.

rarl

. VI.

Pfalm. 49.

XXXV.Non dabitDeo placatloncm fuam'

Ignis. gehennz lucebit miferis adiád. 1 z,

laborablt in eternum.

augmentum, ut videant, unde doleant ; & de fur,

non ad confolationem, ne videant;. unde gau. bono,

Job. c. 2c.

XXXVI. Luet, quz fecit, nec tamen con.

deant.

fümetur.

'VII. Aflligetur relictus in tabernaculo fuo.S. Greg. 1.

Matth

XXXVII. Difcedite a me maledi&i in

€. 25.

Imqm tabernaculum caro eft, quia ipfam lztus 1. mor.

ignem zternum,

inhabitat, &, fi fit poihmlc, optat, ut eam nun. &* &

R. P. Lobn, szl Mn. Töm. n

A2

quam

4

Bibliotbece .:Manualis Concionatoriq !

quamrelinquat. Quam videlicet carnem cum

peccati, etiam poenz quantitas metienda eft.

in refürre&tione receperit, cum ea gehennz

Deus enim dabit nobis panem lacrymarum

igni traditus ardebit ; tunc ab ea educi ap-

& potabit nos lacrymis; fed in menfura;

m

petit, cunc ejus tormenta evadere, fi valeat,

tnenfura autem hzc erit, quam f(ibi quisque

9 (

quzrit, tunc incipit velle vitare, quod ama-

vel minus, vel amplius peccando quz fierit,

jn!

vit. Sed quia eandem carnem Deo przpo-

XIV. Colligite primum zizania, ait: Fa(ci- 5- Greg. in

iC 13-

fuit, judicante Deo agitur, ut ex ea amplius

culos ad comburendum ligare, efteos, qu

Matth,

in igne crucietur, Hic itaque eamrelinquere

eterno igni tradendi fünt, pares paribus fo-

non vult, & tamen ab ea abf(lrahitur ; illic

ciare, ut, quos fimilis culpa inquinat, par

eam relinquere appetit, & tamen in ea pro-

etiam poena conftringat.

AEternitas.

pter füpplicia fervatur. Ad augmentum ita-

que tormenti & hic de corpore nolens edu-

XV. Quisquis ad toleranda inferni male [gem 1. 9.

citur, & illic in corpore tenetur invitus ; &

defcendit, nequaquam ulterius ad lucem re- moral, -

propterea de talibus dicitur : affligetur reli-

dibit; quia nequaquam ultra mifericordia

étus in tabernaculo íuo.

i

parcentis liberat, quos femelin locis poenali--

Pena Jenfus.

.

bus juftitia judicantis damnat.

$. Derm,

VIil.Time gehennam, contremi

fcea denti-

XVI. Addiftridi Judicisjuft

itiam pel;tihet? Id&m.

fer. 3. fü« busbeftiz infernalis,a ventre inferni;arugien-

ut nunquam careat fupplicio,. qui nunquamn

perSalve «tibus

in hac vita voluit carere peccato ; & nullus

preparatisad eícam. Timevermemro-

Regina-

dentem , fumum & vaporem, & fulphur &

deturiniquo terminus ultionis, quia, quamdiu

valuit, habere noluit termipum criminis.

H

fpiritüm procellarum ; time tenebras exterio-

Wi

res, & dicito: quis dabit capiti meo aquam;

XVli. Ob bocinflexibilis & obftinate men- 9: Dere.in

n

ep. 252.

& oculis meis fontem lacrymarum, ut prz-

tis malum punitur zternaliter, licettempora-

veniam fletibus flecus , & ftridores dentium.

liter perpetuatum, quia quod breve fuit tem-

Bellov.

IX. Sciendum eft, quod reprobi, quia &

pore, vel opere, longum effe conftat in perti-

fpec. mor. anima fimul & carne peccaverunt, illic in car-

naci voluntate ; ita utfi nunquam moreretur,

$C

pa 30 .2.

I$

dift, 1.

ne patiuntür, & in anima cruciantur. lUInde

nunquam velle peccare defineret ; imo fem-

&1

bene per Píalmiftam dicitur : Pones eos ut cli-

er vivere vellet, ut femper peccare poflet.

Dion:Gar.

banum ignis, in tempore vultus tui, Dominus in ira

3XVIII. Elaptis decem millibus annorum,

"

in fpeculo

füa conturbabit eos, 62 devorabit eos iguis ; nam

adjicientur centum millia, poft hec centum

clibanus intrinfecus ardet, is vero qui devo-

millia, tot jungentur myriades & milliones; mundi,

ratur ab igne, exteriori parte incipit concree

quot in firmamento funt ftellae,. & in litore

maris areng.

Poft quz longiffima annorum

l

mari ; ut ergo facra eloquia reprobos ardere

interias & exterius demonítrarent, eos ab

fpatia quafi nihil de poenis noftris recifum ef-

fet, fic iterum ab initio pati tormenta inci-

igne devorari, & ut clibanum poni, teítan-

tur, ut per ignem devorentur in corpore, &

piemus, atque ita'fine interruptione, fine

er dolorem ardeant in mente,

,

fine, fine modo, volvetur afïidu; no&ror"u'm

Ibidety.

X. Si ante oculos cordis noftri pofitus fit

tormentorum rota.

E

&

it incxfinguibiliä S. Eufeb.

din

homo, exempli caufa, qui tam in ipfis ocu-

XIX. Expiatura illic er

Emiff.

11

lorum füorum pupillis, quarp etiam in fingu-

concrematio, quidquid hic non ftuduerit (a-

om. 3, de

u

lis membris ferrum ignitum & candens in-

nare correptio. . Ardens inferni puteus ape-

fixum habeat, ut nec medulle, nec intefti-

rietur; deíceníüs erit, reditus non erit; de

epiþlvl.—

na, nec omnino quidquam in toto ipfo cru-

hoc puteo propheta commemorat: neque ab-

ciatn immanitate careat, vel eam levius,

Jürbeat sue proyundum, neque urgeat fuper me puteus

os fuum.

Ideo autem dixit: neque urgeat futer

quam in oculis aliquatenus fentiat, qui; di-

cam ? anguítiatur : quis hunc (anz -.entis

me o$ fuumn, quia cum füfceperit reos, claude-

vxtimet inter ifta ? fi tanta erit acerbitas in

tur farífüum, & aperietur deorfum, dilatabi-

Ms

uno tormento, quid ergo in tanca diverfitate

tur in profundum, nullum fpiramen, nullus

F

liber anhelitus, clauftris defuper urgentibus

& pluralitate tormentorum, quz fimul con-

current in uno damnato?

relinquetur.

Detrudentur illic valedicentes

$. Greg.

XI. Dumrecognofco Job fedentem in fter-

rerum nature, ultra nefcientur a Deo, qui

apud

quilinio, Joannem efurientem in eremo, Pe-

Deum fícire noluerunt.

Manfi

XX. Quiin hac vita fru&uofam non fecerit $. Aug.

ib.

trum pendentem in patibulo, Jacobum de-

difz 27. collatum Herodis gladio, cogito, qualiter

poenitentiam, habebit quidem in alio faeculo de fidead

l

n

e

peenitentiam de malis fuis, fed indulgentiam

etþum.

G

Deus in füturum cruciabit, quos reprobat,

.

e

qui ita dure affligit, quos amat. Si cum in-

in confpectu Dei non inveniet ; quia etfi ibi

erit funiculus poenitudinis,nulla ibi erit corre-

timis amicis fic agitur tempore gratie, quid

hoftibus fiet tempore vindi&tz & juf(titiz ?

&io voluntatis ; a talibus enim ita culpabitur

uantitas.

iniquitas fua, ut nullatenus poffit ab eis diligi,

Menig. XII. Licet gehenna una fit, non tamen cun-

vel defiderarijuftitia. Sicutilli, quicumChri-

moral,

fto regnabunt, nullasin fe malz voluntatis re-

&os una,eademque qualitate füccendit ; quia,

uod hic difpar agitvaletudo corporum, hoc

liquias habebunt ; ita illi, qui erunt in fuppli-

cio ignis cum diabolo & angetis ejus deputa-

illic exhibet difpar caufa meritorum.

Orig.ho.9.

X1ll. Si peccator fum, numquid eadem mi-

ti, ficuc nullam habent requiem, fic bonam

nullatenus poterunt habere voluntatem.

là

ipl,num, hierit poena, fifemel peccavi, quz, etfi fecun-

Á

do; & tertio, & fi frequentius peccemus? non

XXI.Ibi( nempe in inferno)nec qui torquet,

S. Bem.,

,

W

tur, ali. Medit.c.

6

P

i»ta.ef"rivt, fed pro modo, & numero, & menfura

aliquando fatigaþuþ? nec qui terque

quando

Titulus »'LX XIL luferuus.

)

uando moritur ; fic enim ignis ibi confü-

tem, & in alia quoad obflinationem ; quía in

mit, ut femper refervet ; fic tormentaa

inferno in ea voluntate, qua difcedit, in ea

gun-

tur, ut femper renoventur,

remanet ; peccatum enim licet (it finitum,

Raban. l.

XXII. Ifaias propheta de reprobis,& füppli-

tamen durat n infinitum, ideo punitur pcena

9: C h

cio mancipatislonge ante predixit: Perimis eo-

infïni'ta duratione, acerbitate tamen finita.

in Eccl,

vum non mortetur, C5 ienis eorum mon extinguetur, &5

ZEquitas.

evunt usque ad. [arietatem vifionis omni carni. Quid

XXIX. Quid autem dicam preffüras hu- S.Chryf.1.

enim horribilius dici, quid cogitari poteft,

jüs tempóris, cum non minus ipfa quoque d* Prov.

L]

quam damnationis vulnera füfcipere, & dolo-

gehennt* comminatio quam promiffio regni,

res vulnerum nunquam finire?

In hujus vi-

ineffabilem ipfius clementiam commendet?

tx tormentis timor dolorem habet, quia ne-

nifi enim ille gehennam minatus effec, non

quaquam mentem metus cruciat, cum pati

facile quisquam cocleftibus bonis potiretur;

jam coeperit, quod metuebat.

Inferni igni-

neque enim füfficit fola gaudiorum promif-

bus reprobi traditi, & in füppliciis dolorem

fio, ad excitandos ad virtutem animos , nifi

fentiunt, & in doloribus anguftia pulfante,

etiam eos poenarum timor impellat , qui ne-

femper pavore feriuntür, ut, quod timent,

gligentius ad eam affedi funt.

tolerent, & rurfüm,; quod tolerant, fine ceffa-

XXX. Ni(i fuiffet intentata g

þehe'nna,' ih Idem ho.

tione pertimefcant;; Hic metus amittitur,

eam omnes cecidiffemus : nifi prenuntiatus so. ad po.

. cum tolerari jam coeperit, quod timebatur;

ignis fuiffet, ignem fugiffet nemo ; fi nunc pul.

illic & dolor dilaniat, & pavor anguftat.

enim timore animas noftras concutiente, funt

Hugo

XXIII. Non ceffabit exactor in culpa, ideo

aliqui tam facile peccantes, tanquam nec ipía

Card. in c.

non ceffabit tributum in poena. Quamdiu

fit; fi nihil horum dictum fuiffet, aut inten-

18. Luc.

durabit veftis, durabit tinea ; quamdiu erit

mali non feciffemus ?

tatum, quid

cadaver, erunt vermes ; quamdiu erit ani-

Gravitas pene damni.

! XXXI. In

ma, erit ignis, cujus ipfa eft materia. -

tolerabilis quidem res eft gehena,mem ho.

$.Greg. l.

XXIV. Flammis ultricibus traditus femper

na, quis nefíciat ? & fupplicium illud horri- a. inc.7.

15.mor. moritür, quia femper ia morte fervatur; non

bile, tamen, fi mille aliquis ponat gehennas, Matth.

€. 1I,

enim in moerte confuümitur, quia fi confume-

nihil tale quid didurus eft, quale eft ablate

retur vita morientis, cum vita etiam poena fi-

illius gloriz honore repelli, exofumque effe

- niretür ; fed ut (ine fine crucietur, vivere fine

Ghrifto, & audire ab illo : non novi vos.

fine in poena compellitur, ut, cujus vita hic

XXXII. Multi inferni ignem timent, fed Idem ho.

mortua fuit in culpa; illic ejus mors vivat in

ego maxime amaram dico amiffionem glo- 47-2d pop.

Job.10.11 poena. Dicat ergo: /uat, que fecit anima; nec ta-

riz ; nam qui non novimus magnitudinem

men confumetury quia cruciatur, & non extin-

coeleftis boni, non poffumus intelligere,

guitur;moritur & vivit; deficit & (übí(iftit;fini-

quantum fit malum illo privari.

turfemper, & fine fine eft. — Hzc folo audit

XXXIII. Si pocna fola effet, quanta in in- S.Aug. en-

valde (ünt terribilia, quapto magis paffione?

ferno minima cogitari poteft, perire a regno chir.c,uz

$. Bernat-

XXV. [n eademi pocna nec acerbitas eter-

Dei, exulare a civitate Dei, carere tam

dinus to, nitatem, nec zrernitas tollit acerbitatem;

magna multitudine dulcedinis Dei, quam ab-

4. 3« € 3.

2 f 1Lunde Pfalmifta : Sicut oves in inferno pofiti (unt,

fcondit timentibus fe, perfecit autem fpe-

wors depafcet eos ; fcilicet mors xterna : Sicut

rantibus in fe, tam grandis eft poena, ut ei

enim animalia depafcunt herbas, quia peni-

nulla poflint tormenta, qus novimus, com-

tus noü eradicant eas, fed remanent radices,

parari, fi il!a fit eterna; ipla autem fint quam-

unde iterum creícit herba, fic miferi in 1n-

libet multis fzculis longa finienda.

ferno corrodentur a morte, fed afflidi ite-

. XXXIV. Qui dulcedinem fapientiz & ve- S. Aug. in

"

rum refervabuntur ad pocnas.

ritatis utcunque fentire caeperunt, noverunt, píalm. 40.

Idem l. c.

XXVI. Plerique folam immenfitatem di-

quod dico, quanta pcena eft, tantummodo

4.2.0.2. vinzx mifericordix confiderantes, magnitu-

a facie Dei feparari.

Qui autem illam dul-

dinem divinz juftitiz non attendunt, cum

cedinem non guftaverunt, fi nondum defi-

nec minor. nec minus zterna fit Dei juíticia,

derant, Dei faciem timeant, vel ignem, füp-

plicia terreant; quem praemia non invitant.

quam ejus mifericordia; nec minor, nec mi-

nus eternüs debet effe ipfius effectus miferi-

Vile tibi eft, quod Deus pollicetur, contre-

cordiz in falvandos & beatificandos.

mifce, quod minatur.

|

i

Jbidem

"X€XXVII. Debent damnati zternaliter cru-

XXXV. Summa profe&o miferia eft, cum Bellov.l.c.

ciari ratione utilitatis; nobiliffimus enim fru-

c. 3-

illo non effe, fine quo non potefl bene effe, ditt. 3.

&us, & utilitas magna eft divinarum fcriptu-

illa (imul miferiz & tenebrarum terra eít,

LU

rarum, seternas pcenas comminantium trans-

quia quisquis ad ejus mala toleranda defcen-

grefforibus fuz legis ; ex hoc enim fortius,

detit," ad divinz claritatis afpe&um ulteríus

cautius, follicitius nos cohibemus a malis, &

nullo modo redibit.

ejus judicia amplius metnimus, & humilius,

e

IV.

LO DE IMITATIONE

& timoratius reveremür, atque ejus przce-

5 EX LIBEL

ptis obedientius & reverentius &

CHRISTI.

fuþjc&ius

cohzremus.

L. (

Uid aliud ignis ille devorabit, nifipec Lib. 1.c.

XXVIII. Duo funt in poena, duratio, & in-

cata tua ? quanto amplius tibi nunc !4* $. 3-

Adem tit.

4- fer. 18. tenfio; intenfio refpondet intenfioni libidinis,

parcis, & carnem fequeris; tanto durius po-

ftea lues, & m

extraord.. quze finita eft ; duratio vero refpondet dura-

$

'a'jö*r(:m comburegdi matcrïiam

réfervas.

toni peccati, & in hac vita, quoad vólünta-

A 3

II. In

r

e

Bibliotbece . Manualis ,' Concionatorie

$v

BJ) gc 4

yl

II. In quibus homo peccavit, in illis gra-

fum; e tergore illos ainari(ïïmz' cruciabit in-

vius punietur.

Nullum vitium erit, quod

delebiliter preteritarum voluptatum memo-

füum proprium cruciatum non habcbit.

ria ; ad dextram demones experientur car-

fid.

IlI. Ibi acediofi ardentibus ftimulis pungen-

nifices, furibundos, indefeflos, & malignos

tur, &gulofiingenti fiti ac fame cruciabuntur,

tortores ; ad finiftram innumerabiles babe-

i

ibi luxuriofi & voluptatum amatores, ardenti

bunrculparum comites, qui poenas augebunt;

pice & foetido fülphure perfundentur. Et ficut

intus nunquam moriturus ream conícientiam

furiofi canes prz dolore invidiofi ululabunt.

mordebit vermis, & deíperadiffima delpera-

Ibi fuperbi omni confufione replebuntur, &

tio ; hinc B. Laurentius Juftinianus, poftquam

avari miferrima egeflate ar&tabuntur.

damni poenam in inferno fufius confideraffet,

lbid;

IV. Ibi erituna hora gravior in poena, quam

fubjungit dicens: illis autem addicta eft fo-

ic centum anni in amariffima poenitentia. Ibi

cietas dezmonum, horrendus ip(orum alpe-

nullarequies eft; nulla confolatio damnatis.

&us 5 ardor inextinguibilis ignis, (tridor den-

Taid. f. 6.

V. Difce nunc in modico pati, ut tunc a

tium , palpabiles tenebre, interiores lacry-

mz, improperiorum vociferatio, intolerabilis

gravioribus valeas liberari: hic primo proba,

:

quid pollis poítea. Si nunc tam parum va-

fitis, fulphureus foetor ,. conícientiz vermis;

. les füftinere, quomodo zterna tormenta po-

carcer abyíIi evadendi defperatio, intermi-

teris fufferre ac fuftinere ? fi modo modica

nabilis divinz vifionis carentia.

&

In

paffio tam imp

III. S. Bernardinus de fe ipío fatetur

Con; S, Bernars

atientem eH-ïciTt, quid gehen-

r

na tunc faciet ?

tremiíco a dentibus beftiz infernalis, a ventre dinus fer.

T

lbid. $. 7.

VI. Bonum eft, ut, (i

E un amor amitio

inferi, a rugientibus przparatis ad efcam, hor-

16. in

:»

te revocat, faltem timor gehennalis coerceat.

reo vermem rodentem, & ignem torrentein;

Lib. 1. c,

VII. Si futuras inferni poenas cordialiter

fumum & vaporem, & fulphur, & fpiritum

2. $. 2.

perpenderes, credo, quod libenter laborem &

procellarum. . Quis dabit capiti meo aquam;

dolorem fuftineres, & nihil rigoris formidares.

& oculis meis fontem lacrymarum, ut pra-

Lib. 3. c.

VIIL. Uteterna futura fupplicia poffis eva-

veniam fletibus fletum, & ftridorem dentium,

3?. $. 2- dere, mala przíentia ftudeas pro Deo aqua-

& manuum,pedumque dura vincula, & pon-

n

"

imiter 'tolerarc.

dus catenarum frementium, ílringentium,

Y

urentium, nec confumentium,

$. V.

..- :

EXEMPLA SACRA ET CATHO-

IV. S. Antoninus narrat, quod quid

ath Da. S. Anteni-

.

rifiis ftadens, dum ia mortem incideret, cum nus p. 4-

LICA EXTERNA. -

lacrymarum abundantia confeffus, & Sacra- tit.14. C..

Qualitas. |

mentis munitus fuerit, ficque difcedens, opi-

Manfi

-G

Uilielmus Parifienfis fpiritualem quän4

nione omnium ad falutem pertigifle credeba-

difc.4.n.7,

dam, quam fügegeftionibus inimici op«

tur ; quidam vero doGor, qui ejus fuerat

ponere debeamus, praxin exhibet in verba

magifter, eumque fzpius inviferat, a viven-

fequentia: in illo igne fempiterni ardoris ar-

te petierat inftanter, ut fi Deo ita placeret,

dores concupifcentiarum extinguo; in omni

ei ftatum fuum poft mortem manifeftaret.

2 ftu tentationum mearum fornacem illam in-

Elapfo itaque aliquo tempore, nocte quadam

fernalem refrigerium mihi facio ; & quod eft

ei apparuit, veftem indutus ex pergameno,

mirabilius,ab iiia fugiens, ad illam fugiosquan-

plenam fophismatibus, igneque contextam ;

tum ab illa fugio, tanto ipfa eft mihi fortiusree

quem ubi récognoíceret preceptor, quis ejus

fugium, atque fecurius; quanto enim magis

Ítatus effet, interrogavit; cui hic fe dam-

illam timeo, tanto ab illa magis fecurus fum.-

natum effe afferuit ; tunc.ille obítupefcens,

Jbidem

ll. Narrat Innocentius 1li. qualiter defun-

caufam requifivit interitus , eui refpondic

diíe.g.1.3. &tus quidam fcholaris, difponente Deo, nocte

damnatus : Poenitentia mea, intellige extra

quadam (uo apparens magiítro, fe in s&eternz

facramentum, & lacrymz non fuerunt ex

damnationis barathrum przcipitatum effe di.

amore Dei, & principaliter propter Deum

xerit;nec ad interitum diícipuli obftupuit prz-

offenfüm, fed propter timorem inferni, ne.ad

M

fe

ceptor, utpote cujus peífimam vitam, fimili

illum deportarer, & ideo mihi non valuit.

P

terminandam exitu, probe noverat. Cum au-

Preceptori autem myfterium dictz veítis in-

Qu

tem inter argumentantes facile primus fuiffet,

terroganti refpondit damnatus : eam fibi in

M

dum viveret, eum interrogavit, utrum etiam

füperbiz & vans glorie, quam in argumen-

in inferno difputationes locum haberent ; cui

tando & difputando habuit, obtigiffe fuppli-

mifer : apud inferos folum quzritur, quid non

cium, eamque longe fibi ponderofiorem efle,

fit poena 5 cumque, qua ratione quzflio hzc

quam fi vaftiffimam portaret turrim.

Ignis

refolveretur, interrogaffet, refpondit difcipu-

autem veftimenti in poenam ei datus erat va-

- lus pro parte negativa ; per hocinfinuare vo-

nitatis , quam in veflitu quafierat vivens:

lens, nihil adeo in inferno exile effe, quod do-

foderatura ignis fibi erat pompa veftium.

lore & exceffivo careat tormento ; ideoque

Cumque doctor tantarum poenarum acerbi-

omnes merito damnati ingemiícere poffunt,

tatis peteret indicium ; tunc mifer, aperi

perpetuo dicentes : circumdederunt nos ma-

inquit, tu manum tuam, & (uüper eam impo-

la, quorum non eft numerus. Supra eos para-

nam unam guttam füdoris ex fronte mea

difus eft, fed aternum ipfis occlufus; fub iis

egredientis ; quod cumille feciffet, & guttam

abyffus eft, fed nunquam aperienda, ne fugx

parvam füdoris immififfet, perfenfit ille pos-

pateat locus ; ante fe zternitatem videbunt

nam intolerabilem , ad mortem usque indu-

centem.. Sicardeo, exclamans; difparuit.

omnium termcntortlm pcrpetuo—toleragdo-

Vc Dæ*'

ä

-

p

Tuulus LXXIL Jifernus.

/

Severus

V. Dzmon aliquando,ut narfat*SeverusSul-:

niones,fed cantare oportét, prout potes ; quin

Sulpit. í1 pitius, fpeciofam indutus formmam, in capite

potius, re(pondit infelixreprobus, plangam &

vita S.

coronam, in corpore deferens purpuram, fan-

ululabo ; & hoc nobis fufficit, reí(ponderunt

.Maitini,

diabolici carpifices ; quapropter in hunc mo-

&oapparuit Martino, eique dixit: Vide nunc,

uo me honore proíequi debeas 5 ego enim

dum fuum exorfus eft lamentum: Maledicta

í

u

fit dies illa, in qua natus fum ; maledidli fint

m Chriftus : Moxque Sanctus fraudulenti

ferpentis fraudem cognofcens refpondit: Do-

mater, quz me peperit, & pater, qui me gene-

ravit ; maledictz fint delicig, in quibus hacte-

minus meus non fein hac forma appariturum

ij

promifit, fed (anguinem fpinis coronatum, in-

nus vix: ; maledictiamici, qui me feduxerunt.

que,cruce pendentem, fe videndum exhibet;

Cui unus illorum refpondit: & hos tibi ex la-

& ideo regem hunc peregrinum non agnofco.

tere vicinos habes ; progreffus eft infelix ille

J

Quibus dictis demon difparuic,talemque poft

ulterius dicendo: Maledicta fint peccata, quz

fereliquit foetorem, ut S. Martinus fein infer-

patravi: fcd ad quid tibi hoclamentum fervit?

ä

no pofitum effe putaret, diceretque apud fe:

dixitalter. Maledi&tus,fübjunxitreprobus,fit

Creator, qui mecreavit; Redemptor, quime

fi vel diabolorum unus fic foetet, quis tam dia-

bolorum quam darnatorum foetor eric? nec

redemit; & Judex, qui me condemnavit. Et

mirum, quia, ut$. Chryfologus veraciter te-

quantum exiítimatis demonum effe gaudium,

ftatur: damones pafcuntur cadaveribus; pu-

ejuscemodi blasphemias audientium ? ad has

damnatos inceffanter inftigant, ut acerbiffi-

tredine faginantur, deliciantur foetore.

ii

! Prat. flo-

VL. In Prato florido refertur, quod S. Do-

morum füppliciorum divinz juftitiz contra

l

rid. p. 2. ; minicus fpiritus infernales,qui certum quen-

illos adaugeatur congeries, crefcatque odium

dam damoniacum poffidebant, interrogarit.

adverfus Deum, illos hoc modo torquentem.

3 €24. .

S. Dernae-

quinam intet Chriftianos potiffimum damna-

VIL. Ufürarius quidam duos habebat filios,

dinus to.

rentur; moxque dzmoniacus e naribus edere

quorum unus cum patre in fieculo permaníit,

4- ef. 18.

inceperit fanguinem immundum & craffum ;

àlter vero religionem ingreffus in eadem per

. e€X

! traord,

ex auribus vero lutum deforme, venenofum

manfit; paulo poft vero mortuus eft pater, cui

edens fcetorem ; e faucibus denique fpumam

facceffitfilius, qui in fzculo permanferat, qui

tamen nec ipfe diu poft patrem in vita fuper-

évomuerit horribilem, & fupra modum foe-

tentem ; tupcque (anctus vir Dei malignis fpi-

ftes man(it.. Filius autem religiofus cupidus

fíciendi flatum patris. nec non & fratris in al-

ritibus, ne inde recederent, preceperit, nifi

)N

prius. ad. propofitam quaftionem refponde-

tera vita, Deum, uc hanc eigratiam concede-

ret, ardenter rogavit,quam & obtinuit ; nam;

b

rent. Quapropter magnam oftendeures reni-

MS'

tentiam, tandem ululando refponderint: Nos

ut przfatus S.Bernardinus ait; raptus ad infer-

num neminem videbat, & cum diligenter in-

ingentem poffidemus Praelatorum Ecclefiz, &

Principum mulcditudinem, rufticorum vero

[piceret, egrediebantur de uno puteo inflam-

|

|

aliorumque opificum paucos habemus ; quia

mati, & ligati, & fibi invicem maledicentes.

tametíi hi quoque ad perfectionem non con-

Pater dicebat filio : Maledictus tu fis filius,

|

tendant, tot tamen tamque gravium malo-

quia fui ufürarius propter te & hanc pocnam

rum rei non füot, ficuti hujus fzculi viri po-

intravi. Filius vero dicebat patri: MalediAtus

tentes.

Verum quídem eft , quod agticolz

tu fis pater, quia fi tu ufürarius non fuifles,

& injuíte non exegifies, ego injufte non pof-

pefEmum de fe (pirent odorem propter conti-

nucs füdores, quibus laborando perfundun-

fiderem, & hanc paenam non fuftinerem.

. I[X. De mercatore quodam legitur, quod, Cofterue

ï

tut, veruntamen, quia ut plurimum vitam in-

e

nocentia chriftiana confpicuam agunt, in na-

dum morti proximus fana adhuc mente vige- in Dom.

ret, in prafentia teftium fequens condide-

21. poft

ribus divinis bono odore fragrant ; putredo

Pentec.

autem , quz cloacam infernalem graveolen-

rit ceftamentum dicendo: Relinquo corpus

|

meum terrz, animam vero diíabolo configno,

fem efficit, fola eft illa, que ex peccato ori-

tur, quo magis abundant illi, qui inter divi-

quia hzc propter injuftitias meas ad ipfum

tias, & fzculi hujus delicias vitam agunt.

pertinet. Huic infüper coníigno animas uxo-

Mendoza

V1I. Mendoza in fermone quodam refert,

ris & filiarum mearum; quz, dum füperbis in-

E LL

fer. $. -

dui voluerunt ve[timentis, mie coegerunt, ut

Deum cuidam fervo fuo:die ouadam poenas

—

Dom.

monfítraffe inferrales, quas dum ille confide-

ad illa requifitas per fas & nefas congregarem

Quadrag.

raret, mifer quidam reprobus in easdem per-

pecunias. Commendo quoque eidem diabolo

n. 244

ductus fuit, ad quem omnes dzemones ma-

animam confefforis mei, qui mihi abfolutio-

gno cum gaudio accurrentes, compedibus pe-

nem impertitus efL a peccatis meis, nec tamen

—— —

U IUMUME

des ejus ftrinxerunt, ejus infüper collocari fer-

me unquam ob illa reprehendit, aut ad refti-

—

m

reéo collurmi, manicis vero itidem ferreis ma-

tationem inique partorum adítrinxit.

X.Inter aliasS.Brigittz revelationes legitur,Revel.1.6,

g

nus onerantes, quem poftea in ledtum igneum

procumbere fecerunt; & quafi illum ex itine-

fan&am hanc viduani vidiffe quandam dam- c. 52.

nat£ animg horribilem fpeciem , quz inftar

re defatigatum refocillare volentes, calicem

ei propinarunt ardentibus carbonibus refer-

umbrg cujusdam e caliginofo quodam lacu

l

tum, eumque pariter ad cantandum invita-

egrediebatur fine corde, detruncatis labiis, fe-

runt, utpote qui vivens tantopere cantioni«

midevoratis naribus, oculos habentem in ge-

bus lafcivis delectatus fuiffet, quibus cum mi-

nas usque pendulos, pe&usque a vermibus ju-

fer refponderet: Eheu! quomodo hic cantabo,

giter corrofüm; hec anima admodum lamen-

cum fauces mez ex ignitiscatbonibus füccen-

tabatur de.filia, quam in fzeculo reliquerat,

fie ardeant ? nequaquam, refponderunt dzc

dam in hac mor-

qua*mqug,pciïimis' exemplis,

: tali

p

8

Bibliotbecee 'Man,ualz': Concionatorice

Jos

tali vita degeret, imbuerat ; mzftaque voce

mines fuifti , & femper gloriam ambivifti,

füi

gemens dicebat: Heu, heu filia, non filia, fed

Quz mox funeftum hunc honorem lamenta-

l)

lacerta, veneno fcetidiffima ! miferam me,

bili voce deflevit. Tum alii damones aderant

y

quz te genui! miferam, quz te exemplo meo

offerentes ei poculum amariffimo & focetidif-

v

j

peccare docui! Quoties enim peffimos meos

fimo potu plenum, & cogebant eam bibere

ce

imitata mores etiámnum peccas, toties hzc

dicentes: ita decet ; fuifti enim amicus no-

de

inferni, quz propter te patior, tormenta no-

biliffimorum vinorum: proba nunc vinum il-

vis auCtibus recrudefcunt!

mil

lud, quod nos bibimus in hac regione. . Hos

: Ven. Beda

XI. B. Furfeum Hybernum, Peronenfium

fecuti alii duo, qui duas tübas igne plenas

6a

l. 3. hift

T

Ang c.19.

* inPicardia divum Tucelarem, inferni cruciae

inflabant in aures, vociferantes : hunc con-

tus, quos femel in mentis raptu viderat, cam

centum tibi przparamus; fciebamus enim te,

vl

)

fot!

acriter fenrire efficiebant, ut plena hyeme,

cum viveres, harmoniarum amatorem ; poft

fimplici quamvis vefte tedtus, eorum recorda-

hos alii in pectus illius viperas injiciebant di-

n

[

tione ftatirn guttatim toto corpore fudaret.

centes : quia fuifti appetitor atnplexuum &

mo

Vincent.

XII. Anno Dom. 1090. defun&tus quidem

ofculorum impudicorum, his nunc voluptati-

me

ipec hift. fodali apparens narravit, fe ad inferni pcenas

bus te oblecta : his fruere

u

H25 €.89. damnatum effe, eo quod de animx immorta-

in mundo habuifti. :

3

iügrum loco; quas

&

ii

litaté dubitans, plenas vitiis habenas laxaffet.

- XVIII. Innocentius refert, olim difc

lpulum Innoc, de

a

contempt.

teiT

Ut autem füppliciorum, quz tolerabat, acer-

quendam fuo magiftro apparuiffe, & cum hic

mundi l3.

bitatemilli explicaret, manu frontis fudorem

quzreret, 'an etiam apud inferos que(liones

$, 7.

dzi

abíterfit, ei guttam unicamin alterius carnem

moverentur, refpondifTe, apud inferos quzri-

n

immifit, que ipfo temporis inftanti tanta vi

tur folummodo :. quid non. fit poena?

dic

illam penetravit, ut'ingenti cum cruciatu fo-

XIX. In Japonia cum demon in obfeffo Faber con.

ff

ramen nucis avellang recondendz capax fe-

adjuratus, juffus fuiffet (pecimen infernalium 2- inDom.

v

cerit ; hecilli (abinde dixit: fithoc vivum tibi

tormentorum exhibere, refpondit, damnatos !9- Poft

L

Tif

& perenne infelicitatis mez monumentum, &

maxime a frigore & igni pati,dumque ita.lo-

(s

ad meliorem frugem flimulus. Et fi tibi con-

queretur, repente obfe(fus factus eft totus

4f

fulis, ad f(anctum religiofe vitz afylum a S.

candens, qua(i carbo ignitus, & caepit toto

.Melanio meloten accepturus confugies.

corpore fumare ac füdare. : Paulo poft coepit

nec

Spec. Ex.

XilI. Inferni poenas oftenfura mater filio

dentibus ftridere, toto corpore tremere &

v. Apofta- reliaiofo,

ta €x. 17.

tam horrendum porcorum grunni«-

rigere, quafi in media glacie diu perftiuffec.

tum fecit/eum audire, ut nullum ei tormen-

- Feritas.. -

:

SDamí, J

tum comparari poffet, videreturque. jüveni

- XX. Princeps quidam peífimam

Vitäm dü-wSpec. Iä;;:—

in vit. $ $.]

coclum fcindi, & füuper caput cadere ; quoau-

cens, cum Ízpius ab uxore moneretur, ut v. confeff

lþ

dito maluit rigorem ordinis, quem deferere

confeffionem faceret, femper ex timore poe: &* 27*

hfaph, n

tüs

voluerat, füftinere, quam eundem deferendo

nitentiz injungendz id recufavit. .. Cum ve-

Tatr

in tanti mali periculum fe precipitare.

ro objiceret uxor, graviores effe pcenas in-

]b. v. Fa-

XIV. Religiofus quidam ad extrema dedu-

ferni, quas füftinere olim deberet, iterum re«

elg

€ot

cies Dam. &us, cum duos demonesad infernum rapere

fpondit ille, fruftra infernum timeri, ut qui

füm volentes vidiffet, tantum ex hoc afpe-

facerdotum duntaxat fit inventum. — Paulo

ny

ab:

E

u horrorem concepit, ut diceret,fi effet ignis

poft duo

mones eum ex lecto cum abri-

reli

ex zre & fülphure mixtus, quiad finem mun-

puiffent : uxorque peuiffer a Dco,ut ftatum

tind

. diduraret, fe libentius perillum tranfiturum,

mariti revelare dignaretur, mane furg ens, ca«

ad [

uam adhuc femel demones afpe&urum.

daver totum denigratum ,. atque. in manu

S. Greg. 1,

XV. S. Greg. narrat reparatum vidiffe fce-

hanc fchedam habens reperit : jam certifica-

lacry

4 Dial,

bant

€.51.

lerato cuipiarn parari rogum, cujus cacumen

tus fum,. quia infernus eít, & timor, quem

a terra usque ad coclum porrigi videbatur.

habui ad.

tdiy

Coefar. 1.

poeni,tcg-tniar'n' agendum , me ,illqg

&n(

XVT. Cum quidam nobilis W/altherus no-

deportavit.

12.C. 5

mine in villa Endenius prope Bonnam decum-

D

N

)

beret, diabolum fecus le&ticam caprinis cor-

XXI Iu

Prato florido impius.

's:]*u»i-,dam dic Prat. flo-

nibus, & fimiz facie ftantem confpexit, ex

quodam ad taberpam acceffiffe fcribitur, fe.rid. P. r.

W. d

6 1

.quo cum percontaretur, quatenus infernalis

que circulo immifcuiffe. plurium. aliorum , * ^ * 99

"— latl

ignis effet? refpondit ille: noflis arces illas in

quorum unusquisque , quidquid occurreret,

enim

vicino feptimontio di&as W/olckenberg &

eruCtabat ; quos inter unus memorare coe-

hTT

Drackenfeld? quo annuente fübdidit daemon:

pit, qualiter parochus ejus in fermone quo-

Deo,

et(i arces hz & montes ferrei effent, projedti

dam mirabilia predicaffec de altera vita, &

Wate

-tamen in infernum momento citius liquefie-

qualiter animz noftrz Dco przfentandz (int,

er[

fþl

rent.

ut rationem reddant de omnibus perpetratis

Quen

uantitak.

Ludov.

-

malis. Quibus auditis ille novus advena pre

Eu

XVII. Quidam in

fpiritu homi

hiS.cuiuSdam

reliquis temerarius & impudens, ait: Ne nu-

lia

Gran-l. t mundáni, & carnalis animam tali modo cru-

gis credatis facerdotum .illorum; quia mille

memor.

em

€ I,

ciatum vidit. Primo confpexit damonesani-

vendunt mendacia, ut populum.fuis. attra-

*ten

man illius rapere, & ad principem tenebra-

hant novitatibus ; quibus dictis; omnes in

antt

rum adducere, qui in ignea fella predam

effufum foluti funt rifum ; quorum ille ap-

Whte

fuüam exípe&tabat.. cui jam przfentatz dice-.

plaufüm aucupatus docere coepit , nec. das-

tt*uh

bat: Volo, te magnifico hoc de fedili hono-:

monia, nec infernum, nec animarum effe im»

1 D IW

rare, poftquam in magno honore-apud ho«

mortalitatem.s inter hac fupervenit -diabo

Cüm

lus

lisce

z 3

Titulus LXXII Infernu's.

9

lus formam humanam indutus, ftaturxque

nos , legibus chriftianis vivere.

Et certe f

füblimis, qui cum iis affidens, novum juffit

fapio, nullam impofterum occafionem negli-

portari vinum, & circumfítantes ad bibendum

gam confequendz falutis, nec puto fero ni-

invitans, quid rerum loquerentur, interroga-

mis refipifcere ; quamvis doleo, non -ci-

vit: cui facrilegusifte: Ego fodalibus meis re-

tius huic cogitationi animum adjeciffe, cum

ceníebam, qualiter facerdotes noftri millenas

jam íatis intelligam , fugaciífimis hic volu-

de animabus, dzmoniis, inferno, aliisque fi-

ptatibus unam imminere zternitatem.

Sic

milibus inventionibus venditant novitates.

pergo, vos finguli rem veftram agite.

His-

Sane, quod me concernit, hanc fi quis ani-

que di&is a fodalibus füis fe (equeftravit, quos

mam meam comparare wellet, pro amphora

ob fübitaneam mutationem omnino reliquit

vini eam venderem, quin & hanc ipfam cum

attonitos. Eodem vero tempore ibidem prx-

fociis meis ebiberem. Tunc omnibus aliis in

fens erat frater Eleutherius Pontanus $. J.

rifum effufis, fubjunxit damon : Ego hujus-

religiofüs, qui olim Bertrando optime notus

modi quzro venditores, inque hujusmodi

in domum ejus hofpes diverterat, cujus im-

mercature genere dele&tor. Mox itaque in-

provifam praíentiam cernens, fine mora ejus

ter eos iniquus fa&tus eft contractus, & juxta

fe pedibus advolvens, in focietatem Jefu ad-

hnoc,

infelicis illius hominis difpofitionem, omnes

mitti ardenter poftulavit ; unde poft aliqua-

Oritempt,

iterum bibere cceperunt ; poftque aliquantuli

lem vocationis fuz factam experientiam an-

undi 1,3.

temporis inducias circumíftantes interrogavit

no 1602. in eandem Lovanii receptus fuit,

v

dzmon, an non juftum foret, ut, qui compa-

ubi magna cum exemplaritate, & bonitate

ravit equum, capiftrum quoque jure fibi vin-

vitz non vulgari vixit. -

XXIV. Homoquidam do

&tus familiati ami- Manfi

ibet cofi,

dicet, quo ligatur equus ? quibus omnibus

inDoms

affirmative refpondentibus, fübjunxit ille:

co füo poft mortem apparuit, eique retulit; difc.4.n.9.

poft

qualiter in agone, dum cum morte luGtaretur,

tempus eft, ut finguli (ingulas repetant «des ;

&t

tunc tmifer ille rifüm in tremorem conver-

inimicus generis humani fecum in materiis

tens, fibi dici audiit a diabolo : veni mecum,

fidei noftrz difputans eundem feduxeric,ideo-

amice mi, & difce, utrum anima, infernus

que ad infernum zternaliter damnatus fue-

& alia(it vita. Moxque eum rapuit

TO

rit. In ignem, inquit, abire juffus füm, quem,

nec amplius comparuit.

etíi maximus fit; utcunque tamen tolerabilem

x

judicarem, fi poft mille annorum millia finien-

Uüilitas confiderati inferni.

dus effet 5 fed eternus eft, idemque tantus,

$p E

S. Damafc, XXII.S. Joannes Damafcenus in hiftoria de

quantum apud nos nulla confpexit ztas. Ma-

in vit. S. S. Jofaphat,de fan&tohoc juvene refert, quod,

ledicta fcientia, quz me in tam immane,prz-

7, Conti

k ob

jefaph. cumexincantationibus Teude magi concita-

cipitium dejecit. Dixit, & in auras abiit. At

tus in procin&u effet, ut uni puellarum co-

vero qualem exiftimatis amicum ejus ex hac

ram íe congregatarum in przdam cederet,

apparitione collegiffe fructum? Superftes al-

ter, tum rei novitate, tum amici exilio zcter-

eique füb fpecie & colore eandem ad fidem

convertendi defponfaret, fubito in ecítafin

no motus; amiciffimos quosque, qui fuper ea

raptus, ad poenas infernales contemplandas,

re in melius confülerent, interrogavit; mox-

:

ab angelo du&tus fuerit, mox ab ecftafi fibi

que aliter vixit, fanctius obiit.

reftitucus, omnem in fe ignem fenfüalem ex-

XXV.S. Bernardus una cum patre in villam Ibidem

—

tindum efle compertus fuerit: nam ftatim

quandam füam profectus, ibidem füb antiquo difc.6..7.

ad fe rediens, toto corpore contremi(ícebat ;

quodam trunco in confpe&u patris füi prz-

. lacrymz fluminum in(tar ex ipfius oculis flue-

dicavit, vidensque patrem in obftinatione fua

bant, atque omnis impudicz illius puellz,

perfiftere, precepit circumftantibus, ut ad vi-

reliquarumque aliarum pulchritudo, quovis

ridem illum truncum ignem applicarent, ap-

coeno & fanie foctidior ipfi vifa eft.

pofita tamen prius circeumquaque fufficiente

TDrexel. in

XXIII. Drexelius de quodam Belga, cui no-

lignorum ficcorum ftrue, quz fübito conce-

Roso

men Bertrandus, narrat, feroci, tuibido, vi-

perunt incendium: truncus vero tarde circa

frt, 00

damnat,

tiofo & bellicoío, quin & crapulz & ebrietati,

medium ab extremis emittens humorem fce-

Tida p' ['

|

€. 17.

l h 69

lufibus, choreisque dedito adolefcente. . Hic

tidum, & fümum teterrimum, diu ignem fer-

enim dum pridie cinerum conviviis, faltatio-

vavit. PuncincepitSanQus loqui de poenis in-

nibusque vacaret, interius fe tangi advertit a

ferni,dixitque patri,quod effet fimilis illi trun-

co, qui hic non poterat igne diurno füccen-

Deo, radioque illuftrari zternitatis; hinc fub

prztextu refpirandi fub aére liberiori, tanti-

di, nec flere peccata, nec füfpirare ad Deum,

fper fe fubdaxitareliquis ; quem paulo poft fe-

fed ipfe in inferno, nifi pcenitentiam age-

quentes fodales dum triftem offenderent, un-

ret, in eternum arderet, fleret, & foetentem

animiter exhortati funt, ut depulía melancho-

fumum emitteret ; ad qu& verba pater com«

lia ad choreas & convivium rediret ; ilie vero

unctus,eum fecutus eft, & monachus fa&us;

de morte, de rigorofiflimo judicio, deque

XXVI. P. Jeremias Drexelius, fea viro fideIbidem

seternitate difcurrere coepit ; quod circum-

digno audiviffe refert, quod Theod. Epifco- difc. 28,

ftantes merum effe jocum exiftimantes, facile

pus Trajedtenfis férvum quendam habuerit, n- 3-

contempferunt ; fed ubi (erja verba effe adver.

Eberbach nomine, qui, licet domino fuo ob

terunt, attentiores przbuere aures, quibusille

egregiam prudentiam, induftriam & fidelita-

in hunc coepit proteftari modum : Definitum

tem acceptifTimus effet, nihilominus 2emulo-

e(t mihi, focii,deinceps alium agere hominem;

rum fuorum perfidia victus, ut fe de illis vin-

dicaret, femetipfum ; .de

hisce ludicris abftinere, mutare morcs prifti«

[peratus in dzemo-

R, P. Lobn, Bill, Man. dom. 1.

B

RnJ$

j

!

Bibliotbece Manualis : Concionatorice

jte,

:

nis tradidit poteftatem. Elapfis vero aliquot

re, qua juriftz infernum intrant ; illi moxim-

annis mortuus efít, ejusque anima in mare

perata faciunt. Vidit hoc e curri moeniorum

uoddam flammarum conjecta fuit, a quibus

Joh. de Florentia advocatus, & converfus, al-

adeoexceffive vehementem patiebatur dolo-

tero mox die Francifcanorum familiam inivit.

AXXX. Noviquendam, ait P. Cafp. Taufch, Taufch. in

rem & poenam, ut fzpius proteftatus fuerit,

malle fe igne ex omnibus totius mundilignis

qui ob apprehenfam injuriam ab alio fi

bi fa. f2P- chrift.

C. 14* $. 6,

excitato,ad noviffimum judicii diem usque ar-

é&tam, quz ex fe levis erat, adeo ob(tinavit,

dere, quam in hoc flammarum mari per unam

eum e medio tollere, ut diceret : fi hiantem

horam crüciari.

Dum vero in maximis tor«

ante fe videret infernum, prius tamen illum

mentis effet, angelus quidam ei apparens, di-

occifürum, tum mgx ad infernum infulturum.

midl

XXXI. Inferni tormenta Drechelmus a

Ven, B—ed,.

xitilli: hancefferetributionem, quam demon

fern

dare folet illis, qui ultro fe ejus poteftati de-

morte redivivus cum vidiflet,

(everiffimam " 5 hift.

uF sE Bs t

[

vitam duxit, & (pe frigido lacui fe immerfit.

Angl.c,15

voverunt; veruntamen confeftim fübjunxit:

dic fodes, quid (i Deus hanctibigratiam con-

Quzrentibus véero quomodo tantum rigo-

cederet, ut in vitam denuo mortalem redire

rem fuftinere poffet ? id unum refpondit :

poffes ; fadturusne effes finceram de peccatis

acerbiora vidi.

XXXII. Indorum rex Jofaphat, vifis in- $. Jo Da-

tuis pcenitentiam ? imo vero, refpondit infe«

lix, & quidem afperrime me pcenitentia affi-

ferni cruciatibus, in alium virum repent

e niafc. in

mutatus eíl, & in eremum conceffit.

hift. Barl.

cerem ; cum igitur cadaver ejus etiamnum

€. 30,

infepultum domi confifteret, defun&us e fe-

XXXIII S.JoannesClimacus cum coquum

8.

Clima(;.

retro refurgens, rediit ad vitam, & poeniten-

quendam apud ignem affiduo fleatem vidif- «

4pe

tiam agere coepit adeo rigorofam, ut Otto-

fet, caufam hujus fletus ex eo quzrens intelle.

nem Epifcopum in terram fanCtam-comitatus,

xit; quod quoties ignem iftum intueretur, to-

nudis pedibus poft equum illius inter filices

ties terni ignis, atque eorum, quiibi crucian-

& fentes cucurrerit, (anguisque e pedibus ejus

tur, memoria fübiret, quorum proin tam mi-

x

abundanter manarit,

pauperibus quoque

ferandam fortem non poflet non deflere.

Vi

omnes facultates fuas diftribuit, quotidie in

XXXIV. Olympius Abbas interrogatus, Drex. in

m

pane & aqua jejunavit 5 monitusque a non-

qua ratione fpeluncam habitare, tantosque rego dam.

nullis,ut hunc vitz rigorem nonnihil tempe-

zítus,& cyniphum morfus tolerare poffet? re- * !7 epil.

raret, fe atrociores psffum fuiffe poenas re-

fpondit, fe omnia hzc facile füftinere, eo quod

vermem immortalem, & sternos ignes afli-

fpondit; unde vitam profeffus e(t religiofam,

in qua inter aufteritates excelfivas ad finem

duo in mente haberet, & formidaret.

' XXXV.LudovicusGranateníis dicere

fole- Lüd.G'ran,.

usque perfeveravit.

S. Clim. in

XXVIL.. Abbas Olympius aliquando in-

bat: multi variis modis gehennz poenas nu- in loc.

merant, & amplificant; me vero nihil magis nf 833

ícala Para- terrogatus, qualiter fpeluncz fuz inhabitare

Ànn

difi,

offet anguftias, & exceffivos füpportare ca-

terret, quam quod ibigloriofum Chrifti & in-

TU

]r

j

O

temeratz Virginis nomen fine ulla intermif-

res, prater apum, mufcarum, & culicum

Tol

fanguinem continuo elicientium morfus &

fione convitiis afficitur, & blasphematur.

XXXVI. S. Gregoriusrefert, Petrum ere-S. Greg. l.

pun&uras? Refpondit: culices füftineo, quia

An

vermem timeo immortalem; flocci facio ca-

mitam defunctum, & protinus corpori reftitu- 4« Dial.

N

tum narrafle, fe inferni fupplicia, & innumera

lorem, quia ignem pertimefco zternum. Hz

1f

afflictiones finem habébunt, non illz.

flammarum loca fpeGaffe, cumque jam ipfe

Ex literis

XXVIII. Colonellus quidam in bello Man-

etiam iisdem immergi deberer, fubito ab an-

Nicolai

tuano 1630. poft plurimam colle&am prz-

gelo apparente ereptum fuiffe qui eum.his

Mohr.

dam mortuus eft, prius condito teftamento,

verbis allocutus eft: Regredere, & qualiter ti-

i

Eng:

I

ut exequias quam fumptuofiffime fibi face-

bi pofthac vivendum fit, cautiflime attende,

N

rent. Reliquum omne mox a funere ceterile-

XXXVII. Jordanus Generalis Ordinis $, Difcip. in

Dyli

gionis illius minifirilafciviendo & luxuriando

Dominici, cum diu fruftra juveni nobili fua- Prompt.

» €X»

deret ingreffum füi ordinis, tandem ei dixit: !

abligurirent, nec finem prius facerent, quam

omnia abfumpf(iffent, Executi fünt gnaviter

Rogo te, in[pice manus tuas ,. €$. membra corporis ' ^

mandatum defun&cti ducis commilitones.

tui tam formofa : -& cogita, quantum damnum

Cumque node quadam vino & luxu made-

fit, ifta membra fieri. pabulum.| eterni. ignis,

rent, ortus fübito (trepitus eft, qua(i innume-

Quod ille faciens commotus ,. ordinem in-

/

rg per gradus catenz traherentur, donec ad

greffus e(t.

EE

compotantium conclave turba & horror per-

Multitudo dahanatoiuiü;

lii

fnt,

venit.

Cohorruere omnes, pre(íertim ubi

XXXVIII. Eremita quidam raptus in alte» Spec. Ex.

ram vitam, vidit animas ficut nivem denfitli. V. damna-

M

fponte janua referata ingentem ante fores

dlü. 1

conclavis ignem, & inter ignis lammas quem-

mam in infernum incidere, fed ad paradifüm ts ex. r«

tres duntaxat evolaffe, ícilicet Epifcopi cu«

que fibiipfi exhibuit. Ex quo pavore turbatus

conventus, alii paucis poft diebus mortui, alii

jusdam, Prioris Carthufiani, ac viduz cujus-

dam romanz.

Quod cum ad fe rediens In-

poft menfes aliquot: ita tamen ut omnes in-

tra anni unius (nifi fallor) fpatium obierint,

nocentio Cardinali narraffet, ille miílis hinc

uno excepto, qui adhuc vivit tragcediz ocu-

indé nuntiis, perfonas illas eodem tempore

1

latus teftis, narratque ipfe palam.

mortuas effe coniperit.

1

$. Ant. tr.. XXIX Subulcus pecus noctereducens,cum

XXXIX. Sed & Decanus Ecclefiz Lingo- Ibid,

Bl

3. hift- tit.pecus ftabulum introire nollet, juffit iftud ex

nienfis poft mortem füo Epifcopo apparuit, &

his verbis eum allocutus eft : Age poeniten-

ïä

42 jmpatientia, eaceleritate in haram fe copfer-

tiamy

—

R

Titulus.LXXH.. Infernus.

1l

tiam, efnenda vitam; cerrige confcientiam,

generofe pugnarint, ut vi&tores gloriofe eva«

:dimitte füperbiam fimul & avaritiam ,- aliter

ferint. « A quibus Bellovacenfis ad nos tranfi-

nunquam habebis cocleftem. gloriam 5. non

tum faciens, ita (ubjungit: Quiccogitat, quam

enim tam facile eft falvari hominem, ficut

n

mala fit coena inferni, viriliter dimicar, ne

i

"creditur ; quoniam dum ego prafentarer tre-

vincatur, & vi&tus, & captus ad illam pe

catut;

s

-rd-u-

Y

mendo Dei judicio , affluxerunt ibi triginta

millia animarum, de quorum numeroS. Ber-

IIl. Ariftotele

sþ,pöü: mortem cuidam fuo;CmHg in

pardus & ego falvati famus, tres in purga-

rum difícipulorur apparens dixit : Ex omni- Theol.

torium defcenderunt, reliqui omnes dame

bus, quorum habui notitiam & Ícientiam, myft.to.1.

- nati funt.

M

Quo dicto diffaruit. .

hujus folius recor

!

Ibiao V-in"

XL. Cancellarius quidam Parifienfis fa-

niar.

7

dor, quo,d in ternum pu- Fxerc.

lit

fernus

-C.lg

cundiffimus orator, poft triginta dies a mor-

-AMI.. Mach

iavellus äorti prïoxim:us Floren- Steplianus

e!;. l 4

te, epifcopo, uti ab eo petierat, apparens,

tie, cum de damnatione follicitus effet; & Dinet,

poftquam dixiffet, fe propter füperbiam &

in mentem veniret, Ariftotelem, Platonem,

carnis. voluptates damnatum efle , quxfivit

Alexandrum damnatos, Apoftolos autem mi-

ab co, quot anni a morte fua effluxiffent.

fellos homines pauperes in. ccelo effe ; ait:

t

j du

Cumque audiviffet, non nifi triginta dies

malo.cum iilis illuftribus. damnari, quam cum

interea elapfos fuiffe, cum ejulatu exclama-

his vilibus in coclo degere.

Bzrl,

-vit: V, va, credebam ipfam jam. diem

IV. Tiberius hominem jocularem , 'qu'iMirt- Zei-.

ii

;judicii. effe confumatam , quia ficut nix de

mortuo, qui efferebatur, imperavit clara vo- ler. Cent.

-ceclo cadit, ita animz cadunt in infernum.

ce,ut Auguíto.nunciaret, legata ab ipío facta '- €P- 76

:

romano populo, nondum effe perfoluta, ad

Hig di.&i; -Val,cdicens— epifcopo dirfparuit.ï..

fe:.vocavit, eique legatam portionem dedit,

"Vb

ac inde duci ad capitale füpplicium juffit, ut

.EXEMPL

A DOMESTICA.

patri Auguíto rei veritatem exponerer.

.N. Plutarchus quendam afferentem indu- Plut. 1. de

3

Vita: r

Fr"ahqcifcus Borgias dicebat, fe, quo?

cit, homines teterrimos, fcelerumque ma- fera vindi-

dàm,

C, Ia.

z

ties iter faceret, duos prodromos

culis notatiffimos poft mortem in obfcurum 9 num.

.l

E

premittere ad hofpitia, in quibus diverfu-

quendam locum;qui referari nequeat; intrudi.

.. Vl. Socrates ait, impii animum in locum Socrat.

rus effet, fcilicet cognitionem füorum pec-

catorum, & contemplationem poenarum in-

occultum füb terra migrare, & regionem il-aP'd Xe-

ferni, quas meritus fuiffet füis peccatis, (ic-

lam eneis catenis undique vinciri...

pocrat. *

G

* que fieri, ut omnia diverforia optime fem-

VII. 'Tantalus apud inferos a poetis p,e*r-güvid, L

BI

|

: faria deeffent.

per preparata inveniret, etíi omnia nece[-

petua fame ac fiti torqueri fingitur, aquis & Metam.

lt

pomis ori imminentibus, quz tamen depre-

ü.lknnu'c.

.]I. P. Jofephus Cuiffotus, licet in famma

hendere non poterat.

Quo tormento veha-

Provinc.

apud homines exiftimatione effet, non alio

mentiffimam inferorum fitim ac famem indi-

Tolet. .

tamen loco,:

cabant.

quam inferno, fe dignum judi-

nl

" cabat..

VAH. Sifyphus ab fiisdemf)poextir-s fïngitur'lbkt,

Jidi

Annusl

. III. P. Sebaftianu

Sardinize

vs*ahCampo,— c.u,m in mor-

faxum. perpetuo ad montis verticem volve-

bo de Beatorum pramio, quo illum Deus re-

re, & relabentem revolvere.

Quo figmen-

1695f

muneraturus effet, loquentes audiret, parum

to interminabilem posnarum revolutionem

attendebat, tanquam 1ndignus illo; de infer-

& «ternitatem fignificare voluerunt.

no vero loquentibus faciles aures prabebat.

. «IX.. Ad eandem tormentorum perennita- Ibid,

E;g*glgr.in

1V. P. Leonardus Leffius graviffimis cal-

tem f(ignificandam etiam Ixionem Theffalum

LuceLu- culi doloribus vexatus, exclamare folebat:

Regem rotz inpexum per

petuo ydlvi finxe-

do. 5. po

* O peccatores, fi Deus hic in uno membro

runt.

Hinc illud Ovidii :

1

p M

Eph, $.5.

'Dpto

ita torquet, quid in inferno erit? ubi nec

VolviturIxion, & fe fequiturque

;fü gitqüeQ

.)v 0

memb

&

X. Tityum quoque gigantem ob Latonam

rum, nec mufculus, nec nervus fine

c-ruciatuv erit? -

À

x

pollinis matrem de ftupro interpeilatam ab

codem Apolline fagittis confoffum, & apud

*

: qiVIE.

inferos ea lege alligatum fingunt, ut jecur

vUUNEUE EE SESEIUREER

EXEMPLA PROFAN A.

a vulturibus dilaniaretur, & confümptum

femper. renaíceretur.

Quo figmento ver-

Bellovac.

Ellovacenfis narrat, qualiter Titus Ve-

nB

mem damnatorum nunquam morientem in-

"

fpec. mor.

fpafiani filius in obfidione Jerofotymi-

B.

pl

tana, dum fuos milites ad intrepidum certa-

nuebgnt-;.

U

mn?»

dint 40

men animare vellet, exemplum iis propofue-

$. VIL

h h

rit Leonidis, qui unus fuit e fociis Alexandri

Magni, cum enim magnus hic capitaneus in-

SIMILITUDINE&

—— Qualitas.

numerabilem Perfarum contra fe adventare

cerneret exercitum, feque nonnifi trecentos

cut boni ha.bebunt'feptem«boha, inHügoC,,,

i

$

numerare Lacedemones,itaeos allocutus eft:

quibus. eorum .confiftit gloria 5 tria din.inc.7.

Prandeamus hodie in terris, quia fümus coe-

ex parte animz, quatuor ex parte cor-Eccl.

[]

naturi apud inferos ; quod didum miliuous

poris

?

fic & mali in nferno. feprem

gx-ig

tam generofum fugeeffit animum, ut pullus

dotes horribiles . habebunt.

Et impri-

uno excepto, a przlio fe fübtraxerit

; fed adeo

mis quidei

h odium D EI, contra amo-

2

rém

R. P. Lobn. Bibl. Man. Tom. 1.

"

I2

Bibliotbeee Manualis Concionatoriee

rem & dile&ionem, quara habebunt Beati;

VIII. Sicut oves repente & improvife ad Dion. Car-

czcitatem mentis & intelle&us, contra cla-

mortem ducuntur, & occiduntur, ita maligni thuf. in

*04.

ram divinz effentiz vifionem 5 triftitiar &

fuübito & inopinato condemnabuntur. :

IX. Sicut in domo Patris man(iones mul- $- Greg.

pavorem perpetuum, contra animarum glo-

d. 4. morf,.

rificatarum gaudium.

Contra vero dotes.

t fünt pro diverficate virtutis, fic damna-

C. 39e

Jw

corporum Beatorum, fequentes damnatorum

tos diverfo fupplicio gehennz ignibus fubji-

opponit, dicens : Contra claritatem habe-

cit difparilitas criminis.

X. Sicut, quamdiu cadaveris materia eft, &

S. Hier.

bunt obícuritatem 5 contra agilitatem, 'pon-

» 6. in C

derofitatem 5 contra formofitatem & fubti-

aliquis humor in cadavere, vermes nafcuntur

litatem, deformitatem & denfitatem.

ex putredine; fice

ateria peccatorum, quz "

Manfi

ä

II. Sicutunus fol non omnia corpora zqua-

in damnatis nunquam coníumitur ; affiduus

difc. g.

liter calefacit, ita illic unus ignis animas pro

vetmis corifcientiz nafcitur.

n. 10

qualitate criminum diflimiliter exurit.-

XI. Sicut EleQis ignis ardet ad folatium, Idem in c,

Manfi

lIL SicucDeus creaturas illas, quz ad no-

& támen ad füpplicium ardere nefcit, ita e di- 1o« Job.

difc. 9,

bis benefaciendum formatz fünt, per infini-

verfo gehennz flamma reprobis nequaquam

lo '3-

tam fapientiam & potentiam fuam eo elevat,

]ucet ad confolationis gr

j

aþiam j luþet tamen

ut omnem propriam exíüperent naturalem

ad poenam.

XII. Sicüt aurum &

virtutem , ut videre eft in aquis baptismali-

falamandra in igne Fab. co. $,

bus, que ad mundandas & purificandas ani-

er(iftunt, nec diffolvuntur ; ita damnati i

n in l.)omu

19e poü

|

mas a macula culpz originalis, imo & actua-

inferno ardebunt, nec tamen corrumpentur.

Pent.

lis in adultis per difpotitionem divinam ele-

XIIL. Sicüt ventus excitat perpetuumEth-

nz incendium; ita decretum damnationis füc-

vantur ; ita quoque juftitia vindicativa DEI

ignem infernalem adhibet, ut per eum omni

cendet ignem inferni non fecus, ac fi torren-

cum feveritate impios puniat, idque citra

tem fülphuris continuum expueret in illum.

M. d " D L ER

proprium ignis vigorem, fiquidem cum ignis

Unde Ifaias dicit: Flatus Domini (icut torrens ^ 82

.

e

nofter elementaris in abyffo illa nonnifi cor-

fulphuris füccendens illam (gehennam )

e

&

.

pus cruciare poffet, infernalis ipfas quoque

XIV. Sicut colliguntur zizania ; :

igni Mattli.13,

v- 40.

excruciat animás : cum enim ex communi

comburuntur: fic erit in confümiatione (x-

f

Philofophorum axiomate ignis nofter fit cali-

culi ; mittet Filius Hominis angelos füos, &

dus ut odto ; quid ni Deus per omnipoten-

colligent de regno ejus omnia fcandala &

tiam, & voluntatem fuam, juxta fcelerum &

€os, qui faciunt ini

quitatem , & mittent eos -

flagitiorum proportionem efficere poterit, ut

in caminum ignis. -

ignis infernalis ad 30. 60. imo centum & plu-

UXV. Sicutc Ele

&os beatitudo letificat; ita5- C

reg.

l

s

DialL

-^ tes pertingat,excedatque caloris gradus;juxta

credi neceffe eft, quod a die exitus

foligis 4

8.

divinz irz proportionem ? quia quis novit

reprobos exurat.

*

XVI. Sicut nu

$. Aug. de

. poteftatem irg fuz, & iram fuam dinumera-

llum gaudium rerum tem-

catech.

re? NamS. Paulus ait : Herrendum eft , in-

poralium; ex aliqua parte fimile poteft inve-

cidere in manus Dei viventis.

niri vitz zternz, quam Sandti accepturi fünt ;

rud. €. 24«

e

feidem

IV. Sicut Romani olim in theatri

s p-ubli-

ita nullus cruciatus poenarum temporalium

difc. 9.

cis feras irritabant, atque exacerbabant, ut

poteft fempiternis iniquorum ignibus come

nï 4.

tanto magis ferocientes defvirent in marty-

parari, aut par eXcogitari.

res ; ita & Deus nofter absque ulla compaffio-

Diverfitas.

ne voraciffimam igni illi, tanquam juítifimi

. XVII. Sicut i

n hoc mundo multi fub unoS. '6reg.

furoris fui inftrumento conferet aCtivitatem ;

undealibi damnatis exprobrat,dicens : ignem

fole confiftunt, nec tamen ardorem zqualiter' « &1. 9«

fentiunt, ita in inferno unus eft quidem ignis,

mor. C,47»

füccendiftis in furore meo, usque in zternum

non tamen omnes zqualiter cruciabit ; quia

ardebit.

Ex quibus verbis clare deducitur;

quod hic agit difpar valetudo corporum, hoc

ignis hujus folles effe furorem Dei.

illic exhibet difpar caufa meritorum.

ï

$. Anfelm.

V.Sicut in Beatis erit perfecta fanitas, tam

apud

XVIII. Sicut fafciculi lignorum ad com-Ifidor.1.1.

de fum.

Manfi

in fingulis membris, quam in toto corpore ;

burendum de fimilibus colligantur; ita in

fic in corporibus reproborum, & fingulis

bono c.

difc. 1 5.

eorum membris, erit infirmitas incurabilis, &

judicii die fimilis culpz rei , füis fimilibus

e

9. 4

jungentur, ut ex &quo poena conítringat

dolor incomparabilis.

S, Bernar-

VI. Sicut, fi effet unus pater cum feptem

quafi in fafciculum,. quos actio fimiles fecit

in malum.

.

din.to, 4. filiis moriturus, ipfe pater haberet dolorem

XIX. Sicut unusquisque Sanctus in futuro Ibi

dro

fer, 6.

füum, & omnium filiorum füorum, & e con-

judicio pro quantitate virtutum glorificabi-

trario, & dolor unius tran(iret ad alium parti-

tur, ita & unusquisque impius pro quantitate

cipatione ; ita quod haberet & fentiret füum

dolorem, & participaret de dolore aliorum

facinorum condemnabitur, nec deerit in füp-

plicio füturo damnationis ordo, fed juxta

filiorum füorum,& econtrariosfic & in inferno

apud damnatos; & hoceft, quod dicit ; quod

qualitatem criminum, Propheta a

V

Hirmagtc,

f

fumus tranfibit de fzculo in fzculum.

difcretio erit poenarum.

$, Aug.

VII. Sicut anima eft vita corporis, fic ani-

AEiternitas.

s. Hïef-

verb.

(6t.5. dé m eft vita Deus ; & ficut exfpirat corpus,

XX. Sicut poenirentibus judex debet ju- apud In-

cum animam amittit, fic exfpiratanima, cum

flitiarh przftare 5 ita obítinatis & contuma- chinum de

BDom,

Deum amittit ; Deus amiffus, mors anim;

cibus nullam debet veniam tribuere.

nOV. P. 3).'

ficut anima amiffa mors'corploris eft.

XXI.Sicut herba paftus partim abfci

nditur, c. 19.

partim Pt 48

N

— us LXXIL Infärnilcp

m

*

F3 Greg. 1

pdttim radicibus nixa relinquitur, ut iterum

. XXX. Sicut cum Hu&uä- tumentes 1mm"i

21, tfnor,

reparata pafcatur 5 ita mors depaícet eos, qui

nent, cumque eam, quam deferunt mor-

c. 170

in inferno pofiti funt, tefte Davide; mortis

tem, minantur, nulla tunc navigantibus re-

rum cura temporalium, nulla carnis delecta-

enim nomine füummus cruciatus; paftus vero

&ternitas ejus defignatur.

tio ad mentem reducitur; ea quoque ex

]ob.y.v.þ.

XXllL.Sicut confumitur nu

bes,& peruanät;

navi projiciunt, pro quibus longa navigia

fic qui defcenderit ad inferos, non afcendet.

fampferunt, cun&z res in defpectum men-

Faber.

XXIII. Sicut, qui ceníü perpetuo fubjecit

tis veniunt, Fundem prorfüs effe&tum ope-

con. &i domum fü

f«(to S.

am pro mutuo accepto, v. g. mille

ratur füppliciorum sternorum confideratio ,

florenorum etíi intra viginti annos totidem

hzc enim thefaurorum,. fceptrorum, . deli-

Cathar.

LP C

folvat, adhuc capitalem fummam debet; ita

ciarum ,. deleCtationum nos facit concipere

cum damnati fint inimici Dei, nunquam de-

naufeam 5 ac proinde Job a divitiis, a filiis

bitum füum perfolvere poffunt, fed femper

& imperiis adeo fe exhibuit alienum . ut di-

antiquz pcenz obnoxii fünt.

ceret : mudus egre[Jus fuun: de ventre matris qne,

Ibid, n. 6.

M

XXIV. Sicut qui in lumen

lapfus eít, nave

&9 nudus ïfperzas iluc.

difcedente, quocunque manus extendat, non

$lX -

iavenit nifi liquidam & fugitivam aquam,

quz non füblevat mergendum, fed fuftocat;

MOTIVA.

ita damnati, quocunque veniant opem peti-

turi, actum agunt,

quia tempus gratiz &aq-

4 memoriam inferni refricandam,

xilii elapfüm eft.

[]

S. Bernar» XXV. Sicut i

n infinitum peccavit ; fic

L N

Ecqüiias; nam ut S. Chryfoftomus ait: S. Chryf.

din. fer.

ocnam habeat peccator eternam , fed quia

non minus ge

henne comminatio , ! 1.de pro-

infinitam non poteft habere intenfione , ha-

quam promifífio regni ineffabilem ipfius cle-

nato, 4.

ttraord.

beat tunc faltem infinitam duratione, Un-

mentiam commendat. | Nifi enim ille gehen-

de Pfalmifta ait : Laborabit in æternum, & vi-

nam minatus effet, . non facile quispiam coe-

vet adbuc in finem.

;

leftibus bonis potiretur.. . Juxta illud Syraci- Eccl. 27

dis : fi non in timore Domini tenueris te in-

E

$, Don äv,

XXVI. Sicut herb

a ab ovibus carþïtur;,

fer.1.deS. (ed non radicitus evellitur, ut continue re-

flanter, cito fübvertetur domus tua.

Hinc

'Tertullianus : Peccati ceffatio, radix veniz:

La"re""." nafcatur,, ut fic femper fit, quod carpatur;

fic homo in inferno moritur, & ut femper

gehennz meditauo, principium falutis.

ll. Utilitas multiplex ; Primo ad tentationes oin»

mori ';poHit? ad vit

am continue reparatur.

ece|ntas.

cendas , uti Rabanus fuafit dicens : Illum ge- Rabanus

Manfi

XXVII. Sicut chirurgus ad vulnus fanan-

hennz ignem, his, quz te nunc exagitant, *«6- L3. de

ümO o po-

difc, 3;

dum primo utitur lenitivis & corrofivis me-

flammis libidinis & cupiditatis oppone ; €

L]

nit. C, 10«

nc'8c

dicamentis; ubi vero hec nihil proficere vi-

enim hoc mirabile quoddam medicamenti

derit ad eruendam faniem, ferro utitur &

genus, ut ignes ignibus extinguantur ; fi eaim

extin&e non fuerint libidines iftz , que te

igne ; eodem pariter ftylo uti debet fpiritualis

animarum medicus, quando enim fe per vi-

nunc exagitant, illos ibi e&ternos ignes acrio-

cem amoris, vel per motivum zternz remu-

res,& inextinguibilesreddent, HincdeS.An-

nerationis animam a vitii putredine liberare

tonio fcripfit S. Athanafius : Hinc ultrices ge-

non poílé videt, ad confequendum fanitatis

hennz flammas, & dolorem vermium recor-

5

iritualis intentum neceffum eít, ut eterni

dans, inge(tz fibi libidini opponebat. . Unde

,

ue ignem adhibeat.

& S. Bernardus fuafit: Ardor gehennz extin- S. Dern.

upplicii dnoH

;

Utilitas.

;

E 1 ,I

guat in te ardorem luxuriz, major ardor mi. fer. 23. de

S.Augy.de XXVHL. Sicut fi quis virgam viridem dis

norem ardorem fuperet, ftridor flammarum modo be-

nem adhibere

horribilis, amorem depellatlibidinis. Secundo, 5* viven-

Gvibus, tortam rectam facere cupiat, i

. folet; dutirenim virga calorem

;

entit,in quam-

ad peccata vitanda ; nam ut S. Chryfoftomus s. cuec

téftatur, nihil eft eque utile, ac de gchenna no. . in

. Jibet fibi libitám partem eandem flectit: eo-

dem modó quantumvis chriftianus aliquis dif-

differere, ( quidni & cogitare ?) fieri enim non ep. ad

folutus fit, & fcandalofus, (i camen per feriam

poteft, ut anima de gehenna follicita cito pec- Theffal.

-confiderationem in lammas gternas reípiciát,

cet. Audi enim optimam admonitionem : 77

memoriam vevoca novif[nna tua, & in eternum non

perverfos mores füos fine rnora reformabit:

evigila igitur, inquit $. Auguftinus, ex dolore

peccabis.. Quia, ut idem alibi ait, quanto quis

tuo, corrige te ex cruciatü tuo, . Ligno male

véhementius metuit poenam, quam meruit,

-€urvo nofti calorem folere adhiberi ; corri-

tanto acerbius plangit culpam, quam fecit.

gat te dolor ifte, mundus eft lamma ignis

Hinc etiam S. Gregorius dixit : Dum culpa S. Greg,

apud

&terni, tanquam calor foci admotus curvo

blandiri inchoat , ad quem interitum mens

cordi tuo, ut hinc admoneatur, & corrigatur.

trahatur, neceffe eft, agnoícat. éertio, ad pa-

Manü,

difc. 4

Rellov.

XXIX. Sicut ignis, & fumi propinquitas

tientiam confervandam ;. nam.' ut S. Auguftinus

n. 6,

fpec. mor. letum & lacrymas provocat ; fic & medita-

recte dixit: Dura funt, molefta fünt, hor-

S.Aug fer.,

u

* 4 L.2 tio ignis & fumiinfernalis lacrymas compun-

rent, quando narrantur, quz quisque gravia 169. de

d * &o

&ionis extorquet ; unide quidam dixit: finon

valde patitur in hac vita; in comparatione temp.

autem zterni igais non parva, fed nulla funt.

— potes habere lacryrnas, pone oculos tuos ad

fümum inferni, & ardorem ejus, & ad vehe-

Quarto ,. ad inferni demones vincendos ; quod

Manfi fic oftendit : Tefte Sapiente, leo for-

mentiam aquilonis, a.

quo Pandimrfo?'??

tiffimus beftiarum , ad nullius pavebit in-

malum , & fic habebis.

B 3

curfüm,

-^A

Bibliotbece Manualis Coneibnmforiæ

14

curfüm, & tamen qui eum perterrefacere in-

fine morte, defe&tus fine defc&tu, quia-mors

tendit, ignem objiciat ferocienti, moxque de-

ibi femper incipit, & deficere nefcit. Porro;

Hugo Vi« ,

pofito furore atque ferocia profugiens, intra

ignisrcorporeus,,te&e Hugone V itore, ut effe

or lib. de

fpecum fefe recludit, £.co ifte dmon eft, di-

ignis valeat, corporeis indiget fomentis, qui

facr. fide

cente Apoftolo Petro: Tanquam leo vugiens cir-

cum neceffe, ut fervetur, per congefta ligna

P' 161 c.

cuit, querens, quem devoret ; qui igitur contra

procul dubio nutritur! At contra gehenneg

eum victoriam reportare defiderat, medita-

igris cum fit corporeus, & univeríos reprobos

tione fe armet ignis infernalis, plurimi nam-

corporaliter exurat, nec ftudio humano fuc-

que per hoc unicum medium füam emendan-

cenditur, nec lignis nutritur, fed creatus fe-

mel, durat inextinguibilis, & fücceífione non

tes vitam atque tnores, fe e fervitute eripue-

runt dzmoniaca. Quinto, ad gebennam ejfugien-

indiget. Quod confirmans

Eufebius Emyfle- Eufeb,

uus, hanc folam, inquit, debet damnato homi-

Emiü'.

S, Ciry. dam; nam ut S. Chryfoftomus ait : Si minis ge-

om. 2. df!

10.6-dé hennz non effemus territi, omnes forte in ge-

ni rationabilisille ardor, ac vindex flamma re-

fymb.

judicio.

verentiam, ut traditos fibi reos cum poffit pu-

Idem hom.

hennam przcipitaremur. Hincidemalibi ait :

Nullus ex his, qui gehennam habet anteocu-

nire, nonpoffit extinguere, fed deputatain pa-.

$. inep.2.

bulum füum corpora & confumat, & nutriat.

ad Thefial, los,

incidet in gehennam ; nullus ex his, qui

"Tertul. in

Idem in . gehennam defpiciunt, effügiecgehennam. E

Cujus ulteriorem rationem aífignans Tertul-

lianus, longe alius, inquit, eft ignis, qui ufui

pologe

Pfal 13. contrario vero, multi dumfe recreare volunt,

t0. 3*

efficiuntque, ut gehennz non meminerint,per

humano, alius, qui Dei juftitiz. defervits. hic

enim non abfümit, quod exurit, fed.dum ero-

hanc fecuritatem, metusque vacuitatem, in

magnum interitus fe barathrum imprudentes

dit, reparat. Quid mirum, fi seternaliter arde-

bit? zeterna erit máteria, eternum pabulum

immittunt; & ideo rogo, ut gehennz memi-

"

neris, de gehenna loquaris.

:

anima & peccatum. Quod ipfum clarius infi-

$. Chryf.

nuans InnocentiusIHL. Impius, ait, quia fem-

[nnoc. IH-

II Sucuntiitas: fi enim, ut

S. Chryfc;ftomus

c. 10 de-

ho. 44- i 3ic nihil jucundius eft fermone, quo degehen-

per babebit in fe reatum ex culpa,. femper

mundi

?

(entiet contra fe cruciatum ex poena,: quia

na differitur, quia hzc audiendo anima in te

contem-

convertitur, & cautior faCta effertur altius, &

quod ipfe per poenitentiam non delevit, Deus

pmf

ier indulgentiam non

remittet. -

volat füblimius, ac malign&e cupiditatis ex-

l

Hugo de

pellit tyrannidem, quidni idem etiaj

5 dX« Societas; /de:qua

Hugo de Vi&ore fic lo-

t

9.

d.

facra fide.

gitatione gehennz dicatur.

quitur: Illa ultrix Ramma vitiorum crematio-

tp. 3.l 1.

nem habet, lumen non habet,: llle ignis ad

.

p.,;ö. €. 5.

MOTIV A.

confolationem non lucet, & tamen ut magis

| d timorem

inferni. concipiendum 'eumqïule-f

torqueat, ad aliquid lucet; nam fequaces quo-

fugiendum.

que füos fecum in tormento reprobi, flamma

u-

$; Aug.

IV. Gravitas ; nam tefte S. Auguítino, pa

illutrante, vifüri funt, quorum vivi amore de-

liquerunt, quatenus quorum vitam carnaliter

&r.109 loantecitato: quz quisque gravia valde pati-

tur in hac vita, in comparatione zterni ignis;

contra precepta Conditoris amaverant, ipío-

non tantum parva, fed nulla funt; Et confir-

rum quoque intuitus eos in augmento fuz

$. Bonav. mansid ipfum S. Bonaventura, graviflima, in-

damnationis affligat. EjusdemSocietatis mo-

$. Chiyf.

in Dizt.

leftiam S. Chryfoftomus his verbis indicat:

9i

?

hom. 1. ad

tit, IO.

quit, pcena, quz in hoc mundo poteft tolera-

C€. I.

ri, minor e(t pcena purgatorii, ut ait Augufti-

quisexiis, qui liberaliter fünt educati hicin gepr,.

carcerem conjectus, foetorem folum,& jacere

nus, quanto magis poena inferni.

Aftenfis in

V. Multitudo ;. quam indicavit. Aftenfis ,

in tenebris, & in vinculis effe cum homicidis,

Pfa.10. dum explicans illa verba: Pluet füper pecca-

quavis morte ducit effegravius, cogita, quid

tores ait : Quare dixit, pluet? quia innumera-

fit,quando urimur cum hu justerrz homicidis.

bilia tormentorum genera fuper peccatores

CX Vermis triplex: confcientie, ;; de;quo S. In- Inno*. UI

DA

,de con-

effundet, a quibus femel detenti, nunquam

nocentius IlI. loquitur : Vermis conícienti

tempt.

tripliciter lacerabit ; affligetmemotria;exacer-

muadi ] 2«

amplius expediri poterunt. Hactenus ille &

Nere.,

Nam datur ibi

babit poena, torquebit anguítia 5 venient enim ,,

2e

VL Omnium malorum prefentia : &i enim uni-

in cogitatione peccatorum fuorum:timidi, &

cum grande malum, v. g. acutus dolor den-

traducent illos ex adverfo iniquitates eorum;

tium, aut podagrz, intolerabile nobis vide-

dicentes : quid profuit nobis fuperbia & ja-

tur, quid de tot malorum prefentia fentien-

&antia divitiarum;quid contulit nobis ? trans.

$, Aug. in dum erit? nam, ut S; Auguftinus ait, non erit

ierunt omnia. . Cum ingenti turbatione re-

Pf. 49.

ifte ignis, ficut focus tuus; quo tamen fi ma-

cogitabunt, quz cum nimia deleGtatione gef-

num mittere cogaris, facies, quidquid volue-

ferunt, ut ftimulus memoriz pungat ad. poe-

rit qui hoc minatur.

Z

nam,. quos aculeus nequitie ftimulavit .ad

VII. Omnium bonorum a

bfentia ; de iqu—a, ita

culpam. . Cujus vermis gravitatem etiam eX-

lbid,

loquitur S. Auguítinus : Si non veniret ignis

plicat Jofephus Manfi his verbis: Deus enim Manf

diei judicii , & fola immineret peccatoribus

damnatis aperte infinitam revelabit innume- difc. 1g,

n. IQ.

feparatio a facie Dei, in qualibet effent af-

rabilium offenfarum gravitacem, quibus eum

fluentia deliciarum, :non videntes, a quo

injuriati & contumeliati fuerunt, fibique

creati fünt & feparati ab illa dulcedine inef-

viva peccatorum cognitio & apprehenfio

fabilis vultus ejus, in qualibet zternitate &

femper manebit, ut ream confcientiam in-

impunitate peccati, plangere fe deberent.

ceffanter rodendo affligat: vermis eorum

S.Greg.fü-

VHI. Omnium penarum indefinentia €9' eterni-

nonmorietur; eritque hic vermis morfus ,

perMattli. t5f : nam ut S, Gre

"

gorius ait; erit miferis mors

non fpina tantum, fed & clavus corda &

$, 8*

anithas

v

Titu;is LXXIL Infernus.

T

animas impiorum inceffanter transfigens ;

contritionis, Filius illaminat per manifefta-

adeoque in infernum, in centro terrz (itua-

tionem confeíTionis, & Spiritus San&tus digni-

tum, alium quendam fecum deferent infer-

ficat per fructum fatisfa&tionis ; fed damnatus

num, qui eft mala conícientia, de quaS. Ber-

non dabicDeo placationem fuam, ut dicicq;'

nardus inquit : Infernus quidam , & carcer

Pfàl. 48. quia poenitere non poteft.

animz, rea conícientia eít.

XIV. Cecitas animi ; nam ut Innocentius LLIT, Innoc. IIT.

Sap. $.

XI. Jnvidia animum lancinans ;; quam Salo-

ait, tantam in poenis reprobi

faftinebunt an- l- 3- cont.

mon indicavit dicens: Jidentes turbabuntur ti-

mundi.c.7.

guítiam, ut nihil cogitare valeant, preter poe-

qore borribili, dicentes in:ra fe, & pre angu[lia [pi-

nas; fed illuc dirigent impetum cogitationis,

vitus gementes : bi funt, quos babuimus aliquando in

ubi fentient vim doloris, Salomone dicente :

derifum , & in funilitudinem improperii ; nos in-

INec opus , mec vatio , wec fcientia , mec fapientia eft

i

fenfati o&am ilorum e[imabamus infaniam ; ecce

^apud inferos , quo tu properas, .Deus namque

quomodo computati funt inter filios Dei, & inter

animabus damnatis vivacillimam, eamque

fanctos jors illorum eff.. Quam clarius explicans

continuam imprimet, poenarum infinitarum,

$. Antoni- S. Antoninus ait: Invident enim gloriz bea-

quas per omnem zternitatem fufferunt, &

nusp.4« torum, quam in generali intelligunt, etiamfi

fufferent, apprehenfionem ; absque eo, quod

tito I 4..

€ füerint amici, & coníanguinei in mundo, &

5. f. 8.

vel ad minimum temporis momentum 1e ad :

P

tanta eft perverfitas eorum, quod vellent

alia divertere polfint.

omnes fecum effe damnatos. Ifte zelus invi-

XV. Beilum continuum corporis ad animam, & S. Albert.

ag. l. de

diz finem non habet, permanens jugiter, fine

e conoerfó, eo quod corpus convitiatur animz,

muliere

fine, ut dicit gloffa fuper epiftolam ad Corin-

quod ipía debebat regete ipfum ad bonum,

L

forti.c. 16,

thios. Et quanto ille, cui invidetur, fücceffu

& direxit ad malum ; anima autem corpori

$. 4

majore proficit, canto majoris livoris incendio

e converío , quod. dele&tationes corporales

mundus inardefcit. Radicem vero hujus in-

feduxerunt eam , & quod prona fuit ad ma-

S. Bonav.

vidiz indicat S. Bonaventura his verbis : In-

lum caro omni tempore, ad bonum autem

in 4, dift.

vidia exurgit ex defe&tu charitatis, & amore

50,

pigra & infirma. Quod etiam S. Bernardinus

proprii boni, fed utrumque in damnatis elt,

confirmans, anima, ait, odiet corpus, & cor-

ergo in eis eft maxima invidia. Siergo invi-

pus odiet animam, & ipfam abhorrebit; &

dus nollet aliquem videre bonum, nec bea-

omnes partes corpotis fimiliter ad invicem

tum, ergo damnati vellent, quod omnes cum

erunt difcordes, & appetent feparari ab in-

eis effent damnati. Dentibus fuis frement, &

vicem, nec poterunt diffolvi ; unde oporte-

tabeícent, quoniam vigebit in eis odium, &

bat affligi utrumque ; corpus, quia a fua ani-

invidia, & vehementer triftabuntur, & tabe-

ma torquebitur in ?ternum ; anima vero;

fcent in gloriam ele&orum, & ideo ad facien-

quiz recolet, & intelliget corpus fuum in

dam fuam impiiffimam emulationem, vel-

&ternum torqueri, & diliget naturaliter ha-

lent nullos effe bonos, imo omnes miferos,

bere gloriam, quam defperabit attingere.

& quia nec ipfi ad beatitudinem poffünt per-

— XVI. Pena damni, cujus gravitatem éxpli- s, Antoni.

tingere, nec alios poffunt a ftatu beatitudinis

cans S. Antoninus, Sancti, inquit, ex beatilfi- nus p. 4.

removere, ideo in fe ipfis vehementer tabe-

ma vifione confequuntur maxima gaudia ; de- tit.14. c.a,

fcant, & confunduntur.

le&tationes in dextera tua usque in finem. $. 1.

ianus adver-

Dextera Deieft vitazterna. Auguftinus: De-

s. Cy'

XIL Defperatio, qug, utS Cypr

prian, fer. tit, omni tormento atrocius condemnatos af-

le&tationes füntex vifione Dei usque in finem,

ue Afsenf. figet ; non miferebitur ultraDeus,neque tunc

id eft, usque ad perficiendum omnem appe-

'audiet peenitentes. Uindelocus damnatorum

titum. .E contra damnati ex privatione hu-

$. Astoni- 4 Gentilibus Lethes dicitur, & interpretatur

jus vifionis habent fümmam triftitiam 5 &

nu5ic oblivio, quia fcilicet fui, id eft, ejus, qui eft

ficut beati ex omni parte fupra, intus, infra,

c- 80

damnatus, tradunt eum oblivioni, & Deus

extra, & circumcirca pleni fünt gaudio, pro-

etiam videtur eorum obliviíci, quibus confen.

pter quod dicitur cuilibet illorum : Zntra in gau-

Innoc. IIT. ciens Innocentius HHT. Non hümiliabuntur;in-

diun Domini tui. lta damnati ex omui parte

circumdati funt dolore , ex confiderátione

loc; c- 10 quit, reprobi jam defperati de venia, fed mali-

enitas odii tantum in illis excrefcet,ut velint

premiorum; quz amiferunt. — Cui affentiens

illum omnino non effe, per quem fciunt, fe

S. Laurentius Juftinianus ait: Interminabilis 9-Laurent.

uit.

g

tam infeliciter effe.. Quam gravis vero fit hec

divinz vifionis carentia, quz dolores fuper-

vit. folit,

D*io.u". ;

eminet univerfos. S. Bonaventura vero dice-

poena; indicat Dionyfius Carthufianus his ver-

c

O.

Carth.

bis * Defperatio fempiterna prz cateris poc-

re au(us e(t: Simille gehennas mihi proponas, s. ponav,

.-

apud

Manfi

nis deprimit, transfodit, excruciat mentem.

non tantum reputo, ficut ab illius gloriofz fo- ro. 7. foli-

Hoc quoque prz aliis poenis transverberat

cietatis jucunditate expelli, & exofum fieriloq.

difc. 24.

nv 60

cor damnati , quod in tot tormentis fcit; &

Creatori. .O anima, terribilis eft gehenna,

erpendit, fe fine fpe evadendi manfürum.

S.Antos

fed terribiliorfacie—s Judicis irata.

XIIL. Separatio ab omnibus cbaris ; Nimirum

nin, l. c.

fübtra£tio omnium fübfidiorum a Deo, fcu

g-' Xo

"S' iIe

Perfonis Divinis, ab Angelis, a Sanctis, a notis,

ab Ecclefiz fuffragiis, a bonis peractis, a locis

MEDIA.

facris. In vita preefenti habent etiam maximi

A evitandum énfernum.

peccatores fübfidium multiplex a Deo, prz-

cipue posnitentiam, per quam placatur, in qua

aritas divina ; nam ut S. AuguftinusS. Aug. tr,

-

i con- 81- ín

Pater cor lapideum frangit per potentiam

dixit : Unum de duobps palmit

gruic, 992

16

Bibliotbece . Manualis Concionatorie

gruit, aut vitis, aut ignis ; fi in vite non eft,

ergo adverfus venenatum , & non quiefcen-

tem vermem faciemus.

in igne erit, ut ergo in igne non fit, in vite

fi. Quznam autem eft vitis illa ? Salvator

V. Memoria crebra inferni; fic enim S. Pro- S. Profper

1- 3! de Vi"

nofter ipfe, hic namque de femetipfo dicit:

fper.fuafit, qui poftquam ingentem tormen-

ta con-

Ego fim vitis oera , & vos palmites ; Si itaque

torum infernalium texuiffet congeriem, tan-

tetmnp. C.2.

dem concludit dicens : Hzc & multa fimilia

tanquam veri palmites huic viti vivere vo-

jumus uniti, igne ardeamius oportet charità-

cogitare, nihil eft aliud, quam vitiis omnibus

repudium dare, & omnia blandimenta carna-

tis ; quoniam qui manet in cbaritate, in Deo mna-

Manfi

Quod confirmans S. Ber-

lia refrznare. Quod confirmans Jofephus

S. Bern.

net, €9^ Deus in eo.

difc.2.n.7.

fer.4. de. nardus, qui perfedte, ait, vivit, non habet,

Manfi, unus,inquit,ignis ad alium ignem com-

modobe- unde in inferno damnetur, fed unde in coclo

pefcendum, ne noceat, remedium eft. Juxta

ne vivendi coronetur, qui perfectam in fe habert chari-

illud: Ignis igni remedium eft; fic enim expe-

rientia docet, quod, dum caminus ex conce-

tatem, non timet in inferno puniri, fed fpe-

rat in ceelo cum Deo gloriari.

pto igne luculentas flammas edit, unius dun-

taxat fclopeti explofione flamma illa confe-

Ex litt.

li. Zimor £2 fiducia erga B. Virginem 5 uti

Ann.1635 mulier conjugata in Paraquaria indicavit, a

ftim extinguatur. Quod fi gehennz quis fem- S. Bern. in

c. 36.

er meminiffe laboret, omnem mortem deri- lib.de vita

*l

vitz probitate ac fanCctimonia omnibus nota,

ut quz innocentiam in baptismo acceptam

debit; & non przfenti tantum anguftia libera- foiit.

bitur.fedabilla lammaeripietur. Gehennam

nunquam graviori deli&to feedarat. Marito

enim continue timens, nunquam in gehennz

pefte fublato, eadem & ipfía afflata, coepit

Dei videndi defiderio zftuare, crevitque

ignem decidet, continue hoccafligatus metu,

ait re&te S. Chryfoftomus ; cui confentiens S.

zítus usque ad fupremum fpiritum ; jamque

moritura patri hzc paucula dixit: Ineffabili

Bernardus, a cella, ait, in ccélum fzpe aícene

ditur, nifi (icutdicit Pfalmifta : Defcendant in

gaudio delibuta morior 5 oro te, ut pro ani-

infernüm viventes, videlicet ne defcendant

mi mei folatio f(emel ad aram facias: ego in

ccclo beneficii memor ero. Quz dum dixit,

morientes.

Hoc enim modo fzpe cellarum

Sicut enim

expiravit. Lugentibus omnibus, ad fe re-

incole in infernum deícendunt.

revifere amant gaudia cocleftia, ut ea arden-

dit, vocatur pater, reperit eam ceeleftibus

gaudiis affluentem, & ligneum crucifixum

tius appetant; fic & dolores inferni, ut hor-

reant & fugiant.

oículantem.

Ubi autem patrem vidit: Sci-

to, inquit, mi pater, nocie hac certo me

VI. Sepe lequi & concionari de inferno : quiaS. Chry-

foft. hom.

mortuam fuiffe, deductaque füm ab angelo;

tefte D. Chryfoftomo, nihil eft zque urile;

2. in 2.

ut viderem damnatorum füpplicia, in quibus

atque de gehenna differere ; quovis argento

"Eheff.

uriores nobis efficit animas.

plures mihi nótos agnovi. Efodalium B. Vir-

Nadafi

VE - Dolor de peccatis : nam, utS. Bernardus Idem de

ginis coetu vidi neminem. — Quod confirma-

cum converf,

26.Ju. tur ex eo, quod ctiam clienti cuidam fingu-

ait; optimum eít tunc fentiri vermem;

ad Clcro-

ín anno

poffit etiam fuffocari. Itaque mordear nunc,

Coelefti.

- Jariter colenti S. Annam, B. Virgo cum Chri-

C, O.

fto & S, Anna apparuit, & dixit: Ego fum

ut moriatur, & paulatim de(inat mordere,

foror tua, & nos inferni portas claudemus;

Mordendo rodat interim putredinem, ut roe.

ne illuc iotres, eo quod femper honoraveris

dendo confümat, & ipfe pariter confumatur;

*

matrem imeam.

ne foveri incipiat in immortalitatem.

[J

Ita eft profe&to, nam S. An-

filium

felmo tefte, impoffibile eft, ut pereat; qui

- VIII. Fuga peccati : juxta con

Siraci- Eccl. c 7.

4

dis dicentis: Fili, ne femines mala in fulcis

ab hac refpectus eft.

— ]H. ,Amor Dei.

N

on enim fe cor«npiyatiun-

injuftitiz, & non metes ea in feptuplum.

IX. Mifericordie exercitium

foli enim im-

tur ignis atnoris divini, & igpis infernalis.

Matthy

IV.. Praineditatio & confideratio crebra inferni ;

mifericordes audient illud : !te maledi&ti in

Nam fi cum in carcerem quendam ingreffi fu.

ignem vrternum 3 e.contrario vero beatos * ?5

dicit Chriflus mifericordes, quoniam mife-.

$. Chry- mus, inquit S. Chryfoftomus, atque alios

$

foft. hom. fquslore confetos, alios catenis vinctos ac fa-

ricordiam confequentur.

X. Poluntatis proprie a

.bnegazio' i

)'u-Xta' illud S. Bern. .

10. in 2. me laborantes ; alios in tenebris clauíos con-

S. Bernardi : ceffet

-

2.de refür,

adCor. (bicimus, animis commovemur;atque perhor-

i

voluntas propþia, & in-

4 Om,

fernus non erit.

refcimus, nihilque non facimus, ut ne ia eum

locuro incidamus,cum adipfos gehennz equu-

Xl. Humilatio: uti Ecclefiafticus monuit Ecd. 7.

dicens : humilia valde fpiritum tuum, quo- v. 19. .

leos trahemur , quinam futuri fumus ? non

enim vincula illa ex ferro confedta funt, fed

niam Vin-di&g carnis impiis igpi; & vermis.

$. Bernar. lgne perpetuo ardente. S. Bernardinus id

din. to. 4 ipfüm quopue fic declarat : Satis füave elt ja-

XI.

$.

fer- 19.. cerein unolecto, & mundo ; & tamen fi alicui

extraord. pofito in tali ftatu diceretur: jace, & quiefce,

ASCETIC A.

quia oportebit te ita jacere viginti annis, ipfe

Nprz'inis To[Je debet afceta ,. quid. fit infernus ;

refponderet : potius vellem effe mortuus.

I;I

Quid ergo de illo, qui erit in igne ardenti, &

nimirum quod ficut gloria paradifi defi-

fcit, feibi manfürum, nonper meníem, &an-

nitur, quod fit ftatusomnium bonorum aggre«

num, fed per infinita (zculafzculorum? Hinc

gatione perfectus, ita quoque poenarum illa-

rum acerbitatem definire poffumus dicendo;

$. Ephren merito S.Ephrem hortatur : Meminerimus in-

paren, 47.firmicatis naturz noftrz,quid culice minus aut

quod fit ftatus omnium malorum excogitae

bilium ; eft etenim carcer aliquis in centro

| vilius?&/ hujus minas fufferre nequimus, Quid

terra

I—EE———

Tituus LXXIL |Anfernus:

17

terrz pofitüs, fumo & caligine, igne, fztore,

cen[lituta ,. quod Jofeptius Manfi fic eXplica; : Man

Sicut debitor aliquis, qui ob «s alienum.car- dife. 25.

IN

&, ut verbo dicam, omni miferia plenus , qui

V

eternam in fe includit omnium. bonorum

ceris vinculis conftri&tus tenetur, nunquam "^ 3:

privationem , eftque aggregatum quoddam

dimittitur, quamdiu pecunia illi deeft , qua

'2-

malorum omnium excogitabilium. . 1n illo

creditori fuo fatisfacere poffit: 1ta quoque

hzc eít . indeclinabilis damnati. infelicicas ,

$. Ponav.fünt; ut S. Bonaventuraait, feptem poenz,

fer. 2.

in jonis, vermis, foetor, fumus, tenebrg,vincula,

quod ex inferno nunquam fit dimittendus,

Sexag.

frigus.

In illo horribili loco in fupplicium

quia nec habet , nec unquam habere pote-

reproborum adimplebitur, quod in libro Sa-

rit füummam infinito peccati debito exfolven-

yL

pientie dicitur: Pugnabit pro illo orbis terrarum

do neceffariam ; cenfüs enim quo Divinz fa-

contra infenfatos ; nam omnibus creaturis , ut

tisfit juftitis pro culpa commiffa, eft averfio

acreatura, & converfio ad Creatorem ; At

Lyranus inquit, utetur ad afflictionem repro-

borum 5^ Divina namque Juftitia omnia ele-

vero voluntas damnati in odio Dei , irrevo:

cabiliter obítinata, ad cum converti nunquam

menta , velut fuppliciorum fuüorum inftru-

menta adhibebit. Non folum ignis reprobos

poterit , & ideo femper in zternum audiet:

1

INon exies inde , donec reddas novi[Jmum quadran-

Id

inflammabit ; inquit S. Bonaventura, fed &

cxtera elementa confüfa, & permixta in re-

tem.. Circa quge verba Abulenfis fic difcurrit: Abul. q.

Verum eít, quod peccatores. detruduntur in 136. inc.

probos convertentur, ita quod erit ibi ignis

ardens, aqua congelans, aér inquietus &

infernum , quia debitores fünt, & donec 19. Matth.

folvant, ibi manept, & tamen quia nunquam

perturbatus, & terrae fcetor. -

1. Noffe debet , ob quem finem creatus fit infer-

folvent, manebunt in zternum ; Non íolum

S.Chry- nus; id quod S. Chryfoftomus breviter indi-

nunquam períolvent totum debitum , fed

foft. hom.cavit dicens : Gehennam propterea condi-

etiam nunquam incipient folvere minimam

3« in G" dit, ut metus poenz, intolerabilisque cru-

partem debiti. Solvere debitum peccatorum,

ciatus ad regnum nos cogat.

eít fatisfacere DEO, in quem peccavimus, &

ad fatisfaciendum Deo , oportet quod ille

1l ANoffe debet , cur. Infernus fecunda mors di-

S. Bern. ! catur; nimirum ob caufam a S. Bernardo in-

acceptet ea, quz offeruntur, fed Deus non

fid. c. 12

5. de Ce- dicatam, düm dixit: Horreo mortem viva-

acceptat factum aliquod , vel toleratum a

'cem; horreo incidere in manus mortis viven-

peccatore , quia extra charitatem eft, erga

tis, & vite morientis; Hec eít íecunda mors;

nunquam poterit fatisfacere, neque incipere

quz nunquam occidit, fed femper occidit.

fatisfacere, fed manebit femper debitum in-

Th

UM

uis det illis íemper mori, ut non moriantur

tegrüm. S. Bernardus rationem affignat, cur $.

8. Aug. - in zternum? Clarius vero S. Auguftinus, íe-

peccatum in hac vita commiffum ; & prz- €P- 253:

19. deci-

teritum , aterno fübjici debeat füpplicio;

cunda mors, inquit, dicitur, quia nec anima

vit. Dei C

ibi vivere dicenda eít, quz a vita Dei alienata

dicit enim: Ob^hoc procul dubio inflexibilis

28.

& obítinate mentis famitur eternaliter ma-

erit; nec corpus, quod aternis doloribus

fübjacebit; ac per hoc ideo durior iíta fecun-

lum, licet temporaliter perpetratum ; quia

damors erit, quia finiri morte non poterit.

quod breve fuit tempore , vel opere, lon-

Idem fr.Et3]ibi ; ubi mors quaritur & non invenitur.

gum effe conítat in pertinaci voluntate. llla

52. de

temp.

. Quare in inferno mors quzritur, & non in-

namque contumacia ; & mentis obítinatio,

' venitur? quia quibus in hoc fzeculo vita offer-

uacum peccator in bac vita Deum offendit,

nifi illam in hac vita corrigat, in perpetuas

h

tur, & nolunt accipere , in inferno quarunt

mortem , & non poterunt invenire.

Hinc

gternitates incorrigibiliter perfeverabit.

ulterius infert : Si ergo labore tanto , tanto

-—-. Vl No[Je debet , cur. pena. damni 1am- gravis

conatu, tantis impendiis, tanta in(lantia, tan-

cenfeatur: nimirum ob caufam a Manfi indi- Manfi

catam , dum ait: In Parabola de decem Vir- difc. 23.

ta vigilantia, tanta cura agitur, ut aliquan-

D. 11,.

tulum plus vivatur, quommodo agendum eft,

ginibus Incarnata Sapientia premium anima-

rum electarum in virginum prudentum ad

ut femper vivatur ?

Et fi prudentes dicun-

.tur, qui omnibus modis agunt, ut differant

nuptias ingreffu, prefcitorumque fuüpplicium

N

in inferao flultarum virginum exclutione no-

f

mortem, & vivant paucos dies, ne perdant

n

paucos dies, quam (tulti fünt , qui fic vivunt,

bis manifeftatura, duobus duntaxat verbis

ut perdant diem g ternum ?

univerfam innumerabilium omniumque atro-

1V. - ANoffe debet ,. cur tam graves accidant pene

ciffimorum fuppliciorum circumfícripfit con-

$. Aug. damnatis; id quod S. Augulftinus fequentibus

geriem, dicens : JNefiio vos. Nonne longe

de Civit. erbis declarat : Quod bellum gravius, aut

graviora eas animas manebant tormenta ?

Déi l. € ' smarius excogitari poteft, quam ubi voluntas

Nequaquam, quia in hac unica poena, fcilicet

fic adverfa eft paffioni, & paffio voluntati, ut

damni, omnes alix virtualiter & eminenter

nullius earum victoria tales inimicitie finian-

rcecluduntur ; ldeoque idem D Chryfofto S. Chryf.

tur, & ubi fic confligit cum ipfa corporis na-

1nus in alia quadam homilia inquit :

Si mille ho» a4- ic

Matth.

tura vis doloris, ut neurrum alceri cedat? hic

aliquis ponat gehennas, nihil cale dicturus eft,

enim quando contingit conflidus , aut dolor

quale eíta beatz illius glorize honore repelli,

vincit, & fenfum mors adimit, autnatura pere

exofumque effe Chrifto, & audire ab illo:

durans vincit, & dolorem fanitas tollit. — ]Ibi

Non novi vos.

Si id non poffumus (ermo-

ne demonftrare, nihil eft omnino mirandum ;

autem & dolor permanet, utaffligat, & natu-

a perdurat, ut fentiat, quia utrumque ideo

neque enim novimus illorum beatitudinem

-non deficit, ne poena deficiat.

przmiorum , ut infelicitatem quoque de

V. ANoffe debet, cur pena eterna dammatis fit

ill()rum

Nos

C

.amiffione Ícire po(ïï:nus.

autciR

R. P. Lobn. Bibl. Man. Tem. 11.

Ó

18

Bibliotbece - Manualis: Concionatoriee

autem -h'anc' absque dübio difcemus , : cum

XL. ANofe. debet. &quitatem ' hujus- poenzs

e

e

experimento coeperimus . doceri

Itaque

quz potiffimum ex obftinatione: voluntatis

tunc aperientur oculi, tunc auferetur vela-

defumitur ; cum enim voluntas damnati , ut

men, tuncenim ingenti dolore impii vide-

loquituar S. Gregorius & Innocentius licet

bunt, quid inter bonum sternum & füm-

amiferit poteftatis effedium , femper tamen

mum , & hegc ca

2

duca & fragilig difcgimi-

retineat maligaitatis. affe&tum , voluiffetque

nis fit.

fine fine vivere, ut fine fine potuiffet in ini-

'däbet, que caufa fit , cur tam ümlti

quitatibus permanere; juftum eft, ut, qui

in banc penam damni incidant ; nimirum fola

in füo &terno peccavit in Deum ; in zterno

"

bonorum terreflrium , nosque decipientium

Dei puniatur.

aviditas , quia fcilicet hzec perdere recufa-

XAÀL ANoffe debet, quo

d licet przci püe ftudere

mus , ut nón paucos proinde fenioribus illis

debeat, ut ad omnes actiones fuas ex puriffi-

Sufannz infültantibus, fimillimos dixerim ;

mo Dei amore moveatur , non omittere ta«-

Y

men debeat etiam ex inferni confideratione

$

Dsniel. c. de/quibus Daniel (cribit: Jverterunt. fenfum

135

Jaum ,. & declinaserümt oculos fuos , ut non vide-

folidos aliquot fructus referre, quiquidem uri-

rent celum , neque recordarentur judiciorum juflo-

plex eft potiffimum. 1. Ut timore inferni, tan-

Yuth.

imo in nos, dum vivimus, illud qua-

quam efficaci freno utatur , per quem fe ab

drat Pfalmiftee didtum : Supercecidit ignis, &

9t

omni peceati periculo cohibeat; nam, ut fa-

non viderunt folem. ^ Ignis namque concupi-

pienter S. Bernardus dixit, hzcqui pavet, ca-

fcentiz noftre impedit nos , quo oculos no-

vet: quinegligit, excedit. 2. lIt per ejusdem

ftros in folem defigamus eternum , qui tri-

inferni confiderationem te ad patientiam ex-

bus luminibus in una luce refplendet. . S.

ftimulet; qu& enim quisque gravia valde pati-

S.Greg l. Gregorius tamen hzc eadem verba ita ex-

tur; inquit S. Auguflinus in comparatione $. Aug. f.

9. moral.

u

C 39»

lanat dicens: Ignis füper impios cadit, fed

eterni ignis non tantum parva, fed nulla fünc, o9. Idem

In 41'1, 680

fol igne cadente non cernitar, quia illos ,

Et alibi: quis non bibat temporalis tribula-

quos gehennz flamma devorat , a vifione

"

tionis poculum,metuens ignem gehennarum ?

veri luminis czcat.

& quis non contemnat dulcedinem fzculi,

.N I ANo[je debet ,. cur. mifericordia DEIve-

inhians :dulcedini vitz.sternz ? majore ti-

petu. damnatovum . fit implacabilis ;; nimirum ob

more minora contemnimus, & majore zter-

S, Bern. f. caufam a S. Bernardo indicatam, dum dixit:

nitatis cupiditate, omnia temporalia faftidi«

3&

8.inl ^Nec ulla omnino credenda eft erga impios

mus. 3. llt ardentem in fe zelum animarum

Qui habi- (ütura miferatio, ubi nec ulla fperanda eft

excitet , videns , in quanti mali periculo

tat.

S. Cynl.

correcQtio.

Unde gemunt, tefte S. Cyrillo,

verfentur peccator

fine intermiffione, fed nullus eft, qui mife-

e8; eï*q'uiok,' :fl pq-fïet, etiam

orat. de

cangm libe-ra?ct,

exit.anim. Featur; vociferantur ex profündo; íed nul-

lus eít, qui exaudiat; lamentantur, (ed nul-

$. XII.

TUS PRAEDICA-

lus eft , qui liberet, exclamant & plangunt,

"CONCEP

fed nullus eít, qui commoveatur.

BILES.

i

S. Cyril.

IX. NNo[fe debet , cur tam qmulti damnentur 5

IEX oc"cafï()n

À

n

e thematis: Jbunt bi in (upplic

mm Matth.a5.

ex Epift. nimirum: Quia ad &ternorum gaudiorum

éermum : poteft gravitas hujus fupplicii * 46* : :

18.

a

'patriam deveniendi ardtiflima , & fine am-

explicari, eumque in finem fententia S, Chry- $: Chryf.

Auguft.

biguitate aliqua, a pauciífimis certe cognita

foftomiufurpari : necoculus vidit, necauris

e repa-

t.

extat via; eundi ad perditionem , iter latií-

audivit, nec incor hominis aícenderunt, quz

$. ^u&- fimum. Quod confirmans $. Auguftinus fic

preparavit Deus offendentibus fe. Et 1. often-

Lib 21.de

civit. Dei

difcurrit: Neque enim utrumque demon-

di, quanta viderit oculus tormenta in. hoc

ftraretür in omnibus, quia (i omnes remane-

mundo, & ramen hzc omnia, ut idem San-

c. 12.

rent in poeriis jufte damnationis, in nullo

&us ait, necumbram effe ad illa tormenta in»

appareret mifericors gratia redimentis, rur-

ferni.. 2. Oftendatur, quanta tormenta & do-

füs (1 omues a tenebris transt(errentur in lu-

lores vel affiictiones audiverit auris, quomo-

cem, in nullo appareret feveritas ultionis ,

do, ut iterum ait S. Chryfoft. criminofos tra-

in qua propterea multo plures, quam in illa

hant, ligent, faces tormentis admoveant, &

funt, ut fic oftendatur, quid omnibus de-

tamen hzc omnia ludicra & ri(üs fint ad illa

beretur; quod fi omnibus redderetur , ju-

fupplicia. 3. Oftendatur, quantain cor a(cen-

ftitiam vindicantis jufte nemo deprehenderet.

dere poffint tormenta, & tamen hecomnia le-

X. INo[A debet & firmiter credere, quod

via fint refpedu illorum fuppliciorum : ficut

Ecclefia & SS. Patres de qualitate, quanti-

enim propter perfe&tam SanCtorum beatitu-

tate, & eternitate infernalium poenarum cre-

dinem, nihil erit in Beatis, quod non fit gau-

$. Greg. l. dendum propofüerunt.

Quem in finem di-

dii materia; ita nihil in damnatis, quod non

4. mor. c. (curfüs S. Gregorii proderit fic loquentis : (i

fit eis materia & caufa riftitie , necaliquid ad

98.

effe Sané&torum animas in ccelo, facri eloquii

triftitiam pertinens deerit, ut (it confümmata

fatisfaCtione credidifti, oportet, ut per omnia

eorum miferia. Quz omnia fufius explicata vi-

effe credas & iniquorum animas in inferno,

peri poffunt apudEngelegr.embl.i1.L uc.Evan.

quia ex retributione eternz juftitiz , ex qua

Il. Ex occafione thematis : .Difcedite a imeMatth.as.

jam jufti glorificantur, neceffe eft per omnia,

maledi&ti in ignem eternum :: poteft. explicariV 4'-

ut & injufli crucientur ; nam ficut electos

gravitas poenz eternalis , ex ignis hujus cum

beatitudo lztificat, ita credi neceffe eft, quod

noftro igne comparatione. Et 1. quidem di-

in die exitus fui ignisreprobos exurat.

xi, quod fit infinities qua(i gravior quoad in-

tentionem,

1

Titulus LXXIL. Iferms.

tenfiouem , id quod ex eo intelligi poteft, quod

in terris comparari queat.' 3« Quam beatifica

nofter ignis, tefte S. Auguftino, pictus dun-

fit facies, plenam omnium def(ideriorum ía«

taxat videatur refpeCtu ignis infernalis , &

tietatem inducens ; quamque adeo merito

tamen eheu, quam acerbus & intolerabilis

damnaàti cum Anna Tobig matre irremedia-

eft nofter iguis !

2. Oftendi poteft , quod

bilibus lacrymis defleant orbitatem fuam, di-

longe horribilior fit, ac fzvior quoad extenfto-

cantque: Omnia in te uno habentes non de-

mes; , ut qui non corpus duntaxat , fed ani-

bebamus dimittere te. De quà materia vi-

mam etiam, miris quidem, fed tamen veris

deri poteft fufius difcurrens Petrus Beffzus

modis, ut loquitur $. Auguftinus, torqueat.

conc. j.de inferno. Item Drexelius in rogo

damnatorum c. 2. $. 2. & feqq..

3. Oftendi poteft, quod infinities fit acerbior

ac crudelior quoad durationem , cum inextin-

Vi. Ex occafione thematis: Beati, qui non Jo. &6 v

guibilis a Chrifto vocetur, & de eo Jeremias

viderunt, & crediderunt : dicatur recte olim di« ??

Jet. 17. v.teftetur : Ignem füccendiítis in furore meo;

xiffe Joannem Avilam, plerosque homines aut

pI

usque in zternum ardebit.

Ut adeo merito

inquifitionis carcere, aut ftultorum cavea di-

S. Augutlinus dixerit, quz quisque gravia

gnos fibi videri; autenim credunt, inquicbat,

'valde patitur, in comparatione eterni ignis

quz Deus de coclefti gloria & inferorum fupe

non tantum parva, fed nulla funt.

pliciis, revelavit, aut non credunt ; fi pofterius

Sip. 1 1. V.

Ili. Ex occafione thematis: Per que quis

Heretici füunt , & proin ad inquifitionis car-

17.

cerem ablegandi; fi prius,ftaltiffimi plane funt

pucat, per boc & torquetur : poteft 1. oftendi,

quod omniía fere peccata per quinque fenfüs

fi nihilominus peccare, & fe in tam manife-

externos committantur ,

ut adeo vere de

ftum periculum eternz glorix amittendz,

dampatis ad mortem s«ternam dici quzat :

poenzque infernalis accerfendm periculum

f

lem

jer. ». v.afcendit mors per feneftras, ingreffa eft do-

precipitare pergant.. Cum ergo pronum fit

21v

mus noftras. 2. Quomodo homo peccator in

arbitrari, multos non firmiter fatis, autfalrem

b

iisdem fen(ibus fpeciales poenas patiatur, id

non viva fide credere, atrocitatem tantarum

quod inductione oftendi poteft, uti fufe pro-

poenarum, eandem fe variis teftimoniis proba-

bant Matthias Faber conc. 6. in Dom. 3. poft turum, ut in ore non duorum duntaxat aut

Epiph. & Jeremias Drexilius in rogo damna-

trium, fed multorum teftium ftet hoc verbum

torum€. 2. 3. 4. & .

veritatis, cujus affertio tantopere neceffaria

]V. Ex occafione thematis

e

LJ

Vado parare

ac falutaris eft hominibus. r. Ergo probetur

J'Uhn-xq-,- V.

£

vobis locum : poteft narrari , quod füpra $. 6.

authoritate Dei eumque in fiaem aliquot ad

hunc finem magis idonez fententiz ex S.

de S. Francifco Borgia narratum eft, quod

nempe ad fingula diverforia duos prodro-

Scriptura füpra $. TI. citatze afferantur. 2. Au- Lue.23.v.

thoritate Chrifti tanta paífi, ideoque merito 31-

mos, cognitionem peccatorum füorum , &

confiderationem inferni premiferit , & per

ad mulieres compatientes dicentis : Si in viridi

hos effecerit, ut omnia diverforia, quan-

ligno hzc faciunt, in arido quid fiet : 3. Au-

tumcunque vilia, optime femper inftructa

thoritate San&torum : ex quorum felicitate fic

viderentur. Oftendatur ergo 1. quomodo

di(currit S. Gregorius. Si effe Sanctorum ani- S. Greg. 1.

15

hunc prodromum zgri ad fuos lectulos mit-

mas in coclo facri eloquii (atisfa&tione credidi- 4- Dial. c.

tere, &, ficut Drithelmus olim nimiam ipfius

fli, oportet, ut per omnia effe credas & ini- ?9'

f.

in corpus fuüum fzvitiam admirantibus dixit:

quorum animas in inferno, quia ex recributio-

L

acerbiora vidi; ita ipfi dicere debeant: acer-

nezternz juftitiz, ex qua jufti jam glorifican-

tur, neceffe eft, per omnia, ucinjutti crucien-

biora fum meritus. 2. Oftendatur, quomodo

hunc prodromum pariter mittere debeant ad

tur. 4. Authoritate Ecclefuehunc articulum in

tuguriola fua pauperes , ut paupertatem, &

fymbolo proponentis , & firmiílime femper

incommoda inde fequentia, zquo animo fuf-

contra hereticos propugnantis, utex variis

ferre difcant. 3. Oftendatur, quomodo hunc

Conciliis przcipue Florentino in literis unio-

prodromum ad períecutores fuos mittere de-

nis, patet. j. Authoritate SS. Patrum: quorum

beant ii, qui graves perfecutiones & injurias

aliquot fele&tiora teftimonia ex $. Ill. defü-

funt paffi. Hi quippe omnes experientur hu-

mi poffunt. 6. Authoritate Juforum, in terris

jus prodromi beneficio id , quod füpra ex S.

adhuc degentium : nam, ut $. Gregor. iterum S. Greg, in

Auguftino relatum eft, fcilicet omnia, quz

. difcurrit, Ele&tos Dei cernimus pia agere, &mor.

patiuntur, in comparatione infernalium tor-

crudelia tolerare. Hincergo colligitor, di-

mentorum parva aut nulla effe.

ftridus Judex quanta illic feriat diítri&ione,

Get. 4. V.

V. Ex occafione thematis : Ecce ejicis me

quos reprobat; fi hic cruciat , quos amat.

14.

7. Authoritate Damnatorum : qui, cum hic

bodie a facie terre , & a facie tua abfondar: pot-

eít gravitas poenz damni explicari ex con-

noncrederent illas poenas, poft mortem ap«

fideratione faciei, a qua damnati excluduntur.

parentes, nimium veras effe, fe proprio nunc

1. Ergo oftendatur, quam pulcra (it facies ,

damno experiri confeffi fant. $. Authoritate

Eibuicorum , 'Tantali, Ixionis , Tiui & Sify-

idque oftendatur , tum ex defiderio angelo-

rum & hominum defiderantium eam alpice-

phi poenas zternas fingentium. 9. Authori-

re; tum ex affertione diaboli affirmantis , li-

tate Naturalis lumimis: nam ipía ratio di-

1]

benter fe omnia inferorum tormenta tolerare

&at, xquiffimum effe, ut nunquam ca-

vclle , ut unico momento afpicere DEI fa-

reant fupplicio , quorum mens in hac vita

nunquam voluit carere peccato, d& ut

ciem liceat. 2. Quam amena & jucunda (it

facies , ut quz tanta dulcedine & hilaritate

nullus detur iniquo terminus ultionis , quia,

uamdiu valuit, habere noluit terminum

animam replet, ut nihil huic deledtationi

Crimie

R. P. Lobn. Bibl. Man. 1om. 1I.

C 2

"o

Bibliotbecagï Mzmuqlis Concionatorice

ériminis. 10. Aüthoritate Hz]loücarum, tam

————————————

ham , ut bi, qui vvolunt binc tranfire ad $ , mon

horrenda de ignibus Vefüvii & Z7Ethnz mon-

po[/nt. 1n quo tangitur, quod, etfi San&ti ex

tium ejectis referentium , ut merito binz in-

inclinatione nature, qua perfeGliffima eft in

ferni fauces credantur. Quz omnia fufius di-

eis (qui volunt tranfire ultra Chaos, compaí-

du&ta apud Fabrum conc. 2. in Dom. 20. poft

f

fionis 'affetu , quia ficut dicitur Ecclefiaftici

Pent. videri poffunt.

44. funt viri mifericordie ) ad vos damnatos

juvandos defícendere vellent , non poffunt,

s. XIII.

propter congratulationem juftitiz , cui adhz-

; j

rent;lzetabiturjuftus, cum viderit vindi&tam.

CONCEPTUS PRJEDICABILES.

V. Apud Sophoniam fex dierum fit men- Manfi f, e,

tio, quibus impii in eterng perditionis pro- n. 4

— Qualitas.

fundo barathro cruciabuntur; dicit enim:

..

Abulenfis l.

I

gnis erit vebementior & fortior apud in-

Dies ire , diesilla; Ecce primum diem: dies

q. 520, in

-

feros etiam naturaliter, quam alibi, nam

tribulationis &2 anguflie ;

Ecce fecundum:

€. 25,

Matth.

ignis fortificatur ex conditione rei ignitz,

dies calamitatis €9' miferies Ecce tertium : Dies

nam quanto res ienita e(t folidior , & com-

tenebrarum €9 caliginis ; Ecce quartum : Dies

padior, tanto eft actio fortior , & intenfior

nebule & iurbinis s Ecce quintum : Dies tube

caliditas. Alia etiam intenfionis cauía eft,

&g clangoris; Ecce fextum. At vero qiodnam

per antiperiftafin, qualis ibi erit. Nam erit

in eo latet myfterium , quod nulla diei fepti-

illa concavitas. Inferniin cordeterre, & quia

mzaz mentio fiat?

nimirum ratio eft hzc,

$ !

apil

eft locus valde frigidus, cum terra (it nimis

quia Sabbathum dies erat Deo dedicatus, &

i di

frigida , & ibi fit elongata ab omni calore,

deftinatus quieti, damnati autem nullam in

L $

frigiditas totius terre circumfítantis faciet

poenis habituri fünt quietem, ideo in mediis

congregari virtutem ignis , & erit efficacior

tenebrisillis ne minimum quiderm coleftis lu-

in adione , & intenfior in calore.

minis videbunt veftigium. Confirmatid ipfum

Manfi

Il. Ad hoc propofitum revocandz funt in

Rupertus Abbas dicens: Quia de feptima die

difc.24. n. mnemoriam ingentes illz Babilonice fornacis

nihil ibi erit, nihil de Sabbatho Domini, fed

2,

flammz, de quibus Danielis 3. dicitur: Ef-

fine requie, fine ulla re

quietionis fpe tribu-

fundebatur flamma füper fornacem. cubitis quadra-

labitur..

ginta novem. Quoniam enim myfterio Spiri-

V1. Memoratus S. Albertus M. ingeniofe Albert. M,

tum fanctum adeo diftincte hunc cubitorum

notat titulum , quem S. Joannes inferni ba. in c. 20.

numerum, in quo ignisille excreverat, expref-

rathro attribuit , inquiens : Miffi funt in ^P0*

r

fiffe exiftimatis ? Omnia in figura continge-

ftagnuim ignis & fülphuris : querit enim,

bantillis; hec esim flamma, ignis gehennz

cur non potius illud torrentem, lacum, vel

fpet

LÀ

.

flammas prefigurabat

potuiffet quidem

pelagum appellaverit ? Et refpondet, quia

J',Q'

i

Deus, utpote naturz Author efficere, ut flam-

tormentum inferni ftabile eft, & immobile,

m ille ad quinquaginta & amplius cubitos;

utítagnum plenum ardore, & fcetore. Enim

quiperfe&tus eftnumerus, pertingerent; ve-

vero hujus vitz cruciatus cito tranfeunt,. &

runtatem ob certum myfterium illas ad hunc

idco femper fpes fupereft, ut unius vel plu-

numerum nequaquam pertingere , fed in

rium annorum decuríü fortuna mutetur ;

quadraginta novem cubitis terminari voluit,

hec autem fpes defperatos illos confolari in

ut per hoc infinuaret, quod, cum numerus

zternum non poterit. Non longitudo tem-

quinquagenarius remiffionis, veniz & indul.

poris mollit dolorem, inquit D. Chryfofto- S. Chryf.

gentiz fitindicativus ( fiquidem ad annum Ju-

mus, quomodo enim cum flamma perpetuo in Pfa1.49.

bilei alludit, qui quinquagefimo quoquo anno

illos premat; non fpes liberationis? eft enim

celebratur, in quo tempore omnia debita, qui-

gternum füpplicium ; non mortis exfpecta-

bus unus alteri adftringebatur , remitteban-

tio ? eft enim poena zterna , & fünt etiam,

tur) ignis ille infernalis per omnem zterni-

qua puniuntur, corpora immortalia.

ln

tatem, ne quidem per figuram, vel per um-

ViI. Salmeron verba illa Evangelii: Liga- Salmeron

bram quacunque etiam crudeliffima inflicta

Ri

tis tmanibus &gc. Sic exponit: Poftquam quili- To. 7. tt.

T

pona , pro minimo etiam peccato expiari ,

bet fuerit convictus de merito damnationis, 327* 1:27»

ld

aut remitti poflit; Spes enim impiorum peri-

jubetur ligari manibus & pedibus , quo vel

f

bit,

uia in inferno nulla eft redemptio

morem expreíIir Magiítratuum , facinoro-

Ó

Ibidem n.

l!T. Apud Ezechielem de vindice Divine

fos in vincula cobjicientium, vel fecundum

$o

Juftitiz enfe legitur : U£ /ciat omnis caro ,. quia

Theophylactum, fignificare voluit, quod poft

ego Dominus , eduxi gladium meum de vagina fua

hanc vitam non fíit amplius futura poteftas

irrevocabilen. Porro quamdiu in hac vita de-

operandi aliquid, quod vel bonum vel ma-

gimus, Deus enfem fuum, in vagina fua re-

lum promereamur , quia fcriptum eft: Ve-

conditum tenet, quia patiens eft, & ad poeni

nit nox , quando nemo poteft operari. Vel

tentiam nos exfpectat; poft hanc vitam vero

ne valeatíe a poenis manibus defendere, vel

in inferno gladium füum ftringere incípit, id-

pedibus effugere , quas neceffario cogitur

que irrevocabiliter ; Unde S. Auguftinus e-

confiderare, & pati; affeCtu etiam neceffa-

ternam condemnationem incommuctabilita-

rio vult operari mala , ideo etiam pedibus

ligatus eft.

tem Divinz fententiz appellat.

S. Alb, V,

IV. Albertus M. circa Evangelicam divitis

VHI. Jofeph. Manfi de qualitate poenarum

Manü

inc. 16 Epulonis hiftoriam hanc habet confideratio-

Lue.

infernalium fic difcurrit: Nefcio fane , fi ullus difc.27. n.

nem : Magnum chaos firmatum eft , inquit Abra-

regni integri poffeflioné omnino pacificam ad 4

viginti

ZzI

* 1'" Muls LXXIL lwfernus.

M

viginti annos adire vellet , cum hoe duntaxat

dium eft, feria ignis infernalis appreherifio, di-

adjecto pa&to onerofo, ut per centum annos in

cente D. Chryíoftomo. Itaque fi futurz fen-

S. Chry-

oft. hom,

morbido quodam leGto exteníus jaceret , ita

fus gebennz nos teneret, & intolerabilesillas

ut ne digitum movere, nec pupillam elevare

cogitaremus poenas,etiamfirem & animam, &

13.ad pop.

Antioch,

poffet, fub pcena perdendi Jus ad dictum re-

corpus, Dei legibus tradidiffemus ; non dole-

gnum.. Sane etiamfi omnes ibi adhiberentur

remus, fcientes, quod majora lucrabimut, a

muficze, harmor;v, refocillationes, honores,

futuris malis liberationem.

LÀ

recreationes, fimilesque mentem divertentes

- YlI. Joannes Baptifta aDeo electus erat, uc Manfi

gaudiorum circumftantiz ; nihilominus tanto

vias dirigeret, id eft,perverfos reformaret He. difc. 1« m

Li $

tempore ingens hoc tedium nequaquam to-

brzorum mores; parate viam Domini, rectas ^

lerare poffet, neque di&am acceptaturus effet

facite femitas ejus; idque per predicationem

conditionem. Quanta igitur tot, tantorumque

füuam operari debeat, dicente S. Luca : Fattum

eft ftulcitia, de quibus dicitur : LLaffati fumus in

eft verbum Domini fuper Sfosnném Zacbarie fülium s

via iniquitatis , ambulavimus oias dificiles ; qui ,

hoc eft, fubjungit Albertus Magnus;' vade,

inquam, in fuis impietatibus defudant , nonut

pradica ; feu ut TheophilaGus interpretatur3

regnentin coclo , fed ut peromnemzternita-

per verbum intelligeSpiritum fan&tum ; Spi-

tem füper lectum ignis infernalis diftendan-

ritus itaque fan&tus preceperat ei officium

perdant beatum.

predicandi ; ideoque venit in omnem regio-

tür, regnumque

AK ternitas.

nem Jordanis przedicans 5 fed quale putatis

S. Greg;-

. IX. S. Gregor. interrogatus, quom

TM

eum ex Spiritus fan&ti inftin&tu habuiffe the-

apudMan-

ftum fit, ut culpa, quecum fine perpetrata eft,

ma? przdicans baptismum pocnitentie, Sed

fi difc, 30.

fine fine puniatur? Refpondet: Hocrecte dice«

ut populum hunc ad veram induceret poeni-

n. 5.

retur, fidiftri&us Judex non corda hominum,

tentiam , utgenimina viperarum in columbas

fed facta peníaret. Iniqui enim ideo cum fine

transmutaret, quibus eum argumentis,quibus

deliquerunt, quia cum fine vixerunt, nam vo-

rationibus, quave Rbetorica ufum fuiffe puta-

luiffent utique, i potuiflent finefine vivere,

tis ? Kxibat ad eum ferofolyma , & omnis 9'udea, Matth. 3.

utpotuiffent fine fine peccare.

Oftendunt

€g ommis vegio circa "fordanem , & baptisabuntur

enim quia in peccato femper vivere cupiunt,

Publi-

ab eo in S'ordane ,- confitentes peccata fua.

qui nunquam de(inunt peccare, dum vivunt;

cani etiam certatim accurrebant, in di&tis fe

M,

7

ad magnam ergo juftitiam judicantis pertinet,

abluentes aquis; Veneruntautem & Publica-

utnunquam careantfüpplicio , quiin hac vita

ni ut baptizarentur; imo milites, de quibus

nunquam voluerunt carere peccato.

Poé&ta cecinit ab initio ( INulla fides , pietasque

Bellov.

X. Vincentius Bellovacen(is pariterad ma-

viris, qui cafira fequuntur.) venerabundi , &

fpec. mor,

litiam voluntatisreprobz , non veroad a&tum

trementes interrogabant eum. Quid faciemus

l. 2. p. 4«

peccaminofum recurrens, illam a jaftitie -

& nos? Quot equidem in fieculis preteritis

dift. 5.

quiffimo pondere trutinari his verbis dicit:

Prophetz in aufteritatibus, prodigiisque ma-

Deus non tantum extriníecas con(iderat actio-

gnis verbum Dei anauntiaverant, & nihilomi-

nes, verum etiam intrinfecas voluntates, nec

nus toto €o tempore tantam non potuere col-

confiderat quantum, fed ex quanto in ejusSa-

ligere meffem, quam Baptifta diebus paucis.

crificio quis impendit, velin flagitio , quod

Quz tantz operationis differentia? illi tem-

committit. . Cum igitur impius ex improba

poralia irg, juftitizque divins fupplicia inten-

voluntate non ponat modum in delectatione

tabant in vita prefenti inferenda ; Baptifta ve-

jf

peccati , nec tantam delectationem unquam

ro atrocitatem przdicebat inferni, inquiens :

?

invenire poteít, quin vellet femper (i poffet,

Omnis arbor ,. que non facit fru&tum bonum , exci- Lue. 3. v.

ampliusdelectari; Ideo Deus, qui corda pen-

detur , & in ignem mittelur : paleas comburet igne 9- & 18. -

fat, non fa&ta, poenas infligit non fecundum

inextinguibili. Hinc S. Chryfoftomus: Stupen- 5. Chry-

delectationem habitam fed quzfitam.

dam hanc converfionem admirans ita difcur- feft- hom,

.]

Utilitas memorie Inferni.

Ludov,

rit: Quid factum eít, quod, cum impiorum fu

atth.x

XI. In Arles quendam Joannem Berle fuiffe

effent filii tamque nequiter educati , fufcepe-

i

Richeo-

accepimus, qui, cum admodum longo tem-

runt fübito poenitentiam? Unde hzc facta eft

mus in va«

[

lf-ïdiät de

porea medicis deploratus, lecto affixus ex pa-

repente tanta converfio? quis vulneraimme-

nim, coll,

ralyfi jacuiflet, quadam die in domo füa igpem

dicabilia curavit? ignis infernalis curavit pla-

5:

conípicatus fuit, quicum jam jam tabulatum

gas ; ideoque fübjungit San&tus, confidera,

cubiculi fui lamberet, ac popularetur, repente

quemadmodum illos ab ipfis principiis attoni-

ille horrore perculfus, & jam mortem fibi in-

tos reddiderit, de gehenna fcilicet inferendo

ftantem animo imprimens , ita fpiritus anima-

fermonem ; Hincque ignis infernalis timorem

les perculit, nervorumque cotractorum nodos

tanto incutiebat majorem , quanto dictam

abrupit confeftim, utlecto exilierit, & feneftra

poenam viciniorem non vero remotam effe

forte fortuna apprehenía , animofo per eam

doceret, in deferto il!lo exclamans

: gam fe-

faltu, fe ejecerit, & velut metuacterrore per-

curis ad radicem arboris pofita eft.

XIII. S. Thom. Villa novainferno ingenio- S. Thom.

fequente, & ignem, & paralyfin diuturnam ef-

fugerit. Itaquoque plurimi velut cougelati in-

fum quidem,fed parum plaufibile attribuit ep

i- Villan.

"

conc. 1. de

que malorum habituum füorum lethargo fe-

thetum;inquiens: O vere neceffariam gehefize

judicio.

pulti jacent, Dei, alteriusque vite prorfus im-

poenam,vere decoram inferni pyram! At vero

memores,totidem (ane paralyticifpiritualiter;

inquies, qua ratione illam carbonum ignitorü

[

ad quos excitandos ( fiquidem hora eft jam

fimulque tenebroforum & obícurorum cata-

ftam, pulchram & decoram appellare potuit ?

nos,c.l:e fomno fürgere) cfüicaciffimum reme-

3

ratio

22

Dibliothece .Manualis | Concionatorice

ratio hujus epitheti effe poteft, quia timor

V. LyfimachusRex à Scythis obfeffus, cum Granat.

ignis illius animas noftras purificat pariter &

Ob potum aquz fe hofti tradidiflet, eadem ab- loc. com;

venuftat, utidemS. Archipraful fübdit: vere

fumpta dixit: O quam brevis voluptatis cau« f- 831«

decoram inferni pyram , quz Creatoris füi in-

fa & regnum & libertatem amifi! Ah quid re-

jurias vindicat, & inordinata per culpam reor-

probi dicent, cum fe propter momentaneam

dinatperpoenam. Vere pulchram creaturam,

voluptatem & regno coclefti privatos, & ad

mundoque utiliffimam poft reatum;,quaz fi poft

tanta füpplicia damnatos viderint!

culpam deeffet , defeCtuofus & imperfectus

VI. Bion Philofophusdicebat, viam ad in- Drexel. in

mundus maneret., Nulla poteft quidem regno

feros planiffimam ac tritiffimam effe o

dam.

portere; ?f.'g!ï

9

caclorum excogitari pulehrior , & opulentior

cum plerique illuc claufis oculis eant.

fabrica , nee deformior & horribilior abyffo

VlL. Que vitia potiffimum ad infernum

S. Chryf. infernali;. & tamen D. Chryfoftomus inquit:

deducant, Thomas Morus hoc diftycho in-

Hom. 7. Etfi ccelorum eft regno gehenna contraria,

dicavit :

ad pop.

ad unum tamen ambo finem refpiciunt, homi-

'Si quisad infernos properat defcendere

num falutem, illud quidem ad fe alliciens, hzc

Manes ,

autem ad fe compellens, & timore corrigens

Huc iter accelerant balnea, vina, Ve Inchin. p.

fe negligentius habentes. Idem quoque S. Do-

nrius.

3. C. 20,

$.Chryf.. &tor]l. 1. de providentia Divina,non minus ad-

VIIT. Quemadmodum olim Jacob Patriar-

1. de Pro- mirandam efle dicit Dei clementiam,dum coe-

cha manum dextram Ephraimo juniori filio

vid.l.6^ ]um nobis promittit, quam dum nobis commi-

Jofephi , finiftram vero Manafii filio feniori

natur infernum: Nonminus inquit, gehennz

impofuit ; ita Deus ad dextram olim eos;

comminatio , quam promiffio regni ineffabi-

quos mundus poflponebat ; ad evam eos;

lem ipfius clementiam commendat. Ni(i enim

quos ille przferebat, collocabit.

;

illegehennam minatus effet, non facile quis-

"quitas.

4

IX. Daniel, ubi vifüum de Nabuchodon

O« Dan; 4«

piam cocleftibus bonis potiretur.

fore feptem annis inter beftias vi&tvro audi-

$. XIV..-

vit, fic expavit , ut horam mutus ftaret ;

quid nos, íi damnatos eternum inter dz-

MISCELLANE,A.

mones & tormenta vituros credamus,

Uütas.

Qualitas.

X. Afri, ut leones a fe arcerent , alios a fe L'pfius 1.:

Apud Fab. I.

Re

fert Giraldus Cambrenfis in mari Hy-

captos füfpenderunt, quibus vifis reliqui filvis de Cruce.

l. Ic.

bernia malluente infulam vifam, quz,

exire non fünt aufi; quanto magis ad infer-

fi quis ad eam appellere volebat, mox alio fe

num accedere verebuntur homines, íi dam-

transferebat, donec quidam juvenes confilio

natos tantopere cruciatos intueantur.

quorundam inftructi igneas fagittas in illam

XI. Democritus Philofophus docere fole- Beffieus

conjecerunt , tunc enim immobilis conüifte-

bat, orbem duobus mediis contineri, amore conc. 1.de

bat. Talis fugitiva infuüla cor hominis eft. Qua-

premii, & timore füpplicii; quz duo Cyrus inferne

re fi volumus illud fiftere, & ftabilem Deo fe-

Rex Regis brachia appellabat. Re&e autem

dem in eo parare ; ignez fa

gittz id eft, timo:

de proemio regni coeleftis, & fupplicio inferni

inferni in illud Jaciendus eft.

intelliguntur; per hec enim vel maxime ho-

Cedrenus

IIl. Zeno Imperator, quem uxor in ebrie-

mines in officio continentur.

apud Fab. tate vivum fepiliri jufferat, lamentabili fem-

XII. Cum Afceta quidam Achillem Mona- Vita PP. 1.

conc. 3. 11 per vóce clamabat: Ah miferemini,

hf

Dom. 19.

& aperite

chum rogaffet, unde accideret, quod in cella s. $. 107.

git

mihi. Cumque cuftodes refponderent, alium

L]

otio ac corpore marce(ceret ; refpondit is, id

dm

poft Pent.

CM

jam regnare,

nihil, ille ajebat, curo, vos ape-

inde provenire, quod nec quietem , quam

rite duntaxat , & in monafterium me abdu-

fperamus ; nec tormenta, quz timemus, ani-

cite. Sed cum non aperietur, ferunt, poftea

mo volveret; hoc enim fi faceret, etiam(i

inventum prz fame caligas & brachia fua ac

cella vermibus plena effet ; libenter in ea

$t

lacertos abfümpfiffe. O quam gement dam-

maníurum.

nati in inferno fepulti!

/

Cedrenus

IIi. S. Macarius a Fratribus de monte Ni-

ZHternitas.

YV. 4

trie rogatus, utfalutari monito eosinftrueret,

XIII.. Etfi flam

ma fornacis Chaldz ufque Beffeeus

ad quadraginta novem cubitos fe porrexerit, conc 6. de

cum lacrymis dixit: Ploremus, o Fratres, &

lacrymas oculi noftri producant , antequam

quinquagefimum tamen jubilearii numeriinf P- 23«

eo hinc migremus , ubi lacrym& comburunt

non attigit, quia figura erat ignis inferna-

corpora, Qua quidem adhortatione ita moti

lis, ubi nullum Jubilzeum fpei & gratiz datur.

XIV. Recte quoque Prudentius canit :

Prud, con«

funt Fratres, ut & lacrymas copiofe profude-

rint, & in genua proftrati ad S. Macarium

Vermibus & flammis, fummis cruciatibus tra Mar-

«vum.

cianit.

dixerint: Pater, ora pro nobis.

Faber

IV. Proverbium eftItalis: Afpettar, & non

Immortale dedit, fenio ne flamma periret.

lu

V ]

conc. 2. in venir: giacer, &nondormir: Servir, & non

Dom. 1$.

gradir, fon tre cofe da morir. Id eft, expectare,

5. XV.

I

poft Pent.

& non venire : Jacere, & non dormire: fervire,

AXIOMATA.

& non placere, fünt tria, quz poffuünt mor-

li

tem accelerare: quod nimis verum darmnati

fet voluntas propria, & infernus non S. Küem,.

experiuntur.

I. Ce

erit,

Aüigner

l

Titulus .L X XIL. Infernus.

23

)N

E:gner Wil, ift das ezgentlzcbe Holz des- Holli-

. rum.

A. Jcremlas Drexehus in rogo dämnaw-

Jchen Feuers.

II. Facilis def'cenfus averm.

IV. Phllxppus D Outreman in Pædagogo

In die Hellift ein gebabnter. Wg. -

- Chriftianop. r.c. 8. $. 9

Ill. Qui vivus cum Chrifto defccndlt ad

V. Ludovicus Granatenf s in loms «come

juferos,

munibus fol. 826.

Moriens cum eo afcendit ad coelos

VI. Joannes Lopez prtom.l 9:€,3«

II I

JVr wit. Chrifto im. Leben abfabrt. zur. Hall,

. VII. Petrus Canifius de noviff. c. 5.-

At

JDer fabrt mit ibm nacb dein To4. in. Fmindl.

VIli.: Matthias Faber. conc. $. in fc&o S..

IV. Procul ab aula, procul.ab mferno,

Catharing. Item conc. 6. & 7. Dom. 3. poft

JFeit on Hof , «veit von der.. Hall.

Epiph. item conc. ?, & 3. Dom. 19. & conc. 2«

V. Momentaneum , quod. dele&at,

Dom. 20. & conc. 7. Dom. 21. poft Pent.

JEternum, quod cruciat.

IX. ThomasStapletonius tom. 10. in Dom.

Hs avobl tbut , mebrt eine kleine Z*zt,

3. & t.. 8. in Dom. 5. poPcEplph Item t. r

IWas «veb tbut ,^ z»&brt.in Ezmgkezt

1nDom 19. poft Pent. :

^NI. Memorare noviffima , &i in æternum

i

D

X:-Henricus' Engelgrave i in Luce Evang.

non peccabis.

- Dom. 5. poft Epiph.

J/er oft betracbt. die letzte .Ding ,

XL. jofephus Langtus in Polyanth tit. eo«

Der flucbt der Sünd , macbt das Gwæfm ring.

dem..

XII. ]acobus Salxanuä de timore Dei 11b

ult..

($ XVE.

XIH. Dlonyf' us Carthufïanus de quatuor

AUTHORES.

noviffimis c.

j.

- XiV. Georoms Reéb in reguhs prudentlæ

a Petrus BeiTæus de quatuor nov1£i" mis,

( 1.5 3.

£

r

. II. Gabriel Inchinus de quatuor nov1Hï-

XV. Bartholomæus Saluthrus in feptem

mis part. 3.

tubis, tuba 6. tota.

-ü-*ï-'ä' **-&***-&************M**&*-&ä***************** -ü--ä--ä-

j

81

'IITULUS LXXIII

d

IN RA'II

UDO-

$R

IV. Quid eft, quod debui ultra Pacere Vl-lf 5. V. 4.

|.de

nec mez, & non feci? an quod exfpe&av:,

"

QIIOAD ESSENTIAM

ut faceret uvas, &. fecit labruícas.?

V. Numquid redditur pro bono' malum?Ier 19. v

a.

Dg/ïmtw.

uia foderunt fovearm animz mez?

lo.

VI. Hoc àutem fcito , quod in-noviffimise Tim, 3.

I

eruntV» 1

diebus iaftabunt tempora periculofa

[

St culpablhs neghgenma in deb:teä gra-

enim homines feipfos.amantes, cupidi , elati,

Jof Lan-

titudinis officio períolvendo.

5eu

fupcrbx, blafpheml, parennbus non obedien-

0f

gius V. eo-

brevius :

'tes, ingrati, ícelefti.:

dem,

F.

Eft culpabilis omiflio gra-

Vil.:Hzccine reddls Dommo, popule ftul- Deut. 39.

titudinis debita. :

te & inlipiens? numquid. non ipfe.eft Paterv. 6«

ZAus.

tuus, qux poffedit te,. & iecn, & creavit tc?

Damnum.

Seneca;

II. Benefïcmm acceptum neeare.

II Beneficium collatum dx(ï'mulare.

VlII Qm reddxt mala pro boms, non re-va 1g.

IV. Beneficium acceprum non compen-

cedet malum de.domo ejus.

V.13.

fare

l

IX. Ingrati fpes tanquam hybernales gla-9 "P 16,..

j. de

V. Beneficii accepti penitus obhwfsx

cies tabeícet , & ddperlet tanquam. aqua fu«

ib

Vi. Beneficium collatum maleficio repen-

pecvacua.-

dere.

X.In dieilla erunt civitares fort:tudlms ejus er. 17. v.

o ll

dereli&tze ficut aratra, & fegetes, quz. derelis 29*

& funta facie filiorum.i(: acl

. & eris deíer-

cotl

EX $. SCRIPTURA.

ir

ta, quia oblita:es Dei Salvatons tui & fmus

Qualitas..

ad;utoms tui non eris recmdata

eft inventus; qui rediret, & däret

Lue. :7. I Non

V. 17.

gloriam Deo.

G. U.

Àf. 1, v. 2.

II.: F]læos enutrivi, & exaltavi, 1pfi autem

EX S$i4

PA TRIB[IS

fpreverunt me.

.Dfm?num.

If. ; v. 3-

1. Coonowtbos poffefforem ürum & a(i-

nus przíepc Domini füi :

líraél autem me non

ngratitudo eft inimica animz , e,mnanmes Dern. f.

i

cognov:c, & populus meusnonintellexit.

H

meritorum, vircutum difperfio, bencficio- 52.

rum

24

Bibliotbece Mariualis. Concionatorias

rum perditio, ventus urens, ficcans fibi fon-

tus effem , quid reponere vellet, fi manum,

edes & oculos ei aliquis reftituerect ? re-

tem pietatis , rorem mifericordix, fluenta

oratia.

fpondit: Servum me illi perpetuum confe-

1. Recolam ad mentem meam omnia bo-

crarem. Tunc ad divitem converfus: Cum

S. Aug. . na, Domine , quz feciíti mihi a juventute

érgo & tibi, inquit, Deus oculos & manus;

18 folil. mea, in omni vita mea. Scio namque, quod

ac pedes, ceteraque corporis membra inte-

ra & illefa tot annis fervaverit ; tu iis

5

$,

ingratitudo multum tibi difpliceat ; quz €

xin

]

radix totius mali fpiritualis, & ventus qui-

contemptum abuteris ?

e

Vif

dam deficcans & urens omne bonum , ob-

V. Anno 1481. Danti

fci latro juvenis fu- lbiden;.

ftruens fontem mifericordiz tuz fuper homi-

fpendendus, ope P. Guardiani Franciícano-

nem , quia & mala jam mortua oriuntur ;

rum;qui eum olim e facrofonte levabat, vita

donatus; peffimam vicem retulit; eundem

$H

& viva jam opera moriuntur.

Tíei

S.Ambrof. . lIl. Si accipientes divina munera taciti &

enim poftea a tergo adortus, & caput medium

Il

$. 42.

fidit. Captus & ideo capite damnatus, ulti-

immemores füerimus, tanquam ingrati & in-

digni eorum fübminiftratione fraudabimur.

ma verbalocutusdixit: Utinam omnes, qui

S. Auguft. . V. Ingratus exiftit, qui plenus virtutibus

a (üfpendio me fuis precibus nuper liberarunt;

In hoc enim

l. de pon. Deum non omnino timuit.

fimili morte peremiffem.

jn

quisque peccator fit culpabilior, quo eft Deo

VI. Columbus poft occupatas

in India In- Alphonf.

lor.

dolles

acce

Ideo enim Adam plus peccavit;

í

fulas quatuor, jam Vice Rex ab zmulis fuic deO

in

elat.

uia omni bono abundavit.

accofatus, velut Indos baptizatos non foveret,

hift. Chill,

sJ Chl'y-

ftuderet potius maricipia ex iis,quam Chriftia-

V. Quanto majora beneficia funt homini-

i. 4- c- 60

foft. fuper

bus collata, tanto graviora pcccgntibus ju-

nos facere, eos occupari in effodiendo auro;

Matth.

dicia conítituta.

:

non habita ratione, eos fuftentandi. Unde Rex

S. Bern. $.

VL Gratiarum ceffat dift

urfus , ubi re-

Francifcum de Bobadiglia cum poteftate mi-

X. in cap. curfüs non fuerit.

Nec modo nil augetur

fit, qui in Columbum inquireret. .Qua de re

jejunii,

Rex eum inoneri literis cztero officiofis juf-

ingrato, fed & quod accipit, in perniciem

ei vertitur.

fit, nequzfitori obfiftere. Is non auditos; eum

VII. Retribuebant mihi mala pro bonis.

ac fratres poft multas criminationes jubet in

Bl

8- Augm-

lg

inP,34. Ego attuli fcecunditatem, ipfi retribuebant

vincula dari, & ferro oneratos in Hifpaniam

flerilitatem : ego vitam , ipfi mortem : ego

mittit. Cum vincula effent Columbo injiciea-

honorem, ipfi contumelias: ego medicinam;

da, diu nemo prz reverentia aufus eft id exe-

eqe

ipfi valnera: & in his omnibus , quz retri-

qui: donec vilis homuncio ejusque adeo co-

Da

N

buebant, utique fteriles erant. Hanc fteri-

quus id fecit. Ubi Columbus à fervo fuo vi-

litatem in arbore maledixit ; ubi fru&um,;

dit (ibi vincula injici ingemuit. Ét: ita, in-

quit mundus eum tra&tat, qui ei fervit; hoe

cum quær:?et , non invenit.

przeinium eít humanz ipei, & laborum ? Sepe-

$1V.

-

liar, (imorior, cum his vinculis, ut fintteftes,

folum Deum facere gratiam, cujus eum non

: EXEMPLA CATHOLICA.

poeniteat, mundus mentitur, & fallit. übi

Qualitas.

f

&i

fuit in Hifpaniam delatus, Rex id zgre tulit:

Y

cerna Pharaonis füccedentibu

S pl'O-

neque enim id volebat. Adduc&tus ad Regem

Gefi, 42. l. Pln

fperis oblitus eft beneficii a. Jofepho

& conjugem ejus prz lacrymis diu loqui non

accepti, ideoque ipfe fe redarguit, ac accu«

potuit; tanquam rationem fa&torum dedit,

fatdicens: Confiteor peccatum meum ; quod

Reges confolati hominem , comperta demum

videlicet oblitus Benefactoris mei non fim

veritate cum poteítate priori eum. ac fratres

lu

locutus Pharaoní pro illius liberatione.

in Indiam remifere, bonis omnibus ante con-

|./

fifcatis , denuo illi redditis.

W

Exod. 3o. 1I. Dedit Deus eam gratiam in oculis He-

Eu

braorum, ut eos omni auro & argento re-

Vil. De Adamo primo parente noflro fic

loquitur S. Auguftinus: Quanto magis homoS. Auguft,

Qi

busque pretiofis fpoliarent ; at illi ex his fpo-

liis 6ibi vitalum aureum conflaverunt, quem,

fruebatur Deo, tanto majore impierate dere- l. a1. de

vero Deo relicto, adoraverunt.

liquit Deum, & factus eft malo dignus zter- €iV« c 17

Surius in

III. Quibusdam Agarenis per cellamS Sa-

nno, qui hoc in fe premit bonum, quod poffet

vita to. 6. bze transeuntibus & famentibus, cum ipfe ra-

effe zternum.

f. 95.

h

dices tantum & cortices arundinum appofuif-

VIilI. De [udeis quoque S. Chryfoftomus:5. Chryf.

fl

fet, illique paulo poft rediiffent, & cafeos da-

Vults cognofcere , quanta Judzis fecics. contra

M

DEUS? & permanferunt femper ingrati. "**

&ilosque attuliflent, exclamavit hic fan&tus :

[

Heu mihi! Barbariifti, parvi noftri beneficii

Septuaginta & quinque animz ingrefTz funt

memores referre gratiam munifice ftudue-

JEgyptum , & faQw fünt fexcenta millia.

runt; nosautem, qui quotidie fruimur bonis

Mortuus eíft Jofeph, & furrexit Rex alius im-

lj

Creatoris, nullam ei viciffim ftudemus referre

memor Jofephi, qui valde illos afllixit, cla-

maverunt ad Dominum, qui eduxit eos per

ratiam per mandatorum obfervationem.

Engelgr. ^ IV. Frater ZEgydius S. Francifci Difcipulus

Moyfen ex ZEgypto, & duxit in defertum.

Et queruntur Moy(i : Eduxifti nos in defer-

inDom.6. cum divitem quendam pro beneficiis acce-

poft Pent. pris inoratum vidiffet, eum hoc argumento

tum, ut occideres , quafi non (int fepulchra

l

in /gypto. Cognofce ingratitudinem. Sed

ingratitudinis convicit: Incidi, inquit, in ho-

minem manibus & pedibus truncum , oculis-

rem majorem vide. Quadraginta annis fue-

que orbatum, eum cumi benigne percundcta-

runt in deferto, capillusque illorum non cre-

vit

[

Titulus «LXX'JH. ]Ingratitudo.

25

vit, neque unguis, neque veftis fordidata, nec

VIII. Recenfet Sabas CaüilïOneus in liBe!loMiiOI- P

calceus attritus, non feminaverunt, nec mef-

quodam, cui titulus : Ricordi, in Brutiis olim 4* €oll. 1.

fuüerunt, non pinfuerunt, nec coxerunt panes,

ftatutum, ut is, qui vellet agere contra ingra-

fed panem de coclo comederunt, & poft tot

tos, certam campanulam ad id deftinatam

beneficia dixerunt Aaroni: da nobis Deos;

pulfaret, ad cujus pulfüm mox quidamSena-

tores conveniebant. Accidit forte, ut quis

ui nos precedant.

S. Ambr, IX. De Juda S. Ambrofius ait : In prodi-

equum czcum & ftrigofum ob fenium domo

»

l. 1. de

tore Dominus hoc graviffimum invenit, quo

expulerit , qui equus forte ftabulum ratus,

Vil'g-

ejus condemnaret perfidiam, quod gratiz vi-

facellum illud intrat, in quo di&ta campana

cem non reprzfentaverit, & conviviis amici-

pendebat: ex qua cum frondes, neício quo

tiz venenum malitiz miícuerit.

cafü penderent, equus quippe jejunus decer-

S. Hier. in

X. Tradunt Hebrzi, tefte S. Hyeronymo;

pendo campanam movit, & fenatorum au-

lfaiam l. ideo e&grotafle Ezechiam , quod poft inaudi-

res, ut mox ad cauíam dicendam conflue-

1I.

rent, excitavit, fed reperto tantum ad cam-

tam victoriam Judzorum & Affyrii Regis in-

teritum non cecinerit laudes Domino , quos

panam equo, ut viderunt , cujus antea fuif-

fec, Domino fuo reftituendo, ut eadem lege

cecinit Moyfes Pharaone fübmerfo, & Debora

interfe&toSifara, & Anna genito Samuele.

equum aleret , qua cautum eít , efle cui-

W

JOD- 4.

quam ingrato.

ll

- XI. Jonas, quia non gratias Deo egerat

àt,

ob hederam tam fübito productam , mox füb

1X. P. Scipio Affricanus ZEmilianus M, Vellejus I.

till

diluculum preparavit DEUS vermem , qui

Aquilio, & C. Sempronio Coff. poft duos ?- Valer,

(

- arrofit & arefecit illam.

Confulatus, duosque triumphos, & bis ex-

cifos terrores Reipublice ; mane in lectulo

$. V.

repertus eft mortuus, ita ut quedam elifa.

rum faucium in fervice reperirentur notz.

EXEMPLA-PRQFANAU'

Ab hinc annos centum quinquaginta , ait

Vellejus , de tanti viri morte nulla habita

A Qualitas.

eft quz(ílio , ejusque corpus velato capite

:Plütarc'h. :ï.

lienienfes a Philippo in bello capti, ite-

elatum eft, cujus opera fuper totum terra-

At

in- ApoPh.

rumque dimiffi tam ingrati fuerunt, ut

rum orbem Roma extulerat caput ; feu fa-

etiam veftes & ftragulas a Macedonibus re-

talem, ut plures, feu conflatam infidiis, ut

peterent, eosque propterca in jus vocarent.-

aliquz prodidere hiftorix ; mortem obiit.

Baron.

X. Livius Druíus vir nobiliffimus , elo- Vellejusf,

II. Bafilius Imper. cum in venatione cervi

ann. 869. cornibus per zonam arreptus in füblime fer-

quentiffimus, fan&iffimus, cum Senatui pri- 59- -- 7-

retur , & quidam ex famulis ejus liberandi

ícum reftituere cuperet decus, in iis ipfis,

cau(a cingulum enfe diffecuiffet, pro munere,

quz pró Senatu moliebatur , Senatum ha-

buit adverfarium; tum converfus Drufi ani-

quod ei debebat, caput illi przcidi pev fum-

A

(h

mam ingratitüdinem ju

t; quod contra Im-

mus, quando bene coepta male cedebant,

ad dandam civitatem ltaliz. Quod cum mo-

peratorem gladium ftrinxiffet.

Sabellic.

IIi. Athenienfes, licet Socratem Apollinis

liens revertiffet e foro, immenía illa & in-

cognita, quz eum femper fequebatur, mul.

l. 7- €. 2.judicio omnium fapientiffimum declaratum ,

füamque juventutem przclare ab eo inítitu-

titüdine cin&us, in atrio domus fuz cultello

percuffus, qui affixus lateri ejus relictus eft,

tam Ícirent, nihilominus tamen ob levem

cauíam veneno oblato fuftulerunt.

intra paucas horas difceflerit, Sed cum ul-

timum redderet fpiritum , intuens circum-

TLangius

1V. Tuftinianus Imper. licet Belifarii Ducis

ftantium , moerentiumque frequentiam; ef-

V. eoderm, füi auxilio , Perfas in Oriente, W/andalos in

fudit vocem convenientiffimam conícientiz

in poly-

Africa , & Gothosin Italia fuperaffet ;; horum

anth,

tamen ompium immemor eum exoculari juf-

füz : Ec quando , inquit, propinqui, amicique,

574 -

uft,

fir, unde is poftea ftipem petens dicebat:

familem snei. civem babuit ves publica.

dé

Belif(ario nummum date, quem virrus extu-

W VL

1f.

7it, & in imum invidia ( &ingratitudo) pre-

SIMILITUDINE S.

cipitavit.

Beitlinfe. "V. Cefar cum inter eos, quorum manibus

y

Qualitas.

fto S.

interemptus effet, etiam Brutum, quem tam

4fA

Matth.

I.S

icut hedera arbores , quarum auxilio in Plutarch,

text. 3.

paterne educaverat, & ad füummos honores

altum affurgit, corrumpit, & deftruit : in Mor.

evexerat, vidiffet, hoc folum quafi dolens

P

i

ita ingrati füos benefactores peffumdant.

dixit: Et tu fili?

II Sicut dementiffime ageret , qui tuto- Senec,l. 4.

Ibid,

VI. Valerius Maximus merito ingratum

rem filio relinquerec pupillorum fpoliatorem : de ben. c.

animum Popilii exaggerat, quod a Cicerone

ita peffime beneficia collocat ; qui ea ingra- !7*

prius defenfüs, poítea cum Nemo Antonio

tis confert:

in ejus cede obtemperare vellet , ille folus

III. Sicut Siphinius lapis oleo excalefaCtus Idem in fi

tanti facinoris executionem fufceperit.

durefcit, alioqui molliffimus ; ita quosdam mil.

?

Ibid

" VII. Claudius Nero decrevit, ut, fi Do-

benefactis reddas deteriores.

IV. Sicut nubes folis virtute in a

ltulm füb- Stapl. t. 5.

minus quispiam fervum zgrotadtem non

in Domq

omni cura foveret , aut domo ejiceret, hoc

ve&sm folem poftea offufcant; ita ingrati a

15. poft

Deo exaltati gloriam ejus obicurant.

ip

fo fervus libertati reftitutus foret.

$

. Pent.

[

R. P. Lobn. Bibl, Man. Tom. II.

26

Bibliotbece Mantalis Conäomtorz'æ

jbid,

&l

V. Sicut mari omnes dulces aquas recipit,

$. VIII.

15

& falfasa fe remittit ;; ita ingrati mala pro bo-

nis reddunt.

P

M E D:1 A.

Ibid,

VI. Sicut mulus a niatïe lactatus calcibus

L. $ epe confiderare, quantopere nobis doleat,

illam ferit ; ita ingrati a Deo impinguati re-

fi nobis pro minimis licet beneficiis debi-

calcitrant.

t* gratiz non agantur ; hinc enim colligemus,

lbid.

VIL Sicut Mufcz in terfiffimis fpeculis

quantopere Deo difpliceat, (i pro tot, tamque

reptantes labuntur , in afperis locit herent;

magnis bencficiis ingrati exiftamus.

ita homines multi beneficiorum immemo

e

LA

;

li. Exempla brutorum quotidiana ponderare

injuriarum tenaces funt.

FCS?

Quz ob unum alterumve bonum datori blan-

$

Damnum,

Stapl.tekt.

diuntur, aliaque gratitudinis figna exhibent,

If

VIII. Sicut fí rex quotannis mille aurcos

liI. Defiderium celeflium donorum concipere ;

*5.Dom. 3e

dari cuipiam juberet, ille vero eos omnes in

poft£piph

fic enim incitabimur ad ingratitudinem, qua

" venenum velarma, quibus eum tolleret, im-

talium donorum impetrationem impedit, to-

penderet, utique gravem iniquitatem commi-

us viribus deteftandam.

"

fiffe, milleque mortes promeruiffe cenferetur ;

IV. Beneficiorum .Dei mognitudinem & multi-

fip

ita non minore poena digni cenfendi fünt, qui

tudinem frequenter meditari ; ex hu jus enim me-

M

ditationis ne

lE

Dei donainoccafionem peccandi vertunt.

$

glectu plerumque ingratitudo

Thom.

IX. Sicut mendicis gratias pro eleemofy-

oritur.

$

Kemp.L2. na dicere negligentibus , nullam deinceps

V. Beneicia pptiom a Deo accepta annotare ,

9 IO(1^?- ftipem porrigere folemus; ita non poffunt in

certaque tempora, quibus recolatur fibi praz-

nobis dona gratiz fluere;| quia ingrati fümus

fcribere; maxime autem in primo puncto no-

Auc&tori , nec totum refundimus fontali ori-

&urni examinis ferventius fe ingratiarum

giui , ut bene notavit pius Author.

a'&ione;.cxerccrc.- |

$. VII.

d 50 IXO

N

MOTIVA.

ASCETICIKXE

I

ui vitium hoc vehementer 'Deu's de-

ia funt prcipua, quz circa hoc vitiums, Aug.'t;

teftatur: hinc primum peccatum,

ITr

ab Aíceta obíervanda fünt. Primum de fpir. d&

T(aim c, 1. qubd I

faias a Deo pópule Ifraclitico expro«

eft, ut bene advertat, quod S. Auguf(tinuslit.

brare juffus erat, ingratitudo fuit, dum dixit:

alicubi fapienter prenuntiavit, nimirum cul-

Audite cocli, & auribus percipe terra, quo-

tum Dei in hoc precipue conftitutum effe,

niam Deus locutus eít: Filios enutrivi, &

&t anima ei non fitingrata; undein ipío ve-

exaltavi, ipfi autem fpreverunt me.

Stapl.text.

riffino & fingulari facrificio Domino Deo

II. Quia etiam natura humana velut rbon-

noftro gratias agere jubemur. Deus enim

5. in Dom, &rum d

eteftatur hoc vitium; fic enim natura-

15. poft

bonorum noftrorum non indiget.

Pento

le eft amantem redamare, quia amori folus

II. Secundum eít, ut pariter bene äppre? Pf. 54. V»

amor digne rependitur; ita monftrofüm eft,

hendat, nullum perinde vitium tantopere di- 14.

amanti ac benefacienti gratum fe non pra-

bere.

fplicere Deo, ac fubjeCtum ad divina dona ac-

cipienda ineptum reddere, quam ingratitudi-

lII. Quia etiam Pefzie hoc vitium oderunt:

ner, ac proinde fpecialiter ab Afceta fugiene

cum tam ex vatiis hiftoriis, quam experien-

dam effe, neillud de Juda di&um audire coga-

tia quotidiana conítet, quantumvis feras be-

tür: Tu vero homo unanimis. Dux meus &

ftias beneficiis collatis cicurari. Sed & tme-

notus meus , qui fem

per mecum dulces ca-

morabile eft, quod Geminianus de pelicano

piebas cibos , &c.

l

refert, quod fcilicet, dum ob effufum füper

IH. "Tertium eft, ut fciat , non modo pro

pullos fanguinem; quem pro ipfis vivifican-

fecundis rebus , fed etiam pro adverfis ca-

dis roftro ex pectore excivit, ita debilitatur,

vendam efle ingratitudinem ; nam, teíle S.

ut a pullis ali debeat , diligenter attendat ,

Hieronymo QChriftianorum propria virtus

quinam hoc officium majori follicitudine prz-

eít, etiam in his, quz advería putantur ,

ftent; & hos velut gratos foveat,reliquos velut

referre gratias Creatori.

ingratos & abortivos nido exturbet, Hinc me-

S, Ambr.

po X.

l. 6, in ITe-

rito S. Ambrofius exclamavit. Quid de cani-

CONCEPTUS PRJZEDICABILES.

xam. C. 4..

busloquar, quibus infitum eft natura quadam

referre gratiam , & follicitas excubias pro Do-

L. Hx occafione thematis: Non ef? inventus, Luc.17. v.

minorum falute pretendere ? Quis non cru-

qui rediret. , &9. daret gloriam Deo? Ingra- 17.

befcat gratiam bene de fe merentibus non re-

torum hominum multitudo oftendi poteft,

ferre, cum videat etiam beftias refugere cri-

feu, quod idem eít, quam commune hoc

men ingrati? Etille, impertitz alimonis fer-

vitium fit omnibus hominibus , id quod fa-

vantmemoriam;,tu non fervas falutis acceptae?

S. Bern. 1.

cile przftabitur, fi tres gradus ad perfectam

IV. Quia fumme perniciofum eft hoc vitium :

gratitudinem requifiti ob oculos habeantur ,

$3.

cum non tantum exficcet fontem pietatis ro-

videlicet, ut beneficium magnizftimetur, ore

rem mifericordiz, & fluenta gratiz, ut S. Ber-

deprzdicetur, & facto compenfetur; quz fa-

nardus dixit ; fed etiam graviffimarum poena-

nc tria officia refpe&u Dei faltem a pauciffi-

rum reum faciat, eum tanto majora ingratis

mis obíervantur, cum plerique donis Dei ad

fupplicia fint conftituta, quanto plura bene-

contemptum & offenfam Dei abuti foleant,

ficia prius fünt collata.

ntec.

"Vide Fabr: conc. 1.in Dom. 13. poft Pe

l

Tinlus LXXIHL- Jgratitüdo.

a

Col s v. l[. Ex occafione thematis : Qui reddit tiic-

tem füper bona fua -temþoxfalia induxit. 6.

à 50

lum pro bonis, non vecedet malum de domo ejus:

Diripiant alieni labores ejus:: Jufto. Dei judicio

Poffuntexplicari mala, quz obvenire plerum-

indigniores & magis gratos difpenfantis. ^.

que folent ingratis. Nimirum z. Malum ne-

INon fit illi adjutor , nec fit, qui mifereatur pupillo-

gate benedictionis in tebus temporalibus, quia

rum ejus : Qui equum eft, ut hominum obli-

gratiarum ceffat difcurfüs, ubi recurfus non

vionem incurrat , qui tanti benefactoris obli-

vifci aufus eft.

füerit. 2. Malum ;nfami?, quam merico in-

curritingratus apud Deum & homines , utpo-

$. XI.

te qui negligit officium, quod ipíà bruta tam

MISCELLA NE A.

follicite folentpraftare. 3. Malum cuipe, cum,

S. Aug. c. tefte S. Augufítino ingratitudo fit radix totius

— Qualitas.

19. fol.

ter plurima , maximaque vitia nullum Senec.1. ,

mali fpiritualis, & ventus omne bonum defic-

I. In

cans. 4. Malum $ene: Quia quanto majora

frequentius eft, quam ingrati animi, ucde benef,

cuique beneficia fünt collata, tanto majora

jam olim re&te advertit Seneca.

C

I

uoque ingrato füpplicia fünt conftituta , ut

II. Diogenes querenti; quid apud homincs Stobzus a-

$, Chry.! S.Chryfoftomus dicere folebat. V ide Fabrum

celerius f(enefceret : beneticium, inquit; dici

e

pud Lan-

fuper

enim vix p

l

gium in

Matth.

conc. 3. in Dom. 13. poft Pent. .

oteft , quanta bcncficiix atcept

.Polyanth,

lfaim ; v.

III. Exoccafione thematis : ilios enutrivi ,

apud plerosque fit oblivio,

lll. Themiftocles Ath

enienfibus ipfuniï;lutaïäh.

$,

exaltavi , €9 ipfi preverunt me : Oftendi poteft,

quamjufte hzc verba Deus etiam noftris tem«

contumelia afficientibus, quid tumultuamini, n a

poph.-

inquit adveríus eos , a quibus fzpe numero

po

titu

ribus ufurpare poffit, imo longe potiori

commodis fuiftis affe&ti? Ajebat autem fe fi-

lo. 1. Quialonge majori follicitudine enu-

trivit, alens cibo & potu longe preftantiori

milem platanis, fub quarum umbra accur-

*

runt homines afflidi tempeftate, & easdem

corporis fcilicet & fanguinis füi , medicinam

quoque pretiofiorem longe per Sacramento-

mox, ubi ferenitas rediit, vellunt, &lacerant.

rum inftitutionem offerens, & majorem (a-

]V. Plato Ariftotelem mulum vocare fole- Jiian, 1.

pientiam communicans per clariorem fui, re-

bat, eo quod, ficut mulus poft lac a matre ac- 4. de var.

rumque cocleftium cognitionem inftillatam.

ceptum eandem calce ferit ; ita ille quoquehift.

oft lac fapientiz a Platone hauftum peripa-

2. Quia etiam copiofius longe exaltavit, dum

plura & efficaciora media füuppeditavit ad vir-

teticam fcholam contra ipfüm inftituerit.

tutum,per quas folas verus honor & gloria ob-

V. Alphoníüs rex objurgatus, quod in Al- Paüorm.

tinetur, perfe&ionem obtinendam, majorem-

varum lünam hominem ingratiffimum tot be de'rebus

que cum ipfo amicitiam , qui fupremus digni-

neficia contuliflet, quorum ipfe ne meminiffec P^«

quidem, refípondit: an ignoratis, ingenti be«

tatis gradus eft, comparandam. Oftendatur

dein,quam gravem oporteat effe contemptum

neficio non ai(i ingen

'ti* ingratitudine fatise

eotum; qui poft tot tantosque favores ac ho»

fieri ?

nores collatos, nihilominus adhuc ipfüm odio

VL In veteri lege holocauftum, quod offe- Lev. 7.

profequi & fpernere aufi funt, cum tamen ipfa

rebatur progratiarum actione,non erat in cra.

ftinum fervandum ; ut per hoc oftenderetur,

bruta ad nocendum a natura impelli folita,

parvo quandoque cibo cicurentur, & ad be«

gratiarum aGiones non differendas efle.

^

neficia potius , quam damna inferenda per-

.. VH. Per Ezechielem precepit Deus , utEzech. e.

Pf g1. v. trahantur. Juvabit hunc in finem illa Pfalmi-

qui templum ingrediebatur , per aliam por-46.

1d»

(txe verba : Si inimicus meus maledixiffec

tam egrederetur, ne propitiatorio alioqui

mihi , füftinuiffem utique, &c. cum fequen-

terga verteret; quo ritu docere voluit, non-

tibus paulo fufius explicare.

L

efTe Deo beneficia conferenti peroblivionem.

Pf. to0g. v.

IV. Ex occafione themati

s: Proeo, ut-me

terga vertenda.

- VIIl. Guilielmus Parifienfis di

II

ciligerent, detrahebant wnili : Oftendatur, quam

xit, ingrati- Guil, Par,

vere ingratitudo detrattio dicatur, tum refpe-

tudinem effe mágnum diaboli miraculum, . 1. de

&u Dei , cujus beneficentia. & amor erga

cum fit vel maxime contra naturam.

Rhet. div.

Chrifianos minoris longe «ftimatur apud

1X. Fridericus Imperator dicere folebat, * 4

gentiles & alios Ecclefiz hoftes, fi videant

ex iis , quos extuliflec, quam pauciffimos

ipfos Chrittianos in eftimandis bereficiis fpe-

gratos fuiffe, idque muneribus fuis adtum

cialibus a Deo collatis tam negligentes effe.

effe, ut ex fidelibus infideles fierent.

Damnum,

Deinde pariter oftendatur, quam gravis ma-

ledi&io maneat ejusmodi ingratos Cbriftia-

X. Seneca notavit, humanis legibus nul-sfapl. In

nos , illa nimirum , quam David in citato

lam . ingratitudini poenam confiitutam effe ,Dom. 3.

poft E.

Píalmo expref(fit dicens : 1. Con/Titue faper eum

quia tanta ejus efLiniquitas , ut foli Dei jufti-

piph. text.,

peccatorem ,. & diabolus [let a dextris ejus , qui

tiz ridigiffimz punienda relinquatur.

B.

eum ab uno peccato in alterum pracipitet.

XI. Publius Mimus dicere folebat: Dixeris

Bufeus in

2. Cuin judicatur , (maxime in extremo judi«

maledi&ta cunGa, fi ingratum dixeris.

Panár.

cio ) exeat condemnatus.

Oratio ejus fiet in peccae

XII. Cicero quoque de ingratitudine di- Cicer. o4

tum; quia locutus eft adverfus me labiis do-

cebat : In ingratitudinis vitio nihil mali nonAttie. g.

lofis , & fermonibus odii circumdedict me.

ineft.

XIII, Rede

'cccinit nonnemo:

4. Piant dies ejus pauci; quia, cum non agnoe

Ícat beneficia conditoris & confervatoris füi;

Pertufuüm vas eft ingratus homuncio , femper Cornartus;

non meretur illis diutius frui. . JNutantes transe

uod infundis ; perfluit in nihi«

que, q

um,.

feraniur filii ejus , &? mendicent : Quia ipfe arene

R. P. Lobn, Bibl. Man. Tom. 1I.

D2

XIV. Cet£«

P.

Bibliotbece Manualis: Concionatorie

Langiusin ^ X[V. Cerva:quepiam cum:fugiens venae

. VI. Undankbarkeitiftein Fas ohne Boden,

Pol. fol-: tores (ab vite fe abfcondiffet; & iis pratergref-

$74

dardurch alle Gutthaten ausflieffen.

fis pampinos carpere coepiffer, venatores ftre-

;, VIl; Die Gutthat (chilt, ders nicht vergilt.

pitu excitati redierunt, & deprehenfam armis

VIII. NVer mitgewifchtem Maul vom Tifch

fuis occiderunt. .Quz moriens dixit: Merito

'geht, kommt fobald nicht mehr hinzu. ..

mihi hzc accidunt,

. ÀX. Undankbar Gmüth; Güt übel hüt.

[

quia violar.f f.c:vgtrjcem

f

meam non horrui.

i -:'X' G

periges Dankcq » macht gfpærigeïs

Empfangen.

i

5 XII.

.« XI. l.ln 'haït

e,Erd&h ift übel a "f:ft.efn. |

AXIOMAT A.

ji

Conmillus,^. . T. Non male cecinit Catullus :

t.t A

pr

"AUTHORE S.

Omnia fünt ingrata , nihil fe;iffe bc:nig»nqm

: 9

MP ]oanne*'s' Bufzeus in Panario. V. eodem.

. T. Jofephus Langius in Polyanth. V. eod..

Bücfhä.erll's.' II. Quod facis ingrato, certo p;rit',ündique

acto.

d :

4

; Und ankbarkeit h

auet ,der-fWohl,that den

*5 HIL "Thomas Stapletonus in Promptuario

Zapfen vom Fasab. Verlahmetmilde Hand.

text. 3. in Dom. 1

3 ,pO& Pent. & ;ext; j. in

Dom. Palm.

Florleg, . ]ll. Vor W/ohlthat w'enig Dank,

IV, Laurentius Be

p. r

- Macht Unvvillen und boefen Gftank.

yrlink i.

4

Fe[toS Ma;-

IV. Acerbum eft,

thiz Apoftoli. text 3.

meflem metere.

z

pro 'benefa-&is; malpgu.m

. V. Mathias Faber

F

Undankbarkeit

ift hart Zu-verkocrhän.

poft Pent. -

"

conc. 1. in.Dom. 1;.

fv

V. NVer gfpzrig feet die Dankbarkeit, .. VI. Jofephus Manfi in

Ra

.Bibi. moral. txf: 30.

?

Wir d gfgærjg þfchnþc':i—den: Freygebigkeit. diíc. 1 9f & feq.

Y

[

I

O BONA

INTENTI

mu*s ; mctcenariis, ,aHïmilämür, Sin autem

[

bono & honelto propter feipfüm adhazrea-

/QUOAD ESSENTIAM.

mus, in filiórum genere fümus. Filius enim

ubi ad prudentiam diícretionemque perve-

Dejïnjtio. :

nerit, paterna votà exequitur , non timore

i ^

I.

plagarum , non etiam mercedis & premii

?

ft actus volunta

tis, quo actiones hlom'i-

cupiditate , fed amore, pietate, obfervantia-

l

nis ad finem aliquem füpernaturalem

dee

a Patrem: perfuafus enim fatis eft,

E

diriguntur. Ipía virtutum omnium

uüum

[:

ore, quidquid Patris eft. . Subdividi-

finis, initium, decus , & ornamen-

tur autem quzvis ex iftis intentionibus in

l

"

tum eft. De qua locutus eft fponfus dicens:

virtualem, & a&ualem ; hzc eít, quz ipía

[U

Vulnerafti cor meum , foror mea fponía;

refert opus ad finem. illa eft, quz.in virtute

vulnerafti cor meum in uno oculorum tuo-

przcedentis a&us

aliquod. opus ad þfïnem

rum (id eft, ut Honorius explicat', in una

ordinat.' :

5

intentione, quando unam tantum rem petit

4dilus intentionis optime.

anima a Domipo, ut inhabitet in domo Do-

III, Primus eft, in emnibus rebus unicum Dei Efth. ;

*-.

mini omnibus diebus vitz fux ) & in uno

bonorem quertre, ad exemplum Eflheris de fe- v. 19.

crine colli füi ( hoc eft, in una cogitatione

ipfa fatentis: Tu fcis, Domine , quod nun- -

intelle&us, qua intelligit Deum effe füm-

quam lztata fit ancilla tua, ex quo huc trans-

mum bpnumf)

Divifio.

lata füum, usque in przfentem diem , nifiin te

Domine. Nam, ut recte S. Auguf(tinus dixit,

;;

II. Triplex potiffimum eft intentio bona.

minus te amat, Domine, qui tecum aliquid

I. Qua quis bonum operatur poenz zternz

amat, quod propter te non amat.

formidine. 2. Qua quis (pe premii zterni be-

Secundus eft , /eipfum oblivifci, & in fola DeiPf. vi7.

ne agit. 3. Quaquis Deo propter fuam boni-

veluntate acquiefcere ,, ad. exemplum Davidis: t-

tatem fervit, feu puram Dei gloriam quszrit.

dicentis : Confitemini Domino , quoniam Matd. 6

ER

De quibus fic S. Dorotheus loquitur : Tres

bonus.

Et hoc eft, quod ipíe Servator". 4-

funt conditiones & flatus, ut D. Bafilius ait,

fuafit, dum dixit: Nefciat finiftra tua, quid

quibus grati effe poffumus. Si enim poenam

faciat dextra tua.

Nam , ut fapienter S.Hom. 12.

formidamus, in fervili ftatu fümus.

Si vero

"u

Chryfoftomus advertit, nihil zque inaniaí^ eP. ad

mercedis lucra confectantes, utilitatis & pro- '

reddit beneficia, difperditque, quam eorum,* hiltpp«

O €£-

Prii cqfhmodi gratia, djy;i.na"manfda'Fa"peragi.

.qua& nos recte fecjmus , mlemorialïg du

nim,

Titulus LX XIV. .Intentio.Lbona.

29

- nim parit mala, ne

gligen;iofeä .faci.t, &-i.n' ar.

XVIII. Univerfa propter femetipfüm ope- Prov. 16.

rogantiam tollit. -

ratus eft Dominus.

Y

V. 4

XIX. Si

Tertius eft, fervire

IWo, nn þii;m kult zd »ipji

uis non quzfi

&ritt Dominum 9 Par. 15.

$laceat (hoc enim neício , quid humani etiam-

Deum Ifraél, moriatur , a minimo usque ad "* !5-

E, r. denum retinet , tefte Drexelio ) /éd quia fibi fic

maximum , a viro usque ad mulierem.

ze&. int. c. fervienti placet Deus , feu , quiatam bonus eft

. XX. Vg duplici corde, & labiis (cele(tis ! £edl. 4. V.

?.9.3- . Deus, utnoftrumobfequium dignetur appro-

id eft , qui labiis honorant D

a

eum, cor augem tf'

bare, eoque fe capi ac dele&tari oftendat; De

eorum longe eft ab eo.

uograduS. Bernardus fic exclamat: O amor

- .. Utilitas.

í

a

n&us &.ca(tus! o dulcis & fuavis affectio !

: XXI 'Vulner

afti cor meum , foror mea Cant.4. v.

Dxe. dil, -

O pura & defzcata intentio voluntatis ! . eo

fponfa, vulnerafti cor meum in uno oculo- 9

certe defzcatior & puriór, quo in ea de pro-

Deo..

rum tuorum, fcilicer bonz intentionis, quem

prio nihil jam admixtum relinquitur : eo füa-

folum; ut fagittarii fagittas ad [copuin jacen-

vior & dulcior, quo totum divinum eft id ,

tes ;.apertum habuitli.

qgod fentitur..

Sic affici; deiücari,c(t.w :

.XXlIl. Cum quzfíeris Dominum DeumDett 4 v.

tuum , invenies eum, (i tamen: toto corde ?**

n

5. H

quæfieris.

EX $. SCRIPTURA.

XATI.

H

:

Manus Dei noftri eft füper omnes, r. Esdre.

i

i

qui querunt eum in bonitate.

Y : 8' Vu gg.

—— Qualitas.

. XXIV. Quzrite Deum, & vivet anima Pfal.6g. v

6. ".

neme ut fignaculum füper cor tuum, ut

veftra.

33*

po

fignaculum füper brachium tuum.

XXV.H

1.Cor. 16.

II. Sive manducatis, (ive bibitis, (ive aliud

onora Döminum de tua jfubfian-

Prov. $,

Ve 3f2

tja, & de primitiis omnium frugum tuarum, V: 9

quid facitis, omnia in gloriam Dei facite.

& implebuntur horrea tua faturitate, & vino

Ptiog,v, lll Querite Dominum, & confirmamini:

torcularía tua redundabunt..

4*

quzrite faciem ejus femper

L

XXVI. .Et non reliquit me folum » quia Joan. g. v.

Ecclef.

2.

IV. Sapientis oculi

in cap

29.

v. l4-

in tenebris ambulat..

itg ejus. ätültus

:

quz placita funt ei, facio femper.

Rom. 11.

Pf. 5o;

V.

V. Cormundumcrea in meD

eus, & fpiri-

-

| .'XIXPVIB, Si radix (an&ti, & rami.

v. 17.

!2.

tum re&tum innova in vifceribus meis,

Dignitas.

-XXVIIL Nibilg

ue erat in templo, quod non 3: Rez- 6.

Col. 3. , . VI. Omne , quodcunque facitis in vetbo

R

aut in opere, omnia in nomine Domini noftri

auro tegeretur (id efl, nihilin anima juftj at- - ??

ESU Chrifti facite,

quéperfe&i hominis, quod nonauro perfeGif-

gra;ias. agentes D;o &

fims charitatis erat exornatum.)

Patri per ipfüm.

4

VII. Serviobe

dite Dominis carnalibus cum

-XXIX. [ufti antem in perpetuum vivent, ??* 5. v.

?h. 6. v

apud Dominum e(tmerces illorum, & cogita- !^

timore & tremore , in fimplicitate cordis ve-

tio filiorum apud Altiffimum.

. ftri, ficutChrifto, non ad oculum fervientes,

-XXX. Omnis gloria

,ejus filie regis ab

Pf21 44. v,

- quafi hominibus placentes, fed ut fervi Chri

15.

--- fti, facientes voluntatem Dei ex animo. .

'i'ntus.

Pf z-6.*

V.

VIII. Tibi dixitcor meum, exquifivit te fae

J'ucunditas.

8«

XXXI. Meus c

ibus eft, ut faciam volunta- Josn.4. v.

cies mea : faciem tuam, Domine, requiram;

Pí or. v... IX. Anima mea illi vivet, & femen meum

temejus, qui mifitme, & perficiam opus ejus.

$1.

ferviet illi.

k

.^ XXXII. Et in terra pax hominibus bonxLuc 1. v.

voluntatis.

14.

Pf. 53.

v. .X. Voluntarie facrific

abo tibi ,& copfife-k

$.

bor nomini tuo, Domine, quoniam bonum eft,

XXXIII. Utinam attendiffes mandata mea, !f 43. v.

fa&ta fuiffet ficut lumen pax tua , & jultitia !9*

Lev. 27, . Xl. Omnis zflimatio (iclo fanctuarii ( id

V. 25.

eft, gloriz divinz) ponderabitur. .

tua .ücut gurgites maris.

Mala intentio.

v. g.

Mauh, 6. . XlI. Teautem faciente eleemofynam, ne-

XXXIV. Abominátio Domini eft omnis il. Prov.3- v.

fciatfiniftratua , quid faciat dextra tua , ut fit

eleemofyna tuain abícondito.

lufor , & cum fimplicibus fermocipatio illius. **

Exod. 18.

;Ob- I 60

. XIIL. Ecce enim in coclo teftis meus , &

r..

bore confumetis.

XXXV. Non bonam rem facis:k Stulto la-

V, 18.

v. 20.

conícius meus i^ excelfis.

XXXVI. ]n hoc feríam vobiscum faedus , t.Feg. 11.

V. lO

Gen. i$.. . XIV.. Noli timere, Abram, ego proteGtor

tuus füm, & merces tua inagpa nimis.

ut eruam omnium veftrum oculos dextros; V- ?

Matth,

6.

XV. Nolite thefaurizare vobis þh'e!äurös

onamque vosopprobrium in univerfo Hrael.

v« 19.

XXXVII. Gladius füper brachium ejus, & Zach. 11.

jnterra, ubi erugo & tinea demolitur, & ubi

fures effodiunr, & furantur. The(aurizate au-

füper oculum dextrum ejus : brachium ejus ** !7

tem vobis thefauros in coclo, übi neque s; us

ariditate (iccabitur, & oculus dexter ejus te-

o. neque tinea demolitur, & ubi fures non

'nebrefcens obícurabitur.

effodiunt, nec furantur ; ubi enim eft thefaue

rus tuus , ibi eft cor tuum.

P

$. IIl.

^. ANece[fitas.

'.EV-X SS. PATRIBUS.

Matth,

6,

XVI. Lucerna corporis tui eft oculus

tuus;

v 32.

fi oculus tuus fuerit (implex , totum corpus

L]

á

tuumlucidum eric: fiautem oculus.tuus fuerit

Qualitas.

nequam,totum corpus tuum tenebrofum erit,

unc folum Deo vera obfequia reddi.5. G

R

-T

*

um eum propter amoris fiduciam moral.

If. 42. v.8: XVII. | Gloriam meam alteri non dabo.

mü?sc.

j

non

4

3

Bibliotbece . Manualis Concionatorice

36

XVI. Conveniást unusqüisquc cor

fuum, &S$, Hier. in

nos timemus : cum nos ad bona opera non

fidelemP. ad Lu-

metüs dirigit, cum malum menti noftrz non

inomni vita inveniet, quam rarum fit,

£

Jlacet.

animam inveniri : ut nihil ob gloriz cupidi- ^^

à

ii

Saviams — 1[. Oblata DEO non pretio ,

.

i

fed. affe&u

tatem , nihil ob rumufcules hominum faciat.

ad Eccl.

eníanturt.

Neque enim ftatim, quijejunat, Deojejunat:

Cath. S,

III. Si gratiam ideo tibi dedit Deus, quia

aut extendens pauperi manum ,. Deo fcene-

Aug.fuper

dedit gratis, grátis ama : noli ob premium

rat. .Vicinia funt vitia virtutibus; difficile

Joan.

efY, Deo judice effe contentum.

diligere Deum: ipfe fit premium tuum.

S.Hierep. IV. Nefícit religio noftra perfonas accipe-

"^XVII. Vigilanti cura per cuncta opera in-S, Gregor.

M

tentio noftra penfanda eft , ut nihil temporale l. 28. mor.

lant,

14.2d Ce-re, nec conditiones hominum , fed animos

pl

infpicit fingulorum.

in his, quz agit , ap

petat, totam fe in folidi- ** 9

i

"

S. Aug. in

V. Non valde attendas , quid homo faciat5

tate &ternitatis figat.

$6

-X VIIL Pura erit intentio, fi inomni actio-

S. Bern.

Pf 13. fed quid, cum facit, afpiciat.

flor.c.1176

?

f10!

SuA Ug4 to.

VI.

uare voluntarie ? quia gratis amo ,

nenoftra, aut honorem Dei , aut zdificatio-

nem proximi , aut bonam confcientiam qug-

8. in P. quod laudo.

Laudo Deum, & in ipía laude

53-

gaudeo, ipfius laude gaudeo , quod laudato

ramus : Duo quidem in intentione neceflaria

non erubeíco. Gratuitum fit, & quod ama-

requiruntur, res & cauía, id eft, quid inten-

tur, & quod laudatur. Quid eft gratuitum?

das, & propter quid. Ex his fane duobus ani-

ipfe propter fe , & non propter aliud. Quod

mz vel decus, vel deformitas indicatur.

$1

reg. ].

przmium a Deo accepturus es, o avare:?

XIX. Omne, quod datur Deo, ex dantis$ G

mofte.

d

non tibi terram, fed feipfum fervat , qui fe«

mente penfatur, unde fctiptum eft:: Refpexit?'-

cit coelum & terram.

E

Dominus ad 44bel , &j ad munera ejus : neque^ ^

S.Rern.tr. — V]l. Opera probant, qdx cernunt ; fed;

enim facrum eloquium dicit : refpexit ad mu-

nera Abel, ad Cain autem non refpexit, fed

h"m- 50

de srad.. unde prodeant , non difcernunt.

e

VIII. Quid per oculum expri

mitur , )nifi

prius ait, quia refpexit ad./fbe], & deinde ait ,

5

Su G[eg. l.

opus füum preveniens cordis intentio? quz,

ad munera ejus. .

28. mor.

XX. Cor & non

füBüantiam penfat , necidem honi;

Md

€» 6,

priusquam fe in aCione exerceat , hoc jam,

fttt

quod appetit, contemplatur. Et quid appel-

perpendit, quantum ejus fac

TA

rificium , fed ex5. in E-

hot

quanto proferatur.

vang.

Jatione corporis defignatur, niíi unaquzque

O

&L

actio, qux intentionem (nam quafi intuen-

XXI.

/

)perationes bonz commendantut s. Ambro-

ji

tem oculum fequitur ? Lucerna itaque cor-

affectu, neque enim minus beatus Elias, qu

am (ius lib. de

g

ota vili, Jacob. &

6!

poris eft oculus; quia per bonz intentionis

Moyfes, cum alter cibi indigus , mel

radium, merita illuftrantur actiones.

fine filiis, fine füumptu, (ine comite ; a

Iter po- vita beata

$

[X. DEUS cor, & non fübftantiam pen-

puli Dux, lztus fobole, füccin&tus potentia, ""

&

Mfm-

fat: nec cogitat quantum , fed ex quanto

diverfo genere meritum zquale fundarunt; .

:

uando cum Domino in trasfigurationis

il

uis operetur.

S.Gres.in X. Fundament

aliud nemo poteft ponere,

gloria refulferunt.

XXH. Hzc eft locutio metaphorica ,

'qu ïaLyrä;ïus

€. 38. Job preter id, quod pofitum eft, quod eft Chriftus

in Luc. 1 1.

JEfüs: tunc bafes in fundamento fünt , cum

corpus hic accipitur pro congerie operatio-

intentiones noftrz in Chrifto roborantur.

num , (icut corpus materiale eft quedam ag- MP

(ri

(ir

Idemhom, XI. Sicfitopusin publico ; quatenus intene

gregatio membrorum diverforum , & ideo fic-

21. in E-tio maneat in occulto , ut & de bono opere

ut oculus dirigir membra ad operandum, ut

vang.

pedem ad ambulandum. manum ad ícriben-

proximis prabeamus excmplum , & tamen

per intentionem, qua foli DEO placere quae

dum, ficintentio re&a, prout includit fidem,

rimus, femper optemus fecreturn,

& charitatem , dirigit varias operationes in

$(

finem debitum, ideo fubditur : 5i oculus tuus

lo

S. Aug. in

XlI. Holocau(ta medullata offeram tibi.

9

Pf. 65. v.

uid eft medullatal intusteneam charitatem

Janplex fuerit , id eft, inten

tio tua recta, fine

l

15.

tüuàm : non eritin (uper&cie: in medullis meis

plica falfz fimulationis;totzin corpus tuum. id eft

lt

erit, quod diligo te. Nihil enim interius me-

congeries operationum tuarum , Jucidutn erit,

tD

id eít, meritorum vite ztrernz.

&o]

dullis noftris. Quisquis ergo in fupertcie co-

, qui foloS.Laurent.

ia

lit DEUM , magis placere vult hominibus;

XXIII. Ratus profecto reperitur

Juíft. de

uam DEO.

teftimonio contentus fic divino. Hoc proba-

tiffimotum virorum eft proprium , qui in luce

comp. &

s.Bern.de XIII. Quomodo perfeGe diligis, aut dilige-

compl.

dom. interris, fi in fummorum defiderio ad fuperna non

veritatis introrfus gradientes ; Deo placere

Chr. perf.

W

c. 69.

tantum concupifcunt. Talis Apoftolus erat;col, 19,.

raperis?. Collige teipfam ad temetipfam , &

in folo divinitatis defiderio requiefce.

cujus jam converfatio in ccclis habebatur ;

ideo dicebat : Mibi pro minimo ef? , ut a vebis

S. Laur.

XIV. Prima vox, prima cogitatio, primus

uftin. deaffectus divinam refonet laudem , ignitam

judicer, feu ab bumano die. Kt alibi: Gloria n0« -

difc. mon. 4d DEUM dirigat fupplicationem.

ni«an confcientie nofira. -

c. loi

fira bac eft , 'tg]limo

AEquitas.

oniam fcriptura loquitur, Deum

S. Bern. in

omnia feciffe propter femetipfum , erit profe-

EU

XXIV. Quomodo non eft hoc extremzs. Chry-

tra& . de

ftultitiz, hominum mente corruptorum glo- foft. hom.

dil. DEO

&o, ut fa&ura fed quandoque conformet &

j.12. in. £a

coll. 1o, Concordet auctori.

Oportet proinde in eun-

riam quzrere , cum oporteat ad oculum De

P

orinth.

N

qui femper eft infomnis, confugere, & ad illius.

hl

& 11.

dem nos affe&&um quandocunque tranfire, ut,

fententiam omnia dicere & facere? Nam ifti

$

quomodo Deus omnia effe voluit propter fe-

Q

quidem, etiamfi landaverint, nihil vosjuvare

metipfüm, fic nos quoque nec nos ipfos, nec

$

aliud quid feciffe vel effe velimus, nifi &eque

porerunt. Illeautem, fi ea quz fiunt. fuerint ei

accepta , & hic reddet claros & illu(tres , & in

W

propter ipfum, ob folam videlicet ejus volun-

uS.

tatem , non noftram voluptatem.

die futuro impertietur bonis ineffabilib

Neceffi-

-

E Tüuus LXXIF. . Intentio bona, —

3I

h

Nece[fitas.

nimus. Ipf'um amemus propfer ipfum, & nos

8. Dern. l.

XXV. Neeeffaria eft charitas in intentio-

in ipfo , tamen propter ipfum.

de pree, ne; cujus ratio eít, quia charitas intentione

XXXVIII. Nec illud, quod tibi pro magno s. Anfelms

de difpenf. ad omnia illa, quae ad finem fünt principa-

przeitat DEUS, preponas illi, qui praftitic:£. 32. de

uod enim dulcius a DEO premium, quamtemp. c«4;

liter intenta, dirigit , & extendit , & per

. hoc ar&ius unit, cum in omnibus unum in«

ipfe DEUS?

XXXIX. Totum meriturh eft in volunta- $- Bern.de

h

tendit, & ad unum tendit, & omnia, quane

tum poteft, cum illo unire quzrit.

te, quantumvis cantam mereris ; fac ergo ntér. do-

8' Aug. fu.

magnam voluntatem, fi vis habere magnum"

Qo Q, 8-

XXVI. Quod bona intencione non facis;

meritüutm.

per Matth. non tibi proderit, quia quomodo feceris, non

e

quomodo illud evenerit, tibi imputabitur.-

XL. Uberior eft numerus e parvo , quamS.Ambrof.

theíaurus e maximo, quia non quantum de-

L.de viduis

i

$.Greg. in . XXVII. Sifemelcor intentione corrumpi-

ante med.

snoral,

tur, fequentis aCtionis medietas, & terminus

tur, fed quantum refideat, expenditur; non

ergo quid faftidio exfpuas, fed quantum devo-

ab hoíte fecure poffidetur , quoniam totam

arborem fibi ferre fru&us confpicic, quam

tione conferas , eftimandum eft. .

veneni dente in radice vitiavit.

Summa cura

XLL Ma

is S. Chryf.

jor tibi merces, fit citra merced

—-hom, 5. in

: vigilandum eít, ne vel operibus bonis ferviens

fpem feceris.

mehts reproba intentione polluatur.

XLII. Magna res amor; fed fünt in eo gra- P- 4d

l

om,.

8. Bern.

XXVIII. Ut interior oculus vere fimplex

dus. Sponfa in fufho ftat: Amant enim & filii ;

S. Bern.

de confid. fit, duo illi arbitror eífe neceffaria, charita-

fed de hzreditate cogitant: quam dum veren-

fer. 83. ini

turquoquo.modo amittere, ipífum, a quo ex-

Cant.

tem in intentione, & veritatem in electione.

Sic oculum nequam duo e regione mala con-

fpectatur hereditas, plus reverentur, minus

amant. Sufpectus eft mihi amor, cui aliud quid

ftituunt, czcitas, qua fit, ut veritatem non

cognofcat: & p

adipifcendi fpes fuüffragia videtur, -Infirmus

l

erverfitas ; qua fit , ut QiIiQ

eft is, qui forte fübtracta fpe aut extinguitur,

gat iniquitatem,

l

Rich. de

.XXIX. Quo

d eft wcor

aut minuitur. Impurus eft qui & aliud cupit :

pus fine vita, hoc

Ícilicet fecundario remunerationem : purus a-

hom. c. 7.

ftatu int.. eft opus firie intentione bona,

mor, mercenarius norieft. Purus amor, de fpe

S.Laurent.

XXX. In cunGis operibus, quicunque

j

animi falutem exoptat, intentionis fuz com-

vires non fümit, nectamen diffidentie damna

r

Jutt. de re-

X

gim. Pral,

ponat obtutum , & ad illum , quem divina

fentit. Sponfz hic eft, quia hoc fponfía eft, qua-

CI 22.

lex mandat, diri

:

cunque eft. Spon(z res & fpes, unus eftamor.

d

bore defudet.

gat finem , ut non cafílo la-

;

Hoc fponía abundat , hoc contentus eft fpon-

S. Augut, XXXI. Magni intereft , cum aliqu

id boni

fus. Necisaliud quzrit, nec illa aliud habet.

JDisgnitas.

eonc. 12.facimus, cujus rei contemplatione facimus;

inPf, 118- officium quippe noftrum non initio , fed fine

- XLIIL. Níhileratin templo, quod non effet Dida. Stel-

exauro puriffimo confe&tum, vel (altem deau- lx in c. 1 1.

penfandum eft, ut fcilicet non tantum fi bo-

ratum , atqueita in templo vivo animz noftra Luc-

num eft, fed precipue fi bonum eft,

propter

Lb

uod facimus , cogitemus.

nihil debet effequod non fit charitas,velotpa-

tum cum charitate: quapropter non tantum

Orig . de

XXXIlI. Nonbene

faccedit,quidquid agitur

fing. Cler. paffim, & fan&um non eft, quod agitur fàn-

oculos debes conjicere in id, quod facis, fed in

id , quod intendis, nam vilia & minimaopera;

étum, nifi fan&e, quod fanctum eft;peragatur.

Utilitas.

dum divino fpiritu fiant, & intentione redaa,

maximi funt valoris, & e contra maxima & he-

S$.Cuyt — XXXIII. Ne putemus, nos premio caritue

roica opera, fi debitaintentione , & rectofine

ho. 5. inros , fi pro premio non laboremus : imo ob

careant, nullius funt valoris & ponderis. -

ep. ad

XLIV. Siomnino dignus fueris, agere ali- S. Chryf.

Rom.

hoc ipfüm przmium erit majus.

[faac. Abb.

XXXIV. Tunc Dei dilectio perfecta, qua

quid, quod Deo placeat, & aliam adhuc ,!. de com-

prior ipfe nos dilexit, in noftri quoque cordis

preter hoc ipfum , quod placere meruifti , Punds

apud Caf';

coll. IO,

tranfierit affectum , cum omnis amor, omne

mercedem requiris, vere ignoras, quantum

C€ 7e

defiderium , omne ftudium , omnis conatus ,

bonum fit placere Deo. Si enim (cires, nun-

omnis cogitatio noftra, omne, quod videmus;

quam aliquid aliud extrinfecus mercedis aut

"

X

uod loquimut , quod fperamus, Deus eft.

muneris expeteres,

$. Chryf.

XXXV. Hec debet effe omnis intentio

XLV. Dominus & illum, quide quinque ta- S. Hier. in

"

noftra, ut imaginem füturz beatitudinis in

lentis decem fecerat, & qui de duobus qua- Matth. c.

hoc corpore poffidere mereamur, & quod-

tuor, fimili recepit gaudio, non confiderans ?**

dafhodo arrham cceleftis illius converfationis

lucri quantitatem, fed ftudii voluntatem.

& glorie incipiamus in hac vita preguflare.

AMaia intentio.

Hic inquam, finis totius perfeGtionis eft, ut eo

XLVI. Cum pervería intentione vel re- S. Gregor.

usque extenuata mens ab omni fitu carnali,

&um quid agitur, etíi fplendere coram ho- l- 28. mor.

yo

ad fpiritualia quodammodo füblimetur , do-

minibus cernitur , apud examen tamen in-^ 9?

ffhs

nec omnis ejus converíatio, omnis volutatio

terni Judicis obícuratur.

n

$. Anfelm. cordis , una & jugis efficiatur oratio.

XLVII. Vg portantibus crucem, non ficuts. Bern, in

7

inc.13.

J XXXVIL. Omnia vilia cum charitate faQta,

Salvator fuam,fed (icucilleCyr

enzusalienam. Apol. ad

ep.

1. 20 &unt aurea atque divina.

Duplici quippe contritione conteruntur, qu

r Abb. Gu«

Cor.

lielm. Abb.

S. Auzguft.

XXXVII. Vox hujus cantoris fervor eft

hujusmodi funt, quando & hic pro temporali

fan&ti amoris. Amemus, gratis amemus: Do-

gloria temporaliter fe affligunt , & in futuro

f. 256. de

temp.

minum enim amamus, quo nihil melius inve-

pro interna füperbia ad fupplicia eterna per-

trahuntur.

Ef

42

Bibliotbem Mahualz's ' Concion»atoriæ

trahuntur, Laborantcum Chrifto, fed non re-

ptura, & bolos, quos fumptura, & anheli-

tus, quos vigilans vel dormiens dictura effet.

o

gnantcum Chrifto. Detorrente bibunt in via;

if

fed non exaltábunt caput in Patria: lugent

II. Efther dicebat : Domine; tu Ícis, quod Efth;

nune , fed tunc confolabuntur.

nunquam lztata fit ancilla tua ; ex quo huc !4 V« 16

translata fum usque in przfentem diem, nifi

S. Gl'ego l

XL. Cum bonum opus non bona inten-

1. mor, c. tione fümitur , huic adverfantes Spiritus ab

in te, Domine..

19.

IIl. D. Thomas

Aquinas poft mortem ap- Vita 7.

ipfo cogitationis exordio principantur , tan-

toque eam plenius poffident, quanto & per

paruit pulcherrima ftella in pe&tore confpi- Mart.apud

cuus , qua condecoratus eít propter puri(- Sur.

Ninitium dominanþes tenent.

fimam intentionem, quam omnibus fuis ope-

$. IV.

ribus prefixit: unde interrogatus a Chrifto,

uam mercedem peteret pro tam fideli fer-

EX LIBELLO

vitio & labore? non aliam, refpondit, nifi

te, Domine.

DE IMITATIONE CHRISTI.

IV. Si Honoratus, Abbas Lyrinenfis, tanto Paulus

Qualitas.

:

"Barry in

ftudio Dei amorem, obfequium, gloriamque

u

fæd.fan&o

Lib. 3. c.

li , ego debeo effe fupremus finis t

uus,

fe&tabatur, ut non folum interdiu , fed noct

E

I Fi

h

a-

1 60 Jal?.

9, $. 1.

& ultimatus, fi vere defideras effe bea-

quoque omnes cogitationes illius eo fpedt

tus. Ex hac intentione purificabitur affectus

rent: inter dormiendum enim de Deo dili-

li.

tuus, fepius ad feipfüm , & ad

gendo breves calidosque fermones habuit.

(:rcatu.ras

male incurvatus.

»

Sed & fomnia de Dei duntaxat amore, de

Lib. 3. c

II. Non te conturbent alienz p

hältäfiæ j

virtute, de pietate erant.

. V. Fuit e prifcis Afceta unus aliquis , qui, Drex. in :

6.$.3. de quacunque materia ingeftx. Forte ferva

ropofitum, & intentionem rectamad Deum.

quotiescunque operis aliquid erat aggreffu- amufii . r

Lib. 3. c

Iii, Fili oportet te adhuc multa addiícere,

rus, fübfiftebat aliquantifper cogitanti fimilis. € 1« f« 2«

Interrogatus quid hoc ageret? opera noftra,

iL $. 1. qug necdum bene didicifti. Ut defiderium

tuum ponas totaliter. fecundum beneplaci-

refponditi, ex fe nulla funt , velut informis

tum meum , & tui ipfius amator non fis, fed

trabs , nifire&to fine finceraque intentione ve-

mez voluntatis cupidus semulator.

lentur ac veftiantur. Et velut qui fagittis ad ..

Lib. 2. C,

IV. Duabus alis homo fublevatur- a terre-

Ícopum ejaculandis certant, non emittunt an-

4. 50 IO

te fagittam, quam oculo collinearint ad me-

nis, fimplicitate fcilicet, & puritate. Simpli-

citas intendic Deum

X

tam ; fic & ego, quidquid demum acturus fim;

. *purigas appr.c.hendic

ad Deum, finem noftrum ultimum , intentio-

& güftat.

Utilitas. -

nem meam dirigo, &hoceft, quodago, dum *

Lib. 1.. e. — V. Si Deus fémper effet pura in

t-entio noe

fübfifto, id enim Deus a nobis exigit.

14. $. 1. ftri defiderii , non tam faciliter turbaremur

Vi. B. Magdalena de Pazzis dicere folebat: Vitac 37.

r

Sicrederem, me uno lolo verbo diGoob alium

ro refiftentia fenfus noftri.

Libo 2o C-

V1. Si nihil aliud, quam Dei beneplacitu

finem , quam ob amorem Dei, etiamfi non

effet ejus offenfa, poffe evadere Seraphinum,

a.$ 1. & proximi utilitatem extendis , & quzris;

- interna libertate perfrueris.

nunquam illud dicerem. Hinc etiam affiduo Cap. 44.

Lib. 3. €.

VII. Quanto purior fuerit intentionis ocu-

inculcabat fuis monialibus , ut omnes etiam

minimas actiones puriffime referrent ad De-

KED So p

lus, tanto conítantius inter diverías itur

um; &nehzc doc&trina excideret, crebro in-

pro—cellas.

Necejïtas.

s

opinato qusrebat ex illis, cur hoc illudve fa-

e Deuin,

Lib. r. c.

VIII. Quialiud quzrunt;quam pur

cerent? quod fi audiret, caíu aut ex confue-

17. 4 2. & animz fuz falutem, non invenient niü tri-

tudine fa&um aliquid fine intentione fupere

hi

bulationem & dolorem.

5

naturali, dicere folebat : Non videtis vos me-

61

Lib. 3. C

IX. Defideria te fepe accendunt , & ve-

ritum perdere?: Deus talibus operibus non

11, $. 1- hementer impellunt: fed confidera, an pro-

pafcitur.

VII. S

. Gertrudis Virgo, quando etiam ob Il.lün-,di'u.-

pter tuum commodum, an vero propter ho-

norem meum magis movearis. Si ego fum in

indigentiam fuam aliquid expendit,

gaude- piet. lo IA

* C. I2e

cauía , bene contentus eris, quomodocun-

bat mirum in modum , perinde ac (i in De

1

que ordinavero : Si autem de proprio quz-

honorem illud fuper altare obtuliffet , aut

fitu aliquid latet, ecce hoc eft ; quod te im-

í

erogaffet in pauperes, Dominum enim in fe

ipfa contemplabatur , cui fe providiffe gau-

psdit & gravat.

5- V-'&

debat. Ideo (ive dormiret, five manducaret,

five aliud quid commodi, aut requiei fuo im-

EXEMPLA CATHOLICA

penderet corpori, non aliter quam fi Domi-

EXTERN A.

no id feciffet, exultabat.

Nam Dominum

in fe, & ruríus fe in illo intuebatur. Ideo

Qualitas,

s.

in fe quoque illi, & fibi propter illum, fer-

Q

vire & benefacere geftiebat, quo impleret

W

Joan. g. v. L. ( hriftus Dominus de feipfo dixit : Ego

Dominicum illud :

uod uni ex minimis meis fe-

non quzro gloriam meam. Et iterum:

Etnonreliquit mefolum;quia quz placita funt

ciflis, mibi feciflis : fe etenim exiftimabat & mi-

Blofius

ei, facio femper. Hinc & S. Gertrudem mo-

nimam, & viliffimam omnium creaturarum.

inft. fpir, nuit, utfüua omnia opera minutatim offerret,

Ideo quicquid fibi impendit , minimo , qui ad

19«

Deum pertineret, arbitrabatur fc impendiffe.

usque ad characteres, quos lectura aut fcri-

Utili«

VJ

Tuulus LXXIV. .ï-;lntenfiö bona.

33

Uiililas.

J.:XII. Chriftus quoniam B. Mechtildi dixic

r ]

. Dlofius in

suorilc.ó.

i

Quando quis (omnum capere vult, meditetur

lioi ii Q'.vm. Cum S.

Gertrudis femel labore

1

infin,

quodam gravatum caput cuperet refocillare,

aliquid de me, autmecum loquatur. 1ta enim

licet corpore dormiat, mente camen vigilabit

& propterea fpecies, quas aromaticas vocant;

ad Dei laudem in ore tenéret, tunc Dominus

adme. Etiam dormiturus quisque defideret,

ut fingulas refpirationes , quas noGte ille fa-

^

fua benignitate fe ad illam inclinavit, quafi

Qud

haufturus ex ea odoris fragrantiam, fimulans

ciet, tanquam- eximiam mei laudem füfci-

piam, & ego qui fan&tis votis piz amanü

isque

odore hoc fpecierum fe egere & confortari.

Nam paulo poft idem fe denuo erigens, fua-

apimz deeffe aou;poffum, in veritate

.

kdgü-

1

iffimum emittebat anhelitu . füo odorem.

derium ejus implebo.

b

einde lztabundo vultu, qua(i gloriaretur

. Xl Hermannus

laicus in purgato.ri'ö e:gi.*Lib. 5. in-

in. C. 15«

ftens apparuit; dixitque,. inter alia levamina

de hoc, ad omnes San&os loquebatür : Ec-

ce nunc quid novi a fponfa mea receperim.

füa etiam hoc fuiffe, quod intercceffores ejus

omnes quod agebant , per bonam intentio-

Veruntamen incomparabiliter majori reficie-

i

batur hzc Sancta gaudio, quando beneficii

nem dirigebant, ad laudem Dei, ut eft labo-

rare, comedere , dormire , & fimilia.

nd

quid ejusmodi in proximum locaffet, quam

um

gaudere foleat ava

-XIV. S. Gertrudi quondam dixit.C

i

,

rus, fi pro- tino j deqariq

Quicunque ftuduerit (ingula commoda fua in fin. c.

4*

centum recipiat marcas.

:

IX. Eadem cum ex multimo

bibendo; comedendo, dormiendo, & fimili-

da cdd[þfatïö-'

bus, ea fumere intentione, ut dicat corde vel

lbid. 0.6 7:

ne prafentiz Domini, & fpiritualium intelle-

ore, Domine, hunccibum vel aliud quodcun-

&uum exercitatione, nimis effet debilitata,

que fufcipio in illo amore, quo tu ipfum eun-

n t

accipiens uvas nocte quadam recreavit fe ali

dem fanctificafti;cum in tua fanctiffima huma-

Ia

intentione, qua ipfum Dominum in feipfa re-

"

ficeret. Quod Dominus magnifice äg:c"eptgi-*,s

nitateconfimili utereris ad laudem Dei Patris,

&.totius generis humani, orans, ut in unione

ait: Modo fateor mihi recompeníatam ama-

divini amoris tui, cedat in augmentum folatii

ritudinem illam, quam de fpongia in cruce pro

omnibus cceleftibus, terreftribus, & purgan-

amore tuo bibi; quoniam pro ipía jam de

dis; ille fingulis vicibus quibus tali conventio-

corde tuo indicibilem dulcedinem fügo. Et

ne aliquod füfcipit.commodum, oftendit co-

quanto tu prius ad laudem.meam corpus re-

ram me qua(i Ícutum quoddam firmiffimum,

creaveris, eo fuavius ego me profiteor in ani-

quo contra diverías moleftationes , quibus a

ma tua refectum. Hinc cum illa pelliculas &

mundanis infeftor, qua(i procectus defendor.

acinos uvarum in manu congregatos, in me-

XV. De ipfo Achab rege qu

antumcurique 3 Reg 21,

V. 29.

dium domus projiceret, adfuic & fathan omnis

malitiofo dixitDeus: nofie vidiftiAchab humi-

boni períecutor, qui hoc, quod iíta abjecerat;

liratum coram me ? quia igitur humilitatus eft

h

recolligere conabatur, qua(i ad teftificandum

nducá malum in diebus ejus.

culpam infirmz, quia ante matutinas contra

mei. cægïqfa, non i

Mala àntentio. -

Num. 16.

religionem comediffet, Cumque unam de

à XVL.. Seditio

fi ducenti quinquaginta pro-

iisdem pelliculis velut duobus digitis vix at-

V. 33*

ceres fynagogz licet cum Aarone thus in pro:

tigiffet, illico intolerabili cruciatus ardore

prio quisque thuribulo obtulerint; quia tamen

lh

combuftus, terribiles emittendo latratus, de

peffima id intentione (fcilicec ut Moyfen &

domo concitus profiliit, diligentiffime ob-

Aaronem in odium populi traherent) fece-

fervare ftadens, ne aliquid ultra pede con-

runt, deícenderunt vivi in infernum, operti

tingeret, ex cujus tactu cruciatum períeníe-

humo, & perierunt de medio multitudinis.

rat tam intolerabilis poenge.

XVII. Herodes licet perinde Chriftum in- Matth. 2.

Tbid. l. 4.

X. Alia vice, cum feria fexta ante bacha-

venite & videre ardentiílime defiderarit, at-

C. 14.

nalia, poft matutinam audiviífet in coquina

que tres Magi, quia tamen non adorandi, (ed

pulíari fervis laboraturis ad pralibandum, illa-

occidendi cáufa id defideravit, fupplicium

que iagemifcens dixiffer: Heu.me, mi Do-

potius, quam pramium eodem fuo defiderio

dit.

mine, quam mane fürgunt. homines ad infe-

promeruit.

3

2.Reg i1i,

ll L

ftandum te cibo? Ad quod Dominus blande

)

XV

i

l.A

L

bfalon primo diluculo ftetit äd por

V. 50

quafi f(abridens dixit: Noli ingemifcerecharif-

tam regi

am, &ubiquispid acceffit falutaturus

fima, quia hi, quibus modo pulfatur, non funt

illum entendebat manum fuam, & apprehen-

denumeroillorum qui contra me crapula fz-

densofculabatur illum. Sed & a parente venia

viunt, quia per hanc przlibationem ipfi vo-

abeundi petiit,facrificium & peregrinationem

cantur, & incitanturad laborem. Linde & ego

vovifle fe fimulans: verum quia hzc omnia

dele&tor in eoram cibo, quemadmodum quis

effima intentione, fcilicet ut patrem de fólio

delectatur in refectione fui jumenti, quod pa-

dejiceret, patravit, ícelus imatura morte luit.

bulo pafcit ad miniftrandum fibi.

XIX. Sacrificuli Baalis bovem quidem im- 5:R«g.18.

s- Clim a-

XI. Preclarumillud fan&ti cüjusdam coqui,

pofüeruntarz,utElías, & a primo mane usque "* ?^

qui a B. loanne Climaco interrogatus, quo-

ad meridiem clamabant : Baal exaudi nos: fed

€us grad.

18.

& incidebant íe juxta ritum fuum cultris &

modo in tanta rei culinarie .occupatione;

quz ducentis triginta religiofis .. preter ex-

lanceolis, donec perfunderentur fanguine, ni-

hil tamen effe&um dabant, quia radix boni

ternos & peregrinos, aleudis füfficeret, tam

effet tamen vquo femper, compofitoque &

fücceffus, bona videlicet intentio deerat.

. XX. Inmonte Golgotha duojuxtaChriftum Luc. 25.

colle&o animo ? refpondit, id ex eo fieri,

quod omnia tanquam Deo faceret. -

latrones pendebant, & &quale fuppliciü tule- v. 33.

runt j

RGB, Lobn. Dib. Man. Tom. lIl.

/

34

Biblinzþ)ecæ? Manualis Concionatoriæ

NI

runt ; quofum tamen alter paradifb , alter

placeam, & B. Virginem, patronosque meos,

ijb

2. CI

tarraro exceptus eft, quia difpar utriusque

angelumque cuftodem lztificem, & nomina-

tim illum, quem hodie colo; & proteftor, me

in tolerando fupplicio intentio fuerat. *r :

nullam przter hanc ab hoftibus fuggeftam ad«

pa

$. VI.

mittere intentionem.

W'

EXEMPLA DOMESTICA. .

$. VII.

Hift. Soc T.

S

Ignatius in fingulis actionibus cum re«

SIMILITUDINES.

p 1.1. 16.

*^* flexione quadam animi operam dedit,

6

n. 103.

jf

ut in quam maximam Dei gloriam redunda-

Qualitas.

rent.

Sed & affiduo in ore & calamo habe-

If«

Opufc.13

cut fabrica columnis, columnz autem s. Greg. in

lo 3- C- l.

bat tritum illud : Ad majorem Dei gloriam:

L. NI

certe in folis conftitutionibus ducenties, bis

bafi innituntur ; ita vita noftra in vir- moral.

n. 337*

tutibus, virtutes autem in intentione intima

& quadragies, numerante P. Lancizio, hunc

3

fubfiftunt.

z

finem inculcavit.

r

Vita 1. 3.

Il. Francifcus Xaverius in periculo tempe-

lI. Sicut conjux red

uci ex via marito. alucy S. Greg. ]

u

&!3-'

ftaris evidenti, divina confolatione repletus

filio pedes abluens; fimul & fervit, & fervien- € & 8

do actum amoris exercet ; ita & domefticus

petiit a Deo, in plures tales aut majores tem-

peftates conjici, dummodo fuis periculis ali«

H

Dei per opera quotidiana fimul & fervire

uam divinz gloriz navaret operam.

eo, & illum amare debet.

$

LÀ

- hi. Sicut homo potulentus, quoti

es fere Drex. i,n,;

Lanciz.

III. S. Francifcus Borgias dicebat, femper

l. t,

opuíc. 3

fibi faas conciones füccedere , etfi non pla-

bibit, toties combibonum uni propinat ; ita amuffi

homo probus ad cujusque operis initumDeo * 5: 34*

j

v

€,2. T. 89

cerent quandoque fibi & aliis, ob defectum

:

"

vel materiz, vel difpofitionis, quia püre pro-

illud confecrat.

jD

- IV. Sicut aqua ex a

Ito defluens, quamvis Idem l. 1.

j

ter Deum eas parabat, & faciebat; quíantum

poterat. Agrotante uxore folus aliquando

multis ambagibus curfüm fuum exerceat, tan: 6 7-

dem tamen ad primz originis altictudinem

conclaveremotis arbitris i*ngrefï'us; 'obnixe la«

crymis fufis obteftabatur Deum; falvam con-

a(cendit, & cum ortu fuo zquatur; ita a&tio-

nes hominis, licet ex Deo altiffimo originem

jugem (üperftitemque fervare vellet : Cum

$X

ecce fibi vocem quandam internam clare au-

fumentes in profundum defluant, (id eft, ad

a

dire vifüs eft, utpoft ipfe retulit, que diceret:

humillima obje&ta fe demittant ) femper ta«

4l

Uxorem fi diutius füpereffe vis, arbitratu tuo

men perintentionem ad Deum recurrere de-

fiat, at tibi non expedit. Quare turbatus, mi-

bent.

&L

is paratos. Nititii Seue. .

nime dubitavit, Dei vocem effe: Parendum

V. Sicut nemo, quamv

J

itaque: Tacite enim redargui. quod, quid pe-

colores, fimiiitudinem reddet ; nifi conftet, 11

dilc

LUE

teret,ignoraret. Rurfus vero in lacrymas fit,

quid velit pingere ; ita nemo a&iones fuas

hisce admiftis vocibus: Domine Deus, unde

rite componet, nifi prius, cui idez eas cone

Ql

formare debeat, cognoflcat.

1

hoc mihi, ut arbitratui committas meo, quod

libus omnia,Pa,fchaüus

in tua folius eft poteftate? Mea permagni re-

Vl. Sicut oculis iftis carna

corporis membra ordinate ad op

erationes di l-4-in mat,

fert, tuam fequi in omnibus voluntatem. Quis

& luce fidei C0l 249*

M

enim te novit rectius, quia ere mea fit? tua ita-

riguntur: ita intentione mentis

P

cun&ta virtutum genera, ut lucidum corpus

que voluntas fiat ; nec de uxore folum; fed de

&6

liberis etiam ftatuas fupplex oro. Obfervactum

P

erficiant, illuftrantür.

4

VII. Sicut ufurarius avarus (dixiz Chri- S. Ger-

conjugis morbum ftatum quendam tunc te-

ütTUd lg

nuiíTe ; ut dubitarent medici,meliusculene;an

ftus ad S. Gertrudem) invitus negligeret,

infin.c. 54«

deterius haberet. Pofthas vero preces ad de-

faltem unum deparium lucrari poflet; fic ego;

fp

erationem medicorum laborare coepiffe.

qui delicias meas ftatui habere in te, multo

Mta l.2.

IV. P.Petrus Faber decem fibi finesin ho-

invitius permitterem mihi unum cogitatum,

€, 7*

ris canonicis (haud dubie etiam in aliis fun-

five motum extremi digiti tui propter me fa»

&ionibus) proponebat. 1. Unam Dei gloriam.

Gum, fic perire, quod ipfüm non-in fünmam

E—1

u

2. San&torum honorem. 3.Incremeunta jufto-

laudem meam convert;rermï ad tuam falutem

i

Va

rum. 4. Liberationem eorum, qui mortiferis

ecternam,e

VIII, Sicut fagittarius ut certiüs collineet, Pedagog.

noxis effent implicati. $. Catholicz rei pro-

greffum. 6. Mutuam inter catholicos princi-

dextrum tantummodo oculum in ícopum ape chrift.p.2.

rit, claufo (iniftro 5 ita & nos, quo divinam C 9*

pes pacem atque concordiam. 7.Sanitatem

zorisimpetrandam. 8. Solatium eorum, quos

ex omnibus rebus gratiam promereamur ;

unum f(incerz mentis oculum omnibus in re«

animi quzpiam vexat follicitudo. 9. Mori-

bundorum confortationem.

IO. Animarum

bus apertum habere debemus, & Deum fpe-

;

&are inomnibus: Siquidem univerfa propter

purgantium liberationem.

V. Joannes Berckman ante opera potiora

femetipfum operatus eft Dominus. Ad quod

Vita p.

ficfüuam intentionem formabat: O Deus meus

appofiteS. Auguftinus, ut tibi totus fervirem,

326.

& omnia,cui omnes creaturz ferviunt, gratias

omnia quzcunque feciíti, in meum fervitium

tradidifti. Et Bafilius, virtus ac ratio viven-

ago divinz bonitati tuz , quod me usque ad

ïda

hanc horam confervare dignatus fis, & propo-

di, inquit, unum fcopum fibi propofitum ha

no per gratiam tuam hoc opus & omnes reli-

bet, nempe gloriam Dei.

- INece[Titas.

quas diei hujus & vitz totius actiones facere

ad nominis folius tui gloriam, ut tibi maxime

IX. Sicut inutilis eft dolabra foribz ad fcri-

bendum,

Jitulus LXXIK Intentio beng. ^

35

N*ieredh.' bendum, aut

de Ador.l. dum

-Jlamus fcrinario ad lzvigan-

. per lo'ngum duranttem

pus; itaquoque pluri-

2. €. 21

; ita inutilis quoque homo ille eft mun-

ma opera noftra ,

(i ad füpernaturalem finem

do, qui ad finem (uum, id eft, majorem Dei

gloriam non tendit.

per intentionem ordinentur, zternitatem ac-

Drexel. 1.

quirunt, confervantque beatam.

X. Sicut ager, quem meffibus onerare quis

€ 12. $. 3.

Sucunditas.

timet, ceffante cultu, fponte fe inutilibus her-

XIX. Sicut ap

Is quocunque vadit, melVit.PP.1.

bis exhauriet: ita homo , nifi per affiduas

operatur; ita & monachus, quocunque per- 3. "« 187»

aCiones bonas, id eft, cum bona intentione

'git; fi propter opus Dei perrexit, dulcedinem

factas fe excolat, vitiis Ícatebit.

S. Greg, 1.

bonorum actuum femper pote(t perficere.

17. ror,

XI. Sicut fabrica columnis, columnz au-

Mala intentio,

17.

tem bafibus fulciuntur; ita vita noftra virtu-

XX. Sicut fel

L

tibus, virtutes vero in intima intentione füb-

lis aut aceti modicum, totum Drex. 1. .

l.

fiftunt. -

vinioptimumd

olium corrumpit

; ita vel par- de int. c.g.

va mala intentio füfficit ad o

mnes hominis

Utilitas.

aCtiones corrumpendas,

Drex. in

d

XII. Sicut fi quis virgam haberet, qu(æ la-

XXI. Sicut falamandra tantum veneni fe- Idemc.1e.

Ó

amulii 1.

cum vehit, ut, fi radicem arbori

$ contingat,

pides in aurum converteret, omnem diligen-

omnes fructus in radi

cejugulet, ita fí malz

tiam in hac virga cuftodienda & ufürpanda

intentionis vel minimam particulám tarta-

adhiberet; ita cum fimilem affectum bona

intentio habeat , omnesque actiories noftras

reus ferpens actionibus noftris immiíceat ,

il

omne eorum meritum & effica

ciam tollit,

lt

aureas & meritorias efficiat , merito ad fin-

juxta notum illud :

cum perverfía eft inten-

gulas aut potiores ejusmodi actiones exten-

h

denda eít,

tio, quz prezcedit ,

parvum e-iï: opus emne,

5

Lud.Gran.

quod (équitur.

in Duce

Xill. Sicut qui ludunt lufüm, cui nomen:

194

XXII. Sicut(i pincerna phiala ad ufüm regis Nieren-

p.2 f.775.

qui vincit, perdits perdendo lucrantur , & lu-

parata, ut ex ea bibat, pro vafeimmundo abu- ber£. vite

crando perdunt ; ita & homo, quanto mi-

nus lucrum & commodum (uum in actioni-

teretur,& fordibus impleret;meri:o hzc phia- 9V 6 2

la, &ipferex gravi injuria (e affe&tos quzre-

bus propriis

quzrit , tanto plus meriti ccele:

ftis obtinet,

rentur;5 itadenon minori injuria expoftulare

poterit Deus & a&iones no(trz , fi has ad cul-

S.Bem.in XIV, Sicut decor corporis in facie, ita de-

fent. Pf4l. cor totius operationis animz conf(i(tit in in-

tum füprerni regis deftinatas, ad creatura-

rum folatium fervitiumque applicemus.

44 V-14* tentione. Hinc S. David ait

; omnis glpri"a

XXIII. Sicut fructus quarundam arborum Nier, ibid.

filiz regis ab intus.

X

S. Laur.

talis fünt naturz, ut facile fiterram attigerint,

Juft. de

-XV. Sicut auri exigua maífa, magnum fu-

computrefcant; ita & actiones hominum, fi

ditcipl

perexcedit cumulum vilis cujusque metalli ;

terreftrem (ibi finem iis prefigamus, omnem

mor, C.42.

ita pauca opera peracta cum incendio purz

füum vigorem & meritum amittunt.

€ol. 3.

charitatis ; in confpe&u conditoris magis

XXIV. Sicut fi cuipiam fitienti la&is opti- Drex. in

fulgent, & gratiora fiunt, quam multorum

mi florem quis propinet, & tali tamen catino, amuft. 1.x.

hftüy

exercitia laborum prodeuntia ex radice negli-

? fnàt

entiz, & de fonte intentionis incultz.

in quo plurimz mufcz innatent , indignatio- €- 10*$. 9.

nem potius, quam gratiam reportabit ; ita nec

249-

$.Greg. — XVI. Sicutradixtruncum, ramos, frondes,

2

?8. mor. flores & fru&tus, medulla, virore, colore, fa-

actiones hominis , utcunque alioqui preftan-

g,

LJ

tes, gratze Deo effe poterunt, fi mufcz mori-

pore, temperie , & quocunque aliolocupletat

entes intentionem terreftrium earum füavita-

a

bono, quo ipíagauder; ita bonz recteque in-

LE

tem perdant.

tentionis radix quemcunque voluntatis, cor-

m

disquein Deum fixi a&tum & defiderium, ver-

XXV. Sicut Erodius avis ad aves aqua fe Ibidemlib,

mergentes advolat , & capita illarum morfü 2- . 3. $.

ba, cogitationes & opera noftra meritoria effe

tam diucorripit, doneccapturam extorqueat ; ?:

facit ; ac proinde $. Gregorius intentioni

epithetum radicis attribuit.

ita deemon hominum actiones füas obeun-

tium, & per hoc fpiritualem alimoniam pro-

Manfi tr.

XVIL Sicut charta aliqua parvula parum

videntium caput, id eft, intentionem impe-

37. d^. velnihil valet, autzf(timatur ; at vero quando

tit , ut hac via totum actionis meritum ab«

V1 1* yegis vel principis fübícriptioneaut figillo füb-

i

ripiat.

fignata eít, omnis eidem exhibetur reverentia

ts

& obedientia: Sic quoque multz operationes

$. VlII.

noftre nullius futurze effent meriti, ad confe-

quendam vitam zternam , vel ad augendam

MO TLIV A

& acquirendam gratiam ; At vero quando

I. äq

uitas: quid enim gquius, quam ut, Ofea r4,

conjun&dz fünt, & fignate figillo re&tz inten-

ficut gratis Deus non dilexit, & be- !5

tionis, meritoria fiunt, & a Deo magnopere

neficia contulit; ita viciffim ipfüm gratis di-

remunerantur. Vult enim Deus, inquit Di-

ligamus, debitumque ei fervitium exhibea-

dacus Stella, ut opera noftra in ipfum diriga-

mus; juxta illud Chrifti: gratis accepiftis ; Matth. ro.

mus, & ut figillo re& intentionis ea defigne-

ratis date,

n. 4.

mus, ne ea amittamus.

fdem. n.6.

II ANecefftas : juxta illud Chrifti : Atten- I*- c. 6.

XVIII. Sicut fi poma ex arbore ín terram

dite ne juítitiam veftram faciatis coram ho-

V. .

decidant,fübito deficiunt, & marcefcunt, non

minibus, ut videamini ab eis; alioquin mere

vero (i fuperarborem colligantur ; inque loco

cedem non habebitis apud Patrem veftrum,

&levato collocentur remoto a terra , fic enim

ccelis eít,

quiin

4t. P. Lobn. Bibl, Man. Tóm, 4I.

E 23

M XI*'.*,

Biblïozhecæl Manuali.f Concionatoria.

36

II Uilitas:'quia juvat ad vitam eternam

eundem Davidem per nuntium dicentis:

Dtei

Matth.19,

V. 294

certius juxta illud Chrifti: Qui reliquierit do-

Nunce igitur congrega reliquias populi tui,

,

& obfide civitatem & cape cam, ne, cum

u

mum &c. ( & alia.fua privata commoda) pro-

a me vaftata fuerit urbs, nomini tmeo adícri-

prer nomen-meum, centuplum accipiet, &

vitam eternam poflidebit, ) citius (quia, ut B.

bgtur victoria,

Magdaleng de Pazzis. Chriftus ipfe revelavit,

5. X.

purz intentionis crebra repetitio , eft opti-

mum medium ad purgatorium evadendum)

ASCETIGA.

& copiofius obtinendam 5 quia juxta menfu-

-I.

uatuor fünt, quz in hac materia pre-

ram intentionis crefcit meritum a&ioni-s.

cipue fcienda fünt afcetz, aliisque per

IV. Sfucunditas : quid enim jucundius, quam

eum inculcanda. Primum eft, ut bene intelli-

Deum & totam curiam cocleflem pro fpecta-

gatnaturam re&z intentionis; quem in finem

totibus habere; pro quavis cogitatione, ver-

triplex ei fimilitudo fervire poteft. 1. Reüe

bo , aut actione infinitum & idco inexplica-

columna : ut enim bzc tunc yere recta dicitur,

bile przmium fperare ?

quando fine ulla inclinátione adverfus terram,

V. Fucilita: quid enim facilius, quam Uni-

M

für(ümetigitur; itanunc quoque intentio re-

cam cogitationem operibus pouioribus prae-

&a dicitür, per quam fola Dei gloria & bene-

mittere? maxime cum tam ingentibus etiam

placitum ,. absque uillo proprio emolumento

ad eam lucris incitemur ?

:

*

j

aut folatio,intenditür,itaut, quemadmodum

VI. Securitas : cum en

im hzc i'nterx'tï'b

S. Berná

rduslo

)

quiturs Zelettet nos non tamno[ira S. Bern. tr.

culta fit, periculo vanz glorive non ita expo-

vel fopita nace[]|uas , ve

1 fovtita felicitas, quam quod de citig-

fita efl, acalie actiones, atque adeo integrum

ejus in nobis 9 de nobis volustas

adiwpleta videatur. Deo, coll.

FtT.

operami præmium ac merces manet.

e

2. Octuli'fünplicis : qua fimilitndine" Chriftus

Ma-ith; 6,

ufus eft dum dixit: Sioculus tuus fimplex fu?.-

PC 44. V.

VIL, Dignitas : Qu enim major ex

cogi-

LÀ -gynl Lj

*Deo

rit, totum corpus tuum lucidum erit, atque figni-

15.

tari dignitas poteff, quam Deo (ervire ;

lacere, Deouniri, a Deo amari? vere omnis

ficare voluit ;tum demum parem intentionem

nóftram fore , fi unicum nobis divinse gloriz

loria filie regis (id eft ; animg chriftianz )

$6

& beneplaciti finem proponamus , neque a-

fu. [

ab intus, id leR, abifta intengione dependet

lium, ob quem intentio duplex potius, quam

a-

UM

fimplex dici deberet, admifceamus. 3

$. TX.

pit.

$us dextra: qua (imilitudine Chriftus iterum

Heb

MEDIA.

ufus eft, dum dixic : ANofciat finiffra tua , quid

(linus Serm. 6o.

?.Ber

&gna e[timatio: quz quidem ex'cod&deQ

faciat dextra tua.. Ubi per dextram Augu

M 2,

ii

I;; 20: V'Io i ä

Xratione predictorum motivorum &

intélligit'amorem & puram intentionem ad

Deum j per levam obliquum oculum ad

$$

ultimi przfertim facile concipietur.

—1t. Cor mundum procurare : ita enim docuit

umbras falfz gloriz.

II. Alterum eít, ut

bene cognoícat 'i-ndicia

regius Pfaltes, dum dixit: Cor mundum crea

in me Deus, & fpiritum re&um C(intendonis

bonz intentioris, quorum quidermn fequentia

recta ad coelum tendentis ) innova in vifceri-

potiora ab afcetis aífignantur. L. Si'quis non

&gre ferat, quandoopera fua male füccedunt,

bus meis; ficut enim pluma, fi abomni pul-

vere lutoque munda fuerit, facilein altum fe

aut non laudantur ab aliis; nam ut 5. Chryf. s.Chryf. 1.

prudenteradvertit, quemadmodum illi, quos 2* de Sa-

attollit, ita & cor ab omni peccati niacula li-

berum haud difficulter ad ccelum elevatur.

divites effe juvat , (i quando in paupertatem cerd.

li. Charitatis dioine [iudium : cum ' enim

inciderint, moerore afficiuntur; & qui deli-

ciis affuevere, tenuem ac fimplicem victum

anima magis ibific, ubi amat; fuapte Íponte

in Deum per intentionis ardentiflimz impe-

tolerare non poffunt ; ita qui laadum amore

tum rapietur , fi dictz: charitatis diviniüïmo

capti funt, non folum cum injufte vituperan-

iene ardentius fuerit accenfa.

tur, fed etiam cum ab aliis affidue non lau-

Mi

Apoc. 12 . IV. Sua opera libenter ég [ludiofe ab,

fcbnd?f& :

dantur, quafi fame quadam animum confi--

ciunt. 2. Quando, ut . Bafiliusloquitur, ma- s.Bafil. p.

UI

V. 5-

exemplo mulieris illius Apocalypticz , qui&

eperit filium mafculum , & raptus eft filius

gnum apud laudantes ftudium quis prefert,33. brev,

ejus in folitudinem , ubi babuitlocum para-

nec apud vituperatores lentior efficitur. Si

tum a Deo.

enim vere habetin animo placere Deo, idem

V. Jnira opus omnes oang glorie infidias fiu-

eritubique, & illud efficiet, quod di&um eft:

per arma juftitiz a dextris & a finiftris, per

diofe declinaré, illud 5. Bernardi frequenter re-

eloriam & ignobilitatem , per infamiam &

petendo : Propter te non coepi : propteþ te

4

bonam famam, utfeduCtores & veraces. 3.5i

non . definam.

cum alii preclara patrant opera, tantam quis

VL Sepe ponderare , quantum praeponderet

folius Deijudicium & beneplacitum omnium

percipiat animo voluptatem , ac fi ipfe fimi-

hominum . etiam colle&tive acceptorum, uti

lia perpetraffet , & Juxta exemplum MoyfisNum, 11,

dicat: Quid smularis pro me , quis tribuat, v. 29.

& angelorum, omnium judicio & Jaudi.

Pf 115. V.

VIL -Affuefcere, crebro tam fub ipfo opere,

ut omnis populus propheter , & det eis Do-

?

mipus fpiritum fuum

e

4. Si ad omnia ofüi-

9. Heb.

quar €o finito, omnem illius fructum ac lau-

Mtty

i. V. -- dema Deo adícribere, ac cum Davide dicere:

cia, honorifica xque ac humilía, eandem in fe

V 3

2 Reg-12. Non nobis, Domine , non nobis, fed nomini

promptitudinem atque alacritatem advertat,

l.Ti

fym-

Y

id quod Philippus l1. Hifpgniamm rex

bolo

vV.289* — cug -dagïoriamg ad exemplum loabi ad

T

.37

Tüuus LXXIV.— Intentio bo](za.

bolo fao expreffit ,. in quo leo ftabat dextro

plus enim recreant & confortant cor , maxi-

Drex, lib pede crucem & oleam, altero equeftrem ha-

me in agone, quam ullum aurum; . nam, ut

2.amuff.c. ftam praferens, cum infcriptione : ad utrum.

reCte dixit Thomas Kempen(is : . GaudebisL. r.c.25.

9. figü, 3. que paratus.: j. Sinonangatur quis, aut diftra

fsmper vefpere, (idiemin(uümas fru&tuofe. in$ ult.

hatur ob agendain curas,qus a precibus, cura

fecunda parte oftendi poteít, quid requiratur

conícientiz, Dei memoria avocent ; qui enim

ad aurum hoc conficiendum,(cilicet 1. MateriaSenec, ep,

fincerz intentionis eft, hoc agit, ut facultati;

bona : id eft, opus faltemindifferens, qualis Se- 82.

& viribus fuis convenienter agat.

neca défcripfit fequentibus verbis : Indifferen-

Iil. Tertium eft, ut convenientem d

E:; höc—

tia dico efle, nec bona, nec mala, tanquam

exercitio bona intentionis z ftimationem con-

morbum, dolorem, paupertatem, exilium,

cipiat ; id quod facileobtinebit, fi meminerit,

3

mortem: horum nihil per fe gloriofum eft,

beneplacit

L:

m Dei effe premium omnium;que

nihil tamen finehis. 1lla ia medio pofita funt:

*

in terris aut coclis optari, vel exfpectari pof-

intereft, utrum malitiaillis, an vircus manum

fünt, preftantiífimum ; habecenim in fe condi-

admovetit. 3. Jenis amoris feu gratie: nam, ut 1. Cor. c,

tiones, quz ad premium undequaque perfe-

S. Paulus redte advertit, fi tradidero corpus ! 3* V* 3-

meum , ita ut ardeam, charitatem autem non

Giffimum, íümmamque mercedem requiri

poffunt. E(tenim r. merces magna nimis: ut-

habuero, nihil mihi prodeft. Et fi ditribuero

pote quam ipfietiam beati gloriz fuz gaudio-

in cibos pauperum omnes facultates meas ,

que preferunt, parati potius Beatitudinem

nihil mihi prodeft. 3. Lapis pbilofüpbicus vettein-

Tuam amittere, quam ut Dei beneplacitum in

tentionis : qui ultimum complementum addit,

tf

Ííc non adimpletum viderent. . 2. Eft merces

nam, ut re&te dixit Seneca. omnis res, quod Epift. g2,

prafenti[ia: id eft, eo ftatim momento per-

non habuit, decus virtute addita fumit. Cubi-

jl

folvenda;quoopus bonum peragitur; & (quod

culum lucidum dicimus , hocidemobícuriffi-

mum eft noCte : dies illi lucem infundit, nox

,

non parum zíHhmari debec, usque adeo con.

. ftans & perinanens, ut nu

la am

r

plius ratione

eripit. Vide Drex. inamufl. l. 3. c

LÀV

[

i. &Ííeq,

.

3

:10. concl.

auferri poílit, cum

ri negueat, ut Deus in

opere aliquo, inquo femel fibi complacuit, per

IIl. Ex occafione !

fent'c;htiä: : Omms gloria pfal 44«

totam gternitatem non complaceat.

3. E(t. filie regis ab intus : oftendi poteft.

I. Quamv. r5.

S. Chry- merces facillime obiinenda : nam , ut bene S.

vere dicatur, totam gloriam & pulchritudi-

foft. hom. Chr

yf. dixit, non parantur bec fumptu, non labore;

nem animz effe ab intus fcilicet ab incentio-

24 in e-

non [udore : [ificit velle, €$ confetta funt omnia.

ne interna. 2. Oftendi poteft, quam vel exhoc

pift. ad

"

capite zítimanda & frequentanda .fit praxis

Hebr,

lV. Quariwn eff , non . füfficere , ut opus virtute

S.Dernard.

veferatur in. Dein, fi quis ad sitium anni, vel men-

bonzintentionis; fi eniin corporalis pulchri-

ts

in 2. dift. f , generali quadam intentione veferat oummia. fua

tudo eftimatur. ut nihil non per illam obti-

4i.2. 1, futura in- Deumn , fed nece[je eft , wt dlud ipfum opus

neri pofle credàtur, ideoque fponía de fpoun-

q. 3.

particulare veferatur in Deum , quod. po[tea. facten-

fo dixerit. Accingere gladio tuo, potenti(li-

me. Specie tua & pulchritudine tua intende,

dum eff. 'Tanc enim dicuntur opera virtute

in Deum relata, cum intentio precedens eft

profpere procede, & regna; quanto major z-

vera caufa operum , quz poftea fiunt.

Lit,

[ftimatio de fpirituali pulchritudine anima

fi quis apud fe certo conflituat aliquam num-

concipienda eít, quz tantum excedit corpo-

Xmoram fümmam propter Deum pauperibus

ralem , quanto anima corpus dignitate fua

praftantiaque fua antecedit. Certe de hac ve-

l.ln

etogare; & poftea fümmam illam oblata oc-

cafione eroget, is dicetur virtute referre

rius dici poteít, quod regina quedam formo-

opus fuum in Deum, etamfi dum,; pecunias

fo juveniliteras commendatitias petenti dixit:

Ito, & faciem tuam oittendito, & peream po-

illgs di&rqibuit, nihil de eo cogitet.

tentius animos, quam per diploma expugna-

Y

$. XI.

bis, efficaciusque, quod petieritis, obtinebis.

IX. Ex occafionefententie : Proceptor, totaLuc. s.

CONCEPTUS PRJEDICABILE

no&le laborantes nibil cepiimus : oftendi poteft. 1. V. 5*

Matth.

x occafione fententize : Redde ilis mer&e-

quam vanus fit laboreorum, qui in nocte, id

22.1,.E

V. 8.

dem : cftendi potelt magnitudo meree-

eft, fine bona intentione , aut etiam oinnino

y

dis , quzillis, qui nihilaliud; quam folum

cum mala laborant, 2. Quam frudtuo(us (it la-

bor eorum;qui de die & ad mandatum Chrifti,

Dei beneplacitum inquirunt, offertur, eum-

que in finem fervire poffunt ea, qu& prace-

id eft. cum bona intentione laborant. idque ex

quantitate triplicis fru&dusin operebono repe-

dente $. n. 3. func didta.

Wx'lkidc 'Dre(x." in

amuff. k 2. c. 10.^

riri foliti, fcilicet meritorii (atisfaQtorii, & im-

1. Pofluntauditores doceri

',' quömcäo *Ve-

peratorii probari poteft. Queminfineml. 2. c.

6. &l.1.c.4 feryirepoteft ex amufli Drexel.

rum aurum (Ípirituale . conficere debeant.

Atque adeo in prima parte oftendi ; poteft,

V. Exoccafione rhemaris: O/culetur me ofcue

quam re&té opera bona Íeu--meritoria auro

leoris fui: explicari poteft triplex intentio per

comparentur, precipue vero ob dignitatem,

triplex ofculum,nempe r. Seroilis,per ofculumCant. z. v,

ib

utilitatem ( ad coclefie regnum emendum ,

pedum fervatoris, quia per hanc pedes Chrifti 1.

imo etiam in hac vita ad omnia neceffaria

exofculatur operans, ne ab iisdem repellatur,

Matth. 6. obtinenda , juxtaillud Chriftiz Qusrite pri-

& audire cogatur : 1te maledicti in ignem

eternum. 2. Filialis , per manuum olculum,

v. 33*

mum regni Dei , & juftitiam ejus , & hzc

quia ab his premium & hbzreditater vitz z-

1. Tim. 4« omnia adjicientur vobis. Et illud $. Pauli: Pie

v. :

terng exfpe&tat. . 3- Maruialis, per oris ofcu-

tas ad omnia utilis eft ) : & jucunditatem 5

N

E3.

um

Bibliotbece Manualis . Concionatoriee

38

$

lum, quia per hanc folum fponfi'dilecti bene-

docet Hefichius dicens: quia adipem in xter-

p

placitum intenditur. Quz omnia fufius didu-

num przcepit Domino offerri , manifeftum

64

(

ci, eumque in finem legi poteft S. Bernardus

eft, quia confecrari Deo noftrum de(iderium

in Canticorum verf. 1. & Drex.l. 1. c.2.

vult.

In zternum autem hoc, ne ad Deum

illud , & ad mundum dividamus.

.

L]

Ibidem g.

$. XIL

IIl. Sponía in Canticis , per quam omnes

animam electam intelligunt , a coclefti ama- 4

KLÍII CONCEPTUS

tore in vultu, & quidem quoad ambas genas

PRJ/JEDICABILES.

fpeciofa dicitur : Facies tua decora , pulcbre funt

gene tue.

Per faciem vero intenrio denota-

anlz'tas.

tur ; Unde S. Gregorius de quatuor myti-

Manfi tf;

17, difc.1.

rti quidam difcipuli, tefte S. Joanne,

cis animalibus apud Ezechielem quadrigam

n. 9.

I. Cc

(ervitio Salvatortis fe dedicare decreve-

Altiffimi poft fe trahentibus differens , ait:

rant, quos ego primos autumo fuiftz Chriftia-

facies eorum & pennz eorum extentz defu-

er defcribuntur, quiaomnis intentio, omnis-

nos. quiaprimi omnium Chriftum fecuti funt ;

conver(us autem JEfüs , & videns eos (equen-

ue contemplatio Sanctorum füper fe tendit;

tes fe, diciteis : quid quaritis s nonne ipfe inti-

ut illud poffit adipifci , quod in cocle(tibus

ma noverat, & fecretiffima cordium omnium,

appetit.

Sive enim bono operi , five invi-

quorfüm igitur, quid vellent, interrogat, ut-

gilec contemplationi , tunc veraciter hoc;

pote probe fciens, clareque difcernens placi-

quod agit, bonumeít, quaudo ei complace-

re concupifeit , a quo eft.

tum meum? Do&or angelicus Chriftum hac

interrogatione intentionemrectam , qua cum

IV. Pra(tabunt tibi fortaffe preecepta , uc!bidem &.

i

fequelam ejus exorfi fuerant, declarare voluif-

quod opportet, facias; non przítabunt, ut, ?-

Nj

fe aucumat; infüper obíervans hzc ipfa vet-

quemadmodum opporteat ; & fi hoc non prz-

i

ftant , ad virtutem non perducunt. . Faciet,

ba prima fuiffe, que S. Joannes in Evangelio

25

fuo retulit de Chrifto, in quibus, quanta folli-

quod opportet monitus, concedo ; fzd id pa-

Tett

citudine rectam finium noflrorum directio-

rum eft, quia non in facto laus eft, fed in eo,

hi

nem urgeret, oftendit. Notandum , inquit

quemadmodum ftat

V. Seneca fapienter dixit: Non quid fiat,

Seneca .

ille, quod hoceft primum verbum,quod Chri-

3. de be.

ftus in ifto Evangelio loquitur, & congrue,

aut quid detur refert, (ed qua mente.. Quia

nef, c. 6,

beneficium non in eo, quod fit; aut datur, con-

quia primum , quod quzrit Deus ab homine,;

eít re&ta intentio. Hinc & Ecclefia fan&ta in

fitit, (ed in ipfo dantis aut facientis anitno.

rima officii divina nobis recitari jubet verba

V[. Cum Naas Ammonites cum incolís Matfi tr.

difc. 4

illa: F fit fplender Domini Dei noftri faper nos, 63

Jabes Galaad pugnaret , inique fe profter-

8:7-

9

nendos & profligandos effe metuerent, cum

opera manuum noftrarum dirige fuper nos ; illa nam.

que de re&itudine intentionis, qux omnia

Naas pacifci coeperunt , & pacem poftula-

runt, dicentes : Zweie nos confederatos , &

opera noftra , ut Deo grata fint & accepta

comitari debet, intelliguntur; hinc & mox

frviemus tibi, quibus fuperbus Naas refpondit:

In boc feriam vobifcum fedus , ut eruam omnium ve-

profequimur dicentes : Oremus. Dirigere &

fan&tificare , regere C2 guberuare dignare Domine

firum oculos dextros.Idque ea intentione faciebat,

Deus rex coli 9 terre , bodie corda &9 corpora

quia cum oculus finifter füb ícuto abíconda-

Ibidem n:gofira, fenfus , fermones && attus mofiros in lege tua.

tur, fi dexter eorum oculus erutus fuiffet,

2*

confequens omnino erat, ut qua(i utroque

II. Sanguis vidiimarum offerendarum olim

ante altare profundi debebat, adepsque ea-

oculo deftituti in caligine ambularent. Idem

rum honori & cultui divino confecrari , prout

quoque pactum tyrannus tartareus cum fuis

ex his in Levitico contentis colligitur verbis:

pacifcitur, nimirum ut intentio, quz dexter

Ommnis adeps. Domini erit jure perpetuo in. genera-

animi oculus eft, obfufcetur, id eft, depra-

tionibus &^ cun&tis babitaculis veflris , nec adipem,

vetur, quia quantumvis opera, qug exer-

nec - fanguincin. omnino comedetis.

Nonne Deus

centur , bona (int , fi tamen finis , propter

nofter per Pfalmiftam proteftatur: JNunquid

quem fiunt , terrenus eft, illa nihil prorfus

manducabo carnes taurorum , aut fanguinem birco-

ad meritum vitz coeleftis valituranovit. Ly-

vum potabo ?

Immola D:o facrificium laudis V9

ranus in moralitate hujus textus ita fcribit:

vedde Aitiffimo vota tua. — Cor, affe&tum , in-

Per Naas, qui ferpens interpretatur, diabo-

tentionem a nobis exigit Deus, quorfum igi-

lus intelligitur; hic autem quzrit eruere

oculos dextros virorum Jabes, quz calor in-

'rur di&tum de (anguine & adipe immolanda

preceptum ? Dubium hoc in fuis femper

terpretatur, nam viris charitate ferventibus

Leviticum Commentariis refolvit S. Cyrillus

malignus infidiatur, per ocuium autem figni-

Alexand. in hzc verba : Sanguis fedes ani-

ficatur intentio Matth. 6. Si oculus tuus famplex

mi ; qui fanguinem & animum adimit. Vo-

fuerit, id eft, intentio tua , fecundum Au-

luit ergo Deus in omni facrificio , volunta-

guftinum.

Per oculum igitur dextrum in-

tem , cor, intentionem velut fanguinem ef-

tentio ad bona fpiritualia , per finiftrum au«

fundi coram fe, nec guttula in alios ufus

tem ad temporalia defignatnr; per hoc igi-

refervata. Quando igitur Deus totam vidi-

tur, quod Naas oculos dextros virorum Jabes

m pinguedinem ita follicite (ibi depofcit,

quzrebat eruere, fignificatur , quod diabolus

intentionis virorum in charitate ferventium

nil aliud przeter intentionem , rectumque in

operibus & oblationibus noflris in honorem

quzrit a bonis fpiritualibus totaliter avertere.

ejus factis , exigit ; prout his verbis clate

VII. S. Antonius de hac materia differens

& Íc-

Jituus LXXIV. Innentio bona.

29

$. Anton, & fequentia Canticorum verba: Caput ejus au-

communis oPefïs,-,hoþ eft, traditionis? Re-

P«4» t 2« rum optimumy adducens inquit : Caput defignat

fpondet infignis Cardinalis opufc. 4. c. r1.

$41* intentionem, quia ficut caput eft principium

Quia quod Deus omnipotens ex charitate,hoc

corporis, ita intentio eft principium operis. Et

Judas fecit ex pecuniz acquirendz cupidine;

i

paulo poft fübjungit: Aliqui habent caput ter-

quod Deus fecit ad falutis noítre remedium,

reum, qui fcilicet non intendunt, nifi congre-

hocille fecit ad explendum infatiabilis avari-

gationem fübítantiz in fuüis operibus, etiam

tiz vorum. Vides ergo,quia non,quid homo

de genere bonorum, propter hoc jejunant,

faciat, debemus attendere, fed quo animo, &

orant, & hujusmodi faciunt, ut profperentur.

voluntate faciat, diligenter examinare.-

Alii caput carneum, qui intendunt tantum fa-

IX. Salvator nofíter cum famaritana mu-

Manfi tr.

tisfacere naturz, ut e3, quz fiunt propter pa-

liere circa novz legis evangelicee dogmata 37 4ilc-8-

rentelas, vel fenfualitatem ; ut multi füb fpe-

prolixe difcurrit, inter alia vero hanc ei uti- " *

cie fpiritus multa faciunt propter przfentiam

liffimam do&rinam propofuit: Venit hora,

corporalem perfonarum. Alii habent caput

& nunc eft, quando veri adoratores adora-

aureum ; ifti fünt SanQti, qui omnia, quz fa-

bunt Patrem in fpiritu & veritates nam & Pa-

ciunt, faciunt propter amorem Dei, & amore

ter tales quzrit, qui adorent eum in fpiritu

ejus ; charitas enim aurum fignificat Apoc. 3.

& veritate. lbiCajetanus ait: Hinc habes,

Suadeo tibi emereaurum, id eft charitatem, quia

erudite le&tor, quod exterior cultus non pro-

ficut aurum excellit omnia alia metalla, ita

pter fe ipfum gratus eft Deo, fed pro quan-

charitas omnes alias virtutes, & quanto quis

to ordinatur ad interiora, qui fit in fpiriru &

ex majori intentione charitatis aliquid. facit,

L

yeritatc, hqc eft in corde in'cemo.

tanto magis eft Deo gratus, & meretur.-

Didacus

VIII. Digniffimum eft, quod notetis, & por-

INece[Jitas.

Nyffenus

in Dom.

ro demiremini, inquit S. Petrus Damianus,

X. S. Thomas de Villanova rationem af- S.Thom. a

quod, cum quatuor fuerint, qui Chriftum in

fignans; cur tanta inter fideles bonorum ope-

Villanova

22, poft

ferm. deS.

Pentec,

mortem tradiderunt, eorum tribus zternas

rum fit penuria, defe&um talem fterilitati hu-

Nicolao,

hoc nomine debeamus laudes, & gratiarum

jus radicis attribuere non dubitat, dicens:

o

actiones, cum quartum execremur, & male-

l

Unde fratres, putatis, tanta in nobis fterilitas;

D&

didis graviffimis ferociter impetamus, nec fa-

& ad omne opus bonum tanta & tam gravis

tis figere poffe probris exiftimemus.. Pater

6

difficultas, nifi ex ficcitate radicis? Ad quod

2ternus tradidit in mortem filium fuum, de

&S. Pafchafius alludere voluiffe videtur, dum

quo S. Paulus Rom. 8. 32. Etiam proprio filio

U

ait: Voluntas (i bona fuerit, & re&a inten-

0' 4]

Juo non pepercit , féd pro nobis omnibus tradidit il-

tio, fructus malos non facit, ficut nec mala

lum.

Ec füius tradidit femetipfum pro me, in-

bonos facere poteft. Quia omnia opera, li-

quit iterum Paulus ad Galat. 3. 20. & Prophe-

cet bona videantur, vel mala, radicis fuc

ta Evangelicus: Objatus ef], quia ipfe voluit. 1fa.

füccum ad feminis virorem trahunt.

$3.7. Spiritus San&us fuo quodam. modo

XI. Certum eít, quod Deus omnia in fà- Maná ibi.

etiam tradidit Chriftum, juxta illud Sap. 1. 6.

pientia fecerit, nihilque fine myfterio opera- den ditc.

Denignus efl Spiritus [apienue, & non liberabit wma

tus fuerit, prima autem & precipua creatura, 7: n. ?.

ledi&tum a labiis fuis ( vulgata Sixtiana habent:

quam brachium omnipotentis artificis for-

maledicum ) Spiritus Sanctus per os Propheta-

mavit, lux fuit: Fiatlux ; hzcenim confufüm

rum loquitur, ex illo Prophetz mortem Chri-

mundi chaos diftinguere debebat , omnibus-.

fti annuntiarunt, Chriffus autem nos redemit de

que aliis operibus, complementum & perfe-

snaleditto lesis, fattus pro nobis maledictum. Ga-

Gionem fuam tribuere. Quz enim utilitas &

lat. 3. 13.

Cum ergoSpiritus Sanclus femel

venuítas emicuiflet in mundo absque luce:

przdixiffec, Chriftum futurum effe pro ho-

folem e mundo fi tollitis, quantis mox obícura

minibus maledidtum, non liberavit maledi-

caliginis tenebris miferi infelices involvere«

€tum, non liberavit eum a labiis füis, (ed in

mur? ita quoque, nifi opera noftra a recta in-

mortem tradidit, ut fieret maledictum, ficut

tentione, & fine bono lumen accipiant, tene-

prznunciaverat. Ita fere exponit hzc, quem

brofa, id eft, infru&tifera, imo & fzpius tene-

diximus, fanctus Petrus Damianus.

jam &

bris infernalibus digna erunt; hinc nobis

Judas tradidit Dominum, qui ob eam inju-

confulebat Apo(tolus dicens : bjiciamus ope-

riam his tam (aüavibus verbis amantifIime cum

va tenebrarum , & induamur arma lucis.

illo expoftulabat: Sfudas, ofculo fllium bowinis

tradis? Luce 232.48. Eccehic quatuor, clamat

Utilitas,

S.Petrus Damianus;qui Chriftum tradiderunt

XII. Cum ]Julius Cefar faérificiis dans Mani ibt-

in mortem, ii funt Pater, SpiritusSanctus, Fi-

operam moneretur, quod interiora viCLi- dem diíc.

liusipfe, & Judas. Quid eft, quod ex commu-

niarum infaufta ominarentur aufpicia ; re-2:n.6

ni opere tanta redundant in fancliffimam Tri-

fpondit: Erunt bona cum volo.

Idem

nitatem elogia,& tanta congeruntur in Judam

quoque dicere poteft, quisquis voluntate

convitia, probra, maledicta? Si Pater tradidit

& intentione bene uti novit; ex qualibet

Filium, & ipfe fe tradidic Filius, infuper &Spi-

enim erumna & adver(itate magnum lu-

ritus S., Judasquid mali fecit? Facta eít cradi-

crum Ípirituale nobis comparare poffümus,

tio a Patre, facta eft aFilio, nec non aSpiricu

agnofcendo divinam fuper nos manum ex-

S. faCta eft, & a Juda, inquit beatiffimus Car-

tenfam, ferulamque ofculando, qua percu-

dinalis. Cur non in confortium laudis admit-

timur.

Unde Apoftolus ait: .Diligentibus

titur Judas , qui bonam partem executus eft

Enimve-

Deum omnia cooperantur in bonum,

ro

49

. Bibliotbete Manualis: Concionatoriee

Em

ro bonum illdd, quod nos fecimus, quod ter- peragunt, confidentes de pïetate mea, quod

renos feciffe vellemus, & propter quod non.

ego illa libenter & grate fufcipiam.

. [1I. Proponamus oportet finem fummi bo-

Sen.ep.95.

" fa&tum affligimur, veniamque a Deo poftu-

lamus, Deus nihilominus nobis afcribit ad

ni, ad quem nitamur, ad quem omne factum

j

meritum. Unde B. Mechrildis dixiffe fercur:

noftrum di&umque refpiciat; velut navigan-

u

Ajo igitur; & quidem conftanter, quia per

tibus ad aliquod fidus dirigendus —curfus'þeü.

&f

voluntatem poffum omnia, omnium labores

Vita fine propofito, vaga eft.-

1V. Non in fa&o laus eft, fed

in eo, qu'em-äd-—ïbid-

fuftinere, omnium bona opera exequi, &

quicquid demum boni excogitari poteft. Si

modum fiat, Eadem res (i gule datur; turpis:

eft: fihonori;, reprehen(ionem effugit. Amico

enim hzc perfecte volo, . & fola deficit exe-

; quendi facultas, omnia coram Deo feciffe ar-

&gro affidet quis? probamus, at hoc fi hzredi-

bitrabor ; quando enim fié voluntas eft affe-

tatis caufa facit, vultur eft; cadaver exfpc&at.þubl.

€a, ut, quidquid poteft facere, velit id quo-

V. Malus eft vocandgs', qui an caufg e&fMim.

bonus.

apud Dre»

que non folum nunc, fed etiam fi mille ad-

xel. in

huc annis füperviveret, tunc plane coram

VI.Deusfummum facerdotem tam fplendi-

- Deo totum hoc illi imputabitur, quod tanto

deolim veftiri juffit; ut Siracides de eo veftituanuff. 1. x.

fum non fuerunt calia cap.2-f 2

interim annorum fpatio perfici poffet.

dicat: Si pulchraanteip

l'eX*-ibidp

L.4infin. XIlL S. Gertrudis divinitus edocta eft,

usque ad originem. — Gloria honoris & opus

cap. 14

€» 13«

fortitudinis: defideria oculorum ornata: hinc

quod; quandocunque aliquis fcribit, vel alios

. docet ea intentione, ut laus Dei per hoc pro-

etiam trecenta fexaginta fex aurea tintinna«

bula huic vefti appendebantur, ut omnium

L./

moveatur, & profe&tus animarum, tunc

&t

omnis profedus, quem aliquis unquam ex

oculos i fe converteret.' Applicatio fieri po-

illa fcriptura feu dodtrina, etiam poft mille

tefít ad GChriftum fummum (acerdotem.

^ VII. Mulieres in Oriente olim prodibant

Ib;c.: 3 | 54"

annorum millia confequetur, totaliter cedit

in illius falutem, quia fua intentione hoc Do-

facie operta, oculo unico detecto. Sic

d

animg

Deo fidelis, & caíta. -

*

mino primitus przlibavit. Hocquoque Chri-

ftus Dominus aperte confirmavit $. Brigittze

- "ViL. Deus Abraliamo precipiens, ut aveslIbide

& alios animantes offerret, has quidem divi-

&(

. dicens : etiam illud tempus, quoód impendi-

bo,

: tur fübveniendo corporis neceffitati , fi id

fas & concifas in frufta, illas autem indivifas

L^

offerri voluit, ut fignificaret, curàs quidem

: ?atiopabilitcr*' fxa;tv,. inter fpiritualia rcputg),?i.'

&

alias dividi poffe, non item i

^

ntkentionemv-,;

DDignitas,

uam aves figniticabant. -

$

: omnia poma'nd—,

*

Cant. 7.

L

Manfi tr.

CXIV. Deus nofter fponfam füam quoad

1X. Sponfa dixit fponfo

97. difc. 1. hanc rectitudinem variis in occafionibus lau-

va (id eftoperaex amore DEl fa&a) & vetera "- !9

f 5'

(nempe naturz opera) fervavi tibi.

,

:

dibus extulit, fpecialiter vero in c. 4. Canti-

e

lex.a

corum, ubi ait : Pulnera[li cor meum, foror snga

X.Cum Palladius Macarium A

difet,& Pallad. & !

e

quzreret, quid faciendum effet, dum cogita-

fponfa, in uno crine collitui. — Enimvero (i fpon-

füs hoc loco fe a fulmine, vel a lapide, vel

tiones importungz ipfum affligunt, & dicunt:

explofo fclopeto vulneratum fuiffe dixilfet ,

nihil facis, recede hinc, fruítra funt omnia?

D

facile intelligi mens ejus potuiflet, at vero

refpondit S. Macarius : Dic tuis cogitationi-

unicus duntaxat capillus, quomodo cor ejus

bus, propter Chriftum parietes cuítodio.

b

XlI. Netmo mihi videtur pluris aftimareSen-ep.8t.

T

penetrare & vulnerare potuit? refpondetur,

per hunc capillum fponfum exprimere vo-

virtatem, nemo illi magis effe devotus, quam

luiffe intentionis unitatem ;; hec enim eft,

qui boni viri fam

am pcrdidit, ne conícien-

quz cor Deiibi rapit. Unus crinis colli, in-

tiam perderet,

quit Richardus de $. Victore, eft unica co-

Xii. Milites Gedeonis dum contra hoftem Jud. 7

moverunt, id unum affiduo clamabant, Do- V

22,

itatio, & precipua intentio, qua laboras.

In cextu hebrzo loco, vulner

mino ac Gedeoni: idem dicendum cuivis

&t

r [egituee v

chriftiano in omnibus actionibus.

lor

Ms

pug/h gor meu1zz.

- XIII. Deus de aitarí fihi fáciendo loquens, Exod. 2o.

$. XIIL

dixit: Quod fi altare lapideum feceris mihi,

LAET

Si

non zdificabis illud de fectis lapidibus.

MISCELLANEA.

enim levaveris cultrum fuper co, polluetur.

ub

fn

Ratio videtur fuiffe, quia cum lapides fecen-

Qualitas.

tur, ut videantur, voititindicare Deus, magis

Hriftus docuit B. Mechtildem , ut,

fibi placere opera, qua non videntur, quam

Kiffelius . l.

C

tom. t.

quoties arteria micare

r

t amof&m of-

quz publico co

.

nfpe&'ui funt egpoüta, cate-

conc. $. $. ferret.

ris paribus. "

32.

Dicatur ergo :

.

O JESU, quoties mihi vena mi

tabit;

XIV. Sponía

de fponfo dixit: Leva ejus Cent. 2.

'Tu toties pofthac fis benedictus amor.

füb capite meo, & dextra illius amplexabitu

rv- 5'4

L]

Drex. in.

Blofiusin . Il VellemeleGismeis (dicebat Chri(tus S.

me, quia lzva füb capite cerni non poteft

?amuff. ]. 1.

monil, - Gertrudi) perfuafum effe, quod eorum bona

amplexantem vero dextram cernit is, qui am- ( , « ,

fpir.c.3. exercitia & opera mihi omnino placeaht,

plexu ftringitur. In fponfi leva divitiz funt

Dr

quando mihi ferviuntexpenfis fuis. Illiautem

& gloria, fed cum tempore peritura, in

L

dextra vero longitudo dierum & beatiffima

ferviunt expenfis fuis, qui, licetfaporem devo-

M

tionis minime fentiant, fideliter tamen (ut

sternitas, hzc proinde per intentionem Vie

deri & appeti debet, non illa.

g-offunt) orationes & alia pia exercitia fua

XV. Epi-

fitulus LXXIV. ]ntentio bona,

41

$en. p.7. XV. Epictetus uni ex confortibüs Ícribens

facrificio voluntatem, cor, intentionem, ve-

dixit: Hzcegonon multis, fed tibi : fatis enim

p'psu

*

lut fanguinem coram fe effundi, nec guttula.

magnum alter alteri theatrum fumus. Quan-

in alios ufüs refervata.

. to potiori jure hoc quivis homo Deo dicat.

XXVI. Magnus ille eft,

ui fiGtilibus fic senecs

Brexel. in

XVI. Narrant in urbe Colchin elephantem

utitur, quemadmodum argento: nec ille mi- ep. s.

amuft. 1.5. fuiffe, qui operas diurnas przbere folitus erat

nor eít, qui fic argento utitur, que

maämo-

i

€0.$.7. adportum,&res marinas. Hunc cum labo-

cu ^ ! Qilibus.

rem in navi ad mare deducenda conítanter

XXVIl. Si quis propter Deum voluntati Lud, Biof;

üuz etiam in minimis rebus relu&tetur , rem in inftit,

abnueret, prafectus, ut faltem in gratiam re-

j

is Lufitanie id faceret, oravit, Quo audito

ipfi Deo gratiorem przítat, quam fi multos fpirit. c. z.

j

atim elephas dixit: Hoo; hoo, quod Mala-

am reducat.

Y

barum lingua idem fignificat, ac volo, volo;

mm:tuos ad vit

MMala intentio.

ficque navem ftatim ad mare deduxit. An

. XXVIII. Quia ftatua a Nabuchodonofore Drex. in

Dle;

homo in gratiam Dei laborem detrectabit ?

rege viía, pedes tantum luteos habebat, uni- amuff. 1. z

$bid. c. g.

XVII. Egregie theologus quidam dixit,

cus illam lapis facile dejecit, omniaque ficc: 9- 9. 1-

Lh

fs

chriftianos coclum non per verba, fed per

contrivit, uc in favillam, quafi zftivz arez;

bid,

adverbia adipiíci ; quia non tam quid fa-

quz a vento rapitur, fint redacta. Sic mala

M

ciant, fed quam bene, attendit Deus. . Et,

intentio quodcunque bonum opus conterit,

ut Salvianus ait, oblata Deo non pretio, fed

ut nihil penitus relinquat boni.

affeCtu placent.

XXIX. Etíi idem fuerit ofculum, quo B. Idem tib.

lbld. ll . 9

XVIH. Dum Moyfes virgam in terram pro-

Virgo, B. Maria Magdalena, & Judas fue- 1.69.$.8»

G Bo

Jicit, in colubrum vertitur, que tamen, dum

runt ofculati, impar tamen longe fingulorum

; SI*.

áterum eam extendit, & tenuit, in virgam re-

fuit meritum ; nam B. Virgo divini favoris

vería eft, ad miracula quzque patranda ido-

& amorisingens a

ugmentum; Magdalena de-

neam ; Sic intentio fi terram attingit, veneno

li&orum veniam, Judas gehennam illo mer-

j

catus eft.

malitiz opera inficit; (i ccelum verfüs porri-

itur, ad optima quzque prodeft.

XXX. Exploratores terre fanC&tz magnaldem Iib.

8. Chryf.

XIX. Non eft ingrata Deo, quz viía fue-

promiífa fecerunt Rachab hofpitz füz, fed i, c. g.

Matth.

ho. 9. in rit ab hominibus eleemofyna , fed qua ideo

?

ea conditione adjecta ; fi non prodideris nos.

facta eft, ut vifa fit.

Simili modo opera noftra bona ingentes no-

S.Aug.to. .XX.Sitimes fpectatores, non habebis imita-

bis gratiarum & gaudiorum cumulos polli-

9. tr. 8- in tores, videri debes, fed non ad hoc facere, ut

centur ; fed & ipfa addunt: fi non prodide-

M

)

€p.Jo2t. videaris: opus publicum, intentio fecreta.

ris nos dolo, iniquitati, fraudi per malam in-

tentionem.

Neceffitase

XXXI. Equi czci in fullonia licet currant14em ttb,

d &

Sei.ep.:,g. XXI. Non poteft quivsquam beate degere,

toto die, vefperi tamen in eodem fünt loco, z.c. 12.

qui fe tantum intuetur, qui omnia ad utili-

quia in orbem actifünt. Sic qui carent vera$. 5

tatem füam convertit: alteri vivas, opor-

intentione, czci fünt, & in virtutibus pro-

tet, fi vis tibi vivere.

reffuüm nullum faciunt;

uia femper in eo-

Drexel. in

XXII. Julius Czfar, teft

e Appiänb , €0

dem loco laborant, id eft, fine inten;ionc

amuff. 1. 1. die, quo in curia occubuit, fenatum ingref-

bona operantur.

T

fürus, de more fecit: aperta victima cor de-

XXXIlI. Cum Diogenes media hyeme felIdem lib,

€. 4 $. 4

fuit. Extifpice nefcio quid vaticinante de

frigidiffima lavaret aqua, & ideo aliqui ejus 1-c.9. $.1.

Imperatoris obitu, irrifit Julius, & aliam ad-

miferti rogarent, ut parceret fibi, Plato in«

moveri juffit, fed & hzccorde caruit.. Perin-

ter fpectatores exclamavit: Si mifereri vul-

h

tis, abite. Sciebat quippe eum talia ob va-

»

de opus noítrum fine intentione mortis eít

nuntius, aut mortuum, inutile, nullum.

nam laudem captandam facere. -

N

S. Chfyi'.

XXIIL. S. Chryfoftomus illum in feipfum

hom.21.i? crudelem tyrannum judicat, qui poteft alio

$. XIV.

d' 9-0'

AXIOMAT A.

Mafth.

contentus effe przmio, quam Deo.

Utilitas.

I. Quidquid agant homines, intentio ju-

5

dicat omnes.

Lib. 4. in- AXXIV. Idern ei

dem dixit: Quod, quan-

fin. c. 13, docunque aliquis fcribit, vel alios docet ea

de intentione canunt:

II. Quod olim de pecunia; hoc re&tius alii

N

intentione , ut laus Dei per hoc promovea-

Etgenus, & formam reginaintentio donat,

tur, & profectus animarum, tunc omnis pro-

IIl. W/ilft wahren Fried des Gmtths er-

fe&tus, quem aliquis unquam ex illa fcri-

halten 9

ptura, five do&trina, etiam poft mille an-

Meynsgut:thue,vas d'kanftlafsSGott walten.

2

norum millia confequetur, cedit in illius

IV. W/er wohl zielt, det triffc wohl.

falutem , quia füa intentione h

:

OC meino

N/er übel zielt, das Spiel verfpielt.

primitus przlibavit.

x j

W/ohl zweckt, das Krenzlein trzgt.

[r,lol'

Dignitas.

Gut End macht hurtig Hand.

M

Drex. in

XXV Quazrit

Cyrillus Alexandrinus, cur

Mit gutem Ziel, gewint man viel.

amuff. l. 1.

Deus vi&timz fanguinem vetuerit edi, illum-

Ziel wohl, eh du fchieffeft ;

mæ&æ

que jufferit ad aram effundi? & reípondet:

B(inn wohl, ehe du bfchlieffeft ;

fanguis eft fedes animi; qui fanguinem, is &

Sonft vielmal einbüffeft,

"Traid ohne Mühl,

animum adimit. Voluit ergo Deus in omni

- R. P. Lebhn. Bibl. Man. Tom. I

F

NV'erk

42

Bibliqthecæ Manualis - Concionatoriee

NV'erk ohne Ziel:

IX. Deus coronat vqlunn*tatem, fi non invee S. Chryf-

Gilt keines viel.

" :

nit facultatem.

Bift geícheid ? dein Arbeit Gott verkauf,

l N annfchonGottim

W/erk findt nicht viel,

Er fich legt zum allermeiftén drauf.

Belohnt er doch den guten XVill.

W/er auf Gott zielt, der fehlt nie.

men eít laudanda VO* Ovidius, :

Gute Meynung ift der befte Richter. *

X. Si defint vires, ta

untas.

»

W anaman ífchonlei

Gute Meynung zwingt alle Hàndel. — --

flim N'erk nicht viel,

Gute Meynung deckt alle Fehler. -

der gute Will.-

S. iiern. de

V. Tale erit opus tuum,; qualis fu

li'; do;h zu loben

OXV.

domo ine

tentio tua.

c""ri; in«

AUTHORES

tern.C.45. — Von Meynung hate

in jedes W'erk

.. .. Hierimias Drexelius in Amuffi.

Sein W erth,fein Schàzung; und fein Stárk.

II. Theo

j

philus Bernardinus de perfeveran-

Rom. 8.

VI. Diligentibus De

um omnia cooperántur tie prafidiis.

,

in bonum.

liI. Eufebius Nieren

á

Bcrgius l.

$.

4« 907&..23-;

Wer liebet Gott mit gutem Muth,

Afcetica. Item l. 2. de ador. c. 21.

Dem greicht alles zum hóchften Guth.

IV. Praxis bonarum. intentionum

gallice

"Tertull.

VII. Nec bonitas fine ratione boni.

edita,' &

poítea latinitati ;tadita, & .Cc')loniæ

£,7. u6

Nichts gut ift, ich fags rund und frey, -

excufa.

S. Bonav, VIII. Intentio o

praícript. | N/ann nicht gut Meynung ift dabey. -

V. Philippus D'Outreman i

$

n padagogo

peri tuo nomen impohitä

chriftiano p. 2. c. 10o.

í

j

in C. 24.

W/as jederman hat wohl gethan,

VI. Alphonfüs

c

"

Luc.

RO'drïqtf?z d.e,p

*

& Chrifti

Sein: Meypung. wahrhafc- zcjge; an.

p.1str. .

TITULUS LXXV. -

!

VET

neca ait: Quidquid mente fugimus, ingeffa

oculis vix videmus. Depingitur ut femina(quia

infirmi anirni vitium eft, & in feminis maxime

reperitur) anmofa (quia ab initio mundi zet

»

.

ás

.Dg/ïnzftia.

*

I.

zzzzz

ejus) vipereas carnes man

ducans ( qu

la non ni

if Vide Mar-

alienis pafcitur malis, & ut vipera detraher

e chant tr.4.

8. Bonav;

Efinitur fic invidia a S. Aü?ühiwe

gaudet famz proximi) macie & pallore confetta tuba

fac.

centiloq.

LUS

Invidia eft odium felicitatis aliene ; a Re-

(quia invidus perpetuis curis & triftitiis in- ^**

pa l. fe&l l

D

migio fic : /nvidia ef dolor de alieno bo-

tabefcit ) cor proprium edens. ( quia füum pro-

190

no; a Dama(ceno: Invidia eft tri[titia

rium fübje&tum confümit) oculos babens obfcu-

de alienis bonis ; a Philofopho : Jnvidia eff tri-

vos &j livid

g

^

á

0s (quia mentis oculum .'cOnfundiAg,x :

. flitia in. apparenti felicitate alicujus inimicorum.

Item aliter : /nvidia ef? diffenfio ab alieno bono

re&humque judiciu obaubiat.

&

exifiimato. diminuere proprium.

Do&Gor autem

— Divifis.

S. Thom. Angelicus definitionem 5. Joannis Damafce-

"ÉR bISE d gc

nus invidiz, unum laude, al- Abuienfi

$?

5.3.0.56.ni adducens, eam his fufe explicat verbis:

terum vituperio dignum. Vitiofa & vitupe- apud Nyf-

13

ait.1.2,. Dicendum, quod obje&tum tri(titiz e(t ma-

ut de alieno vel fen. f. s.

vit

rabilis invidia eft, quz facit,

lum proprium.

Contingit autem id, quod

bono doleas, vel màlo gaudeas. Atlaudabilis

ef, 3*.";5011:.

* 49

C. 9.

eft alienum bonum , apprehendi ut malum

invidia importat dolorem de defe&u proprio,

proprium, & fecundum hoc de bono alieno

in comparatione ad aliquem habentem id,quo

QUde!

. potefteffe triftitia ; fed hoc contingit dupli-

ifte caret. Cum quis dolet dealieno bono,non

citer. Uno modo, quando quis triftatur de

ob id; quod eo alius gaudeat ; fed quiaipfe fuo

bono alicujus, in quantum imminet fibi ex

merito illo careat; ea commendabilis eft invi-

hoc periculum alicujus nocumenti; fíicut

dia. Atqueifto modoinvidebat Rachel, quod

$B

cum homo triftatur de exaltatione inimici

infoecunda effet, forori fuz, inquit Toftatus;

üat

fui, timens, ne eum lzdat; & ralis tríftitia

eamque invidiam non condemnat, fed pluri-

li

non eft invidia, fed magis timoris effectus,

mum etiam predicat fcriptura facra , dicit

ut Philofophus dicit, 2. Rhetor. . Alio mo-

nempein fequentibus : Recordatus Dominis Ra-

do alterius bonum eftimatur, ut malum pro-

cbelis, exaudivit eam, & aperuit 9ulvam ejus, fablata-

prium, in quantum eft diminutivum propriz

que lerilitate fru&tum ei benedittionis impertivit. Ex

loriz & excellentiz , & hoc modo de bono

quo intelligamus,ut quis fua apadDeum nego-

alterius triftatur invidia. Dicitur autem jux-

tia feliciter pertractet, & fübita in ejus domo

$ Dern to.ta S. Bernardinum, invidia a non videndo,

incrementa faciat,ei hanc tenendam effe viam,

Tou

3.5 deex: quia non poteft videre aliorum bona : Un-

utnon invideatgratiz, nec de fplendore alio-

16

ercit, ma- de invidére, quafi non poffe videre: nam

rum doleat, quando ipfe gradum inferiorem

Ms

L

a—' 3' c.. 21

lig.fpiri odium boni, quod latet in corde, etiam in-

tenet, fed exigua fua merita deploret, per qua

advertenter monflraturinfacie. ProindeSe- figutloco auguftiore,& fablimiori fitin

dignus.

Unde

Tituus LXX I/ Imvidia.

43

gt

. Unde S. Paulus cum ad profe&us ftudium

catoribus & publicanis manducat Mafgmcrï-uC- 1i,

exftimulare Corinthios vellet , hec ad eos

vefler ?

In Beelzebub

principe dzmonio- ! 5

^ feribit : ZEmulamini: charifinata tneliora ; 1. Co-

rum ejicit dazmonia.

rinth. 12. v. 31.. Verbum emulamini , vide-

Vidns,

VIII. - dliorum bona opera impedire : idque vel Phil. 1. v.

tur fcrupulum movere poffe , quod fervos

detraCtionibus eorum famam obfcurando ; 15«

Dei zmulationes dedeceant. Bene illud, fi

vel propriis laboribusoccafionem bene agen-

Apoftolus , invidete , & non , e$mulamini

diillis przripiendo. Hinc Apoftolus dicebat;

diceret ; nam invidia ab zmulatione in hoc

Quidam propter invidiam & contentionem ;

diftat, quod invidia, ut loquitur Ariftoteles

quidam autem &

propter bonam voluntatem

2; Rhetor.c.1. eftimprobum,& improborum;

Chriftum predicant.

zemulatio probum quidem,& proborum,quam

. JX. Paulo aliter hos videtur affignaffe S.

hecenucleatius fic defcribit: /Emulatio efi poft

i

$. Dern.

Bern. dum dixit : Hic fpiritus (invidiz) cum

fen. apud

dolor quidam , quoniam bona €4' bonorabilia , que

exercitu fuo exagitat, atque impellit animas

quoque a[Jequi po[Jet , natura fimilibus ade[Je videan-

Manfi tr.

ad quinque invidiz filias ; videlicetad odium,

58. difc. z.

tur , non quoniam alüs fant , — féd. quoniam non . ipfi

utinvicem homines velint (ibi malum , & no-

TNGCA

quoque.. Hec ille ; ex cujus fententia ille pro-

lint bonum : ad exultationem in proximorum

prie emulatur, qui hoc nomine tantum alios

adverfis : ad afllictionem in proximorum pro-

felices dolet, quod non ipfe iis zque felix cft.

Et hoc laudem meretur.

fperis: ad fuüfurrationem latentem : ad detra-

LÀ

Secundum hzc,

Gionem patentem

9

ad tantam enim Cóne

cum jubemur emulari charifmata meliora, iá

trarietatem hic fpiritus nequam feducit fuos

nobis dicitur, ut eadem a Deo obtineamus,

fequaces, ut ita Deo adveríarii fint : ut, (icut

id non alià ratione commodius, promptiusve

Deus tam bonus eít , quod etiam de malis eli-

fieri, quam fi hzc penes alios doleamus, non

cit bonum , fi e converfo ifti tam mali fünt,

- quia iis alii (ant ornati, fed quoniam nos ha-

quod de bonis eliciunt malum : Et ficut boe

&enus non admodum laboravimus , neque

nis etiam mala cooperantur in bonum, ita in-

modis omnibus conati fümus, ut eadem no«

vidis omnia bona cooperantur in malum. S.

bis obvenirent.

Hzc eft preftans ratio fta-

Albert.M. illum Amostextum : Mittam ignem$. Alb, M; -

tus , hic optimus modus tractandi fua apud

in Theman; & devorabit xdes Bofrz ; itaedinAmos z.

Deum negotia, ut non invideamus fortunz

prefens pariter exponit de invidis quorum tria * !**

aliorum fecundz , . fed de noftra (iniftra do-

—

leamus.

& quatuor (celera fünt:Primum quidem parvi- '

tas cordis, omnia enim parva reputat; qua: ha-

lII.. Ab aliis dividitur ineam, qui& trifta-

bet, quamdiu alium in profperis videt. Job. j.

tur de bono alieno , in quantum eft fernicio-

Parvulum cccidit invidia. Unde in libro Efth. c. 3..

. fum fibi vel alteri : & eam , quz triftatur de

Aman; quiiniquus interpretatur, cum omnia

deMitr-

bono alieno; quatenus nobis deeft : & eam, quae

haberet, nihil reputavit, quia vidit Mardo-

nttts

triftatur de bono alieno, in quentum poffeffor

cheum fedentem ante fores palatii. Secuns-

ha fiC.

ejus indignus ef] ; & eam denique, quz triíta-

dum eft triftitia de bono alterius ; 'Torque-

Lh

tur de bono alieno , 'in quantum aliquem excedit

tur enim invidus in bonis proximi. Tertium

alter inillo; & hszc fp

ccigs proprie invidiz

eft machinatio continua. Prov. 6. Corde ina-.

nomen meretur.

chinatur malum, 9 omni tempore juraia feminat,

aAtus.

Ifti fünt tres fpiritus , Apoc. 16. /idide ore

draconis, €9 de ore beflie , €9^ de ore Pfudopro-

IV. Triflari &? indignari de bono alterius : Si-

phete exire [piritus tres imanundos in modum rana-

cut Cain triftatus eft, quod Deus Sacrificium

rum; fünt enim fpiritus demoniorum. Quar-

Abelis refpexerit.

tum eft pertinax fratrum impugnatio, qua

yulenfis

S. Profp.

V. Latari de malis alterius : Uti S. Profper

u Af

]. 3. de

fcilicet fine fcelere fratres impugnant,

.f5

vit

Cont.

his verbis expreífit; De bonorum malis gau-

dent, de profe&tibu

:slpo

C. 9.

tuitis ardent.

slugent, & inimiciltiis gra-

A

$1.

ff I»

df

VI. Bena aliorum filentio tegere. : nam ficut

Exk—sg.-slcRIPTuxiA..A

vultures per amzna & adorata prara volan-

tes ea defpiciunt , & prerereunt ; ira. invidi

Quantitas,

non nifi illa, quz alterius

gloriam, imminue-

re poffunt, obfervant.

invidiam concupifcit fpiritus, qui ha-

Jac. a.

$. Bafil. in

VII.. Manifeftam aliorum. irtutem calumniari ;

I A.d

bitat in vobis.

orat. dé nam ut S. Ba(ilius recte advertit, fortitudi-

Ifl. Eris invidus vitz tuz.

Invid,

Eccl 18.

nem audaciam potius appellant; Modeftum,

III. Memento quoniam malus eft oculus

33

fine fenfü hominem ; Juftum, immitem, &

nequam (de quo Siracides dicit, nequam eftEccl, 3 t.

nimium [everum : Prudentem , aftutum :

oculus lividi) nequius oculo quid creatum & c. 14.

Magnificum , vaftum : liberalem , ut pro-

€

?

.

digum taxant: domeftice frugalem , avarum

IV. Rurfum contemplatus füm omnes la- ibid. c. 3 1.

l

dicunt.

Denique omnes virtutis fpecies in

bores hominum, & induftrias animadverti pa-

vicina vitiorum' omnia convertunt.

Quz

tere invidiz proximi, & in hoc ergo vanitas,

Jöan. 9; V

omnia in Pharifzis , Chrifti aCtiones obfer-

16.

& cura füperflua eft.-

Matt, 9.

vantibus, & male interpretantihus videre eft;

.. V. Cum fit inter vos zelus & contentio , 1. Cor. 3;

Y. ER

hinc illz voces : Non eft hic homo a Deo,

nonne carnales eftis, & fecundum hominem v 3.

quia Sabbatum non cuftodit.

Quare cum pec-

ambulatis ?

Fa

VI. In.

A. P. Lobn. Jibl. Man. Tom. LI.

44

Bibliotheþæ Mahualis Concionatorice

5 Grt

Sap. 3. v.

VI. Invidia diaboli mors introivit in orbem

tione lignorum , ità & horum

paffio au'ggmf

m

24.!

terrarum 3 imitantur

multiplicatione virtutum.

»

parte illius.

:

»autem illum , funt ex

III. Bonis utitur ibvidus ma

le, quia .omrii; S.Profper.

S. 2. V.

. Vil. Circumven

iU

iamüs ïuüum,quoniam inue

bus bonis, qug mifer execratur , adjunétus , de vir.con-

3t.

tiliseft nobis , & contrarius eft operibus no«

animi fui füpplicio relinqueturaftigendus, EctemP.eg.

.. ftris, & improperat nobis peccata legis, & dife

quis ei poterit fübvenire; quife (ibi exhibet in-

famat in nos peccata difciplinz noílrz.

videndo carnificem ?. aut unde fibi parabit

Eccl. 14.

falutem,

v. &

VHI. Nequam eftoculus invidi, & avertens

qui de falute male utendp facit per-

*

s, of

faciem füam, & defpiciens animam fuam.

niciem? .

fipt

IV. Nihil his inimicitiis difficilius, quz éx S. Zeno

Füuga.

Mats

invidiz amariffimo fonte defcendunt ; quan- fer. de lia

grof

Prov.i13. IX. .Nc comeäascum homine invido , &

doquídem his , qui ex aliis aCtionibus inimici VT*

v. 6-

3.devi

ne defideres de cibis ejus, quoniam in fimili-

funt, fi alter forte aggrediatur alterum vince-

$& bá

tudine arioli & conjecdtoris zftimat , quod

re beneficiis ; continuo ferocitas mittigaturs

tom. ]

ignorat. Comede & bibe, dicet tibi, & mens

in invidum autem fÍi beneficia conferantur,

ejus non eft tecum.

multo amplius inflammarur., & quanto plura

$Cytt

Prov.i24.

X. Cum ceciderit inimicus tuus ne gau-

fuerit confecutus, tanto majoribus incendiis

£, d7

V. 17.

deas, &in ruina ejus non exultet cor tuum, ne

conflagrabit ; magis enim irafcitur & dolet;

&livo

forte videat Dominus, & difpliceat ei, & au-

quod ab eo boni aliquid confequitur ; quem

$, Or

ho

ferat ab eo iram fuarm.

nolit quicquam boni v

r

el habere , vel pofíe

1,Pet.2. XI. Deponentes igitur omnem malitiam &

praftare.

pp.4

N !.

invidias, & omnes detractiones, ficut modo

^ NV, Ínvi

tiocis

di pejores fant fefis, dær;xonibus $. Chryf,

geniti infantes, rationabiles , & fine dolo lac

autem pares, & fere deteriores; nam fergc ho. 44« ad

concupiícite, ut in eo crefcatis in falutem.

a nobis irritatz adver- PoP- Anti-

Gal. 5. v.

eíca indigentes , vel

Cil,

26.

Xli. Non efhiciamur inanis gloriz cupidi,

fus nos armantur ; Invidi vero etiam beneficiis

invicem provocantes , invicem invidentes.

allecti benemeritos maleficiis profeeuti funt.

Sap. 6. v.

2&.

XIII. Neque cum invidia tabeícente iter

Demenes quoque licet contra nos bellum

habebo, quoniam talis hum

exerceant impacatum , coníortibus tamen

!

o non eri;, Pafti-*

$d

ceps fapientiz.

generis non infidiantur ; Invidi vero neque

naturg communionem reverciti funt; -

Damnum.

neque

fibi pepercerunt.

$6

juj.v.rr. XIV. Vzillis, quz in via Cain abiertjnf.

: V. Anvidia;non folum m

o

: Pti' So Gl'eg.

5 ff

1- Jo- 3. Propter quid ( enim) Cain occidit Abcl ? quia

mos-tangit.

Pltos , fgd

( 370* Nazianz,

Vo 12o

II

opera ejus erant maiigna,

fratris aucem eju'-s

CVL Qua

lemalum -eü;,quo Angelus cecidit?$. Cy;ri-

i d

jufta.

quo circumveniri & fubverd alta illa fübli- 2n- *P'

^

Prov, 17.

eyrt

in

V. 5.

XV. Qui in ruina

lgtatur alïtverius, noþþrit

mitas po:it? quo deceptus eft, qui decipit?

fefto S. jo.

impunitus.

Vill. Profperitas aliena illi (invido) fup-

Dap. text.

jac. 3. .. XVI. Ubi zelus & contentio , ibi incon»

9. S3lvise

$h

16.

plicium eft; & parum eft, fi ipfe fit felix, nifi

L

ftantia & omne opus pravum.

alter füerit infelix.

" nus1.5. de

Prov. 14« XVIL.'Vita carnium , fanitas cordis: pu-

provid.

tem,

v.130.

Fuga.

tredo offium invidia,

i

:

« Cypr. f.

Eccl 14

XVIH. Qui fibi invidet, ni

hil eft illo n&,—

IX. Nihil magis Chriftiano cavendum,nihil $

V. 6.

uius; & hzc eft redditio malitiz illius.

cautius providendum, quam ne quis invidia

i

d.f: zelo &

F.

$6t

& livore capiatur, ne quis, dum zelo in fra-

p

Pf.36.v.1.

XIX. Noli emulari in malignantibus, neque

ad&w

zelaveris facientes iniquitatem 5 . quoniam

tris odia conve*rtit*ur,—gladiþo fuo ncícius ipfe

perimatur.

e

tanquam focnum velociter arefcent , & tan-

^e

uam olera hezbarum cito decident.

— K. Fugiamus1

ntolerabile malum , vfcrpen-'s, Ial

ECC]. C€

XX. Zelus & iracundia minuunt dies ; &

tis, id. e(t preeceptum, diaboli inventum, ini- ho« 11.

36.

ante tempus fenectam adducent.

mici faiio, punitionis arrhabo, pietats impe-

dimentum, viaad gchennam, regnicoeiorum

privatio; nam & ipfo fatentur ore hoc vitiuim

invidi. Afpe&us illis «(taridus & obícurus ,

gena fübtriítis, fupercilium demiffum, anima

EX SS.

PATRIBUS ET DO-

CTORIBUS.

ip(o morbo füffufa, prudentia deftituta.

ET

XI. Confideret unusquisque conícientiamsS. Aug. f.

i.

Mtn

| anlitas.

fuam, & (i (e videat de profperitate proximi 38« de

füi invidie veneno percuflum , evella: de pe-'€mP.

lu

$. Cypr.

I. Hu

ic (invido) vultus minax, torvus a-

de zelo.

fpectus, pallor in facie , in labiis tre-

&ore (üo fpinas & tribulos, ut in eo femen

Dominiquafiin fertiliagro multiplicata fegece

mor, ftridor in dentibus, verba rabida, effre-

luminis concipiatur, ut amaritudo invidiz;

nata, convitia, manus ad czdis violentiam

$(

Chrifti dulcedine leniatur.

"

LU

prompta, etiamíi a gladio interim . vacua,

Damnum..

1

&

odio tamen furiatz mentis armata.

S. Laur.

II. Ínfanabilis eft prorfus ipforum

"livor 3

XII. Oro te, quid invido deleGationisS Hier. ad

m Demetr.

Jutt- d nonenim placantur blanditiis, non mulcentur

przítat invidia? quem fecretis quibusda

diícip.

obíequiis, non rationibus acquiefcunt, quin

conícientiz ungulis.livor ipfe difcerpit , &

Mon. c.13

facit?

Ml

alienam felicitatem tïormf:ntum

h

Potius quemadmodum ignis acccnd?cur addi-

. AIII. Pare

L]

Titilus LX XV.. Imidiat

45

nim de ltitia tabefcit, de fanitate languefcit, frec. p. 4.

S.Greg.], XIII. Pæridlüs' eft, qui invi'd'ia occiditur ;

$. mor, (tefte Jacobo) quia nifi ipfe inferior exifteret,

de pinguedine macrefcit. O infania & ftulti- dift. 1.

lo

Q]

de bono alterius non doleret.

2

tia ! invidia dealieno vulnere füum vult fanare

Ibid,

- XIV. Quamvis per omne v

itium , qubd

vulnus, fanitatem quxrit de aligna infirmita-

llc.g.

perpetratur, humano cordi antiqui hollis vir-

te, bonum in alieno malo ; quod idem cit ,

tus infunditur , in hoctamen nequitia fua tota

acíi.quzreret ignem in aqua, & aquam in

in tribulis ficus.

?

vifcera commovit ferpens, & imprimendx

s

igne , in fpinis uvas,

rnalitiz peftem vomuit.

?

"'ü

XXVII. Quanta hóminum

M. in A-

S.Chry, — XV. Oinvidia, quz femper fibiinimica e

ft,

tanti invidorum gemitus. Talesfigaantur per

poc. 16.

iU

fuper

nam qui invidet, fibi quidem ignominiam fa-

bufones, qui moriuntur floribus vinearum.

t [

Matt,

diam füg: S.Antonin,

cit; illi autem, cui invidet, gloriam parit.

XXVlIl. Quotidie ( dzmon invi

S.Profp.], XVI. Tantosinvidus habet jufte poenz tor-

gerendo) conatur fraternam chari

tatem di(- p.2. tir. g.

atur ver- € 1- f. 2

3.devit. tores, quantos invidiofus habetlaudatores.

fipare ; lnde Joannes Papa ait: Con

. Bafil.

XVIl. Invidia eft interitus vitz,peftis natu-

fatus hoftis ab initio ruinse fuz Ecclefize uni-

tatem fcindere, charitatem vulnerare, & bo-

hom. 11. re, advería omnibus bonis ex Deo veni

ej'nti-

bus, demum ipfi Deo contraria.

norum operum dulcedinem felle'invidiz in-

$ Cyprian,

f. de zelo

XVIII. Invidia radix eft malorum omni

um,

ficere, & omnibus modis, quibus poreft, hu-

' fons cladium, feminarium deli&orum.

manumgenus evertere & perturbare. . Dolet

&livor.

enim fatis, & erube(cit, charitatem, quam ipfe

So Chry "

XIX. Grave quid invidia , grave & (imula-

tione plenum. Hoc mundum innumeris reple-

nequivit habere,id eft,confervare in coclis, ho-

hOn 44. ad

pop. An-

vit malis. Ex hoc morbo libitus plena funt tri-

mines conftantes ex lutea matería poffidere

hi

tioch,

bunalia , ex hoc pecuniarum amor, ambitio &

in terris. Ettanta eft malitia invidiz ejus, ut,

"T.

inanis gloria. Hinc urbes obfidentur, & mare

cum ex tentationibus, quibus nos infefhat, au-

Atti

Piratas habet. Hinc per orbem cxdes,; hinc

geatur ei poena accidentalis jaferni,tamen po-

genus noftrum diffipatum eft. Quodcunque

tius eligit fibi illam augeri, tentando nos, ut

malum videris, ex hac radice producitur. jam

urere faciat, quam illa carere, defiftendo a

i

enim & in Ecclefias bacchata eít & prius in-

tentationibus.

numera patravit mala.

- XXIX. Hoc exempl

ó^(Chrifti nullam ins. Ambr 1

S. iüö. fol,

XX. Invidia fibi primum nocet, primum

Nazareth vircutem facere potentis) pariter &4 in Lue.

9.

AuG&orem füum mordet, menti officit, cor;

oraculo declaratur, quod fruftra opem mife € 4

quafi peftis depaícit, animum urit.

ricordiz cocleflis exfípe&tes, ( alienz virtutis

3.

$. Greg, --- XXI. Hzc eft hofpes , qui apud füum hofpi-

fru&ibus invideas, afpernatotenim Dominus

itz,

fI.

2. mor. € tem inhofpitaliter hofpitatus, fui hofpitis la«

invidorum eft, & ab iis, qui divina beneficia

yrri

befecit hofpitium.

Hzc eft poffeffio füuum

in aliis perfequuntur, miracula fuz potefta-

tis avertit.

! j

poffidens poffefforem; quas, dum alios detra-

D

&ionum latratibus vexat , fui poffefforis ani-

. XXX.. Cum dev:&um cor livoris putrédo S. Greg. 1.

$.0

[ext

mum inteftino moríü profundius inquietat.

cerruperit, ipfa quoque exteriora indicant, 5 mor. c,

S. Augutt. . XXIII. Quisquis ille eft, quem in.zelo fuo

quam graviter animum veíania infligat. Co- 3t-

alvife

|. d

L. 83* d& perfequiturinvidus,fübterfugere eum forfican

lor quippe pallore afficitur, oculi deprimun-

vl

1emp.

poterit, & vitare ; invidus vero fugere non va-

tur, mens accenditur, & membra frigefcunt,

lebit. Ubicunque fuerit adverfarius fuus, fe-

fit in cogitatione rabies , in dentibus ftridor,

.f

cum eít hoítis in pectore femper inclufüs.

cumque in latebris cordis crefcens abícondi-

gdo &

8. Grep.

n

XXIII Admonendi füntinvidi , ut perpen-

tur odium , dolore caecó tenebrat conícien-

p. 3. poft.

dant, quantz cacitatis fünt, qui alieno profe-

tiam vulnus inclufum.

admon.11,

étu deficiunt ; aliena exaltatione contabe-

XXXI. Inde(ex invidia) odium furgit, ani. 5. Cypr.in

Ícunt; quantz infelicitatis funt, qui meliora-

mofitas inde procedit, avaritiam zelusinflam livore.

W.-

Il

tione proximi deteriotes fiunt, dumque aug-

mat, dum quis fuo non poteft effe contentus,

menta alien profperitatis alpiciunt, apud fe-

videns alterum ditiorem. Ambitionem zelus

metipíus anxii afilicti cordis fui pefte moriun-

excitàt, dum cernit, quisalium in honoribus

tur? quid i(tis infelicius, quos dum conipecta

auctiorem , zelo exezcante fenfus noítros, at-

felicitas aiicit, pocna nequiores reddidit ?

que in ditionem füam mentis arcana redigen-

Aliorum vero bona , quz habere non poffunt,

te, Dei timor fpernitur, magifterium Chrifti

fi diligerent, fua facerent.

negligitur, judicii dies non providetur ; inftat

Laur.Pree-.— X X'1V. Hocfolum invidus beneagit, quod

füperbia, exacerbat Gevicia, perfidia przva-

bit. apud

u b

Manfi difc.

fe cruciats c&tera peccata in füturum puni-

ricatur, impatientia concutit, furitdifcordia,

da

enda fervantur, invidia ob magnitudinem

ira fervefcit.

n

14. n. 5*

[

XXXIL Invidia morti

Íceleris, etiamin pre'f

enti dig

na accipit. Invi-

fer ftimulus, mucro$?. Creg.

reconditus, naturze morb

us bilis venenofa, ta- Ny(T. de

dia, quod malum hofti optat, fibi ipla facit,

vit. Mof,

^ . quia igne, quo urit, uritur.

bes fponte adhibita, tclum amarum figens a-

S. Chryf.

XXV. Quid invidis hominibus eft mifera-

nimam clavis,flaia cordis,inteflinorum ignis.

to. 1. hom» bilius, quibus, cum liceat gaudere, & frudt'um

Hancqui habet, non fuis malis , fed alienis bo-

22,

detitig füz capere , ipfi tamen malunt proe

nis infelix eft; & centra non fuo bono, fed ma-

E

pter alieaas felicitates dolore, & cum dolore

lis proximi felix eft; invidus enim felicitate

av

aliorum dolet, calamitatibus gaudet.

*

ipfo pcenam a Deo & füpplicium intolerabile

3j

us

Bellov. !.

accerífere ?

XXXIII.Servo Dei,cui fubrepferit

füperbia, a, ,

L

.d-ef'

. XXVI. Invidia animum cruciat? invidus e-

continuo ibi eft invidia , non poteft fuperbus verb.Dom,

FD

F3

e ec. 5.

46

Bibliotbecee Manaalis' Cencionatorite

effe non invidus, invidia filia c&'*fuperbiæ ; fed

ad eorum defideriis fatisfaciendum,ita tamen;

ifta marer nelcit effe fterilis, ubi fuerit, con-

quod , poftquam primus pro voto accepiffec

tinuo parit.

petita, alter eadem duplicata acciperet. T'ace-

Idem fer,

XXXIV. Invidia eft illa peffima tinea, quz

bantambo, & nullus volebat effe primus, nam

19.ad frat. purpuramenta virtutum demolitur; erugo;

cogitabat avarus, fifum primus, recipiam mi«

quz thefaurum fapientiz depredatur; Bru-

nus, quam (i effem fecundus, cum duplum fit

chus, qui terrarum virentia comburit; quia;

ei promiffum, quam primo poftulanti. Cogi-

pift, n*

quidquid boni operis vire

tabat invidus, fi primus refpondeo; ifte focius

ng;f'i»n' homine, pe-

fce"v l 14

ftis invidiz perdit.

meus; plus me recipiet, nunquam hoc patere-

S. Zeno

XXXV. Quid hoc morbo tetrius? quid

tur animus meus, potius volo dimittere petie

tionem meam , & confecutionem alicujus bo-

VOres

fer. dali-humanz . vitz perniciofius? quid tam natu-

r& inimicum? quid tam Dceo ipfi adverfum ?

ni, cumque inter fe difceptarent.alter alterum

Nec miruni: & ipfüm malitiz principem dia-

preponeret in petendo; demum voluit Do-

bolum adverfus humanum genus nihil aliud,

minus , quod invidus effet primus in petendo.

quam invidiz morbus accendit ; . per hanc

Coepit ifte cogitare intra fe, quid petere pof-

namque ftimulatus, etiam Deo aufus eft re-

füm, ut ifte focius non excedat me in donis?

Si petam unam veftem, vel equum, ifte duos

pugnare. Etenim adverfus Deum indignans;

pro his bonis, quz homini concefferat, quo-

habebit; fi mille Rorenos, ifte duo millia; fi

niam in ipfum Deum nihil poterat, homini,

unum caftrum , ifte unam civitatem obtine-

quem diligebat, perniciem ; mortem

que mo-

bit. Suftinere hoe non poffum ; potius volo

litus eft.

eligere aliquod malum pati, ut & ipfe duplo

bulum

S; Cypr. de

XXXVI. Hinc Dominicz pacis vin

habeat , quam obtinere bonum, in quo ipfe

Zeo &li-tumpitur, hinc fraterna charitas violatur,

meíuperet. Dixitergo, Domine mi, ego peto

YOIC,

ut unus oculus mihi eruatur, &ficfocio duo

hinc adulteratur veritas, unitas fcinditur, ad

hzrefes atque fchismata profilitur; dum ob-

extrahantur. Quid inde faQdum f(it; non dici«

uur , fed bene fuifletinvido factum , ut uno o-

tre&tatur facerdotibus; dum Epiícopis invi-

detur: dum quis auc quzritur, non fe potius

culo evulfo focius evafiffec illafus , ex quo

tam diabolica conditio fuit in eo,

ordinatum , aut dedignatur alterum ferrc

repofitum.

VII. Tametfi difcipuli precurforis Joannis

S. Zeno 1.

XXXVIL. Omnia mala ex radice nafcun-

Bapt, eum adeo ab honore & diguitaribus hu-

€»

tur invidie , & hoc uno validiffimo mucro-

manis alienum effe fciverint, ut etiam altiffi-

ne ufüs ab initio mundi usque ad confumma-

mam Meffiatus dignitatem repudiarit, attae

tionem ejus diabolus , omnes pene animas

men impulfum fequentes naturalem, (ibique

trucidavit.

;

invidiam predominari finentes, Chriftum ma-

5. lV.

jorem honoremaccipere, quam Joannem, to-

lerare non poterant. UndeS. Anton. ait: Difci- S. Anton.

EX.EMPLA SACRA EXTERNA..* |

puli Joannis. Bapt. invidebant aliquantulum p. a. tit. g.

Chriíto , eo quod haberet majorem concure & 1: $: 2«

delitbs.

füm & famam; quam Magifter ceorum; unde

ul, ubi audivit cantantes mulieres :

Zelantes pro ipfo dixerunt ei : /s , cui teftimo-

1,Reg.18. I. ga

percuffit Saul mille, & David decem

nium perbibuiffi , plures difcipulos facit.

millia. Iratus eft nimis, & difplicuit in ocu-

VIH. In toto. mundo nullus populus veri

Dei lumen noütiamque habebat, (icut Ju-

Deta

lis ejus fermo ifte ; .nec re&tis oculis afpicie-

cuit

bat David a die illa, & deinceps.

daicus, in quo cu!tus Dei, veraque ides & re-

c7g

$. Dern. f,

II. Lucifer, pofítquam intellexit, decretum

ligio perfeveravit.

Et nihileminus quis nee

TT

7.in Cant,e(fe a Deo, ut filius Dei naturam humanam

fcit, quoniam depravatus, juftiífimw Dei irg

- affumat, invidens ei talem dignitatem, rebel-

evafitícopus, unius vitio inyidis, diceate $.

lionem cum complicibus incepit.

Chryfoftomo: Hzc Abrahz progeniem, po- S. Chryf.

Genef, 27.

lII. Efau odit femper Jacob pro benedi-

pulum fan&titatis. ad Authoris füi cedem, ad fer. 4.

mortem füui falvator:s armavit.

&ione, qua benedixerat ei pater, dixitque

in corde füo: Venient dies lu&us patris mei

IX. Poftmortem Jofuc filii Hfracl fimul cone Tudic. 1.

1

& occidam Jacob fratrem meum.

venerunt, his Deum verbis interpellantes: V. 1.

Gen. 36.

IV. Paleftini invidentes Ifaac ; quod ita

Quis afcendet ante nos contra. Conangum , C& erit

Dux belli?. At vero nunquid ipfimet imhediate:

benediceretur a Domino , puteos ejus gb-

h3

. ftruxerunt.

& dire&te hanc electionem perficere poterant?

Cur igitur juffüum preftolabantur? Abulenfis Abulent,

Gen. 30«

V. Filii Jacob invidebant fratri fuo , nec

poterant ei quicquam pacifice loqui , quod a

caufam fuiffe refpondet, invidentià de alternain c- 22.

preeminentia; nam de quacunque tribu nunc Judic. q.

patre plus aliis diligeretur.

$. Anton.

VI. Cum in aula Principis cujusdam Siculi

fumeretur Princeps, illa tribus videbàtur prae- ' ^*

p. 2, tite 8.

duo effent milites, quorum unus invidus erat,

lata/czteris, & ex hoceritinvidia, qux valde

$ $2 |lIter vero avarus, ambo vero omnibus hisce

vitanda erat in tali aCtu , ubi oportebat omnes

criminibus noti. Princeps die quadam fecum

effe unanimes; cum enim a Deo illuminati in-

aulicis fuis recreare volens, ambos ad fe ac-

telligerent, minime convenire, ut pro electio-

cerfiri facit, & in confpectu omnium eorum

ne unius omnes alii mutuam adverfus fe invie

F

fibi praítita beneficia magnificans, eademque

diam provocarent, tametfi zequali refignatio

un!

rato animo remunerare volens , illos a fe pe-

ne, & generofitate przditieffent; hanc autem

D

Q

tere juífit, quidquid vellent, paratum enim fe

invidiam íciebant fe timere non pofle, fi

M

Deus

/

wr?

Titulus LXXV. . Invidia.

47

Deüs quoad eligendam divinam füam volun-

ereptam , funeftam plane tragcediam ador-

tatem manifeftaret ; hac nempe ad compe-

nant, Menfis remotis, omnes larvati, hiftrio-

num in morem fubintrant ; fponfum aftu in vi-

fcendum livorem & :mulationem, quz etiam

inter viros virtu

cinum cubiculum fevocatum ftrangulant, ac

fima erat.

ofos fzpe fe inünqac, aptifï-.

veftibus continuo exutum,aliisque mortuariis

3

Damnum.,

indutum, ac larva perfonatum, in convivan-

tium coctum humeris fuis inferunt; faltumque

PaulDia. X. Comes quidam Bonifacius pro favore,

hia. mi'

uoapud Valentinianum Imp. valebat, prore-

fünebrem exorfi mire omnes oble&ant, dum

fcell, ]. 14.

tandem figno dato, avolant, & fe Euro ocyus

gis dignitatem in Lybia occidentali affecutus,

4&tii viri in Imperatoris aula przcipui, ita in-

ex edibus proripiunt, relicto fuper pavimen-

videntes oculos perftrinxerac; ut hic tantam

to,ut putabatur,focio larvato, qui mortui par»

e

iftius fortunam ferre nequiens, calumniofe

tes egerat. Hunc jam czteris dilapfis, convi-

eum apudimp.occultz,quam mo'iretur,in im-

v&e trudunt, vellunt, ut affurgeret 5 ad hzc

perium rebellionis, deferret. Ideoque *alis ab

omnia immoto fponfa forte larvam detrahit,

Imperatore habitus, & publice nominatus eft.

& oludum infolentem ! o ferales nuptias ! ec-

-Quod non ferens Boni(acius ad W/andalos

ce fponfus verum funus exhibetur, comper-

transfugit, ac per eos magnam toti Africanz

tumque a lavernionibus, ob fponfam fibi prz-

Ecclefiz cladem intulit. Hzc fübAn.427. acci-

reptam morte crudeliffima prefocatum, ac

derunt.Anno porro432.cum in gratiamImper.

omnibus oftentui & ludibrio expofitum fuiffe.

XIII. Lutherus erat Monachus Auguftini

3. Marchahnt,

reftitutus, Romam militiz magifter rediiífet,

jterum ab Aetio impetitus, & five duello, ut

nus, cumque ab Archiepifcopo Moguntino a

d in hort.

paft. tub.

vult Paulus Diac. five alio modo gravi ab Ae-

colligendas pro bello contra infideles elee.

facerd. tr.

tio accepto vulnere, ut fcribicMarcellinus, oc-

mofynas indulgentiz cruciate promulg aren-

4. le&. x.

cifüs eft. Sublato itaque amulo; multis annis

tur, ipfe concurfum ad ecclefias Dom inica- f, 151.

res fuas feliciter promovet Aetius, qui devicto

norum, multo majorem , quam ad (uas effe

etiam Attila Hunnorum rege, a Valentiniano

videns, inde exafperatus, talem concepit di-

coníül creatus eft, An. 4*4. Huic anno; atque

fplicentiam & furorem, ut calamum füum ad

inftar gladii acuens, contra authoritatem Ro-

- huicfümmi honoris gradui fervabatur divinz

vindiCte crudelis viriinvidia, nimirum Maxi-

maniPontificis, nec non contra indulgentias

fcribere cceperit, & hinc originem füam du-

mus quidam fenatorii ordinis, e Maximi ty-

xanni illius ftirpe,quemTheodof(ius feniorImp:

xit ejus rebéllio, qua tot alios una fecum in

e medio fuftulit, novi con(ulis faftum impa-

tot errorum barathrum perduxit,

tienter ferens,confictis calumniis,perinde ac fi

XIV. Aman Agagites invidens gloriz Mar- Efther 7.

in cxfaream majeftatem quidpiam machina-

dochzi, quzfivit ab Afvero rege deleri to-

htton,

retur, ita ejus apud Inip. per eunuchos gra-

tum genus Judzorum, & ipfumMardochzum

'tiam füccidit, ut vel ab ipfomet Imperatore,

in ligno preparato fuüfpendi ; fed mediante

,lit Qu

$a

vel ab aliis ejus juffu, fit interfectus. - Peri-

regina Efther verfa eít fententia contra eum;

turus citius (üt certa revelatione vir quidam

ut illo die füfpenderetur in lignó ab eo prz-

fan&tus cognovit) nifi piz uxoris ad lirbina

parato , & omne genus fuum.

L

Apoftolorum pro mariti falute quotidie fup-

.XV. Invidia diaboli primi parentes

x

f'ed,u&i- Sap. 2«

fünt, & mors in orbemi terrarum introivit.

. plicantis precibus fervatus fuiffet.

Pedag; —— XI. Lugduni paucos ante annos accidit,

XVI. Cain ob invidiam erga Abel conce- Ger. $C

tam primum homicidium perpetravit. -

chrift.p.1. ut honeftz & nobilis matronz conjux, abalia

€7-$5: item nobili turpiter adamarerur; cumque il-

- XVIL Propter invidiam pontificesChriftum Marc, 14,

n 4

tradiderunt, & morti adjudicari petiverunt. v. 1o.

le füumma pace & amore cum optima'uxore

a pluribus annis viveret, ifta legit'füiïä*,'öäiïïsr

XVIH. Invidus quidam monachus de pfal- spec. Ex.

terio furto füblato Paphnutium falío accu- dift.o ex.

hrjf

que invidens amoribus, ut concordes horum

h

conjugum animos divideret, uxoris cafliffi-

fans, à dzmone fic obfeffus eft, ut a nulloalio 221 |

mz fidem apud maritum in füfpicionem, cam

(licet plures in illo conventu gratiam pe'en-

)

verifiniilibus vocavitindiciis, utinnocens do-

di demor

es habuerint) &:Xpelli.pom:r;i't,qggm

iG L

mo exturbata, & inhumanis modis ab conju-

a Paphnutio.

;

n

ge habita, non prius in gratiam redierit, quam

. XIX. Au

licus quidam, cum emulum füuum 16.'dí8. 9

multis poít annis. Tanti mali incentrix jufto

apud regem de adulterio cum regina com- €*- 133

Dei judicio, graviffimo medicisque incognito

miffo falío accufaffet, eoque rem deduxiffet,

afflicta- morbo , cui nulla uspiam inveniretur

ut rex mandatum calcariis daret, ut primum

Ilenfo

' 2

medicina, ne morte quidem, ( mori enim non

aulicum, qui ad ipfos venturus effet, in for-

poterat) memor, quantam perniciem quiee

nacem projicerent, juflo DEI judicio, (quia

iC- q'

emulus ejus prius ad calcarios miffus, inte-

uílimo conjugio attuliffet, convocatos con-

juses veniam rogavit, faffa palam, ab fe per

rea ad facellum miffam auditurus diverterat)

füummam calumniam , invidiamque conficta

primus ad ipfos venit, & in fornacem conje-

efle omnia ea, quibus fan&um inter illos ca-

Qus periit.

XX. Invidus facerdos Florentius, quia S. S. Greg i,

fti thori amorem impie diíiraxiffet, Quibus

dictis animam efilavit.

Benedi&o venenum dedit, & feptem nudas o. dia-

Engelgr.

XII.. An. 1643. ante Cineralia Pari(iis, re-

puellas in ejus coníp

e&u choreas ducere juf- log 3.

Dom.

gali luxu nuptias celebrari in zde viri przeno-

fit, mox repentina morte interiit.

Q

,

uinquag. bilis accidit,qui puellam duxerat,quam plures

XXLLugduni,cum puella quzdam maritum Padsg.

$ 1P:?- proci deperierant. Hi indiguati, fibi pradam

e in chrift p»5.

qucmpiam turpiter deperiiffet; eumqu

em

I [

Bibliotbece IManualis . Concionatoride

48

t. 7. $. 5. finem uxorem ejus, feminam honeftiffimam

Perfis vidtor rediens, dum a Byzantinis itte

to. Ó. ann.

exBaronio i. fufpicionem commiffi adulterii pertraxif-

genti plaufu, ac triumpho excipitur, invie

fet, occulto quopiam morbo graviífime cor-

dus

ater filium ad Ífe alacre reverfüm in

j

451.n 50.

repta eft, nec citius mori potuit, quam cri-

conclavi ftrangulari juffit, ejusque cadaver

h

men ex invidia adnmifïum fateretur,

militibus objici , addito przconis edictos

kf

Unus in coelis Deus, unus in terris Solyman-

nf

Fuga.

nus. Frater minor, quod ideo ploraret, bi-

Num. Ir.

XXII. Cum duo viti in caftris propheta-

duo poft veneno füblatus eft. Tertius ad Per-

rent, Jofueque Moyfi id nuncians rogaret,

fas confügerat, fed per legatum dedi juffus,

ut id prohiberet illis, refpondit Moyfes s

fecuri palam percuffus eft.

Quid zmularis pro me 5 utinam omnes pro-

VII. Caligula Czfar pulchros & comatos, Sueton;

hetent.

fi quos obvios haberet, occipitio rafo detur. inImp,

March. tr.

XXIII. S. Gregorius Nazianzenus cum vi-

3. tüb fac,

patos prz invidia fieri curavit.

deret ecclefiam propter fuüos emulos pertur-

VIII. Theophilus Imp. jamjam moriturus, Eogelgra

le&-5- batam, dixit: Abíit a me, ut mei caufa un-

ne Theophobus, quem ex invidia in carcerem Pom. $.

po

quam aliqua (imultas inter Dei facerdotes

conjicijufferat,fupereffet;caput illius przcidi,

ipb.

Bu

oriatur. 1llud Jonz ufurpabo : Si propter

fibique offerri juffit; quod exangui manu ap- ,

DTj

&

me orta eft tempeítas, mitte me in mare.

prehendens, & cum gaudio contemplans, di-

Engedg. — XXIV. Michael Angelus Bonarottus, cum

xit: Ego pofthac non ero Theophilus, nectu

fol. 137. juvenis Florentia Romam veniffet, & Ra-

'Theophobus. Et hoc didto

expiravit.

phael SanGtius Urbinas arti illius invideret,

N

IX. Solymannus Turcarum

Imp. Muftafam tbid,

LÉ

Bacchum unum cum fatyro ludentem affae

filiorum natu maximum ob Perías devictos

bre effinxit, quem brachio mutilavit, & no-

cum fplendido triumpho a Byzantinis excee

men fuum bafi infculprum cemento opple-

ptum, & cum gaudio ad patrem properantem,

vit, ac ftatuam fuligine tingens, in vinea

in fuo conclavi ftrangulari juffit, & cadaver

cujusdam civis, ubi domum brevi extruen-

ejus militibus objici cum hoc di&to: Unus in

dam íciebat, defodi curavit ; cumque poft

terris Deus, & unus Selymannus.

annum ab iis, qui fundamenta jacebant, fta»

. X. Alexander Magnus odit Perdiccam;quia Zlisn. f,

tua reperta effet, & ad Pontificem delata;

bellicofus erat: Lyfimachum, quia militandi 12- hifte

omnes artem mirari, antiquitatem extolle-

peritus : Seleucum, quia magni animi : Ptole-

M

re ; folus Michael diffimulabat, jam lite in-

mum, quia omnia profpere ei evenerunt,

ter illos exorta, San&tio affirmante opus per-

Ípt

XlI. Cambyfes rex Períarum fratrem jn- Suetonius,

M

fe&tiffimum omne pretium excedere, ni(i

mutilum foret : Michael nomen exhibuit;

terfecit, quia arcum validius, quam ipfe at-

traxerat.

H

czmento amoto, & brachium attulit, quo

XII. Belifarius

Juftiniani Impe—ratoi*is præ-ï Beirl. in

fingulare fibi ex invidi Sanctii fententia no-

fectus, fübactis Vandalis, & triumphatis Per- Fefto Nat.

men comparavit.

fis, oculo utroque orbatus, ad tugurium vis S-Jo-Bapt.

5 e V.

regix ad(itum confugiens, ftipem a prater- 'e*t: 2-

Wa

euntibus hac formula precabatur : Viator;

EXEMPLA PROFANA.

ls

da obolum Belifario, quem virtus extulit, in-

Ma3nfi

ogenes quondam interrogatus, quo-

vidia excoecavit.

difc 14,

I. 'DI

nam modo quis de inimico fuüo fe

&

XIII. Gobrias Darii regis focer, ut inimi- Juftinus.

h04

n- 6.

vindicare poffet, refpondit: veritate, & ar-

cum a tergo fe ample&entem interficeret,

Matt

gutia, id eft, bene & virtuofe (e habendo in

feipfum eníe transfodit.

cun&is operibus füis ; hoc enim modo effi-

XIV. Cum Apollo a

Jove ad explorandos I;angïns in

ciet, ut cor & vifcera adverfarii füi per invi-

hominum animos miffus, in avarum & invi- Polyantr..

diam dirumpantur.

dum incidiffet, juífiffecque quemvis aliquid f- 594-

Anton. in

II. Periander nem

ini invidebat, dicere foli-

petere, ca tamen conditione. ut alteri idip-

Mae

Meliff.p,t. tus, quo magis quisque alteri invidet. eo ma-

füm duplicatum daretur, avarus nihil pete-

fer. 62.

jorem fieri caufam bonorum ei; cui invidet.

re voluit, invidus autem petiit, ut fibi unus,

btl

kà,

Stobsus

IlI. Theophraftus invidos reliquis homini-

alteri uterque oculus erueretur.

fer.dein. bus infeliciores cenfebat, eo quod alii fuis

vid.

tantum in calamitatibus dolerent ; invidi ve-

$. VL

ro przter fua mala bonis etiam alienis con-

triftari folerenc.

r

IV. Themiftocles ob honores Miltiadi col-

SIMILITUDINES.

W

JEmil,

Probus latos,quod barbaros in Marathone füperaffet,

d

! Qlualitas. "

tanta invidia correptus eft, ut noGtes infom-

nes confumeret, rogatusque, quam ob rem

I SI

cut ille; qui primus ejusdem mali pe- Cafr. coli.

tam (zpe excitaretur, Miltiades,

. fte corruptus eft, nec medelam poeni- 19. c 17.

trophzis füis me excitabat.

. ref poqdit,

tentiz , nec fomentum unius curationis ad-

lii,

$tobzus

V.. M. Cato dicebat, eos, qui fortuna mo-

mifit; ita & hi, qui iisdem fe percutiendos

fer. 56. derate, fobrieque utuntur, minime peti invie

morfibus tradiderunt, omnem opem fandi

incantatoris excludunt.

1

dia ; non enim, inquiebat, nobis, fed bonis,

Yuy

quz nos circumftant, invident homines.

II. Sicut proprium Dei, liberalitas, & largi- $. Zeno

t t

Baron. an

VI. Solymannus Turcarum Imperator qua-

tas, ita proprium eft diaboli livor & invidia, fer- de li- .

Don,

Qui

441o

tuor habuit filios, Natu maximus Muffaffa de

& ideo obfervemus fratres, vitii hujus incur- V9T*-

fum,

Tituus LXXF. Invidia. :

49

füm; ne forte partïcipeS operum diaboli effi--

operum magis excoecatur, unde deberet il-

ciamur, & pari cum eo fententia condemne-

luminari.

3

fnur.

XIII. Sicut fcara

bzus unguentim fücci , s. Epirh.

s. Anto

II[. Sicut omnes virtutes (fi tamen virtu-

bal(ami, aut nardi, aut alium quemvis odo- hi. 40.

Pad, fer. tes füunt verz) conftituunt hominem mem-

rem bonum non (uftinet, fed in ftercore (ein-

in fer. 4. brum Chrifti; fic, juxta fententiam docto-

per ver(íatur ; fic invidia non nifi vitia alio-

pat.

rum, peccata conitituunt hominem mem-

rum notat, & eorum virtutes odit.

brum diaboli, & ficut charitas eft membro-

:

Fuga.

rum corporis Chrifti conuexio, ac etiam liga-

XIV. Sicut, cum aliquem videris vinct

um $- Chryf.

mentum ; fic invidia eft malorum ligamen-

ho. 14. in

0i

cervice, manibusque ferratum, non invides,

.

Matth.

tum, dzmonis fcilicet, capitis, . Sicut igitur

fed mifericordia illius rangeris ; ita & cum vi-

o

membra, quz per charitatem fünt connexa

deris divitem cun&tis omnino rebus circumda-

Chriíto , non poflunt effe (ine debita opera-

tum noli propterea illum putare locupletem,

'tlgh

tione; ficmembra, quz per invidiam demoni

ll f

propter qua debes eum infelicem vocare.

conneQtuntur, quiefcere non poffunt, quin

XV. Sicut fi mendicum in fabula vides, Lipfivs

fuo capiti conformiter operentur.

A

Plutarch,

qui regis perfonam füftiner, auratum & pul. coaftant.-

IV. Sicut acanthides maxime adultis jam

chrum vides, fed non invides : quia latere

Il' C- 40

deinvid. frugibus, & rofis florentibus incumbunt ; ita

invidia maxime adoritur bonos, & ad virtu-

füb auro illo fcis fcabiem ; ita idem exifli-

mare debes de cundis magnatibus mundi

tem proficientes, atque gloriam.

Z

3. Zeno

male viventibus,

- V. Sicut mufcze omiffo fano corpore, ubi

!I 6'

vulnus eít, concitz, przcipitesque conve-

Damnum; :

Fäbef

. niunt; ita & invidi, fi quid ab aliquo inhac vi-

XVI Sicut papiliones lucernam

þexfïngue-

conc.ó in

ta benegeftum eft, (i quid przclarum in a&i-

re volentes, fe. ipfos amburunt ; ita invidi

$

t.

bus, in verbis probabile, in moribus admirane

volentes aliis radios divinse bonitatis eripe-

dum eft, nihil prorfus vident, nihil retraCtant;

re, fibi potius, quam illis nocent.

fi autem quid aut culpabiliter geftum, aut in-

XVII. Sicut viperas dicunt abrupto ma- s. Bafil.

il

cauto fermone prolatum, ut accidere homi-

tris ventre nafci ; fic invidia concipientem fe orat. con:

animam corrodit ac tabefacit.

tra invid.

Àil

nibus folet, hocloquun:;ur, hoc

proferurilt-,

hoc in publicum venditant.

XVIII. Sicut tinea veítimento, & vermis Prov. 25.

Bellov,

V.

IO,

VI. Sicut aranea, quidquid fügit, in vene-

ligno, ita triftitia viri nocet cordi.

!toniül.

Ípec l.3. num convertit ; fic invidus omnia bona pro-

XIX. Sicut ferrum abfümitur rubigine, ita laert. 1. 6.

P-4.dift.1. ximorum in deteriorem partem interpretan-

invidi fuo ipforum vitio, etfi a nemine lz- ^ !*

do corrumpit.

dantur, contabeícunt.

]. in

VILSicut flaàam augmentat,magisque vo-

XX, Sicut furentes fzpe numero gladiosS. Chryf.

o Ndt,

racem efficit injectorum lignorum copia ; ità

in fe convertunt,ita invidi folam invifi perni- !9- 44 de

T.

oDapt,

& e(tum invidiz,profectus & augmentum vir

ciem intuentes propriam negligunt falutem.

d

tütis.gloriz, meritique amplificat ; ut proinde

XXL. Sicut apes poffunt quidem infigere Eraf. Ro-

$.Chryfin D. Chryf. fequentibus inlivorem non dubita-

aculeum, fed eo reli&to ipfie etiam pereunrc; 9rod. ia

PL50. . pit inv-àai verbis: O invidia! perturbationis

ita invidi, dum alios lingua dolofa ladunc, ^Poh.

. plena, ignis, qui nulla ratione extinguacur.

propriaipfiquoque malignitate contabefcunt.

S. Chryf.

VilI. Sicut fües lutofa immunditia, & dae-

XXII. Sicut navis incendiaria ad hoc con- Engelgr.

ts

Matth,

ho. 42. in mones noflris damnis letantur; fic invidi ca-

ftru&ta eft, ut feipfam perdendo etiam alios/n Dom. s.

po

lamitate proximorum exultant, alienas ja&u-

perimat 5 ita invidi, ut malum alteri creent,

Epiph,

ras fuosquz'ftus exiftimant. Nonne igitur ta-

feipfos perdere non verentur.

e

ii

les homines lapidibus petendi? Nonne omni

XXIIL Sicut tigris mufico concentu audi- r

b

t

'iä.exs, ;

)

cruciatu corquendi? non aliter profecto,quam

to crudelius fzvit, & dilaceratur, fic profpe« Hier.

rabidi canes, dimonisque atroces furiz.

rojufti eventu peccator irafcetu

dilacerabit animam.

; & propriam

4

Marcb. tr..— [X.Sicutin fole ambulantes umbra fequitar;

4» tub.fac. ita in honore &felicitate ambulantes invidia;

XXIV. Sicut omne jaculum, quod vehe- S Zeno

le&t, 5.

ubinullum lumen, umbra nullas fic ubi nuila

mentius füerit intortum, fi forte in aliquodl^ e

felicitas, nulla invidia.

Hinc illud poetz:

folidum & durum corpus illiferit, in eum con-

Invidiofa mee nempe umbra pedi[[equa oite

tinuo, qui jecerat, repercuffum retorquetur,

Oflendit rebus luinea ine[fe. meis.

& ref(ilit; ita etiam invidentis motüs, & ani-

Plut, in

X.Sicut lammam primum emicantem mul-

morum telum, cum nihil nocuerit ei, cui in-

moral.

tus comitatur fumus, qui quidem evanefcit,

tenditur, vulnus tamen intendentis efficitur,

S. Bonav.

ubi ea convaluerit;pleneque (e explicuerit;ita

XXV. Sicutbonis mala cooperantur in bo-

Ccomp.

res egregias aggredientem initio mulca premit

num; itainvidis bonacooperanturin malum;

theol. 1.

invidia , donec aucta gloria invidie fumum

undetalesaurum convertunt in cuprum.gem-

51 G, 16.

j colh

difcutiat ; nam fumus gloriz invidia eft. .

mas in lutum, granum in paleam, vinum in

n

Pbid.

XI. Sicut malus coníiliarius omnia depra-

aquam, melin fel, diem in no&tem, balfamum

vataífidens; ita invidia nulla magis damnat,

in fterquilinium, ele&tuarium in venenum.

XXVI. Sicut homo ex charitate meretur Bellov,

. quam quz fünt optime dicta.

Stapl.

XII. Sicut ignis grecus in aquis magis inar-

in omnibus fuüis, & aliorum operibus, in fuisl' €

text. 2, in. defcit,. & noctua luce media magis caligat;

operando, in aliorum complacendo, vel

n

Dom.4. ficinvidus in aquis gratiarum fortius exarde-

congaudendo: ita invidus in omnibus deme-

l

Quadr^ fcit, unde deberet extingui ; & luce bonorum

retur.

o

[

Bibliotbece . Manualis Concionatorie

$0

Manfi

| XXVIL Sicut bafilifcus omnium ferpen-

ad perpetrandü fratricidium corruit, quia de-

dlíc. 1,

tium eft peftilentiffinius ; ita & invidia inter

fpe&to fuo facrificio, prelatum fibiinfremuit;

omnia vitia fcelus eft maxime pernitiofum, at-

cujusDeus hoftiam accepit,& quem melior£ fe

..4 3.

effe exhorruit, & ne utrumq; effet, amputavit.

ue execrabile, ita ut S. Bernardus dicere non

dubitarit :: Noffe cupis oculum venenatum;

V. Quiaradixinimicitiarum e

ft,tefteS.Am- S. Ambr.

brofio dicente: Qusz caufa inimicitiarum, nifi

lib. depa»

oculum nequam, oculum fafcinantem? invi-

radif.c.12,

diam cogitato. Quid vero invidere,nifi malum

invidia? Sicut Salomon ait: quia invidia diaboli

S

e LJ

videre eft? Nemo alterius bonum invido afpi-

mors iutroroit in orbem terrarum, Invidiz autem

$6

4

2:10.

ciatoculo. Bafilifcus venenum in oculo por-

. cauía, beatitudo hominis in paradifo pofiti.

Et ideo quoniam ipfe diabolus acceptam gra«

tat, faoque inficit; mortemque infert irrepa-

rabilem folo obtutu.

Bafilifcus venenum in

tiam tenere non

otuit, invidit homini, eo

.quod figuratus e

j

limo, ut incola paradifi cf-

oculo gerit, inquit dictus mellifluus, peffi-

fet ele&tus eft.. Confiderabat enim diabolus,

gnumlanimal, & pre omnibus execrabile.

quod ipfíe , qui füperioris fuiffet naturz ,. in

" hzc fecularia & mundana ceciderat, homo

..go Vnc d

'autem inferioris creaturz fperabat eterna.

^MOTIVA

T

Hoc eft ergo quod invidet, dicens: Ifte infe-

S, Cyrill.

'I.k Uïa Deo dire&te contrarium eft hoc vi-

rior adipifcetur, quod ego fervare non potui ?

Ak'xc

]íte de terris migrabit ad cocelum, cum ego

.. tium ; uti S. Cyrillus oftendit, dicens:

$1

apud

.Cum odis invidentia quempiam propter bo-

de coelo lapfüs in terram fim? .

Manfi

.. V. Quia radix detractionis eft, uti S. Laur.

S. Laur, :

n

diíc. 6,

num , jam principaliter ipfius hoftis es boni;

de d

,!1- lo

uoniam cujus gratia eft unumquodque ; &

Juft. indicat dicens : Frequenter face illumi- J»f-

Mon

illud magis: fed cum ipfüm bonum fit Deus,

nationis, & invidis livore quorundam accen- .0

II.

a quo tanquam a fuo fonte, vena bonitatis

dit animos. Repleti autem hujusmodidiabo- , ,.

manans in omnia derivatur, hinc fane con-

lica malignitate, & invidiz fagitta transfixi;

vincitur, quod cu hoftis Dei, & boni fis, & tui

profe&um fratrum fuorum proprium .judi-

ipfius, & omnium inimicus. Caterum cum

cantderrimentum. Propterca inítigante livo»

$T

Vil

l

malitia bonitati fit contraria, vide, quanta te

re detra&tionibuslingus babenas laxant,& vi-

infe

depravavit malignitas, cui tota bonitas; elt

tam proximorum murmurationibus dilaniare

uL

adverfa.

non ceffant, obíervant greffus, vérba difcu-

S. Chryf,

II. Quia

demone pejorem facit ; uti S.

tiunt, & mores illorum, quibus invident, fem-

U

mus afferit dicens : Invidus ipfo

in Joan.

Chryfoft

per dijudicant , eorum derogant devotioni-

hom. 45.-

diabolo magis diabolus eít; invidet fatan,

bus, eorum virtutibus lacefluntur, eorumque

fed hominibus; non fociis: tü vero homo

bonis operibus affliguntur.

e

S. Zeno de

cum fis, invides hominibus, odium adverfus

VII. Quia reprobationis

(ïgnumv&it'; hinc

S.Zeno monet: Fügiamus invidiam, obicem

livore,

genus, naturamque communem exerces,

Et to. 6

quod nec fatan quidem fecit, Et demones

pietatis, obftaculum regni coelorum, viam

ecloga de

in nos quidem implacabile odium habent, iis

gehennz; pignus & primitias quasdam poenz

$

invid.

$. Greg.

to. f

autem, qui ejusdem generis cum ipfis, non

perpetuz. Étid ipíüm confirmans S. Grego-

Nyff:n L

infidiantur: hi vero neque naturz commu-

. rius Nyffenus, quz, inquit, defperatozum le-

*

de bcatit,

CIOgJ

vidia

nitatem reverentur, neque propriz faluti par-

thalia figna fünt, ea fepenumero in ii

,s, qm c.8.

cunt, fed ante illos, quibus invident, fuas

invidia contabeícunt, exiftunt.

Y

ipfi animas poenis a

fRciunt.

-- VHL Quia majora mala fibi conc

iliat,quam s, c;,y

S. Chryf.

III. Quia brutis

facit viliorem ; nam uti

illi, cui invidet; quid enim Abeli nocuit Cain, íoft. to: 6.

h()m. 446

iterum S. Chryfoftomus dixit: Fere efca in-

inquit S. Chryfoftomus ? nonne iilum citius eclog de

ad pop.

digentes. vel a nobis irritatze, adverfum nos

quidem ad regnum invitus transmific,fe ipfum invid.

armantur, invidi vero beneficiis affe&ti, be-

vero ionumeris malis confodit?. Quid Jacobo

ne meritos maleficiis profecuti fünt.

damni attulit Eíau? nonne ille quidem dives

IV. Quia per fe vilem facit ; nam tefte

erat, atque innumerabilibus perfruebatur bo -

€Cuerricus

in die pu-

Guerrico Abbate, hzc eft illa, quz non ma-

nis, hic vero paterna etiam domo ejiciebatur?

tif,

Fratres Jofephi quod gravius malum ipfi intu-

gnos, fed parvos femper torquet, dicente S.

Job: Parvulum occidit invidia. In eo enim,

lerunt, maxime eum ad fanguinem usque per-

quod aliquis alicui invidet,

minorem fe often-

venerint? Nonneilli quidem famem p: ffi funt,

Perr. Blef. dit ei, cui invidet. Hinc

& Petrus Bleffenfis

& externa pericula adierunt, hic verorex uni-

fenf.ep. ait: Nunquam invidiffes , fi qua tibi ineffet

verfie terrg ZEgypti fa&tus eft. . Quanto enim

72.

generis, mentisve nobilitas, quia teftimonio

maeis invides, tanto majora bona ei, cui invi-

poetz : Livor iners vitium, mores non exit

des, procuras. Hocenim omuis invidus, ut S.

Ifidorus ait, alienis virtutibus pra:ítat, quod B.

in altos, utque latens ima vipera ferpit humo.

S,Greg, Rationem vero ulteriorem $. Gregorius red-

Jobo fatan praítiti; nam dum zmulatur

1. 5. mor. dit, dicens: Invidere non poffumus, nifi eis,

profperitatibus, commovit advería ; fed dum

« 31.. quos nobis in aliquo meliores effe putamus.

credidit eum diabolus poffe profterni, inde

Parvulus ergo eft, qui livore occiditur, quia

ejus au&ta fünt merita, inde claruerunt pro-

Yy

hOI 4

ipfe fibi teftimonium perhibet, quod & minor

babiliora patientiz documenta.

e

L]

L

Dop,

fiteo, cujus invidiatorquetur. Hinceft, quod

- IX. Quiaordinar

IC IDVI

dus cad

E

icin fovcarh, Petr. Bleff,

V,

ep. 30.'*

hoftis callidus primo homini invidendo furri-

quam alteri ftruxic;hincBleffenfis ait: Suftine,

uit, quia amiffa beatitudine minorem fe im-

quod invidi & zmuli tui fe ipfos occidant, ut

um. Sane

"

mortalitate illius agaovit:/hinc eft, qu.odCai,n

gladius .corum. intret m co;da ipfor

, Goliach

Titulus Lxgm lwoidi. —

S1

GoliathinterfeGtus eft gladic»', quo Davidi exi-

quam ipfe zelo ante deje&tus : captivus ante,

tium intentabat. Aman lufpenfus eft in pati-

quam cápiens: pérditus ante', quam per-

bulo, in quo fupplicium deítinaverat Mardo-

dens: dum ftimulante livote hómini , gra-

Andr,

cheo. VerbumSalomonis e(t :: Qui mittit lapi-

tiam date immortalitatis eripit ipfe quoque,

- de i]þ

dem.in altum , füper caput ejus cadet ;

id , quod prius fuerat , amilit. * Imo, teíte

- 2 « dN enim lexequior-ulla eff s

PA

39- Chryfoftomo , invidus ipfo diabolo eft ma- s, Ch:yt

—— .Quam necis artifices arte perire fua.-

gis diabolus ; : nam fatan invidet quidem ho- ho. 16. in

T

S. Cypr.de X

. Quia femel concepta animo difficulter .

minibus; fed focio nemini; invidus:vero ho- c 21.Gen.

:

2elo.. .. deponitur, utS. Cypr. teftatur, dicens : Ab in-

mo cum (it, etiam hominibus invidert.-

vidis nunquamlivor déponitur , diebus acno-

IV. Quia tefte $. Chryfoftomo, tale ma-

&ibus pectus obfeffum (ine inceriniffione la-

lum- invidia eft , qua nulla unquat malignitas

-niatur. Mala cetera habent terminumi , & pejor invenitur... Id quod in fpecie magis de-

.^ , quodcunque delinquitur, delicti coafuratio-

clarans S. Cy

prianus, non eft;inquit, quods, cyysi

ne finitur. Ín adultero ceffat facinus perpetra-

aliquis .exi(timet , . malum. iftad -una fpeciean, or. de

to ftupros in latroné conquieícit ícelüs ho-

contineri ,. aut brevibus termíinis, & an

€

)

micidio admiffo; & pradonirapacitatemiftae fne concludi..

»xufto Zelo.'

Late patet. zeli multiplex &

tuit preda poffeffa, & falfario modum impo- fxcunda pernic

es, radix eft omnium malo-

nit fallacia impletas . Zelus terminum non ha- .um. .Inde odium furgit., -animofitas ; inde

bet, permanens jugiter malum , & fine &ine procedit, avaritiam .zelus inflammat, dum

S. Leur.

peccatum. EtconürmansidipfamS.Eauren- quis non pote(t füo effe contentus ,. videns

Lu,

Juft. c. 15.

de dit-ipl.

tíus Juft. infanibilis:, inquit, eft prorfüs ipfo- alterum ditiorem. Ambitionem zelus exci-

ht'xü

Monaft,

rum livor , non enim placantur blanditiis, tat, Dei timor fpernitur, Magifterium Chri-

il 1.

no mulcentur obfe

quiis ; non rationibus ac- fti ne3ligitur , judicii dies non .previdetur.

III

quiefcunt, quin potius, quemadmodum ignis Inflat füperbia, exacerbat (xvitia, pervidia

accenditur, additione lignorum , ita & ho- praevaricatur , impa

tientia: concutit , iurit

'"rumpaffio augetur multiplicadione virtutum. difcordia, ira ferveícit. Nec fe poteft jam

$.'Thom, - Xl.Quiairrationabile vitium eít;utiS.Tho« cohibere, necregere; qui fadtus. eft pote-

Villan.fez, mas Villan. in(inuat, dicens: Hoc peccatum | ftatis alienz hinc dominice vinculum pacis

*

in fer. 6/' diabolicum eft, & purum malum, nam alia vi- rumpitur,

hinc charitas fraterna violatur,

Bo^.

- tia& peccataaliquod bonum pretendunt; li- "hiac adulteratur veritas ; unitas fcinditur ,

;' cet inordinate. Nam ambitiofüs quzrit ho- . ad hzrefes ac fchismata profilitur , dum ob-

'ï:(

u

)

nores, avarus divitias , lubricus voluptates, trectat

*

r, Sacerdotibus, Epifcopis invidetur.

. £gulofüs fapores, acediofüs quietem, & hxc

V..Ouia hoc vitium omni exc

ufatione caretS. Chryf.

WTO

omnia bona funt , fi non nimis & preter di- apud Deum , ut S. Chryfoftom

us fapienterhom. 44.

Iores

vinz legis, & rationis ordinem quzreréntcur: advertit; nam fornicator

quidem concupi-ad por. |

4

Sed invidia pura malitia eft. Nihil habens (centiam pretendere pote

ft , für pauperta- ^

fntioch.

commodi ,':íed tormenti plena , nihil volu- tem, hornicida fürorem ;

tu vero ( 0 Invide)

S. Chry/ ptatis. Hinc & Div. Ch: yfoftomus, an igno-

.O

quam prztendes caufam ? nullam penitus,

to. 6. ec.

tas, inquit , omn? venia hoc peccatum care- ni(íi tantüm inteníam nequitiam. Hoc vitium

Vyllzn L

clog.de in»

ie betilt

yi dia,

re? Ac merito illud quidem, etenim forni- fornicatione pejus eft & adulterio. Hoc enim

T

cator cupiditatem: pretendere poteft , fut in operato tantum fi(tit, invidiz Vero vi$ to-

5

inopiam, & homicida iram ; fri

8

idas qui- tam fübvertit Ecclefiam, & toti nocet ter-

"

$ Oy

dem caufas , & minimejuftas, habent tamen, rarum o:rbi. -

(()g, f()- 61

quas dicant, tu vero quas caufas commen-- — VI. Quia vitium hoc propemdumj incurabile

ec[og d

dabis? dic mihi ? Nullas, nifi vehementem eft : Nam quemadmodum oculi difficulter

invid,

tuam improbitatem ? Si enim inimicos dili- curantur, quia teneri funt & reconditi, ita &

ere jubemur , quam perfolvemus poenam , invidiatam feedum malum eft, ucinvidus ipfe

j

amicos quoque odio profequamur ? Nam fe prodere non audeat , fed potius gaudium

fiis , qui amantes fe diligit, nihil melius fe fimulet, & tacite fecum rumpatur. Ob quam

habet, quam Ethnici, quam habebit veniam, caufam nec medium , nec medicinam facile

am inferentes vexat ?

d :qui nüllam injuri

. invenit, tefte S. Bafilio. [dem etiam Caflia- s pac or.

nus confirmans,usque adeo incurabilis,inquit, de 2:6cr.

$. VIII.

eftifta pernicies, ut blandimentis exafperetur,Coll íg.

ALIA MOTIV A.

infletur obfequiis, muneribus irritetur, quia,

Cf' l 7.

L

uia vitium hoc maxime adverfatur Po- ut Salomon ait , nihil fuftinet zelus. lUnde

! mitati divinz utpote omnia füa bona idem author de hoc vitio illud Jeremiz vati-

fümma cum charitate communicanti.

cinium diótum putat :, Ecce ego mittam vo-

Ii. Quia /Zatui. beatorum in coelis vepu

Les

gnats; bisfer

pentes regulos ,

i

nam & hi de felicitate mutua gaudent, nec tatio & mordebunt vos.

quibus non eft incan-

' minor majori glotiam invidet fuam.-

VII. Quia invidus ip/e fuus eff carnifex: nam,S. j(;reg.'"*

$. Cypr.

AE ;Quia demonibus fimilem facit : -cujus in- tefte S. Greg. Nazianz. invidia tabes eft'poffe(z Nazianz,

ho. 45. ad.yidia mors in mundum introivit, &;

ut S. forum, virus ac rübigo corum, qui ea agitan- aPudDrcx.

pop. An.

Cyprianus ait, ille angelica Majeftate füb- tür, fola equiffima fimul iniquiffima.

in Jofeph.

tioch.

[«

0 $3.

pat. Bleff.

nixus , illeDeo acceptus & carus, poftquam

VIIT. Quia flultum eft vitium ; quippe per id

S Chiyf.

AR

'cpl uD

hominem ad imapinem Dei fa&um confpe- obfcuratio famz proximi queritur , cum ta-

hom. 46ó.

xit, in zoelum malevolo livore prorupit, menconftet, plerumque per invidiam clario-

in Gen.

non pti

u

Hinc D. Chry-

R. P. Lobn. Bibl. Man. Tom. 11.

us alterum dejiciens inftinGtu zeli , rem, fierieum, cuiinvidetur.

2

fofto-

52

Bibliotbece Manualis . Concionatorite

fo&omus; ne ad principium eorum quibus in-

poffunt, fi diligerent, fua facerent. Hinc

videtur, fed a finem refpice, & attende , quia

penfent invidi, charitas quantz virtutis eft;

malitia invidentium eos, quibus invidet, cla-

qui alieni quoque laboris opera noftra facit

riores efficit.

fine labore. Qui ergo hoc monftrum ab ani-

S, Aug, f IX. Quia triffiff/snum eft vitium; nam taliQ

mo fuo eliminare contendit, non opus ei eft

3. de

ferro, nec ut lorica accingatur, neque ut

bus non cibus lztus , non potus poteft effe

temp.

jucundus. Sufpiratur femper & ingemifcitur,

galea caput füum contegat; fed folum fi cor

ejus charitate ardeat, fufficit; hanc enim

ac doletur diebus ac noGtibus,pectus obfeffum,

fuadet S. Ifidorus dicens: Adveríus invidiamsS. Ifid. 1.3s

fine intermiffione laniatur.Hinc hippias Philo-

(hryfd

charitas preparetur. Hinc & S. Chryfoíto- fynonim,

bor 4

fophus dieebat , tales homines duplo magis,

C. 8.

quam ezteros calamitofos effe , cum & pro-

mus ait : Non es dicendo laudem affecutus,

S. Chryf.

ib Mat

priis ex malis triftitiam capiant, & alienis.

fed tu, dum ei gratularis , majorem es lau.

hom. r 1.

dem adeptus ; quam ille : fi enim charitas

X. Quia etiam in altera vita gravi//man

ad Colof,

S. Bernh. f.

eft res magna , & caput omnium , tu eam;

de nim.

penam meretur , uti S. Bernardus infinuavit di-

quz ex ipía paratur, accepifti coronam; ille

cens: Confiderate, obfecro, qualiter invidos

(sf

fal!, przf.

punitura finc mala fua ,

eam, quz acquiritur exarte dicendi, tu eam,

pul M

viue fol.

quos-etiam bong pu-

quz acquiritur ex vehementi àmore, llle

difc, Y

351«

niunt aliena.

nv 8'

oftendit vim verborum , tu per faCta dejeci-

Majol. f.

XL. Aetius Sincerus rari äir ingenii, ma»

fti invidiam, & conculcaítilivorem , quams

835*

gneque nobilitatis, cum in confpectu Fede-

obrem multo magis, quam ille, fueris coro«

rici regis effet inter Phyficos quzftio, quid

natus ; Certamen tuum eft preclarius, non

precipue conferret oculorum perfpicuitati ?

folum conculcafti invidiam , feu etiam ali-

Aliique fceniculi afflatum dicerent; alii vitri

quid fecifti ; ille unam folum habet coronam,

ufuüm, alii aliud. — At ille: ego invidiam ajo.

tu vero duas & duas illas una fplendidiores.

Obftupuerunt hoc di&to medici adeo, ut ab

Quznam funt hz ? unam fuüfcepifti adverfüs

auditoribus derifuüi haberentur. "Tum ipfe:

invidiam; altera eft, qua fuifti redimitus ex

an non invidia majora & pleniora omnia vi-

charitate, non enim collztari folum eft indi-

dere facit? quid autem oculis magis prefen-

cium , quod fis mundus ab invidia, fed etiam

taneum, quam ut vis ipía afpiciendi major

uod habeas charitatem , quz radices egerit.

reddatur atque vegetior ;

Ovidianos illos verfüus :

procg!itque ftatim

IIL. Exemplum Santtorum ; Nam teíte S. Au- S. Aug. 1

gulítino, id etiam beata civitas illamagnum in 12- de ci-

$Ut

Fertilior foges eft alieno femper in agro , !

hom

fe bonum videbit, quod nulli füperiori ullus Vit» € 39

na

Vicinumque pecus grandius uber babet.

inferior invidebit, ficut nunc- non invident

Ceriat

Archangelis Angeli czteri, tanquam nollet e(z

$. IX.

fe nnusquisque quod non accepit , quamvis fit

MEDIA.

pacatiffimo concordiz vinculo ei, qui accepit,

Cafüian.

i. Or

atio crebra: uti Caffianus fuafit, dicens:

obftrictus. EcS.Bonaventura S. Anfelmi fimili-

COH. l 80

Quapropter ne totum , quidquid in

tudinibus authoritatique innixus ait : Ibi erit

C. 17.

nobis vividum eft , & quafi vitali vegetatio-

tarn perfe&ta & beata charitas Juftorum, quod

ne S. Spiritus animatur , uno tantum hujus

unusquisque in tantum diliget proximum fü-

$ Ánto

mali moríu baáfilifcus interimat , Divinum

m p. :

um, quantum feipfum; exquo illud inzftima-

tit d. t

( cui nihil impoffibile eft ) jugiter imploremus

bile fequitur bonum, quod ita unusquisque de

IN

alterius bono vel gaudio gaudebir, ficut de

S. Chyf, auXilium. — Quod ipfüm etiam S. Chryfofto-

hom. 7. ad mus fuafit his verbiss Quanam morbi hujus

proprio ; proinde cum inennarabilis (itnume-

Rom.

medela inveniri queat ? conjunctim omnes

rus electorum,

j

quis, putas narrare füfficiat

preces fundamus, unam eandemque pro ipfis

gaudia beatorum.

vocem , tanquam pro energumenis edentes.

IV. Zternorum bonorum a[limationem procura-

Hi enim hoc infeliciori fane conditione funt,

$ t

re5 Nam ut Rich. deS. ViCtoreait: QuantumRich, a s.

quod furor hic nonni(i a certo animi propo-

eterna cognoícimus, tantum tran(itoria defpi Vi&ore p.

ln 3. mol

fito ortum habet.

cimus, & damnamus ; hzc eft enim illa pre- 2- in cant.

$. Laur.

II. Dile£tio fraterna ; uti S. Laurentius Juft.

tiofa margarita quam qui invenerit, quz prius * 9

Jutt. c.15.

fuafit, dicens : Qui ab hac peftifera tenta-

amaverat, libenter cuncta derelinquit.

Sl Greæ

cit.

l& m

tione liberari defiderat, proximum , tanquam

V. Se infimum omnium e[limare , qui enim.ab $. Ephrem

e vit, &

cocleftis regni cohzredem diligat, & com-

hoc morbo alienus eft, inquit S. Ephrem,

M LA

le&atur intimis vifceribus charitatis. Hec

nunquam aliorum profe&tu cruciatur ; de ho-

irt.

enim dilectio erga proximos non folum ex-

nore alterius non turbatur , neque de digni-

pellet a nobis omnem timorem, verum etiam

tate dolet, cunctos enim fe meliores preítan-

meritorum proximi participes efficiet, ejus-

tioresque ducit;indigniorem fe aliis, omnium-

dem nobis gratiam & benevolentiam conci-

que infimum reputans : ploriam propriam non

$. Gregdr.

liabit.. S. Gregorius malignos deteftatur in-

quzrit,non fe&tatur honores,gaudet cum gau-

P- 3. Paft- vidos, qui ex aliorum bonis fibimetipfis ma-

dentibus, adjuvat proficientes, & cum prz-

adm» 17 ]um acquirunt, cum tamen gaudendo de iis,

clareincedentibus exultat , & bene beateque

ex motiVo charitatis , illius boni, cui invi-

viventes laudibus celebrat.

dent, bonam fibi partem acquirere poffent,

. NI. Damna, que fecum affert invidia, ferio pon-

T

dicit enim : Quid infelicius iftis, quos dum

derare; NamutS. Chryfoftomusait: Si quemS. Chryt.-

ll 3. þln

conípeCta felicitas afficit , poena nequiores

videremus ignem manibus ac ligonem geftan- hom. 7. d

ll li

moliri , ^99*

reddit? Aliorum vero bona; que habere non

tem ; hunc «dem una cum altari de

ever-

Tituluus LXXV.. Iroidia, :

evertere, incendere, nonne fieret, ut ab om ni-

fa funt, fed eo, quo fibi viciffim congruuno

bus iis, qui rem forte fpectarent, lapidibus

unum fiunt. Undefit, ut pes per oculum

obrueretur, tanquam impius, & exlex ? quid

videat, & per pedes oculi gradiantur , orí

igitur? fi quis flammam geftet, hoc, quo uti-

auditus aurium ferviat ,. & ad ufüm faum

mur, igne edaciorem, invidentiam dico, non

autibus oris lingua concurrat , füffragetur

lapidum edificiademolientem,neque aureum

venter manibus, ventri operentur manus,

altare evertentem, fed quod longe, & altari,

Nimis itaque turpe eft, no

j

n imitari ,. quod

& lapidibus pretiofius eft , preceptorum zdie

fümus.

;

MT La

ficium fübvertentem , ac devaítantem , hic

—XII. Radic

em invidie vollere : näm utqu. Au-,g- Aug. de

i,

'8-

Chryfoft, qua demum venia dignus effe queat? Et ite-

uflinus dixit , invidia eft filia fuperbiz ;'flem Dee.

hom- 41« rum alibi :

fed ifta fuperbia nefcit effe fterilis : ubi fue-

N

Chyt

Illud etiam tecum femper verte,

0f r1,

hï Matt.

quia non majorem illi , cui invides, quam

rit, continuo parit. Suffoca matrem, & non..

tibi ipfi facis injuriam , cum te ipfum verfus

erit filia.

^

À Colofi,

mucronem impellas.

X Credere, fe omnibus Dei donis ind

p

V1I. Serio ponderare, quam difficulter. curabilc

effe ; fic enim facile tolerabitur , fi alii in do-,

d

Caffian. a- fj; boc vitium: id quod Caffianus fequentibus

nis excellere videantur.

pud Manfi - -bis oftendit :

Cundis perniciofiorem at-

XIV. Perfetlam voluntatis fue cum

äibina COf«

difc, 17,

n. 8«

que ad purgandum difficiliorem effe conftat

formitatem procurare: Sic enim decet cum Pfal-

invidiam, quz ipfis remediis , quibus reliqua

mifta: Particeps ego fum omnium time

ntium tes C9 |

extinguuntur, accenditur. Nam v. g. qui

cujiadimtium mandata tua.

damnuni fibi illatum dolet , largitatis com-

2

i

$. X.

penfatione curatur ;

qui de illata indignatur

ASCETIC A.

injuria , humilitatis. fatisfaCione placatur,

Quid illi facias , qui hoc ipfo magis, quod

I. hprz'mis no[Jo debet cyccta : quando mortale þeoca- $. "Thom.

te humiliorem ac benigniorem fentit, offen-

.^ "tum fit bac invidia , id quod S. Thomas (ic 1. 2. q.56.

ditur? quem non ad iracundiam cupiditas ,

explicat : Dicendum, inquit; quod invidia *f* 3

quz przmio delinitur, non injurie lzfio, aut

ex füo genere eft peccatum mortale ; genus

amor ultionis accendit, quz officiorum vinci-

autem peccati ex objecto confideratur. Invi-

tur blandimentis ; fed fücceffus tantum alie-

dia autem fecundum rationem fui objecti con-

!u Aug. lo'

nz profperitatis irritat ? Cui confentiens S.

trariatur charitati, per quam eft animz fpiri-

1;

, de d

S. Chryf.

Chryfoftomus fane preftat , inquit, ferpen-

tualis vita,

ecundum illud primo Joannis 3.

i & 0

hom. 27.

tem in vifceribus provolutum habere, quam

INos fcimus , quoniam iranslati fumus de morte ad

in 2. 8

Corinth,

invidiam interna latentem ; etenim ille me-

vitam , quoniam diligimus fratres. Utriusque aue

dicamentorum auxilio fepe evomi , & ali-

tem objeCtum, charitatis, & invidiz , eft bo-

menti ope mitigari poteft ; at invidia non

num proxtmi, fed fecundum contrarium mo-

in vifceribus fe volutat , fed in anims finu

tum, nam charitas gaudet de bono proximi,

invidia autem de eodem triftatur,

veríatur , eaque eft hujus morbi natura , ut

egre deleri, atque extingui poffit.

lL. NNo(fe debet naturam invidie , quam ex fe- S. Thom,

quentibus S. Thom« verbis colliget: In cona- a. 4-.

VHI. Confideratio creature univerfalis ; nam

r

S. Antoni- cefte S. Antonino, omnis creatura commue

tu invidiz eft aliquid tanquam principium , &

nus p. 2.

aliquid tanquam terminus. Principium qui-

tit. g. c.

nicat fe ipífam füo modo , fol omnibus pra-

lbec lumen fuüuum, & luna, & ftelle; terra

dem eft , ut aliquis diminuat gloriam alterius,

$-5.

communicat fructus fuos omnibus animali-

velin occulto, & fic eft füfürratio ; vel manife-

bus, & nihil fibi retinet; membra in corpo-

fte, & (iceftdetradtio. Medium autem e(t, quia

re humano fe invicem juvant, nec invidet

aliquis intendens diminuere gloriam alterius,

. pesoculo, quia nobilior eft eo, & eminen-

aut poteft, & fic eft exultatio in adverfis; aut

tiorem locum tenet, ícilicet in capite.

non poteft, & fic eft afflictio in profperis. Ter-

Uch, 4

S. Gregor.

IX. Térrena bona contemnere: nam, ut S. Gre-

minus autem eft in ipfo odio, quia ficutbonum

l.3. mor. eorius dixit, tanto quisque plus invidet bo-

delectat & caufatamorem ,

Vi&ore p.

odium.

"

?Fa triflitia. cgufac

/

», n cab

na przfentia, qu

d

apto minus ea ipfe *öontem-

f

ferit.

II Noffe debet caufam,

cur þdeo noxium boc ti- S Bonav.

ü 9'

S. Gregor.

X. 44d celeflia bona an

belare : ita izdem S. Gre-

tium cenfeatur , quia nimirum fpoliat bominem in. Dizt.

$ Ephrem

l. 5. nuor.

orius füafit his verbis: Qui livoris pefte ca-

omni bono, & caufa eft, quia odit & impu. ti'* !« c 4

c. 3:.

rere defiderat, illam hzreditatem diligat,

gnat omne bonum.

Alia vitia opponuntur

jevit &

vitt,

quam cohzredum numerus non angufítat,

uni virtuti, ut füperbia humilitati , luxuria

caftitati, avaritia largitati, & fic de aliis: Ia-

quz de omnibus una eft, & fingulis tota,

tanto largior effe oftenditur, quanto ab hac

vidia vero opponitur omni bono.

1V. ANoffe dehet cur tam difficulter curetur invi-

S. Cypr.

percipientium multitudo dilatatur.

de zelo &

XlL. Ommes proximos ut membra ejusdem cor-

dia; id quod S. Cyprian. commode oftendit,

invid.

poris my[lici intueri : (ic enim, ut nullum meme

dicens: Facilis eft cura, ubi plaga perfpicua eft,

brum alteri de fua fanitate vel felicitate invie

& citoad fanitatem; medela fübveniente, per-

det, fed congaudet potius , ita & nos de fra-

ducitur vulnus,quod videtur.Zeli vulnera ab-

ftrufa fünt, & occulta, hec remedium curz

trum noftrorum felicitate gaudebimus poti-

S. Gregor.

us, quam triftabimur ; ita S. Gregorius iterum

medentis admittunt, quz fe intra confcieutiae

l.3. paft.. (na(it dicens : Sic fünt univerfi confiflentes in

Jatebras czco dolore clauferunt.

1mo ut S.

] p

adm. 11- &de, ficut multa membra uno continentur

Zeno ait : Nec interrogatus poteft indicareS. Zeno de

hor t

e in pu- livore,

in corpore, qua per officium quidem diver-

Janguorcgþ :

erubefcit enim ánnunciar

3

Rom

j

blicum

54

Jibliotbece Manualis. Concienatorie

blicum , qui tabefcit irividia , quia amici bonis

bonum, ob quod alteriinvidendum incitamur,

& fücceffibus proximi ipfé confümitur , quia

perfugam invidiz noftrum facere poffimus,

fratris bona.füa mala fünt; bzc enim dicturus

uti bene S. Auguftinus advertit dicens : Tolle

S. Auguft,

iuperjJoan.

eít &ine dubio, (i velit, quz vera funt, dicere;

invidiam, & tuum eft, quod habeo: tolle in-

véram quoniam erubeícit , horum aliquid

vidiam,; & meum eft, quod habes. .

confiteri, récondit, & celat intrinfecas mor-

IX. ANeffe debet , ut .qïubhiaïm teü,c,Sälb'mof- Eccl. 7. v,

buin, ipfa-ejüs interna viícerà confumentem.

ne, calumnia conturbat fapientem , & perdet 8-

Neque ergo medicum languoris füi affumere,

robur cordis illius, maxime (i ab invidia pro-

neque remedii aliquid invenire poteít, cum

cedat, mature fe ad ejusmodi vela invidiz ab

przcipue omnes Scripturz repletz fint ver-

sliis füftiGende preparet; quis enim unquam

bi Dei medicamentorem , quibus poílint

virtutis amicus exercitio hoc caruit , inquit

i

E

4

iftà curari, fed inde quidem remedium non

5

re&dbe Petrarcha? percurre animo omnes tcr- Petrarclia

requirit.

rasomnia fzecula,cunctas hiftorias evolve, vix Dial. 35»

CN.ONoffe debet ,. cur. Ciriftianun pracipue boc

infignem virum hac immunem pefté reperies.

vitium dedeceat 5 nimirum quia tota lex Evan-

Poftea modum effugiendi docens fic loquitur s

gelica, quam adimplere debemus, in charitate

'Tolle mali materiam , malum omne fuftuleris.

& dile&ione proximi fundatur; cui invidia di-

Nimiis opibus pone modum ; quidquid eximia

PfWu ;

recte opponitur, & idco per charitatem Deus

Y i

fpecié inlammare animos poteft ; abjice vel

nobiscum commoratur : JDeus enim cbaritas

abíconde, .Si quid eft, quo carere nolis, aut

efl , qui manet in cbarüate , in Deo. manet - 69

«

nequeas, modefte utere ; invidiam, quam ine

Deus ine), . Si quis peoi

5

sinfpiciat, inquit

$. Cypi.. Cvprianus, inveniet,nihil magis Chriftiano

"

À

folätiiiï;?äfpbratä ,hufmh.as lgni;,i

e

cavendum, nihil cautius providendum;

a

"

quam

i doeel,

*«

i

H

né quis invidia & livore capiatur.

g .»:y r

S. Hicron.

V. INoffe debet, quam dijficile fit, evitare a

linam

-« CONCEPTUS

'*PR

JAED

icABILED, -

,

to.9. €P- invidiamy id quod S. Hieron. his verbis often-

X

occafione. thematis : Qui invidet , mbzl Ecclef. 14«

4 d

üre

dit : Sed dicet aliquis, quisquis vitare invi-

M

cellam.

e[t illo neguius: poteft explicari gravitas v 6.

diam cupit, timeat pluribus innotefcere, vel

hujus vitii. 1. Quia fumme perniciofum eft cor«

placere. Ecce juftis Abel nullos habuit, qui-

pori (quod ficut tinea corrodit, & ficut putre-

bus innotefCeret, vel placeret, & tamen invi-

do olium confumit ) Znime (quia ficut invi-

diz odiüm vitàrenon potuit. Erratenim; qui-

dia diaboli mors ia otbem introivit ita & in

cunque absque hominum amicitiis contrahi

animam intrat , & velutradix omnium malo-

non poffe opinatur invidiam. cum illa nontam

rum, fons cladium , & feminarium delicto-

Dl :

huinanas àmicitias, quam (olam Dei amicitiam

rum;extreme calamito'um facit) Fame ( quia,

Vil

rofequatür. Unde ne ille *qüiäem?äbsque in*

ut fupra ex S. Cbryf, dictum eft, ipfis feris &

vidiz infeftatione effe potuit , qüi vel foli Deo

dzmonibus deteriorein facíit. 2. Quia fumme

laceregeftierit; fafficit enim ad irividie fti-

calamitofür eft vitium 3 nam, ut fapienter Card,

riulos incitandos , fife illi placere cog

&

Bellarminus advertit,nihil eo eft miferius ; cz- Bellarm.in

ultra qüem alius effe non poteft. '

5

teris enim vitiis aliqua vel utilitas (ut furto) Pfalm. 9o.

$. Hieron.

VIi. JNo[je debet. etiaim. pevfe

3

10

if /tudzojïs boc

; -'I-;o.

vel voluptas (ut luxurie) vel honor (ut am- €onc-

$

ep.146.2d ojjium non parum tn[idiari , id quod claris verbis

bitioni) comparatur; Sola invidia nihil prz- ..

Dam.

S. Hicronymus'dO'c*u'i*tï'dijcensä: Utfoli.Deo pu-

ter continuum aceriimumque dolorem ha-

ram clementiam derelinqui , filiorüm Zebe-

bet. 3. Quia tenaci[Jmum eft vinum: nam, ut

dziconfideremusexemplum; proquibus cum

S. Greg. recte dixit, mala cetera habent ter- S.Cypr. in

mater mota pietati$ affe&tu nimis grandia po»

minum, & quodcungue delinquitur, delictiferm de

ftulaffec ;. reliqui decem difcipuli indignati

confümmatione finitur : in latrone conquiefcic2elo-

S.Bernard. (ant, Quod etiam confirmavit S. Bernardus;

Ícelus homicidio admiffo, & przdoni rapaci-

dum dixit: Metientes nosmet ipfos nobis;

tatem ftatuit przda poZeffa. . Invida termi-

at

fentimus aliqui noftrum pro nofítrz infirmi-

num non habet, permanensjugiter malum. & -

tatis experientia, quam rara fit virtus alieng

non invidere virtüti , nedum eaudere ad il-

tine fine peccatum. Vide Henric. Engelgr. in

Dom. f. poft Epiphan. Tom. 2.

lam , nedum etiam tapto plus, quam ad pro-

priam quemque gratulari, quanto fe perpen»

.JL: Ex occafione thematis : Imäz'did.dilaboliuSaü.iäa.- Vs

j

mors. intvoivit in orbem terrarum : oftendi pote 24« «5

derit in virtute fuperatum.

NH ANo[fe debet , folidusn molum evitand

i'ih-

eft, quam commune fit hoc vitium , quamque

ibidem.

adeo vere dixerit quispiam : Invidia in coclo

vidiam: quale pre cateris offerc S. Bernardus,

dum fupra citatis verbis fübjungit : Et quane

concepta (perluciferum) in aulis nata (hinc

enim ars primaregum eft . poffe invidiam pa-

do, ait, ego proficere poffum , qui fratri invi-

deo proficienti? Si doles , quod invides, fen-

ti) in monafteriis educata ( ubi vel maxima eft

occafio de fpiritualibus bonis invidendi ) in

tis, fed non eonfentis, Pafíio quandoque e

Xenodochiis mortua eft ; quze omnia fufius

fananda, non a&dtio condemnanda. "Tantum

non illicrefideas, iniquitatem meditans in cu-

apud Engelgr. l. c. S. 3. explicata vide.

bili tuo, qualiter videlicet foveas morbum,

IIf, Ex occafione thematis : Zfn oculus tutis Matth. a0.

fatisfacias pefti, perfequaris infontem, bene ab

nequam eft, quia ego benus fum? poteft dici reQte v. 15.

illo geftacalumniando, deprimendo, perver-

dictum effe a Siracide: Nequam eft oculus

tendo, atque impediendo gerenda. Non pa-

ince

.(r'p;a:'g&is autemammus)lxvxdl ; atque adeo

rite

rum eciam proderit; fi bene pond ;cr'þ:?:ur,lqubd

Titilus LXXV.: Invidid: -

53

ritoilli applicari commune illud proverBium :

Mpf

Qui fibi nequam ,. cui bonus? . Non enim 1.

ALII C

bonus eft DEO; cujus providentiam taxat &

ONCEPTUS

NU o

calumniatur , dum ea proximo invidet &

PRAEDICABILES. —

non data fuiffe optat ; imo ex Dei.bonitate

Qualitas.

:CI. 7, '.

occa(ionem malitie fümit, quod fignum eft

perditiffime nequitiz. Nec 3. bonus eft fro.

'I-o

Uzrunt nonnulli, cur Red&mþtori pré Manfi

ximo : utpote cui bona invidet, minuit, ca-

-crimine lx majeftatis non imputa- difz. s,

lumniatur, eripere conatur ; mala autem op-

rint, quod miniftris publicz juftitig fefe op- n. 7-

-

tat, & totis viribus procurat. Nec 3. bonus

pofuerit : fiquidem haud improbabiliter prz-

eít /ibi : quia,- ut loco citato Siracides dixic,

fumi.poterat, quod Petrus intimus cjus di-

t |

nequam eft oculus invidi, avertens faciem

fcipulus vel ipfo fciente, vel falrem ad mi-

il 15

fuam, & defpiciens animam füam, quam in

nus ratificante , auriculam Malcho, qui li-

hac vita & altera graviílimis . cruciatibus

Gorum caput erat, amputarit ; at vero in

cruciari facit. Que omnia fufius explicata

promptu eft refponfio, íi confideretur, quod

videri poflunt apud Fa

[

brum conc. 6.f:in-Dovm.

ad probandum corpus deli&i neceffum fue-

Sept.

rit, fimul etiam publicare miraculum a be-

Prov. 25.

AV

. Ex occafione: thematis-: Ne coinedas

nigniffimo redemptore patratum in ejusdem

V. 6'.

cum bomine invido, poffünt proponi remedia

auricule reflitutione; quia igitur miracue

pro curando invidim morbo, videlicet r.

lum iftud juftificare potuiffec ejus innocen-

Contemptus omnium , quz: homines in mundo

tiam;-fan&titatem, omnipotentiam, divini-

eeftimare folent 5 nam fic materia invidiz tol-

tatem;, fatius effe duxerunc, . (i pratenfum

litur. — 3. ZEflimatio rerum celeflium : - facile

delidum iftud füb filentio przterirent, ut

quippe aliis relinquit terreftria, qui melio-

füam tanto. conimodius invidiam explere

rem fibi in.coclo hereditatem paratam effe

oflent5 nam invidorum lin

gua; bona nql-

novit. :3. Zfmor proxümi : . hic enim faciet, ut

j

a

tenus profari poteft.-

hus

$.

omnium aliorum bona communia judicen-

II Aptiffima eft illa a

b 'aquila«-dcfumpfälbidem

tur, atque adeo proximo non invideantur.

fimilitudo, quz Deo attribuitur: Aquila enim 4fc. 6.

4. Zmor Dei: fic enim voluntas ejus, qua

pullos fuos ad radios folis, an füi fint, ex-"* 5

omníia.fua dona cum fümma fapientia divi-

plorat; quod fi enim irretortis oculis lucis.

dit, fufficiet, ut nullum cuiquam bonum in-

illius reflexum conftanter fuftinere poflint,

videamus. Vide hzcomnia fufiu

eos tanquam filios füos agnofcit, & nutrit;

s:apud,Fa-

*

brum conc. 7. in Septuag. -

fecus vero, tanquam adulterinos a fe rejicit,

Pfal, 36,

V. Ex occafione themaci

s: Nolemelari in

& derelinquit. Deus nofter in Deuterono-

v. l.

malignantibus , meque zelaveris facientes iniquita-

mio c. 32. aquile his verbis comparatur: Si-

tem, poteft breve compendium omnium do-

cut aquila provocans ad volandum pullos fuos , &

&rinarum ad vitium invidis pertinentium

fuper .eos volitans.

Hic igitur eos,: quos felici-

tatis alienze lucem conítanter & irretortis

]lerm.it

proponi. Et r. quidem dici poteft, muni-

tionem invidiv in triangulo effe edificatam,

oculis adípicere poffe videc, blande recipit,

dm. 00,

ex quorum uno angulo refpicit altam.civita-

& tanquam filies adoptivos delicate demul-

-HC. !On

tem; ex altero latiffimam & fertiliffimam pla-

cet; aliis vero, qui fplendorem boni alieni

nitiem 5 ex tertio profundam vallem ; quia

videre nequeunt, tanquam filiis adulterinis

invidus tres fpecies hominum odit : füperio-

gratias füas fübtrahit, & defolatos relin-

uit.

GN

res, quia non eft illis zqualis : z:quales; quia

Oypt. än

funt equales : inferiores, ne fiant equales.

: "MI. Author operis imperfe&i rationem af Author

m

^

lo

2. Dici poteft eam habere tres portas, qua«

fignat, cur Spiritus fanctus füper Jordanemimperreai

rum prima defendatur a Cain duce eorum,

formam fibi columbz affumpfcrit 5 indequeoperis

motivurm fibi eruit probandi, quod, ubi cha- '9?» 4-

qui alterí gratiam Dei invident : altera a fra-

tribus Jofephi propugnetur, benedictionem

ritas eft, ibi diabolica nidificare nequaquam

rerum temporalium invidentibus : tertia a

poflit invidia: ideo Spiritus fanttus fpeciem

pontificibus Chriftum accufantibus poffidea-

columbz fu(cipit, inquit, quoniam pre omni-

tur, qui propter honores & dignitates alteri

bus animalibus hzc cultrix eft charitatis;

invident. 3. Dici poteít eam habere tres

omnes enim fpecies juftitiz, quas habentfer-

p 5-' Y

laterales muros, ad tres filias feu actus prin-

viDei in veritate, pofflunt habere & fer-

vi diaboli in fimulatione. Habet enim diabo-

cipales illius fignificandos, nempe odium; de.

tra&tionem, & gaudium de malo alterius. 4.

lus & manfuetos, & humiles, habet caftos, &

Dici poteít, arcem ipfam effe focdiffimam,

eleemofynarios, &jejunos ; & omnem fpe-

& telis aranearum, quz funt fymbolum in-

ciem boni; quam creavit Deus ad falutem ho-

vidorum,. repletam.

j. Eam effe merito

minum, ipfam fpeciem & diabolus introduxit

totis viribus impugnandam, eo quod per il-

ad feduCtionem, utinter bonum verum, & bo-

num fimulatum confufio fiat, ut (implices ho-

lam gtaviffima damna corpori, animmz & bo-

nis temporalibus inferantur. 6; Optimum

mines, qui boni veri, & boni fimulati differen-

tiam intelligere caute non poffunt, dum quz-

a"ho ao'

autem ad eam expugnandám medium effe,

fi ignis injiciatur geminz charitatis, DEI fci-

runt bonos Dei viros, incurrant in feductores

diaboli. ; Solam autem charitatem Spiritus

4

licet & proximi . De quibus vide fufius Mar-

cbantium

"

fan&ti non poteft immundus fpiritus imitari,

in tubgi tfac;';rd. t

ra&..kg.v : le&. 6. 7.

L

Omnis ergo fpecies juítitiz in impoftori-

bus

46

Bibliotbece. . Manualis Concionatoriae

bus invenitur,fola aütem gratiz verz charita-

enim fa&o, inquit D. Chryfologus, hancin re»

tis non invenitur, nifi in folis fervis Dei. Ex

probo preponderare videbis. Dic fodes, cur

quo difcurfu certam hanc deducere poffumus

non periit, ut fibi iiceat adire Lazarum, eique

conclufionem, quod, ubi invidia eft, charitas

füam neceffitatem proponere, fed potius pe-

& amor Dei ac proximorum effe non poffit;

tiit, ut Lazarus mitteretur ad ipfum? . Laza-

ac proinde fecure, non vero temere judicabi-

rum mitte, quo? ad infernum de gremio, de

folio füblimi ad profundiffimum chaos, ad tor-

mus, fi credamus, quod in anima hominis in-

No-

vidi damon, non vero Deus habitet. Id quod

mentorum ftridorem de fan&ta quiete.

tandum quoque eft, quod facer textus dicat:

fequens Richardi de S. ViCtore, propofito no-

S, Chryf.

ftro congruentiffima confirmat fententia di-

Videns Lazarum in finu ejus, Uübi D. Chryfofto-

conc: 3. de

mus ait : Diviti mortuo augebat exitium accu-

centis : invidia non penetrat pectus,quod cha-

8ZaTe

ritaris perfedione munitum invenerit,

bitus in gehenna, & profpectus delectationis

IV. Certum eít, nonnullos ex fpiritibus

Lazari, ne folum tormentorum natura, fed &

rebellibus a Deo in aera collocatos effe, ibi-

collatíone honoris illius intolerabilius fentiret

ue manere, hoc enim verba illa Apoftoli in-

fupplicium 5 Deus igitur ex induftria ita di-

inuant : Contra: fpiritualia nequitie in celeftibus.

fpofuit, utdives epulo ex inferno videret feli-

At vero, inquies, quid pcenz in fe habet, in

citates & gaudia Lazari, ut illis invidens,

aere demorari illos, qui inexpiabilia, & atro»

lus ab illis, quam a flammis cruciaretur 5 ze-

ciffima tormenta merentur?

Advertendum

o magis incenditur, quam gehenna.

.

V. S. Vincentius Ferrerius circa

latus

Re- s. Viaui

igitur, fpiritus illos relegatos effe in talemlo-

cum, ubi in medio interecclefiam triumphan-

demptoris lancea apertum fic difcurr

it: Septi: Ferr. in

Dic, Dom. I.

tem paradi(i, & militantem, quz in terris eft,

mum opus Chrifti in cruce fuit lanceatio.

poft Pze

pofiti degunt; ubi proinde furfüm afpicien-

quomodo poft mortem unus militum aperuit

fChl.

tes gloriam coangelorum füorum; quos in

lancealatusejus, Joan. 19. Quare voluit hoc

ccelis reliquerunt , & animarum beatarum,

fieri? Refpondeo, quod ad dandum nobis

€x horum corporum luto egreffarum ad oc-

exemplum, & inítructionem vitandi pecca-

cupandum fedes; a quibus ipfi infeliciter pro-

tum invidiz ; alia vulnera voluit Chriftus re-

Japfi fünt ; deorfum vero refpicientes, quo-

cipere, dum viveret, fed vuluus lateris poft

tidie vident aícendentes ex nobis mortalibus

mortem. Ratio, quoniam alia peccata mortas

ad gloriam, inten(iffimam experiuntur poe-

lia omnia habent quid boni, vel apparens bo-

nam, propter invidiam, qua bonum noftrum

num. Dic.v.g deomnibus. Primo defüperbia,

S, Dern.

zemulantur.

Unde S. Bernardus ait: Diabo-

quia dele&tabile videtur füperbo, quod hono-

fer- 54. in

ratur &c. & fic de aliis. Sed peccatum invidia

lus in poenam füam locum in aere medium

Cant.

inter coclum & terram fortitus eft, ut videat,

nullam habet rationem boni, totum eft mors;

& invideat, ipfaque invidia torqueatur. Hinc

quia invidia non eft nifi delor de bono alte-

S. Anton.

S. Antonius dixit: Magnam poenam faceret

rius, quiin corde confiftit, licet etiam oftenda-

de paff.

Deus invido, (i ipfüm poneretin gloria'para-

tur lingua; item de aliis plagis Chri(ti exivit

DN

fer, 4«

di, quia ibi totaliter excecaretur a gloria

folum fanguis, de ifta fanguis & aqua ; ratio

puE

proximorum;, & a luce beatitudinis ipforum;

eft, quia calefit invidus, gaudendo de malo

TT

experiretur enim in paradifo quendam per-

proximi, ideo exivit aqua ad refrigerandum,

petuarum grumnarum infernum , quia toti-

Secundo frigeícit in amore & bono proximi,

[

dem habiturus effet carnifices. quot fünt in-

ideo fanguis exivit ad calefaciendum.

numcrabilesa

n

VII. Veterum commentum eft, evocata

s Did, Nif.-

fione beatifica fruuntur.

geli, & animz beatz, quæ-*sfig

P

ut de canendi 2* ?. in

in pugnam a Sirenibus Mufas,

abb, poft

V. Luc.16. legitur, quod epulo inferna

li

füavitate certarent. QCantarunt utrimque , ,

'ome

elevans oculos viditin finu Abrahz Lazarum;

AT

triumpharunt canorz Mufz, exqueSirenibus ,,,

€

2terna felicitatis primitiisperfruentem. Pa-

plumas avulferunt, e quibus fibi coronas con- "

ter rábrabam, inquit, miferere mei, & mitte Laza-

fecerunt in victoriz fignum, inquit Claudius

vumy, ut intingat exwemum digiti [ui in aquam, &9

Minoe in emblem. Alciati.

Omnia hzc fin-

vefrigeret linguam meam, ^ Ubi quzrendum ve-

xerunt veteres, ut fignificarent,

u

idquid

à

nit, quidnam igfelix hic epulo füblevaminis

falfze, & fallaces Sireng contra doctas Mu-

ex unica aquz f(tilla linguz ejus immiffa fpe-

fas, vel invida penna fcripferunt, vel &mu-

rare potuerit, fiquidem per experientiam vi-

la lingua effutierunt, quo inclytorum homi-

demus, quod ftille aque in ignem ardentem

num ampliffimas virtutes, & przclara faci-

conjici foleant, ad augendum potius, quam

nora obícurarent, id in illorum gloriam ma«

ad diminuendum flammz ardorem? Dubium

jorem cedere, coronarique eos ad pompam

S.Cyryfol. hoc folvit D. Chryfologus inquiens : Ut vi-

pennis, quibus obfufcandos emuli fpera-

fet, 127. deo, quod agit dives, non eft novelli doloris,

bant, quz detegunt plurimum, & illuftrem

fed livoris antiqui; & zelo magis incenditur,

faciunt, quem detrahere, & obícurare vo:

2

quam gehenna. Eftgrave illismalum, eft illis

lunt bomines.

incendium non ferendum, quos aliquando

VIIL. S. Paulus ut przevaricatos Galatas Ibidem,

habuere contemptui videre felices. Ubi fpe-

intellexit, atque ab obedientia, quam debe-

ciali confideratione digna funt verba illa: Ze-

bant Evangelio, defciviffe neque Deo, quzilli

lo magis incenditur, quam gebenna. Mittatur

debita, exfolviffe, hzc illis fcripfit : O infenati

ex una parte bilancis peenarum infernalium

Galate , quis vos fafcinavit , mon obedire veritati ?

atrocitas & eternitas, & ex altera parte livor

Gal.3. Faícinare proprie fignificat malum ab

infeftis oculis profe&tum , quod Hifpani mal

& poena, quam annexam habet igvidia ; hoc

de

Tituus LXXF. lod (

$7

de ojo, malum oculorim, & ao jar a uno,

rarum orbe inelytiffimi, & celebratiffimi, qui-

hoc eft oculis intentis aliquem inficere di-

que in facro fams templo locum editiffimum

cunt, juxta illud Virgilii in Georg.

magno fuo merito gloriofiffime occuparunt?

. Nefcio quis teneros oculus mibi fafcinat agros.

X. Symmachus fingulari cuidam fuo ami. Ibideu.

Cum ergo Apoftolus ait: Quis vos fa/cinavit ,

co, hzc prster alia fcribebat: Gratularé mi-

tale eft, ac íi dixifet, quis vos infeftorum

hi de magna felicitate, que mihi Romz ob-

oculorum contagio corrupit, five infecit?

tigit, fortunatiorem me nulla feculorum fu-

Grecus textus apud Theophylactum habet:

periorum ztas vidit.

Quznam illa profpe-

nf

n6 d

Quis vobis invidit? itaque invidere, & inten-

ritas tantaSymmachi fuerit? varias multis ho-

ii

tis oculis faícidare, idem fünt. Quasro nunc:

minibus ftatuas Romz erexerant, fadtum au-

Quonam tendit fafcinum , quoque noxii fpi-

tem, ut ipíius fimulacrum no&dte quadam

ritus ab invidentis oculis profe&ti vadunt?

deje&tum fuerit, czeterorum ftatuis falvis, &

In foedasne res, an in pulchras? — Experien-

inconvulfis. Dicebat ergo füo familiari Sym-

tia docet, nunquem res fordidas fafcino ob-.

machus: Gratulare mihi de tam felici evene

noxias fuiffe, & rifum excitaret, (i defor-

tu, de tam benevolente fortuna. Ergone vo--

mem mulierem fafcinum paffam intelligere-

lebat, ut de hac re fibi gratulatum veniret

mus, cum eos folos, quos liberaliori forma

amicus, quod ftatug gloria nudatus effet ,

benevolentior natura ornavit, fafcinum in-

quz omnibus aliis manferat integra, unum-

« Vil

fe&etur. ltaque fpecies queedam affentatio-

dT

lt

que ac folum ipfius fimulachrum ex omnibus

nis eft hzc iafirmitas, & quoddam boni ge-

humi dejedum? Imo vero hoc magis poftu-

om, l,

nus hoc malum, gratiamque inire apud fz-

L]

lare videbatur, ut quis illum mifereretur, &

oft uj

dhi,

minam poflis, fi fafcinatam dicas, poftquam

deploraret finiftrum ejus cafüm, & tam info-

hoc faícini malum folo elegantioris formse

lens facinus vehementer vindicaret.

Quid

bono eít infetum. . Ergo cum Apoftolus in-

ergo Symmachus tunc gratulationem expe«

vidiam fafcinum vocavit, velut adulatus in-

tiit, quando injuriarum depul(ionem, & vin-

vidiofis füit, & a quadam formz praítantia

dictam poftulare debuerat? Caufam, cur fibi

ac dignitate eos tacite commendavit, nifi

gratulationem fieri voluerit, magnus Senator

enim eximia effent fpecie, nunquam eos ma-

reddit, dicens: Quod ego folus torqueo cor-

lum illud appeteret, aut invaderet.

Itaque

da liventium, folus mez gloriz clavis confi-

S. Paulus, ut vult Theophilac&tus, cum Ga-

go invidorum animos, cujus folius demoliti

latas fafcinum & invidiam paffos dicit, eo-

fünt ftatuam, cum ceterorum figna relique-

[

dem verbo multa przclara ab illis fieri, aut

rint fuis bafibus fübnixa, vel inconcuffa. Cur

gefta fuiffz, indicavit, invidia enim dentes

immane quorundam odium fanguinariis den-

non nifi talibus rebus infigit.

Cum -dicit,

tibus erectam mihi ftatuam invafit?

Quia

quis invidit, indicat illos

.res dignaæjnvidi-g

ft

udia rerum magnarum me occupatum ha«

committere. 4

À

bent, quia virtutibus antecello, & de przcla-

Did. Nyf. - IX. E(tcuidam zgre

ex inVïciia", quath (ufh-

ris aliorum facinoribus triumpho. Ergo cum

L

P. 1. Polit.

net, aliena, dolet fuam egritudinem, ejusque

fimulacrum meum dejecerunt, me ad altio-

L$.C 1« curandz:defiderio rationem confülit, qua

rem glorie gradum extulerunt ; cum imagi-

nobilis medicus eft fanandarum animz: pafz

nem meam fÍolo affixerunt , me in editioris

fionum, paratas femper, easque efficaces, &

faftigii celfitudinem evexerunt; cum effigiem

jd, Mf

falutares habens medicinas. Eheu, 'mifdr-pm

meam luto platearum oblitum confpurca-

. 51

me ! clamet eger, cui omnes invident: qua-

runt, virtutum mearum picturam peuicillo

bb poft

propter enim omnes me perfequuntur, fum-

livoris & invidiz illuftrarunt. Itaque gratue

"of 5

que & linguarum fcopus, & calamorum ne-

lare mihi de probro, quod me boneftat ; de in-

lmd(.

gotium, & unicum omnium confabulationum

famia & ignominia, quz me nobilitat; de una

argumentum. Occurrit huic anxietati ratio,

vero vel maxime dejeCtione ftatuz, quz me

compeícit fuüfpiria , refpondet querimoniz

exaltat: Nam cum fim invidiz fignum & fco-

dicens: De qua re mifer & ignave expoftulas,

pus, procul dubio etiam Phoenix fuüm gloriz.

cujus tanta eft felicitas? Gloriofiffimus dolor

Quamobrem gratulare mihi, quod ego folus

eft, quern pateris, nobiliffima zgritudo, qua

torqueo corda liventium; lztare de invidia,

gravaris, honorificentiffimus morbus , quo

quam patior, fi me fortunatum videri cupis.

laboras, & faluberrima infirmitas, quam fu-

Qu namque major felicitas quam ipfiusmet

ftines. O quam feliciterinfirmaris! O quam

invidie manibus vapulare, & afflictari? -

fublimis jaces, qui ex hujusmodi malo de-

XI. Didacus Nyffenus in Politico ait, füaldem.

cumbis! QCum enim tuus ille de aliorum in-

fententia, invidere & magnificare aliquid, fic

videntia natus fit dolor, non eft alius, cui ma-

unum idemque effe.ut videatur,non poffs ma-

gisinvideri queat.

Vix infignem virumhuc

gnitudinem rei cujuspiam melius declarari,

immunem pefte reperies, inquiebat Petrarcha

quam fi invifam five invidia exagitatam fuiffe

lib. 2. de remediis utriusque fortunz, dialogo

bidut

affirmes. Sic accipio dictum quoddam S. Ze-

32. cunctas hiftorias evolve, non poffünt igno-

nonis, inclyti Martyris Veronenfis, qui, dum

ti tibi effe quam plurimi, quorum comitatu

animorum robur apud fe reputaret valentiffi-

non folum confoleris, fed & glorieris; velut

morum illorüm trium juvenum a barbarore-

dixiffet: quid fortem tuam tam mifere de-

ge Nabuchodonofore in ardentem fornacem

ploras? Quid de malo, quod pateris, tam

conjeQorum, quz his adornata erat, qui fta-

acerbe quereris, cum invidiofus factus ex eo

tuam illius adorare recufarent, ajebat ; Rex

«gre habeas,quo laborarunt viri ex toto ter«

non. inviderat, pueris , [i.mon eos pracepilJet ardere..

& P. Lobn, Bibl, Man. Tom. 11.

9 €

»

Biblotbece Manuslis Concionatorice

58

Hc ille ferm. ". de Daniei. ,Qïid fibi vult,

Ex invidia Deus hoc prohibuit, ne efficiae

mini ei Cmiles in fcientia. . Ecce error 5 fic»

quod ait, extra invidiam regis fuiffe heroi-

cos illos pueros, nifi juffu ejusdem flammis

que exinde

funt.

errores in mundo mglciplicgti

uftulandi traditi effent? quid illi egerunt in»

ter medios flagrantium flammarum globos?

XIII. S. Patriarcha Abraham, cum in terra

Pe&oris fortitudinem & maguitudinem ani-

Paleftinorum moraretur, ita auctus eft divi-

mi oftenderunt tantam, quanta ad id tempus

tiis, ut certarec cum opulentiffimis terrz il-

vifa nulla fuerat.

Qui horrorem fornacis

lius de facultatum affluentia. . Viderunt hoc

iftius contemnebant, & flammantem iftius

Palzftini, & inviderunt fortunz illius, emu-

ignis draconem afpernabantur, & ardentis

lique tante felicitatis dixerunt cum fuo rege:

Recede a nobis quoniam potentior mobis fatlus &s

monfítrum incendi ridebant, ii fortitudinis

humanz limites communes longe excefíe-

valde, Genef. 26. .S. Joannes Chryfoftomus S. Chryf,

€ant, Res autem iíta zque & miferum regem

non fatis poteft admirari di&tum hoc Abime- in c. 26.

pudefaciebat, & valentiffimos juvenes hone-

lech regis, quare attonitus exclamat : Ma- 7*'*

ftabat, fic, ut in eadem fornace proderet fe,

gna malevolentia ! quis parem vidit ftulti-

& horum invicta fortitudo animi, & illius

tiam ? cujus gratia abigis juftum ? numquid

imbecillitas pe&toris, virium infirmitas, cu-

aliqua in re tibi nocuit ? num injuriam tibi

jus.arrogantiam incomparabili fua audacia

intulit? Oportebat eum ,. quem omnium

fubegerunt & comprefferunt.

ltaque rex

Deus tanta gratia profequebatur; Dei exem-

cum eos igni tradidit, excelfitatem animi eo-

plo magis fovere, ei ferviendo, ut honore in

rum, & przftantiam illuftriorem reddidit,quo

illum collocato , etiam ipfis divinum fibi fa-

enim gravius periculum, eo amplior gloria

vorem conciliarent.

Quare vero Abraha-

ejus; qui illud fübit ; quo efferatius aliquod,

mum; pro exemplo Dei , non modo non fo-

& terribilius monftrum, eo majorem fplendo-

vent, rieque tantum non favent illi, aut fer-

viunt, verum etiam inhumanos fe exhibénts

tem confert füo domitori ;. quo potentior

hoftis, eo magnificentior virtus illius, a quo

& cedere loco jubent? |Quid cecavit illos?

fuübigitur. Propterea S. Zenon ejusmodi glo-.

quid rem tam inhonorificam fuafit? . Quis

riz occafionem , & triumphi talis caufam;

vero tam malus coníültor effe poterat, quam

vocat invidiam dicens: Rex non inviderat

invidia ? (ic fe habet invidia, inquit ibidem

Mzrch

pueris, fi noneos precepifler ardere, hoc eft,

Chryfoftomus : quz nihil cum ratione ope-

t

ton magnificarat, non illuftrarat, non emi-

ratur. At fi ex arbitrio invidizagebant, quid

Stel

d

nentiffimo gloriz gradu eos ccllocarat, nifi

mirum , quod nihil re&te facerent, fed in

Teíà

incendio fornacis fubjeciffet.

Nam invidere

omnibus errarent:

&

cuipiam, & in coclum illum laudibus efferre;

XIV. Narrabat fomnium füaum

deeph fra» Ibidem.

»torfus idem eft. Quod enim quis invifus eft,

tribus de manipulis, fcilicet vidiffe per fopo-

id amaguitudine meritorum illtus nafcicur, &

rem, quafi pariter ligaffent manipulos, fuus

In-

ab ornamentis virtutum, quibus affluit.

autem manipulus altius omnibus. confürre-

vidia ergo gloriam adfe

xiffet. Indignabantur fratresillius, & quod ta-

X

rt invidipfo,' probrum

fuo authori.

lia audirent, & quod illum patti fe chariorem

Qvid,

viderent, hinc oderant illum; neque jam vel

fl

— Damnum.

&quis oculis afpiciebant, vel pacifice, humas

- XII. Serpens, qui Evam convenit, nomïhe

neque alloqui poterant. Facdtum etgo, ut;

cum illis rurí agentibus:cibos ferret, & pro«

'generico a Moyfe ferpens appe latur: Serpens

erat callidior cuntkis animantibus terre ; hunc au-

cul inde vifüus fuiffet mutuo dicerent: Kcce

tem bafilifcum fuifle, verifimile eft, quia in-

fommiator venit, wvenite occidamus eum, €$' tunc ape

vidia diaboli mors introyoit in orbem terrarum.

pavebits quid illi profint fomnia fJua, Gen. 37. v.

8. A-mbr.

Unde S. Ambrofius ait: Si non effet bafili-

20. - S. Bafilius Magous fratres: Jofephi. tali

dilemmate convenit, & convincit de magna

lang

in c. 3.

fcus, nunquam per ejusinvidiam mors intra(-

Pn 15

L

,

Gen,

fet in orbem terrarum.

Invidia namque dz-

inopia judicii, quorum tale fuerit de fratre ju-

fül

monum ad prxcipitandos protoparentes no-

dicium : Si vera eíTent lofephi fomnia, qua

flros exftimulavit ; quz eadem paífio & hos;

ratione potuit effici, ut non omnino ea evee

dum in ícientia & effentia inferiores proprio

nirent, quz predixit? Sin falfa, cur invide-

Creatore haberi nollent, ut manum ad po-

banterranti, & decepto? hzc ille hom. de in-

mum extenderent, induxit, credentes, ita fe

vidia. Si ex vero Dceo eraot fomnia, ejus-

Tide

divinitatem & fapientiam Dei participaturos,

que decreto przfinita, adeo futura, qua per

cujus vitii progreffumS. Anton. difcutiens in-

fomnum przvifa, fruftra iis per occifionem

fratris occurrebant, quem Deus refulcitare

quit: Omnes errores hominum procefferunt

ex primo errore primorum parentum, quem

poterat: fin falfa erant, hoc eft, mera fomnia

feminavit diabolus ex invidia ; unde dicitur

tantum, ftultiffime ei invidebant regiz maje-

lbij

$90

Sap. 3. Deus creavit bominem inexterminabilem,

ftatis dignitatem,quam tantifper,dum fomnia-

qui fcilicec non potuiffet errore decipi, vel

bat, habere putabat. Quare ergo innocen-

corpore deficere, fi obediffet 5 invidia autem

tem puerum vendiderunt, & poteftati Iímae-

diaboli mors , Ícilicet animz & corporis, in-

litarum negotiatorum ceu vile mancipium

sroivit in orbem terrarum ; nam ex invidia fua,

ro tam vili pretio tradiderunt?

So Baü-

ut hominem dejiceret, errorem & falfita-

ius dicit: Sic in Jofephum erant animati, ut

tem propofuit dicens : nequaquam moriemini ;

quid facerent, nefícirent. Nemini coecitas

l

parats

LUN

ecce falíitas 5 /cit enim Peus &e. guaii dicats

ho.rum videatur mira, "ab queccd

rege«

| *-Tz;tulus LXXF. lmoidia.

59

regebatque invidia , quid illi re&e , atque

eorum unus quanta hxc, inquit, invidia eft,

erdine poterant? Quomodo deliberare in re

non pateris, ut eo cibó vefcamur , quem tu

licet aperta & manifefta ? Ubi invidia , ibi-

capere nec velis, nec poffis. Qua fabula re-

dem confufio imperat , & omnia occupat.

&e invidiz malignitas defignatur.

[]

VIIH.. Canis Sophis Indorum regi

s in certa- Elian.«l.a.

Aut fi non eft itaj videte quid egerint; poít

quam vendiderunt illum , ut diximus, tulee

mencum leone admiffus, faucesillius adeo te- anim.c 1.

runt tunicam ejus polymitam , quam pater

nzciter invafit , ut, licet ab initio cauda, dein

illi fecerat, & in fanguine hzdi , quem oc-

crura ac poftremo reliquum corpus a capite

ciderant, tinxerunt, ut doli nefcius fenecio

abíciffum (it , ipfüm tamen caputadhuc Leoni

laniatum a beftia filium crederet. Integram,

inhzrens reman(erit, Idem facitinvidus peri-

atque ex omni parte illefam transmiferunt

remalens, quam alterius morfü abftinere.

Chyt

patri tunicam , ut ex facro textu conftat.

- IX. Dives Epulo dixit in inferno : Pater s. peter

: c. 26'

Abraham, miferere mei, & mitte Lazarum: Chryfol, f.

Wi

Quam fatue ergo factum , quod talis tunicz

indicio difcerptum a fera puerum demonftra-

de quo dicto, fic loquitur B. Petrus Chry

FQ.? 1v9k.2.

te volebant ! Quomodo enim occidere il-

logüs: Ut video quod agit cives, non eft

novelli doloris, fed livoris antiqui , & zelo

lum, & fero moríu dilaniare beftia potuit;

fine offen(ía veftis, quz contexta erat? Quo-

magis accenditur ; quam gehenna, Non fe

ad Lazarum duci poftulat, fed ad fe Lazarum

modo vero rem tam perípicuam non confi-

vult deduci.

derabant; fic erant animati, ut, quid face-

O vere d/ura (ïcqf: iqferqus

rent, nefcirent. Miraculum fuiffet, fi dire-

«mulatio,

: Fuga. |

1

]

€ore ufi invidia, re&e quicquam agere , &

peccatum füum quoque modo palliare fci-

X, De hac recte dixit Seneca: Invidiam ef- Senec. ep.

viíTent.

fugies, fite noningefferis oculis; fi bona tua 17-

$. XIIL

non jactaveris, fi (civeris in (inu gaudere.

XI. Idem dixit: íi non invideris , major Ibidem.

eris (forte, qui habes id, quod tuum eft: &

MISCELLA NEA.

fimul, quod alterius eft) nam quiinvidet, mi-

n5 M o

nor eft. Scito autem, quod nulli invidet vir

Qualitas.

$.

bonit'at"c ; p;æditu

Damnum.

cr

Marchant I

ftoteles interrogatus , quid fit invin-

tr. 3. tüb...

: Xil. Invidia eft illa fera peffima, de qua Hugoin e.

Sac.;e&. 5.*

onifta.

dia ? refpondit, fortunatorum Anta-

dixit Jacob: fera peffima devoravit Jofeph. 23. Prov.

S, Hier. in

ieidem . 1[. Quodilla, que proximi fünt , rudio-

XHI. Re&e cecinit nonnemo:

. res plerumque cum invidia contempl

Juftius invidia nihil eft;

uz protinu

$ ipfüm c- 35. Cal.

ii

3

;uji fQ*-

léant, indicat notum diftichon :

. Authorem rodit, diícrutiatque faum.

. . Fertilior feges eft alienis femper in arvis ;

XIV. Marchantius illa verba Jobi : Fidu. March. in

ciam habet, quod Jordanis influet in os ejus;

tub. Sac.

Vicinumque pecus grandius uber habet.

tro 41 leät

IHI. Ipfam invidiam pulchre'Ovid.ius- fic

applicat diabolo , aitque habere huncfenfüm:

deícripfit :

Diabolus invidus fperat, quod baptizati Chri- ""

O.vid. l1.

Paftor in ore

d

fedet, macies in corpore to]toi,

ftiani (hi enim per Jordanem, ubi baptismus

qrö:am.

Nusquam recta acies, livent rubigine dentes,

füamoriginem fumpfit ; fignificantur ) ab ipfo

Pe&ora felle vigent, lingua eft fuffufa veno,

facile fint per füas artes abforbendi.

Horat, in

Rifüs abeftomnis, nifiquem fecere dolores :

Eu

XV. Recte Horatius de invidia cecinit:

Nec fruitur fomno, vigilantibus excita curis;

Invidia Siculi non invenere tyranni -

ep.

Tormentum majus.

Sed videt ingratos , intabefcitque videndo

Erram Drexel. in

Succeffus rerum, carpitque, & carp

s

itqr una,

XVI. Anacharfis invidiam animzg

Suppliciumque fuum ett.

appellavit, utpote quz eam miferrime in

Jofepft. c.

Langius m

IV. Themiftocles adhuc adolefcens dice-

2' : -'8.

multas partes dividat, fædc?ug la.ceret.

Polyant...bat, fe nihil aliud preclari feciffe , quod ho-

f0l.592« rsines necdum fibi inviderent ; nam f(icut

$. XIV.

Cantarides vegeto maxime tritico innafcun-

^ AXIOMATA..

tur, &rofis pulchre florentibus 5 ficinvidiam

us figulo invidet, faber fabro, :

precipue viros in fapientia & do&trin

?

a ac yir—

i.'Figul

tute profe&tos invadere.

Kin Betiler neidet den andern,

- V. Publius Mutium h

o-trïinem invïdu'm &

II. Una domus non alit duos canes.

!bldem.

Zuwey Hunde nagen nicbt an einem Beine.

inprimis malevolum confpicatus , aut Mutio,

inquit, malum quodpiam

ippia bos piger : optat ara«

cuipiam bonum.

N

obtigit, aut altcrix [ lïI Optat eph

re caballus.

Ibidem £. 'V[. A&ius Sincerus, cum in prefentia re-

Keiner vergunnt dem andern fein Glück.

$93»

gis Friderici quxftio orta effet : quid preci-

IV. Aliena nobis, noftra plus aliis placent.

duf anderer Leute. Zdcker. flebet. der. Saamen

"puead oculorum aciem acuendam conferret ;

aliis alia fentientibus, pro invidia fententiam

jederzeit am dick(len. — Znderer .Leute Kübe baben

tulit, hanc enim prz reliquis rebus hanc vim

jederzeit be[fere: Eyyter.

V. Ipfüm me comedo ut Polypus. Quia

. habere, ut majora faciat videri

*

þbþona, quz aliis

videmus obtingere.

[]

Polypus non modo alios , fed etiam fe fertur

Ibid. fol,

VI

'comedere.

I. Canis quispi

am cum juxta prafepe

$62.

"boum jacens latratu füo a pabulo arceret ;

^ ^NI. Chrifto annuente nil eui nocet livor.

Ha

ens

6o

Bibliotbece Manualis ,Conciünqtoriæ

: J/an der Herr xob) xoill, kamn des Kmecbts

VII. L:udovicus Granatenfis Ín Duce Pecc.

INeid nicbt fibaden.

c. 7. f. 649. & in locis comm. f. 348.

.

Vil. Neidbardt i[l

n Pzd. Chfi-

?

f'iffiger Haus*bäter chb-

VIII. Philippus d Ou;reman i

bauer.

ftiano p. 1. C. 7. 9. 5-

VIII.- Viel Neid , viel Leid.

IX. Matthias Faber. conc. 6, &

'7t in DO-

tin. Septuag. -

$. XV.

X. Henricus

AUTHORES.

Engelgr. in Dom. . poft E-

piph. to. poft.

.. Toannes Bufzus in Panario V. codem.

XI. Jacobus

Alvarez tom. 2415 p I. Cap.

Ir, & feq.

3

li. Jacobus Marchantius tr. 4. Tubz Sa-

A

cerdotalis.

- XII. Thamas Stapletonus text. 2. in Dom.

]ll. Hieremias Drexelius in Jofepho c. 2.

. quadr.

IV. Jofephus Lan

- XIII. Laurentius Beyrlink. text. a. in

fefto

anthza.

gigs V. eodem. in Polif

pativ. S, Joann. Bapt.

V. Petrus Canifius 'Tomo

1'3. de Juftitia

XIV. Joannes

Dadrzus in locis commue

Chrifti. . €. fol. gr.

nibus fimilium. V. eodem f. 293.

fi

VT. Bernardinus Ro(ïgnolius lib. 3. de difc.

XV. ]EOIephus-xMan

i in Bibl. moral. -trä'&.

$T

C;þr'ifti c. 22;

38.

55

m

"

46- f |

: TITUL US LXXVL.-

IRACUNDIA.

UE . f

faciens, ficira p&i' vindi&tam percufit ac punit.

Hinc Ecclefiafticus, flagelli plaga, inquit, li-Ecclef. a,

:

QUOAD ESSENTIAM.

vorem facit, plaga autem linguz. comminuet .

offa : cum lupo precedente : quia iratus , ficut

Defmitio.

lupus, nemini parcit, omnes invadit, laniat,

I.

devoratque, Unde Ezechiel de ejusmodi fu- Ezech,as.

— (t inordinatus vindi&te a.ppetiltus juxta

riofis Principibus quafi lupis rapientibus prz- V- 27-

dam loquitur; Etideo jam olim etiam Marti

$. Gte

S. 'Thomas

. S. Thomam. $. ef? babitus ad inordina-

Nifen

2. 2. qu.

E

- tuim appetitum vinditie inclinaus. V el, ut

lupus confecratus fingebatur a Poetis.

pud )

46. a. 2.

S. Auguflinus definivit, turbulentus

— [I. Ira, ut S. Bonaventura ait, ef? motus &&«

Bon xx;.

fervor fanguimis circa cor ex evaporatione fellis ,.

declar.

t5

115.2dNe.

S. Aug.*- appetitus auferendi ea, quz facilitatem atio-

M'(d'

bridium.

nisimpediunt. Differunt autem inter fe in-

propter appetitum vinditta.

h tferm. Tl?e.

dignatio, ira, & iracundia, quod indignatio

. Divifío.

/fit ftimulus quidam brevis ac fübitus, acutus-

| flI. Duplex e

ft fpecies irz, quad

;m bona,

que paffionis vapor. lra vero permanens ac

& quadam mala; mala quidem , quando in- S. Thom.

diuturna triftitia, & veluti libido quzdam fe

ordinate tendit in vindictam, ícilicet contrain c. 4.

vindicandi. Iracundia denique habitus & con-

juftitiam ; bona vero , quando in vipndictam Ephef.

Marchant. füetudo irafcendi. Unde antiqui eandem fub

debitam, quando ífcilicet quis irafcitur, quans

Sac. tr. 6.

in tuba ^ fpecie Martis five hominis furentis , in curru

do oportet, cum quibus, & quàntum oportet.

Jle&, 1.

fedentis , galeam in capite gerentis, cum fla-

De utraque poteft exponi illud Davidis: Zra-

$. Gre

gello in dextra , lupoque przcedente pinge-

[cimini , &^ nolite peccares fi de mala, hic eft

:5: ol

bant, tefte Marchantio.

Inftar Mártis qui-

fenfüs: non przcipit, fed permittit, quafi di-

uia Mars furibundus Deus belli di-

dem,

cat: Si (ic eft, quod motus ire infurgat (quod

us eft, & ftellailla , qui Mars appellatur,

humanum eft ) nolite peccare , id e(t, nolite

complexioni cholerice dominatur, & ad iram

perducere ad effectum per confenfum ; fi

movere dicitur.

In curru fedentis: ad volubi-

autem exponatur de bona , fic tenetur non

litatem ejus fignificandam , nam propter

folum permiffive, ut primo, fed imperative;

complexionem cholericam & ignem przedo-

irafcimini , fcilicet contra peccata vefítra;

minantem ab uno in aliud volutatur; hinc

fumpta ultione de feipfo peccante: & fic poe-

merito Siracides de eo dixit : Przcordia fa-

nitentia eft quzedam vindiC'a , quam homo fa-

tui quafi rota plauftri, quafi axis verfatalis

cit, & capit de feipfo; & hac eft bona ira, &

Eeclef.53. cogitatusillius. Rotz illius (quz fünt inquie-

de hac dicitur imperative : Irafcimini, fcili-

T

tudo, impetuofitas , przfümptio, audacia)

cetcontra peccata veflra, & nolite peccare de

quafi impetus tempeftatis. Caput galea cooper-

c&tero , nec talia committere , contra quz

tum gerentis : quia iratus judicium rationis ob-

iterum oporteat irafci. Hinc S. Chryfofto-

te&um & obnubilitatum habet , ut notus ille

mus recte dicit: Ne temere irafcamur 55. Chryt

verfus indicat.

ira enim in nobis ideo infita eft, ut non pec-1^ Píalm,

Impedit ira animum , ne poffit cernere ve-

cemus, fed ut alios peccantes prohibeamus:^

rum.

Cum flagello in dextra : Quia ficut fla-

non ut fit animi perturbatio , & agritudo ,

Vs

onum r&«

$, Q

gellum e&—imru.memum percuüïonigvlivoum

fed ut fitagritudinum ; & perturbati

ET

medium;

Titulus LXXVI. Iracundia.

61

medium. Cogitaapudte, quam fit infigne vi-

eum, quilzfit indignum reputat, uttalem lz-

tium, quando medicamentum venenum effi-

fionem ip(i procuraret.

citür ; quando per quod aliorum vulneribus

* VII. Secundus eft timor mentis , per quem

medendum eít, per id vulnera nobis inflipi-

offenfus varias vindictz: vias excogitat, & ta-

mus: quemadmodum. fi quis accepto ferro,ut,

libus cogitationibus replet.

quz in aliis putrefacta fünt,exícindat, (eipfum

VHI. Tertius , quatenus ira per os often-

ditur, eft clamor, feu inordinata & confuía lo-

ubique concidat,fe pertotum corpus faucians,

Y

vel gubernator per clavum cymbam fübmer-

cütio, quam Chriftus in

gat, per quem ventorum impotentium inipe-

Racha expreffit.

EVangello per yonem

-

tum oportebat cohibere. Hujusmodi eft etiam

IX. Quartus fünt verba injur

iofa, vel contra

ira utile inftrumentum , ut noftram excitet Deum(ut eftblafphemia) velcontrahomines

fÍomnolentiam ; ut animum noflrum intendat,

prolata & communiter contumelianominantur.

viresque & robur addat ; ut nos acriores effi-

'V.' Quintus ; quatenus ita procedit ad fa-

ciat, ut pro his indignemur, qui fünt áffei in-

Qum, (íünt injuriz , per quas intelliguntur

juria; velad poenas de infidiatoribus fumen-

omnia nocumenta, quz iracundia impellen-

dasnosmoveat; ea de cauía dicit: r

te proximo inferuntur. Atque hi a&us hoc

q/amzrïz

€3 nolite peccare.

ordine affignati, etiam gradus iracundiz dici

poffunt, quia, experientia tefte, ira ab ini-

$. Thom. V. Dividitura S. Thoþvma' inxtïrä-,s Ípecies,

,- 2-' qu.

non quidem ratione objecti, fed fubjecti, feu

tio mente concipitur, dein voce proditur,

46. n. 9.

& tandem facto ipfo feu damno illato perfi-

fecundum ea, quz dantaugmentumirz. Ni-

mirum 1. [n fel feu excandefcentiam , eo quod

citur, & completur , ideoque ccelo fulmi-

nanti non male comparatur , quod primum

hzc ira Cholericorum propria ob fpirituum

- fübtilitatem velociter exurgat, iterumque ab-

fulgurat, poft tonat feu murmur

at & 'tang

at.unde ira brevis, & ejusmodi irati acuti ab A-

dem omnino fulmine ferit.

riftotele vocantur. 2. In maniam, eo quod ex.

triftitia przcedente caufata , diu in memoria

u dE .

À

maneat, fibique & aliis fitpermolefta, & ama-

ra;undetales iratosAciftoteles zmaros appellat.,

EX S. SCRIPTURA. -

'Ewef. sj

4. In furorem, eo quod non quiefcat ; donec

Qualitas.

j

vindictam exercuerit ; hic talis ira inveterata,

.quafi mare fervens » quod quïöfco Wæ 0;5*7-

& talimodo irati a Philofopho zif/ciles &9 graves

3

tïnþii 2

: Enchas,

vocantur, ut qui nec perfuafionibus nec tem-

re non poteft, & redundant fl

j

u&us ejus

UP

poris diuturnitate, fed fola vindi&ta mitigan-

in conculcationem & lutum.

A JaCOb.C. !',

|

S. Gregor. ur. Eodem plane modo $. Gregorius Nyf-

. II. Ira viri juftitiam Dei non operatur.

ECCI. T. V.

Niffen. a. fenus, tres,ait, funtirafcibilitatis (malz vide-

III. Homo homini refervat iram, & a Deo 28.

pud Manfi

;

:

,S. Dont

tr»39. difc,

licet) fpecies , fcilicetira, que vocatur fellea;

-quzrit medelam.

& mania, quz vocatur infania; & furor. Iram

IV. Melior eft pa

tiens virox forti, & qui do-Q Prov.c.1

jn. dechar.

minatur animo füo, expugnatore urbium.

.

$.

i

term. Thes

'I-"n'.aö.

felleam dici effe, qua principium & motum

v

habet, quod Philofophus attribuitacutis. Ma-

V. Fatuus ftatim indicat iram füam , quilbid.c, 1.

niam vero dicit effe iram, que permanet, & autem diffimulat injuriam callidus eft.

1

in vetuftatem devenit, quod Philofophus

VI.. Qui ad indignandum facilis eft

-,s. Thon,

tribuit amaris: furorem autem dicit effe iram,

ad peccandum proclivis,

E (i?lrita-ldbfd. €,29.

jinc 4

VIÍ. [ra non habet mi

IEphd.

us obfervat tempus in fupplicium, quod Phi-

fericordia-m, neC €- Prov, a7,

lofophus attribuit difficilibus.

rumpens furor ; & im

j

petum concitati Iþi'rif Y 4

Á

- N Aliter adhu-c iracundiz & iracunäorum

tus quis ferre poterit?

VIII. Ira &furor utraque execra

bili

a funt; Eccl. 27;,

S. Greg. l- (necies proponit itidem S. Gregorius quando

5. mor. C.

& vir peccator continens erit illorum.

"39*

1.inquit: JVonnulli citius accenduntur , faciius de-

32e

. IX. Spiritum ad irafcendum facilem quis ,,, ,,,

ferunt : & hi accenf(is calamis funt (imiles, quia,

poterit fuftinere ?

V

L4.

dum vocibus obftrepunt , qua(i quosdam ac-

cenfionis fus fonitus reddunt,& citius quidem

X. Vir iracundus provocat rixas: qui pa- Proy, 1.

tiens eft, mitigat füícitatas.

s

. V. I9.

flammam faciunt, fed protinus in favilla fri-

XI. Melius e

ft habitare in terra-däferta

3 Prov. or,

gefcunt. 2. "Alii tardius commoventur , fed diutius

uam cum muliere rixofa & iracunda.

: V. 19.

ienent iran: Suntque lignis graviotibus humi-

XII. Tetendit ( iratus ) adverfus Deum Job. 15.

disque non difpares, quz tardius accenfionem

manum füuam, & contra omn

-

ä

fufcipiunt,attamen femel accenfa diutius flam-

:

ipcj)tentv:'em fo- V. 25,

mam fovent. 3. Alii (quod e/? nequius) €9. citius

þqra;us eft.

iracundie flammas concipiunt , &tardius deponunt ;

:

lignis aridis ac durioribus affimilandi , quz

XIII. Memorare timoris Domini ;

& 'nOI-l Eccl. a&

& accenduntur facile ,.& diu ardent.. 4.. lii

V8

irafcaris proximo.

tarde irafcuntur , & cito placantur : humidis ca-

. €XIV. Sol non occidat fuper iracundiamEph. 4. v.

lamis fimiles, qui ob hutnorem tardius igne-

veftram : nolite locum dare diabolo.

26.

ä

n hryf.

fcunt, fed ob ténuitatem

ma;eþiæ; cito con-

XV..Sit omnis homo velox ad audien- Jac. z. v.

düm, tardus autem ad loquendum, & tardus !9-

^ Hn

fumuntnr.

Zdus.

L

'S.'Thomas |

ad iram.

Ira c.«nim:-viri jufticiam Dei non

' VL Primus a&usirz, quatenus eft ihf:örd&

Opératur.

22. QU.

*

158 a. 7.]

uxta S. Thomam indignatio, per quam iratus

XVI. Noli effea

—mi'cus' hb,mipi ira?:undo;ne: Ptov, a;.

H ; ;

QUE v. 24.

Biblioibem Manualis Coneionatoräæ

62

que ambules cum viro furiofo , ne forte difcas

XL. Iram Domini portabo, quoniam pec. Mich.c z..

cavi el.

Íemitas ejus, & fumas fcandalum animz tuz.

EKeclef. 7.

VH. Ne fis velox ad irafcendum, quia ira

XLI. Quis

Inxovit poteftatem irge tuz ; '&Pr. 89.

N. 1O,

in finu ftulti requiefcit.

prz timore tuo iram tuam dinumerare? -

Eph. 3. V.

XVIII. Omnis amaritudo, & ira, & indi-

XLII. Qui ,. cum iratus fueris , mifericor- Tob. c. 3.

31

gnatio & clamor, & blasphemia tollatur a vo-

diam facies.

bis cum omni malitia.

$. III.

Rom. 12-

XIX. Non vosmet ipfos defendentes ca-

v- 19.

EX SS; PATRIBUS ET DO-

riffimi, fed date locum irz : Scriptum eft e-

nims Mihi vindi&dtam, & ego retribuam.

CTORIBUS.

Lev.19,v. XX. Non quzres ultionem ; nec memor

37.

*

Cufitmt

eris injuriz civium tuorum.

. Qualitas.

jpdefpi

Matth.. 5.

XXI. Ego dico vobis, ne re

fiftite. malo ,

L^ 19'

fed fi quiste percufferitin dextram maxillam,

run?iqüef per filentium claufa ira intraS. Greg. i.

ib

rzbe illi & alteram. -

L. pl

mentem vehementius zítuat , & cla. 5. mor.

Rom, 12 XXII. Nulli malum pro.malo reddentes.

mofas tacita voces format. Verba fibi, quibus

Sed femper, quod bonum eft ; ectam

exafperetur, objicit, & quafi in caufzc exami-

N 170

^

iniad

invicem, & in omnes.

ne pofita durius exafperata refpondet.

E

*

.

Pí36,48. XXIDIL Define ab ira, &

derclinqu& faro-

l1I. Aliquando iracundus tnanus non exeri

t Ioideas, -

fed in maledictionis Jaculum linguam vertit.

rem ; noliemulari , ut maligncris.

Fratris namque interitum precibus expofcit,

Damnum..

& hoc Deum perpetrare expetit.

!

.

s Mli&

III. Nihil iracundo homine infuavi

us , nihil « Ghryf.

ho.de ir

Eccl. 36., AXXIV. "Zelus & iracundia minuens *d'fes.,

Y 260

gravius, nihil infeftius, vurpius nihil, ficut con. ho. 29. ad

& ante tempus fenectam adducet cogitatus.

ua nihil iracundi nefcio jucundius. Ferz po- P9P*

Prov. 29.

XXV,. Vir iracundus provocat rixas ; &

v.2* . qui ad indignandum facilis eft, erit ad pec-

tius , quam iracundo homini cohabitandum

X

eft; nam illa, cum femel manfüefacta fuerit,

candum proclivior.

fuam fervat legem; hunc autem

Prov. 97.

XXVl. Gravee

ft faxwfi, & oherofa a'renä,

quoties. nïï,i,-

V. 3»

fed ira ftulti utroque gravior.

tigaverit, ruríum efferatur.

IV. Noli &mulari, ut maligneris: zmulaturPf, 58 v.g.

Math, 5, — XXVII. Egoautem dico vobis, quod omnis,

ut malignetur, qui ficirafciturpeccato, utira-

v. 225

ui iraícitur fratri füo, reus erit judicio.

Job. 5. .. XXVIIL Virum ftultum interficit iracun-

fcatur & fratri : Qui fic emulatur legem, ut

malignetur proximo.

2,

dia, & parvulum occidit invidia.

Prov. €

XXIX. Cum iracundo non facias rixas, &

V. Quando femel irz perturbatio mentem s.BafiL.ho.

294

cum audace non eas in defertum , quoniam

precipitans imperium animz fümpferit, ho- 10.ex var.

minem penitus in feram convertit , nec ho-

Ottume.

quafinihil eft ante eum fanguis , & ubi non eft

adjutorium , elidet te.

minem, qui rationis (it compos, effe finit.

niusint

VI. Quando femel irz perturbatio mentem s.Bafil.ho,

n

ÉEccl, c.

XXX. Certamen feftinatum incenditignem;

precipitans imperium animz fümpferit; ho- de ira.

28.

& his feftinans effundit fanguinem , & lin-

minem penitus in feram convertit, nec homi-

gua teftificans adducit mortem , fi fufflave-

nem, quirationis fit compos, effe (init.

ris in fcintillam, quafi ignis exardebit.

XXI. Anveelus crudelis mitttitur contra

VIL Cum iracundiarationem depulerit, &Idem orar.

dominatum animz occupaverit, bominem?*

eum, fcilicec iracundum.

penitus efferat, nec amplius hominem effe fi-

Eccl. e

XXXII. Non eft caput nequ

iuä füpercaput

25.

mulieris , & non eft ira füper iram mulieris.

nit. Quod enim befítiis, quz venenum emit-

XXXlII. Noli efíe amicus homini iracun-

tunt, eft venenum, hoc hominibus exacerba-

Xrov. c.

tis eftira, infaniunt tanquam canes, impetum

22»

do, neque ambules cum viro furiofo, ne for-

faciunt, ut fcorpiones , morden; veluti fer-

$ m

te difcas femitas ejus , & fumas ícandalum

entes.

4

animz tuz.

(gatf

lbid.'c.:go. XXXIV. Qui fortiter premit ubera ad eli-

VIII. Aliquando ira perturb

atö animo qua- $. Gregör.

fi ex judicio filentium indicit; & quo fe forasl. 5 mor.

v. 23*

ciendum lac, exprimit butyrum: & qui vehe-

per linguam non exprimit , intus deterius*

30.

menter emungit, elicit fanguinem : & qui pro-

ignefcit, ut iratus quisque collocutionem fu-

vocat iras, producit difcordi;s.

am proximo fübtrahat, & nihil dicendo;

8. Gregg

ls m

Iïa banao

1

quam fit accenfus dicat.

S.Ambrof,

41,

IX. Corhonet (S. Davi

x

d) ne per iram pec;

Wcd)c 7 XXXV. Melior eft ira rifü , quia

"perv tri-

ceturs folemus enim modum egredi, dum ira-

in Pf. 4.

itiam vultus corrigitur animus delinquentis.

fcimur, & invenimur ipfi peccare, qui peccan-

Pfal. 4.

tes arguimus, dum plus irafcimur, & amplius

XXXVI. Irafcimini & nolite Peccarc.

lÀra Dei.

Oneramus peccantem , quam tneretur..

*

Fuga,

Deut, €» XXXVII, Ad iracundiam concitatus efl,

22.

quia provocaverunt eum filii & filise.

X. Quoties ira animum invadit, mentemS.Aug. ep.

Pialm. 2,

XXXVIII. Cum exarferit in brevi ira ejus;

edoma, vince te ipfum, differ tempus furoris, $7*

beati omnes , qui confidunt in eo.

& cum tranquilla mens füerit, quod placet

Mei

,

vindica: ira enim in vindictam malorum fe- -

à vt

XXXIX. lra in indij

Vi

anlm. 29»

in voluntate cjus.-

gnationc qjus, & vita

«ui debet rationem animi, non pr&ire, ut

h

qua

JZitulus LXXFL lrocundia.

65

nCh. C.ï

'x

quafi ancilla juftitize poft tergum' veniat, & tis duo mali, tü; & ille. Melius eft te effe-

Pf 89'

non laíciva ante faciem ptorumpat. Aliquan-

bonum; quanquam ille fit malus; cur tu ex

do vero oftendenda eít, & non exhibenda;

alterius malitia malus efficieris ?

L

aliquando exhibenda, fed nunquam fequen-

XVil. Refifteirz, fipotes; cede, finon po-

S.Ambrof,

Tobl C. 3

l.de offic.

da; quando enim in executione juftitiz pla-

tes. Si przvenerit, & przoccupaverit mentem

cata mente iraícimur, iracundiam, & non fe.

tuam iracundia, & deícenderit in te, non re-

quimur, & exhibemus.

lra enim, quz ani-

linquaslocum tuum: locus tuus patientia eft.

mum . perturbat, quanta eonfideratione ca-

- XVIII. Irafci hominis eft, iram non perfi- Sálvián.

ep* 9-

venda eft, monítratur, de qua fcriptum eft:

cere chriftiani.

Sit-omnis bomo «elox ád audiendum , tardus autem

XIX. Ponamus, fi placet, iram quoque effe 5

» Chryf.

ad loquendum , & tardus ad iram.

1

0, 4. if

beftiam quondam ; quantum igitur ab aliis er-

h.

Cifianus .. Xl. lre mortiferum virus, de receffibus

£a mitigandum leonem ftudium commoda-

18.de fpir. animze noflree funditus eruendum. Hac enim

$ Greg, l

irec. 1.

tur, tantum tu erga iràcundiam impende cu«

e-

5' mOl'.

in cordibus noftris infidente, & oculum men-

ram, & effice hu

)

usmo

di fatisfactionem mane

tis noxiis tenebris obcoecante, nec judicium

füetam ac mitem ; fiquidem & hzc fera un-

recte diícretionis acquirere, nec honeftz con-

uibus fzviffimis armatur & dentibus ; &

templationis intuitum, nec maturitatem con-

nifiillam follicite manfuefeceris ; cun&ta fimul

lideg,

filii pofidere,nec vitz participes, nec juftitiz

difperdet, & lacerabit.

tenaces, fed nec fpiritualis quidem ac veri lu-

-XX. Ne, ftatres diledtiffimi, malum malo S. Bafil. ia

minis capaces poterimus exiftere, quia per-

curate, nec contendite invicem calamitate hom. de

turbatus elt, inquit, prz ira oculusmeus,

mutuavincere. Inrixa enimis inferior eft,qui ?

S;--*'B;ülfns

$ Chyt

XII. Si ab animo fapienti amaram pertur-

victor eft, ac pec

catis longe gravior diícedit.

l0. 29, al

hó. de ira. bationis radicem extirpare poteris,multa cum

Damnwum.

D

i

hoc principio perturbationis femina facile ex-

-X XI. Per iram fapientia perditur, ut quid, S. Greg. 1.

tingues; nam & dolus, & füfpicio ; & infideli-

uoveordine agendum (it,nefciatur. Periram 5: moral.

tas, & malignitas, & infidie, & audacia, &

à

juftitia relinquitur, quia, dum perturbata

omnia his fimilia, hujus vitii germina fuat,

mens judicium fine ratione exafperat, omne,

atque appendices. - Itaque fratres amantilfi-

quod furor függerit, rectum putat. Per iram

mi,ne, obfecro, tantum nobis malum induca-

gratia vite focialis amittitur, quia, qui fe ex

mus, animx morbum, rationis tenebras, a

'PLSS VI80

humana ratione non temperat, necefle eft, ut

]

Deo alienationem, oblivionem familiaritatis,

beftialiter vivat. Periram manfuetudo amitti-

principium bellorum, plenitudinem calami-

tur. Per iram concordia rumpitur, per iram

tatum, demonem peflimum noftris animis

lux veritatis amittitur, quia cum menti irae

$ Bafiho,

innatum, incolam quendam im

cundia confufionis tenebras incutit, huic

10, 6X Vif

pudgntem ,

noftra interiora poffidentem.

Deus radium füz cognitionis abfcondit.

Oecume.s.

XIII. Amarulentiam vocat przparationem

- XXH. Janua vitiorum omnium iracundia S. Hier. in

nius in c.

adiram, tumor autem irz generativus eít ; ex

eft, qua claufa virtutibus extrinfecus dabitur Prov.1. 3.

S.Baöl.ho.

4. Eph,

ira vero procedit vociferatio, & exhac male-

quies: aperta vero ad omne facinus armabi- *'?9

de ii

tur animus.

,

dicentia five convitium. . Hzc igitur omnia

tollantur a vobis, non dicit cohibeantur, aut

XXIII. David perfonam in fe infirmorum $. Gregor.

Tdem otab

puniantur, fed omnem eorum fignificans ab»

fümens ait: Turbatus efl prz ira oculus meus. l- 8. Reg.

lationem, tollantur, inquit, cum omni malitia;

Atque ex ipfa perturbatione quid fequatur;ad- ^ 51

Y

quandoquidem enim nonnulli fünt homines

jungit dicens: Inveteravi inter omnes inimt-

more canum clam mordentes, quí neque vo-

cos meos. Ex ira quippe cum turbatus fuerit

ciferantur, neque manifeftam faciuntiram,fed

. oculus cordis inter inimicos noflros ad vetu»

in animo eam fervantes ; dataoccafíone ulci-

ftatem reducimurquia inter malignos fpiritus

fcuntur fe de eo, qui contriftavit. -

ad vetufti hominis fimilitudinem revocamur.

".

8. Auguft.

XIV. Fugiamus iram, quz rationem fu

d

XXIV. Neque injurias illatas vindicare 5 Chtyf.

f.9.sd FF. cat, menfuram juftitiz ignorat, folem jufti-

cupiamus, neque hoftiliter in proximum af. *Pit*- 8.

& Cregot,

ti: necit: amicitias rumpit, de facili aufert

fe&ti fimus.

Nihil enim omnium DEUS ita

)5 moh.

pacem mentis, fapientiam calcat, fapientes

odit & averfatur, ut hominem ultionis avi-

L

infatuat, gravitatem in paftoribus dilacerat.

.dum, & in animo fuo perpetuas fervantem

!

S.Gregor, X V. Sciendum nobis magnopere eft, quia

inimicitias. Tantum enim ejus peccati dam-

ls5.mor. qüoties tarbulentos motus animi fuüb man-

num eft, uc DEI mi(ericordiam revocet, nec

Bo 306

fuetudinis virtute reftringimus, ad (imilitu-

locum habere finat.

$.Anhmi

dinem redire Conditoris conamur; nam cum

XXV. Satius eft, viperam vel anguem in S. Chryf,

D

tranquillitatem mentis ira diverberat, diiania-

corde tuo latere, quam iram & rancorem. Illa ho- 31. ad

op. Àn-

. tam quodammodo, fciffamque perturbat, ut

namque nos repente relinquunt, hxc autem P

u

och,

- fibimet ipfi non congruat, ac vim intimz (imi-

femper remanet, dentes infigens, infundens

litudinis amittat. Qauanta ergo fit iracundize

venenum, graves adducens cogitationes.

culpa, penfemus, per quam dum manfuetu-

XXVI. Quantum effe putas tormentum]bid.

do amittitur, fü

homini iracundo quotidie, qualiter inimicum

petrng rivmïa'gin-is fimilitudo vi-

:

m ld

tlatur,

ulcifcatur, confideranti? Priorem femetipfum

&f

Alcinus — XVI. Difpliceat tibialterius 'ir*"a-; quodtibi

punit & caftigat, intra femetipfum tumens,

l.devir, inaltero difplicet, in te ipfo quoque difpliceat.

adverfus fe pugnans & exardeícens.

& vidc, Noli te equalem ftulto facere, quia ira in finu

.XXVII. Per omne vitiü, quod ab hominibus S. Petrus

modis mifero cordi Dam. L. a61

( . : (;t;ul-tihrequie'l'cit. Si tulilljafceris contra cum;erie

perpetratur diverfis gtiq;

: Vetere ep» 17«

- Biblioibece . Mamialis. Concionatoriee

64

veternofi hoftis virus infünditur ; in iracun-

peratus es, non quidem ab homíne, fed; quodho. o4. de

die vero pefte, tota fua viícera ferpens con-

turpius eft, ab affedtu illiberali, ira fcilicetira.

p il

cutit, omnem fellis amaritudinem evomens

commotus 5 fi vero tacueris, vicifti, & citra

fundit.

u

laborem tropheum erexifti, & infinitos ha-

SmAüg'!-gc

XXVIIL. Ab ira procedit rancor, a ranco-

bebis, qui te coronent. Ergo ira abftinen-

ed FF.

re odium , quod éft ira inveterata in animos

dum eft (confulit prudentiffime Seneca) fiveSenec. 1.ge

inde nafícitur homicidium ,. & fi non opere,

par eít, qui laceffendus eft, five füperior, fivedeirac.

faltem voluntate ; inde contumelia, inde de-

inferior; nam cum pare contendere; anceps ?^

tra&tio, inde fufurratio, fufpicio & injurias

eít: cum füperiore, furiofum ; cum inferiore;

. qu& funt opera carnis & diaboli.

fordidum ; pufilli hominis & miferi eft; repe-

S. F»önav.

Lui, B

XXIX. Eft nociva beítia (ibi nocens, &

tere mordentem , mures & formice, (i mae

eumon

r þugu

alios fcandalizans; virus mortiferum,animam

num admoveris, ora convertunt 5 imbecillia

hr

fpir. C- 4- interficiens, & Spiritum S. expellens. (Cum

autem vim irafcibilem obtinuit, ftatim intro-

fe lzdi "putgnt, fi tangantur,

ducit ibi fuam familiam; quz funt rixa, furor

$. IV.

mentis, contumelia, clamor, indi

PLA CATHOLIC

blasphemia.

gnatio? &

^

-EXEM

EXTERN A.

S.Biflius — XXXX. Ob iramenfis acuitur, inquit S.

Bafi-

ho. de ira,]ius, mors homini ex homine venit, fratres in-

- Quaitas

ter fe ignorantur, parentes ac liberi naturz

':,l "

oblivifcuntur, fed ante omnia fe ipfos haud

Ü

D

[Im iin'perahtd Henrico tertio, eOEiem- Marchans

agnoícunt irati.

Z

que in urbe Moguntina feftum Pente-

tius in tU«

ba facerd.:

S.Bonv. XXXl. De ira nota fpecialiter tria : fcili-

coftes devote peragente, familiares Archi-

LI LJ

in diazt.

cet odiofam ejus effigiem; ejus ruinofam per-

epifcopi, & Abbatis Fuldenfis propter prece-

C. 5

le& 3.

niciem, & ejus vitiofam propaginem.

dentiam .(de qua inter fe Archiepifcopus &

*

S. bafilius

XXXII. Superne accenía facie alio a

fpe-

Abbas contendebant) manus conífererent;

]. C

&u vifendum exhibet iratum, eam formam,

templi pavimentum effufo. utrinque fangui-

quz omnibus confueta eft, & nota, quafi

ne coníperfum fuit: at vero mox Epifcopis

larvà quadam, ut in fcena fieri folet, prorfus

& aliis advolantibus,.pax inter diflidentes

immutans? oculi confueti-non apparent, fed

compofita eft ; cumque poft templi profana-

ignei micantesque ; dentes acuunr, veluti

ti repetitam benedictionem , Miffa folemnis

fues graííantes; vultu funt liventi, fanguine

in eodem celebraretur, becque verba reci-

fuffoto, oris tumore increbeícente, venz ob-

tarentur : Junc diem gloriofum fecif?i : audita

eft ex aere refonans.vox dicens : Hunc diem

turbati intra. vifcera fpiritus anguítiam: dis-

rupte : vox afpera & intenía, lermo incon-

bellicofum ego feci: quam vocem Imperator au-

ftans, & confufüs, ac temere cadens, nec

diens, facile fibi demonis vocem effe perfua-

Qf

Inftit,

concinne, nec fignificanter, nec ex parte

fit, prout revera erat, ac proinde refpondit:

uidem prolatus.

j

'Tu omnis malitiz incentor & inventor diem

h

XXXAÀII. Per iram

S. Gregor.

fapientia perditur, ut,

bellicotum , & arrogantibus lu&tuofum feci-

l 1,morquid, quove ordine agendum fit, omnino

fti, fed.per gratiam Dei, qui illum gloriofüm

C 30 .

nefciat, ficut fcriptum eft : Ira in finu ftulti

fecit, pauperibus gratiofum faciemus. Juffit

requieícit ; quia nimirum intelligentiz lumen

igitur lauuffimos meníz fuüz cibos inter pau-

fubtrahit, cum mentem permovendo con-

peres diftribui, quibus i

Surius.

fundit.

pfbmc—-v.t.. cæþv-farvcþisä maes

r

*

Per iram juftitia relinquitur, ficut

nibus fuis miniftravit.

vit t

Ícriptum eft: Zra viri juflitian D. EI non opera-

IL. Inter alia exempla , qu

z de;antiqhisManü

N

erturbata mens judicium

iur; quia, dum

):K

patribus leguntur, celebre eft illud, quod. dedifc 8.

fuz rationis exalperat, omne, quod furor

quodam illorum referturs qui, cum ad iram' *

proclivis eflec, folitarius vivere ftatuit, ne

függetrit, rectum putat.

m «

S. Petr.

XXXIV. Per iram certe fan&i Spiritus

haberet occafionem, quo. ad furorem iracun-

Ed

Dam. 1. 4. fplendor excluditur: hujus fcilicet habitacu-

diz concitaretur. Cum vero die quadam hy-

ep"- .[70

lum fieri mens improba non mere:ur ; unde

driam füam aqua implere vellet, hec mox; ut

er Prophetam dicitur: Super quem vequiefcet

aqua impleta fuit, evería eft; (ecunda igitur

Spiritus meus, mifi fuper bumilem, & quietum, &

vice eandem reimplevit, & hydria impleta

trementem . fermones meos : nam cum humilem

denuo corruit: cumque tertia vice eandem

dixit, quietum confequenter addidit ; quia,

impleffet, hydria evería denuo omnem aquam

Sozo&.

dum ira menti quietem fimul & humilita-

effudit, unde ira percitus hydriam in minutas

* hifi

partes confregit. Tandem vero in fe rever-

E.

habitationem claudit.

tem fübtrahit, füam fancto Spiritui prö»tinus

1

fus agnovit, quia ab eodem damone iracun-

Bellov.

XXXV. ira vel odium aufert imagine

diz (it illufus, & dixit: Ecce ego folus fum;

fpec. p. 1. Dei, & characterem filiorum Dei, quem im-

& vincit me: revertar in congregationem,

6 3* dif.1. primit charitas, imprimens characterem be-

quia ubique labore & patientia opus eft, &

ftiz, id eft diaboli. Hic character imprimitur

maxime adjutorio Dei.

in corde, quando mens intrinfecus perturba-

III. Iracundiz deditus frater, cum putaret, Spec. Ex.

cur : infronte vero, dum per fignum extrinfe-

per fratres fuos occafionem irz fibi miniftrari, dift- 2. ex»

2!

d

Nl

cus demonftratur : in manu autem, quando

in folitudinem fugit; fed cumibi etiam a d

l

l' la' c-n

ximi lacfionem manus extenditur.

mone terei vasaquarum everfüm effet, ideoq;

$. Chryf.

VLSi vihperatius VIIGURVIRMBSCds u)

iratus ipfein terram illud allideret,demum vi-

dens,

CTitulus LXXVEI Iracundia, —

65

dens; inïtds ii animo latere radicem ire füz,

eneam erigi jufferat Antiochise ; quam popu-

)I 24. da

ad mona(terium rediit, atque ad dictam radi-

lus (ob novum tributum indictum ): tamul-

cem extirpandam animum applicavit.

tuans dejecerat. .Unde imperator ad eam in-

Ibid. dift.

^^TV. Iracunda quzdam mulier, cum propter

juriam vindicandam milites convocavit; Sed

$. ex. 47.

hoc vitium omnibus effetimportabilis, & tan-

Macedonius vir divina gratia plenus, ad aula

dem a filiis ád S. Macarium adducta, & fuüafü

principes his verbis eft ufus: Ut mandatahzc

'I,.]eü ]-l.

illius peccata fua confeffa fuiffet (quod nun«

ad imperatorem referatis; dileGi filii,. oro.

in Q

h

quam prius fe feciffe refponderat) repente

Meminiffe te; o imperator, oportet, non fo-

tam mitis & manf(ueta evafit, ut nullis dame

lum principem, fed hominem etiam ce effe,

nis aut contumeliis exafperari

n

Proinde non ad imperii tantum amplitudi-

.

nem refpice ; fed naturam ipfam .con(idera.

Lud, Blof. :f--":V.-(l:hriRüf-s*ïaliquand.

oS.Brigitt

am prö'pfef

Quum enim homo fis, hominum tibi impe-

€.4.monil. irz motutn leniter reprehendens eidem dixit:

rium commiffum eft, qui cum ejusdem tecum

P.

Ego Creator & Sponíus tuus propter te fufti-

fint fortis, & confervi-adeo tui : jam ab ipía

nui verbera, tu vero impatiens adeo fuifti, ut

creatione, imagine Dei cohoneftati (unt. : Ita-

verba portare nori potueris. Ego ftans ante

que ne tam vefana audacia adverfüs divinam

jüdicem tacui; &'non aperui os meum; fed

imaginem grafferis; vide ; imaginis enim Do»

tu acerbius refpondendo, & exprobrando vo-

minum ad iram concitabis, fi in eos, quiima-

Cem tuam nimis exaltafti : tu'debueras omnia

inem illius gerunt, fvias. 'Tum autem il«

patientet tolerare proptet re, qui clavis affi-

lud etiam te difpicere decet, te propter eream

xüs fuipró te :débueras pet patientiam eum;

imaginem multitudini infenfum, crudeliter ig

ERN

qui erravit;ad mieliora provocare. Sis ergo

eaih animadvertere velle.

Quanto autem

lus in tü«

1 ficeds

þo&hæä*öatït*wr'* fj & ubi &b aliquo ad iram

imago animata inanimate przftet, quid dice-

'rovocatà fueris, 'non facile lóquaris, doneé

re opuseft? Namideis etiam, qui vel medio-

t' 6.

ira ab anitno tuo recedat. "Tránsacta autem

u 3

crem obtinüeriat mentem, conftat : illud prz-

animi comtnotione , & cauía ipfius commo-

terea fac, cogites, nobisquidem perfacile effe,

tionis diligéater penfata, poteris loqui cüm

plures ex ere facere imagines pro una illa;

manfuetudine. Quod fi loquendo nihil profi-

quam vecordi temeritate infana plebs com-

Ceres, &t tacendó non peccares, melius face-

minuit: te'autem nequaquam efficere poffe;

res, & majus métitum acquireres, (i fileres.

quantüfmvis contendas, ut velcapillum unum

: NLEE Abbas Agathon dicere: de fe folebat:

eorum, qui czfi fünt, creare valeas. Hzc illi

TNunquam litem habens cum aliquo dotfüivi,

a fene fapiente audita, ficuti fimpliciter.dicta

fed nec pertnifi aliquem mecum litem haben-

erant; ita imperatori renunciarunt. 'Non pa-

tem dormire, quantum ad virtutenf rríéám

rum etiam Flaviani Epifcopi legatio illis proe

ani(i príus cam illo in pacein redi-

fuit, ut irz flamma in imperatore extingue-

retur. Poítea namque ira & minis omiffis,

Caff. l. $.

- MIE C

um Joannes Abbzftä ab anuquoüib

commünem populo fcri

pfit defcnüonefn, cri-

nftit,

fodali Pefio in eremo vaftiffima commoraate

men illiscondonavit.

y

$.27. .

quseteret ; "quid per quadragintaà annos ibi

- XIL. S. Petrus Damianus; Pral

atlusu;þ& Cal';' S. Petr.

egiffet ; illeque refpondiffet : Nunquatm me

dinalis digniffimus, ex naturali indole fua irz pam. l. 4.

'fol reficientem vidit 3 fübjecit: Nec mé un-

deditus erat: fciens autem;, quam in illa dignie epift. 17.

,quam iratum ; licet m

ggnæ4'fifat?g

n inülcitu.

v

tate néceffaria fit manfüetudo . audite quid-

dini przfuiffem.

Fos A*S i^ " ;a ?J

namin epiftola

uadam a principio allegata de

Surius in '

- VIlI. De S. Martino fcribit Severus Sulpi-

femetipfo fcrip

r

erit 5 poftquam enim ibidem

vita x1.

tius: nemo unquam Martinum vidit'iracim,

damna ab ira proficifcentia prolixe expofuif-

Manf

Nov.

nemo moerentem, rnemo ridentem:;' 'Unus

fet, fübjungit: Porro autem, & me, qui hxc

m

dilc $

idemque íem

per fcæle(tc-my l,,!ædtgia

1

t

Nou

äygltu

utcuaque fcribo, naturalis iracundiz confper-

l5

praeferens.

fio ftimülat, ac (zpe leviffimaquzlibetoffenía

Idem 24o

IX.Cum

S; Spiridioni ad aulamraiCloBftn-

concuffa mez quietis arcana perturbat, uc in

Dac.

tino Imper. vocato quidam eum in laceta ve-

me plerumque, quod vix eftac; velfpinalevi-

fteincedentem conípicatus, alapani inifregif-

ter pün&tum, phalarico telo mihi videatur effe

fet, ille coafilium Chrifti fecutusmox altéram

perfoffum. |Sed hzec intrinfecus: quantum

quoque genam porrexit, iraque hoc-fa&tó cor

vero'ad ópus, dicat ira quod vult, frendeat,

percutieatis permovit, ut illico ad pédés p

fremat, dentibus ftrideat, inomnibushis. quz

r s n

cidens veniam petierit.

.

mihi interius függerit, in quantum negare

Sozoïïäif l

X. S. Ephrem dicitur pri

mum iracahdis in-

potueró, meum extrinfíecus adjutorium non

s. hi, — temperanter fübjectus fuiffe, & ob.eam'caufa

habebit, licet inflata turgeat, füfflet, furat, fie-

Ec,cl.c. 16.

monafticam vitam exercuiffe, ne à quópiam

viat, intumeícat ; e

0 illi membra mea non

iraíci videretur.Cum igitur illijubi plüres dies

dabo, utper ea qua

i

per arma, quod cona-

m«re fuo jeiunaffet, cibum minifter affcrens

tur, éfficiat. Nolite, inquit Apoftolus. exhi-

ollam fregiffec, & hunc pudore ac metüténeri

bere membra veftra arma iniquitatis pecca-

cerneret, bono fis animo, inquit, ad cibum.nos

to. Nonenim illi do manum meam, ut per

eámus, quandoquidem ille üsque ád nos'non

eam inflata percutiat, velaliquid capiat.. Non

venit, & fragmentis ollz affidens pranfüs eft.

lingaam, non labia moveo, ut per eam füi

gb

ii t

Niceplt.-

XI.Poft mortem illuftrisImperatricisPlacil-

fellis amiaritudinem fundat.

Dum ego ita-

1.12. c.44. lg, Theodofius pro fuo in illam amore, nec non

x

ué fzvienti irz penitus hec auxilia de.

:116-

abulo

propter e

)

— —R P. Lobn. Bili. Man. Tom. 41

jus excellenteai virtutemi5-ftatuam «»-aego;«üecefre;e& ïy( uc—'l-mo:'.ve.lu: fine p

Alne

66

Bibliotbece Manualis Concionatoris

flamma flaccefcat, aut prorfüs intereat, aut

bati füo: Etiam & nunc deprecatur fán&titae

tem tuam, dicens, ut usque ad diem dominie

tanquam ventus inoffenfo aere inaniter trans-

feii

eat, dum obftaculum deeft, in quo przcipi-

cum exípectes,& ftatim egredietur. Cumaus

?

tem adveniffet dominicus dies, & non egrede-

tanter impingat.

Manfi

XIII. S: Joannes-

Eleemofynariuä Patriar-

retur ; accipiens ve&tem fenior, inflammatus

dif. 14. - chaAlexandrinus aliquando propter pauperes

invidiz, & iracundis fpiritu, pergebat, ut ex«

n. 9«

cum Niceta contenderat, imperatoris cliente,

dendo expelleret eum de cellula fua. . Acce-

non parum indignatus , quod inopes videret

dens autem difcipulus ejus dixit ei: Si jubes

peffundari, nihilominus fe ipfüm de hac alte-

pater, przcedo te, & video, ne forían aliqui

ratione reprehendere coepit, feque ita allo-

fratres ad falutandum eum vencrint, & fi vie

derint te, fcandalizentur. Przceffit ergo di«

ui : Non vides, quoniam fol ad occafum ver-

git? nonrecordaris przcepti apoftolici ? mox-

Ícipalus, & ingreffus ad eum dixit: Ecce Ab-

**

bas meus venit ad falutandum te, egredere.er-

que vocatis facerdotibus, eos ad Nicetam ab-

- legavit, ut dicerent : Sol ad. occafüm eft.

gocelerius, & cum gratiarum actione occurre

ei; quia pro nimia charitate & dileGione venit

- Quo hic audito, intenerafcere coepit, ita ut

^ fnutuam, longe ftridiorem,

adte. Qui/tatim fürgens cum nimia alacrita-

" tenovarit amicitiam:

| quam- unqugm,

g

*

te Occurrit ei. : Cumquüe"vidiffet eum, antee

Vit. PP.-

XIV. In Patrum antiquorum v

i;tiäyde,fatij

quam approximaretad eum, proftravitfe pros

nus-in terram, aborabatque fenem,cum gra-

l4 P2« Co quodam feniore, cui nomen lfidorus,. le«

gitur, quod aliquando, cur demonibus adeo

tiarum a&tione dicens : Retribuat tibi Domi-

. formidabilis effet, interrogatus, refponderit:

nus, chariffime pater, bona zterna pro cellulà

r

us;

eftiti-

Mat

. Ex quo fa&tus füm monachus, ftudeo; ne per-

tu2,; quam mihi propter nomen.

»

e

x

:

£

J

mittam iracundiam

E7

ít

P -

& in ccclefti Jerufalem -

M.

*

?

o

s-fuos

,",1399-*"3 a,d -;fæcigs. meas

fam. & fplendiz

aícendere.

4

Chriftus Dominus tibi glorio

^"XV.Fuit quida

m m-o'n*a,chru-s'inrxi eä*&fägScäithi;

dam przparet manfionem.. . Hac autem aus

venitautem ad vifitandos (anctos.patres in lo-

diens (enior, compunctus eft corde,. & projie

co, qui dicitur Cellia, ubi multitudo mona-

ciens baculum recurrit in amplexus ejus, -&

ofculatus eft eum; & invitavit illum io cellu-

' chorumdivifis habitat cellis ; Camque nonin-

veniret ad prefens cellulam, ubi poffet mane-

lam faüam, ut paricer cum gratiaram actione

fümerent cibum. . Vocavitautem feniorfupra

re; quidam de fenioribus habens aliant,yacan-

L.

4

tem cellulam, dedit eidicens : Interimrepau-

memoratum

-

dilcipulum füum, & interrogavit

fainhaccellula;donec invenias; ubi pofhis ma-

'euni dicens s/Dic mihi, fili, (i dixifti verba ifti

L]

il

nere. Cumque ad vifitandum eum conveni-

Íratri, qua propter ce.

ulam mandavi, ut di-

ceres.ei. Tunc difcipulus ejus confeffus ei;di-

- rent quam plurimi fratres, defideranres ab eo

audire verbum falutis eternz : habebat enim

«ens : Vere Domine dico, quia propter humie

fpiricualemgratiam docendi verbum Dei, Vi

litatem, quam tibi exhibere debeo, tanquam

- dens ille fenior, qui ei ad habitandum prafti-

patri & domino, ideo non audebam reípon-

terat cellam, invidiz livore cor ejus;vulnera-

dere tibi aliquid. quando me mittebas ad eum:

* 9*

tum eít, & indignari cospit,ac dicere: Quo-

'veruntamen nihil eorum.dixi ei; qua manda-

'niam ego tantis temporibus in loco habito,

&

.bas ad.eum. Hoc'audiens fenior, ftatim pro-

ad me non veniunt fratres, nifi rariffime, &

ftravit f& ad pedes ejus, dicens : Ex hodierna

hoc in diebus feftis, & ecce ad iftum impofto-

die.tu.meus patere(to, & ego difcipulus tuus:

quoniam te feítinante & moderante, ac cum

rem pene quotidie fratres quamplurimi va-

Manf

dunt ; dixitque difcipulo (ao: Vade, & dicei;

timore & charitate Dei agente, & meam & il-

liüs fratris animam de

3.f

utegrediatur de cellula illa, quoniam.neceffa-

beravit.

peccati. la??-?o Chm-

-ria mihi eft. Cum autem perrexiffet diícipu-

ftus Dominus li

J ARA

4

. Dannun.

i

^

- ]us ejus ad illum fratrem, dixit eí : Mandavit

uA.

XV

I De Ma

Abbas meus fan&itati tuz , jube ej per me

tthia rege Hunga

r.iæi lþgitur,lhid. dife.

mandare, qualiter habéas; audivit enim te in-

quod, cum ipfi ad meníam accumbenti dice- 8 ?- 9.

firmari. Ipfe vero remandavit ei,dicens: Ora

retur, legatum Franciz adefle, ut ipfum regis

ome, domine;quia valde ftom achum doleo.

füinomine veneraretur,.fervis füis recentes ap-

Reverfüs autem diícipulüs dixit Abbati fuo:

ponere ficus jufferit $ cui cum fervi nullas fie-

Nimis rogat fanctitatem tuam , .ut vel duos

cus füpereffe refponderent, adeo vehementer

iratus fuerit, ut fi

ü

dies jubeas i inducias dare, ut poffit fibi aliam

"

1

ibito ex apop;lc»Xig*'.mo;rïcgqis

cellam providere. 'Transactis autem tribus

conciderit.

"

j

- LXVUI. In hiftoriis de

W/ 'en-c'eäläonrpge Bo-lbid, "

MU

diebus, iterum mif(it difcipulum füum dicens:

"

Vade, dic ei, ut egrediatur de.cellula mea:

hemigz fequeritia leguntur. A quodam fuübito

4

j

nam fi rurfüs diftulerit, dices ad.eum; quia

-offenfüs morti eum adjudicare parabat, itaque : :

10

continuo venio, & cum baculo cedende ex-

.ab iracundia eft füperacus, ut brevi paralyfi

convulfüs, membrorum officio deftitutus, in

pello eum decellamea. Pergens autem diíci-

pulus ad fupra dictum fratrem dixit ei: Quo-

terram caderet, pauloque poft moreretur.

.miam valde follicitus eft Abbas meus de infir-

.. XVHLValentinianus imperator expeditio- Ibid.

mitate tua, ideo mifit me requirens; (i melius

nem in Sarmatas & Quados facturus, legatis

1

habeas.' At ille refpondens dixit : Gratias

'€orum pacé rogantibus, fimul intellexit, quod

Mu

tib,

ago, domine fancte, charitati tuz,quia follici-

rogarat, eos videlicet füz gentis honoratiffi- ..

tus esde me, veruntamen precibus tuis melius

mos effe, tantopereobindignationem eorum;,. .. .

tf

habebo,. Reverfug autcm;;fli(cigglgggigjgi;þ;b.

224*

'mPüïmm : fuum s?agltantmm, üoma:ïaä:

-

Titulus LX XV1. I*mcänalia.k

67

'eft, utruptis venisatque arteriis fanguine ex-

prolä'ta's , ipfas denique in facello fquopiam

hauíftus mortuus fuübito corruerit.

Chrifti crucifixi, B. Virginis, aliorumque San-

Ióid. dife. . XIX. In quadam hiftoria Patavina funeftus

Gorum ftatuas aggreffus, gladio in multas par-

3:».9. hiclegitureventus, de duobusantique & no-

tes diffecuit. Ex quibüs valneribus cum non

bilis tamiliz fratribus, ex familia nimirum Li-

aliter fanguis, ac fi viva forent corpora, pro-

minza Patavina antiquiffima. Dum enim fub

flueret, ille attonitus;' in loco tamdiu ftetit,

intempefta nodte vice quadam foris extra doe

donec depreheníus in flagranti crimine, &

--mum eonfiftentes, coclum füfpicerent ftella-

paulo poít in urbe Moguntina exuftus eft.

tum, uaus eorum dixit: utipam totboves ha-

. XX1V. Abbas Moyfes fanGitatis fama cele-Caffian.cos

berem , quot in coelo fünt ftellz ; alter vero ex

bris, quia iracundiori verbo S. Macarium per- € 27

joco fübjunxit: Utinam coelum pratum quod-

ftrinxerat, fübito a dzemone poffeffus ett.

dam effet, & in mea proprietate & dominio

. XXV. Cum in Brabantia quondam ]aco- Thom.

pofitum, in quo tu votivos hosce boves tuos

bo de Vitriaco Cardinale expeditionem ad- Canntipr.

paícere cogereris. Subjunxitalter, in tuone

verfus Barbaros promulgante, quidam in pu- ! 2 apum.

rato ego boves meos paícam ?

Refpondit

blicaconcione veniam ab altero peteret,isque * !6 P. ?«

ille: quid fi ego nollem? fübdebat alter, etiam

adhuc pertinaciter negaret, paulo poft is eo-

te invito illos in pafcua tua ducerem. ltane,

dem inloco interram corruit ; oculos horren-

inquit alter, in meum defpe&tum hoc faceres?

dum in modum rotavit. oreque fanguinem

tandem joco in furorem mutato , a verbis ad

tamdiu fpumavit , doneca Cardinale accur-

vetbera, a verberibus ad enfes deventum fuit,

rente, & cum populo in preces effufo, a tverra

quibus unus alterius vifcera transegit,

levatüs atque ad mentem revocatus, in col-

Marchi.c. . XX. Longe deplorabilior eft alter quidam

lüm inimici ruit, & veniam petiit,

cafus, quinoftro hoc contigit feculo, fi autho-

XXVI. In monte Calvarix cum anno I419. S. Dern. f.

riillumreferenti fidem habere volumus. Audi

mulier quzdam ab adolefcente quopiam

igitur, quod novimus de facto contigifIe & vo

nimiam multitudinem trufo , levi impulíu ad

noftro, inquit ille, quidamira quafi furia infer-

terram proftrata fuiffec, & illo veniam flexo

nali agitatus, cum in hoflem incidiffet,pedibus

poplite ac junctis manibus petente pertinaci-

fuis terebat diu proítratum, quafi deliberan-

ter negaffet , toto populo infpeétante, a dz-

do, quanam via, furori & odio concepto fa-

mone abrepta, & in puteum dejecta eft.

tisfacere poffet. Tandein urget, ut Deumab-

XXVII. Cum S. Franciícus in loco Porti- Ibid.V.ira.

neget, alioquin mucrone jam jugulo incum-

unculz quadam vice orationi vacaret , vidit** ?-

bente fe illum confoflorumrefle afferit ; fpem

totum monafterium a copiofo deemonum ex-

autem evadendi ei dabat, fimodo abnegaret.

ercitu circumdatum, nec tamen ullum eorum

Harebartille fub pugione trepidus, & mortem

intrarepotuiffe ob fanctitatem fratrum, donec

horrebat imminentem,quam fperens evadere,

tandem a ftatre quopiam , qui vindictam &

& peccatum poftmodum poenitentia diluere,

odium adveríus alterum conceperat , oftium

in Deiabnegationem ore facrilego prorumpit,

uni diabolorum apertum eft ; qui tamen ubi

verum id malo füo sterno & irrevocabili 5

frater ad S. Francifcum vocatus, culpamque

- "Mox enim eum alter perfodit, ubi abnegatio-

faffus de

precatus cft-, mox iterum aufuge-

- nem extorfit ; hancque adjecit confolationem

re debuit.

- fathanicam ; Jam tandem fatiabor, jam in eo

XXVIII. Theodo(ius , imperator ; cum in Daronius

me folabor, quod tibi non folum corporis ,

populari tumulti unus ex aulicis illius occi- 4d annum

. fed & animz perennem falutem ademerim.

fus fuiffet, adeo vindicte cupidine exarfit, ut ?^**

Manf difz

* XXL n vita D. Chryfoftomi de Eudoxia,

cives fub fpectaculi fpecie convocatos , quo-

3- n- 9'

imperatrice, refertur, quod, cum fancto huic

rum feptem millia fuerant, inaudita barbarie

Epifcopo irata e(fet, eundem hareíeos coar-

ad unum omnes, occidi jufferit, Quam ob

guere conata fuzrit, ut in exilium ipfum pro-

caufam a $. Ambrofio communione fidelium

pig, dift

icribere poífet; hoc igitur fine Epiphanium,

privatus, nec nifi poft integrum fere annum,

156

Epifcopum Cypri, partibus fuis adfcifcere fa-

publicamque poenitentiam ac veniz petitio-

tegit , qui, dum illam hortaretur, ut fe cum

nem reíftitutus eft.

S. Do&ore reconciliaret, illa rabie & furore

plena refpondit : Ni(i tu , Epiphani, adjuve-

Bo

ris, ut Joannes exilio mulétetur, ego claufa

idolorum templa apperiam,

EXEMPLA DOMESTICA.

"

qmnibusqgc ea

adorando proponam.

gnatius iram fuam perdomuerat, ut , Rib:d. 1.

ld.

S.Greg.], XXIl. Abbas Stephanus, cum totus.

'ei(u-s

I. S.I

cum calidus natura, & conftitutione 5- Vit. c.

4:Dial. €- ager ad. meflem paratus ab impio quodam

biliofus effet ," propter füummam tamen leni- ?

19.

vicino füuccenfus effet, & alius, ut hoc nuntia-

;

tatem, quam in omni fermone, viteque con-

ret, ad eum accurrens diceret: V, vo, Pa-

füetudine adhibebat, frigidus ipfis medicis,

ter Stephane, totus ager tuus incendio ab-

lentusque potius videretur.

füumptus eíi: refpondit : Imo , mi frater, v

illi, qui hoc fecit , me enim parvo , feipfum

II. Joannes Ferdinandus cum Amanguzii , Hift. 3oc.

[nii

vero maximo damno effecit.

ad populum verba faciens , falivam a Japoue* 11. **

Marchan, XXIII. Aleator quidam, cum omnem lufuü

quodam in os conjeCtam excepiflet , nihil !9

tub, Sacr.

tanta injuria commotus eft, fed íolo flro-

tr. 6. leà.

pecuniam perdidiffet, tanto fürore correptus.

'

cft,ut poítgraviffima convitia in collufores, ac

phiolo falivam abfterfit, & dicere perrexit.

horrendas blasphemias in Deum;, celitesque

IlI. P. Francifcus Suarez licet fzepe in pu- pibtiois.

R. P. Lobn. Bibl. Man. Tem. LI.

la

. bieis Script.£.s,

6d

: *Bz'blibtbecæ Manualis ,Conciomtoïiæ

blicis difputationibus occafionem haberet

Homero: aut tolle me, aut ego te.. Maguis

Nie

iram concipiendi, nulla tamen unquam ver-

quoque injuriis Jovem affecit , fuis namque

militibus , ut fuas in coclum fagittas evibra-

(Th

yi

borum acrimonia aut aculeo ufüs , nullum

iA

commoti animi fignum dedit.

rent, precepit; licet ha in terram reciden-

AÁnnal.

IV. P. FerdinandusRebellus etfi fiepe afpe-

tes, magnam in populo ftragem effecerint.

Eborane ris verbis inter difputandum acrius pungere-

Vi. Cum Babylonem oppugnaturus rexX Seriecál.3:

C. ,1608'

tur, nunquam tamen vel licentius refpondit,

Cyrus feftinaret ad bellum , cujus maxima de ira c.

velullum irati animi fignum dedit , ita ut ab

momenta in occafionibus funt, Gynden late2t.

Flet.

a.

*Academicis alter Job diceretur.

fufum amnem vado tranfire tentavit ; quod

)9l

Hift,

Soce, V. P. Pafchafius Broéttus cum focio Lute-

vix tutum eft etiam cum fenfit eftatem, &ad

P. 8. l. 6 tie prope meffores tranfiens, cum ab iisdem

minimum deduc&tuseft. Ibiunus ex his equis,

Ti 95.

convitiis appeteretur, baculo fuo innixus tame

qui trahere regium currum alibi folebant, ab-

diu perftitit , donec illi pudore & fatietate ab-

reptus, vehementer commovit regem ; jura-

ftracticonvitiari definerent 5 tum enim fe eri-

vit itaque, amnem illum regiis equis mea-

tum aufferentem, eo feredactarum, uttranfi-

gens, fuaviffimeque illos intuens: Deus beni-

gne vobis faciat, ait filii, ac benedicat: fimul-

ri, calcarique etiam a foeminis poffet. Huc

que cr-ucis: figno facto eisdem benedixit.

deinde omnem tranftulit belli apparatum; &

Y

tamdiu affedit operi, donec centum & octa-

5. VIO :

ginta cuniculis divifum alveum in CCC. &

LX. rivos difpergeret, & ficcum relinqueret

EXEMPLA PROFANA.

indiverfüm fluentibus aquis. Periit itaque &

tempus, magna in vanis rebus ja&tura, & mili-

? ^

; Qiualita;.;

Marc

tum ardor, quem inutilislabor fregit, & occa-

Marchant,

ugü&us Ceíar, eum quondam in fhäri.

fio aggrediendi imparatos , dum ifte bellum

J.cole

tub. facr.

pA

gravi tempeftate jadtatus, vitz peri-

indictam hofti cum flumine geriz. *

:r.. 9. le&,

culum vix evafiffec, Neptunum maris Deum

VII. C. Czfar. iratus coclo quod obfltrepe- Idem 1. s,

ret Pantomimis, |quos imitabatur ftudiofius;

CI l 161

adcertamen provocavit, ejusq

ue imagingm e

?

Deorum numero auferri juffit.

14

quam fpeCtabat , qnodque commieffatio fua

fulminibus terreretur , ad

Mi

Tbidem;

li, Cajus Caligula cum fpedtaculum popu-

ugnam vocavit

lo exhibere decreviffet , & eo ipfo tempore,

]ovem: Quanta dementia

:

uit! putavit, aut

quo inftitui debuerat ; grandis in coclo tem-

fibi noceri. ne a 'Tove quidem poffe, aut fe

peítas exorta id difturbaílet, adeo exar(it, ut

nocere etiam Jovi pofle. Non fputo parum

momenti hanc:/ejus vocem ad incitandum

inprimis quidem ipíe Jovem convitiis lacef-

LÀ

feret, & ad duellum provocans diceret : aut

conjuratorum animos addidiffe

]

' Uldümze

tolleme, autego te; deinde vero eciam mili-

enim patientiz vifum eft , eum fe

j

rxfi » qui

4

tibus fuis preciperet, utfagittas coelum ver-

].ere-m non ferret.

füs ejacularentur, quz tamen in populum re-

Fuga,

P

"

cidentes, non paucos graviter lzferunt.

V-IH, D»iogevni:de ira differenti adole

;ääg'Senecal.g,

&

Ibid, le&, . I1I. Cambyles, Cyri, regis, flius, cuma

5

quodam privatim moncretur, non effe deco-.

protervus infpuit, tulit hoc ille leniter, a

C (a—;gieiu-a c.

b

n

rum regi , in quem alii velut fpectaculum

pienter: non quidem , inquit, irafcor; íe

2

d**

$

oculos conjiciunt , nimio potu , ut affolebat;

dubito tamen , an iraíci oporteat.

IX. Catoni caufam agenti, cum in frontem Ibidem,

hi

fe iugurgitare, rantopere exarfic, ut monito-

ris filium adduci coram Íe juflerit , fumpto-

mediam, quantum poterat , attracta pingui

11

faliva, infpuiffet Lentulus ille, patrum noftro-

que arcu & fagitta cor ejus transüxerit di-

. cens: Vide, an regis ebrii certa fit manus

rum memoria factiofus, & impoteas, abfter-

hrifl

H

fit faciem, &, affüirmabo, inquit; omnibus

n

& oculus.

Ibidem.

IV. Judex quidam

', cum milïcs qukpiam

Lentule, falli eos ; qui te negant os habere.

X. Architas Tarentinus, Philofophus, adSen. T. 3.

t

accufatus fuiffecde morte commilitoni illata,

o quod fimul juffi fuiffent iter conficere, &

villum fuum; qui ei indignationis occafio. derac.

h H

n

folus ipfe verfus effet, mox eundem ad mor-

nem przbuerat, dixit: O re felicem , quo- ' *

tem damnavit. Cum veró eo ad füpplicium

niam egregie te punicem, nifi iratus effem.

ftpl,

idy

ducto alter miles compareret , ideoque cen-

XI. Alexander Magnus,cum a matre Oly m- Marchant,

p ]

turio, cui reus traditus fuerat, eum velut

piade vindi&x ardore incenfa ad condem. lo 1e&.5.

nandum virum innoxium impelleretur , re-

innocentem ad judicem cum commilitione

reduceret, hic ira accenfüs , omnes tres ad

fpondit: Pete illud mater; vita enim homi-

^

stäþle

-mortem damnavit, primum , quia jam con-

nis nulla alia re compenfari poteft.

demnatus erat : commilitonem , quia mili-

XII. Cotys, rex Thracum, cum a

d iram R«avifl'!ls'

Dy

m Textor. in

Q*

hi

tem occidere juffus , idexecutus non fuerat.

proniorem Íe adverteret, accepta quoda

Manti

V. De Cajo Calignla, imperatore, refer-

.dono vafafi&tilia valde pretiofa confringi ju

(- Officin. l.

difc. 3« 1 tur, quod , cum pretiofiffima ingenti pom-

fit, ne fi a miniftris frangerentur ,

^

p

pa; fumptuumque difpendio przparaffet fpe-

iram moveretur.

.€tacula ; eodem vero die , quo exhibenda

XIIL Qua ratione Aufonius, Poéta, iram

erant, continue de coelo decidentes pluviz,

fupprefferit , ipfe

füs eft:

j

fequenti dif'cycþp confef-

tonitrua & fülgura, omnia ejus deftruxiffent

confilia, indignatus acerbifIime ; ipfumet Jo-

Jrafci promptus properavi condere motum.

Midis

4ltque 1mibi penas pro . levitate dedi.

yqxn in duellgm provocavit, dicendo cum

Danmum.

dZiuu: LXXFI Jmcunää.

69

Damnum.

tantür ; fic corde per iracundiam turbato, ii-?

Nieetas

lico.omnia corporis membra celerrimam agi-

XIV. Ifaacus Calo, joannis imper. con-

Choniates ftantinopolitani filius, imperio excidit, prz-

tationem patiuntur; lingua garrit; 'oculi in-

flammantür; crura tremunt, manus & bra-

in Annil.];co ei fratre Mahuele natu minore , tantum

chia ad ultionero azm

ideo,

uod, ut pater ipfe moriens monue-

*

antur, faxa .f&'olant, fu-

"d n

rát ,a

j

tor arma miniftrat; -

i

in

d iracundiam pronior effet, & quavis

V1l.Sicut fi ferainterior

äs ma.ch-inäsïlaxa-"li:idem.

n

.'" de cauíà effervefcente bile moderari animo

tastürbatasque habet, neeaperiri; nec claudi

»

Fler. ex- non poffet. ld quod alioqui fic expreffum

emp.l21.memini, quod imperio exciderit przlato ei

poteít; ita li prz iracundia interius animus

19. n. 6.

conturbatur, neque ad ea , qu& rationi con-

x

4

ratre minore, eo quod ad iracundiam effet

proclivior.: fic enim pater jam moriturus

fentanga fünt, percipienda, nequ

d. Vcrqm'

ipfum difcernendum aptus eft. ..

"

ad proceres imperii inter cetera ait: Filii

mei, quamvis eodem patre nati, tamen di-

-1X. Sicut fuperior pars mun

di omni. *tvuäïfbidäm.'

multu:& tempeftate caret : Inferior autem

' veríis praditi fünt ingeniis , qui, etíi ambo

& viribus corporum , & dignitate vultuum,

ventis agitatur, & fulgure feritur; fic fübli-

mis animus femper fibi fimilis eft; imbellis

& animarum gravitate precellunt ; tamen

natu miror Manuel ad imperii adminiftratio-

autem & ignavus iracundiz aliaru

mque *:pa[ï*'-

Nam lIíaacus fz-

fionum motibus fubjectus eft. . .

nem mih? aptior videtur.

. pius ira percitus mihi obflitit, & quavis de

X. Sicut naves egregiz fünt, non quz f&. Langius in

caufa, bile effervefcente , moderari animo

reno ccclo navigant , fed qus tempeftati re- Folyanth.

non poteft, quz res

F

fiftunt, & fervantur; fic homines irz re(i-'* 99T

'iþ'n'iumicifïïmxa c'cc');n(ïlio fa-

ftentes magni & fortes cenfendi fünt. -

ientes perdit.

Marchant. : XV. Julianus Apo

ftata, quia ni;f-.ïi-a* mChrl-

Xl. Sicut: olla ebulliens undique effunditProv. 15.

aquam fervidam , nec facile tangi fe patitur ; V* ?»

l. c. le&.2. (lianos ira odioque flagrans , omnes tollere

decreverat , jamque ideo bellum illis infer-

ita cor iracundia eftuans neminem admittit

dem ] i,

monitorem &. correctorem. 'Hinc fapiens

. M6

ret, fübito fagitta de coclo miffa vulneratus:

inter illas voces: Vicifti, Galilee, vici(ti. Sa-

ait: Os fatuorum ebullit ftultitiam. -

-XIL. Sicut in humanis corporibus febris s. Cliinac.

turare, Nazarene, faturare : mifere expiravit.

* Matth, 5,

XVI. Herodes, rex, cum deluf(üum fea Ma-

quidem unaeft, fed multas habet ardoris cau- grad, 8.

fass ficire motus & incendium, uti reliquo-

gis videret, adeo exar(it, ut omnes iafantes a

bimatu & infrain omuibus continiis Bethlehe-

rum vitiorum morbi, multas & varias origi-

nés habent & fontes. Quot namque irz vi-

miticis horrenda nece pcrimi j ufferi*;ï.t'S T

-

tiofz fünt caufz , totidem. difordinationes

C VH

& mala (unt, qus eidem fociantur.

— XlH..Sicut quando ignis non poteft eva-S. Anton,

porare, & ipfi non fubminiftratur materia, Pad. f. in

$IMILITU D IN Es.

^

quam abfümat, crudefcit in feipfum ; fic ira- f*r- 5. poft

$

E

Qalitas.

cundus creparet ; nifi eva

Om. 9.

poraret; & rcfpira- :

uad.

enectlos

8. Chryf. T.

9

C

ilt l;umoru,m immoderatio H-omabhum

ret.per verba contumeliz.

jei2 C,

bo.15. ad.

vexans, ut plurimum omnia ejicit , ita

XIV. Sicutaper ex furore impingit, & cur- S. Bonav.

j

R

immodicus fervor animam vexans ea tegere,

rit contra gladium ; fic iracundus currit adin dixt, c,

- quz tacere bonum e[t, non permittit.

peccatum, ícilicet contentionem,

& homicidium.

injuriam, I«

bidem,

E:l.98. li. Sicat fecundum ligna filvae exardefcit

V

12.

ignis ; fic homo fecuandum virtutem & fub-

XV.. Sicut canis infanus faxo percuffus , Orig. in di-

ftintiam fuam exaltabit iram fuam-

dum percutientem fequi non prevalet , adverf h. g

V.

Arift. l. 4.

.L4. ]HE. Sicatdebilis itomachi eft, duriorem ci-

ipfum furore convertitur lapidem, quem pe-

Eth.

bum non poZe concoquere ; ita pufillanimi

dibus, dentibusque diffipare perquirit : non

eit, verbum duriuículum non pofíe fuftinere.

aliter Herodes fua przcipitatus iracundia,

$. Chryf.

fen, T.

IV. Sicut ia maris tempeítate tumultus

Íolitoque fuz mentis furore, in infantium

*

leirac,

ho 31. ad multus, clamor magnus reperitur, nec ibi quis

cede verfatus, & concitatus eft.

12

pop.-

hilofophandi tempus habet; ita necinira.

- XVI. Sicut fzeviffima etiam bellua ; quam- S. Chryf.

Stapl, t 2.

V.Sicutnec folis radius cernitur,cum com-

diu quidem continetur infractis carceribus , ho 15. ad

Marchanta

in-dom. 5- o ot nubes coeli faciem obducunt; nec tur-

1

etiamíi efferetur & vociferetur , neminem P^.

GCo le&'S'

pott Pent.

batus fons infpicientisimaginem reddit, quam

poterit ledere; quando vero irz dominatus

tranquillas oftendit; fic animus ira commo.

imvaluerit , perfra&disque , quxm interjecta

tus nihil videt.

erant, repagulis , poterit exilire ; omni tu-

Staplet. in

V1. Sicut fur ad farandum noctem obfcu-

multu , & conturbatione replet civitatem;

Dom. paíl,

ram diligit: Lupus turbulentum tempus, quo

&t omnes abigit; ita etiam bilis , quamdiu

mavifits

€. 7,

Taytor t

gregem invadat, exfpectat: Pifcator fluvium

quidem continetur fuüis finibus; nobis non

otï]cin: l

quarit turbidum ad rete tendendum ; ita d-

magnum facit malum, poftquam autem rupta

5, 6 25'

mon, rapaciífimus przdo, vorax lupus, & pi-

eft, qugz eam continebat , membrana , nihil

fcator aítutus , iracundiz cempus obfervat,

vetat , quo minus de cetero in univerfam

diffundatur naturam.

ipfeque interdum ad iracundiam movet , ut

— XVH. Sicut fi lapis in preceps eat ; con-

S. Cyrhl;

ejus occafíione in mille mala hominem prz-

1- 60

cipitet.

.

tra omne, quod invenit,

impetu fertur ; ita Alex.

contr.

Jul:

lbxdem.

V1i. Sicut arboris trunco

commoto & ägi-

etiam afper, audax, fi ferocitatis & furoris vim

tato frondes & r.aminmira ftatim celeritate agi-

ferat, a nullo vel verbo , vel opere abítine-

I 3

bit;

79

Jibliotbece . Manualis | Concionatoriee

u

bic, Deum etíam, ficut hominem lingue fuz

XXVII. Sicut venenum afpidum , ita fe S.Ephrem.

I«

immoderantia & irz impotentia invadet,

habet iracundia, quoniam & formam atquede tim.

sd f

Senecal.1.

XVIII. Sicut furentium.certa indicia funt,

aípectum immutat , & mentem conturbat, Pe* .

deirac 1. audax & minax vultus, triftis frons, torva faci-

& nervos diffolvit, & ad operandum imbe-

cillitatem affert.

€s, citatus gradus, inquieta manus, color ver-

fus, crebra & vehementius acta fufpirias ita

XXVIII. Sicut vinum, cum ultra fatieta- S. Ifidorus

- i: árafcentium eadem figna fünt. Flagrant & mi-

tem infünditur, omnes fenfüum meatus, ac ce- Peluf. L 2«

n

cant oculi, multus ore toto rubor , exzítuante

rebri membranas implet,mentemq. in demen- €Pi- 479*

! det

ab imis przcordiis fanguine, labia quatiuntur,

tiam convertit ; ad eundem modum iracundia

hing

dentes comprimuntur, horrent, ac fübriguns

extra metas fuas profiliens, mentem temulen-

tur capilli, fpiritus coaGtus ac ftridens , articu-

tam reddit , eam videlicet furore afficiens.

lorum fcipfos torquentium fonus , gemitus,

XXIX. Sicutadamas, fi confringitur,in mi Arift,| ap.

Pluutt

mugitusque & parum explanatis vocibus fer-

nutiífima diffilit fruíta ; ita ar&ta neceffitudo, fiStobeum.

i mo

mo przruptus , & complofz fzpius manus,

quando contingat dirimi, in fümmam vertitur^ !8:

& pulíata humus pedibus, & totum concitum

fimultatem, & ex arctiffimis foederibus,fi rum»

corpus, magnasque minas agens, foeda vifü &

pantur, maxima nafcuntur diífidia ; nam füpra

feettt

horrenda facics»depravantium fe , atque intu«

modum incandeícit femel victa lenitas.

f0f«

. imefícentium. Neícias, utrum ma

XXX. Sicut ruinz cum eo, quod oppref- Stapl. text,

-bile vitium fit , an deforme.

gis detefta-

fic iratus non tan- 7.in Dom.

ferunt, pariter franguntur;

t

XIX. Sicut canes catulos füos coecos

| þar-

tum alios, quibus irafcitur, fed etiam feipfom!

lzdit.

*aiïion..

vinl,

turiunt; ita quoque cogitationes, defideria,

p.a.q

affe&us , confilia iracundorum cceca funt,

XXXI. Sicut vefp

( &t

a femel irritata, non; tan- Ibiä',

l

vit

& Nilus . omnisque luminis, vel rationis, vel difcurfus

orat, de

tum in. homines fed faxa etiam impingit, fed

expertia.

Unde S. Nilus.ait: Iracundia ca-

fibi potius , dum aculeum ledendo pordit ;

hiffo

ára.

apit'

num in morem coccas cogitationes parit.

quam aliis nocet; fic iratus coeco judicio fu-

Plutarch; .X X. Sicut Hippocrates ait, eum morbum

rens obvios quosque invadit, fed majore fuo

Veun

uam illorum detrimento,

g

decohib, effe gravifimum; qui faciem zgrotantis quam

erat,

maxime mutet in diverfum ;j ita ccnípicies

XXXII. Sicut juxta Hippocr.

'f,ententï am pjutarchs-

alios ob iram maxime fibi excedere, & vul.

l

morbus eft periculofiffimus, in quo «grotusin moral *

tum immutantes , colorém, inceffum &

[(ubinde mutatoris füi habitü , ac fui diflimilli-

cem in diverfüm vertere.

| NVOse

$

du

mus redditur ; ita nulluseft animi morbus pe-

fpeci

Benecal.5.

XXI. Sicut adverfuüs pefítilentiam nihil

riculofior, quamira, que vultum, vocé, incef-

1. dif

deira € 5. prodeft firmitas corporis , & diligens vale-

fum ficimmutat , utidem alius effe videatur.

tudinis cura; promiícue enim imbecilla, ro-

XXXIIL Sicut per nebulam corpora ma-Idem de

buftaque invadit ; ita abira tam inquietis mo-

jora videntur, quam revera fint ; ita per iram cohib. ira.

ribus

quoque-omnes injuri& majores apparent ,

milfis.

periculutmn eft, quam compolïtis & res

ww

uam ín finceri judicii libra reperiantur.

g.Alb'ertus

XXII. Sicut ex collifione

düorum ;cor o-

XXXIV. Sicut acetum corrumpit vas, fiS.Aug.ep.

M.131. ram clicitur ignis ,. quia ficut ex collifione ; ita

diutius ibi fuerit ; fic ira corrum

pit cor ; fi98-

ex amaris verbis aliquorum ira concitatur,

diu in eo affervetur,

$df

osü ac den. $. Chry;*.

4l

Cath. ver. Drov.. 1y. ARefponfio mollis frangit i

1

"

" XXXV. Sicut,fiquod aeri nebul

Co 17,

durus füfcitat furorem.

Ym , j J&fma

fum per noGtemacceffit, diurno calore fol nech?

HI 14.0

jj

Damnum.

&p. ad

diffolvere poteritnec diffipare, caufam ac ma- .

t)

h.

$. Chryf.

XXIlL. Sicut (i infes in fcintillam ignis,

teriam tempeftatis exhibet ; (ic injuria, nifi per

f. de non excitas incendium ; concra vero fi infpuas ;

adeund.

charitatem aut patientiam diffolvatur, grandé

extinguis , & utrumque tibi in manu tua eít;

incordetempeftatem iracundig excitabit.

fpectac.

fic fi inflatos & vecordes inferas fermones,

XXXVI. Sicuttorrentes ad loca curva de-Beyrlink,

excitas igaem iracundi horminis : fin mites ac

currentes fecum obvia quzque tr

€&àl

ah

unt; üc &in mümpt-

in fefto

moderatos admoveas, priusquam excande-

iratorum impetus violenti & inftabiles omnia

OO. 58.

Ícat, iram omnem extinxeris.

»

fimiliter percurrunt, ac obruunt.

Moy

Ternho:

is'

eXf, 2v

l d

XXIV. Sicut apes eodem tempore, quo ira-

XXXVII. Sicut ad lapidem, ad quem qu

rius 2p' cundz aculeum eis, quos invadunt, affigunt,

impegit, non facile aliquis , aut certe nonfine

p' 5-

Man, difc.

fimul quoque femetipfas interficiunt ; Sic,

cautela accedit; ita fi quis ab iràcundo velProv. 25.

,ï H 6.

cum. iracundi multoties taliter irafcuntur ,

iracundia lzíum meminit, deinceps confüe-V: ?4*

quod absque judicio rationis ad lzdendum

tudinem ejus, quantum poteft, declinat. Un-

alios animantur , fpe fit, quod quantum ad

de fapiens füuadet : Noii effe amicus homini

Deum, & quantum ad murfdum , corpus &

iracundo.

animam perdere dignofcuntur.

XXXVIII. Sicut fi quis phyltro te ad infa-

)8'.- Nilus de

XXV. Sicut vir honeftus & gravis obfcoe.

niam redigere vellet , utique illud recufares;

o8. vit. num diverforium averfíatur , fic Deus iracun-

aut fi infcius bibiffes , mox per apta remedia

cogit.

di pe&us ; & ut fumus oculos turbat, fic ira

expellere conareris 5 ita fi injuriam tibi quis

animum.

intulit, & per eam ad iram te perducere fata-

Bellov.l3.

XXVI. Sicutequo operiuntur oculi, ut cir-

git, aut repellere, aut per oblivionem aliaqueSenec. t

Dtny

fpec. 1. P cumeatin molendino ; & ficut Philiftim Sam-

efficacia media ex corde rejicere debes ; nam, de ira.

C

Ü.

*l* (onis oculos eruerunt, & claufum in carcere

teíte Seneca , inter infanum & iratum nullum.

99- El

molere fecerunt;. ita per iram gratiz lumenp

diícrimen eft; alter femper iníanit, alter fem-

per irafcitur.

amittitur : quia mcn;i; eculos. excoscat.

XXXIX.

(^

Tüuls LXXEI Imcundia.fä

. XE

uEp.h[W,

* Qu

S. Chryf;. . XXX[X Sïcutbe&iam, cum maxime effe- tur ;

fed & tanto fpecialius, quo ira me-:em

lil

ho. 31.

ad pop.

"ratur, omnes fugimus: nautz, cum vehemens

intus.magis excedit, & hominem in apparatu

ventus Ípirat, vela demittunt: equi fefforem

vultus. exteriorique -

- preripientes, non retrahuntur, ne vires in-

riofo facit fimiliorem.

geftu, ,ftplto , imo.fu-

caffum exhauriat ; igni fomes non prebetur ;

AV. Quia. Deo difformem fa

&it, utlldem ;An- Idem n c,

o

ita nec iracundus animus magis efferandus,

)elUf. l q'

ther infinuavit dicens: cum fcriptum fit:. Ti 5«.Job. -

iil 49,

. mutuisque injuriis magis accendendus eft.. .

dominator Domine, .cum tranquillitate judicas , irà

gfl'äem ho

« UXL.. Sicut gubernator ventis in mari agi-

facit hominem in judicando fpecialiter DEO

Anns,

7- deü'd.e tatus

portum petit, ut a periculoliberetur ; ita

, difformem, dum homo: cum turbulentia ju-

quiiracundigz impetum fentit, ad rationis cla-

dicat;. quod maxime indecens eft. -

v

?

&

*s

x

i

&*

yum

5 Ms Quia. Spiritum. fanttum. fu

x*

$a

t:Si

^

enim , S. Clímac.

ll'm, Q

ium patiatur. :

X portum co.n.fuggre,debct,' ne naufra-

f

ut S. Climacus diícurtit ,. Spiritus (anctus £rad. -

tobetn,

Mi

Plutarch, .. X L. Sicuc equis n

on inipfo curfu frenum

pax anime & dicitur, & eft; ira vero cor-

in mor-. injicimus, fed ante curfüm ;. fic qui propenti

dis perturbatio, &,eft, . & appellatur, necef-

x

*

funt ad iram, prius rationibus'frcngndi (ünt;

fario fequitur, nihi] adeo Spiritus fan&ti pra-

quam ab ira abripiuntur.

i

.

:

fentim repugnare, quam iram; àon quod

- Socrat. in.. XLHI. Sicut non utimur aqua

mor.

turbata, nifi

ipía Spiritus fanGti fub(tantia contriftari pof-

pl t

cum confliterit; íic .nec animo .commoto

(it, cum habeat.gternam atque immutabilem

inDon,

utendum, ni(íi cum ad fe redierit.

^ilion,

beatitudinem : fed quia ita in fan&tis habitat,

E Jjaebb. AL

XLIII. Sicut lamma candele emun&torio

ut eos impleat .charitate ; charitas autem

Val 1. compreffa ftatim. extinguitur ; ita interior

jid,

p.2. C. IO.

L]

we

"

*

E

..

s

.

irz contraria exiftit, atque ideo incompati-

Irc commo

tio fil

enti

o&d

l

(fimulati

one co-

.biles funt ira & charitas,

ugz primus efít

t.

E

"

-«.äe' eäü!l& hibita; paulatim elanguefci

w.'þ

. fru&us Spiritus fanQti, ut rec

e Scduliug ad-

Anfto. — XL

*

IV. Sicut nutrices' dicunt pue

i-i's 4 he'

- Nvertit; .

"

- apüd Sto- plora; & accipies; ita dicendum animo com-

1

'??bäli:',opus g/ik, üti S ,Laht&nciüs Laur. Juft,

,.bwum - moto:ne clama, ne feft

P^.

uftin. advertit dicens: Qui contentiofüs exi- C- !3- de

* v

r

ipa, ac ,m-lel;i,u.s, gg:ïgvis'

ftit; antiqui-hoftis in.fe immiffiones admittic, ^^ mane

du

eonfev:queri.s.

*b

Jwt Chi

diaboli minifterium operatur, disrumpit pa-

in nora

. .cem, rixas concitat, parit odium; furorem nu-

LMOOOPIV. A.

; trit, denigrat honeftatem, fapientiam perdit,

|.*Bellovac. T. ( Ula boc vitium eft contra naturam, uti Bel-

rationem confundit, ocnlum mentis obnubi-

"fpec.l.3. p.

1. dift, 1.

- lovacenfis recte advertitdicens: Hoc

lat; gratiz lumen repellit ; fraternam diledtio-

vitium maxime videtur contra naturam, cum

-nem frangit; & ipfam coeleftem in fe occidit

[dem de

homo fit . animal manfüetum. natura, quod

charitatem. - Unde & alius quidam antiquus

CQ

ii

à, Ifd,

manifefte.patet ex hoc, quod natura non ar-

- Author ait : Íra. placet diabolo,quia per iram

mavit hominem cornibus, nec unguibus, nec

multam dominatur diabolus-homini, non

dentibus, fed dedit ei minores ungues &

.,enim timet homo iratus facere, quod diabo-

'Q A Ug; epl

dentes, quam alicui animali füg quantit,atis,

Aus: precipit fibi,. quantumcunque magnum

9:

Ü

nec dedit ei ri&tum, íed rifüm.

;

i

; fit peccatum, non parcit patri, nec matri, nec

$ Bafil.ho.

Il. Quia ira mentis ef temulentia, ut S

Bafï

.

uxori, nec filiis , quin quandoque projiciat

$. Ch Y

2, delaud;liüus ait;, eamque a fobrietate excutit, haudali-

eos.in ignem iracundiz.. Placet ira diabolo,

hom, i

jejun.

ter quam vinum ; confidera:mihi hominem - quia cum. boc vitio non lucratur diabolus

n p 2l

ira percitum, quam temulentus (it eo morbo.

.unum- & unum; fed aliquazdo totam. do-

Eph,

Non eft fui' compos, non novit femetipfum,.

mums; aliquando totam civitate

H

non novit qui adíunt, fed velut in pugna no-

. quando regnum. . -

$

Gurna tentat omnia, impingit in omnia,. in-

: oVIT.: Quia. fanitatem .co

r

pom lc»ejdit',.;ïïtïcäüe S. S. Ephrem

*

atl

confiderata lequitur, non poteft cohibere,

Ephrem. dicente : Iracundus femper in per- l- devit. &

Virt.

convitiatur, czdit, minatur, pejerat, voci-

turbationibus vivit, animi trapquillitate ac

!m pmmpt.

« fefto

A

feratur, clamore disrumpitur.

pace, commodaque corporis valetudine ca-

l00. $$

-Bellovac,

WI, Quia - iracundi muvltis | flultitiis aborant ;

- rens, femper illicorpus illius contabefcit, &

.m't. h

nam primo quidem ftultus eft, qui illatam in-

)

v pe So

animus angitur, caro marcef(cit, oboritur pal-

J

juriam appetit vindicare ; quia; ficut dicit Au-

lof, & mens perturbatur, fenfus debilitatur,

guftinus, de aliena poena quzrit (ibi medica-

.cogitationes fluminis inftar. fcaturiunt.

,V. 24'

mentum; qui acquirit (ibi grande tormentum,

VHE. Quia- fanitatem: anime perdit : nam uts, Chryf,

fimile eft qua(i ia aqua.quzreret ignem. Stul-.

S. Chryfoftomus recte dixit, nullus leo, nul- ho. 4. in

tus eft infuper, quia potius vult morti corpo-

-a fic vipera vifcera queunt laniare, ut homi Matth..

ris.quandoque, animz femper & zternz fe

nis iracundia ferreis quibusdam ungulis uni-

exponere, utoccidat, & puniat afíinum iniri-

vería confodiens ; neque enim. folummodo

ciíui, id eft, corpus, quam exfpeCtareDomi-

corpori nocet, íed i

;

píius etiam Coþrrumpic

j

num juftiffimum, qui ita judicabiteum de ho-

animg fanitatem.:

fte, & aíno fimul, quod totus mundus vi-

— IX.. Quia focietatem bum

anam ägüf;lvit;; uu $. S. Petrus

ä

"-

dens admirabitur,& fatiabitur. Et confirmans

PetrusDamian re&te advertit dicens ; Quanta Dam. 1 4.

Dllonyf.; |

1

p

dipfüm. Dionyfius Carth. eo ipfo, ait; quod

fane fitiracundiz peftis, in hoc patenter ex- P* ! ?

t

Carth.in. quis iram non folum admittit, fed etiam intra

. primitur, cum nobis iracundi hominis focie-

,,de if

$9. Eccl. fe retinet,ftulto affimilatur, & luce fapientiz

tas prohibetur, & quafi per antiquz fcriptu-

:2 €aret; & ftultus eft, non folum eo modo, quo

.r& fententiam, quadam jam, ut ita fatear, ex-

. communicatione. percellitur, dum a proxi-

" .;ngli;, qui immortali eft culpa, Pculcq;.gaizï:ggi,

LI

inorürn

"Bibliotbäm Manitali: Concionatoria

75

mo.um füorum CODtUBCTDi.O feparatur : ait

r(:,'v»audi B. Moyfen hinc potiffimum predicari,

'enim Salomon : Noli effe affiduus cum ho«

& ex hac ei coronam ple&i: Moyfes, inquit;

homl Q!'

mine iracundo, ne difcas femitas ejus, & fu-

erat mitiffimus omnium hominum, qui erant

&C inr

mas fcandalum animz tug. Et idipfum con-

fuperterram. Vidiftiencomii magnitudinem

Dion.

firmans Dionyfius Carthu(ianus : Per iram,

quod omni eum humano generi parem pro-

Carth. in. inquit, focialis vita confunditur, concordia

nunciat, imo omni hominum generi przfert.

Similem in modum etiam Seneca difcurrens; Seneca 1.

e€.5.Jo. diffipatur, focietas aggravatur, juxta illud

Proverbium : Spiritum ad irafcendum facilem

nullum, inquit, eft argumentum magnitudinis g. de'ira "

quis poterit fuflinere? nam qui irafcuntur, non

certius, quam nihil poffe, quo inftigeris, acci- c 6.

Senell

l5 dc ifa'

agno(cunt przfentes, non memores funt co-

dere. Pars füperior mundi, & ordinatior, ac

[^ 35'

onis, noü amicitiam, non confuetudi-

propinqua fideribus, nec in nübem cogitur,

$. Chryf. gitati

ddam aliud

nec in tempe(tatem impellitur,nec verfatur in

ho. 53. in hemy

non dignitatem, neque qui

Gen.

in mentem accipiunt,

fed irz vi

1

! Pïeæ ; in

turbinem, omni tumultu caret ; inferiora ful-

ur,

minant, Eodem modo füblimis animus, quiee

^ preceps miferabiliter ferunt

i.

imutuam dile£ionem .

Bellovac.

As

u

à

tollit; natn tales;

tus femper, & in ftatione tranquilla collocae

fpec. p. s. tefte Bellovacenfi, tunicam Chrifti inconfuti-

1

tus,intra fe premens; quibus ira contrahiturs

"

$, Grtf

mode

j

K

lc S'moïl

1 3. dift.1.]em nituntur dividere, quam Dominus indie

ftus & venerabilis eft; &,CQWEORQS í

vifàam voluit remanere ; per hanc tunicam fi-

quorum nihil invenies m ?gato;

,,,,,,

63*

gnificatur charitas, in qua, & perquam unitas

"

t

Ecclefiz confervatur, ad quam hortatur Apo-

Y

ftolus Eph. 4. Solliciti fervare unitatem. Spiritus

u E -

TO 2 I^ d

in vinculo pacis. " Tales (unt dire&e contrarii

[

u E

Chrifto, quia Chriftus venit ut difperfos con-

L^ ia hoc vmum ire exuit bominem . /'nmlfr ili- $.

*

$mecs d

autem , vel

&. tudine Dei, qui cum tranquillitate ju.5. m

?.

ii

gregaret in unum : de diabolo

dicat ; dilaniat enim mentem, ut nec fibimet- € 31*..

de impio membro ejus dicitur

l-jo*a*nnis '19.

Lupus vapit &

difpergit. -

ipfi congruat, Hinc S. Chryfoftomus dixit, $

ium Deo -cf;endum indi-

ferz potius cohabitandum effc, quam iracun- 10m.a9»

sf

$. Bern.

Xl. Quia ad [acrific

deprec.& fpofitum facit ; hinc S. Ber

nardus fequens pro«

do homini ; nam illa, cum femel manfüefacta ** POP*

$, G.

fuerit, fervat fuam legem, hunc autem quo-

I6

difp:n "ponit dubium : Sitne videlicettutum ira com-

€. 1.

ties mirigaveri

!

s, rurfum efleratur.

moto accedere ad altare, an fe fubtrahereine

terius debeat, donec compefcatur commotio ?

lL. Qui

a Chriflo diffmilem facit, & quafi ex Matihis

$

Jébola illius excludit: utpóte in qua non nifi man-

& refpondet: Nunquam mihi contingat tur-

füetudo & humilitas difcitur.

Si ergo tam

$, hmbr

batum ad pacis accedere facrificium, cum ira

J t of

& dilceptatione contingere facramentum, in

probrofum cenfetur ex aliquo gymnaftio ter-

6 2L

reftri fua culpa excludi, quantum dedecus erit

uo DEUS indubitanter eft. mundum recon-

cilians fibi: certe non recipitur munus quod-

ex fchola & gymnafio tanti magiftri ejici? -

II]. Quía per iram, tefte S. Gregorio, S. 5pi- $. Greg.

cunque meum, quod defero ad altare, nifi an-

te placato fratre, quem me forte lzfiffe me-

vitus flendor excutitur : quoniam fcriptum eft:l e.

minero, quanto minu

Super quem requiefcet Spiritus meus; nifi fu-

$ Tüdor,

?

s fi me ipfum non ï:pla!-

cavero prius?

L

per humilem & quiecum ? fi ergo ira quie-

l.d.folil

Bellov -w:.f

X[[.

uia Ui

liffmum facit. bominem , uti ite-

tem mentis fübtrahit, füam

D

Spíritui —fan&—oy

rum Bellovacen(is teftatur dicens: Per iram

habitationem claudit.

Yoc. cit.

homo vilis effcitur. Magna vilitas eft irafci,

IV. Quia graviffima anime damna infert : Ut« Ibid,

lo

vel contendere cum fatuo, vel egro, aut de

pote cui juftitiam , gratiam , pacem aufert:

memoriam confundit, intellectum exccecat;

talibus virídicare fe velle? talis autem eft, qui

tibi fecit injuriam injufte. Magna vilitas elt,

voluntatem totam pervertit,& denique ipfam

mortem affert ; unde S. Chryfoft. ignis eft ve- $. Chryf.

ugnare cum vilibus perfonis, quorum pue

£

nam abhorret nobilis animus.

in. quoruïm

hemens ira, inquit, omnia devorans, nam &ho 29.

ad pop.

con

firmationem illum ex Proverbiis texcum

corpus perdit, & animam corrurapit.:

V. Quia corpori quoque graviter nocet : nam;,S.G eg.

BaflL dt

adducens fübdit: Honor eft homini, qui fe-

hU

parat fe a contentionibus. Econtra viliras eft

ut iterum S. Gregorius teflatur, irz ftimulis 5. mor.

accenfum cor palpitat, corpus tremit, lin-€- 5

inquinare os fuum contumeliis & convitiis ;

& quanto major eft perfonaquz irafcitur, tan-

gua fe prepedit, facies ignefcit, exafperan-

to vilius & indecentius eft irafci..

tur oculi, & nequaquam recognofcuntur no-

ti. Imo etiam tefte S. Bafilio, ob iram enfis

$. Bafil.

8, Chryf

XIIL Quia ire moderatio eft fignum perfetti vi-

ho, 1o. dé

ho. 34-

ri, uti S. Chry(. pronuntiavit dicens: Hoc

acuitur, & mors homini ex homine venit.

p

in Gen.

Membrorum mutilationem, vulnera, mortis "**

certiffimum eít (ignum, quo internofcitur vir

ratione preditus, fi manfuetus fuerit, fi lenis,

premium pugpna ferunt.

$

fi mitis, fi modeftus, & quietus; fi non quafi

VI. Quia /ocietatis bumane p

e[lis eft : utpbtc Prov. 18.

fervus ducatur, & trahatur, aut ab ira; aut ab

cujus fummum bonum, & arGtiffimum vin- V: !4:

aliis affe&tionibus, fed ratione vincat internos

culum, fcilicet concordiam & focialem vi-

tam tollit,' Hinc fcriptum efl : Quis poteft

illos incompofitos motus, nobilemque fuam

generofitatem fervet, ne in brutorum fero-

habitare cum homine, cujus fpiritus :

facilis

Dohet i

eft ad iraífcendum.

Vl 26.

ciam negligentia degeneret. £t ut difcas,

pi;o- S. Chrv-k !

quantum manfuetudinis & lenitatis fit robur,

V. Q]ia, ut S. C

hryfoftomus re&le

nipi]ho- 29.

& quod fola hzc virtus poffit fe colentem di-

nuntiavit, mibil iracundo bomine infuavius ,

S-Ambro

cla- *d PoP»

8 100,

ligencerine,&hbilibus laudibus dignum redde-

gravius, nibil infeflius, turpius nibil. — Quod.

riws

Titulus LXXVA. Iracund*ia.

/3

nec jufte cuiquam ifaf'cjimur, quam velut jufte

S.Bafl, rius explicans S. Bafilius, fcriptura, inquit, ti-

hom.or. bi dicit: Vir iracandus turpis eft. Quomo-

irafcendo in alicujus odium irz occulta facili-

£ —— "w --

de ira.

tate delabimur; in recipiendis enim hofpiti«

do turpis? Quia humanamquaf(i figaram amit-

1j

tit, ferz fpeciem indutus. Confidera parum-

bus ignotis ifta folemus dicere, multo melius

effe,malum hominem perpeti, quam forfitan

) Senm l

per iratum. Furit, debacchatur, immutantur

oculi turbidi, (aoguineique fiunt, cor accen-

per ignorantiam excludi bonum, dum cave-

?3- d"n

mus, ne recipiatur malus. Sed in affectibus

T1

ditur, fanguis commovetur. Hunc videas ut

Seneca

aprum dentes acuentem. Hinc recte Seneca

animi contra eft; nam incomparabiliter falu-

brius eft, etiam irzjuftz pulfanti non aperire

[

ls.deira.infert: Qualem putas effe animum , cujus

D

€. 35

penetrale cordis, quam admittere non facile

externa imago tam foedg eft?

receffuram ;5 & perventuram de fürculo ad

,

RE

trabem. Audet enim impudenter creícere

citius, quam putatur, non erubefcit enim in

le

tenebris, cum füper eam fol occiderit.

D

S. Greg. 1.

Remeditatio adverforum : ita S. Gregorius

V. Proprie infirmitatis conjideratio : Con(ide-

S, Greg. L. P

rata quippe infirmitas propria, tefteS. Grego-

5. moral.

16 50 tniof.

fuafc dicens : Solerter animus ante

$. 339. -

a&ionis fuz primordia cun&ta debet advería

rio, mala excuíat aliena ; patienter namque

injuriam illatam tolerat, qui pie meminit,

meditari, ut lemper hzc cogitans fem

per con.

tra hec thorace patientize muniatur,

& quid-

quod fortaffe adhuc habeat, in quo debeat &

ipfetolerari. Et quafi aqua iguis extinguitur,

quid acciderit, providus füperet, & quid-

quid non accefferit, lucrum putet. Certe in-

cum fürgente fürore animi, fua cuique ad

TT

mentem culpa revocatur, quia erubeícit fibi

Seneca de XÍpe

&tata, tefte Seneca, plus aggravant, no-

séa

vitas a

ddit calamitatibus pondus; ideo nihil

peccator non pareere, qui vel Deo, vel pro-

A

tranquillk.

ximo fiepe fe recolit parcendo peccaffe.

$ nf

improvifüm effe debet: in omnia premitten-

dus animus, cogitandumque non quid foleat;

VI. Meditatio feditatis : Ita Seneca. confu- Senecala.

n 1029

luit dicens : Quibusdam, üut ait Sextius, ira- d€ r:c.

la id pop

fed quid poffit accidere.

l.

L

L]

$. Greg.-

ll. Dilatio ire: ita iterum

9. Gregoriuä fua»

tis profuit, afpexiffe fpeculum ; perturbavit **

N

lc.

illos tanta mutatio fui.

Si enim, ut S. Gre- S. Greg.

fit, his verbis: Quoties ira animum invadit,

orius Nazianzenus narrat, dea illa cantu fi- irat. 4.

mentem edoma, vince te ipfum, differ tem-

L]

gxMat:m;f;

mens fuerit, fac,

ftulz dele&tari folita, ejusdem ufum detefta-

»

pus furoris. Cum tranquilla

ta eft, dum deformitatem inflatione refultan-

S. Ambr.

quod placet. Quod confirmans 5. Ambrofius;

m

]. t. offic.

re(ifte irz, inquit, (i non potes ; cede, fi non

tem in fonte forte confpexit, quidni idem ab

[

iracundo fperandum fit, fi turpitadinem vi-

C. 21I.

potes, quia fcri

ptum eft: Date locum irz.

!

»

Tit

Ergo fi

prevenerit mentem tuam

iracundia,

üi füui confideret?

VIIL.. Manfuetudo Cbrifli, aliorumque Santtorum S. Chryt.

ne relinquas locum tuum.

Locus tuus fapien-

þi- $6rg.

tia eft : locus tuus ratio eft : locus tuus f&«

confiderata: nam, ut fapienter S. Chryfoftomus ho.deDay,

aul.

jl

p

advertit, quemadmodum qui laborant oculis,

datio indignationis €

füs

S. Tüidor.

III. Quietis & füenti

i ufus: at S. Iidorus mo-

fi fpongias ac veftium cyaneo colore pannos

jt»

tenentes, frequenter in ea intueantur, ex eo

nuit dicens : Si non potes iram vitare, tempe-

20

l 'f.*'. folil,

ra : fi non potes furorem cavere, cohibe: te-

colore nonnullum capiunt morbi levamen;

fimiliter & (i tu Davidis (multo magis Chrifti )

ne filentium patientiz, tacendo citius vincis.

üte li

1faiz,

Scriptum quippe €

ft: In filentio & fpe erit

imaginem prz oculis habeas, & in hanc af[idue

It

fortitudo veftra.

defigas oculos, etiamfi millies obtundat ira

Idem fuafit S. Bafilius his

.'3;)

verbis : Si aliquid animo pateris, faltem in

mentis oculos perturbans, ad hoc virtutis

am

te conde triítitiam.

In me turbatum eft cor

exemplar refpiciens, perfe&tam confequeris

ve- s' Ch[ yin

meum, inquit Propheta, hoc eftj non extra

fanitatem, puramque animi philofophiam ac

| &hO Ó

turbationem oftendi, fed veluti quandam in-

tranquillitatem. Hoc enim eft, quod David

ad pop.

'Turba-

ait (tefteS. Bafilio) Paratus füm, & non fum - B«fil.

Bail. de

tra littus abruptam un

dam retinut.

?mn.

20.

»m,s G eg'L

ira(o

tus ifüm, & non fum locutus.

Et alibi: (i

turbatus. Oportet ítaque motus animi infanos

ühs tot

5

contra maledi&a irafceris, jam ea corrobo-

ac precipites exemplo SanCtorum ac beato-

jn

$ n

raíti. Quidnam eft ira (tultius? fi vero quie-

rum przceptorum memoria cohibere. Hinc

& Apoftolus füos Hebrzos animans ait: Re- Hsbr. io.

i

tus & immobilis perfiftas, pudorem maledi-

cepti magnum intulifti, cum re ipfa pruden-

cogitate eum, qui talé fuftinuit adverfus pec- v. s.

Nam, ut

catores in femetipfum contradictionem, ut ne

T hii

tiam, modeftiamque oftenderis.

b

ho, 16 i

etiam S. Chryfoftomus dixit: neutiquam fe-

fatigemini animis veftris deficientes. Hoc me. Surius in

I)v

dio S. Elzearius ufus eft, dequo fcribitur, quod vita e 2?.

us

bribus laboranti, aut gravi inflammatione

quispiam irafcitur, fed his modis affe&i, fui

tametfi familiam & aulam haberet frequentif

pov. !

fimam ; quam tum ad fuum fervitium, tum ad

ot

mifericordiam, & lachrymas movent ; hujuse

ju

VH

modi eít iratus animus, qui fi in te profiliat,

juftitiz adminiftrationem ftipendio conduxe-

rat, nunquam tamen fübditis fuis iratus vifus

f

tace, & opportunam ei plagam infliges.

m ejus

;eli

Ephef. 4.

IV. Matura fuppreffe: juxta Apottoli moni-

fuerit ; unde conjugi füz manfüetudine

v. 26.

admiranti refpondit: Quid mihi prodceft ira-

lls

tum : Sol non occidat füper iracundiam ve-

fci? dicam tamen veritatem. Quandoque in-

ftram. Nolite locum dare diabolo. Nam; ut

fürgit in me indignatio in moleftiis ; at mox

os,Chfïï

$. Ambrof, $. Ambr. ait, ira inveterafcens firodium, dum

mihi ob oculos pono injurias, quas a me &

fjo. 09

ep. 10o, quafi jufti doloris admixta dulcedo diutius

"

u p

eamin vafe detinet, donec totum acefcat,vas-

ro me redemptor tulit, & tunc in meipío fic

h

l

Q

famuli tui tibi barbam evel-

[e

que

corrumpat. Quapropter multo melius

R. P. Lobn. Bibl. Man. Tom. L.

quor : Iätiamü

lerent,

74

Bibliotbece Manualis Concionatorie

lerent, & colaphis cxderent, oporteret te to-

idem Seneca fuafit dicens : Quod accidere vi-

lerare: nihil enim illud eft, in compáratione

des in animalibus mutis, idem in homine de-

ejus quod Dominus pro te tulit.. Hzc vero

prehendes; frivolis turbamur & inanibus.

confideratio animum meum mox reddit pa-

'Taurum color rubicundus excitat,ad umbram

'catum.

afpis exfurgit, urfos, leonesq; mappa proritat:

$. Chryf.

VIII. Exemplum beftiarum ante eculos .babere ;

Omnia, quz natura fera ac rabida funt, con-

hom. 4.

Mattho

i? nam , ut S. Chryfoftomus ait: illz quam-

fternantur ad vana. Idem inquietis & ftolidis

quam naturaliter fzviant, fi humana tamen

ingeniis evenit, rerum füfpicione feriuntur.

arte palpentur, plerumque maníüefcunt;

XIIL. Humilitatis exercitium; nam, ut S. Cli- S. Clim.

tu autem, qui illarum profe&o naturalem

macus ait: Sicutad folis ortum fugiunt tene- £- 9.

feritatem, in eam, quz contra naturam eft,

brz, ita ad odorem humilitatis omnis ex ani-

maníuetudinem fxpe commutas: tuam man-

mo evanefcit amaritudo , & extinguitur ira-

füetudinem naturalem in feritatem, quz na.

cundia. Superbia, exiftimatio, & prefumptio

ture tuz eít inimica, convertis: leonem

noftri ipfius fzpiffime efficiunt, quod nos of-

quidem mitigas, reddisque tractabilem ; fu-

feníos effe exiftimemus, licet in veritate of-

rorem vero animi tui omni proríus efficis

leone fzzviorem.

fenfi non (imus. Doctor Angelicus ait: Qui- S. Thom..

Et certe cum ibi fint duo

dam funt magni & elati animi, qui facile pro- inc.5. Job,

impedimenta vel maxima , quod fera ipfa &

vocantur ad iram ; quod ideo eít, quia ira e(t

ratione privatur, & longe omnium alterius

appetitus vindi&tz ex przcedenti offenfa pro-

generis animalium excedit furorem ; tu ta-

veniens ; quanto autem aliquis eft magis elati-

men de copia donatz tibi a Deo fapientiz

animi, tanto ex leviori cauía fe putat offen-

. ápfam füperas arte naturam, qui igitur na-

füm, & ideo facilius provocatur ad iram. Hinc

turam vincis in beftiis, cur in temetipfo na.

& S. Antoninus ait: Remedium contra iram $- Anto-

turz obfuícas bonum, dum malum adamas

eft, tollereoccafiones, videlicet dura verba, & "i. P- 2.

fumm. tit.

voluptatis ? ltaque fi, ut alium hominem

ea quze magis accendunt iram ; eft enim ira

maníuefaceres, juberem, nihil hic quidem

accenfio fanguinis; incendium autem ignis

7. C. 1. 83.

impoffibile viderer imponere, quanquam ex-

diminuitur per fübtractionem lignorum, vel

cufare poffes, non te efle dominum volun-

infufionem aquz.. Ligna, qux magis accen-

tatisalienz, Nunc vero tua hzc propria fera

dunt, funt durz refponfiones , dura verba,

eft, & cui certiffimo jure domineris.

Quam

quz dici non debent, fed taceri.

igitur habes apologiam ? quemnam reperies

XIV. . Opinionem coniemptus tollera; . nam cau- Senecal.

honeítam excuíationis colorem , qui, cum

fa iracundiz, tefte Seneca, opinio injuriz 2. deira

folerti ftudio hominem quodammodo facias

eft, cui non facile credendum eft, nec apertis * 22-

de leone, tu tamen negligens leo efficiaris ex

quidem manifeflisque flatim accedendum.

homine?

Quzdam enim falía veri fpeciem ferunt. Dan-

Idem ho.

JX. Supplicium iracundi confiderare, ati idem

dum femper eft tempus ; veritatem dies ape-

$, Anto

p. a, fut

47, in Jo. Sandtus fuafit, dicens: injuria affedto in men-

rit ; quz inviti audimus, libenter credimus ;

i^ 7. C

tem veniat, quod illi fupplicium maneat, &

& antequam judicemus, irafcimur,

'

j

n

non modo nulla in proximum ira fereris, fed

XV. Curiofitatem vitare ; uti iterum Senecag

ene;:a L

deplorabis vicem ejus.

n

fuafit, dicens: Non vis effe iracundus? ne (is 3. dc ira,

$, Hilar. in

X. Hoflten in[ligantem attendere ; ati S. Hi-

curiofüs. .Qui inquirit quid in fe di&um (it, c. 11.

Pfal. 128. ]arius monuic: Non hisirafcendum efl, inquit,

qui malignos fermones, etiamíi fecreto ha-

a quibus aliqua perpetimur, fed quoties ad

biti int, eruit, fe ipfe inquietar.

contumeliam ab iracundia provocamur, quo-

tiescunque per convitia ad lites exhortamur,

S:XT..

agnofcendus eít hoflis ille; per quem hzc

$n

A'SCPBTTLIOX

1-1.- d

operum & di&torum incentiva prebentu-.

Neque irafcendum eft hominibus alieng ia-

if

ttiplic «

L. . JINprimis no[Je debet fceta ,. quod. fit diferitmen s. ga,»',,,

51

LTA

ftigationis operariis, fed potius in his dete-

- 4ntev iram & indignationem : nam, tefte S. ho.

deira

ftandi officii interceílio foeda miíeranda eft,

Bafilio, ficut differentia nomína funt indigna-

quod fint vafa diaboli, fatanz minifterium,

tionis, & irz, fic & ab ipfis fignificantia plu-

latrocinantium telum, & alienz malitiz

rimum invicem differunt. Effenim indigna-

Lac

nequitiz appàritores.

tio ftimulus quidam brevis & füb:tus, acutus-

Seneca

XI. Examen confcientie quoti

dianum ; quod

que paffionis pavor. lra vero permanens ac

1. 3. de.

Seneca commendavit dicens: Omnes fenfus

diuturna triftitia, aptaque fefe otio

iac. 36.

perducendi funt ad firmitatem : natura pa-

veluti libido quzedam fe vindicandi.

fe ulci(öi,

tientes füunt, fi animus illos definat corrum-

lL. JNoffe debet , quando ira peccaminofa fit , id s 'Thom.

pere ; qui quotidie ad rationem reddendam

quod S. Thomas fic explicat: Si ordinem ra. 1.2 q.

vocandus eít. Faciebat hoc Sextius, ut con«

tionis excludat, mala eft ; ordo autem rationis 158- a. 2»

fümmato die, cum fe ad nocturnam quietem

ita poteft attendi, quantum ad duo. Primo

$. As

recepiffet, interrogaretanimum füum: Quod

quidem quantum ad appetibile, in quod ten-

la

hodie malum tuum fanafti? Cui vitio ob(titi-

Theol

dit; quod eft vindi&ta; unde fi aliquis appetat,

fti? Qua parte melior es? Definetira, & erit

qued fecundum ordiné rationis fiat vindicta,

VEF. c' ]

moderatior, quz fciet, fibi quotidie ad judi-

cem effe veniendum.

eftlaudabilis irz appetitus, & vocatur ira per

Quid ergo pulchrius

zelum: fi aliquis appetat, quod fiat vindi&ta

hac confuüetudine excutiendi totum diem?

qualitercunque contra ordinem rationis, puta

Idem ]. 3:

XlL. Sufpicionem , *elut vadicem tollre : ut

f appetat puniri eum, qui non meruit, velul-

[ 2,9.

Va

JIuulus LXXFVl. lracundia. -

7$

traquam meruit , vel etiam non (ecundum]e-

eft voluntas fe vindicans in exaltando vocem

gitimum ordinem, vel non propter debitum

per vituperium exprobratum , & ad aliorum

finem , qui eft confervatio juftitiz: & correctio

aures perveniens. $. E/i indignatio, que eft vo-

[.:

culpz, erit appetitus irg vitiofus, & nomina-

luntas fe vindicans per fignum moleftiz ex-

turiraper vitium. Alio modo attenditur ordo

terius declaratum, — 6. E[i blaspbemia, quzc ett

rationis circa iram , quantum ad modum ira-

voluntas fe vindicans per opprobrium Deo,

Ícendi, ut fcilicet motus irz nonimmoderate

vel San&tis illatum. ^lio modo eosdem affe-

fervefcat, nec interius, nec exterius; quod fi

;'Sl Clim'-

&us explicatS. Bafilius dicens : Primo jaciun- S.Bati.ho,

-gr' 8-

pratermittatur , non crit ira absque peccato.

tur contumelie inter iratos , & fic durant, de ira,

Inarticulo vero fequenti examinans: An omnis

donec contumeliz , ficuti fagittze deficiunt ;

ira (itpeccatum mortale, hanc ftatuit conclu-

deinde omni contumelia per linguam con-

fionem: Ira, qua quis injuftam appetit vindi-

fumpta ad manus venitur, & pugnam; ira

. &am, peccatum mortale eft ; ira vero ex paf-

namque cértamen excitat, certamen vero

fione, & qua in modico vindi&tam expetimus,

convitium, convitium verbera, hec vulnera,

veniale eft. Quam propofitionem his verbis

ex quibus & mortes fxpe fequuntur.

i' S.Thgm.

declarat: Ex genere füo ira eft peccatum mor-

«io5log,

V. ANo[fe debat gradus ire , quos S. Augufti-

tale, quia centrariatur charitati & juftitiz;

nus fequentibus verbis indicat : Gradus ita-5. Auguft.

poteft tamen contingere , quod talis appeti-

que funt in iftis peccatis , ut primo quisquede ferm. in

tus fit peccatum veniale propter imperfectio-

irafcitur, & eum motum retineat corde con- onte, c.

né actus; quz quidem imperfeGtio attenditur,

ceptum. Jam fi extorferit vocem indignantis?"

vel ex parte appetentis, puta cum motus irz

ipfa commotio, non fignificantem aliquid ,

T Amo.

prevenit judicium rationis ; veletiam ex par-

fed illum animi motum ipía eruptione teftan-

te appetibilis ; puta cum aliquis appetit in ali-

tem, qua feriatur ille, cui irafcitur, plus eft

(.fx'm. P

quo modico fe vindicare, quod quafi nihil eft

füm. tit,

utique , quam fi furgens ita filentio premere-

reputandum ; ita etiam quod fi a&tu inferatur,

tur. Si vero non folum vox indignantis au-

57,C.I.g.3.

non effet peccatum rnortale , puta fi aliquis

diatur, fed etiam verbum , quo jam certam

parum trahit aliquem puerum per capillos,

ejus vituperationem , in quem profertur , de-

vel aliquid hujusmodi. Alio modo poteft effe

fignet, & notet, quis dubitetamplius hoc effe,

motus irz inordinatus quantum ad modum

quam fi folus indignatione fonus ederetur ?

irafcendi , utpote fi nimis ardenter iraícatur

itaque in primo unum eft, id eft, ira, fola;

Seail,

interius , vel fi nimis exterius manifcítet fi-

in fecundo duo, & ira & vox, quziram figni-

2 deitt

gna ire5 & fic ira fecundum fe non habet de

ficat: in tertio tria; & ira, & vox, quz iram

g 2

fuo genere rationer peccati mortalis; poteft

fignificat, & in voce ipía certz vituperatio-

'

tamen contingere , quod fit peccatum mor-

ris expreffio, vide nunc etiam tres reatus,

x

tale,

puta fi ex vehementia irz aliquis exci-

judicii, confilii, & gehenns.

dile&ione Dei & proximi. «QCuicon-

p. 2. fum.

VI. JNo[e debet, quomodo ira .

[it ufurpanda : 1d

fentiens S. Antonius tunc ait , ira eft pecca-

quod S. Ambrofius fic explicat: Animus, qui*:

Ambr. 1.

ti'. 7.c

Ej

*"'tum mortale, quando fcilicet quis appetit in-

1. de Ja-

$

? -9

eft rationis compos, non eft fuarum paffionum

cob. c. r.

Geneet].

juítam vindictam,feu punitionem proximi no-

dominus, fed repreffor; neque enim fieri pot-

tabiliterdamnofam,& hoc fecundum delibera-

53 äüino

eft, ut facilis ad iracundiam non irafcatur, fed

,C. lL

tam rationem. Ex parte autem modi, quo quis

ut ratione fe temperet , indignationem cohi-

]

irafcitur interius,(i ita ardenter irafcitur,quod

beat, & puniendofe revocet, ficut & Propheta

ex vehementia irz decidat a dilectione Dei

nos docet dicens: Jrafcimini, &^ nolite peccare ;

vel proximi , quod folet contingere, quando

Conceffit,quod naturz eft ; negavit, quod cul-

ira tranfit in odium, tunc effet mortale,

pz eft. Quod etiam confirmans V. Beda,

duo. V. Beda in

S.Bern. to.

^. f. de

IHI. ZNoffe debet. duplicem e[Je. iram , unam , que

bus, ait, modis intelligi poteft, aut,etiamfiira-

C. 4« -.pkh.

fit. per. vitium ; fecundam, que fit per zelum. Prima

fcimini, nolite peccare,. id eít, etiamfi fürgit

triplic. a,

$. Bafil,

*« C« 2«

eft, qua fit per vitium, & de hac inquit : Jra-

jam motus animi (qui jam propter poenam

lo deit

Jcimini & nolite peccare , id eft, (i primus motus

peccati non eft in poteftate ) faltem non ei

irz infurgat, nolite peccare, fcilicet confen-

confentiat ratio & mens, quz intusregenerata

tiendo in corde, vel ad effe&um perducendo

eft íecundum Deum , utmente ferviamus legi

in opere, vel diu retinendo in mente.

uod

Dei , fi adhuc fervimus carne legi peccati.

neceflitatis eft;permittit, quod vero culpz eft,

Aut, agite poenitentiam, id eft, iraícimini vo-

intercidit : Secundaautem ira eft , quz fit per

bismeuüpfis, de praeteritis peccatis, & ulterius

zelum, fecundum enim Gregorium lib. j. mo-

peccare definite. Et clarius S. Gregorius in. S. Greg. 1.

ral. in fine fuper illud Job. c. 5. v.2. virum ftul-

quiens : Cum per zelum animus movetur ,3: mor. c

tum interficit iracundia: lra per vitium oca-

curandum fümmopere eft, ne hec eadem ,??*

s Tiom.

120

lum mentis excecat, ira vero per zelum ocu-

.

quz pro inftrumento virtutis affumitur, men-

lüm mentis ad tempus conturbat.

ti ira dominetur, nec quaíi domina przeat ;

Ms

S. Albert,

IV. Noffe debet effetius. & filias ire, — Prima

fed velutancilla ad obfequium parata, a ratio-

M. l. 3. eff rixa: hxc eft audax voluntas vindicandi

nis tergo nunquam recedat.

"T heol,

Vþr. C,

injuriam fa&tam perfíe : 2. Ef tumor mentis ;

VII. ANo[fe debet , quod fuüperiores maxime iram

[ter in

"7* hiec eft voluntas , vindicandi cau(a fugieus

cavere debeant , uti Oleafter infinuat dicens :Olea

admonetur hoc in loco biliofi viri non fe im *33:

EXOdo

adveríantem , ne cum eo colloquium habea-

tur, propter zftimatas inimicitias. 3. K/? con-

miícere quzftionibus ; fimiliter non debere

tuinelia , quze eft voluntas fe vindicans per ex-

velle Prelaturam accipere, quinon poteft, aut

probrationem malorum. . 4. .Ef? clamor

; que&

vix poteft ferre peccata fuorum fübdito

rum.

2

Non

R. P. Lobn, Bibl. Man. Tóm. 1.

76

/

Ebliotbecæ Mcmualis Concionatorice

Non vult Dominus populum ducere , quia

noribus dignum effe;& fi quis doCtorern fe effe

vult, plus omnibus fapientem effe fe fperans.

tanta majeftas & fanctitas non facile ferret

eorum errores ; & tu, qui vix iram continere

XII. ANo[fe debet modum, alienam iratm pacandi, pfat, 4.

audes przelaturam fübire? HincSene-

ui quidem in duobus fere confiftit. 1. Utv.2, & 3.

Seneca 1. potes,

ae

3. deirac.ca de Philippo fcribi

t: fi quz alia in Philippo

confilium & exemplum Davidis quis fequ

92;

virtus , fuit & contumeliarum patientia , in-

tur dicentis : Obmutui, & humiliatus füm, &

ge

ns inftrumentum ad tutelam reggi.

filuia bonis. Pofui ori meo cuftodiam, cum

VIIL ANeffe debet quoniam duplex eft ira-

confifteret peccator adverfum me. Sicut enim

Pf 4. v. 5. cundia, bona fcilicet & mala (uti S. David

fi duz janug adverfie in eodem cubiculo aper-

fupra citatus indicavit dicens : Jrafcimini , &

t£ (int, vehementius furit ventus qui tamen

fi alterutra claudatur ; ita iratus

S, Greg. l. molite peccare : & clarius S. Gregorius dicens:

mox quielcit,

1. mor. Calia eft ira J quam impatientia excitat 5 alia ,

quoque cito placabitur, fi alteru

m cedentem

[ T

gI.

uam zelus format ; illa ex vitio, hec ex vir-

& filentem adverterit. Hinc re&e S. Bafilius S. Bafilius

S. Greg. Ltute generatur ) , quandonam bona licitaque fit

füafit: Contumeliam inculi

t iratus, vince,hom. 10

e ira,

€o

ira; cujus quidem dignofcendz generalem

amoveque filentio malum , & cogita pericu-

regulam affignat Gregorius, dum ait: Cum

lum de te fieri, an Deo per patientiam adhz-

per zelum animus movetur, curandum fum-

reas , feu per iram in adveríarii partes decli-

mopere eft,.ut nec hec eadem , qu& pro

nes. 2. Ut, fi loqui quis velit, pacifice loqua-

virtutis inftrumento affümitur, menti ita do-

tur & manfüete ; nam refponfio mollis frangit

minetur, nec quafi Domina preeat, fed velut

iram, tefte Salomone, ficut pellis bovina glo-

ancilla ad obfequium parata, a rationis tergo

bo ignito fuperjecta vim ignis frangit. Hinc

Y

nunquam recedat. "Tunc autem non rece-

S.Paulus monet, ut fi efürieritinimicus nofter, Rom. 12,

det, &i vitiis hominis , non homini irafcatur;

cibemus illum, potum vero eidem, fi fitiverit, v. 2e.

$.16d.1. 3.nam ut recte dixit S. Ifidorus, ira re&ta data

demus : hoc enim facientes carbones con-

de fummoe(t homini naturaliter, ad cohibendum vitia

eremus fuper caputejus. Carbones namque;

bono.

fua vel aliena, (ine mentis perturbatione, fo-

ut vulc D. Auguftinus, (ignificant urentes pce- s, Auguft.

la charitatis intentione, ne homo ferviat pec-

nitentiz gemitus , quibus füperb

ia fanaturl. 3. de do-

a &rin. Chr,

catis. Hinc recte aliqui colligunt, tria effe,

ejus, qui dolet fe inimicum fuifle hominis ;

quz iram inordinatam efficiunt, fcilicet fer-

quo ejus miferiz fübvenitur.

ri vindice animo ia innocentem , & a quo

$. XII.

non fisoffenfus: velle ulcifci propria autho-

ritate: & vindicare non zelo ju(titiz aut cha-

CONCEPTUS PRJEDICABILES.

ritatis , fed odio malcvolcntizfe limitesque

$7

vindictze excedere.

occafione thematis : Sol non occidat fa» Eph 4« V

I. EX

per iracundiam veftram: poteít ira ignitis 26.

fi

IX. ANofe debet nece[Jita

tem & praxim iracun-

die bon? , quam quidem brev

iter , fed bene

globis , quibus in orbes conjedtis incolz ex-

pugnari folent, comparari , atque adeo in

indicavit S. Chryfoftomus , dum dixit: Si

ira non füerit, nec do&trina perficit, nec ju-

prima parte oftendi , quam merito ira ejus-

modi globis comparetur , cum ut illi ignem

dicia ftanty nec crimina compefcuntur. Qui

cum cauíà non irafcitur, peccat ; patientia

undique exípuant, magna vi omnia perrura-

pant & frangant, ingenti fragore ter

reant,

enim irrationabilis vitia feminat , negligen-

omnia vaftent, & in cineres redigant. In fe«

tiam nutrit, & non folum malos, fed & bo-

cunda parte oftendi poteft , quomodo hi glo-

nos ad malum quodammodo invitat. Hinc

Salomon ait : Melior eft ira rifü, quia per trifti-

bi declinari poffint , aut fine damno excipi,

tiam vultus animus corrigitur delinquentis.

nimirum aut cedendo per filentium; aut pel-

le caritatis & manfuetudinis eosdern fopien-

X. INo[Je debet folidum modum

propriam iram com-

do, &obruendo. Vide Fabr. conc. j.in Dom.

$ Ambrof. pe[cendi, quem quidem pulchre S.Ambrofius fe-

precat. ?« quentibus verbis indicavit: Objice, Domi-

$. poft Pent.

ante mif-

lI. Ex occa

(ione thematis : AMemorare tz'mb- Eccl. LY

fam

ne, contra tam amaritiffimum iracundiz ma-

vis Domini, &$ mon irafcaris proximo : poffunt V* 5-

lum, fuaviffimum fapi

entiz tux bonum, in

liter animarum no

firarum falus

damna irz per venenari poculi fimilitudinem

quo Ípecia

explicari , &

1. Oftendi, quomodo alteret

collocatur, cum n

obis per Evangelium dici-

hominem in corpore , cruciatus graviffimos

tur: In patientia veftra poffidebitis animas

creet, ad infaniam redigat, & demum omhia

veflras. Qus nimirum dum arcem & prin-

it, omnes mox

violente perimat. 2. Qualis theriaca contra

cipatum in mente fufceper

Rixas & contu-

hoc venenum adhiberi debear, fcilicet paffio

erturbationes compefcit.

melias in exhortationem convertit ,

confu-

Chrifti cogitata, uti $. Elzearius Comes , &

plures alii füo exemplo docuerunt. Often-

füm clamorem füb ordinato filentio premit

indignationem, tumoremque mentis manfue-

datur ergo paulo füfius , quomodo bxc tþe-

riaca in praxi adhiberi debeat.

.

tudine vincit, blasphemias gratiarum a&tio-

Vide Marchantinum tu

b. fa

c. tr. 6. let. 9.

bj

ne repellit.

Ili. Ex occafione thematis : Firum ftultum Job. 5. v.

ViaPP.n Xl Noffe debet vadices ira tollere. Difcet au-

5$.c.6.n.1, tem easdem ex fene illo, qui dixit: Ira per

interficit iracundia : poteft iracundia triplici lan- 8.

cez comparari (qui corde, ore & opere per«

hos quatuor a&us exurgit. Propter cupidi-

. tatem avaritiz dandi & recipiendi ; resque

ficitur ) qua Joab Abfalonem in arbore pen-

dentem interfecit. Oftendatur proin, quomo-

alienas rapiendi; & fi quis propriam fenten-

riplicem

do per iragm þerinde ut per illam t

lanceam

tiam amans defcndic; & fi quis vult, fe þo--

L

4

7

Ithulus DXX VL lracundia.

lanceam triplex vulnus & mörs , in bonis

Fusa.

II. Seneca preclare ad fugam irz (ic mo- Seneca 1.

externis (puta fama , divitiis , fundis) cor-

Àl

poris, & animz infligatur. Et quomodo fe

net: Num is, cui irafceris puer eft? setati2- de irac.

,02.&3.

donetur ; nefcit, an peccet. Pater eft? aut

30.

uisque contra hanc lanceam triplicem tri-

plici ere feu lorica , nempe confideratione

tantum profuit, ut illi etiam injuriz jus fit 2

Dei & longanimitatis , quia injurias noítras

aut'fortaffis ipfam hoc meritum ejus, quo

tolerat : Proximi , qui aut a Deo pro in(tru-

offendimur. Mulier eft? errat. — Juffus cft?

mento ad nos paterne caftigandos adhibetur:

Neceffitati quis , nifi iniquus , fuccenfet ?

RRE

Sui & fragilitatis propri& amare, ac defende-

Lefus eft? Non eft injuria, pati quod prior

redebeamus. Qu fufius videri poffant apud

feceris. Judex eft? Plus illius credas fen-

Fabrum conc. cit. & March. tr. c. le&t. 7.

tentiz , quam tuz. Rex eft?. Si nocentem

punit, cede juílitig : (i inrniocentem , cede

. Daflits

P. 4. V. 5.

IV. Ex.occafione thematis : Jrafcimini , &

fortunz. , Mutum animal eft, aut fimile mu-

)0m, 19,

nolite peccare : poteft explicari modus legitime

to? imitaris illud, fi irafcaris. Morbus eft,

le i

iraícendi , dicique ; quod peccatum quod-

aut calamitas? levius tranliliet fuftinentem.

vis duas habeat facies, fcilicet offenfam Dei,

Deus eft? tam perdis operam , cum illi ira-

& lapíüm peccatoris , & fecundum priorem

Íceris, quam cum illum alteri precaris ira-

quidem deteftandum fit, non item fecundum

tum. Bonus vir eft, qui injuriam fecit? noli

pofteriorem , ficut pater caftigat filium, non

credere. Malus? noli mirari. Dabit poenas

odit, Hoc efít, quod David dixit: Perfecto

alteri, quas debet tibi : & jam fibi dedit,

odio oderam illos ; hoc eft, nec propter vi-

ui peccavit.

tia homines odiffe, nec propter vitia, ho-

Xon, t

III. S. Anfelmus füper ea verba : Sol nonS. Anfelm.

! 20

mines diligere ; fed quanto magis naturam

occidat. faper iracundiam vefiram : dilcurrens ficin c. 4. in

hominis amas, tanto magis vitium odiffe,

loquitur: Nofter fol Chriftus eft, qui veritas, ^P^.

quod naturam a te fic adamatam fzdavit.

& fapientia, & juftitia eft, cujus luce anima

$, Aupuft,

humana illuftratur; fed hanc lucem definit

!

$. XIII.

mens videre , cum perturbatione iracundiz

. 3 ddo

&rin. Cht,

fuerit tanquam nubilo fuüperata, & tunc quafi

ALII CONCEPTUS

occidet fuper iracundiam hominis fol, quia

cum menti iracundia confufionis tenebras in-

PRJUEDICABILES.

cutit, huic Deus radium (üz cognitionis ab-

Qualitas.

fcondit: propter quod multum cavenda eft

iracundia , per quam lux veritatis amittitur,

Eph b »

S Ephrem.

I. Po

ftquam Jonas datum (ibi a Deo ordi-

qua amiffa , princeps tenebrarum , diabo-

Ó

f; de Jona.

nem de annuntiando Ninive extermi«

lus, locum in homine fibi invenit. Unde fe-

quitur : nolite locum dare diabolo : iratus enim

nio impleffet , e civitate egreffus , exitum

preítolatus eít füz predicationis , dicente

mala cogitat, & fic fe diabolo ingerit, atque

pandit, ut cogitata perficiat; pandit oftium

[criptura : Fecit fibimet umbraculum , & fedebat

fabter illud in umbra , donec »videret , quid accide-

cordis, & hoítem finit introire.

vet civitati , €9 preparavit Dominus Deus. bede-

IV. S. Ifidorus Pelufiota in epiftola qua-

S. Ifidor.

eluf. 1. 9.

vam. —Et afcendit fuper caput Sfone, ut e[Jet um-

dam hominem ad iram proclivem , ad man-

Epift 189.

bra , &j pvrotegeret eum.

Sed quo fücceffu?

fuetudinem S. Pauli afferto hortari conatur,

vermis intra noctem unicam arborem iftam

dum inquit: quoniam ; cum iracundia ra-

arefecit, & exficcavit, ideoque fol & ven-

tionis, quz aurige munere fungitur, habes

tus urens caput Prophete infeftare coepe-

nas infringit, hominis mentem extra naturg

yunt, ita ut peterec animz fuz , ut more-

terminos plerumque transverfam agit, idcir-

retur, & dixerit: melius eff mibi mori, quam

co Paulus hujusmodi lapíus excogitata, non

*DiUOET'E.

Ecce vobis vefíaniam hominis, non

modo optima , fed etiam celerrima medici-

d. 9b

lachrymabatur , non vaftz adeo deplorabat

na his verbis ufus eft: Sol non occidat fuper ira-

n 5'

urbis defolationem , non innumerabilis rui-

cundiam veftram: hoc eft, antequam f(ol in oc-

nam populi, fed mori petit , quia herba,

cafüum vergat, naturam agnofcite, furorem

quz ip(i umbram praftabat, fuerat ex(icca-

extinguite, arrogantiam comprimite, cogna-

ta. Caufamne no(tis? eam ipfe facer textus

tionem, ac propinquitatem , quz etiam feris

in principio hujus capitis premifit, dicens :

dominantur , complectimini, né nox inter-

jecta morbum immedicabilem efficiat.. Nam

"Affli&tus eft SYonas affictione magna , & iratus eft,

acfurore tanto, ut etiam a Deo interrogatus:

tum diabolus idoneum tempus nactus , ea;

Putasne , bene irafceris tu füper bedera ?. vefpon-

quz contigerunt, magis inflammat , ad ul.

derit : bene irafcor ego usque ad mortem.

Ubi

tionem irritat, ad inimicitiam exltimulat,

fan&tus Ephrem ad Jonam converfüs ait: Cu-

ad accufationem excitat , injuriarum me-

curbita tibi nunc loco magiítri efficitur, ex

moriam parit, innumeraque hinc mala pro-

ua fapientiam & prudentiam addiíce: tu-

creat.,

eS. bhryf.

gurium abje&tum quareris, & urbem fundi.

V. Propheta regius querebatur fe ar&

fo 5 ,

tus evertis ; ubi rectum judicium tuum, o

circumdatum ab hoftibus, rogabatque a

b in Pfalm,

"

70 V. 7!

jona? cucurbitam civitate potiorem ducis?

eis liberari, inquiens. JExurge, Domine, inira

fuper vili cucurbita commiferationis affectum

iua, é$ exaltare in finibus inimicorum meorum. Pf

oítendis , & in civitatem duriffimum & fe-

7. V. 7. In his illud notandum , quod Pro-

pheta Dominum ad iram inflammare, indi-

veritlimum te cxhibes.

gnatio-

K 3

79

Bibliotbetre . Manualis Concionätoriæ

gnationemque ejus acuere velle videtur , di-

lzfo filio, draconem accediffe, apud Manilium

cens : Exurge in ira tua.

At videamus , quo

fabulatur antiquitas. Voluerunt nibilominus

confilio velit tam ftomachofüm exurgere in

veteres commento illo fignificare , qui ad eum

ira Dominum : Confümetur nequitia pecca-

modum ira uti Íciat , ut peccatum configat,

& conficiat , peccatori autem male non ve-

torum, inquit ibid, v. 10. propterea ergo ro-

gabat, ut iracundus ad vindiCtam erumperet,

lit, illum tali artificio promereri, ut in ccelo

ut, dum poenasinferret, auferret malitiam, &

gternum beatus vivat, poftquam hac vivere

Ícelera. Sanctus Joannes Chryfoftomus hoc in

defiit.

"

illis Prophetg verbis annotavit, dicens : Vide

VII. Peracut

e dixit Seneca : Utendum dtlldem in

dentt, i

fror?

autem charitate plenam jufti animam , quo-

ira, non ut ducc, fed ut milite, id et, quam-T heen. l4s

[]

*

modo quzrit, ut peccatum de medio tolla-

diu manetconfilium, & deliberatio, quz per-

s Cnf

tur, non ut fümat poenam de inimicis, fed ut

tinet ad ducem , nunquam debet ineffe ira ;

ho 94

inimici ceffent ab improbitate. Hic vero, hic

Darid

poftquam autem deliberatum eft, ira conve-

SaJle

pulcher eft expetendz vindidx modus, hzc

niens eft , ficut miles ad executionem belli.

Ducis eft, de futura pugna deliberare, militis

fancta ira, & prudens indignatio, optare , &

curare , ut confumatur nequitia peccatorum ;

vero pugnam inire, & exercere, Quod ergo

ille ait: ira ut milite utendum, 'non ut duce,

períequi peccata, ut liber evadat peccator.

At qui peccatorem impetit , non peccatum;

tantundem eft, ac (i dixiffet : Confultationes

illius non eft Dei ira , fed mali demonis fu-

debere effetranquillas,pacatas,fedatas & cun-

roracrabies: Qusrit, ut peccatum de me-

&tabundas, ut funt tardi, & cunctatores, cum

deliberant, duces, executiones vero debere

dio tollatur, non ut fümat poenas de inimicis.

Hoc David, hoc quisquis juftus quzrit: : Ve-

effe militum fimiles , quibus ira dominatur,

rum diabolus facit, quod fulmen, feritque

impetusque, & praeceps furor familiaris eft :

gladium , falvam relinquens vaginam. 'Non

Re enim vera profpere, & feliciter omnia eve-

D)

deptit

vultille peccatoris emendationem, fed pecca-

niuntiis, qui confultationibus utuntur ut du-

& huzi

ti perfeverantiam. Ira Dei econtra in pecca-

cibus, & ira ut militibus; qui longulum tem-

tum fua fpicula intorquet, non in peccatorem.

pus dant deliberationibus , properanterque

INyff. in

VI. Quando S. David dixit: lrafcimini, &

perficiunt, quod cum morofe decretum fuit.

vit.Abrah. nolite peccare: arripiunt hinc occafionem omnes

Ltendum eft ira, non ut duce , fed ut milite.

L $5.e g interpretes affirmandi , poffe effe iram abs-

VIII. Stylo pereleganti defcripfit MoyfesNuza, to,

b

que peccato, neque hoc tantum, fed etiam

Chriftum, in períona pulcherrimi Jofephi. 1. 8. n.

nonnunquam neceflarium effeirafci. Propte-

Habebat Jofephum prg oculis, fed corporis: 46*

Fabet

rea rex poenitens confülit, ut, quando aliter

at Chriftum pre oculis mentis, & fidei, dum

fieri nequit, quin irafcamur, faltem citra Dei

ait :- O-ter maxigue Jofpb! quafi primogeniti tau- Deut.: 33.

conc. 6

offenfam id agamus.

Don 4

Quare. alii. vertunt :

vi pulcbritudo ejus, cornua vbinocerotis, cornua ejus. v.. 12.

Jra[cimini , €9' nolite errare. . Sed quid (ibi hzc

Pulcber es , o Sfofopb , pulcber vel taurus primogeni-

pot u

tus, levis, luxurians : Cornua tua, cornua.rbinocero-.

volunt: id, quod collineanti in fcopum di-

cere folemus , vide, neaberres a figno. Sic

tis. Hoc omnes demirantur. Cur enim com-

Ibid. cg

nunc ait Propheta : Irafcimini, fed attendite,

5 d

parando. Jofeph, quod corpus tauro, non

quonam ira veftra vadat ? in quem indigna-

etiam comparet tauri cornibus fed. unicor-

tione moveamini; cum enim debeatis- foli

nis ? - In S. Scriptura cornu fignificat forti-

[]

fuccenfere peccato, errabitis plurimum,. fi in

tudinem ac potentiam

.

; Quia. animalibus

peecatorem feratur jaculum 5 in vos. enim

cornutis totum robur. confiftit in cornibus :

Plutd

fagitta refiliet. In hunc fenfuüm ea Píalmiftze

Sic voluit explicare quandam Jofephi przro-

in ipujl

verba interpretatur Euthymius in c. 7. Matth.

gativam virtutis. Pulcher fuit adfpectu , &

S. Biil,

dicens : Jrafcimini , 69 nolite peccare ; hoc eft;

quia talis, injecit Domina fua oculos jn il-

intz

ne irafcendo erretis, ira male utentes, abuti

9 1f

lum , quinimo obambulante eo per.plateas

autem ira, eít füccenfere peccatori ,. cum

& vicos civitatis, profpiciebant mulieres per

foli peccato indigaari debeamus; ut felicem

feneflras , ejus faciei alle&ze venuftate: hoc

jactum faciamus, Alconem Cretenfem dex-

enim fignificatur per illud : Filiz diícurre-

terrimum fagittarium imitari debemus, cujus

How]

runt fuper murum , verumtamen laudat ,

$4

filium, cum draco invaf(iffet, tanta arte dire-

quod ejus cornua non fuerunt , ut cornua

xit fagittam, ut ea in vulnere ferpentis defi-

tauri, fed & unicornis. Hoc intereft inter

ceret, & ad filium non perveniret, (imulque

utrumque difcriminis , quod taurus robur

& illum perimeret, & hunc fervaret incolu-

fuum oftendet & diffündat in aére, arripiens

men. Refert hoc poít multos alios Ambro-

hominem , & in aére fuftollit , cadentem

M n

.lamius

fius Calepinus. "Tantundem agere debemus

inter cornua recipit , rurfumque in aére

inquit Mauritius Hilaretus , quoties proxi-

ventilat altius , nec defiftit , donec homi-

mum noftrum culpz draco fpiris fuüis involu-

nem in aére membratim difcerpat : Nullus

tum tenet, ut quanta poffumus dexteritate

alius eft fru&us , ,nec aliam fperés de tauro

in draconem intorqueamus jaculum, proxi-

utilitatem, quando eorum curfum intueris,

tttet.

mo autem nihil offenfionis adferamus:

In

preterquam luctatores , feu venatores in

inimicis occide errorem,fed fove charitatem,

aére diícerpi, diffringi veftes, chalamydes &c.

inquit ille in fer. feriz 6.'poít cineres; Qui

in aére, e contra robur, quod rhinoceros o-

boc fecerit, illi feliciter cadet fuus jaCtus;

ftendit fuo unico cornu, vergit in multorum

proque illius merito in coelum invehetur,quod

utilitatem : illo quippe cornu venenum au-

?'Eþhrel

llf

Alcgni illi Creten(i propter interemptum, il«

nima-

Üpteis

fert aquarum , & illas purificgc, quo a

&

lium

79

Tiulus LXXVI. Iracundis.

lilium fitientium füccurrit neceffitati ovium, apiariüm irruit;& alvearia depopulatur. Tunc Langius in

vaccarum, pafferum.

apes pleno agmine in ipfüm irruunt, a quo- FY

anth.

rum aculeis elapfus, quanto fatius fuerat, in-'* ?^

^ 50 XIVO

quit, unum pati apiculz vulnus, quam tan-

tum in me exercitum ira mea concitare.

MISC»ELLA,NEA;.

2$2 XW

". Qualitas.

Idem in

AXIOMAT A.

æll. 174,

Senec. in T.

I

Racundiam, qui vincit, hoftem f'uperat

TA

Proverb.

I.

Ultum deliras fi pe&ore concipis iras. Buehlerus

maximum, inquit re&teSeneca. Hinc &

^ JFer leicbt im FHerz empfanget Zorn,

V. eodem.

s. Chryf, $. Chryfoftomus, quid effe poffit, inquit, hoc

ho. . de Propheta beatius, qui brevi temporis mo-

Hat. all. Verfiand und. Vitz; verlobrn.

. lI. Res parient diras, nifi

mox excluferis

David. & mento fic hoftem e furore ad fobrietatem

iras.

Saula.ef

compofuit, & animum na&us czdis ac fan-

guinis fitientem repente ad lamenta ac ejula-

Wer gfafsten Zorn vicbt bald ausfcblieft ,

Sein. Tbat mit gro[Jem Scbaden büff.

tuscompofuit? Non perinde miror Moyíem,

quod a faxo przrupto fontes elicuerit aqua-

- III. Ire dilatio, mentis pacatio.

Den Zorn auf andre Zeit vverfibieb ,

rum , ut admiror Davidem , quod ex oculis

Wenn er das Herz; gemacbt. bat trüb.

lapideis fontes eduxeritlachrymarum. Siqui-

Plutarch,

dem ille vicit naturam, at hic vicit animi de-

IV. Hora & mora funt prims irz medi-

cina.

in vita

cretum: ille virga percuffit lapidem, hic fer-

Auguít.,

mone perculit cor, non ut contrifta

Zeiti und JPei, ftilt den Zorn in Eil.

imanfuetum redderet.

get' s fed

Hinc Athenodorus Philofophus ex cefaris

Augufti aula difceffurus, eidem documentam

Vita PP.

II. Cumaliquando fratres quendam in p«ræ-q

de patient. (entia S, Anton. collaudarent, hicautem eum

petenti füafit, ut, ubi ira inflammatum fe

fentiret, nihil ftatueret, vel imperaret, donec

& humil. probans, adverteret, injuriam fuftinere non

poffe, dixit ci: Tu quidem, o frater, fimilis es

omnes alphabeti literas percurriffet, Quam

do&rinam. tanti fecit cxfar, ut Athenodo-

dificio, quod habet ingreffum ornatum, per

pofticam tamen a latronibus impugnatur.

rum dimittere noluerit, dicens, eum diutius

Nua, &

WO

fibi neceffarium effe.

)ll 81 n.

IlI. Quidam (enex dixit : Si quis linguam

V. Imbellium animorum

eft cifo iraíci. Salluftius

füuam non tenuerit in tempore irz, nec paílio-

in Jugur-

Mf

nem carnis füz aliquando poterit continere.

Kteine Hüfelein geben bald über.

tha.

|

Faber

IV. Henricus comes Holfatiz leoni cum

VI. Cupido & ira peffimi funt confultores.

N.

Dias apud

DBey gro/s Begierd und fchbnellem Zorn,

: Dait. 35

conc. 6, inrugitu & ferocia fibi obvianti interritus dixit:

Laert.

Qua voce confílernatus

Jf aller guter Ratb verlobrn.

[2

Dom. 5. quiefce canis ferox.

VH. Ira ac przcipitantia,

poft Pent.]e5 3d Dedes ejus fe proltravit, & manu ap-

Deftruunt bona confilia.

reheníus in caveam ductus eft.

Tbid. conc.

Unmüffser Zorn und fcbnelle Tbat,

V. Auguítinus femper in manu annulum

Verbindern allen guten Ratb.

5.1.2. geftabat, in quo cancer marinus, qui utraque

VIII. Uübi multa iracundia, multa ququ€Sene6a

manu papiliohem, przcipitautiz typum, ge-

infania,

de ira.

rebat, (culptus erat, quo feipfum admoneret,

Ersürnter Menfcb und alle Narrn,

ne in ira preceps effet.

Plutarch.

*

Zu[ammen gebüren auf. einen Karn.

VI. Cato Priícus aje

bat, i-ratutïn ab infano

IX. lratus nemini magis nocet, quam fibi. Floril.p.2.

in apopht. pon ni(i tempore difítare.

S, Bafil,

*r maledici

Zorn und. Untreu wifft ficb falbft.

. NII. S. Bafilius interrogatus, cu

X. Potiffimus irz fructus poenitentia,

Ibid.

in reg. fuf;/ dilizendi effent? refpondit: Quia eorum ope-

q. 176.

ra beatitudinem illam confequimur, de qua

duf gro[en Zorn folgt gro[fe Reu.

XI.Ira cedendo, non cedendo extinguitur.

Chriftus dixit: Beati eftis, cum maledixerint

Jeuer mu/s snan imit

vobis homines, mentientes propter me.

Wx'a]*er,/ nicbt wnit Feuer

Vlii. Rec&te cecinit Horatius:

lüfcben.

bed

Horat.1.5.

ep. 7Z.

]ra furor brevis eft, animum rege, qui

5' : XVII |

nifi paret,

AUTHORES.

Imperat.

Hunc frenis, hünc tu compe-

. Íce catena.

I. Joannes Bufieus in Panario. V. eodem.

II. Jacobus Marchantius in horto paíto-

Laertius"

IX. Plato interrogatus, per quid cogno-

um tub. fac. tr, 6.

in Vita-

fcatür fapiens? refpondit: Sapiens,cum vitu- r

Ill. Petrus Canifius to. 3

. de juftit. Chrift.

peratur, nonirafcitur: cum laudatur, non ex-

08.

" * ww UWUR " K—-—-" -

tollitur. -

IV.

. Berhardinus Rofignol. l. 3. de difc.

$

Damnum.

Chrift. perf. c. 17.

Senec. in

X. Quo minus prefferis iram, ait Seneca,

V. Philippus D'Outreman in pzdagogo

j

Prov,

eo magis ab illa premeris. Tuncenim incipi» ch

riftiano p. 1. c. 7

d

Finis

mus aliis irafci, cum nobis definimus.

VI. Jacobus Alvar

€z to.2. de perfe&. l. r.

namque irz eft initium pcenitentia.

. 2. C. 9. & IO.

,

VII. Caffianus l. 8. de inuüi-t. renunc.

S.Ephrem.

Xl. S. Ephrem fuafit monacho, ut potius

indo&r. optet gladio invadi, quam irácu

ndia corripi.

VHI. Ludovicus Granat. in duce pecca-

le

deperfe&, — XII. I&tus ab apicula urfus; ira incenfus in. torum Lh2.6 9.

Ix.

,

Dibliotbeee Manualis Conciongtorice

$o

IX. JofephusLangius inPolyanth. V.eod, — XIÍI. 'Thomas Stapletonus text. 2. iu

X. Francifcus Petrarcha l. 1. Dial. 107.

Dom. ;. poft Pent. & text. 3. ac 7, in Dom.

XI. Annzus Seneca lib. de ira.

E

XII. Matthias Faber conc. f. 6. & 7. in.

a)iIV. Jofeph. Manfi in bibl. morali tra&t.

U

Domin.

$i

rd

9f

9-

»h

ZAX NS

LA

x 2

N

e

Q

Q

b

i

-

d

QOOOOOQ0

$

d

:99:00:900000600009000000000060

j, C0f

"

( $

TITULUS LXXVII.

p9

1j

EXTREMUM.

M

at

v, DO'

JUDICIUM

usque ad terminos eorum. — Quod autem fit

het,

fignum iftud, explicat S. Thomas, dum ait:5 T

]n 1, C.

.QUOAD ESSENTIAM.

Signum crucis intelligamus, ut videant juxta

Matth,

Zachariam, in quem pupugerunt. Apparebit

Maeh

Defitio.

vf

autem fignum crucis, ut Judzorum inverc-

I.

cundiam confutet ; adveniet enim Chriftus in

judicio,

non vulnera folum; fed mortem ex-

Jo.á

V22

St exactio rationis fupct vitam ab an-

probrati

flimam oftendens. UndeS. Chryfoft.S Chryf.

7

in

gelis & hominibus viatoribus inítitu-

ait: Apparebit crux fole luculentior, & non

Matth.

Mebr. 9.

tam.: De qua S. Paulus ad Hebraos

opus eritaccufantibus, cum crucem viderint.

Y. 27.

dixit : Statutum eít hominibus femel

V. 'Tertia pars erit ipfum examen, de quo

L

mori: poft hoc autem judicium. Clarius ve-

iterum Chriítus apud S. Mattheum d

ixit:

Matth' 24

A& t

Cum autem venerit Filius hominis in maje-

v 31*

a

$, Cor, a, 10 id ipfüm alibi indicavit dicens: Omnes

Y 1O,

nos manifeftari oportet ante tribunal Chrifti,

flate íua, & omnes angeli cum co; tunc fede-

uc referat unusquisque propria corporis,

bit íuper fedem majeftatis fuze, & congrega-

J

v

Ij

prout geffit five

onum; live malum.

buntur ante eum omnes gentes, & leparabit

Divifto.

eos ab invicem, ficut paftor fegregat oves ab

IL Dividitur in particulere, 69 univerfale:

hzdis, & ftatuet oves quidem a dextris fuis,

illud eft, quod cuique in ipfo mortis articulo

hxdos autem a finiftris. Tunc dicet his, qui

Matth

4

fubeundum eft ; hoc cíl, quod in fine mundi

e dextris ejus erunt: Venite benedicti Patris

Y 3l

inftituetur. Utriusque teftimonium affert S.

mei, & poílidete paratum vobis regnum a

$. Chryf, Chryfoftomus, dum ait: An notr uniuscujus-

coníftitutione mundi ; efürivi enim, & dedi-

c.5.inc visconfümmatio eft vitz fuz terminus? Au-

(tis mihi manducare &c.

o 1

Y

i.Thef di Paulum dicenrem : Ipfi namque exacte

VI. Quarta tandem pars erit fententie pro-

jh

fcitis, diem Domini ut furem in nocte ita

latio a Chrifto per illa verba: Venite benedi-

-venturum. . Non folum communis ille, fed

&i, & difcedite maledicti, indicata, poft quam

Job. :

& uniuscujusque proprius ita veniet ; ifte

ibunt hi in fupplicium &ternum, juíti autem

YV. 19

quippe illum imitatur. Eít enim & iíte co-

in vitam eternam. De qua fententia jam olim

Eliu locutus & confeffus videtur, cum eam in Job. 37.

gnatusilli. Quod enim ille fimul & fumma-

&ec] 1

tim, hocifte per partes facit.

fpiritu przvidiffet : Super hoc expavit cor V: !

a

Partes.

meum, & emotum eft de loco fuo: audite au-

III. Prima pars judicii ex fizuis anteceden-

ditionem in terrore vocis ejus, & fonum de

Px 49,

tibus conftituitur : de quibus jam olim Deus

ore illius procedentem. Poít eum rugiet fo- J?b. 26.

nitus, tonabit voce magnitudihis füz, tonas

À&, v

Joel. 2.

per Prophetam Joelem dixit: Dabo prodigia

W« 30

in coclo & in terra, fanguinem & ignem, &

bit DEUS in voce fua mirabiliter. Cum ergo,

Y 4

vaporem fumi : fol converteretur in tenebras,

ut idem alibi ait, vix parvam ftillam fermo-

nis ejus audierimus, quis poterit tonitruum

lunain fanguinem, antequam veniat dies Do-

.

mini magnus & horribilis. $ed & Chriftus de

magnitudinis .illius iatueri ?

E

iisdem apud S. Lucam prazdixit: Et erunt fi-

V HU

Luc. $1.

l

We 5e

gna in fole, & luna, & ftellis : & in terris

$. ]

preffura gentium pre& confufione , [fonitus

l4

maris & flu&uum , arefcentibus hominibus

EX S. SCRIPTUR A.

Vgo

re timore & exípeCtatione, que füperve-

Veritas.

nient univerío orbi, nam virtutes coclorum

movebuntur.

I. O

Mnes nos manifeftari oportet ante tr'i-.g, Cot. s.

IV. Secunda pars eít congregatio judicando-

bunal Chriíli, ut referat unusquisque v. 1o.

E&

rum, €g adventus judicis : de quibus Chriftus

propria corporis, prout geffit, five bonum,

Y5

five malum.

Matth, 24. 3pudS Matthzum dixit: Tunc parebit fignum

'l 300

Filii hominis in coelo, & tunc plangent omnes

Il. Dixi in corde meo: Juftum & impium Eccef. $.

tribus terrz, & videbunt Filium hominis ve-

judicabit DEUS;, & tempus omnis rei tuncv. 16.

erit.

nientem in nubibus caeli cum virtute multa

& majeftate. Et mittet angelos füos cum

III. Et vidi mortuos magnos & pufillos , Apoc. ao.

Mp

tuba & voce magna : & congregabunt ele-

ftantes in confpectu throni, & libri aperti v. 12

Y 64'

&tos ejus a quatuor ventis a fummis coslorum

funt; & alius liber apertus eft, qui eft vitz ;

Tituus LXXFIL Cfudicium extremum.

üi

& judicati fünt mortui ex his, quz fcripta

XXII. Amen dico vobis, quod vos qui Matth 19,

erant in libris fecundum opera ipforum.

fecuti eftis me in regeneratione, cum federit V* 28«

ECCI. 1 i'

IV. Scito, quod pro omnibus adducet te

Filius hominis in fede majeftatis füz, fedebi-

V. 9

Deus in judicium.

3

tis & vos fuper fedes duodecim, judicantes

Sophon.1.

V. Et erit in tempore illo fcrutab

duodecim tribus ifrael.

V. 14.

falem in lucernis.

Or Jcru-

XXIIL Viri Ninivite fürgent in judicioLuc. 11.

1. Cor. 4.

V. Nolite judicare ante tempus , quoad-

cum generatione hac, & condemnabunt il- V: 21*

N* &.

usque veniat Dominus, qui & illuminabit

lam, quia pcenitentiam e

geruntvad praedica-

abícondita tenebrarum, & manifeftab

^

tionem ]onz.

filia cordium.

it cqn-

XXIV . Venient in cogitariohem,pecca— Sap. 4« V.

Pf95. v. VILI. Judicabit orbem terre in quitate &

torum fuorum timidi, & traduce

13.

E

nt. .i-llos ex ?0-

opulos ín vericate fua.

adverío iniquitates ipforum.

Matih. 24.

Vlil. Et tanc apparebit fignum Filii ho-

uantitas.

vl 30.

XXV. Erit tunc

S.Them,

"

minis in coclo, & tum plangent omnes tri-

tribulatio magna, qualis Matth. a4.

inle,

bus terrz, & videbunt Filium hominis in nu-

non fuit ab init

io mundi usque modq, neque V. 21.

!Mmh.

bibus coeli cum virtute multa & majeftate.

fiet.

Matth.26. Amodo . videbitis Filium hominis fedentem

CXXVI. Juxta eft dies Dominixmïagnus » Sophon. 1,

Y» AG.

a dextris virtutis Dei, & venientem in nu-

juxta eft, & velox nimis, vox diei Domini v. 24.

bibus cccli.

»

amara, tribulabitur ibi fortis

Dies irz. dies

5 Chyf,

Joan. 5,

IX.. Neque enim Pater judicat quemquam,

illa, dies tribulationis & anguftiz, dies cala-

TE

V.22,

fed omne judicium dedit Filio, ut omnes ho-

mitatis & miferie , dies tenebrarum & cali-

Matr,

norificent Filium, (icut honorificant Patrem.

ginis, dies nebulse & turbinis, dies tube &

Et poteftatem dedit ei

j gjfiiciplm- facïcþrc, quika

clangoris füper civitates munitas, & füper

Filius hominis eft.-

angulos excelfos.

Math g,

XXVII. Magnus enim dies Domini, &Jocl 2.

UTO

A&. ,1. b.»;

". Et precepit nobis predicare populo,

II

v- 4'2-

& teftificari, quia ipfe ett, qui conftitutus eft

terribilis valde, & quis (uflinebit eum?

a Deo j;dex vivorum & mortuorum,

XXVIII. A Domino exercituüm vifitabi- Ifaie 29,

Jude v.

^XI. Ecce venit Dominus in fanctis milli-

tur (nempe multitudo (ibi inimica) in toni-v 6.

15.

b:is fuis, facere judicium contra omnes, & ar-

truo. & commotione terrz, & voce magna

guere omnes impios de omnibus operibus

turbinis, & tempeftaris, & flamme ignis de-

impietatis eorum , quibus impie egerunt.

vorantis.

Math.o4, Xll..Mittet angelos fuos cum tuba, &

XXIX. Écce Dominus in igne veniet, &l^id. 66.

-u Ro a n n

v. 31.

voce magna, & congregabunt elec&tos ejus

quafi turbo quadrigs ejus, reddere in indigna- "* '5'

tione furorem füum, & increpationem fuam.

aquatuor ventis, a fummis coelorum usque

t

ad terminos eorum.

in flamma ignis, quia in igne dijudicabit.

Rom.14. ^XIII. Omnes ftabimus ante tribunal Chri-

XXX Eritque in terris preffura gentium Luc 21.

v' 3![

fti. ita unus

?

M

prz confufione fonitus maris, & flu&uum, V ?5:

. reddet Deo.

quisque noftrum pro fe 'rationem

arefcentibus hominibus prtimore, & expe-

Job. 19

XIV. Fugite ergo a

facie gladii, QUoniam-

Gatione, qus fupervenient univerío orbi.

V. 19a

XXXI. Cum autem venerit Filius homi. Matth.25.

ultor iniquitatum

gladius eft , & fcitotc effe

jadicium.

nis in majeftate füa, & omnes angeli cum V 3I-

"

Eccl. r2.

XV Cun

Jo.1

&a, quz fiunt, adducetvDeus in

eo, tunc fedebit fuper fedem majeftaus fuz,

v- h

Vi 44*

judicium, pro omni errato, five bonum, five

& congregabuntur ante eum omnes gentes,

malum fit.

& feparabit eos ab invicem , ficut paítor fe-

Pf 49.

XVL Annuntiabunt cceli juftitiam ejus,

gregat oves ab hadis.

Et ftatuet oves qui-

V

6

' quoniam Deus Judex eft.

dem a dextris$ fuis, hados autem a (iniftris.

JJb, 260

A&, to,

XVIL.. Przcepit nobis pre

dicare populo ;

XXXII. Dominum formidabunt advería. 2« Reg. 7.

V. 4.25

& teftificari. quia ipfe eft, qui conftitutus eft

ri ejus, & füper ipfos in coelos tonabit ; V- !C*

E

a Deo judex vivorum & mortuorum.

Dominus judicabit fines terrg. . & dabit im-

Quaiitas.

perium regi fuo & füblimabit cornu Chrifti

XVIIL. Idcirco unumquemque juxta vias

fui.

*

,

|

Eze-*h. 19.

v.3o. füas judicabo, domus lírael, ait Dominus

XX

XIII. Ecce dies Domini Venfet, cru. lfaig 13.

Deus.

delis, & indignationis plenus, & ire furoris-

V. 9.

3

XiX. Nuncannuntiat hominibus, utomnes

que, ad ponendam terram in folitudinem, &

Y. 30.

ubi"que Pænitönïiaïn ggant, eo QUOd [ïatuit

peccatores ejus conterendos de ea.

diem, in quo judicaturus eít orbem in zqui-

Severitas.

!

XXXIV. Cum acce

tate, in viro, in quo (tatuit. fidem prebens

pero tcmpus, egö ju- Pf 34. v.53.

omnibus, füfcitans eum a mortuis.

flitias judicabo.

s Cb

y, 19

Ezech. '7.

XX Nuncfinisfüperte, & immittam furo-

XXXV. Dico vobis, quoniam omne ver- Ma:th. 18.

q3.

rem meum inte, & judicabo te juxta vias tuas,

bum otiofüm , quod locuti füerint homines, "* 36

& ponam contra te omnes abominationes

reddent rationem de eo in die judicii.

tuas. Et non parcet oculus meus füperte, &

XXXVI. In cogitationibus impii interro- Sap. r.

ff

V' 9.

non miíerebor, fed vias tuas ponam fuper te,

gatio erit.

j 1

& abominationes tuz in medio tui erunt.

XXXVIIL Si juítus vix falvabitur, impius t- Petr. 4

VO 18.

Matth.36.

XXIl. Dico vobis: amodo videbitis Filium

& peccator ubi parebunt ?

Apoc, Q

* äf!fi[(l.f.

, ^

v. 64. . hominis fedentem a dextris virtutis Dei, &

venientem in nubibus coeli.

XXXVIII. Abfita Deoimpietas, & abOmni. Job. 34.

L

poten. V. let

R. P. Lobn. Bibl. Man. Tom. L.

e

$2

Bibliotbecee Manuali.& Concz'onatori;e

Tempus.

?

potente iniquitas, Opus enim hominis red-

det ei, & juxta vias fingulorum reftituet cis.

LVI De die autem illa vel hor

a ncmoJ Marc. 13«

Pf. 47.

XXX.X. Judicabit orbem terrarum in ju-

fícit, neque angeli in coelo, neque Filius ho- v. 32» :

v. 9.

ftitia, & populos in zquitate.

minis, nifi Pater.

gf

LVII. Non eft veftrum noffe tempora, vel A&. z.*

goi

Ifiie 11.

XL. Non (íecundum vifionem oculorum

'.

y. 3.

judicabit, neque fecundum auditum auriu

m

momenta, quz Pater pofüit in (ua poteftate. V 7-

j

LVIII. Ét vos eftote parati, quia, qua ne- Matth. 24.

arguet, fed judicabit in juftitia pauperes, &

V 24.

arguet in equitate pro manfuetis terra.

fcitis hora, Filius hominis venturus eft.

LIX. Media nocte clamor fa&tus eft, ecce Matrh. 25.

$h

Sap. 12.

XLI. Quis dicet tibi, quid fecifti? aut

M

L]

V- :9'-

quis ftabit contra judicium tuum ? aut quis

fponfus venit, exite obviam ci.

bio

LX. De temporibus & momentis, fratres, 1. Theff.

in confpe&tu tuo veniet vindex iniquorum

hominum ? aut quis tibi imputabit, fi perie-

non indigetis, ut fcribamus vobis, ipli enim 5* V. 1

diligenter ícitis, quia dies Domini ficut für.

riot nationes, quas tu feciíti ? non enim €

^

$, Bg

alius Deus, quam tu, cui eft cura de omni-

in noGe, ita v;nict.

E

bus, ut oftendas, quoniam non injufte judi-

(:'JD!.

$, 6t

cas judicium.

e

.. HI.

A

XLIL. Et vi

di coelum apcrtdm, & ecce

Apoc., 19.

TRIBUS ET DO-

er

V. lE.

equus albus, & qui fedebat fuper cum, vo-

EX SS.

sb

cabatur fidelis & verax, & cum j

ORIBUS.

uüitia ju-

l..dfï

dicat, & pugnat.

! anlitas.

"j

Stabilitas.

ende, quam cito venit dies ultima. $. Bern.

Job. 34.

XLIII. Neque ultra eft in poteftate homi-

I. : ATIE

rzíentaberis ante tremendum judi. ! . de int.

Y. 23.

nis, ut veniat in judicium ad Deum ? ipfo

cem, accufaberis multis & magnis offenfis, dom.c.a2.

enim concedente pacem , quis eft, qui con-

non uno, non paucis, fed innumeris crimini-

demnet ? ex quo abíconderit vultum, quis

bus, non dubiis, fed certís, non brevi accufa-

eft, qui contempletur eum, & fü

per gcntes,

tione, fed tam longa, quam longa eft tota vi-

& füper omnes homines?

ta tua, non uno accufatore, fed tot, quod fant

Eccl. 1.

XLIV. Si ceciderit lignum ad au

B;xrunlx&,

delicta tua. Ipfe Judex erit deftrictus accuía-

v. 9.

autad aquilonem , in quocunque loco ceci-

tor tuus Omnes etiam fpiritus boni & mali

derit, ibi erit.

coram Deo te accuíabunt: boni, quia Deo de-

SIP

Prov. 6.

XLV. Zelus & furor viri ( Chrifti) non

bentzquitatem : mali, quia tuam fervant ini«

120

v. 35*

parcet in die vindicte, nec acquiefcet cujus-

tet

quitatem. 'Tot judicibus & populis adftabis,

quam precibus, nec

fufcipiet pro rgdemptio-

quot precefferunt te in opere bono. "Tot ar-

I'nn(

ne dona plurima.

C

guentibus confunderis. quot tibi prebuerunt

Nece[fitas.

bene vivendi exemplum.

Omnibus populis

161

e

nudabuntur iniquitates tuz, & cun&tis agmi-

Pf 10,

dei

Propter quid i

rritavit impiüs

y. 13.

Deum ? dixit enim in corde füo: non re-

nibus patebunt univería fcelera tua. — Multa

$8

vero peccata tunc proruent ex improvilo ,

huí

uiret.

deli

Ibid. v; 50

XLVII. None

hDeus in confpectu ejus:

uafi ex infidiis, que modo non vides, &

Pi

forfitan plura & terribiliora, quam fint, quz

sT

inquinatz

fünt vi; illius in omni tempore.

nunc vides.

/

Auferuntur judicia tua a facie ejus..

ial

II. A dextris erunt peccata accufantia, a8 Anfelm,

Cott,

^Dan. 13.

XLVIIL. Everterunt fenfum fuum, & de-

finiftris in&nita demonia, fübtus horrendur de fimil,

du

v. 9.

clinaverunt oculos füuos, ut non viderent

chaos inferni, deíuper iratus Judex,' foris mundi.

Ài

ccelum, neque recordarentur judiciorum*ju-

mundus ardens, intus conícientia urens, ibi ^

ftorum:

illius in omni

vix juftus falvabitur. Heu mifer peccator

P. 9. v.

XLIX. Inquinatz fünt viz

26,

fic deprehenfíüs quo fugies ? latere erit im-

tempore, aufferuntur judicia tua a facjc

poffibile, apparere intolerabile.

ejus.

]ll. Quid tam pavendum, quam judican- S. Bern. in

mmu"

dum adfítare illi tam terrifico tribunali, & in- Pfal. 9o.

L. Confige timore tuo carnes meas, a ju-

certam adhuc exípeCtare füb tam diftricto

Pf 118.

diciis enim tuis timul.

*

U

v. 120.

Judice fententiam.

*8ü

Ibid * v.

LI. Vivet anima mea, & laudabit te, &

]V. Time, o homo, quod in terribili Ju- Idem £ de

l

157.

*

judicia tua adjuvabunt me.

[]

.

dicio ei prefentandus es, in cujus manus hor- P'imord,

lfa. 41.

LII. Viderunt judi

Ci

:

D

ei infule, & ti-

rendum eft incidere, & ab

.

4

muerunt, extrema terre obítupuerunt, &

uem nihil latet.

€o examinandus, fned'

V. 5e

appropinquaverunt, & accefferunt.

V. In illo die nihil eft, quod refpondca;s. Chryf.

LIIl. Montes ficut cera fluxerunt a facie

Pf-960 VQS'

mus, ubi ccelum ,

terra, aer, aqua, & to- in c. 24.

Matth,

Idem|

Domini : a facie Domini omnis terra.

tus mundus ftabit adverfuüm nos in teftimo-

morü

- Locus.

nium peccatorum noflrrorum : & fi omnia

taceant, ipíz cogitationes noflre, & ipía

Joel. 3.

LIV. Congregabo omnes gentes, & dedu.

V, Zs

cam eas in vallem Jofaphat, & difceptabo

opera fpecialiter ftabunt ante oculos noftros;

ibi cum eis.

nos ante Deum accufantes.

&ufi fumus, Cefar,

Tbid, v.12.

LV. Confuürgant, & afcendant gentes in

VI. Quid judicii tempore fa

quando contra crucifixi Domini livores notg: hom, 23.

valle Jofaphat, quia ibi fedebo, ut judicem

dinum

peccatorum no[tro,rqm, & maculz libi

omnes kgentes in circuitu.

profe-

Titulus LXX H. - Studicium exteamym,

93

prbf'ercnmr ? QJO vultu refpiciet redemptio

munt; & fittantotirhor aüctiot, quanto & re-

Vmc. li

noftra perditionem noftram? tanto graviora

tributio &terna vicinior; ante oculos autem

RUP

erunt noftta delicta; quanto maj

cordis- nihil inane tunc transv

derint divina beneficia, : ..

*

uipþa&fe—: ,:oft-enf

tasmate cogirationis. ..

Q"Iat de phan-

d.1,

Kufeb,

77.

—VIL-Qua: fiducia ftabit : defer

É

n dndis

-XVIL. In judicio reprobi hümsnitatem $. Ifid.1, x,

Emiff, ho. gem.f(üum? vulneratus ante medicum fuum ?

Chrifti, in qua judicatus eft, videbunt, ut do- Senec, c

ïatth 24

2sde fymb. berditus ante pretium füum ?. unde miferi-

leant ; Divinitatem vero ejus non videbunt, 37-

PQ4

243f .eordiampetiturus eit ,: primum

Wt'h 1 5

ne gaüdeant; quibus enim divinitas oftendi-

.. 6,

cordix contemptu judicandus? -

tur, utique ad gaudium demonflratur.

S.;Aug. ad

Vii.. In quo quemque invenerit faus no«

. Theff

Diofc.

XVIII. "Totus ignis ille, qui przcedet fa. S.Betn.to,

viffimus :dies , in hoc eum comprehendet

S' VI I.

mundi dies noviflimus , quoniam qualis in

ciem judicantis ; & omnis caliditas ejus con- !* f 11»

glomieratos involvet , & attrahet ad inferos ?* 3*

die ifto:moritur, talis in die ifto judicabitur.

S. Dern. (

IX.:Quid. in Babylone tutum , fi in Jeru-

peccatores , & 'fic precipitanter ruent in

55. in

falem manet fcrutinium ? fi juftus vix falva-

füpplicium fempiternum.

Cant. €& bitur

2

»

XIX. Cogita, quanta gloria, quantus ho- $. Chryf.

S. Greg. 1.

bulz , quando tremunt columnz: ?

peccátor ubi parebit? quid facient*taï-

k

3

DOr, quapta corona illa futura fit , cum ju- 9- 6. ho.

FE

17.inl«.

€. I9.

. X.. Nonconfufe autfümmatim, aut in

dige;

dex dicit: lfte verbum meum fervavit, ifte de caco.

S. Bati], in & peccata noftra cernentur, fed (ingula per

fidezn meam przdicavit, ifte pauperem meum

ldevera partes fuas, ut fefe habent , velut in pictura

non defpexit, ifte avaritiam conculcavit, &

virg.

nofcentur. : Exempli caufa , quomodo ad pa-

juftitiam illi pretulit : ifte mundum, quafi

Dorn,

trandum quisque adulterium properans e le-

non eflet , derifit, i(ire verbum meum ho-

1 de int,

&o fürrexit , quibus paífibus incedens ufus

nore affecit.

:

TOV

XX. Pro diverfitate con

f

eft, quo motu corporis lentiore, an concita-

cientiarum , &$. Ibid—. »

;ï

tiore, quem babitum, dum procederetur, af-

mitis apparebit in judicio Chriítus electis ,

C. 4C- 27.

fumpfit , & ex qua parte irrumpens uxorem

& terribilis reprobis ; nam qualem quisque

alienam violavit; quo item ordine huic mu-

conícientiam tulerit; tale judicium habebit,

lier ad nefarium opus fe fübítravit. Hzc, in-

ut manente in fua tranquillitate Chrifto, illis

quam , omnia velut in tabula per partes dili-

folis terribilis a

ppareat , Q.FOS conícientia in

genter expreffa cernentur. . Ne opus tantum

malis accufat,

externum , fed & intimz cogitationes.

Mcäüz'tal'.

g

$. Aug. .. XI. Majus tormentum malis erit furorem

120. de

-u.

XXI. Magnaïïiiöbis eft ihdïtä—in*ccefïït':as, s. Augþ, m

vultus.divini tolerare

4

?

» quam cruciatus in-

temp.

fernales perpeti.

jufte receque vivendi, qui.cun&ta facimus 14.foliloq.

Iiugo

ante oculos judicis cuncta cernentis.

Card; inc.

XII. Quot tribulationes, quot infirmitates

patimur, tot flillas de Dei judicio fentimus:

XXII. Habet hoc infelix confaetudo pec- Cefarius

16.1 ,(?.

Si ergo tanta

candi ,-ut , quantum amplius unusquisque Arcl. he.

Tuuleo 203 ss

e&ifti]laf*; qxlanFa erit abyfïus

peccaverit, tanto minus peccata ipfe intelli- ??

S,Laur ^

gat; Veniat illud, quod Propheta peccato-

Tuft..1. 4.

-XHIE Accufa

tor —ex]-'uoque erit mündus ;-Jt*ne-

rito namque acculator erit , quia offenfo

ribus clamat : - JNon. eff. Deus in confpettu ejus :

delign.vit.

Creatore offenditur totus mundus.-

"uferuntur judicia tua a facie ejus ; etenim quan-

S. 'Thom.,

XIV. Hi fünt libri ipfallibiles & veriy quos

do fübrepit peecandi dele&tatio, ftatim füturi

judicii diem abícondit oblivio.

S

$ Anfdin,

Villanov. tnemo pote(t. rejicere ; Ipfa enim cujusque

conc. 2. i^ copfcientia reatus fui teftimonium

paiam O-

XXIIL. Irremediabile periculum eft fic

isii:s At

deumil,

jome J.

mnibus:exhibebit: Ita ad amuffim ibi difcer-

quem vitiis & cupiditatibus frena laxare, ut 34- in ap-

mundi

Adv,

!

l

nentur non folum extetiores actus & opera;

fe fàtiónem Deo non meminerit redditurum. Pend

fe radices quoque operum intentiones & vo-

Puto; quod magna fit peccati poena, metum

'

luntates, meritorum quoque & demeritorum

uri perdidiffe judicii.

caüíz , iatentionumque « defideriorum & fi-

af:- *r(ncmoriam- ut

— Uulitas.

nes, & circumf(tantiz , ut vix ulla reperiatur

$, Bett. il

. pura juítitia , qug non auxilio

LXXIV. Judicium femper pra oculishabea- $. Chryf

T

g?'aF?æ öc mi«-

mus: & ita (emper virtuti vacare poterimus ; o- 18. in

fericordie egeat roborari.

à

;

n

nam ficut, qui diei illius oblivifcitur, tanquam !*

3. Greg. ]. -

"X V. "Tanto amplius fe animus in cogitatio

:

frzno abje&to in precipitium defertur (inqui- -

25 mor.C pe dijatat, quanto illud effe cerribile;quod im-

L

natz enim funt, inquit, viz illius in omni tem.

JMenídt

minet, peníàt; & in diverfa mens rapitur,

p imOfds

pore; & caufam affert : zduferuntur judicia tua

quando-modo mala , qux egit; modo bona,

a facie ejus) ita quem continuus hic percellit

| med:

. que& agere neglexit; modo reprehenf(ibilia, in

quibus eft; modo recta, quz fibi adhuc deef-

timor , modefíte vivendi viam ingreditur.

$, Cf

fe confpicit, follicito pavore perpendit.

XXV. Si dite(cere ,.fi rapere, fi abfür- Idem hom,

i p

Idem1. 24.

XVi1. Szpe electisctiam volentibüs in co-

dum aliquid facere voluerimus 5 e'veftigio 4- in Ie.

dies illa judicii animo inícribatur ( etenim

| Matd

mog. C,

'.7*')gitatione furripitur, quod in fe quidem foler-:

|

terinfpiciunt, & arte Dei oculos, quanti fit

freno vehementius abfíürdos affectus cogita-

tio hzc cohibebit) atque invicem & nobis-

|

reatus, attendunt; & cum de his omnibus di-

ftricta judicia femper pertimcfcant, tunc ta-

cum femper dicamus : Horrendum illud nos

]

judicium manet.

men hzc vehementer metuunt, cum ad fol-

vendum. humanz conditionis debitum veni-

Quantitas fóu feoeritas.

, Cærll"

G

m 2j

entes, . diftricto judici appropinquare fe cez-

XXVI. Sitaliterflasellatur Job;qui fic timuit, ;

I L] mor.

R. P. I:oþn. DBibl, Man. Jom. 1I.

z

quail« 16,

|

2

04

. Bibliotbece . Manuolis. Concionatorias

dere aut ccecum , ut ea que fiunt, non vi»

$. Greg. 1. qualiterferiéndus eft; qui contemnit? ex ver-

21, QO. bere preefenti judicia eterna penfanda funt j

deat; aut in(ipientem, uc, fi videat, non

c-l e

cognofcat : aut malignum, ut malum, quod

uomodo enim toleranda eft poena, que re-

robat, fi ferri non poteftira, qua purgat :

videt, ei placeat, punire non curet, aut ne-

gligat : aut impotentem ; ut, fi velit, non

Ideml,ro. XXVII. Per flagella hujus vitz judicii no-

mor,c.28.bis diftridtio commendatur : fi enim ita di-

valeat: autinjuftum , ut nec bonis bopa,

ftride modo percutit , quando parcit ; quo-

nec malis mala retribuat.

Lll'c

XXXVILI. Sedebit judex, qui ftetit

fub fu- s; .Thom:

modo percuffürus eft , quando non parcens

$

judicabit.

dice; damnabit vero reos, qui falfo factusp. 3. d*

Eu&b. E-

XXVII

L Cum talis terror futurus fit adve-

eft reus. Nihil prohibet unum & idem deberi 58- ** 3-.'

miff ho.denientis, quis poterit terrorem füftinere judi-

alicui ex diverfis caufis, ficut gloria corporis

T

fymb,

refürgentis debita fuit Chrilto non folum

T.

cantis? cum talis fütura fit prefentiz fpecies,

qualis erit forma fententiz ; ille ergo venit ad

propter congruentiam divinitatis, & propter

gloriam animz, fed etiam ex merito humili-

judicandós nos, qui fe judicio meminit addi-

&um pro nobis. Ille veniet ad difcutiendam

tatis paffionis ? & fimiliter dicendum , quod

vitam noftram, qui eam re(tituit per mortem

judiciaria poteítas homini Chrifto competit

Tider

& propter divinam períonam, & propter ple-

füam. llle, inquam, pro commiffa nobis falu-

te noftra rationem exacturus eft, qui pro no-

nitudinem gratiz habitualis, & tamen etiam

ex merito eam obtinuit, ut fcilicet fecundum

ftra redemptione damnatus eft. Qui tantum

Dei juftitiam judex effet, qui pro Dei juftitia

contulit, fqit ; quantum »repofcgt.

& injufte judica.tus eft.

4l quitas.

pugnävit & vicit ;

Tempus.

"

S Grg.l XXIX. Supernz &quitati convenit, inju-

XXXVIIL Fruft

ra annos,

qui huic fæcülo $. Aug. l.

ii

C

18. mOr. (le a&ka jufte judicare, ut divina fententia

Lj

remanent , computare ac definire conamur ,18. cive

ordinet in poenam , quos inordinata adtio

cum hoc (cire, non effe nottrum , ex ore veri-

el.

traxit in culpam.

tatis audiamus, Quos tamen alii quadringen-

S Bern.de

XXX. Cogno

fceretur re&el Dominus jue

tos, alii quingentos, alii etiam mille ab afcen-

Lihä. |

112. &ad. (litjam faciens, qui nunc ignor

?

gtur rgifcrif

fione Domini usque ad ultimum ejus adven-

51 II

cordiam quzrens.

tum compleri poffe dixerunt. — Conjecturis

litas.

Veritàs , infalïz'bilitas (2 immutabi

quippe utuntur humanis , non ab eis cercam

aliquid de fcripturz canonice veritate pro-

S.Grg.], XXXI. Non falli poterit , ' quia fapiens :

fertur. Omnium verode hacre calculantium

9. mot. - pec vitari poterit, quia fortis robore. Nunc

C. 2.

digitos refolvit , & quiefcere jubet ille, qui

ut fapiens omnia profpicit : tunc ut fortis

dicit: non eft veftrum, ícire tem

j

omnia punit.

pora, qu&

pater in fua pofuit poteftate,

SI A(lg- l.o

XXXII.

llle judex nee gratia przvenitur,

4

3;üe'(y—n;þ.

nec mifericordia fle£titur , nec pecunia cor-

Memoria. judicii.

XXXIX. Semper cor & lingua tu

a de ex- S-Eþhrem;

rumpitur , nec pcenitentia vel fatisfadtione

mitigabitur. Hic dum tempus habet, agat

tremo judicio meditentur. Sive igitur operi,te. 2- Par»

anima pro fe , quamdiu locus eft mifericor-

five orationi intentus fis, five ambules, (ive*I* 47* ^

|

diz ,

uia ibi erit locus juítitiz.

fedeas, five comedas, five jejunes, five in.cu-

$. Aug 1.

- XXXIII. Modo enim licet tibi caufam tue

bili tuo vigil jaceas;, five quid aliud agas,

de 10

non defiftat mens tua cogitare , & os tuum

am componere.- Ante ultimum judicium Dei

Chortdif.

compone.caufam tuam. Non eft, unde prz-

loqui de judicio.

c- 2.

(umas, cum ille venerit , nec falfos teítes ad-

XL. Rogo vos;

fratres chafïfïï'mi,f ut le-$ Cærigguj

&ionem iftam attento corde audiatis, & me- Arel hori,

Ptl |

duces, quibus ille fallatur : nec patronos frau»

v* 21

dulentis circumventionibus, & ingeniofis are

moriter retineatis; qui enim iftam lectionem 35*

endit, etiamf(i reliquas fcri-

Mu

tibus adhibebis , nec ambies aliquo modo;

diligenti mente att

190

ut judicem poffis corrumpere. Quid ergo

pturas minime intelligar, ifta fola lectio futti-

cere poteft ad omne opus bonum faciendum;

]u

ages apud talem judicem, quem nec faliere,

1

n

nec corrumpere poteris, & tamen eít , quod

& ad omne opus malum fugiendum.

ü

XLI. In omni vitz noftrz genere mem

o

.G. Hilar in

agas? Tuncenim ipfe erit judex caufz taz ;

Bu

üi modo eít teítis vitze tuz.

Á

ria nobis divini judicii inferenda & continen- Pf« 1

fz& *

S. Aug. in

XXXIV, Cum veneri

judicii tempus ,

da eft, ut cum aiiquid agimus , refidente in

Vi *

t

(ed tantum dam-

$

08

P. 5[0.

correctionis locus non eri

.

nobis judicii memoria, vel nunquam potius

nationis. Et erit tibi poenitentia,

fed infru-

abeunte , preceptis Dei opera noftra famue

Hodie hortatur te, ne

&uofa, quia fera.

lentur.. Beatus erit, quisquis non fine memo-

judicet te: & qui judex tuus futurus

L

ria divini judicii omnia gefferit ; quod de fe

s. AHg

ipfe eft hodie advocatus tuus.

profitetur Propheta dicens : JMemoratus. fum

16. Q

lüsl Yva-

1

& 16

S, Rern.

^ XXXV. Veniet dies judicii , ubi p

judiciorum tuorum a [eculo ,. Dwmine , & cv0njbla-

L:

Epift. 1.

lebunt purà corda, quam afítuta verba : plus

tus fum. Pf. 118. 52.

1

ät;a tuas B&naw

confcientia bona , quam marfüpia plena:

XLII. O anima! nunquam excid

qu

andoquidem judex ille nec fle&etur donis,

memoria: Jte malecitti in tgnem eternum : venite to- 7« €-

i ln

nec

beneditti , percipite regnum. . Q! quid poteft la- 3 foliloq»

li

falleruf:verbis. Quid faciet de injuftisju-

,

Bellovac

diciis, qui ipfas quoque juftitias judicabit?

mentabilius, & terribilius cogitari, quam, ?ie?

XXXVl. Si credis Deum creatorem , aut

quid dele&tabilius exprimi , quam , venite &

e€c, mor..

á

n debes eum cree

Duz íunt voces , quarum pihil borri

bi-,

g.u...l;f.—gqbcrnacoaem mundi , no

1u$

w

Tiulus LXXV11I. Srudicium extrimim.

95

lius una, & nihil

lis meis fontem lach

*

iucundius :alter-a poterit '

:

audiri.

fletibus flecum.

rymarurh,i pt preveniam

. VT. S. Vincentius, Ordinis PredicatorumBeffeus

zelofiffimus concionator , plerasque concio-con. 1. de

JfX LIBELLO

Ju

C,

nes de judicio inftituit..

DE IMITATIONE CHRISTL

VIL. 1faias quoque de fe fatetur: Ad an-lM.c.61,v,

; Thog

L.1. 6 3.

veniente die judicii nom quxretur a

nuntiandum manfíuetis mifit me , ut przdi- "-

217

$. 5.

I Ad

carem annum placabilem Domino , & diem

iel au :.

nobis, quid legimus , fed quid feci-

ultionis Deo nofítro.

mus : nec quam bene.diximus, íed quam

religiofe viximus.

li. In omnibus re

VIII. S. Therefia , cum Chriftus judex in vitae. 404

L. 1. €.34.

bus. refpice fidem ,&

pulcherrima luce fe illi fpeGtabilem exhibui-

$. t.

qualiter ante diftridum ftabis judicem , cui

fet, & quedam venialia peccata oftendiffet,

nihil eft oceultum , qui muneribus non pla-

tanto pavore confuía eft ex eorum afpectu, ut

catur, nec excufationes reci

poenas inferni tolerabiliores efle putaret , &

r n r m ia

juftum eft , judicabit.

&

pit ,-fed þquqd

undequaque quzreret, quo fe abíconderet.

.Ibidem.

III. O miferrime &.in

Gvþiens pecicks;gtbfï !

Undeintulit: Sitantilla lux tanto anitnum ftu-

quid refpondebis Deo omnia tua mala fcien-

pore confternavit, qui futurum eft in die judi-

cii, quando fe clare oftendet illa majeftas, &

ti, qui interdum formidas vultum hominis

irati? ut quid non przvides tibi in die judi-

foeditatem peccatorum oftendet.

cii, quando nemo poterit per alium excufari

IX. Elias, Abbas, qui 70 annis fanGiffime Pallad. «

vel defendi, fed unusquisque fufficiens onus

vixerat in deferto , dicere folebat iis, quisr.

erit fibi ipfi?

ad ipfüm ventitabant: Tria timeo. Primum

5 gl

9. dy,

ibid, $. 6 . IV. Tunc plus

letificabit bona & pura

eft, animz e corpore difceffio. Alterum, in-

Dii,

confcientia, quam do&ta Philofophia. "lunc

evitabilis neceffitas comparendi coram Deo.

plus valebunt fan&ta opera, quam multa pul-

chra verba.

Tertium eft fententia, quam in me laturus

eft judex.

»

Lib.2. c. 4.

V. Durus multis videtur hic fermo

-:' : Ab-

5- Ie

- X. Agathon , cum füb finem vitz per tridu- Rufin, n

nega temetipfum , tolle crucem tuam , &

um oculis apertis coclum afpiceret, & ab aftan- 161.

fequere JESUM ; fed multo durius erit au-

dire illad exiremum verbum : Difcedite a

tibus quareretur, ubi effet? refpondit: in con-

fpe&tu Dei fto. Cumqueilli rurfum interroga-

me, maledidii, in ignem aternum. Qui enim

rent: Nunquid & tu times, pater? refpondit

modo libenter audiunt, & fequuntur ver-

bum crucis, tunc non tirmebunt ab auditione

iterum : Quantum potui, mandata Dei ferva-

m ——

r* ftudui, fed unde fcio, opera mea Deo pla-

&terng damnationis. .Hoc fignum crucis erit

cuiffe ? alia funt hominum , alia Dei judicia.

in coclo ,. cüm Dominns ad judicandum ve-

Ideonihil confido de gratia & favore Dei , do-

nerit. Tunc omnes fervi crucis, qui fe cruci-

nec fententiam in meferendam audiveto.

$ Ephren,

fixo conformaverunt in vita, accedent ad

Chriftum judicem cum .magna fiducia.

J XlI- S. Arfeniusannorum centum viginti fe- Rufin n.

,w. b pïf»

[1

nex, poft vitam (an&iffime aCtam cum in fatali 165.

:mæ 47'

le&o flere cocpiffet, & ab aftantibus interroga-

tus füiffet, num & ipfe fibi a judice timeret ?

EMPLA CATHQLICA

: EX

refpondit : In veritate timeo : & ifte timor ,

cOUUEXTTERONOAS

qui nunc mecum eft , femper in me fuit, ex

quo factus füm monachus.

. Crftiu

Qualitas. -

d

Dayid foliici

te a D;ebw,þe't'c

ho R

. XII. Princeps Lufitaniz Joanna cum þohEnge'gr;

, relhor

P fal. nl.!o I. S.

WV. 2e

j*

tres in judicium cum fervo tuo, Do-

exactam in monafterio fanctiffime 'vitam, inin fefto af-

Pí1:18.v.mine ! Item:. Confige timore tuo carnes

morte luctaretur, & monialis intitna accedens füumpt.

120.

meas : a judiciis tuis enim timui.

dicererilli: ergone, o Domina, tuam de Deo

Job. 14. v. .. Il S. Job dicebat: Quis mihi hoc tribuat,

eonfidentiam amittis , & quafi defperata lo-

j

n*

ut in inferno proteg

queris? refpondit: Cariffima foror, non de

as me,-& abícondas nfae,

Deo defpero, neque de illius infinita miferi-

,tHr i

donec pertraníeat furor tuus?

í

n

Surius in

.HiI. S. Hieronymus faffus eft, fe. q

üb—ti&s

cordia; bene tamen tibi dico, quod hoc non

ab

eft ad domum regis patris ire, fed ante tri-

vita 3o» .diem illum con(ideravit, toto corpore con-

L]

bunal Dei tremendum.

'tremuiffe, & femper illam tubam : furgite,

$

- ^* mortul, venite ad judicium : in auribus fuis

XIII. . Joannes Taulerus moribundus tampDrex, 1. a.

-

Y

'fonuiffe.

Á

horribiles & pavendos geftus & afpe&tus pre- trib. c. 5.

H

S. Aug. l.

À

V. S. Au

guhinus quoque de fe confeffus

feferebat, utomnes adítantes de falute follici. $- 3.

16. Conf.e(L, nihil aliud ipfüm a profundiore volupta-

€., 16,

tos redderet. Verum poft triduum amico in-

tum carnalium gurgite revocaffe, nii metum

timo apparens dixit, Deum permi(iffe ipfum

mortis. & futuri judicii, qui nunquam recef.

tam horribili morte defungi, ut propter banc

N

"

fit de peGore illius.

t

lu&tam expeditius ad coelum tran(iret. Et re-

) fonini

$. Bern. .. V. $. Bernardus , quantóper

e timuerit ju-

vera, inquiebat ulterius, in eas me anguftias

i

p*

10, in

dicium hoc , fequentibus verbis expreflit:

damones conjecerant, ut. viderer defperatio-

folilt

ant.

)

Paveo gehennam, paveo.judicis vultum ,

niproximus. Etnifimorsinterveniens vocem

?

ipfis etiam tremendum angelicis poteftati-

interclufiffet, eos edidiffem clamores, qui

!

bus. Quis dabit capite meo aquam, & ocu-

fummos an

gores facile teftari potuiffent.

v

-

Ld 3

Xqu Re-

4

96

".Bibliotbecæ[ Manualis Concionatoria

loniz Balthafarem, cum edhibititis in convivi-

A&- M['

Fab.cone, XIV. Religiofus quidam poft mortem al-

6.inDom. teri a

pparens habitu vili & trifti vultu, qua-

um regni magnatibus , precepiffet afferri vafa

v- 915'

21. poft

Pent.

renti caufam triftitizz, dixit : Nemo credit,

aurea & argentea , quz afportarat Nabucho-

nemo credit , quam diftride Deus judicet,

donofor pater ojus de templo , quod fuit in Je-

rufalem, utex eisbiberent, in eadem hora ap-

& quam fevere puniat.

Jo. Mo-

XV. 'Thalleleus Cilix, quod notatu dignif-

paruiffe digitos, quafi manus hominis fcriben-

fchus in fi

ffid! h

Ipit.

mum, annis fexaginta, quos in divino fervi-

tis, contra candelabrum in füperficie aulze

75?' tio exegit, affidue flevit, femperque dicere

regie ; porro iftud portentum intuentem re-

folitus eft: Tempus hoc nobis ad poeniten-

gemita turbaviffe , ut commutata fit ejus faci-

tiam indultum eft, & rationes valde feveras

es, & compagesrenum folutze , genuaque ejus

collifaadfeinvicem. Ex quoitamecum ratio-

oftulabit judex, fi illud neglexerimus.

$.Ephrem.

XVI. De fanétitate San&ti Ephrem; S. Ba-

cinor: fitrium verborumin pariete fcriptorum

indicium,etiam cum nondum eorumfenfus in-

de flius egregium perhibet teftimonium , prge

L]

(-U.;i?ü;:t

i

terquam quod, cujus ille fpiritus fuerit, ejus

telligeretur , regem potentiffimum tantum

opera fufficienter demonítrent, & tamen au-

nonexanimavit , quantus tum futurus eft re-

dite, qualiter idem ille in pluribus librorum

pr

obistetror, quando feveri(fimi judicis terri-

füorum locis de hoc timore locutus fuerit.

bilem iftam fententiam audient :

'Difcedite a me

*

Nam in capite 78. de apparitione crucis in ju-

moledit&ti, in ignem eternum !

dicio, inquit: Heu mihi, fratres mei in Chri-

XX. Legimus in vita $

S, Barlaami & Jofa- Pedag.

fuiffe re- Chrift. p.

fto dile&i; recordatus fum horz illius , &

phatapud S. Josfiem Damafcenum ,

i- '-c-g- 818.'.

contremui. Etpaulo poft: Hzxc dum mecum

gem quendam imprimis timentem Deum, qu

h. If.

vettusrheda, cum forte obvios habuiffet du-

cogito, timore corripiuntur membra mea, &

diflolvor undique, oculi pre timore lachry-

os, vili habitu, monachos, & fübito de curru

exiliens, primum in complexus eorum ruiffet,

mas fundunt, vox mihi deficit, labia mea quafi

conglutinata hzrent,lingua mea contremifcit.

deinde etiam flexo genu benedici fibi ab eis-

Sbidem,

dem petiiffet, fa&um iftud, tanquam a regia

Vit.3

]dem quoque eapite $o de judicio extremo,

& de compun&ione differens, ita fcribic: Mihi

dignitate alienum, ab regis fratre ludibrio ex-

Ál.cu;

-fane cor tremit , & renes immutantur, cum

ceprum: id cum rex refciviffet, juffiffe ferunt,

-cogito de actuum omnium manifeftatione ,

D

ut fequenti die bene mane ante fratris zedes

COg

3-

tationumque ac fermonum

tuba eo fono inflaretur, quo mortis fententia

| eXac;ïa- ;iifcvuf—.

fione quz ibi fiet.

in reum lata, eoloci defignari folebat. Exhor-

Uiriütas.

4

ruit ad buccinz fonitum regis frater, & ledto

hn

Tiohtis

XVII. S. Lucas, S. Paulum, tanqu

am A;f;uri-;'

fe effundens cum conjuge, acliberis, nondum

bundumleonem, & Chrifti perfecutorem no-

vefte bene tectus, ad regem accurrit, ad pe-

r

1099,

bis defcribit, quiadverfus evangelii fequaces

des ejus provolvitur, veniam rogat , fi quid;

fulminairz fuz evibrare fatagebat : Saulus ade

quod ignoret, abs fe peccatum; hic rex fübe

huc fpirans minarum , & cedis in diícipulos

ridens, feminecem humo furgerejubet,itaque

Domini : quem tamen eundem paulo poft in

affatur : Itane , mi frater, itaneteunius tube

fonus, etiam crimine vacuum perculit, per-

eodem capite nobis exhibet , velut agnum

quendam longe manfuetiffimum.:. Domine,

turbavitque, & ad fratris tui pedes abjecit? Et

quid wme vis facere? Valde illum ex nunc vene-

rides , quando me horrifonz illius, quam om-

ramur, canquam vas electionis,doCtorem gen-

nesinos ólimmmultorum criminum rei, ad Dei

tium, & Apoftolum gloriofiffimum, ad totius

tribunal evocabimuür, buccinz:memorem, de

3

mundi converfionem fpecialiter deflinatum :

curru defiliiffe me, & monachisiflis divini ju-

Phtoin

. Sed undenam orta eít hzc tanta viri hujus

dicii przconibus ad pedes accidiffe vidifti? .

uiS:Vine. —

JQtgia,

S.Vincen*

- ihutatio ? Exconfideratione finalis judicii. Au-

CXXE. S. Ferrerius de quodam juvene; q

' diamus hac de re loquentem $. Vincentium:

quantum pulcherafpectu , tantum moribus

& F. ii de

Eerrer. f.

coüveríatione turpis & deformis erat, refert,

corona.

3.in Sexag.

quando inquit, Chriftus (ibi dixit: Saule Saule,

durum eft tibi contra fHimulum calcitráre ; cui Chri-

quod no&te quadam fe coram tribunali Dei;

ad reddendas vite fuüg rationes przfentan-

ftus oftendit fe, (ut dicunt Gloffz) ficut flabit

in judicio, Paulus ftatim tremens, ac ftupens,

dum mox effe, íomniando , adeo exhorruerit,

ut fequenti diluculo omnes cap

. dixit : Domine , quid se vis facere?

illi fcapitigï e;üä

r

Manfi |

XVIII. De S.Elifabetha Ungari Reginare-

erfectiffime incanuerint. *

*

E

T

üäurolt 6

"XXII. Bogoris rex Bulgarorum confidera-

B

dil. 31* fertur, quod, cum ei hofpitalia fxpe frequen-

e

—;.

hT Cat. hïuu

tanti, infirmisqueibidem decumbentibus ma-

to in pidtura (quam ei Methodius monachu

nacum charitate , & compaflione infervien-

ih nova domo pinxerat;) judicio extremo; a

äo. 15, ex

ti, pium hocminifterium a pediffequis fuis dif-

deo cofhotus eft, ut& ipfefidem Catholicam"" -

- fuaderetur , ipfaeasrefponfo adaequato come

füfceperit, & füos eriarn Bulgaros, parva ma-

efcuerit, imo ad fe fequendam & imitandam

nu, przelato tamen crucis fi

,

gno dev1&os ,.aä—*' f ichi

E

ftirnulos addiderit, dicendo : Ego me difpono;

eandem fidem perduxerit

m mater illiVitaPP, 1,

& preparo ad diemjudicii , ut examinanti me

XXIII. Quidam religiofus ;

Stttts,

judici apte refpondere poffim : Di&tura enim

mortua apparuiffet & negligentiam. exproi. 216.

Confo],

u ü

füm Chrifto: Recordare, quod tibi in hofpi-

braífet, fümmam poenitentiam egit, caufame ^ -

V,

talibus infirmanti tanta cum charitate infer-

que rogatus dixit: Si matris mex imprope-

viverim, ut pediffeque mez ab hoc pietatis

rium non portavi, quomodo Chrifti impros-

Daniel, c, Oafficio me revocare conatz fuerint.

P

erium in die Judicii tolerabo?

e juftitia & cafti, -

6

.OXX R;f;m'nt facrg paginge reg.e'm Baby«

XXIV. Difput?änte Paulo d

tate-

Titulus LXXVIL grudicium extremum.

le

87

A& e4, tate, & de -)'u'diþcio futuro, tremefa&tus Felix

II[. Ethnici finxerunt Rhamnufiam Pean Beffeus

a

VO 25. ?

Przfes refpondit: Quod nunc attinet, vade,

ultricem fandi & nefandi, frena manu tene. conc de

tempore autem opportuno acceríam te. Ubi,

re, ut innueret, nihil efficacius effe ad retar. Judic:

tefte S. Chryfoftomo, tanta erat vis verbo-

dandos mortales a fceleribus, ac memoriam

rum, ut etiam principem deterreret.

ultionis Dci & judicii.

Climac.

XXV, Antiochus monachus cum in Afiz

IV. Sed & Rhadamanthum, Minoem,- ac Virgil. 6.

grad, 4«

ccenobio ab abbate füo nimis amanter tracta-

ZEacum finxit antiquitas judices in altero orbe

a

retur, & ideo abeundi licentiam petiiffet, pri-

conftitutos, qui fingulorum a&a examinent,

ta nodle, quam in Ponti coenobio egit, vidit

a

ac promeritis poenis male facta þaüigcnt.

in fomno, fe ad rationes exigendas citatum,

centum librarum auri debitorem convictum

$. VIII.

effe, ideoque omnem conatum adhibuit, ut

SIMILITUDINES

virtutum przeítantiffimarum, przíertim pa-

l.

Qualitas,

tientie & humilitatis, quarum occafionem

l«

injuri* & contemptus eidem velut peregri-

cut tonitrua fülminum fünt prznuntia ; Beffzus

N

IfSI

no exhibiti abunde offerebant, exercitio hoc

ita figna judicium praecedentia fecu- co. ». de.

debitum deleret, quod & fadtum, nam poft

turum ultime fententiz fulmen pranuntia- judic.

bunt.

]

od

triennium decem libras, poít alios vero de-

. Chïifï,p,

cem annos, cum ílultum fe fimulaffet, &

iL Sicut maris accolz ex avium circumvo-k

Ji !'C'B' guag

ll

omnes coenobii moleítias pertuliffet, omne

latu in litore colligunt, quando mare alluet,

aut defluet, fic undofos judicii eftus horrida

debitum extin&tum vidit.

SS

figna precedent, ut homines fibi cavere pof-

xt,

N I

fint, juxta illud Pfalmi: Dedifti metuentibus Pf.z9.v.6,

a

EXEMPLA'DOMESTICA.

fe fignificationem , ut fugiant a facie arcus.

A

.Ili. Sicut, cum herus in agone pro depo- Tbid. apud

VitaP.B, T,

[s

P

jäcobus Velga initio morbi fui letha-

fito habetur, domeftici in lu&u & fqualoreBefl.

Alv. c. 47.

* lis adeo horruit rationem, quam erat

fünt, ipfique parietes ac fella: atris pannis ob-

"

"]

coram Deo in ejus judicio redditurus, uc val-

ducuntur 5 ita, dum homo muadi dominus

t

de anxie & follicite a Deo peteret, produci

expiraturus eft , omnia

E

fenfata & infenfgca

[*

adhuc fibi vitam ad unum annum, ut amplio-

lugebunt.

(

rem poffet poenitentiam agere.

1V. Sicut Noe ex plantata a fe vinea in- Pf.

:77. |

Ánnue

fta Vaninus vir fanctus .&

montis

II. P. Jo. Bapti

€briatus dormiit, & nuda:us riíus eít, ut evi- V* 65»

miraculis clarus, cum ad extrema veniffet,

gilans maledixit impio filio irridenti ; ita

e

regal.

,

1099.

elata voce ingeminabat : Juftitia Dei. Cum-

Chri(tus amore ecclefi» ebrius, ac in cruce

que P. Re&or itentidem függereret: Miferi-

nudatus, rifusque, difiimulans peccata ho-

a

|' cordiaDei. Tum ille ad P. Rectorem: Pater,

d

minum, excitabitur tanquam dormiens, &

ipfías juftitias Deus judicat. Tandem fe con-

quafi potens crapulatus a virio, & percutiet

1

lr.

vertens & projiciens in divinz mifericordiz

inimicos in pofteriora, o

pproorium «('bmpi-sþ

abyffum fan&tiffime expiravit.

ternum dabit illis.

t

-. V. Sicut illi, qui e carceribus educuntur,s, Chryf-.

$ VIL

-

una cum ip(is catenis ad judicium protrahun- ho. 14. in

a

je

EXEMPLA PROFANA.

tur; fic omnes animz, cum hinc emigrave- C 4*

rinc, variis peccatorum pcenis implicite, ad Matth.

l:

:

Pltoin L. (^yUantopere Plato judicium Rhadamanti

terribile illud ducentur tribunal.

Gorgia..

eílimarit, oftendit his verbis: Ego

VI. Sicut vittum foli obje&um fecret

a Dre?:e!. in

üi

$ Vine

Fa £ di

igitur, o Callicles, ab hujusmodi fermonibus

omnia, & penitiffimas pandic rimulas ; ita Trib L c.

egrotio

edor, & confidero, qua ratione judici fan-

cum nos foii Chrifto objiciemur, noftra omnia ' V *

Ü

*

Giffimum animum oftendere poffim. Quam-

pateícent.

Il,

obrem omnes populi fpernens honores, ve-

Vil. Sicuti

n dieb»uþs Noe,ita erit & adven- Matth.24.

[

tus Filii hominis.. Sicu: enim erant in diebus V* 27:

ritatemque con(iderans , conabor revera,

lf

quam maxime potero, bonus vivere ac mo-

ante diluvium comedentes & bibentes, nu-

i

:*i... Cohortor autem & czteros omnesquan-

bentes & nuptui tradentes usque ad eum

tum poffum.

Te quoque ad hujusmodi vi-

diem, quo intravit Noe in arcam, & non

?

-üautolt t

j ciudi

tam revoco, atque certamen, quod equidem

cognoverunt, donec venit diluvium, & tue

affero, prz aliis certaminibus in hac vita effe

lit omnes ;5 ita erit & adventus Filii hominis

)*

homini fübeundum.

]

Quaproprer & te ob-

VIII. Sicut fur in noCte, fic dies Domini 1 Theff,

ff

jurgo, qui non poteris tibi ipfi opem ferre,

veniet ; cum enim dixcrint, pax & fecuritas, € 3- V: 3

quando de te judicabitur, inftabitque fenten-

tunc repentinus eis füperveniet interitus.

i

tia, quam modo dicebam.

1X. Sicut aquila immota aliquamdiu co-

Seneea de

ll. Etiam Seneca id agnoviffe videtur,

turnicum moríus & deplumationem patitur,

g

confol, aadum dixit : Cum tempus advenerit, quo fe

fed tandem graviter injuriam ulcifcitur, &

iÉ

Marc cap.rmundus renovaturus extinguat, viribus ifta

obvias perimit 5 ita Deus diu patitur pecca-

m'

fuis fe ceedent, & (idera fideribus incurrent,

torum injurias, fed fuo tempore in judicio

ultf

[^:

& omni flagrante materia, uno igne, quid-

graviter fe de illis vindicabic, ut ipíe per

0-

quid nunc ex difpofito lucet, ardebit. —Nos

lfaiam his verbis indicavit : Tacui, filui, pa- If. 45,

quoque felices animz zterna fortitz 5 cum

tiens fui, ficut parturiens loquar : diffipabo v. 14.

R

ij

& abíorbebo fimul.

Deo vifum fucrit, iterum ifta moliri.

X- Si-

en

/N*.

98

Bibliotbece . Manualis Concionatorice

X VIL Sicut dum rex feverum & diftridtum Haymo

Tab. eon.

X. Sicut judex caufas litigantium differt ad

2, fefto

judicium in fübditos exercet, non folum illi ti-

.-'ä!berüad.-

certum diem; in quo omnibus jus reddat, licet

ip. in

So Nic.

interim neceffitate exigente, quandoque cau-

ment;qui pro fuis meritis judicantur,fed etiam

D

n

illi, qui ejus lateri adhzrere folent; fic cum

Adv.

fas aliquas obiter expediat, & aliquos carceri-

bus includat ; fic Deus quasdam caufas hic

Deus omnipotens reprobos puniet in judicio,

utterror & diftri&io judiciioftendatur, etiam

obiter expedit, reliquas in die univer(alis judi

illi timere dicuntur, quisterna ftabilitate fir-

cii expediet.

s

ib. n. 20

Xl. Sicut tri

umphatores olim captitos in

mati funt; unde bene per Job dicitar : Columne

celi contremi[cunt, & pavent, Et merito exclama- « Gregot.

triumphum duxerunt, & poftea in carcerem

Mari

vel ad mortem abduci juflerunt; ita Chriftus

vit S. Gregorius: Quid ergo facient tabulz, j5uq

dif 22

uando tremunt columnz ? quid virgula de- Manfi

prius

h]

n

e peccatoribus in extremo judicio

ll- 4'

triump

hum ag

et, & poftea morti & carceri

í

erti patitur, cum cedrus Paradi(i concutitur:? dif: 6 n.5.

^

XVIIL. Sicut homo manens in (upercilio - Dernar-

gterno eos adjudicabit.

in. tO. 2.

S. Dafil.1.

XII. Sicutii, qui pretio

fa fuat ornaf:i vefte,

montis, quando videt aliquam abforberi civi-

S.11,a.1

tatem hiatu terrz, aut incendio concremari;

de virgin. cum forte intrinfecus quoque formofi ac venue

quodam naturali inftin&tu horret, licet videat

ftiex illo exteriori cultu putarentur, exuti tu-

nica,nudique in balneo confpeCti,contra quam

periculum fibi non imminere ; fic angeliatque

beati, videntes contra reprobos pugnare uni-

putabatur, ridiculi ac innumeris fere malis in-

figniti corporis continuo apparuerunt;itamul.

verfum orbem, quodam naturali horrore

commovebuntur.

"

ti; quiin hac vita jufti & fancti apparcbunt, in

X1X.Sicut Patrefamiliasmoriente, t

ota d(). : uthot

judicio graviffimis fceleribus vitiati videbun-

& ?per. im-

(tUüt.-

mus ejus turbatur, omnis familia plangit,

Fab. con,

XIII. Sicut, dumancille obi

Xtcr tantum do-

coníciffis tunicis fuis, nigris fe cooperiunt v

e- ljeff« hó.

3. in Dom. mum everrunt,dominz poftea accuratius ean-

ftimentis ; fic & humano genere,propter quod "^"

$. Adv.

dem luftrantes, fordes ab iis relictas cum gravi

fuerant omnia creata,circa exitium conftituto

earum confufione producunt & oftendunt ; ita

totus contriftatur mundus, univerfa cocli mi-

nifteria lugent, & candore depofito, pto ve-

k*

dum peccatores leviora duntaxat peccata con-

fitentur, Deus eorum graviora delicta cum

ftibus, lu&tuofis tenebris veftiuntur..

$, Grur,

S Bernar&.

| 1. mot

fümmo dedecore manifeftabit olim in judicio.

XX. Sicut qui thefaurum fibi accumulare;

de tripl.

S. Avg. f.

XIV. Sicut inhyeme omnes arbores nudze

contendit, vaftam quandam;firmiterque clau-

Miferic

PPID

21. de

fam & obferatam arcam fibi fabricari facit, in

funz, fed eftas frugiferas ab infrugeris difcer-

teimp.

eamque per multorum annorum decurfum

nit; itain hac vita nondum apparez, qui eledti

autreprobi fint, fed Chrifti adventus id indi-

varias auri monetas quotidie conjicit, donec

cabit.

tota repleta fuerit; quantoque diutius illam

Bellovae, ^ X V.Sicutadt

errenij udicis tribunal ci'tätur

aperire diftulit, tanto thefauri cumulus majo-

ra incrementa fuümit, adeo ut tandem eandem

l.2.fpec, reus,miniftriemittuntur juftitiz,ut eum capti-

diff. 4

vumilluc ducantqui finon füfficiant,militibus

oinnem menfüram.omnemque numerum fu-

ftipantur bene armatis. Sic etiam (utBellova-

pergredi deprehendat, dum illam aperit : Pari

quoque modo ad pro»ofitum noftrum dicere

cen(is inquit) circa modum vocationis fcien-

dum, quod illa voce terribili & cuba mirabili

poffumus ; pe&us namque Chrifti eft veludi

claufa quzdam arca, in qua nobis occulta ejus

perftrepente, coclum & terra concutietur, &

omnis creatura commovebitur, omnes ad ju-

occultantur judicia: in hujus peCtoris arcare-

conduntur bonorum merita, & demerita im-

dicium vocabuntur, & ad tribqnal gterni ju«-

dicis citabuntur.

,

piorum: in banc arcam impii quotidie per 30.

Manfi

XVI.Sicut cum rex aliquis quandam civita-

40. vel 6o. annorum fpatium innumera proji-

ciunt fcelera, nihil curantes, dum bibunt quafi

diíc.a.n.5.

tum fuarum pacificeingreditur, omnes preefi-

diarii milites tam eum , quam comiratum

aquam iniquitatem ; neque enim de reddenda

Judici fupremo fcelerum fuorum ratione un-

faum, explofis in lztitiz teftimonium fclope-

Bellovac

tis, reverenter falutant: at vero fiincivitatem

quam cogirant: at vero quando tandem tem-

fpee,l.a,

paulo ante (ibi rebellem ei ingrediendum fit;

pus advenier,in quo arca hzc aperietur, i. €.

d g

eandem armato exercitu ftipatus ingreditur ut

quando exaCtiffime a nobis fünt reddendz ra-

tiones, non folum omnium culparum morta-

eam caítiget: Pariquoque modo quia primus

Chrifti adventus eo fpeQtabat, ut fe naturz

lium, verum etiam venialium, imo cujuslibet

OrJ:g. lt

noftre defponfaret, pacemque univerfo mun-

verbi otiofi, eheu! in quantum illorum fum-

$n

do indiceret, ideo omnes mundi creaturz edi-

mam excreviffe deprehendemus ? quantum in

Pfalm. H

derunt figna jubili & lztitize : Hodie per totum

numero, in fpecie, & malignitate, peccata in-

numera, & commiffas a nobis iniquitates ex-

mundum melliflui fa&i funt coeli ; tunc exul-

tabunt omnia ligna filvarum a facie Domini,

creviffe deprehendemus? Veretunc füpremus

quia venit: in ftellis novz ftellz confpicuz

ille Judex dicere nobis poterit: Nonne hzc

$, Hiu' l

condita funt apud me, & fignata in thefauris

: 2. Joeh

comparuerunt ; tres vifi funt promicare foles ;

olei, & balfami torrentes terra fcaturivit: an-

meis ? inque majorem terrorem & confterna-

eli e coelis defcenderunt, ut canerent : Gloria

tionem noftram fubjungit: Mea e/? uitio, Cz' ego

n alti[famis Qeo, &? in terra pax.. At vero quia in

retribuam intempore ; neque enim fibi perfuadere

lg,

adventu ejus fecundo defcenfürus eft ad cafti-

debent impii, fe peccara füa in facculum re-

andam humanam rebellionem, ideo folem,

condidiffe pertufum & lacerum , nam ut S.

!

u

nam, ftellas, & elementa adveríuüm nos ar-

Job ait ; fignafti quafi in facculo delita mea, fed Job- 14

curafli iniquitatem — 1neamn.

S. Bernardus inV: !7.

mabit, atque ideo erunt figna in fole; luna, &

ftellis, & in terris preffura gentium.

Qquo- .

X

Tuulus LXXVIL

Sudicium exttemum.

89

Haymo

Nberüat

quodam fermone hunc textum his verbis de-

AEquitas,

4 in

Deff, conc.

clarat: Thefaurizas tibi thefauros ire, pro

XXVII. Sicut cum civitas ab tyranni pref-

0R a,

prorogatis thefauris mifericordiz, quos con-

fa jugo, poftquam femel illud excuffit, in

2. de ju-

.

Ady,

temhnis, & evacuas in te mifericordiam Dei.

ipfum arma fumit pro libertate ; ita cum a *

Quanto enim quis in hac vita pietate divina

peccatoribus creaturz fint quafi tyrannidem

magis abutitur, non faciendo peccatorum

paffz, merito armantur denique ad ultionem

fuorum poenitentiam , tanto iratam fibi Dei

inimicorum, & pugnabit cum Deo orbis ter»

juftitiam magis experietur feveram & impla-

rarum contra infenfatos, ut Salomon przdi-

8 t

Hl

cabilem.

xit.

;

Manfi.

af

a

XXI. Sicutfi cubiculum aliquod ingredia-

XXVIII. Sicut fpecula tales oftendunt effi- s; Ggeg,-

difc. 23,

mur, apertis clarum feneítris, aerem intue-

gies, quales fünt vultus illis objeGti, nec pro- Nyff. orat.

üf: $n j

h. 4

À Demgr.

mur purum: aft ubi folis fübintraverit ra-

pterea culpanda fant, fi foedam faciem re- 5. de beat.

d. to,

«

dius, fübito atomi & pulveres, quos primo

prefentant ; ita juftum Dei judicium noftris

T

non videramus, comparent. [taquoque mul.

affectionibus affimilatur, qualiacunque a no-

64,

tis accidet animabus, quz variis operibus bo-

bis commiffa fuerint, tales nobis de füo prz-

;

nis & meritoriis fe vacaffe (ibi videbuntur,

bens retributiones.

ubi autem fol ille affulferit juftitiz, & examen

XXIX. Sicut nemo reprehenditur, quando $. Chryf.

ftrictiffimum, multi cognofcentur defe&tuss

paleas a tritico feparat, & hoc quidem recon-

ho. 3 op.

diícutietur enim an miffa debita cum atten-

dit, illas vero ut inutiles abjicitj ita nec Deus

1mpfrf.

Auttor

tione & devotione celebrata vel audita fue-

culpandus eft, fi a fidelibus feparet infideles,

rit; (i officium divinum cum recollectione

qui non tendunt ad gloriam ejus.

N

per,ie

pett, hà,

recitatum 5 fi confeílio ftabilia non recidivae

Utilitas.

habuerit propofita, aCtusque poenitentiz fer-

XXX. Sicut ; quando cauía apud judicem Orig. ho.

"

]

ventes: fi communio cum praparatione gra-

dicenda eft, quz aliquem metum ex legibus 5.in Levit,

tiarumque actione convenienti fuerit, quia

habere videtur, ex omnibus vigiliis excuba-

Ícilicet, ut Ecclefiaftes inquit, qui timet Deumn,

tur, & advocato patrono munera przparan-

nibil neglizit.

tur $ ita fi credamus nos olim ante tribunal

-SBe/nzfä. —

s' GrEg.

XX Sicut infirmus vocem chirurgi au-

Dei ftaturos, caufamque tam dubiam dictu-

l. 31. mor. fcultans metuit, quia incifiones fibi adhiberi

ros, merito & ipíum Judicem Chriftum, &

de trip

Mierit

€21. — formidat, indeque íe aliquam corporis par-

fanctos piis oberibus conciliare conabimur.

tem lzíam habere indicat ; econtra vero fi (a-

XXXI. Sicut is, qui Dei judicii oblivifcitur, S. Chryf.

nus eft, omnis cít expers timoris.

Ita quo-

tanquam freno abjecto in precipitium defer. ? 38« in

que quoad timorem judicii extremi ratioci-

tur, ita quem continuus hic percellit timor,

ä

nari poffumus ; qui enim bonam habet con-

modefte vivendi viam ingreditur. Recordare

fÍcientiam , eftque capax amabiliffimz hujus

novifTima, inquit, & in eternum non peccabis.

invitationis : Jenie beneditli Patris mei, horam

XXXII. Sicut cafta conjux non intreoide Staplet.

comparandi ad judicium nec videt, nec me-

tantum, fed etiam cupide exfpectat reditum !** 2-:1n

om,

lo

tuit: non vero item, qui conícientiam ha-

mariti fui, fervusque fidelis reditum Domini

d

bet peccatis onuftam 5 nam ut S. Gregorius

fui ; ita repentini judicii timor omnem pror-

;;

ait: Vifionem jufti Judicis, quam juftus ve-

fus tollit vitzee recte inftituendz dilationem.

hementer exfpectat, injuftus venire formi-

—. XXXIIL . Sicut fol omnes ftellas fulgore füo Ibid.

dat : ifte namque labores fuos confiderans,

obícurat, fic folius judicii rnemoria terrore

mercedem retributionis quzrit, & caufz fuge

fuo omnes concupifcentias extipguit.

meritum Ícient, przfentiam Judicis exfpe-

. XXXIV. Sicut fortiffimo milite domum rpbiq,

&at: ille vero qui injuftitiz fuze meminit, ve-

cuftodiente, domus illa a latronibus no&ur-

j

nire ad judicium perhorrefcit ,

quia damna-

nis tuta eft ; ita timor futuri judicii ab im-

ri, i examinetur, fe novit.

minentibus

facit.

peccatorum pericujlis fecuros nos

r

Bellovac.

XXIIL Sicut ericius, quando venit hor-

fpec.l.2. tulanus, & credit fugere, non po:eft onus

XXXV. Sicut nauta non in prora, fed in Fsb, eonc,

dift. 9.

excutere, fed capitur cum futto ;

Qc mali

puppi fedens navem bene dirigit, (fic animus s. inDom.

capientur in peccatis fuis,

noíter vitam füam bene reget, non fiin prora?24. poft.

Quantitas.

pracfentis vitz, fed puppi potius faturi ftatus Pent. n. s.

Onp.ho, XXIV. Sicut

ad mare rubrum venerunt

con(tiruatur.

$. in

Z&gyptii & Ifraelite ; fed hi innoxii tranfie-

XXXVL. Sicutcervz tonante coclo þariunt, Beff, conc.

Pfalm. 56. rant, illi fübmerfi fünt; ita ad judicium mali

metu easdem refolvente ; ita peccatorum ani- t- de ju.

1C.

& boni perducentur ; verum hi cum gaudio

ma ad judicii tonitru fcelera deponunt.

id fübibunt, illi cum moerore fententiam per-

Aitionis accipient.

$. IX.

SO Hief. in

XXV. Sicut aurora confurgens primum

M O &lI.VY.A.

ä

c 2 Jot- occupat montes ; (ic judicium ab excelfis &

potentibus incipiet, ut potentes potenter

"Ad judicium univer[ale timendum.

tormenta patiantur.

Anon.

.XXVI. Sicut, quo meliori difcipulus inge-

tentia Sfudicis : hinc ipfe Chriftus dixit: n 16.

ä

I. Po

nio ac talentis przditus eft, tanto gravius

Nolite timere eos, qui occidunt cor- v. a8.

examinatur ; ita quo plura quis beneficia ac

pus, animam autem non poflunt occidere,

j

Nob- u

talenta a Deo accepit, tanto feverior ab eo

fed potius timete eum, qui poteft & animam,;

ratio exigitur.

& corpus perdere in gehennam.

j lh

Tim. Il

II.

R. P. Lobns, Dibl. Man.

90

-Dibliotbece .Mantalis Concionatorie

puloni

Jer. 17.

II. Sapientia S'udicis : quam ipfe per Jere-

ut Bellovacenfis notat: ad eorum ( impio- Bellov.1.

, 5 V

V» 11

miam indicavit dicens : Ego Dominus fcru-

rum) confufionem amplius cumulandam, &.. dift. 9.

3, [^ 12',

tans cor, & probans renes, qui do unicuique

ut prorfus inexcufabiles videantur, oftendet

1

eis Chriftus fuz paífionis infignia : quanto

juxta viam fuam & juxta fructum adinven-

tionum fuarüm.

benignior fuit, peccata noftra diffimulando,

Pfal. 74

III. S'ufiitia Sudicis : qui, cum acceperit

longanimior ad poenitentiam exípectando;

V- 3.

tempus, juftitias judicabit ; hinc merito ti-

promptior ad indulgendum, pronior ad gra-

tiam conferendam, tanto tunc erit feverior

Job. 31.

mens S. Job, quid faciam, inquit, cum fur-

V..24.

rexerit ad judicandum Deus & cum quzfie-

ad increpandum, gravior ad audiendum, im-

rit, quid refpondebo illi? femper quafi tu-

placabilior ad puniendum.

L

'udex Idem ibid,

mentes füper me flu&us timui Deum, & pon-

XIL. Propter examünis v

tgorem ; nam J

Verebar omnia

Ib. c. 9.

dus ejus ferre non potui.

improperabit eis non folum mala, quz fece-

V- 28.

opera mea

:

rint, & locuti fuerint, aut etiam cogitave-

linguenti.

» Íciens, quod non parccrcsvde-

rint; vérum etiam bona, quz omiferint, aut

Prov 6.

1V. dnflexibilitas J'udicis : non. enim parcet

neglexerint, & beneficiorum füorum om-

nium immenfam multitudinem, quz ingrate

V. 35*

in die vindicte , nec acquieícet cujusquam

precibus, nec fuícipiet pro redemptione do-

füfceperint, quibus abuíi fuerint, qua ne-

na plurima.

glexerint, contempferint , aut abjecerint,

Matth. 24.

V. Majeflas jfudicis : nam, ut Chriftuspra-

cafligationes, medelas, atque innumera re-

V. 30.

ixit, tunc plangent omnes tribus terrz, &

media, quibus curari debuerint, & non funt

37

videbunt Filium hominis venientem in nubi-

curati. Tunc condemnabitur, inquit, quid-

qua ]

bus cocli cum virtute multa & majeftate.

uid füerit inventum operis & otii, fermo-

(ni.

Marci 13.

VI. Jncertitudo judicii quoad tempus : hinc Chri-

nis, & filentii, usque ad minimam cogita-

tionem etiam ; quod dixi, fi non fuerit ad

9:/$3.

ftus monet : Vigilate (nefcitis enim, quan-

do dominus domus veniat, fero, an media

Dei voluntatem directum : fed & de bonis

no&e, an galli cantu, an mane) ne, cum ve-

operibus inquiretur, qua intentione, & di-

nerit repente inveniat vos dormientes.

Ícretione facta funt.

x

XIH. Propter libri aperien

di qualitatezz ; hincS. Chryf.

Eccl. 9.

VIL. Jncertitudo judicii quoad eventum : nam,

$. Onpr

V, l.

ut Salomon ait, funt juíti atque fapientes, &

S. Chryfoftomus monet: ut animam tuam:to. 6 ho.

& opet

vel ut Dei habitaculum prepares, memento 26 c&co.

opera eorum in manu Dei: & tamen nefcit

ia af

homo, utrum amore, anodio dignus fit, fed

horrendi multum & tremendi illius diei, in

;;

d.

omnia in futurum fervantur incerta.

quo omnes Chrifti throno affiftentes, rerum

Sophon.T.

VIIIL. Horribilitas judicii: eft enim dies ire,

hic geftarum rationes reddemus, ubi aute

omnium oculos peccata noftra ponentur, &

v' 15.

ies illa, dies tribulationis & anguftiz, dies

calamitatis & miferim ; & tribulabitur ibi

rurfüm revelabuntur, & ignorantious often-

dentur aCtiones, ubi omnia nuda & aperta,

fortis, tefte Sophonia.

Eufeb.

IX. Füuror accufantium

diabolorum : dicens quip-

ubi cordium noftrorum libri aperientur, &

in medio theatri manifefta legentur & ec-

Emyff.

pe; tefte Egfebio Emyffeno, ad Deum: Jufte

in ho.

rerum arbiter, tuus quidem eft homo per

culta, no&turna & diurna, & ex inconfide-

creationem, fed nofter coepit effe per culpam :

rantia & oblivione facta.

Idem quoque S.

tuus per naturam, nofter per inobedientiam:

Do&or in alia quadam homilia fuper illa ver-

ba: Libri aperti funt ; inquit, libri, in quibus

s: Beml

qui maluit audire fedu&tionem noftram, quam

3$ dei

lezem tuam : tibi debetur jure, nobis crimi-

fcripta füunt mala,

in quibus fcripta funt bo-

na, in quibus fcripta e(t cujusque vita. Li-

t dom

ne: tuus eít opere, nofter voluntate, quia

potuit prceptum tuum fervare, fed noluit.

bri autem vocantur, non quod pellis aut

membrana (itapud Deum, & litterz, fed quo-

$. Chtyf,

X. Adflantium ommium bominum multitudo :

5 D.

ho.48. adnam ,

ut bene S. Chryfoftomus dixit, fi no-

9

niam apud te liber memoriz eft inftrumen-

tam, Dei memoriam tanquam in libro pofi-

& 2l

POP-

ftrum cuj

usque crimen occultum huic modo

confeffui innotefceret, nonne fieret, ut ille

tam narrat, libro fiquidem Deus non indi-

et; liber enim Deo eft memoria.

interire potius , ac terram dehifcere, quam

tam multos peccati fui teftes habere mallet,

XIV. Propter confufionis &2 pudoris magnitudi- Bellovac.

nem, de qua fic loquitur Bellovacenfis : At-

fpec. mor.

—

quid igitur tum nobis fiet miferis, cum omnia

l.2, dift.7,

orbi univerfo palam facta, in tam aperto, tam-

tende,quanta verecundia füffunderetur hone-

Mom

fta mulier & pudica, fi coram hominibus to-

H

que illuftri theatro denudata, hominum par-

tim nobis cognicorum, partim incognitorum

tius regniin fuam ignominiam nudaretur, re-

vera prz nimiz confüfione deficeret ; adhuc

oculis fubjicientur ?

8.Aug. to.

XI. Propter Chrifti adventum terribilem ; unde

longe magis horreret, fi multa foeda & enor-

mia in fecreto cordis ejus jacentia coram om-

10,ho.36. S, Auguftinus dixit: Quantum poffumus, to-

tis vifceribus laboremus; ut beneficia non no-

nibus divulgarentur; quanto igitur incompa-

rabilius, imo ineffabilius quzlibet anima con-

bis judicium pariant, fed profe&tum, ut cum

tremendus judicii dies, & tempus reddendz

fundetur, quando corpus omni deformitate

turpius , & omni fcetore foetentius omnibus

rationis advenerit,quidquid nobis Deus &Sal-

vator nofter contulit judicatus, integrum in-

oftendetur? Adhuclonge vehementius, quia

8- moh

cun&a ejus horrenda flagitia omnibus tam

j

l5

veniat judicaturus. Equidem ille, cum vene-

rit, vedditurus eft, quod promifit : fed requifi-

ele&is , quam reprobis hominibus nudabun-

tur, fed inzftimabiliter tolerabilius, quam

turus eft, quod redemit, & quod in primo ad-

a

fc videri a fummo Judice, confündetur

yentu contulit,exacturus eftinfecundo. Nam;

XV.

R n

Tituus LXXV l. fudieium - extremgm.

9t

lp 1

Bollandus . XV. -Proptet diaboli accufationem ; nam' Bol-

tura hac in fententia fexhota.biles confide-

df Ó

to. ?. Can. landus in vita S. Joannis Eleemofinarii refert,

rat circumftantias: Primo, a Deo féparationem;

3. - 12 hunc S. Patriarcham in memoria recenti tee

cum dixit : Di/cedite, Secundo, zzaledittionem:

2f*

nore folitum fuiffe, quidquid circa judicium

Maleditti. "lertio , incarcerationemm , per hanc

particulare cujusque anim& , quondam a S.

przpofitionem ZJN defigaatam. Quarto, pz-

Simeone Stylita audierat , videlicet: Obviat

«e acerbiatem : Jenem. — Quinto , liberationis de«

ei chorus demoniorum füperbiz , inveftigat

fberationem : ZEternum, Sexto ,' demonum af]o-

eam , fi habeat.opera fuperbig. Obviat cho-

ciationem , qui paratus eft. diabolo C& angelis ejus.

rus:fpirituum detradtionis , ut afpiciat , fi

Hinc S. Bernardinus exclamat : O infelixS. Bern. t.

quando oblocuta fit, & poenitentiam non ege-

difceffio, & feparatio ab omnibus bonis! O 1. f 12. a.

rit., Obviant demones fornicationis, & (cru-

verbum pertingens usque ad divifionem ani- 3* C 2

ilüem itid :

j

tantur, fi recognofcant in ea volüptates füuas.

ma a fümmo Deo, cómpagumque & medul-

Et quando a terra usque ad ccclum mifera

laram & interiorum cordis & corporis con-

anima redditura rationem pervenerit , feore

cuífivum ! O radicatio univerforum malo-

fim ab ea fan&i Angeli ftabunt: & non adju-

rum , cum nemo poffit a Deo divelli , quin

vabunt eam niíi bonitates fuz. Et quidem

malis omnibus repleatur.

credibile eft, malignos hosce fpiritus eas-

XIX. Propter fenteniie irrebacabilitatem; nam Salvianus

dem oppofitiones in judicio univeríali fa&turos

tempus flendi durat ,. quandiu coeli moven- - 3. ad

effe contra przícitos,in confpectu omnium;

tur: at vero quando ad eternitatem perve- ?ccl.Cath,

ut os eis occludant ,. ne excuf(are fe poffint.

$. Aug.

nerimus , tempus non erit amplius , tunc

S. Auguftinus teftatur , demonem audacter

enim Deus lachrymas & preces noftras deri-

eontra Ju-

coram Judice proditurum , eique dicturum

deos.

debit ; quantumcunque illz humiles & fer-

effe : /Equiffime Judex, judica , hunc effe

ventes fuerint. ocavi , inquiet Deus , &9

meum per culpam, qui tuus noluit effe per

ov l RA as ja, D

renuiflis , extendi tnanum meam ,. €9 non fuit , qui

gratiam: tuus per naturam , meus per mali-

afpiceret 5 defbexiftis owmne confilium. meum , C9 in-

tiam: tuus ob paffionem , meus ob fuafio-

crepationes meas neplexifiis , ego quoque in interitu

nes: tibi inobediens, mihi obediens : qui te-

ve[iro ridebos &j fubfannabo. . Tunc invocabunt me,

$ Cuy

cum noluit habere vitam , judica, ut mecum

to. & ho,

$. Cypr.

é9 non exaudiam , eo quod iimorem Domini non

de QO

de oper.

habeat gehennam. Quod etiam S. Cypria-

Jüfceperint, Salvianus fuper verba illa Eccle-

nus confirmat , dicens : Ponat unusquisque

n. 46,

fiaft. cap. 3o. Miferere anime tue , (cribens ,

qleem.

ante oculos fuos , diabolum cum fervis füis,

his animam verbis affatur : Vide pietatem

id eít, cum populo perditionis ac mortis, in

erga te Domini noftri; vide, quam mifericors

CGOFCW 0. V C^ —

medium profilire, plebem Chrifti, prefente

fit Dominus Deus nofter , qui nos ipfos pro

& judicante ipío , comparationis examine

nobis mifericordiam rogat : miferere, inquit,

provocare, dicentem : Ego pro iftis , quos

anime tu? , hoc eft, dicere : miferere etiam

mecum vides, non alapas accepi , non fla-

illius, cujus vides miferationi me tangi. Ro-

gella fuftinui, nec crucem pertuli , nec fan-

gatte, ut tu miferearis , & a te non admit-

guinem fudi, nec familiam meam pretio

titur; dignatur te pro te petere,; & a te non

pe

a(fionis & cruoris redemi , fed nec regnum

poteft impetrare. Et quomodo , quisquis es,

illis coslefte promitto , nec ad paradifum re-

o miferrime homo , quomodo te poftea füp-

ftituta immortalitate denuo revoco.

plicantem ille in judicio fuo audiet , cum tu

S.Bern. e. | X VI. Propter aliorum quogue accu[ationem 5

hic eum pro te rogantem audire ipfe nolue-

1

3

38. dein-nam ut S, Bernardus dixit ,

tot judicibus &

4

ter. dom.

ris? Hinc & S. Bernardus, arctz, inquit, &S. Bern. £,

populis aftabis, quot przcefferunt te in opere

ftri&tz erunt tunc vie omnium peccatorum, 54- in

bono : tot convinceris teftibus, quot te mo-

ant,

quando non poterunt negare, non excufare,

nuerunt bonis fermonibus, & ju(tis aCtionibus.

non appellare ; non fugere ,. non impetrare

$.Bern. .. X VII Propter accu/ationem proprie con[cientie,

& 3l

veniam, non habere refugium. Omnes enim

nam , teíte S. Bernardo, in illa die, cum

vie preoccu

Dominus ad judicandum vencrit , uniuscu-

patze erunt ; *cqntr:ahgntur in

anguüiis fuis.

jusque. conícientia ad teftimonium adduce-

Bellovaf.

tur, & apperto libro conícientix omnis cul-

fpec, of

a.ante óculos reducetur, atque ita cogente

M, d[[tl 70

Bellovac, conícientia, unusquisque erit accufator &

s Co

judex fuüus. Unusquisque,; inquit, librum

ME DI A.

condemnationis fuz portabit , & apertum

coram omnibus demonftrabit, qui omnibus

4Ld judicii fanteutiam malam wz'tändam.

aliis evidentior & irrefragabilior teftis erit,

cunctisque & ipío judice tacentibus , id eft,

if

I. Pa

lo Chrifli; cujus efficaciam B. Philippus Vita c. a.

fi tacerent, quin imo fi pro ipfo teftimonium

Benitius, religionis (ervorum B. Virgi- * 9

perhibere poffent & vellent, ipfum impium

nis fundator , ac fanCtitate & miraculis illu-

nihilominus condemnabit.

ftris expertus ; de quo in vita illius legitur;

9.Greg. l. XVIH. — Propter fententie — feveritatem ; .nam

ipfüm in agone mortis fuz terribilem quan-

WemawE i NGESNE

$, mor- €- omnes perituros fe absque ambiguitate fciunt,

35,.

dam habuiffe vifienem , in qua fibi fe coram

fi remota pietate judicentur ; hoc ipfum;

tribunali Dei prefentari videbatur , ubi d-

ä

quod jufte videmur vivere, culpa eft, fi vi-

mon leves nonnullos defectus ei impropera-

tam noítram, cum judicat ,. hanc apud fe

bat, uteum ad defperationem induceret. , Un-

divina mifericordia non excufat. S. Bonavene

de altum inclamare coepit terrificis verbis;

M 2

a cir-

A. P. Lobn. Bibl. Man. Tmfz. A.

92

Bibliotbecé . Manualis - Concionatorice

Man

2 cïfcum&antibus fuurh poftulando librum: Judice ifto? Quisnon fperabit falutem , etiam

dlfCI 9'9 L

date mihi librum meum, exclamabat, quzri-

fi peccator fit, & indignus, quando a Patre pi-

lh

te illum ; quis illum mihi fuüftulit ? cur me

iflimo ejus fententía ferenda eft? Unde Apo-

eundem aufferendo, cruciatis? Accurentes

ftolus: Quis accufabit adver[us elettos Dei? Deus,

igitur omnes & (inguli certatim dederunt ei

quijuftificat ; quis efl, qui condemnet ? Cbriftus E-

alius hunc, alius illum librum, nec tamen ei

Jus, qui mortaus ef1, imo qui vefürrexit, qui eft ad dex-

fatisfacere valentes, unus füorunm illum ocu-

tram Dei, qui etiam interpellat pro nobis; quomodo

los fuos ad parvulum crucifixum frequenter

condemnabit interpellator, qui, ne damnaret,

dirigere obfervavit, quafi indicare volendo,

ipfe mortis fübiit damnationem ? quomodo

hunc effe füumlibrum , quia eundem frequen-

Salvator damnabit, qui morte redemit ?

tiffime in manibus fuis portare folitus erat.

IV. Frequens contritio & confeffo ; ita S. Ber- s.Bern.s.

Ideoque huncei crucifixum in manus dedere;

nardus füafit dicens : Unum eft tamen , fi in Cent,

moxque priftinz ferenitati mentis integre re-

nosmetipfos judicaverimus , non utique judi-

$, Gragot

ftitutus fuit; unde credere licetjfan&tum hunc

cabimur.

Bonum judicium , quod me illi

J, o IXf

virum Chrifto crucifixo addi&tiffimum , ad

diftrifto, divinoque judicio fübducit, & ab-

6 I0.

Apoftoli imitationem dicere folitum fuiffe ?

Ícondit, Prorfus borreo incidere in manus Dei vi-

$, Dern.

INon judicaii me fcire aliquid , nifi S'efum Chriftum,

ventis. Etiterum : Judicemus interim , fra- Idem £. g.

li. M

S. Aug. . && bunc crucifixum.

Hinc recte S. Auguflinus:

tres, & terribilem illam exfpectationem pr- in pf. Qui

90,1,15.

119. dé Si haberes

; inquit, caufam apud aliquem ju-

fenti ftadeamus declinare judicio? Non Judi- habitat.

temp. C. 5.

dicem agendam , & inílrueres advocatum;

cabit Deus bis in idipfum. Sed & S. Grego- s. Greg. 1.

effes fufceptus ab advocato, ageret caufam

;

rius, judicemur inquit, in noflra cogitatione 9 in di&,

& fi non iï

tuam, ficut poffet ;

lam finiiffet, &

cum Deo, ne directe poftmodum judicemur 4- ep. 25.

Yügc, &

audires, illum injudicio venturum Judicem,

aDeo. Nam ut S. Thomas Villan. recte ad-

VI 17'

quantusgauderes, quia ipfe potuit effe Judex

vertit : Secundum judicandorum conícien- s. Thom;

tuus, qui fuit paulo ante Advocatus tuus? Et

tiam, Judex in fe unus, varius apparebit , Vill. cone.

modo ipfe pro nobis orat, ipfe pro nobis in-

probis agnus, improbis leo. Quo quisque di- 1. in Dom.

cerpellat, qui in illa die nos judicabit.

ftri&ior fuerit in fe ipfüm peccatorum vin- I-Ad"n'-

Db utt,

S. Ambrof.

M. Fita 9 confcientia bona : uti S. Ambrofius

dex , eo illi mitior tunc apparebit Judex.

UT

le& ? in. fnafit dicens: Ubi me ab ira ejus abícondam,

L]

[]

Felix , qui dicere poterit in illo die: Feci ju-

qui conturbat profundum maris? S: afcendero

dicium & juftitiam , Domine , non tradas

Lue

in celum , ibiefl, i defcendero in infernum , adeft ;

me in calumniantibus . me.

Judicium facit

non ergo falli poteft , qui ubique eft. Adeft

contra fe, qui fe reum agnofcit , & confite-

1

itaque judicii dies: Si vis non comprehendi,

tur, & judicat: Juftitiam facit, qui peccata,

quotídie time, quotidie fuge; qusris, quomo-

quge fententia damnat , poenitentia punit.

4 Ephf:

6

do fugias? Afcende in montem, qui evangeli-

Hinc & Rupertus Abbas explicans illa Mi- Rupert.

zas Sion, ut excelíorum vertice poffis eminere

chez verba : Indicabo tibi , o bomo , quid fit bo- Abb. 1. $.

meritorum, Deus enim montium & non val-

de ope S.

num, C9 quid Dominus vequirat a te; utique face-

Spir c 2t.

lium eft. Sed S. Auguftin. cuftodi,inquir, intus

re judicium : explicans , ait quid eft judicium.

ï

Pfa. 57- innocentiam tuam, ubi nemo opprimit cau-

facere, nifi judicium Dei przvenire? Przeve-

!

fam tuam. Pravaluit in te falfum teftimonium,

nis autem judicium Dei, fi temetipfum prior

fed apud homines, numquid apud Deum vale-

judicás in confpe&tu Dei, ne a Deo judiceris:

bit, ubicaufa tua dicenda eft? Quando Deus

Merito ergo S. Auguftinus hortatur : Modos Auguft,

]udex erit, alius teftis quam conícientia tua

tu fac , quisquis talis es, quod tibi minatur in Pfalm,

nonerit; Sicau(am malam non habueris, nul-

facere Deus.

Tolle te a tergo tuo , ubi te 49.

lum accufatorem pertimefces, nullam falfum

videre non vis, diffimulans a factis tuis, &

teftem refelles, nullum verum requires , tu

conílitue te ante te: Afcende tribunal men-

tantum bonam conícientiam affer, ut poffis

tis tuz ; Efto tibi judex; torqueat te timor,

us

dicere : Quoniam in te, Domine, fperavi, tu

erumpat a te confeffio: Et dic de tuo:

exaudies , Domine Deus.

niam iniquitatem meam ego ccgnofco , & delittum

8.'Thomas

III. Spes C9 fiducia in mi[ericordia Dei 5 de

mewumn ante me e/? (emper ; Quod erat poft te,

Vill.co. 1. qua S. Thomas Villan. fic loquitur : In hoc

fiat ante te; ne tu ipfe poftea a judice fias

1n

ome

1. Adv,

judicio omnia terrent me , omnia me con-

ante te , & non fit, quo fugias a te.

Quildem in

turbant, neque fine timore nimio hujus tanti

enim fe conterit, ait idem alibi , iraícitur Pfalm, 74.

judicii valeo recordari , fola hec mihi relicta

fibi ne habeat iratum, ut illum habeat pro-

eft confolatio : Domine mi, quia criminum

pitium : fe habeat Judicem, ut illum habeat

meorum tu folus futurus es Judex,tu inquam,

defenforem.,

Redemptor meus, Advocatus meus, Pater

V. F'igilantia follicita ; ati idem S. Augufti- Idem in

$ Cf

meus, tota fpes mea, & totum bonum meum

0. 35.a

nus füafit dicens : Vigilare debet omnisepift. 10,

Dop,

& (olatium-

Quem in finem etiam S. Pau-

Chriftianus, ne imparatum eum inveniat Do-

lus dixit: Non babemus Pontificem, qui nom po[fit

mini adventus. Imparatum autem invéniet

compati infirmitatibus noftris , tentatum autem per

diesille, quem imparatum invenerit füz vitz

$ Cte,

omnia pro fimilitudine, absque peccato. Adeamus

hujus ultimus dies, de quo ultimo die citatus

0 T. in

Evang.

ergo cum fiducia ad thronum gratiz, ut mi-

S. DoGor fic difcurrit: Longe eft quidem dies j4.m £ 16,

fericordjiam confequamur, & gratiam inve-

judicii, fed unius cujusque hominis dies ulti- de verb.

niamus, in auxilio opportuno. Unpde merito

muslonge effe non poteft, quia brevis eft vita, Dom. c. 9.

Enj lu

citatus S. Thomas Villan. exclamat: Quanta

& quia ipfa brevitas femper incerta eft : quan-

D 29.

hominibus fiducia? Quanta mortalibus fpes in

do fit dies tuus ultimus, nefcis.

-

VI. Cm-

Titulus L X XF1l.

,jfudz'cium exiremum.

93

Maní

—NMI.. Conciliatio Patronorum ; nam , u« Manfi

ipfüm , & in confpe&u Dei invenies propítia-

difc.29. h^ ait, dum litem habes , in qua omnes facul-

tionem. Et confirmans idipfüm S. Paulus ,.Cor, g1.

l.

tates tuz , fama, & exiflimatio vel vita pe-

ait : Quod (i nos ipfos dijudicaremus , nonv, s1.

riclitatur , die nocteque ftudes & laboras ,

utique judicaremur, Peccata enim , ait S, s, Auguft,

nt defendere te poffis, omnes exploras in fa-

Augufítinus , five parva, five magna, impu-f. 210.

vorem tuum fervientes fcripturas, ut procu.

.nita effe non poffunt, quia aut homine poe-

ratores, advocatos, judices bene informes,

nitente , aut in judicio Deo puniente plectun-

ejusque , qui fententiam eft pronunciaturus,

tur. Cefífat autem vindi&ta divina , (i con-

gratiam & benevolentiam captare pro viri-

veríio pracurrat humana, amat enim Deus

bus niteris: Quid igitur tibi in hoc tribunali

confitentibus parcere, & eos, qui femetipíos

Chrifti faciendum erit, ubi caufía cua tam ar-

judicant , non judicare. Hinc merito excla-

h"

dua agitatur, unde sternitas vel beata, vel

. mans S. Bernardus: Bonum judicium , ait;S, Bern. f.

damnata unice dependet?

uod me illi divino, diftrictoque judicio fub- 35.inCant,

$. Gregot.

VII. Frequens memoria judicii3 qui enim ven-

ducit & abícendit. Prorfus horreo , incide-

l 10. mor- terum Judicem cogitat indefinenter,

quotidie

re in manus Dei viventis, volo vultui irz ju-

[

d

S. Dern.

rationum fuaram in melius cauías parat. Hinc

dicatus przfenrari, non judicandus. jJudica-

r!demü 8.

S.Bernardus monet : Judicium diftridi Judicis

bo proinde mala, judicabo;& bona, Scrutabor

íup. Pfal.

U

90. f, 15.

inveftigemus, fratres , & co amplius frequen-

viasmeas, & ftudia mea, quo is , qui fcrutae

habitat

temus in timore ac tremore ipíius conf(idera-

tus eft Jerufalem in lucernis , nihil infcruta.

$ Gteg.],

tionem , quo minus comprehendere poffümus

cum in me , (ive indifcuffum inveniat ; ne»

9 in did,

inveftigabilem abyflum judiciorum Dei , &

que enim judicaturus eft bis in idipfum.

4' QP- 950

5

Xl. Penitentia feria: nam a paradi(i gau

diis s. Greg;

irrefragabilem difpofitionem.

Ifale c. 26.

VII.- Zffiduum mifericordie exercitium 5 Nul-

er oblectamenta difceffimus , ad hec perho. 1o. in

V. 17.

d

amenta revocamur. lnde neceffe eft, ucÉv

: S- ThOm.'

lus enim eft in futuro judicio, quantamcun-

Vill, cone

que fit fan&tus & irreprehen(ibilis , qui non. femper pavidi, femperque füfpecti, ponamus

1. inDon,

ante oculos cordis, hinc culpas operis, illinc

timeat & contremiícat , folus tamen miferi-

v Myg

cors & eléemofinarius in eo jucundabitur;

judicium extremz difítrictionis.

Nam ut S.

!

'Pf. III,

Auguftinus ait, in altera vita erit poeniten- S, Aug. f.

v. 5.

unde Píalmiíta ait : J'ucundus bomo , qui mife-

vetur & commodat 5* difponet. fermones fuos in judi-

tia , fed infructuofa : erit ibi poenitentia dolo- 190. de to,

cio , quia in eternum non commovebitur ; idque

rem habens, medicinam non habens. Nunc eft

]

propter opera mifericordie pauperibus ex-

fru&tuo(a poenitentia,quando correctio libera.

H

hibita, quze in bilance S. Michaelis pofita

, Poenitet te ad vocem ícripturz, nam ad vocem

!

Ípem falutis certam & fecuram ei tribuent.

przíentis Judicis fine caufa pcenitebit te.

8, Epht.

Hinc & S. Ephrem fic difícurrit : Cernens

XAI: JNon judicare alios : nam (ic ipfe Chri- S. Luc. 6,

e 3

wRupert.

Chriftus in throno fedens ad ipfüm ingre-

ftus füa(it : Nolitejudicare, & non judicabimi- v. 37.

Nb 1. f

dientem, lztus excipiet, obviamque illi pro-

ni: nolite condemnare, & non condemnabi-

de ope $,

cedet hilari facie, & afpectu arridente, atque

mini. Expertus eít hujus medii efficaciam

Spit c 2l

appellatione lzta, & benigna allocutione hunc

monachus , qui alioqui. non admodum reli-

iofus, hoc uno tamen charitatis actu inftru-

apprehenfüm amplectetur, & tanquam ex

longinqua peregrinatione venientem ami-

us, lztus mortem obiit, omniaque füa pec-

cum, feu filium deofculabitur, talibusque eum

cata a duobus juvenibus venuftiffimis

paul?

verbis compellabit ; Bene venifti, o amice

ante a fe confpe&tis deleta dixit.

$ Aupif,

bone & fidelis. Bene venifli educator, & — XIIIL. Mifericordie exercitium : Beati enim Matth, s.

jn Pfalm,

4

altor meus , hofpes meus; Non;fíum obli- mifericordes , quoniam mifericordiam con-

tus charitatis tuz. Memini, quanta mihi do- fequentur; etenim eléemofina, tefte S. Chry S. Chryf.

na przítiteris ; memini, quoties me refeceris:

foftomo , Chrifti adftat tribunali , non tan- bc. 33. ad

quz dum ad eum ait Chriftus, tenet ipfüm

tum patrocinans, verum & ipíi Judici per- P9P-

manu coram omni illa magna celebritate,

füadens, ut reo patrocinium przftet, & pro

coram Angelis & Archangelis & omni prin-

eo ferat fententiam.

cipatu & poteftate, coram omnibus juftis &

XIV. Fiducia erga Chriflum pa[Jum : fic enim Surius »7.

Prophetis, & Apoftolis, & Sanctis, ftatuens-

Elzearius expertus eft, qui cum ad ultimam Sept.

[dem i

que in medio fimul predicat , & ofteadit eum

lu&tam ungeretur, ter repetiit verba illa: Per

omnibus, ac dicit : hic homo efurientem me

crucem & paffionem tuam, libera me Domi-

Dfm 7)

ne: addiditque, hzc eít fola fpes mea, in ea

aliquando confpexit, pavit ; fiientem,& pota-

vit; frigeícentem, & cooperuit me ; hofpitem,

emori certum eft. Subinde in habitu formi-

. dinis pleno aliquamdiu perfiftens exclamavit

& lüícepit me; infirmum me vidit, & miniltra.

S. Chryf.

vit ,

e(tavit & in domum fuam introduxit ;

tandem : Magna vis eft cacodemonum , fed

fiem j

eam mors Domini JEfu, & virtus ex adverío

epmo V

pope

ho. 33. ad Merito ergo S. Chryfoftomus ait: Eléemofyna

adítat tribunali non tantum patrocinans , fed

longe potentior fregit , & obtrivit.

& ipfi Judici perfüadens, ut reo patrocinium

XV. 4mor fincerus B. Virginis : nam ideo ipfa

$. Greg.

przeítet, & pro eo fententiam ferat.

ab zterno Dei Mater przeledta eft ,. tefte S. S, Chryf

ho. x. in

IX. Timor judicii : nam; tefte S. Gregorio ,

Chryfoft. ut, quem Deus falvare non poteftho. in hy-

Evang.

adventum szterni Judicis tanto fecuriores

per íuam meritiffimam juftitiam,ip(a per füam P?P- Do-

n

quandoque videbimus , quanto nunc diftri-

pietatem & mifericordiam falvaret.Merito er- "!^

uilielm.

jv

Eccl. 18.

&ionem illius timendo przevenimus.

goexclamat Guilielmus Angelicus : Attendite 6

ugl, in c,

Doml J 9'

9. 29.

X. Examinis frequens ufus : Sic enim Siracides

Mariz addicti ex toto corde, ait enim Spon-

I. Canti

monet, dicens : Ante judicium interroga te»

fus : pafc

e hzdos tuos; fuos quippe vocat,quia

M 3

non

94

"Bibliotbecee " Manualis. Concionatorie

tev,s

nonomnes hzdi vocantur Mariz , fed qui Ma-

duas pcenas pro uno peccato inferet , fed pase

biig.

riam colunt ac venerantur , licet fceleribus

na , qu& ante judicium complete inflita non

e,Hl

contaminati; qui enim peccatis irretiti funt,

fuerat, in ultimo judicio complebitur ; poft-

nec B. V. aliquo fpeciali obfequio profequun-

quam impii cruciabuntur quoad corpus & ani-

tur , nec preces aliquas in ipfius cultum fune-

mam (íimul. Ad fecundum argumentum re«

dunt, ut vel tandem aliquando refipifcant,ha-

fpondet, propriam finalis judicii fententiam in

di profe&to funt, non vero Mariz, fed ad fini-

eo prxcipue confiftere;ut per illam fiat univer-

ftram Judicis fiftendi, zeternas pcenas fübituri.

falis feparatio bonorum ab impiis , quz utique

$Sut. 4.

XVI. Sanirum confLans veneratio : Hi enim

idem judicium non przecedit; preterquam

Dec.

funtamici, quos conciliare nobis Chriftus hor-

iuod electorum remuneratio in judicio parti-

tatuseít, Sic Andreasnobilis Romanus S. Ce-

culari perfecte non adimpleatur, quia etiam.

farii precibus mifericordiam in judicio exper-

boni amplius poft judicium premiabuntur ,

tus, vitzque reftitutus eft. Sed & Gothorum

tum ex gloria corporis adjuncta, tum ex nu-

tempore matrona quzdam, quz crebro ad Ec-

mero San&erüm completo ; & mali etiam plus

$. Greg. clefiam SS. Martyrum Proceffi & Martiniani

torquebuntur ex adjuncta poena corporis, &

ho 32. in veniebat, dum egrediens duos monachos ftan-

impleto in poenis numero damnatorum : quia

V.

tes vidit, eisque eleémofynam dari przcepit,

quanto cum pluribus ardebunt , magis arde-

$ Tho

eidem aftiterunt & dixerunt: Tu nos modo vi-

bunt.Ad tertiam obje&tionem refpondet:quod

judicium univeríale directe magis refpiciat

g 99

fitas , nosteindie judicii requiremus, & quid-

quid poffumus, przftabimus tibi ; & hocd

1

univerfalitatem generis humani , quam fingu-

il5

ab oculis ablati funt,

2

los homines in particulari : quamvis ego cuili-

S,Bem. f XVII. Paupertas voluntarias de qua fic S

;

bet homini ante judicium erit certa notitia de

8. in Pfal. Bernardus : Felix paupertas voluntaria, omnia

füa damnatione, vel preemio,non tamen omni-

90,

bus hominum damnatio vel

reemium inno-

Sn Antl

relinquentium & fequentium te Domine JEfu.

Pad f

Felix plane, quz tam fecuros; imo gloriofos fa-

teícit; unde judicium univer

^

le neceffarium

poft D

ciat in illo fingulari fragore elementorum , &

erit. Judicium enim & proceffus, qui fabrica-

, d

tur, nec non fententia uniuscujusque anima in

Quid

in illo tremendo examine meritorum; in illo

tanto di(crimine judiciorum.

particulari, qua in puncto mortis in particula-

$Aug.

ri judicio pronunciatur, aliis eft ignota, quia

deTrin,

folum abfolvitur inter Deum & animam, ejus-

tl

$. XI.

E

que angelum cuftodem, ac proinde divina Ju-

ASCETICA.

ftitia merito difpofüit, ut tandem veniat tem-

S, Th;)mas L

nprimis no[fe debet afceta , quam jufte inftitutum

pus , inquoin confpe&u omnium manifeften-

in füppl.

!

tur fingulorum proceffus, appareatque zequi-

3. p. q. 88.

Y

f& boc univer[ale judicium ? nam vatio dubi-

ldentr,

9. l.

tandi eft triplex , juxta S. Thomam & alios.

tas ejus, five in abfolutione, fivein condemna-

—

1o ii f

Prima eft, quia, ut apud Nahum Prophetam

tione, fiquiderb judicia Domini vera, j uüi&caï

&1 641 !

1

————M—Á

verb,

dicitur : ANon judicabit Deus bis in idipfum ; fed

ta in femetipfa.

nunc Deus judicat de fingulis hominum operti-

- 4I. JNo[fe debet, cur dies judicii dies magnus vo: Paulus de

Dom,

Q'Palat. in

bus, cum poft mortem unicuique pcoenas vel

ceturid quodPaulus dePalatio declarat dicens

?

przmia pro meritis tribuit,& dum etiam quos-

Vocatur ille dies magnus , quia fientin eo ma-

ge.

xima mirabilia, conflagratio mundi , tubarum

dam in hac vita pro bonis vel malis operibus

S' Anto

pramiat, vel punit: ergo videtur, quod non fit

fonitus, mortuorum refürredtio, angelorum

P lg

cum Chrifto defcenfüs, Chrifti cum omnibus

aliud judicium fuüturum. Secunda dubitandi

(it

ratio eft , quia in nullo cribunali executio con-

San&tis adventus, judicium omnium , fupplie

cium damnatorum, gloria beatorum.

demnationis ipfo eft anterior judicio : Senten-

tiaautem finalis Judici vertitur vel circa con-

IH JNoffe debet , quomodo notiia ownium ope- S. Thouas

$, Dem,

vum cujusque lomnibus fit communicanda , qua 3- P- d. 82«

fecutionem regni , vel condemnationem ad

abyffum inferni, quorum zlterutrum tam ele-

re notanda eft doGrina S. Thomz ,. qui ha-*: ?

&i, quam reprobi per judicium particulare

s

bet propinconvenienti , quod legatur aliquis

füntaffecuti : Ergo alia fententia aliove judi-

liber materialis in judicio , in quo facta (in. .

cio opusnonerit. Tertia difficultas eft, quia

ulorum fint fcripta; eo quod nullus valeat

caufz ideo in tribunalibus ventilantur, ut, fi

&ftimare illius libri magnitudinem, vel quan-

Verng

quz fünt dubia elucidentur, & veritas mani-

to tempore legi poffet ; íed (imiliter etiam

dïn. t0,

feftetur ; fed hoctotum unaquzque anima af-

non poffet zílimari tempus , quantum

f.l]. i-

fecuta eft in judicio particulari, priusquam ad-

oportet ponere ad confiderandum omnia

LE

Q

merita & demerita füa , & aliena ab aliquo

veniat dies noviffimus, Ergo hic non erit ne-

ceffarius.His vero rationibus dupitandi Ange-

homine , (i fücceffive diverfa videat. Ac

licus Do&tor per ordinem adzquate refpon-

proinde Do&or Angelicus expedite dicit, ut

det. Ad primam namque obfervandum effe

unaqueque anima in breviffimo tempore

omnia videat; Unde hanc ftatuit conclufio-

dicit, hominem dupliciter poffe confiderari,

vel ut eft perfona particularis, vel ut eft pars

nem: etíi in inftanti aliquis vifurus non fit

fingula, tamen breviffimo tempore , auxilio

totius humani generis, proutigitur eftperíona

particularis , fic ei convenit judicium particu-

divinz virtutis , omnia particularia confide-

rabit. Albertus Magnus eidem quoque opi-

lare; prout vero eft pars generis humani, fic ei

iudicium univerfale debetur. Ad locum eft

nioni fübfcribit , inquiens: Liber apertus eft,

SI Hüar.

Nahum adduc&tum refpondet his verbis: Nec

id eft quedam vi

$ dävi'na' , oil"endens uni-

dTrn

tamen Deus judicabit bis in idipfumh ? quia non

cuique faéta fua.-

'9' fl 81

IV. ANo[Je

T itulus LXXV11.

7ud,z'cium' extremum.

P

95

llev- S.

IV. N'o» & debet, quod S. Brigittam Chriflus die

nere, fecuritatem cogriitionis ademit, ut pendule ex-

Brig.l 2« quadam interrogavit : Potes quzrere, i in omni

fpe&ationis incerto mens follicita, feftinans, & adven-

€ II.

tus diem femper exfpe&ans, femper exfpe&ando fpe-

juftitia habeo mifericordiam, quomodo mife-

raret, curamque pervigilem incertum ipfüum non ambi-

ricors fum in damnatos? Et refpondet ei ad-

gendi tamen temporis detineret.

ducta fimilitudine judicis alicujus, pro tribu-

VIIE.. ANo[fe debet, qua ratione verum fit illud di-S, Bern. 1.

nali fedentis, coram quo dile&ti fratris füi cau-

Gu Chrifti Marc. 13. De die autem illa, vel bo- c. cap. 1.

fa agitur; hic enim, fi judex re&us fit, fratri

va nemo [cit, neque angeli àn caloy neque Filius, nifiallegans S.

fuo utique dicet: Tu frater meus es, & ego ju-

Pater. Quibus verbis Chriftus fateri videtur, Hier. &

dex tuus, & licette intime diligo, tamen non

quod nequidem ipfe fciat , quando ad judi- ^"&

potero, nec decet facere contra juítitiam. Tu

cium univerfalefit adventurus. Veruntamen

vides omnem juftitiam in conícientia tua, fe-

idem fanctus pater fanctum Hieronymum al-

ceundum hanc oportet te judicari.

Perque

legat, przdi&um textum in hzc verba expo-

hanc fimilitudinem Chriftus fancte fponfz

nentem : Cum omnia tempora fecerit Jefus,

demonítrabat, quod licet ipíe per affumptam

humanitatem frater nofter fit, attamen ut

hoc eít verbum Dei (omnia enim per ipfum

facta funt ) in omnibus autem temporibus

Judex conftitutus, neceffario juxta merita &

cum dies judicii fit, quz confequentia effe

demerita noftra judicare debeat.

poteít, ejus ignorare partem cujus totum

S.Thomas V. Noffe debet, cur Chriflus im bumana natura judie

novit? Nunquid Deus Pater cognitionem il-

q. 90.

caturüs fit ; cujus varie affignantur rationes.

Primam

lius diei Filio denegavit, cum dicit : Ormnia

fuppl. a, r, affert $. Thomas, dicens : Cum ultimum judicium hanc

mibi tradita funt a Patre meo? Ergo non omnia,

ad 3.

ob caufam ordinetur, ut boni recipiantur in regnum

codlefte, mali vero ab eo arceantur : congruum ell, ut

fi eft aliquid, quod negatur.

'Tandem idem

Chriftus fecundum humanam naturam fit mundum ju-

fanctus Bernardinus per authoritatem S. Aue

dicatürus, cujus redemptionis beneficio ad regnum coe-

guftini concludit: Dicitur Chriftus. fecun-

S. Ant,

lorum admittitür, SF-::undam affert S. Antonius de Pa-

P'ad.fer,

dua dicens : Ad oftendendam celíam potentiam , qui

dum Auguftinum, illum nefcire diem, quia

non facit homines fcire.

poft Dom. enim in forma hominis judicatus eft, ne videretur hoc

2. ad

paffus eft impotentia, ideirco in tali forma judieabit ,

VIH. - IVoffe debet , cur Chrifzus toties per Pro-s, Augut;

Quad,

juxta illud : Ur vincas, cum judicaris. "Tertiam S. Au-

pbetas diem judicii predici, €9 ipfo etimm de ejusferm. 109.

S.Aug.l.2. zuftinus fequentibus verbis indica: ; cum enim boni &

ad«ventu monere voluerit ,, nimirum tefte S. Au. de temp.

de'Trin. . mali vifuri funt Judicem vivorum & mortuorum, pro-

guítino : Propterea fe Judex venturum mi-

c. 13'

cul dubio eum videre non poterunt mali, nifi fecundum

formam, qua Filius hominis eft, ted tamen in charita-

natur, ut non inveniat, quos puniat, cum

venerit.

Propterea illud cantant Prophetz,

te, in qua judicabit, non in humilitate, in qua judica-

tus eft, Ceterum illam Dei formam, ín qua equalis

ut corrigamur ; fi damnare vellet, taceret.

eft Patri, impli eum non videbunc; non enim funt mun-

Unde & apud S. Lucam c. 21. interroganti-

[dem tr.

di corde. Quartam afüignat idem, dum ait : Forma il-

bus difcipulis : Quando hzc erunt, & quod

20. in Jo, la erit Judex, quz ftetit tub judice, illa judicabit, quze

fignum, cum fieri incipient ? Magifter coe-

& . 64 dejudicata eff : judicata eít enim inique, judicabit jufte:

verb.

veniet ergo forma fervi, & ipía apparebir Idipfum

leftis, qui Judex ipfe futurus erat, ad perpe-

tuam memoriam in Evangelio (igna aperte

aulus de

Dom.c.7.quoque in alio quodam fermone replicans, adjungit:

^ilat, i

' Audite & intelligite : jam hoc Propheta dixerat : 7-

revelavit, quz judicium pracedent, diem-

debuut in quem pupugerumt : ipfam formam videbunt ,

que illum noviffimum, infallibiliterque even-

3oel.

quam lancea percufferunt,/ Sedebit Judex , qui ffetit fuüb

turum, maximis, indubitatis, adeoque ma-

S- Anto .judice'

Quintam S. Antonius Pad. exhibet, dum ait,

nifeftis declaravit verbis, ut gloffa feu inter-

Pad.loc, Chriftum :n forma humana judicaturum, ad exhibendum

pretatione non indigeant ulla.

Quapropter

Cite

& exercendum gratam clementiam , ut fit manifeftum,

& S. Gregorius in quadam homilia, quam fre- S. Greg.

quod ia mifericordia judicabit, puniendo citra condi-

gnum : idcirco veniet in forma humana, ut ex his, qure

quenter in officio divino de communi pluri-ho. 35. in

morum martyrum legimus,ita fermocinatur ; EY*

& Thouts

S. Bern.

paífus eft, difcat mifereri. Sextam denique affert S. Ber-

nardus, dicens: Denique ipfe Pater Deus dedit Filio ja-

Dominus ac Redemptor nofter perituri mun-

TL

dicii poteftatem, & non quia fuus, fed quia Filius ho-

di precurrentia mala prenunciat, ut eo mi-

j

minis eft, O vere Pa':rem mifericordiarum ! vult per

nus perturbent venientia , quo fuerint prz-

hominem homines judicari, quo in tanta trepiditione

fcita 5 minus enim jacula feriunt, quz prz-

& perturbatione malorum, ele&is fiduciam preftet na-

ture fimilitudo.

:

videntur, & nos tolerabilius mundi mala fü-

Ícipimus , fi contra hzc per preícientiz cly-

$. Bernar-

VI. Noffe debet caufas , cur diem. ultimum bominibus

din, to. a. abfconditum effe voluerit Deus : nimirum ob plures ra.

peum munimur. S.'Thomas Villan. eadem ins, 'Thomas

materia fubtilem hanc inftituit contemplatio- Vill, conc.

f 11. a, 1, tiones, quas S, Bernardus affert, dum ait : Talis dies

€ 3.

dehet abfcondi, ficut mortis, ex multiplici ratione, Pri-

nem, quod fcilicet alia fidei myfteria in fcri-in Dom. 1.

mo, ut f»mper timeant.

Secundo, ut femper fe prz-

ptura facra nonni(i a paucis fuerunt przdicta Adv. ,

patent ad diem illum, tanquam de proximo imminen-

Prophetis: nonitem judicium finale, de quo

tem.

"'Yertio, ut tam in hoc, quam in plerisque aliis

tam vetus,quam novum teftamentum clarum,

igaorantes fe nofcant, quod quidem eft perutile ad fu-

perbiam comprimendam.

Quarto, ut arcana divino.

patensque perhibent teftimonium, prout ex

textibus colligerelicet fupra adductis.

uit

rum judiciorum magis revereantur. Quinto, quia non

decet, Dei fecreta indignis & indifpofitis revelari. Sex-

imo infallibilis cceli providentia fecundum

'to, ad rion impediendum opera & tempora prefcita, vel

huncFilii Dei judicaturi adventum ipfis etiam

preordinata a Deo.

Septimo, ad excoecandum repro-

Sybillis revelare voluit. Id quod obítupefcens

bos talium temporum; & ad hoc tale judicium Dei ve-

di&tus S. Praefül, ad Deum converfüs, quz-

niet füper eos fubito, & improvife. Eandem quoque

difficultatem S. Hilarius in hzc verba difcutit : Cur au-

ri: Quare hoc Domine? refpondetque: Nem-

$, Hilar.

peutnullus in judicio reus ullam tanti exami-

de Trin, tem diei fcientia abfcondita fit, non in obícuro eft, nam-

1. 9. f. 8o.que cum monet nos irremiffa fide intentos femper ma-

nis futuri ignorantiam obtendat.

IX.

RRR RRR —

1

[2y

96

Bibliotbece Manualis Coneiotatorice |

j

Euthy-

IX. Nofe debet cur Chriftus dixerit, fe in judi-

de quatuor villis:s mundi cum rebus creatis;

f

mius c.61. cjo folius mifericordie exercite vationem exatiurum ;

corporis cum fuis fenfibus, anims cum donis

in Matt ad quod dubium Euthymius fic refpondet:

fuis & gratiis, crucis cum SS. Sacramentis. 2.

j

Ab hac fola juftos homines dignos premio

Judicis examen & inquifitionem accuratiffi-

judicat, peccatores fuüpplicio.

Non quod

mam & feveriffimam. Ubi merito quisque ex-

cetera vel juftorum bona opera, vel pecca-

clamat: Quid fum mifer tunc dicturus ? quem

torum delicta fine examinatione, vel difcuf-

patronumrogaturus? cum vix juítus fitfecu-

:

fionerelinquenda fint: omnium fiquidem cun-

rus. 3. Graviflfimam eítimationem, quam Ju-

Qa inquiret, & opera, & verba, & cogitatio-

dex de rebus in judicium tra&tis formabit, ra-

E

nes, ut ipemet frequenter fua doCtrina mani-

tione cujus etiam juftitias judicare dicetur.

feftavit, fed nunc de fola hac virtute differit,

XIV. JNe[Je debet (olidum wmodum fcfe preparan-

confirmare volens, quod hanc maxime requi-

di ad boc judicium, qui quidem in tribus przci-

g

rit, & hanc pre omnibus expetit, utpote

pue confiftit. 1. Ut femper paratus fit, cum

chriftianis maxime neceffariam 5 cujuscun-

femper dicere poffit cum Jobo: Nefcio quam- Job. 32

Ve 22.

que enim chriftiani infigne, quo cognofci po-

diu fübfiftam, & í(i poft modicum me tollat

Matih, 24

teft, eft dile&io: hujus autem optima pars

faCtor meus. 2. lt femper conetur effein gra-

v if

eft pauperum amor, & er

tia, juxta Siracidis confilium : Ante obitumEcc. z4.

fericordia & compaffio,

ga proximum mi-

t

tuum operarejuftitiam. 3. Ut excraordinariis V* !7*

.Abulenfis

X. INo[fe debet , cur in citato judicii proce[Ju ve-

obfequiis Judicem fibi conciliare conetur,

q. 38 in c. ferendo Chriftus nullam mentionem operum mifericor-

qualia precedenti $. r. non pauca fünt indica-

ä

25.Matth. j Diyitualium, que perfettiora funt, fecerit. Du-

ta. Precipue vero ut ad quazítiones a Judice

bium hoc Abulenfis ventilat, inter cujus va-

proponendas fe prepáret, videlicet an chari-

ria refponía, fequentia ad noftrum inprimis

tatem Dei & proximi fervaverit, diligens

deferviunt propofitum, quando ait : Opera

Deum z toto corde, anima, viribus & fortitu-

mifericordiz fpiritualia funt majoris difficul.

dine, &proximum ficut feipfum dilexerit, at-

tatis, ad talia non ftatim afpirant imperfe-

que adeo efurientes paverit, fitientes potarit

&i; corporalia póffaat pertinere ad omnes,

&c. O quam diligenter ad quzftiones propo-

fpiritualia non, Chriftus voluit ponere cau--

nendas examinandi fe prepararent,fi qug pro»

fam falutis noftrz effe cuilibet facilem.

onendz fünt, ante examen cognofcerent.

Fab, conc.

XI. ANoffe debet caufas in[tituendi judicii, quas.

ia Gs aM L A T . as RT

XV. JNeffe debet (2 cavere , n ft forte grandia

2. in feto quidem ex triplici ionce defümit P. Matthias

ante conoerfionem peccata comm;fit, non nimium an-

S. Nicol, Faber r. Ex parte Dei : uc juftitia illius appa-

gatury fed potius credat,, etft illa 1oti orbi manifeftane

1. Cor, 4. reat ; hincApoftolus monet : Noliteante ter-

da fint, ut Letfius & alii probant, ac fcriptu-

V. 50

rze conformius putat, ea tamen non in pudo-

pus judicare, quoadusque veniat Dominvs,

(

ui & illuminabit abfcondita tenebrarum. 2.

rem, (ed ad magnam Deiglorificationem, pro-

Ex parte Corif?i, ut eihonor ablatus publice r2--

1

priamque congratulationem ceffura, ut S. An- S. Anfelm.

ftituatur, & compenfetur judiciaria poteftate.

felmus docet, aptaque fimilitudine demon- f debear.

Mittho ;

3. Ex parte judicandorum : ut quisque comple-

flrat, dum ait: Non iunc pro peccatis tuis te

Y.16,

tam mercedem, tam quoad corpus, quam

major anguília premet, fcelerumque tuorum

:

4.Cor. ;. quoad animam recipiat. Hinc iterum Apo-

magis pudebit, quam aliquem olim magnis

V. IO.

ftolus monet: Omnes nos manifeftari opor«

vulneribus fauciatum, jamque ex omni parte

Msj h

tet ante tribunal Chri(ti, utreferat unusquis-

fanatum , aboliti fanguinis mole(tia premit.

V2

que propria corporis, prout gefüic.

Vel nunquid eorum, quz in cunis pofitus in-

S. Greg. 1.

XAL. No[Je debet: timoreim judicii fru&tuofe ufür-

fans egerat; grandz vum pudet? tunc quippe,

Shrytij,

24.Dial fare, €9 per eundem [e ad perjettionem exftimulave.

cum integra fanitas, perfecta munditia, plena

0.162,

c.7.

Qui quidem fructus in duobus precipue con-

remiífio, íecura omnium offenfionum impuni-

fiftit. 1. Ut non exiftimet, (ibi timorem hunc

tas tibi certo arriíerit, cognitio vel recordatio

LU(:, lL

ideo deponendum, quod viam purgativam

peccatorum tuorum in nullo tibi magis hor-

V. 36,

füperarit, fed potius meminerit dodtrinz,

rori effe vel confufioni valebit, quam eft mo-

quam S. Gregorius hac in parte dedit dicens:

do B. Petro Apoítolorum Principi abnegatio

T(ïb. à

V,

Quanto quis fanctius vivit, tanto cautius exe«

füa,vel B. Mariz Magdalense peccatafua.. Ve-

pendit, quam diftrictus adveniat eternus Ju-

rum füper hoc agnitis delictis, velut in enor-

dex. ltafuum ipfe terminum quotidie profpi-

mi ac fceda infirmitate füa pieras, virtus, fa-

Id

cit, & ante feveritatem tante juflitiz, quas

pientia medici, qui te fanavit, füblimius a

V. 1s,

rationes vitz fit pofiturus, attendit. 2. Utno-

cunctis admirabitur, laudabitur, magnifica-

F u

verit apte mifericordiz & juftitiz con(idera-

bitur; laus autem & magnificentia gloriz

5 ;UDom.

8. Aug. intionem mifícere juxta S. Auguftini confilium

Dei, tua, fi bene advertis, gloria eft.

34. t

P(j.100. dicentis: Nemo adimpunitatem fibi de mife-

CRt,

ricordia Dei blandiatur, quia eftjudicium. Et

$. XII.

nemo in melius commutatus exhorreat judi-

CONCEPTUS PREDI.

cium Dei. quia przcedit mifericordia Dei.

CABILES.

Fab. conc.

XHL JNo[Je debet dignam de boc judicio e[tima-

6.in Dom. tionem concipere, eumque in finem tria precipue

I. :X occafione thematis : Fugite a facie gla- Job.k 9.

21. poft

erpendat. 1. Multitudinem rerum, de qui-

^ dii, && fcitote e[Je judicium : poteft narrari, v. 29.

Pent.

bus eft reddenda ratio, quas quidem ad qua-

quod Tamberlanes Tartarorum Princeps fe-

tuor fpecies revocat Beffzus, dum ait: Judex

ciffe dicitur, fi civitatem oppugnavit, quod

$ Btdq

inquiet: Redde rationem villicationis tuz

fcilicet prima die tentorium; feu, ut alii vo-

ift l

jl

lunt,

1'4; t

P

Sfudicium extremum.

97

Titulus LXXVII.V

funt, vexillum album erigi iufferit;in fignum

tonabat aut fulgurabat, aut vehementior pro-

fecuritatis & pacis, (i obíe(Ti fe dederent. Se-

cellaingruebat, diem judicii cogitabat, & mi-

cundo dierubrum, in fignum czdis futurz,nifi

fericordiam divinam humano generi propitia-

illa die parerent. Tertianigrum quo fignifica-

re conabatur.Hinc ab angelis deobitu füo pre-

bat urbem penitus vaftandam, fi tertia adhuc

moneri meruit feptem ante mortem diebus.

die refiftere vellet. Oftendatur deinde, eun-

y. Ad montem Calverie feu paffionis Chrifti : ad.

dem morem Deum fervare, ut qui prius per

exemplum illius monachi,qui,quoties crucem

vexillum album, id eft, profperitatem & bene-

tranfibat, Chriftum per angufítias mortis füg

ficia ad deditionem conatur movere homi-

rogavit, ut fibi quoque in extremo mortis artí«

nem. Si hoc non proficiat, vexillum rubrum

culo adeffe, & propitius effe dignaretur, me-

- expandit, id eft, tribulationes immittit.

Et

ruitque fine purgatorio hinc ad coelum tranfi-

tandem fi neque fic fle&i fe (inat, nigrum ve-

re. Nam,utS.Aug.dixit: Nihiltam ad mortem

xillum ultimz fententiz ipfi obvertit, & ex-

amarum eft, quod meritis Chrifti non fanetur.

]Ob. 31.

tremam calamitatem infert ; quz omnia faci-

, 22.

Tota fpes mea eft in morte Domini mei, mors

le aptis exemplis confirmari poffunt.

ejus meritum meum, falus, vita, & refurrectio

: Matth, 24.

ll. Exocca(ionet

ematis: Sicutfulgur erit ab

V. 27..

mea: meritum meum miferatio Domini: non

FCC!, lj

orienteyita erit adventus Filii bominis : poteft extve-

j

fum meritis inops, quamdiu ille miferationum

N

mum judicium tempeftati comparari. Et r.

Dominus non defuerit. 6. Ad montem Patro-

oftendi, quomodo peccata, velut exhalatio-

cinii B. 'irginis: nam ipfa, tefteS. Bern. ut ad. S. Bern.

nes, afcendant in altum, & ibi includantur in

vocata noftra, & Judicis mater & ut mater mi. Med. c.2,

nube, id eft, Chrifto, eamque percutiant,unde

fericordiz, efficaciter falutis noftrz negotia

traCtabit. Hinc $. Anfelm. dicere folebat: Si«

poftea tonitru, id eft, admonitio Dei, & fonus

tubz angelicge producitur ; fequitur fülgur, id

cutate deípedtus & averfüs neceffe eft, quod

'eft, adventus Chrifti Judicis, velignis antece-

pereat, fic ad te reverfus, & a te refpe&tus, im-

. dens Chrillum ; & tamen fuülmen fententiz

poffibile eft.quod pereac. Filioli, hzc peccato-

ultimz, quz vere eft fulmen urens corpus. &

rum fcala, hzcmea maxima fiducia, hzc tota

animam, denigrans, id e(t,perpetuam infamiam

ratio fpeimez. Videri poteft de hac materia

fufius difcurrens Fab. cit. conc.

inducens; & di//^ans, id eft, feparans juftos ab

j.in Dom 24.

injuftis. 2.Oftendatur,quse media contra hanc

poft Pentecoften.

tempeftatem adhiberi debeant, fcilicet ut vel

'?Luf'c. I12.

IV. Exoccafione thematis: Sint lumbi ve[tri

fub laurum, id eít, B. Virginis patrocinium

precintti, eg. lucerne ardentes in manibus ve[tris, &g v« 35.

confugiatur, vel (übter terram fe quis abfcon-

xvos fémiles bominibus ex/[pettantibus Dominum fuum :

dat, id eft, per humilitatem & poenitentiam

poteft explicari, quomodo quisquead futurum

(e coram Deo humiliet : vel crucem hifpani-

judicium fe preparare debeat, nimirum 1. /un-

cam peGtori appendat, id eít, tribulationes

bos precingendo, id eft, defideria rerum terrena-

y Anfelm,

multas propter Chriftum patiatur.

; debatts

rum conftringendo,ut nihil in via falutis & per-

Matth.24, — II Exoccafione thematis : Tunc qui infudea

fectionis impediat. ?. Lucernas ardentes ferendo,

V. 16,

fimtfugiant ad wontes : poffant oftendi varii mon-

nempe charitatem Dei & proximi, non verbo

tes, ad quos confugere debeant, qui judicium

duataxat,fed opere monftratam. 3. Ex/pcttando

malum effugere volunt,nempe ad montem fa.

Domirum : id eft, femper in oculis & mente ha-

Matth. 3. vitentiz, juxta illud S. Joannis : Progenies vipe-

bendoadventum ejus,& premia,quz juftis; &

V-?.

rarum, quis demonftravit vobis füugere a ven-

füpplicia, qu& peccatoribus decernet. Venit

tura ira? facite ergo fru&tus dignos poeniten-

quippe Dominus, inquit S. Greg. cum ad judi- S. Greg.

S.Chryfol, tiz.. Hinc S. Chrytol. ait: Curratpoenitentia,

cium properat: pulfat vero,cum per egritudi- o 13. ín

O. 167.

ne przcurrat fententia : ne judicemur,judices

nis moleítias mortem effe vicinam defignat.

vang.

noftri (imus. 3. Ad montem rationis, juxta il-

Cui confeítim aperimus.fi hunc cum amore fü-

Luc. 14.

lud Chriti : Vigilate itaque omni tempore

Icipimus:aperire enim Judici pulfanti non vult,

V. 36.

orantes, ut digni habeamini fugere iftaomnia

qui exire de corpore trepidat, ut videre eum;

quz ventura funt, & ftare ante Filium bomi-

quem contempfifle fe meminit, ludicem formi-

Tob. 4.

nis. 3. Ad montem imifericordie: nam fiducia

vl !2.

det. Qui autem de füa fpe &operatione fecu-

magna erit coram fummo Deo eleemofyna

rus eft;pulfanti confe(tim aperit,quia lztus Ju-

omnibus facientibus eam. 3. Ad montem 7-

dicem fuftiaet;& cum tempus propinquz mor-

Eccl. r.

moris, maxime circa hoc judicium ad D. Hier.

tis advenerit,de eloria retributionis hilarefcit.

V. 13.

exemplum occupati, fcriptum eft enim, ti-

. V. Ex occafione thematis : Exibunt angeli Matth, v1;

Fab. conc, menti Dominum bene erit in extremis. Hinc

&& feparabunt malos de medio juflorum : oftendiv. 49.

5 inDom. Abbas Amon cuidam fratri poftulanti fermo-

poteft, quam acerba (it hzc feparatio futu-

24 Poft. nem urilem, dixit: Vade, & fac talem cogita-

ra ob quinque effe&tus, quos in corde malo- :

ent,

tionem tuam, qualem faciunt illi, qui funt in

rum producunt, nempe 1. OP fluporem: nam, -

carcere. llli enim interrogant homines: ubi

ut Sapiens ait, mirabuntur in fübitationeSap. s.

V. 9.

eftjudex, & quando veunit? & in ipfaexípedta-

infperatz falutis, dicentes intra fe: hi fünt,

tione poenarum fuarum plorant. Sicetiam de-

quos habuimus aliquando in derifüm &c.

bes animam tuam objurgare dicens: Vz mihi,

ecce. quomodo computati funt inter Fi-

finon cogitavero, quomodo habeo aftare ante

lios DEI!

2. Ob livorem, videbit enim

ï'Obc 9

tribunal Chrifti. & actuum meorum reddere

h 990

peccator gloriam ele&orum, & irafcetur,

rationem. Si fic íemper meditatus fueris, po-

dentibus füis fremet & tabefcet.' 3. Ob pudo-

$. Beda

teris (alvus effe. Hoc confilium (ecutus Cead

hi Angl.

rem: implebitur enim in illis, quod Deus

dà Epiícopus Merciorum in Anglia,

quoties

a, quiDeut. zr.

l463

in Dcujtcroïnomirov p;æ?jïi;; Adven

tecum V» 4«

R. P. Lobn, Bibl. Man. Ton, IT

"bt a Momuadis Conciallatoria

98

tecum verfaturin terra,afcendcf füper te,eärit-

fequäntuf. Inter alias vero fübitaüez hujus

converfionis caufas, quas adducit, una eft,

que füblimior ; tu autem defcendes, & eris in-

quia judicium finale vivaciter apprehendendo

ferior: ipfe eritin caput, & tn erisin caudam.

4. Ob dolorem : quem fentient, fi fc videbunt

compun&us, poítulavit veniam, nec tamen

ideo fübito paradifum fibi donari, aut dolores

a Deo, fan&is, cariffimis amicis, ipfaque feli-

citate xternum feparari. j. Ob timorem fecu-

& cruciatus, quibus angebatur, mitigari fibi

petiit,

fed folum in die finalis judicii, bonam

türz fententiz, & detru(ionis ad eternos car-

Devotione fi-

Qrgena

ceres & fapplicia. Hortetur proin,ut hos cffe-

füi memoriam haberi rogavit.

hOo 9* H

dei, inquit prefatus fanctus Do&or, tam re-

&us in quinque digicis defcribant, & in dextra

e-

Exods

manus digitis alios quinque effectus in eletis

pente mutatus eft, ut prefentem poenam d

producendos, fcilicet gratulationem, exulta-

fpiceret, ac de fütura veniam precaretur, &

tionem, gratiarum actionem; exaltationem;

magis crederet utile fibi effe de eeterno judi-

exfpe&tationem. .Qus videri poffunt fufius

cio petete, quam de temporali füpplicio fup-

apud Fabr. cenc. 3. in Dom. 3. Adv. n. a.

plicare. Reminifcens enim fcelerum fuorum,

V]. Ex occafione thematis : Zrit £unc tvi-

& pcenitudinem gerens, plus incipit dolere;

V. 21o

quod fperat, quam fentire, quod patitur; po-

bulatio magna , qualis non fuit, ab initio mundi us-

que wmodo, neque fii : poteft horrendus procef-

tuit enim, niíi de fuücuris amplius cogitaffet,

qui in Chriftum fémel crediderat, dïeyvpræfenti

fus judicii per fequentem parabolam expli-

cari. Die quodam fub vefperum vir opulen-

magis fupplicio deprecari.

.

*

1I. Prima omnium v

ice, qua calamus S

pifi- Manü

tus & magni nominis cum familia fecefferat

difc. 1.n.2.

in villam omni fupelle&ile & deliciis abunde

tus S. ad exarandam nobis Ícripturám fe mo-

vit, Deum nobis fimul non folum ut Creato-

infructam. Ubi tamen dum hilari convivio fe

recreat, famulus quidam perfidus tam ipfi,

rem totius univerfi, verum etiam ut Judicem.

ob oculos ftatuit, dum ait: i principio creavit

quam co

nfervislechargum mifcuit. Dumau-

tem ficgravi

(fimo fopori funt immerfi, laver-

Deus celum & terram. — Ubi, ut Cajetanus &

alii obfervant, in Hebrzo , loco Deus, hxc

niones & pr&

t

dones in domum immittit, qui

eam totam exípoliantes ; dominum quoque

dictio Elohim poniturs fübdit vero.idem Ca-

jetanus : Appropriate utitur hoc nomine;,

ipfum velut mor

tuum exportant, & catnpo

Interea coelum

fignificat enim Deum, quatenus Jodicem.

medio depofitum deftituunt.

faedis tempeftatibus

inifceri, micare falgura;

Quamobrem vero Spiritus S. áb initio, dum

; quibus

vix univerfum crearum fuiffet; Deum nobis

mugire tonitrua, nimbi przcipitare

immediate ob oculos tanquam Judicem fta-

$, Ànk

excitatus herus lethargicus, mirari incepit, fe

tuit? In promptu caufa eft, inquitidem Caje-

nin, üt

extra domum in nuda humo, fine famulis, fine

14, fi

ope, inter tucbines & procella

s deftitutum,

tanus, ut unus atque idem Deus credatur

Th 50 , '1

fed fru(tra de-

Cr*eato,r mundi, &Ju*dex uniVCI'fOrum. CU .

miíeriamque fuam vehementer;

Í

j "oSu h

plo

ráre, nam fulmine ius interiit. Applice-

luit nimirum increata Dei fapientia a prima

noftrum produ&tione, imo ab ipfis mundi pri-

tür

füubinde parabola peccatori ; nam vefper

e

hanc vitam ; villa locum,!

n quo otio & luxui

mis natalibus,.firmam judicii extremi infi-

nuárememoriam, ut illud continuo in mente

ä

vacat: fervus corpus:

H

lethargus focordiam in

falute procuran

da:prg

dones mortem & dia-

& corde noftro haberemus, inféülptum.

Uï DeS. Elia. Propheta legimus , quod , Hugo

Vi&. ,

3

bolum: campu

s vallem Jofaphat: tempeftas

extremum ;

fulmen ultimam fen-

dum im fpelunc

a delitefceret," inde à Deo* 8&. Mi-

judicium

jit : Egrederé , & fla in monte fcell. l. i1»

tentiam :

Difcedite a me maledi&i in ignem

egkedi juffus fuer

zternum s denotat.

.Unde facile apparet,

coram Domino, £5

ec. Dominus tranfit, & Jpiri-.

* füboertens mohités, && conterens

quam mifer fit peccatoris ftatus.

tüs grandis &

i

puras. — Simu

|'tamen aliam vocem audivit,

Dominum io impetdofo vento minime effe

i

*

3

ÁLII CON ä: EP Tus

PRAEDICABILES..

przfentem :

hy

1

0

n i [p

iritu Dominus. Poft hunc

Maniii tr.

nfideratione.

^

digniffima €

t miraculofa

vero ventum. ingentem. quandam audivit

jm Co

commotionem : £t pof? fpiritum commotio: INec

$ Bonaa

41. difc.

" i U

illa mutatio,

qu& in unico morhento

á

Xe Hle 7-

circà bonum latronem

fa&ta fuifíe nofcitur,

tamen in hac commotione Dominus aderat

li. 9. d

INon in commotione Dominu. Poft hanc vero

* T nj

qui pede

m faüum para

difo ante S. lJoannem

lit, qui predicando dixerat:

4

commotionem; comparuit ignis : Lt pof? come-

Baptiftam intu

motionem ignis : fed neque in igne Deus erat;

NEPIRINDITEIDENIKNUUTNUTONUNIIID HU HECUECNNETS

" 5ppropinguavi

L regnum

culorum ; imo «& ante $.

laves cceli confignatz fuerant a

INon in igne Doiinus: Et poft ignem fibilus

Petrum, cuic

aurz tenuis, moxque vocem audivit Dei :

Chrifloy. qui porta €

celi erat,. Ego Jum oftium ;

rimus omuium morta

lium fibi dici audivit:

E ecce vox ad eum, ^ Hugo de S. Vi&tore hifto-

Hüdie mecum eris in paradifo.. Et tamen quis eft,

riam hanc noftro adaptans propofito, inquit,

ter conuinuata latro-

ecce preambu

los.Dei fpiritus, commotio-

1

qui ipfum vitam füam in

ciniatraduxiffe ignoret? Imo

pauloante fimul

nem, & ignem: non venit Dominus ad te,

ega redem-

ni(i ptius ifti veniant. Spiritus eft terror judi-

cum fuo criminis

& fupplicii .coll

"

maverat. Quam diffi-

cii &terni, qui fi in cor peccatoris impegerit,

prorem noftrum blasphe

& montes füperbiz dejicit, & petras duritie

i

S. Ambr.

cultatem S. Ambr. move

L]

t, dicens ; Videamus,

cur tantorum Cr1

minum reus, tam cito a Sal-

diffolvit,fed hic nequaquam Deus effe dicitur,

t'o 5« fel'-

quia anima, quam adhuc timor perditionis af-

44. de

vatore parad

ifum.promeretur, cum alii mul-

orum

lachrymis frequentibusque

ficit, nondum perfect charitatis dulcedinem

S. Latr,

torum temp

r, quia

delictorum fuorum veniam con-

fentit. Poft fpiritum commotio fequitu

terroe

jcjuniis vix

U D ETE

Tiulus LX XV1L. Yudicium exiremum.

99

terrore judicii concuffa mens, mox a íüa fta-

adeo horrendus, ut omnia animalia fimul cum

bilitate movetur. Poft cofhotionem vero ignis

hominibus profternantur interram. Nono die

fequitur, quia poft anxietatem futuri fxculi,

montes & colles complanabuntur , omnesque

adveríüs fe fxviens animus ardore compun-

redigenturin pulverem,fiet univerfa terra pla-

Gionis inflammatur.. Poftremo igni (ibilus au-

na & equalis. Decimo die egredientur omnes,

rz lenis fuccedit, quia poftlonga compun&io-

ui ín cavernis terrz latebant , & tanquamin-

nis incendia purgata mens , afflata fpiritu,

ani difcurrent, nec loquetur unus ad alterum.

confolationis refrigerium fentit.

Origenes

Undecimo die mortuorum offa refürgenr, fe-

ho. 9. in

IV. In Exodo dum veítes facerdotales a

que e monumentis levabunt , quz omnia ape-

-

E

Deo ordinabuntur, fimul etiam przceptum

rientur, ut cadavera reítituant, Duodecimo

Exod.

.

fuit;utin earundem extremitatibus certa quz-

die ftelle e coelo decident. Decimo tertio die

dam tintinnabula füfpenderentur: Deorfum

omnes in vita füperftites morientur, ut in fo-

vero ad pedes ejusdem tunicz per circuitum,

cietate aliorum refurgere poffint, Decimo

. qua(i mala punica facies ex hyacintho & pur-

quarto die ccelum & terra conflagrabunt. De-

pura, & coccobis tincto, mixtis in medio tin-

cimo quinto die: Fiec coelum novum, & terra

tinnabulis. Per hzc autem tintinnabula Ori-

nova, & refürgent mortui fecundum virtutes,

genes przdicationem intelligit, minifterio fa-

merita & demerita. Tandem vero idem Sera-

L iercusiap lls d i 223

cerdotali annexam, fimulque eorundem fitum

phicus Do&or, concludendo difcurfum füum

vel pofituram obfervat, quia illa circa extre-

dicit, omnia hzc figna, velut citationes qua$-

nf

1

mitatem corporis, id eft, circa pedes, pariter-

dam, füutura effe, quibus omnes judicandi in-

as f

que in extremitate veftis appendi volebat ad

vitabuntur adjudicium. Ifta (igna erunt qu-

. pedes ejus, ad denotandum, quod pracipu-

dam peremptoria citatio, & terribilis, cum

um przdicationis facerdotalis argumentum

executione fententiz fine omni excufatione

tangere debeat ultimum & extremum judicii

ad judicium vocatio.

*

'

diem; (ic enim ingentem in animabus effe&tum

VII. S.Anton. ex S.Greg. ita fcribit: Si quz- S. Anton.

producere po:erunt. Et hzc tintinnabula,

ris, quis te accufabit, dico : totus mundus ; o£ P.4. fumm,

quis lemper fonare d»bent, in extremo vefti-

fenfo enim Creatore offenditur totus mun- tt* 14« c

mento fint pofita, idcirco credo, ut deextre-

dus.Idem quoque authozitatem citatD.Chry f. ** $ s.

mis temporibus & fine mundi nunquam file-

dieentis: In illa die nihil erit, quod refpon-

deamus ; ubi coelum & terra

as , fed inde femper fones, inde difputes, &

; aqua, luna, &

loquaris, fecundum eum qui dici

fol, & dies, & no&tes, & totus mundus fta..

efto noviffimorum , & non peccabis.

Es Memor

$. Anto-

bunt contra nos ad accufandum. Quod fi ter-

V. S. Antonius confiderans, qduod, ficut

ra, inquit idem S. DoGtor, ratione effet prz-

Tin. tit..

Deus in mundo omnipotentiam lüam manui-

I4. füm.:

dita, utique in illa die reprobis dictura effet;

'Theol. *c

feftavitin produ&tione creaturarum, in incar-

Ego fuper me hosce reprobos fuftinui, viren-

'natione vero & juítificatione peccatorum mi-

]l. SO 2

tes illis fabminiftravi herbas, elegantes flores;

fericordiam füam ; ita quoque conveniens

fructusque füaviffimos, multa in illocum eom-

fit, ut manifeftet pariter in toto mundo jufti-

modum nutrivi animalia, variaque & preciofa

]

tiam füam ; fiquidem hzcproprie eft dos illa ,

€ viíceribus meis produxi metal

la, utcommu-

quz gloriofum illam Principem facit, & di-

ni Creatoti fervientes, gratos fe exhiberent;

gnum Judicem, quia in lib. Sapientiz cap. 1.

illi veró omnibus hifce in ejus funt abufi of-

BugoVids

L0 Mi

dicitur: Diüligile juflitiam , qui judicatis terram:

fenfam, ac proinde merito a me abíorberi me«

fell L:f

Juftitia autem Dei in hac vità ip multis rebus

rentur. Aqua pariter dicere poffet: Ezo pec-

abfondita latet, ac proindé , cum ad illam

catoribus lervivi ad temperandum ardorem,

n

pertineat, ut boni przzmientür. malique caíti-

& reftinguendam illorum (itim, ad ab

iucndas

gentur , fiepe tamen in hac vitaomnino expe-

corporis & füppelle&tilis ipforum fordes : Sa-

'rimur hujus contrarium ; Unde deploramus

cramentis materiam exhibui, ut exinde a pec-

juftorum perfecutiones, & opprefliones pau-

catis purificarentur;s dedi eis marium. COme

perum , & de impiorum

moditatem, ut ex una provincia ad aliam na.

mum (ícandalizamur.

pro(p eritate. plgu"ri-

vigare, mercesque füas devehere poffent; pi-

S. Bonav. " VT. S. Bonav.; multa

refert hotribilia figna,

Íces quoque in cibum illorum generavi & nu-

:

?t.I. unyic.

icium funt preceffüra. Etenim pri-

trivi : at ipfi in malum ufi funt, & ideo a me

mo die mare 15. cubitis elevabitur füper al-

fubmergantur. Aér pariter opponere potee

titudinem montium , perfiftendo hoc inodo

rit: Ego hisce impiis per continuam refpira-

folidum & conítans inftar muri validi,. Secun-

tionem, viram fübminiftravi, dedi illis pluvias

do die iterum adeo profunde fübfidebir ; ut

opportunas , variarumque avium ingentem

videri vix poffit. Tertio die monítra marina

multitudinem ; & quia conditorem fuum &

füper maris füperficiem fe erigentia horren-

noftrum non cognoverunt, in me fufpendan-

dos edent mugitus. Quarto die füccendetur

tur, fuffocentur. Ignis (imiliter objiciet : quia

mare & bulliet,eodem

que die quzvis alia aqua

fine meo calore victuri non fuiffent, & tamen

ardebit. Quinto die herbz & atbores humo-

ufüi meo füerunt ingrati, ex me accendantur,

rem quendam fcaturiens fanguineü. Sexto die

& perpetuo ardentes confümantur nunquam;

omnia zdificia (olo sequabuntür , & perfectam

Sol, luna, & ftelle, & cocli ceelorum, quia

facient planitiem. Septimo die omnes petra

lumine noftro non funt ufi ad quzrendum

allidentur ad invicem,& confringentur in octo

lümen zternum, eo privati, perpetuis tene«

partes, & quzlibet partium allidetur ad al-

bris occupentur.

teram. Ottavo die erit quidam

. VIH. Mater mea

, inquit

terra mthg

Na

fcmina Sanda erat

E R. P. Lohn. Bibl. Man. Tóm. IL

S.l Au-

t À5 À

er———

Bibliothece Mattalis Concionatorïæ

100

& calumniis, aures prebeamus Chri&o pro-

$. Aug. 1.S. Auguftinus, oratiónibus, jejuniis, aliisque

9.conf devotiopibus plurimum deditas fed vz etiam

mittenti nobis, quod tandem aliquando ven-

€, 13*

laudabili vitz hominum, fi remota mifericore

turus fit dies ille, in quo nos, & opera noítra

dia, clementia & pietate Deus difcutiat eam.

liberaliter remunerabit, dicendo fuave illud

In illa namque die non folum nobis rationes

. verbum: Fenite benedicii £c. Auícultemus do-

reddendz Íunt, quomodo virtuofe operati

centem, dum per verbum füum predicatum

fuerimus, an fcilicet convenientibus & debitis

& (criptum nos erudit, qualiter ipfum, miferi-

m

cum circumítantiis, verum etiam bonum il-

p' 4. m-

(

cordiz operibus mediantibus, propitium no-

|

lud examinabitur , quod facere negleximus;

bis reddere valeamus. Audiamus admonen-

4-Cll' , .4

ita enim meditatur S. Bernardus: Quis confi-

tem per fuperiores , confeffores , przedicato-

ï

derare valeat, quanta mala per momenta per-

res, librorum fpiritualium le&tiones.

petramus , & quanta bona facere negligimus ?

. .XIL Animam aliquam amore Dei fer

vcntef S. Aug. tf.

4

|

Sicutenim peccatum eft perpetratio mali , fic

ardere, ex nullo evidentiori judicio colligere 9.in Pí.96.

|

delictum eft defertio boni.

poffumus, quam fi ignem, qui Judicem przcef-

S. Bern,

IX.S. Bernardinus hzc verba : Venite beneditti:

furus eft (ignisante ipfüm precedet, &inflam-

to. 1. Í-11. confiderans, in hos affe&tus prorupit : O vox

mabit in circuitu inimicos ejus ) nequaquam

* ^»93: omnijucunditate ac fuavirate repleta, qua in-

tímeat, eo quod alius quidam ignis longe fer-

!

vitantur ad vifionem , ad poffeffionem & ad

ventior, id eft, amoris divini, in ejus corde ve-

fruitionem totius fanctiffimz Trinitatis! Pri-

hementer ardeat, de quo fcriptum eft: Deus

:

:

mo invitat eos ad glorificationem; dicens: .

ignis confumens ef], UndeS. Aug. ait: Quisquis

nite. Veniteinquam, ad me fontem vitz inde-

fiduciam habet in die judicii, non timere de-

p Nf

ficientem, ad me lucem gloriz vivificantem,

bet, ne veniat dies judicii: date operam, intus

$3 fet

ad me torrentem voluptatis inebriantem, ad

agite vobiscum,ut defideretis diem judicii;ali-

s pot

Don, 1,

me plenitudinem ubertatis inundantem.,

ter non probatur perfe&ta charitas , nifi cum

'O Greg. l.

X. S. Greg. verborum illorum : Cogitatio-

coeperit ille dies defiderari ; ille autem eum

Quadr

25:€6^ pesjuftorum judicia: fenfüm fic declarat: Ac-

defiderat,qui fiduciam habet in illo; ille autem

cedunt ad Secretarium Judicis intra finum

fiduciam habet in illo, cujus confcientia non

cordis,confiderant, quam diftricte quandoque

trepidat in charitate perfecta atque fincera.

feriat,qui diu patienter exfpeQtat: metuunt in

Porro ad acquirendam hanc puram confcien-

his,quz fe egiffe meminerunt, & puniunt flen-

tiam , ad accendendum in corde charitatis

do, quod perpetraffe fe intelligunt. Ibi adver-

ignem, ad excludendum omnem judicii timo-

fam fe, quicquid fe impugnat, enumerant ;

.rem, nullum eft efficacius medium , quam fi

Ibianteoculos faos omne, quod defleant, co-

quis continuo de füturo judicio cogitet.

aceryant : Ibi, quidquid per iram di(tri&ti Ju-

XIII. Nota paffim omnibus eft illa nupt

ia- S. Alb. f;

dicis decerni poffit, intuentur. Ibitot patiun-

rum parabola, ad quas illos rex invitari prz-

74 in

Dom.

H

tur fupplicia, quot pati timent ; nec deeft in

cepit, qui ib exitu viarum deprehendebantur :

pof Pent.

hoc judicio mente concepto omne minilíte-

lie ergo ad exitus iarum ,. && quescunque inveneri-

rium, quod punire reos fuos plenius debeat.

tis, vvocate ad nuptias, Miferat quidem & alios

Nam conícientia accufat, ratio judicat, timor

fervos, ad invitandum alios,, fed fine ullo

u

od judicium eo cer-

fübfecuto fru&tu: in his autem nullam repe-

ligat, dolorexcruciat.

tius punit, quo interius

"

2 vit.

rit refiftentiam , quia hi , qui de noviffimo

8.Bern.ho.

Xl. Mytteriis plena fünt verba illa Jobi : Pi-

judicio, de ultimo hoc fine; deque redden-

de verb.

Abac.

tam €9 mifericordiam tribuifti mibi : ubi adverten-

dis ibi rationibus continuo cogitant, femper

dum, quod non dicat animam & mifericor-

reperiuntur difpofiti, qui vefte nuptiali cha-

diam, fed vitam & mifericordiam, quia licet

ritatis ornati , nuptiis affideant fponfi cacle-

divina pietas animz (e affociet , quamdiu hzc

ftis : dicente Alberto M. 1lli fünt. in exitibus

viarum, qui mortem fuam jugiter profpiciunt 3

corpori huic unita eft, non tamen poftquam a

corpore refoluta erit, pietas enim & mifericor-

'Tales dignos fe efficiunt , ut ad Chriíti nu-

dia folum durat, quoadusque vita durat ; non

ptias introire mereantur. Quicunque enirm

vero, quamdiu durat anima; quia poft hanc

mortis fuz efficaciter recordantur ( idem de

vitam (ine ulla mifericordia examinabitur ,

judicio univerfali dicendum , quod a parti-

uando juftus vix falvabitur, tunc enim opera

culari dependet ) ftudent effe continentes ;

í

illorum fequuntur illos. Valde igitur oppor-

patientes, obedientes.

»

tunum eft illud fan&i Bernardi confilium , di-

XIV. S, Ifidorus Pe

lufiota in quadam epi- S 16d. Pe-

centis ;; Utilius & multo falubrius eft, hodie

ftola, in eos, qui myfterium hoc tra&tant, cre-luf. 1. s.

audire eum confülentem,confolantem;,docen-

dunt, neccontrovertunt, ex alia tamen partePift. 37.

. "" as g - 4 Ó ÉD EM A — $ 5n4$O D O - D — uiüERL AE aA

tem , admonentem , corripientem, increpane

quafi ludus foret, in peccatorum tenebris cali-

lbidn,

tem, quamin dieillatam amara, tam lugubri,

gant, acriter invehitur,dum ait : Abfürdiffimü

audire judicantem,indignantem,;ulcifcentem,

meo quidem judicio illud eft, eorum quidem ,

fzvientem, condemnantem. Inprimis igitur

in quibus externi fapientes & fcripturz facrae

inter fe diffident, magnam rationem habere;

ipfumafcultemus con(ülentem,per infpiratio-

nes internas ; quibus non inftigat ad mores

eorum in quibus confentiunt, exiguam. Ete-

emendandos, ad tererendam non folum latam

nim judicii extremi dogma , tametíi & ra-

ä

preceptorum viam, verum etiam confiliorum

tioni confentaneum , & juftum , & ratione

!

Íemitam. Audiamus coníolantem: ld eft, fi

przditis congruens, atque a nobis , & ab ipfis

modo injuítas patimur perfecutiones, fi infir-

confeffum , ac receptum fit , tamen paucos in-

:

ducit, ut ca, qux officii ratio poftulat, faciant,

mitates tolcramqs, fi paupertate divexemur,

[

Pleri«

Titulus LXXVLI.. Studicium extremum.

IOI

Plerique enim ( :n'ccxvveyro me quisquam ira-

tur; una füuum fibi mundum ex urbe Grana-

cundia commotum hzc dicere arbitretur )

tenfi, vel a Turcis co&mit; alteri Deus libe-

non fecus ac fi nec judicium futurum fit,

raliter impertivit, & fuam absque vicino-

nec providentia ulla rebus pra(it, atque hu-

rum, aut vicinarum fübfidio accepit venu-

manas actiones confípiciat , velut in denfiffi-

ftatem. Qui neutram novit , utramque di-

mis noGtis tenebris ea faciunt , quz faciunt.

vitern, & formofam cenfet, nec emendicatam

$, Anton,

XV. S. Antoninus inter catera ait : Scien-

aliunde formz gratiam ab alterutra cogitat ,

P.4.tit.. dum, judicium illud fore juftiffimum : cujus

nec inter veram, mentitamque elegantiam

401 $9- has reddit rationes : Humanum pervertitur

difcernit. Hoc eft, quod ait D. Ambrofius:

judicium timore , cupiditate, avaritia, odio,

Sunt multa fücis illita. Eftplurima animarum

& amore amicitiz , vel confanguinitatis :

elegantia vera, & fyncera , eft etiam plurima

s' Aug- "0

fucata; eft nitor genuinus, eft & (imulatus &

JinP[oj,

Addit gloffa tres alios defe&tus , ícilicec im-

peritiam

; u

ignorantiam , timiam compaf-

fi&us. Difcrimen juftum hic flatuere inter

fionem 1

s

ceruffatum , & folidum , inter apparens , feu

erie alterius, rigorem , feverita.

tem: fed nihil horum poterit effe in Chrifto.

larvatum , & genuinum , verumque non

Citatque authoritatem S. Hieronymi , mo-

valeamus 5 in obícura hujus vitz nocte po-

dum , quo iram & farorem huic Judici ineffe

fiti fumus: Verum, ubi Deus füpremi judi-

intellisi debeat , in hec verba explicantis.

cii lucem accenderit , ibi fingulorum ora,

Ira Dei non eft concitati animi füror, ut no-

vultusque patientia cernemus, & qualis quis-

ftra, fed jufti fupplicii conftitutio.

que fuerit, intelligimus: Quz luce purgen-

tur tua.

m

Did Nyf. XVI. Ecclefiafticus ait : Zn fine bominis de-

$- 3- fer- mudatio operum illius. In fine, hoc eft, ut multi

2. pO

. ; XVIII. Apud Davidem, ubi de ratione agit; Ibidem.

Dom. r.

exponunt, poftquam vivendi finem omnes

qua Deus omnes homines judicabit, hzc z-

homines fecerint, & univeríale judicium in-

quus hic Judex ait : Cum accepero tempus , ego

Quadr.

ceperit, & libri vit fingulorum explicati

Juflitias judicabo. Pfal. 74. v. 3. Cui di&o S.

füerint, ubi tunc nudabuntur cujusque ope-

Textus hzc mox fübjicit : Liquefatta eft terra ,

ra. Notate: Tabernam nundinatoriam nobi-

€9 omnes , qui babitant in ea.. Quidam non val-

lis , unaque pauper obeunt.. llle divite ve-

garis eruditionis Author inquit : Quo fenfü

ftitu, hic vulgari , lacero, fordido amictu.

dicitur, quod colliquefcenr cum terra omnes

Inftituunt publicani fcrutinium , quantum

incolz, quando ad judicandum Dominus ve-

]

niet? Refpondet appofitiflime in rem no-

|

quisque ferat: De nobili haud dubium, quin

&ítiment, tam venire auro argentoque onu-

ftram, metaphoram fübeffe di&o, füumptam a

ftum , quam amictu & corporis habitu eft

monte; quem nix, quantus quantus eft, ope-

$ Alb. [

4 n

fplendidus ; inopem vero preter centones

rit ; Dum ira efl, ut fepe in partibus, & in

Dom. 16,

fuos, & obfoletos pannutios nihil conferre.

totis frigidioribus regionibus accidit, non la«

pides ab arboribus , non itinera a cavernis

poft Pett

Cum ad rem veniunt, & quemque feorfim

explorant, plurimum fe lapfíos judicio inve-

fecernuntur, contegente omnia nive, donec

niunt; quem enim opulentum exiftimabant,

fol eftuans ; tepidiorque aura illam folvat,

illum pauperem & absque nummis reperiunt;

& cujusque rei fpeciem nudet , atque often-

folaque exteriori fpecie , quam oftentabat,

dat. In fupremo mundi die tale quid eveniet:

fulgentem ; quem vero inter mendicabula

Liquefadta eft terra, & omnes , qui habitant

recenfebant, apud hunc nullum deprehen-

in ea. Tunc enim fol juftitiz divinus liquefa-

dunt in paupere veftitu affüumentum , quod

ciet nivem, hoc eft, auferet larvas, vela de-

non fit Ícutato , aut puriffimo auri ducato

trahet, quz veram agnitionem vitz cujus-

infertum. Quis hoc fibi perfuafiffet ? Tale

:que occulebant, itaque luculente, & diftin-

quid eít , quod dicit Sirach : n fine. bominis

€&e ; qualis quisque fuerit, intelligemus.

U

denudatio operum illhu. Multam in hac vita

XIX. Quzrunt nonnulli, cur de Chxri&olþidem,?ï

ftaudem oculi patiuntur humani, & pluri-

venturo Judice Malachias dicat

e

o

Oritur vo-

mum errant hominum judicia. Sed cum ad

bis timentibus nomen meum, fol juflitie, & refpon-

:;'

emporium judicii univerfalis appulerint, de-

deht, id fieri ad differentiam hujus materia-

tegenturque & expenduntur mores fingulo-

lis folis , a quo illuminamur: Quoniam fi

rum , tunc intelligecur ; quantum aberra-

hic fol tantum tribuit malo, quantum bono;

tint; quos enim hic admodum fanc&tos puta-

TOA

Chriftus e contra faciet, quia tunc quemque

T

runt, €os fuiffe infignes peccatores videbunt,

pro meritis fuis patefaciet, diftin&diionemque

& fuiffe fan&tos, quos fufpicabantur improbos.

epil Y

perfonarum faciet, &improborum quidem fla-

XVII. Ob id dicebat S. Ambrofius : Sunt

^

gitia deteget, proborum vero virtutes mani-

Ibidem, |

multa fucis illita, quz luce purgentur tua,

o

feftabit, & füo quisque pretio eftimabitur, &

Deus, quam multa habet hec vita, quot vitas

veritas confpicua fiet. [taque ut a corporeo

hic mundus fucis imbutas, accerfito , & per-

fole fecernatur, qui eodem modo omnes ha-

egrino ornatu te&tas, & quam neceffe habe-

bet ; Chriftus Judex fol juftitiz dicitur. In

mus , ut lux univerfalis judicii tui adveniat,

hac cogitatione fuit doGtiffimus P. Francifcus

ut quz fit fita, aut pida , que fincera, &

de Ribera , in ea verba Prophetz fic com-

integra fanctitas palam fiat ! duas per come

mentatus : Dicitur in die judicii Chriftus fol

pita videas mulieres, ambas formz, & ve-

juftitiz, qui claritatem fuam & lztitiam red-

flitus elegantia preftantes , una propriis , al-

det juftitiz, id eft, fanGtitati, quz ante obícu-

jibus

tera commodato acceptis monilibus onera-

rata erat laborib'u

.s, & calamitatibus, qt

3

juíti

L

J

JBibliotbece . Manualis -Concionatoriee

102

r

jutti affligebantur, ac fi mali effent. Ibi pluri

ait: Venter tuus aceruus frumenti , *vallätus liliise

mas videbimus detectas fraudes ; ibi fient ex-

Cant. 7. 2. velut dixiffet : Quod Maria nubes

d

plorata, quz olim dubia ; ibi intelligemus ;

fit, quz alvo fua fulgur compleGtitur , quis

j

dubitet, quando facrum oraculum perfpicue

(IJ

quibus artibus conquifitz facultates ; qua in-

tegritate definitz lites, pronuntiatz fenten-

affirmat, uterum illius perfimilem effe cumuli

at

triticei liliis obfepti? Hincne autem fit, quod

u

tic , qua ratione officio fuo Palatinus fatisfe-

cerit ; quomodo rex fuübditorum fuorum

illa fulgur apud fe habeat ? Imo vero aliud

j

rofectus, & emolumenta curarit; quomodo

quidvis potius inde confequi videtur. Quid

(ic

Epifcopi neceffitatibus pauperum fuccurre-

enim amabili tritico & formidabili fulguri ?

&

uid ignibus illis coeleftibus cum albicanti-

t

rint; denique ibi videbimus , quomodo alio-

rum quisque muneris füi partes expleverit ;

busliliis ? Admirabilis fuit hac de re, & per-

pk

commoda przfenti caufz divi Epiphanii fen-

fi

& quis rerum füarum fategerit. '

Idem$. t. XX. Dilectus difcipulus vidit quondam

tentia. Quid enim ? Nonne Maria in utero füo

Ài

Dom. 1j

acervum tritici coronatum liliis habuit, quo

jlla

Adv,

füuum magiftrum fpecie tam formidabili, ac

terribili , ut exanimi fimilis ad pedes ejus pro-

tempore in caftiffimis füis vifceribus Filium

NX

Dei geftavit, illum omnibus gratiis refertiffi-

lapfus füerit: Cum vidiffem eum , inquit iple

E

Apoc. 1. c. 17. Cecidi ad pedes ejus, tanquam mor-

mum , quibus mundum cumulaturus erat ?

Y

Nofie inalvo fua benedicta portabat triticum ,

tuus. Quid fuit in divino Magiftro, quod tan-

ti)

tum horrorem injecit tam chari difcipuli ge-

'ex quo tota animarum alimonia conficienda,

Te

&

Á

'neroío pe&tori? Quid illi ic omnem fregit,

& panis ille pinfendus , qui de feipío aiebat:

ia

:ademit animum, ut tanquam vita ac fenfibus

Fgo fum panis vivus , qui de celo defcendit. Joan.

üi

6. 41. Non eft, qui hoc neíciat. . Dicit ergo

deítitutus coram eo, quem loquentem au-

qL

diebat, corruerit? Magna, haud dubium, tam

nuncEpiphanius : Ex hoc pofteriore illud prius

de

neceffario conficitur , eftque hzc infallibilis

magni terroris caufa fuerit, An forte prefe-

foi

rentem manu flagra vidit, ut propterea vio-

confecutio ; Maria panem de coeloin alvo ge-

De

ftabat,ergo fulgur ; portabatlilia, itaque ignis,

lentum illius rigorem formidarit? Nihil tale

dii

vidit. Quid ergo habebit in manibus Domi-

fulgur interius in uterogeftat. Quiain illo ex-

i

tremo ultimi judicii die quid mifero, atque in-

nus, quod metu tam vehementer. Joannem.

fi

perculit, tantumque non exanimavit ?. Ipfe

grato peccatori erunt dona, quz hic illi Deus

plenis manibus effudit , nifiirzillius fulgetra?

hoc exponit ; inquiens : t babebat in dextra

(in

fua flellas faptem ; ib. v..6. ltane-vero , quod

quid dulcis panis temporalium beneficiorum,

l

nifi ignis zternorum füppliciorum ?- quid li-

ftellas in manibus ejus vidit ; contremuit ;

Si vidiflet vibrantem radios ,. ftringentem

lia gratiarum male expeníarum, nifi mater

;

t

flammarum fempiternarum;?

gladios, intentantem lanceas, nihil mirare-

tur : At quid in ftellis, illaftriffimis & jucun-

. XXIII.. Dionyfius Uticen

fis ai't'. : "Ili.c;&sï,.&Dimxyüus

quercus ;»ultum fructum ferentes, diuturnio- Uticen. 1.

Q

diffimis illis fideribus viditquod eum in tantas

l

anguítias compingere potuit? Lauretus, An-

rem hyemem fore fignificant. Mirum pro- !. de sgtie;

tonius Ricciardus, Petrus Berchorius ; Joan-

gnofticon : Itane vero abundantiores earum * ^

[

ad

nes a S. Geminiano, & alii plures ajunt; ftel-

arborum fru&tus certo indicio fünt hyemis &

prolixioris, & mole(tioris? Quid ea res nobis

üc

las effe fymbolum gratiarum ; quibus Deus

m

animam exornat, & lucis, qua eam perfun-

portendit, nifi utomnes, quotquot Deus.füa-

rum gratiarum fructibus cumulat, & onerat,

li

dic.. Quod fita eft, quid mirum, quod Joan-

Bem in confinia mortis adduxit (tellarum in-

admoneantur, magno ftudio, diligenter, ac foe

B

tuitus? Servis enim Dei nihil parem tremo-

licite animadvertere, quomodo in animiarum

Oleifer

rem adfert,. ac beneficia Dei, dum fecum at-

fuarum ufum , & tam muaifici Domini officia

apud Nf pI

re&e illius beneficia vertant, nam pro gravi-

lCu

tenti reputant ,. flrictiffimas eorum rationes

Dl

Ül

olim coram fümmo, & equiffimo; formi

d

tate munerum non bene curatorum, erit ma-

.gnitudo poenarum, & multum fru&um feren-

biliffimoque tribunali reddendas.

lb*ï&em d

XXI. Huic propofito oportunum eft zni-

tes diuturniorem hyemem f(ignificant?. quod

N

m

Juculentioribus verbis S. Gregorius. hom..9.

li

a quoddam eladii, qui ad cotem oleo tin-

àm olearum acuitur, cum hac adfcriptione :

fic expreffit: Dum crefcunt dona, rationes

K

Lenimine acutior,fübaudi, redditur. Quis leni

etiam crefcunt donorum, & ponderibus gra-

D

oleo obtufum exacui poffe ferrum cogitaflet?

tiarum acceptarum , & neglectarum ,. paría

n

erunt ponderà cruciatuum.

N

&

Id vero in illo füpremo die primum infigni-

ter fiet, oleum namque mifericordiarum , &

. XXIV. . Probrofiffima morte defun

&us 8S. Petrus

fuerat Dominus nofter, jamque in vitam glo- Chryfol.£

a!

gratiarum, & donorum, quibus hic a Deoper-

fufi, ac delibuti fuerunt ingrati peccatores , a-

riofus redierat, & totos quadraginta dies ad- 95

huc exegitin mundo, antequam in ccelum ab-

t

cuet tunc ejusdem indignationem , inflamma-

bitque iram, ut gravioribus füppliciis eos ma-

iret, crebro invifens Apoftolos, & quz de re-

l

gno ccelorum illos fcire oportebat , docens:

&et, qui oleo beneficiorum deliniri noluerunt,

ut ad vite melioris ftudia converterentur.

Quibus & przbuit feipfum vivum poft paf-

fionem fuam in multis argumentis, per dies

$. Epiph XXII. S. Epiphanius de auguftifima co-

delaud. ]orum Regina ait: Ipfa eft nubes tonitruifor-

quadraginta apparens eis, & loquens de regno Dei.

Virg.

Ita S. Lucas AQ. 1. 3. 3. Hic cuivis vel medio-

mis,quz fulgur interius in utero geftat. Neque

hoc affirmafle fatis arbirratus , etiam ex canti-

criter docto dubitare in mentem veniet, cur

'Dei Filius non ftatim a morte ad Parris (ui

cis fententiz füz füffragium accerfitjinguiens:

vitam

Sermoni meo atteítatur divina fcriptura, dum

dextrgmwafcenderit, cum mox , ut in

rediit,

pv E --

Tuuls LXXVII

103

h

f)fadicium extremum.—

*j

XXVIl. Neronem, romänæ narrant hi&o- Hartinck

N

redþiit, .pofTeHïöne(rxl folii gloriz adire merito

debuiffe videatur? Cur ergo (uum afccnfum

riz.. confulibus & fenatorum principibus pe

r. Conc. ruft,

d

fuafiffe, ut, pofito tantiiper füpercilio, mi

" i Dom 3.

li

in diem quadragefimum lufpendit? Cur tam

Adven;.

diu procraftinavir? Refpondet facer Raven-

fisque feriis larvas fubirent, & in cafaris gra-

d

tiam, romano in foro faltum hiftrionicum

d

natum Archiprae(ul. S. Petrus Chryfologus

verbis quam przclaris ac gravibus, tam com-

ducerent: armatz fuerunt cefàris preces,

d

modis. & rei prz(enti & noftrz inftitutioni ,

quibus ada&ti fenatores larvas deridiculas in-

dicens, Chriftus quadraginta diebus re(idet,

duunt, in forum profiliunt, choreas agunt;

"

& remoratur in terris, &. fi dici fas eft, Pa

verum medio in falta fübmilTi a Nerone fa-

l

tris occur(um differt, Patris füfpendit am-

tellites, perfonas faltatoribus detrahunt, &

]

plexum, donec totum fe relevet, & reformet

fenatoriam produnt levitatem. Quod dede-

i

fuz afcenfionis ingloriam Hzc ille ferm. 8;.

cus tam grave confufis accidit, ut nonnulli

0

Admirabilis loquendi modus ! Pendite in his

pudore exanimati corruerint in mortuos, alii

illud diligenter, quod dicitur, donec fe rele-

perpetua rotati amentia, non prius refipere

vet, & reformet fuz afcenfionis in gloriam.

ceeperint, quam vivere defierint.

Quantus

!

Eratne in Chrifto quidpiam. quod reformari

ergo pudor, furor, timor, in die judicii pec-

y

vel deberet vel poffet? . Et qua ille przpara-

catores occupabit, cum przeíertim membra

j

tione opus habebat, ut Patris dextram pete-

illa. quibus abufi contra Deum & naturam

ret? quid totos in hanc rem quadraginta dies

funt, turpiffima & fligmatica videbunt, ut

h

expendere neceffum erat, ut Patris occurfum

velut ín viva tabula, omnia legantur fcelera.

differret,& füfpenderetamplexum,; quoad us-

Is

ve tot dies fuz reformationi & preparationi

$ Jcïxä.

5

dediffet? — Nihil habebat Chriítus, quod re-

formari deberet , quod emendatione egeret,

MLSCELLANEAL

)

nec ulla illam a ccelo retardabat neceffitas ;

f j

Qualitas.

Q

differebat tamen afcenfionem , ut pulcherri-

Ofüe feptem diebus cum arca circum. Jof. 6.

je

mum nobis reliaqueret documentum. Nam

I. ]

fi ille, qui nulla opns habebat reformatione,

ibat muros civitatis Jericho, tuba clan-

:

& quoad-omnia perfe&i(fimus, confummadf-

gens ; quod figura erat Judicis, nam & tunc

fimusque erat, fe formare videtur, & perpo-

ante quam mundus per lunam (quam Jeri-

"

cho (ignificat) figuratus pereat, lol & alia

lirc priusquam Patrem adiret ; qui tam mul-

d

ta habet, quz plurimam requirant reforma-

fidera, quz funt militia cocleflis; ipfum in-

folito curfu circumibunt, fignaque dabunt.

tionem , & emendationem , & emundatio-

nem; multa, quz plurimam defiderent cir-

II Cor fapientis in dextra illius, & cor Eccl. 16.

TDionyt

p Uticen, lu

cumípe&tionem, quomodo is audebit coram

ftulti in finiftra ejus, ait Salomon, quia ju- V: 20:

, 1 degpri

illo apparere? quomodo tot peccatis onuftus,

ftusomnia (ua cogitata refert ad dextram Ju-

Mu

tot flagitiis pregravatus, & contaminatus,

dicis ac Dei gloriam 5 ftultus vero cogitatio-

adire tribunal Judicis, qui. tamerfi nunc pa-

nibus àd finiitram fe vertit.

tienter ferat, & conniveat, & diffimulet, de-

IIIl. De minimis non curat

i pfæfor ; a,'unt S;-Berlï. f,

mum tamen non parcet, fed pro feverioris j

u«

55 in

jurifte, fed vel maxime Deus, quia, teíte S.

C

t»

ftitie ratione in illum acerrime vindicabit, &

graviffima füpplicia decernet?

L]

:

Bernardo, nihil inl'cruxatum re'inquet ocu-

rum faorum operum

lus ejus. -

.

Oleafter

XXV. Felici reliquo

apud Nyff, progno

flico. primam. ex cre

aturis. produxit

IV. Si duo folia fu

mantur , & in alrtero'ïnfhin«pv.'

lucem: dixitDeus. — Fiat lux, £? fa-

C- 5-

ïä.

L m

Dominus

quidpiam aqua, in altero quid fücco citri ?

G efl lux , & vidit Deus lucem , quod e[Jet bona ,

Ícribatur, nihil quidem in utroque appare-

u

Gen.1.3.4. Animadverte, & confidera dili-

bit, (ed &i ad ignem applicentur, mulra in

genter locum hunc,. inquit Oleafter, qualiter

pofteriore, nihil in priore folio fcriptum re-

non fat fuerit Deo lucem pulcherrimam crea-

perietur ; fic fe res cum con(cientia jufto-

h

re, nifi & eam, poftquam condita erat, exami-

rum & injuftorum habebit, nam in illa, quia

j

net. Quz demanibus Dei prodeunt Opera, ea

per aquam tribulatrionum fcribitur, nihil in

integritatis fuz , & perfectionis fuam fecum

judicio mali apparebit , plurima autem pec-

adferuntconteflationem. Cur ergo lucemDo-

cata in conícientia malorum legentur.

minus tam ftudiofe circum(pexit, cam curiofe

^ Pottü

L

Quantitas.

arbitratus fuicj tam dligenter confideravit?

.Chryfol.f.

Quid nzv

i, quid obícuritatis in luce effe po-

o»

V. Cum Philippus [L. Hifpaniarum rexDrex,in

terat?. Qu

j

id nobis illa disquifitione fignifica-

duos e magüatibus in templo garrientes vi- trib. & 9.

re voluit? Refpondet Olealler :

Exiftimo ,

2,

,

diffec, & poft rem divinam ad conclave re-

hoc mihi dicere velle, ut examinem, & difcer-

diens: dixiffet ad illos: vos in confpectum

nam ego tenebras meas. fiquidem ille cam ftu-

meum amplius non venite, adeo hz voces

diofe examinat lucem füam — Judicio ergo

illos tarbarunt. ut alter moerore fenfim cons

j

laborare probat, qui non tota diligentia,

Fu

tabuerit. alter ftupido fimilis in omnem vi-

omnique folicitudine ad futurum Dei judi-

tam manfíerit. At quem effedtum illa Chri-

cium fe comparat, quando & Judex ipfe fuo

(ti verba : difcedite a me maledicti, produ-

exemplo premonftravit, quid hac in re agere

cent ?

Z

debeamus fijuftiiam illius evadere, & effu-

tius : fis.Fulg.L.4.

:;

gere vindictam volumus.

(,VI. Redle ratiocinatus eft S. Fulgen

anguie

104

Bi'bliothecæ Manualis Concionatorice

fanguinarius Herodes timuitinfantiam in fce- thalem morbum incidit, per dies quadragin-

fle Epiph.

no cubantis, quanto magis timere debemus

ta quotidie euchariftiam fümpfit, thefaurum

omnipotentiam judicantis.

privatum pauperibus diftribuit , rebelli filio

Gran. in

VII. Ubi Jofeph dixit fratribus : ego fum

injurias remifit, pectus cruce muniit. dz-

mones apparentes fugavit. & elatis in coe-

loc.com Jofeph frater vefter, quem vendidiftis in

f. 823.

JEgypto, non potuerunt refpondere, nimio

lum oculis fpiritum Deo reddidit.

terrore perterriti ; quid dicent peccatores,

fi Chriftum in judicio dicentem audient:

$. XV.

Ego fum frater vefter, quem vos crucifixi-

AXIOMA T A.

ftis, & viliffimo peccati pretio toties vendi-

diftis.

n judicari vis ? teipfum judica.

Drexel. in

I. NO

Sich felbflen ricbten , tbut. Ürtbeil fcblich-

tribin.l 14

Ibid.

VIII. Hzretici quidam accepta mortis fen-

ten.

C.

tentia, ne in publicum prodire cogerentur;

Suple,

fibi ipfis mortem confciverunt. 'Quam acer-

II. Amans de amante judicans, non judicat. Ibid.

tex, n it

bum erit coram toto m

:

Judicio amantis nil indulgentius.

Don 1.

fententiam audire.

undo dampationis

potBent,

III. Nolite judicare, & non judicabimini. Luc. 6.

V. 37*

JFer nicbt urtbeilt , z»ird nicbt geurtbeilt.

Utilitas.

IV. Qui timet judicem, cavet culpam. Anon

IFo der Ricbter oor Augen fLebt,

?

Num, 12.

IX. Afina Balaam vifo mucrone angeli;

retro ceffit; num vifa Judicis romphza, pec-

Laf[st ficb kein. Uebeltbüter blicken.

cator ad fcelera progreditur?

. NV. Judicis eft recti nec munere; nec pre- Buchlerus

Tfal 7.

X. Rex Sicambrorum Bafanes in infigni-

ce flecti.

v, Judex,

lil

W. 1 3-

bus füis nudum enfem cum laqueo habebat,

Guier Richter braulcbtï nicbt fcbmieren,

addita epigraphe : difcite juftitiam monici.

]ta DEUS gladium & arcum, tefte Davide

$ XVL

. dicente: Nii converfi fueritis, gladium fuum

AUTHORES.

vibravit, arcum fuum tetendit, & paravit

illum.

I. Teremias Drexelius in tribunali.

Jpni. h

Beffeus in

XI. Hofius epifcopus

Cordubcnfïs ad Con-

II. Gabriel Inchinus de noviffimis p. 2.

UT

liI. Petrus Canifius to. 4. de noviff.

conc. r. Ítantinum imperatorem coercendum fcripfit :

--- --"— A "; —— o "m m u u

de judic.. Define, memineris, te mortalem effe, refor-

IV. Petrus Beffzus de noviff. p. 2.

-

mida diem judicii, ferva te in illam diem pu-

V. Philippus D'Outreman in padagogo

chriftiano. p. 1. c. 3. $. 8. & 7.

rum, ne te miíceas ecclefiafticis.

. V]. Ludovicus Granaten(íis in locis com«

Ibid.

XIÍl. Anachoreta quidam interrogatus,

cujus libri lectione potiffimum teneretur?

, munw fle 8160

,

nullius, refpondit, nifi trifoliaris, cujus fo-

VII. Thomas Stapletonus tex. 1. in Dom.

Mn n

!:

lio nigro moneretur mortis ; candido beati-

I. Adv. & tex. 9. Dom ;5. poft Epiphan. &

V, h

tudinis, rubro Judicis.

tex. 4. Dom. 4. poft Pafcha, & tex. 6. & 7.

Plut. de

XIIL. Meffeniz mulieres hoc uno timore

Dom.

. Pent.

k

Vili. Matthias Faber conc. 3. 4. $. 6. -7.'

infign.

a feipfis perimendis abftinebantur, quod pro»

mulier.

palatum fuerit, eas nudas ad fepulchrum ra-

in Dom. r. Adv. & conc. 2. ac 3. in Dom. 2.

iendas.

Adv. item conc. 3. inDom. 3. & 4. Adv. ite-

Baron. àne

XIV. Ludovicus Pius imperator, cum

rum conc. 8. in Dom. à1. & conc. j. ac 6. in

n0738. &anno o&ingente(imo trigefimo feptimo co-

Dom. 24. poft Pent. .

049

meta appareret, fciens, his fere fignis mor-

IX.

Joannes Dadræþs in locis fimilit. V.

cem principum portendi, dixit ; Non alium

eod. .

X

timere debemus, przter illum, qui noftri &

€o

ofephus Langius in Polyanth. V.

hujus fideris Creator eft. Sed ejus clemen-

tiam non fatis laudare & imitari poffumus,

XI. Joannes Major in magno fpec

«

ui noftram inertiam, cum fimus peccatores

V. eodem.

: exempl.-

l

& impoenitentes ; talibus indiciis dignatur

XII. Joannss Lopez in epitome V. eod.

admonere. Quia ergo & me, & omnes com-

XIII. Jacobus Salianus de timore Dei lib.

muniter hoc oftentum tangit, omnes pro

enult.

IDch' l

poffe ad meliora feftinemus, ne forte mife-

. XIV. Gregorius Reb. in reg. prud. p. 7.

ricordiam illo prorogante, & noftra impoe-

c. 2.

nitudine impediente, nos illa inveniamur in-

XV. Dionyfius Carthuf. de 4. noviffimis

His dictis noCtem illam pervigilem

C. I16.

digni.

duxit, & mane largiffimas eleemofynas pau-

XVI. Ludovicus Gran. in duce peccato-

peribus erogavit, miffasque, per quos po-

rum C. 9.

tuit, celebrari fecit. "Triennio poít in le-

TITU.

la

7itulus LXXFIII. Judicium 4t&rnerafium.-

105

Ma&-wMæw*www:ww:ww:w»:«MMM-*MMM

"

L]

TITULUS LXXVII.

JU

D

EMERARIUM. -

L

ICIUM T

luxurix deditos judicet, eo quod unum ia

Dtenà

QUOAD ESSENTIAM.

fimili crimine deprehenfum audiat,

AR

Definitio.

$. l.

62

I.

.EX S. SCRIPTURA.

C, i,

Staplet,

|St a&us intelle&us, quo. aliekn*oxs moe

Qualitas.

text, 2, in

].ll LuC' 6.

Om, 1,

res & facaa fine legitima authoritate

I. S!

vere utique juftitiam loquimini, re&taP£. s7.

vl 37.

& caufía judicamus ; nam .fi con-

judicate filii hominum.

Vo Io

IPOH: Pent,

ftet de faCto, ex officio incumbat,

Àton,

illius corre&ionem fufcipere, non modo non

AI. Tu quis es, qui alienum judicas fer- Rom. 14»

vum ? Domino fuo ftat, aut cadit.

V. A

peccatur illud judicando, fed laudabilis etiam

.IlLl.Quid mihi de iisquz foris fant;judicare? 1* Cor. 5

Juítitiz & charitatis fraternz a&us exercee

V. 12.

v Doehlens

&UE

.IV. 1n via ftultus ambulans, cum ipfe in-

Eccl. 10.

Y ul

fipiens fit, omnes ftultos zcftimat.

v. 8

Ibid,

Divifio.

Fuga.

Il Dividitur i

n femerarium. & ufürpatum a

Stapletono.

Temerarium eft , quando ob le-

V.. Nolite judicare, ut non iudicemïni, in Matth, 7,

quo enim judicio judicaveritis, judicabimini. V. 5-

ves conje&turas & indicia actio aliena mala

VI. Nolite judicare fecundum faciem, fedJer. 7.

ac peccaminoía judicatur ; & ab aliquibus

juftum judicium judicate.

V. 34»

detrattio interna appellatur, eo quod vere fa-

VII. Non ergo amplius invicem judice-Ron, 14;

join. z.

mam alterius in mente finiftre judicantis im-

mus : fed hoc judicate magis, ne ponatis of- Y- 4«

minuat; de qua Chriftus in evangelio locu-

fendiculum vel fcandalum fratri.

MIZE

tus eft, dum dixit: Nolite fecundum faciem

. VHI. Nolite ante tempus judicare, donéc'. Cor. 4.

judicare ,. fed re&um . judicium. judicate.

veniat Dominus , qui illuminabit abícondita V* 8

0

Ujurpatum vocat citatas Author, quando quis

tenebrarum, & manifeftabit confilia cordium.

de crimine quidem comperto, íéd (ine legi-

i"

IX. Propter quod inexcufabilis es, o ho-Rom. 2«

tima authoritate judicat ; ut fi quis a&tum

mo, omnis, qui judicas ; in quo enim judicas * 9*

alterius malum ex odio ,. fáítu, libidine re-

alterum, teipfum condemnas :

prehendendi judicandum füfcipiat; de quo

agis, quae judicas.

| eadem cnim

lä

Rom. 14.

V. 40

S. Paulus locutus eft, dum dixit: Tu quis

.X, Ve, quidicitis malum bonum & bonumlfate s.

1

es, qui alienum (ervum judicas? . De priore

malum,.

tamen, quoniam crebrius ab hominibus exer-

tenebras.

ponentes tenebras lucem, & lacem** *o»

^

cetur, potiffimum deinceps fermo erit.

- $. Ill

"

,O.

e

IIl Primus elt,

ex fóla externa facie alium cri-

-EX»'SS.

PATRIBUS ET D

I)

tninofum judicare ; quo modo Socratem olim

CTORIBU S.

T

quis ebriofum temere judicavit, eo quod fa-

' Quantitas.

Y,

ciem Ííolito rubicundiorem haberet.

Räve eft,

dealio judicare. Unde etiamS-Ambrán

IV. Secundus eft, atfionem de fe indifferen-

-G

Ícriptum eft: Nolite judicare, & nonPF 118»

v

teim . peroer[o fine fattam interpretari ; ut i quis fa-

judicabimini ; cum enim unusquisque fit fuo-

cerdotem in domum füfpe&e mulieris in-

rum conícius peccatorum,quomodo poteft de

trantem judicet ex intentione cum €a pec-

alteriusjudicarepeccato? [udicecde alterius

"

candi ingreffum effe, cum tamen is ad ejus-

errore, qui non habet, quod in feipfo con-

dem confeffionem excipiendam intrarit.

demnet.

Judicet ille, qui non agic eadem,

V. Tertius ,. de a&tione alterius apparenter bo-

quz in altero putaverit, punienda.

)

na €& virtuofa [inifirum judicium ferre ; quemad-

Em C

IL. Ob hoc judicare de aliis periculofüm Cafian. 1.

J

modum Heli olim Annam Samuelis matrem

eft, quod ignorantes vel neceílitatem, vels.c.3o.

ferventius orantem in templo, merobibulam,

ratiogem , qua illi hec, in quibus offendi-

vinoque ebriam judicavit,

X

]i5

mus, aut recte coram Deo, aut venialiter

VI. Quartus, alienam a£tionem tinus , quam

agunt, invenimur eos temere judicaffe, &

cenferi eporteret, bonam ac iaudabilem judicare ; ut

er hoc admittimus non leve peccatum.

g,

fi quis aliquem eleemofy

nas dantemyidens,

IIi. Stulti tanto intenfius de alieno judi- S. Greg.in

mor.

judicet ex alieno marfupio dediffe.

cant, quanto füa profundius ignorant.

VII. Quintus , ex actu vitiofo unico cotmmifJo

IV. Humanz mentis eft proprium, hocIdemL 14;

proxümum babitualiter talem e[fe judicare ; u fi

InOr. c, I«

fibi fieri fufpicari, quod facit.

quis alterum femel ebrium advertens, te-

V.. Comparavit (Chriftus) proximi pecca- S. Doroth,

mere judicet, ebriofüm, vinoque multum

tum feftucz , judicium vero trabi; usquefetm. 6.

deditum effe.

adeo grave & infuave eft, proximum judi-

VIIL Sextus eft, ex fatto unius perfone vitio-

care, ut fere omne peccatum excedat.

fo totawm. aliquam. communitatem vitiofam judicare ;

VI. In homine carnali tota regula intelli-

S. Aug. f&

ut fi quis religiofos certi ordinis, avaros a

gendi, eít confuetudo cernendi.

47» de

Jl

. AR..P. Lobn. Bibl. Man. Tom. 1I.

ut

" ; tempe

106

"Bibliotbem Manualis: Concionatoriee

j

XV. Aliter hominum livor, aliter Chriftuss. Hiet.

Ü

S. Greg. in Vi!. Sunt aliqui, qui de omnibus male ju-

H

mor.

judicat ; non eadem eft fententia tribunalisep. 39«

dicant. Dicuntenim, fi quis ftudet humilitati,

t

hy

P

ocrita eft : (i recreationi, gulofus eft : fi

ejus, & anguli füfurronum. Multe viz vi-

j

ati

dentur hominibus juítz, quz poftea reperien-

jentiz, timidus eft: fi juftitiz, impatiens

eft : i implicitati,fatuus eft : fi prudentise,ma-

turprave. Etin teftaceis vafis aurum fzepe

litiofus eft:(i maturitati,phlegmaticus eft:fiju-

reconditur. . Petrum ter negancem amarz in

- o $4

fuum locum reftituere lacrymz. — Cui plus

cunditati, diffolutus eft : fi religioni, fingularis

lus amat.

— :

e(t: (i focietati, fecularis eft : fi filentio & paci,

dimittitur ,

X VI. Duo funt, in quibus temerarium ju-s, Aug.l.as

diffimulator eft: fi aliorum correptioni, pre-

dicium cavere debemus 5 cum incertum efít,c. 29.

fümptuofus eft: fi inftac vi

giliis & orationi-

fomnolene-

quo animo quidq

ue factum fuerit: vel cum

bus, indifcretus eft: (i dormitioni;

incertum fit, qua

lis füturus fit, qui nunc vel

Q ^ as J o M

tus eft: fi predicationi & aliorum faluti, a

P-

defiftat, negligens eft: fi

bonus, vel nialüsapparet. Non ergo repree

petitor laudis eft: fi

.

L)

dulator eft : fiadu-

hendamus ea, que nefcimus; quo animo fíaut;

habet gratiam

hominum, a

lari renuit, fuperbus eft.

neque ita reprehendamus,qua maniufe[ta funt,

les ama

re malum frater-

ut defperemus fanitatem.

S-Bera.Se- — VIII. Videntur ta

do, quia bonüs eft?s. Aug. fü-

nenf.to.2. num : conftat enim, quo

d judicium, quo ine

XVII. Quid perdo, fi cre

fer.14.ar!» definite afferunt effe malos cos, ex affectu in-

fi incertum eft, utrur fit malus,

licecquidem, petP£147*

utcaveas; né forte verum (it, non tamen dam-

T3

d 0 3*

clinante, eos trahit ad fentiendum male de

nes, tanquam verum fit. Hoc pax jubet.

!4: 50 L

eis, Includit igitur, & nutrit abfconditum

t, & fequere cam.

.venenum & odium.

L]

Qusre pacem; ai

Damnum.

$. Doroth.

IX. Quid magis aver

fatur & abominatur

fer. 6.

am crimen hoc,

XVIII. Temerarium judicium ple

rumque S.Aug. lc

Deus, inquitS. Dorotheus, qu

inf, Dom.

Tib 14.1

ut preclare omn

es afferunt

Patres noftri?

nihil nocet ei, de quo temere judicatur : ei

n monte.

hil pejus, nihil deterius;

autem, qui temere judicat; ipía temeritas ne-

|

quandoquidem ni

ceffe eft, ut noceat.

uam proximum j

udicare cenfuerunt.

Ibidem.

X. Adeo grave,

& moleftum eít, de quo-

" XIX. Malum efít, propri

a peccata '-n'on cer« S. Chryf.

bom. 24«

'ut Chriftus in evange-

nere, duplex jam aut tri

iplex peccatum eft ju-

in Maàttlt,

Wi fs

vis peccato Judicare,

lio apte di

xerit: Pypocrita ejice primum

trabem

dicare alios, &in füo oculo trabem absque do-

lore geftare: omne quipp

e trabe gravius eft..

[ENAT

de oculo tu0,

& tunc poteris ejicere feftucam de ocu-

$ XXO

P

Peccavit aliquis, & alium idem com-D. Chryf.

N

lo fratris tui.

Comparavit proximi peccatum

:1

bi, usque adeo gra-

mittentem pecca

tum condemnavit. Is in dieto: 5. fere

i7.

feftucz, juüdicium vero tra

illo valde amaro non eam poenam luet; quam

f

ve & infuave eít; proximum judicare; ut tere

at. -

eccati natura expofcit, fed majorem, quam

omne peccatum exce

a.

duplicem & triplicem, non propter id, quod

l

Detr. Blef, — XI.

Nolite hominem criminofe arguere;

ipfe peccavit, fed quod alium judicavit ; &

Domini, füo enim Do-

ideo in eum fententiam feret Deus.

.

epift. 45.. nolite judicare fervum

;1- S. Cyrill.

mino (tat,

aut cadit.

Ejus eft judicium, qui.

XXI. Qui fe ad judicandum exercet, 1

ícrutatur renes

& corda; qui fcrutatur Jeru-

quit S. Cyrillus,

non táncum divinum alriffi- Alex. in c

mum thronum invadit ;

fed in ipfam inefta- '- Deut,

CA

(alem in lucernis, cui cogitatio hominis con-

.

fitetur. Etfolirelinquatur]

'bilem gloriam fe peccare fciat, que non

:

udicium, cuiomne

re&te & jufte judicare novit.

judicium de

dit Pater.

Oleaft. in

XII. Sunt

homines, qui ea facilitate alios

XXII. Nil adeo provocat Deum ad iram;*. Doroth.

ac fi qux in corde eorum

nihil ita hominem ípoliat, & omni prafidiol. c

cap. 11.

de malo judicant ;

ac virtute denudat, nec ad íummum difcri-

CA

Sap.

funt;

eo acumine viderent,

quo Deus fcruta-

V 20

turrenes & corda

; quos locus ifte arguere vi-

.men adducit, ac proximuin j udicar—e,ög con-

demnare, & nihili eum ducete.

Levit, 13.detur, qui non per

mittit, facerdotem facile

Dida Stell,

hominem leprofum j

udicare, fed prius mul-

XXIII. Fierinon poteít, quin in manum di-

vinz irz incidas, quandoquidem tam auda

xapudManfi

tis diebus includere,

& judicium fufpendere.

tt. 42. dif,

uod fi Dominus non finit facerdote

m faum

es, ut judicium Dei fureris.

Homo quippe vi-

lis cernit, difcerne-

det, quz foris funt, Deus aute

mintuetur cor.? "* $:

ftatim de lepra, quam ocu

XXIV. Quod fiis (Pharifzus evangelicus)s. Chryf.

re, quomodo te permitte

t de cordis malitia

Is s Y

roximum temere judicare?

- qui nihil peccavit, & peccantem alium (quito.5. $.17.

»»

P

e

manifeftus erat omnibus) verbo brevi con-

$. Dototh.

XIII. Quid nobis de proxi

mo? Q]idl no-

i. c"'

bis de alieno & malo eccato? . Habemus

demnavit, tantum ja&turz fecit, & in tantum

habemus, quid co-

eft punitus : qui multum quotidie peccart;

in nobis, quod curemus 5

mus, unusquisque

aliorumque vitam condemnant, cogita quan-

gitare, & fatagere debea

tam füftinebunt poenam ? quomodo omni

lu s.

(*

noftrumi attendat fibi ipfi,

& fuüa igüus mala

)

venia excident ? in quo enim judicio judica-

jas virtutes per-

tis, inquit, condemnabimini.

8, Grep.

XIV. Debetquisque propr

XXV.Nos miferi citra delect

um judicamus,S. Dorotkt,

fup. Eccl.

pendere;

& pro qua

litate virium curam alio-

T

dum dele&tatur bono glo-

faftidimus, odimusque, ac nihil facimus,quid- ferm. 6.

rum fufcipere, ne,

quid videmus, quidquid audimus; quidquid

rix , fiat fubditi

s author ruinz ;

& qui gra-

vatur pondere fuarum;

velit fieri judex alie-

tandem füfpectum habemus ; & quod longe

gravius eft, non malo'ac damno noftro

conten-

narum culparum ; durum enim eft, ut, qui

neícit tenere moderamina vita fug, judex

ti,czterosin communemruinam pertrahimus.

Quemcungue enim ex fratribus noftr

isobviü

fiat.vitz alieng.

ha*bucg-

Titulus. . LXXV HI. Sradicium: temeravium.

107

)SSI Hier.

habuerimus , eonfeftim illum alloquimur, ac

rabam, nec illam agnofcebam; iö&ruendo me,

53

le

dicimus ; lllud & illadaffectum eft, eique pa-

ne ullatenus ego judicare przfumam aliquam

"

riter nocemus , dum cordi ejus pravas cogita-

rationalé creaturam , & precipue fervos tuos,

tiones, lutulentasque cloacas ingerimus ; nec

de quibus aliquando. velut ex cgcitate ; &

eum timemus, qui dicit: Vze, vz illi, qui pro-

norans, hac eram infirmitate corrüpta, quia

ximo fuo turbidam fübverfionis potionem

b colorata fpecie tui honoris, atque falutis

j

propinat.. Caterum dum hoc agimus; demo-

animarum , temere judicabam.

nis peragimus munus acopus; Neque id cu-

VI. Rex Totila cum Caffium Narvienfem S. Greg. 1.

D

s-Aug.Lh*

3. Dial. c,

;

r& prorius nobis. Quod enim opus aliud agit

Epifcopum facie rubicunda preditam con-

6,

PA

dzmon , quam ludere, & obturbare quem-

fpexiffet, ideoque ut potui affiduo deditum

|

quam ? Itaque demonum fümus coadjuto-

contempfiffet , malignus fpiritus fpatharium

I€5, & cooperatores,-in noftram ip

fo

r

illius invafit, nec ante vexare deftitit, donec

l

rum aq

ad S. Caffium adduc&tus, ab eo liberatus eft.

Proximgrum » perniciem & ruinam,

$.

IV.

'Vil. In vitis Patrum de fene quodam fexage- In vita Pa-

h

nario, & confümmatz perfeCtionis viro narra-

trum c.23.

EX LIBELLO.

apud R.os-

tur, quod in Alexandriam concedens,omnium

vveyl. lib,

A At

celebriorum meretricum in ea urbe exiften-

1. in vita

h pb

TATIONE CHRISTI.

- Qualitas.

tium, confcripferit catalogam, & per quoti- s, po. Elee.

diani laboris mercedem ad fingulas illarum mof, fol.

"

Lib. t.c.

I n j uc—lhi:c'anïdo

alios homo fruftra. lfaborat,.

fibi fecerit àdicum , datisque illis ftipendiis , 197. c.35.

14. S. 1.

-; fiepius errat, leviter peccat, feipfum ve-

easdem induxerit, ut per noCtes ad füum illas

ro.judicando & d

$

ilcutiendo femper fru&uo-

haberet.arbitrium. Ipfe vero (tabat a vefpere

eS gl

fe laborat.

d

1

1

inuno angulocellulz, ubi dormiebat mulier;

Lib. c. 14.

II. Sicut nob

is res cordi eft , fic de ea fre-

pfallens & orans pro ea, & mittens genuflexio-

, I montt,

" quenter judicamus 5 .nam verum, judicium

nes usque ad auroram. Unde meretrices fre-

propteggþivatqm amorem facilyi;:gr"perdimus.j

quentans , omni cum ftudio finem abíconde-

. Oi

P

; lm Ms

Fuga.

bat rectum, quem in ftipendiandis hisce mu-

Tbid. $. a.

- IHII. Ad teipfum oculos tefle&e;.

&

lieribus habebat , nimirum ne corpora fua

.in Mätlh.

jïälior'u'm

proftituerunt, iisdemque, ne id ipfum manife.

t.

facta caveas Judicare. .

L 2.c.24.' IV. Quid ad te? utrum ille fit talis vel talis?

ftarent, ferio prohibebat ; interea vero in urbe

. nf

Alexandtina male audiens, finifter de vita ejus

ieIO. SI fel'o

*

, l.

aut ifte fic vel fic agit, velloquitur? tu non

indiges refpondere pro aliis , "fed pro teipfo

conceptus quotidie magis invalefcebat , adeo

rnl7l

utillum calumniarentur, in prejudicium quo-

!

mFïOPE*P reddes , quid ergo te imp iyca»s—þ?

5 9 V'.

:

que aliorum monachorum, dicentes : vere &

1

ipfi homines funt, ut omnes. His vero, qui

Y

ipfi perfuadere conabantur , ut a mulierum

EXEMPLA CATH'OLICA

ittarum familiaritate , quam malam effe fufpi-

»S. Cyl'ill.

EXTERNA.'

cabantur, imo judicabant, fe fübduceret, re-

, Alex i G

-.« Qualitas.

fpondebat : Quid vultis ex me ?. Numquid

, L Dellt.

t. Rez r.I : 'leli fäcer

dos Annam Elcanz conjugem;

Jadices conftituti eftis füapermea Deo ? [te, de

15.

f

dum Dominum in templo , toto corde

vobis curam habetote, vos pro me Deo non

deprecatur, ex labiorum motu temulentam

reddetis rationem, Unus eft Judex, & fancta

y',Dui

judicans his verbis allocutus eft:: Usque quo

dies judicii - qua- fingulis reddet fecundum

ebria eris ? digere paulifper viaum quo mades.

opera eorum. " Tandem apud S. Joanném E-

l

pl. G

2, Rez. 6.. 1l. Michol, filia Saulis, Davidem maritum

leemofynarium Patriarcham accuíatus fuit,

j

V. 20.

füum faltantem coram arca confpiciens, de-

qui tamen ejus cum meretricibus initam fa-

fpexit eum corde füo , & in occurfum egre-

miliaritatem malam effe, nunquam fibi per-

.Dijo dl

diens dixit : Quam gloriofus fuit hodie rex

faadere potuit, ficutre ipfa mala non erat, fed

);apxidhïz(lü

lírael, difcooperiens feé ante ancillas fervo-

fan&iffima & plane irreprehenfibilis. Conver-

i

titenim Vitalius (hoc fenis hujus nomen erat)

|

."' 42 lls

tum fuorem, & nudatus eft,

quafi nudetut

'3 lh P

unus de fcurris.

pef continuatam hanc familiaritatem multas

meretrices ; Accidit vero, quod, dum matuti-

)s. Cnf

Luc 7, v. .Hl Chriftus Judzis dixit

: Venit Toannes

TTTE

33r.

Baptifta, neque manducans panem, neque bi-

no tempore domum cujusdà meretricis egre-

.

bens vinum, & dicitis : Dxmonium haber.

deretur,vir quidam fornicarius eandem ingre-

]

VenitFilius hominis manducans & bibens, &

diens , validam illi impegerit alapa cum dicto;

dicitis : Ecce homo devorator, & bibens vi-

usquequo, peffimeillufor Chrifti, non emen-

' num, amicus publicanorum & peccatorum.

dat te ab his nequitiis tuis ? qui dixit ad eum:

Luc 7. V.. IV. Simon Pharifzus videns Chriftum per-

Crede mihi, accipies alapam a me humili, ut

!

39*

totà Alexandria colligatur ad clamores tuos.

.

mittere,utMariaMagdalena procidat ad pedes

ejus,eosque rigare lachrymis;capillis exterge-

Paulo poft vero vir fanc&tus in cella füa mor-

tuus eít, absque eo, quod ullus de morte ipfius

p

re, & ofculari, dixit intrafe: Hic (i Propheta

ferm 9

effet, fciret utique,

q

certior fieret, Interea vero ater quidam dz-

quz tangit eum , quia peccatrix eft.

quz, & qualis eft mulf;y?

imon ad inftar ZEthiopis ei , qui illum percuffe-

V.S. CatharinaSenenfis de feipfa teftata eft,

rat, apparens, infignem quoque ei colaphum

fe fubjectam fuiffe huic vitio dum dixic: 'Tra-

retulit dicendo: £uicipe alapam,; quam mifit

M

didifti mihi medicinam optabilem contra

tibi Vitalius Abbas : & cadens ftatim czp:t

quandam occultam &eritudinem, quam igno-

fpumare. Hec autem alapa tanto cum tumo-

R. P. Lobn. Bibl. Man. Tom. II

Q 2

re

108

Jibliotbece | .:Manualis Concionatoriæ

&

Theus, remque omnem aperuit ; atque bomi-

te a circumftantibus audita fuit, ac fi íclope-

tum explofum fuiffet, unde illuc cucurrit civi-

nis fan&itatem veneratus , altiorem de eo

opinionem animo defixit.

tas ; ipfe vero ferios poenitentiz actus exer-

cens , &quiaa fpiritu maligno atrociter vexae

X. Suriusin vita S. Severini Archi-Epifcopi Surius ig

Celonienfis refert , quod Dominus quidam , vita.

batur, refipifcens,ad cellam S. Vitalii accurrit,

ut liberaretur , ubi & protinus ad folum cellz

magníis natalibus oriundus, in die nuptiarum

füarum ab angelo quodam ad íe fequendum

illius afpe&tum defideratam obtinuit gratiam.

Dum vero porta cellulz aperiretur, fandtum

eur invitante , in eremum quandam du&tus

fuerit, inqua vitam per multos annos transe-

virum Deigenibus innixum veluti animam ex-

Ípirantem invenerunt, in pavimento autem le-

git aufteriffimam. Huic die quadam (cire defi-

deranti , quale fibi pro vita hac tam auftera in

gebantur digito infcripta hec verba: Viri

Alexandrini, nolite ante tempus aliquid judi-

ccclo przzmium przparatum eflet, Deus reve-

"

lavit,eum pari przemio donandum, quo Archi-

$ Doto

care, quoadusque veniat Dominus.

fem .

Manfi

VILi. Idem S. Patriarcha, alia qua

darn 9i-

EpifcopusColonienfis.Quare utillum,ejusque

converfationem videret, Coloniam profe&tus;

diíc.6.n 4.ce deceptus fuit, ut fidem adhibuerit accu-

fationibus , qu& coram eo de monacho quo-

fan&tum Severinum , in throno quodam ma-

dam deponebantur, qui fzepius cum muliere

gnifico fedentem invenit, atque polt finitam

quadam juvencula per civitatem incedere vi-

miffam, unacum aliisperfonis illuftribus lau-

tiffimo convivio accumbere vidit; Tunc e-

ífus, fama publica laborare coepit, ac fiea

tanquam concubina füa abtuteretur. Sanctus

remita perterritus timere cgpit, ne hactenus

ab eo in füummaaufteritate transacta vita, Deo

itaque Patriarcha eum pariter & juvenculam

acerbe fuítigatos in carcerem retrudi prece-

parum grata fuiffet, utpote pro qua altioti non

effet przmio donandus, quam is, quem. in

perat, verum eadem nocte pius ille mona-

chus ei in fomniis apparuit , eique humeros

fuha majeftate & deliciis (edere confpexerat ;

Deus igitur, ut illum ab hoc errore liberaret;

& doríum lividum oftendens, his verbis eum

eft affatus: f£lac una vice erraíti , ut homo;

angelum quendam ei fübmi(it, qui eum mo-

neret, majori ipfum affe&u , fufpenf ad cin-

crede mihi, quia de proximo eft vita & mors;

hisque di&tis confeftim difparuit. Illucefcente

gulum langunculz adhzrefcere; quam Archie

Epifcopum omnibus dignitatibus & felicitati-

diiuculo experiri volens, an monachus, quem

in carcerem conjici fecerat fimilis effet illi

bus humanis ; quibusi

píum propitius Amulncius

locupletare potuiffet.

quem viderat in fomno , eüm ad fe accer-

firi juffic, eumque monacho , qui fibi appa-

.. Xl Celebris eftilla

S. Ambr. de S. Theodoras.Ambr. :

ruerat, (imillimum videns, Eunuchum , mu«

a'Tyrannoin proftibulo expofita, defcripta hi-2. de virg. -

lierem vero hzbream efle intellexit , qua

ftoria; Si quis vidiffet ad (an&tam hanc vir-

CA

in Gaza monachum conveniens , ab ipfo in

ginem ingredientem juvenem diffolutum , &

a

fidei myfíteriis inftrui , & baptismi lavacro

militari vitz addictum, quem fibi conceptum.

formaturus fuiffet? Et tamen audiamus, qua-

tingi petierat. lnfüper di&us monacbus $.

Joanni feriatim verba recenfuit, quibus hanc

liter novellus hic martyr Dydimus fanctam

hanc Virginem allocutus fuerit. Frater huc

fibi ab eo gratiam fieri poftulaverat : Ceepit

narrare ( inquiebat) verbis horribilibus , ut

veni, inquit;:falvare animam , non perdere ;

ferva me, ut ipfa ferveris. Quafi ad ulteringref-

non permitterem perire eam; timens itaque

ego judicium Dei, fump(i eam, eftimans;

fus, fi vis martyr egrediar. Veítirmenta mute-

mus, fume hábitum, qui abfícondat íceminam,

quod non immittet tentationem fatanas fpá-

donibus. llia igitur baptizata , tantam hinc

trade, qui coníecret martyrem.

XIL Cardinalis Baron. ex &na

fiafio SiziaitäBaron.

inde conquifivit pecuniam, quz ad eata in

n. 509,

monafterium quoddam collocandam füfficere

Epifcopo Antiocheno fequentem de mona-^n

cho quodam refert hiftoriam. Hicenim cum in'- 8

poterat. Cum hzc audiffet Patriarcha, dixit:

Papz ! quot abíconfos fervos habet Deus;

otio , magnaque negligentia fuam transegiflet

& nefícimus nos humiles?

vitam,tandé infirmitate correptus, cum morti

In'vit. S.

iX. Theus Guerrius Senenfis, vir valde illu-

vicinus effet, non folü non timebat, verum eti-

Philip.

am perlibenter gaudens,Deoque gratias agens

minatus, pietate notiffimus, S. Philippp Ne-

Nerii . 3: rjo valde familiaris, maximeque ab eodem -

ultimum fuum exfpe&tabar viue finem , quem

c. L] nl

nonnulli ejusdem monafteriiReligio(i,qui cum

?* (timatus, cum ad negotia Romam veniflet, a

S. Philippo hofpitio exceptus, vidit vefpere 5.

ipfi familiariter egerant, convenientes, dixe-

$ Üf

runtei:Frater,unde tanta hzc tua procedat fe-

00 ,

virum Dei una cum quibusdam Przelatis hilari-

inGml

ter admodum fe gerere, (imulque rifüs miíce-

curites, fcire haud quaquam poffümus, utpote

qui hactenus te usq; in przentem horam cum

re: Quam ob remratus i(thec puerilem redo-

lere levitatem, tentatione a&tus eít, num reve-

furha negligentia vixiffe vidimus. Quibus mo-

ribundus refpondit : vere ita eft, negligentiffi-

ra tanta fanGtitate floreret, quanta vulgus ar.

bitrabatnr. At cum mane infequenti ad S. vi-

me inter vos vixi, veruntamen fcire vos velim,

uam de eo

angelos Domini in hac eadem hora quandam

rum culpas expiaturus accederet, q

conceperat opinionem, omnino reticuit. Ad

ad me attuliffe chartam, omnia a me admiffa

peccata continentem, qui ea, que pofl dimifsá

quem is: Caveas, inquit, o Thee, ne ficte ad

confeffionem accedas , culpamque velleviffi-

fzcularem vitam commiffi, mihi prelegentes

mam humanis de caufis filentio involvas : Et

me interrogarunt, an ea a me commiffa effe

cur fübjecit, confeffus non es, quod heri ve-

agnofcerem, quibus ego

fabjunxi : Imo vero.

ntamen

fperi de me perperam cogitafti ? Admiratusieit

haic omnia negare non poffum , veru

gercigs

Tuulus. LXXVIII."

Studicium temerarium;

109

certiores eftoté, quod ab ea hora, qua factus

XV. S.Matthzus priusquam refetret,quali-

monachus mundum reliqui , neminem un-

terS. Jofepho beatiflimam virginem gravidam

quam temere judicaverim; neque illatas mihi

effe, ignotum fuerit, hec verba premittit: Jo-

t i

[

injuriasrecordari unquam volucrim. Ác proin:

Jüph autem cum e[fet jufius. Hzc enim vitg ju-

ftitia & innocentia efficiebat, quod , licet Jo-

de fpero, ac Deum rogo , utin mequoque ve-

rificentur verba illa Domini, dicentis; /Volite

feph in gravido virginis utero partem fe non

judicare, & non judizabimini ; nec non & illa:

habere fciret, noffetque infuper, ex lege adul-

Dimittite ,. & dinittetur vobis. Quibus a me

teraslapidandas effe,nihilominus fe minimam,

dictis , angeli protinus dictam fcripturam di-

in przejudicium virginitatis fponfz fuz, füfpi»

lacerarunt, & ideolatus & fecurus hinc rece-

cionem concipere prefümpferit. Quod velim,.

o5

'doad DOMINUM; &

audiant temerarii, inquit S. Pafchafius, & di-

S. Pafchaf;

poít hzc verba placi-

2, in C, I.

'de füum fpiritum emifit.

Íícantinter caufarum incerta diu fecum , &re-

verentia timoris Dei , deliberare negotia , ne

atth.

$.Doroth, XII!. S. Dorotheus de fene quodam mona-

diícrimine levitatis pre(Ti , in deterius cadant.

ferm 6.. cho, nomine Amon, refert, quod, cum quidam

Auth. ep.E :

. Zelo ardentes cum fuürore abiiffent ad accu-

Porro fa&tum hoc Jofephi, Authorem operis

imperfeGtiinduxit, ut in hec verba exclama. !Per. ho

e

. fandum quendam monachum, qui mulierem

à

uandam in cellam (uam introducere

ra-

ret: Oinzítimabilis laus Mariz ;magis crede-

3

umpferat, ut vero idem Dorotheus oftende-

batcaftitati ejus, quam utero ejus, & plus gra-

ret vifcera charitatis Amonis , in hec verba

tiz, quam naturz ; conceptioné manifeíte vi-

debat, & fornicationem füfpicari non poterat,

proruperit: Bone Deus, qua miferationis vi-

Ícera oftendit, quantam prz fe tulit anima illa

poffibilius effe credebat, mulierem fine viro

peffe concipere, quam Mariam poffe peccare.

fan&iffima charitatem? Cum enim non igno-

raret füb pithacio abíconditam haberi , latere-

XVI. David quantopere*hoc vitium dete- Pfal. 169,

ftatus fuerit, iplemet indicavit dicens : Detra- Manfi tr.

- Que ibi; ingreffus cellam füper pithacium (e-

dit, jufficqueuccellam univerfam fratres per-

bentem [écreto proxituo fuo bunc perféquebar, .Judi 42-difc.t-

cium igitut temerarium, quod in mentis cor- - ?:

fcrutarentur, fed cum nihil penitus inveni(-

fent, dixit ad eos: Parcat vobis, fratres, Deus ;

disque noftri fecreto formamus , occultz de-

tractionis eft fpecies, quia fcilicet, dum ipfum

Quo facto illos pene confüfos dimifit, przmo-

nuitque , ne facile quidquam adverfus proxi-

intra nos absque ulla manifeftatione externa

mum crederent.

nihil facimus , injufte apud nosmetipíos & te-

llium vero fratrem corre-

Gione fua modeftum ac fobrium reddidit.

merarie absque fufficienti fandamento , bo-

& Anbt. h

num conceptum, bonamque proximi noftri

2 devig

Fuga.

(quimon minorem reputabitoffenfam & inju-

T. Reg, c;. XIV. Cum Deus olim Samuelem Prophb-

riam, dum fuam apud te, quam apud quem-

16.

tam in Bethlehem ad domum I(ài ablegaffet ,

cunque alium bonam perdidit eítimationem

»:

)

2d confecrandum regem , quiSauli fucceffu-

eluimus, & annihilamus famam.

rUs erat, nec tamen in fpecie declaraffet ei,

XVII. Chriftus, etfi peccata inimicorum

quemnam *ex filiis Ifai fpeciatim ungere de-

füorum intime perfípecta haberet, nihilomi-

beret, videns coram fe Eliab , qui ftatura altus

nus tamen ea excu(ans ad Patrem dixit : Pater Luc.ar, v.

erac, hunca Deo electum fuiffe Gibi perfuafit,

dimitteillis, quia nefciunt , quid faciunt.

34*

unde Deum interrogavit Propheta: Num co-

XVIII. Jofeph videns uterü fponíze fuz in- Matth. ,

ram Domino eft-Chriflus ejus ? Qui refpondit fer-

tumeícere , neutiquam tamen judicavit eam

vo Dei: JNe refpicias vultum ejus , neque altitudi-

adulteram effe, fed maluit füfpendere judiciü,

nem [lature ejus, queniam abjeci ewm , mec juxtà

& miraculofe conceptam prolem fufpicari.

Jatoth

intuitum bominis ego judico , bomo eniom videt eg,

XIX. S. Maria Magdalena de Pazis vidit Virg, Det-

À. $00

que parent, Deus autem intuetur cor. Quo lo-

quandam monialem per fedecim dies fuiffe par. in vi-

n $

quendi modo Deus infinuare nobis voluit,

purgatam, fed ejus poenas ob tres virtutes non 'à C« 24*

quam facile decipiamur, (i fecundum exter-

modice fuiffe imminutas.

I. Ob follicitam

naim apparentiamjudicare velimus.Cum enim

curam , quam femper habuit puritatem &

operationis humanz malitia fecundum actus

fimplicitatem füz religionis confervandi. 2.

i

internos metiridebeat, certum eft, quod hos

Ob magoam charitatem, quam omnibus mo-

folus Deus videre & ponderare poffit , utpote

nialibus exhibebat.

3. Quia femper omnia

:lï

qui manifeflat confilia cordium , homo autem

in bonam partem trahebat, & bene interpre-

S.Chry£. nonnifi externa judicare poteft. Sed & 5.Chry-

tabatur.

hom. 423.

in Gen.

foft. explanans verba illa Genelis :: Defcendam,

XIl. Monachus quidam.

,cum poft vitam Baronius

& videbo , utrum clamoren , qui venit ad me , opere

faam in otio aliisque vitiis male traductaim , anno 599.

nihilominus in morte perquam lztus effet ,

-:

compleoerint ; ic difcurrit : Docere nos vult,

uod opus fit magna diligentia , & non auditu

quzfitus, quz caufa effet hujus latitiz ? re-

í

O

lo peccatores condemnandi fint , neque fen-

fpondit , paulo ante angelum fibi adfuiffe,

tentix ferendz , ni(i cum probatio przcedat;

omniaque füa peccata, quz in tabula defcripta

h

Audiamus hxc omnes ; non enim folum hi;

habebat , fpongia deleviffe; eo quod per to-

qui pro tribunali fedent ob(ervare hanc legem

tam vitam neminem judicaffet , adeoque ve«

d

Gdinsinsi d

debent; fed &nullusunquam ad nudam accu-

rificari meruiffet promiffum Chrifti : Nolite

fationem proximum condemne:. ÍIdcirco enim

judicare , & non judicabimini.

5

1iquiVita apud

& poft hzc B. Moyfes fpiritu S. afflatus ad-

XXI. S. Joaties Eleemofynarius cum a

:

monet dicens: Juditum vanum ne accipias ;5 &

in prefentia illius de raptu monialis ab adole-

c. 46.

osvveid,

B. Paulus fcribens clamabat: ZJua

ytem €ur jue«

Ícente quopiam fa&to murmurarent ; compe-

*

Ícuit illos dixitq

3

ll

dicclzfs fmrtrem iuum ?

ue; Nolice, fxlü, nolite fic a-

O 3

gsre

Bibliotbete Manualis Concionatorice

Yoó

& Abulenfis afferunt , adverfus duos fratres

: gere, natn oflendam vobis , quia & vos duo

peccata facitis, unum , quia transgredimini

Moyfen & Aaron malignati füerant, dum illos

mandatum dicens : Nolite judicare; & non ju-

temére judicarunt, ac fi ex proprie ambitio-

dicabimini. Deinde, quia nefcitis certo ; fi

nis motivo, populo Dei dominati, in eumque

tyrannidem exercere voluiffent : Ideoque

In :Vito

usque hodie peccent & non poeniteant. Mul-

Pllf!lpl

toties enim peccatum fornicationis vidimus;

priusquam in abyffum deturbarentur, Moyfes

caufam fuam juftificare volens, inquit : In hoc

N

posnitentiam vero ejus, quam fecit oeculte;

[7 160

non afpeximus.

fcietis, quod Dominus miferit me, ut facerem

Vita Da- .

XXII. Abbas

Moyfes accerfitus, ut fenten-

univería , quz cernitis, & non ex proprio ea

e

e

Si confüeta hominum

trüm p.2. tianiih fratrem lapfüm diceret, advenit facco

corde protulerim

morte interierint , non mifit me Dominus.. Si

aréna pleno onuftus;rogatusq; quid ferret ?re-

autem novam rem fecerit Dominus , ut ape-

fpoóndit peccata mea; quz quoniam vix porta-

ie valeo , multo minus aliena portare poffum.

riens terra os fuum deglutiat eos, defcende-

Ybidem.

XXlli. Abbas Paftor interrogatus, qua ra-

rintque viventes in infernum , fcietis . quod

-

tionequietem inhoc fieculo & füturo obtinere

blafphemaverint Dominum.

XXX. S. Antoninus de d

uobuS fratribus",,S.Anmnin.

quis poffet? refpondit: Si in omni caufa dice-

ret : quisfüm ego? non judicet quemquam. ;

qui fervitio Dei cum fervore intenti eremum P- ?. tit. 2,

incolebant, refert, eos ad tantam perveniffe?- 8

S. Doro- - XXIV. Anachoreta quidam , (i aliquando

theus

featris cujuspiam fui lapfum cognovit,cum ge-

puritatem & perfe&tionem, ut fepe unus fü-

Boct g. mitàdixic: Heu

mihi; ille hodie; eg

f

p

per capite alterius fplendidiffimos viderit lu-

- dIDamnum.

cis radios, clara fupernz gratiz indicia. Acci-

: temere fra;

ditautem , quod tam fancti Patres illius foli-

Num. -m.'" XXV anria"

fotor Moyfis, quz

tteim füum propter uxorem /Ethiopiam judi-

tudinis, in qua demorabantur, illos inviferent;

unus ex duobus hisce fratribus monachum

caverat, mox leprz fupplicio caítigata eft.

Via Pa - XXVI. AbbasIfaac, quia fratrem quendam

quendam in die veneris ad horam tertiarum,

trum p. 2. temere judicaret,regreflus ad eremum, aban-

manducantem confpiciens , illum jejunium;

eloaditu cellz prohibitus eft. Cumque intel-

quod tunc haud fecus, ac fi przceptum fuif-

le&ahac càuía; angelus fupplex fa&tus veniam

fec, inviolabile effe cenfebat , transgreffum

péteret, refpondit angelus: Surge, ignofcit ti-

fuiffe, temerejudicarit. Qui, cum ad cellulam

bi DEUS, fe deinceps ne judices quemquam

füam reverteretnr , frater ejus natu major fo-

litos fuper ejus caput fplendores minime vi-

ante, quam fitjudicatus a DEO.

HEUET

Caffian. 1

"XXVII. Abbas Machetes faffu

S c[t; tria fuif-

dens, illum, an confcientia alicujus culpz il-

hg e

Jum redargueret, interrogavit, eo quod nullus

DT

fe , inquibus alios judicarit ac reprehenderit,

$. C. 80* |

fedinomnia tria paulo polt ipfammet incidif-

füper eum lucis radius fplendere confpicere-

tur! Qui rigidum circa fe ipfum examen in-

fe. Unde hortabatur unumquemque feipfum

tantummodo judicare , non autem aliorum vi-

ftituens, nihil aliud invenit,przterquam teme-

rarium illud judicium , quod de illo eremita

tam difcutere, eoequod manifeftum fit, iisdem

vitiis obligari monachum , in quibus de aliis

fibi formaverat; Intellexit ergo major natu;

illud temerarium judicium fuiffe caufar illius

judicare przíümpferit.

i:mzi b-

XXVIII. Senex quidam cumajuvene ipfum

fübtra&ionis gratize, juftam enim caufam po-

puíc. 19

tuit habere illi folvendi jejunii.

L

vifitante de (ratre quodam fini(trz famse inter-

XXXI. Invita S. Auxentii Presbyteri

Arþhi. Doliard.

co Ion.4.,

fogatet, ac nec

dum ab ea liberatus eflet ? eo-

9 Febr. r4.

! exclamaffet, vifus eft ftatim

mandritz, Bollandus de impio quodam ho-

que negante; O

à

s

e Calvariz iü

mine refert, quod , cum ab amico fuo rogare-

fol..572.

in ecítafi coram Chrifto in mo

1.2 Cil4-

medio latronum peadente con(iftere, cumque

tur, utfecum ad fanétum illum Archimandri

tam ad recipiendum falutis monitum conce-

accedere ad adorandüm Chriftum vellet ,

hanc ab angelo vocem audire : Ejicite illum

deret ; ille diabolico quodam inftindtu ab eo

alienus, non folum non fuit perfuafus, ut iret,

foras, quia Antichriftus mihi eft; priusquam

enim ego judicem , ipfe fratrem fuum judica-

fed etiam eum coepit maledidlis inceffere, &

irridere,eum vocans impoftorem.Cumque ni-

vit. Itaque cum ejiceretur , pallium ejus in

janua hazffit ,

ftatimque ex fomno & ecftafi evi-

hilominus ambo ad fan&tum virum Dei accef-

lih o

hoc

fiffent, ab eodem furba cum charitate accepti

;

ilans narravit omnia fratri, adjecitque,

p

allium divinam proteGionem (ignificare ,

fuere ; veruntamen illum, qui incredulus erat,

6 12,

ne verbo quidem affatus eft, propter quod is

,

quao

b judicatum fratrem privatus fuit. Qua-

re feptem integris annis a

confortio humano

ab inderecedens, pluribus rurfum maledidis

B. Auxentium iníectatus eft,ut qui gloriz cau-

P

ane, & tecto abítinens , orationi vacavit;

donec iterum Chriftum in monte Calvariz

fa, & non virtutis, quidquam faceret. At vero

LJ

quamnam fuüz hujus temeritatis poenam re-

vidit palliumque recepit

Mum. 16.

xXIX. Difpofüit olim

divina juüitïa fevere

tulit? Nimirum in itinere obvium quendam

Caftigare Core, Dathan & Abiron; quodnam

filioram füorum habuit , qui veftem fibi lace-

rans inconfolabiliter plorabat, a quo cum fle-

vero fuit illud füpplicium , quod illis ccelitus

$mifit ! Dirupta eft terra fub pedibus eorum, &

tus fui caufam interrogaret; neque is eam pan-

dere auderet , tandem Patris importunitate

aperiens os füum, d

evoravit illos, defcende-

vi&us dixit, filiam ejus fortiter a dazmone

runtque vivi in infernum. "At vero quonam

vexari. 'Tunc ille ftimulo motus conícientias

hzc inaudita , & a principio mundi ad illud us-

Pramm

nquam pra&ticata pcena colli-

copit faciem fuam percutere, & vellere capil-

que tempus nu

losfuos, & magna voce clamare: v& mezine

|

lorii "

mavit, ut fcilic

et prafciti illi vivi in infernum

j lþ' c., ;;'

commigrarent?

Nimirum poena ipforum cul-

credulitati ! Cumque ad poenitentiam redu-

Qus, ad fanctum Dei virum recurrere , &

p& condigne refpondit.

Ipfi namq. ut L yranus

erroris

Tuulis LXXVIL . Srudicium temerarium.

"

erroris füi veniam poftulare moneretur, hic

tatus, & orationis exercitio plurimum dedi-

bona aliorum confilia fequens; fuübito filiam

tus, qui tamen ad contemnendum alios, eo-

fuam a fpiritu maligno, fe vero, ab ejus ma-

rumque a&iones finiftre dijudicandas; pronus

lignitate liberum effe fadtum, expertus eft.

& facilis fuit. Hic igitut poft mortem amicis

In vit. $.-

XXXII. In vita S. Philippi Nerii fcribitur,

fuis apparens dixit, quod,tametfi ob conferva-

Phi"pc *

quod Àn. 1559. adverfus vifitationem feptem

tam virginitatem, multasque effu(as lacrymas

Ner. ll -!.

eccle(iarum,quas illeinftituerat,quasque cüm

in falvo effet, nihilominus in purgatorio gra-

€. 16.

ingentihominum concurlü ad hzc usque tem-

viter arderet, ob nimis pronam alios judican-

i

pora feria j. poft dominicamSexagefimz, ad

di, & contemnendi confüetudinem. :

E

N

declinanda bacchanaliorum pericula, patres

XXXV. Idem Author aliud quoddam val- tbidem

congregationis ab eo inftitutx continuare

de peregrinum narrat vinditz diving in fini- l. 2, c, 7o.

folent, fz'va füfcitata fuerit perfecutio, fiqui-

ftre judicantes exemplum; fibi namqueamul-

dem arguebant eum, quod ex fuperbia, tanta

tis Ícriptoribus, quos nominatim fpecificat ;

populi multitudine congregata, totius urbis

relatum fuiffe dicit, quod, an vere;ut (cribitur,

&

acciderit, prudentis lectoris fidei arbitrandum

S Antonin,

oculos ad fe niteretur convertere, crevitque

D. tit a,

hic perfecutionis ftrepitus eo usque, ut ad vi-

relinquo. Margaritha enim olim Hollandiae

carium fümmiPontificis in alma urbe rumor il-

comitiffa pauperculàm quandam fceminam

1 d

le tandem pervenerit, qui malevolorum fer-

duobus infantibus, quos uno partu enixa fue-

monibus permotus, Philippum accerferijubet

rat,onuftam videns, eam illos ex adulterio ge-

& accedentem acrius his verbis objurgat: Non

nuiífe temerejudicavit;& tanquam adulteram

te pudet;inquit;)hominem;qui mundi contem-

publice calumniata fuit.Quz calumniam hanc

ptum profiteris,ut auram popularem colligas,

fibi injuftam cum dolore audiens, comitiffz

tanta ftipatum turba per utbem incedere;tibi-

refpondit: Ego tamet(i pauper & egena fim,

que his retibus ecclefiz dignitates aucupari.

mulier tamen füm boni nomínis & honefta,

At vero quemnam res hzc tandem finem ha-

neque hujus mihi injufti criminis vel mini-

buit? Nimirum Przlatus ifte, prout ei predi-

inum conícia, ac proinde Deüm obfecro, ut ad

Gum fuerat, intra quindecim dies miferabili-

innocentiz mez tutandz teftimonium circa te

ter mortuus occubuit, ficque perfecutio ceffa-

difponat, ut tot filios unico partu enitaris ;

vit. Sandique viri Dei bona & recta intentio

quot fünt dies in anno. Nec diu füfpenfüm eft

omnibus per figna miraculo(à manifefta evafit.

jufttum Dei judicium, quia in hujus temerarii

tib. 56

. XXXIII. Michol regem conjugem füum

judicii poenam poft non multos menfes, tre-

centos fexaginta quinque filios unico genuit

Reg. c. 6.in proceífione folemni coram arca faltantem

V. 16,

videns, defpexit eum in corde fuo,hisque pro-

partu, qui omnes vivi fimul ab Ottone epiícos

brofis verbis & convitiis eft aggreffa : Quam

0 facri baptismatis undis abluti fuere.

gloriofus bodie fuit rex ljrael , difcooperiens [e ante

XXXVI. Celebre quoque eft, quod S. Gre- $. Greg. t

ancillas férvorum. fuorum , &9 nudaius eft, quaft fi

zorius in dialogis fuis de Totila recenfet, qui ? Dialog.

nudetur unus de [curris? Ectamen conftat, quod

5. Catlium fanétitate infignem, in vultu rubi. * 9:

omnes SS. Doctores hanc (olam Davidis aQio-

cundum nimis effe cernens, ruborem hunc a

nem omnibus vi&toriis & triumphis ab inimi-

nimio vino potato procefliffe judicavit; Deus

cis füis reportatis generofiorem effe afferant.

autem fervifuüi caufam tueri volens, difpofüit,

Unde celebris illa Gregorii Magni fententia:

ut dzmon Ícutiferum ejus ingrederetur, qui

, Dofand.

Ego David plus faltantem ftupeo, quam pu-

cum a fancto epifcopo miraculofe a tartareo

.a fer

gnantem. Advertendum eft autem, quod fü-

hoc hofpite liberaretur, Totila judicium füum,

. fol. $^

bito condignum Michol uxorem fuam , eum

quod de viro DEi temere formaverat, agno-

].2 Cl

vit & damnavit.

irridentem, exceperit füpplicium, fiquidem

j

fterilitate punita fuit, quz illo tempore in po-

XXXVII. B. Dorotheus hiftoriam adducit S. Doro:

in vitis Patrum contentam ; aft priusquam theus

pulo Dei manifeftum erat divinz maledidtio-

nis indicium ; unde facer textus, poftquam fi-

eam commemorare incipiat, hzc pramittic etm« 6«

niftrum hoc Michol judicium retulifTet, cen-

verba: Cur Dei judicium nobis ufurpamus?

feftim fübjungit: Jgitur Micbo filie Saul non eft

Quid ad nos de creatura ejus ? nonne contre-

natus füius usque in diem mortis fJae. — Porro in-

mifcere debemus, cum id, quod magno feni

?9

Lib. 2,

ü

Reg.c. 10 comparabiliter major poena fuit, quz Ammo-

illi acciderit,audimus?Qui cum audiffet,quen-

& c. 12. nitisimmiffalegitur, ob judicimm quoddam fi-

dam ex fratribus in fornicationem incidiíTe,

n

j

$Y.29. niftrum,quod delegatis Davidis formaverant,

dixit, o quam male egit. An nefcitis, quam

dum eosdem regionisAmmonitarum explora-

horrenda res de ipfo narratur in libro fenio-

H

L

tores effe cenfüerant. Quid vero regis legatis

rum? . Nam angelus fanctus animam illius,

intulerint, notum eft omnibus;quia contra jus

qui peccarat, cum jam ex hac vita migraffet,

e-

entium miniítros publicos peíffime tracta-

ad fenem hunc detulit, & ait illi: Ecce quem

runt ; David,licet de manfuetudine fua gloria-

judicafti, vita fun&tus eft, quo igitur animam

ri non dubitaric, dicendo: Memento Domine Da-

ejus jubes deferri? ad coelorum regnum, an

Q»

vid, &9 ommis manfuetudinis ejus : nihilominus

ad poenas zternas? Moxque idem San&us

(s

adeo atroci poena mulc&tavit, ut atrocior in hi-

finem ,

uem DEUS in feniore hoc, quans-

ftoriis tam facris quam profanis ha&tenus nun-

tumvis fanQo, fed ad finiftre judicandum

t

quam lecta füerit, nec legetur deinceps.

proclivi habuit, interpretari fatagit, dicenss

Y

Pratum

XXXIV. In Prato florido legitur, quod in

Quid quzfo aliud innuere feni volebat ange-«

r

florid. p.». regno Lufitaniz juvenis quidam fuerit in re-

licus fermo, quam hoc? Quoniam tu jam

l^

Judex ac cenfor es juftorum, fimul & pecca-

s

L p 37:ligione confpicuus, multisque virtutibus do-

torum

a

5

112

Bibliotbece . Manualis . Concionatorias

foidi

torum, quid fieri jubes de hac mifera anima?

fa&a in meliorem partem excufaret, vel in-

^

cenfesne mifericordia dignam an poena & cru-

terpretaretur.

e

VII.

ciatu? Qua quidem horrenda vifione adeo per-

culíus eft fenex ille fanCtiffimus, ut reliquum

EXEMPLA PROFANA..

vitz fuz tempus, ingemitibus & lachrymis, in

Ocrates, fi occafio fe offerebat, de re- Laert. 1. 6.

I.S

innumeris erumnis,& laboribus egerit, Deum

bus ad fe non pertinentibus judicandi,

affiduis precibus fatigans & pulfans,ut veniam

dicere folebat : Quz füpra nos;

nihil ad nos.

"

cum !Elian.l,c.

tanti fceleris & erroris concederet. Ad pedes

II. Hyppomachus pugillandi magifter;

itaque angeli fe profternens, veniam petiit de

quidam ex ejus difcipulis fpecimen artis ex- "

culpa,moxque ab eodem audiit : Ecce oftendit

hiberet, ideo populus ei applauderet, virga

tibi Deus,quam

rave fit, proximumjudicare,

eum percuffit dicens: Si bene te geffiffes, non

hi

j

us rem hanc commiferis.

hi te collaudarent; quo diCto innuere voluit,

ne poíthac amp

Vitlrc, XXXVIII. Hoc ipfo temerarii judicii op-

eos,qui bene aliquid gerere, ideoque laudari

7.n.10. probrio, vituperio daemon nos onerare fata-

cupiunt, id non a plebe, fed a magiftris i

r

Ttil

git.Quemadmodum ex vita colligiturS.Mariz

lius artis exfpectare debere.

Magdalenz de Pazzis Carmelitanz, cujus fan-

.. Ili.Appelles tabulasa fe pi&tas ante domu

tn Langius in

Polyant.

G virginis (iniftrum ut in fororibus fundaret

exponere, hominumque de iis judicia audire

fol, 617«

conceptum, ejus affumpfit figuram ; & quiain

folitus, cum aliquando futor quispiam crepi-

das non rite factas diceret, patienter retulit.

pane & aquajejunare folita erat, impoftor cu-

Mant

linam ingreditur, &in coquaz abfentia partem

Ubi vero etiam de crure aliisque membris

-

carnis &lebeteaufert,moxqueobvius cuidam

judicium ferre coepit , indignatus profpexit,

difC. l lF

moniali grave przbuit fcandalum ; nec mora,

dixitque : Sutor, ne ultra crepidam.

mox enim rumor facti per totum vagari cce«-

$. VIIL.

pit monafterium ; aft ferpends maligni difcoo-.

ITUDINES.

pertum fuit ftratagema; fiquidem eoipfo tem-

PSIIM'IL

$

Qualitas.

pore fan&tam in domo capitulari pro commu-

nione facienda fuiffe,Jcompertum fuit, Alia pa-

L$

Icut difficile aliquem füfpicatur malum, S.Chryf. f.

riter vice eandem diabolus affumens formam,

qui bonus eft ; fic difficile aliquem fu- fuperMatt,

huthot

tempore nocturno res abftulit aliquas come-

fpicatur bonum, qui malus eft.

i.

ftibiles; fed & ex novitiz cujusdam relatio-

.. II. Sicut bonus & probus uvz le&tor ma- . Climac.

lon.:

tura acina comedens, acerba legere nunquam &tracu 16»

$5

ne,omnes certificatz fuerunt forores, fanCctam

toto illo tempore, quo dictum furtum memo-

patietur ; ficgrati & probati viri animus,quot-

ton.;

rabatur admiffum , nun

quot in aliis virtutes infpexerit, ftudiofiffime

profa

quam ex noVitia;üs

lj

oratorio egreffam fuiffe.

notabit ; infipiens vero

qucrelgs defectusque

Manfi

XXXIX. S. Henricus imperatbr communi

perfcrutabitur.

7

III. Sicut co

lumna in templö fi fteterit re-

S. Chryf.

dlïfc.zy n.6,

confen(u virginitatem perpetuam coluit cum

0. 18 ad

imperatrice Cunegunde uxore fua, & nihilo-

&a accepto pondere amplius Confirmatur, fi

P

autem modice obliqua fuerit, accepto pon-

minus non una, fed vicibus trinis, ex conjugis

thoro quendam exire vidit in forma militari,

dere non folum non confirmatur, fed amplius

unde & finiftrum formare coepit conceptum ;

vadit ad latus; fic & cor hominis, fi rectum

Manf

fed damonis, qui ut malum de fancta judi-

füerit, videns opera viri alicujus jufti, autau-

dií.1a

cium fufcizaret,diCtum habitum induerarillu-

diens, per do&trinam fapientiz ejus amplius

confirmatur; (i autem fuerit perverfum cor;

fionem fuiffe, tandem didicit; quandoS. con-

jugis innocentia miraculo probata eft.

videns opera viri alicujus jufli, aut audiens,

VI.

"

non folum non confirmatur, fed magis ad in-

EXEMPLA DOMESTICA.

vidiam excitatur, & magis pervertitur,

Ribad.l.1.

I'

^

; Ignatius, íi quod alicui fociorum alie«

IV. Sicut corpora mali hamores, quidquid S. Doroth.

s

.—l

^* num vitium in communi fermone ex-

cibi fümpferint, quodammodo perimunt; fic. 9&t. 16.

Vittuïc. 6-

cidiffet ; vel elevabat fa&um, vel excufabat

animz male difpofitee unaquaque res, quarm-

vis bona & utilis, fuo vitio nocet.

animum & voluntatem. Quod (i rei atrocitas

excufandi,minuendique omaes aditus przclu-

V. Sicut ftultas eft, qui equum empturus 5rneca

non ipfüm infpicit, fed ftatum ejus & frena ; P* ^*«

deret, eo perfugiebat: Noliteante tempus ju-

dicare. Deus folus intuetur cor. Domino fuo

fic ftultiffimus eft, qui heminem aut ex veíte,

quisque ftat, aut cadit. Cum graviffime: ego

aut ex conditione, quz veftis modo nobis cir-

quidem certe hoc non feciffem. Utillud Do«

cumdata eft, zftimat.

mini preceptum penitus in ejus animo infe-

VI. Sicut phantafia in coelo leonem, fcor- Engelgr.

diffe videretur: nolite judicare, & non judica-

pionem, variaque fpectra effinxit, cum fintlu. to 1,.Dom.

bimini: nolite condemnare, & non condem-

cidiffimz conftellationes ; ita plerumque ho- PoftPent.

Hinc ób confuüetudinem hanc S.

mines fceleratiffimos judicant eos, qui lucent ?* ?*

S Jon

Lanciz.op, nabimini.

lima

10,c. 20. Patris fuüi natum domi noflrz proverbium

tanquam ftella firmamenti.

D. 240.

fuit, ut, fiquid vel fimpliciter dictum aut fa-

VII. Sicut per vitrum rubram aut flavum !dem f. 3.

$ 10,

lf

&um credebatur, interpretationes Patris voca-

profpiciens, omnia Judicat rubra aut aurea ;

dif, 1

rentur, quemadmodum Ludovicus Go

ita pro affectione animi de aliis judicamus.

LT

anal-

vus apud Lancizium teftatur.

. VIII. Sicut cucurbitz, quod in carne de- Staplet. in

Idem

II. De B. Aloyfio ad probandam ejus fancti-

terrimum eft, ad fe trahunt ; (ic improb

orum Dom. r.

opufc. I9.tatem auditoresRoteRomanz inter alia etiam

P

animi deterrima quzque cogitande & fufpi- "

cando ad íe crahunt.

W. 165* hoc afferunt Pag:31. quod aligrum dicta vel

IX.

Tituus LXXVILL.

Sfudicium temerarium.

271

'TX. Sicut; qui impetigine laborat, perpe-

ftudet, eique compatitur ; & fi defe&tus non

Ibid;

tuum aftridtum de(iderat ; fic quovis pravo

fint publici, eos pro viribus celat. Si vero fint

defiderio affectus idem alteri affricare cupit;

incerti, male de illis non judicat, quia charitas

La M.

ut vel aliorum malis quafi fimilibus fe oble-

operit multitudinem peccatorum.

G&et ; vel fua mala ex aliorum comparatione

- Damnum.

juflificet, aut communione alleviet.

XIX. Sicut magna utique & omni feveriffi- s. Bern.

Toig.

X. Sicut algent vifícera, cum naturalis ca-

mo fupplicio digniffima arrogantia foret, fiSen.to. 4.

E äüm'l'c'

lor ad externa corporis membra diffunditur;

fübditus aliquis regi, in throno fedenti, &f. 27

fic circa alienos defectus notandos ideo folli-

diademate regio redimito, fceptrumque in

citi fümus, quia noítra negligimus.

manibus ferenti, coronam & íceptrum vio-

XI. Sicut ii, quibus domi nullum eít nego-

lenter eriperet, hoc autem facitomnis ille; qui

tium, in foro obambulant ; fic qui in explo-

proximum de occultis cordis füi cemere judi-

randa vita fua negligentes fün

cat; audiamus eundem S. Bern. id clare his

dicanda curiofi funt.

b in aliena ju-

verbis dicentem: Quando tu judicas, accipis

ibid,

. XII. Sicut venti illi omnium fünt moleftif-

Íceptrum de manu Dei, & ifteeft modus prz-

1 Lingitsin

fümptuofüs, & huic dicit Paulus : 7à quis es,

s olyimt

fimi, qui pallia nobis avellunt, fic illi quoque

I &tj

homines, qui temere judicant, & fecretiffima

qui judicas alienum feroum , quia Domino [uo. fZat,

Ícilicecjudicare fibene vel male facit, quia ti-

4

violenter expandunt, merito prz.csteris

;

odio habentur.

bi non eft datum judicare, fed poteftatibus in

Mant

XIIL. Sicut qui infirmum habet palatum;

hocmundo perjuftitiam, & Deo füper omnia.

)

difc, 1.n.4. omnisque cibi patitur inappetenuiam, omnis

XX. Sicut deficiente ftomacho calore na-

cibus, quantumvis fit delicatus & fapidus, illi

turali ad cibum digerendum requifito, quan-

infulfüs & in(ipidus effe videtur; ita quoque;

tumvis cibus delicatus & fubítantiofüs fit;

ut S. Chryfoftomus ait : donec inter nos ma-

illum tamen in bilem, & malos humores con-

levolum gerimus animum, & vox audita no-

vertit ; econtra ftomachus vigorofus alimen-

bis aliter fonat, & ipíam faciem corrupta

tum coeteroquin crudum & noxium in bo-

X yt f

. lüperMatt,

mente afpicimus.

nam transmutat fübítantiam : ita quoque in

Authoe

XIV. Sicut difficile aliquem fufpicatur ma-

caíu praefenti afferere poffumus: nam anima

$ Qimit.

imperf.

lum qui ipfe eft bonus ; (ic difficile aliquem

charitate ardens, licet actionem quandam

hom. Bo

füfpicatur bonum; qui ipfe eft malus.

proximi fui fecundum exteriorem apparen-

p udute

8.Bonav.

j

XV. Sicut non videmus aliorum cogita-

tiam malam videat, attamen non cogitat ma-

tom. 7. de tiones, ita nec intentiones eorum, quare hoc

lum, quia charitas operit multitudinem pec-

(

catorum, convertitque in virtutem, quod

prof.relig. ve] hoc, fiat; Unde quidquid aliquo modo

ii poteft 'excufari, femper ad meliorem par-

oculo vitium efle videtur, excufat actionem

illam, eandemque re&a cum intentione fa-

[

tem interpretemur, fi volumus tranquillum

cor nobiscum habere, & cum aliis, & alios

&am fuiffe, interpretatur ; at vero qui ani«-

flhO' TEM

non turbare, & Deum non offendere, quia

mam depravatam; & cor malignum, ac cha-

.

fiepe iudicamus malum effe, quod in fe non

H

ritatis expers habet, aCtus quoque revera vir-

eít malum.

tuofos finiftre interpretatur. UndeS. Augu- S.Aug. to.

Man(i

XVI. Sicut ex eodem pulchro, venufto, at-

ftinus iaquit: Maxime hi temere judicant de 4: de íerm,

)om, in -

difc.1.1.7. que odorifero flore mel colligitur, fuave & fa»

incertis, & facile reprehendunt, qui magis

*

3

montel, 3.

lutiferum, necnonvenenum amarum & mor-

amant vituperare, & damnare,

quam emgn.

)

tiferum. (Quz tanta rei hujus differentia ;

dare, atque corrigere.

e 1.

)

forfitan in flore confiftit? nequaquam ; fed

XXI. Sicut quando radix arboris alicujus Manfi

I-

totum penes animalia, quz iis infident , eft

vitiofa eft, videmus per experientiam, quod 9/fe-1«n.3

diícrimen ; apis mel fugit ; aranea vero virus;

humorem fuum vitiatum in ramos & germi-

d 5. Dorotl.

quia aranea eft. Ita quoque homo virtute &

na transmittens, malam qualitatem iilis pa-

cd l6v

charitate przditus, omnia, quantumvis ap-

riter communicet. Eadem quoque-ratio eft

parenter mala, in meliorem interpretatur

cordis, & mentis humanz, quando enim hxc

veneno odii & averíionis erga proximum

$eneta

partem , aut indifferentia reputat, aut judi-

cium füfpendit ; quia fcilicet, ut Apoftolus

füum eft obnoxia , quidquid hic boni opera-

,

Me

tur, defectui adícribitur.

inquit, cbaritas non cogitat malum , dilizentibus

3Deum omnia cooperantur in bonum, etiam pecca-

XXil. Sicut, (i quis folem, authorem te- S. Chryf;

nebrarum exiftimat, (ibi, non illi detrahit; hom. 88.:

ta, ut gloffa fübne&tit, Contra vero cor ma-

lignitate plenum , femper ad malum inclina-

ita, qui bonos homines, pravos judicat, fibi

jogdit

tur, licet a&tio proximi indifferens fit, dicen-

non illis nocet.

XXIII. Sicut modicum

tÜ hDOm.

te fcriptura: lmpii autem replebuntur malo.

fellis aut abfinthii $. Doroth.

p[)fl P ?Dt-

XVII. Sicut contrarius eft ignis aquz ita

totum vafculum melle plenum corrumpit ; do&r. 16.

S. Toan.

)[5 h

Climac.

uemque velle judicare, repugnat illi, qui de

ita modica amaritudo mentis, qua judicamus

£t« IOe

uis peccatis vult ex animo poenitere.

proximum pro ftatu mentis noftrez, totum

Manfi

yinfh

XVIII. Sicut qui imaginem Chrifti inluto

proximi bonum corrumpit.

*

diíc, 1 O,

jacentem invenit,reverenter eam levat.lavat-

XXIV. Sicut ftomachus morbo vitiatus , Senec, 1.5,

)

^. 8.

t;

que, & in luto nequaquam manere permitti

& bilem colligens, quoscunque accepit ci- de benef.

; S!apleþ lt

eodem modo, qui veram charitatem habet, &

bos imtnutat, & omne alimentum in caufam

otr. f«

proximum noftrum, qui eft imago Dei, non-

doloris trahit ; ita animus coecus, quidquid

nunquam defeGui vel vitio alicui manifefto

illi commiferis, ad onus füuum &

| [,9'

& occafionem miferis facit..

pcrni—cicmy

immerfum effe deprehendit, illum corrigere

P

$. IX.

u

114

*Bz'bliothecæ Manualis Concionatoriee

quicunque humanaru

m S. Laur.

$. IX.

predari videtur ;

Juft.de vit,

mentium affuefcit arcana perquirere.

Ipfi

folitar.c.3e

AXIOMAT A.

foli hominum cogitationes, ficut notz Iunt;

d

erne

$. Doroth. L. Uia Deun fugat judicium temerarium ;

ita judicandz ab illo. Hinc idem S. Bernar-

Sen. tome

ferm. G.

dinus ait: Judicis injuria eft, (i ante ejus ju-

2, ÍGf. 145

nam, tefte S. Dorotheo, tanto quis-

que ad Deum proxime accedit, quanto ma-

dicium a fervo procedat fententia. Sed no-

a. [ C' 2.

tandum eft, quod talis judicii ufürpatio tan-

gis in amore, & benevolentia chriftiana pro-

ximo füo adhzferit. Docet vero experien-

to gravior eít, quanto fümmo judicio judi-

$ Ephren

candi authoritas ufürpatur. Quibus accedit

tia, quod, dum quis male deproximo fuo ju-

9- S. Laur.

to,' 5 d

dicat, manifefte per hoc indicet, fe ab eo ef-

S. Laurentius Juftinianus dicens : Hinc qu

daJuft lib.

timreD

fe averfüm , alias enim non tam facile fini-

rundam przfümptuoforum eft redarguen

e anime

ftrum de eo formaret conceptum.

temeritas, qui nedum proximorum opera di-

"

interítu,

S. Donav.

II. Quia peftis occulta e]j at S. Bonavent

uUe

fcutiunt, verum etiam alieni córdis fe faciunt

in ftim.

raait, fed graviffima, qux Deum fugat, &

judices. Volunt quippe judicare, quales fint

$ Doto-

amoris

fraternam lacerat charitatem ; peftis enim

hominum cogitationes,

quibus ducantur af-

C. IO.

fe&tionibus, qua intentione operentur, quoe

theus fett

eft venenum quoddam occultum , quod ad

f

cordis regionem ferpendo, vitam homini eri-

ve fpiritu moveantur, quod omnino non i-

cet, cum nemo fcire valeat, quid agatur in

pit, vita autem animz in charitate confiftit,

quia qui non diligit, manet in morte, ac

homine, nifi fpiritas hominis, qui in illo eft,

quamque períxpe contingat, quod fibi ipfi

proinde .judicium temerarium venenum

quoddam & peftis eft, quz charitatem ex-

ionotus fit. Divinam in fe tales reflectunt

authoritatem, quz interiorum fola eft capax,

tinguit, quam proximo debemus , quia fra-

ternam lacerat charitatem.

dum intentionum cogitationumque abdità

penetrare poffe fe putant, De his legitur

S.Thomas lL. Quia mater contemptus C5 detvattionis eft ,

fic : Ambulabant in tezebris, ficut in meri-

ap. Manfi & de contemptu quidem teftatur S. Thomas

dic.s.n 8 dicens : Ex hoc, quod habet aliquis malam

die. . Porro, quemadmodum in meridie, ita

illi in tenebris ambulare dicendi funt, qui

opinionem de aliquo, & absque fufficienti

caufa injuriatur ef, & contemnit ipfum in

mentium!'proximorum profunda confilia cu-

riofa inveftigatione perluftrant, Et ex hoc

mente fua. Nullus autem debet contemnere

proximum , vel quodcunque nocumentum

judicia temeraria contingentes, in no&te igno-

rantiz ambulantes; meridiem fe afpexiffe ex-

inferre, absque caufa urgente, quia hoc eft

contra charitatem proximi.

De detractioge

ultant. Opus enim malitiz implet extremz;, $. Chryf.

$Drnz

vero S. Bernardinus dicens: Decimus fru&tus

dum falía proximo opprobria affingit & cri- ho- 42. :n

Mif

S. Bern,

dpnf

Sen. tom.,

(ícilicer judicii temerarii) eft detractio, nam

mina, & invadit magjiítri locum, cum non a.

|

A4- ferm.

fit dignus tenere difcipuli.

tale judicium temerarium radix eft, & fomen-

V.

14.63.

tum omnis detraCtionis.

uia etiam fama , cui judicium plerumque Terul.

C venee

innititur, fallaci[[ma eft;

uti Tertullianus indi- Apol.c 7:

IV. Quia diaboli fetus efl, ut qui ho

cavit dicens: Natura fame omnibus nota"

1CI,.

ld. di

num quovis feculo ín univerfam humanam

eft ; nam juxta Virgilium fama maium, quo non

19, 1 h |

progeniem transfundere molitus fuit ; pro-

aliud «elecius ullum ; cur fama malum ? quia

$. Aug.

pterquod S. Auguítinus in epiftola quadam

ita Ícribit: Qui timetis Deum, mementote,

velox ; an quia plurimum mendax ? quz ne

to. 2, €p,

23 7*

quod ait Apoftolus Petrus, quoniam adverfa«.

tunc quidem , cum aliquid veri affert, fine

vius «e[ler diabolus tanquam leo rugiens circuit,

mendacii vitio eft, detrahens, adjiciens, de-

mutans de veritate. Quid ? quod ea illi con-

querens quem devoret ; quem non poteít devo-

rare, feductus ad nequitiam , famam ipfius

ditio eft, ut nonnifi, cum mentitur, perfe-

veret. Fama, nomen incerti, locum noa

inquinare conatur, ut, fi fieri potefl, oppro-

briishominum, & malignarum linguarum de-

habet, ubi certum eft. An vero famz credat,

tractione deficiat, & fic in ejus fauces ruat. Si

nifi inconfideratus ? quia fapiens non credit

incerto.

autem nec famam innocentis maculare potue-

ä

VIIL Quiaincertume[?, quem exitum babitura fi3 Clim.

rit, hoc perfüadere tentat, ut per malevolas

vita bominis.

Hinc S. Climac. reflectens fe ad 7- 16.

füfpiciones de fratre fuo judicet, & fic ab

Mmh, A7l

illo implicatus abíorbeatur.

illam mutationem, quz in Juda & latrone in

LT

V. Quia turpiter fallit; uti Deus ipfe per

breviffimo tempore vi(a fuit, ita (cribit: Quin

& hoc attende, & penitus abí(tinebis a judi-

Jer. c17. Jeremiam indicavit dicens : Parvum eff cor

V. 9.

omnium, 69 infcrutabile : quis cognofcet ilud? Ego

cando, (i quem videris peccantem ; Judas in

Dominus fcrutans cor , €9 venes probans. Quis

collegio difcipulorum erat, latro vero in nu-

mero homicidarum, & mirandum eft, quan-

igitur corda humana, illorumque (inum pe-

netrare, Deique jurisdictionem fibi ufurpare

ta rerum uno momento facta fit converfio.

In vita S. Philippi Nerii (qui corda penetran- viras.Phi.

prefumit, preterquam lucifer, qui temere

de f& gloriatus eft, dicens : Afcendam fuper

di dono pollebat, aliorumque obícoenam im- lipp. Nerii

puritatem ex folo fentiebat odore) legitur, « 3. c 8

altitudinem nubium, ero fimilis Altiffimo?

VI. Quia Deo gravem injuriam infert , dum ei

quod cuidam malam ejus detexerit;conícien«um. 28*

:

tiam, dicendo ei, quod peffimum faciei pra

S. Bern.. gloriam fuam aufert ; nam, ut S. Bernardinus

6 Medl L

tom. 4« dixit, duo fünt, quz fibi Deus retinuit, & fpe-

fe ferret colorem , ad peccatum alludens,

ferm. 28.

quo coinquinatus erat; hic autem feorfim fe

vhc.7. g

2. parte

&ant ad ipfüm folum, fcilicec gloria & judi-

cium, gloriam meam nemini dabo, judicium

fubducens, cum in corde fuo compunctionis

principali,

dle-

dedit ei Pater facere.. Atqui Dei gloriam de-

actus ezcitaiïet., ad przfentiam $. Philippi

nuo

11$

Titulus LXXF H . gudicium. temerarium.

la,

üü-de Vit.

muo rediit, cüi tunc fan&tus vir dixit : Fili ,

cadant , tamen eadem pcena digni fant, uti

)litlt.c.g,

vultus tui mutafti colorem,jucundiorem enim

Chriftus S. Mechtildi revelavit , dum eidem

Bm,

refers faciem, quam antea, Idem $. Clima-

dixit, magni effe eriminis, cum homo judicat

& tom,

cus ibidem ait : Vidi , qui palam peccaret;

proximum füum , quem f injufte judicave-

fer, lh

& clam poeniteret, & quem ego utimpurum

rit, reus erit tanti fceleris, quant effet is ;

130 68

nequam damnaveram; jam apud Deum tem-

qui feciffer hoc malum , quod de alio judica-

perans & pudicus habebatur , cum per fin-

tur. Quod fi homo etiam fecit id, quod de

ceram emendationem Deum fibi propitiaffet.

eo dicitur, tamen qui nefciens intentionem

! Llll!'o

S, Ephrem. S, Ephrem quoque ita fcribit : Si tratrem pec-

facientis fecundum cor füum & fenfüm eum

'to. 3. de

u li,

timoreDei,

cantem afpexeris , & poftero die eundem vi-

judicat, tam reus erit ex ipfo judicio, quam

t a,

deris, ne ipfum peccatorem tecum reputes,

ille, qui rem ipfam perpetravit; & nifi pceni-

INUR

tendo diluat, fimili poenz , quam ille prome-

ignoras enim , an te abfente poft lapfum be-

ne operatus fit , & füfpiriis atque gemiti-

ruit, vqui hoc malum fecit , & ille ('ubjgcebjc,

bus Dominum placaverit.

D

$. X.

S. Doro-

X. Quia prior oita non nofc

[H4

tur hinc S. Doro-

M E

D I A.

theus ferm. theus in quodam fermone füo de hac eadem

L

judiciorum temerariorum materia füfe tra-

I;R

adicem tollere : quam quidem fat clare S.s.lA'ug. de

: .

Auguftinus indicat, cum dixit : maximeferm.Dom,

Gtans, alia inter monita hoc pariter ftatuit; fi

contigerit, üt deflectat, & labatur, undequz-

hi temere judicant, qui merita aliorum facilein monte,

fo tu noíti , quanta ille pertulerit prius, quo

reprehendunt ; quique magis amant vitupe-

certamine füaderit , aut quanto fanguine

rare & damnare,quam emendare & corrigere ;

-

maduerit ?* Fortaffe fieri poteft , ut error illius

quod vitium eft fuperbie vel invidiz.

coram Deo tanquam juftitia reputetur 5 in-

.Il. Propria peccata confiderare: Sic enim Chri- Matth, 7,

tuetur enim Deus agonem, & laborem illius,

ftus ipfe füafit, dum dixit: Quid vides feftu- V. 3.

& afflictionem, quam pertulit, antequam er-

cam in oculo fratris tui, & trabem in oculo

rorem illum & cafüm incurrerit, proindeque

tuo non vides? . Hypocrita, ejice primum

N

miferetur &ignofcit. Itaque Deus miferetur,.

trabem de oculo tuo. Et merito , nam , ut

& veniam illi preftat ; tu vero condemnas,

fapienter S, Gregorius dixit, qui femetipfumS. Greg. 1

& animam tuam perdis. lnde, quzfo, tu

prius non judicat, quod in alio rectum judi- 14 mor,

CO 15.

nofti, quam largas & uberes effuderit ille pro

cet, ignorat. Et (i novit forte per auditum,

quod rec&te judicare debeat , recte tamen ju-

füo delicto lachrymas ante confpe&um Do-

;S. Chyl

S.Bern.ap, mini ? Bene igitur D. Bernardinus ait: De

dicare aliena merita non valet, qui conícien-

0421

Maní(i

quo defperamus , fübito convertitur , & fit

tia innocentize propriz nullam judicis regu-

r anl

dífc.8.n.8. optimus; de quo multum przefuümpíeramus,

lam prebet. Hinc eft enim, quod infidianti-

deficit & fit malus, nec timor nofter. cercus

bus quibusdam & puniendam alteruteram

Tertul

eft, nec amor. Quid fit hodie quisque homo,

deducentibus dicitur : Qui fine peccato eft Joh. $, vi

i APOL 6 7'

vix novit ipfe homo. Sic agebat hzc confi-

veflrum , primus in illam lapidem mittat. 7-

an. ICl,

Ibid. difc. derans frater Bernardus de Quintavalle; S.

Ad aliena quippe peccata punienda ibant , &

19 1 4« Francifci focius, fcintillantes inftar -duarum

fuareliquerant. Quod ipfum egregie confir-

ftellarum habebat oculos.- Perque divinam

mayit fenex ille, qui a fratre rogatus, qua

revelationem intellexit frater Leo , ideo effe

cauía effet, cur affidue judicaret fratres mo-

ä

oculos ejus radiantes, quod, quidquid vide-

nachos ? refpondit : Quia necdum teipfum

ret, femper in meliorem partem interpreta-

cognovifti ; nam qui feipfum novit, fratrum

retur, & neminem afpiceret, quem íe melio-

vitianonafpicit. Idem medium fuadet etiam

rem non judicaret. Unde (iquem paupercula

$. Bónayentura dicens : Quandocunque ali- $. Bonav,

quid videris fieri , quod tibi difpliceat, ante- apudManfi

opertum videbat vefte; dicebat intra (e: Hic

patientius paupertatem tolerat , quam tu

quam judices facientem , primo refpicias te- Hfo 11« m

metipfüm , utrum in te invenias aliquid re- *

Bernarde ; (i pretiofam videbat chlamidem;

Hic forte füb vefte delicata melior eft

h

.

prehenfibile, quod fi inveneris, tunc in illo,

15 Clim.

tu füb tunica rüdi, Bernarde,

,/quam

in quo alium judicas, temetipfüm condemna;

Matth. 7.

X. Quiafuga illius ad.. g'udicem

Cbrz'/iüih COfi-

dicendo cum Propheta: £go fum , qui peccavi $

d gf» J0.

Vo Lo

ciliandum conducit , juxta illud Chrifti. pro-

ego qui inique egi , & non fis ficut hypocritá,

miffum : JNolite judicare , ut non judicemini : In

ui nunquam refpicit defectus füos, fed prz-

. quo enün judicio judicaveritis , judicabimini,

f

u

mit de fe, & condemnat alios, detrahit &

e

XL. Quia precepto cbaritatis proximi. ef? fumme

judicac , & vult videre feftucam in oculis

eontrarium : cum enim hoc exigat , ut proxi-

eorum, trabem autem, quz eft in oculo fuo,

e

je

mum ficut nos ipfos diligamus 5 nos autem

non confiderat; quem veritas reprehendit :

nihil magis optemus , quam utomnes de no-

dicens : Zypocrita , ejice primum trabem de oculo

(,

- ia

. bisbenefentiant, & loquantur , rec&te colligi-

tuo, €9 tunc perfpicies , ut educas fefiucam. de oculo

tur, graviter hoc prezceptum violari ab eo;

jratris tui. Hinc & S. Climacus ait: Quicun S. Climac..

M

Iacg.

')

ui proximi actioncs finiftre interpretari pra-

i

que fua ipfius vitia fine amoris proprii velogr. 1e.

num, "

umit.

accurate perfpexit , nullius rei alterius hu-

mangz curam füfpiciet , ut qui intelligat ,

. $, Mech. — XIL. Quia 69 ipfi autbori graviter. pernitiofum

& 166 7. eff boc vitiun: nam imprimis jufto Dci judicio

nullum .tempus ad füa peccanda deflenda

$,

fufficere, etiam(i centum annos viveret, vi«

fe

plerumque contingit, ut, qui alios judicant,

in eosdem defectus, quos aliis imputarunt,

deretque totum Jordanem in lachrymas ver-

!t

€adant :: Deinde vero , etiamíi in illos non

füm ex oculis füis defluere.

Qs

IH. Di«

R, P. Lobn. Bibi. Man. Tom. l.

Pa2

"

116

—Bibliotbece : Manualis. Concionatorie

$, Antotte

que id confirmans: Pr

ovenit, inquit, hoc ex

8, Greg. 1.

lL. Dileftio proximi: lta fuadet S. Grego-

citur ad alterum. Cum

p.2- tit. 2«

1, Hom. 4- rius dicens:: Sed quare hoc grave videtur no-

eo, quod quis male aff

9. $. 1.

enim qui

s contemnit a

lium, velodit, vel ira- ^

ia Ezcch. pis e(fe in proximo , nifi quia nec nos ficut

linvidet, ex levibus fignis opinatur

(cicur: ve

proximum, nec proximum confpicimus ficut

male de ipfo, quia unusquisque

faciliter cre-

nos ? Si enim nos ficut proximum afpicere-

;

le affectus

mus, nofira reprehenfibilia diftridte videre-

dit; quod appetit

quia igitur ma

ad alium appetit i

lli malum, prom

ptus eft ad

mus ; & rurfum , fi proximum afpiceremus

ut nos, nunquam ejus actio appareret intole-

cogitandum malum de eo.

I1. NNo[fe debet fundamentu

m buju

s malitie ; Nam Manfi

rabilis, qui fzpe fortaffe calia egimus. Idem

bonum nomen bo- difc.1.n.7e

roximus nofter jus habet,

$. Aug. - medium approbavitS.Auguftinus dicens : Non

namque famam,

tam apud nos, quam quem-

50 Staplet.

judicat perfonaliter , qui diligit zqualiter.

in Dom. 1.

Et ut bene difcurrit Stapletonus , ubi chari-

cunque alium exigen

di, modo malis füis, iis-

poft Pent.

ue manifeítis, & patentibus

actionibus cone

t, 2»

tas & mifericordia habitat, ibi frater non ju-

; illiitaque in»

dicatur. Lex fidelium mercatorum eft, ut

ceptu

m bonum non deftruxerit

33

dumabsq; conjectur

is & argumen-

focii fint non minus in damno, quam lucro.

juriamur,

contrarium ,

finiftrum for-

05

tis (üfficientibus in

Pf. 118- V. Hoc fit in tota fidelium focietate. 5icut enim

3«

mamus affectum; -

Atque ita charitatem, imo

charitas aliena bona facit fua juxta illud:

ebitores füumus, non ottene

& juftitiam, cujus d

Particeps ego füm omnium timentium te:

dimus; hinc Diony

*

fiüs Carthufianus fequens

atque ita multum lucratur ; ita mifericordia

De

ftatnit monitum : 51

cut tu grave damnum i

aliena facit, fratribus compatiendo juxta il-

apud aiterum ej

us famam, &

lud : Gaudete cum gaudentibus , flete cum

fers proximo,

ledendo , i

ta & apud te

flentibus,. Quod alibi oppofita fimilitudine

bonam opinionem

ipfüm ; quia non minus optat p

roximus apu

Dom.3.inconfirmat , dum ait: Sicut fluvius magnus

d alterum.

Vit :

Quadr.

pnes rivulos ad fe venientes

te zílimari probus , quam apu

G Ij

text 2»

& alie patens or

1

— MI. JNofe debet, quamdo gra

viter

peccetur pev Abulenfis

e

finu fuo excipit ,

& complectitur: Sicut ignis

do non ex cer. in c. 7.

omnia comburit, & in fe convertit; ita cha-

boc vitium , tum fcilicet , quan

te rationis dictamine , fed ex

affe&tu & cor- Matth.

ritas dilatata omnes aliorum actiones in bo-

roximus judicatur.

- Plenius

rupta paífione p

nam partem accipit, & ubi factum p'on po-

rem explicat Ab

ulenfis, dicens: Ad radicem,

teít , intentionem excufat.

dendum eífe. Hx autem

s- Allg- to.

IV. Intentionem occultam atten

dere : ham tefte

undederivatur, atten

am

ut plurimum tres

fant. Prima eft,

quando quis

decivit. $. Auguftino in diíciplina noftra non t

,talis namque alios fibi repu-

utrum pius animus irafcatur, fed

in fe ipfo malus eft

D'ei c.

3* quzritur ,

tat (imiles, difficile zftim

ans facto, ut quis ab

& Cim

uare iraícatur ?

Nec utrum fit triftis ,' fed

unde fittriftis? nec utrum timeat ; fed quid

iis' vitiis remotus

fity quibus ipfe imerfus hz-

i 1o,

ret, Secunda judicii temerarii

radix eft mali-

timeat? lrafci enim peccanti, ut corrigatur;

n

mere

gnitas atque odiur

, quod quis concipit con-

contriftari pro afflido, ut liberetur; ti

tra proximum a pa

ffione invidiz, contemptus,

periclitanti, ne pereat , nefcio utrum

quis-

ductus ; Talisenim velex

ue fana confideratione reprehendat. | Hinc

aut indignationis tra

leviflimis movebitur indiciis

ut quodcunque

Cafisn. 1. (C4(fianus quoque ait: Etiam ob hoc judicare

; quilibet enim

8.Cí 3. V.

de aliis, periculofum eft, quod ignorantes

de proximo formet judicium.

faciliter credit, quod appetit.

'Tertia radix in

go. infüt. ,..| eceffitatem, vel rationem, quz illi hzc,

gam quis de ma«

longa fundatur experientia ; q

in quibus offendimur, aut re&e coram Deo,

lis alterius habet actionibus,&

inclinationibus.

aut venialiter agunt, invenimur eos temere

d-credendum

& per hoc admitrimus non leve

'Tunc enim faciiicer movetur 2

judicaffe ,

malum. Unde Ariftot.libr. 2

Khetorices, (enes

S. Bern,

peccatum.

Cui etiam confentiens S.:Bernar-

füfpiciofos effe a-

tom.2. fer. dinus: Eft nobis , inqu

it, aliquod dubium ex

ut plurimum prz reliquis.

ftruit, quia majorem dejuve

nibus cx-pxcricmiä

14-2.€.5-jgnorantia principii ;

Nam principium boni

,tan

dem concludit

vel mali operis , eft intentio vel

voluntas ,

habent. Hisque pramiífis

Abulenfis in hzc verba: Pri

mz duz radices

unde cum incertum fit , quo animo vel qua

feíle perti-

intentione opus fit factum, temerarium judi-

judicandz malz fünt ,. quia mani

l CO[' 4

nent ad perverfita

tem judicantis ,

ícilicet ad

Y

II

cium debemus przcavere.

D

D

[]

& malum affe&um ; Nam

omnia froximi

optra bene inter-

pravum judicium,

Á Cttror

quod quis judicet,

alios malos effe, quia ipfe

Nüy,

4,in Cant. gretari : juxta ill

ud S. Bernardini confilium :

dicii eft. Quod vero ma-

itty,

Excuf(a intentionem, fi opus non potes, puta

malus eft, pravitas ju

la judic

at, quia mala cupit, iniqu

itas volunta-

P'olipfo

ignorantiam, puta fubreptionem, puta cafum

1deoiftis duobus modis judicare ,

feme

. Cor. 5.Ét monitum Apoftoli dicentis: nonne de iis,

tis eft ;

V. 120

er peccatumi eft. Judicare aut

em tertio mo-

qui intus fünt , vos judicatis?

uiaexperien-

do,

habet aliqualem rationem, q

S. 1 Xl.

tía przteritorum certi

ficat homi

nem aliqua-

&inquantum

ASCETICA.

liter circaea, qua contingunt;

caufat aliquam tertitudinem;

to

llic vel dimi-

þfimz'ä no[Je debet vadicem bujus vitii ,

quam

Quz do&rina

8. Doroth.

I]rz

S. Dorotheus indicavit dicens : Unde

nuit conditionem fufpicionis.

magua ex parte ex 5. Thoma d

efumpta eíl, S. Thom.

&o 6.

autem ifthzc patimur,

nifi ex eo, quod cha-

in hec

diítinguit 2. . q. 664

i:c.s

Qin

' ritate vacamus? nulla enim,

vel admodum

qui tre

s füfpicionis gradus

l

verba : Primus gradus e

-

ut homo ex levi« ?tt- 3:

]'ii

tenuis, & exigua nobi

s ineft charitas. Nam

licujus dubitare in-

9?

omnia fuffert ,

bus indiciis de bonitate a

charitas non cogitat malum

atum3;

cipiat; & boc eft veniale, &leve pecc

perti-

ac toletat, omnia credit. S. Antoninus quo-

Titulus LXXV II Sfudicium temerarium.

117

Attoy,

$ tt, h

pertinetenim ad tentationem humanam, Gine

$. XIi.

80 SI I.

qua vita ita non ducitur. Secundus gradus

eft, cum aliquis pro certo malitiam alterius

'CONCEPTUS PRZDI.

zítimat ex levibus indiciis ; & hoc (i fit de

CABILES.

aliquo gravi, eít peccatum mortale, in quan-

tum non efít fine contemptu proximi, Citat-

I.- Exl

oecä'üone thematis : JVolite julicare , &s. Deroth,

9o

n judicabimini : poffant explicari caufze,f. 6.

que gloffam, fequens fuggerentem confilium.

Si (ütpiciones vitare non poffumus , quia ho-

ob quas judicia temeraria vitari debeant: Ni-

lanf

mirum 1. Quia gravis per tale judicium com-

mines fümus , judicia tamen , id eít,. defini-

lt5

tas & firmas fententias continere debemus.

mittitur /luititia; nam ftultorum proprium eft,

tefte Siracide , cor in finiftra manu habere ,

Tertius gradus eft , cum aliquis judex ex

fufpicione procedit ad aliquem condemnan-

id eft , omnia finiftre interpretari. 2. Quia

gravis etiam per illud contrahitur culpa ; nam

dum, &.hoc direQte ad injuftitiam pertinet,

ut S. Dorotheus ait , omne fere peccatum

unde eft peccatum moxrtale.

excedit, ideoque trabi a Chrifto comparatver.

$. äiæ. in

IV. JNo[Je debet. primarium. fundamentum ,. &

ep. 5.

rationem , ob quam neminem. judicare temere opor-

3. Quia etiam fena per illud gravif/ima incur-

ritur, ut fcilicet in eosdem labatur defectus

te , quam quidem S. Hieronymus fequenti-

bus verbis indicavit : Non enim conícientiz

& peccata, qui judicant ;; qug pocna merito

latebras hominibus fcire, aut nudare permif-

graviffima judicari debet, Accedit, quod in

judicio coram Deo fit inexcufabilis , ut qui

füm eft, dicente fcriptura: Homo in facie vi-

det, Deus folus intima & fecreta circumfpi-

eadem agit, quz in altero condemnar. Vide

cit, fed manifefla eft vox Domini monentis:

Fabrum conc. 4. in Dom. 18. 'po(ï;,Pentec.

a fruGtibus eorum cognofcetis eos.

1I. Ex occafione thematis : INolite ante tem« x, Cor. 4«

Vita l. 3.

V. No[fe debet , quantopere boc vitium [peciali-

pus judicare: afferri poffunt aliz rationes , ob v. $

Abul(s

€. I$*

quas vitandum fit judicium temerarium, ni-

n

ter ab Zdl/ceta perfeGtionis fludiofo fit fugiendum 5 id

quod a $. Raymundo difcet, qui, cum plu-

mirum 1. Quia non lice ; cum hzxc poteftas

Matth,

ra alia monita vice teftamenti fuis filiis. &

foli Deo fit refervata. 2. Quia non decet: cum

.. filiabus fpiritualibus reliquiffet, inter alia fpe-

indecens (it, ut judicium ferat is, qui omnes

cialiter hortatus eft, ne quem unquam judi-

rei judicandz circumflantias necdum cogno-

carent, dixitque, hoc effe neceffarium ad ve-

vit: intentionem autem , quz potiffima «t

ram mentis puritatem , ut in omnibus Dei

a&ionum noftrarum judicandarum regula,

voluntati attenderetur,

4

.qui pmnia permittit

nemo cognofcere queat.. 3. Quia 710 expedit :

ad bonum finem.

cum ipfi plurimis vitiis obnoxii fimus, atque

adeo nos ipfos potius, quam :lios judicare

- W RRE RE EEE EEE o EEE i QUREESU RR RERREERRLURR

Vi.. ANo[fe debet. folidum 69 efficax medium ,. boc

grad. 10 ojtium effugiendi , quale quidem S. Climacus

debeamus, Vide Fabrum loc. cit.

:

fequentibus verbis perapte affignavit : qui ce-

IlI, Ex occafione thematis: 7u quis es , qui Jacob. 4; |

leres, nimiumque diligentes proximi delicto-

judicás proximum : poffunt afferri caufze , quae V. 13-

rum judices funt, hoc idcirco patiuntur , quia

ex parte folius judicantis fe habent. Itaque

nondum fuorum peccatorum fixam atque per-

quzratur, tu quis es? & refpondeatur 1.

fec&tam memoriam , curamque füfceperunt.

Homo reus : ergo ipfe judicandus, atque adeo

ä

Nam (i quis amoto proprii amoris velamine ,

nonnifi cum magna temeritate ac impudentia

mala fua diligenter infpiciat, nullius jam rei

affumpturus Judicis officium. 2. ZLemo ce-

n

ulterius in hac vita curam geret , id apud fe

cus : ideoque ineptus ad judicium de colori-

reputans, tempus fibi fufficere non poffe, quo

bus alienorum factorum ferendum. 3. £fomo

H

feipfüm lugeat, etiam(i ceotum annos vixerit :

/

fragilis : cui proinde merito dicatur illud pii

etiam fi Jordanem fluvium in lachrymas con-

lo

Aícetz : Stude patiens effe in tolerando alio-

ld

verfüm ex oculis manare confpexerit,

rum defe&tus , quia & tu muita habes, qux

L

Vil. . JNoffe debet & curare , wt non modo ipfe fi-

oportet ab aliis tolerari, Vide iterum Fabrum

milia judicia non ferat , fed & aliorum judicia for«

l enii)j.

titer fpernere addifcat , dicatque cum S. Paulo:

j

IV. Ex occafione thematis : INo

lzte midicare Joas, 7.

d

V. 3-

1. Cor 4: Mihiautem pro minimo eft,uta vobisjudicer,

fecundum faciem , fed juftum judicium ju- v. 22.

aut ab humano die. Hinc redte S. Gregorius

$. Gregor.

Nazianzenus dixit : Quid mea intereft. qui rei

dicate : poffunt proponi aliquot media ad te-

le

Nazianz.

merarium judicium vitandum, & quidem cx

in orat.

veritatem magis curo, imo folum curo? hoc

"

profeipfo. enixn me vel condemnaverit, vel abíolverit:

Deo defümpta. Et r. quidem ob ejus potentiam :

an

ratione cujus illi foli convenit judiciaria po-

hoc miferum vel beatum reddiderit. At quid

]

aliis videretur, nihil ad vos, quemadmodum

teftas; hinc S. Paulus dixic: Tu quis es;Rom, r4.

je

qui alienum judicas fervum ? Domino füo v. 4.

nec alienum fomnium. Non ita aliís videtur,

n-

ais. Quid vero? an iis, qui vertigine correpti

ftat, aut cadit. ». Ob ejus fapientia n:: ob quam 3- Reg. 8-

,

de eo dictum eft: Tu nofti folus cor omnium ; "* 39

funt, terrafixa & ftabilis effe videtur ? Quocir-

unde homo non nifíi ut coscus de coloribus

u

ca fac prius fidem, (anos eos effe, qui de nobis

)d

judicat, (i actiones humanas dijudicare prz-

ita fentiunt, & tum nos admone , ut meliorem

fumit. 3. Ob ejus benitatem : qua hominum

S. Hier. l; mentem induamus. Recte ergo S. Hier. con-

[ f ho !

1. C, 3.

omnium peccara diffimulat , & füpportat;

Jfaiam.

i^ cludit: Spernentes hominum Judicia, neclau-

quidni ergo homines ipfi (imili cum charitate

p

dibus eorum extollamur 5 nec obtrectationi-

f

,^

bus contriftemur , fed ingrediamur rectam

& patientia mutuos defe&tus füpportent?

INon ergo a

f

viam , & uritas a S. Prophetis femitas,

V. Ex occafione vthïmatisþ:

13

P3

piius

u

118

- Bibliotbece Manualis Concionatoriæ

Rom. 144 pljus. invicem judicemus; 'PofTunc alia remedia

ingeniofe ita fcribit: Nubes quafi velata fünt

corda hominum , eorumque eogitationes &

ex parte hominis judicantis fe tenentia ;pro-

poni. Nimirum 1. Confideratio nature proprie :

intentiones, quas naturaliter angeli non pof-

JMb

ob quam quisque eft commembrum alterius

funt cognofcere, nifi voce aut figno prodan-

hominis , atque adeo tegere potius & occul-

tur; cum vero actiones hominum, quz ex

tarc deberet alterius nuditatem, quam reve-

natura fua malz non fünt, pendeant ex in-

lare. . 2. Confideratione proprie fragilitatis : ob

tentione agentium , coníequens eft, ut, qui

quam decet aliorum onera & peccata leviora

de illis pravum fert judicium ; nubes trans-

fcendere , & Dei fimilitudinem attribuere

;

patienti animo tolerare ; eco quod graviora

longe in nobis ipfi fupportare debeant. 3.

fibi velit. Qui hoc conatur facere, Lucife-

Confideratio ju[litie divine , tum opera prava

rinz temeritati fuam (imilem, feque aichlam

illius effe demonftrat.

;

Dicc.

punientis , tum aGtionis bonas premiantis ,

Stdlait

quam conciliare nobis facilius non poffumus;

III. Naas Ammonites contra incolas Jabesr., 1. Re

LUC- 6 6' 1

:

quam fi ab aliis judicandis abftineamus.

Galaad przliari conftituerat ; quiexpavefcene c. 1

z

»

Xe Cor- 4e

VI. Ex occafione thematis: JMibi autem pro

tes fubito ad pacta bone confcederationis

V. 30

convolarunt, dicentes : Habeto nos federatos ,

sminimo efl , ut a vvobis judicer , aut ab busmano die,

poteft oftendi , cur, & quomodo judicia hu-

& ferviemus tibi. Aft ille faperbus, quid opi-

mana contemni debeant. 1. Quia impofjibile

namini, refponderit ? In hoc feriam vobis-

cít , omnibus placere ; cum nec ipfe Chri-

cum fosdus, ut eruam omnium veflrum ocu-

ftus id potuerit. 2. Quia vanum eft humana

los dextros, ponamque vos opprobrium in

univerío lfraél.

$, Bettt

judicia timere; cum quis non fit fanctior ; fi

Per hunc igitur tyrannum

fen, t0, 2

laudatur : nec deterior fi vituperatur. 3.

Dionyfius Carthufianus ad intentum noftrum

ft, M

Quia noxium eít, ob finiftra aliorum de no-

damonem intelligit dicéns : Diabolus refpon-

&3.::2'

bis judicia turbari; quia fic multa inordinate

detfidelibus. Aftquinam illi dextri füntoculi,

quos eruere intendit Sacan? oculiinteriores;

& imperfe&te fient, aut omnino omittentur;

quemadmodum quotidiana experientia do-

Ícilicet judicii re&titudo, cujusapudS. LLucam

fit mentio, cum dicitur : Si oculus tuus famplex

cet. Vide Panarium Buízi fol. 257. .

*

fuerit , totum corpus tuum lucidum erit.. Quamvis

utroque oculo (fübne&it di&tus interpres)

$. XIIL -

exczcari majus fuiffec damnum, tamen dex-

ALIIVCONCEP-TUSA

* tro privari fuiffet majus opprobrium. Dictos

igitur habitatores coram univerío Ifrael in-

PRAZEDICABILES.

fames proftituere volebat. Quod probrum in.

I.

quo confiftat, David oflendit, quando ad -

Manfï difc,

ibr'a Job. c. s. eundem : ob ab Elíu re-

Deum converfüs, in hec fupplicat verba :

1.V.5. -

*

rehenfum fuiffe legitur; dicit enim facer

4

n

x

puta opprebrium meum , quod fülfpicatus | [um,.

Manfi

'Textus: Jgitur Eliu becrurfumlocutusefl. . INum-

quia judicia tua jucunda.

quid aqua videtur tibi bec tua cogitatio, ut diceres ;

IV. An aliquando ad refponfüm , quod

| difc.4. H.4.

. Satan Deo dedit, refle&ionem feciftis? INum-

juflior [um Deo? At vero qua ratione de tam

humili & modefto viro, qualis Job erat (qui

quid confiderafti (dicebat Dominus ad Satanam )

alias dixerat : Ferebav omnia opera mea : ) tam

feroum meum 5fob , quod. ei mon ftt fisriilis in terva ,

finiftrum judicium formare potuit ? Septua-

bomo fimplex é$ re&us , €2' timens Deum, €9 re-

ginta interpretes ; ut Pineda notat ex he-

cedens a malo? quid enim temerarium hunc

brzo, ita vertunt: Quare hoc exiítimafli in

refpondiffe exiftimatis? Hoc nimirum , quod

iudicio?. At vero inquit idem author : Ub -

ad malüm de aliis judicandum proclives di-

cere folent : ANumquid ob fruftra timet Deun?

nam Job dixit fejuftiorem Deo? Nusquam, ut

apparet ; ldque plurium interpretum Lati-

lNonne tu valla(li eum , ac domum ejus , univere

norum authoritate probat 5 Ac proinde Eliu

Jamque fübftantiam per circuitum ?. Nimirum ut

mentitum fuiffe concludit, dum haoc impo-

Olympiodorus ait , fimulatam jobi oftentat

fturam Jobo innocenti affinxit; Quia id fem-

religionem ; quafi dicere voluiffet: Nil mirum

per moris eít accufatoribus ; ut dubia pro

eft, quod Job fidelem fe tibi exhibuerit, quia,

certis , conje&turas pro re ipía, verifimile

quidquid faciebat, id totum fecit; ut in bonis

fi

?

temporalibus profperaretur ; Non autem id

gnum pro neceffario aíferant contra reum.

Potuit itaque Eliu ex eo ; quod Job afferuit

fine redo faciebat , fcilicet ob bonitatis &

$

divinitatis tuz meritum 5 ac proinde : Ex-

fe juftum coram Deo , imponere , quod di-

Damo fef. |

xerit fe juftiorem.. Nec mirum; quia malum

tende paululum manum tuam , & tange

5 de SI

adverfus Jobum animum gerebat , , ideoque

cun&a, quz poffidet, niíi in faciem bene-

Andr,

hoc judicium temerarium de ipío formabat.

dixerit tibi. S. Augu(tinus fuper illà verba:s. Aug. ín

s. G/teg.

Nazianzenus in oratione de laudibus S. Ba»

Amputa opprobrium meum , quod füfpica- Pfal. 118

Naz. in

filii ita fcribit : Neque enim hoc quidam

tus fum , quia judicia tua jucunda , dicit ;

tit, ep.

male tradiderunt, virtutibus finitima, & quo-

Hominum judicia de occultis hominum non

dammodo vicina;effe vitia, nihilque facilius

füavia efíe , quia temeraria , & ideo fuum

effe, quam ut ab illis, qui hujusmodi rerum

dixit opprobrium , quod de aliis fufpicatus

eft, hoc opprobrium volebat aufferri , ut

fcientiam non tenent, res quzdam aliqd effe

judicetur , quam revera fit.

non effet diabolo fimilis, qui de occultis fan-

]l. Author quidam modernus fuper verba

&i Job füfpicatus eft ; quod non gratis

[

illa Luciferi ; Z4/cendam füper altitudinem nubium ;

Deum coleret ; profequens vero id, quo Jóbo

eves

Titulus LXXVIIL . Srudicium temerarim.

I19

t

Jobo evenit, fübjungit : Jnventum efl .autem

potuiffe;'veruntamen quia Judas ex folo

falfum judicium diaboli, & opprobrio plenum, dum

.

avaritiz motivo de Magdalenz liberalitate

]u

temere judicavit,

fícandalizabatur, denarium illum bur(z fua

2-R€g. 60

V. Viri Bethfíamite olim tanta cumlvfev'e-

eripi dolens, ideo Evangelifta, cujus cala-

l

ritate, fübitanea morte, füere puniti, eo quod

mus a Spiritu fandto dirigebatur, id ipfum

per curiofitatem non profanam, fed devotam

detegere nobis voluit ad noftram in(tru&io-

l

)

potius, arcam Domini fuiffentintuiti ; percuf

nem, ut intelligeremus, quod in ferendo de

fit autem de viris Bethfamitibus, eo quod vi-

aliis judicio, primo loco examinanda fit in-

i

a

diflent arcam Domini, & percuffit de populo

tentio & motivum, ob quod proximi ope-

7o. viros, & quinquaginta millia plebis. Sed

rantur 5 certum autem eít, quod hoc folus

hzcomnia in figura contingebant illis. Unde

Deus affequatur & penetret, non vero ho-

Didac.

DidacusStella ex predi&ta hiforia fequentem

mines.

Stellain deducit moralitatem : Quanto obfecro fecre.

3L, Ms

IX. Apud eundem San&um paterfamilias Manfi

Luc.c,6, tius eft ipfam hominis cor, quam ipía arca?

evangelicus rogabatur a fervis, ut liceret ip(is difc. 5«

l

. Quanto major temeritas penetralia cordis ho-

zizania ab inimico bono femini fuperfemina. "''* 5*

L

minis judicare, quam fecreta loca arcz illius ?

ta, ex agro evellere. Qui porro huic eorum

«

Maxime igitur tu; qui hunc peffimum mo-

petitioni confentire renuit ; fervi autem dixe-

RE

rem habes, ut femper alienam vitam inqui-

runt ei: js, eamus , €9 colligamus ea ?. Et ait,

]e

ras, timere debes, ne in te Dominus mittat

non, ne forte colligentes zizania , eradicetur. fimul

fimilem punitionem, & majorem.

4

cum eis triticum.

Circa quam parabolam be-

S. Bern.

- V. S.Bernardinus ex verbisS. Ap

oftoli: Tà

neobfervandum eít, eos, quihanc malam her-

m

Sen. to. a. quis ess. qui judicas alienum fervum ?. Apoftolum

bam eradicandi licentiam poftulabant, non

wq.

fer. 14.

tria precipue tangere obfervat. Primo, judi-

fuiffe agricolas, qui agrumillum excoluerant,

l,

$3- €- 2^ cantis nihilitatem, dicens: Tu quis es? id eft,

quippe proinde germinis tam boni, quam

)

cujus authoritatis es, cum nihil a te fis, & vis

mali aliquam habere potuiffent notitiam &

raperejudiciumaFilio Dei, cui dedit Pater ju-

difícretionem, fed fervos agriculturz parum

t

dicium facere, quia Filius hominis eft? Secun-

peritos, qui facileerrare potuiffent ; fiquidem

I$

. do, judicantis rapacitatem, vel temeritatem;

zizania hanc habet proprietatem, quod; quo-

)

ibi: Qui judicas alienum fervum.. Exodi fe-

ad usque virefeit, & germinatin agro;frumen-

d«

cundo; Quis te con[lituit Principem fuper. nos?

to fimillima (it, ideoque facile errare pote-

(

'Tertio, judicantis authoritatem, dicens: Do-

rant, loco lolii evellendo frumentum : quz

Il*

mino fuo ftat; aut cadit. Citatque textum il-

omnia in figura contingebant, nam ille pater-

In

lum Apoftoli prima Corinth. 3. Quis autem ju-

familias, qui incarnatam prazfigurabat fapiene

d

dicat ime, Dominus efl ; & füperius dixit : Sed

tíam, per hoc nobis indicare voluit, quod ad

neque me ipfum judico, quafi dicat : Quanto mi-

difcernendum frumentum & zizania, necef-

nus tu, qui interiora mea non nofti?

farium fit exfpeCtare meffem, id eft, noviffi-

!

Manfi

'"VIL. Cum Apelles infignem quandam pu»

mum judicii diem, in illo enim apparebit;

j

blicz cenfure expofuiffet a fe artificiofe de-

quid fit zizania, quid vero frumentum ; noli-

difc. 4 BA

pictam tabulam, tranfiensque fütor de calceo

te ante tempus judicare, quoad usque veniat

quodam inibiexpreflo fuum ederet judicium,

Dominus &c. Quamdiu enim in zizania, id eft

)

n

illum non bene factum effe dicendo, Apelles

quamdiu in hac vita moramur, fines & inten-

h

oft tabulam delitefcens, fütorisque judícium

tiones occultas operantium penetrare non

audiens; libenter accepit cenfuram ; aí(t quan-

hv

poffumus, nifi forte dono prophetiz, & di-

od

do etiam ad alias picturz partes confideran-

fcretionis fpirituum. a DEO donati fimus,

das progreffus eft, przfümptionem recudit,

d

ficut multis Sandis.id contigiffe conftat; op-

"

dicendo: Ne fütorultra crepidam. Idem om-

time igitur monet S. Laurentius Juítinianus

nino multis accini poteft ; quamdiu namque

"L

inquiens : ubi opus ambiguum eft, & quo

üt

de rebus judicant, (ibi & apud alios manifefta-

fiat animo, ignoratur, definitum jadicium

tis, & dependentibus a fenfibus, excufationi

evitandum eít, ne efficiatur homo temeras

at

im

locus efIe poteft ; aftubi finem & intentionem

rix fenténtix reus, dum quod re&dtum eft,

pariter internam difcutere przfumpferint,

arbitratur effe obliquum.

iay

Yis

fingulis exprobrari poteft di&tum Apoftoli

X. Neminem riíus latet Abrahz, & Saree

verbum: 7u quis es, qui judicas ?. &jc.

conjugis ejus; & nihilominus hanc duntaxat,

il

|

&

S Petr.

. VIII. S. Matthzus fcribir, quod in fecunda

non vero illum reprehendit angelus; unde-

Dam. fer.

pretiofi unguenti fuper caputSalvatoris effu-

nam hzc differentia, íiquidem ex una ea-

d

2, de S,

fione a Magdalena facta, videntes difcipuliin-

demque cauía, tantus jubilus, atque lztitia

lge

Andr.

dignati fünt 5 dicentes : Ut quid perditio bec ?

utriusque derivabatur? Ecce vobis rationems

ia

Econtra veroS. Joannes folum traditorem de

diffidentiam pretendebatSara, reputans fe in

»:5 h

hujus unguenti effufione conqueftum fuiffe

fenili ifta etate concipere & parere non pof-

d Tf 19v

fcribit, de aliis vero difcipulis nihil meminit.

fe ; ideoque ridebat, dicente S. Auguftino: Il- $. Aug. q.

It

Sed curita differenter utrumqueEvangeliftam

lius rifüus admirationis & lztitiz fuit, Sareg30-inGen;

jon

hac de re fcripfiffe exiftimatis? Cur Joannes

dubitationis; & ab illo dijudicari potuit, qui

üm

folius traditoris mentionem facit? Refponde-

corda hominum noverat.

Hic itaque actus

ts

tur,quod,tametfi forfan alii quoque deMagda-

üt

internus erat, quem ex inftin&tu divino ma-

lenz liberalitate obmurmurarint, exiftiman-

nifeftavit, reprehenditque angelus.

rl

tes ex fineredto & fincera intentione, pretium

——

XI. S. Auguítinus exponens verba illa S.s, Aug. to.

jtls

Pauli : 24lius judicat diem inter diem ,. alius; judi- 4.in epitt,

o

hoc melius in fübGdium pa.u,perpm adhiberi

$at ad Rom,

(v

120

Biblio;hecæ Manualis Concionatoric .

mo malum obfervant faCtum, cztera pariter

cat omnem diem, iaquit: non de duobus homini«

bus mihi videtur dictum,

d.de homine &

omnia defe&tuofa effe concludunt.

]oo coni

Deo. Quienim alternos dies judicat;homo eft,

XIV. S. Bafilius in homilia quadam hanc S. Bafil.

f 9!.

poteft enim hodie aliud, cras aliud judicare, id

effe fturnorum proprietatem dicit,quod, licet hom. 5. ia

N

eft, utquemcunque hodie malum;,convidtum,

cicutam,qus venenofà eft, manducent talem, Hexam.

confeffumq; damnaverit,cras bonum inveniat

tamen habeant vifcerum conftitutionem, ut

& corrre&tum ; velcontra cum hodie aliquem

exinde nocumentum non recipiant. Cicuta

Dml c'

juftum laudaverit;cras inveniat depravatum.

quidem,inquit fturni vefcuntur;& tamen pro-

Qui autem judicat omnem diem , Deus eft,

100

pter cordis conftitutionem a veneno non oc-

uia non folum qualis quisque fit, fed etiam

cupantur. Cum enim per tenues ad corda pe-

qualis omni die futurus fit, novit. Uinusquis-

netrantes meatus tranfeat, fit, utantea devo-

que ergoin füo intelle&u abundet, inquit; id

ratam cicutam concoquant;quam inde lethale

eft, quantum humano intelle&ui, vel unicui-

gelu ad precordia pervenerit, Quam eandem

ue homini conceffüm eft, cantum audeatju-

fturnorum proprietatem juftis applicare;inde-

dicare. Qui fapit;inquit;diem, Domino fapit,

ue huncin modum difcurrere poffumus : Ci-

id eft, hoc ipfo quia ad prac(entem diem bene

cuta, id eft, venenum operationis vitiofz pro-

judicat,Domino fapit. Hoc eft autem bene ju-

ximi noftri , animz noftrz tunc minime pet-

dicare ad diem, ut noveris, non effe de corre-

niciofüm erit, fi de proximis noftris finiftre ni-

] ol

fi in nobis ardeat calor charita-

&ione ejus defperandum in futurum;de cujus

hil opinemur;

i

|

|

|

l

culpa manifefta in prafentia judicaberis.

tis : fi aliorum defe&tus excufemus,

diffimule-

XII. Confiderabilisadmodum eft illa Gene-

l

Difcipul

Manfi

mus, usque ex corde compatiamur: Charitas

Jrompt,

dift. Vo, feos hiftoria, ubi Abraham,poftquam in Mam-

enim non cogitat malum, & qui non diligit;

Tle Z»

*

manet in morte; Econtra vero fi hanc virtu-

]i 0, €

bre tres illos angelos hofpitio excepiffet,fe iis

h

ad demonftrandam viam affociaffe legitur ;

tem non exercuerimus, venenum ad cor us-

que ferpendo procedet. $. Dorotheus ait: $, Doroth: .

quo tempore Deus füpplicium, quo quinque

infames civitates flatuerat, manifeftavit ;

uis ita abominatur, & odio profequitur pec- ferm. 6.

Moxque Abraham peffimam illius populi vi-

cata, ut Sandi viri? Et tamen peccatorem

tam fe ignorare adeo conftanter afleruit, ut

non abominantur, neque item dijudicant, aut

multos etiam perfeCtione & virtute inflgnes

illius faéta difquirunt, fed condoleícunt po-

inibi timorari crederet, inquiens: JVumquid

tius, admonent, horytanmr, medentur.

perdes juftum cum impio ?. i fuerint quinquaginta ju-

$. XIV.

fl in civitate, peribunt fimul? Ec nihilominus ne

quidem decem juftos reperire erat; quin po-

MISCELLANEA.

tius fcetor peccatorum nefandorumgentis il-

1

lius usque ad £mpyreum afcenderat ; Clamor

Quantitas.

Sodomorum venit ad me. Quanto igitur ma-

&e in temerarios judices inve&tus Ho-

— ———"-———M——

oisad Mambre,vicinum ad pauca milliaria lo-

I.— Rc

ratius cecinit:

,

cum,pertigiffe debuerat, prafertim cum veri-

Horat.

fimile fitymutuum inter habitatores utriusque

Cum tua pervideas oculis mala lippus inunttiss

'"Serm. l tfe

Cur in amicorum «itiis tam cernis acutums

loci viguiffe commercium. Imo bonum adeo

fat. 3*

deSodoma conceptum formarat Abraham, ut

Quam aut aquila, aut férpeus Epidaurius ?

I[. Dixit quidam ex Senioribus : Si videris vita PP,

non in plurali (cum impiis) fed in numero

fingulari malos defignaret ,

dicens: Nunquid

aliquem peccantem;ne mittas culpam in eum 1 3.n.130.

fed in eum, qui impugnat ipfum & dicito:

perdes juftum cum impio? Maximam Patriarcha

ille fervorum habebat familiam 318. adeoque

V« mihi, quia ifte nolens victus eft, ficut &

ego: & plange, &inquire DEI folatium, quia

de peífimis populorum illorum poterat in-

formatus effe moribus ; dubium nobis accom-

omnes decipimur.

mode refolvit Procopius, dum ait: Juftus

III. Aliena vitia in oculis habemus, a ter- senec. 1.a.

deiric.

cum foret, & czteros juftos effe credebat,

À

go noítra fünt; ut recte dixitSeneca.

uisque enim ex fuo ingenio etiam alios ju-

IV. Deus Pater olim S, Catharinz Senen

n

Dial. 693«

4

icat.

dixit: Mifer homo femetipfum jignorando

Tbid, n» 5

XIIL. Poftquam Salvator vice quadam lo-

vult agnofcere pariter & judicare cor & affe-

uelam, auditumque muto, & fürdo cuidam

&um proximorum : & ex quadam operatione

re(tituiffez;circumdantes acclamarunt dicen-

five minimo verbo ftatim inconfulte damna-

tes: JBene omnia fecits. &9^ furdos fecit audire , &&

biliter judicatea, qua funt hominibus occul-

mutos loqui. Aft fi Chriftus in prfentia illorum

ta: Sed amici mei femper jüdicant in bo-

unicum duntaxat fuerat operatus miraculum,

num, quia fundati fünt in me fummo bono.

ualiter inde intulerunt populi, quod omnia

Hujusmodi vero miferi femper judicant in

bene fecerit? gratitudinem obítupefcatis po-

malum, quia fundati fünt in miferabili malo.

puli,infüfamque iis divinitus notitiam : Quan-

V. Non male iterum Horatius cecinit.-

Horatius

to eis przcipiebat, tanto magis plus przdi-

/ Quam iemere in

nosmet legem [ancimus ini-l.x. fat. g.

cabant, & eo amplius admirabantut. Populi

Uamy

namque illi juftas denotabant animas,quarum

INam vitis nemo fine nafcitur : opiimus ille;

roprium eft,vel ex unica laudabili & virtuo-

Qui minimis urgetur.

fa in aliis confpe&ta actione confequentiam

j

dedücere ad omnes, ceterasque fimiles judi-

VI. Stratonicus Ptolemzo Rege fecum deErafnus

Mufica difceptante;aliud eft,inquit, o rex,

Sce-1.6.apopht,

care ; Econtra maligni? fi vel unicum in proxi«

prrum,

iä

linlus LXXVAIL Stüdicium temerarium.

121

þ:mm—,* aliud ple&rum ;. Sigriifieans, non effe aquam foetidam usque ad genua 'i-nträvit, &

regium cum Mufico de Mufica difputare.

huc illucque deambulando bene concupi(cen-

08 b . !

Granat, in

V. JEfopus dicebat, unumquemque;duas tiz fug fatisfecit, quod ftatim nuntiatum eft

loc.com peras fecum ferre, unam ahte, àlteram e ter-. miliui.

Vr s d

. £. 391.

"ille gaudens mox, ut eam vidit, ait:

, Heun,

g0; & anteriore quidem aliorum

"

peccata re- * Quid eft, Domina, fuifti ne hodie bene bal-

t

ponere, in pofteriore V"-*jerqü'noftfä."

£

d

neata? Refpondénte, fui. Adjecit: in dolio,

vel in palude? Ad quod verbum tacuit con«

h

Fua

fufa, cognofcens fuum exceffum ei non late-

| Dial. c;

VIII. DEUS

S. Catharinz Senenfi dixit:

l

1lOQe.

re. Tunc ille: libi eft, Domina , conftantia

«j

ut attingere poffis ad unionem ac puritatem

veftra? Eva vilius tentata fuiftis, tepidius re-

enye-

)u

iftam, nunquam judices in re aliqua; quam

ftitiftis ; turpius'cecidiftis. ^ Reddite ergo,

le

videris ab alique fieri (ive dici contra te, five-

quod debetis: & cum hzc non haberet, un-

contra alium. Et fi videres etiam peccatum

de folveret; omnia ejus veftimenta pretioía

expreffum , extraheres ab ifta fpina rofam

j

tulit, & per diver(as.períonas diftribuit, fi

":

odoriferam , videlicet eos 'offerendo coram

me per veram & fraternam. compaffionem,

ncnïger valiq'u.Od- ;eïnpug eam bene torqueri,

*

(«

& iíto mo

x

do Pgrve;n(jides -'adï.puritat'ern | Per&f*

Ctam.

».

üi

Erafin 1. 6.

IX. Stratonicus Minnaco Fabr

*ol"(lie- Mu(ï-.

J

de

F

;; AXIOMATA.

0a

apppht. /c3 fecum difputanti-dixit: non

WE

füpra malleum loqui? ' -

Ls aM

itria virtus monachi eft, hominum dcs. Hieron.

^

v

.

'HJ';A;-

fe judicia contemnere.

ep. 26,

DDifcipu. ^ X. Miles quidam erat in Saxonia

]^

Prompt. ves & potens, miniítralis Domini Henrici Du-

J'er. nenfcblicb. Ürtbeil nicbt, bocb acbt, -

ll

Vor Preud und Fried im Herzen lacht.

$

Lit.O. ex. cis Saxonig. Hic habebat uxorem nobilem;

13.

& dilectam. Die igitur quadam cum fermo

IL..Quz füpra te, nihil ad te.

lL: $ Dorgf

^ haberetor de culpa Evz (coepit illa, ut mos

- J'as dicb nicht brennt, das blafé nit,

SC' [El'm.ö.

eft mulierum) eidem maledicere ,. & incon-

.. Senft bift nie obne Zank und Striti.

m

ftantiam animi judicáre, éo quod promodico

III. - Ceecus de colore non judicat.

ür

pomo gulz ífuz fatisfaciens tantis pcenis ac

— Ein Blinder wrtbeilet nicbt von der Farbe.

Á

miferiis omne genus humanum:- fubdidiffet.

IV.-Quod tua

Cui maritus refpondit: Noli illara judicare,

finas.

non refert, percontari des

P

tu.forte in.tali cafu fimile feciffes. Ego volo

tibi aliquid przcipere; quod miinus eft ; -&

- JMas dicb nicbt angebt , das forge nicht.

V. 'Medice; cura teipfum.

'propter amorem mcuim minime poterisillud

cuftodire. "Refpodente illa: . Quid eft hoc

; Em]eder kebr Sér Jeiner -leür.

* o du

mandatum? Ait miles; wut die illa, qua bal-

Y

neata füeris, paludem curiz noftrz. ne. in-

Wei us AE

rediatjs nudis pedibus; aliis vero diebus, fi

bet, intres.

7^SUAUU T HO RES:

Hortt,

Erat enim aqua putridà fimo-

Sera, hf

fà ex lordibus totius curiz collecta. Illa füb-

l. Joannes Bufzus in Panario. V. eodem.

ridente, & precepti transgreffionem abhot-

IT; Nicolaus Lancizius opufc. 9. toto.

m. 3'

;ï;

.. refcente: fübjunxit miles:' volo autem pce-

lII. JeremiasD

i

*

tföxelïius in AmuHi. l.2. C.7.

"

eris Vi ?.

.nam addere.' Si fueris obediens, quadragin-

Confecut. 5.

um 09

IV.-Ludovicus Gr

ta marchas argenti a me recipies; fi aütem

anatenfis in nlociis 60m-

1t0:

non, totidem mihi fólves, & placuitei. llle

munibus fol. 389.

r

vero ipía ignorante fectetos cuftodes paludi

— V. Henricus E

T

ngelgrave p.1. Lucis Evang.

us

quia

adhibuit. Mira res ab illa hora matrona tam

emblem. 29.

honefta, & tam verecunda nunquam per cu-

Vi. Matthias Faber conc..

d

poft Pentec.

:

riam trao(ire poterat, nifi ad pradictam pa-

ludem refpiceret, & quoties balneabatur, de

VII. 'Thomas St

apletonm;s text. 2.in Dóm.

eadem pallüde tentabátur? ^ Die vero quo-

3. Quadr. & Dom. 1. poft Pent.

Y

Í

ii

*

007 dam exiens balneum dixit pediffequa fuz :

f

VIII. : Jofephus Lan

gius in Polyghthæa V.

]

nifi ingreffa- füero paludem hanc , moriar.

eodem fol. 616.

t

yie

Statim fuccingens fe cum circumfpexiffet, &

IX. Jofephus Manfi in Biblio

th&cï. in.or-ali

jone

tt. 42.

nrid

acmi-ngm vidgret; comltante anc;illaþyiïgvfa

cul

bo»

ono»

yc M

nalO-

fforait

W M f )

qego

16

"ATU

xe

p R P Lobn Bz'bl. Man.x Zom.' H,

U

122

Bibliotbece . Manualis Concionatorie

. hp

TITULUS LXXIX.

0b

JURAMENTUM.

Edl :

e1

$. I

ab

| Fuga.

N. Non,-,'äiïumes nomen Domini Dei tui Exod. 29.

Sc Au!' il

QUOAD ESSENT

IAM.

h

jn vanum 5.nec enim infontem habebit Do- v. 7-

minus eum ;

Dg*initiaf

Dei fuüi fruftra..

qui affu,mpfg;ic nomen Domml

i

I.

VI. Non perjurabis i

n

] noqmine" in&o y nechevi-t. 19.

$n

Bufenb. 1.

ft tacita vel expreiï'«a'Deï, tanquam pri-

pollues nomen Dei tui.

:

V.2,

foft, hort

3. tr- C- 2.

mz & infallibilis veritatis, in teftem

.VÀiI. Non u

fi

ln Adu,

ex S.

urpabis nomen Dei tui fru- Deut. 5.

'Thom. 2,

E

alicujus rei vitiofa invocatio. Et con-

ftra; quia:non erit impunitus, qui fuper g. D

fiftit in eo, quod jurans, fine legitima

vana nomen ejus affumpferit.

?. 89* caufa, quantum eft in fe, cupiat, ac velit

ft antiquis : Mattli, 5.

D. I«

VIIL. Audiftis, quia dictum e

Deum id, quod jurat, teftari ( five in hac; fi-

Non perjurabis ; reddes autem Domino ju- V: 33*

ve in altera vita) & manifeftare, tanquam

ramenta tua. Ego autem dico vobis, non

quod ab ipío fit cognitum ac Vþrum.-

jurate omnino, neque per coelum, quia thro-

$ h.f

Divifio.

nus Dei e(1;. neque p

er tetram, qqia fcaþel-ï-

11, de dé

lum eft pedum cjus.

e

co]ltt,

Ibidem,

II. Dividitur 1. in Zrvocatorium feu Contefta-

fratres mei, nolite )"ura-*jac. m

- torium, & Execratorium feu Jmprecatorium. llud

f Joat,

re, neque per coclum, neque per terram, ne« 12

Bipt

eft, quo Deus fimpliciter in teftem invoca-

que aliud quodcunque juramentum. . Sit au-

tur; íftud eft, quo non folumi ut teftis , 4fed

etiam ut vindex vocatur, cum fcilicet jurans

tem fermo vefter, eft, eft: non, non, ut non

IY

.2liud quidpiam Deo puniendum fübjicit; fi

fub 'juv,Adi.cioþ decidatis.

L

de vedi

aliter fe res habet,quam ipfe affirmaverit,vel

Damuun.

negaverit. Dividitur 2. in.ffertorium & Pro-

TO

]. a

X. ]hiriätion.i non afluefcat os tuum ; mu

SIHierp,

millorium : lllud eft, quo przterita vel pre-

enim cafüs in illa. Nominatio vero Dei non v. 9.

Celant,

fentia fimpliciter affirmantur, aut negantur ;

(it affidua in ore tua, & nominibus Sancto-

hoc autem, quo aliquid futurum promittitur.

rum no,n'ya'dm'ifccaris, quoniam non eris im-

SI Ambf *

Dividitur 3. in Témerarium, quando fine judi-

munis ab eis.

"

-—

cio, id eft, neceffitate aut utilitate juratur:

- XI. Vir multum

jurans imþlebitui* iniqui-

Ibidem.

f'4' no Pf

lg,

lnjuftum: quo res illicita juramento confir-

tate, & .non difcedet a domo ipfius plaga.

.

L

5

$

r

B

:

e

i

Y

*

.

matur: & Perjurium , qu

:

Q'P.eus in tcügm ïrci

:

:

i

uela mult

L

£

m jurans;

horripi

la' ECCI. 27.

falfa invocatur.

tionem capiti ftatuct & . irreverentia ipfius v. 15.

. "Attus

699 Gmdus

É

obturatio aurium. -

$

-olätis

— XIII. Hec eft ma

r

lädïiä i'dk," quæ eg'reïdimr Zach, s.

B Prlmus eft, jblis verbis jimplicit'er:

i mor)

Deum in teftem invocare ; uti facere

fuper faciem terrz, quia omnis fur, ficut ibi V. 2-

er animam jurant.

IOUAM

(criptum eft, judicabitur, & omnás jurans ex

lg,

hoe gmibese judiedager-

—IV, Secundus e

ft etiam t.corpoialek /z'gnnm in

conteflalionem [üi juramenii adbibere ; .ut. cum

o2 E GDTM.

[

quis digitis binis ere&tis, aut fuper Eva

r

nge-

X's$ PATRIBUS.

lium pofitis jurat.

[]

eira

V. Tertius e

t e

tiam pone cujüspiam mpre-

.. Qualitas,

e d,ib, ob quam caufam introductum

cationem adjicere; . at cum quis ait, f& cupere,

iA

ut Deus.zternz damnationi

i

eft.juramentum ?. Fecit olim pacta S. Chryf.

eum adiuäicct,

Abraham,

& immolavit victimas, & nondum hon. 9. 1n

30 de

ij falfum dixerit.

erat juramentum, . Unde igitur ingreffum

A&.AP (),&a

Wb

$. Ii.

X

í

MT

cre

m

Dy,

eft? quando mala,

verunt, quando omnia

$?

EX S. SCRIPTURA.

fimul furfüm ac deorfüm confufa fünt, quan-

do ad idololatriam inclinarunt, tunc quan-

$.0

. Qualitas.

do infideles apparuerunt, invocabant Deum

[0& th

ui jurat in terra, jurabit in Deo

teftem quafi fidejufforem dantes didtis fatis-

!Io u

y. 16.

!fal;æ 65. Io

Amen.

D

fa&urum. Juramentum enim eft fidejuffio,

Md,

Jer.4- v.2-

II, Et jurabis. VivitDominus in veritate,

ubi mores fidem non habent.

& juftitia, & judicio.

LÀ

II Si jurare cogeris, fcias de nece[lita- S.Aug.L.s.

orem fui jurant, &

te venire infirmitatis eorum, quibus aliquid de ferm.

Hebr. 6

IIIl. Homines per ma]J

om. in

y. 6.

omnis controveríie eorum finis ad confir-

faades.

Quz infirmitatis utique malum,

monte G.

mationem eft juramentum.

unde nos quotidie liberari deprecamu

Y5

cum dicimus: Libera nos a malo.

Se

d 30e

Jd*mhem.

IV, Non eft fcientia Dei in terra, menda-

l, u

qam

ä P

cium; fgx;tum, perjurium inundaveþtfnt.

H

nemo novit , mfi qui vcxpcmjls. eft , q

l

e

E

]

| Titulus LXXIX. Sfuramentum,

123

. difficile (it, Canu..Etud*inem jurandi extingue-

juramento? V-ï-*des, quot homines tuni-:vd-Q

re, & nunquam temere facere, quod nonnun-

lentes; tum invitos perjurio obnoxios utum:

uam facere neceffitas cogit.

fecit juramentum? quot mala molitum eft ?.

-$, Aug. in . -1II. Bene prohibetur homo jurare, ne con-

quot Czdes patravit, Cum his autem omnis

Tf. 88»

füetudine jurandi, quia poteft homo falli, eti-

bus audifti Chrifti fententiam dicentém,quod

am in perjurium prolabatur. Deus folus fe-

noa psjerare tantum, fed & jurare quomodo-

curus jurat, quia falli non poteft.

cunque diabolicum efi; & tota maligna ma-

S. Hier. in

IV.Qui contemnit juramentum, illum de-

chinatio. Audifti, quód utique juramenta fe-

Ezech.1 5. fpicit,per quem juravit ; illique facit injuriam;

quantur perjuria. Hec, inquam;

c-k l 7.

cujus nomine credidit. Adverfarius.

Lania Cone

l EXOd,go'þ

gregans inícribe cordi tuo.

S. Aug. in

V. Jurare per execrationem

— CXV. Utinam mihi liceret frequenter ju-

Ibid.

M

grgævifilï;mu!fli

rantium animas exuere, & ipíorum oculis

ll

P. j'uris'jurandi genus eft. '

-

fübjicere vulnera & cicatrices, quas quoti-

Fuga.

die capiunt a juramentis. Nec admoniuonis,

Cliyit i

W

nec conf(ilii indigeremus : quoniíam vulne-

8. -Ch;y.- VI. Si impliciter nominare Deum, non

rum aípe&tus omni fermone potentius huic

l' D euto 5.

foft. hom. omnibus (Hebrzis olim) fas erat, hoc certe;

eY, I

in AGa.,

quod in teftimonium vocatur, quantz auda-

improbze confuetudini adh&rentes ad mali-

tia abducere poffet.-

ciz; dic, oro, quantz infanie ? quomodo enim

non abfürdum, íervum quidem non audere

XVL. Falx volans (quamS. JOanne&*id ma. Idem hom.

y: Matth s

nu Chrifti vidit) velociffimum ultionis incur- 17-3d Pop.

TET

dominum.nominatim, & fine honoris prafa-

füm (ignificat juramentum fequentem: mule

n

tione appellare, angelorum vero Dominum

torum vero cubitorum.longitudo & latitudo

ja

temete & contemptim ubique ja&tare?

vehementiam indicat & magnitudinem-maloe

lx.

$. Aug. f, .. VlI..Laborare deberis, & confligere adver-

11. de de-füs confuetudinem veftram malam, malam,

rum. At ex coeló volare fignificat.e füperno

€ollat.

tribunali judicium: ferri.; falcata vero forma

4« Jit, v

malam,valde malam;& tollere.jurationem de

AA

$. Joan.

oribus veftris. Cavete, a falía juratione, ca-

inevitabilem defignat fupplicii fortem. Sicut

Bapt.

enim quocunque falx incurrerit, non folum

lls

vete à temeraria juratione.

Ab his duobus

H

malis fecuriffime cavebitis, i confüetudinem

fecum aripit, verum & caput amputat, ita &

jurandi a vobis abfítuleritis.

*

poena jurantibus ingruens eft difficillima, nec

prius abfiftit, quam quod füum eft.

Idemf,ag, — VIII. Vis longe efle a perjurio ?. jurare

2

XVH. Talium (jurantium) füb

[tantia '»aü«e Idem in

de verbis lis. Falía juratio exitiofa eft, vera juratio pe-

ipfis viventibus eft peritura, aut a malis hzre.. Matth.

lt Eet a,

D.Jacob. riculofa eft: nulla juratio fecura eft.

on 9.

S. Hier. ad

IX. Mentiri & jurare lingua tua prorfus

dibus eft ventura; non enim poteftad bonum

Celant.

0.

ignoret, tantusque in te fic veri amor, ut,

profipgrc? quod qugtgggtugï eft de malo.i

].

quidquid dixeris, juratum putes..

E

x s. Ambru

2

g.

IV.

X. Multo tutius nunquam juratur, non

je lbt

f. 4. n. P£ quia peccatum eft verum jurare, fed quia gra-

z.

-

a

3119.

koA&r$4

1

3

-

^

"

CATHOLICA.

viffimm peccatum eft falfum jurare , quo ci-

l Ectlof.

;S. Aug. f.

tius cadiþ, qui confucvic jurare.

Aüguüinus*deffeipfo (ic loquitür: Ti

usv 1

t S,

mendo Deum abítulimus Jurationem

10 deSan-

Damnum.

&is.

de,ore noftro.- Ecce vobiscum vivimus. Quis

ür Zadh

S.Ephrem, XlÍ. Si jurisjurandi vis tanta fuiït," ut ab

nos audivit aliquando jurantes? ^ Numquid

jbi «2

de morbo Efau potuerit auferre primogenituram ; cutn

Alingua.

non confueveram quotidie jurare? at ubi le-

Q

enim juraffet folum, noluit perjurii notam in-

gl & timui, luctatus füm contra confuetudi-

currere; quibus tradentur füpplicis, qui non

nem meam, in ipfía lu&tatione invocavi Doii-

folum jurejurando fe ob(tringunt; (cd etiam

num adjutorem. Prettitit mihi Domiinus ad-

perjuriis jusjurandum violant? Si Efau ab iis,

jutorium non jurandi. -Nihil mihi facilius eft,

quz cum damno fuo pepigerat, recedereno-

quam non jurare. Hoc ideoadmonui charita-

luit, quomodo tu pada,

cem veftram, ne dicatis, quis pote(t ?: O fi

fecifti , rumpere audebis?

quz pro f?lute tua

Deus timeatur;o fi perjuri expavefcant! lin-

ä:s. Chnf

8. Aug. f.

XII. Tantum mali habetjuratio; ut, qui la-

gua frenatur, veritas tenetur, juratio tollitur.

hGUh 9. n

30. de

pides colunt, timeant falfüm jurare per lapi-

m

verb.

— II S. Gregorius Nazianzenus utlongius a Drexel in

N

M& Ap

m.,

des. Tunontimes Deum przíentem, Deum

juramento abeffet, etiam voto fe adftrinxic, "haeth. p.

viventem,Deum (cientem, Deum manéntem,

fe non juraturum; quod laudabili conftantia ??

1/4

*

l

53

- Deum in contemptores vindicantem.

ad ipfam usque tümbam fervavit.-

: s,..c,;;y, — XllI. Non ita pungit enfis, ficut juramenti

Ik. Leontius Antiftes vitam S. Joannis

Ibid.

j

foft. hom,natura; ^non fic occidit gladius , ficut j:ra-

iff

Eleemofynarii defcribens ait: Primum. &

$l. in

menti plaga.

Scribe füper parietem domus

précipuum ejus bonum fuit, quoniam omni-

-

tuz, & fuper cordis tui parietem falcem illam

10

,4&3.

modis non juravit, quia Chri(tus fuis przce-

volantem, & hanc ad maledictionem volare

pit: fit fermo vefter: eít, eft, non non; quod

puta, & continuo ipfam recogita, (ive alium

autem his abundantius eft, a malo eft.

g 4l

Ibid.

jurantem videas, cohibe, veta, & curam tuo-

IV,.Comes Ariàni- Eleazarus non tantum

, i de fettt

pom

rum gere fervorum.

*

ipfe non juravit, .fed nec in ullo Famulorum

y &-Elii cidem,

D got *

Jdemhom, —XIV. Vides & tyrannidem

fuorum—jurandi licentiam vel minimam tulit.

»

u 30,

['ag. ad &bellumcivile,& pugnam, & jugulationes,&

V.Duo mercatores colonienfes cum in ven-

Cæf;tius

Y

cruores, & infinita cadavera ex uno parata

dendis mercibus mentiri &multü jurare foliti, ! 3. €.17

m

R. P. Lebn. Bibl. Man. Tom. 11.

Q 2

fuaden-

fr»

124

fibliotbem Manualis Concionatorice

fuadence confeffario, per annum a mendacio

fredo Principi illatz infimulatus dixiffet. Siduard. 5.

& juramento abítinentes, nihil propemodum

ego hujus mortis conícius fum; panis ifte fau- Jan.

vendere poflent, ideoque confeffario hoc da-

ces mihi obíltruat; poft factum a rege cru-

mnum quefti, ab eo ad conftantiam animati

cis fignum füper panem, ita is fauces perjuri

eflent, ob continuatam abflinentiam usque

occupavit, ut interclufo fpiritu ; in ipto loco

s rj

adeo omnes emptores ad fe traxerunt, ut bre-

extin&tus fit.

vi tempore ditiffimi fueridt effedti.

M' b

— Damnum.

^

: o M

442

p

(g . Reg, 14.

VI. Saul anteceffor Davidis, qui

a

: ihcohfï-

EXEMP

LA PROFA

224

derato juramento obítrinxerat fe ac populum;

Fuga.

—

*

quod panem de mane usque ad vefperam gu-

ftaturi non effent, fe quidem in graviffimum

inias e Pythagorea fe&ta, licet per jura- $. Bafi

l. in'

Te

mentum verum mul&am trium talen- hom. de

periculum homicidii, filium vero in manife-

"

leg. lib.

ftum vitz difícrimen adduxit..

torum evadere potuiffet

rent.

jud.11.

VII. Jephte, quia temere juraverat, vove-

juriam pati, quam jurare.

;; malàit tamþn ine

[5

y,"-

V. 31o

ratque, fe, fi victor de bello rediret, DEO,

II.: M. Attilius Regulus

Imperator populi Valet.::

quidquid primum reduci occurreret, oblatu-

Romani, cum a Carthaginen(ibus captus; Ro« Max. l. 9«

$ C

rum, propriam filiam ob reverentiam

jura-

mamque miffus effet; ad impetrandam Car-

foü- hom'

menti occidere coactus eft.

thaginenfium militum manumiflionem;, prius

Matth. 14Q

tamen conftrictus, quod Carthaginem redire

p ifl f s'

VIHL. Herodes rex, quia folatione filize

Mat,

W 7e

. dele£tatus, cum juramento promiferat dare,

vellet, fi, quod volebant minime peregiffet;

'quodcunque poftulaffet ab eo, cum magno

ivit quidem Romam , fed poítquam contra-

fuo dolore cap

ut S. Joannis Baptiüæ-- in difco

rium Senatoribus Romauis fualiffet, fponte

offerre debuitc..

:

pro fervando juramento ad boftes rediit, ab

Drex. in

IX. Virgo quzdam inSax

onias cum ;'-ü;Ve-

iisque ang

ufto, & ündique acumina;o' ligno

Phaet, c. ni cenuis fortung , fed elegantis formz nu-

inclufus, mifere obiit.

28«

; ptias promififfet, ipfoque cautionem exigen-

.Il[. Saguntüni ne fidem

; & iu'ra—mrcntum Livius

.te, dixiffet: Si alteri nupfero, diabolus in ipfis

preftitum Romanis violarent, fame conta.! 12-

nuptiis vivam me abripiat: ipfo nuptiarum

befcentes, & ne etiam captivi in manus Han-

s: Chfy'

nibalis pervenirent, rogum ardentem afcen-

fu. hom,

cum altero ditiore contractarum die a daemo-

&

ne inter faltus abre

dentes, fe mortuosque fuos combufferunt.

'Ql ,a« ha'

confpedta eft.

pia, inec ullibi. am»plius

- IV. t rici adeo parcebant diis fuis, ut, ne Suidas,.-

QU

March, tr,.—. X, Cum ali

quando ad'*Sv.q Maxentium Ab-

per eos jurarent, fzpe dicerent : Per hancapudDrex.

2. Hort.. batem duo homines morbo elephantiaco la-

rugofam pellem meam , per aridam hanc ar- I^ Phaeth.

borem, has fores teftor, per hunc gl

t &

Paf-proP borantes veniffent , opemque petiiffent, ipíe

ED

adium, €.30.

Yl5

fic eos allocutus eft3 Noftis, fratres , qua de

hoc fceptum aut telum juro.

cauía itaDeus in vos defzviat ?. vos frequen-

V. Pericles amico roganti, ut pro ipfo per-

ter leviffimis de caufis facrum ejus nomen fu-

jurium diceret, refp

ondit, fe quidem amicum

mitis, ac pejeratis, ideoque jufto Dei judicio

cfïc»,-*äferdx tantum usque ad aram.

vos hzc calamitas premit, fed jam peccatum

agnofcite, ac ad mentem redite, ut fanitatem

"& M

confequamini.

Quo dicto omnes ad oratio«

.SIMILITUDINES.

nem hortatus eft; & oleo fancto eos

;

inungens,

fanos dimifit.

"

,

— Quaniitas,

Surius in.

XI. Audomari, cum civ

is q'uidäfm 'pQCüniaS

cut; fï,.quis figullum alicujus fibi com- Plutarch.

vita S.Au ab alio mutuas accepiffet, certoquo iterum

iSi

miffum ad confirmandum fs!füm ap apopht, .

domati, J die fe reftiturum, cum juramento promififfet,

plicet, merito falfarius judicatur ; fic qui

26, Sept. id autem conftituto t,gmpotc non fervaffet,

nomine DEl, quod tanquam figillum no-

fed potius dixiffet, fe fupra corpus Audomari

bis reli&tum eft ad confirmationem verita-

juramento probaturum, quod nihil debeat:

tis, abutitur ad confirmationem veritatis,

Creditorad fepulchbrum (ancti cum eo ten-

S.Hz'er.ep.ï

.dens ante fores templi dixit: Ne, quefo; pro-

nomen Dei infamans, recte dicitur & ipfe

l

falfarius.

»hanemus fan&i viri fepalchrum; hic mihi

jura,nullam a te pecuniam acceptam. Ad quz

Figa.

verba cum ille converfo ad templum vultu

II. Sicut veftimentum reliquis melius. ha- s. Chryf.

.. pejerare füblata manu vellet, humi collapfus,

bentes, diligenter cavemus, ne illud quotidiehom. 4. ad

rotansque oculos, omnibus membris captus,

aut crebro induentes corrumpamus ; itanonPOP» An-

oft certium diem infelicem animam evomit.

minus vitandum eft, ne nomen Dei omni ve-

$.0

Deltio 1.3.

XII. In Germania cum hofpes quidam, mi-

neratione digniffimum ubi

quetemere,& pro-

füü, hg;m

de mag. p. lite pecuniam; quam affervandam illi dederat

ut occurrit, ufürpemus.

D

28. d

B. . 7:

repetente,negaret, fe eam accepiffe, & coram

III. Sicut mentiri non pote

ft, qui non lo- S. Bern. &e

Dopul,

magiftratu dzmoni fe devoveret, fi aliter fe

quitur; fic pejerare non poterit: qui jurare

modo ben.

res haberet, a diabolo afpectabili forma ejus

non appetit.

e

viv. 3[1 32.

patronum agente, de perjurio convidtus , &

IV.Sicutis,qui

in alto loco ambu]afe,t, ubi a$- Auguft,

ero de verb. &

cum corpore animaque abdu&tus eft.

partedextra fpatioía foret terra;a (iniftris v

RïBäd. in-

XIII. , Cum Godovinus regis Eduardi fo-

grande effet przcipitium, haud dubie ad de

x Jacobi an-

yita $, E- cer ab eo ad menfam adhibitus, & necis Al-

te omnia

tram potius,quam finiftram tenderet; ita pari-

te

&c

Tinlus LXXI1X.. Sfuramenium.

125

iduard, $

. Ja,

ter confültius eft, ucenunquam jurans fecurus

$. VIII.

a perjurio quis vivat, quam ut frequenter ju-

M*EDIAJ

rando periculum przcipitii in

.ta incurrat.

"

grajria ?cccaf

na pro transgreffionibus. irrogatio . oolunta-

"—— —— — -

IP

Damnumli

ria: Sic S. Chryfoft. fuafit dicens:

[6]

hom.,

S.Chy. .'V. Sicut pueri

funiculum longu

'm &ïcor-

difcere: quomodo ab impia confuetudine li-

5. ad pop.

foft, hom, ruptum ex contrario inter fe trahentes, cum

berariliceat? . Ego te quendam docebo mo-

44 3d multo impetu füpini omnes cadunt, füniculo

dum, querm fi tenueris, füperabis omnino.

P?-P-

per medium dirupto, & hi quidem capite, illi

Cum videris teipfum, aut alium quemque fer-

.alia corporis parte feriuntur; (ic & inter fe

vorum vel filiorum, aut uxorem hoc malo ca-

l. s' Baüln in

contraria jurantes, juramento pro rerum ne-

ptos, & continue commorefactos, neque cor-

ceffitate dirupto, in perjurii barathrum utri:

rectos, jube non praníos caenare, & hanc tibi,

lm d

1327

que cadunt, hi quidem pejerando, illi perju-

ilisque damnatione impone damnationem,

£att,

. - rii caufam illis prebendo.

non damnum, fed lucrum ferentem ; talia

enim fpiritualia & lucrum ferunt, & celerri-

Kccl, 23.

VI. Sicut fervus interrogatus affidue a li

t dRAÁÁ——

Y. 1le

vore non minuitur$ fic omnis jurans & no-

mam corre&ionem; lingua enim vel nemine

) M .9,

minans in toto.a peccato non purgabitur.

commonente füfficientem. capit admonitio--

"

:

S; Chry-

VIL Sicutis, qui facit confuetudinem fre-

1

nem, (i fame vel (iti vexetur. Sic, tefte Nide. Nider.1.4.

5

foft. hom. quenter manu fua percutiendi, necefía e

ft, ut

ro, nobilis quidam carnis abftinentiam, alius Forhicarii

t

2. in C.

5- injufte aliquando percutiat; fic qui facitcon-

guttam fanguinis ftylo ferreo e manibus eli- "^^

"

Mlttho

fuetudinem jurandi in rebus idoneis,frequen-

ciendam, alius vini carentiam fibi toties ob-

s

ter & in rebus füperfluis etiam nolens, con-

eundam quoties juraffet, impofuit, & penitus

u

hoc vitium extinxit. Imo & Deus confirmavit

b

[uetudine trabente, perjurat. .

favore hoc medium; uti in milite illo apparet,

£ - VIE «

qui, cum ofculum terre figere oD fingula

MOTIV A.

juramenta decreviffet ; eo ipfo, quo ofculum

m Liyius

M

*

uia grave admodum e[t boc peccatum , De-

figebat, momento; a globo, qui ipfum occi-

31 U.

diflet, prztervolante liberatus eft.

Q

. que valde injviojvim.

Si enim;, ut S.

]s

$. Chry- Chryfíoft. ait,hominis ingenui,& aliqua digni-

Il. Examinis particularis diigens & conflang S. Chry-

d

oft

hom.

foft. hom. tate muniti, in publico non audemus de re.

ufus: Quod remedium idem fan&us Chryfoft. f

28. ad ba-

4 àd ba-bus majoribus , multo minus de frivolis tefíti-

his verbis fuafit : Ut igitur hoc crimine libere-

tiz,

.nc Suldas

mur, invicem admoneamur, infitum tempus

P"Z . monium poftulare ; quanta erit irreverentia,

c ipuiDres 1

., Deum, ccelorum Regem , «ngzlorum Domi-

coníftituamus, & cempus dierum decem. Vo-

" Dbasth,

lentibus enim & vigilantibus hi füfficiunt dies,

num, in teítem ejusmodi reram invocare ;

D

o

Jae. 5.

hiric merito S. Jacobus dixit: Ante omnia no-

quo peaitus hoc crimine liberemus, & poft

UPP

decem dies nihilominus fi illaqueati reperia-

lite jurare, ut prz ceteris attendamus & vigi-

]G

- lemus, ne fürrepat confüetudo jurandi.

mur, poenam nobis conflituamus. Cum au-

m

.. 1l.. Quia fcandalofum admodum, proximoque no-

tem hoc corrigere coeperis, five femel; five

cioum e[l boc vitium: nam alios quidem ad pa-

fecundo, (ive tertio, five vigefimo legem cran-

riter jurandum exemplo fuo invitat; alios

fcenderis; ne defperes; fed iterum für

g5 &

ftudium affume, & victor eris.

vero timentes Deum graviter offendit, utpote

tam gravem Dei contumeliam cum indigna-

IIL. Confuetudo contraria a[Jumpta: nam, ut

Tbid.

tione audientes ; hinc in illos cadit commina-

S. Chryfoft. ait, ficut confuetudo prava pof-

tio Chritti, quod magis expediat, ut fufpenda-

fidet, ita poterit melior obtinere , ut & vo-

lentem te jurisjurandi lapfibus non permittat

tur mola a(inaria in collo talium hominum, &

m Plutirdh |

demergantur in profundum, quam ut juran:

evinci; nam revera multum confuetudo prz.

valet, & jura didicit immutare naturg..

j h

di affuetudine alios tantopere fcandalizent.

qül

Ill Quia ipfis etiam jurantibus admodum perni-

AV. Cenfores &g^ monitores conjlituti ; $i nam-

Ia

que domi multos ubique cuítodes conftituas,

Ibld.

ciofum ef? : Quia non modo fe exponunt peri-

(

culo fidem fallendi, & pejerandi, fed etiam

inquit iterum S. Chryfoft. puta fervum, uxo-

tl5

S.Hierep. fe, ac alios infamant, ut S. Hieronymus no-

rem, amicos, ab omnibus facile compulíus

j

12,

tavic; fe quidem, quia indicant, fe effe men

atque coactus a mala confuetudine recedes.

Sic certe Pedagogus ille corre&us eft , qui

: Drex in

?

daces, nec dignos, quibus credatur, nifi tefte

phaet- [97]

Deo; alios vero, quiajudicant illos effe fufpi-

ubi (chedam a difcipulo fuo ftriptam reperit,

$. 3

ciofos & incredulos, utpote quos oporteat

& in ea hgec verba pro confeffione notata le

ho

uf

giehom. d

tam potenti argumento & teftimonio ad cre»

git: Pedagogum meum temere jurantem

"

dendum induci.

r

non correxi: Sic erubuit, ut deinceps ab

"

omni juramento ab(tinuerit.

t0u»

S. Chry- — IV. Quia /icut facile declina

bile, ita Aäy" pafwh

Sed & Ulyffi-

foft. hom. excu/abile apud Deum ef? boc vitium: nam , ut S,

ponz,cum puer aliquem procacius jurantem

to»

529. ad

Chryfoftomus recte dixit, quis, quzfo, labor

audiens, in genua procubuiffet, rogaffetque,

popul.

eft, juramentum fugere? numquid opus eft

ne Deum jurando tam graviter offenderet,

| l

sb

is adeo hoc fa&to permotus eít, ut feriam

pecunii$ (num füdore & &rumna? Satis eft

a dv J 9

tantum velle, & actum eft. Si vero mihi con-

emendationem decreverit.

V. Opinionem diffcultatis circa . emendationem

[ Ahþll

. füetudinem objicis, propter hoc ipfüm ma-

bi

jv

xime facile meritum effe dico. 5i te namque

tollere: id quod ftet. (i cogitemus mülto di£

'eto

jn aliam tranftuleris con

ficiliora ab hominibus fine ulla mercede fu-

co0i d

x

À

fuetudinem ».. to-

IY ontil

perari, ut redte diícurrit S. Chryíoft. quidS.Chryfo^

at* &c,

tum prafticifti.

Q. 3

enim

"

—

-

126

Bibliotbe&æ Manualis Concionatdriþ

hom. 19.

enim difficilius eft, quam rotz more totam

$. X.

ad pop.

fle&ere corpus, & in pavimento verfari, quod

TuS PRJEDIC

A-

multi juvenes faciunt? gladios alternatim in

.

s

-VC.ONCEP

BILES. .

acre jaculantes, & omnes rurfum per manus

"

pyunt

E

E

:

occafione thematis: Et jurabis, vivit

-Jerem. 4*

brium capientes, quem non confündant nul-

7 JDeminus, in veritate, 3udicio &5 ju[litia : v. 2»

g NU

lum pro virtute laborem fufcipere volentium?

fs i

Exlicari poteft fufius, quando licitum & illi-

pmblc

Vel quid de illis dicas viris, qui contum ia

citum fit jurare; quem in finem March. in

fronte geftantes, velut arborem in cerra radie

-Horto Paítorum tr. 3. le&t. 6. videri poteft.

catam, fic immotum confervant? Quid quod

II. Ex occafione thematis: S'urationi non af- Eccl ag;

puer fuper funem apguftiffimum. tanta am-

bulat fecuritate, cum quanta fupinos percure

Jüsfcat os iuum ; 1nulti enim cafas in illa: poffunt v. 9.

explicari injuriz. quz DEO; proximo, & fibi

Jieo

rentes campos. Hec quz & mentibus icpofe

lcll']u

fibilia videntur, fa£&ta funtarte po(fibilia ; quid

ipfl per juramenta vitiofa inferuntur ; uti

-

ag C

apud eundem authorem fufius videre eft.

*

horum in juramentis preténdere poffumus?

IIl. Ex occafione thematis :

Vir multum ib

Hom. :19.

Et iterum alibi: Confidera, inguit, quemaá-

,if'j V12

orans implcbitur iniquitate , & non difcedet a. domo

ad poP.

modum Gentilium aliqui bleíi quarundam

illius 4aga. , Poffunt explicari plagz ob ejus-

llabarum non bene exprimentes fonum, of-

2

ndentem fpe linguam longa' meditatione

modi juramenta illicita. inferri folite. 1. i

Epi&et

bonis temporalibus : Quia, (icut per creaturas ju-

Yodiit,

limaverint, Poftquam enim per fcripturas vo-

bis non poteft períuaderi, ab externis monere

ratur,& peccatür, ita & per easdem Deus ple-

&ere plerumque folet,casdeim auferendo;aut;

vos cogor.. Cogitats Gentilum Philofophos;

vt ab aliis deftruantur, permittendo. 2.4n bo-

lfocrat. :

& tunc fcietis, quanto fimus digni füpplicio

nis fame: Quia, ut fiepius dictum eft, vere ta-

Jamon,

defpicientes divinas leges,cum illiquidem pro

les feipfos de animo veritatis parum ftudiofo

humana honeftate tanta laboraverint,vos ve-

faciunt füfpectos, efficiuntque, ut alii mino-

ro neque pro coclefti regno ftadium adhibea,

tis.

rem de ipfis, quam ante habuerant, zítimae

j

$. IX.

tionem concipiant, ^ 3. Jn bonis fpiritualibus z

Quia, cum per hoc peccatum graviter inhó-

ASCETIC A.

noretur, & offendatur Deus, hoc ipfo; indi-

hoc vitio tria pracipue bene notan-

nos fuis donis judicabit eos, qui tam ingrati

Lpe

funt eorum Authori, gravibus

da Afcetz. Primum eft, ut norit, hoc

que iniurigm

vitium omnes quidem homines, fed fpecia-

fibi allatam poenis vindicabit.

IV. Ex occafione thematis: JNon ufurpalis Deut. 5,-

tim €os, qui perfectionis fludium profiten-

tur, fummopere dedecere; cum enim hi ab

nomen: Déi tui fruftra: . Poterunt media ad vi. v. 11.-

omni mendacio alieniffimi credan:ur, hoc

tandam male jurandi confuüetudinem propo-

ipfo, fi Deum in teftem invocent, oftendunt,

ni, potiffimum vero timor triplicis posnze,

€, uti minus dignos, quibus fine juramen-

1«À feipfo toties infligendzg, quoties in eam

confuetudineim lap(us fuerit. " 3. A Magiflra-

to credatur, ita nec

perfectionis adeo cupi-

dos effe.

tu decernendz, vel ab ipfo Deo in hac adhuc

vita juranti imponendz. 3.[naltera vita fübe

Il. Alterum eft, ut bene quoque cognö-

^

J£13

iv

nia facile exem

1

fcat conditiones ad licitum juramentum re-

eundaz; qugzc

plis $. 4 enar-

ratis confirmari poffunt.

]et.4. y.z.

quifitas, quas quidem Jeremias indicavit,dum

$m

dixit: Et jurabis, vivit Dominus, in veritate

-* V, Ex occafione thamatis: Ego autem dico Mattb, s.

líd

(ut nempe verum fit, quod juramento coü-

tobis , omnino non juraie: Proponi poffunt, & v. 33.

Ofic,

firmatur) injudicio (id eft, cum circumfpe-

folvi excoíationes, quibus plerumque ii, qui

Gione, an neceffitas vel uülitas aliqua ejüs-

coníaüetudinem juraadi habent, excufare fe

folent, (í ad emendationem incitentur. Ni»

modi juramentum exigat) & :n ju/titía (ut

tihil cum jnramento promittatur, quod bo-

mirum 1. Confuetudine conveterata: Sed often-

datur, quam facile per aliam mel:orem cones

$. Anftl.

nis moribus & przceptis divinis repugnat)

fhus in]b,

S. Ambr.-

quo in cafu, ut recte $. Ambrofius dixit, eít

fuecudinem corrigi queat. — 2. Zfutboritatis de«

Cut, Deys

1.1. offic.

feufio: ! (Quod fcilicet alioqui nemo credat af-

€. 50»

mentum cuftodire.

contra officium , folvere promiffüm, Sacra-

homo,

ferenti, Oftendatur, quam futilis hec quo-

IlI. Tertium eft, ut bene apprehendat qua-

que fit excufatio, cum potius fuüfpecta fiat

per juramenta fimilia veracitas jurantium;

tuor illa capita, quz linguam jurantem in

Drex, in

precipitium trahunt, & a Jeremia Drexelio

atque adeo minus eisdem credatur. 3. Quod

Phaet, c.

gravibus juramentis non uiantur: Sed & refute-

18. $. 1.

enumerantur, videlicet r. Zffe&tus fan libido

jurandi, qualis fuit, S. Auguftino tefte, eorum,

tur excuíatio oftendendo, quod nec ifta fiant

quorum plura funt juramenta quam verba,

absque peccato, & periculum contineant;

in graviora prolabendi. Vide has & plures

2. Zl [jiduitas && quotidiana confuetudo jurandi, a qua

abfterrens Siracides dixit: Jurationi non af-

excufationes fufius a

pud P. Drexel. in Phaclt.

fuefcat os tnum; multi enim caíüus in illa,

c 30. refutaFas.

Eccl. 23.

3. Pacilitas jurandi: Uti faciunt ii, qui imme-

V* 9.

$. XL

ditati & incogitantes otiofa temeritate jurant,

-MISCELLANEA.

contra expreffum Dei mandatum, vetantis

r u

nomen Domini fruflra ufürpari.

4. Rerum

^. Quaálitas,

creatarum $ demonis in teflem invocatio : inde

gefilaus de Barbaris Z qui jurisjurandi £lian.1.4«

enim facilius eft ad alia Juramenta tranfitus,

I;A

religionem violabant; dicere folebat,var hi, -

e08

g

Tüuunus LXXX. ^ulitia.

127

eos nulla re DEOS magis läbi infeftos redde-

$. XIIL.

re, quam fi Sacrofanctum jus jurandum te-

AXIOMAT A.

mere violaífent.

Ic;

Iefem. *.

Plutarch.

lI- Numa maximum jusjurandum Roma-

JT.

ui fzpe jurat, fzpe oportet pejeret. Jamb.vet,

Vl a.

in Numa, his ftatuit fidem.

Viel Eyd, viel Leid..

Jdem in

lII Gezeungen Eyd if Gott leid.

Buchler,

III. Plutarchus dicere folebat: Juramen-

probl,

tum homini libero (

quanto magi; Chrifítia-

$ XIIL -

no) pro tormento eit.

AUTHORES.

Fed u

v. 9.

- Fuga.

l. Joannes Bufzus in Panario. V. eodem.

II. Jeremias Dr;xclius in Phaétonte c.28.

Jofeph.

. IV. Hebrxi nomen Jehova nunquam pro-

-

.

l.1:. Jud. nuntiare audebant, fed nomen Adonai fübe

III. Phil

ippus D'Outreman in Padagogo

[

antiq. c. 8. (tituebant.

Sed & moderni Judzi non per

lbid, v.u'.;

Chriftiano p. 1. c. . $. 1.

totum nomen , fed per literas divi(as jurare

IV. Joannes major in fp

eculo ;hagno €X«

folent, dicereque Juro per Jod, He, Vau, &

emplorum. V. eodem.

od.

V. Antonius Daurolitius in floribus Ex-

Epictet, in

V. Epictetus inteicalias hanc do&trinam

emplorum c. 3. tit. 24. 25. & 26.

Enchir,

dabat: juramentum deprecare, fiquidem fie-

VI. Jofe

phus Langius in Polyanj:hæa, Vete

ti poteft, omnino: Sin minus, faltem quoad

bo eodem.

ejus poteft.

VIIL. Joannes Dadrzus in locis commu-

Ifocrat. ad

VI. Bonos viros decet, ut eos mores ad-

tibus fimilium & diflimilium.

Damon.

ferre videantur, qui fünt jurejurando firmio-

VIII. Jacobus Marchantius in Horto Pa«

Yes.-

ftorum. tr. 3. le&t. j. & 6.

'-æwwaza-w***&æ*****:***&:****:*****æ**ä******äæ

TITULUS LXXX—

ELILSDILAlA

tDeit s

:

Ü y.1l

$. I

Ab'tus |

QUOAD ES;;SENT'IAAIQI.

III. In genere duo funt. 1. Quod ab ;iüo'rob. 4

oderis fieri tibi, vide, ne tu aliquando alteriv 16.

| De)ïnitio.

facias. 2. Omnia quecunque vultis, ut fa- Matth. P.

ciant Vobis homines, & vos facite illis.

I.

IV., In fpecie vero juítitiz Lega!is prout eft

V. ;2.

74 St habitus voluntatiä inclinans ad fuüm

in füperioribus, a&tus fünt. 1. Zelare pro legi-

cuique tribuendum.

Vel, ut fufius

bus. 2.]uíta precipere. 3.Bene gefta prz-

$. ,lgei'n.

clariusque defcribit S. Bernardus, eft

miare. 4. Delicta punire. ;. Subditorum com-

o attd,

lp le de

modis profpicere. 6. Pericula & mala arcere.

Offic.

virtus, quz nihil alienum vendicat:

Prout vero in fübditis eft, ejus aCtus .funt.

k.VO 330

quz cuilibet dat, quod füum eít, quzx negli-

git propriam utilitatem, ut fervet commu.

1. Legibus obedire. 2. Concordiam cum aliis

s

nem zquitatem. Prima juftitia eft in Deum:

fervare, neminem lzdere, commune bonum

*.

,

proprio preferre, & procurare.

p

Secunda in patriam: Tertia in parentes:

V. Juftitiz diftributivz actus fünt.. 1. ]

,

ux;

S. Al;f;d-

Quarta in omnes. VelutS. Anfelmus: Ju-

musinlib. ftitia eft. animi libertas, tribuens unicuique

ta neceffitatem aut alios titulos proportio-

cur. D

^

eusfüam propriam dignitatem : Majori reve-

nem certam exigentes bona communia inter

ä

homo.'

rentiam, pari concordiam, minori difcipli-

partes diftribuere. 2. Poenam ipfam juxta

quantitatem deli&ti, & deliaquentis qualitae

(

nam, Deo obedientiam, fibi fanCtimoniam,

tem infligere. In fübditis. 1. Nihil ultra ne-

inimico patientiam, egeno operofam miferie

)

cordiam..

ceffitatem petere. . 2. Ad dignitates fe im-

portune non ingerere

, præcipu;e eas, quz

.

| Di'vïjz'o. :

funt ultra meritum.

VI. juftitiz commutative actus fünt.

1I. Dividitur communiter in'Lägalem, quze

refpicit juftum & zquum, quatenus Reipu-

1. Nemini damnum inferre, verbo, confilio,

blic&e aut bono communi eft. conducibile:

facto, in bonis, honore & corpore. 3. Omnia

ä

proximi faCta bene interpretari. 3. Bonum

Diftributivan, qua bona communia inter per-

alterius pro viribus promovere.

fonas communitatis, fervata proportione, di.

ftribuuntur: & Commutativam : qua particu.

$. l.

lares perfonz inter fe in commutationibus

EX S. SCRIPTURA.

contractibus zquitatem cuftodiunt; ad quas

Qualitas.

füo modo Z'indicativa vevocari poceft, qua fu-

perior fübditum (uum condi

gna poena pro

[P Re

ddite, quz fünt cxfaris

» CxÍari: qua Matth,ag,

f g

delictis fuis puait.

funt Dei; Deo.

V. 21e

[,Vlfc

4

II. Pro

j

-

128

Bibliotbece Manualis . Concionatorie

Eccl. 4.

II. Pro juftitia agonizare pro anima tua, &

INece[ftas,

V. 33.

usque ad mortern certa pro juftitia, & Deus

II. Remota jüítitia quid fünt regna, nifis.Aug.l.z.

expugnabit pro te inimicos tuos.

magna latrocinia? quia latrocinia quid funt, deciv.c.4.

,

Epift. ad

IIIl. Omnis anima poteftatibus füblimiori-

nifi prava regna.

Rom.3. bus fubdita (it 5 non enim eft poteftas, nifi a

V. Io

III. Qui non repellita focio fuo injuriam, fi S.Ambr.de

$p

DEO; quz autem fünt, a Deo ordinata fünt.

poteft, tam eft in vitio, quam ille, qui facit. offic.

!h

Itaque qui refiftit poteftati, ordinatione DEI

IV. Nimia juftitia incurrit peccatum, tem- S. Aug. de

refiftit.

LA

perata juftitia facit perfe&tos: Salfitudinem ver- rel.

IV. Diligite juftitiam qui' judicatis ter-

correctionis amor Chrifti temperet, & dile-

ram.

&ionem proximi fal juftitiz condiat.

frid. vt

Utilitas.

V. San&i viri, quando cum períonis mino- S. Greg.

ribus contentionum negotia fubeunt, duml 9. mor.

1,f,l.'105, V. Beati, qui cuftodiunt judicium , & fa-

gravare vel in minimis timent, ipfíi contra

V. 3.

ciunt juftitiam omni tempore. -

VI. Mifericordia. & veritas obviaverunt

jufïitiam grav?ri nequaquam refugiunt.

]ob. 29- Y

Píal, 84«

"Utilitas.

lp

V. i IE.

fibi: juftítia & pax olculatz fünt.

Sap. 9.

VII. Si juítitam quis diliget, labores hu-

so Augt 2.

Vs 8«

-

VI. Juftitia respublica fuftentatur.

]Obu ) |

jus magnam habent virtutem.

3

.

VII. Juftitia via eft, per quam ad juftitia

m de civ.

ob

I'rov. 16.

VIHH, Melius cft parum cum j

7 S.Bebs d d

V. 8«

u&itiä, qulain

pervenitur.

in Dom.

multi fructus cum iniquitate.

Dignitas.

Epiph.

Prov. 14.

IX. Juttiti

a elevat

v. 15. & matur folium.

: B

: eätesg &,;»ä[u&iüa fir-

. VIII. Cui nocetur, aut injuriatur, & volun- In vi

;

r

FEntat

16.

g. PP,

Sivius |

tate parcit proximo; hic fecundum naturam

2 0. i

INece[fitas.

Chrifti eft: qui nec lzdit, nec leditur, hic fe-

1 Aiph

Deut, 25.

X. Non habcbis in facculo diverfa ponde-

cundum naturam Adz eft: qui nocet, ca-

v. 15.

ra,majus & minus: nec erit in domo tua mo-

lumniam ingerit, aut ufüras exigit, hic fe.

dius major & minor. Pondus habebis juftum

cundum Diabolum eft.

& verum, & modius equalis & verus erit ti-

.IX. Magnus juftitiz fplendor, qu

& aliiss, Ambr,

bi, ut multo vivas tempore fuper terram.

potius nata, quam fibi, communitatem & fo- 11 de offic,

Vderius

Max. 1.5

Pl'OV. 2Q,

XI. Pondus & pondus, menfüra & meníu-

cietatem noftram adjuvat, excelíitatem te-

lOe

ra, utrumque eít abominatio apud Deum.

net, ut fuo judicio omnia fubjecta habeat,

csded

opem aliis feret, pecuniam conferat, officia

Stuftitia vindicativa.

non obruat, pericula füfcipiat aliena.

Eccl. 7.

XII. Noli efle juftus multum: neque plus

.. Summum in Regibus bonum eft , jufti- s.Greg. ad

v.17, (fapias, quam neceffe eft.-

t:m colere , ac füa cuique jura fervare, & Franc. Ro-

d faciatis: non 'Enim ho-

2.' Pä:,;,l'.l 9,

XIII. Videte, qui

fubje&tis non finere, quod poteftatis eít, fieri, &cs.

v.*'6.*! -

minis exercetis judicium, fed Dei, & quod-

fed quod zquum eft, cuftodire.

" cunque judicaveritis, in vos redundabit.

Suftitia vindicativa.

Exod.23. V. Non fequeris turbam ad faciendum

Henr,

;V. 2,

maíum ; nec in judicio plurimorum ac-

Dost1 i

*XT. Bonus TJudex nihil ex arbitrio fuo facit, s, Ambpr, (;

quieíces fententiz, uta vero devies.

& domefticz propofito volüntatis, fed juxta so.in Pfal.

Deuc. a5. AV. Pro menfura del

D

leges & jura pronunciat, fcitis juris obtempe-s 118

v« 9.

modus.

iötji' erit &fplagarum

:.,'

u

rat. Non indulget propriz voluntati, fed ficut

Eccl. 7.

XVI. Noli quzrere fieri judek',( nifi virtu-

audit, ita judicat: & ficut fe habet negotii na-

u

v 6-1

te valeas irrumpere iniquitates, ne forte exti-

tura, decernit ; Obfequitur legibus, non ad-

me(cas faciem potentis , & ponas

fbandalum

verfatur, examinat caufz merita, non mutat,

in equitate tua.

XII. Diícite judices feculi, quem in judi-

^

EÉxod. 23. .

i

.VIL. Infontem & juftum -non koccides,

cando tenere debeatis affectum, quam fobrie-

Vei7,

quia averfor impium.-

tatem,quam finceritatem. Dominus omnium

Ll.ld. G':y

Deut. 16,

XVIIE Tufte, quod juftum eft, perfequeris,

dicit: non poffum a me facere quicquam,

10:1,]

V. 20»

ut vivas, & poffideas terram, quam Dominus

fed, ficut audio, judico; hoc eft; non ex mea

g,

- Deus tuus dederit tibi.

poteftate decerno, quod libitum, fed ex judi-

Levit. 16. .

r4

XIX. Non facies, quod iniquum eft; nec

candi religiorie, quod juftum eft, ideo judi-

V. l5«

1

njufte judicabis. Non confideres perlonam

cium meum verum, quia non voluntati mez

pauperis, nec honores vultum potentis. Ju-

indulgeo, fed zquitati.

Íte judica proximum tuum.

XHI. Audi, quid verus Judex afferat. Non

Ibid.

If,5, v. 25.

^CXX. V, qui juftificstis impium pro mu-

quzro voluntatem meam, hoc elt , hominis:

quz vel odio dirigitur, vel ftudio intenditur;

nerjbus; & jultitiam jufti aufertis ab eo.

vel gratia inflectitur, vel aliorum judicio de-

S.

III.

pravatur. Scriptum eft enim: Omnis homo

^EX SS. PATRIBUS.

mendax ; fed voluntatem, inquit, quzro ejus,

qui me mifit, hoc e(t, divinz cognitionis for-

'

mam veni docere, ut in judicando magis

cordi fit veritatis cuftodia, quam

Caffiod.fu-

uftitia non novit Patrem , veritatem

per Pfalm,

I.A l

novit, perfonam

obedicntia voluntatis. ;

'noq accepit., Deum

"

imitatur.

$. IV.

129

Titulus LXX X. Sruftitia,

4

5.

IV.

VIIL. Erat vir quidam nobilis valde & po- pitcipul,

tens, tantusg; amatór juftitize, ut nullam in ju- Prompt.-

EXEMPLA

. CATHOLICA

?

diciis refpiceret perfonam. Hic cum cognovitlit. 1. ex,

EXTERN A.

infirmitatem, le&oque decumberet: in proxi 38

S

Qualitas'.-

mà camera clamorem , tumultumque femi-

? 2-Agbr.de

Sap. 12. V.

neum audivit, qui cum de caufa fciícitaretur,

I. D.e

Deo dixitSalomon : Cum fis juftus, ju«

] s. Augl à

15;

fte omnia difponis: ipfum quoque, qui

nullus ei circumftantium veritaté dicere prz-

T Wt tgl,

]

a

non debet puniri, condemnare, exterum zíti-

fumpfit : Tunc mittens unum de pueris ait:

mas a tua virtute. Virtus enim tua juftitie

Przcipio tibi füb interemptione oculorü tuo-

rum;ut dicas mihi meram veritaté.Cui ifte pa-

initium eft; & ob hoc, quod omnium Domi-

*5 G

Ibid. v. 9- nus es, omnibus te parcere facis. Et iterum:

vens refpondit: Domine domicellus meus, fi-

lius fororis veftrz feminam ibi opprimere vo-

-P l.9, mpr,

'Tu autem dominator virtutis , cum tranqui-

à

litate judicas , & cum magna reverentia di-

luit, & hzecfuitcauía clamoris. Ad quod ver-

Íponis nos.

bum valde cofnotus, dixit quibusd3 militibus :

Job. 29.v.

1I. S. Job de fe dicit: Juftitia indutus fum,

Ite,& fufpendite illü ; milites igitur obedientia

14*

& veftivi me ficut veftimento, & diademate;

fimulantes, poftquam egreffi funt,dixerunt in-

& Allg. DA

judicio meo.

vicem. Si occideremüs hunc juvenem nobilé;

j d y,

diens hzdum balantem di-

& dominus , ficut fatis opinabile eft, mortuus

Job. 2. v.

III. 'Tobias au

SBe f

2I.

xit: Videte, ne furtivus fit, fed reddite eum

fuerit, vel morte mulctabimur, vel erimus ex-

in Dom,

torres. Omniatamen juveni intimantes,& ut

Epigh,

" dominis fuis. Quia non licet vobis aut edere

- ex furto, aut contingere.

posnitentiz avunculi fe fübtraheret, commo-

It vtb

ZIneas

IV. Rudolphus imperator ; cum quidam

nentes , poft horas aliquot fünt ad dominum

u

Sylvius l.veniffet , & Otthocarum regem Bohemiz,

regreffi, fe ejus mandatü impleviffc dixerunt.

Q

3. com. in

res Alph.

atrocem ejus hoftem, in venatione occifurum

Quinto vero poftmodum die juvenis zfli-

À

promitteret, fi fato przmium effet , egregie

mans, avunculnm de culpa effe placatum, vel

o

refpondit : etfi nofter hoftis eft Otthocarus,

immemorem, aperto oftio introfpexit. Quem

cum infirmus confpexiffet, verbis blandis eum

nunquam tamen efficiet, ut juftitiz & þmode-

Y

ïxs $ Anbr,

rationis fines tranfeamus.

advocansjuxta fe federe przcepit. Uno vero

Valerius

V. Zaleucus urbe Locrenfium afe faluber-

brachio collum eius ftringens, & manu altera

f)' 11 deofíit,

Max. 1. 5 rimis legibus munita , cum filius ejus adul-

cultellum ejus clam extrahens gutturi ejus ine

ä

c 5.dejutt. cerii crimine damnatus , fecundum jus ab ipfo

fixit, & occidit. Qui cum plandtu

&

ulatu

la

i

el.

t

'hor-

conítitutum , utroque oculo orbari deberet,

multorum elatus toti provincie incu

ac tota civitas in honorem patris poenz ne-

rorem.Sed & ipfi Achibaldo militi , qui fic vo-

D Ore d

ceffitatem adoleícenti remitteret, aliquamdiu

cabatur,additus eft dolor füper dolorem, adeo

X Franc R

repugtiavit, demum precibus populi victus ,

ut invalefcente infirmitate ; pro Epifcopo mite-

'.1 ) gis-

füo prius, deinde filii oculo eruto , mirabili

teret,petens facrum corpus Chrifti fibi afferri,

temperamento officium mifericordis patris &

qui cum veniffet , ille cum multis lachrymis &

juíti legislatoris conjunxit.

contritione cordis , omnia peccata füa confeí-

Henr.

VI.: Robertus lil. Schotorum rex , cum

fus eft;tacita tamen juvenis interfeCtione. Su-

b5 Anbr

Doet; 1.16.

Romz coronandus effet, & concurfü populi

per quo Epifcopus miratus refpondit: Quare

Canonicorum fegetes conculcarentur , gran-

fuübticetis homicidium , quod comif(iftis in co-

4 oo,in Pf

dem ftatim proillis pecuniam perfolvit. Cum

gnatü veftrüdicenteillo : fuit & hoc peccatü ?

us HS«V:I*- :

Subjecit Epifcopus : etiam crudele nimis. Et

t

oppido aliquo excederet , vocátos per prz-

conem obíoniorum venditores ac oenopolas

ille: ego neque peccatum judico, nequea Deo

mihi remitti depofco. Relpondente Epifcopo:

j

rogabat, num quispiam ex aula fua non repo-

lto

fito omnium emptorum pretio abiviffet. Pau.

Ego vobis corpus Chriftinon tradam , nifi ho-

micidium idem confiteamini. Subjunxit vir

b pl

perum quzrelas equiffimis animis audiebat ;

nobilis: Sciatis me, domineillum non occidiffe

& darmna liberaliter refarciebat.

VII. Ludovicus XI. Galliz rex edicta pu-

exaliquo rancore, aut motuirz, fed folummo-

Lud. Guy.

to- 1.]. 2,

blicari volebat legibus Gallize vetuftis con-

dotimore Dei,zeloque juftitiz.Nunquam plus

h

€. 32.

traria ; addens hanc eclaufulam : Nam ita e/?

filium fororis füz aliquis diligere potuit, ficut

4

voluntas moftra. Sed concilium feu parlamen-

ego illum dilexi. Siergo corpus Chrifti negae

|»

tüm Parifinum publicationem recufavit , eti-

veritis ; ego illi corpus & animam committo,

r

am ter juffum a rege id facere : etfi poftremo

Hoc enim dixit & egit propterexemplum 5 ne

Z

rex mortem iis minaretur.

'Tum przfes fe-

juftitize & judicio derogare videretur. Vix e-

natus Lanacrius multis comitatus fenatori-

nim Pontifex limitem domns egreffus fuerat ;

U

bus , omnesinparpureis togis magiftratus in-

& ecce zgrotus revocabat eum dicens: Re«

fignibus regem accefferunt , eique edictorum

vertimini , domine Epifcope, revertimini: vi»

l

illorum iniquitatem & minas fibi factas ex-

deatis fi in pyxide habeatis corpus Domint.

probrarunt. Rex viía gravitate, habitu & di-

Quod cum feciffet, nec aliquid in ea reperif-

!

fet fübjunxit ille: Ecce, quem mihi negaftis,

gnitate perfonarum, quas officio & vita exue-

5

re volebat, & quz ultro parats erant , vitam

ipfe fe mihi non negavit. Apparuitque hoftia

[

in oreejus: & impletum eft : Diligite julitiam,

potius & munus ponere, quam iniqua edicta

robare, obftupuit; & eorum auctoritatem re-

qui judicatis terram ; fervite Domino in bonitate .

formidans , ipfis przfentibus edidtum fuftulit,

& fimplicitate cordis querite illum : quoniam inveni-

juffitque eospoft hac pergere, juftitiam tueri :

tur ab bis, qui nen tentant ilum : apparet autem

eis , qui fidem. babent in illum. Epilcopus vero

juravit etiam , fed pofthac nihil decreturum,

qu

od fit equitati & rationi contrarium.

pavens;

tantum miraculum ubique divulgavit.

,

R. P. Lobn. Bibi. Mau. Tom. 11

IX. AEG-

Bibliotbece Manualis Concionatorice

130

"

Specul.ex.

IX. Affe&um carnalium parentum trium-

II. S. Francifcus Borgia cum Gothalanig Vita l. 1,

empl. dift-phans Abbas paftor pro filio fororis a judice

Prorex creatus effet, nihil duxit antiquius ; $. 8

*^ X« 36:comprehenío, intercedere noluit ; rogatus

quam ut munus feliciter obiret : Dei ante

vero ut faltem literas deprecatorias ícribe-

omnia juftitiz Authoris ope implorata. Pri-

ma vero cura fuit, viam regiam a latrociniis

ret: foripfit monens judicem , ut diligenter

caufam inquirat , & íi reum nepotem depre-

tutam reddere , ut merces importári , &

fe!yanï

henderit, pro merito puniat , ut in hac vita

exportari commode poffent.

ti

exfolvens pocnam peccati, in alcera liber fit.

III. P. Jacobus Laynes duo potiffimum virs 1. ;,

( éto

Specul.ex-

X. Vidua quedam cerevifíam coquere &

hominum genera deteftari fe ajebat, hareti- c, 16.

empl. dift. yendere folita , cum oppidum Dulchberch

cos , füb falfa religionis fpecie regna & pro-

3. €X 129: totum cafü incenfüm fuiffec, & ignis domui

vincias devaftantes; & eos, qui Simonis Ma-

ejus appropinquaret, omnía fua vafa, quibus

gi labe infedti, Chrifti patrimonium pretio &

Cuuínts

cerevifiam aliis menfürare folebat, ad oftium

emerent, & venderent, pauperum panem de-

jn i

domus ponens fic ajebat: Deus juftus & mi-

vorarent , & fanguinem haurirent.

f]näi L :

fericors, fi unquam his menfuris aliquem de-

IV. P. Bernardinus Realinus dum Fifcalis Vit. c, 4«

528-0-7

cepi, volo, ut domus hzc comburatur ;

munere füngebatur, duo hzc fane difficillima,

precor juftitiam tuam , ut mihi' & fuppelle-

ut fiíco, & iis, quorum intereat, fatisfaceret,

Db

Dixit, & flam-

Gili mez parcere digneris.

ita conjungebat , ut ne obulum quidemi in

« Cht

ma nihil de ejus fuppelle&ili attigit,/licec

füum commodum , preter falarium fibi affi-

A.

L

N

"omnia,in circuitu dcvm*arct.

«natum, converteret. Sed & aliis fübinde of-

agl

-

ficiis functus, adhuc in feculo exiftens, in mo-

JDamnum negiette ju[Litie.

3 8 'æ»ffj,"i

Keppler. 1.

do regendi erat femper fibi fimillimus ; ab

XI. Quidam frater e familia Minorum val-

omni munere callas femper integrasque ab-

€, fol. 93.

de reiígiofus in quadam extafi vidit aliquem

ftinuit manus, identidem diCtitans, vix ullum

Faci

in medio flammarum proítratum , e cujus

lucrum dignitatemque fuam fimul tueri pof-

aud.

ventre arbor alta proceflit.

In cujus ramis

fe. [n fententiis ferendis penficulatior, caufz

Then.:

homines diverfi mafculi , atque feminz fur-

merita, non affectum aut favoris gratiam ap-

in fefto

fum pedibus, & capite deorfum pendculi erant,

pendebat: Reos longo carcere minime ex-

$ a,

atque fiamma ab imo prorumpente acerrime

hauriebat, fed, ut; primum poterat, aut abfol-

torquebantur, llle vero, qui jaccbat, omnium

vebat omnino innoxios, aut culpz reos jure

Cesri

ï.n.*üï

maxime cruciabatur. Frater ex angcelo quz-

damnabat: dum ratio pro poenz mitigatione

$4

fivit , quinam hi effent ? refpondic is: J/le,

füppeteret, ad levitatem fe referebat. Si po-

qui jacet , pater fuit , &9^ principian. generationis

ftulabat zquitas, ut gratiz aliquid indulgere-

iflorum omnium ; fuit pauper , atque per ufuras di-

tur, id non putide fibi arrogabat, fed patro-

tatus eminui.

lii autem fant. bujus filii , €9 ne-

nis tribuebat , ad fe folam juítitize admini-

jotes imitati paternum [celu$ , &$ per ufüras acqui-

fàa mon veflituerut, ideo cum -o dant penas 5 gra-

Ryationcm pcrtincrg: exiftimans.

vi[[ine vero. pater videns eos , qui per ipfum inifia

$. VI

Lormenta devenere : ex quo puna ei pro bis ommibus

EXEMPLA

PROFANA.

INA

augelur, ac intenditur.

I.

uintus Mutius Scevola Pontifex Maxi- Beierl, tit.

éniu,

mus filius P. Mutii . Proconíul Afiam iufit. f.

tanta integti/ate adminiftravit, ut inpofterum d

EXEMPLA DOMESTICA.

in eam provinciam iturus magiftratibus in

Lsneiz, Ce

ius adeo ju(titiz rationem habuit,

exemplum & formam fuerit propofitus.

puíc. 12.

I S. Ignat

ut,

ll. Domitianus imperator tantam curam bidem.

Bonenm

quo magis obílrueret viam zelo

C 437 temerario, & malevolz falfitati , nulli :s

mazgiftratibus coércendis adhibuit , ut neque

v. Juti

modeftiores unquam , neque iuftiores exti-

LUR

accufationem de re gravioris momenti ali-

3

Ibid. c. 8. ter , quam fcriptam admitteret. De dome-

terint.

ü- 70-

fticorum erratis mirum fervabat filenuum,

III. Apud Athenienfes novem principes Ibidem,

neque fi quid admiffum effet ab aliquo minus

erant, quibus respublica concredita erat, qui,

w

decenter, cuipiam aperiebat , nifi emenda-

cum eligerentur , religiofe jurabant, neque

tjonis gratia; & tunc quidem tam modefte

munera fe accepturos , nequc aurcam fta-

m

atque amice id agebat, ut , fi unus teflis (a-

tuam publice ere&uros.

tis effet ad remedium , plures non adhibe-

- IV. Areopagite litium controverfias non Alex. ab A-

ret, nudamque culpam poneret ante oculos,

interdiu, fed noctu judicabant, ut procul ab lex.]. 3. €

absque omni contentione verborum aut re-

omni affe&u , qui animos in diverfum. agit , 5

prehenfione. Certe quondam in confeffione

ferre poffent judicium. Sed & lege apud eos-

dem cautum erat, ut, qui caufam diceret, nec

fe accufabat, quod erratum cujusdam coram

tribus evulgaviffet, cum tamen duo füffecif-

procemio uteretur ,. nec ad mifericordiam

litm

Ibidc c. 50 rent.

aut invidiam judices adduceret, ne cui plus

Sed & cuidam patri, quod de infirmo

B. 40*

quodam noftro extra demum dixiffet, ipfum

in mifericordia, quam in caufa fpei effet.

V. Acrotafüs parentibus poftulantibus , ut Plutarch.

pre vehementia febris delirare, injunxit ; ut

fe publice per fpatium trium pfalmorum cz-

fibi in re quapiam injufta adeffet , audadter re- in Lacon:

deret. Et aliis undecim publicam difcipli-

fpondit : Quamdiu apud vos eram, nulla habe-

nam precepit, quod cuidam jocofe quzdam

bam juftitiz fcientiam : aftdum mepatriz , &

detractoria & falfa de altero narranti credi-

patriis legibus tradidiftis, infuper & juftitiam

diffent.

& honeftaté pro viribus docuiftis, huic magis,

qpam

Tituus LXXX.. Suffitia;

13I

Vim l l

quam vobïs* c'onabor obt'emþerare. Quaa-

T

V. Sicut in bello, quo tuta fit tota aliqua Erafm.l. z.

doquidem ergo hzc eft voluntas veftra, ut,

provincia,privatainterdum zdificia aut agros apopht.

quz funt optima, faciam: optima vero fünt,

deflrui neceffe eft; ita juflitia bono commu-

quz juíta fünt, cam homini privato, tum prz-

ni profpiciens, pazticularium interdum perfo-

cipue principatum gerenti;quz vultis faciam:

uz dicitis negabo.

^

narum emolumentum negligat, oportet.

Polyanth,

VI. Titus Manilius inter Macedones accu-

Vi ]s

tit, Juftit. fatores

; & filium conítitutus, audita cauía

MOTIV A.

& 1f

£ 630.

fic pronunciavit: Cum probatum (it, Silanum

?

ul

filium meum pecuniam accepiffe, ipfum re-

4 banc Jpecialiter vequirit Deus. juxta te- Mich.fc;

pudio, & prole mea indignum judicio, proti-

"Q

fimonium Micba dicentis: Indicabo ti- v. g.

bi; o homo; quid fit bonums; & quid Domi-

nusque a confípe&tu meo abire jubeo.

Caufinus

VII. Andronicus Comzenus unum ex ine

nus requirat a te; utique facere judicium,

in aula

tifnis aulicis publico fuüpplicio ob delictum

& juftitiam.

.

vit* cl *v"

fan&s l. 3 affici precepit, fimulque illis, qui juftitiam

l. Quia etiatn bonum reipublice fpecialiter eam

€ 28« - $*parum curabant, nuntiarijuflit: aut injufti-

requiri ; cum juftitia fit qua(i protectrix &

confervatrix illius, juxta Salomonem:; cumPrev. 14.

tiam, aut vitam relinquere.

Ibidn n. 6,

VIII. Theodoricus rex cum juvenalis ho-

juxta hunc juftitia elevet gentem, & thronusv. 34« &

regum per eam firmetur.

28« V, 53

Y

ex Chron. nefta matrona ei queíta effet, caufam fuam

EX»

per integrum jam triennium a judicibus pro-

LT. Quia particulare cujusque bominis bonum pa-

trahi, his ad fe vocatis przcepit, ut intra bi-

virer eam exigit; ut enim nulli membro bene

duum expedirent, quod cum illi intra bi-

efle poteít, nifi capiti aliisque membris apte

duum przftitiffent, omnes velut lz ju(ti-

cohzreat; ita nec homini ulli bene effe po«

teft, nifi per juftitiam cum fuo magiftratu,ve-

tit reos , capitis damnavit.

faber in

IX. Cambyf(es rex Períarum, judici ini-

lut capite, &aliis hominibus velutcommem-

auct.

quo &muneribus corrupto pellem detrahi,

bris conjungatur.

"Them. 3.

in fefto

& judicium tribunali infterni juffit, ut vel hu-

IV. Quia, teíte Salomone, fi juftitiam quisSap.g.v.2.

$. Bart,

jus exempli feveritate

N

diligit;bujus labores magnas habent virtutes ;

ent.

moti jqftius judica-

fobrietatem enim (id eít, temperantiam) &

Cafarius

X. E contrario vero Advocatus quidam,

prudentiam docet, & juftitiam, & virtutem

]. 11. bift.

u

(id eft fortitudinem ) quibus utilius nihil eft

4

i multas caufas injuftas fuíceperat, & tra-

in vita hominibus.

€:46,

arat, pofít mortem fine lingua inventus eft,

jufto Dei judicio, quo effectum, ut linguam

V. Quia fümmam poffeffori fuo dignitatem

honeftatemque conciliat ; nam juftus ut pal-

perdiderit moriens, quam vivens toties ven-

diderat.

ma florebit,& (icut Cedrus Libani multiplica-

bitur ; tefte $. Davide. Hinc & DemofthenesPf. or, v.

H 5'. VlI.

SIMILITUDINES,

eos homines imprimis laude dignos pronun.13

tiavit, qui nullum anteponerent juftitiz uri]; Pufeus in

Qualz'ta's.

tate. Pecunias enim quisque poffidere poteft

L.À

Mid, V.

? juftit. c.2.

Cic. l. de

I. &icut theatrum cum commune fit, recte

&..

at juftitiz gloria pecuniis non emitur.

Dejetl, tb

finibus,

tamen dici poteít, ejus effe illum lo-

VI. Quia juftitiz amotor inviétus adverfusProv. 12.

omnes cafus finiftros efficitur; nec enim, te-V. 21

üuüitt fb

cum, quem quisque occupavit; ita in mun-

0491.

do licet omnia communia fint non tamen

fte Salomone , contriftabit juftum, quidquid

ei acciderit; & ut Horatius cecinit :

]

adveríatur juri, ut pro

prium fit cuique, quod

legitimo poffidet titulo,

uftum & tenacem propofiti virum,

Horat, $

Boncart,

I. Sicut lingua ftaterz, ut offi

cio fuo bche

Non Civium ardor prava jubentium;

Carm, 3«

n [oidets

Non vultis inftantis Tyranni

C

v. Juttit.

fungatur,juítainque menfuram judicet,in me-

-d

n« 61.

dio confiftere debet ; itajuftitiz quoque offi-

Mente quatit folida: neque Aufter

Dux inquieti turbidus Hadriz,

cium e(t, medium ubique tenere,& neque per

j mdemo

timorem tormentorum, neque per fpem mu-

Nec fulminantis magna Jovis manus,

nerum ad alterutram partem fe magis incli-

Si fractus illabatur Orbis,

)

nare.

Impavidum ferient ruinz,

v

idemn.5.

III. Sicut cingulum corporis, medium te-

a

5. IX.

net locum inter partem corporis fuperiorem

& inferiorem, & non nifi violenter ad unam

MED IA.

alteramve partem magis inclinatur; itajuf(ti-

b IGX.]' 3' c'

L raefontia & timer Dei: fic enim Zeno in-Manf. g.

5

tia inter potentem & humilem, divitem &

terrogatus, qua ratione poffent ipfius

pauperem media confiflit, & eo folum incli-

familiares ju(titiam colore;nihilque injurie fa-

nat, quo majus equitatis pondus eum trahit.

cere? refpondit: Si femper me vobis prefen-

IV. Sicutacentro ad circumferentiam ma-

tem exiftimabitis , quanto magis hoc de Dei

Tdemn.7.

ä

jorem, major & longior protenditur linea, ad

prefentia dici poterit. Hinc & Jofaphat judi. a. Par, 9,

minorem vero minor; ita a jufítitia diftribu-

cibusa fe conftitutis dicebat: Videte, quid fa. v. 5.

tiva, quz eft quafi centrum medium , linea

u

ciatis, non enim hominis exercetis judicium,

amoris & liberalitatis producta ad illam, qui

fed Domini. Sit timor Domini vobiscum.

majorem virtutis aliornmque meritorum ha-

lI. Sapientie fludium: quia hgec fortius adLaer

*

,

t. ]. 6,

bet ambitum, major quoque effe debet, quam

bene & jufte agendum, quam lex alia quzecun-

illius, qui minor eft in ejusmodi meritis,

at fa«.

que adftrinäe;, hinc Antifthenes negab

pien-

]

RAU. Loþn...Biþl. Man, Tom. &.

132

' Bibliotbecee M(muah'sr Concionatorice

pientem virum ob(tri&tum effe legibus ab ho-

pafeuntur, poffint fine ulla particula juftitiz.

mine promulgatis.

vivere. Hinc Hefiodus prudenter conclufitz-

IIL. 24mor ordinatus amicorum .

fic enim non

Hac una reges olim fünt fine creati;

pb

)fb

facile aut incitabimur ad malum alteri infe-

Dicere jus populis, injuüftaquetollere facta.

yohs

AII. Tertium eft; ut regulas quasdam difcat

rendum;aut ab alio inferri patiemur; id quod

9 Y»

fapienter,P.Rutilius advertit,dum amico cui-

doceatque ad juftitiz perfectionem obtinen-

TObt 2

dam, quod rem injuftam ei negaffet, queren-

dam opportunas, quales fequensa a Lipfio in

160

froi, 1

ti, dicentique: quid mihi opus eft tua ami-

Politicis affignantur.

I. Nihil in penatibus

citia, fi quz abs te rogo, non impetrem? re-

venale fit, aut ambitioni pervium; quia hzc

v: ll

fpondit,imo quid mihi tua opus eft amicitia;

duo vitia funt extremus hoftisjuftitiz. 2.Cau-

fi me& urgere cu

fas reosque femper audire oportet: quia inaus-

piss ut m )uültlæ lege»'S. tua

;

diti ac indefenfi, tanquam innocentes per-

cauía peccem?

S. Aug.- in

IV. zmor pacis atque conco

r

-dïæ: fic enim 'füaQ

eunt, Tacito tefte. 3. Nove leges parce feren-

Pf. 84, v. fitS.Aug. dum dixit: Interroga omnes homi-

dz: nam & illud verum Taciti effatum : Cor-

11;.

nes: vultis pacem: uno ore tibi refpondet

ruptiffima republica plurimz leges , certe fi

totum genus humanum, opto , cupio , volo,

hoc zvum afpicias, fateare, ut antea flagitiis,

Deut, 25-

y' 150

amo. Ama & juftitiam, quia duz amicz fünt

ficnunc legibus laborari. 4.Legesabipfo le-

juítitia & pax. Si amicam pacis non amave-

gislatore accurate obferventur: nam in his,

ris, non te amabit ipfa pax, nec veniet ad te.

juxta Ariftotelem , falus reipublice fita eft.

$. Greg. in

V. [uculpata & intrepida mens : nam, ut recte

Et, ut fapienter notavit Seneca: Minimum

decet libere, cui nimium licet. $.Juftitiz ri-

homi, — S.Gregorius dixit, lucem debet afpicere, qui

vult de tenebris judicare,

Et iterum: Noli

gor clementia temperandus: nam inviía im-

TObl 4-

peria nemo retunuit diu..-

V5

quzrere fieri judex, nifi valeas er;utg Air-

rumpere. -

1V. Si tamen poenáa infligenda fit, juxta fe-

$. Reg. 3.

Vi. tOratio

fervens: fic venim Salomon eam

quentes regulas exigatur.1. Tarde veniendum

V. 9.

impetravit, dum juffus petere, quidquid vel-

ad fupplicia: prope enim eft, ut libenter dam-

let, dixit: Dabis fervo tuo cor docile; ut

net;qui cito,Seneca tefte ; preftatque Cicero-

ne monente,vitioías partes fanare,quam exfee«

popglum tuum judicare :poHït..

care. 2. Non nifi publica utilitate fufcipiendas

ASCETLICA.

aut certe, fi propria res vindicantis agitur, dií-

I. T'r

ia fünt, quz. fpecialiter Afceta circa

fimulet;ac vultum induattanquam invitus,ac

hanc virtutem obfervare debet.

Pri-

cum magno tormento ad caftigandum veniat.

jisnu

mum eft , ut, cum juftitia-fit virtus ad jus

3. Adexemplum omnia referenda, non ad ul«

füum cuique tribuendum inclinans, bene co-

tionem: itaqueab ira abítineatur; nam quis

membra füa odit,cum abícindit? 4. Poenz fint

gnofcere ftudeat, quod fit jus illud, quod va-

&f V:/':l

riis perfonis tribuere debeat, Nimirum r.Deo

e moribus receptoque ufu: nam lzdit, quide

:

amorem, reverentiam, obedientiam, gratitue

quid in his novum aut nimium; crudelesque

dinem. 2.SanGtis cultum, fiduciam, imitatio-

merito cenfentur , qui puniendi caufam' ha-

nem. 3.Superioribus reverentiam & obediene

bent;non modum: oportet inquit Ariftot. füp-

tiam. 4.Parentibus pietatem,honorem &gra-

plicia more patrio fumi. 5.ZEqualitas ferveturz

tiuudinem. $. Denefactoribus- beneficiorum

nifi forte aliud in nobilibus prudentia fuadeat;

gratam memoriam, predicationem & com-

nam & a medicis, quanquam in adverfa vale-

I

pen(ationem. 6.Senioribus & majoribus obe

tudine nihil fervia liberis differant,mollius ta-

L

fervantiam. 7. /Equalibus concordiam & af-

men liberi clementiusque tractantur, ut faga-

fabilitatem. g. Subditis prudentem diredtio-

citeradvertitPlinius. 6. Nunquam legislator

nem,liberalem füftentationem,difcretam cor-

ipfe per.fupplicia exigat: nam fuadente Xe-

rectionem. 9. Pauperibus compalfionem, mi-

:

nophonte, ubi poenarum aut coércitionis res

fericordiam , liberalitatem.

eft,aliis id delegandum ; premiorum aut mu-

Proy (

;

de. ndceüï.

V.8.

Prov- 290

lIl. Secundum eft, ut magnam

nerum;ip(i obeundum ; hinc Nero, Seneca te-

V.. G 14

tate & utilitate hujus virtutis eftimationem

fte, fübtraxit ocules, juffitque füpplicia, non

tum ipfe concipiat, tum àliis ingeneret: id

fpeGtavit. 7. Sirarum füpplicium a multitudi-

quod triplici ex teftimonio obtinere & effice-

ne exigendum fit, omnes uno i&u feriantur,

Lipfio, l'acitoque fuaforibus; nam repetita &

re poterit. 1. S. Scriptura feuSalomonis di-

centis: Rex juftus erigit terram; Rex qui ju-

frequens vindicta, paucorum odium reprimit;

dicat in veritate pauperes, thronus ejus in

omnium irritat. Incide femel, inquit Lipfius;

l

eternum firmabitur. 2.Sapientium Ethnico-

quidquid incidendüm eft , & tum malagmata

V

ä

rum: nam, Plutarcho teíte, nihil tam egre-

adhibe hzc bina: prius beneficiis in alios au«

] P

V

71

gium , nihil tam proprium regis (quidni cu-

&am lenitatem tuam teftificares &tum vin-

[

jusvis etiam Chriftiani? effe videtur, quam

dictam in rerum atrocium miniftros deriva-

Eccl |

V 1g,

juftitiz opus. Ciceronis judicio, jus & zqui-

to5 gaudet enim vulgus, recidiffe iram in irae

)

tas func vincula civitatum : &fundamentum

fniniftros, nec ullam potentiam fcelere quz-

P

erpetuz commendationis & famz eft jufti-

fitam cuiquam effe diuturnam cupit.

ti2,

(ine qua nihil poteft effe laudabile. Imo

$. XI.

juxta Auguftinum, pietate & juftitia princi«

CöNCEPT[I

S PRJEDICABILES.

pes Dii fiunt, 3.Omnium hominum: nam, ut

x occafione picturz, qua juftitiz virtus

Cicero re&te advertit, tanta hujus virtutis vis

IE

eft, ut nec ii qridem, qui maleficio ac Ícelere

.cum libra in manu pingitur, explicare

poteít

ä;g

——À

| Tz'tulu; LXXX. jfuliiüaf

I33

poteft naturam ju(titize, & oflicia illius,diceree

ritas rei vendendae. Quar;,tüm pondus feu la.

que 1. in pertica lances fuftinente fcriptum ef-

pis e(t: Facioyut facias : cui infcriptum eft ; non

ïuc. 6.

fe:

ua ménfíura menfi fueritis, eadem reme-

dimittur peccatum, ni(i reftituatur ablatum.

v. 38-

Matth. 7.

tientur vobis. In lingula libre fcriptum effe:

Servitque pro reftitutione vel folutione rei

In medio.confiftit virtus, juftitiz prefertim.

promiffz vel debitz folvenda. Ubi femper me-

V.I .

'Tob. 4

3.In tergo dextrz lancis: quod tibi vis fieri,vi-

miniffe oportet fententig Servatoris: Si of-

16.

de,ut alteri feceris. 4.In tergo alterius : Quod

fers munus tuum ad altare, & ibi recordatus

Prov, 11. ab alio oderis fieri tibi , vide, ne tu aliquando

fueris,quod frater tuus habet aliquid adverfus

v. f,

alteri facias. ;.In Manubrio fuftinente libram:

te: relinqui ibi munus tuum adaltare,& váde

Statera dolofa abominatio eft apud Deum: &

prius reconciliari fratri tuo. Ufürpari etiam

pondus zquum voluntas ejus.. Vel germani-

debetin votisDeo reddendis juxta illud Eccle-

ce: Recbt Gewicbt von uns begebret Gott : Falcbe

fiaftes : Si quid vovifti Deo, ne moreris redde- Eccl. $«

HWaag ifl der Seelen Tod. Vel brevius: Falfib

re 5 difplicet enim ei infidelis & ftulta promif- V 3

G'wicbt flreng Gericbt. Quze omnia fufius expli-

fio. Excitentur itaque Auditores,ut hoc pon-

cari, & practicis exemplis confirmari poffunt.

dere ftudiofe utantur, ficque qu&rentes ante

Deut. 25."

II. Ex occafione thematis : Pondus babebis ju-

omnia regnum Dei & juftitiam ejus, merean-

V. 15.

Jium & verum , ut. multo vivas temporo fuper ter-

tur cztera adjici fibi.

ram: explicari poffunt quatuor illi contra&tus

IIl. Ex occafione fe

ntentiz : Si quis jullitiam Sap-8.v.7

innominati a Theologis & Juriftis affignari fo.

diligit labores bujus magnas babent virtutes : oftendi

:;

litiin quibus tota fere juftitiz praxis confiftit.

poteft multiplex fructus juftitiz. 1. Quia fin- Matth. 6.

Dicatur ergo primum pondus feu lapidem

gulariter conducit ad bona temporalia augen- V* 33:

TObl 4.

ro librz;juítitiz effe: Do, ut facias, cui lapidi

da.juxta illud Chrifti: Quzrite primum re-

V. 15s

infcriptafit hzcc fententia: Quicunque tibi ali-

gnum Dei, & juflitiam ejus, & hzc omnia ad-

quid operatus fuerit,ftatim ei mercedem refti-

Jicientur vobis. 2. Quia fimili modo conducit

tue, & merces mercenarii apud te non rema-

ad bonam famam augendam& confervandam,

la

neat. Hunc ad Dominos, qui famulos aut o-

juxta illud S.Davidis füpra citati : In memoria

perarios conftituunt, pertinere oftendatur,fi-

eterna eritjuftus,ab auditione mala non time-

mulque demonftretur,quam zquum fit,debi-

bit. 3. Quia jucunditatem bonz confcientig Prov. 17,

;

V. Yo

tam mercedem ftatim illis offerre; quamini-

conciliatjuxta illudSalomonis:Melior eft buce

quum vero & crudele,victum aut falarium il«

cella f(icca cum gaudio, quam domus plena vi-

f;;cl. 13.

e

—

lis negare, vel parcius offerre, juxta illud S.

&imis cum jurgio. Bona quippe eft fuübftantia, "

Ü

Jao5.v.4. Jacobi: Ecce merces operariorum, qui mef-

eui non eft peccatum in conícientia. 4.Quia

N

.

fuerunt regiones veítras, quz fraudata eft a

fingulariter conducit ad gloriam zternam ob-

H

ls

vobis, clamat; & clamor eorum in aures Do-

tinendam & augendam : quia, tefte Salomone, Prov. 10.

!

Sap.8.v.7. mini Sabbaoth introivit, Secundum pondus.

opus juíti ad vitam: fructus autem impii ad V. 16

aut lapis eft. Facio,ut des: cuiinfcriptumeft: Si

peccatum, Et: non proderunr divitiz in die Ibid. 11

juftitiam quis diligitlabores hujus magnas ha-

ultionis : juítitia autem liberabit a morte, V 4

j«

bent virtutes: eftque adbibendusa famulis &

nempe zterna.

-

Operáriis, ut, quemadmodum illi fibi a domi-

IV. Ex occafi

one t-hetlnati.s': Reddite, que funt Matth. 22.

nis cupiunt largam mercedem offerri, ita ipfi

cafaris, cefari: & qua funt IDei, Deo : oftendi pot. * ?*

viciífim'/debitas operas liberaliter exhibeant;

teft,quomodo hanc fententiam varii ftatus ob.

E

2

Eph. 5.

illud S, Pauli femper in memoria habentes:

fervare debeant. r.Clerici,reddendoDeo,quz

"

v. 6.

Quzeunque facitis, ex animo operamini,(icut

Dei füntjid eft,cultum divinum per accuraram

]s

Domino, & non hominibus, fÍcientes, quod a

officiorum : Ecclefiafticorum .. adminiftratioe

f

Domino accipietis retributionem. Oftendatur

nem.. 3. Judices, obiervando pundta in tribu-

s

Proin, quantas habeat virtutes labor tali mo-

nali urbis Patavinz fcripta: Excute manus ab

2

"'do füfceptus, tam in hac, quam in altera vita.

omni munere, pàtienter partes.audi, benigne

"

Prov. 16. 'Tertium pondus fcu lapis eft : Do,ut des : cui in-

refponde, jufte judica. 3.Hofpites & mercato-

s

v.8.

fcriptum e&t: melius eft parum cum juftitia,

res, ut dando czfari, quod cafíaris eft ( id eft,

ü

quam multi fructus cuminiquitate : atque in

principibus cenfionem, denuffcblag,vel ve&ti-

|»

emptione & venditione adhibendus eft, .O-

gal) & emptotibus; quod ipforum eft;non cor-

"

ftendatur proinde, quam vere melius (it pa-

rumpendo merces, non imminuendo men:us

rum cum juftitia ante mortem pro temporali

ram,non pretium injufte augendo,nec merces

benedictione obtinenda: in morte, dum cum

malas offerendo ; eumque in finem bina axio-

Ü

AG. 20,

gaudio ufürpabit illud S. Pauli: Aurum & ar-

mata in mente affiduo habeant : malé parte,

)

V 3 3'--

.. gentum , aut: veftem nullius concupivi: of

male dilabuntur. Et,melius eft parum cum ju-

À

Pfal. 111« gygpier , quis ab auditione mala non timebit;

ftitia, quam multi (ru&tus cum iniquitate. 4.

o

v.7.

fed in memoria eternaerit juítus. Cum femi-

Operarii &artifices, utDeo reddant, quz Dei

s

Eccl.

LÀ

A)(

YV. 12.

.ne eorum permanent bona; hzreditas fancta

fantnon negligentes propter laborem, officia

"]

" Nepotes eorum; Quia támen interdum poteft

religionis & cultus divini;ex altera tamen par-

Prov. aa;

quid carius vendi,ideo triplex eft hoc pondus

teeciam fideliter laborantes,& a nimia merce-

v- 2[.

1]

pium, moderatum, rigorofüm. Et preterea

de exigenda fedulo caventes,ne damno füo ex-

grana, id eft, caufz excufantes ab injuftitia

periri cogantur, quod hzreditas, ad quam fe-

D HESRESEMER

adjici poffent, nempe 1. Si emat in gratiam

ftinaturin priacipio,in novitfima benedictione

venditoris autviciíTim. 2:Si multa fimul emat.

carebit, 5.Patresfamilias, non impediendo fa-

£ 3. Lucrum ceffatis. 4. Damnum emergens.,

mulos & ancillas,quo minus debitumDeo cul-

)

m vi-

y.A-chö?qs Gngularis erga rem emptar. 6.Ra«

tum exhibere queant; e contrario aute

[

KR 3

&um

l,

Ed

as

&bliotbem- Manualis. Coneionatorie

134

&um & falarium fideliter perfolvendo, quem

officii , qui eft folam Dei gloriam, reipubli-

cz€ bonum , pacem, & concordiam, civium-

in finem fzpius animo volvant tremendam

1. Tim. 5.

illam S. Pauli fententiam: Si quis autem fuo-

que utilitatem quarere; ex qua intentiong.

Vet

V. 8.

rum, & maxime domefíticorum curam non

duz aliz virtutes magni momenti oriuntur;

habet, fidem negavit, & eft infideli deterior.

nempe vigilantia, & officium füum bene ad-

Eccl. 55.

Et illam Siracidis: Si eft tibi fervus fidelis,

miniftrandi. 3. Per verbum; perfaqueris : innui-

V. 31,

fit tibi quafi anima tua: quafi fratrem ficeum

tur, fcilicet conftantia & períeverantiain exe-

,' fitfe

tracta.. 6. Servi & ancilla, ne permittant fe a

u

endo eo, quod juftum eft, ita ut, ubi ju-.

cultu divino impediri; & ut fidele dominis

[

itia exigit, dura, (id eft, inflexibilis) ficut

fuis fervitium przftent, non ad oculum fer-

infernus, (it ejus emulatiolegis. Quz omnia

vientes, fed ex animo operantes ficut DEO.

fufius explicata videri poffunt apud Ludov.

Quz omnia facile amplificari, & variis ratio-

dePonte tom. 3. de perfedt. tra&t. 4. c. 11.

nibus & exemplis probari poffunt.

VIII. Ex occafione verborum a Jethro olimExod. 18.

Luc. 16.

ad Moyíen dictorum : Provide tibi viros dev.21.

V. Ex occafione fententiz : f appropians

y. 34.

alligavit oulnera ejus , infundens oleum & oinum :

omni plebe, & de cuntto Ifraely potentes, & timen-

oftendi poteft, quomodo correGtio velut actus

tes Deuns in quibus fit veritas , & qui oderint

piotsreh.

jnLacon,

juftitie vindicativz fufcipi, & oleum cum

avaritiam, qui judicent populum omni tempore: ex-

.UPOPht-

aceto miíceri debeat: nimirum.

I. Si bene

plicari poffunt aliter proprietates judicum,

& dici, quod 1. debeant effe Seleti ex ple-

Superior ftudeat cognoícere errorem, & ab

ipfo etiam reo agnolci faciat. 2. Si nunquam

be. a. Potentes, id eft, magna authoritate prze-

nifi pacato animo & bona intentione puniat.

diti, 3. 7Timentes Deum, non homines. . 4. Peri-

Woterch,

3. Si ad radicem errorumevellendam tendat.

tatis, id eft, re&ti judicii amantes. j. Odio ava-

4. Si in fpiritu lenitatis procedat, & ficut cce-

ritiam profequentes, ne patiantur fe muneribus

j Lecon.

lumabinitio ferenam, mox turbidam faciem,

6. Omni tempore paratos ad judi-

p

corrumpl.

tum tonantem verbis, fulgarantem minis, &

candum , neque litem injuíte protrabentes;

tandem omnino fulmine poenz convenientis

quz fufius digefta videri poffunt apud Lud.

puniat. j.Siconfiliarios libenter adhibeat, &

Niceph,

admittat, 6. Si ubi effectus non refpondet,

de Pon;c tom./;. de perf. tr. 4. C. 19.

(uiit

lif, Eccl

non imrmodice turbetur, fed divine volun-

$. XII

tati (e fuosque fübditos penitus committat.

6

V]. Ex ejusdem thematis occafione often-

MISCELLANEA,.

dere poteft, quam multi non bene füngantur

Qualitas.

officio Curationis, dum vel folum oleum, vel

folum acetum infundunt.

udicii cenfüram ira enervat, mollior af-

Itaque in prima

parte oftendatur, quinam folum oleum affun-

II

fectus przecipitat.

dant, nimirum r. Magiftratus, quia omnia dif-

. Il. Bias damnaturus quempiam ad mor-S.Bern.l.3.

Tober ia

fimulant. 9. Concionatores & confeffarii vi-

au&.zhem.i

tem, lacrymatus eft ob miferiam hominis & de confid,

4 in fefto

tia palpantes, aut certe reprehendere non

deplorandam fortunam. — Verum cum dixi(- 105.£44»

audentes.

Va hol.l

3. Parentes, qui omnia liberis

fet quidam: quid eft, quod defleas, cum in

permittunt, aut certe non nifi verbis obiter

tuo fit arbitrio, condemnare, aut liberare

: ï

caítigaat, ut Heli. 4. Patres familias diffimu-

reum? refpondit ille: Neceffarium quidem

^M

lantes domefíticorum deli&ta, atque ad offi-

effe, nature condolere , a lege autem &

cium chriftiani przftandum non adigentes.

juftitiz regula difcedere, magis pernitiofum

€nec.

$. Preceptores & ludimagiftri non corrigen-

tes di(cipulos. 6. Quilibet alius potens juva-

III. Phocion ab Antipatro rogatus, ut ali- Plutarch.

g

re ad correctionem proximi, (ine füo gravi

quid injufti faceret, non potes, inquit, (imu]in apopht,

lren apul

incommodo, & non faciens. In fecunda parte

me amico & adulatore uti; amicus enim us-

Can l 5'([

oftendatur, quinam fint, qui folam acetum

que eo obfecundat amico; quousque juftitia

lm

infundunt, nimirum 1. Qui ob delicta non

& &quitas patitur.

ü

fatis probata vel cognita puniunt. 2. Qui in

IV. M.Cato dicebat, magiftratum nec pro Idem.

ne

juftis orandum ((cum oporteat ultro favere

&

ira caftigant. 3. Qui ipfüm reum ira eftua

i

tem corripiunt. 4. Qui nimis frequenter, &

bonis) nec pro injuftis exorandum effe , quia

qua(i affidue poenas expetunt.

j. Qui nec

pro his orare humanitatis; exorari autem,

temporis , nec loci rationem habent. |.6. Qui

defleCtentis a juftitia efít.

afperitate verborum aut verberum excedunt.

- V. Herodotus vulturem pro juftitize fym- Pier.1. 17,

7. Qui ftatim defperant de correQione. Ex-

bolo affignat, cum nihil, quod vivit, attin- P 69,

citentur proin Auditores , Samaritanum imi-

gat, nec ullum animatum occidat, ut aqui-

tantes, oleum aceto miícere ftudeant.

l]z & accipitres faciunt.

Deut.1 6.»

V. Ex occafione verborum : S'uffe, quod ju-

VI. Statuz Thebanorum magi

ftratuum , Langius in

V. 206,

Jlum e[l, perfequeris : explicari poffunt tres con-

fine manibus, & oculis claufis fingebantur, Polyauth,

ditiones ad juftum judicem & judicium requi-

ut fignificarent , judicem nec manus ad ac-í9^ 631

fitz. Quarum prima indicatur per verba : quod

cipienda munera, nec oculos apertos ad re-

juftum efi : fcilicet ut fciat fubfTantiam officii fui

fpiciendas perfonas habere debere.,

Textor. in

in eo confiftere, ut jus & factum bene intelli-

^ VII. Ariftides interrogatus , quid effet ju-

gat, neque perfonas unquam refpiciat, nifi

ftitia? refpondit nihil alienum defiderare.

theat. l, 4

B.

1

ubi ratio & equitas id perfüadet. 5.Per ver-

VIII. Mycerinus Cleopis filius ZEgypti rexa'lä

id.

ere-

þum jufte: fcilicet gc Íciat modum ä]ïnem füi

adeo juftitiz erat amans,gt,ü.quis cenquer

tur

Tiruus LXXX. 3tuflitia.

135

tur de re quapiam injufte ablata , fua pecu-

XVII. Cum Ptolomzus aleis ludens, pue- iav 1.

Y

nia ja&turam refíarciret.

rum nomina damnatorum ad mortem legen- 14. var.

idem,

IX. Glaucus Lacedemonius tam celebris

tem audiret , Berenice uxore manibus char- hift: c: 43*

fuit. juftitiz zelator , ut ad eum videndum

tam püéro eripuit, dicens, non fimilem efle

multi alienigenz Spartam venirent.

tefferarum & corporum cauíam.

Quo au-

dito Pcolomzus multum delectatus, nun-

Utilitas.

Ideme

quam poftea inter lufüm de capitalibus cau-

X. Camillus, cum ad ipfum Phalifcos ob-

fis decrevit.

fidentem ludimagifler pueros civium , . füb

titulo ambulationis extra urbem duétos tra-

XVlIIH. DEUS ipfe dixit: Defc

;ændam ; & Gen. 1$.

deret , non folum fprevit perfidiam, fed ma-

videbo , utrum clamorem , qui venit ad me, V. 2t:

iftrum revin&is poít terga manibus , pueris

opere compleverint ? an non eft, ita ut

lProd, r

dedit verberandum, & ad parentes cum pla-

fciam : ut doceamur , inquit Philo , ne quis Deconfuf.

A31,

.

gis reducendum.

Ob quod factum Phalifci

homo de abfentibus, & füturis, & incertis lingu.

Íponte deditionem fecerunt.

putet fe facere poffe conjeduram , fed prius

[j

Plu&arch.

Xl. Leo Larycratidis filius, cuidam per-

maxime profpicere debeat.

in LZCDI]- cön tan ti

, in qua urbe tuto vivere poffet, re-

y

apopht,

fpondit: In ea , in qua incole neque nimis

$ XIL.-

Q

[*

multum, nec nimis

parum poffident, & ubi

A XIOMAT A.

juftitia viget.

Digniias.

l. Fiat ju(litia , pereat mundus.

»

Plutarch.'*»

XII. Agefilaus rogatus , utra virtus effet

II. fuftitia fola respublica fuftentatur.-

in Lacon. præüantior ,

l.

apoph.

fortitudo , an juftitia? gravi-

III. Recbts Gericht, redlicb G«vic

L.

ter refpondit, forcitudinis nullum effe ufüm,

-erbált die JPeli.

nifi juftitia adfit..

Q

!

nihil opus fore fortitudine.

Quod fi omnes effent jufti,'

IV. .Recbt gavegen bringt Gottes Segen,

Gut Gowicbt , gut. Gricht.

Niceph,.

XIII. Trajanus imperator juftitiam & zqui-

Falfcb Gavicht , [treng. Gricbt,

Caliift.1.5.

hift, Eccl.

tatem primaria duo principum ornamenta

Gileicbe Bürden brecben niemand den Rücken..

dicebat effe. Hinc ipfe in omnium conípe-

Gleicbe Bürd acbt gute Freundfcbaft.

e2 .ï

Qu Prefecto urbis porrigens gladium dixit:

Ungiéicbe Schüfseln macben fibelche Augen,

Cape ferrum , & vel pro me , fi bene jufti-

V. MWe Recbt b

tiam adminiflravero; vel contra m

4

e5 fi male

-behalten.

ai su nebmen , bat -Riecbt zu

id fecero, utere.

j

VI. Recbtiff ein I51, den man mufi mit ge-

Juftitia vindicativa.

Faber in X[V, ng

majfneter Hartd fangen.

t« $, ernls

auct.them. indices r

fen & Aaron virgas geftarunt

VII. Summum jus, fümma injuria.

&ude eonlil

5. in fefto

egiminis, fed aridas , quz ex terra

( 9094

nihil humoris attrahere poteranr ; ut infi-

,

S. Bar hol.

Stf"eng Recbt , grofs Unrecht.

1ü

nuarent , judices , nihil ex bonis litigantium

I

ad fe trahere debere.

$. XIV. -

n

3. Reg. 7.

XV. Salomon porticum , in quo tribunal

AUTHORES.

.erat, cedrinis lignis a pavimento usque ad

m

fummitatem texit , ut indicaret ,

l. Ludovicus de Ponte to. 3. de perfea.

judices, ,

r. 4. C. j. & 6. Item c, 1r.

perinde ut cedros , re

1

&os & incorruptos

efle debere.

lI. Joannes Bufieus in Viridario virtutum

sujin u

Sigon.pud XVIL. Athenienífes ante judicium'c()nfäf-' V. juttitia.

"

ü$

Can:. l. 5.

fum porcellum maéctare jubebant , eoque fe-

104

Íymb.

dilia judicantium afpergi, ut fcirent , inno-

r

. HII. Jacobus Alvarez tom. 2. de perf.

centium fanguine fe af

perfum i.ri, fi innocen-

IV. Petrus Sanchez. in regno Dei. p. .6.

pro Vier

tem fundcrenpt :

cap. 7.

j2

;uia

elt

N

LL

DA

—R

2

U'n.pl

6

l -

K* 6**

N]

i/

"

N

V.

l

À

»

T

S

;

2

ï;

ï

AE

N

N

—

)N

uf

oj

polyitll

——

I**'tb

uf

fat*

622

*

:

(

n

, Tetcr ld

:t ,u. [heuv ]'4'

6

$0377

(

ul

TI'ITU-K

|

6

'Bibliothece . Manualis Concionatoriæ j

15

Z

"

QUOSg

N

x

X/:

OO00€Q9

N

2

XN

NN/

u N

DZ

E2

O9o

AR

N

OO00909

ZA A

v

o

60000000000060000609

NeS

s, Cf

in. !

Tib $

TITULUS LXXXL

«l

filtt

Ef.'. 1

$F[egc il

— EABOR

d

4

$. L.

nas & tribulos germinabit tibi , & comedes

herbam terrz. In fudore vultus tui vifce-

Qu OAD

ris pane.

T

i

X. Quz in juventute tua non congregafti, Eccl. 29.

$ deme

Dgfinitio.

Vs 5e

tin

I.

quomodo in fene&tute invenies ?

- v Utilitas.

Cicero'- l.

ft juxta Cicetonem fundio quxdam

XI. Egeftatem operata eft manus remiffa :Trov. 1.

£ infüt.

9. Tufe,

animi vel corporis , gravioris operis

manus autem fortium (id

$1

Vel brevius : eft feria

;

i

eft, 'labgranFium o

gftæ[b

vel muneris.

divitias parat.

XIL. Qui opératur ter

ram fuä'm ,' fatiabi- Prov. 12.

$.Gnp i

Qccupa;tio hominis.

g,

Divifio.

tur panibus: qui autem fe&atur otium , ftul v. !t-

tiffimus eft.

1. -Dividitur in laborem mentalem & corpo-

" XIiL. Manus fortium dominabitur : qugi

'b*. V. 24*

ralem ; ille eft, quo animus feu mens potif-

autem remiffa eft, tributis ferviet.

$ Hier, it

fimum exercetur , uti eft ftudium , medita-

Xl'V. Vulc,' & non vult piger: anima au- Prov, 13.

h Fpift

tio &c. Iíle eft, quo corporez vires przci-

de occüpantur, uti fünt artificum & opifi-

tem operantium impinguabitur.

. 4

- XV.. Labores manuum tuarum quia man Pfi. 117.

cum , aut operatiorum ac fervoruin occu-

V. IO.

pationcs.

ducabis: beatus es, & bene tibi erit.

——

$. II

XVI. Fratres mei dile&ti , ftabiles eftote , r.Cor. 15.

.EX S. SCRIPTURA..

& immobiles ,' abundantes in opereé Doroiniv. 58.

?:6' 311 11

1

inanis in Domino.

femper, fcientes , quod labor Ve»v&evr non eft

&

Qualitas.

8 Dhfil

XVII. Videte oculis vefh"is',

--q;uia modi- Eccl. 51.

tnftmo

Geg. 9.

I Tu

lit ergo DEUS hominem , & pofuit

V. 25.

6f

eum in p

aradifum voluptatis, u

l

E

X

3

t ope-

qu—m labotavi

« invenimulcam requiem.

j

-« JDignitas.

raretur, & cuftodiret illum.

.'

Prov. 6.

II. Vade piger ad formicam, & confidera

r

Bonorum laborum - glo

-fiöfus eftSap. 3. v.

v. 6.

viam ejus, & difce fapientiam : qua , cum

fructus.

á

15.

non habet ducem , nec przceptorem , nec

"UXIX. Tuftum deduxit Dominus per viasSap. 1o.

ï

principem ;

parat in eítate cibum fibi , &

re&as, honeítavit illum in laboribus , &

ffe , quod comedat.

congregat in me

es illius.

Eccl. 7.

. ]HI. Non oderis laboriofa opera , & rulli-

complevu: labor

: Bfücunditas.

v, 16.

cationem creatam ab Altiffimo.

XX :D.UI-lci.i:s*e& fomnus operanti , fiveEccl 5

Prov. 1. [V. Qui congregat in meffe,

ilius fapiens

parüm , five multum comedat : faturitas V. !t

Ve 5

filias confu-

eít : qui autem ftertit «ítate ,

autem divitis non finit eum dormire.

;

fionis.

XXI. Vita fibi füfïïciemisdgperariïf'ch-käc"'tï]. 4o. -

h M5

E&cl. Il

V. Mane femina femen tuum , & vefpere

dglCoraþitur , &in ea iniveinpi(sr, ;hc'gäqmnx;,: v: 18.

tigit

v. 6.

ne ceffet m

anus tua : quia nefícis ; quid ma-

l

'is Oriatut , hoc aut illud:

&fi utrumqu;

TAU HE

l

fimul , melius erit.

EX SS PATRIBUS.

j

't. Theff.

VI. Rogamus vos fratr

es , ut abuhdetis

ut quieti fitis , &

D

Qualitas.

Md s

4'. V» 1O, magis,

& operam detis ;

e

tis, & operemini

ut veftrum ne

gotium aga

rius animus & prudens ad omnem fe . Pern. de

—

Y 33.

manibus veftris ;

ficut precepimus vobis :

comparat laborem , nec in co diffolvi- vita folit.

buletis ad eos , qui foris

& ut honeíte am

tur, fed per eum magis in feipfum colligitur,

ACTA

funt , & nullius a

liquid defideretis.

qui femper prz oculis habens non tam; quod

Totin

agit, quam quod agendo intendit , omnis.

INece[Jitas.

confümmationis attendit finem.

& Theff.

VII. Cum effe

mus apud vos;, dcnuncïd-

II. Ad laborem cum veneris, fic tempera- Idem im

Laney

8. V. 10. bamus vo

bis, quoniam

fi quis non vult ope-

bis opus agendum , ut follicitudo operis in- doérin.

Dufe lt "

rari, non manducet.

tentionem animi tui ab iis, qu& DEI funt,

LETS

non avertat,

:]Obo 5'-

VIII. Homo nafcitur ad laboxfem ; &avis

v. 7^

ad volatum.

INece[fitas.

Slmu, lt

Genc 3.

IX. Quia audift

i vocem uxoris tux , ma«

in Idem fup.

i,

f

ere tuo * in laboribus co-

III. Quia in labore hominum non funt,

. Cant,

Ne 17«

ledi&a terra in o

.

E

s diebus vitx tue. Spi-

labore profc&to dzmonum erunt.

1V. Deus

ti

-mgdcs ex ea cunct

Y

b

Q

Tüiulus LXXX1.. Labor.

157

S.Chry& — IV. Deus pofuit hominem ad laborandum,

VII. Paphnutius Presi)yt'er nonagenarius Caffiag,

in 9. ad

artusque ejus ad hoceffinxit. Idcirco otiofus

vas aquz , quam pertotam hebdomadem erat collat, 5,

ab otrdine fuo & creatione deficit.

'The&l je

fampturus , fuis fervicibus per quinque millia t.

$. Ba(il. in

V. Qui nobis vires idoneas ad laborandum

paffuum portabat ad cellam, & nunquam paf-

Re;. 9'7- fu

fior,

ppeditavit, in die judicii parem quoque in

fus eft (ibi eam a junioribus deferri.

laborando induftriam repoícet.

VIlI. S. Pachomius fuis manibus ferebat Rosvveld,

S. Greg. 1.

&

VI. Homo ad laborem naícitur , & avis ad

olera. & irrigabat; atque circa prandii tem- -- 1. fol.

c. 6.

7.mOtal «olatum

. quia inde mens ad fümma volat ;

pus meníam parabat , & fratrib

le-

is diutius laborat.

cia exhibebat.

i

us folita oHï-f"-

ïzn—de Ccaro in infim

Utilitas,

IX. S. Bernardus in vittute fpiritus fimul Vital, s.

S- Bel;n.' : f.

ilabo-

ll Ed n

VII. Agnofcanthomines ; quod qui in

& totus quodammodo laborabat exterius, &c. 7.

VI 5.

3. de na- ribus hominum non fünt , vi(itari ab angelis

totus interius vacabat, in aitero paícens con-

e

non merentur. Agnofcant, quam placeat fupe-

fcientiam , in altero devotionem. — Laboris

ris vicibus labor,cujus fpiritualis intentio elt.

tempore & intus orabat ; feu meditabatur

frTroy. qo,

Caïïian. J.

VIII. Labor carnalis, fpiritus contritioni

absque intermiflione exterioris laboris , &

n). *

5.inftit. c, conjunctus, acceptiffimum Deo facrificium ,

exterius laborabat absque jactura interioris

£,

dignumque fanQitatis habitaculum ,

fuavitatis. Er, ut alio in loco dicitur, itaLib, s, c,

purisf

Di- Dv n

mundisque receffibus exhibebic. -

feíe fecerat omnium fervum, ac fi voti geni- 7-

ul v. tt.

$. Greg. in .

IX. Sandi viri, quot labores nunc veritati

tus foret orbi : ita tamen liber ab omnibus,

moral,

commendantes exhibent, tot jam remunera-

conícientie füz curam gerens, tanquam foli

deditus curge & cuftodie cordis fui,.-

Ut D. v. n

L

tionis fuz pignora intra fpei fuz cubiculum

clauía tenent.

X. Dorotheus monachus quotidie lapides Sozomen.

S.Hier. n X,. Nullus labor durus, nullüiïx tempus

ad mare colligebat , annuatimque fabricabarl. 8. c.

ll* Proy, r5,

V

.*" Epift. longum videri debet,.

&

hofpitium pro egrotis. Cumque aliquis illj ttibart.

quo gioria zternitatis

diceret ; cur ita conficis corpus tuum ? re- "!^

ackquir.itur.

BU MTUS

: 5. IV.

(fponditis: quia illud me occidit.-

Y, 10,

XI. Mohachi /Egyptii, tefte Caffiano, la- Cafman.1,

EXEMPLA

& t.Cor. t

bore manuum inceffanter fe in ceilulis exer- 3- inftit.

J 50

Q)ualita:..

cebant, fed ita, ut pfalmorum quoque vel cz- * ?

T.

rowe

hriftus in laboribus fuit a juventute fua.

terarum ícripturarum meditatio nunquam

Quod idem etiam confirmat S. Bafilius

penitus otnittatur.

*

S. Bafil.

dicen

QdieScd. $t«

conft.mor.

s : Chriftus prima fva &tate pareotum

XIL Alphoníus rex , cum a Matthzo fi- Panorm,

l

.

V: 35'

füorum imperio fubje&us fuit, & labores cor-

culo eximig fan&titatis viro reprehenfus fuif l. 2. de re.

& .5.

fet , quod manibus laboraret, fübridens re- Pus Alpb.

poris zquo cum ipfis animo illis obedieos

toleravit. "Veri(imile enim eít , ut homi-

fpondit : Numquid DEUS & natura regibus

e[LSip. . V

nes illieffent, & juftitiz , & piecatiscultores,

erunt ?

n

vfruílra manus ded

[

Utilitas.

tenues tamen , neque neceflariis ad vivendum

yia53ip. 16

copiis fatis inftructi (quod ex przfepio'ntelligi

XIII. B. Virgo Ciftercienfes monachos.cum Spec.. ex-

&

poteft, in quo venerabilis ilie foetus eft fotus)

toto die in agro laboraífent , in dormitorio empl. ex

folitos eos in afliduis corporis laboribus verfa-

dormientes inviíere cum aliis duabus pediffe- '

03. &

Lanciz. o-

ri, & hac ratione quotidianum victum quzri-

quis confpecta e(t, vafículumque portaos cel-

pufc, 14.

tare. Porro JESUS cumin his , ut divinz lite-

lario id videnti dicere : meos ego hodie mo-

C 6,

rx prazdicant,effet fubjectus. fine dubio in per-

nachos in agro invifi , eorumque fudores in

ris * 1

ferendis etiam una cum ip(is laboribus morige:-

hoc vaículum collegi , quorum odor & mihi,-

ram declarabat füam obedientiam. -

*

& filio meo fuaviffimus afflatur, dignus uti-

CQn. ECCL 40'

In Reg. $. II. De B. Virgine Chriftus S. Brigitt dixit:

que (üo przmio & mercede.

Brigitt.

XlV. Alias Reinaldo vidente, ad fratres in. Ibidem.

iif

Iv;l'

Mater omne tempus (üum tribus difiinxit

temporibus : unum, quo laudavit Deum ore

agro laborantes defcendere , atque (ingulos

füo : aiiud, quo manibus ei ferviebat: ter-

amplexata & ofculata , fudorem a frontibus

tivm , quo corporis infirmitati com

abílergere dignata eíft. ^

*

neceffaria tribuit ei juxta modutn. -

patieqns »

.XV. Sed & Cift

erci

enfis familiz coquov, Ib. n. 76.

AG. 20.

Ill. S. Paulus ipfemet de fe facetur,fe argen-

cum tota die labore culinz ob hofpites oc-

Y- 33

tum aut aurum nullius concupiiffe , fed ad ea,

cupatus, noctu preces magnz matri perfol- -

n

stl

j

i' vm Mih

uz fibiopus erant, manus fuas miniftravifle.

vere vellet ; fed ob urgentem fomnum vix

$. Dern de

IV. S. Humbertus licet jam fere decrepi-

poflet, adítitit, & his verbis allocuta eft:. Fili

itüls

üo

ejus obitu. tus, ad ultimum usque vitz fua triduum, la-

bone, fatis tu quidem hactenus mihi fecifli ,

boribus manualibus fe exercebat, uti S. B-cr-"

confer te nunc parum ad quietem.

nnis

nardus teílatur.

XVI. Idem etiam Hermanno monacho of- Czfarius

Lenclz.

V. S. Franciícus Seraphicus , licet infirma

ficium przftitit, dum eundem , cum e le&o adl. 7. c- 52«

CVLI

Jjern d

d&

opufa. 15. admodum valetudinis.nunquam fibi paffus eft

horam, quam nondum dixiffe fe meminerat,

In

W. 54«

afratribus miniftrari, fed ipíe füis manibus pa«

recitandam defcendentem quiefcere juffit, fe-

at

vimentum purgavit ; et laceras veftes refecit.

que horam pro eo perfoluturam fpopondit.

Surius in

VI. S. Ulmarus Abbas, monafterium ingref-

XVII, S. Arfenius poftquam diu in mona Lanciz.op.

4

.f

::

3 Iunio.

füs in ferecepit curam boves paícendi, & ligna

fterio vixiffet, rogatus, in quare maxime eon- 15- n.74,

ad fratrum officinas portandi, & noCturnis ho-

fideret : In eo, refpondit, quod homines fu-

Jin qgem IU

Can

ris, cum fe fratres fomno dedi

gi; quod tacui, quod flevi ; at in eo potiffi-

"

fIent, dmpium

ealceos purgandi.

mum , quod manibus laboravi.

o

( ,. P. Lobn. Bibi.

XVIIL.

"9

I 38'

Jpibliotbecee Mammlis' Concionatorice

3

.Hotäbf:h

$, Climac. XVIII. Cam Menna xnwnachus $9 annis

negotiis [olitus dixit: Hodie nullam lineam

sa(l 9'

£iad. 4, in humilibus laboribus fumma cum diligen-

duxi.

y

tia & alacritate miniftraffet , tertia die poít.

II. Severus imperator tantus amator la-]of. Lang:

mortem füaviffimus odor ex fepulchro exha-

borum fuit , ut, quo alios quoque ad labo-inPolyant.

. €00.

Ü

rem incitaret ; Tribuno fymbolum dari juí- V

0

lare compertus eft ; quare aperto loculo re-

ferit : laboremus.

ertum eft ex duobus pedibus velut fontibus

fuaviffimum unguentum profluere. Quo vifo

III. Brachmannes Philofophi pueros impran- Ibidem,

í

fos foras protrudebant, fi nihil utilis operz, vel

Abbas ad fratres converfus, videtis, inquit,

ut fatigationes illius , ac laborum- fudores

arentibus, vel fuis rebus neceffariis dediffent.

f;

IV. Parthi quoque liberis füis non ante

Ibidem. :

C

quafi revera unguentum pretiofiffimu

:

m,rlobla-

ti, füfceptique a Deo fint.

prabebant vidtum ; quam curfus , jaculandi-

Rosvveid.

XIX. Cum eremita quidam aquam per

ue certamine fufcepto , füdore circà capita

*

f. 589.

diffufo , fe(fi permaduilffent.

duodecim millia paffuum apportare folitus ;

filios fuos ad la-

Ibidem.

conftituiffet, cellam fonti propiorem facere,

V. Rufticus quidam , ut

borem incitaret , moriturus iisdem dixit, fe

angelus ipfum fequens , veftigia numeravit ;

quem cum eremita converfus quzfiviffet ;

thefaurum in vinea fua reconditum ipfis re-

quis effet ? ille; angelus fum, refpondit, mií-

linquere, ac proinde, ut eum follicite quz-

f

rant; hortari; unde illi totam poftea vineam

i

fus numerare veftigia tua , ut competentem

füo tempore mercedem recipias. Quo audito

circumfodientes; thefaurum quidem non in-

g

fenex adeo roboratus eft , ut cellam remo-

venerunt , fed tamen ut effoffa terra vites

Ó

tiori longe in loco zdificaverit,

ubbtrirhum fr

uctum referrent, effecerunt..

f

(7UR. VT.

SOQV. ;

SIMILITUDINES..

-EXEMPLA DOMESTICA.

C

Lancize

Qualitas.

I.C

um Alphonfus Rodriquez aliquando

e

opufc. 15.

quendam patrem ad longiufculum fpa-

I. Sï

cut non ftatim , poftquam femen in ter- Erafmutin

fi

ram . conje&um fuit, frugem demeu. fimil.

t

n, 15.

tium aícenfuque difficile comitatus fuiffet,

mus , fed meffem multis menfibus cum ma-

B. Virgo medio in itinere eidem apparuit, &

Is

frontem illius fadantem candidiflimo lint

gna patientia exfpectamus ; ita non decet a

E

.CO

labore ceffare , etfi non ftatim appareat fru-

abíterfit.

"

Ibid.n.io. L. Simon Murarius P. Petro Scargæb re-

&us , quem fperabamus.

L]

II. Sicut laborantibus mani

bus , 1;60 ocu. S. Bern. £

&ori collegii Vilnen(is totus fplendidus , fed

lus propterea clauditur, nec auris abftinet ab 4

de alt-

in manibus precipue apparuit, dixitque cau-

ailite

auditu ; fic, imo multo meliuslaborante cor-

cordis.

fam majoris fplendoris effe, quod manibus il.

lis fpecialiter pro Dei gloria laboraffet.

pore, mens quoque ipfa fuo intenta fit operi;

P

Ibid. n. 9.

1. Vincentius Scortiglia, licet per tri-

ut DOD—XVQCCt.

Nece[fitas.

f

ginta annos podagrz doloribus fuerit exer-

III. Sicut a cibo pendet tota v

ita ciim fuis Philo, inl.

citatus, domeftica tamen munia & labores

aCtionibus & effe&tibus; ita etiam a labore de facrif.

e

WensT

cum magna charitate obivit, unde poft mor-

pendet, quidquid in rebus bonum eft.

tem cum fuaviffimo concentu P. Julio Man-

IV. Sicut ut fru&tds non invenitur in ar-S.Cyprian.

)

cinello apparuit , & fequenti die inter cocli-

bore , in qua flos prius non apparuit ; fic inl« deabuf.

Q

tes confpectus eft.

fenectute frué&tus colligere non poterit , qui

i

An. 1603,. [V. Paulus Vergius , licet quatuor mino-

prius eosdem in juventute per laborem non

"

0f

Col Crum- ribus Ordinibus jam initiatus , abdicatis ftu-

comparavit.

LJ

rü

lovienfi. &:cultro fe domefticis fervitiis addixit, & ex

. N. Sicut agrum, qui

ad fementem paratur, Thriverus

&

his graviorem femper abjectioremque labo-

fcindi, occari , farriri,

Q

& aliis modis coli opor- in apopoh.

rem depofcit , dicere folitus, quoquis diutius

tet : fic nos quoque dum ad virtutem erud

i, 110,

in focietate vixiffet, tanto minus de otio &

nF

mur, nulla laborum patientia decet frangi.

t

quiete illi cogitandum effe : Et qui perfeve-

. VT. Sicut fine luce videre non poffumus ;Philo 1. c,

rare ac mori in focietate velit , illi laboribus

ita nec fine labore, virtutum aGtiones exerce-

k

immoriendum effe.

"

oVaxhi'en(ïs,þlabko-

re, cum labor perinde medius quafi (it inter

An.1612, — V. Hübertus VayembergL

mentem & bonum, quod defiderat, ficut lux .

f. 359.

rem non minori voluptate, quam quietem,am-

oculum.

li u

inter oþie&um &

M

j

le&tabatur ; unde cum poftea ob morbum in

Utilitas.

t

e&to hzerere cogeretur , nihil zgrius ipfum

lj

VII, Sicut plantz mediocri aqua aluntur;Plutarch,

habebat, quam quod laborare non poffet.

immodica foüffocantur ; fic animus modera- in moral.

q

An. 1613.

Vl. Leonardus Buechler fümma femper

tis laboribus adjuvatur ; imoderatis obruitur.

I

D. Presb.

animi quiete inter labores fruitus eft , cui

nis Erafmuslin

bi

Brin; ' f.

VIIL. Sicut rofa flos gratiffimus de fpi

Is

155.

quieti

pabulum pia inter labores commenta-

naícitur ; fic e triftibus & afperis fru&tus la- fimul,

Yil

tio fübminiftravit ,

moleftias abfterfit. -

fimulque orl'f?cs 1aborum

boris jucundiffimus capitur.

9.

li

L)

- S. VIII.

)

MOTIV A.

EXEMPLA PROFANA.

]

j

(þ

HRISTI exenplum : qui in laboribus

elles nunquam diem aliquem przter-

l

;)1;?. 5 e. . A?

labi permifit,

quin lineam duceret, ar-

L. C

j

fuit.a juventute füa : non autem de-

e

"

temque exerceret. Unde fubducere fe aliis

cet fervum ;peliorcm effe Domino fuo

L Ne

di

*

—

—

|

U

Titulus LXXXI.. Labor.

3139

r

"Horafi, — Tl Necefitas:- quia, tefte Horatid, nil (ine

quia tunc implendurh illud Apo

cälypfïs fpe Apoc. 14.

$at. 9.

magno vita labore dedit mortalibus, nec de-

rabunt: Beati mortui, qui in Dormnino mo- V. 13.

I layg,

inceps dabit.

$

Atl

riuntur. A modo dicitSpiritus, ut requie-

U e0db

IlI. Utilitas: quia dii laboribus omnia ven-

Ícant a laboribus fuis; opera enim illorum fe-

i

dunt; & non minus labor, quam pietas ad

Ó

quuntur illos.

omnia utilis eft.

III. Ex occafione thematis: Jn verbo tup lá- Luc.3.v.5.

lidem,

IV. Securitas: Quia laborantem 4unus, Otio-

xabovete : oftendi poteft, quomodo labor fiu-

füm innumeri oppugnant hoftes.

Quofe fufcipi debeat. Nempe 1. fi in verío

; loidem,

V. Sucunditas: Si enim agricolg fpes mef-

Dei, id eft, juxta voluntatem & beneplacitum

1

fis jucundum facit laborem; quid non effi-

Dei füfcipiatur. 2. Si rete ad dextram mitta-

ciet fpes

:

pramii, & quidem tanti in caclo ac-

tur;id eft;fi labores per bonam intentionem ad

ultimum finem dirigantur , hoc modo enim

f:ipiendi? --

: ]bidm,

$.

IX.

quzritur ante omnia regnum Dei, & juftitia

ejus,& merito

eratur,quod reliqua adjicien-

ASCETIC A.

:

da (int.3. $i fru

us laboris non noftris viribus,

LT

ria funt prxcipue, quz afceta de labo-

fed Deo adfcribatur, dicazurque cum Davide : Píal. 113

re fpecialiter noffe debet. 1. Quid an-

Non nobis, Domine, non nobis, fed nominiv.9. :

te laborem obíervare debeat, nempe ut in

tuo da gloriam; íic enim gratiarum non cef-

nomine Domini eandem inchoet, id eft, in

fabit curfus, fj tam fincerus recurfus fuerit.

gratia fit conftitutus, propter Deum pergat;

& auxilium divinum invocet: hos enim Ííen-

IV. Ex occafione thematis: Labores manuim Pfal, soy, —

tuarum quia manducabis: bentus es, C9 bene tibiw, a.

füs patiuntur verba illa: in nomine Domini.

erit: poteít oftendi, quod optimus modus fe,

Il. Alterum eft, ut norit, quid füb labore

fuosque alendi fit labor. 1. Quia efficaciíli-

obíervare debeat; ícilicet ut diligenter, ala»

mus ad divitias & opes obtinendas, uti Fu-

criter, & conítanter eum peragat; hilarem

» Eraftmutin

rius Ctefinus docuit, qui, cum labore íuo

-

enim datorem diligit Deus , ut in Chriftianis

magnas opes comparaflet , veneficii accuía-

, nl

—

non exordia laudantur, (ed finis coronatur.

j

tus apud magiftratum, filiam nubilem, & bo-

Itaque (ic laborare decet, ut cum Chrifto di-

ves, & agriculturz ipftrumenta fecum addu.

:

cere poffit: Confümmatum eft.

xit, & hzc veneficii fui inflrumenta effe dixit.

i.

III. Tertium eít, ut pariter fciat, quid poft

2. Quia bone/Ai/mus eft: dum proprio labore &

laborem obíervare debeat , nempe, ut nihil

conatu opes neceffariz comparantur. 3. Secu-

j5 Dati f

fuis viribus adícribat ; gratias pro felici fuc-

riffmus: quia fic nullus clamare aut dicere

ceffu debitas perfolvat, & omnem evencum

cogitur, ne ifte vel ille cibus appofitus furti-

r.& uf

Deo penitus relinquat.

vus fit.

4. Quia confzantif]mus eft: cum hoc

« COtdio,

)

$x

medium a nullo hofte auterri poteft, 5. Quia

jucundiffmus eft, quia fanitatem confervat, &

^CONCEPTUS PRAEDIC A-

cibos , fomnum, totamque vitam dulcem &

js Plo, tl

BILES.

uavem efficit; bonam quoque confcic- ciam

rede fictit

Abd.

Luc.5.v.5. IE

x occafione thematis : Praceptor ,. tota

concilians , verificari facit illud Salomonis

noce laborantes , mibil cepunus :

pote(t

proverbium : Meliof&eít buccel

r S p

la ficca cum Prov, 17,

oftendi, qui in nocte laboreut, nempe r. ii,

gaudio, quam domus plena victimis cum jur- v. 1.

inh d abul,

qui peccatis gravibus oneratam conícientiam

gio (malz conícientiz).

u

habent; quam diu enim in hoc ftatu manent,

$. XL

u

omni merito carent, atque adeo vani fünt eo-

D

rum labores. 2. Qui pravaintentionelaborem

MISCELLANE

" Thriyttüs

peragunt; cum enim intentio fit oculus ani-

Qualitas.

" Ínapop

mz, recte, qui bona intentione carent, in te-

I.N

on male laboris efficaciam deícripfit,

dl 110

nebris laborare dicuntur. 3. Qui (ine invoca..

qui dixit:

tione divini auxilii laborant; cum enim fine

Labor omnia vincit

Virgil. 1.

hoc tam parum quis operari poffit, quam ho-

Improbus, & duri

gl

s urgens in rebus egeflas, Georg.

£

mo in tenebris conítitutus queat, etiam ifti

II Cum S. Gertrudis pro quadam períona Infin. 1. 3.

a

mcrito in tenebris ambulare dicuntur.

illiterata, & per officii (üi curas ab oratione € 74.

üi

Eccl. 51.

IL Ex occafione themaris: idete oculis «e-

non modice impedita oraret, tale a Domino

flvis , quia modicum laboravi , & inveni mibi imul-

V.T3 5.

accepit refponfum : Ego non eligi eam ad

tam requiem: poteft explicari triplex requies,

hoc tantum, ut bora una mihi ferviat, fed ma-

quam fedulo & pie laborantes fibi compa-

gr,Plutamh-

gis ad hoc, ut integra die mihi ad(it, id eft, ut

,i m

rant. I. Z/nte mortem: nam & corporaiem fi-

omnia opera füa continue ad laudem mihi

bi conciliant, dum faciunt, ut fotrinus jucun-

perficiat ea intentione, qua vellet orare. Et

nï;mfmum

Ecc. LC

dior accidat, juxta illud Ecclefiaftis: Dulcis

infuper hanc füper addat devotionem,ut fcili«

IREC

eft (omnus operanti. Et fpiritualem, dum per

j ii

cet in omnibus operibus, quibus in offico fuo

Jaborem otium , & cum eo vitia profligantes,

laborat , íemper defideret, quod omnes , qui

quietam & íecuram conícientiam , que eft

utuntur laboribus fuis, non folum reficiantur

quafi juge convivium; procurant. 2. /n morte:

in corpore,fed etiam attrahantur in Spiritu ad

amorem meum,& confortentur in omni bono.

quia, cum fciant, fe per vitz tempus fedulo

laborafíe, cum gaudio mortem, velut vefpe-

Et hoc quotiescunque facit,toties quafi fingu-

yus

je

rum excipiunt & denartum gloriz pro labore

la fercula operum & laborum füorum qua-

diurno fe accepturos fperant. 3. Poff mortem:

dam faporiffima falía mihi comdire videtur. :

92

N*

I1I, S.Cla:

R. P. Lobn. Bikl. Man. lom. LL

?

1jo

Bibliotbece Manualis: Concionatoriee

X. Alias cum procurator clauftri compae

Vit.p.o, . Iif. S. Clara de Monte Falco dixit, fe velle

€ 27.

libenter occupari in viliffimis monaíterii offi-

tiens rogaret Chriftum, ut ipfi fuos labores

compeníaret,refponfum hoc accepit. Corpus

ciis, eo quod experiretur, orationem non pet-

di in talibus officiis, fed augeri.

iliius, quod toties talibus laboribus pro me

laffefcit, eft mihi quoddam thefaurarium, in

5",9: V-l' 4

INece[fitas.

uo tot drachmas argenteas repono, quoties.

LO.evd. IV. S. Brigittze dixit Chriftus: In fpirituali

ipfe aliquod membrüm movet ad neceffaria

H w

c. 65.

vita, qui perfe&tus effe defiderat, debet prius

fibi commiffis acquirenda: & cor ipíius eft

:

efíe Martha laborando in honore meo Cor-:-

mihi quafi arca, in-qua tot aureas drachrnas

Luc2j

poraliter.

reconditas mihi habere gaudeo;quod ipfe co-

700

Engelgr.

N

$

Cato Romanus neminem in civcm

gitationibus inftigatur , folicite füb

T. 55

admittebat, quin prius manus il-

»ditis pro-

p.2. Luc.romanum

videre ad laudem meam.

y.9

Evang.

lius contrectaret, quas fi molles ac teneras

IX. S. Bernardus cuidam fratri ftrenue Cantiprat.

Pül; l 1 8!

in Dom. deprehendebat, ut effeminatum rejiciebat:

laboranti dixit: Eja frater, perge fic labora- l- 1-Apum.

Septuag.

VO ]36x, i

fi vero duras & afperas, ut dignum jure ci-

re, quia null

Jil) EL zl

5. O.

vitatis admittebat.

rium habebis.

um poft hanþ vitam purgato- es

u

Claud/an,

V]. Re&e & vere cecinit Claudianus:

Digitas.

]. n

in nupt,

Non quisquam fruitur veris odoribus;

Panormit.

v. l?l

Honorii,

Hyblzos latebris nec fpoliat favos;

XII. Alexander M. dicere folebat, regium

.9.de geft.

Si fronti caveat, fi timeat rubos.

efle laborare; fervile, otio & luxui vacare.

XIIL S. Gertrudi dixit Chriftus : Sicut Alphonf.

Armat fpina rofas, mella tegunt apes, .

5. infin.

Herculem duri celebrant labores.

prepotens aliquis Imperator non folum gau- --

det habere in palatio fuo delicatas,ornatasque * ^9

Utilitas.

05.15;

puellas, fed etiam conftituit & ordinat princi-

Y ]2

(

Lanciz.

VII. S. Ignatius de quodam fratre Murario

pes ac duces, militesque , ac alios miniftros

opufc.15. dixit: Quod ponebat lateres in muro, quoties

diver(is operibus aptos, qui femper parati fint

ï'm. 731

n, 8.

m

tundebat eos fuo malleo, quoties calcem ap-

ad negotia ejus peragenda ; ita & ego non Ío-

onebat, tot fibi ponebat coronas in ccelo.

lum dele&or in deliciis eorum, qui divinz

Bd 7.

V. P. Hieron. Natalis dicebat, fe duo-

M

E

Ibid.no 390

contemplationis quietem , me trahente, fe-

22)

bus tantum homipum generibus in ftatu re-

quuntur, verum etiam allicior ad manendum

Nath.s

Jligiofo invidere : primo novitiis, qui nulli

cum filiis hóminum, dum ipfi quzlibet exer-

vl 5.

alteri rei, preterquam uui fuo in fpiritu pro-

citia vilium negotiorum mei honoris & amo-

Paj

fe&bui vacant, & intendunt: deinde fratri-

ris cauía fuícipiunt.

$

bus domefítica officia obeuntibus, quod li-

$. XIL

|

p/ä]! 83( 3

l

beram & exoneratam ítudiis & curis men-

AUTHORE S.

VAZo

tem habeant ad die tota oþratioq*i 'vintïenï*den.

dum.

I. Nicolaus Lancizius opufc. 15. c.2. 3. &

f.. 3. infin.

IX. Chriftus dixit S. Gertrudi: In refur-

feqq.

Á

O. 69.

re&tione futura, quando corpus hoc mortale

M. Henricus .

E

'ngelgrave in p. 2. in Luqs

ä

jnduet incorruptionem, tunc fingula mem-

Evangel. in Domin. Septuag.

bra humana recipiunt'ingula przmia meri-

IIl. Jofephus Langius in Polyanthza. V.

eodem.

(;

torum, pro fingulis laboribus & exercitatio-

nibus,in meo nomine & pro meo amore per-

IV. Laurentius Beyerlinck in theatro vit.

"

ftegilro,

actis.

,human. V. eodem.

&

0

l

iem in

ü**-&***&-'ä**&*'&-*'ä"ä!"ä"ä":-ä--*-ü-ü-:-ä"ä-*-ä-ï*ä'-ü-*-ä'*ü'*'ä-**ä*ä***

hr Q

(

"

P T[TUL US LXXXIL-- x.

Y

l. Dems

Cellent d« (

pä.'.ii?.c.:l |

Vrf

LACHRYM .E

l

)

f

& d

füpernaturali aliquo motivo eliciuntur, fimi-

S.Leo apl

W,La.

QUOAD ESSENTIAM.

lemque ad finem diriguntur. Cujus quatuor

fpecies affignat S.Gregorius fequentibus ver S Gregor.

Ünis

Definitio.

bis: Quatuor fünt qualitates, quibus jufti vi- * 73* Per.

.

Of Y

ri anima compunQione vehementi atlicitur; ""

nedl

I

cum aut malorum füorum reminifcitur, con-

Rn

Unt humor excrementitius fero fimilisjin

fiderans, ubi fuit: aut judiciorum-DEIl fen-

füxta

tentiam metuens, & fecum quzrens con(i-

commu-

cerebro, venisque oculorum latens; &

derat, übi erit: aut cum mala vite prefen-

( qdéquee

nem Phi-

forti compreffione didatum venarum

lofopho- ex

tis attendens confiderat, ubi eft: aut cum

!dem l $

rum expli-

preffus.

bona füpernz patriz contemplatur,quz, quia

Divifiv.

necdum adipifcitur, lugens confiderat, ubi

* Dan (

cationem,

ld

If."

II. Dividuntur in naturales & pias 5 illae funt,

non eft. Verum hoc loco de prima potif-

quz ex naturali aliqua cauía exortz, ad natu-

fimum fpecie fermo erit, nempe de lachry-

mis, quibus chcatg deflentur.

g

ralem. quoqu'e finem ordinantur : iü?e, qua ex

$. II.

V.

iwonen

o Tüuus LXXXIL. Lachryme.

141

5' lï.

IX. Dicam tibi, quid. valcanf- lachrymae. Idem in

Martyres (íanguinem fundunt, peccatores la- lfal. 5o.

EX S. SCRIPTURA..

chrymas fundunt? Meretrix illa non fundit

ngalitas,

fanguinem, fed fontes lac

h

dit, & delevit peccata fua.

rymarum pro fu-

*

jer.þ. v.l. .

uis dabit capite meo aquam, .oculis'

X. O aqua lalutaris, per quam omne pec-S. Auguft.

meis fontem lachrymarum?

catum deflruitur! . O felix lavacrum, quod 11.ad FF.

IL. Lavabo per fingulas noctes leCtum me-

Pf.6. v. 7

um, lachrymis meis ftratum meum rigabo.

toties valet ad purgandum, quoties purgan-

Luc. 23.

dum indiget cor humanum.

V. 998.

IlI. Nolite flere fuper me, fed füper vos

XI. Eft & hec baptifmus aliquis.in lachry- $. Bern. 1

ipfas flete.

Pfal. 55.

IV. DEUS, vitam meam annunciavit tibi:

marum affiduitate ; & quoniam bapti(mi Sa- 1. in o&.

Cintipeg,

V. 9.

cramentum iterari non licet, qui fepe in Pafch.

pofuifti lachrymas meas in confpectu tuo.

multis offendimus, fre

I' I rApum,

Píal, 119.

V. Exitus aquarum deduxerunt oculi mei,

quenti oportet alïlp.-

CISI

.N» 1364

tione fuppleri.

quia non cuftodierunt legem tuam.

XII. Vim facimus Domino non compel. S. Amb, 1.

Joel. 2.

VI. Convertimini ad me in toto corde

NV. 12

veftrro, in fletu & plan&u.

lendo, fed flendo: non provocando in

4

juriis, : ir.n Lucge

de lachrymis exorando.

Pinomit,

Jer. 14.

VII. Deducant oculi mei lachrymam per

19 qaf

VT.

diem ac noCctem, & non taceant, quoniam

XlH. Oratio DEUM lenit, fed lachry- $. Hier. c.

c. 39. in

ma cogit.

Ifaiam.

Niptonf,

contritione magna contrita eft virgo filia po-

XIV. O lachryma humilis, tua eft poten-

Ls n

puli mei, plaga peffima vehemenrer.

S. Ambr.

c69,

tia, tuum regnum, tribunal J

udicis non vete füp. Lvz,

Utilitas.

tis, inimicorum tuorum accufationibus fi 1,c,

lentium imponis.

Quid plura? vincis in-

?Tob. 13.

.NTII. 'Qua'ndo orabas cum lachryiis; ego

N

-v-;'; 2*

obtuli orationem tuam Domino.

vincibilem , ligas omnipotentem.

XV.O felix diluvium! o felices lachrymas, S. Gregor.

Pfai. 73«

IX. Contribulafti capita draconum in

ï

v- 13.

aquis.

quz animum dolentem levant, & peccatorem Nazianz.

orat. 3.

Eccl. 7.

X. Melius eft ire ad domum lu&us, quam

imo tartaro infixum fublevant in füblime.

ad domum convivii.

. XVI. Mutatur ordo rerum; pluviam terra S.Chryfol.

V. 3

Matth. 5.

XIl. Beati,

dat ccelum femper; ecce nunc rigat terra coe- f 93- de

V. 5.

folabuntur.

qui lugent, quqniam ipfi con-

lum, imo fuüper ccelos, & usque ad ipfum Do- '"^8*

minum imber humanarum profilit lachryma-

V. 125.

XII. Qui feminant in laChry'mis", in exul-

N 4

tatione metent.

rum; ut juxta Píalmiftam & deaquis fletuum

cantetur illud: Et aque omnes, qu fupra.

Pläl- 830

XIII. Aícen(iones in corde ruo difpofuit,

coelos funt, laudent nomen Domini. -

ER

in valle lachrymarum.

XVII. O lachryma mentem purgans, in- S. Auguft.

tentionem fecundans, confeflionem irrigans, 2d FF. in

$. II

Eremo,

animam fancificans. Hec ex lachryma fan-

EX SS. PATRIBUS.

&a compunGionis foror, quz motus illicitos

extinguit, paradifum aperit, infernum clau-

Qualitas.

—

dit. FHxc eft herba cocleftis iliius Fullonis,

qua veftes fervorum fuüorum detur

S. Gregor, I- rriguum füperius accipit arrima, Eum fe

patgs "E!

in regitlro.,

. lachrymis regni coeleftis defiderio affli-

forde quotidie purgat.

git; irrigaum vero inferius accipit, cum in-

Sucunditas.

ferni fupplicia flendo pertimefcit.

XVIIL. Dulciores funt lachrymz oran- S. Aug. in

Idem in

Il. Uniuscujusque mens tantum poeniten-

tis, quam gaudia thea:rorum.

Pfs31 1927.

Pattor.

.do compunctionis füz bibitlachrymas, quan-

S.Bern.ap.

XIX. Lachryme poenitentium , vinum

Engelgrav.

tum fe a Deo merninit amififfe per culpas.

funt angelorum.

p. 2. embl,

B. Petrus |

I!1. Sterilis eft omnis effufio lachrymarum,

XX. Nihil eft

Celleníf. d quià no

porro his lachrymis jücun-

94

[

n effunditur propter ;egnum coclo-

dius : quovisrifu funt hz jucundiores. Sciunt, s.Chryfoft,

panib.c.2. rum.

qui lugent, quantam h&c res habeat volu- hom,12.in

$. Chryf

IV. DEUS delinqüentium gemitus efurit,

tatem.

ep. ad Co.

f. 95.

S.Leo ap.

fitit lachrymas peccatorum.

XXI. Delicie angelorum füunt lachrym

ge loff.

l

Beyrl.1.4.

V. Religiofa trifttia aut ali

noftrz, & delectabiles lachrymz paenitentis.

S. Dern. in

in Fefto. tum 'lugcv(, aut propr!,um.'.

enum pecca-

f

Lj

"rs GregOb

g

Omn. SS.

XXII. Viderant paradifum iíti oculi, vide-

S. Chryf.

.NIL. 'Tantum peccatum lugeamus , omnia

tanttertium coclum : fed eos non tam ceníeo

hom 12 in

D

S. Chryf.

.vero alia, five paupertas, five morbus, five

"c.a!.

f. de dor-

beatos propter hoc fpectaculum, quam pro- ep. ad Co-

mient,

mors intempeftiva;(ive calumnia,five exagite-

mur àb aliis, (ive quodcunque aliud mali ge-

pter lachry mas; per quas vidc-runt Chriftum. loff.

$.

IV.

nus nobis acciderit, in fra&o animo feramus.

Utilita:.

EXEMPL A.

Idem 1. 5.

" VII. Multus peccati i

QMlitas.

ä)

gnis eft,& mod-iþa la-

À

de pan. chryma illum extingüit.

I. (^hriftusnon folum fuper Jerufalem & La- Hebr. g.

;dem.nggQ - VIII. Quanta vis in lachrymis peccato-

zarum, fed etiam in cruce cum clamore Y* 7-

)

rum! rigant coelum, terram diluunt; extin-

valido & lachrymis precesDeo Patri pro nobis

. guunt gehennam, delent in omne facinus la-

obtulit. Imofünt aliqui, tefte Drexelio, qui

putant, eum nunquaix fine lachrymis orafle.

tam ini'na promulgatione fen't?ntiam.

VUnde

l

3

*

P

Bz'i;liotlaecæy Manualis. Concionatorice

142

s. Ch:y, Unde S. Chryfoftomus dixit: Flentem Chri-

xit quidam Epifcopus: Fieri non poteít, ut

filius tot lachrymarum pereat.

hom 9. iu lum frequeater invenies, nunquam vero ri-

(- Vita S.Ca»

Matth.

dentem.

XII.' Cum Raymundus Capuanus confe

ftil-

farius S. Catharinz Senenfis ab ea peteret, u

t thar, Sen.

Job. 16.-

Ii. S. Job de fe ipfo fatetur: Ad Deum

*

V. 2T.

lat oculus meus.

bullam plenariz indulgentiz a Deo impetrae

S. Ambr,

[ll. De S. Petro teftatur Ambrof. dicens:

ret, &illa fa&urum fe hoc recepiffet, ipfoque

fup.Luc. achrymas Petri lego;fatisfactionem non lego:

opere przftitiffet ,

fequenti die Raymundus

cum ea de ingratitudine collo

uio inftituto,

non invenio, quid dixerit, fed quod fleverit.

Imo juxta alios tanta affiduitate deflevit ne-

tantam vim lachrymarum profudit, ut peri-

ationem Chrifli a fe fa&tam;ut fulci a lachry-

culum fuerit, ne cor & pectus rumperetur.

$.Leo.f.9. mis facti in vultu apparerent. Unde S. Leo

'Tum virgo, hzc, inquit, eft bulla indulgen-

de paff. . has lachrymas extollens ait: San&e Apofto-

tig , quam tibi Dominus mifit: efto igitur

ratiz DEI.

le, lachryms tuz ad diluendam culpam nega-

gratus

$

tionis, virtutem habuere facri baptifinatis.

XIV. S. Mamertes, ubi urbem Viennen- Engelgr.

fem in Gallia lammis accenfam vidit, mo- hom. l24«

A&OE. IOe

IV. S. Paulus de feipfo teflatur : Per *rien-

nium noéte & die non ceffavi cum lachrymis

nuit affiduo, aqua potius oculorum

Q, qUam p»2«

fluminum reflinguendam.

moneos unumquemque veítrum. lInde $.

Chry(oftomus ait: Ex quo fonte tanta ema-

XV. Dum S. Maria M

agdalena Domini- $. Chryf.

narunt fluenta, ut ex illius oculis lachrymeg?

cos pedes lachrymis lavat, crinibus tergit, in f.93

l— - —— — mb -- R h omhunuaR Gdl AL . um —— - s . s

Quemnam fontem vis comparare cum his la-

peccatricis caput purgandis criminibus. te-

.--—

fluebat unda, ut füo fonte mulier in novum.

"—

chrymis ? eumne;qui eft in paradifo, qui rigat

—

univeríam terram? fed nihil dicis equale.

baptifma füorum dilueret illuviem peccato-

S, Hier.

rum, ut $. Chryfoíftomus loquitur.

V. S. Hieronymus quoque de fe fatetur:

dam nefan- Cefer. 1.2.

epitt. 9. 3d Mens de(ideriis eeftuabat in (rigido corpore;

- XVL. Parifiis cum juvenis qui

Euftach. & ante hominem füum, jam carns preemore

da, quz commiferat, crimina confiteri erü- apumc.a.

tua, fola libidinum incendia bulliebant. : Ita-

befceret, imo ob nimiam contritionem inter-

-" 21c€)

cepta voce non poffet, ideoque fcripto porri-

que omni auxilio deftitutus ad JESUM confu-

us obítupeicens gravitatem

à

giebam , pedes rigabam lachrymis: memini

geret, confeffari

t

me clamantem , diem crebro junxiffe cum

criminum dixit:

Non füuticio folus tibi dare

—

f

no&te, donec rediret animo tranquillitas.

confilium: fi per te licet; conferam cum Ab-

Ejus vita

V1. B. Aloyfius Bertrandus afliduo flebat,

bate meo. Verum dum Abbati fchedam por-

ata vidit.

& interrogatus dicebat: Cur non fleam ama-

rigit, omnia peccata del

.

dam ex ordine Ci-

E. deï—lirg.

XVII. Cum frater qui

riffime, cum non certo (ciam, an eterng fa-

ftercienti affiduo peccata fua defler

et, candem illuft Ord.

lutis compos (im füturus?

acri

is veftibus Cifterc.

f

Fab, conc.

VII. Arfenius Abbas fine incermiffione la-

no&te quadam vidit Chriftum f

indutum, & facrificium offerentem ; fed cum

Q

7.inDom. chrymabatur, eo quod tam dtu a coeleftis Pa-

(

2V po

vrie ingreflu fufpendi fe videret.

ad populum fe vertens nihi

l aliud, quam cali-

Pafch.

Vi S. Bernardus dicebat: Firmum eft

cem, n quo lachrymz S. Mag

dalenz indomo

Fab, conc.

Simonis fufz affervabantur, oftenderet , &

jf

mihi propofitum nunquam ridendi, quous-

4. in Fetto

addiam ex ore DEI illa verba: Venite

frater caufam hujus oftenfionis quzreret;

qi

$. Magd que€

Íciant

k

"s

benedici.

Neque a tletu definam, donec li-

refpondit Chriftus, fe hoc feciffe, ut

omnes,quantum placeat cordis contriti

03 at*

ber (6im ab illa fententia : Ite ma»lcdi&i in

ignem zternum.

que ideo etiam ad exemplum pcenitentium

S. Hier. in

IX. De. Euftochii matre Paula fcribit S.

tamdiu lachrymas hujus peccairicis fervaffe.

XVill. llluftre exemplam de virtute Ia- Henric.

ep. ad Eu- Hieronymus : 1n ea fontes crederes lachry-

ftach,

maruin, ita levia peccata plangebat, ut eam

chryimarum ex Anaita(ii

Sinaite oratione in Somaz-

Píal.6.extat. Fuit latronum princeps quida

i lius in an

crederes gravi(ïimorum criminum ream.

not. ad c.

Cumque a nobis crebrius monerétur, ut pat-

10 Thiacig partibus crudclis,qui omaia itinc-

le

H

'arad.

ra obfidebat; quem cum capere multi cona-

animo-»

] ;ïf. Lsl

ceret oculis , turpanda , refpondebat , eft fa-

b

cies, quam contra Dei przceptum purpuriffa

rentur,idque fuit ad Mauritium imperatorem

delatum, per quendam adoleícentem ei nun-

ln

& ceruffa, & (tibio (epe depinxi: aflligendum

corpus, quod multis vacavit deliciis: longus

tiat, fua cuique fervanda & cuftodienda. La-

tro reveritus imperatoris fermonem, divina

PU5

rifas perpeti compenfandus eít fietu.

i, qd

S.Bonav.

X.. S. Francifcus cum ob aífiduitatem la-

quadam vi ufgente , .abjecto pradatorio ani.

C I, Vit, -

mo, cum lenitate ovicule in morem de-

tin

chrymarum vifüm habetaret, ideoque mone-

retur, ut oculis parceret, refpondit, haud

fcendit criminaque confitens, ad pedes im-

Qu

tanti Íe facere fun&tiones fenfuum, ut eorum

peratoris accidit. Poft paucos dics in febrim

fab

hil

caufa velit languefcere devotx mentis vigo-

incidit, & decumbit in valetudinario, quod

rem, qui (üfpiriis alitur, & per lachrymas fibi

Sampfonis dicebatur.

Hic vini etiam potu

Q

h

acceffum ad DEUM parat.

ufus, phrenefi infüuper correptus eft; fed pau-

Utilitas.

lo poft fa&tus fobrius & ad fe reverfus, ut vi-

*

$. Atha-

lu

XI. S. Antonius, cum monachi illius aqua

dit fe premi morbo; ingruente jam nocte, ad

nif.invi- indigerent, vix primam pro ea impetranda

Deum fe convertit, cum lachrymis fua fcelera

tà.

confitens , eorumque veniam petens , multis

lachrymam fudit, & mox in ipío orationis

loco fons ebulliens erupit.

verbis & lachrymis àd plures horas : Lachry-

Uenec.*in

S. Auguft,

masautem füudario abftergebat,donec tandem

Mfolor

(ri

]. 3- conf,

XII: Cum S. Monica pro

fllii füi Augufti-

Qly

ni converfione ubercs lachrymas funderet;di-

fpiritum efflavi. Medicus autem

quidam

k,cu

[ "

primae«

N

V,

1438

Titulus LXXXIL.- Laciryma.

t

marius :hofpitalem domum vi(itare folitus;

vidit domi fuzx in fomnis hac ipía hora, qua

BI

SIMILITUDINES.

jt r a,

latro vivere de(iit, ZEthiopes multos ad. la-

d*

tronis lectum accedentes cum plurimis char-

-Qualitas.

li«

tis; in quibus peccata ejus deícripta erant,

"

cut hydria , (i liquore plena fuerit , fü- stpler.to,

u$

& poft eos duos lucidos angelos forma viri-

bito reveluta, liquorem fündit; fic:.inDom.

oy

li. Sumpta vero trutina cum. /Ethiopes illi

'pium cor-achrymarum plenum , ex fübita 9. poft,

l«

latronis chirographa omnia in lancem alte-

peccati compunGtione , quafi. a:(ummo adPent.

ram immififfent , mox ea depreffa eft, va-

"

imum revolvitur

à & lachrymas ubertim pro-

fl»

cuaque altera in altum fublata.

Dicunt ita-

fundit.

l

que duo lucis angeli : Siccine nos nihil hic ha-

Ii. Sicut vapores calore folis rarefa&ti adPineda in

bemus? Tum eorum alter : Et quid habetnüs;

coclos afcendunt; italachrymz a charitate « 25. Job.

cum nondum decimus dies fit;poftquam cedes

Dei velut coeleftis folis radiis c

Q* Engdy,

E

alefacte ',j: ln

latronumque latibula reliquit? quid autem ex

cælqm elevantur.

Q. hom.], PT

hoc querimus? lt vero hec dixerunt, vi(i

"

lmp'gc

Utilitas.

funt manu veftigare aliquid , ac quxrere in

,iII.* Sicut poft-

vehementes imbres mun

AR Chryf.k

le&o ejus , (i forte & ipfi boni aliquid inve-

1j $ Cnj

nirent.

Cum alter autem ftrophiolum illud

dus ac purus aér efficitur; ita etiam lachry. hom. 6. in

nf 9à

marum pluvias ferenitas mentis fequitur , Marc.

inveniffet , quo latro flerum ab(terferat, ad

i

focium ait: Hoc profecto lachrymarum ipfius

atque tranquillitas , omnisque illa de pecca- -

:

m

torum tenebris offüfa caligo diffolvitur. —

ftrophiolum fuit. Mittamus illud in alteram

..]V. Sicut aqusz diluvii arcam elevaverunt Engelgr.p.

Q

lancem una cum Dei benignitate ; & omni-

-

- $. embl,

a terra in füblime 5 ita animus in limo pro

no aliquid tandem erit. Quo facto, depreffa

fundi & luto peccatorum defixus , extolli- ?4: $ 3

At« Cehr. la.

eft vacua & levis lanx , diffipatis omnibus

*

Tü-iplca.

tur exundantia lachrymarum.

omnino , atque difperfis chirographis. Ad

V. Sicut nummus in pelvi aqua plena me- Staplet. to.

ïl:-

quz angeli una. voce exclamaverunt :. 7j

t

vici .Domini bemigni;as : arreptaque latronis

lius cernitur 3 fic peccata cujusque in la.* inDom.

9. poft

an

chrymis , & per lachrymas multo eviden-

Pent.

!

anim^2, fecum eam duxerunt ; ZExhiopes au»

tius apparent. -

al

tcm illi pudore (uffufi effugerunt.

Hac ubi

VI. Sicut mani

b

feflatio injuriarum amico Lanciz. o.

fuii medicus , quam primum evigilat , ad

fa&ta minuit fenfum doloris; fic lachrymseP"fe. 9. n.

ofe

hofpitale currit. — Ubi ad le&tum latronis ac-

ob apprehenfas afflictio

s

cedens , reperit quidem calens. etiamnum

ngturæ fenfüm.

nes fufze , 'rn'ol'cft.ux-*zï"m :

CI- L. àVitg,

corpus, fed animam ad Dominum demigraf-

l

lm i Orà

fe

Lj

.

Strophiolum autem lachrymis plenum

INece[[itas.

VII. Sicut aqux inopia non modo aridum, S. Bern. f.

Js Cifterc.

füper oculos ejus jacebat. Mox etiam ex iis,

m

qui in propinquo jacebant, didicit criminum

fed & fordidum facit, dum non eft, quo la- 2* nim.

veris , fic & humanum cor lachrymas ne-FPlhc. vit.

alie

confeflionem , quara Deo latro fecerat. Ra-

mo

pto itaque ftrophiolo ad imperatorem con-

fciens , non modo durum , fed &

.impurum :

efle neceffe eft.

&

tendit ; oftendens illi ,. ac ediflerens ,. tum

[4^

quz in fomnis víiderat, tum qua a decum-

VIIL. Sicuc cum domus incendio flagrat , Steplet. 1.

qui eam volunt eripere , ad aquas confu. "P. €

ant

bentibus audierat.

giunt 5 ita cujus anima cupiditatum flam-

db

mis accenditur , ad

m

x

$. V.

confugiat , opportet.

poenitentiz lgþhrymas

!H.C.

la« Hentie

: 5' VlIo

3

p

EXEMPLA PROFANA.

M

Y

2

jam

fjus in 4

M OT EVA

ngt, 41 &

raclitus Philofophus ad omnem homi-

;

Nv

uitas : fí enim faciem corporis tui, in S. Chryt.

tlatcïl. S. [c HC

C. li

uT

n 4 atádi

num occurfum fleviffe dicitur, dole-

^ quit D. Chryfoítomus quotidie abluic, hom. 21.

d* enint

bat enim , nihil fane efle in hac vita , nihil

ne qua forte macula faciei iahzrens foede ! Cenef.

m

Jün

in homine non caducum, fluxum & peribile.

appareat ; quantó magis animz cura haben-

da, & quotidie lachrymis abluenda eft.

P

jina

JElin.| — ![. Princeps quidam nomine Trifous,vcum

A. ANeeffitas : fi enim ii, qui gravibusStaplet. l.

14« hift, effet in fübditos crudelis , ideoque ab il!is

morbis fübjedti funt ; tam follicite acidulas^

anio

timeret , omne imprimis illis inter fe collo-

bibunt , aut thermas , aut aquas diftillatas

i

quium interdixit. Quare ipfi per nutus con-

ufürpant ; quanto magis ad curandos animz

If

fabulari cceperunt ; quod cum fimiliter pro-

morbos faluberrima hzc aqua lachrymarum

rim

hibuiffet, cives in foro coníidentes lachry-

fedulo ufürpanda erit?

L)

u)

mas una ciere inceperunt, Cum autem hoc

IlI. Ui

Mitas: ut enim 1

lle , qui fe in nata-

Idem,

otü

fibi in majorem ceffurum perniciem crede-

toria Siloé lavit , a ccecitate corporis cura-

a

ret Trifous , ideoque id prohibiturus in fo-

tus eft ; ita qui fe in lachrymis lavant , ocu-

[ V

rum deícenderet

los mentis (ibi aperiri advertent.

1

e

j lachrymantibus; jugula-

)

L.

tus eft.

IV. Z'ucunditas : fi enim jam olim dixit Poéta,

Jera

eft quzdam flere voluptas; quanto magis de

yltió

.äec.fin III. Seneca de feipfo dixit: Cur -Heam;.

fpiritualibus lachrymis mentem ferenantibus

"n

|.cenfolat. fcio, nempe ob mei

magnaquzpiam voluptas fperari poterit. Cer-

plam ; Hno:—.x'd'um. rf??"? 2

none

Qetm

&d Polybicur rideam.,

Qam

teS. Hieronymus de fcipfoiteliaüur, qqod

nuüns

g

p",

;

144

- JBibliotbete Manualis Concionatorie

OM' 1- ;'

nunquam poft lachrymas an

folum lachrymam emittens db memoriariS. Auguft,

de at

geligis imercfï'e

choris (ibi vifus fit.

paffionis Chrifti , quam fi usque ad terram ap. Engcl-

ckg. li

. VIII.

promiffionis peregrinaretur. Deinde. confir-

grav. in

$ (f

ASCETIC A.

Dominic.

vur. Ij

mat idipfüm Ludolphus de Saxonia his ver-

quing $.3»

.d pop.

a funt precipue , quze Afceta de hac

bis:Si quis dolores Chrifti revolvendo lachry:

Ludolph.

I. ïri

tnateria bene noffe , & obfervare de-

mas ex compafliohe effuderit, tanti ponderís

c'

. de

bet. Primum eít. Etiamíi interdum donum

ac momenti apud Deum erunt, ac fi Martyr y4r

lachrymarum fit fpecialis quaedam & extra-

inter fupplicia eas profunderet. s. Dilatie c&- pfal, 119.

ordinaria gratia , majoribus Dei amicis con-

leftis glorie : Sic S. David gemebat, dicens: v. 5.

ceffa, extra hunc cafum fere imperfectionis

Heu mihi, quia incolatus meus prolongatus Fab. conc.

eft! Et S. Arfenius per

70 in DOm-

cujusdam indicium effe, uti Chriftus ipfemec

petuo Hgbat ob defi-

3. po

$. Cathar. quondam $. Catharinz Senen(i fequentibus

ri':r,

Pa[Cho

Sen.dial verbis dixit : Quando homo privatur confo«

derium cocleftis pat

89.

$

latione fua extra vel intra, videlicet intus

confolatione mez , vel extra mediante crea-

"CONCEPTUS PRZDI.

tura, five füperveniente diabolica tentatione;

CABILE S.

vel hominum perfecutione , cor inde poenam

I Ex

J

occafione thematis : Quis dabit capiti jer.g.v. Ie

habet. Oculus vero , qui fentit amaritudi-

imeo aquam ? poflunt lachrymz aquis

nem stque dolorem cordis, effundit illico

pretiofis diftillatis comparari. Et r. earum

lachrymas ex quodam tenore gemitu, quo

excellentia oftendi ob modum & inflrumenta ad

fibimetipfi compatitur amore proprio atque

diftillandum adhibita ; nam fornax eft cor ,

naturali , quia voluntas propria totaliter ab-

ignis charitas, herbz motiva ad lachrymas

negata & conculcata non eft. — Et ita lachry-

incitantia. 2. Ob effetwun; quia hz fordes

m2 fenfuales effunduntur, videlicet ex paf-

animi abluunt , morbosque animz curant;

fione naturali ,. quarum tibi füpra narravi

imo & a manifefto eternz mortis periculo

Hinc B. Henrico

Vitac.47. plenius. imperfetionem.

liberant. 3. O odoris fuavitatein : qao non mo-

Sufoniob linguarum maledicentiam adverfus

do ipfe poenitens , fed etiam Deus & Sanati

fe exercitam flenti , dixit Chriftus : Pro pu-

mirifice dele&tantur.

hr 1. ;

M.

dor! visne in fzminz morem lachrymari ?

- Il. Ex occafione thematis : INifi. efficiamini Matth. 115

certe tibi ip(i apud omnes coeli cives igno-

ficut- parvuli , non intrabitis in regnum calorum : . 3.

minige notam inures, Terge oculos, & hi-

poteft cum S. Chrylologo dici, Chriftum hac

larem vultum exhibe , ut neque Deus , ne-

fententia ad lachrymas incitare voluiffe , eo

que homines animadvertant, afflictionis cau-

quod ficut viri robur füum habent in lacer-

fa te plorare.

?

tis, ita parvuli'in lachrymis. Unde 1. cogunt

II. Alterume

ft, utcognofcat, etfi ab exter-

lachrymis ad miíerationem , veniamque ob

nis lachrymis, ut paulo ante dictum, omni ftu-

delicta concedendam. 2. Ad dona, qux de-

LUDEET

dio abftinendum (it, internas tamen cuivis ho«

fiderant ,' impetranda.

3. Ad pericula, &

VI sh

mini falutis fuz ftudiofo fumme neceffarias,

mala, quz illis occurrunt, ab iis propulfanda.

atque adeo continuo fovendas effe , id quod

Quz omnis , quomodo per lachrymas pias

aliqui Chriftum indicaffe volunt, dum dixit:

multo copiofius obtineantur, facile

Matth. 18. Ni(i efficiamini ficut parvuli ( qui plus lachry-

haCtenus di&tis demonftrari.

poteft ex

d

V. $.

j

mis, quam robore virium obtinent ) non in-

"Y x.

[

trabitis in regnum ccelorum.

MISCELLANEA.

lil. Tertium eít , ut bene cognofcat cau-

Uilitas.

fas lachrymandi , quales quidem variz affi-

Pry, 2

gnantur. 1. Peccata propria ; ut que merito

rvos ajunt, quantümcuhqüe fätigentürBey,erlink.

LE

primum inter lachrymandi cau(as locum ob-

I.)Ce

a canibus,, priftinas vires recipere , fito. 4« in-

t

tinere debent. 2. Peccata aliena : id quod per-

aquis fe immergant ; fed & medicis familiarefe

fto $,

agdal, ..

Ü

2 2. mor.

S. Gregor. fe&orum proprium eft, qui , tefte $. Grego-

eít; laffata membra balocorum fomentis re-

rio, tanto fciunt de alienis damnis ingemi-

ftituere, Sed multo magis lachrym:x confor-

t. 25.

fcere , quanto jam edocti fünt non dolere de

tant , & recreant in via iniquitaris laffatos.

füis. Quamvis & aliis hzc caufa negligenda

Il. Cum Henricus imperator Trojam, ur- Raderusin

Ideml. 20. non fit , cum , ut idem Sanctus ait , aliena

bem Apuliz obfideret, ac civium injuriis lacef aula fan:

mor. C 28- plangentes fzepe plus nobis ipfis fübvenimus,

fitus juraret, fe nec parvulis parciturum, cives &aTheod;

uia apud Deum perfede diluit propria, qui

puerile agmen , przeuntecruce ex urbe dimi-

E

I

Vi 1.

R3d. ?. P. pure plangit aliena, 3. IDei cultus neglettus : ob

ferunt, quilachrymis füis imperatorem ad mi-

E

virid. c- 3- cuam caufam B. Jacoponus affiduo lachryma-

fericordiam, & veniam promoverunt.

í

batur, eo quod amor non amaretur. 4. Paf

III. Cum Antipater Alexandro Magno gra- Ergelgr.

D Cypr.

al

de Can.

. (i Chrifli : dequa cáufa fic D. Cyprianus lo-

ves calumnias de matre fcripfiffet, rex le&tisembl. 24«

quitur : Vide , quomodo his , qui Chrifti

literis, ignorat , inquit, Antipater , unam * ?

Dom.,

V. 30. ql

commemorant paffionem , inter facra officia

matris lachrymam, multarum Vcalumniarum ,

quaíi per quosdam canales de interioribus

epiftolam effe deleturam.-

"

fontibus egrediantur torrentes ; Anima hic

IV. S. Chryfoftomus narrat, fervos quos-S» Chryf.

le ,

V

fe fletibus abluit, & lachrymis fe baptizat.

dam fügitivos, pedes ferrea catena colligatos hom.4. ad

Quam vero utilis , Deoque grata fit hzc la-

ejusmodi aquis immergere, in quibus ferrum P9P" — ,

Pty,

DA

v' 4l

chrymarum effufio , teftatur inprimis S. Au-

adeo-molefcat ; ut faxo confringi compedes

4

queant. Talis aqua lachrymz funt.

D

guïüi;ms, dicens: Magis megetur, vel unam

.

r

has

Sedfituun LXX XIUT. - Loun:

145

1$, Anguü.

Ovid. l. 3. ...N. Sedatur lachrymis

Pafcha , & conc. 3. ac5. in Dom. 9. poft Pent.

i 1Q Engd.

de Ponto

t? non male canit Poéta.

; egerit,ugque d;olor,

H

* BUV, jn

eleg. z.

E

. Item conc. 4. in fefto S. Marit Magdalenz.

« Rij

$. Chryf.

VI. Et S. Ch

*

. IV. Thomas Stapletonus te. & in Dom. 9.

hom. 18. füs disrumpit, effufus revelat.

ryfoftomus : Flctus Cbxjnprä

P

poft Pent. & te. 1. in Dom. 4. poft Pafcha.

y.qUinq 5,3.

&d pop.

. N. Hieremias Drexeli

j "t

digneues i

"

us p. 2 de Chrifto

T

G 9 d

thoriente. c. 8. $. 2.

*

FT

pat.

AUTHORES.

- VI. Laurentius Beyrl

ink te. 4. in f'cüb S.

P], Ilf

[. Henricus E

Magdalena.

x

ïvs.

ngelgrav. p.. 26 Luc. Evan-

VII. Ludo

T*b cure

vicus Granatenfis in locis com-

il 7! in Dom.

muno fo y60.

II. Nicolaus Lanciz. opufc. 9. c. 6. n. a25.

MH

].ofexp-

hus Langius in pblyaagh. Y

Diih.

II. Matthias Faþcr Qogc. 7. mDom 3. poft

cp"*:c'lem.

QOO009090Q9

AAMS LAS eA /:X

Z N N

« 252

e3

Q

9999

o5

2

:

"

Z2

K

oO

b d

R ZA D

:

64 öäääööööö

U

9

a

I$

l:tiJer'9'Vn 10

m

i

A

U s

3

aS

. VI. Tunc laus eric unicuique a Deo.

1; Cot, 4

"

&

t

QUOAD ESSE NTIAM. :

i VII. Laudabuntur omhes'urp,&—i corde.

Pí

6.3- Vo*

L

"VIII, Non qui feipfum commendat , ille !*

[]

lo

| .Dq;fïnitia,—.

Q,X Of- 10

I.

. probatus eft ; fed quem Deus commendat.

;

V. I8.

à

v,»v

Prov. 10.

AnB. LO

IX. Memoria jufti cum *laudibus? & no-

juxta Ariftotelem j fcrmo clucidans

men /impiotum putrefcet.

V. 7.

l Math.ti

Rhet.

virtutis magnitudinem. Vel , ut alii

H

Ea

Solunt, vox populi re&ta: de aliquo

| Y s. II[.

aC

is unde a

lbquent

greco nbminc; ï'*jæ"a 73 A«

Q

sd v-'di&um 'vNolunt.-

4

TY ExSSPATR IBU s?,

v[a

Divijïo. !

"

nt

Qualz'tas.

- Il. :Dividitur' I.

in veram & falfam

: illa eft,

j

quz ex virtute, & operibus honeftis oritur;

g

us himana non appeti a fapiente , fedS. Avguft

i

Prov. 31.de qua Salomon dixic: Date ei de fru&tu ma-

fübfequi debet fapientem , & recte fa. de ferm.

om. in

Ve 31*

€i

3

e

^

naüum füarum , & laudant eam in portis (id

poffunt , quod laudant.

ntem , ut illi proficiant , qui etiam imitari

monte.

eft, locis publicis) operaejus. lfta eft, quzéx

43

alio quocunque titulo minus honefto oritur;

.. 11.. Securitas laudis in laude Dei eft. übfldem in Pf,-

31

laudator fecurus eft? Ubi non timet, ne de

de qua lfaias dixit : Popule meus, qui te bea-

laudato erubefcat.

tum dicunt, ipíit

x

e

faum tuorum diífipant..

: decipiunt, & viam gref-

. LII. Bonum laudare, non laudato, fed lau-Idem in

dantibus prodeft.:

. Joan.

li. Dividitur 2. n propriam & älienam : illa

eft , qua quis feipfum ob propria facta lau-

^^1V- Non hujus laudis vires fehtic, nifi quildem ad

Prov. 27. dat ; iíta eít, qua quis alienas dotes aut facta

ei libellum indixerit: quia etíi cuique facileDiofc.

oryelinb

V. 2.

éít laude carere ; dum negatur; ditficile eft

r

t 1

collaudat; de utraque vero locutus eft Salo-

ea non deleCari, dum oflertur.

I

feüo Sn

mon, dicens: Laudet te alienus, & non os

. V. Effe humilem , & nolle laudari in fe.Idem in

æ-MagdaL

" tuum egtraneas, & non labia tua.

0

mugcqr

Qui ergo in fe laudari appetit, fuperbus effe "£. 5.

convincitur.

.EX SS. SCRIPTURA.-

.. VI. Quis div&s,pofiït hic fine trepidation&S- Ambr.

u'r.Raderus ln

laudari , qui & de przterito. meminit fe ha innatal. S.

, at n

ngalitas.

a Taee

Eecl.

bere, quod doleat ; & de futuro videt fip; Eufeb.

nl

udemus viros gloriofos , & parenfcs,

fuperefle , quod timeat.

v. l.

4411. &[f'a

noflros in generatione (ua.

fl

. VII. Plures. in hoc ipfo placere'cupïun:t, S. Hier. in

Ibid. v.15.

"

II Sapientiam ipforum narrent populi, &

quod.contemnunt : & mirum in modum Eyift.

Bo

audem eorum nuntier ecclefia.

laus ; dum vitatur, appetitur.

.

:

sembl U d

Pid.c.ir; - lll. Ante mortem ne laudes quemquam,

ViII. Sepe bono operi , dum laus huma- S. Gregor.

p*

quoniam in filiis fuis (id eft, operibus bonis,

na obviat, mentem operantis immutat, quz,in moral,

um

?O 30.

ut Rabanus explicat ) cognofcitur vir.

quamvis

quzíita non fu;jr'ic , tamen oblata :

$, Chrj

lbid,c.27.

IV. Ante fermonem non laudes virum ; delectat.

0

vg9.

hzxc enim tentatio eft hominum.

IX. Laus fua juftos crüciat, iniquos exul« Idem.

hom4 L

Ito poplll- 1.

Prow. 27. V. Quorhodo probatur in conflatorio ar. tat; fed juftos , dum cruciat, purgat; ini-

VCQIQ

entum, & in fornace aurum , fic probatur qUOS; dum lztificat, reprobos monftrat.

(dei

omo ore laudantis.

X. Gloriofisgratiora fünt preconia, quam Caffiod.. 1,

tribues 2. epift,

1

| A. P. Lom. Bibl, Man. Tomn, 11

p

146

Eibliotägiæ Mapu'alis Coriciöfä?or'ia

tributa ; quia ftipendium & tyranno .imþ€n4

»TlL Quomodo poteft erigi vaniloquio ,L/3.e14«

|

dicur , laudis autem

cujus cor in veritate fübje&tum eít Deo ?$.'4..

præcitatid non nifi bopo

Principi debetur.

non eum totus mundus eriget , quem veri-

$.D»filin XI. Odium , quo apes fumum profcquunï

tas fübjecit $ nec omnium laudantium ore

Aicet

movebitur ;

tur, fignificat , eos, qui Deo mellificant, re

qui tp.;amäfpem' fuag: in Deo

gtl

nulla. zque

1

firmavit.

hi

dum fumo.

offendi ,. qq»a'mf hurmanarum l'agf.-:

,. Vf |

f

"

r

Utilitas.

EXEMPLA.

$, fireg,

hi

xIl. Pfæcï[;uum,behcficium.cü; in rebus

n

Kizo52. honeftis laudari; Laus enim parit emulatio»

Fuga;

n

M RrT. . nem, semulatio virtutem, felicitatem, quz fi-

Auguftinas cuipiam fcribebat: Non mi-S.Aug. ep»

Ü

nis eft omnium , quz defiderantur, & quo

"

* hi placet, cum a chariffimis meis talis?*

?

ómnis viri boni motus refettur.

effe exiftimor, qualis non füum. Profecto enim

C3sffiod. 1.

XIII. Juftum eft, ut bene gerentibus laudis

non me , 'fed per me alium füb meo nomine

1. epift, tribuatur affenfus. Nam fic equorum curíüs

diligunt, fi non, quod fum ; fed quod non

£ Chryf.

clamoribus incitatur hominum , & infonan-

fum , diligunt. Et alteri: Quod de nobisEpift.126.

hom. I

in1Cor. e

tium manibus agitatur, quantum inde 'ho-

tam bene exiftiinas , uc fideles Dei fervos

(

mines ftipulari pofle credimus, quos ad lau-

0

S

efle credas , idque ipfam in nobis corde

dis aviditatem (ingulariter incendimus.-

puti

T

mo diligas , gratulandum potius tua

Ht

benevolentiz , quam tibigratie agenda (unt;

u

$ Greg.

XIV. [ojuftus audita laude füa.polluitur,

22. mor. . juftus purgatur 5 pavet enim, fi calis Deo non

tibi enim prodeft, ipfam diligere bonitatem;

huf. in

€, 9.

oftenditur, qualis ab hominibus putatur.

quam protecto diligit, qui eum diligit, quem

vis P. 1.1t

credit bonum , five ilie talis (it, five non.

gun- [ 141

Damnun. :

hii

$g.] XV. Cum pe

r accepta bona reprobi in

Quapropter tibi de hac re gratulandum eft.

&

1mor.l. fua laude fe elevant, ipíis tnuneribus contra

Quales autem nos fimus , quantumque non

[

folum de homine bono, fed homine ipfo non .

largientem pugnant ; inde quippe contra

dantem fuüperbiunt ; unde ei amplius humi-

[

poteít errare judicium.: Gratias vero tibi

les effe debuerunt.

uberes. agimus , quod nos , cum laudas,;

4

Ibidetn,

tan

*

g

,

XVI. Qui inchoatze virtutis ab hurnano

quam tales fimus , mirabiliter hþrtaris,',

honore laudem receperit , quafi plantati ligni

ut tales efTe cupiamus.

fru&tus ante tempus comedit.

]T. S. Julianus renue

bat , propall'äm— fe .avi-ïäi'heodor.

Ibidem.

laus tranfito«

vente propalari , draconem a fe figno crucisf 2 rel.

l

XVIL. Cum pro recto opere

ria quzritur, zterna retrib

á

utione res di&ng

interfectum effe;5 hzec enim ; inquiebat, ce- "!

&Cinf. t

vili pretio venumdatur.

Janda funt, quz ad arrogantiam & faftum

hPs. d

S. Anfelm.. XVIII. Quisquis fe apu

d homines ig&ät ;

incitant. . Sed fi ego hinc exceffero , & ab

&r

spud Lan- & ita venditat bona opera fua, ut finem eo-

ejusmodi animi percurbationibus fuero libe-

&

ciz. opuíc. enndem operum in laude hominum ponat,

ratus, non veto, quo minusdica; ; & nare

4

8.C.10, n

eandemque laudem qua(i mercedem. com-

res vim diving gratig.

la

8o.

T Ibiden,

hi

putet, operum füorum , necdum ,Chtifti fer-

IiI, S. Marcianus ,

quamvis magna þofïet

wvus €Cit.

$

facere, & faceret miracula, ftudebat tamen

fü

$. Chryl.

XIX. Ne requ

i

ramus laü&evs' aliorum, hoc

celare virtutem , predonis virtutis fufþe&a'g'

habens machinas.

D

hom, 13.enim Domino injuria eft ; fi, tanquam non

lt

in 1« Cor. füfficiat ad nos lauda

t

ndum, eo omiffo ad fef'g

X

í

ide plura infra tit. "Vana gloria.

s' Augo lc

vos fe(tinemus,

"

d

nequaquam lau-

$. VI.

deä Fivit.

Idemho.3. XX. Si te ipfe laudaveris,

(

in Matth, daberis a Deo ; ita e regione fi te ipfüm uaii

SIMILITUDINES

À

miferum lugeas, nunquam te ille przd care

?f

ceffabit.

j

$N

-t* Qualitas..

ü

S. Auguft. XXI. Qui laudari vult, D

omine, d& tuo

I. Si

cut aurum & argentum igne exploran-Prov. v.

a

inmedit. dono , & non quzrit in illo tuam gloriam;

tur; fic vir ore laudantium probatur, !7-

fed füam , hic, licet propter donum taum

Á Gtey

p

II. Sicut non opportet titillare eos , quillutarch.

ifi fnO£s

* fnor,

laudetur ab hominibus, a te tamen vitupe-

patura fua ad rifum proclives func ; ita non

«

3l

ratur, quia de dono tuo füam, non tuam

oportet laudare eos, qui laudis fuapt

i

tà

loriam quzfivit. Qui autem ab hominibus

e fpgn?

d

*

te fünt appetentiores.

IK

audatur, vituperante te , non defendetur

. III. Sicut crefícente vel decreícente um. Plinius in

tü

ab hominibus judicante te , nec liberabitur

bra, corpus, cujus eft umbra , nec crefcic, L'amia.

Q

condemngnte te.

nec decreícit : ita nec melior fit quisquam;

E]

«

6. IV.

dum vulgo lau

Á

D

[

vituperatur.

í

datur; nec item pejo-tf ; fd'um Á

f

d

EX LIBELLO DE IMITATIONE

IV. Sicut d

ifficile eft , in taberna aromä-Tbriveruox

CHRISTI.

tibus referta nullo odore imbui 5 ita difficile2Poph.

l

115e

G69.6 6;!.

gnam habet cordis tranquillitatem

quoque eft, laudes fuas audire ; nec dele-

f

$..2e

M*

qui nec laudes curat; nec vituperia.,

ari iisdem.-

M

Tbid. $. $,

II. Non fanc&tior

V. Sicut, qui vehementi laborat fame, fi a. Plutarch; :

, li laudf;is ; nec,vilior

non habet,, propriq's artus 38" in gor.

t

-^ f vituperaris.

liud, quod edat;

gredi-

f

-

n

"Tüulus LXXXII. Laus.

147

l

!|

3'&14?

edïtur; ita, qui laudis cupidus eft, (i alii

"V

u

ut S. Gregorius recte —dixït,' qui in itinere fpo- 5. Greg. l«

367

datorc; de(int, feipfumïla'udarc incipit.

liari formidat, abícondet , neceffe eft, bona, 8- mer. c.

2

Utilitas.

quz portat. Imo hoc Chriítianz Religionis ??

fignum eft, tefte S. Macario, ut, qui Deo pro- S. Macar.

Suplet, te — VI. Sicut, cum fegetes creverunt, optatur

batus eft, homines celare cupiat, et(i vel uni- 2pud Laa-

in tom.12, Véntu$ , quo grana turgeícant , & grandiora

verfos regis thefauros poffideat, illos occul *iz ?putc.

poft Pent,fiant; ita folidam virtutem juvat laus, ut

tare velit, ac ubique fateri, inquiens: Tte- 9: ^ 89

animus juíti ad ejus pulchritudinem magis

accendatur.

faurus meus non efít, fed alius illum apud me

depofuit; ego enim mendicus fum, & cum

Ibid.

VII. Sicut lunz lumen a"fole mutuatum,

licet obfcurum fit, quadantenus tamen infe-

volet ille, repetet a me.

Mp ,

- IV.Quartum eft,ut,ubi jufta caufaid exigit, S. Greg.

riora illuminat, (ic proximorum facta, fi lau-

non horreat fua bona opera manife(tare ; natm, 26. mor.

)

dentur, etfi tenuia fint, aliquantum tamen

ant.

ut S.Gregor. reCte ait,qui neceffitate cogente, * 2

vera de íe bonaloquitur, tanto magis humili--

gd virtutem excit

Damnum,

l

tati jungitur,quanto & veritati foctatur. Imo

S. Chryf.

. VIII. Sicut is , qui reli&o magno theatro

S.Chrytoft. ait : Quemadmodum fuas virtutes S. Chryf.

J TA

horm. 12.

regis, parvum rufticorum eligeret, grandem

recitare, extremz videtur dementiz, fi nul]ain illud S,

:

in 1.Cor.

ei injuriam faceret; fic qui in confpectu Dei

füpereft neceffitas; ita neceflitate violenter

incumbente, propellenteque, proditio e(t, ea

uum fufti-

certantes, inde fibi hominum famam quz-

neritis. :

runt, majori omiffo theatro, minoris cupidi-

tacere, quz quis ftudiofe perfecit...Porrocau

:

fas, cur aliquis hoc facere poífit, S. ThomasS- Thom.

tate, magnum füpplicium accerfunt.

Ruff. in

IX. Sicut thefaurus manifeftus minuitur ;

fequentibus verbis indicat: Utaliquisab aliis?* ?- d-

I aln. I.

vita PP, ]. ita & virtus deperit publicata.

cognofcatur, poteft appeti, quantum eft utile

hj

3. 1. L 14

X. Sicut cera a facie ignis folvitur; ita

ad aliquid vel ad hoc, quod Deus ab homini-

Ibid.

bus glorificetur: vel ad hoc, quod homines

& anima per laudem reíoluta, perit ab in-

centione fua.

proficiant ex bono, quod in alio cogno(ícunt:

vel ad hoc, quod ipfe homo ex bonis, quz in

ä;

56 ^VI

*a SCETIC K

fe cogno(cit, per teftimonium laudis alienz,

ftudeat in eis perfeverare, & ad meliora profi-

I

uatuor fünt precipua, quz de laude

cere5 &fecundum hoc laudabile eft,quod ali.

(,k.»

fpecialiter noffe, & obíervare debet

quis curam habeat de bono nomine, & quod

l Theodots

Aíceta.

Primum eft, ut, quantum eft de fe,

provideat bona coram Deo & hominibus non

ex animo laudem contemnat humanam ; quid

tanquam in hominum laude inaniter delecte-

! $. Chryf.

enim, ut recte S. Chry(oftomus advertit,

tur. Hinc S. Auguft, explicans illud Chrifti:S- Aug. tr.

in Píal. 5.

damni accipit homo, fi homines contemnant,

Cavete facere juítitiam veftram coram homi- 9

: in ep.1.

oan.

E

& univerfus orbis terrarum,quando Dominus

nibus, ut videamini ab eis, ait: Numquid vo-

,

angelorum eum laudat, & predicat ? quem

luit hoc dicere, ut; quzcunque bona facimus

h

admodum fi ipfe non benedicat, etíi omnes

abícondamus ab oculis hominurmn, & timnea-

laudant, qui terram & mare habitans, ei ni-

mus videri? Si times fpectatores, non habe-

t Dd

hil prodeft. Dicat ergo in omnibus operibus

bis imitatores. Debes ergo videri, fed non ad

fuüis ad Deum: cum Epicuro: Hzc ego non

hoc debes facere,ut videaris. Noli ad laudem

multis, fed tibi: fatis enim magnum alter al-

tuam operari bonum , quod agis, fed ad lau-

teri cheatrum fumus.

B s. Aug.l.

IL. Alterum eft, ut fündamentum cur lau-

dem illius, a fquo habes, ut bonuxp agas.

de Civit,

des humanz fpernendz fint, bene apprehen-

$. VIII.

Dei.

dat; quod quidem bene affignaffc videturS.

MISCELLANE A.

Auguflinus, dum dixit: Remoris obítaculis

vanz opinionis opera nuda infpiciantur,falla-

Fuga.

LP

rudenter füafit Perfius:

cia & tegmina, & van laudes & gloria aufe-

3.Pf0Vo f;

raütur, & apparebunt miferi peccatorum. Ec

Refpue quod non es,tollat fua munera,Cerdo, Perfius 4.

Ih

Tecum habita , & noris, quam fit tibi curta

.S. Greg.

paulo clarius S. Gregorius: Ele&torum animus

sDonuch

22. Imnor.

magno laudum fuarum igne cruciatur, acque

fupellex

in aof

C. 9.

ab omni corporis fui rubigine moerore cogi-

Il. Et iterum:

l

]s

tationis excoquitur: cauta enim confiderario-

Usque adeone.

Idem t.

ne trepidat, ne aut de his, de quibus lauda-

Scire tuum nihil eft, nifi te (cire hoc fciat àl-

tur, & non fünt, majus Dei judicium inve-

ter? At pulchrum eft digito monítrari, &

,Dinio i

niat; aut de his, de quibus laudatur, & funt,

dicier hic eft.

*I,Lamia.

. IJI. Quid ftultius eft, inquid Seneca, quam Seneca ep.

competens przemium perdat. linde pruden-

!

ter fuadet Drexelius, in cunctis Dei operibus

in homine aliena laudare? quid eo demen- 4'

duo confideranda effe, utilitatem & dignita-

tius; qui ea miratur, quz ad alium trans-

tem,& hanc quidem Deo relinquendam,illam

ferri protinus

poffunt? nemo gloriari,'niiï de

i

a-'fhrivem

homini concedendam, ficuti Pi&tores femper

fuo debet.

o

fübfcribunt: Apelles Protogenes, piogcebat;

- [V. Bonum eft laudari, fed przftantius eftIdem 1. de

"d

& utilitatem imaginis aliis relinquunt.

effe laudabilem.

Neminem cito laudave moral.

ris, neminem cito accuíaveris. WVitium eft,

- JIl. Tertium eft, ut, quo remotior fit ab

, pourdi [

omni vanz laudis quzrendz periculo, opera

omhia crederes vitium eft, nihil credere.

M. Themiftocles tbeatrum petens,interro- Erafmus

,U r d

fü

a, quantum poteft,occultare ftudeat ; nam

*

-K. P. Loin, Bibi, Man. 1om. À.

T2

gatus, fh3o C 360

p

148

Bibliotbece Manualis /| Concionatoriee

CQW

gatus,cujus vocem libentius audiret? refpon-

IX. Antifthenes audiens ab improbis qui- Laert. 1 €,

$

161

!

dit, ejus, a quo füa virtus pradicaretur.

busdam fe laudatum, vereor, inquit, ne ime c. 1.

Anton, in. .. VI. Antagenes dicebat, ita vivendum effe

prudens mali quid fecerit, fentiens, a tali-

lobus

«

meliffa, 1. hominibus, ut vivi laudabiles fint,mortui au-

bus neminem laudari, nifi ob infig

:

nia. rgälc-

f

f 51.

tem beati judicentur.

facta.

VII. Idem, cum audiffet, quanttim ab ho-

I

Idemf

f 16:

l

minibus laudaretur, dixit: Cum multi me

o

laudant, tum me nullius pretii effe judico 5

"AUTHORES.

cum pauci, bonum & egregium virum me

]trem .'.'060

effe puto.

.. Nicolaus Lancizius opufc. g. c.--io.

T 5'

Dlut. in

VIII. Age

filaus dicebat, fibi jucundum effe

Il. Ludovicus Granatenfis in locis com-

f

Lacon.

3

P

laudari ab his, qui & vituperare non vereren-

munibus. fol. $ 84.

Ü

tur,fi quid difplicuiffet. Tales enim,fi quid lau-

IlI. Thomas Stapletonu

12. poft Pent.

s tCXt.:I.-iVI.ïþDOm-

dant;judicio laudant,non metu, aut adulatio-

ne. ldem dicebat, nori minus laudatoris infpie

IV. Hieremi

as Drcxälïus in amuiïï l 2.

h

cl c. 14'

ciendos effe mores, quam ejus; qui laudatur;

cap. 4. & 5..

120

T

fignificans,raro contingere,ut quis alialaudet;

V. Jofephus Langius in Polyanthza. V.

yleov,,dem'.

PA uf

quam quaz moribus fuis cpnformia funt.

V, 10l

&

]b v.130

BOUNSORBORROREORNORSORSORSOR

,ääääääääaxäääääzaäääxää

s Det G.

TITULUS LXXXIV.-

V.

lu

d d

di

PIRITU/

bu

. LECTIO $

Y

fe&us, ad quem S.David invitavwit-,düm dixit:

Tino,

ti6. [is

" QUOAD ESSENTIAM. .

Gujfiate €9. videte ; .qgon;'am Jüavis eff. Dominus.

-

Á

- Divifio.

hst

D:efnitio.

II. Dividitur bec ié&io a Nigrono & aliis in Nigron.tr.,

l

I.

|

|

4

ivär&z

praceptivam, exemplarem, €9 aff etivam ; pracepti- cit« c. 3.

Jomnes

Jac. Alva-

M j

2

P

Efcribitur le&tio fpiritualis ab A

vam vocant, qua do&trinz & dicta Sandorum "* 7-

n t

rez. to. t.

R

à hoc módo:

Lettio fpiritualis eff , cum

]l.1. p 4.

S. Scripturarum paginas , aus Santtorum

ad difciplinam noftram pertinentia evolvun- -

T C

tur. Exemplaris e/^, qua gefta & exemplaSan-

Dottorum libros evoloimus , non folum ut

&orum perleguntur. 24ffeiiva ef!, qua volun-

N un.

fciamus, fed ut Spiritu proficiamus, & Dei volun-

h1lg.

u

Et ite-

tas perfuadetur , tum ad przcepta, tum ad.

Idem to.2 Latem intelilgentes, eam opere exequamur.

exempla, quz lecta funt, obíervanda, & imi-

Mipoc c.

!- 30 p- 5

rum alibi, /piritualem, inquit le&ionem voca-

tanda.

^

^

o 9. f

Íec.29;: c. 2

ius, qua my[Lices libros , €9 fpirituales, trattatus

(X

III. Idem N

igronu-sl alio adhuc modo je-

euolvimus , in. quibus mon folam rerum fpiriualium

Gionem in ordinariam & extraordinariam dividit :

br

noltiam, fed multo magis earum. guftum €9. ajfe-

t

Gum querimus. Porro quid fit fapor & guíftus

Etordinariam quidem vocat, cui quotidie cer-

tum tempus impenditur ; exiraordinariam ve-

Nigronus

fpiritualis, Tulius Nigronus in tractatu de le-

ro appellat, quz preter ordinariam in certis

ïrl 5-

Á&f-

&ione fpirituali fic explicat:. Sapor ifte non

fea. e. .

occafionibus & temporibus inftitaitur, & diu-

n.g.

eft aliud, quam qualitas feu perfedio fup :t-

tius continuatur, uti fit, cum feceffus octi-

naturalis, qux in rebus fpiritualibus delite-

fcit; & a fpirituali palato percipitur.

Quam

duanus, aut femeítris collectio fufcipitur,

cum gravis aliqua rentatio fimile remédium,

Guilielmus Parifienfis duplicem aífignat, al-

exigit, & cum feftis diebus ob vacationem

teram in intelle&u füblimato, quam divinz

Mrtreg T |

bonitatis fapor ac fuavitas perfundit; quem-

a laboribus plus otii ad le&ionem concedi-

tür, quz ledtio, ait Nigronus, fructuo(ior

W -

admodum pulchritudo fpectata delectat ocu-

(

lum, quoniam omnem operationem cujus-

videtur, tum quia attentius & accuratius

libri leguntur fine follicitudine aliarüm oc-

fta

vis potentiz in objecto congruente occupa-

cupationum: tum quia Deus pro more füo,

pli

tz dcle&tatio comitatur tanquam perfectio.

Alteram dele&tationem affe&ionis & amoris.

per Climacum obfervato, plus gratia füa il.

Id

lis diebus, quos fibi cultuique fuo dedicavit,

tü

Etenim ex eo, quod oculus pulchritudinem

effedurus, & laborem hunc fpiritualem be-

tua

afpexit, oritur in affe&tu amor ejusdem, & fa-

nedicturus videatur.

por feu guftus deleCtationis in illa. Pari modo

t

M Jomy, |

in leCtione facra ex eo, quod intelle&tus per-

BUFIRS

cipit, res fen(a, fententias, promiffiones divi-

$. H.

lls L,

W.

nas, & alias fuavitates, quas fapores dicimus,

EX S. SCRIPTURA.

hh pq

u

voluntas ad amorem excitatur, ipfeque amor

C.lg.

delectat, quoniam jucundum eft amare, ut S.

Lettionis ufus.

n

te

Auguftinus & Ariftoteles teftantur cum quo-

I. At

tende le&Qtioni, exhortationi & 'do&fi-'x.Tim.c.4.. |

tidiana experientia.

Atque hzc delectatio

nz. Noli negligere gratiam, quz in te V. 12.

aC

oblatam.

U5

guítus fpiritualis dicitur, fapor & amoris af-

eft per occgfiatïcm legend.i a Deo

: 1. Ver-

EM I

m

Tüuus LXXXIV. . Letfis ffiritualu.

149

"ag

Colcff,

II. Verbüm Chrift

j

!. c'l.

V

i habitet in VObïs abuþ-

i

divina virtus irradiat, ubi

idiv, le&;

3. 6 V 16. danter.

Que .-pandgnt'br, hu-

C, 16.

mano generi profutura.

Jo.cs. DI Ipfi (fcilicet authores & libri) doce-

IV. Nunquam de manu tu3, & oculis tuis 8. Hieron.

V.1€- — bunt te, loquentur tibi

!

recedat liber. Ama ícientiam f

Y

; & de corde fuo pro-

cripturarum? ad Ruttic,

ferent eloquia.

& carnis vitia non amabis.

Lue. c, 4»

IV. Intravit in Synagogam, & furrexit lege-

V. 16,

V. Non folum thefauro fimilia funt divi. 8, Chryf.

re, & traditus eft illi liber, &revolvit librum.

na eloquia, fed fonti quoque largis perenni- hom. 3. in

Nece[fitas.

busque fcaturienti fluentis &c. hzc fpiritua. Gen.

lium fluminum natura eft, ut hoc magis íca-

lv

jerém,e6. — V. Erudire Jeru(alem, ne forte recedat ani-

turiant,& accrefcat fpiritualis

"V. 5e

ma mea a te, ne forte ponam te terram de-

gratiayquo quis

magis inde haurire ftudet.

x

fertam, quz verba turrecremata ad animam

VI. Eft facra pagina fapientiz verbi fpe- S. Laureu.

4evotam & le&ionem fpiritualem applicat.

cülum, & divinitatis armarium. Quis non Jutt. c. 19.

.

Utilitas,

Dei miretur fapieatiam, cum tot myfterio. 4* caft.

buc. c; a),. !

.VI. Interpretabatur (Chriftus) illis in

rum Sacramenta, tot veritates füb litterz cor- conngb'

l,

y.20.-

tice effe videt contenta ?

omnibus fcripturis, & aperti funt oculi eo-

*

rum, & cognoverunt eum.

. VII. Eft autem fcriptura cor Dei; os Dei, S./Gregor.

Pf4l. 118.

w

lingua Dei; calamus Dei; liber (criptus in. 1. a. mor.

|

VII. Lucerna pedibus meis verbum tuum,

V. IOI,

& lumen femitis meis.

tus & foris, unde in Pfalmo dicitur: Zrutta. c. 1.

Ib. v.13o. . VIII. Declaratio fermonum tuorum illu-

vit cor meum 'verbum bonum, dico ego opera mea

minat, & intelleum dat parvulis.

vegi , lingua tmea calamus fcribe velociter fcribentis.

2.Pet.c.j. . IX. Habemus firmiorem propheticum fer-

Cor Deus, os Pate

Spiritus.

3

L J'ingua Filius , calamus

j

V. 19.

monem, cui bene facitis attendentes, quaf(i

lucernz lucenti in caliginofo loco, donec

VIIL Qui ignarus öü, inveniet ibi , xquod Authof

H

. .. dies illuce(cat,

z

& LuciflqrM,*Qriatur in cordi-

difcat, qui contumax eft & peccator,invenier op imp.

bus veftris.

ibi futuri judicii flagella, qua timeat. Qui la. hom. 14.

U

s,Timoth. X Omnis fcriptura divinitus infpiräta uti-

borat, inveniet ibi glorias & promitfiones vi-

2. V.16,

l

r

tz perpetug, quas manducando amplius ex

is eft addqcen.dum,l&argucndum, ad cor-

i

ripiendum.

citetur ad opus. . Qui pufillanimis eft & in-

Ib.v.15. — XI. Sacras literas no

firmus; inveniet ibi mediocres juftitia: cibos,

n Niggonat

E

inftruere ad falutem.-

us

qui etfi pinguem animum non faciunt, tamen

jj i 3

Josnc.s. XIl. Scrutamini fcripturas, quia vo

s puta«

motri non permittunt.

Qui magnanimus eft

g

& fidelis, inveniet ibi fpirituales efcas con-

Y. 3?.

.tis in ipfis vitam zternam habere.

[*

E

tinentioris vite , que perducunt eum prope

l.

Sucunditas.

D

ad angelorum naturam.

Pfal. r18. : )&IIL Quamd

ulcia faucibuä meis elo

:

3

9**?

IX. Ingens bonum eft divinarum Ícriptu- S. Chryf.

d

V. 113.

tua; fuper mel ori meo.

Apoc. C

rarum le&tio. Hzc facit animam optimis ho. 55. in

ll«

. XIV. Accipe librum, & de

vöra illum, &

moribus preditam; hic in coelum mentem G*n-

19. -9- faciet amaricari ventrem tuum, fed in ore

vransfert5 hec memorem reddit beneficii

tuo erit dulce tanquam mel; & accepi li-

hominem ; hzc facit, ne quidquam ex re-

5

brum de manu angeli, & devoravi illum, &

bus praefentibus admiremur, fed ut perpetuo

ir.

nE o

erat in ore meo tanquam mel dulce. *

in alia vita, mente noftra verfemur, & ad Do-

mini mercedem refpicientes, omnia opere-

III.

I$

$.

!

mur, alacritate

que magna virtutum labores

ü

aggrediamur.

EX SS. PATRIBUS ET DO.

ll

L

X. Habet infans, quid laCctet; puer, quid S. Hieron,

CTORIBUS.

laudet ; adolefcens, quid corrigat ; juvenis in Pfalmos,

l,

)

S. Scriptura c/bmmendatioï.

quid fequatur; fenior quid precetur; hinc

difcant foeming pudicitiam; populi pieta-

S.Ephrem.T. &acrarum literarum le&io donat in Deum

l

de patient.

tem; viduz judicem; pauperes protectio-

cognitionem ; fcriptum eft enim: -

nem.

Hz triftem confolantur, lztum teme

l

r

cate, C5 "oidete, quoniam ego fum Deus.

Audis

ü$

perant, iratum mitigant , omnibus fe füfpi-

frater, quod Dei fcientiam accipiat, qui fim-

cientibus apta medicamenta tribuunt.

C

plici, veroque-eorde divinis vacat fcripturis ;

XI. Sicut vitrum & fpeculum eít S. Scri- S. Anton,

0

idcirco, mi frater, vide, ne negligas animam

ptura, in cujus fplendore nat.vitatis no(trz Pad. Dom,

l.

tuam, fed le&tioni fedulo incumbe, ut mens

vultum debemus confiderare. Vultus nativi- 5: Poft Pa-

"

tua illuminetur,fias

que perfectus & imegcr,iq

tatis noftrz eft; unde nati fümus, quales, & ad ^*

Qs

nullo deficiens.

quid; unde nati, quantum ad utilitatem ma-

$.Joannes — 1l. Nihil animarum falucdi' conducibilius,

teriz ; quales, quantum ad fragilitatem fub-

Damafce. quam divinas fcripturas fcrutari;; Quemad-

ftantie ; ad quid, quantum ad dignitatem

| nus L. 4. modum enim li

gnum plantatum fecus décur-

ortho Edo rus a

gloriz, in qua fi fa&ores verbi fuerimus, ex

quarum, ita etiam anima divinz fcriptu-

vicinitate veri folis lucebimus.

In fpeculo

«.AC. 19.

rz fluentis irrigata faginatur, fruCtumque

facre do&rinz ifta tria reperiuntur.

De

tempeftivum, hoc eít, re&am fidem profert,

utilitate materiz, Genefeos tertio: Cinis es,

ac perpetuo virentibus foliis

l

r Time L

tis aCtionibus exornatur.

; id eft, Deo gra-

€&9 in cinerem reverteris ; de fragilitate fübítan-

ä

3

tiz, Pfalmifta ait; 24nni mei, ftcut aranea medi-

1

(

7czmod.x. :'II)I. Ubique in cis veritas regnat, ubique

iabuntur. Quid aranez tela frapilius, quid

T 3

vita

r

*

p

ï

ISO

Bibliotbece Manualis Concionatoriee

Vita hominis corruptibilius? In hoc fpeculo

XVIII. Perfpicuum-ä&, fpirituali le&tio-$. Chry-

no

mifer homo cum nactivitatis füze vultum con-

ne animam fan&ificari, & gratiam Spiritusfoft. hom.

fan&i affatim infundi.

31.in Jo.

fiderat, (cilicet qualiter natus, quam fragilis;

quam vilis, vel quid futurus aliquando, com-

XIX. Qui facro

rum ftudiofus librorum, Idemhom.«

m dic

i

i poteft amator Chrifti, fecu

p.. de Pfeudo-

pun&tionem & pocnitendi voluntatem con-

jure etia

roph.

trahit.

dum quo

d di&um eft a Domino: Qui diligit"

S.Thoma X!l. Commendat fcripturas ratione prin-

mes, fermones meosfer*vat-, €9' qui diligit me , d;'li-

in 2 Tim.cipii, fi enim confideras principium habet pri-

getur a Patre meo.

XX. Ubicunque Verbum Dcei legitur, ib

i Thom.

yoit ].

C, 3.v.16

vilegium füper omnes, quia aliz funt tradi-

qui malos

Kemp ep.

44. dlfc- h

t2 per rationem hamanam,; facra autem (ícríi»

Spiritus fan&tus occulte operatur,

e difcip.

p

3tura eft divina. 2.Petri 1. JNon enim «olunta-

de peccato redarguit, & bonos pe

*

r fpem &

l

» lo

p

coníolationem

fcripturarum

[f

ie bumana allata eft aliquando propbetia, fed Spiri-

: COnfoytat ; u

tu S. iafpirati locuti funt. fantti Dei bomines,. Job.

amplius proficiant.

gä

XXI. Non mediocriter folet illuftrare, &S. Climac..

4

32. Infpiratie Dei dat intelligentiam.

no

SAugii. XIIL. Nequaquam dicendum eft, quod ipfe

colligere mentem le&io, verba enim Spiritusgrad 37«

fancti funt, & le&tores omnino dirigunt &* 39«

&

de con-. non fcripferit, quandoquidem membra cjus

moderantur.

m

fens. ev- id operata funt, quod dictante capite cogno-

ang-C3$. yerunt. Quidquid enim ille de fuis factis ac

XXII. Sacramenta fcripturz , qua exte S. Bonzv.

äh

rius videntur arida, intus fuünt viva, & hocf. 14. He-

dictis nos legere voluit, hoc fcribendum il-

5. AU!WL [

.]is, tanquam fuis manibus imperavit. -

dixit Salvator Judais: Scrutamimi foripi

tras, Xame

f.21. & (te

in quibus vos putatis vitam eternam babere ; nul-

'"llel lanl

1dem in

XIV. Jure itaque Sacra Biblia definiens

prafat.

fümmus ecclefiz paftor Gregorius, eas vocat

la alia fcriptura vitam dat nifi hzc , unde

T

viventis ad creaturas miffam.

Pfalmifta ait: Vévifira me fecuridum eloquium —

€àl

gleí.ord. epittolam Dei

iuum..

Et Auguftinus, litterz, inquit, qua de civi-

YO

tate coelefli nobis venerunt, ipíz funt fcri-

XxXill. Hzc eft illa Turris David, que &

di- S..Thc;ma

i

pturx. Easdem diving fapientiz fontes, pu-

ficata efl cum propugnaculis , mille chypei pendent Vill. c. 1.

nulla eftl enimin Dom. z.

rür

teumque aquz falientis in vitam &ternam,

ex ea, omnis armatura fortium ,

tentatio, nulla adver(itas, nullum infortu-

Quadrag.

leg

cenfet Philo Carpathius.

Alioqui enim, un-

lyrent:

)

de tantum authoritatis & dignitatis culmen

nium, nulla calamitas; cui non facra Ícriptüe

Qu r

&

u

ra medatur, & füccurrat confolatione, con-

&en

toto orbe obtinuiffenr, tot lingug, tot gene

t€S, tot 2tates pro divinis oraculis illas fufcee

filio, vel alio quopiam remedio.

lu$ s.

d

XXIV. Mens tua divinis fe voluminibusS. Petrus

^. piffent, in his totius falutis proram, puppim-

que collocaffent, easque hzreticis ut muros

occupet, his intenta pervigili femper inftan- Dam. 1. 6.

*3

aheneos oppofüiffent, ac pro illarum verita-

tia perfeveret. His antiquus infidiator, cum eP«25-

te videt intentum, velut hoftem fugit arma-

te tot fubiiffent martyria? Quis unquam pro

Socratis, Platonis, vel Ariftotelis fummorum

tum, & timet contipnuus aggredi , donec te

confpiciat his telis, & impenetrabili, ut ita

b )

philofophorum placitis, ad igues; ad. beítias;

W

$.«

ad cruces usque decertavit.

L TNTR

fatear ; lorica muniti.

. Uhilitas lectionis.

IN

Damnum.

Snärag.

. XV. LeGionis facre cognitio, cultoribus

i

intellectum

d

(

Abb.c. 4. fuis feníüus acumen miniftrat ,

Leütionis olbfc-enæ.'

C

in Reg.$. multiplicat, torporem excutit, otium amo-

XXV. Tu, qui pro tuo proprio & fpec

jali Petrus

h

Bgm.

vet, vitam componit, mores corrigit, falu-

hr

brem gemitum facit, & lachrymas compun-

peccato tam gravia paflurus es, quam

&o corde producit, loquendi tribuit facun.

viora pro multorum peccatis exípectas, qu

Q- gonfcff.

Cr.

i

l

diam, xterna laborantibus promittit premia;

rum innocentiam argumentofz libidinis aftu- "*

fpirituales divitias auget , vaniloquium, va-

tia fübvertifti, illüd ad camulum tuz perdi-

tionis accedit, quod cum princeps (actus fis

nitatesque compefcit, & de(iderium Chrifti,

Pa

atrizque cceleítis accendit.

Sodomorum & Gomorrhz, immunditie tug

(t dü.c. 2'10 |

difcipuli poft te fedebunc in cathedra pefti-

M

Qu

$. Gteg.

XVI. Ibi fentimus quantum proficimus.

l. 2. mor-. Narrac autem geftaSanCtorum, & ad imitatio-

lentiz, ferpetque peftis cancerofa in multos,

hi

C€o I*

ut veniat füper te, omnis fanguis eorum,

ü

nem corda provocat infirmorum ; dumque il-

lorum victricia fa&ta commemorat,contra vi-

quos corrupifti.

hi

tiorum przlia debilía noftra confirmat, fitque

XXVI. Quis 2

ftimare fu,fH&it', quam exe-

Ibid.

ET

verbis illius, uteo mens minus inter certami-

crabiliter damnabilis fitapud Deum & homi-

Q

na trepidet, quo ante fe pofitos tot virorum

nesHerodiana crudelitas,qua pueros occidit,

(

fortium triumphos videt, Nonnunquam ve-

atque malitia Pharaonis, qui fubmerfit parvu-

ili

:yo non folum nobis eorum virtutes afferit,

los Hebrzorum? Et illi quidem non anima-

]

fed etiam cafüs innotefcit, ut & in vi&toria

rum,fed corporum homicidiz fuerunt. Quan-

l

'fortium, quid imitando arripere, & rurfus vi-

to ergo deteftabilius eft eorum non dicam ho«

l

deamus in lapfibus, quid debeamus timere.

micidium, fed parricidium, qui tot innocen-

l, thil

Petrus

XVII, Difcurre fcripturarum amoeniffimos

tum animas occiderunt! Procul dubio, quan-

io t 5

lo

Celfenfis campos, lege tanquam apis, & reconde in

to excellentior eft anima corpore, tanto infe-

hi

l3.9P:32:3]veolo memoriz fuaviffimi odoris flores,

liciores Pharaone funt proditores, & damna-

caftitatis lilium, olivam charitatis, patientia

biliores Herode. Putas, quod diíIimulando

di

Fefam, uvas fpiritualium charifmatum.

tranfeat, & non requirat Deus de manu tua;

Y

quod

A

-

«N

Iït:;lu: LXXXI V Le&io ]þmtualis

151

lSu chfy.

sf lom,

quod in mncupif&entiis, & imm

r

unditiis tui$ brz fügate fuerint , lurhehäue & hoti;ïam

sllm Jo.

nobi!iüïma ejus periit creatura ?

veri Dei fibi acquifierit.

«;Idclhhüm(

-VII. Vi&orinus celebris illius fæculi ora- S.Aug.1.2.

5' IV. .A

jPfoph,

tor, in cujus etiamnum viventis honorem , conf. e. s.

Romz publice ere&z fuerunt (tatuz, ut fan-

Eä;—:m P/LA SA CRA.

&us Auguflinus in fuis confeffionibus tefta-

*

IThon,

Ujus.

tur , poítquam prius in infidelitatis przcipi-

Manfi tr,

tiis oberraffet, tandem facrofandis libris per-

p q.

L (Cu

m omnis Chrifti a&io, noítra fit ihg

volutis, ejusque intellectu ab eternz verita-

de díip,

44. difc. 1.

flrudio , haud immerito affirmari .

(

CIl'

.0 1 "

tis luce illuftrato, victas dans manus, per

poffe videtur , quod Chriftus ad legendum ,

facrofan&tum baptifmi lavacrum fub Chrifti -

fcripturasque facras explicandum , fynago-

vexillo conífcribi fe fecit.

(S. Clinic,

gam ingrediens , infinuare nobis voluerit,.

- VIII. De S. Eugenia fimiliter legitur, quod, Manfi 1, e.

serad $,

le pro (tabilimento & incremento fidei , bo«

i.

norumque morum ecciefiz fug , cujus fynae-

cum antea Philofophiz operam dediffet , tan-

goga figura erat , de facris profpexiffe volu-

dem in epiftolas S. Pauli incidens , ejusque

dogmata in illis legens , intelle&u fuo ita iis

« $ Donyy,

minibus , fuoque exemplo ad eorundem le-.

Cb u Hee

&ionem nos invitaffe.

adhzferit, ut cognita idolorum falfitate aquis .

T, Xim,

fe abtluerit baptismalibus , tandemque pro

.

$. Auguft. .. 1]. B. Virgo quando legatum illum ccele«

f. 21. de (tem exce

fidei confeffione füum in tormentis fangui-.

pit, qui verbi incarnationem eidem

E

mgiv. *

'"*annunciavit , le&ioni prophetiz Prophetz

nem proftitueric & vitam.

j

Evangelici actualiter intenta erat ; unde ad.

.IX. S. Domna, virgo -iri,fidelis; primariahmmn..

eam Íe convertens S. Auguftinus inquit : Re-

füperítitionum idololatricarum presbytera ,293. n £«

$ Thoma

volve, o Maria, propheticam leCtionem, quz

ut annales perhibent Ecclefiaftici , pariter ad

i Vill. c.1,

ipfam plenitudinem paritura eft Propheta-

Chriftum convería fuit, per A&uum Apofto-

pinDon.1,

rum ; kecole in libro !(aiz Virginem, quam :

licorum le&ionem. Unde poftmodum in

legifti ,. & gaude, quia tu effe meruifti.

dogmatibus Evangelicis a fan&o Cyrillo Epi-

l

j Ri |

In Vremïar.-

ques *ür ie

/ 4ll.. Novi, inquit Barry, quendam e focie-

fcopo Nicomedieníi inftru&a , & fimul cum

la

de(lein du

tate noítra, qui ante mortis arciculum affir--

Eunucho , quodam in íacrofanQto lavacro

mavit , fe nihil unquam aut legiffe, aut au-

regenerata fuit. Imo fanctorum librorum

263 Dery

livre $. 9.

lectio ita eam illuminavit, calefecit, atque

diiffe de rebus geítis San&torum, quod non

" Dam» l. 6-

aliquoties in vita conatus fuiffet exercere, eo

inflammavit, ut ea, quz in ACtibus Apofto-

mep.29.

licis legerat , imitari certa , totam fübítane

l

quo, quo vitz fuz conditio toleraffec.

tiam fuam , inter pauperes diftrahendam ,

Urilitas.

i

ad di&ti Epifcopi pedes detulerit. . Mortuo

a

S. Auguft, lV :S. :Auvgu[ïinus herefi -Manichzorum

autem fan&o Epifcopo illo , in locum ejus

l. 8. con-

imbutus , & fidei Catholicz inimicus ,. ad.

fübítitutus fuit Antimus, tempore cojus inde

feff. c. 12.

perfectam Dei notitiam illis verbis, tolle, lege,

Eunuchus (hoc namque illi nomen erat, ) &

inductus, tandem, ut ipfemet dicit : Arripui,

dicta domna , eo quod Chriftiani effent, de-

aperui, & legi , quafi luce ferenitatis infufa

lati fünt; quare przfedus cubiculum illius

cordi meo , omnes dubitationis tenebre ce-

ingreffüs , opes inquirere coepit , fe delufus,

ciderunt ; Mox enim , ut epiftolas fan&i

nil nifi fi

uram reperit crucis a fidelibus a(-

Pauli legere coepit, aliquod animz fuz lu-

fervari fo

i

tam , librnum A&uum Apoftolico-

jj Pams

,U de

men communicari fenfit, cui cooperando ,.

rum , duas füpef pavimentum exp/icatas

,confcfï.

illos poftea fapientiz fulgores fibi acquifivic, -

ftoreas , thuribulum fidile, lucernam & py-

: Xt.

quibuscum univerfam illuminavit ecclefiam.

xidem ligneam , in qua (anctiffimam afferva-

bat Euchariftiam ; ut juxta fzculorum illo-

J

— VE GUCRIMADE DMH ERNPUEKTCACTUNITUSRRTRDEDUSANCES

$.ChryC - V. Eunuchus reginz Candacis , cum non

b

apud Man- haberet five Chrifti, five nova legis Evange

rum confüetudinem , ferociente perfecutio-

fi diíc. 2.

ne fe ipíam communicaret. Ecce vobis ad-

[4

[

licz notitiam , ac proinde fpiritus Sanctus

mirabilem ex codicum Sacrofanctorum lee

j«

eum per fan&dtum Philippum Diaconum in

hac erudiri volens. difpofuit, ut aCtualiter le-.

&ione hauftum fructum ; Vere equidem in

lb,

prafenti verificatum fuit illud P(almifle di-

D

&ioni lfaiz Prophetz fe applicarer. Quam

Qum : JDeclaratio fermonum &uorum : illuminat ,

hiftoriam idem divus Chryfoftomus ponde-

fnid

rans, ait : Cum nondum haberet, qui viam:

&$ intelletum dot paroulis. . 1mo non modo veri

commonftraret, tamen legebat, eoque citius:

Dei notitiam & lumen libri illius le&tio fan-

ll*

&z ifti attulit virgini, fed & infüper marty-

l;

confecutus eft ductorem. Novit propeníam

H

illius animam Deus, ftudiumque amplexus eft,.

rii defiderio fu,ccendit.:

ul

mi(it illi Doctorem illico ; verum non adeft

d

X. Cum S. Bonifacius codicem Evangelio- Marchant.

l

Philippus, fed fp

irigus ; qui monuerat Phx-

rum fecum portare folitus , eundem quoque!n horto

lippum adeft.

ad martyrium contuliffet, isque dum carnifex

paite

o

| ;

Bar. anal.

H

nl

VI. S. Juftinus Martyr de fcmct'ipfo in dia-

enfem in caput martyris impingere molire-

430 6 5-]ogo conta Triphonem refert, quod, cum ad--

tur, libri obje&tu ab i&tu gladii fe tueri pararet, '

fi"

|

huc Philofophus gentilis exiftens , antiquo-

illuftri miraculo factum eft (ut Authorqui-:

(d»

M

rum doctrinis deceptus, in facra Biblia inci- -

dam noftri temporis fcribit) quod, licet enfe:

diffet ; eaque affidue pervolveret ; ab ejus

peracuto per medium fe&us fit liber , nulla:

do

uem:

L

mcn';e & intelle&u omnes infidelitatis tenes -

tamen littera ea fe&tione fit ab'oli.:a & Q

ego

L

^^.

n

Tn ^

pr.

152

Bibliotbece Manualis Concionatoriee.

ego librum in prenobili Fuldenfi mohaü&rio

Damnum profane le&tionis,

á

in Ger

r

"XVVI. S. Hieronymus de fei

pfo fi

C fï*ribï"t » $, Hier. ia

merui.

mania ; propriis þoculisngc;t*)ïnfpicerc |

jo

'cum ante annós plurimos domo , parentibus; reg. mon,

&«

Bellov. l.

XL. S. Dominici fan&itatem & perfedio-

fororibus , & quod his difficilius eft , confue-

fe

19. fpe». nem, illiusque principia & progreffus , Bello«

;tudine lautioris cibi , propter coelorum mere-

m

c. 14.

vacenf(is collationum Joannis Caffiani lectio-

gna caflraffem , & Jerololymam militaturus

P

ni precipue attribuit, dicens : Beatus Pater

pergerem, bibliotheca , quam mihi Romz

L

noíter Dominicus, ut in ejus vita legitur , li-

fummo ftudio confeceram , careré non pote-

brum illum, qui collationes Patrum inícribi-

ram. Itaque mifer ego lecturus Tullium jejus.

g

fn

tur, ftudiofe legens, ac vigilanter intelligens;

nabam. Poft no&tium crebras vigilias, poít la-

falutis in eo rimatus femitas , ma

chrymas , qu& preteritorum recordatione

gï

gnum per-

A

fedionis apicem apprehendit.

peccatorum ex intimis vifceribus fluebant ,

Manfi difc.

XII. Celebris quoque fuit mo

dus ille, quo

Plautus fumebatur in manus. Si quando in

i

f0

5.n7. duo divina providentia ufa fuit , ut fanctum

memetipfum reverfus Prophetam legere coe«

Ignatium de Lojola ecclefiz fuz compararet,

piffem, fermo horrebat incultus: & quia lu-

C0

men czcis oculisnon videbam, non oculorum

W

uod factum eít per libri cujusdam fpiritualis

le&tionem. Quod vero ad przfentis materiz,

putabam culpam effe, fed folis. Dum ita me

L

de qua agimus , propofitum vel maxime fer-

antiquus ferpens illuderet , in media ferme

vit, eft, quod lectio hzc animos in illo gene-

quadragefima medullis infüfa febris corpus

th

rofos excitaverit, Nam interipfam le&ionem;

invafit exhauftum, (ine ulla requie (quod dictu

$

u

ubi quippiam infigne cognoverat ; fiftere fe-

quoque incredibile fit) infelicia membra de-

cum iple czpit, deliberans : Quid fi precla-

pafta eft, ut offibus vix hererem. ; interim

Iu

rum hoc fan&i Dominici facinus ? Quid fi

parantur exequiz, & vitalis animz calor toto

hoc Francifci Deo fretus aggredior ? Neque

jam corpore frigefcente , in folo tantum te-

cu

pente corpuículo palpitabat ; cum fübito ra-

bn

vero, cum hzc & alia fibi multa proponeret,

res occurrebat ulla tam ardua , tamque diffi-

ptus in fpiritu, ad tribunal Chrifti pertrahor;

Q

cilis, quam non perficere fefe poffe generofa

ubi.tantum luminis erat , & tantum ex cir-

pï'!

quadam alacritate confideret.

cumftantium claritate fulgoris;' ut projectus

Q

Petrus Ab- : Xill. B. Petrus Abbas in no&te Dominicz

in terram, fürfüm afpicere non auderem: In-

be

bas Clu-. nativitatis, fequentem circa S. Hugonem Ab-

terrogatus de conditione ,. Chriftianum me

fuac. L. 1. batem

pariter Cluniacenfem obtigifle refert

effe refpondi, at ille, qui prefidebat; menti«

C

mir, C. 25.

vifionem. Diabolus ab omnibus monafterii

ris.ait; Ciceronianus es , non. Chriftianus,:

]

officinis propulfatus effe videbatur ;! ad quas

ubi enim thefaurus tuus;, ibi & cor tuum.

t

fuerat molitus aditum: e capitulo excludeba-

Illico obmutui , & inter verbera (nam cedi:

l

tur, quia ibi monachi fuas circa difciplinze

me jufferat) conícientiz magis igne torque-

VO

monaíiice obfíervantiam confitebantur cul-

bar, illaàm mecum verficulum reperens : In

d

pas ; exulabat e dormitorio ,' propter hone-

inferno autem quis confitebitur tibi ? clama-.

[

ftatis & vigilantit continuz merita; In re-

re tamen ccpi & ejulans dicere: Miferere.

]ib

mci,' Domine; -mifereremei j hzc vox inter;

fe&torium quidem tentavitingreffum;ubi gula

Tat.

predominari folet, fed etiam & inde maxima

flagella refonabat. '"Tandem ad przfidentis:

hr

genua provoluti, qui aftiterant, przcabantur;:

cum confufione profcriptus fuit. Aft in vir-

&

tute cujus id fa&tum fuiffe putatis ?. Audite

ut veniam tribueret adolefcentie ,. & errorb

dei

ipfümmet Authorem , fed ibi etiam tot obi-

locum poenitentiz daret , exacturus deinde:

il

ces ex divinorum leGtione librorum , tot

cruciatum, fi gentilium aliquando litterarum:

trabes ex devotionibus auditorum , tot repa.

libros legiffem. . Ego qui in tanto conftrictus:

p

N

gula offendit ex charitate fibi fervientium,

articulo vellem etiam majora promittere, de-.

No

ut nullo modo ultra procedere

jerare coepi; & nom.en ejus obteftans, dicere::

3

prævalcns,

Domine, íi nunquam habuero codices fzcu-

fani

retro cogeretur redire.

hi

Vita S.

XIV. In vita S. Francifce Romanz legitur;

lares, aut (i legero, te negavi. . In h&c Sacra-

Mmü

Francife! cum SanGtahzec fpirituales aliquos haberet li-

menti verba dimiffus revercor ad füperos,. &

lt 16 )

Inte

Roman. l.pros , dgemones in hoc folicite incubuerunt,

mirantibus cun&is, oculos aperui ; tanto la-

4

20 c' !50

ut , fipoffibile foret, aliqua eorum folia refol-

chrymarum imbre perfufus ,. ut etiam incre-

Trat

& 19.

Cau

veret, & abjiceret ; quin & alia quadam vice li-

dulis fidem facerem ex dolore. Nec vero fo».

brum,quem manu continebat fpiritualem ma-

por ille fuerat, aut vana fomnia, quibus fzpe:

ret

deludimur.

Teftis eft tribunal illud ,. ante.

fam

trona fanGriffima , quemque a&tu legebat, fpi-

ritus nequam eidem auferre conati fuere.

quod jacui ; Judicium teftis, quod timui ; Ita .

der

Surius 11,

mihi nunquam talem contingat incidere quz-

0b

Febr,

XV. ]n ais S. Saturnini fequens legitur

confpicuum miraculum : In medio foro ci-

ftionem; nam fateor vulneribus habuiffe ple- .

hij

vitatis Abitinenfis coeJum ipfum pro. divinis

nas fcapulas, plagas fenfiffe poft fomnum , &

ümF

fcripturis dimicavit ,. .cum enim Fundanus,

tanto de hinc ftudio divina 1

egiífe , quanto .

k&]

ejus urbis quondam Epiícopus , eas fcripturas

mortalia ante non legeram.

W

frat hifto- Daron. an;.

E

magiftratui exurendas tradidiffet , & magi-

XVI. Sophronius fequentem na

flratus facrilegus jam igni opponeret ,. fübito

riam : Abbatem Cyriacum die quadam juxta 429.

J

imber fereno coclo diffunditur , ignis fcriptu-

Tordanem convenientes, hanc ab ipfo accepi-

pli

ris facris admotus extinguitur,grandines adhi-

mus relatam vifionem ; viderat enimAbbas ille

a f

infomno mulieré quandam in vultu honeftiffi-

m EVCEM

Wq

bentur,omnisque regio ipfa;pro fcripturis Do»

ela-

lltei

minicis, elgmentis furentibus, devaltabatur, .

mam; purpura amictam, atquf: ex utroqu

terc

'

lmp

m*

7iuus LXXXIF. Le&w Jpiritwalis.

153

DTM à

tere a duobus preclaris viris ftipatam, quo-

LN. V.

rum unus S, Joannes Baptiíta , alter vero S.

v l

E' I$ m

Joannes Evangelifta erat.— Egreffus igitur e

u

cella, inftanter ab ea petii, ut ingrederetur,

.EXEMPLA PROFANA.

Utilitas.

l

fed invitàntem me repulit; dum vero preces

meas folicite repetens , dicerem , ne quzfo

Alboranus Turcarum füb,pbbna cäpïtis,mna

1

avertatur humilis factus confufus , ipfa fer-

. omnibus Turcis omne librorum genus a. n. g.

le

ventem füpplicantis affedum videns , vulcu

prohibet; cujus ratio eft , quia hoc modo

l«

ad feveritatem compofito refpondic : Habes

omni fuperiori lumine & notitia , quz a li-

Ls

intra cellam inimicum meum , & vis ut in-

bris facris & fpiritualibus addifcitur, defti-

o

grediar ? & his dictis abíceífit. Ego vero

tuti, facilius fe:in tenebris ignorantiz pofi-

n

animo afflicto , intra me ipfum difcurrere

tos, ad

À

quzvis precipitia perdpqi permit-

Qa

CO»pi , quonam peccato hanc repulfam com-

tunt.

"

merui, non me accuíat confcientia alicujus

Ii. Diogenes Laértius nafrät; quod Zg;tae"-ïnvi—

contra ipfam commiffe transgreffionis, cer-

noni oraculum cónfulenti, quomodo vitam'' £enonis

-

tusque fum in cella mea neminem przrer me

fuam.ita dirigere poffet , ut diis & homini- " ?

ij

ipfüm reperiri ; demum vero diligenti circa

bus in cun&is aQtionibus füis placeret, ab

u$

me ipfum facto examine nihil inveni , quod

eodem oraculo refponfüm fuerit , hunc íe

tu

ipfam potuiffet offendere. Sed quo putaris

finem affecuturum effe , (i fxpe cum mortuis

Qe

ipfum confilio ufum fuiffe , ut fe confolare-

tur?- Nimirum fciens in libro 1. Machab«o-

ageret, quorum verborum fenfum hunc effe

facile intelligebat, ut fcilicet libros, quorum

jj

rum fcriptum effe: Habentes folauio fanttos libros,

authores ut

pluri-mum mortuir (unt , affidue

il

qui fant in manibus nofiris ; ad illos S. Abbas re-

pervolveret.

r

currens ; pro coní(olatione affiidti animi li-

lu

/

Damnum.w

j

brum quendam fpiritualem legere czpit.

h

Quid autem inde confecutum fuerit, ex pro-

III. Nabuchodonofor horrendo plane mo-Mauf dif,

priis ejus verbis percipere libebit, dicitenim:

do in belluinos mores transformatus fuiffe 3- n. 9.

e

ln

ï

Cum ergo vidiflem me nimio mcerore abfor-

legitur

e

Diocletianus prius corporis tabe,

beri, fürgens coepi librum , ut legerem , ut

nt

lingua vermibus corrofa, mentisque iníania

W

per hujusmodi leCtionem dolorem meum,

correptus vim fibi ipfi intulit ;; Et Proculus

Cogitationesque repellerem; Librum autem

,

Lä

Genferici W/andalorum regis minifter , fibi

"

illum mutuo acceperam a D. He(ichio Presby-

fruftulatim linguam dentibus lacerans, fce-

tero jerofolymitang ecclefie : evolvensque

daque morte fuüblatus eft , eo quod facra vo-

a

f.

librum , inveni duos Nettorii libros in £ine

lumina flammi

j

voluminis fcriptos , moxque agnovi hunc

verint. .

s,.,vokracibus publicc concrema-

Ín

j

effe inimicum illum $. Domini noftri geni-

tricis femper Virginis. "Tunc fürgens abii ;

IV. Henricus O&z;vüs rex Anglïäe d;amo- Iderh difc,

^

nis iaftinctu ab eccle(ia reced

[s

:

n5 , ut religio- 16 n. 11.

a

librumque illum ei, qui mihi commodave-

rat, reddidi, dicens illi : Accipe librum tuum,;

nem. catholicam tanto irreparabilius profli-

us

garet , Carthufianos ( qui veluti validum

un

frater, neque enim ex eo tantum utilitatis

quoddam propugnaculum , ad eandem fidem

accepi, quantum detrimenti ; cum vero ille

ori

defendendam fuperftites remanferant ) pari-

de

detrimenti ipfius caufam fcifcicaretur,omnem

illi rei ordinem retuli, qui zelo fueceníus;

ter feducere volens, primo quidem non blan.

m

protinus illos duos Neftorii libros ex volumi-

dimentorum ufus eft lenociniis , non ftragi-

'ü

bus, nec exiliis, vel aliis (imilibus perfecutio-

ne precidit , eosque igni tradidit , dicens:

Pa

Non manebit in cella mea Doming noftrz

nibus, non bonis temporalibus eos deftituit;

'e

nec in vincula conjecit , fed ut fidei integri-

fancte Dei genitricis fem

l]s

micus.

per Vi;rgi'nis kini-

tatem ab illis quoque totaliter eradicaret ,

d.

Manfx

omnes libros.facros illis auferri precepic,

XVIIH. S. Ignatius quoque fervores fuüo:

&

dilc 16 5

intepeícere fenfit, quando Barchinonz gram.

firmiter (ibi perfuadens , quod hoc thefauro

li«

|

2.

llis ecepto, excellentitlima quoque fidei mar-

matice ftudiis iatentus erat , cumque cui

"

caufz tepor ille adícribendus effet, ignora-:

garita pariter eripienda foret. Hac tamen

f

librorum rapina non contentus , plurimis

ret , tandem unicam. hujus tepiditatis cau-

p

fam eífe advertit, quia videlicet Erafinum

poítea vitam crudcläffime eripuit.

j

de milite Chriftiano manibus terebat, idque

ECVE

(ta

ob teríam libri latinitatem , ex confeffarii

qe

fui confilio pariter & licentia.

Quod cum

jee

fimpliciter feciffet , obfervavic illius libelli

SIMILITUDINES.

ledtione refrige(cere in fe fpiritum Dei, &

Qualitas.

00

devotionis fen(im ardorem reftingui ; qua re

animadvería librum de manibus omnino re-

I. Qicut famem fentire, bong valetudinis cof- S.Ephrem,

t D u q-

jecit; & ita e(t averfatus , ut nec ipíe am-

poris indicium eft, ita divinos fermonesto. 1. de

ftudiofe, libenterque audire, fanitatis anime vita fpir.

plius legerit ipfius authoris libros , & paffim

"n

a focietate noftra legi vetuerit ; & tamen li-

maximum argumentum eít : Econtra vero! 33*

ber ille de milite Chriftiano differebat ; fed

quando ftomachus cibum nec appetit.nec reti-

il

f

:

licet materia

net, malz eft difpo(itionis indicium ; nam jux«

impius erat.

pia cfïþþ, author tamen illius

S naue

lz.

ta illum medicorum aphorifmum omni

Íeacie

d

R. P. Lobn. Bibl. Man. Tom. 41

e^

—

154

.. Bibliotbec: Manualis Concionatoria

VIIL Sicut pi&ores induftrii, cum.ex ima- S.Bafil, ep;

featío mala, panis autem peffima. Eodem

unguem, ut dicitur , ex« de forma

quoque modo,

qui libros fpirituales & devo-

ginibus imagines ad

gmeüa

tos legere naufeat,

animam fuam petditz fa-

primere nituntur ,

frequenter ad exemplarh

[6

afpiciunt, lineamen

ta ex illo omnia ad füam "!

lutis effe indicat. Unde S. Ephrem ait.. Quan-

do te a le&ione rerum fpiritualium abhorre-

artem füummop

ere transferre molicntes ; Íta

ei, qui fe cupit omnibus

arcbus effe virtue

re videris ,. admonitionesque Ípirituales fa-

um , tanquam ad

ftidire , tuac animam tuam in g

tis otnatum atque perfe

W

(tatuas quasdam animatas ac m

obiles jugiter

furetbe

diffe morbum noveris.

3dendum eft,

p iif j

in San&orum vitas & mores intet

$, Bentà. (

S$Baülep. ]L. Sicut nervi animz fünt orationes , ita

illoramque probos a

&us fibi confcifcendum,

— ————— Ü

atiter nervi, per quos oratio fübfift

it, füunt

4

Ü 73. tf. (

f

orfi-

er imitationis ftudium.

l48n

t

5. adN;,lz.'Fi

bri fpirituales , eorumque le&io ; &

IX. Sicutferrum, nifi ufum habuerit, erugi- $.Aug. ss.

tan id ipfüm affirmare voluit Bafilius mag

nus,

ifi divinis exercea- ex utroque

l

nem generat; ita & anima.n

l(

uando ad Nazianzenum ita fcripfit : Jatn

tur le&ionibus, nafcentur ii

li peccata ; £inc t*f 120

vero orationes leCtionibus fuüccedentes, re-

dicat beatum, qui die '

eft, quod Píalmitta hunc

|

centiorem animum, vegetioremque accipiunt;

no&teque legem Domini

tneditatur.

Cum enim le&io orationem precedat , hzc

fluenta refidere fo- Gloffa in c.

. X.. Sicut columbz juxta

ab illa novos & vigorofos fortitur fpiritus.

lent, ut volatilium avium i

n aqua umbram $. Cant.

Unde Cagdinalis Turrecremata. delectatione

ia

*

*

videant , & fic ungues vitant ; fic Sandti

facra inquit : valet ad vires replendas. .. —

fcripturis fraudes dzemon

um proípiciunt, &

.]II. Sicut una eadem fpecies Mannz aliis

ä

Origenes.

ex deceptione, quam attendunt, quafi ex um-

to. 9. in

vermes & putredines generabat , aliis vero

bra, hoftem c

L

e

ognofcunr , & fugiunt.

$ Tiomas

falubrem cibum conferebat, & vitz neceffa-

XI. Sicut in

dura hyeme monachi libenter s. Ambrot,

t a Ti

qu. 9.

65

[

rium ; i:a & noftrum Manna eft verbum Dei,

vadunt ad calefa

&orium, ita viri Sancti frigo- apud Man-

re hujus mundi durante , ftant libenter juxt

2 fi difc. 59.

$ Bonax Í

& apud nos fermo Dei, aliis efticita

t

r gd Aii'alu.

f 14 bt

.tem, aliis ad poenam.

libros, ut illos legendo, & audiendo calefiant?- 4

-f'e: !;iecu'rre»n s, -ytver-

in amore coelefti.

P

Manfi —

.—- IV. Sicut aqua impetuo

dilC. l 7.

ram non fcecundat, fed potius femen fuffocan-

XII. Sicut in carn

alibus efcis alitur carb,s, Aug. f.

;

n. 7*

ita ex divinis lectionibus interior homo nue x12. de

do, fterilem efficit, ita quoque mulcorum li-

temp.

-— CA u5 o

brorum prepropera le&tio absque reflexio

De

tritur, & paícitur.

Xill. Sicuc qui mittit in os fuum fragmen- Author.

uila fa&ta , non toecundat animam fpiritu, &

devotione ; imo quando

tum panis,

aut qualemcunque cibum,. primoop. im-

;

que eam opprlmlt

1

molit eum dentibus,

& ita demittit in ftoma- perf. hom,

Ant,

& confundit,

dimus omne verbum ( di. ***

Q5 13,

$. Daáfil.

"- N. Sicut florum , reliq

ü

i aul: Ug

chums; fic & cumau

CI IU

camus nos; cum legimus) neceffe eft ipfum

í

ad odorem vel colorem, eít ufus , apes autem

b1

þom. 22

meditari in ore (enfus,, & quafi quibusdam

mel ex ipfis excerpere noverunt, fic & qui

dentibus, id eft, tra&tatibus molere, & videre;

f

diligentes in.1

egendo exiftunt ,. non . folum

Theophi- r

quid eft, quod dicit, aut propter quam rem di-

quod dulce , jucundumque fuerit , in eoru:n

cit, Nam quemadmodum qualemcunque ci-

li&tsins. v

libris profequuntur , fed quandam ex g:is.ut":.-þ-

bum nifi mafticaverimus dentibus , non fenti-

Tinc; t

litatem animo referre contendunt.

mus faporem ejus, ita & verbum, nifi mafti-

l

tbidem.

- VI. Sicut apes non omnibus floribus fimi-

caverimus , isfum tra&tantes in nobis ; non

H

liter infident , neque ex eis , ad quos acce-

poffurus.inceliigere virtutem verbi illius.

dunt, omnia auferre conantur , fed quantum

X1V. Sicut cuba fonans congregat milites, S Ephre

f

L

de pat. &

ip

fis ad opus neceffarium fuerit, comprehen:

fic & diving fcripturz ad. nos clamantes co-

confümm.e

nl

dentes, re

liquum dimittunt: fic nos etiam

gitationes noftras congregant

*

ad timorem

ut fobrii, fapientesque, quantum congruum

Dei. Quemadmodum enim tu

ba, belli em ff*

:

nobis propinquumque veritati e

x ipfis fuerit,

pore fonans, flrenuorum militum alacritatem

P

eríequamur , reliquum pratereamus. Et

in adver(arios excitat . ita & diving feriprurz

ficut in legendis ro(fis fentes vitamus ; (ic in

te promptiorem ad omne opus bonum red-

talibus fermonibus ; quidquid eft utile . car-

o

dunt , teque adverfüs improbas paffiones ac

g

pentes, noxium vitemus. -

vitia magis animant corroborantque.

TW:. h

Manf

VII. Sicut David Goliathum quin

quä vla-

CR

N

j

diæu l 60

illis e torrente fuüblatis, eodem modo, inquit

$. VH

n

* n

ft. Ie

01'..'

u

Villanovanus , Chriftus damonem tribus au-

MOTIV A.

thoricatibus füperavit, Eadem quoque com-

I

ja utilitas ingens oritur ex bac le&ione , quam' Cafliodor,

a

ratione Gloffa his verbis utitur : David Go-

l

l

iath tribus lapidibus e torrente proftravit,

&

I.QA

Caffiodorus fequentibus verbis indi- apudMan-

l

-cat : Modo charitatem Dei & proximi monert ; fi dife. 1.

Chriftus diabolum tribus teftimoniis de lege :

Y

Ben,

David lapides e torrente fele&tos , in peram

modo, ut fzculi peritura contemnas, infinuat ; "* ?

$0. ad .T

modo ut illam patriam recorderis, in qua ex

Ior,

füam paftoralem repofüit ; ita quoque Chri-

ftianus in le&ione librorum fpiritualium feli.

perpetuo manfürus, infundit. Patientiam

monet, fpem tribuit, humilitatem proficuam

ere debet orationes jaculatorias, & dogmata

l Áithr (

utilia, eaque in mente & memoria fua repo-

laudat, füuperbiam ruinofam femper accufat,

35- de ]i

pias eleemofynas creberrime fieri

er(uadet.

nere , utinobviis occafionibus , tentationibus

L

.

LJ

erito the- S.Chryfoft.

l

V

À

nfeítatus, przfamptuofam illum & fuperbum

S. Chryfoftomus quoque ait

^ d

turarum hom. 3. in |

t

Quro COnffrcur $ divinarum ferip

. le&io Gen,

j

,Gigfmncm 'prolteþncrc;valcm

i

m*

ï

Titulus LXXXJV . JLeffio [piritualis.

t55

"$bt

] .p,

I dt fo

"m

lectios nam ficut ex illo,quisquis vel parvum

vifcera, cum de divinis Scripturis cibum celo-

r Aont(la

fru&um capere vellet, multas (ibi parat divi-

X

quii perennis accipimus: lpía eft eíca , quz

mVi(l.

tias; ita & in facraScriptura, etiam(i in brevi

vitam zternam tribuit. Similiter S. I(idorus s. Ifidor.

:

di&tione variam fententiarum vim,& immen-

Pelufiota divinarum Scripturarum lectionem .5. ep.73.

la

fas divitias invenire licet. Re&te ergo Caflio-

viaticum effe dicit, quo in hoc praz'fentis vi-

d

dorus ait: libros facros vocavit utilita;em

t& ad patriam coeleftem inftituto itinere (u-

"

chriftianorum, thefaurum ecclefiz.

ftentamur: lIta enim (cribit: facrarum Scri-

:

"Turrecte-

Il. Quia.in [pecie utilis eff ad perfe&tionem ob-

prurarum lectionem falutis viaticum e(Ie exi-

)

mat in reg. tinendam , uti Turrecremata indicat dicens:

flimat, ut, quz eorum, qui eam ftudio(íe &

S. Bened. (Cxterum ad

perfedtionem converfationis,

C 23. tr.

diligenter audiant, probitatis amorem, ac vi«

Si. s'Augl $4.

1age

quo feftinant, funt do&rinz fanctorum Pa-

rie robur preclaris ac illuftribus exemplis

trum; horum enim verborum hunc dicit effe

paícat. Quod ipfuüm etiam Origenes confir-

4» Rrltoque

»?C tet (120,

fenfüum : Doc&trinz fan&orum Patrum fünt,

mans ait: Si ad ecclefiam frequenter venias, Origenes

lt

in quibus legendum eft; & a quibus exem-

aurem litteris divinis admoveas, explanatio- ho- 9. in

Ve

pla fümenda funt ab his, qui ceterum, id eft,

nem mandatorum cceleítium capias, (icut ci-

ad majorem perfedtionem converfationis fe-

bis & deliciis caro, ita fpiritus verbis divinis

« Chfain &

m Cgt,

ftihant, quarum fcilicet doctrinarum obfer-

convaleícet, & robuftior effectus, carnem (i-

ia

vatio perducit hominem ad celíitudinem per-

bi parere coget, ac fuis legibus obfequi. Nu-

&

fectionis; quz enim pagina, aut quis fermo

trimenta igitur fpiritus fünt divina lectio,

(

diving authoritatis veteris ac novileftamenti

orationes affiduz, fermo doctrinz.

His ali-

non eít certifíima norma vitz humanz? id

tür cibis, his convalefcit, his vi&tor efficitur,

$. Thomas quod brevius S. Thomas quoque indicavir, di-

quod quia non facitis, nolite conqueri de in-

CT Ambrol,

O tpud Mape

in 2. Tim, cendo: Effectus hujusScripturz eft duplex,

Ce 3.

firmitate carnis. Hinc recte Hugo Vi&t. mo-

fcilicet quia docet cognofcere veritatem , &

net: Quoties nobis divina Scriptura legitur,

tta f df 59

S.Bonav. fuadet operari juítitiam.

S. Bonaventura

nth 4

aut exponitur, cogitare debemus , quia efca

f.14.hex. ob quatuor fines conceffam nobis facram

fpiritualis eft, quz a Deo nobis mittitur ad

Scripturam docet: Primo ad gratiam com:

reficienda corda noftra.

z

0385, Atg, f

mendandam.

Secundo ad introducendam

VI. Quia utilis eff ad. [piritualia colloquia. i

n[Li- |

ls 112, de

fidem. Tertio ad referandam (apientiam,

temp.

tuenda. HincS. Ambrofius monet: Et ideo di-

.25- in diö N

quz folum eít ifta. Quarto ad reftaurandam

vinas le&iones tali defiderio & legere, &au-

i

eDe Autho,

falutem, quz in illa (olummodo eít, & in

noop. im

nulla alia fcientia eft falus.

b

dire debetis, ut de ip(is in domibus vef(tris;

& ubicunque fueritis, etiam loqui, & alios do-

ya, Def. lo

Ant. Pl.

III.. Quia utilis ef? ad optima confilia da

hda: uti

cere poffitis; & verbum Dei velut munda

dl 4l

nor. ]. 3.

C. l.

Alphoníus rex Arragonizx indicavit, dicere

animalia cogitatione affidua ruminantes; uti-

m

folitus, optimos confiliarios effe mortuos, li-

lem fuüccum, id eft, fpiritualem fenfüm & vo-

m

bros videlicet de(ignans, a quibus (ine metu,

bis fumere, & aliis Deo auxiliante propinare

I6

Íine gratia, quz nofTe cuperet, fideliter audi-

poffitis, ut in vobis impleatur illud, quod

dl«

Theophi- ret, Unde Theophila&tus: Quocirca, ait, fi

Ícriptum eft: FEr calix meus inébrians, quam pra-

:

(

la&usin2. velis perfectus effe, & (anus, neque in trifti-

clarus e[l.

3

Jli»

Tim.c.3« bus contractus, has habe conf(ültrices, fcilicet

VII. Quia libri facri. &? fpirituales funt opifto-

f

litteras facras ; ad imitationem Machabzo-

la, & locutio Dei, uti $. Gregorius innuit di- 5« Gregor.

9n

rum; qui licet undique ab inimicis premeren-

cens: Imperator cceliy Dominus angelorum "4 €P-48*

i

tur, nihilominus gloriantes dicebant, /umus

& hominum pro vira tua epiítolas fuas trans-

;CS, SEptrem

, üe pi

- babentes folatia fanttos libros . qui fünt in manibus

mittit, & tu illas ardenter legere negligis?

noftris.

Quam eandem le&ionis facrz pro-

Quid eft enim facra Scriptura, nifi quzedam

ia

onfimm

prietateni & D. Chryfoftomus in quadam fu«

*

epiftola omnipotentis Dei ad füam creatu-

m la

per Genefin homilia adducit, dum ait: Vi-

ram? Hinc & S, Ephrem dixit: GlorianturS Ephrem

em

difti, quomodo quacunque calamitate huma-

& pa:ient,

alii de magnatum , principumque ac regutm

con:ol.

It

.nam naturam premente, conveniens ex fcri.

familiaritare, & colloquio; at tu coram an-

e

'ed.

pturis antidotum accipere liceat, ut omais

gelis Dei gloriare colloquens, & cum Spiritu

j at

vitz hujus repellatur anxietas.

:

S. per facras litteras conferens

Thrrec. in

IV. Quia utilis efl ad. demonis i

nfidias cogno;

S. eft, qui loquitur per eas.

; nam Spiri;uþs

reg. S, Be- /cendas , é$' effugiendas; nam uti iterum Tur-

VIII. Quia varias babet pravegativas pre con-S. Greg.

ned.c.4. recremata dixit, calis lectio eft ficut alveus,

cionum auditione, Nam r. libris facris Scriptu- Pref. in

OfcA1»

per quem fluit aqua, in qua folent refultare

r& per veritatem infallibilem affiftit Späritus-—ïo'b' n

imagines avium rapacium, & ideo viri fanCti

S. cujus tamen affiftentia, quoad eos; qui ver-

gm ao

libenter legunt in libris fanCtis, ut intuentes

bum Dei viva voce annunciant, adeo certa

j ii

in eis fallacias demonum, melius caveant.

non eft: Etenim non de facrarum litterarum

n

t (j die h

S. Bern. f, Hinc S. Bernardus quoque dicere íolitus eft:

interpretibus & corm"nentatoribus, fed fcri-

Q

5o. ad fo- Lectio & oratio funt arma, quibus diabolus

ptoribus vel au&oribus S.Gregorius ait: Scri-

TOr.

40

expugnatur.

.

pteres facri eloquii, quia repletiSpirituS. fu-

jarm

V. Ouia util

w

l

is ff ad animam reficiendam: uti

per fe trahuntur;quafi extra femetipfos fiunt;

m

8. Ambr.£ S, Ambrofius advertit dicens : Negligit famem

35. de je-

& (ic Dei fententias quafi ab iis proferunt.

yfat,

H

corporis, qui pabula le&tionis intendit: nec

2. Non facilem adeo cum predicatoribus ver- Maná ditc,.

ä

jun.

9ml* ventris curam habere poterit, qui alimen-

jde

ni.

bi divini, quantumcunque exemplaribus & 1. n. s.

me

«

D

tum verbi coeleftis acquirit ; ipfa eft enim re-

fpiritualibus, ad bona illorum exempla appre-

feQio, quz faginat animam,

Í

j hoti

3.m

quz impinguat

hendenda,coníervandi,nancifci poffumus oc-

,

Gd

R. P. Leln. Bibi, Man, Tom. Ll

ua

caíig-

40

e

,

-

——

L

156

JBibliotbece Manualis Concionatorice

l

T

cafionems aut enim folitudinem amant, aut

eam effe&tu operis fui cordi infixerit audiene

[Ü

tis. In dubium nequaquam revocari poteft,

in contemplativa occupdntur; vel aliis corpo-

g

ralibus & fpiritualibus vacant mifericordix

quin, quod $. Hieronymus, v. g. S. Bernardus,

di

operibus ; Hec igitur librorum bonorum eft

vel S. Auguftinus, auct alii SS. Patres, & Scri-

di

prerogativa, quod cos tempore nobis quo-

ptores in libris fuis tradiderunt; ipfimet ope-

ribus fuis ftrenue fuerint executi; hanc au-

pO

cunque beneplacito pervolvere poflimus,

Q

quodque dum nobis maxime arridet; cum

tem certitudinem in iis, qui predicant; mini-

ht

fan&is eorem authoribus converfemur, ho-

me habemus , imo cum fummo ecclefiz ma-

Ü

rumque imbibamus fpiritum & devotionem,

lo fpe numero experimur,; quod bene qui-

v. g. S. Hieronymi;, S. Bernardi, S. Auguftini,

dem verbum Dei predicent, & tamen pefli-

n

pf

epernaró.

S. Gregorii, aliorumque fimilium. 3. Concio

me vivant. Optime proinde S. Ifidorus Pe- S. Ifid.1 2

ut plurimum nullum in aufcultante, quando

lufiotaait: Vita fine fermone magis prodeffe €P. 275:

ii 10

is diftra&tus eft, affert fru&um ; Interea nam-

folet, quam fermo fine vita; nam illa etiam

*

que totum, quod dicitur, preterit & eva-

tacens prodeft, hic autem etiam clamans mo-

jilovo. Tf

nefcit, quantumcunque cum fpiritu & ener--

leftiam adfert. Libri vero przdicatores fünt

gia veritatem inculcare nitatur przdicator,

muti pariter & loquaces, quia ad cor nobis

f« 0331

f

preterquam quod labilis (it auditoris memo-

loquuntur: Loquentur tibi, & de corde fuo

ria, vel etiam minime accedat difpofitus ad

proferent eloquia: Imo libros fpirituales le-

u

divinum illud in cordis füi terra radicandum

gentibus non Jam libri, fed ipíemet Deus li-

femen: cum tamen econtra doCtrine affe-

bris tanquam inftrumento utens przdicat, &

q

Gus, maximz pietatis chriftianz , veritates

ad virtutem & profectum illos excitat. 7. Prae-

zternz, ad placitum noftrum in chartis, quz

dicatores nonnunquam plaufibilibus magis

«

u

non prztervolent, indelebiliter reperiantur

ftudent conceptibus, oftentationi ingenii, fa-

Quintil.

impreffz. Unde Quintilianus ait, le&io li-

cundiz, memoriz, & do&trinz, magis ut au-

ti

inft. orat. bera eft, nec actionis impetu tranícurrit, fed

ditoribus placeant, quam ut fpirituali anima-

j

It

f

.

l1161« repetere fzpius licet, five dubites, (ive me-

rum profectui de

ervi

ant, adverfüs quos Gil- Gillibertus

bu

Gillibertus moriz penitus affigere velis. Hinc & Gilli-

libertus Abbas calamum fuum his verbis exa- Abbas 27.

di

f. in Cant.

Abbas.

bertus Abbas fapienter dixit: Bonum eft, (i

cuit: Student magis alta, quam apta dicere,

Qu

f. 47*

i (Cribantur verba,volat enim irrevocabile vere«

facientes apud infirmas intelligentias mira-

k

Can;.

bum, nifi fcripto mandetur. Scriptura ver-

culum fuüi, non ipforum falutem operantes.

bum & ftabile facit, & vifibile. Mandatüm

Ex libris autem unusquisque eligere poteft

paginz repofcetur, cum voles. Bonus depo-

illos, qui fuz funt proportionati capacitati,

fitarius eft liber, integre, quod acceperit, re-

magisque proficui, libri quoque de vanita-

fignanss cum voles, fumes: ubi voles, leges:

te vel applaufü füfpecti non funt, fed veri-

&

. quamdiu voles, moraberis. Scriptura memo-

tatis & devotionis funt inftrumenta,

Pra-

Türre,

rig reparatrix eft, quia verbi réprefentatrix

terea ex przdicatoribus multi (unt , qui po-

ttt, t ep

e(t. .'Tuto verbi taedicamenta illic condis;

tius ob interefíe proprium, quam ob falu-

1 $B- |

fervantur enim illzía.

Si verbum medendi

Con-

tem animarum, przdicationi vacant.

ttdid, C "

vim habet, cum dicitur: cur non habet, cam

tra quos Hugo Cardinalis, ad illa fe reie&ens

&

verba Numerorum. $. Swmne tibi duas tubas ar-

Vr -

legitur? Si bona curatio, cum dicis: cur non

Manfi 6.c. bona, cum legis? 4.Quod Predicatores, Ma-

genteas: ita [cribit: Prima tuba eft verbum

] d vi m

n. 6.

folit

giftros fpirituales, exhorvationes & conferen-

pr&dicationis , fecunda eft exemplum boni

d

tias facras, viva voce fa&tas, in noftro non

operis. Tuba, per quam defignatur pradica-

habeamus arbitrio, fiquidera hzc omnia tem-

. tio, non refonat, ni(i vacua, & predicator

Im

pus, & locum, congregatrionesque illis prae-

debet effe vacuus per rerum terrenarum nc-

Miv

Ícriptas habent, non vero libri, quos quovis

gle&um. 'Tales autem przdicatores funt li-

vis teinpore, & ubicunque nobis placet; cum

bri, qui aliud intereffe non habent, prater-

Manfi

attentione & profe&u legere poffumus, ipfi

quam animarum noftrarum falutem. D Chry- S. Chcyf.

dit

t1. Q

docebunt te, loquentur tibi, & de corde fuo

foftomus poftquam vanos rejeciffet audito- ho. 54. in

l,

hu

Ibid. n, 7. proferent eloquia. j.Libriomnicum libertate

rura applaufüus, tandem proteftabatur dicens ; C

tií

& differentia,depofito omni timore & humano

Mea laus eft, & fümmus plaufus, fi quis a

dj

refpectu , os, a quibus leguntur, reprehen-

vitiis ad virtutem convertatur.

Hurc au-

.

In

dunt & corrigunt; cum tamen ex alia parte

tem finem libri facri infallibiliter affequun-

L]

alt

per experientiam videamus, quod viris etiam

tur, de qui

bus proinde S. Bernardinus air: $. Bern. S

p

zelofiffimis nonnunquam animus defit, ut

per le&tionem vitia deftruuntur, & virtutes 56* de mo-

0

e€

$i

alios,& maxime períonas in dignitate pofitas,

in anima nutriuntur.

viv.

& A

» At

earumque fcandala & iniquitates, velut alter

quidam Joannes Baptifta, fermone perftrin-

$. VIII.

Weity, i

ant. Hinc libri fpeculo comparantur, quod

unicuique fine adulatione, omnique cum fide-

N

litate & finceritate proprios faciei defe&tus

'MEDIæ

Q

Caffianus

patefaciat, dummodo illud infpiciat. 6. Ver-

€oll, 11.

4dà lettionem utilitei peragen-

à

bum Dei predicatum alteri quoque fübjacet

t

Cs 4

incommodo, cujus libri facri & fpirituales

dam.

In

fant expertes; videlicet defectibus eorum,qui

Dactianus

fi

illud annuntiant. Nam;ut Caffianus ait, nun-

Yatio, hinc Dacrianus Abbas dicebat: fi-

Abbas in

te

quam erit efhicax inflituenus autboritas ; nifi

-* cut Patres teftati fünt, utile eft; aleclione fpec. Mo.

D

adnach.

*

D.2

ä

Ü

Tituus LXXXIV.. Letiio [bi;-imzzs.

|

157

;

ad orationem feu meditationem tranfire; & — VII. Ruminaæ;i létta, uti Joannes

Ximenes Vita Alva-

)

rurfüm ab oratione ad lectionem recurrere,

Coadjutor e Societate JESU facere íolebar ;rez. c. 45.

la

ut, dum oratioleCtioni, & le&tio orationi lau-

hinc ad lectionem fe conferens dicebat: Ea-

dabili viciffitudine fuccedit, tollatur fafti-

mus nunc ad ruminandum: Ovis enim, nifi

^

dium, animusque velut recens ad opus pro«

ruminaret, non pinguefceret. Id ipfum etiam

l«

pofitum femper vigeat, & ex utraque fructus

fuafit S. Ambrofius, confiderans preceptum s. Ambrof,

l

copiofior referatur.

Et quid vetat, quo mi-

illud aDeo populo fuo electo traditum: Omne, in Pf, 118.

-

nus in ipfa etiam le&tione breviusculas quas-

quod ruminat in pecoribus, comedetis,inquit : Non

"

dam orationes fübinde formes, & ad Deum

ergo perfun&torie tranfeamus, quz legimus,

e' SO md. l 2' |

per fan&ta defideria afpires?

ut tunc tantum , cum legimus ea, in memo-

[etQ 275

S.Bernard.

IL. Certis boris certe le&ioni oacandum e[l:

riam eorum redire videamur, fed etiam cum

de vita fo- fortuita enim & varia lectio,

& quaf(i cafu re«

abeft codex manibus; tanquam animantia,

s

llit.

perta, non edificat, fed reddit animam infta-

qua probantur, & munda habentur in legé,

bilem, & leviter admiffa, levius recedit a me-

t

etiam cum non pafcuntur, ruminare coníue-

lg

Bellov.l.2. moria. Qua propter &Seneca moralis, a Bel-

verunt, ex femetipfis alimenta fibi recondita

fpec. c.33. lovacenfi citatus, in epiftola 3. ait: [llud au-

u

proferentes; ita & nos de noftre memoriz

Q.

tem vide, ne leGtio ifta multorum auctorum,

thefauro, & interioribus noftris ruminandum

& omnis generis voluminum, habeat aliquid

l.

nobis pabulum fpirituale promamus. Hinc

vagum & inftabile; certis ingeniis immorari,

aliqui füadent, lectores columbam imitentur,

& innutriri oportet, fi velis aliquid trahere,

quz bibitura coelum verfüs caput elevare

uod in animo fideliter fedeat. Pauloque poft

folet, pofteaque iterum bibere: ita & ani-

5is

adducit hanc (imilitadinem: Nil zque fani-

ja

ma virtuofa, poftquam libros devotos legit,

lo

tatem impedit, ut remediorum crebra muta-

aliquemque applicatione dignum offendic

tio, diftrahit animum librorum multitudo.

ld

fenfum, mentem ad Deum elevet 5 oportet

1. Gilibérti

Itaque cum legere non poffis, quantum ha-

lecta meditetur, pofteaque ad le&ionem re-

bueris, fat eft habere, quantum legas; fafti-

deat ; quod ad propo(itum S. Bernardus ac- s Bernard.

dientis ftomachi eft, multa degufítare. Citat-

commodam hanc adducit fimilitudinem: Inin c. 6.

" f ia Cant,

que aliam quandam ejusdem Senecz epiíto-

omni Ícriptura tantum diftat ítudium a Cant.

lam,quz eft 45. in ordine, ubi ita fcribit: Non

lectione, quantum amicitia ab hofpitio, fo-

i

refert, quam multos libros, fed quam bonos

cialis affeCtio a fortuita falutatione.

Quem

lt

legas; ledio certa prode(t, varia delectat.

eundem üïpervacaneæ circa multorum libro-

tj

Varro ad Themidem inquit: Sic multi libros

rum lectionem applicationis abufüm Seneca Seneca

d«

deguítant, ut convivz delicias; fed cito trans-

pariter deteftatur eadem fimilitudine, dumep. a.

[

curía citius labuntur.

inquit: ln peregrinatione vitam agentibus

Y«

'Turre.

IIL. Continuatim, & non faltando legere, Cepe

hoc evenit, ut multa hofpitia habeant, nul-

a

crem. in enim intelli

gentia pofterior dependet ex pri-

las'amicitias. Idem accidit neceffe eft eis,

W.

reg. S.

*'mis, & quia ficut in unoquoque opere cura-

nedi&.

C.

ui nullius fe ingenio familiariter applicant,

Jl

tur inveniri fübítantia, ita univerfz do&rinæ

ed omnia curfim &

[

& difciplinz noverca eft.

| properanter transmite

tunt.

]«

SDBernard, — IV. Eo affettu legere libros, quo fcripti fant s

dm

l. de vità nunquam enim ingredieris in fenfum Pauli,

äj : IXO

0nt

folit.

donec ufu bonz intentionis in leCtione ejus;

ASCETICA.

(

& ftudio aífiduze meditationis fpiritum ejus

í

UI

imbiberis. Nunquam intelliges David, do-

L primis laborare debet afceta, ut dignam de S.s. Bonav,

lte

nec ipía experientia ipfos Píalmorum affe-

- Scripturg excellentia e[limationem . concipiat, S. 13. in

&us indueris.

l.

Sicque de reliquis.

quem in finem ferviet illi, quod SS. Patres Hexamer.

d

|

Manfi

V. Cum bumnilitate legere; nam, ut Manfi re-

pronunciarunt, & fpecialiter S. Bonaventura,

diíc. 12.

$ Cnt ]

&e advertit,intelligentia (acrarum litterarum

qui dixit : LiberScripturz eft reparativus to-

|

n. 2.

humilibus premiffa fuit,quialicet myfteria al-

tius mundi, ad Deum cognofcendum laudan-

['0- no ) [

Uen:

15;

tiffima & imperfcrutabilia revelentur iis, qui

dum, amandum. Sed & S. Laurentius Jufti s. Lauren-

$4

divinis in litteris ftudent; magis tamen eis;qui

nianus, fan&tz paginz, inquit, potiffime bo- tius Juft.

in affi(tentia divina confidanr. Unde Salvator

nitatem conditoris commendant, ^ Noftramde caft.

40

ait: Zbfcondifli bec a [apientibus , & revelajti ea

voluit per has Deus erudire ignorantiam, in- connub.

un $B. À

parvulis. EcThomas a Kempis monet,;inquiens:

TP

formare fidem, fpem folidare, ablactare a vifi-^ ! *

$0. deime

Si vis profectum haurire, lege humiliter.

bilibus, & invifibilibus pafcere. Prorfüs totus

( 05

s. Atha'

VI. Bene vivere; ut monuit S. Athanafius di-

df) beftt

W.

czcatus effec mundus absque adminiculoScri-

ä

naf l. de

cens: AdScripturarum imaginem,verumque

pturarum, quz confundunt errores, iniquis

incarn,

intelle&ctum, opus eft vita proba; animo puro,

fupplicia minantur zterna, juftisque pramia

& virtute, quz fecundum Chriftum eft. Et

pollicentur perpetua. Singulariter vero hoc in

matullistiE i

paulo poft fubdit: (ine pura mente, & San&to-

genere notandum efít, quod S.Thom. Vill. fa s.Thomas

rum imitatione , nemo comprehenderit San-

pienter pronunciavit, qui, cum ante dixiffet : Villan.

&orum verba. Quemadmodum fi quis intue-

Arsartium eft,fervireDeo; füprema fapientia, conc. 2» in

ri velit folis jubar,oculos plane detergit,atque

Ícire bene vivere ; fihanc nofti, etiamfi cetera Pom . 1.

in fplendorem redigit,quantum poteft ad ejus

nefcias, fapientiffimus es; qui hanc nefcit,

u re«

fimilitadinem , cujus confípiciendi defiderio

quidquid (ciat, ignorantiffimus eft ; hancom-

actlllïu'

tenetur, fefe purificans, ut ita oculus jam lu-

nes Chriftiani profitentur: Quid enim aliud

f

Abbas M

"

:R Chri

ftianifinus,. nifi ars

docens homings

pne p

mini rþdditur, »xlumen folis fzontemplctur.

u35

1

10

Chu

. Pie

L d

——

Bibliotbece Manualis Concionatorie

158

Ü

pie vivere, placere;& fervire Deo? poftea hzc

&ore: Illein perfectione religiofa fe profeciffe

f

h

verba fübjungit: Nam hujus artis regulas &

Íciat, cui de imitatione liber hic valde place-

recepta docetEvangelium,&Scriptura facra.

bit. A viris religiofis laudari hunc libellum

lL

rationabile eít, fed valde mirum apud infide-

n

II. - No[Je debet , quos libros pracipue um ipfe le-

gere, tum aliis fuadere debeat ; quos quidem Ni-

les in pretio effe. Narrat idem Henricus,quene

gu

dam exordine noflro navigafle redimendo-

ronus ad tria revocandos putat, nempe ad

S. Scripturam; quz ficut alios libros dignitate

rum captivorum gratia, Argirium Mauritaniee

K

(quod oppidum Alger vulgo dicitur, eftque

d

& utilitate longiffime antecellit, ita merito

etiam prz reliquis füadenda eft illis, qui capa-

piratarumMaurorum receptaculum mariT yre

ces funt: AdSS. Patres, de quibus loquebatur

rheno infeftiffimum) ab rege; qui chriftianus

$

S. Philippus Nerius,quando dicebat,legendos

fuerat, in Bibliothecam introductum: porre-

E

effe libros, qui a littera S. incipiunt,in horum

Gos illi varios codices vifendos, atque in his

Á

enim le&tione pietas & devotio non folum non

libellum hunc de imitando Chrifto vulgari

t

vacillat, fed magis ftabilitur, & augetur. Et

Turcarum lingua converfum. . Qui rex illud

l«

tandem ad libros alierum fcriptorum, prece-

adjecit memorabile: Pluris fefe unicum illum

a

pta afcetica & exempla falutaria continentes,

facere, quam reliquos omnes Mahumetano-

t

inter quos collationes & vite Patrum przci-

rum. $.lgnatius nofter, quod aliis fuadebat

(

pue commendantur ; quid enim hz aliud fünt,

faciendum, ipíc przftabat, qui quotidie ante

Dil

$. Bened. inquit $. Benedi&tus , niíi bene viventium &

prandium caput unum ex hoc libello legebat

do

in c.7. reg. obedientium monachorum exempla;,& inflru-

€0,quo difpofita fünt,ordine,poft prandium al-

p

menta virtutum? Hinc ex eorum le&tione $.

terum,quod fortuita codicis apertio dabat,in-

N

Thomas Aquinas,S.Dominicus,S. Fulgentius,

veniens in eo femper materiam (tatui pracfenti

accommodatam. 'Traditum hoc eft memorix

g

'S. Philippus Nerius, Spiritum fan&itatis pr«-

be

cipue haufiffe fcribuntur. Sed & libellus de

pofterorum a .udovico Gonzalez, qui Joan-

M

imiiatione Chriftli a Venerabili Patre Thoma

nis III. Lufitaniz regis rogatu, S. Ignatii vi-

g

p

Kempenfi fcriptus prz reliquis commendari

tam ac mores obíervaverat. In archivo ro-

hu

Apud Ni-tmeretur. Eft enim, tefte Bellarmino, opufcue

mane domus hec obfervatio manuícripta

hü

gron. tr.3. jum utiliffimum,& jure in tota ecclefia fummo

confervatur. Addit Petrus Ribadeneira,eidem

ib

c.3.f.189- ompium confenfü receptum,& frequentatum,

S. Ignatio placuiffe adeo lectionem hujus li-

N

& in omnes linguas converfum. Ego certe ab

bri,ut multorum judicio, vita ipfius facta ef-

adole(centia,& usque in (enectam hocopufcu-

fec imago viva do&rinz libello inclu(z.

äarr:dlus;

lum fzpiffime volvi,& revolvi,& femper mihi

t0.5,]

PI,

novum apparuit, &

unc etiam mirifice cordi

B ANoffe delet , quid de profafvzommvlz'brorum.Nigrömii

r

6j2 hp

meo fapit. Georgius Mayr noftre Societatis,

lectione féntiendum /fit ,. idelicet [1 falutaria princi- tra&.afcet.

"

qui eum Grzcum fecit, in omnes propemo-

ia moralia contineant, po[Je eos licite & cum frutius €3« & -

qü

fif$

dum variarum nationum extra Europam ubi-

legi; (ic enim fuadet inprimis authoritas mul-

||

que fparfarum linguas translatum effe affir-

torum Patrum fpiritualium, qui magni fece-

[

]i

mat. Qui dire&orium exercitiorum confcri-

runt Philofophorum de virtutibus doctrinam.

pferunt, canti eftimant hunc librum, ut eum

DeS.Bafilio nihil attinet dicere,qui docetmo-

Qu

unum

leo

bel

o

i permittant ab eo, qui facit exerci-

dum exprimendz ex illis utilitatis; quoties

(&

tia in hebdomada prima, quo tempore quzvis

S. Hieron. axiomata Philofophorum produ-

alia lectio inaterdicitur. Ludovicus Pontanus

cit, ad probationem faarum conclufionum?

g

in vita Balchafaris Alvarez tradit his verbis il-

quoties S. Gregor. Nazianzenüs, atque Am-

p

lius viri fpiritualis de hoc libro magnam opi-

brofius? S. Dorotheusin domefticis cohorta-

Tüt

di

nionem: Ejus fententiis frequenter utebatur

tionibns, tanquam apis argumento(ía, dicta

in exhortationibus, eo quod cordi adhzre-

Philofophorum decerpebat, atque diícipulis

ab

Ài

fcant, Deusque illas imprimat bono affectule-

porrigebat. Neque vero Patres antiquiores

gentibus. Et cum eíf«c Vifitator Provinciae

tantum id przftiterunt, fed etiam recentiores

?h

tr

Aragoniz,fecit,ut in ea agnofcerent ejus libri

Magiftri.S.Bernardus ad fratres de monteDei,

ufüm, cujus emolumentum experientia illi

precepta fcribens vitz religiofz, monitum de

h

U

perceperunt, invenientes finguli, quacunque

viro gravi, fibitanquam pzdagogo & cuftode

ex parte eum aperirent, quod animz fuz con-

cogitationum conftituendo videtur a L. Sene-

Md

ht

veniebat.De eadem fortuita libelli hujus aper-

ca fumpfiffe, verba item ejusdem Philofophi

tione & le&tione cum aliquo fpiritnali proven-

fua fecit, ubi differuit de ele&tione fpirituali.

In

tu, extat item teflimonium Hermanni Hugo-

Umbertus pariter, JoannesTurrecremata,Lu-

QU ]

nis fcribentis hzc verba: Multos dicere tre-

dovicus Granatenfis, Senece fententiis fuos

Iüi

fpirituales tractatus afperferunt; Suadet id

ls .

quenter audivi folitos, fe ex libello Thomz a

&pitiy

Kempis fic (fortuita le&tione) quzrere in moe-

ipfam deinde etiam fructus fpiritualis, quem

pudliy

für

rore coníolationem, neque fere unquam falli.

a fe colle&tum electione Philofophorum mo-

Gif, i Q

Multa quoque de laudilibus bujus libelli Hen-

ralium, fancti viri teftantur.

B. Auguftinus

I

val

ricusSommalius nofter in epiftola dedicatoria

agens de ledtione libri Tulliani, qui dicebatur

Q

illi przpofita: Inter cztera, totius chriftiange

Hortenfius, & continebat exhortationem ad

lt

philofophie compendium eo contineri, non-

philofophiam, inter alia multa, quac de com-

H

ni(i parum pio difplicere poffe; non modo fa-

motione animi füi ad amorem fapientiz, &

i

miliarem, fed etiam ducem vitz,ac magi(trum

ejus iminortalitatis , excitata per eum li-

effe oportere : Quod de M.Tullio Quintilianus

brum, hzc ait: Ille vero liber mutavit affe-

pe

pronunciavit ; ille fe profeciffe fciat, cui Cice-

&um meum, & ad ce ipfüm, Domine, muta-

vit preces meas, & vota ac defideria me fe-

xo v.aldc placebit; dic/i poffe verius de hoc aus

' cit;

*

159

. Tituläs ALXXXIN. Leö?iokf;]þb*ituäiis.

t

cit alia; Viluit mihi repente omnis vana

rzque virtuti chri&ianæu, auferendo ab illis,

Ípes, &immortalitatem fapientiz concupifce -

quidquid. eft reprehenfibile.aCtionum profa-

bam , zílu cordis incredibili , & (urgente

narum, hominum gentilium , & , ut facer

u

jam ceeperam , ut ad te redirem. . De $, Ca-

l

textus ait : feparandum eft pretiofum a vili.

xolo Cardinali tres cjus vite fcriptores , Au-

.

guftinus Valerius Cardinpalis ; oculatus teítis;

IV. Neffe debet , quis pracipue finis leGkioni buic Alcuinusl.

frafigendus fi£, nimirum is ; qui ab Alcuino de virt. &

Carolus a ba(ilica Petri Epifcopus Navariz ,

ac foannes Petrus Gluffianus tradust , .eum

indicatus eft, dicente : Ille beatus eft , qui Vi* €- &

ü

divinas fcripturas legens, verba vertit in ope-

delectatum tum aliorum: bonorum Philofo-.

S

ra. Hinc & S. Hieronymus hortatur: Memi-8. Hieron,

phorum moralium do&rina ,'tum precipue

neris Dei illa verba effe ,. qui legem füamapudManfi

Stoicorum fententia; lecitaffe frequenter

H

non folum fciri , fed etiam impleri jubet. 3Pfe. r

Enchiridium Epicteti, cum Cardina!is Romz

"

juvenis degeret , ejusque precepta per id

Quid enim prodeft, inquit S. B.cmardus,sfne.rnard

le&ione continua tempus occupare; San&o« de fchola

tempus obíervare vifum. . Horum librorum

rum gefta & fcripta , legendo transcurrere, cauftr.

le&ione atque ítudio fatebatur fe mirifice in-

j

nifi ea etiam mafticando & ruminando füc-

citatum ad. comprimendas animi perturba-

cum eliciamus , & transglutiendo usque ad

àt

tiones, ac perfectam ejusdem moderationem

£

cordis intima transtnittamus ? Certe , qui ApudMan-

comparandam. Pudet Religiofum quemque,

facras litteras legit , neque quod legit, ad/ dife. n,

"N

nifi fa&us (it effrons , attente confiderantem.

1.

aCtionem confert , fimilis eft ei, qui crebro !*

documenta vite melioris ; quz. de Philofo--

feminat, merit nunquam ; Itemque mulieri,

l.

phia morali petuntur , rationi non parere;

qus parit femper , fed natos illico fepelit; ut

l]

quam Philofophi non pauci (ine lumine evan..

d

gelii ducem ac magiftram fequebantur,.| Eru-

re&te quidam contemplativus dixit.

beícit vir ipgenuus ac perfectionis amans, le-

V. ANo[fe debet , quo ordine fibi fabferviant leftio, S f!emaid.

]«

gens heroicas virtutum actiones quorundam

weditatie, €9' oratio 5 quem quidem $. Bernar. .. c.

)

Philofophorum , nec finit fe pacienria incom-

dus indicavit , dum dixit : Le&tio quafi foli--

ü

modorum a Socrate , conteinptione. rerim

dum cibum ori apponit , meditatio mafticat,

humanarum a Diogene, ítudio paupertatis

& frangit ; oratio laporem acquirit. Unde &ldem de

ls

ab Epicteto, amore veritatis 3b Ariítotele

alibi dicit: Sed & de quotidiana le&tione ali. vit«folitar.

f.

füperari. . Quis vero modus in his authori«

quid quotidie in ventrem memoriz dimittene

bus legendis (it obfervandusin (imili le&tione,

dum eft, quod fidelius digeratur, & furfum

JBarradius prudenter indicavit Seba(lianus Barradius di-

revocatum crebrius ruminetur, quod propo-

t9. 3. . 3- cens : Legendi quidem funt Ethnicorum li-

fito conveniat ,. quod intentioni proficiat ,

M Nigrin

Tetridalct,

"Y

* 34 "- bri, non quidem lafcivi ac turpes, fed ii

quod detineat animum , ut aliena cogitare

qui aliquid utilitatis, non lafcivie , Chriftia-

non libeat.

jyfeg u

.

nis adferre poffunt ;5 quo autem modo (int

: NI No[fe debet caujää , Que fa]lidium creant,üugo Vi&.

legendi ,. Hieronymus docet , propofita fimi-

a

lettionis , ut eas removere pojjt ; quas breviter in-1. 5. erud.

"

litudine ex libro Deuteronomii , capite.2 1.

dicavit Hugo Victorinus, dum dixit : Lectiodidafc. c.

uo loco precepit Dominus, ut captam in

duobus riodis animo faflidium ingerere folet,?-

*

bello pulchram foeminam, uxorem nemo du«

& affligere fpiritum , qualitate videlicet, (i

cere audeat , nifi prius cxífariem raíerit, un-

"

obícurior fuerit ; & quantitate, fi prolixior

DJ

gues circumciderit, veftemque , in qua ca-

exflitetit, in düoutroque , magno uti mo-

pta eft, depofuerit. Idem in libris Ethnico-

]

deramine oportét, ne quod ad rectionem

P

rum faciendum ; Radenda fünt & exploden-

da multa, quz a chriftiana fide vel caftitate

quzfitum eft , fumatur ad fuffocationem.

]

abhorrent, multaque circumcidenda inutilia.

VA. ANoffe. debet , quid. dicendwm [it. illis , qui

lis

Audiamus Hieronymum : Quando, inquit,

objiciunt y* fe mon inteligere. atis , quz legunt.

6

Philofophos legimus , quando in manus nos

Quem ad finem conducet, quod in vitis Pa-

6s

ftras libri veniunt fapientiz fzecularis, fi quid

wum legitur , quod fcilicet quidam mova-

an

in eis utile reperimus , ad noftrum dogma

chus apud S. Aríenium conquerebatur , (ibi

e

convertimus : $i quid vero füperfluum , de

facrarum literazum , quas & noffer & didi«

le

idolis, de amore, de cura fzcularium rerum;

ciflet , intelle&um perdificilem effe, & re

Q

hzc radamus, his calvitium iaducimus, hzc

ipfa experiri fe , quod exilis admodum con-

hi

in unguium morem ferro acutiflimo defeca-

folatio ex iis ad (e redeat, eaque de cauía

ll

S. Franci- mus.

$ed & S Francifcus Salefius ejusdem

animam fuam vehementer turbari; Ad quz

U

fcus Sale- fuit fententiz, hinc fcripfit fequens inonitum.

Arfenius: Fili ri , neceffe eft, ut magno

n

fius l. z.

Et de hiftoriis profanis quid dicam ? bonzne

cum ardore meditationi divinz do&trinz in-

epiftolar.

id

fünt, an malz? bonz funt utique, fed utene

fiftas : Audivi enim ex Abbate Poemene ,

J

ypudMan-

dum eft iilis, quemadmodum fungis , id eft,

aliisque Patribus, quod ferpentium incanta-

fl ditc, 13.

l

B. 3.

valde raro, & folum ad excitandum appeti-

tores ip(imet verba , quibus ferpentes effafci-

us

tum, & tunc quidem etíam convenit, ut

nant, non intelligant , ferpentes autem au-

Ul

bene fint digeftz , & przparatx , &, ut S.

dientes verba ca incelligant, eorum vim pere

il

Hieronymus ait, precidendi fünt illis un-

cipiant, eisque obediant. Idem & nobis fa-

m-

gues & capilli, quemadmodum Ifraelitze mu-

ciendum eft, etiam(i virtrutem & efficaciam

lieribus captis, quando eas in uxores acci-

facrarum litterarum plene non intelligimus ;

li

peré volebant, folebant facere , id eft, to-

attamen virtutem verborum diaboli perci-

ss cenncmmrvmmeeemee m momem n r

piunt & fugantur,

fen

taliter accommodandz fünt Evangelio , ve«

d

'$. X.

E

[e.

e

ii

d

!

Bibliotbece Manualis. Concionatofia

160

5 x

VI. Sapicntiüïmus qpidam aliquando di- Hügo

—— T

LLANEA ET CONCEPTUS

xiffe fertur,. fumma lapientia , loqui cum Vi&. 5. de

MISCE

fapientioribus fine voce. Quo & Hugo Vi« erud. di-

fenDd

" PRAEDICABILES.

&orinus , ubi de chriftianz diíciplinge &d3le* * 7*

mlip,sac

anlita:.

Ícientiz facre profeQtu. tractat ,^ refpexiffe

videtur , ait. namque : Hzc vero ícientia

S, Chryf.

b D.'

Chryfoftomus confiderans, quod He-

if

ho, 41. in

-brei prima vice miraculofüm & in-

duobus ;modis comparatur , videlicet ex-

Matth.

ufitatum Mannz cibum videntes , attoniti di-

emplo &!doctrina, utrique autem bono-

n

xerint: Aanbu, Manbu? id eít , quid eft

rum librorum ftudium & lectura opitulaturs

hoc ? ad noftrum profeé&tum fequentem inde

Exemplo, quando SanQtorum fa&a legimus ;

doctrina, quando eorum dic&ta ad difciplinam

eruit moralitatem : Ut quotiescunque audi-

mus verbum, vel etiam quotiescunque legi-

noftram pertinentia difcimus.

mus verbum , admoneat nos iplum nomen

VIi. In Luciferi contra fe infultibus, Sal- Manf

E

requirere , quid eft hoc, quod audimus?

vator nofter, ne füccumberet, non una, feddifc. 16,n.

vel quid eft hoc, quod legimus? ..

trina vice facram ebjecit fcripturam. Hisque -

f

lo fuo

armis dexterrimis vicit , fugavitque inimi-

$.Bern.de . II. Deus enim in Levitico hoc popu

&al.clauft, divinum preceptum impofuit : omne quod

cum infernalem : Pade fatane €c. tunc reli-

quit eum diabolus. Certum vero eft, quod

f

habet divifam ungulam , & ruminat in peco-

ribus, comedetis; quia omnia in figura con-

omnis Chrifti a&io, noflra fit inftrructios Ac

li

tingebant illis , ideo Philo Hebrzus illius

proinde a dzmone fe tentari permifit, cujus

)

precepti declarans myíterium , Deum hoc

vi&tor effici voluit , facros ei libros objicien-

d

precepto infinuare voluiffe dixit , non füffi-

do , ut nos doceret , quod per horum libro-

rum lectionem aftuti ferpentes evadere pof-

2

Pw

S. Chryf. cere , ut cibus verbi Dei , quo noftra alitur

fimus infidias & infeftationes.

ho. $2: i anima , deglutiatur , fed infuüper neceffum

Unde Caje-

f

Joan.

eft, ut ruminetur, ad hoc, ut in noftram

tanus ait : Difcamus hic omnes arma noftra

Manfi

convertatur fübftantiam,& alimentum : Unde

effe facras fcripturas.

Cornelius Janfenius

díc. 16 ;

Diog. La-

& Diogenes Laertius, Philofophus mertalis ,

exinde eandem pariter deducit moralitatem;

1 12;

inquiens , nulla contra diabolum efficaciora

er;ius.

de bonis libris per nos ledtis agens, id ipfum

Q

pulcherrima hac confirmat fententia: opor-

efle arma, quam fcripturarum meditationem

b

tet ifía animo potius, quam chartis inícrt-

& verbum Dei , quod eft gladius fpiritus;

bere. Aít prz omnibus vcritatem hanc quam

omnes facile refecans cupiditates carnis, fug-

clariffime expreffit D. Chryfoftomus , dum

geftionesque diaboli. 5.'l'homas de Villanovas. Th. vil.

in concione in primam dominicam quadra-lan. conc

ait: Hortor, ut lectioni vacetis, fenfus im-

bibatis, eosque veftris inícribatis mentibus,

gefime , eandem ponderationem his . verbis 1. in Dom.

fe

proponit : Valde nobis in hoc Chriüüs com- !: Quadr.

quod cum Judai neglexerunt ; libros mani-

ü

nibus ferre jubebantur : Nos vero non in

mendavit facram Ícripturam ;; dum omnes

manibus, fed domi habeamus , imo cordi-

iftos diaboli conflictus facra

í

ritatibus füperavit.

fcriptu;æ auth?fä,

4l

bus, ut oportet ,. infcribamus , hoc enim

P

Ji

acto abíterfis vitze prefenris fordibus, futura

Damnum -vetite le£lionis. :

b

"

- VHI. Nota efthiftoria, quam liber Jo

fl*läeï:Origenæ

r

ona confequermur.

d

Uiilitas.

tradit de Achan; qui furro fuo contra Deihe. 7. in

& Boue .wHl; Dasesdiotir

ing fünt,quinque

frciba ,

pteceptum admiffo, populi illius, qui ma- Jotue.

0

gnis paffibus ad térra promiffz acquifitionen

f. s. Dom, quibus tota fcriptura comprehenditur; Quz

4« Qusdr. (ant hc? crede, fuge, age, tíme, appete:

properebat , victoriofum flitit curtum. . Cir-

Crede in Deum; Fuge vitium; Age bonum;

ca quod factum admirabuadus Origenes, ta-

Time fupplicium? Appete premium , volo

lem format difcurfum :: Videamus peccatum

quinque verba hzc (eníu meo loqui.

ejus quale fit; füuratus elt regulam auream,

$. Tieron.

lV. Sapiens ( Lector ) tefie S. Hieronymo

& pefüit eam in tabernaculo füo. Non puto;

O—Ó——— —

in Reg.

nunquam folus eft, habet fecum omnes, qui

in illo furto parvi auri, tantam vim fuiffe pec-

Monach. bonifíünt, & füerunt; & animum liberum,

cati, ut ram numerofam Domini ecclefiam'

quocungue vult, transfert; quod corpore

macularet. Sed videamus, neforteinterioris

non poteft , cogitatione comple&titur , & fi

intelligentize fit tanta ac tam gravis ácerbitas

Multus decor eft in verbis, &

" hominum inopia fuerit , loquitur cum Deo,

ifta peccati

S nf

nec unquam eft minus folus , quam cum fo-

multa in Philofophorum vel Rhetorum fermo-.

d (kfml

lus fuerit.

ne pulchritudo;qui ormnes de civitate Jericho;

8. Iüdor- lp

V. Obtentu orationis (monet S. 1fidorus)

id eft, hujus mundi homines. Siergoinvenias

1.de of- ne perdideris ledtionem , quia non femper

apud Philofophos perverfa luculenti fermonis

bi

Q

fic. Ecd. eam quilibet paratam poteft habere , cum

affertionibus decorata, ifta eft regula aurea,

€. IQo

orandi poteftas in promptu fit, ne putes par-

fed vide , ne te decipiat fulgor operis. ne te

it

Memen-

Qu

vam naíci utilitatem ex leQtionis auditu , fi-

rapiat fermonis aurei pulchritudo.

uidem oratio fit ipfa pinguior , dum mens

to, quia JESUS anathema juflit effe omne

l l, de N

recenti le&tione faginata, per divinarum re-

aurum , quod in Jericho fuerit inventum. Si

"6 g

M& ia

rum , quas nuper audivit imagines , currit;

Poétam legeris , modulatis verfibus & prz-

W

Nam & Mária foror Martliz , qua fedens ad

fulgido carmine deos, deasque texentem ,

in

pedes JEfu, forore negle&ta, verbum inten-

ne delecteris eloquii füavitate, regula aurea

Q

tius audiebat , bonam partem fibi elegiífe

cít; fieam füftuleris , & pofueris in taber-

naculo tuo , fi introduxeris in cor tuum ea,

u

Domigi voce firmatur.

qua

e

-

j

Tiulus LXXXIV.. Letiio fpiritualis.

I 6I

Hlpo

quz ab illis afferuntur, pollues omnem eccle-

Vià, $d

XI. S. ]oännes Apo&dlus in Apocalypf(i tbidem.

&ttd, d.

fiam Domini." Hoc fecit infelix Valentinus.&

hanc fibi vifionem in fpiritu oftenfam eífe

E

- Bafilides , hoc fecit & Marcion , Hzretici.

fcribit : Pidi, & de ore draconis , &9? de ore beflice

PetrusBlef- : 1X. Qusrunt nonnulli , cur demones.a

egre[Jos [piritus tres immnundos, in .nodum ranarum.

fen.Ep.56. corpore hominis obfeffi, a Chrifto exire juffi,

Porro per hunc draconem Rupertus Abbas

potius ab eodem petiere licentiam ingredien-

damonem intelligit, inquiens : Draconis no-

diin porcos , velutin centrum ipforum, quam

mine diàbolus fignificatur;. At vero quid hz

in alianobiliora animalia? Hujus utique caufa

ranz denotabant ?. Idem venerabilis Author

non eft alia.' quam quia libri obícceni & tur-

fÍcribens füper caput trigefimum fecundum

es, fapidiffimus funt demonum cibus, qui-

lib. primi Exod. & füper praefatum Apocal.

b

us ficuti porci glandibus fatiantur , quibus

textum , per hasce ranas lafcivorum Poéta-

S. Hieronymus in epiftola quadam , ad S.

rum libros , & tra&atus intelligendos effe,

M

Damafum., libros lafcivos (imiles effe dicit:

dicit ; De his enim idem Rupertus ait : Ro-

ii

&c proinde Petrus Bleffenfis in epiítola qua-

gitant [piritus immundos afpirare fibi, facri-

:10

dam , ad ejusdem nominis M. Perrum Ble(-

lega prafümptione deos appellantes, cum dz-

feníem ,. eum a le&ione librorum profano-

mones f(int.

Hi autem ex ore draconis in-

rum, in facrorum & fpiritualium lecturam

fernalis egrediuntur , quia libri & poemata

exhortans, his eum verbis affatur : Exi, quz-

illorum veri funt demonis partus.

C —— - 0

fo, de foeditate porcorum, nt pafcaris in de.

Damnum negletie, lettionis facre.

liciis domus Dei; meafà enim facre Scripturz

— XILO

Holofernes Bethuliam invafürus, quo Judith. «e.

contra omnes fpirituales nequitias tibi. parata

putatis ufüs fuerit ftratagemate ? dum cir-7- V 6

eft;: Ideo -menía tabernaculi ad Aquilonem

cuit per &yrum , reperit , quod.fons ; qui

pofita memoratur, proptetea fcriptum eft ;

influebat , aquz duc&tum illorum a parte au- Mznüi. ib.

Parafli in confpettu

ftrali extra civitatem dirigeret, & incidi prz- *

x

tribulant me. -

meo menfam 'adverv'[us. &0$ , quz

cepit aquzeductum illorum, . Philifthzi pari-

Manfi

difc. 16.

X. Perfona quzdam fide digniüïmä retu-

ter populum ele&um . devincere volentes,

lit; quod ; cum eo tempore, quo energu-

omnes gladiorum & lancearum fabros & ar-

h. 12»

menus quidam exorcizabatur , ad eundem

tifices e terra Ifrael evocarunt : Porro faber

|

quoque locum curiofitatis cau(ía juvenis qui-

ferrarius noninveniebatur in omni terra!frael,

caveant enim Philifthiim , ne forte facerent

)

dam ftudens conveniffet, demon eidem cum

magna benevolentiz fignificatione occurrit ,

Hebrzi gladium aut lanceam. Nunc igicur

dicens : Beneveneris , mi dile&te Presbyter,

tam Holofernes, quam Philifthzi , inimicos

TT

« an, conc.

qui miffale meum in finu tuo femper tecum

figurabant infernales , qui aquaeductus inci-

; 1 inDon

defers , alludendo ad poéma Ariofti , quod

dere conantur, armaque auferre ; fcilicec li-

, 1 Qd

femper fecum habebat', quocunque iret:

brorum facrorum lectionem , aut abolere,

Unde non fine caufa author quidam fe le-

autimpedire: Ita namque Glofía dictun: li-

&ionem profanam füpra modum deteftari,

bri Judith textum , & illum alium libri re-

ait: Sicut enim Chriftus (uos habet Evange-

gum interpretatur , dum ait : Hoc enim ma-

liftas, ita quoque damon Evangelio tot Poe-

xime diabolus ftudet , ut do&trinz fluenta,

tas & authores obícoenos & profanos , veluti

& virtutum arma auferat, & fic evitiam (uam

"Origets

totidem Evangeliftas fuos opponere

] 7 in

"

:

ZA

ZA AR L

L^

; t

:

ifur.

in interitum (ervorum Dei velociter expleat.

AAX UER A UAR

, [olüt,

e

d

G

v

S282

e2

XX

d

€

NT

0909:'06:09:0000000090

Bd

N

o9990

S LXXXV.

L

"

| *

A ETFT AS,

l.glE R

quem hortatur Apoftolus dicens : Nunc vero s, Cor. 8

e

& fa&to perficite, ut, quemadmodum prom- v. 11.

/QUOAD ESSENTIAM.

v

Definitio.

ptus eft animus voluntatis

, ita fit &perfi*cien-

di ex eo, quod habetis.

ä

I

$. Auguü.

Divifío.

;

ft virtus, ad lib

eras : largitidnes pbcü-

.

de defin.

niarum , (ine fpe retributionis, incli-

Duo fünt genera liberalitatis, Cicerone te- Lif,, 1. de

fte, unum eít in dando beneficio, alterum in offic,

nans. Vel, ut alius definit, eft ha-

bitus virtuofus in querendis erogandisque pe-

reddendo. Illud in noftro eft arbitrio, hoc ne-

gare non licet viro bono, fi quidem finegravi

ä

cuniis decorum fervans ; atque adeo initer ava-

damno przítare poffit.

ritiz & prodigalitatis extrema confiftens. Pe-

cuniz autem nomine intelligitur , quicquid

zdtius.

N

v,

ln

L. r. de pecuniis zftimari poteft, S. Ambrofius notat,

I läona fua Chr

ifto , pauperibusque ad

offic. c

eam etiam benignitatis & beneficentiz nomi«

ufüm fine tedio communicare.

J

58 & 30 ne appellari ; Benignitas quidem, fi precife

II. Eadem pro Dei honorr, & proximi ütj-

d

in affectu confiftat (neque enim fatis eft, in-

litate, liberaliter impendere. -

quit benefacere , nifi id ex bono fonte, hoc

III. Effe fugitantem litium , abhorrentem

eft, bona voluntate proficifcatur) beneficen-

ajurgiis, & fuo jure potius cedere , quam

ii C

LI

tie vero fi effectum cum affectu jungat , ad

aliena jura pulfare.

IV. Prz-

&. P. Lo'bn. Bif)i. Man. Ton. 41

e

e

165

JBibliotbece. Manualis Concionatorie

Ü

IV. Prevenire pteces alterius ; nam, ut

VI. Nunquam.eít vacua manus a munere, $. Greg. l.

x

fi arca cordis repleta eft bona voluntare.

19. tnot, J

pB

recte Poéta cecinit :

jl

Gratius eft donum, quod venit ante preces.

VlI. Nulli parvus eft cenfus, cui magnus

V. Liberali & benevolo affe&u offerre $

e(t animus : ne de rei familiaris menfüra pene

st

Q

pu

De viduis.nam liberalitas , tefte S. Ambrofio non cumulo

det modus pietatis.

patrimonii , fed largitatis definitur affectu.

Viil. Majora qui

dem fünt impendia divi

Nut

j tf

tum, & minora mediocrium : Sed nec difcre-

VI. Cito offérre , quod dare quis decrevit;

Ü

mam , ut Seneca reGte dixit, duplex fit boni-

:

pat fru&tus operum , ubi non deeít affectus

as, cum accedit celeritas.

operantium.

n

qu

XIL. Non diu differre negationem, fi dari

bü

In epift,

non poteft, quod petitur ; nam; tefte Caffia-

TX. Non putemus aliud, dum benefacimus S.Chryfoft,

no, honef(tius eft negare, quam longos ter-

ddam benefi hom. 27.

fit

aliis, quam quod magnum quo

n

4minos dare ; quia m

inus d,ecip.imrw,» cui ce-

cium apud. Deum deponamus. Nam ipfi fü- in Gen,

us

leriter negatur.

mus, qui beneficio fruimur, & m

;

ultum "lugri

Vitl L 4' |

$& v

inde nobis conciliamus.

14 m

- X. Parva ex voto offerentis fiunt magna vler, im

q

EX $ SCRIPTURA.

munera; confümunt autem authorem 'fuum, ferm.

N

Qualitas.

^

nt extorta.

]

'guæ —c-onüiteri

- . Dignitas.

'Ech 35* )lo j n"*ani'datO:-hil

arem fac vultum tuum, &

I

)

V2 lle

XI. Juftitia & beneficentia tam imm

oftä- La-&ant. l.

in exultatione fanctifica decimas tuas.

fet

Ibid. v.10.

ll. Bono animo redde gloriam Deo: &

les fünt ; quam mens & anima, quz bonis de iraDei,

non minus primitias manuum tuarum.

.operibus fimilitadinem Dei affequitur.

q

Xll. Nihil tam divinum habet homo;,

lbid v.14. 1II. Noli offerre munera prava , nequ

:

Hift, $u

-«enim fufcipit illa . ( Deus ).

quam de aliis benc mereri , tametfíi ille ma-

p2 li UM

Utilitas.

jora , hic minora bcncücia-confgratv, utere

1

AT

que nimirum pro viribus.

!]

J

Prov, o1,. IV. Munus ab'ï'c'onditum;cxfïnguïc iras, &

XIIL Hac eft felicitas co

mes; hzc efts. Gregor. -

V. 16.

hr

donum in finu indignationem maximam.

omnium virtutum laudatiffima: hzc affidec Nyff. ir

dil

V. Quioditayaritiam, longi fient dies ejus.

Deo.& magna eft cum ipío neceffitudine orat. de

A8.2o.v. 'VI. Beatiuseft magis dare, quam accipere.

pauper.

Ws

$35.

amand.

W

VII. Alii dividunt proprio ; & ditiores

coajun&a,

$. IV.

Prov. i, fiunt

; alii rapiunt non füa, & emper in

V. 240

egeítate fünt.

EXEMPLA

CAT

HOLIC A.

Mu

Eccl

Á

35.

VJII. Da Altiffimo fecundum datum ejus;

X. nulla in re ardentius & effufius Jovius in

du

v. !3.

& in bono oculo adinventionem facito ma-

I. l—?ïaco

quam.ad liberalitatis gloriam anhela- Leon. X,

nuum tuarum ; quoniam Dominus retribu-

P

vit, eos principe loco indignos exiftimans, l. 4

fia

tor eít, & fepties tantum reddet tibi.

qui.non benefica manu facultates fuas ero»

Dignitas.

E

garent, Purpuream crumenam quotidie. au«

n

Ecc. 35 TIX. Oblatio jufti impinguat altare; &odor

.reis nummis fibi repleri jubebat, ad incertas

i*

v. 8

fuavitatis eft in confpe&tu Altiffimi.

exercendz liberalitatis occafiones. Magnum

1

seteranorum militum ac exulum alebar nu-

Luti,

AV./ 8-

X. Sacrificium juíti acceptum eft, & me-

Opiít, tz. d

moriam ejus non oblivifcetur Dominus.

merum: nihilque vehementius contendebat,

136

illa

quam ut nemo calamitatem & fortunz ad-

£

: 5. ll[b

veríz maia ii Coniiupda patecietur. lanta

ide

agraítium popuiorum gratulatione atque lz-

i

OEX $S. PATRIBUS.

titia accip:cbatur , ut cuncti ejus adventum

ti

:

Qualitas.

fe vel fertiiifIimis metfibus fertiliorem fentire

Vilä D !

OT

8, Ambr.

ffe&us divitem collationem facit., aut

faterentur , utpore qui fenibus ac pueris ef-

l- | PX de

l.A

fufis in viam , ac ruftica munera offerentibus

9.

ts

offic.

pauperem, & precium rebus imponit.

tit

Hinc Chriftus duo zra viduz illius divitum

non modo pecuniam largiffima manu offere-

muneribus prztulit ,

bat, fed eiiam appellando, quanam in re

r

qm'a,:totqm illa, quod

acrius premerentur; & virgines quidem dote

——

Cib

habuit , contulit.

0b

Tbidem.

Il. Non eft perfecta liberalitas, (i

ja&äntiæ

przbita füblevaret, affeQtis autem morbo &

magis caufa, quam mifericordiz largiaris. Af-

&tate, vel numerofo: familiz onere przgra-

f

-vitatis zs alienum protinus diffolveret.

Qu

fe&tus tuus nomen imponit o

eri tuo. Quo-

s

modo a te proficiícitur, fic

j

imatur.

I1. S. Nicolaus, Myre Epifcopus, cum co- Surius in

idem!, de 1iI. Nemo

gnoviffet , civem quendam tres filias fuas ob vita 6.Dee,

po

viduis.

plus tr'ibuint, quam qui nihil fibi

tür

reliquit.

inopiam proftituere cogitaffe , per trinas no-

$. Bern.

IV. Nemo invitus benefaciat, etiamfi bo-

i&es tantum pecuniz clanculum in ejus do-

L]

reg

sd Lugen.num eft, quod facit , quia nihil prodeft fpiri-

mum inj

ecit, quantum..abunde füfhciebat .

d

4

tus timoris , ubi non eft fpiritus charitatis.

:ad . omnes tres.dotandas.

k

$. Ambr.

V. Etiatn bonorum operum fumptibus im-

9. w.

de offic. moderatum effe non:decet. | Pulehra libera-

^EXEMPLA DOMESTICA.

L

Qp

litas etiam- erga : pauperes menfuram tenere;

*it abundantes pluribus ; non conciliandi fa«

Ignat,ius:«..mi-nuti(ïïma;-quæquc;ginquire- Lanciz.

nb ]

Ws

um: fpe- opufc, 13.

lab

voris gratia ultra modum fluere. -

agzmrlad;w.ncg.ciïitaten/;. Ífubditor

i !

: ,&an T. 3-27-

Ó

Tiuus LXXXV.. Liberalitas.

-

165

M

&antia. Et cum P. Polancus ad.mïratus tantam

humanumque fecerit , publici. tamen ztarii

9 Ugt, J

diligentiam quzreret,cur non immediatis Su-

ratione habita, ut, quamvis imperaret, íciret

$

perioribus tales curas relinqueret? refpondit

tamen moderatum fe prudentem

le

que Reipu-

E

ille, fcias, Polance, me ita erga omnes affe-

blice difpenfatorem effe debere.

Qum effe,at libenter fcirem, fi poffem quoties

.1l. Clemens & Ptolomzus JEgyptiorum Alex. ab

l

pulex mordeat in nocte unumquemque e frae

Reges, adco benefici erga alios extiterunt, ut Alex.l. 3.

Ntfm' 35

tribus meis. Ex eadem charitate & liberalita-

inde Beneficorum co

du pl iM

te emptori domus profeíTz przecepit, ut ex

Evergetz diéki.

)

tribus veluti claíTfibus rerum venalium in fo-

1H. Cyrus Per

3

farüum rex null"üfh in fuos li-

ro nihil emeret pro cibo & potu noftrorum,

beralitatis genus prztermifit: non pecuniam,

qued effet in prima claíTe pro folis Cardinali-

fed amicos, quibus ipfe plurimurn divitiarum

SSCiyts

[ 00 .

bus aliisque ejusmodi viris principibus expo-

contulifiet, fuos effe thefauros ducens, *

fitum ; nec ex tertía pro folis pauperibus &

!

mendicis ; (ed ex media,ex qua pro mediz fore

$ : VIII :

tis hominibus cibus potusque emi confuevit.

Vita 1, 4.

SIMILITUDINES. .

II. Francifcus Borgias iter ingreffurus Co-

&

A il

€. 7- lle 3-

miti negotium dabat, ut de tenui viatico

Qualita;.

l (ttn,

quemvis mendicum obvium indonatum abire

I

"icut illi ; qui in cert

aminibus &ultitiæ S.Gregor, .

ne fineret, ea tamen moderatione adhibita,

9

ut a mendico etiam profectam eleemofynam

"^ premia proponunt, tuba liberalitatem Nyff. in

fuam: indicantes omnibus in palzftra decer. orat. de

b&i&:nr. l

appareret. Si nihil, quodaliis largiretur, fup-

ijde i,

peteret,animo lztus, quod fponte inopiam ef-

tantibus pecuuiz largitionerm pollicentur, at- pauperib,

que dénünciant; ita bencficentia omnes in

fet amplexus, mente hzc agitabat: i effet,

y

uam libenter tibi darem! . -

miferiis pofivos ad fe vocat,non vulnerum aut

plagárum przmia, fed zzrumnarum & incom-

"

. Hift. Soc, . Íil. Cum P. Franciícus Villanova,ut ddxijc—

3

modorum remedia accedentibus impertiens.

lr'

|p.2. L 1. fticis,quos regebat,melius provideret;parcius

136.

II. Sicut in telis eadem ferri vis eft, fed in Senec. Id

alios, licet idoncos, infocietatem admitteret,

infinitum intereft, utrum excuffo lacerto tor offic.

"

vifus eft fontem divinz pietatis obflruxiltfe ;

$

xxv

l& $ Gngof,

queantur, an remiffa manu effluant; ita illud,

ec Nyf. i

nam fub(idia ne confueta quidem cum omni

quod datur, fcilicet intereft, quomodo detur,

ye Orat, dt

diligentia conquifita acquirebat. Linde laxa-

tis cancellis liberalitatis tantàm moxomnium

an tarde, an cito.

.

paptt,

li. Sicut (eva & acerbiffima eít crudeli-

Ib

l

d.

Mand,

rerumneceffariarum affluentiam expertus eít,

tas, quz trabit poenam : & mifericordiz ge-

ut in.pofteriores quoque annos redundaret,

"Visc.r4, IV. Cum P. Bernardinus Realipnus Vice-

nus eft, cico occidere ; ita major eft muneris

. RedGoris officio fun&us, ju(fiffet abundanter

I5 Jovius in

grgtia, quz m—ipus diu pependit.

je L0 X.

dare vinum externis infirmis, & domcefticis

Utilitas,

fabris, feptemque ideo urnz ex dolio exhau-

A

IV. Sicut fruges non tam ingenio folj, quam Juftus Epi

;

ftz effent, P. Franciícus Riviera Minifler cum

cccli beneficio, melioreque temperiz lztius fcop. in

Fratre Socio cellam ingreffus, dolium pleniffi-

exuberant; ita & meliores artes eximiaque Cant.Cant

mum invenit, quod diu duravit, & contra mo-

ingenia benignitate, humanitateque princi-

rem climatis femper melius inventum eft. .

pum virorum evocantur, & excitantur.

ä

Lanciz.

. V. Alphonfüs Rodriquez vidit quondam

V. Sicut quo quis (zpius docet, eo evadit Largius in

opuíc, 13.dzemones nube dení(a, protruía fupra vineam,

n.35«

doCtiors ita quo plura quis liberaliter aliis ?Qlya

LJ

illam grandine frequenti penitus deftruxiffe,

à

r.n*h.

ideoque juffus efl a Deo fuperiori fignificare,

lgþgicur, tanto ditior efficitur.

(

id ob defe&tum fpei & parcitatem ipíius con-

- Dignitas..

d.

tigiffe.

m

VI. P.B

älthäfar Alvarez, quoniam experiee

VI. Sicut divitum filii ornatus gratia au- $. Chryf.

Vita c. 23.

reum monile geftant in collo, nec id unquam hom. 1. in

(7

f- 2600 R

batur valde expedire, liberaliter dare lübdi«

l^

269.

deponunt velut nobilitatis fignum circumfe- €P- ad Phi

tis, quz erant corporalia, ut liberius illi fpi-

rentes & oítentantes; ita & nos oportetbene "P.

"

ritualibus attenderent, ideo valde liberalis

ficentia femper indutos effe,declarantes,quod

[

erat,ac follicitus, ut omnibus daretur,quod ad

filii fümus ejus, qui tnifericors eft & folem

&

t

cibum & veftitom erat necefTarium.

Quam-

obrem ipfemet fingulis men(ibus cum ve-

fu—um- exorirqi'y ïvfa,ci»,t.frup?r— bonos & malos.

t

ftium cuftode fingula cubicula vilitabat, &

d*

quzrebat, quid cuique deeffet, uc ei profpi-

ceret: id curabat fcripto notari, & rationem

]

P

-MOTIVA..

9- Suris i

poítea exigebat, an effet execütioni manda-

*uiä*-' natura eam fuad&t.; d&que enim,t&- Cicerol 1.

ob

. tum. Hinc tam liberaliter Deus collegio,quod

EC

fte Cicero

Q

regebat, profpexit, ut exiguis reditibus, &

ne, Jquivdquam ePt naturzg ac- de offic.

:

commodatius.

,ï(

lt

absque contractis debitis, fexaginta aut fe»

üm enim h

*€c

M

TI. Quia equitas eam exigit, €

Wptuagi'nta' períonas aleret.

faadeat, ut; quod.quisque vult, ut alii ip(i fa-

5.»':: ':VI.*;

4

ciant, id ipfe quoque aliis preftet; quid ma-

EXEMP

LA PROFA

N D

gis equum eft quam ut liberaliffimos nos er-

| Lampr.áp.

*Lang.in ].

exàánder Severus nullum diem przter-

]

ga alios oftendamus, cum nemo non alios

Polyanth,

A!

miíit, q

À

10 non

quoque erga fellviþe«:rayliifïimos effe e

Xoptet.

i Ltb

pium aliquid liberale,

c-

gite !

II Quia

gh

: ,f. 656 R.P. Loin. Bibi. Man. dom. 4]. —

"a

Bibliothece Manualts ^ Concionatoriae

164.

& Mf

fiaf

cME Qlia utilitas fingularis eam promere-

erga quos przcipue liberalitatem fuam often-

fj

TL

tur; neque enim quidquam fere adeo aptum

dere debeat, nempe 1/ et primario erga

65

u

eft ad divitias augendas,quam liberalitas, uti

Deum, utpote, qui tam liberalitate fua prz«

[

Boét, del

eonfulat,

fapienter advertit Boétius, dum dixit: Tunc

cedente, tot beneficiis comprobata: tum fue

Smefal.c nr

folum pretiofa eft pecunia, cum ufu largiendi

turorum ampliffima promiffione ,. tantopere

p d. d

Max. f. 60

nos excitat ad mutuam liberalitatem. 2. Rt-

definit poffideri. Hinc Alexander M. a quo-

b 9-

i

dam interrogatus , ubi fuos thefauros habe-

ga inimicos;juxta illud Chrifti monitum : Di- Matih.se

qulf

rec? in fcriniis iflis, inquiebat, amicos de-

ligite inimicos ve[lros , &^ benefacite bis , qui ode-v.44» .

n

monfítrans; quia fümmam femper liberalita-

rünt vosy ut fitis filii Patris vefivi ; qui in co-

h

tem erga illos oftenderac.

lis fl qui folem fuum oriri facit fuper bonos. &&

D

i

IV. Quia dignitai rara eam commendat ;

:alos. 3. Erga eos, qui magis indigent, nam

$. Greg.

id quod pulchre & breviter S. Greg. Nàzian-

in collocando beneficio,' inquit Cicero, fiCicero L. z.

orat, de

c.!o' po

zenus indicavit, dum dixit. Nihil tam divi-

c&tera paria funt, hoc maxime officii eft , utde Offic.

paup. Q»

num bomo haber, quam de aliis bene mere-

quisque maxime opis indigeat, jta ea potif-

ThOTC,

ri ; maxime inimicis, tunc enim fimiles.effici-

fimum opitulari. ^ Optime autem focietas

7

ft

mur Patri noítro, qui in coelis eft, qui folem

hominum conjunctioque fervabitur, ut fi

füum oriri facit füper bonos & malos; & pluit

quisque erit conjun&iffimus, ita in eum be-

$. Chryf.

füper juftos & injuftos. In quz verba redte S.

nignitatis plurimum conferatur. Quales au-

hom. 27..

Chryfoftomus, ne igitur, inquit negligentia

tem hi fint, pulchre S. Ambrofius explicavits. Ambr.

Valeriti

in Matth.

MEX. 1'4' ex

$ Y-Ade

noftra talibus nos fraudemus bonis & prz-

his verbis: Ef etiam probanda liberalitas, ut pro- 1. 1.deOffic.

e,p, deliqu

miis, quz etiam rationem tranfcendunt. .

ximos feminis tui non de[picias: fi egere cognofcas ; & 39*

heil,

if

. N. Quia ipfa etiam jucunditas ad eam invi-

melius enim efl, ut ipfà [ubenias illis, quibus pudor

d

tat ; qui enim jucundius, quam multorum

efl fumptus ab aliis depofcere, — Confideranda etiam

in largiendo etas atque debilitas ; nonwunquam etiam

J

fincera amicitia frui? atqui verus & przci-

EE

ab

puus fru&tus beneficii, tefte S. Bernardo, eft

verecundia, que ingenuos prodit natales , ut [enibus

Cicero l,2.

benevolentia, Id quod & Cicero fentit, dum

lus largiaris , qui fibi labore non jawm queant vi-

Po

de fin.

a

dixit: Liberalitate qui utuntur, benevolen-

Gum querere.

Similiter &5 debilitas corporis, &9

tl

tiam fibi conciliant; & quod aptiílimum eft

bec jwoanda promptius. Tum fi quis éx divite ce-

p

ad quiete vivendum, cl'aaritat,cm.

cidit in ege/latem , & waxime fi mon. vitio fuo , fed

il

!

Ix.

aut latrociniis, aut

$.

pabebat, amifit.

præ.[cfzj)tiqne, 'þüt*bülüihjiif;, qua

*

W

MEDIA.

f

: H. Alterum eft

, ut modum feu circum-

irmiter fibi per[uadere , quod s quidquiä proxi-

ftantias in liberalitatis exercitio obfervandas

EE

mo damus, ipfi Deo offeramus, qui, cum &

bene cogno(cat, nimirum 1. Ut animo bono &

À

/

d

^

ä

Ü

ditiffimus, fit, & liberaliffimus , non patietur

fincero exerceatur.

*

; nam;

ut bene S. Ambro-S. A

fe liberalitate vinci ab homine 5 quo argu-

fius advertit, hoc primum quzritur, ut cum!.1.deOffic,

P, 3. con.

mento S. Ignat. Loyola fuos ad liberalitatem

fide conferas, fraudem non facis de oblatis ;€ 3*

fit6 r

excitavit,dum dixit: Etin univerfum loquen-

ne dicas te plus conferre, & minus offeras.

i

$.21.

do quanto aliquis fe ar&tius Deo aftrinxerit, &

Quid enim opus eft dicere; in tua poteftate

liberaliorem erga fammamMajeftatem fe pra-

eft largiri, quod velis. Fraus fundamentum

Mith sl j

ftiterit, tanto eumin fe liberaliorem etiam ex-

folvit, & opus corruit. 2. Ut ordinarie exer-

h

perietur, & ipfe in dies magis idoneus erit ad

ceatur; nam, teíte S. À

uguftino : "Omnes qui- S.Aug .1.

nel

:ratias & dona fpiritualia uberiora recipienda,

dem bomines eque diligendi funt: fed cumi omnibusde eo&r.

D

RZI

II MeminifJe , : quod vefpettu . divitiarum -mobis

prode[Je mon po[fis , bis potzjmwum confulendum eft, . brift.

lQ

creditarum Di/penfateres duntaxat fünus; quis au-

qui pre locorum & temporum , 'vel quarumlibet ve-

CA

tem Difpenfator fciens divitem & liberalem

rum opportunitatibus con[2ricii tibi, quafi quadam

Ia

Dominum fe'habere, non liberaliter quoque

forte junguntur. . Hinc recteSeneca: videbo, in- Senec. 1.4.

C

dona fibi concredita aliis largiretur, pracipue

quit, quando dem, & (wi dem, quemadmodumde bom.

I'ZF

fi & Domino vehementer id placerejamplum-

quare: mibil enim [ine ratine faciendum e[0, non

3

que fibi ob talem largitionem premium pro-

eft. autem beneficium. vifi quod. vatione datur : quo-

tos

miffum fciret? Atqui talis Dominus Deus eft,

niam ratio omrus bonefii comes eft. .3. Ut gratis

ne

Lu&. 15

ut ipfe Chriftus apud S..Lucam indicavit di-

exerceatur; nam, id, tefle S. Auguftino, pieS.Aug.l.6.

j

ad

V. 42*

cens: Quis putas eft fidelis difpeníator &

fit & bumaniter , qued' fine [pe recipiendi: jeceris, medic.

Qu

prudens , quem conftituit Dominus füpra fa-

4. Ut hbilariter przftevur; nam quod mocfto

u

miliam füuam, ut det illis in tempore tritici

animo defertur. aut neceffitate extorquetur,

u

menfuram ? Beatus ille fervus, quem, cum

ingratum eft, parumque gloriofum, ut$ Gre-

h

p

venerit Dominus, invenerit fic facientem.

g

orius Nazianzenus teftatur. $. Ut cito confe-

IlI. Proximos fuos, ut amicos, imo ut Patres in-

ratur; nam omnis benignitas properat , Seneca

Q

tueri; cum enim amicorum (quanto magis fra-

tefte, && proprium e[t libenter facientis, cito facere.

Ut (

trum ?) omnia fint communia, quis non vel

Tárde velle, nolentis e?. Imo, ut S. GregoriussS. Greg.

M

L:

máximum inde ftimulum fentiet, ad faa bona

Nazianzenus. ait, congeminatur bemeficii gratiaoat. de

W

promptitudine , €9' celeritate. — 6. Ut perfong, cuiP2UDe

alteri quoque, quoad fas eft, communicanda?

datur conditio eftimeturg quedam enim , in-

NI

$.2

l

quit recbe Senaca, minora funt, quam wt exireSenec.l.a.

b

ASCETIC A.

a magnis *iris debeant , quedam accipiente minorade benef,

li

C€» 5,

q

ria de hac virtute bene diícere, ,&.döQ

furt.. 7. Ut vel occulte detur; fi fieri poteft, auc

cere debet aíceta. Primum eft, ut fciat,

, 8« Gregor,

Q

2

certe oblivione (bpeligtur, quo;i collatuqy 'eü

?loc. cit.

lt

"

e

e

Titulus LXXX VI Liberalitas.

i6s

l

$. Ambr, nam, ferfecta liberalitas .ef , "inquit S.- Ambro-

acio aliqua Deo non difplicens, & ptoximo

Q

i.1.ofüc. fius, wubi füentio quis tegit opus [uum, €9 nece[[-

utilis,.' 2. Ut fit conferta: id eft, cum fincero

C 5.

da

tatibus figulorum .ócculte [ubvenit: quem lau-

animo & intentione fatts. .. 3. Ut fit coagitata:

dat os pauperis & non os fuum. — Non male ta-

id eft, cum magno fervore & alacritate exer-

e

r"

Senecal.c men Seneca difcrimen facit inter beneficia,

Cita. . 4. Ut fit fuperefffuens : ut. non obítanti-

de benef. dum ait: Precipiunt auttores [apientie, quedam

bus gravibus difficultatibus aut adverf(itati-

),i' Matzh.æ

c.g.»*

beneficia paldm danda, quedam [etreto. — Palam,

bus conftanter ad exitum perducatur. Oftéh-

13- V. 44.

..que confeéqui gleriofum efl, ut mülitaria dona £

datur deinde, quomodo viciífim Deus has

T.

j

bonores , 9^ quidquid aliud metitia pulchrius fit.

conditiónes in fuo praemio, maxime zternz

Rurfus, que mon producunt , mec bone[liorem fa-

beatitudinis obfervaturus, atque adeo vere

m

€iunt, fed eccurrunt infirmitati, egeflati , ignomi-

menfuram bonam; confertam, coagitatam, &

fiCemt i

nie , tacite .danda .funt ,. ut. mota fint. folis , quibus

fapereffluentem in (inum noftrum daturus fit.

Qtà Ofin,

if'

c10, profunt. Quid enim opus efü f loqui? quid alie-

III. Ex occafione fententiz a S. Bernardo

num occuparé oficium ? eff , qui illud facere' bone-

prolatz: 244mat carítas, amat immenfitas, && nos

A$

(

- [lius po[fit , quo.narrante , & boc. laudabitus quod.

vicem repedimus cum menfara: oftendi poteft

- ipfe non narras.

Haec beneficii inter duos lex . eft,

1, quam liberalem fe Deus erga nos homines

E

oftenderit, dum (cilicet'omnia fere beneficia

ls

alter fLatitn oblivifci debet dati, alter. accepti

VR

uam. :

optimo modo contulit, uti patet precipue in

VILS. A

V'alerius

creatione (dum dedit perfectiffimum entis

,0' l' I 'deoäc«

III. Tertium eft, ut bene co—.gno»f'cat Wfo,ht;äs,

Max, l.4. ex quibus hzc liberalitas oriri folets. quos

gradum, fcilicetintelligere) juftificatione (dum

N

c.8. de li- quidem Valerius Maximus non incommode

i

beral,

hanc per ens nobiliffimum, gratiz videlicec

affignaffe videtur, dum dixit: . Liberalitatis

infüionem peragit) inftitucione $3. Eucha-

' duo maxime funt fontes probabiles, verum

riftiz (dum in ea corpus-& animam , humae

n

judicium, & honefta benevolentia ; nam cum

nitatem & divinitatem per intimam & (tu-

N

ab his oritür, tunc demum ejus ratio conftac.

:endam unionem communicat) redetnptio-

Porro judicii hujus veritas in confideratione

ne (dum pro hac vitam, & famam omnem,

j

circumftantiarum fuüperiori numero explica-

cum fanguine impendit) glorificatione (dum

d.

tarum confiftit: benevolentia vero, in prom-

er vifionem& fruüitionem Deitatis füz, qua

ü

ptitudine voluntatis, ad bona.fua liberaliter

nihil in terris & coclis perfedtius aut prz-

d

aliis communicanda; quz quidem facile ob-

ftantius reperitur, beatos non facit. Olten-

tinebitur, fi ferio perpendat quis, certoque

datur proinde, quam equurm fit; ut nos quo-

fibi perfüadeat, nullam fere eífs virtutem

que fine meniura, feu optimo. quo poffumus;

P

quz Deum hominesque 2que conciliet, at-

modo íerviamus, faciendo fcilicet, femper,

qu&, quo modo, & quia Deo mapis placent , íeu.

0* $, Ambr,

que iq fui ar;'?of;jcm traha:; '-act lib";e-:;*alitas.

quod idem eft, optima, quoad /ubflartiam,

1m'.l.d€0m€o

6 X

modum & finem , ut füo modo etiam de nobis

j; *

dici queat: vidit cundta

CONC

EPTUS PRA4DICA- ..

quæ fecerat , &

2$

BILES.

cr;im'»cl V?l,da' bona.

Ó

t

x öcCaGone v.erbofum Exiit, quæfemz-

j X

m

/ Matth. 13e i'

E

s

V. 3-

nat, feminare femen [uum:. poflunt be-

neficia per liberalitatem collata femini com-

'"MISCELLANE A.

t^ $uf lt

Quaiitas.

parari, & oftendi, quod etiam hoc femen va-

rios effe&tus fortiatur. Et 1. quidem aliquod

e/?, .rifh

LN

[o: haurqu, nec argentum, nec qüïc- Senec. l..

[2

cadat íecus viam, nimirum quod ex vàna 2lo-

quam corum, quz a proximis acci- de Benef,

ria, aut alio fimili modo cenfetur. 2. Aliud

piuntur, beneficium eft, fed ipfa tribucntisc. 5. & 6.

17

in nc ]u

cadat füper petrofa, nimirum illud, quod cx

voluntas. Animus eft, qui parva extolliz,

rapina aut furto comparatum expenditur.

fordida illuftrat, magna &

jj;de 50f

in prefio habita

jl

3. Aliud cadat in fpinas, nempe quod ingra-

dehoneftat.

tos conjicitur.

4. Aliüd in' terram bonain,

facias, facias cito, nam cito Aufosius,

lil

: UQSi bene quid

factum

(

nempe quod ex fe habet omnes conditiones

ad beneficium requi(itas ; hoc enim fi in eos,

"Gratum erit,ingratum gratia tarda fecit.

Eborenfis

a5 dulb

rií medit

qui viciffim benefaciunt, fpargitur, fructum

III. Ofticio fungizur fuo, qui tantum dat,

in to.prior.

trigefimum affert , fi in eos, qui non benefa-

quantum per fortunam licet.

fent.

ft0

ury

ciunt, fexagefimum: fi in eos, qui malüm

IV. Odiofum eft genus hominum officiacCic.in Lg-

ro bono rependunt, centefimum producit.

exprobrantium, quz meminiffe debet is, inlio.

(

t«

Quz omnia fufius

probari,. &) vcx(c(mplis 1llu-

quem .collata funt, non commemorare qui Mart l* 5

ftrari poffunt.

contulit.

a

II. Ex occa

fione fententiz :: Qua mänjïara

"TA

uc. 6.

| V. Munera,cre

de mihi, cum ingentia, Poft-

v. 38

mnenfi fueritis , eadem vemetietur vobis: oftendi

hume, dones,

nuss G"gl

. Authoris pe

reunt garrulitate fui.

, od

. poteft, quomodo menfüram optimam in bo»

nis temporalibus & fpiritualibus obtinere va-

- 'VI. Interdum & ipfe, qui juvatur, fallendus Senec. l1.

cil p q

leamus, fi fcilicet prius & nos fimili menfüra

eft,ut habeat,nec,a quo accepit, fciat. Arcefi- de oflic. c.

In

IQv

liberales nos exhibeamus. 'Oftendatur ergo,

Taus,ut

unt, amico pauperi, & paupertatem ?*

j

m

quznam fit hzc/tmenfüra, fcilicet ea, que

fuam di

D

mulanti: egro autem, & ne hoc qui-

lt 8^

quatuor corditiones a Chrifto indicatas ha-

dem corifitenti, deeffe (ibi fümptum ad ufus

3u£; dfegOTl

nécelíarios,cum clam füccurrendum judicat-

Pcr; L Ut fit o2 qualis erit: fi fit res aut

F ;[oc.cib '

3

et;

166

Bibliotbece Manualis | Coneionatorice

Sfucunditas.

ff

fet, pulvinoejus ignorantis fübjecis, uthomo

l

inutiliter verecundus, quod defiderabat, ine

XVIII. Unum bene pofitum bcxneficiuvm

veniret potius, quam acciperet.

multorum amifforum folatur damna. Bene-

Utilitas.

ficium eft benevola actio, tribuens gaudium,

yin *

capiensque tribuendo.

lii pll

$tobeus — VII. Theophraftus interrogatus, quidnam

ffe Plut-irc;h.

ferm.41. vitam coníervaret humanam ; refpondit, Jje-

XIX. Agefilaus fibi multo jucundius e

in Lacon.

neficentia.

dicebat, fi milites fuos ditaret,

qqam fi ipfe

Cicerol;, VIIL. Melius puto apud pauperes, quam

apopht,:

apud divites magnos collocari beneficium ;

diccfccret.

ofic.

qu

nam qui locupletes fünt, beneficio obligari

. $. XiiI.

br

nolunt, aut certe aliquid a fe exfpe&tari arbi-

d

trantur; cum vero inopi bono benefacis; ni-

AXIOMAT A.

T

hil fimile timendum eft.

4mtn m

Publ. Mi-

XX Eine Freund/&baft gebäbretzjdüiänder. :

IX. Beneficium

,.c.lando accipit ; qu1 digno

— « Geben und. empfangen, feynd nà

(o

1hus.

dedit.

—v UDer giebt , lebrt. geben.

gbji «'Ufirfwand».'

.

b

Idem.

X. Beneficium fæp—eþdare, docere eft 'red-

dere.

—— Die geleifle Guttbat

ien fcbreibt man ni

l(

u

Calender.

Ovids.de XI. Munera, crede mihi, placant homines-

[/

Durcb geben erarmt man niqbt. :

$. Hleror. Hf

arte aman-

ue Deosque.

Viel Gaben , *iel: Freund, -

í

füb Eztc m

di.

Placatur donis Jupiter ipfe fuis..

V

e Jovem vidi, cum

2

Guttbat foli niemand «erge[[en, als

XII Szp

tere vellet

| j;m'l'ïJa mite

Zavungene Dienfl, keine Dienft.

In

Gfcbwind geben, if zeymal. geben.

4l

Fulmina, thure dato füftinuiffe manum.

Lang fame Gaby: lang [amer .Dank:

tf . c, ro

Mart, 15. XIlL. Extra fortunam eft, quidquid donaf

"lusgeben gern, tbut Gutb. 'oermebrn.

£

1

fü

tur amicis,

Quas dederis,folas femper habe:bisf0pes.

Was die vecbte Hand &i

ebi , —Xfoll.

h

dig. lmhe

"

P

nicht

aotfJen. —

Q

Plut;rch.

XIV. Dionyfius ferior cum ad filium in-

— v Gutibaten . fo

foil der Gebäi mzt

t

in apopht. greffus, vidiffet magnam vim aureorum &ar-

jfanger mit Gold. fcbreiben.

genteorum vaforum, non eft, ajebat, in te re-

Lebn. —

Ip

zc reygebig Geben, macbt. langes

N

gius animus, quia poculis a me acceptis ne-

minem tibi amicum tecifti. Nempe Íentiebat

Fyeyg:bzg Gemi?thyf ziert adeliïfa Geblut |

absque civium benevolcntia regnum nec te-

T

Ápid

Ug cxiv.

D&

xime conciliari.

Deri, nec parari, hanc autem mugcrigbqs ma-

Pyetc 4

AUTHORES

Dignitas.

] $. Thomas

[. Bernardinus Rofignolius

JElian.

.. XV. . Pythagoras rogatus, qua ratione ho:

| dc difciplina

Don

fetm. in u

C, 12, var,In

ines diis fimiles haberi poffent?. refpondit,

pl Pa

[d,

hift,

fi veritatem ample&terentur, & cunctis be-

II. Jacobus Alvarez de Paz. to

"

&

cuperu

nefacerent.

:

Spiritm l. 3- pn 20 Cc 71. S*e I [,g-.,,

lin

L. 3. de

XVI. .Qui dat

bcneücia, Deos imitatur,

* HE. S. Albert

us Magnu; »ip'lParadiR-)"äni-

In

benef. c. tefte Seneca, qui repetit, foeneratores.

mz c. 17.

15.

XVII. Si Deos imitaris, da etiam ingratis;

à

Idem. l. 4- nam & fceleratis fol oritur, & piratis maría

^IV. Ludovicus de Ponte 2. de perfe.

ä

j

bis

W | patent.

w

Ti

aþ«&ee-äneewäawwwmw:*æaæ:g»w&:******h—æ*aw'aw*æ-ü-

qu

Á

lin

Y

tih

U

q

d

h

5. 'I. :

teneri potell fed labirur, &fallit. Labitur

ut anguilla, penetrat ut fagitta, tollis amícos,;

Bu

QUOAD ESSENTIAM,

multiplicat inimicos, movet rixas, feminat

ha

difcordias, uno iCtu multos percutit, & intere

Eccl D!

eblm

ficit.. Lucius Apuleius ait; linguam aliis ani- Lucius

h1 $

| Defmitio.

I.

mantibus ad explendam victus neceffitatem, Apuleius

de dogtm,

Qu

inferendasque ventri copias datam , homini

Y

St membrum animalis , ad cibum gu.

autem, ut etiam fit promptuarium recta ra-

Platon.u

ia —— (

W

tionis, & fuavifIime orationis, ut quz prue

l

Ítandum , vocemque formandam , a

dg anjm.

F.

natura ordinatum.

De qua Hugo:

dentia corde concepit ,. ea fenfu promat ora-

N

Lingua dicitur, quia lingit adulando,

tio. Sive lingua humana ( de hac enim folum-

to

mordert detrahendo, attrahit mentiendo. Li-

modo hic eít fermo) ell membrum przcie

bl

nis diícere

puum hominis ad alimlcm;um homi

nenduiü,

ld

'gat, & ligari non poteít: labilifr eít) & non

LÀ

e

Tiulus LYXXVI Lingua,

4167

nendum, mentisque conccpius articulate ex«

IV. Sed & S. Gfego.rius aliam affert divi- & Greg. l

primendos a DEO illi conceffum,

fionem, dicens : Tria fünt hominum genera, s. mor. c.

$

quz gradatim ductis ad (e qualitatibus diíTi- or.

Divifio.

dent , fünt.namque alii, qui & ad loquen-

Maxim, de

AL Dividitur in Jonam & malam , uti Efo:

3Plur.;&, 1

dum prava concipiunt ; & a locutione füa,

xoguac. pus indicavit, qui interrogatus , quid effet

nulla filentii gravitate refrznantur ; & fünt

UP

"

.bonum ; & malum? lingua refpondit, nam,

Spoply.

alii, qui , cum prava concipiunt, magno (e

Jae.8:v.9. ut S. Jacobus ait, in ipía benedicimus Deum

filentii rigore reftringunt ; & fünt nonnulli,

& Patrem , & in ipfa maledicimus homines,

qui virtutum u(u roborati , usque ad eam

qui ad fimilitudinem Dei fadi (unt. Porro

celfitudinem provehuntur, ut ad loquendum

.bona lingua eft, qua bona bene loquitur, id

ne in corde quidem pervería concipiant, qua

&

eft, modo & intentione bona ; nàm, S. Gre-

filendo compeícant. Eliphaz itaque ex quo

S. Greg.

lgorius recte advertit , in omni , quod dici-

fit ordine, oftenditur , qui conceptum fer-

-6« mor.

tur, necefle eft , ut caufa, tempus, & pert-

-

monerm tenere fe non poffe teftatur; qua in

ona penfetur, fi verba (ententiz veritas ro-

re & illud innotuit , quod fe loquendo offen-

boret; fi hanc tempus congruum poftulet :

fuürum novit; neque enim retinere verba,

& fi veritatem fententie & congruentiam

quz non poteft , vellet, nifíi per hzc fe vul-

temporis, períonz qualitas non impugnet.

nera inferre prznofceret.

Boni enim viri

. Hieron. Hinc & S. Hieronymus monet , ut verbis fit

frzno confilii retinent przcipitationem ver-

fub Ezech. jucum & ftatera, atque-men(üra, ut fit gra-

bi , & caute confiderant , ne relaxantes lin-

vitas in fenfü , in fermone pondus , atque

guz lafciviam , auditorum confcientiam in-

in verbis modus. Mala lingua eft, qua mala

cauta locutione transfigant. linde bene per

. aut bona male loquitur: quod, teíte S. Hie-

Salomonem dicitur : qui dimittit aquam ,. caput

Adem l. c, ronymo contingit, quoties aut in non oppor-

eft jurgiorum ; aqua quippe dimittitur, cum

tuno tempore, aut non in opportuno loco ,

lingug fluxus effrenatur, fed dimiffor aquz,

aut non ut convenit audientibus, loquimur.

caputjurgiorum efficitur, quia per linguz in-

uz a fancto Jacobo inflammare rotam na-

continentiam , difícordiz origo propinatut.

tivitatis dicitur , quia ficut laminz ferrez

Igitur (icut pravi in fenfü leves fünt , ita in

ignite affiguntur a ferro ad rotas, easqueun-

locutione przcipites, & reticere pertractan-

dique ambiunt ; ita lingua mala totum vitz

do negligunt, quz loquntur; fed quod le-

-noftre curfüm occupat.

Hanc divifionem

vis conícienti

a

E

linguz in malam & bonam , indicavit clare

; ,ancipit, levior protinus line

Apud

A-gugprodic--' "

Drex.1..$

L]

etiam S. Hieronymus , dum d:xit: Lingua

nil medium habet, aut grande bonum eft,

; 4düus bone »lfnguæ. |

Phietc 41«

aut grande malum.

V, Primus eft, Deum Penedicere , gratfas

4

S. Thomas [JI, Sanctus Thomas aliam adhuc acciden-

agere , predicare, orare , uti S. David infi-

ferm. in

Do

-

talem affignat divifionem per hzc verba:

nuavit orans : Domine labia mea aperies ; Pfalm. e,

. poft Paíc

be

Scriptura ponit linguas, per quas fignificane

& os meum annuntiabit laudem tuam.

V. 17.

"tur peccata divería , quz committuntur per

'VI. Secundus , " proximum 'irgiïjtu*m . Corri-

linguam.

Prima eft lingua dolofa , quz eft

in duplicibus & proditoribus. Jer. 9. Sagitta

gere , confolari: de quorum primo Apoftolus

ait: Fratres, fi preoccupatus fuerit homoCGal.6.v.g,

vulnerans lingua eorum , dolum locuta efl 5 Secun-

in aliquo deli&o , hujusmodi inftruite in fpi-

l,

da eft lingua magniloqua , quz eft in füper-

titu lenitatis.

De fecundo autem & tertio

bis & arrogantibus Pf. t 1. Difperdat Dominus

idem dixit: Rogamus autem vos , fratres , 1. Theff. $,

univería lahia dolofa , & linguam magniloquam.

corripite inquietos , confolamini pufilani- V« !4-

Tertia eft lingua ferpentiná , & venerof(a,

mes , fulícipite

p

uz eít in invidis & detractoribus Pfal. 139.

ad omnes.

infirmos , patientes eftote

"Acuerunt linguas fuas ficut fevpentes.

Quarta eft

lingua mendax in pejerantibus, & mentien-

VII. Tertius, /iios Jenfus & affe&tiones. pro

tibus & falfis ceftibus. Prov. 6. Sex funt , que

corporis , animeque falute proponere : nam , ut

odit Dominus , inter que fex enumerat quo.

bene Plato advertit, propter hoc nobis da-Plato in

que linguam mendacem , proferentem men-

tus eft fermo , ut preíto forent mutug vo-Timao.

luntatis indicia,

dacia, teftem fallacem, & eum, qui femi-

nat inter fratres difícordias.

Quinta eft lin-

?

"us male lingua.

gua blanda, quz eít in mendicantibus , d«

IS,

hac dicitur in Proverbiis 6. Cuflodiam. te a

VIIT. Hoc P. ]eremïas Drexelius per al.

At

Eccl. i«a.

blanda lingua.

Sexta . eít lingua tertia, que

phabetum explicavit , fufiusque .sdeícripfit,

i

V. 19.

eft in lenis & lenonibus ; de hac Ecclefiaíti-

Sunt autem (equentes feze : Adulatio, blas-

j Lcil

cus inquit : Lingua tertia. mulieres iratas ejecit.

phemia, convitium, detractio , exprobratio,

! Apüleiu!

fraus, garrulitas, hypocryfis, imprecatio, ca-

Septiina eft lingna iniqua , quz eft in adula-

jj dogth

toribus. Odctava eft lingua gladioía, quz eít

lumnia, laícivia. mendacium , nugacitas,

plito

oftentatio. perjurium, querimonia, rixa, fu-

in iracundis , qui convitiis occidunt multos.

(e

Nona lingua fallax , quz eft in malis merca-

furratio, turpiloquium; vituperatio.

a-

toribus & deceptoribus.

Decima eft lingua

Circumftantie in loquendo obferoande.,

no

blafphema.

Undecima eít lingua acharis ,

"d

id eft, fine g

IXV.«QLïli'nque potiffimum ab afcetis affignan-

ratia ; qua? eít m hi&rionibqs

"u

tur. Prima eft, quid fit lqgucndum ;ut

»

& -dctiforiþus.

quem-.

e

e

Bibliotbocee Manualis Conctonatorid&

168

qücmadmodum Hugo ait , nunquam in fer- &o meo ad potandum , labiisq

fid 28

monibus otioía adhibeantur verba.

bus ejus ad ruminandum.

q(eJ & den,üi

$, 2»

L

lbidem.

X. Secunda eft, cui loquendum , ubi idemi

Parcitas.

£P

Hugo ait, con(iderandum effe, an propter fe,

. IV. Sit omnis homo velox ad audiendum, Jac« 1. v

1^

Ít

vel illum quis loquatur. Sipropter fe, videat,

tardus autem ad loquendum ; & tardus ad?9*

*

H

ut ille talis fit, de cujus colloquio utilitas fibi

iram.

gt

t

provenire poffit. Sipropter illum loquatur,

V. Noli effe verbofus in mu.

1

:

titudine Pref- fäf!- 7« v

caveat, ne talis fit ille, qui vel fua exhortatione

fed. 16

non indigeat, velita etiam in malo fit obítina-

-bytcrqrum.

Garrulitas.

V 23

qt

tus, ut exhortatione alterius corrigi non per-

VI. In multiloquio non deerit pec

catum. Prov. IÓ.

Q

mittat. Siergo fic eft, nunquam nifi ad noftram

VIIE. In multis fe

V. 19.

i

P

rmonibus invcnigtur ftul-

'ECCL 58*

vel aliorum eruditionem loqui debemus.

titia.

V. Qs*

fe

Ibidem.

XI. Tertia eft , quomodo (fit loquendum ;

VIIL Vidifti hominem velocem 'ad lo-

Prov. 29.

lii

qui quidem modus in eo confiftit, ut loquen-

"

quendum? ftultitia m

"

agis fperanda eft, quam v.3o.

pC

tis geítus fit modeftus, & humilis: fonus de-

illius correptio.

miífus, & rebus accommodatus , ut fic ex«-

füs non dirigetur in terra. Píal. 139.

ECCL PL

IX. Vir linguo

VI 15'

|

hortemur ad coníftantiam timidos;, ad timo-

X. Terribilis eft in civitate füa homo lin- V. 12-

rem füperbos , ad frugalitatem prodigos, ad

guofus,

SEccl 9. v.

& t)"emcïgljiqs'þiïä 'vgrbg fuo odibili

EOV o

Eed. 10

liberal:tatem avaros,' & omnino , quidqui

erit.

dicere volumus, ex i

XI, Ubi verba funt

j

2 Pr.ovr',' l4

Y )

[("

qualitate colligamus.:

pía prius fermogmi;f: pofh*i

lurlma, lbl frequen

V. 23.

fa

ter eft egeftas.

: *I.bidem.

XIL Quarta eft, ubi

loqvuändum ; quz-

XIi. Osl

ubricum operatur ruiþas.

- Prov. 26.

Bd 3

E

dam enim funt loca , in quibus filentium eft

Y

UE

— Nece[fitas..

Fed, i

fervandum ; quzdam, in quibus intelligentia,

— XIIl. Aulum tuum & a

rgentum tuumEcc. ag.

», n

& ex ratione fcripturarum collationes . cum

'confla , & verbis tuis facito flateram, & fre- v. 29

diíciplina tamen & reverentia, hoc eft fine

Brov, 15

nos ori tuo rectos , & atrende , ne forre la-

WL 10[

contentione & clamore verborum haberi pof-

baris in lingua tua, & cadas in confpe&tu ini-

funt: Quazdam , in quibus pro inítru&tione

micorum infidiantium tibi, & (it c'afq? infae

morum verba habenda fuünt : quedam ,. in

nabilis in mortem.

D. 6

quibus magis. loquendi licentia laxatur, ita

fe religiofum effe non Jae. z. v.

WY p

ut non folum de fpiritualibus , fed etiam de

XIV. Si quis putat

refrenanslinguam fuam,hujus vana eft religio.26.

T.

exteriorum difpofitione & provifione fermo-

XV. Dico enim vobis, quóniam omneMatth. 15.

920

f

nes admittantur : loca autem, in quibus va-

verbum otiofüm , quod locuti füerint homi- y, 36. .

(

na & fuperflua dici poffint, invenire non queo.

nes , reddent de eo rationem in die judicii.

»penao

XIII. Quinta eft ,^ quando loquendum; eft

V Hs

l,þldgf!!.

enim tempus , quando nihil:: & eft tempus,

Ex verbis enim tuis juftificaberis, & ex ver-

ï

[l*

. bis tuis condemnaberis.

luc. 6.

quando aliquid eft dicendum. Nullum vero

Uulitas.-.

tempus eft , quando omnia dicenda fünt.

Y 45.

(0

XVI. De fru&u oris fui unusqui

'squc re- Prov. u

«

Tempus enim tacendi debet przcedere tem-

lebitur bonis.

v. ,4-

pus loquendi ; propterea non ait Salomon,

XVil. Qui cuftodit

.o,s füum ; cuüodii ab

Prov. 21.

tempus loquendi , & tempus tacendi , fed

angufliis animaro fuam.

V. 23.

I5 g,

tempus tacendi & tempus loquendi , quia

XVIli. Verbum dul

VT g

prius per filentium tempus tacendi difcitur,

ce multiplicat amicos, Eccl. &,

. &lingua eucharis in bono hormine abundat.. v. 5.

llieeio, -

quod poftea per verbum tempore loquendi

XIX.. Qui vult vitam diligere, & dies vi- 1. Petr, 3

hg

a

profertur.

Sapiens enim zque cavet , ne

dere bonos, .coéreeat linguam fuam a inalo,v. 10.

V8l

tempore, quo loqui debet, per negligentiam

& labia ejus neloquantur dolum.

L

DT

fileat: quam ne in omni tempore, quo loqui

Y 20

licet , per licentiam concefíam in multilo-

XX. Mors & vitz i

n manibus linguz: qlï'ïpn-ov. 18

ä

diligunt eam, comedent fru&us ejus.

V. 2t.

hm eo-

quium cadat. Recte ergo tempus loquendi

4'v' 290

4

Y

diícernitur, fi homo non femper , quando

XXI. Qui dulcis eft eloquio, commenda-Prov. ro.

N. 21.

It loc

ebet, fileat ; nec femp

tiorem reddit doctrinam.

lequi

ygr , quando

tur

loqui licet, loquitur.-

- Dignitas.

aüt

XXII. Si quis

in verbo non offendit , hic]ae.5 v.2.

a m

ht )

perfectus eft vir, potens etiam freno 'ciycum-

V

ducere totum corpus.

Do

EX S. SCRIPTURA.

XXlil. Qui moderatur

fermones fuos, .dO-Prov. 12.

E Q

8

n

.. Qualitas.

&us & prudens eft. Stultus quoque fi tacue- V« 27

Qu

xi, cuftodiam vias meas, ut non de-

tng

Pf58. v. , - ,Di

rit fapiens reputabitur , & ük comprefferit

linquam in lingua mea. Pofui ori meo

- ]abia, intelligens.

ld PT

cuftodiam , & oftium circqmüantiæ labiis

XXIV. Qui di

ligit cordis munditiem, pro-Prov. 23.

meis.

prer gratiam labiorum füorum

MES Up«

3

habebltaml. y. 91. Í

Qd

Col4.v.6. " II. Sermo vefter femper in gratia fale con-

"

ditus fit, ut fciatis, quomodo oporteat vos

cum rggem.'

Damm:m :

lii j )

— XXV. Sicut ur

e muro.--PfOV- 2.5s

[ 37.

W

unicuique refpondere.

bs patens & absqu

Cant. 7.

IIIl. Erunt labia tua, ficut botri vinea, &

rum ambitu ; ita vir, qui non poteft in 1o-Ve 28

y. 8.

mlmu l h

odor oris tui, ficut odor malorum. Guttur

quendo cohibere fpiritum fuum,

d

at malis. bidem 15.

cu]

tuum ; ficut vinum Qp;-im'um ; dignum dile-

? XXVI. Os impiorum redund

XXVILv.-28.

fio

E

ä

| 'ïïtitlus LXXXFl Lingud.

169

le

Eciag. XXVIL Multi cecideruat in ore gladii ; fed

L. Labia deofculabitur , qui reGta verba lrov.é.a4-

'

V. 22.

non fic quafi interierunt per linguam füam.

refpondit.

N 349

Eccl.'10.

I,J'co l y

XXVIII. Labia infipientis precipitabunt

LI. Refpondete , obfecro , absquc con- Job. c, 6.

Q3

.12.

eum, initium verborum ejus ftultitia, & novif-

tentione , & loquentes id, quod juítum eft, v* 29.

é

fimum oris illius error peffimus.

judicate.

i-'ffcl-z.v;

Sap. 1. v.

XXIX. Qui loquitur iniqua, non poteft la-

LIf. Os jufti meditabitur fapientiam , &Pf»lm. 36.

'

8.

v. 30.

tere : nec przterietillum judicium corripiens.

lingua ejus loquetur judicium.

Eccl. 29.

XXX. Beatus, qui tectus eft a lingua ne-

LIH. Jufti (ant omnes fermones mei, non Prov. g.

yton ;

V. 23.

| "19

quam, qui in jracundiam illius non tranfivit,

eft in eis pravum quid, atque perverfum, recti v. 9.

quinonattraxicjugum illius, & in vincula il-

Etdl g

funt intelligentibus , & zqui invenientibus

LA

lius non eft ligatus ; jugum enim illius jugum

vfcientiam.

Dv y.

ferreum eff, & vinculumillius vinculum xne-

Ufus malus,

Ur

M

um eft. Morsillius mors nequiffima, &utilis

LIV. Labia imprudentium ftulta narra-Eccl. oz.

potius infernus, quam illa.

bunt, verba autem prudentium ftatera pon- v» 28.

Pfa] 139,

£ccl. þs. C«XXXI. Honor & $loriain fermone fenfati:

derabuntur.

In ore fatuorum cor illorum ;

Y.02

V. 15..

lingua veroimprnudentis fübverfio illius.

& in corde fapientium os illorum.

iSECCl 9

Temfpus.

LV. Si juftificare me voluero , os meum]ob. 9. v.

2

e

P

2Q.

| Eccl

o XXXI. Homo fapiens tacebit usth ad

condemnabit me.

l Prov, 1'4,

v 7

tempus

laícivus autem & im

V.25

;

Á

pru(?ensn non

LVI. FaGi funtquafi arcus dolofus , cadent Ofez c, 7.

Pv 6

fervabunt tempus.

ingladio Principes eorum a furore linguz füge. v- 16.

Ecel. 3.

XXXIII. Tempustacendi,tempus loquendi.

Yj

v.

LVII. Lingua fallax nonamat veritatem, & Prov.c.26,

V. 285

TE a.

KEccl. 11.

XXXIV. Priusquam audias , ne quid re-

os lubricum operatur ruinas.

V. 8.

pondeas : nec verbo dicentem interpelles.

& V. 29,

LVIII. Venenum afpidum füblabiis eorum, Pf 15, v.3.

|

Prov. a5,. XXXV. Malaaureain lectis argenteis, qui

quorum os roaledictione & amaritudine ple-

l

V. IIl.

num eft.

.

loquitur verbum in tempore fuo.

js

—

* Materia. -

LIX. Qpiincdnfïderatus/c& ad loquen- Prov.c.13.

Eccl. 9.

dum, fentiet mala.

v d

V. 23.

XXXVI. Omnis enarratio tua fit in prae-

Yfae p ,

ceptis Altiffimi.

LX. Verba oris fapientis gratia, & labiain- Eccl. c.10.

t0026'

Eph. 4,

V. I2»e

XXXVII. Omnis fermo malus ex ore tuo

fipientis przcipitabunt eum.

Y Math, 11

V. 29.

non procedat; fed (i quis bonus, ad edifica-

LXI. Lin

Eccl. C : s.

T

tjonem fidei, ut det gratiam audientibus.

gua impruden;i.s fubverüo eft

V. 15.

lh

ipfius.

$. Pétt.. 4.

XXXVIII. Si quis loquitur; quafi fermo-

LXII. Propter p

Prov. 12.

[

V. l1.

nes Dei.

eccata labiorqm , ruina

V. 13*

proxima ad malum.

Luc. 6.

XXXIX. Bonus homo de bono thefauro

LXIII. Dilexifti omnia verba przcipitatio- Pf.sr. v.6.

V» 45*

cordis füi profert bonum :

ex abundaqtia

nis , lingua dolofa :. propterea Deus dc&ruec |

e«troy, n2

enim cordis os loquitur.

te in finem.

y M

Ufus.

li.

bProw, o

S.

V1

Pt.

50.

XL. Domine labia mea aperies, & os meum

; v. 17.

annuntiabit laudem tuam.

,sx-ss. PATRIBUS ET DO-

)S J ECCL 6!

CTORIBU S.

L V' 5'

lfiec.50. XL]. Dominus dedic mihi linguam erudi-

V. 4

Qualitas.

l I PEHI' 3'

tam, ut fciam füftentare eum , qui l-a[fus eft

i

OQV' 10,

/verbo.

*

pis emiffus fermo prolatus ; ideo diu ,S. Flierom

* Eccl.c.282.

XLII. Ori tuo facito oftia', & feras

I L

V. 98.

antequam proferatur, cogitandus.

Qüiprov, Vi

XLIII. In lingua fapientia dignofcicur.

II. Inprimis magno ftudio id comparandum, Greg.

V n

Ibidem c.

4v V. 290

LiV. Omnis enim natura beftiarum, & vo-

habemus,f(cite ut fermocinari poffumus,ut nec Nazianz.

aeProv, 10

Jac.3. v.g.lucrum & ferpentium, & cxterorum doman-

contentio(ius percunctemur , nec affectantius &P- 1. ad

y QII

€01,

tur, & domita (unt anatura humana ; liaguam

refpondeamus, ut differenti non obloquamur,

autem nullus hominum domare poteft.

hecinterfari, ac interpellare geftiamus, abfur-

:iCJae'z "

Prov.c.16.

da oftentatione, faftumque przfeferente.

XLV. Hominis eft , animam praeparare;

*

n

Vs ld.

Domini , gubernare linguam.

III. Idcirco Deus linguam velut duplicis.Chryfin

muro voluit circumdari ; nam dentium tegmi. cath. ad il-

Ecd.c20. X[VI. Eft tacens, non habens I:enfum lo-

o,Prov. 19

v. 50

quelz ; & eft tacens,fciens cempus aptum; ho-

ne, & labiorum cuftodia continetur, ne ver- lum.

AL

ba improvida garrulitate proferantur.

t

mo fapiens tacebat usque ad tempus.

| Tbid.coo, XLVII. Quis dabit ori meo cuflodiam, &

IV. Idcirco & tenuis illa membranula, quzS. Gregor.

cum ipía lingua mentum interius devincit,

Nyif. apud

O-PIOV 2

v. 33* . fuper labia mea fignaculum certum , ut non

frenum dicitur, ne ine

anziz Op.

-

cadam ab ipíis, & lingua mea perdat me.

4

gte loquatur, & incon-

2, ll. 202».

j Y gh

cinne.

Matth. 12.

XLVIII. Ex verbistuis juftificaberis, &ex

N

S. Aug. in

V. 375

verbis tuis condemnaberis.

V. Non fruftra lingua in udo eft, quia fa-

. 38*

Prov tb

|

Ufüs bonus.

cile labitur.

!7 j

| Phim:4. XLIX. Domine quis habitabit in taberna-

VI. Sapiens , priusquam loquitur multa , s. Ambr. 1,

culo tuo ? Qui loquitur veritatem in corde

confiderat, quid dicat, cui dicat, quo loco & i. de oftio,

j —V. Ie

^

qiin

fuo, qui non egit dolum in lingua fua.

tempore : dicat.

VIL. Lin-

R, P. Lobn, Bibl. Man. Tàm. À.

"LLV' ii

e

170

"Bibhotbece Manualis Concibhdtoriæ

$, Lt

$.Greg, 1. VII. Lingua fub fn'ägni moderaminis li-

Qualis enimes, tales [ermones loqueris , talis

Urtp n

$. mor, bratione fervanda eft, non infolubiliter obli-

& mens comprobatur, & qualis fueris in fa-

fa(c d j

am.f.u'

anda, neautlaxatain vitium defluat, aut re-

&is , talis comprobaberis in verbis.

riCta etiam ab utilitate torpefcat.

XVIII. Os noftrum perpetuo cuftodiamus, S.Chryfin

Cafiodor, VIII. Difficilis res eft, in lubrico faucium

ei rationem , tanquam claves adhibentes , Pfal, 146

fup.illud conftitutam veritatis rigidz tenere menfuram,

non ut perpetuo claudatur , fed ut conve-

Pf.

1X

g

euftodiam.

cui fi incaute frena laxentur , frequenter con-

nienti tempore referetur, nonnunquam enim

tra fe loquitur; facilius enim culpa tacendo

filentium eít loquela utilius, quemadmodum

$ Latt,

refugitur, quam loquendo.

loquela quoque fileniio , & ideo dicebat ille

gt d c

fapientiffimus : Tempus tacendi, & tempus

f &re

S.Aup.de . IX. Ante te eft zquitas, unam linguam

s P

nat.&grat.habes, ad quod vis ceam vertes. Quare ergo

loquendi; etenim fi oporteret ora perpetuo

i 8'

patere, non fa&dte efíent port:e : Si autem

potius ad iniquitatem , & non ad xquitatem?

Cibos amaritudinis non das ventri , & cibos

perpetuo claufa effent, non opus effet cufto-

dia: ut faciamus (ingula tempore convenien-

iniquitatis das linguz tuz malignz : Sicut eli-

ti. Unde & Plutarchus in moralibus fuis ait:

Iä

gis, quo vefcaris, fic elige, quod loquaris.

ut edium oítio carentiium nulla eft utilitas,

$. Cimat.

$, Petrus

X. Auceps non emittit accipitrem, nifi an-

Scholion,

Dam.apudferem videat: dedignatur venator catulum

ita multo magis oris clauftto carentis nullus

b

eft ufüs.

3 adgil.d

ánDom 11.

Fab. c. 2 folvere,

nifi lepus appareat: arcus flexis cor-

Il

c(

nibus fruftra non intenditur; & rationale os

XIX. Noli pati linguam fordefcere : quo

Ibidem,

poft Pent,

:

ad effundenda irrationabilia patfim relaxatur,

enim pa&o pro te deprecabitur, fi libertatem

Hugo 1. 1.

propriam amittat; Orna eam humilitate, at-

l

XI. Vanus fermo vanz conícientiz eft in-

$L.

deanim. dex: mores hominis lingua pandit; qualis

que modeftia, dignam fac Deo, qui per cam

rogamr.

fil.cisd

fermo oftenditur , talis animus approbatur,

de fiphn

.quoniam ex abundantia cordis os loquitur.

XX. Nefas eft, ut labia illa, quibus Domti. S. Hieros.

Trioni,

4

num confiteris , rogas, benedicis, & laudas, ep. 14.

Sid. l, 3.

XII!. Quibuscirca honeftatis morem lingua

$ Crrill

epift,

polluitur infrenis , his confcientia quoque for-

alicujus polluaatur forde peccati. Nefcio qua

Mla.to C

confcientia, & lingua quisdDorminum rogat,

didiffima eft, quia facilius contingit, ut quis-

117.- ldv, dl

piam feria loquens vivat obfcene , quam va-

quaaut mentitur, aut maledicit, aut detrahit.

Nor, "

leat oftendi, qui pariter exiftat improbus

XXI. Attendat ergo unusquisque, quanta Bellov.!.3,

f

di&tis , & probus moribus.

.

fit ingratitudo, quanta iniquitas, quantum fla- dift.3, p.1,

S. Hieron. XIII. Verba volvere, & apud imperitum

gitium, membrum tam nobile, tantis dotatum

!

prarogativis, & privilegiis adornatum, inqui-

ad Nepot.vulgus admirationem fui facere , indo&orum

p

hominum eft. Nihiltamen facile, quam vilem

nare fordibus peccatorum , & quod eft inflru-

mentum Dei, in tam dignis & divinis officiis,

plebem & indo&tam volubilitate linguz de-

Y

cipere, que, quidquid non intelligit ; plus

f

facere diaboli inftrumentum.

&.Chnf

IDiratur.

XXII. Januam fponíus ipfe vult claufamS.Ambr.1.

hom, 75, Vf

S.Chry& — XIV. Dedit ei linguam, quæ loqueretur,

efíe, dum pulfat: Janua noftraos noftrum eft, 5. de virg.

in Matj hF

V

tom, 6. deDeum laudaret, divina caneret, pulchritudi-

Chrifto propemodum foli debet aperiri, nec

f&de &leg-nem naturg interpretaretur. Differit de coelo

aperiatur, antequam pulfaverit verbum.

a

n.

L]

limtom,

& terra, parva linguz caruncula,neque duc-

XXIII. Ante omnia , ubicun'que fueritis,S. Auguft.

rum digitorum habens latitudinem , & quid

five in domo, five in itinere, five in convi-1. 215.

6c in E,[d

qi

Coriati

li

inquam digitorum ? Neque extremitatis un«

vio, five in coníeffu, verba turpia & luxu-

guis , fed íummum illum

Ci

caclo & terra loquitur.

parvum & vilg , de

s

riofa nolite ex ore veftro proferre, fed magis

f

vicinos & proximos veflros jugiter admone-

S.Bern.to. XV. Lingua claufa , & quafi in loco car

al

te, ut femper , quod bonum eft & hone-

f

3. fer- deceris pofita eft, circumdatur enim atque mu-

ftüm, loqui ftadeant, ne forte detrahendo,

multlog« nitur a duobus muris, videlicet a dentibus,

male loquendo, cantica luxuriofa & turpia

lu

2. 3« C

7-qui funt quafi murus , propugnaculis offium

proferendo, delingua fua, unde debuerant

(t

munitus; & labiis ignei coloris , quz funt

Deum fuüum laudare , inde fibi v

U

vuinerca vi-

Và

quafi antemurale lingux, cum czteri fenfus

14

in aperto fint omnes.

1

deancgr infligere.

Uiilitas.

3

N

X

i$eid.c.2. XVI. Lingua radicatur in corde, ut confi-

XXIV. Dedit Dominus nobis linguam adþBellov.l

deret homo , quod loqui decet, quod fentit

*

Idemhgml

confecrandum fua myfteria, & ecclefiaftica

391 1 ad

in corde, fiutile eft ; aut fi veritas non eft

Sacramcnta , quibus fanctificantur creaturae

Corigj

utilis, tacere, & nunquam mentiri; quafi nà-

^g

l

vifibiles per verbum Dei; & oratione vivift-

tura ipfa humana clamet , cum corde unita-

cantur, & confíecrantur animz Ípirituales,

V

tem eífe debere , in corde & ore ; & ficut

t

morbi curantur , divina offenía remittitur ,

d

unicum cor; fic fit unica lingua.

gratia infunditur, remedia conferuntur, da-

u

Cuflodia.

mones effugantur, & quod majus eft, & mi-

k

rabilius, & efficacius, etiam in Chriíti corpus

S.Aug. fef- XVII. Ungua

noftra fenfum noftrum fe-

ldEmhom'

3* ad frat.quatur, & rationem , non voluntatem, non

creaturz vifibiles convertuntur. In iftis non

p m HS

folum pares fumus angelis, imo excellimus,

um

Pp,

debemus tantum oculos claufos fervare , fed

pe

& linguam intra dentes fervare illafam; fer-

quia non eis contulit Sacramentorum füo-

p

ino enim vanus , vana conícientie index eít,

rum my&e;ia difpen(anda,

Y

XXV. Ob

-

T z't.alus LXXXVJ Lingua.

17 I

$. Laur.

'XXV. Obftru&o fiquidem inutilium ver-

tam , & factam aureum gladium, ad conäi-

juft. in

borum meatu, inclufus amoris ignis cogita-

tia & contumelias, & fcurrilitates transíere

fafc. - div.

à

am. c, 11.

tiones modificat, compungit animum, fugat

re. Reverere honorem, quo Dominus ipfam

»S,Chrymn

vitia, lachrymarum educit fontes, cuftodic

1 Iyo.

honoravit, nec ad peccati ufüm ipfam dedu-

oftia, feGtatur pacem, fürfüm erigit cor, Deo-

cas, fed rurfum animadvertens, quod poft

que conjungit. Tunc compofita proferuntur

manum & linguam, cor fuüfcipit tremendum

eloquia fale condita

, & conf(ideratione cir-

illud myfterium, ne un

cumfpezta.

conífuas dolum.

quam in proximum

$. Laur.

XXVI. Lingua prudenter exercitata fit de-

XXXIV. Inde*nobis mors, inde lapfus, in- 1d, xhom.

Juft. de

cor animz,con(cientiz fpeculum, index cogi-

Inft.

Te-

de perditio,inde naufragium preparatur,nam 59. ad il.

gim. Pral

tationum, charitatis vinculum, nutrimentum

& mentium lapíus ex linguz garrulirate ve. !um Ca-

€.8.

'pacis, honor hominis, honeftatis exemplar,

nientes quidam declarans, ait: Multi ceci. ^*

morum decus ; reconciliatrix hominum, ami-

derunt per gladium, fed non tanti, quanti per

ca fapientiz, fpiritualis vitz Magiftrz, frater-

linguam 5 & gravem cafüm demonftrat fe-

nz dile&tionis cuflodia, nulli onerofa, omni-

ftinans, ait: Lapíus de pavimento potius,

bus femper amabalis, univerfisque proficua.

Su Climac.

quam lapfus de lingua. Quod dicit tale eft.

XXVII. Situam linguam cuftodieris, dabi-

Conducibilius eft ruere, & Corporis fentire

Scholion. tur tibi a Deo gratia, compunctio nempe cor-

jaduram, quam verbum tale proferre, unde

lI,

3. 3d grad. dis, in qua videbis animam tuam, & in hac

anima poterit deperire, neque lapfüs rantum

lbidmy

egredieris in gaudium fpiritüs: fi autem lin-

attingit, fed & (uadet multam adhibere cau-

gua te vicerit, crede mihi, quo dico tibi nun-

telam, ne fupplantemur

uam poteris a tenebris mentis emergere.

oftium & feram.

3dicens—: Fac ori tuo

S. Laur.

.XXVII. Hzc (lingua) fi moderatur, red-

XXXV. Inflammat lingug mobilitas id ado- S. Aug. fer.

Juft. c. 15.

dit horninem moribus ornatum, mente tran-

de difcipl,

leícentia, ad jocofa; in virili etate, ad frau- 3.ad Frat.

*S, Hlerog,

mon.

quillum , .confcientia fincerum, & cunctis

dulenta; in fenili, ad detra&toria.

i u

amabilem.

- AXXVI. Plurimis licet figuis atque mira- s, Ephrem

8. Cyrill.

XXIX. ReGe oris officio uti,. & diligenti

culis claruiffet Moyfes, ubi :nodice lingua la. de lingua

Alex. to.6.cautione moderari lin

:2. adv,

guam;obíervando,quid

pfus eft, e cerra promiíTionis excidit. Nurm. mala,

Neftor.

dicendum fit, quid reticendum, divinum pla-

20. Exodi 14. Magnum & borrendum tmare viam

I AT

ne munus eft, & res haud parvi pendenda, iis

&i pracludere non potuit , fed verbun unicum inique

. dlüoSe pulc

certe, qui cum laude vitam ducere ftudent.

&b eo prolatumy veiut murus aliquis ei ob/titit, ne ul-

At contra illa przceps in loquendo temeri-

terius progvedi po[Jet. Si Moyfen, qui Dei in-

la

tas, & effrenatus ad nugas effundendas im-

ftar fa&tus eft Pharaoni, vel folum verbum

petus periculo non caret.

exclufit terra promiffionis, quanto magis nos

maledicentia linguz noftrz, quam in Deum

Damnum.

& homines quotidie exacuimus, ac ftringi-

$. Chryf.

XXX. Qu igitur venia nobis dabitur, imo

mus, a regno Dei arcebit.

n $ Ambr,]

hom.79. Vvero quz fupplicia üon pendemus, quando

XXXVli. Quot füperfluis verbis macu- Rich.Vi&.

,j de vig

in Mattb. linguam noftram , qua Dominicam degufta-

las contraxerit, tot de gratiz dulcedine ex- in cap.19.

,

»

vimus carnem, diaboli fponte linguam effi-

ficcabit.

cimus ?

Per oris ergo cuftodiam fervar Num.

cordis mundidam , & ex cordis munditia

Idemhom. XXXI. Przftat faniem ex ore öm'ittere,

,5 hugid

foris format verba; commendat Chriftus in

6. in 2.L'/ad

quam verbum obfcoenum. At nunc fi fosteat;

i* L 215'

Corinth,

ne ad communes quidem cibos admitteris 5,

fponía hanc cuftodiam , & coccino compa-

rat, quia informatur charitate, & propter

cum autem anima usque adeo faeteat, heus tu

Deum, non p

te fcit eloqui.

ro humana laudg vcl honefla-

à

fumere myfteria non dubitas? Ac fiquidem

aliquis vas impurum acciperet, atque in men-

XXXVIIIL. Ilud etiam quante formidini; S. Petr

fa tua collocaret, füftibus quoque caum il-

quanto nobis debet effe terrori, quod veritas Dam.to.a.

lum exigeres ; Tu vero Deum cum ín ipfis

ait: Omne otiofum verbum , quod locuti fuerint bo. ferm. de

i

(menfà enim ipfius os noftrum eft, cuin gra-

mines, veddent rationem de eo in die judicii. . Au- i —lmg'

tiarum aQtione plenum eít) quovis impuro

L

.

vaíe foetidiora, & execrabiliora verba profers,

diat lingua vaniloqua, audia lingua otiofa,.

audiat lingua fcabiofa. Scabiofa, inquam, lin-

[

quzío te, non eum ad iracundiam abs te pro-

gua, quz velut fcabiem quandam.atque prü-

vocari putas? Et qui aliter fieri queat?

ritum patitur, nifi femper acuto quodammo-

Idemhom. XXXII. Chriftus ad nos ingreditur, cum

] BeHOV-l-VG-

3e. 2.ad communicamus.

o. füpervacuz locutionis unguz fcalpatur.

Nofítis vos, qui myfíterio-

Audiat & pavefcat, intelligat, & tam terribi-

Gorinth.. rum participes eft, quid dicam. Neque enim

lem fententiam. perhorrefícat, audiat terro-

vulgari quodam honore os nofílrum affici-

rem judicis, de ore ipfius judicaturi.

mus, cum Corpus Dominicum excipit. Au-

XXXIX. Grande nefas ducimus, fi vas Eu- Anoym.

J

diant, qui obícena loquuntur, qui convitia

chariftiz affervande deputatum, in profanos ap. Manfi

s

proferunt, ac cohorreícant cogitantes, qua-

utus liquetur, czleturque adulteriis, & tamen dife : 1.

leos turpent, & dedecorent...

2

inter leviffima piacula habemus, fi linguam "" ^

1demhom, .XXXIII. Linguam . cuftodi a contumelio-

corporis Dominici velut patenam, diaboli

H

21. ad

is mundam, & turpibus verbis, blafphemia,

hac fanie perfundamus,& ad impium miniíle-

perjurio, & omnibus aliishujusmodi ; Etenim

rium quaf(i confecremus , ut vel fpurcis can.

y

pqp-

,

perniciofum eíft, tam tremendis miniftrantem

tiunculis, vel nar

myfteriis ling

[w]

uam,

& fanguine cali purpurae

viat.

x

raciunculis inhoneftis defer-

E

R. P. Lobn. Dibl, Man, .me. JI.

Y2

XL.QJ&-

9

[ À

od

Bibliotbeee Manualis: Concionatoriee

!

/

2

aut quz munitio tam parata füccurrat, ubi

$. Chryf.

XL. Quare non abs re quispiam facere po-

e

f

hom 69.in cerit, fi ora iftorum, qui

verfantur in foro, qui

emiffum telum pene ante percutit, quam pro.

Matth.

(zecularium rerum rabie furiunt, cloacis for-

cedit.

ip&ra eft fero- S.Dern fe.

didi(fimis comparet. - Si quis autem molefte

* XLVII, Lingua maledica v

$00

ciffima, quz lethaliter inficit tres

uno ictu, de tripl.

L] of

ferat, quod multitudinis ora fordium cloa-

& cuftod.

cas appellaverim, is parce nimium me dixiffe

illum qui loquitur, & de quo loquitur,

pi

non enim hac meníura , fed

uem verbis fcandalizat.

non ignoret,

XLVIII. Multo magjis nocet

lingua, quam Didac..

li

Pf.13.v.3. acerbiori fimilitudine Scriptura utitur. Se-

manus ; quia manus parcunt abfenti, (ed non stell. in c«

pulcbrum , inquit, patens efP guttur eorum ; Lin-

guis fuis dolofe agebant , venenum afpidum ub labiis

lingua, que nocet abfenii, & etiam mprtuis, 19. Luce

$ Hiet

eorum,

& in fecreto.

XLIX. O lingua nequam, o impia odii &

S, Bern,

$. Pett,

XLI. Omnia ferarum genera in lin

à

gua re-

Sen. tO. T«

; ibiquippe eft levitas volucrum; ibi

invidie proles; O peftifera lepra! tu es, qux

f. 23. 8« 2«

Dam, l.2. periuntur

difcordias feminas, tu fola conculcas bonos;

ep» 19»

ferocitas beftiarum, ibi fraus virulenta fet-

pentium; voladles enim funt, qui proferunt

diffamas juftos, paris fcandala, perjuria tefti- ^^

monia falía, occafiones iniquas multiplicare

in coclum os faum, & quorum os locücum eft

Lto10]

vanitatem, quafi volucrum levitatem ; Feroe

nonceffas. Tulingua fzva punis infontes, in-

ter conjuges fcandala ponis, infamas viduas;

f.t

ces beflie fünt, quz exacuerunt ut gladium

linguas fuas; (erpentes de quibus dictum eft,

defloras virgines, tu pias & facras religiofas

Ibid.y-z- I

!

confundis, fimplices confcientias turbas. 'Tu

qu

ia venenum afpidum fub labiis eorum.

lhid

XLII. 1lla (lingua) domos domibus com-

rancores, tu jurgiía, tu liviores & iras, conten-

mittit, & urbibus urbes.

tiones & rixas & contumelias, & fciffuras fu-

fcitare non ceífas; divifiones & partialitates

li,

S. Greg.

Protinus, id nullo cumque labore facit.

Nazianz.

nutris & laGtas. 'Tu fola proditiones generas,

ü

Committit populum regi; Dominumquehfub-

incendi foves, homicidia parras. 'Tu fratrici-

carm. V5re

actis.

n. 54. de

Ut ftipulam incendit mox levis igniculus.

dia,parricidia,& ceteras crudelitates virulen-

f

Silentio

L. 20,

]lla ratis focios, fratres, natosque, patresque.

ta impietate committis. 'Tu fola foedera fran-

&c.

Illa viros armat, participesque thori.

gis, in conjurationibus occuparis, feparas

T

amicos, multiplicas inimicos. Tu fola diffi-

llla malum infontem reddit , ju['tun;jque

nocentem.

as civitates, deftruis regna. Tu charitatem

Yi

extinguis, deprimis juftos, magnificas impios,

Rurfus idinvertit. Quis rogo tanta poteft?

S. Bern.

XLIIHI. ConGideremus, quot modis nocet?

fidem deftruis, fpem quoque frangis, czeteras-

Ibidem,

Güe virtutes impia crudelitate perfequeris.

ibid.

Nocet occulte & manifefte, de prope & de

longe. Occulte, ideo ferpenti affimulatur, fi-

L. Nihil üc diflolvit mentem, compundctio S. Laur.

nem diffipat, confufionem adducit, denigra

p Juft- c.15.

cut Propheta ait: uerunt linguas f4as. ficut

dinem

de difcipl.

farpentis , venenum afpidum fab labiis eorum; no-

honeftatem, & interioris guftus dulce

tepefacit, ficut inanis, & preíumptuo

la Ag- "op-

cet manifefte, ut puta in comminationibus,

uacitas.

in irriflonibus, in contentionibus, & modis

fixS.Ambro!".

fimilibus, Nocet de prope, propterea talis

LI. Ingreditur mors per oftium tuum,

M ]

dilc, 6

linzua gladio, qui de prope lzdit, affimila-

falfum loquaris, fi turpiter, fi procaciter, po-l- de Vir&

tur; Unde prophetavit: xacuerumt ut gia-.

ftremo fi, ubi non oportet, loquaris.

ü

In

Y

dium linguas fuss; lingua eorum linguas acutus.

LiI. Quot füpervacuis verbis mens a fi. S. Greg.

Nocet de longe; proinde fagittz affimula-

lentii fui cenfüra diffipatur, quafi tot ruinis l.5 Wori

li

extra fe ducitur. Unde redire interius ad fui

tur, qux de longe vulnerat. Jerem. 9. Sagz't-f

Ü

ta vulnerans lingua eorum.

cognitionem non fufficit, quia per multilo-

p

«

Ibid.

XLIV. Sermo unus eíft, qui loquitur, &

quium exterius fparía vim intims confidera-

*

unum verbum tantum profert,& tamen unum

tionis amittit.

L

LIIL Levis quidem fermo, quia leviterS. Bern. in

l

verbum uno momento multitudinis audien-

tium aures inficit, & animas interficit.

volat, fed graviter vulnerat. Leviter tranfic, Quod ferm.

XLV. Hoc habet femper lingua malitiofa

fed graviter urit. Leviter penetrat animum,

u

$, Valerius

fed non leviter exit. Leviter profertur, fed

hem. 5.

commercium, ut lites ferat, odia moveat,

non leviter revocatur. Facile volat, ideo cha-

mortes acquirat, ita in hoc loco, Salomone

ritatem facile violat.

LY

dicente: lingua multos conturbavit pacem baben.

S. Chryf.

V

tes, civitates de[lruxit , & domos effodit, — Fallun-

LIV. Dzmon undique nobis infidias pree-

fed facilius lingua & ore

ho. ad bit

tur profe&o, qui putant nihil effe ferro for-

parare confüevit,

ptiZ.

p

tius, nihil veneno violentius, Quamvis enim

peccante. Nullum eni

m gque congruum illi

0

ifta in perficiendis mortibus habeant peculia-

organum in minifterium eft interitus atque

h

re naturz beneficium, cedunt tamen in con«

peccati; nam inde nobis teors, inde lapíus;

tentione verborum.

inde perditio, inde naufragium praparatur;

Manfi

Idem,

XLVL Nihil eft fievius, nihil violentius,

nam & mentium lapíus ex linguz garrulitate

venientes quidam declarans ait: Multi cecie

dlfc l lo

amaris afperisque fermonibus, quorum vul-

4l

Y

nera tanto difficilius curantur, quanto facilius

derunt per gladium, fed non tanti, quanti per

on

f

proferuntur. Ferri fpicula per coelum volan-

linguam. - Refrena igitur linguam, & i n

tia facilius fcuti objectione contemnis, ver-

patitur reticere, dentium morfu quiefcat, &

tanquam carnifici tradatur denti

bus.

l

borum vero jactus nec revocari poteft, nec

Mtnf

!

prohiberi, multo enim velociores funt fagit-

LV. Vanus fermo cito polluit,

& facile agi- 9. Bern. f.

|

lcl

4.5. de inter,

l' n-iini

tur? quod libenter mdjcur.

tis; qu-æuautcm ibi prqpugnacula-fubveniant;

LV L. Ser- dom. ibie?

p«

e

e

[

Tituus LXXXVI. iingua.

173

at HCH gl s o

- LVI. Sermo vanus non erit absque judi-

ta fuit, fingulari Dei providentia ab omni

Cjo, quia ab omni re&tiwudinis ftatu /depe-

corruptione manfit illaefa, (ana, pulchra, vie

reunt, qui per verba vana dilabuntur.

vax ,/& rubicunda, de qua S. Bonaventura,

S t r

Teémpus.

dum eam ex loco fuo foras in publicum edu-

le tril

Quflod,

$.Geg. — LVII. Tempust

acendi & tempus

| loquen-

ceret, cum tenerz devotionis lachrymis di-

L7.mor di: difcreta viciffitudine peníanda fünt tem-

xit: O lingua benedicta, qux Dominum fem-

*

-

pota, ne aut, cum reítringi debet lingua; per

per benedixifti, aliosque benedicere docuifti,

Dihe,

verba fe inuriliter folvat; aut cum loqui utie

nunc liquet, quam grata ei füueris, quantique

ftl.ite;

9. Lün,

tipfam pigre reítringat.

apud eum meriti.

;iter poteít, (eme

- Materia.

. V. Haffligenium monaftcriqm ordinis S. Cantipr.

$. Hief.

: LVIIL Felix li

ngua, qua non novit, nifi

Benedicti in brabantia religione probatiffi- 1. 2.

$t -

- de divinis texere fermonem.

mum eft, & in charitate przcipuum ; In hoc Apum. c.

;Sïen. t0 f

*

13. $. 8*

DI

coenobio monachus erat ita filentio deditus,

$.

IV.

quod in'ra fexdecim annos ab ore ejus, nec

"

EX LIBELLO DE IMITATIO

NE

una verbi fyllaba per tantum tempus audi-

/

CHRISTI.

retur, Contigit autem, ficut a monachis ibi-

L-I. C. IO.

llem me pluries tacuiffe, & inter ho-

dem audivimus, ut in clauftro gravitimum

$. 1.

I.«'Ve

mines non fuiffe.-

;

ignis incendium grafferetur, tunc idem mo-

nachus videns hüamanum auxilium non vale-

Ibid. f.2.

II. Si loqui licet & expedit, qua edifica-

re, mox fe contulit ad divinum, oransque

bilia funt, loquere.

Ibid.

. li, Malus ufus & negligentia profe&tus no-

paululum in filentio, linguam diu mutam in

ftri multum facit ad incuítodiam oris nofiri.

hec verba laxavit: Stes, ignis, hac hora,

flamma penitus conquie!cas.

Mira res, vim

Ibid.

IV. Juvat non parum ad profectum fpiri-

)

virtutis fuz oblitus eft ignis, fletitque in ver-

tualem devota fpiritualium rerum collatio,

bo viri fanCti, & lamma penitus eft extincta.

.iTnaxime nbi

fibi fociantur.

pares animo & Sgii*itu in Deo

VI. Refert Bellovacenfis, quod mulier quze- Bellov.

dam contentiofum domi habens maritum, fpec. mor.

L.i.c20, V. Dixit quidam: Quoties inter homines

$ 2«

. fui, minor homo redii.

vetulam quandam, quz magix fama apud ! 3. dift..

Hoc fzpius experi-

vicinos laborabat, confüluerit, quid ei fa&to ""

mur, quando diu confabuiamur.

Iï:fidem.

.VI. Facilius eít omnino tacere, quam ver-

opus effet, ut cum marito pacifice vivere,

j

feque a verberibus & pugnis, quibus fxpe a

bo non excedere.

»

marito atrociter vapulabat, eximere poffet ;

Ibidem, . Vil. Nemo fecure loquitur, nifi;qui liben-

quia-vero prudens anus inquietudinem hanc,

ter tacet.

) 5.Lur.

g. V'

qua a matito moleítabatur, nec non omne

[Ju(t- AT

malum a petulantia & procacitate linguz

LA CATHOLICA

'nde diícipl

gXEMP

EXTERN A.

^

ejus procedere folum, probe (ciebat, eidem

J

*.mon.

fuafit, ut matutino tempore fümmo.diluculo

Cu[lodia.

hortum füum ingrederetur, ibidemque eun-

(i$.Amboof

Man(

Virgo, quz eximio hoc Epitheto; fe-

do, ftando, & redeundo continuum iervaret

i

filentium , facieque orientem veríüs pofita

. deVirg

difc. $, n.

* des fapientiz , honoratur, poftquam

$3. «

intra facra vifcera faa eternum hoc Patris

tres recitaret otationis Dorninicas, totidem-

.5 G.

Verbum concipere meruit, prout ex facris

que falutationes angelicas, trinis quoque vi-

is L 5' o

litreris conftat, param & raro locuta fuit; ne-

cibus ab herba quadam , qua Sturo appella-

batur, fciícitaretur, quid fibi faciendum, ne

d

que id admirandum eft, (i quidem in Libro Sa-

)s

pientiz fcriptum eft : Dum /üemtium. quieum

a marito vapularet, certam illam effe jubens,

quod optatum ab herba reportaret oracu-

contineret omnia , ommipotens [ermo iuus de calo a

regalibus fdibus venit ;; Unde Verbum Patris in fi-

lum; vetula autem mulierem hanc preve-

« $, Darn. n

niens, fübque di&ta herba (e abfícondens, cum

lentio conceptum fuiffe conflat. ldeo Guerricus

quoi fs

Abbas ait: Nunc quoque fi fileatium medium

mulier trinies fcifcitaretur, quid pro hacgra-

teneant omnia interiora tua, omnipotens fer-

tia obrinenda exequendum fibi effet, verula

ny

d

mo tibi fecretus illabetar de fede paterna.

primo quidem voce fübmiífa, poflea vero

non nihil alta, & in fine elatiffima refpon-

Job. c. 9.

IL. S. Job etfi graviffimis tribulationibus a

V.ï 200

Deo, & damone exercitatus, in omnibus ta-

dit: Tace, & pacem habe. Et redeundo non

s Cl

men his non peécavit labiis fuis. De eodem

loquaris. Cum vero mulier domum reverfa

um

prima, zternaque veritas afferuerat, ipfum

a vetula de eventu fubfecuto interrogaretur,

omnes in fan&itate mortales füperare, &ni-

confiliumque ab herba fibi függeftum exponi

i

hilominus is de feipfo profitetur dicens: Si

fibi pofceret, tandem omnibus a muliere per

ordinem recenfitis, fübjunxit vetula : Vere

l$)

ju[tificare me voluero , o$ m*um condemnabit me.

filia bene dictum eft tibi, fi tacueris, & viro

Manfíi

III. S. Ephrem e vita decedens dixic: Nul-

h

difc. 1. n.

lo modo in omoi mea vita contumeliofus ad-

redeunte domum , linguam tenueris, pacem

t

habebis cum eo,

: ii

verfus Dominum fui, nec fermo ftultus egref-

(e

fus eft ex labiis meis.

In omni vita mea ne-

^ VI. Similem quandam facetiam P. Jeremias Drexel,

t

Drexelius de alia quadam receníet muliere Phaeth. de

minem maledi&tis affeci; & omnino cum.n/ul';-

n

lo homine chriftiano contendi.

quz, cum infultus

mariti füi contendentis & long. con-

&

f:

indigne illam tractantis, cum domum ut plu-

tentiofa c,

- Manf

VI.Lingua S.Antonii de Padua, quz totan-

10. $. d

| difc. r. ."nis laudando Deum, innumerisque animabus

rimum ebrius rediret, diutius fuftinere non

Phaeth,

:

!

nb

MC |

4

marito

glP

31dei

Qgeir prezdicationem faam convertendis inten-

poflet, a vir

0 qqodam fapiepnte,ut cum

3

paci«

d

dgm. ipib f

e

Bibliotbece Manualis Concionatorice

174

acifice & quiete deincéps vivere poffet, re-

XIV. Cum quidam juvenis a viro religio- Drex. in

fo cilicium pro carne domanda petiiffet, hic Phaet. c.

medium poftulavit, qui eidem fuafit, ut ex

fonte domui fuüz vicino aquam hauriret,eam-

os digito fignans dixit: Vere, mi juvenis, "!* ?* ?

optimum eft cilicium, vigilanter attendere;

infi -

que viro domum redeunte ori immiffam cam-

o li 5'

diu in eo retineret, donec maritus obdormif-

quid per oftium hoc egrediatur.

fet.

XV. S. Francifcus alumnos füos frequen- Chron. p.

Mulier igitur fuggeftum fibi falutare

confilium prompte executa eft, & deinceps

ter ad differendum de divinis convocabart, 1. l. 1. &

uo illud inter alia confecutus eft, ut aliquan- !9«

cum marito füo pacem habuit.

Vita PP.

Vill. Ut vitz tradunt Patrum, monachus

do illis confitentibus, Chriftus füb fpeciofif-

fimi adolefcentis forma feíe medius infinua-

L5,n.5. quidam aliquando ad Abbatem Paftorem fe

?

contulerat in fecunda Quadragefimz fepti-

rit, placidiffimoque vultu fuam illis benedi-

mana, faum ei cor aperturus, fuamque ad re-

Gionem dederit.

XVL S.Catharinz Senenfi fermocinationes Rodtiq. p.

cipienda documenta falutaria manifeftaturus

conícientiam ; ad S, igiturAbbatem accedens,

de Deo tam jucundz extiterunt,ut zquo ani. 2* tf* 2« C

ait hofpes; in modico impediri habui, ne ve-

mo videre non poffet, (í quempiam res mun- !9

nirem ad te hodie, & dixit ei fenex: Quare?

di ludicras ferio tractantem confpexiflet.

XVIL. S. Thomz Aquinatis tota converfa- Surius in

Et illo dixit: Metuebam, ne propter Qua-

draga(imam mihi non aperiretur. Et refpon-

tio in San&tis ejusmodi colloquiis fuit tradu- vita D.

&a, ex quo illud emolumentum eft confecu- Thom.

ditei Abbas Paftor: Non didicimus januam

ligneam claudare, fed magis linguz januam

tus, ut, fi quando cogeretur cum feculatibus

"

etiam prophana rractare , feipfum mox nullo

cu pimus claufam habere.

/

labore recolligeret, confüetisque mentis ex-

Qualitas.

ercitationibus totum fe impenderert.

Daurolt.

IX; S. Vincent.

mulieri mutz, & miraculo

XVIII. Abbas Machetes multis qua lachry- Caffian.

c.6.inCa panem & ufüm linguz petenti,panem quidem

mis, qua precibus a Deo obtinuit, ut ín col.! 5- Inft.

Vit. D. 1

tech. hift. concedendum dixit, ufum vero linguz negan-

loquiis fpiritualibus, etíi toto die"durarent, ^ ??

tit, 46.

dum, co, duod vitam animz & corporis fua

nunquam; in fecularibus, otiofis & imperti.

1 105j

T. 8«

loquacitate effet perditura. Linde mox iterum

nentibus a fomno ftatim occuparetur.

[

muta facta eft. Hanc hiftoriam Man(i etiam fe-

XIX. Quidam vir magnus, cum

fratres in- Vita Pat,

l

Manfi

quentibus verbis recenfet: 5. Vinc. Ferrerio

ter fe deS. Scripturis colloquerentur, SS An- 2« € 35*

ditc. 12, in urbe Valentina in die Nativitatis S. Joaunis

gelos adftantes, & plurimum fe colloquiis illis

n, 4»

obletantes; cum autem aliud quidvis loque-

Bapt. przdicanti, mulier quedam paupercula

& muta ex numerofiífima auditorum fuorum

rentur,ftatimSS.Angeli longius recedebant, &

turba przfentata fuit; que aS. viro Dei inter-

potci fordidiffimi veniebant, & volutabant fe

rogata,quid vellect? Refpondit: Panem,& lin-

inter eos. Dzmonesenim in fpecie porcorum

|

dele&abantur eorum vaniloquiis. Beatus au-

M

Via ] 6

t'Ic

guam, o Domine ; cui S. Vinc. dixit: Panem

t f

quotidianum, dum vixeris, habebis, officium

tem fenior hzc videns, commonebat per mo-

nafteria fratres dicens:. Cohibete a multilo-

linguz non impetrabis. Tu vero gratias age

divinz bonitati, quz tibi negatob futura; lin-

quio, & ab otiofis f(ermonibus linguam , per

ä

4

gua tua nifi fic eflet ligata,effet mordaciffima,

quam malus interitus anims generatur.

I

animz corporique interitum allatura.

XX.S. Nicetius Epifcopus Lugdunenf. nu

I Surids in

b

X. Abbas Paftor, cum aliquando Abbatem

Ja verbani(i pia & fan&a loquebatur;otiofa velvit.

Spec. Ex.

L

dilt. 1. ex. Agathonem, j

uvenem adhuc religiofum, Ab-

jocofà nunquam : contumeliofa vero in alios

lt

166.

batem vocaffet, caufam dicti rogatus dixit:

vel in fe conjeQa, negabat effe audienda, eo

(

Quia os füum fecit eum appellari Abbatem.

quod ex animi perturbatione prolata eflent.

pr

XI.Cum quidam fratres ad S. Anton. eadem

Damnum male lingua.

Ib. ex. 97.

XXI. Sacerdos quidam & judex, impudi- Dorolt. in

À

navi cum fene quopiam tenderent,& de variis

It

rebus locuti fuüiffent,hic poftea,cum $ Ant. illi

ca coram S. W'allerico, fe cum fuis in domo Catech.

diceret : Bonos fratres habuifti ad comitatum.

facerdotis frigefaciente, loquentes, graviter if. tit.

li

. €ex 9.

QU

Abbas, refpondit, funt quidem boni, fed habi-

mox puniti funt, & facerdos quidem utro-?

tatio eorum non habet januam ; quicunque

Ü

que orbatus eft lumine. Judici vero mem-

f

enim vult, intratin ftabulum,& folvit afinum.

bra genitalia computruere.

Hoc autem dicebat, quia quodcunque afcen-

XXII. Sacerdos alius ma

levole hominesSpec. Ex-

HX&I

ba

Qu

debat in corda ipforum , non loquebantur.

diffamare folitus, ante mortem in furiam dift- 5- ex.

?

|

E

actus, tanta In fe ceede bacchatus eft, ut

;

P

"T

Palad. & — Xll. Pambus monachus cum ab alio moni-

Pr?.92.

on

Hift. Eccl, ta falutis expetens, hunc verficulum recitari

riis dentibus linguam fibi laniarit.

p.2.1.6, fibi audiviffet: Dixi, cuftodiam vias rmneas, ut

XXIII.Durandus EpifcopusTolofanus cum Ib, diR. 4.

C» Yo

maüm

non delinquam in lingua mea: noluit plus fi-

fxpe verba rifum moventia incautius profer- ex. 54.

D 1 li

bi dici, afferens, fatis fore, fi hoc bene didi-

ret, & ab Hugone Abbate admonitus non de-

m;g

IXI

ciffet, cum vero poft quadrage(imum nonum

fifteret, poft mortem Siguino Capellano fpu-

]I3 Vl, COI

annum iterum quzfitus fuiffet, an nondum

mofío ore (ut Hugo ei predixerat,) appa-

j 1j

&

le&ionem fibi traditam calleret? refpondit,

rens, cum magno fletu auxilium petiit.

fe vix dum eam tenere.

Quam ob caufam Hugo pro eo comimune

li

XIII. AbbasSifoius de fe dixit: Crede mi-

Pelag. 1. 4.

filentium per hebdomadam fieri jubens, eum

n. 39*

hi, jam triginta annis Deum deprecor, & hoc

tandem ex purgatorio liberavit.

a):

XXIV. S.Gertrudis teftatur,nunquam per

ne

unicum oro 3. Domine

JEfu, protege me a

lingua mea.

nover aji0s fubtra&am fibi fuiffe pra

fentiam

de

Chrifti,

Ü

Titulus 'LXXX Vl. Lingua.

1175

lDllex'

a

xphïe(. [a

C

P

Chrifti , nifi per undecim dies , quod ipía

natum a fenfibus orare repertum, mox fen-

)l'5'3

putabat ob fermonem quendam mundialem

tentiam mutavit.

*

Unde addit Orlandinus,

contigifte,

comitatem periculofam effe , ni(i eximia ei

Manfidif. XXV. Turcagnotta in hiftoriis fuis rcfert,

fan&titas adjungatur.

) Chfon : p.

19. ?. $- qualiter Monarchia Ottomanica ,. quz tot a

IIIl. P. Antonius Aaroz tanta erat fuavitateEx lib. In-

'Iw l'llq

ízculis evolutis ha&tenus durz fervitutis ju-

& pietate in coloquiis cum fratribus , ut ejus2olft.c.12.

e

D

um majori totius univerfi, imo ( quod deplo-

colloquia calamo exciperentur.

e

rabilius eft) Chriftianifmi parci impofuit, fuam

IV. Joannes Berkmannquefitus, quid face.vit. p. g.

acceperitoriginem. Nimirum unicum verbum

ret, quod nunquam verbis peccaret; refpon- pag. 69.

non otiofum , fed injuriofüm & pungitivum,

dit : nunquam nifi prefinito verbum facio, ac

inadvertenter fortaffe prolatum,tot ruinis ori-

DEO prius commendatum , ne

quid illi in-

$ ROdïlq. h

ginem dedit. Cum enim Heraclii [mperstoris

gratum proferam.

2' tr. 1. CI

tempore, miniftri ejus ob exhauftum zrarium,

]?

OO

65 VIR-

debita Saracenis ex Arabia appulfis, folvere

ftipendia non poffent , & thefaurarius cxía-

EXEMPLA PROFAN A.

Bu in

reus illa totius militiz nomine a fe pofcenti-

I So

crates interrogatus , utrum filentium Manfi difc.

. Vitt D,

bus, fe panem canibus fuübminiftrandum non

ejus ftultitie , aut ignorantiz, adícri- 6. n. 33,

, Don,

habere, refpondiffet, verbum hoc injuriofum

bendum foret? refpondiffe fertur : Nemo ftul-

;

. &afperum animam illorum adeo vehementer

tus tacere poteít. Quapropter S. Hieronymus

Q

penetravit, ut in generalem militiz ducem ,

dicere confüeverat: Bene loqui nefcio, quia

.

Mahometum eligentes, atque ab imperii obe«

tacere non novi.

i

dientia fe fübtrahentes , defperate adveríus

lI. Adoleícens quidam in Academia de ftul- Stobeus

Chriftianos dimicare,talesque progreffus con-

tis quibusdam negotiis loquebatur, cui Zenon ferm 36 de

. Cifin,

11. ln 50 Ina.

tinuo facere czperint, ut parum abtuerit, quin

dixit: Nifilinguain mentem intincta differue. Srrulit,

S. Petri naviculam totaliter inverterint.

F,C 25

ris, adhuc multo amplius dicendo delinques

b

Vi. PP.1, XXVI. In vitis Patrum quidam ex fan&tis

^MI. S. Clemens Alexandrinus refert : Ana- Clem,Alex

5. n. 105. jllis fenioribus fic lamentatus fuiffe dicitür:

charfim Scytham dormientem finiftra qui- 1.4. Strom.

] Vits Dit,

Quando congregabamur initio ad invicem , &

dem continuiffe pudenda, os autem dextra,

loquebamur aliquid, quod utile effetanimabus

fignificantem oportere quidem utrumque co-

ï.?l Qt C- 350

M

noltris , efficiebamur feorfum & feorfum, &

ércere , fed majus effe , lin

aícendebamus in coclum ; Nunc autem cogre-

guarn xcqhiberc-,

"

quam voluptatem.

gamur, &inobtreCtationibusoccupamur, &

IV, Narratur de quo

dam, quod , cum ha- Bellov,

:

unus alterum trahimus in profundum.

beret uxorem (üam in mari, dum imminente fpec. mor.

fe

iM TÀ

tempeftate clamatum effeta nautis, quod gra. 1 3. dift. 3.

EXEMPLA

D OMESTIC A.

]*

Vita l. 5,

viora de navi projicerentur , ille exhibuit uxo- P* !«

Cc. 6,

I. S.I

gnatius ita loquebatur , ut fermo ejus

rern dicens : Quod in tota navi non erat ali«

0-

effet femper fententiis gravis fimplex,

a

quid graviuslingua ejus. Hzceft caufa, quare

parcus confideratus, & narratio potius, quam

multi habent uxores faas exofas, & male tra-

I

amplificatio, aut confirmatio, aut contentio.

Gant eas, quia malas habent linguas.

In rebus alicujus ponderis diu hzrebat, levi-

V. Cum Auguftus Czfar aliquando judicio r ucian.

] Surins i

bus pratermiffis. Audiebat prolixe & libenter

'eIVifl

prefediflet, & caufa legitime judicata, homi- ver, hift.

usque ad finem fine interpellatione. Neque ex

nem injufte delatum abfolviffet, ille gratiasl. 1.

08

una materia in aliam tranfiliebat cafu, fed

agere volens, alta voce dixit : Gratias tibi, im-

:

confulto. Viros graves nunquam authores

perator, habeo, quod male & injufte judicafti;

Ib

proferebat, nifi in rebus gravibus & certis.

cum vero adítantes graviter indignarentur,

Audiens aliquid , quod ad itram vel turbidio-

hominemque corripere vellent , defiftite ab

Jj Dorolt

rem aliquem motum incitare potuiffet , fta-

indignatione , inquit, neque enim linguam

;OCatech

tim fe colligebat jungebatque cum Deo , &

ipfius, fed animum expendere oportet.

tit, t

quid refponderet , accurate meditabatur.

VI. Zenoaudiens adolefcentem multa gar- Laert. 1. 7.

.-46. a

Unde nunquam rationem przecurrebat incon-

rientem, dixit illi : Memento , ob id binasc. 1.

l,

fiderantia, & (emper in tranquillitate mane-

nobisaures, & os unicum a natura datum, uc

bat. Inlaudando parcus, parcior in vitupe-

meminerimus , multum audiendum ,

«frt

[

D

1

! parum

Hif. Soc.rando, füperlativis vix utebatur. PP.Salme-

loquendum effe.

lm dm, 5; 7

h. 25.,

P. 1.l 5:roni & La

ynio Tridentum ituris fua(it, uc in

omni collocutione privata co

VII. Ifocrates Orator cum Locutulejusstob. f.a4.

9^

gitarent , fg in

quidam in diíciplinam ejus recipi vellet, du-

publico habere fermonem.

plicem mercedem poftulavit. llli vero cau-

Hift) Soc.

ll. S. Francifcus Xaverius in Japoniam na-

fam roganti refpondit : alteram peto, ut lo-

:r- ( 54'

P.1.9. vigans, ut Noroniam navis przfectum fibi

qui diícas, alteram , ut tacere.

n. 164.

conciliaret, omni ufus comitate & affibilita-

(«

l. 5. vit

VIII. Chilon Lacedemonius dicebat , lin- Laert. ], r.

ij«

C€. 1g.

' te fermonis, fubinde etiam honefte ludentes

guam,cum aliis femper, tum przcipue in con- ** 4

d

Ípectabat , & füper ludum falíe di&ta mifcebat.

vivio continendam, quod illic cibus & potus

It.

Unde Noronia, qui necdum virum noverat

invitet ad intemperantiam. Porro ubipluseft .

f

íatis, eum familiaribus de illo colloquens,

periculi, major etiam cautio adhibenda eft.

ajebat, unum e populo fibi videri Xaverium,

IX, Theophraftus dicebat, potius effe fiden-Idem l, &.

i

nec illius fan&titatem viri fermonibus refpon-

dum eftreni equo, quam verbo incompofito ; * 2«

dere. Verum cum dein appulfo.navigio au-

nemo autem non metuit infidere effreni equo ;

u

N

m

.diviffet , Xaverium in feccffu quodam alie-

at plus eft periculi ab effreni lingua.

X- DC-

h)

L

[ 4

'Bz'blz'otbeäæ Manualis Concionatorice

176

ps alium fefforem admittete voluit,

&tob.

X; Demofthenes audiens in convivio ho- deince

minem loquaculum , fi multa faperes, dixit, quam d

i&um Pontificem ; ita & lingua Chri-

ftiani, qux toties

Chriftum in Euchariftia fef-

non multa loquereris.

Plutarch. :

XI. Charillus interrogatus , cur Lacedz- forem habet ,

merito nulli alteri ;

1

quam illi

in Lac.

fervire velle deberet.

moniis tam paucz leges a Lycurgo datz ef-

fent ? Quoniam refpondit , pauca loquentie

k

XlL. Sicut molendinum talem reddit fari- Idem conc,

nam , quale frumentum eft molz affufum ;3- "- 4*

ä

bus, paucis legibus opus eft.

*

» VIII.

.fic lingua, qu& mens pertractat.

.

.

f

SIMILITUDINES.

-XIlL Sicut medici febris, alteri

usve maliMann difc.

Qualitas.

feu morbi qualitatem difcernere volentes in- 6 n ?*

Anonym.

T

cut paterfamilias , qui domi fervum ha- timius, infirmi fibi exhiberi jubent linguam,

beretrebellem, qui in ipfum dominum ex eaque in notitiam deveniunt gravitatis

ig

infürgere, eumque vulnerare auderet , meri-

mali, quia inter alias linguz venas, una ad cor;

to carceri includeret, & tempore benelongo aliaterminatur ad cerebrum , quz nobiliores;

fünt hominis partes ; Ita,

jejunare (ineret; ita & linguam fuam mérito maximeque vitales

labiorum & dentium oítio concludet quivis quo fpiritu, qua vir

tute, autjudicio quisque

E

homo, fi quanta fi

bi, aliisque damna crearit; polleat , ex ejus difcurfa concludere licet;

accuratius conflideret.

dicente Ecclefiaftico : Jn Jlingua fapientia digno-

B!

Idem.

IL. Sicut lingua bovina, dum adhuc in bo- foijyr , & Seneca in Proverbiis, imago animt

aptà Marer

ve vivit, cruda & in(ipida eft, parvique pendi- fermo eft ; qualis vir, talis oratio.

f

1 0l

l

I'

XIV. Sicutis, qui fert aromata, etiamfi no- S. Clium-

| n,?,

tur; mortua vero & igne excocta, variisque

condimentis preparata , gratifïimus hominis 'lit, ex odore proditur; ica&quif

piritum Dei'äuï grad.

[

cibus efficitur;ita & hominis lingua, quamdiu haber, ex verbis fuis agnofcitur.

K

vivit, id eft, libera & nocendum aliis prona

XV. Sicut dum zdes occlufze manent ,Manfi 1. c.

Ü

eft, Deo, hominibusque infulfa & ingrata nequaquam, quod in iis continetur , viderin. 4.

Tdem

h

erit ; mortificata vero,& igne charitatis Dei &

oteft ; patefa&tis autem foribus , fi quis

J u

proximi a cruditatibus vitiorum liberata, ac oculos ia eas conjecerit , vidert, quod ante

4

variis virtutum condimentis condita , Deo, in abícondito publicum fübterfugiebat con-

hominibuaque (aporemx & Oblö&amöntum «rpe&um, Íta Pari[cr inuerigra,hominis mini-

fingulare conciliat.

me patere poflunt, aft fi portam aperuerit, id

Lud.Gran.

MI. Sicut nautz omriía periculofa loca in eft, linguam folverit, mox in notitiam deve-

(cï:

jn Duce.

mappis delineata habent , ut illa declinare nitur intimorum affe&uum & paífionum , aut

pecc. l. 2.

fervus Dei omnia malorum fer- vero virtutum, bonorumque fenfüum, & co-

p.2.f.7 32.

queant; ita

] £

monum genera perípecta habere debet, ne€ gitationum ejus. lnde $. Laurentius

]ufti-

in ea iacautus Impingat. -

1

nianus de difciplina & perfe&tione converfa-

P

Idem in

IV, Sicut fructum arbor

is cultus indicat, tionis tractans, ita de lingua fcribit : Eft janua,

P

loc, com: & (caturiens fontis aqua naturam terrze, per per quam fzpe diabolus ingreditur ad cor,

f.592?: cuins meatus tranfit, oftendit; itafermo cor- & per quam patet omnis inrerioris homjinis

"* «o

ï

da hominum manife(tat.

ftatus ; ubi enim incompofita äfc lingua, ibi

M Sinens

$, Cyprian.

V. Sicut homo fobrius & temperans nihil nil poteft effe occultum.

XVI. Sicut pifcis in aquis pofitus femperIdem ditc.

.to. 16. w

apud Ro trajicit in ftomachum , quod ante non bene

d. n

driq. P- ?^ oremapderit, dentibusque contriverit ; ita natando difcurrit , & in continuo eft motu :7. 1 1.

U 2« 6 918 virum prudentem decet nihil loqui, quod Ita quoqué lingua femper in faucibus noftris |

K

non prius in corde perfecte ruminarit.

volvitur inquietudine continua.

SA Vincen-

XVII. $icut difficile eft, aquam fine cata- S. Ciima-

L

Vl. Sicut loculos pecunia refertos non

tius & S.

'prius aperimus , quam evidentem pecunias ractis coércere, ita difficilius 1

inguam & oris cus grad.

Donavent,

&

lbidem.

expendendi nece(fitatem aut utilitatem ad- intemperantiam refrenare & domare.

vertimus ; ita nec linguam prius referare de- paulo poft idem author fuübjunxic : Ut funt

s. Ck.vf

beremus, quam perpeaderimus, quid, cui, pauci, imo perpauci, qui aquarum impetum

11 hm g

quo modo ac tempore fit loquendum.

coércere poffunt , ni&i prius agperes ftruant,

Fab. conc.

h 4 POP i

l

VIL Sicut monetas aureas ante, quam quomodo enim prohibeant ? ita pauciores

». in Dom. accipiamus , vel expendamus, accurate pon- funt , qui effrzne os retundere poffunt.

QU

l

11. POt. deramus; ita & verba diligenter prius pon- Aquam per aggerem prohibent, linguam per

Pentecoft. qe 4 nda fünt, quam in publicum proferantur. continentiam vincunt. -

Do

Q

n

—

Cuflodia.

Ibi

d.em.

VIII. Sicut cibos fale cum magna conf(ide-

q

ratione confpergimus , cavemusque, ne ni-

XVIII. Sicut valde mon(trofum effet , fiVit. PP. 1.

gc

CC

mium fàalis apponendo infülfos reddamus; ita . vitis aliqua uvarum loco fpinas produceret ; 3.lib- l. 4.

& fermo notter fale difcretionis confiderate ita quoque paradoxum eft, fi lingua , quam?

IO-x

d

afpergendus eft, monente Apoftolo.

Deus nobis ad ipfüm laudandum & benedi-

S. Auguft. IX. Sicuteligis , quo vefcaris; fic elige, cendum dedit, in maledi&tiones & blafphe-

Y

U

in Pf41.51. quod loquaris.

mias prorumpat , vel alio quovis modo pro-

Fab. 10 c.

X. Sicut egreffurus domo undique prius ximum contumelietur.

q

circumfpicit, an vultu & veftitu (atis decoro

XIX. Sicutcreatio ling

us eft äd guftandum $, Anton,

p

prodeat; ita locuturus videat, quam decora humiditates, & ad fermocinandum, & lingu

a Pad. term,

b

in Pent;

fint verba, quz in publicum emiffurus eft.

hominis eft abfoluta , valde mollis & lata , ut?

M

ibidom 3. XIl. Sicut equus, qui olim Joanni Papz a utatur in duabus operationibus , guftu fcilicet

i

eft, con-

domina quapiam commodatus eft , nullum & fermose. Etinlingua mollis, &lata

Yveniens

e

Titulus LXXXPEl Lius.

L 77

veniens. ad. bonitatem fermonis , quoniam

quomodo. linguam hi ,quidem.peccati ; illi

extenditur & contrahitur, & gyratur circum-

vero juftitiz arma fecerunt. — Lingua ipforum

quaque in ore modis diveríis. Sicut ergo

gladius accutsis ; alter vero quidam de füa dicit

creatio linguz eft ad guftandum & fermoci-

lingua : Lingua mea calamus fcribe velociter fcri-

nandum, Íic duplex eft linguz confeffio, fci-

bentis ; illa mortem operata eft, hzc divinam

Tdemtoty,

licet laudis, & criminis in confeffione lau-

;31 l 4.

legem fcribebat 5 propterea illa quidem gla-

dis , utpote in officiis & pfalmodiis, quz

dius, calamus autem hzc erat , non fecune

fi devote . agimus , gratiam compunctio-

dum propriam naturam , fed fecundum uten-

iManüdti.

(

nis , & dulcedinem contemplationis degufta.

tium election?m ; Lingug enim natura & hu-

mus. In confeífione criminis debemus fer-

jus & illius una erat, operatio autem non una.

mocinari , id eft, abfolute, nude, & aperte

Et de ore rurfus idem cernere licet : etenim

peccata confiteri , & hoc docet ipía natura

hi quidem habebant os fanie & improbitate

heri, quia lingua hominis eft afoluta, mol-

plenum , propterea accufans dicebat: Os

lis & lata 5 fic criminis confelTio debet eíTe

ipforum amaritudine & maledictione plenum

abfoluta in omni circumftantiarum maniíe-

eít; i

&us vero non tale, fed os meumi, in-

ftatione, & firmi propofiti non relabendi fta-

uit ,

r

j

o

quetur fapientiam , & meditatio cor-

,::

bilitate, Talis linguz confeílio facit animam

is mei prudentiam.

N

extendi usque ad coelum.

XXYV. Sicut lingua nervo parvo, per cam, Salmeron

ll

$, Chryf, / XX. Sicutopportetthuribnlumn

TOU

& palati anteriorem partem fparfo , omnesapudManfi

3pud Man- re immundum, fed folumignem , & füffitum ;

fapores diícernit , ut malum & noxium pro- difc

. $ Cim.

Hs

fidife, 11.113 etiam li

e

nguam nullum oportet verbum

jiciat, bonum & dulcem ample&atur; ea-

DO 47.04

; Qs gnad,

4f

proferre, quod fit ulla maculaautlabe refper-

dem ratione habens Spiritum fandum , que

* furn. Sitos tuumthuribulum, videautem, ne

Dei fünt ,

uftat 5

qua& vero carnis fünt ac

: , an ]p M |

Ad fimo impleas: tales enim fünc

fenfus , ex

uit & declinat.

, qui loqu(un-'

j

"ri ld

tur verba turpia, & immunda.

XXVI. Sicut is, qui equo frenum im

ponit, s yac c, ;,

S

: Tdem íin

XXI. -Sicut nihil juvat domus , non urbs,

totum illius corpus facile regit; fic &

i

homo,

.*f 1406 non moenía, non portz, non oftia , nifi (int,

qui linguam fuam frenat , feip

füm facilc ad

l-

qui ea cuítodiant, & fciant, quando oportetea

Y

cmnem virtutem

Damnum.

circumducet,

quidem claudere , quando-vero aperire ; ita

Id

etiam oris & linguz nulla eft uxilitas, nifi fit ra-

- XXVII. Sicut

ignis licet parvus, magnum

f

tio , cui Ícienter, accurate, & circumfpecte ea.

S. Jac, G 3.

excitat incendium; ficlingua, licet parvum

üt

claudere, & aperire permiffum (it, & fciat,

in fe fic membrum , maxima tamen inferre

.

ug fint efferenda, qus vero retinenda.

damna confüevit..

£cci. 28.

Ll.

V. 29«

XXII. Sicut in ponderando argento & au-

.X XVII. Sicut fornax , cujus os Xfempers, Bern. de

]*

£

ro, majori circumfpectione utimur, quam in

apertum eft, calorem retinere non poteft 5 Paff. Dom.

h

ponderando quovis alio metallo, vel re quz-

ita nec cor gratíam devotionis in fe confer. c. 21.

r j

- piam minoris valoris ; Ita quoque neceffum

vare poterit, cujus os non diligenter fuo ter.

cít , ut, magna . cum..circum(pectione. verba

ls

pore fuerit conclufüm.

j

onderemus , .priusquam illa exprimamus,

. XXIX. Sicut is, qui compofitionem thy-. Fab. conc,

- Sulmeron

. AXilL Sicut vel minima etiam a pulvere

to. 16.

miamatis fécerat-olim ad. ufum profanum, 3. n. 6. -

erIdem dilc

tormentario follicitiffime arcetur. ignis fcin-

perire.de populo jubebatur; ita qui linguam

tilla, utpote fu£iciens ad totum eum abfü-

ad Dei laudem, propriamque utilitatem con-

'u.:7- nb

Y

['s

mendum ; ita & lingua cuftodienda eft atque

cefíam ad alios fine

s ufurparit , impunitus

refrznanda, ne vel unicum petulans, deriío-

non abibit;

*

3.5 Cim-

rium, autpungens proferat verbum, fiquidem

XXX. Sicut fi vitrum, in quo liquores di- Manf difc,

rigas o

gä

magnum odiorum & irreconciliabilium inimi-

ftillati, v. g. aqua vitz vel alii fimiles conti- s. n. 2.

d

citiarum.excitare poteft incendiu

E[QI

m.."

rentur; non firmiter obturetur, fed relinqua-

t

Utiliias,

tur apertum, fübito ejusmodi liquorum fpiri-

^S Chyf. . XXIV Sicut à

b.igne ingentes 'capimus

m

tus evanefcunt, & difíperduntur ; ita quo-

to.1. hom. utilitates & commoda ; (iquidem in tenebris

que accidit fpiritui & devotioni; fi enim fem-

!t,

4: d PoP;illuminat , obfcuritatem & caliginem. no&tis

,

per pateat, & male cuítodiatur, omnis

(4]

fügat; in afperrimis frigoris rigoribus nos ca-

fpiri-

n

tus & devotio penitus amittitur.

lefacit ; panem , cibos, & epulas fapidas co-

.. XXXL Sicut fi, vento fpirante, duo con-Idem dife

pCf

quendo przparat ; Metalla in varios ufus li«

clayis alicujus oftia , & diametro fibi oppo- 1o. n. g.

quefacit, faxa in calicem redigit, ut inde eri-

fita pateant, venti impetus majorem fetmper

gantur xdificia;. & fic de aliis quam plurimis

(v .

fibi acquirit vigorem; alterutro vero illorum

jb ld

commodis & emolumentis , quz inde recipi-

claufo, ventus fübfidet & evanefcit; ita pa-

a

mus, diícurrere'licet. Eodem prorfus modo.

riter, fi duobus inter fe contendentibus, al-

n o

de lingua difcurrere poffumus, tàmetfi enim

tér illorum fürori cedens taceat, victasque

Idi.

verum fit quod mors fit in manu linguz, at-

det manus; alterius quoque füuror protinus

he

L

^

tamen id iplum aftruens fapiens , fimul quo-

mitigatut. -

j

que dicit: Pita in manu lingue ; in;noftra enim.

:XXXIÍ. Sicut arcus fraudulenti

faliter Fa-,öfeæ c 7

, j

poteftare pofitum' éft , ut lingua multorum.

bricati fünt; ut dum quis fagittam in adverfa-v, 16 -

j 1

bonorum operum, virtutum, meritorum , &

rium contorquere fe exiftimat , femetipfüum

aPa

gratiz fit infirumentum. . In noftra poteftate

feriat ; ita quoque lingua malevola damno

gu

*

"T

R

eft ; inquit D. Chryfoftomus unümquodque

parentat proprio , dum non modo animam

jcet

membrorum noftrorum five. inalitiz five ige..

loquentis plaga cruentat mortali, féd etiam

ofv

itig inftrumentum facere.

Audi i

gitur ,

L

contra fe Vindi&as provocat plur

imorum.

gtb

R. P. Lobs, Bill, Man. Tom, 41.

XXXILI, Si-

178

"Bibliotbece : Manualis. Concienatorie

$, hi

ni. gnam materiam operum perire facit ; qtiod

petib h

4Manfidif, CX XIIL. Sicdt v,ekn*cnum , dum mali

T

13. n 2. taté fua ad cor usque penetrat , illud ca

ore idem venerab. Beda diu ante in hzc exprel-

ferat verba: Sicut a modica fcintilla ignis exe

& motu , omnesque alias corporis partes

vita deftituit ; ita lingua primo idu illam crefcens;

magnam Ízpe fylvam incendit; ita

vulnerando virtutem , quz omnib

us aliis vi«. incontinentialinguz,

fuis nutrita levitatibus,

orem fübminiflrat charitatem

videlicet, magnam bonorum operum materiam ,. mul-

dum ( ut S. Bernardus ait ) violat & vulne-

tos vitz fpiritualis fructus , ubi attaminave-

perdit, &cinnumera plerumque, qu& opti-

rat, omnia quoque, opera bona profternit; rit,

ä

& inutilia e

cit.

mav

idebantur, locutionis folia confumit.

XLIL Sicut quo majori ignem foverimus Tbid. n. 6»

$n

Anonym.

XXXIV, Sicut in naturali corruptione ab

L

98 002

:

&6. 9. 3. Orei

ncipit mors; conftat enim,

utait Plinius alimento;

tanto magis redditur infatiabilis ;

cor ita

& lingua, quanto magis exercetur, & quo

f & ]

lib. 11.C. 37. 0$ primo emori in homine,

multilon. 1

noviffime ; ita etiam in fpirituali animi inte-

uberius ei przbetur motivum, tanto infolen-

at $ f (

ritu mors fere ab ore incipit.

tius voluntatetn auget & pruritum loquendi.

empus,

Es Cre.

8.Dernard.

XXXV. Sicut modicum fermentum cor-

p ort d

rumpit totam maffam,

& (icut parva fcintilla

XLIII. Sicut malum ex auro fidum, reti- Prov. s5«

£NL

derm. 17

ne nacu

lo argenteo inclufum longe pulchrius

[

ienis magnam fylvam incendit : italingua fi

reno dominos & prepofitos, &quales & fo- app

aret, quam fi nudum foret ; ita verbum in

tempore pro

latumgratius longe erit, quam fi

cios, fubjectos & parvulos omnes fcandali-

——

—

Zat, & ad iracundiam provocat.

non opportuno tempore proferretur,

XLIV. Sicut ad perfectum mu(icum fpe- Fab. conc.

$Aup li,

Manfidit, XXXVI. Sicut amygdalus in emittendis

fed etiam paufare 3- in Dom,

37. t 3. floribus & germinibu

s füis omnes alias arbo- Cat, non tantum canere ,

11, po

Jum. j

res anticipat , ac proin

de facilius quoque a. poffe ;

ita ad perfectam loquendi artem non

Pent, n. £«

d

ruina & gelu fupervenientelzditur,ita, cum tantum

fpe&tat fuo tempore löqui, fed etiam

ä

[

ngua inter alia membra noftra omnium pri-

L

tacere pofle.

l

ima

XLV.Sicut m

Vilitä non datus eftgladius, ut Ibidem,

$dern,

ma in campum profilire prafumit , pr

quoque eft , quz in venatoris retia , id

cít, eum (emper in v

P

agina reconditum fervet, fed

n Lc

ut füuo tempore i

llum extrahat, & uratur; ita

ä

La

|

in pravaricationes Corruit, -

t

8. Petr.

XXXVII. Sicut turdela ex eo ;

'quod dige- nec lingua data cft homini, ut femper taceat;

"

Dam. fer. rit, moritur.

Ex ejus quippe ftercore planta fed ut ea füo tempore utatur.

S ii

&t Dt.

de vitiio na(citur, de cujus humore vifcus conficitur,

"& XL

fiitt.

linge

. quo poftmodum & ipa capiatur , atque ex eo

t

MOTIV A.

ur, quod id , quod prius fuerat cibus fuus,

F.

ciat , ut & ipía poftmodum fit cibus alie-

Ad cuflediendam linguam.

as

nus; [ta ergo, cum immunda quzque ac va-

I.

uia lingua Chrifti eft, ati S. Chryfoftomuss

, G:ry& "l

na proferimus , quid aliud quam laqueos no«

L]

om. 79.

bismet ipfis loquendo compingimus , quibus

indicavit, dicens: In fuperioribus me

in Matth,

linguam noftram,

ab auftutis aucupibus, hoc eft. a malignis fpi-

dixiffe memini, manum effe

nunc vero majus

I—221 — .* - — MM

ritibus poftmodum capiamur ?

quae pedes Dei atuingat ;

lveris atomus quiddam adjicio, qui lingua noftra eft

lingua

$ Chry, XXXVIII. Sicut unicus pu

fi dili-

hom. $3.

upillam obfüfcat , lumenque impedit ; ita

hrifti: Chrifti linguam imitamur ;

in Matth. vc] unicum ex levitate prolatum verbum ir-

gentiam adhibemus, ut ill

aloqguamur, quz

it.

Et iterum alibi: Non fünt tua

In Pf, 1 x &

"-* e 05 r

reparabilis damni poteft effe caufa ,

charita- ille przcip

r

temque penitus extinguere.

abia, fed

Domini ; ipfe enim fecit ea ; ipíev. 9-

l

conítruxit, ipfe vitam infpiravit. At tu ha«

Poey, in

XXXiX. Sicut David, dum oram chlamy:

C

Iac. & - disprzíciditSauli eam diminutam & imperfe-

bes : Sed non omnia , quz habemus, noftra

$. 1

Pecunias enim habemus, quas alii apud

&am fecit; fic multoties contingit viris noa funt.

]

vulgaris perfeQionis, qui, fi non occidunt,

nos depofuerunt ,

& agros condu&tos habce-

d

oram ac fimbriam faltem veftis abfcindunt ,

mus , quos alii nobis dederunt. ita hac eiiam

tibi locavit Chriftus, non ut feras fpinas, fed

n

detrahendofcilicetde fama & honore alicujus,

uem fi non omnino exuunt, minuunt.

ut convertas femina ad id , quod eft utile;

non ut arrogantiam , non ut dolum , fed ut

0

Manfidite, XL. Sicut ignis absque ullo cujusque re»

q

15.n.f» fpectu fuam exercet voracitatem in centones

humilitatem & laudem, ac benedictionem &

unes

dile&tionem facias per eam germinare. Quo-

Lmnus

& purpuram; inplumbum & aurum , in ar

lts

]

dines & ebenos; Ita & lingua nulli penit

us modo autem dicis, labia noftra funt apud nos;

& quando ea peccati ferva feceris, quando for-

d

arcens, refolvitur, atque in principum

O«

l

fübditorum , in dominorum & fervorum ,

in nicationis, quando immunditiz ? Quis eftn

divitum & pauperum, in doctorum & igno-

fter Dominus? O verbum diabolicum ! O

f

animam damoniacam! Vides, o homo, uni-

rantium , & quorumcunque aliorum exacui-

tur indifferenter prejudicium.

veríam creaturam przdicare Domini tui po-

N

fapientiam, curam, providentiam,

3 Veler

N

XLI. Sicut quoquo

erveneritignis,omnes tentiam,

om

ibid. n. 7.

in cinerem convertit fericas veftes , & appa-

corpus tuüm, animam,

vitam, quz fub afpe-

*

E

&um cadunt, & quz non cadunt , omnia

ratus ditiffimos, fuppellectilem quamcunque

m emittentia : Laudate

W.

pretiofam, & quodcunque aliud, quomodoli-

propemodum voce

bet excellens. Eandemlinguaexercetviolen- potentiam a

rtificis ;

& dicis , quis Dominus

"Hoc eft furoris , hoc, ftuporis ;

tiam, quia, ut S. Tho

mas füper illa S. Jacobi nofter eft ?

J

ü

ycrþa ( magnatm J

ylvam incendit ) exponit; ma« hoc corrupti animi.

II. Quia

P

e

e

T ftulus LX(XXVI.L Aingua.

179

$. Ànton.

II. Quia foli bomini vationali conce[Ja ef] ; Ua-

fcelerum fuperveniente medicina , nihil oris

petit. 2.

de infert S. Antoninus : Si igitur foli creatu-

fui incantationem valuiffe. Linguz vero in-

C 4

r& rationali eft conceffa lingua loquax; ra-

fanabilis plaga eft, quz quamvis leviter per-

tionabilter ea uti debet, non beftialiter: &

cutiat, alta tamen femper movet pe&oris do-

hoc etiam oítendit ipía difpofitio naturalis

lore fufpiria.

eris & linguz: & hoc e(l, quod dicit Pfalmi-

VII. Quia pracipuum demonis infirumentum

. fta PC 144. .Laudatienem Domini loquetur os

efl,uti S.Chryfoftomus teftatur dicens: Quod $. Chryt.

licet damon omnibus fenfibus noftris abuta. hom. 5. ad

meum, id eít, di(pofitio oris mei, bene confi-

derata, docebit me re&te loqui fecundum ra.

tur, ut nos ad Deum offendendum inducar, P?PUz,

nihilominus nullum a demone habeatur in-

od 6)

tionem, & (ic confequenter Deum laudare.

.. Bern.

lIl Quia lubrica adimodum efl lingua 5 uti S.

ftrumentum , quo majori cum facilitate, &

en. to. s. Bernardus indicavit, dicens: eft membrum

ä

fer. de

frequentius pravaricari nos faciat, quam per

proniffimum omni malo, quod quidem natu-

linguam. . Hinc Dionyfius Carthufianus ait: Diorvr,

multlog. ra ipfa oftendit, cum in lubrico, id eít, in hu-

Diabolus dicitur linpguam inflammare, in Carih. in

art. 3.

LJ

Elias Cret,

mido pofita fit.

Hinc Elias Cretenfis ait:

quantum ad verba vitiofa incitat hominem ; & 3. Jac.

Quantz ditficultatis (it linguam frenare, tum

quod idem Beda diu ante ipfüm his verbis

UT

in orat. 1,

-S. Naz,

a Propheta demonftratur, cum ab ipfo:et

dixerat: À gehenna, dicit, id eft, a diabo-

—

Deo labiorum atque oris cuftodiam pertit;

lo & an

Qa eft.

gelis ejus, propter quos gehenna fa-

—

tum ex ipía procreationis noftra ratione con-

ftat, ut, qug duplicem murum, hoc eít, den-

VHI. Quia nocet in corporalibus; quot , qu2- s. Berg,

'?aäg wnc,

tium & labiorum, linguz dederit.

fo, homines, inquit S. Bernardinus, per vio- sen.1.c,

e^inDou,

s(A ug. fer.

IV.

uia vilem admodum facit lingua male cu-

lentam mortem pereunt, ex accufíationibus

j vt

g.ad FF. /lodita, uti S, Auguftinus breviter indicavit

falfis,ex infamiis datis,ex mendaciis in ventis,

nPeut, ll

dicens: Summa verecundia eít, & depreffa

ex detraGtionibus pravis, ex perjuriis impiis,

deje&io, non poffe linguam retrenare, & vile

i

ex contentionibus ftultis, ex divifionibus ne-

t Didm,

ligare non poffe verbum.

quiffimis, & ex diícordiis fatuis , perditioni-

|

$. Bern,

bus diabolicis, contumeliis contrariis, & con:

d

NV. Quia graviter etiam nociva eft loquenti, ut

1

Sen, l,c. S. Bernardinus notavit, qui & addidit, nullam

fimilibus verbis ?

Multi. cecideru:t in ore gia-

$. Z

beftiam vel feram tantum hominibus noce-

)

dii (verba fünt Ecclefiaftici) fed non fic qua(i

re, quam lingauam malignam; Unde & $.

qui interierunt per linguam fuam. Beatus,

S. Hieren, Hieronymus tnonet, follicitam fatis ori tuo

ad De.

qui tutus eft a linga nequam.

cuftodiam pone, non enim eft quidquam in

IX. Quia angelos 69 primos paventes in ruinam

fhétr,

nobis, quo facilius peccare poffumus, quam

traxit,uti S. Bernardinus indicavit, dicens: Tu Idem to.1.

lingua.

Clarius vero hoc explicans nocu-

angelos in damones convertifli , atque de fer.23..5,

mentum idem S. Bernardus ait : Nocet io-

czlefti regno in &terna füpplicia dejecifti , & €3:

s$ Ogb

quenti tripliciter. Primo refpedtu Dei; fe-

profundaíti, primosque parentes noftros, ac

cundo reípectu fui; tertio refpectu proxi-

cum éis totum genus humanum , de paradifo

Xehüm' ZP 1

)

i Matb

mi. Reípectu Dei, quia gratiam Dei ab ani-

deliciarum ad zternas & temporales miferias

ma tollit. Unde lernadus ait: Levis eft fere

deftinafti.

H

"

mo, fed graviter vulnerat. Secundo refpe-

. X. Quia lingue

.L'ujiadid multum. conducit ad

&u (ui, quia bonam famam amittit, unde Ec-

omnia membra regenda, tefte S. Beda dicente : V. Beda in

]is

z

clefiaftici . Honor & Gloria in fermone fenfati,

Si quis lapfüm linguz , qui pene inevitabilis c: 3» Jac.

lingua imprudentis fuboerfio eft ipfius. "Tertio ree

eft, cavet, hic conluetudine fixa ejusdem con-

j

;uaïn Pfo !

T

e"

Ípe&u proximi, quia gratiam hominum tol-

tinentiz etiam cetera corporis membra, quz

it. Nocetaudienti, quia mentem ejus infi-

facilius caftigari poffunt, ne a recto itinere

ld«

cit & corrumpit, atque fícandalizat, fcilicet

divertant, difícit obfervare..

Á

[rà

mendaciis, adulationibus, confiliis, & fua-

Xl. Quia ad perfettionem. a[Jéquendam eft. pra.

T

fionibus pravis, feminatione difcordiarum,

cipuum infirumentum. Hinc S. Bernardus quod $. Bern.

e

diffamationibus, turpiloquiis, murmuratio-

fi dixeris, ait; rarus eft, qui fermones (üos in fer. de tri-

ul

nibus, perjuriis, detractionibus, blafphemiis,

judicio difponere videatur,vel ex hoc difces, Plic. cu.

ed

& fermonibus aliis contagiofis , de quibus

quam fit rara perfedtio , cum nec perfectum "9d

[

omnibus 1. Cor. j.

Corrunpunt bonot mores

inveneris effe commune. Ac proinde in (er-

üt

colloguia prava.

mone quodam, de modo bene vivendi, foro-

Lyranus

VI. Quia incurabilis propemodum ef£ lingue in-

rem fuam his verbis monet: Linguam tuam

10

in c. 3.

cuftodia , uxi Lyranus in c. 3. Jacobi infinuat

refrana, & eris religiofa, quia fi eam non re-

08j

Jac.

dicens: Hic oftendit , quod inficit incurabi-

frenaveris, religiofa non eris. Sed fi forfitan

r

liter, quia lingua mala non eít domabilis,

mihi non credis, audi Jacobum dicentem: Si

Y

ficut cetera membra, quz poffunt ligari, &

quis putat fe religiofum effe, non refrenans

linguam füuam, fed feducens cor fuum, hujus

-a füis a&tibus impediri, non fic autem lingua,

fl

nifi przfcindatur.

Ec confirmans id ipfum

vanaeft religio. E contrario vero S. Lauren $. Laur,

9. Valeria- S, Valerianus ait: Non difficile eft medico,

pO'

ii empeiaiividiitc ii dit

tius Juftinianus: Nihil ita incongruum ho- Juft. c.15,

Iffly

nus hom. ulcera quantumvis tumentia in oculis pofi-

mini Deo famulanti, & ad perfectionem ten- de diic.

de oris in-

ta, herbarum beneficio caftigate mollire. Ha-

denti reperitur, ficut effrznata lingua, nullo "n

P

RRE

folent,

n

bet& vis veneni remedium füum, quod hau-

confiderationis moderamine religata, quz

Hid

ftum quamvis in ultima vifcerum fede do-

omnem mentis unitatem diffipat, & occidit.

us

minetur, falutaris tamen poculi unda perqui-

XIL Quia ex verbis prac

e coligitur fla- S. Bafil. de

13

ritur in cantum, ut miretur aliquoties artifex

tus bominis; Nam ut S. Ba

us ait: Fluen- V€t virgi-

z

tum

[]

s RP Lobn. Bibl. Man, Tom, 1.

ul

e

e

JBibliotbece Manualis ' Concionatoriee

189

:

tum fermonis$, quod minifterio linguz ad

Deum fugiendum eft, qui domet linguam no-

firam; fi enim tu eam domare volueris, non

exteriora deducitur fontis, ex quo monat;

Paul.de index & teftis eft. Et confirmans id ipfum

potes, quia homo es, linguam nullus homi-

T-—-— * .

num domare poteft. Attendite fimilitudinem

Palat. in Paulus de Palatio, eft enim, inquit, vica-

p5 coto

Matth.

rium refponfüm inter verba oris & mentis:

ab ipíis beftiis, quas domamus. . Equus non

s Dot

fe domat; Leo non fe domat, camelus non

quod enim mens cogitat, vult, cupit, natu.

HE po j

rali confequentia fit. ftatim verbum in ore;

fe domat; fed ut dometur equus, bos, came-

Dat,

ideo cor & os unum cenfentur, eít enim

lus, elephas, leo, quzritur homo; ergo Deus

Y

L]

canalis apertus ex corde ad os, neque fere

quaratur; ut dometur homo. Sed & S. Ber- $. Bern.

Q

nardinus id confirmans ait: Ad cuftodiamsen.fer. $.

aliud eft, in quo cor apertius cognofcatur;

Bufgus i

quam in ore.

linguz non fufficit cuftodia vitz , nifi ad(it*- 1- €2»

pusr, £, Uj

adjutorium divinz gratie, ideo Propheta

E

auxilum a Domino ad hoc poftulabat. -

j ?2

]l. Eucbariftie frequens perceptio: nam ut be-

MOTIV A.

ne $. Maria Magdalena de Pazz. dixit, ficut ii;

qui vinum copiofe biberunt, eructant illud ;

d linguam refrenandam.

Éccl. 2$.

ita anima Chrifti fanguine inebriata, eructat

Tiogo

L Nec

efftas ad damna, quz ex linguv ma-

ex ore divinas laudes, gratiarum aCtiones;

Card, in li

V. 33*

lo ufu oriri folent, avertenda ;. ob

quam caufam merito quisque cum Siracide

pr& amoris vehementia, qui regnat in corde

eg 3. JJCI

ejus, prorumpit lingua in verba fan&ta exem-

lfl

exclamat : Quis dabict ori meo cuítodiam,

JN

& füper labia mea fignaculum certum; ut

plaria proximis, & quidquid dicit, redundat

a

in honorem Dei, & utilitatem animarum.

non cadam ab i

r

pfis & lingua mea perdat

Imo audebo dicere, nunquam audietur loqui

pr

me ?

Q

verba infruCtuofa & vana.. Hinc S. Chryfoft. S. Chryf.

V

'Prov. 12,

lL. Utilitas: Nam qui moderatur labia fua,

quo non oportet, inquit, te effe puriore

mghom. 83.

V. 23. &

doctus & prudens eít, (hinc tanta doctrina

in Matth.

YO

24

fruentem tali facrificio ?. quo folari radio,

bovis muti ; S. Thomeg Aquinatis) & de fru-

non fplendidiorem manum, carnem hanc di-

S.Antoni*

&u oris füi unusquisque replebitur bonis.

f p. 1. ]

videntem ? os, quod igni fpirituali repletur?

mn 21 5'8' cü

Certe mors & vita in manibus lingug.

linguam,. quz tremendo nimis fahguine ru-

Ibid. 1.

lE. Disnias: nam qui non labitur in ver.

4

e

beícit? faceffat ergo,aitS. Petrus Damianus,S Petrus

bo, hic perfe&us eft vir, tantoque majori di-

abore militis Chriíti, omnis vani rumoris in- Dam. ep.

qi

gnior honore, quanto difficilior eft avs, bene

W

eptía, & lingua, que immaculati agni, imo4?' €19.

i

lequendi, quantoque pauciores reperiuntur,

fammi verbi rubet fanguine,dedigunetur otio-

qui eam perfedte didicerunt.

b

l)falt 8 30

IV. Sucunditas: quam S. David indicavit,

fi fermonis fefe fecibus iniquinare.

G

lH. zmor Dei: nam ut re&te Plato dixit, Platoapud

V. 14.

dum eum, qui vult vitam, & diligit dies vi-

homines fiunt amore facundi ad loquendum Bufeum in

Ti

dere bonos, ad linguam coéercendam hor-

i anar,

u

de rebus, quas amant.

Prov. 16. tatur. Sed & Salomon verba compofita, fa-

IV. Prafentia Dei;

fic enim jam olim Se-seneea

$ Dem,

x'-:k 14.

vum mellis dixit.

neca fuafit dicens: fic vive cum hominibusep. 1o.

T. to.s, CRf

Wido de

V. ZEquitas: quid enim zquius , qvuam« ut

tanquam Deus videat: fic loquere cum Deo;

lr $. de di

quisque optimum de feipío teftimonium fe-

tfur, (f (;

t;'r;nquill.

tanquaim homines audiant. Merito ergo quis-

41

rat? atqui quotiescunque aliquid dicturus

que fibi imaginatur Chriftum in medio ftan- Luc, 14.

* fra

es, Ícire debes, morum tuorum te chirogra-

tem & dicentem: Quos fermones confertis - 17

Qü

phum exhibere, ait fapienter W'ido.

ad invicem ?

il

.L. I, cm

LT

V.. Zmor fülentii: nefcit enim fecure loqui,

G xX

qui prius non didicit tacere, teíte fhoma.

V

MEDI A.

$ Pet,

Kempenfi. . Quod medium etiam 5. Laur, 8. Laur.-

Ti

Juft. commendavit, fequéntibus verbis: Ne- Juft. deca-

Dun, $er, "

;

«Ad linpuam vefrenandam.

it? Con

d vit ü

mo, quomodo Deo, quid proximo dicat, íci-

nub. c. 1.

lg,

0

atio & invecatio gratie divine fedula: nam

re füfficienter meretur; niíi prius didicerit

Cüt

ü

Prov. 16. L. | Or

V. TT

hominis eft preparare animam ,. &

ori fuo ponere filentium. Oportet, ut affue-

E

[

Domini gubernare linguam, tefte Salomone.

fcat lingua taciturnitati, deinde fermocina-

S n

tioni.

Os, quod filere novit, facile fari pru-

Jac.3.v.g, Hinc & $. Jacobus dixit, linguam nullus ho-

fet t N

minum domare poteft. Neque hoc, tefteS.

denter difcet, qui vero incontinens eft, mul-

m d

ta proferret (preter voluntatem) &redargu-

Trt]rils

LU

S. Aug. c. Auguflino, ideo dixit, ut hujus in nos mali

2. 2, C'ï.

I

15. de na: dominationem per negligentiam permanere

tione digna. Salubre quidem eít, non ex

tura

noxiis tantum , verum etiam ab utilibus in-

gratiae

patiamur, fed ut ad domandam linguam divi-

Ob

1

nz gratie poícamus auxilium ; non enim ait 5

terdum linguam cohiberi fermonibus.

[

linguam nullus domare poteft, fed: Nullus

mutui a noxiüs, & füui a bonis ( ai

ïtïCitharædus Pfí.59.v.3.

ef

hominum , ut cum domatur, Dci mifericor-

$.) &2 dolor meus &9'c.

qu

dia, Dei adjutorio, Dei

ratia fieri, fateamur.

VI. Radicem garru

Ftatis tovlylere,:x quam idemL.;.e 16.

á

0

Q

Conetur ergo anima

mare linguam, &;

'Thomas Kempenfis indicavit,dum dixit: qua-

ül

dum conatur, pofcat auxilium; & oret lin-

re tam libenter loquimur, & invicem fabula-

(

gua; domanteillo, qui dixitad eos: non enim

mur? cum tamen raro fine le(ione confcien-

u

vos eftis, qui loquimini;fed Spiritus Patris ve-

tiz ad filentium redimus? ideo tam libenter

AU

Verb,

Idemc, 4. flri;qui loquitur in vobis. Et clarius alibi: Si

loquimur,quia per mutuas locutiones ab invi-

cem confolari qugrimus; & cor diverfis cogi-

ADO&. fet'nUS

linguam nullus hominum ,do.,mare po.tgü ; ad

UET

tatioqi.

[ asibhd

e

Tituus LXXXVI I.ingm. |

i8I

t—atïonibusxfatïgatum, optamus relevare. Et

eftos domabis, fi vïgïlabis ; vieilabis fi time-

multum libenter de his, quz multum diligi-

bis; timebis fi chriftianum te effe cogita-

mus, vel cupimus , vel quz nobis contraria

veris.

fentimus, libet loqui & cogitare.

XIV. Humz'litas; uti S. Laurcntius ]ufti- s Laur.

li

Fab.conc, — VIl. Muliam fii pro transgreffonibus injun-

nianus judicavit dicens: Eris plane tunc hu- Juft. de

2.in Dom. gtre: fic Norimbergenfis civis

jejunio, alius

11. poftj

milis, fi ori tuo cuftodiam, & cordi adhibue. vir. folit.

Pent.

Auguftanus carnis propriz incifione, Mem-

rit prudentiam, elít autem lingua membrum ^ 144

minganus quidam, tefte Fabro, abftinentia a

$n

parvum, & magna exaltat, de fe pompatice

!Sen( ftt. 5. :

Vino, quoties juraffent, im

perata, juraïidi

loquitur, nunc inanía, nunc ícurrilia profert;

:3. I. c.zg

confuetudinem (üperarunt,

Bufeeus in

VIH. Pre

illam optime compefcit humilitas, quz filen-

quens collatio de rebus fpiritualibus :

tium diligit, fugit

Panar f, ficut eniin

; qui rem oriferam manu verfat,

mcndacjg, omnemque ab-

it

hprrcc tuorum.

quo amplius tenet, hoc fragrantiores odores

fentit; ita quo quis traCtationem rerum fpi-

$. XIL

ritualium frequentius in colloquium addu-

A SXGBTICA

ä

cit, hoc magis excitatur ad easdem animo &

ore veríandas.

[ hprz'mis no[fe dehet 24fteta triplecem finem , obS. Bonav,

ï

"Hugo

IX. 44 Deo laudequuæräre: Nam frenum

quem il a .Deo lingua data fuit , quem bre- in c. 11.

Card, in linguæ

» €ft laus Dei, inquit Hugo Cardina-

viter S. Bonaventura indicavit, dicens: Dara Luc

la

€. 3. Jac. lis; u

nde Ifaiz c.48. dicitur: Laude mea in-

eft ad tria homini loquela, fcilicet ad laudan-

. frenabo te, . Cum enim lingua inftar effrenis

dum Deum, ad zdificandum proximum, &

*

i

J

equi in continuo fit motu, ne fine frzno in

ad accufandum fe ipfum. Quod etiam Corne- Cornel, a

prerupta transgreffionum corruat, eumque;

lius a Lapide confirmans, hic, ait; e(t finis lin- Lap. in c.

. Ogf

qui illam creavit, offendat, eandem hoc di-

guz, ob quem nobis a Deo eít indita, fcilicer 3- Jac.

ym.gj.

vinarum laudum frzno coércere, & reprimere

ut illa Deum glorificemus, aliosqus clorifi-

i luMauh,

voluit; ideo dicit: Laude mea infrenabo te.

care doceamus. EtS.Bernardinus : linguaS. Bern.

l

S.Antoni- X. JPomderatio werborum : ut S. Antoninus

noftra nobis donata quafi ámplius, quam cg- Sen. de

L]

)

nus p. r

infinuat

multilog.

; dicens: iNon ex omni parte claufa

tera membra divinis obfequiis mancipata.

C

2

tit- 20 SQS' eft

(fcilicet lingua) fed habet aperturam oris;

lL. JNoffe debet, cur. lingua inferius ligata fit,

N

üut $.

- S.Bern.

C, 4./

etfi cum claufura dentium, vel labrorum;

J'aperius libera, ad innuendum fcilicet,

ibidem,

i, ep

quia etiam reprehenfibile effec, femper tace-

Bernardinus ait, quod humanus fermo debet

l0490 CR l .l

re, propter quod dicit lfaias: P mibi, quia

liber effe ad loquendum de Deo, atque pro-

)

tacui! fed prius frangeuda fünt verba denti-

ximo, nec non de füperioribus, & zternis,

bus examinationis ; & hoc eft, quod dicit

fed arctatus atque ligatus effe ad lo

5

qqendum

yPlatoaput

Califtus Papa; ponderet unusquisque fer-

de tranfitoriis & terrenis,

nBufæum li

mones fnos, & quod fibi non vult loqui; al-

Dant,

liI. ANoffe debet, cur tam facilis fit bomo ad lin- Mang difz.

teri ne loquatur.

guam laxandam, nimirum , quia vicina eft ce- a. n, g.

o« jeneta

S. Dern.

. Xl. Bona vita; uti S. Bernardinus füafit di-

rebro, ficut & os phantafix adeo propin-

$Qp 10,

fen. t0.3.

cens: Pramifit merito cuftodiam vitz, cufto-

quum eft, ut, quod in hac volvitur ad lin-

fer.5. de diz linguz, quia ni(i diligenter homo cufto-

guam protinus dilabatur; quia verbum oris,

)

L

efur. fuft, diat vitam füam, non potelt cuftodire & re-

2. Ib CD 3.

eft partus verbi mentis, fermo eít fructus co-

»Luc, 14.

frenare linguam füam. Quinimo fecundum

gitationis. Cum igitur lingua cum corde &

ig' 1

quod labitur in vita,labitur & in lingua; juxta

cerebro connexa fit (Gquidem Anatomiítz:

illud Matthei 12. Maius bomo de walo tbefau-

ajunt) duz venz a lingua protenduntur, qua.

jj cot

vo cordis fuo profert mala, ícilicet opera atque

rum una ad cerebrum, ad cor altera tendit,

n

verba ; ait ergo: Ut non delinquam in lingua

confequens eft, quod merito nullum a nobis

S, Pet.

mea. lUnde S. Petrus Damianus dixit: Si vi-

ir,s. Latt,

roferri debeat verbum, nifi per judicium,

)

»

[;ft dect

Dam. Ser.

ri perfe&tio in verbi cuftodia ponitur, profe-

diícurfuüm, rationem & prudentiam recte fue-

: in Cl

de vit.

3

ling.

&o patet, quia per effrznate loquacitatis in-

rit ponderatum.

n6 1.

curiam omnis etiam

^IV. . INo[le debet, cur dentib

us & labiis fit mmzi- S, Bern.

tio diffipatur.

perfecte vice compqü—

ta; nimirum ob tres rationes a fan&o Ber- S. detripl,

Q.

S

XIl. Rationis ufus: de quo fic loquitur

DT

nardo aílignatas. Primo propter fragilica: cuftod.

fen. to. 3.

Bernardinus: Tegimen operculi vel ligatu-

tem; fecundo, propter malignitatem ; tertio

]e

fe1.. de

ra, eft cenfura difciplinz, qua qui non pre-

propter fan&titatem vel bonitatem, res pre-

J

multiloq.

mitur,qua(i vas immundum reprobatur. Hoc

tiofa fiquidem diligenter claudi & cuftodiri

]

2. 2. 6 2»

operculum poftulabat Propheta, dicens: -

folet. Magna profecto eft pretiofitas humanz

X

ne Domine, cuflediam ori meo, C oflium circume .

linguz, cum in humano corpore humanz

(s

flantie labiis meis; & quid per operculum &

rationis fit inftrumentum ; unde in bonum

)

cuftodiam , nifi illuminata ratio defignatur;

propter tria maxime (ic munita eft.

Primo

n

V-S-

ngua

qua gubernari &regi debet in homine li

propter laudem Dei; fecundo propter falutem

carnis, Merito ergo Ecclefiafticus ait:

i

Ui

$

fui; tertio propter edificationem proximi.

mbi 1*

dabit ori meo cufladiam ,. && fuper labia mea /igna-

Primo, propter laudem Dei, quod quidem

*

culum certum ,. u non ca

officium magnam fanctitatem requiric in ipfa

r

tnea perdat 1ne.

1

dam ab ip/is;, & ingua

|S. Aug. de

lingua, nam ut Ecclefiafticus c. 5. atteftatur:

a

XIIL.: Vieilantia affdua ,, quam S.' Augufti-

INon eft fpeciofa laus im ore peccatoris.

Secun-

a

! verb.

nus fuafit, dicens: Quanto illa citius & faci-

do,

ropter falutem fui.

Nam cum lin-

! A poft. fer

[

gua fit tenuis, & laca quafi pala, aptiffima eft

ic

(38 61l

'lius movetur, tanto tu adveríus illam fixus

3

ad

lls

e

182

fjibliotbecæ Manualis Concionatorice

ad evacuandam malitiam cordis; lnde da-

ef vir ; qua in re facem prebet Dionyfius Car-

ta eít homiui, ut poffit per confeffionem pur-

thufianus, fic loquens : Quia non excefliffe in

gare peccata füa, & affumere fanctiffimum

verbo,fignum eft magnz cuftodiz cordis, ma-

K

Sacramentum.

K

gnz fapientiz mentis, magnz perfe&tionis

S. Antoni-

V. INo[Je debet , cur carnea fit; videlicet, ut

interioris; fi quidem ea, quz funt, in voce,

nus p. I. aperta clareícat, quod homo loqui cum tra-

mom 4

earum fünt, quz fünt in anima,conceptionum

tit. 6. C. 4- Crabilitate & humilitate debet, ficut Prov.2j.

l,

affe&tionumque notz : idcirco linguam per-

p ulb

Ícriptum eít: Lingua mollis confringit duritiem.

fe&te reprimere, fionum ac opus eít perfe-

$ )

u

Quod etiam S. Antoninus confirmat dicens:

&ionis, ac grandis illuminationis mentalis, ac

Nota, quod lingua eít carnea, non offea, &

fupra vires humanas.

$, Dberit

inde multum ductilis & volubilis hinc inde

Xl. No[jfe debet parüer , quam verum fi illud : Gloffa in

dinup ts g

de mili (

per os, ut ex hoc intelligas , te in locutione

ANullus efl, qui mon deliquerit lingua fua : Eccl. 19. c.19.Eccl.

non debere efle durum, & pertinacem, fed

ubi dicit Gloíffa: Aít contra

poni poteft, 17.

loq ij [

i

am as meas,

&b

du&ilem ad retra&tandum, fi quid male dixi-

quod Pfilmifta dicat: Dixi cufi

fti; ad petendum veniam, fi alium male of-

ut »on delinquam iz lingua mea.

Sed refponde-

fendifti, & non protervum & durum, ad de-

tur: Poteít fervari a deli&to gravi, ficuti do-

fendendam tuam opinionem.

li, detractionis, Ja&tantiz, fed non a levi fem-

$. Bernar-

VI. JNoffe debet, cur ia delicata fit ; nimi-

per, imo omnes offendunt, vel fuperflue vel

dinus l.c rum, ut inde inftrustur homo, quod loqui

otiofe loquendo, nifi per fpecialem Dei gra-

ä

debet cum benignitate, juxta illud Ecclefia-

tiam a tali lapfü cuftodiantur.

ftici 6.. Lingua Eucbaris, id eft, bonz gratiz,

XIL. JNo[fe debet, cur veligiofis precipue cureS. Yüdor.

in bono bomine abundabit.

,

e[Je debeat cuftodia lingua ; id quod Ifidorus Pe- Peiut. 1. 1.

ä

Ibid

VH No[Je debet , cur flammea fit; nempe ut

ufiota indicat, dum oftenfurus,in quam peri- €P. 309.

& u

myftice demonftretur, quod homo loqui de-

culofo ftatu fit ille, qui, poftquam ad difcipli-

ia Ed

,

bet, cum charitate, de charitate, & propter

nam tranfit religiofam, linguam non domat,

—

charitatem. Loqui debet cum charitate;

fequens adducit exemplurm; inquiens: Ad mo-

alias absque fructu falutis zetérnz loquitur

naíticum ftudium tecontendifle audio: quod

homo;.unde primo Corinth. 13. ait Apofto-

quidem nihil aliud eft, quam murum firmum,

lus: Si lHinguis bominum loquar & angelorum, cba-

atque hoftibus inacceffum exftruere, ipfisque

rüsatem autem non babeam, fattus fum 'velut. s [o»

portam ad ingreffum relinquere. Quod fi &

nans, aut cymbalum tinniens.. Secundo loqui de-

murum ab omni periculo liberum fervare cu«-

.— UC a4a-— £. T e€

bet de charitare, fcilicec Dei & proximi.

pis, atque hoítibus te firmum ac robuftum

Dulcis fermo & omni acceptiene dignus eft

oftendere, linguam, quam maxime poteris,

-loqui de charitate; quod maxime convenit

"

in poteftate tene, a qua & celeres & ingentes

dilectionibus charitatis.

ruing contingunt.

S. Auto-

Vill. JNo[fe deber , cur. femper ser falivam ma-

XILHL JNo[je debet cur breviloquium

ft aman- S, Bonav.

nus Lc. dgefatia fü; qua de re fic loquitur S. Antoni-

dum ; de quo S.Bonaventura fic diícurrit füper in Pf 118.

ä:

nus.

Eft lingua quafi femper madefacta &

illa verba: Et re(pondebo exprobrantibus mi.

f

mollis, & hoc vel a faliva procedente a fto-

hi verbum. Non, ait, verba, fed verbum, ut

macho, vel a phlegmate a capite defcenden-

adnotaret breviloquium, quod tribus de cau-

te, vel putredine in pectore congregata; ad

fis eft mulüloquio preferendum ; videlicet ad

:

- fignificandum, quod locutio tua debet efle,

evicandam ftultitiz füfpicionem, animz lg-

vel de verbis divinis, tanquam ex cibís fpiri-

fionem, & ipfius perditionem. Quorum pri-

Pf Mb

Vls

tualibus acceptis ex facra Scriptura, & reten-

mum pertinet ad infamiam,fecundum ad cul-

tis in (tomacho memoriz ; vel de opprobriis

pam, tertium ad poenam ; de primo Ecclefia-

& paffionibus Chrifti, qui efl caput noftrum;

ftici decimo: Stultus werba multiplicat; unde

vel de peccatis tuis propriis, tanquam falivis

verborum multiplicatio videtur ftultitiz u-

.n pe&ore voluntatis aggregatis , juxta illud

fpicatio; De fecando: Qui multis utitur cerbis,

Proverb.18. Sulus prior acccufator eff fui.

ladit animam fuam: ande verborum multipli-

ä:

l

$.Bafil.de. [IX. Noffe debet, cur una tantum lingua. bowini

catio videtur animz lzfio; De tertio: erbum

vera vir- fit datas id quod S. Bafilius indicat dicens:

cu[tediens filius extra pe» ditionem erit. — Quis. eft

li

ginit,

Natura loquendi, audiendique modum ad

verbum cuftodiens nifi breviloquus?

Í

proportionis regulam metiens, duas aures,

XIV. ANo[Je debet, an &2 quousque verba vidiculas. taur.

linguam unam nobis effinxit, quafi & du.

Jint licita; ad quam quzeftionem S. Laur. Juft'- Juft.de vit.

i

nianus fic refpondet : Sunt tamen multa ver dicipl.

plum difciplinge caufa audire debeamus, & ad

ea, quz rogamur, fefquialtera proportione

ba, quz fi in fe ridiculofa, & vana effe viden. * !^

$. Bern.

contractum referre fermonem. Et id ipfum

tur, quz interdum prudenter, & opportuno

l, c. 9..-

confirmans S. Bernardinus; Homini, inquit,

dicuntur tempore, vel pro propria füblevan-

ä

fola unica lingua datur, cum dederit ei duas

da fragilitate ; vel proximorum avertenda tri-

Í

ftitia. Hac nempe talia ab infirmis mentibus

t

aures, duos oculos, duas nares, pedes cum

digitis multis, & plura alia duplicata meme

nequaquam redarguenda fünt,quia otiofa non

bra, ut diícat anima rationalis plura audire,

funt.

Plerumque hujusmodi magis fruüifi-

quam loqui; plura bona operari, plura vide-

cant, quam fpiritualia & divina; non autem

re aut fimilia; : Nam etiam Seneca inquit:

in confuecudinem deducenda funt, füb inten-

t

Auribus frequentius, quam lingua utere.

tione fübdu&toria, & raro, fuoloco & tempo-

Dionyf.

I

X. INo[fe debet, quomodo verum fit Sfacobi effa-

re pronuncianda. ld ipfüm Plato per aptam Phto l. g.

i

Carth.in (um ; i quis

in vverbo non ofendit , bic perfettus

quandam a medicina defümptam fimili.^* ^CP* -

l

C 3« . Jac.

tudi- "^*

Tuuus LXXXVL Lingua.-

183

j

tüdïnem exponitquod,(icut medicinaadhoc, (iquis non delinquit in verbo, hunc perfe&tum jac.3. v.9.

ut fanitati conducat, in pondere & menfura, effe virum;: atque adeo perfeGionis ftudiofo

loco item & tempore convenienti fümi debet ;

pre cxteris convenire , ut linguam füam re-

áta quoque jocus adhibendus eft , obíervata

erenorit. Hincidem Apoftolus in eadem epi-

ufüs ejus occafione,uttanquam medicinz loco

i

ola dixit : Si quis putat fereligiofum effe, non

$, Thom. adhibeatur. HincS. Thom. qui in lude;inquit,

refrznans linguam füam , fed ([educens cor (u-

22 q.168. ita deficiunt, quod nec ipfi aliquod ridiculum

um , hujus vana eft religio. Atque hoc totum

2. 2.

M

dicunt , nec faciunt, vel dicentibus & facien-

S. Paul.infe expertus eft, dum de feipfo dixit :

tibus molefti func, vitiofi cenfentur.

Cum eflem parvulus; loquebar ut parvuius,

X

]

S. Dernar.

: lofi i

dinus fer.

XV. Ne[fe debet , feptem difcretiones in lingue

fapiebam ut'parvulus, cogitabam ut parvulus ; y.Cor, 13»

h19 E

ufu obférvandas , quas S. Bernardinus indicavit

quando autem factus fum vir, evacuavi quz v. z1.

de multi-

"2

loq. a. g.

dicens : Septem profecto difcretiones obíer-

erant parvuli, aliter fcilicet loquens & a

gens,

"

Q. 8

vande fünt cuilibet, qui prudenter & difcrete

prout virum perfedum decebar.

de(ideratloqui, juxta quod Ecclefiaíticus cap.

XIX. . No[fe debet fibique perfaadere , quemadmo. S. Dafil, in -

a

48. admonet dicens: erbis iuis facito flateram.

dum «d[cetat vel maxima convenit , frequenter , imo conftit.-

m

Prima difcretio eít, quare homoloquatur. Se-

quantum fieri potefl a[fiduo , de Deo ac fpiritualibus mot« €13-

j

cunda, quis loquatur. Tertia, quid loquatur.

rebus mifcere fermonem ? ita nihil iplüm magis

j

uartà, quibus loquatur. Quinta, quando

dedecere , quam faceta, jocofa, ac rifüum mo-

loquatur. Sexta, quomodo loquatur. Septi.

ventia verba , ut quz tefte S. Ba(ilio, remif-

ma, quantum loquatur; Nam tefte Hierony-

fionem, diffolutionemque animi erga res fpi-

*$. lídor,

:.Püu(l L 1[

mo, in pondere verborum

prolatio exiítit

rituales inducant, devotionem enervent, &

humanz vitz neceffaria.

compunctionem cordis extinguant, &, quod

.-.i' ep' 3090

l*

8&. Bafilius

XVI. Noffo debat,

(uomodo

4

/Empæ; lingua Deum

caput eft , moriones potius deceant ; quam

in Pf, 33- laudare queat ; id quod S. Bafilius (ic explicat:

graves viros. Et íane fi S. Bernardus de fa-s.Bernará,

Ü

videtutrem impoflibilem polliceri Propheta :

cerdotibus dixit: Inter (aculares nugg , nu« apud Ro-

quom:odo enim femper Dei laus in ore homi-

x funt : in ore facerdotis bla(phemiz. Con- dtiq. p. 2.

d

D

pis effe poteít? Quando enim ea depromit,

fecrafli os tuum evangelio, talibus jam ape."- 2 € 12

confüeta & ad corporis neceffitatem refpi-

rire illicitum , affuefacere facrilegium eft ,

cientia colloquia , utique non jam in ore ha-

quanto magis de religiofo ad perfectionis ftu.

bet Deilaudem ; quando idem dormit, penitus

dium obligato ; idipfum fentiendum erit ?

]»

filet; bibens quoque aut comedens, quomo-

cujus radionem ulteriorem S. Clemens Ale- S.Clemena

do ore concinit laudem Dei? Ad hoc dici-

xandrinus fequentibus verbis affert : cum Alesandr,

5

t.4, 2.de

q

mus , os effequoddam fpiricaale , & intelle&u

verba omnia cogitatione & moribus emanent,?

:vdagoge

preditum hominis iftius interni , nempe men-

fieri non poteít, ut verba aliqua mitantur ri-

.

E

j« $, bonty.

tis , quo nutritur , quisquis particeps divini fit

dicula, qua& non procedant a moribus ridicu-

verbi; De hoc ore ctiam PPropheta loquitur:

lis ; ex abundantia fiquidem co:dis os loqui-

T inPL g,

Os meum aperui , & attraxi [piritum. Sane cogi-

l

tur, Hinc S. Ignatius Loyola inter principa-S. Tgn. 7.

tatio ; quz de DEO eft, femel impreffa, &

lia juvandi proximi inftrumenta , colloquia piaP. confi. c.

t

velut figillo obignata , in przcipua animz

& facra numeravi:; eaque füis ompibus etiam ^*

8.

].

parte, nimirum in mente, poteft laus Dei re-

laicis fratribus mirifice commendavit , utpo-

d

&e appellari, femper in anima exiítens.

te.quz faciunt , ut fzculares magnifice de

""

Pf. 140.

XVII. Nofe debet , in quo confiftat avs vette lo-

nobis fentiant, exiftimantes nos Deo plenos

t

, 3.

quendi? fcilicét in eo prgcipue, ut lingua fua

effe, omnibusque donis ccleftibus abundare.

"

velut oftio utatur, prout $. David a Deo pe-

Certe S. Francifco Xaverio compertum eft,

lde

tivit, dum dixit: Pone, Domine, cuftodiam ori

plus ipfum fructus feciffe privatis colloquiis,

(e

meo, & oftium circumfítantiz labiis meis; hac

quam publica verbi divini predicatione. Un-

rl

enim fimilicudine indicatur , quemadmodum

de merito S. Bernardus exclamans , o quan-S. Dern, i& -

?

apol. ad

fedulus Janitor oftium interdum claufum, in-

tutm, ait, diftamus ab his, qui in diebus An

zuil, Abb.

l*

terdum apertum habere debet, ita idem circa.

tonii exitere monachi ! horum enim conver-

in

[atio tota in coelis erat.

Et hic re&ius ordo

linguam obfervandum effe. . Porro ut cogno-

2

Ícat, quando hocoftium aperire debeat, opti-

erat , quando digniori parti prius infervieba-

tur.

Nobis autem convenientibus in unum

mum erit confilium , fi exemplum monachi

s. La

illius fequatur ,

ui cella fuz oftio hzc tria

(ut verbis Apoftoli utar) jam non eft Domi-

y, pité lt

verbainícripfit: JVeceffitas, utilitas, cbaritas : per

nicam coenam manducare : panem quippe

t

f dicipl

ea indicare volens, non prius aperiendum ofti-

cocleftem nemo eft, qui requirat, nemo qui

jer

um id effe, quam una ex tribus his caufíis exi-

tribuat: nihil de fcripturis, nihil de falute

no

geret. Aliitotam artemoquendi in illa S.Pauli

agitur animarum, fed nugz, &rifus, & verba

d

fententia: Sermo velter (it fale conditus : con-

proferuntur in ventum. Ne

ue dicas, fic cha-

Á

1

tineri putant ; per illa enim indicare voluit:

ritatem, affabilitatem, ac difcretionem requi-

J

rere, utquafi ftulti, feculares capiamus, nam;

omnibus verbis falem fapientiz infpergen-

lI

on

dum, qua diligenter materia, finis, perfonalo-

ut idem San&us recte advertit , ifta charitas

jf

quens & audiens , tempus & modus obferven-

charitatem deftruit, hsc difcretio diícretio-

m

tur, hocenim effe o(tium circum[Lantie, quod la-

nem confundit; quaz enim charitas eft , care

2

biis fuis poni petiit S. David in citato verfu.

nem diligere ; & fpiritum negligere ? quz-

» ob

XVIII. ANo[fe debet & curare , ut dignam de . ve difcretio , totum dare corpori, & animz

bac arte loquendi feu ufu lingue e[Himatienem conci- nihil ? Hac tota S. Bernardi doctrina non

Thüer m

MTC

'Tauleruso 28. infi.

u

jiat; quam quidem tunc facile hauriet,(i me- modice confirmatur ex €o, quod

dl

memó»

mincr;c ; quod S. Jacobus dixerit; vidclicgt.

[À

e

e

IBBibliotbece . Manualis Concionatorice

memorat, nimiruri Chriftum infigni cuipiam

i volens & cujus finis gratia):

ï:

Dei fervo apparuifle , & feptem querelas ad-

& fortis (eu intrepidus (omnem refpectum ho-

i

veríus Religiofos magno animi fenfu depofuif-

minum abjiciens. ) 2. Oftendat, quomodo

fe, inter quas fecunda erat, quod omnes illo-

oftium conftitutum effe debeat , nempe inte-

fe

rum congreflus & colloquia vanis ineptisque

grum (alioqui per partem apertam fe hoftes

f

narratiunculis extrahantur, de ipfo autem &

infinuabunt ) firmum C2 geminatum ( feu non fa-

anlc'[tibus altiffimu

m femper fit filentium.

cile removibile , quo tarditas loquendi indi-

t

; XIlL.

catur) & aperibile (ideoque impedimento cla-

li

CONC

EPTUS PRADI.

vem arcente carens, ) quale impedimentum

CABILE S.

foret obftinatus ad non loquendum

Matfh., 7.

" quando

gu

v. 35.

RE

occafione thematis : r loquebatur. vetie:

oportet , animus.

poteít ars re&te loquendi doceri, ezque

"IIL. Ex occafione t

hematis : Ori tuo facito Eccjv.;gg,

q'J

|(«

quatuor regulis comprehendi, quarum prima

oflia & ftras : poffunt explicari eaufze & cir» v. 28^

Q

T1c.1.v.9. 3 S. Jacobo data eft, dicente : fit omnis ho-

cumílantiz loquendi. Et in prima quidem

»

mo tardus ad loquendum ; nemo enim fecu-

D

parte oftendi poteft, quantopere expediat lin-

ff

re loquitur, nifi qui libenter tacet , ait pius

guam ardiffime cuftodiri, eo quod vita &

L1610

author, Hinc & Seneca, füumma fümmarumy,

mors in manibus linguzm conflituta fit : &

)*

pä

inquit, hzc erit, tardiloquum effe te jubeo.

unusquisque de fru&u oris fui repleatur bo-

Et merito ; ficut enim ad beftias feroces con-

nis, & dies fortiri bonos poffit. 3. Dicat con-

d

«

tinendas non eft efficacius medium, quam ut

cionator , fe ad hanc cuftodiam offerre feram

u

cavea conclufz retineantur ; ita & adlinguam

parvulam multis circulis, literisque inibi fcri-

(quz tefte S. Jacobo , difficilius domatur,

d

ptis conftantem (qua propofitum firmiffimum

HU

quam beítiz ) continendam , filentium eft

filentii, ubi opus eft, fervandi indicatur) qux

Pecl. 4. V. omnium opportuniffíimum. Alternm Spiritus

aperirinon poffit, nifi unum ex his tribus no-

34

fan&tus per Siracidem obtulit, dicens : noli

minibus per circulos literarum difpofitis , ne-

(«

citatus effe in lingua tua, quo fignificare vo-

ce[ftas, utilitas, cbaritas;prodeat 5 quz proin tres

luit, confiderate oquendum , linguamque , ut

caufz paulo fufius per praCticos cafüs erunt

p

S. Ambrofius & alii monent , perinde ac lo-

explicandz. 3. Dicat, in manubrio ferz hu-

h

Vi

culos pecunia plenos, non prius aperiendam,

jus (cripra effe hzc verba Apoftoli: Sermo ve-

quam evidentem utilitàtem aperiendi cogno-

fterfitfaleconditus: ut fignificetur difcretio,

q

Éccdl. 42.Ícamus. 'Tertia ab eodem fuggeritur : Non

quz diligenter difcernit inter materias locus-

Y

". l.

duplices fermonum auditus, & eris vere fine

tione exprimendas, inter perfonas alloquen-

confufione, & invenies gratiam in confpedtu

das, & inter modos loquendi, ut fcilicet füb-

[

omnium hominum, Hinc non mentiendum,

miffe, modeíte, ac man(üete potius, quam

;

u

non zquivocandum, non jurandüm, ut dici

clamofe & afpere quisque loquatur.

£

[6:

Job. 33.

V. 3

poflit cum Eliu : (implici cordefermones mei,

- FV. Ex occafione thematis : Ui verba funt Prov. 14

& fententiam puram labia mea loquentur.

plurima , ibi frequenter. & egeflas : explicentur v« 23.-

Mun,

$. Petrus

Quarta a S. Petro offertur dicente : fi .quis

4- M. I,»

damna;qu« ex negle&ta linguz cuftodia oriun--

loquitur, quafi fermones Dei,

Quo indica-

tur, nimirum r. egeftas devotionis &9' colle&tionis -

fir

tur, cbaritative loquendum ( nam Deus omnia

interne ; nam, ut bene advertit Diadochus , Diadech, -

Eccl, 6;

£

ex charitate agit ) atque adeo ab omni verbo ,

quod balneis, idem accidit loquacibus: fi bal- de perf. -

:

Ve -5.'

quod vel Deum, vel proximum lzdere poteft;

nei oftium crebro patefiat, caloré paulatim ffit. c.7o.

ftudiofe abftinendum; fic enim uti lingua bo-

amiffo frigefit 5 fic fi quis multa fine neceffi-

U

vina dülci embammate condita omnibus fà-

tate loquitur, per orisjanuam, calorem inter-

piet, cum verbum dulce, tefte Siracide, mul-

num exire neceffe eft. 2. Egeftas gratie & me-

U

tiplicet atnicos, & mitiget inimicos. -

ritorum : cum enim in multiloquio peccatum

D

Pf, 144;

II. Ex occafione thematis : Pone

Domine ;

non defit confequenseft, ut etiam imminutio

X

É

L

L]

il

Ve 3.'.

cuflodiam ori meo, & oflium circum[lantie labiis

grati& ac meritorum non defit. Vas,ait fcri- Num.

,læ

d

meis: poteft alio modo ars re&te loquendi de-

ptura, quod non habuerit operculum, im- v. 15.

h

clarari , dicique , eam'a Spiritu fan&o per

mundum erit. Ecutdomus illz; quarum oftia

di&tam fententiam fuiffe indicatam, dum lo-

femper aperta funt, ut cauponum, plerumque

j

cutionetn apertioni oftii declaravit; per hanc

perditis hominibus abundant, ita & corda il-

n

enim fimilitadinem in(inuare voluit , quem-

lorum; quorum os femper per loquelam aper-

admodum ad hoc, ut domus cuftodiatur , duo

?

tum eft, vitiis plerumqueimplentur. 3. Ege--

Y

fünt neceffaria, nempe oftium & oftiarius ,

ftas fame : quz non modice.imminuitur per

(quia fine oftio non poterit arcere oftiarius

loquacitatem ; ut enirb, fi vas percuffum ma-

!

p

eos qui ingredi volent; fine oftiario autem

gnum fonum reddit, vacuum credimus 5 ita.

oftium femper vel apertum erit, vel claufüm)

fi quem valdeloquacem advertimus, virtuti-

|

ita ad re&te loquendum , :& animam per hoc

bus.& aliis donis inanem judicamus. GCerte

s

cuftodiendam , neceffarium effe ftudium lo-

Apollonius rogatus , qui hominum fint opti-

gl

quendi fuo tempoere ( quod per oftiarium in-

mi? qui in dicendo breviffimi, refpondit. 4.

ld

telligitur) & tacendi (quod peroftium indica-

Egeftas amicitie : nam terribilis eft in civitate

,Q 29'

tur.) Oftendatur ergo füfius 1. quomodo

füa homo linguofüs ; & temerarius in verbo

oftiarius conftitutus effe debeat, nempe i-

fuo odibilis , tefte Siracide , quz: omnia. fa- Ecelefi. 9.

snoratus ( id eft, metuens iram Domini, fi quem

cile fufius diduci poffunt.

Vo 25«

E

illiinimicum aut ingratum intrare permittat) :

V. Ex occafione thematis : Spiritus fanttus

ebit vos

t

vigilan ( diligenter .,qgæ,rendo » quo tendac

gucm mittel fa.t;r in nomine o , ille do:

*

empia :

e

&

105

h

uinnis : pofc'ïft dicere concionator , -multos- alienis defe&ibus fit fermo.: ^. Ordtio: -quiä,

je

quarere, qusenam ars fit omnium difficillima :

Déus optimus eft gübernatorlinguz. 3. Con-

)

& varios varie refpondere, fibi autem artem

fideratio : tam circumítantiarum, tum damno-

j

recte loquendi difficillimam videri , utpote

rum, quz per incauta verba , Deo, proxi-

quam cum monachus Pambus difcere coepif-

mo & fibi creantur.. 4.. Firmum propofitwn non

le

et , poft quadraginta novem annos necdum

labendi cum decreto multte pro lapfibus exigende x

la

Te didiciffe confeflus e(i. Merito itaque peri-

Gerte fecundum hoc propofitum eric curfas

"

tum magiftrum , ícilicet Spiritum fandtum

profe&tus noftri in arte loquendi.

3. Radicis

pro ea diícenda eligi , ideoque fe his tribus

extirpatio: quze quidem non alia eft, quam in-

Q

diebus Pentecoítes de hac arte Jocuturum,

ordinata concupifcentia. Hinc merito Spiri-

& primo die quiaque damna .. qux per lin-

tus fan&tus ad nos dicit: Qui non renuntiat

guam non cuítoditam inferuntur. s. altero

( affeu falrem ) omnibus , que polflidet ,

VM

quinque proprietates re&te loquentis linguz :

non poteít meus effe diícipulus.

h Y 20. ;

tertio quinque media ad eam regendam alla-

Vill. Ex occa(ione themaiis :

Cum ?f-ääïiæt Jo. & w

turum. ltaque i. oftendat , quanta damna

quafi flagellum de funiculis , omnes ejecit de templo :15.

[l*

Deo inferat effrznis lingua per blafphemias ,

poteít inve&iva concio in vitium garrulitatis

inurmurationes , & fimilia vitia. 2, Quanta

in templo inftitui folite, cum commune val«

0a

Chriflo; certe major pats injuriatum tempore

de fit vitium, fieri. Dicat ergo concionator,

pattionis infiidtarum , linguse minifterio illata

fed ad hunc finem flagellum ex tribus funi-

[

3

eft. 3. Quanta froxino , fuperioribus videli-

culis facturum ; atque adeo demonl

ttacururms

cet, fubditis, domeflicis, vicinis, remotis; ita

quantopere Deus, proximus, & ipfe, qui gar-

l.

ut merito dixerit $. David : Filii hominum,

rit , offendatur.

1. ltaque Deum gravitet

I

dentes eorum arma & fagittz, & lingua eo-

offendi oftendat ex eo , quod ejusmodi gar-

ld

rum gladius acutus, quia omnia penetrat.

rulitas fit blafphemia , facrilegivm. idolola-

(

4. Quanta propriz feríone : tum in corpore

tria; cum quivis bomo in templum orationis

n

(quia lingua mala, tefte $. Jacobo, maculat

cauía ingreffus os fuum confecrarit Deo, at«

*j

toótum corpus ) tum in anima, quia (icut urbs

que adeo merito illud S. Bernardi dictum et

t

patens abundat malis hominibus , (ic anima

conveniat. Confecrafli os tuum evangelio

i

hominis garruli fcatet vitiis. Hinc S. Arfenio

(&orationi, ) talibus aperire illicitum, adíue-

a

viam falutis querenti dictum eít: Fuge, tace,

facere facrilegium e(t. 3. Quod etiam proxi-

D

mum gravirer ledat, oftenditur ex eo, quod

quiefce. Hzc funt principia falutis. ;. Quanta

la

vébus nofiris : pr&cipue divitiis & paci inter-

talis garrulitas fumme dilpliceat angelis al-

ln.

n , ac fame , ut facile per varia exempla

tari, ut vidit$ Chryloftomus adílantibus, ho»

h.

oftendi poteft. Concludatur ergo mertito in

minibus devotis.quibus grave impedimentum

-

magiítrum eligi Spiritum fanctum , qui do-

in oratione, ac dolor creatur : Parvulis , qui

-

ceat nos, perinde ut Apoftolos ; loqui. ma-

x

ravitér fcandalizantur, 3. Quod etiam tibi

nalia. Dei.

graviter ncceat, oftendi poteli ex eo, quod

I Prov, t

Ut 3

Aü g. v-4-

VI. Ex occafione themat

ïs $ 'Cæp'efumf—loquï

talis patiatur gravem jacturam fame, cum

I[]

varüs linguis: pofíunt quinque proprietates

juxta S. Chtylotomum. is, qui non libenter

j

lingug recte loquentis explicati , dicique,

Oorat, clarum det indicium, Íe nihil egregize

uod debeat efle.

1.. Divina : ut nihil con-

dotis poffidere : meriri & beneditiionis, qu&e lpe-

s Didodh,

j de perf.

tra Deum loquacr, atque adeo blafphemiz,

rare poffunt ferventer oranres : favoris &$ gra-

murmuradiones & (imilia vitia fedulo cavean

tie divine , pet orationem conciliari folitz.

im(pir. (

rïïl

tur. 2. Catbolra : ut nihil contra fidem pro-

Hortetur ergo, ut hoc flagello ca(tigati refi-

eratur ; nec verba facra in jocum aífüman-

pifcant, & monitum Ciceronis obfervent di-

/[a

j2

tür, aut alio modo irreverenter ufürpentur ;

centis : ad deos adeunte cafte, pictatem te- Ciecfol.is

nento, opes amovento. . Si

Jf

ne eveniat , quod Balthafari regi facris vafis

,L

quis iec/us' faxit,de leg.-

'

abuten:i accidit.

3. Humana: id e(t, pru-

Deus vindex efto.

dens & confiderata , ideoque a levibus , in-

.

j]- Num. 19

$. XIV.-

n- V 15'

honetftis, ja&tabundis, affe&tatis verbis fedu-

A.LLIOCONCEPTUS

loabítineatur. 4 Duükis, id eft, charitativa,

í

i

ideoque detradtiones, contumeliz , afperz

*

PRJDICABILES

s

'Qualz'tas-.

!

l«

increpationes , agnomina , mordacia dicta

S

ari cautela caveantut, — j. Perax : Hoc enim

I. Sp

X

onfa -(fæleffi

; que quamvis denot

atil'ic'h.'Vï&g

d.

animam electam , his verbis a divinoP.2«c- 19

vel maxime Chriftianos & germanos docet.

;e-

Potefi, fi vult concionator has lingug pro-

Amatore laudacur : Sicut vittà coccinea , labigin Cante

K

tua ; in quonam vero hzc laus confiftac , Ri-

[j

prietates variis linguis noftris compara e, v.

LJ

primam hebraicz , fecundam romanz feu

chard.de S.Victore ad propofitum nottrum his

jl

r

verbis explicat : Solent vitte, dum crines li-

Itj

ating , tertiam utpote gravem hifpanicz ,

quartam utpote amabilem gallicz , quintam

gant,etiam caput ornare, ipfüumque ornamen-

[te

'ermanica.

3

tum in mentibus demonftrare: Siccuftodia &

j

Ecelt 280

VII. Ex occafione thematis : Zurum tuum

difciplina loquendi mentem decorat, quz

"

caput, quod principale eft hominis mem-

Y. 29.

&9 argentum confla ,. && verbis tuis jyacito [Lateram z

di4

offunt per aurum & argentum v?ria media ad

brum, & foris pulchram animam dermon«

j

ftrat.' Verba enim diffoluta, & inepte pro-

nguam continendam utilia intelligi & pro.

rg?Ecclefl 19' !

poni. Et r. quidem /üentiwm : precipue in

lata exterius deformant , & intus . rectitue

q 25

templo , cum alíus nobis irafcitur ; aut de

dinem mentis diffipan

t, ngd enim fü

pet

Jl

R, P

uig

z

q5

X

» Lobn. Bibl. Man. Ibtp. 4l

EX

e

e

il

186

Bibliotbecee ,Manua'tis CMïbnatoüæ*

fluis vetbis ali-qäïä utitur, tot modis extra fe

fumus : lingua mea [tylus fcrïbæwveïoc'is. fx-

ducitur, & a cuftodia fua di(Iipatur; ubi vero

trema pars prologi eft, & cum przcedentibus

compofira fuerint verba , & cum difciplina

junge, quod fequitur : Eructavit cor meum in

P

laudes Dei fermonem bonum , & opufcula

irolacas teftimonium dant conftantiee men-tis«,

prudentizque atque difcretionis.

mea, quibuseum pradicaturus fum , ipíi po-

Manfi

Il. Idem cccleítis fponfus iu eodem epi-

tiffimum -cohfecravi.

Debeo ergo linguam

diic.g.n.4. thalamio de ornamentis ejusdem fponfz lo-

meam, quafi ftylum & calamum przparare,

ut per illam in corde & auribus au

quens, inquit : Zurenulas 'aureas faciemus 4ibi ,

*

diesciom

«ermicleiss argenio.

Murenulà autem genus

fcribat Spiritus fan&tus.

VI. S. Bernardin. acute o

bfervat, qüöd lin- s Bb

quoddam eft pifcium, quod in circuium vol-

vitar, in cüjus forma olim inaures, aurium

ua fab tribus corporis fenfibus collocatur , dinus de

ornamoenta effingebantur. . Porro certus qui-

videlicetfub auribus, füb oculis, fub naribus, multilo-

dam interpres my(&erium predidtorum ver-

Primo fub auribus

^

, ut confideret prudens ho. 1036

borum fponfi hunc in modum exponit : Or-

mo, dum

loquitur, quod in audiente poteft

effe auris,dextra & finiftra, dextra auris,bene-

namentum aurium nulium magis aptum,

quam verba; ergo verba pifci alimilat; hoc

volifant ; Proinde taliter loquendum eft,quod

autem fignificat parfimonid iüi effundendo fer-

non fcandalizentur tales ; nam, ut dicitur fa-

pientie primo. Qui loguitur iniguia , nom pote/r

rnone 5 piíces enim ut omnibus confítat, muti

funt, ornamentum igitur animz fan&e , in

latere,, Aurisautem finiftra, funt malevoli, in-

|

vidi & maligni, aures er

i

*

;entes , dum homo

quo fponfus cocle(tis fibi plurimum cormpla-

!

ceat, e&t fobrieras & continenda in loquen-

loquitur, avide exfpeCtantes , aliquid capere

1

do.

Qr

A

E

ig

[e]

enes quoque mylíterium indicar ,

ex ore ejus , ficut fapientise primo fcriptum

E

€ur inaures fpon(z aureg, & argento vermi-

eft: Auris zeli audit oumnia.

p u

X hoc patet,

g.Reg. 60 ;

quod os noftrum auribtis au

Y

culatz faerint, videlicet quod aurum ad fen-

óienuum fubjc-

j

1

fum ment

exvvr

ov

ique -TCVOCCEUI', argentum VCYO

C

tum elft, propterea debemus prudenter logui,

r»t*

l

ad v

Vi

.

cum eloquiumque referatur. Aurum

Eft lingua füb oculis, ut cautus &iat homo ,

non loqui de vitio vel virtute, antequam in-

quoque ad judicium alludit, quo verbum

prius trutinandum eít, priusquam enuncie-

telligat, quid loquatur, vel ne, antequam no-

verit veritatem, laudet, vel vitupcret quem-

£ur: Argentum vero ad fobum externum

quam. Lingua füb naribus fita ett, ex quibus

refertur, qui modeftus efie debet, non fre-

itofus, neque elatus.

de capite humores defluunt, & inde cerebrum

i nter omnia

expurgatur, ut ex hoc infinuetur, quod homo

fdem dife, — 1II. Ouzrunteliqui, curlingua

$.1.8. corporis noftri memibra ultima fit, quz fuum

fepius ab humore duorum narium expurga-

re fe débet, hoc eft, frcquentius confiteri

À Pa

exequaturofficium, propter quod homini da-

D. 17

tafuit; videmus enim, audimus, dormimus,

peccata commiffionis, & omiflionis, exem-

tpé

1nanducaimus, 2mbulatmus, aliaque opera na-

plo Davidis, qui de fe aic:: Delicttan meum co-

turalia diu ante exercemus, priusquam loqua

gnitum tibi feci &j injufzitiam meam mon abfcondi.

mur? Quantum prazterit temporis, poftquam

Solet etiam hómo fibi abftergere nafüm , an-

homo natus, laCtatus,d

^.

*

adulcior factus eft,do-

tequam loquatur, cum bumores fiuant ad os

nec verbum atticulate proferat, & expedite

€x naribus ejus, ut rnerito indicetur, quod an-

difcurrat 2 Nimirum per hanc fermonis tar-

tequam proximum noftrum, & ejus vitia lii«

-dationem natura infiouare voluit, quod ad

gua noftra corrigamus , nos ipíos a noftris

hoc , ut lingua loquatur, prius neceiiaria fit

criminibus emendemus,

€i acquifita maturitas & fapieütia.

$

Vil. Deus olim de pafchate Hebreorum

$aimeron

1V. Salmeron ingeniofe obfervat

; quïeä*li*nQ

&ifferens, prohibuic, neullusadvena aut pere-

$rinus de agno, quem populus hebreus

ä

apud eun- gua noftra naturaliter faliva continuo afperga-

demlc. tur ; dicitenim: habet ctiam falivam, qua per

manducare debebat,

deguftare

Mor.

t, nifi prius per

circumcifionein ad Hebreorum f& recepitfet

ungitur, ut prudenter & fapienter loquatur 5

faliva enim fapientize fymbolum eft. tefte Dio-

religionetn 3 ita enim liabet facer textus:

ny(io Carthufiano, qui ait: Per falivam, fine

Quod fi quis peregrinorum in ve[Iram voluerit trans- Exodi 1e.

.

. qua verba formari non poffunt , perfecte fa-

dre coloniam, & facere pbsfe Domini, c

H

cumecidatur v« 4

*

I

9.

"(pientia figuratur, fine qua nemo rationabili-

prius omme mafculinum eius , & tunc Tite celsbrabit,

Mif

ter loquitur. Ac proinde priusquam Salvator

Veriffimum vero eft, quod hec.omnia in

Mc*g'n-iqa

nofter muti illius linguam laxaret, ad expedi-

figura contingebant illis; Agnus, quem po-

,. te loquendum , prius illam fputo linivit ; &

pulus ille facrificabat, baud dubie figara erat

expugens tctigit linguam ejus, & loquebatur

agni Euchariftici,quo nos Chriftiani cibamur;

*

rede. Porro (íaliva fuam a fale etymologiam

ad hoc vero , net

)

le illo -indigne'parïiciþem)us,-

!

neceffum eft, ucprius circumcidamur,; id eft

ducit, quia falfa eft, ac denotandum, quod

lingua cum fale, id cft, cum judicio & pruden-

ut non folum omnibus renunciemus dele&ta-

tia loqui debeat. Et hec eít ratio, cur, dum

tionibus carnalibus, verum .nfüper labia no-

per facrofanQtum baptilmi lavacrum regene-

flra circumcidamus. LInde nequispiam dice-

ramur, inter alios ritus facros fal linguze fu-

re poffit ; Iacircurncifus labiis ego fum , ne«

ceffum eít, utlinguam habeat ab omni verbo

ponatur, quia, ut idem Salmeron ait : Baptie

zati linguz falinfunditur , ut nonnifi fale pru-

obfcceno depuratam , quia expreflum pra-

dentiz imbuta foras prodeat. -

ceptum divinum eft : Si quis circumcifus non

8.Hieron. V. S. Hieronymus verba illa pfalmi 44.

fuerit, non vefcetur ex eo. Quare optime S.

Bonaventura ait: Circumcidi debemus ab in- S. Donzw.

epift. 140. Lingua in£a calamus. fcvibe velociter fcribentis , in

"uN EM .dium um / d—eX — m —— o ^

.

caute locutione, contra quod Moyfes con- fer. 2. dej

hunc rr:odum exponit : Pro quo interpretati

e

queri« cir cumcib

e

E

Tituus LXXX VJ. Lz'ng'uæ."ï

quzritur: Em inciréumcifus labiis

eg0 fum: hanc

4Equitas,

circumcifionem ^docet A

poftolus dicens:

Omnis fermo malus ex ore

ä

"efiro non procedat.

X. Quisquis pretiofüm aliquem thefau- s Ambrin

Quidnam vero hzc circ

rum poflidet, eundem füb cl

umcifio myltiee fi-

ave obferatui, Pf. 38.

gnificet, S. Auguítinus,

ab eodem Seraphico

imo etiam, fi opus eft, fub v

igilum cuftodia

do&ore citatus,

his verbis declarat: Circum-

obíervat.

Thefaurus aute

m nofter anima

noftra eft, habemus enim

cifio ifta quid eft

» if caftitas noftra, qua Deus

P

thefaurum illum

dele&tatu

r? Enim vero S. Bona

in vafis fictilibus; hunc fi-

confervare volu-

ventura qua-

tuor diílinguit circumcifion

€s [pirituales.

mus, linguam noftram cu

ftodiamus , quia

"$, Be'rnat*

Quarum prima eft cordis,

(ut fapiens ait) qui cuft

0dit os

fuum ,. aniinam

TT

(ecunda linguse,

: multlo.

tertia aurium, quarta oper

um.

Prima, in-

fuam.

Et S. Ambrofius de Da

vide ita fcri-

quit, circumíio in corde.

Secunda in ore.

bit: Pofuit ori füo cuftodiam

,quiosïq, j

» fepfit aures

;T-ercia» in aure.

Quartá in operc.

fuas fpinis, vectem adhibuict

foribus oris

füi ; fervat thefaurum oris füi,

INeceffitas.

ne quisquam

/

prius fur in cor ejus aut pec

rturbator ire

rumpat.

VIII. Sapiens rex Salonxxon' (cui Deus füb-

limiorem infudit fapientiam, quam ulli ho-

;

mini viventi un

quam communicata fuit) in

Damnum. -

fabrica tem

pli Jerofolymitani operarios ita

direxic, ut,

XI. David, qui in annis juvenilibus leones

:0

licet illud. ex lapidibus & marmo-

ribus fectis & quadratis ere&tum & conftru-

dilacerarat & urfos, qui Goliath gigantem,

V

qui univerfo exercitui [fraelitico timorem in-

&um füerit, nihilominus, ut veridicus Tex«

3- Reg; 6.

tus ait: JMalleus & fecuris & omne ferramen-

cufferat, quantamcunque armatus effet, in

tum. mon f[unt audita in domo

funda & lapide in terram proftraverat. Hic

!

Vr7j

; um edificaretur.

inquam, timebat nihilominus

Sed quid retuliffet,

fi inter ftrepitus artifi-

,

& trepidabat ;

fed quznam timoris íui cau

ía erat ?

Num

cum, totque innumerabilium operariorum

ferramenti quoque íonus auditus .fuiffet ?

forte truculentiffimam Saulis metuebat. 6t«

fecutionem, aüt vero innumeras Philiftzo-

Quod fi hanc diligentiam, omnem cavendi

u

ftrepitum templo jam confummato adhibuif.

rum phalanges? Vel filii füi Ab(olonis rebel:

$

lionem ? Nihil horum ; quia potius acutas

fet, optime quidem fadum fuiffet, ne fcili-

cet quies orantium interturbaretur, fed dili-

formidabat malignantium linguas, ac proin-

de Deo exercituum, qui ab illis eum defen-

genta illa, durante fabrica,

fupervacanea

effe videbatur.

Veruntamen quia omnia

deret, & tutatus füerat, devotas egit gratias

ij

.. & Petr.

dicens: Protexifii me Deus a conventu malignan-

Dlm. l' 7.

in figura contingebant illis;: ideo B. Petrus

Damianus myfterium illius in fení(u myftico

tium; fed quinam erant ifti? Hi nimirum qui.

CP. [

linguas fuas in modum gladii exacuerant:

exponens ait: Templum quippe Dei per fi-

lentium crefcit, quia cum mens humana per

Exacuerunt ut gladium linguas fuas, inten-

derunt arcum, rem amaram, ut fagittent in

l,

exteriora fe verba non fundit, in füblime fa-

Occültis inmaculatum.

- ftigium fpiritualis edificii ftructura confur-

Quz verba expo-

nentem S. Hilarium aufcultemus, ait enim :

git, tantoque füccre(cens in ulteriora fuftol-

itür, quanto pet filentii cuftodiam circum-

Non hic Propheta arma bellica, nec enfes, S.Hilar, in

aut jacula, aut tormenia arcaum pertimefcit ; Pí.63.v. 4.

H

clufa fefe extrinfecus fundere prohibetur.

"Cuttos enim juftitiz filentium.

Et paulo

omnis enim in lingua timor eft

"

$ lu jgs— gvlo-)'-

-

poft: Templum tui pectoris nunc

per filen-

dios & fpicula metuit, -

tium crefcat, virtutum fpiritualium

,tanquam

e

-XII. D. Chryfoftomus merito veheienters. Chryf,.

:

cceleftium lapidum in te ftru&ura

confürgat,

admiratur,quod epulo, quem Salvator n

r

ubi fupernus ille fponfus, quem totis vifceri-

Q&er,' ferm, 12;,

in inferno fepultum, & t

0to corpore flammis

bus diligis, velut in thalamo fuo delectabili-

cinctum in Evangelio exhibet, folum pro lin-

e «-. v$

ter requicícat.

gua vehementer ardente refrigerium polítu-

;T f i -

Utilitas. -

let, dicens: Jntingat extremumn digiti ui in aquam;

1 V 43'

Maníi

C refrigeret linguatn meam , quia crucior in. bac

J

"

ïX. Advertendum eft, quod focietas, qua

flamma. Ait enim:Si te jam poffidet cotus igais

difc,;.n.2, agnus immaculatus circumdatur, & flipatur,

inferni, fi te gehennze flamma comple&icur,

s

cujus in Apocalypfi fit mentio, ex meris

quare folius linguae zftibus de(ideras fübve-

conftet puris animabus, atque virginibus, de

h

niri?. S. Lyranus re(ponder: Ibi plus crucia-

quibus S. Joannes Apoftolus ait: i funt, qui

batur, quia per eam plus peccaverat. Li ngua

non funt. coinquinati, virgines enim funt , & féquun-

L

ením guftus & fapores difcernit epularum,

dur agnum, quocunque ierit; At vero quodnam

ebrietatique & crapulis fübfervit, qua proin«

)

eít horum Chriíti fequacium przcipuum en-

1-

de abutebatur dives ille, qui epulabatuz

quo-

comium , quo ab eodem Apoftolo honoran-

tidie fplendide.

Unde S. Bonaventura ait:

Jn

tur? Hoc nimirum : /n ore eorum non eft in-

L

Hzc primo degufítat cruciatus, quz pretiofos

ventum mendacium , fine . macula enim Junt ! ante

cibos, & odorifera pocula deguítavir, fecun-

]

ibronum Dei.

Quafi dicere vellet, ideo funt

dum illud: . Per qua quis peccat, per hzc &

; fine macula & digni, qui coram throno Altif-

torquetur. Interlienaris obíervat, quod in

,

— fimififtantur, quia linguam füam ita cufto-

conviviis, fcurrilitatibus, & ineptis eloquen-

dierunt, ut nullius culpz nzvo eandem com-

dis linguz frena licentioius laxentur. tin-

3macularent.

,

de.ait: in hoc nota, quia; ficut mos efl, et-

j d

Aà 2

t

R. P. Lobn. Bibi, -Man. Ton, M.

JuR

g

9

188

Jibliotbece Manualis. Concionatorie

p ?

Veruntamen quod joþbo labia círco dentés il .

polyat

l

iam inter convivia, lequacitati ftuduit. Idem

S. Bonaventura ait: Magis expreffio fit de lin-

Izfa permanferint, minime implicabilis hujus.

P

"'Ivranni infernalis indul

Pur]

centis attribuendum

QUil

'gua, quam de alio membro, quod cruciatur

& af

2

7

eít, (ed potius ftratagema quoddam fuit ; quia

arit009 1

igitur in inferno, quia ipfa in culpis eft

tametfi: Jobi animam , velut inexpugnabile

A

juafi fomes totius iniquitatis

If

$. Pet.

" XIIL. S Petrus Damianus nonnu

lloruni ani-

quoddam fortalitium, ex omni parte vallis &

muriscuftoditum eflc videritnihilominus per -

Dam. l. 2. malium adfert exemp

lum, quze ideo facile ca-

&ep. ! 8«

piuntur, quia os fuum aperire non omittunt.

portam fein illud aditum habiturum effe mi-

fanor

nime diffiditju:pote quem labiis füis in aliqua

.Dicit enim: Nunquam hoftis fauces hydrus

]

ingreditur, nifi cum Crocodilus ofcitans inve-

blafphemiz, defperationis, maledittionis vel

impatientiz verbum prorupturum effe (pera-

Á

nitur; nam fi claufüm os tencat, in(idiantis

impetum non formidat. Anthalops cum excla-

bat. . Unde facer quidam interpres fuper Jo-

Pl

bum ita fcribic:; Hoc agere videtur diabolus;

mat, ignatus ad fuum interitum gladios ve-

pred, i

natoris invitat, quod, donec obticuit, profe-

u

1i ingrediendi in eum non acceperat pote-

J & À

d

atem, cum jam illum totum variis cruciatie

quentis induflriam fuügacis curfüs opinione

£, n

delufit. Atque ut hoc inferam, quod cancer

bus confümpf(iffet, dentes, linguam; & labia,

I

uz fant vafa verborum, relervat: Ex his

(

eftreo, facit plerumque diabolus monacho:

Cancer enim quoniam oftreis vefcitur dele-

enim forinfecus cordis promptuarium de-

monftratur, quod nobis feníaüs intrinfecus

é&tabiliter,eorumque carnibus tanquam epulis

faeinatur, operg pretium eft audire,

quas il

conftitutos diftin&ionis fuz minifterio profe-

runt. Hesc ergo, inquam, diabolus in eore-

lis ftruacinfidias, nam cum avide fitappetens

cibi, eft argute profpiciens & periculi; quo-

fervat, ut blaiphemiam prolatam 'ejus ore

f

cognofcat. Sed audiat Scripturam dicentem:

niam, cum fit difficilis, & periculofa venatio.

Difficilia quidem, quoniam efca carnis inte-

In omxibus bis non peccavit ob labiis fuis. " Quod

ipfum $. Hieronymus diu ante preefatüm in- S. Hieron.

rior validioribus teftis includiturs periculofa

vero, quia i chelas cancer immiferit, rela-

terpretem his verbis fcripferat: Ob hóc enim in c. 19»

X

r4

diabolus :confumptis carnibus S. Jób , labia 9?

Ti

bente pro

tinus teftarum dyptico, inevafibili-

ter coar&tatur. Quid ergo facit,ut valeat o

b«

ejus integra dereliquit, ut haberet pofitus in

tormentis, quibus effet facile plafphem.are ;

f

tinere, quod flagitat; Solerter explorat, fi

quando oftreum in locis

ab omni vento re-

Ideo diabolus linguam reférvavit ; ut intelli-

motis fe contra radios fo

lis aperiat, cum ergo

gere poffet, fi Job ob cordis fimplicitatem

calculum clandeftinus incurfator immittit,

&

"

blafphemiam proferret in labiis.

LI ' XV'

conclufionem oftrei interjectu füffiaminis im-

] vum

edit, ficque hiantia clauftra reperiens tuto

"MISCELLANE

AC

ualitas.

:

r

| 14 nj$

jam chelas ingerit, & vifcera oltrei interna

OS Eiio$

decernit. Quid igitur oflrreum congruentius

L

üïidäin rex an

gliz, cum tres fü

* interrogaffet, quid vivis data optio-Spec. ex

videatur fignificare, quam monacbum; qui

ä

- nimirum vivit, dum fub filentii cenfura con-

ne maxime a Deo poftularet, refpondit pri- dift-9. ex.

mus, fortitudinem fe petiturum, ut omnes '^9'

cluditur, perit autem, cum ad loquendum im-

:

moderatus aperitur. Ad inftar Ícilicet oftrei;

fubjugare poffet. Alter pulchritudinem fe po-

b ls

ftulaturum dixit, quam omnes in füi ammorem

119

qui,

f

cum non hiat, integer animam fervat;

cuti

i Ci

i.

]

Tenate loquitur, vitz viíceribus va-

alliceret. Tertius, & natu minimus, collum

cuatur, quafi quidam lapillus parve con(üe-

gruis potius fe optaturum dixit, ut non nifi

tudinis obítat, ne is, qui fabularum vacat in-

bene diícuffa verba depromeret. Qui proin

epciis,a füa fe vanitate recludat. Quid aütem

ceteris prudentior vifus patri, regnurn ab eo

ä

accepit.

Mtone,

eít per figuram cancer, qui poft fe naturali-

1l. Dicente quodam fratre : defiderio cufto- Vita PP. 1.

3inDom,

ter graditur, nifi apoftata fpiritus, qui poft-

uam femel a conditore receflit,in pofteriora

dire cor meum,refpondit Abbas Sifoy : & quo 11«m, 27.

u, pf !

B.

relabi nunquam defiit. . Uinde & diabolus in-

modo poffumus cuftodire cor noftrum, fi lin-

terpretatur deorfum fluens.

ua noftra januam apertam habeat?

.

uftinianus inter al4ia di-

]lI. Socrates, ut adolefcentem quendám Gran. iü

&, Laur.

XIV.S.Laurentius

!

loc. con,

. füft. a.15.xit : Quieruditam poffidet linguam, tanquam

re&e cognofceret, dixit ill

"

4 Loquc;re? (ado.-

lefcens, ut videam te.

f. 582.

ä

de difcipl. turris David e(t quz «dificata eft cum pro-

IV. AlexanderMagn. epiftolam occultas ac- Plut. apud

pugnaculis. Talem fe arcem effe S. Job pro-

cufationes in antipatrum continentem cum Fab. conc,

Vi h,

bavit, licet contra ipfum totus infernus ome-

2 inDom,

nibus effet viribus armatus ; dicit enim : Pelli

accepiffet a matre, & legendam Ephz[tioni

H.i.1

-

11. poft

mee, con[umptis carnibus, adbafit os meum, &j dere-

dediffet, ea perle&ta annulum füum ori illius

li&a funt tantummodo labia circa dentes meos. Ete-

jmpreffit dixitque; contine hzc, & ne eorum ^*

m

hi,

nim (i hoc loquendi modo Job lamentatur,

quid effütias. Quantomsgis (i Chriftus figillu

M16o,

charitatis fraternz oti noflro imprefferit, &

Luriy

quod cum toto corpore a dzzmone exulcera-

mandatum tacendi adjecerit,parere convenit.

tus füerit, nihilominus labia circa dentes a

ipud Lan.

damone illzfa permanferint. S. Propheta fi-

V. Non male cecinit Poéta.

Fauftus

g n

INil melius lingua, lingua mil pejus eadem,

ap. Lang.

lp

ne caufa lamentatus fuiffe videtur, quia lon-

inPolyant.

Triflia cum dulci toxica melle gerit.

ge deformior futurus fuiffet , fi etiam labia

VI. Non multis verbi$, opus eft, inqui

t Y* ecd

circa dentes ei füftuliffet, prout apparet ; in

n

Se

*

$Á

eraniis mortuorum, quz tanto funt turpiora,

. epift, 38«

Seneca, fed efficacibus. Seminis modo fpar

genda [ünt.

quanto magis dentes a labiis fant denudati,

l]

e

e

— Tituus LXXXFVI. Lingua. —

189

Lang. in * VlL Imago animi, fermo eft. Qualis vir ta-

XV-IL Xenocrates, eum maledico quo-

rundam fermoni fummo cum (ilentio inter-

Polyant. lis oratio. Magnum eft vocis & tileni tem-

eramentum.

:effet ; quefitus, cur id faceret?. refpondir,

Ibid:

QGelli: VIIL Hefiodus Po

étarum ».þrukdentiüïmfus,

quia locutum me effe peenitet, tacuiffe nun-

Y

quam.

i

ardc.no&- ]inguam non vulgandam, fed recondendam

c. 1g.

effe dixit, perinde ut thefaurum; ejusque effe

XVII. Theophraftus dicebat, pot

iu/s ef-

freni.equo infidendum , quam verbo incom-

in promendo gratiam plurimam, fi modefta,

& parca, & moderarta fit.

i

pofito fidendum, eo quod plus periculi ab

Panorm.

-1X. Alphoníus rex loquacu

hO

los homines

hoc, quam illo imminet.

XIX. Suidas linguam alloquendo--inter- Drex. ia

l. 4.

utres vocitabat; quia ficut utres infu(is.hu-

moribus extenduntur, donec humorem infü-

rogüt: quo vadis? cui illa refpondét : ur- Phaec. c.

bem everfura, aut inftaüratura.

57 $..

füm refpuant; ita loquaces inflantur, donec

-

audita garriendo effutiant.-

XX. Pythagoras gladii plagam leviorem Macieb.

Drexel. in

X. Cum olim H

*

braeus

K

Habbi lehuda ip

'effe dicebat, quam linguz; ill

hzc animam vulnerat. - .

3

€ gnim c-oxfpuls? fie loquac.

»

Phiet. c.. foro proclamaffet, fe habere domi aquam

m

57. -5. auream maximi pretii, quz reftituendis vi-

: XXI. Garrulorum Symbolu

"'Oftfeia | eü,'ango :

ribus & producendz. vicz plurimum condu-

xut enim, dum hzc feíe aperit, cancer lapil. Roth. p.2.

ceret, confluentibus ad ipfum undique empto-

. Jum in eam projicit, & fic eam cápit; ira &39. l&

ribus, ipfe eos domum perduxit, & apertis

dum garrulus,os improvide aperit, diabolus ^*

--

j

B

ibliis illa Pfalmi verba recitavit: Quis:e[L. lapillum peccati in os ejus prqjicit, & fic in-

homo, qui vult vitam, diligit dies videre bo-* teritum trahit.

.

nos? prohibe linguam tuam a malo, & labia

L

Á

$ XVLO

tuane loquantur dolum. Et hanc de

mum

s7AXIOMATA. -

$ Hie*än,

;eife aquam vitz auteam dixit.

Nece[fitas. .

&

ïü Ex

3

Eabü'ridhntiï'a cordis os l;oqu'itu'r. |

1619

quethediee

Mit «vem das

h

Diu.

CXCL Fuit; qui laudiffimam füp

Herz voll ifl , mit dem gebfet--v. 34-

domo aliena . intuitus , aliqnid adhuc deefle

der Mund üler.

- I Mors &

:

vita in manibu'*s lingugz. -

Prov. 1g.

—

dixit, inftrumentum fcilicet humanz genti

., Leben und Tüd füzi auf der Zungen.

V. 18,

fumme neceffarium : quzfitus, quod illud

57 effet? linguarium, inquiebat, quo lingua cue

III. Bis ad limam, quam ad linguam, -

Wag , ebe du «vag[t , bfinn, ebe du Jagft, —

^ * ftodiatur;. neque enim ulla pars fuP'e)-lg&ilis

Sonfl vielmal Reu tragf?.

^* tam neceffaria eft, ac ifta.

-SXIL. Abbas Lucius dicent

i Longind fe.ha-

IV. Qui mu

ltum fatur, ftultiffimius effe -

. Nita PP.

H

probatur.

bere triplicem cogitationem. .1. Ut peregri-

us vi

[]

el reden kennt man einen Narren,

. lj 4 33*

netur. 2. Ut fiepe jejunet. 3. Ut declinet ho-

T

$

Wie den Vogel aus dem Gefang.

Q.SPCC- a

!

" minum afpe&tuss refpondit, (i non tenueris

V. Locutum fi

linguam, quocunque perrexeris, non erís pe-

uiffe multos poenituit; né-

(

j, iil g.

xegrinus, fed refrena hic linguam , & eris

minem tacuiífe.

&

3

105

Stillfcbzpeigen 1/1 ein

Kim/l. !

)

etiam hic peregrinus.

Viel reden bringt Ungunft.

qlbo 'lo 3"

XIII. S. Macarius fratri petenti fermo-

n.129.

VI. Frons aperta; lingua parca, men

m

nem quem falvari poffet, dixit: oportet fu-

fa, regnum tenent.

Y

gere homines

, in celld federe, & pro pec-

if

éatis jugiter lamentari, &, quod füper omines

Gefperig Zung, und offne Stirn,

In

Gefcblo[Jen Gemiütb dve J^elt regiern.

2

virtures eft, tam Wlingþuarm coécere, quam

VII Qualis vir, talis Oratio.

. -Socratis,

yventrem.

; Fab, conc.

XIW. Diogenes

X.fad juw;ehbm formofüm

Onuale avis roftrum, talis & cantus.

p» Vi D.l

3. in Dom.

(^ Mie der IVann, alfo die Red.

ir. poft

turpia loquentem dixit: Non te pudet ex

VIIL Non.óportet multis ver

bis. pauca Juris con-

lÜ thl :?'

Pent.

eburnea vagina plumbeum gladium educe-

inulta.

fultus ap.

i

re? idem multo magis dici poterit de Chri-

dicere, fed paucis

Fab. conc.

Viel Gejcbrey un

d «venig IFoll,

ftianis, nifi linguam a malis fermonibus coér-

2. Dom. .

m Oran H

í

Man Lillig aliseit ba[fen. foll.

1i1. poft

p, o h

ceant, cum hi ore füo ïChriftuml toties ex-

P'ent.

f.502

1

AUTHORES.

| cipia?tï.

Utilitas.

;C Plat. iil

Vita PP.

I. Teremias Drexelius in Phaétonte.

XV. Abbas Pcemen dixit: Si monachus

Ii- Ludovicus Granatenfis in locis com-

g Fib. n

b2 €*?. ventrem füum & linguam tenuerit, & vaca-

munibus. £. $8o.

:

0l

2 DOmo

tionem non fuerit fe&tatus, confidat, quia

I pOR

Ili. Alphon

fus

Rodriq. p.'z.'tr. 2.

08

pett.

non moritur, fed vivit in perpetuum.

IV. Joannes

Bufzus in Panario. V Collo«

fb. l. 3*

XVI. Cum Arfenius a Deo peteret co-

m

n. 190.

quia otiofa.

Laertius

- gnofcere viam,

per quam falvari poffet, au-

V. Jofephu

s Langius in P

r

&

J apud Lan- divit vocem:

Arfeni, fuge, tacc, quiefc

& V. Loquacitas.

olyäg;h. V.eod.

1b

« giumin Hgc funt principalia falutis.

1 i

à

radis

"

Polyanth, :

,,LKH-

inpolyant.

:Voeo'

J n

ju epi[k- »

Aa 3

n

1909

yibliotbec? Matualis Concionatori

e

d

ææææawæ&gææawææaææææwwwwwwwwææææææææ

&

ff 9

de gïfz i

TITULUS LXXXVII

Petmch-

!' CO

f

LUDUS.

f

6 Antori

€ L

, 1

talibus ait: Foderunt mänus meas, & pedes me&s, Ibid. c. s.

é9 dinumeraverunt omnia :

0

nüs pA p mz

QUOAD ESSENTIAM,

o[Ja nea ; Fci-licct variis

[0. Il 0'29' na

contumeliis afficiendo.

YT

Q

HII. Chriftianus quicunque es, &

'alvca lu-

Db

Yi

I.

dis, hoc primo in loco credere debes, quia

fil

non Chriftianum , íed Ethnicum tibi no- s,Cgprian.

Beyrlinck

men eft.

- de aleat;-

, Dernin

v, eodem.,

n genere deEni&ur dittum *vel fa&uh ad ani-

J dins t9. T2

mi obletlationem pertinens ; in hoc loco ta-

. IV. Non eft quafi aliquod viti

Vum , quo

d

i

men accipitur cum Theologis & Juriftis

reddat homines ita infames & abominabiles,

p d

j

It

pro contractu, quo duo vel plures inter

ficut ludus: Nullus confidit de lufore, nec

S. Antoni-

r

fe pacifcuntur; ut victo

Tre

vult eum in fociam alicujus artis, quia fem-

hi

que depofuit.

:ji cedat , qku-o:c'i ute

nus p.2.

P pR

. €.23. $. 6,

P

JDivifio,

Navarinns

Ebld

IL. Dividitur þï*æCïpue in liqïtum & jll'i4-

*Damnum;

:puüïimï .w

| V. Vix eft dare actum, in quo- 'concurtani,t

diic q85 di

citum ; quorum prior eft, qui regulas & con-

ditiones a Theologis requifitas obfervat;

tot mala, quot ex ludo ; quot enim in taxil-

d

pofterior eft, qui aliquam ex dic&tis conditio-

lis fant pun&ta, tot fcelera ex eo

,

$

]

unum gravius altero.

proccdgnt, Ibidem,

& Cypriat

nibus fcienter non obfervat. Secundario ta-

men , & accidentaliter ratione inftrumento-

'VI. Aleas tra&tare; non videtur multis pec-

de aleat, n

catum effe manifeftum

IXV

rum, quibus perficitur ludus, dividi poteft

; fed infinita vite ma.

"

in alearum, chartarum

$ conorku'm', trudvicu—

la folet inferre,

jl

VII. Sceleftis

hominesifunt.lufores ; quld $.Chryf. -

Ym

larum; »& fimiles ludos.[

enim eft ludus

)

, hom. [1 5.

4 1. f

» nifi fomes iniquita;is,; &, cu

. ad pop.

; '( ,' 5.— IIO

piditatis.

f

& 64

-^:NHL. Quis, quzfo

, ïngenuus, feü quis.*ho- S.Bernard.

b 2

EX S. SCRIPTURA.

mo, & non potíus trux bellua delectari queat Sen. to. z.

bu

* P5

- Qualitas.

ludi nomine, abundante nequitia, atque im € 16.a. 3

M

pietate fediffima ?

Ubi preter hominum * ?

Isie 6s. T.

ui ponitis fortune menfam, & libatis

v. 21

Q'

vultus nihil humani fit, vultusque ipfi ira-

fuper eam. Numerabo vos in gla-

cundia ac moerore obfiti, confufisque clamo-

$. Antoni- dio , quz verba explicans S. Antoninus, po-

ribus efferati, nec jam fint hamani? lbi non

nus p.2.

tit. 1. C. 2.

nunt, inquit, meníam fortunz, qui ludunt,

decor morum, non modeftia fit verborum,

Madffs ]

3- 5. 8.

exponentes íe fortunz, five per taxillos lu-

nec amor erga homines, non erga Deum ree

9'D. 50

dendo, five per chartas, & i(ti feriuntu

dio divinz ultionis in inferno.

E

r gla-

verentia, fed jurgia & rancores, & doli, per-

d

juria, & rapinz, vulnera

^

, ad cxtremum, &

x;'

Exodi 32. l. Sedit populus manducare & biber

homicidia quoque.

D

d

VQ 6.

: furrexerunt ludere,

li

IX. Ludus eft domeftica przdatio, ufüra- . Bernar-

PN

rialabes, mendaciorum, atque nugarum fe- dinus. l, c

Qu

Fuga.

dula mater,fons divinz negaríationis, crude-

Ti

Jerem. e, — HII. Non fedi in concilio ludxentiuym. [

lis plafphemiz pater ; co;ruptio populotum,

15. 172 IV. Nunquam cum ludentibus miícui me:

fcandalum proximorum , pervicax inobe-

lrb

Tobie c- neque cum his , q

dientiz filius, amiffio temporis, diícordia-

la

ui in levitate gmbul.a'nt,

üx

d» VO 17 participem me przbui.

rum, & homicidiorum multorum origo, im-

mane defperationis barathrum, idolorum cul-

Qu

tus, iners fegnities, otii nutrimentum, diffa-

j

$. III.

i

*

be

mationis títulus.

EX S. PATRIBUS ET DO-

— X. ldem facit homin

em ap,o&'äfarc, poft- Ide;n t0,4.

V

CTORIBUS.

C

ponendo omnem dele&tationem amoris divi- $: 33

Qualitas,

ni & fuz

J

Q

infamis.

famz, quia propter Eu*dum efficitur :

dinus tó. 1. k

$. Bernar-1. [ ufor ludum facit Deum füurf,, eo qilod

XI. Aleatores in ludis fíuis non qua.- Berchorits

i

illum in amore przponit ipfi altiffimo

runt, nifi alienam pecuniam acquirere, fo. im i& v.

u)

$ 42.2.2Deo, nam illud ab homine colitur

) quod:inv

cium fraudare, & decipere, jurare, blafphe- 'idere.

k

amore prz ceteris honoratur.

mare, & maledicere, & quandoque ad ver-

M

]I. Plus honoris defert lufor tribuä' taxil-

ba injuriofa, plagas & verbera prorum-

r

lis, quam offibus JESU Chrifti, quem in lu-

pere: & cum totum perdupt, quantoque

l&

do fzpius vituperando blafphemat, propterea

defperationem incurrere, & finaliter ad ra-

Bärenius

!t

per ?Bfalmiüam Dominus lamcntfbuiccr de

pinas, furta, & homicidia fe convertere: Ifte

T

a

enim

W

e

*

Zlïtulu;c LXXXFII. Ludus..

T

ehim ludus eft diabolicus, & certe, u

t C?C—

tatem pofterorum filendum effe non cenfuit,

do, per diabolum inadv?ntus.

.

:

quod olim beatum Petrum Damianum inter,

[tia

&.Cypriar,

XII. Si quis aleator chri

nus es , tüus

& Epifcopum Florentinum accidit , verba

de aleat,

& hzreditatis tuz inimicus es.

.

autem annaliuin in compendium redacta, funt

Perarch. — Xlll. Taxillorum eventus nullus profper,

hzc fequentia : Fui aliquando comes itineris

Lt

3. Cs

mali omnes & mi(eri 5 nam & qui perdid : ,

V. Epifcopi Florentini , cumque vefperi ad

affligitur ; & qui vincit, illic

I

iFur j inquc iq—

hofpitium perveniffemus, ego in cellam pres-

. fidias procrahitur.:

byteri me fübduxi , ille vero in ampla domo

S Antoni-

inter viatorum turbam (ubflitit. Dilu

cul

^ i t

X!V. Lufores propter-

lioc , ut habeant

aue

l$

nus p. 2. magis tempus ad ludendum, negligunt divi-

tem facto a mulione meo. certior facte

,

ium,

X0. 1. €[23: na mifTas

e

L

vefperas, & otationes & predi-

Epiícopum predictum. latrunculorum. ludo

m

Cationes , nifi forte orent, ut Deus faciat eos

fe cum aliis immifcuiffe,. Quod verbum Ía«

ia

vincere , fed neícit divina ju

i

üitia; * .p:aþïïoci*-;

gittz inflar cor meum transfigens, ad ira-

r

nium dare criminibus.

ii

cundiam me commovit , ac proinde tempus

lO- s'cypffm.

de d

S. Bemar. XV. Prima iniquitas eft, quia ludus gene-

admonitioni opportunum nactus , illum cons

Q

dinus to.. rat cupiditatem in lofore, quia ludendo accen-

veniens , acriter ipfum reprehendi , diícur-

DA

4 P- 1 $- ditur cor füum , utreludat propter recuperas

füm meum hunc in modum exordiendo : Etee

K

37*

Fe perdica,& fi lucraturymagis accenditur avae

nim virgas proferens manus levavi , quafi

j, 9 Attonj-

rfitiaad ludum, nt magis lucretur. Cum perdit

verberare volens, dummodo effet, qui ter«

hls p.3,

gum fobmitteret, ille vero fübjunxit, fi cul-

cvag.s.ü.

homo, deberet defiftere amplius lüdcrcþ, &

(if*i

d

avaritia lt

3$W14

andi trahit eum.

pam oftenderis, pcenitentiam non recufabo. j

Navarinus

XVI1. Ludere, latinis auribus perd

cr'e; fi-

'unc ego: ergoue tibi bene fa&um , tuoque.

apsdManüonificat, & amitiere ; perdit enim , qui lu-

officio congruum efíe videtur, fubjuaxi quod

Tt

heri vefperi laàtrunculis luferis , inanumque

v

yil

diic-64.3- dit, pcrdit frequenter füa , perdit non rarofe ,.

a

€*a8

perdit femper cempus; Et Ietari in ludo ali-

tuam corpori Salvatoris otferendo

uctam s

1l i,

& linguam, quz Deum inter & populum me-

quis poteft , quiinluto femper aliquid perdit?

S.Cypian. XVII. O manus crudeles',' & ad pericu-

diatrix exiftit , facrilegi ladi contaminatione

"d

deturpaveris? Tunc ille. ut erat maníueto

WO

]de aleat, lujmfui armatem , qu*æ- bona fjateif:na ; äc»o*pbs

avorum fudore quazfitas , ig

"nomiíniofo "fïüdjO

animo & perfpicaci ingenio, rationibus a m&

|

allatis hamiliter acquievit, fimulque fe imi-

dilapidant!

d $ t

S. Ber. " XVIII.

Q denarii inferxäales.' Dlucrum

lem defectum deinceps nunguam comiflurum

qg, hom. j

promirtens debitam a me poftulavit poeniten«

4d pop,

to. 1. fer. malediCtionibus plenum , o ttemenda judicia,

42-/ C 4

propter tales denarios füper univerfa illorum

tiam;cui fübito ut trinies integrum recitarc-

DO« $ Bernri

8. 25

píalterium ;; devote illud meditando . atque

bona juftiffime preparata ; icut ego in. qui-

egt Sen, .

busdam, docente experientia, vidifle credo;

infuper duodecim pauperum pedes lavaret,

m [4 l6n l 3-

precepi, totidem illis monetas erogando ,

6

guæ,funlxc teíti

"

E

*

B

)onia credibilia facta nimis. -

L

i

im

liberalique prandio eosdem recreando. . Ni-

Ia.

mirum ficut culpa manibus & verbis commif-

EXEMPLA SACRA..

0«

fa fuerat, ita quoque ille pauperum lavande

0t

st anlitas.

pedes, manus faas a culpg contagione lavit,

flicütoiar

uD

Manfi difc.

m S. Bernardo in itinere con

eosque ore füo oículando , quas ore contra-

I

9!1. 5'

Te

xerat culpas, expiavit, renovavitque pacem

mofus quidam lufor occurriffet, fan-

X

Gum pro equo , cui infidebat , ad lufam in-

cum Deo, quem deteftabili ludo offenderat.

Verum enitn vero, ex quo in fententia fanQti

i.

Vitavit, fcam econtra in lufum offere:.5 ani-

inam ; pleniffimo igitur confenfü propofitum

illius Do&oris. qui theologiz angelus & ora-

ira» $. Bernit-

culum eccie(i? merito appeilatur, ludum pro

acceptavit San&tus, pacto pramiffo, ut quis-

f ümslt

.quis plura jaceret pundta , vidtor remaneret.

honefta recreatione licere diximus, cur bea-

tus P'etrus Damianus hunc Epifcopum tanta

je

'jJotus hilaris itaque lufor ille taxillos jecitj

H

& in pundorum numero przvaluit ,. dum

cum afperitate non folum reprehendit ,. fed.

Xe

m»aximurm taxillorum affecutus'eft numerum,

& gravi poenitentía mulétavit : Et quidem

imoxque equum v

eluti luum popofcit 5 Ad

tanto id magis mirandum venit, quod idem

l.iau

uoad

Iffl

quem Dci fervus: fuftine, fili, donec & ego

Epifcopus fe coram fan&to Damiano

;

enfio-

Yl

jecerim ,

Gquidem plura pun&ta taxilli ha-

qualitatem ludi purgaverit ; nam de

ff.

nis fibi faciens (cutum , ait, illud fchachum

d«

bent , jecit itaque Sanctus ;

"

duoque tali duo:

g

ffere pun&a , tertius vero mira-

Y

effe , aliud aleam ;5 aleas authoritas prohi-

, decim expre

79

L]

H

. In

buit, fchachos vero tacendo conceffit. Ad

i, entów

culofe ruptus !

n duas partes apparuit

d

g

quarum una fex erant pun

&a , quz octode-

hoc igitur refponderi poteft, credibile effe

(

cim conficiebant , in alia vero parte divifa

Epifcopum hunc in ludo illo exceffiffe, vel

aliud fe prodebat punctum , quapropter at-

ratione nimis diuturng continuationis , vel

j

«choru

tonitus , miraculoque compunctus lufor non

quia in multorum fxcularium focietate, cum

u

did v

perdidic, fed füam lucratus eft animam ; fi-

fícandalo aliquo lufit.

ludefe.

fcribitur, quod. cum Manfi difc,

quidem fe fan&ti viri difcipling fübdens, mo-

IlI. DeS. Joan. Evang.

hachum induit, & exinde virtuo

de eo certus quidam vir fcandalizaretur , €o 9. n. 1.

Cf*

fam » per-

Iff»

fcCtamque duxit vitam.

quod ipfum cum difcipulis fuis jocantem & !u-

dinalis Baronius, in confcriben-

dencé vidiffet,ipfe uc (e defenderet, cuidam ut

que

Bsronitüs X ll; Car

quod cum fzpius

r»

Io6. 1. n. dis przclarioribus annalium ecclefiafticorum

arcum intenderet, przcepit,

PT

per (ine

€ventibus ad perpetuam memoriam ,& utili-í

feciffet; inccr-rqgavit eum, ag hoc Ííem

inteRs

me

r

e

e

192

Bibliorbeca. Monualis Cónciotatoria

e

mam ex lufo lucratus , die quodam largamins

H

ntermillione facere *"þo"fïct,y qui refpondit: Si

hoc continuo facerem , arcus frangeretur;

ftituerit eleemofynam eo animo; ut divinare

li

pro continuanda bona in ludo fortuna implo-

t

fabintulit fan&us Joanaes, quod fimiliter ani-

raret, & confequeretur affiftentid: ab illoauté

f

mus hominis frangeretur , .(i nunquam a fua.

die femper perdidit, nulla poft hac ei favente

It

intedfione relaxaretur.

'Thomas

IV. Thomas Cantipraten(is fe a quodam

fortuna, cujusrei

quam aliam, nifi illam S. An-

tonini affignari poterimus rationem :

Nefcit

Cantip. L. Patre Dominicano, fide digniffimo, audiviffe

b

2. C. 49- fcribit, quod quidamin lufu taxillorum omni-

divina juftitia patrocinium dare criminibus.

d

s; Xde

VAL. S. Bernardinus fuo tempore (ibi dein-S, Bernaw. -

bus jg* habebat , ad camifiam ufque deper-

f

ditis , !mpofita in arcum fagitta , eandem ad

felici quodam homine narratum fuiffe Ícribit, dinus to.1,.

É

4

vülnerandam Chrifti crucifixi imaginem evi-

quod animam fuam .ex defperatione lufus f 42«9.3«.

p

brarit; mox vero fagitta revería ante faciem

damoni ultro confignarit, cum vero ad vigi-

--X

;lias.no&tis peragendas miffus fuiffet, demon

jacientis fanguine recenti totaliterinfsita, re-

fs.

perta eft, qui mox in maximas lachrymas re-

ipfi muros civitatis per fcele gradus aícen-

denti in fpecie gryphi apparuit, ipfumque ex

folutus , fratrem , qui mihi hzc narravit, ad

duo milliaria quxfitum invenit, & confeffus,

. pofteriori parte chlamydis ad fe attraxit , ia

Ó

wiltam fuam cum

mira poenitentia cor

-rcxic..

ejusque fignum eandem transíoravit ;. qui

l^

Daumnum.

quidem in anguftiis pofitus DEO fe recom-

- mendavit, & de peccatis füis compunctus; ea-

Manfidilc. ^ V, In celebri quadam Lombardiz civita-

ä

$.n.2 . te accidit: poftquam certus qui

daimn pater

dem per coníeffionem expiare cocpit, at vero

tantus illum terror invaferat, ut duobusabine

familias ingentia a filio fuo perpeflus fuiffet

danina, eo quod; ut fufliciens ad ludendum

- de diebus mortuus fuerit.

VIL. Pater Ottooelli fequentem cafum ,Maná dife.. —

peécunia ei fuppeterct, quidquid in domo pa-

h

tris obvium habebat, foraretur , ut venderet,

quem anno 1612. accidiffe, a peronaquadam s, a. 19. , —

Vs

tandem poft (iepius adhibitam correCtionum

fide dignarelatum acceperat, huncin modum

.

füavitatem, nec non reprehenfionurn aufte.

recenlet. Quidam,poftquam diu infeliciter lu-

'!'..3"

——

- fiffet, tandem fürore , & ira percitusa collufo-

ritatem , eundem filium ab hoc vitio retra-

here, & in viam virtutis perducere ftaduit ,

ribus difceffit, quendam .chartarum lulforia-

rum fecum deferens manipulum, quas in via

«duamvis incaffum. — Tandem eum in carce-

rem conjici fecit, e quo tamen paulo poít per

figillatim in minutas partes dilaceravit, impu-

—

denter dicendo.: litinam te, o Deus, eundem

frequentes cognatorum inítantias ereptus ;

habitauonem quaudam paternz domui vici-

in modum dilacerare poflem. Adjunxit infü-

nam conduxic , quam publicam liüfüum.ofti-

per, hodie quidem in ecclefia miffam aufcul-

€inam effecit.. Demum vero cum nodte qua-

. tavi yfed merito huic omníno abrenuntio, nec

m

dam immane patraffet homicidium , cadaver

-wolo, ut quidquam me juvet ; aliaque plura

occi(i hominis ante fores patris fui cranftulit,

ejusmodi verba impietate plena eructavit.

fcelusque tanquam ab aliis commiffum, jultie

Contigitautem, quod, dum, in viaex collicu-

tie publicz denunciavit, moxque pater una

lo defcenderet, fallente pede, concidens cole

L.2 — —— QU —:-21-2-

cum filio minore ia vincula conjedius , dum

lum fibl fregerit , itatamen ut nontafn fübito

tormentorum violentia utrique adhiberetur,

inde moreretur. Nimirum Deus ipíi tempus

pso ?4 C2

dolorem ferre non valehtes , delictum licet

réfipifcendi & a&tus poenitentiz in fe excitans

fninime ab illis fadtum, confeffi (unt, indeque

di4. indulgere voluit , qua tamen Dei indul-

ad patibulum ambo condemnati fuere.. Cu-

- gentia nequaquam ufus e(t impius , 6iquidem

$us tamen fententiz executio ob carnificis ab-

veriff:mum eít illud : Impius cum in prorune

D

fentiam aliquamdiu dilata fuit, donec tandem

dum peccatorum»enerit, contemnit : dum

enim hoc modo deíperatus jaceret, oculis fu-

d

pater, ut fe a mortis füpplicio exiteret, ad

ribundis & iracundis velnt alter quidam

üe.

obeundum circa filium carnificis officium fuit

i

ibi

requifüitus , qui ne filium neéci traderet, nae

liánus apoftata,

coclum refpiciens, digitos

turali patris affe&tu munus hoc exequi recu-

premomordit , fimulque DEO & Sanéis

favit, ficut & alius filius minor , mori ipfe

etiamnum comminari non deflitit, & fic infe-

innocens cum innocente patre maluit, quam

licem animam exfpiravit.

ejusdem a fe patrando fufpendio, vitam fuam

« KX.Idem quoque author

de alio quodam lu-

Ibidesg

redimere. At vero di(colus ille & degener

fore refert, quiludendo quidem Deum &Sane

filius (qui fceleris author & homicida occul-

&os per blasphemias non offenderat , fed pro«

tus fuerat) oblatum fibi idetn munus accepta-

fpere (emper ludendo , ingentem libi pecuniz

[ -H — 225 — BO — ia D— 3209 —2 3 ÀE .1

vit , patremque (imul & fratrem infami füp-

quantitatem comparaverat. Verum tamé dum

plicio affecit. Qui tandem rci totius verita-

domü fe recipere vellet , nofiulli qui eum hanc

tem cuidam amico füo confidenter aperuit;

pecuniz fümmam fecü deportare (ciebant, illius

ut illum ad patrem a patibulo poft mortem

aviditate inftigati,illum aggredientes vulnera-

'depo(itum , ad fepulturam raptandum indu-

runt & occiderunt, ipfumq; omnibus , quz fe«

4« £. £P* «

ceret, qui ob rei indignitatem ftomachatus;

cum habebat,exuentes, nudü deferuerunt;ad-

eifmu;

fa&ti feriem fuperioribus indicavit ; a quibus

eoque mifer ille pecuniam fimul & vitam, imo

LS'cou,q

cum deteftabilis hic homicida , fratricida,

for(itan & animam infeliciter amifit. Ecce tibi

ja&uramirreparabilem,quá mifer, etiam in lu-

patricida examinantibus reus inventus fuif-

fet , pariter & ipfe infami

do vincens, perpeffus fuit. Similem quoque e«

:delid&um luere debuit.

patibuli fu/pplicio'

veutum idem author de alio quodà lufore fcri«

Idem dife, ^ VI. Quidam literis Parm« operam navans,

bit,quod,cum ingentem pecuniz füummam lu-

ä

ui.to-

(2 6 defeipforeculit;qualiter bonam pecuni fügme

dendo feciffet; ludü deferere voluerit; ne

tius

M

e

*

e

-Fhudas LXXXVIL Luhs.

D

|D

erat, ut unumquemque ob'vïüfh adlüdendum

rius ludendo ludi vfortunam experietur con-

hl

trariar, amitteretque, quz haQtenus feliciter

incitaret, adeoque fortunatus erat, ut vincee

ludendo congregarat; collufor autem impe-

ret femper, nunquam perderet; ut autem

riofe illi, uc ludum profequeretur, precepit ;

pofterisoftenderetur, quantum Deo tales ludi

lo

volebat enim;,ut,qui hactenes victus remanfe-

(in quibus irz, invidize, rixz, & damna fufci-

i

rat, tandem in ludo vi&tor evaderet, & recu-

tantut, peccatique verba rotantur) contrarii

3,

peraretque ami(erat; Cumque ludum ille li-

forent, permiffum eft diabolo, ut cum co lu-

berum effe, re(ponderet, fibique proinde jus

deret;qui multis illuferat;atque evifceraverat.

l: Sl Bemm

effe, ut ab eodem, quandocunque vellet, defi-

No&te igitur quadam fpiritus malignus füb

lia d

ftere poffet;collufor ex atnico inimicus fa&us;

erfonato habitu in domum ejus ingreffus

hag f

^

apprehenfum pugionem in pe&us ejus impe-

eft, qui facculum pecuniis plenum füb bra-

EY

git, adeo atrocite

í

chio deferens, luforum hunc ad colludendum

n

tuus fuerit.

y

r ut fuþito corruens mor«

invitavit, menfeque accumbens, extracta pe-

u

X

lbidem,

X. Idem pariter

Authoralium qüendäm re-

cunia alearum jactum per totam noctem cum

fertcafam,qui Romz in parte quadamCapito-

ingenti fuo lucro in focietate folemnis hujus

M

lüforis continuavit, Milesautem malam fuam

]

lii veriffime accidit.Cum enim tres fodales lu«

|

denío fe exercerent, permifit Deus,ut demon

expertus fortunam ,. amiffamque ludo pecu-

T]e

niam dolens indignabundus ait: Nunquid

Da.

eos per horribiles apparitiones perterreface-

ret, ex cujus fpectri aípectu, omnes tres tanto

non diabolus es tu? Ec ille: Nunc fatis eft,

[Q

fuerunt horrore percul(i, ut uni illorum om«

appropinquatenim tempus matutinale, opor-

U

nes defluxerint capilli, alter vero mifera mor-

tet nos ire; tollensque illum per tectum tra-

te vitam füam clauferit, tertius denique ad fe-

xit, cujus vifcera tegulis retráhentibus mife-

I Mant df

rabiliter excuífi; & quid de ejus corpora fa-

neítram accurrens, inde fe deorfum per rui-

im Sl à IQI .vï

nofum & mortale przcipitium proturbarit.

&um fit, vel in quem locum illud projecerit,

m

usque. hodie tam a filio ejus, quam a czteris,

li.

Ibidem

..XI. An. 1583. Moguntiz atrox crimen con-

rditzefalutis ho«

L T

tigit;per certum quendam

ui illum noverant; ignorantur. Tandem vee

räb—

minem, cui nomen Scellzoft erat, qui viliflimis

ro Cefarius his verbis concludit: Bene dia-

Id«

bolus in hoc mundo fuos miniftros finit pro-

ortus natalibus vitam fuam in tabernis inter

rlà

taxilloram & chartarum lufus tranfigebat ;

fperari, quos femper in fine decipit.

s

Xe

XIII. S. Cyrillus Epifcopus Jerofo

lymita- älva hift.

fuit enim appetentiffimus ludi, ex quo plera-

"

que vitiorum genera, tanquam vermes ex pue

nus aliud quoddam factum priori parum dif( l. 7. tit. &

ls

tri cadavere ubertim erumpunt; przcipue ve-

fimile refert, quod idem pariter a S. Augufti- ** 9.

l«

no defcribitur. Nam miles quidam civitatis

ro impietas erga Deum inde nafcitur. Impius

i

hic vir cum in

:

[

liciter ladendo omnium, quz

illius, dives admodum & nobilis, filium;quem

]

habebat, ja&uram fecifet, coepit gravitet fto-

habebat, male agentem non folum non repre«

j

machati , & poft convitia colluforibus dicta,

hendebat, verum potius malo illi przlucens

od

Deum etiam &S$an&os blafphemare. Sunt,qui

exemplo, variis in vitiis, przcipue vero in lu-

fibus edocebat; Hic cum ad duodecimum

(le

referunt,eum hac ira & impietate fuccenfum,

itÜ

alam fuiffe minitatum,;quamcunque cruicifi-

eratis annum perveniffec, die quadam cum

Yus

patre fuo chartis ludens, omnidque perdens;

xi JEfü'imaginem primum obviam habuiffet,

i

ab ea.fe przfentis damni poenas & vindictam

in hanc contra S. Hieronym. prorupit bla(-

u

repeticurum,

Quam primum adeft facellum

phemiam: faciat S. Hieronymus, quodlibet,

inem crucifixi

diflecuit, ita ut

4pm

ervenit, ima

ego hinc non recedam, donec ludendo victor

üt

nec ullatenus

j

greret quidem. Mox D. Virgie

evaferim, quibus verbis vix etiamnum. pro-

nunciads, nonnulli comparuere dzmones;

um

nis, aliorumque Sanctorum fignis cruci aftan-

(l

tibus ce(im & pun&tim pleraque vulnera infli-

qui raptum filium in prefentia patris (uftu-

xit. Sed terrificus & admirabilis cruor, fubito

lerunt per aéra; lbi vero deinceps manfe-

ll

rit, in hodiernum usque diem ignoratur, -

ex vulneribus a crudeliffimo illo ficario paffim

fj

illatis effluxit, ceu non lignea fimulacra, fed

XIV. Supra nominatus Cefarius deplora- Cefar. L.

(lis

vivi homines: eam injuriam perpelfi forent.

bilem refert cafüm, qui facerdoti cuidam ac- s. c. g.

Jfee

Crederes, Deum ipfüm tanto fcelere appeti-

cidit, cui nomen Adolphus; qui Plebanus exi--

tums quodammodo indoluiffe, tam ftupendo

ftenscuriz animarum obnoxius erat; Ad hunc

1

Qieti

Jifi

miraculo, velur manifefta doloris confeffione

enim die quadam cum cognato fuo chartis

morteles ad vindictam faciendam animaffe,

ladentem, alius quidam acceffit, qui matrem

"

ejus infirmam inítanter confeffionem & com-

IilP4

Porro impius hic ficarius portento copiofi fane

u

inis ex vulneribus emanantis attonitus fa-

munionem poftulare, lachry mofis verbis ex-

um

á

us, toto corpore obrigiuit, adeo ut loco fe

ofüit : Refpondente facerdote : Non ve-

a

movere non poffet, unde in flagranti crimine

niam, nifi expleto ludo, cum ille inftaret, af-

|ius

depreheníüs, Moguntiam ad carceres perdu.

ferens infirmam exfpeCtare non poffe, com-

eu

motus facerdos fecum ludenti dixit: Cogna-

&us, vivusque ibidem ignibus confumtus eft.

zfe-

| €efarius

XIl. Ceíarius Heifterbacenfis terribilem

te, ego conqueror "vobis.

de homine ifto, qui

aad'

dam narrat hiftoriam, quz in civitate

me quiefcere non finit. Videns ille fe nihil

I)

b $. €,34. quan

roüicere, triftis ac gemens difceffic, & in-

quadam di

cecefis Colonieníis circa militem

tibl

uendam Tiemum contigit, qui ludo taxillo-

firma (ine confeffione atque viatico ab hac

jl

luce migravit.

Die autem tertio is, qui cum

rum adeo deditus erat; utludendo diem fimul

&

j t«

&um no&e conjungeret; Hic faccum quen-

facerdote luferat, defün&e filio occurrit,

(cri

dam pecuniis plenum fecu

m

(aeerdotis querimoniz recordatus illu

m fine

'cauh

lts

*

......

j*

; R'!P. LOIm- tbl. Mlm. an

lgortare fOlimS

*

e

»lFO'

e

qu

E

N

194

beüp:fy:cg Mansahs . Concionateria

e

cau(a occidit. Pofthzc facerdos in 'per,empto-

primum fibi obvium confeítim necare, qua-

U

re expedite fürrexit, & in ferventem alea-

riam incidit-infirmitatem , qui-cum effec in

H

defperatione;.quzdam cognata fua fedens

torem incidens; cultro

4

;ggia;io eum intere

1

coram illo4 cum fignum contritionis in €o

fggit;

nullum videret, triítis fic ait: Domine, de-

b

bilis eftis. valde. . Przparate vos, propter

p(

Deum, invocate illum, at peccata veítra vo-

bis dimittat.

At vero in miferabili hoc fa-

A PR O...FA-I?'LA;;

d

,Qüalita: . i

cerdote impletum eft , quod S. Antoninus in

n

hzc verba fcripfit : Sicut lufores reperint fe

I.4 De

"Cajo Caligula imperatore fcribitur Idem 1. €.

in via diaboli effe; quz eft circuitus, ita & in

:

quod, cum per omnem Galliam di-

f

termino cum eodem fünt; fcilicet in inferno.

!

Audiamus enim ex: eodem Cazfíario: horren-

vites éxpilaffet omni pecunia, eandemque

turpuiter profudiffec, alea ludere coeperit.

i

N

dum luforis illius exitum; Defperatus re(pon-

Verüm cum pecuniam f(ibi deeffe intelli-

dit: Vides horreum illud magnum ex oppo-

geret, ob eamque caufam Gallos cenferi,

f

fito noftri ? - Non funt in ejus tecto tot cala«

ac eorum locupletiffimos intertiei juffiffet,

mi, quot fünt circa me demones congrega-

ad callufores füos reverfüs ait: Vos qui.

at

ti, & hoc dicto mox agonizans exfpiravit, cos

dem de parvo drachmarum numero conten-

videns adeffe morituru

J

;

& Anitt

xerat fanus.

S..quo-rum conülio vj-.

:

ditis, eg

A

A M RR PUR

IWEIU)

na millia.

$& Ib

n

lianfi .

^XV. S. Francifce Roman

* in 'vifïoüä Aäua-ï

E Cumlucxfcr pef f',v,,äfias mundi þart;es

difc. 2,

dam demonftratum fuit. Dsemones fpeciali

,i s- BQ!'I'IS!'-

8 6,

ter €o tendere, ut perverías luforum animas

multas fpirituum fuorum legione

S. transIni. dinus to,

r

-

fiffet, ut ubique maledi&tionum. ten

m

t

w

tatio- fer.3

f

in iaferno cruciare poffint ; Siquidem fancta

numque. feminarent zizania, accidit quod

iE

-

Ü

hec matrona vidit nonnullas offium ad lu-

E

circa tempus natalitiorum Salvatoris noftri,

&

l

fores pertinentium partes; illasque füper car-

bones ardentes volvi & vevolvi , easdemque

fs magnoporecruciari lamentarentur, utpote

quo atrociores paterentur poenas, quam to»

füper ignitas ferreas tabulas elevari, infüper

tius anni reliquo tempore-y quapropter in

taxillos ferreos ardentes, nec non aurüm &

argentum liquefadum , pro quo luferant,

unum convenieates ,. expediverunt. folems

nem ad luciferum principem füum legatios

ä

faucibus eorum ad potandum infundi, de-

nique eosdem virgis caftigari acerbifTimis,

nem, in qua legati fuerunt Azardus, & Sbae

rainus; qui ad luciferum venientes, fe in no-

in quarum extremitatibus olobi ferrei ighiti

füfpenfi erant; qui ex illis alios fraudulen-

&e Natalis Domini & fcftis fübfequentibus

plus quam aliis diebus cruciari , querula vos

ter deceperant, füfpendebantur; qui vero

traditores fuerant; in q

ce expofuerünt, Lucifer autem cauías hujus

|

ri videbantur.

i g r

tormenti ab iis edifcere volens, fequens ab

lis retulit refpon(um : illa no&e ;- dicebant,

$ylvau.

XVI. Sylv:nus Razius.&monachüs Camai-

fideles omnes magna cum devotione. fre-

I:i

Razius deduenfis in libro, quem de miraculis Matris

quentant Ecclefiam;omnes f; acerdotes tres ce«

mirabil [jei compofüit, fequentem de quodam in

LT

B. e

lebrant miffas, confeffiones, & communiones

Saxonia commorante facrilego, refert hifto-

infolito majori- numero. frequentantur, &

riam, qui poftquam ingentem peccuniz füm-

mam infeliciter ludendo amififflet, membra

fucceffive diebus fequentibus .verg pceni-

tentiz actibus funt dediti ;

"

. Unde graviter ab

Chrifli adeo horrende blafphemare ccepit,

iis vopulantes, prevalere nec. quidquam

ut circumfílantes obturatis auribus prz ni-

poffumus.: Mox lucifer,

quinam facerdotes

mio pavore peGus in fignum doloris per-

chriftiani, & quosnam rit

us obfervzrent, in«

ä

cutientes, in fugam fe receperint. Impius

terrogavit: cui illi refponderunt. - Dittinétas.

E.

Arm Ip 4.

vero ab invifibili quodam ictu percuffus , in

in Epifcopatus habetit

?

provincia$,.cui uàus

X

terram cecidit, & clamando, eheu! quis

prefidens, Epifcopus appellatur , fubditos

me percu(fit? mifere exítinctus fuit... Cum

1abens Archipresbyteros, Presbyteros, Dja-

vero veítibus exueretur, inventum eft vul-

conos & Glericos:. Szc

z

l

nus quoddam , quafi a bicipiti gladio adeo

.

ulares autem divifi

per Parochias, a Parochi

s gabernantur; qui:

LT

if

horrende inflidtum, ut omnia ejus interio-

Eccle(iis .prafecti, in facro apparatu miz

ra inde videri potuerint.

la( :

fas celebrant, & panem

in Corpus Chrifti

Beyrlinck

XVIL Author theatri vite humanz de

tranfuübftantidnt &c,

-Recenf(itis ver

O malis,

In theatr. quodam lufore Budano refert, quod, cum

ex chriftianorum pietate & devotio

ne 3 [pe-

V.3le& in nomine Dei ludens, omnia, que habue-

cialiter in diebus l!

is Natalitiis, in eis re-

rat, perdidiffet ; illius vero collufor in no-

fultantibus, refpondit lucifer :. Facilis mihi

mine diaboli ludum agens, conítanter ]ucra-

videtur modus, quem fi fideliter ob(ervave-

tus fuiffet ; ipíe ira & furore percitus, per

ritis, omnia, quz in iis diebu

f

V

s fiunt, bona vos

egemeterium fe proripens, crucifixi frontem

torquentia , inutilia efficiuntur.

MT

faxo petiit, quod in vulnere hafit. . Accidit

LT

tur, quod illud, quod fit pro Chrifto, fiat pro

vero, quod lanio quidam eidem loco vicinus,

meo nomine; faciatis, quod in omni civi-

tametíi podagra laborans, dum dormiret,

tate edificetur unus Epifcopatus in meo no«

Q?[!G'

tribus vicibus repetitum a: coelo. preceptum

mine, & vocetur Barataria, Epifcopim volo

aufjjcfit, quo € le&to jubebatur flfïgerc ,&

efíe dominationem ikliqs ehvimtis, g

elo-

-

ect

*

e

Tüuus LXXXVIL Ludus..

195

m

$

cet ipfam baratariam.. Varia ïgitur, proludis 'ufu ejus reperitur omnis malitiapeccati ; Quid

l

trudiculariis inftituendis , diftribuit minifte-

eft enim malum , quod inde non fequatur?

ria & officia, legatosque remittens , prece-

pit eis, ut fpiritibus infernalibus , a quibus

lL. Sicut corpus, cum limitatum habeats, Thomss

vigorem , continuo laborare non poteft , fed 22. q. 68.

mi(li fuerant , nomine fuo dicerent : Quili-

bet reperiat diverfos ludos , ut diverfimode

nonnunquam aliqua indiget quiete ; ita quo- à 2

que anima & mens noftra in continua opera-

poílit nobis facrificari , & deleri facrificium

tione diu durare nequit, nifi recreatione fub-

Chrifti. Unde, inquit S. Bernardinus, mota

levetur. Quies enim animz eft delectatio,

eft a lucifero hzc machina , ut fpecialiter

& ideo remedium contra fatigationem ani«-

in nocte natalis Domini varii inventi fuerint

lufüs, ut facrificaretur diabolo ; aíferit in-

malem adhibetur per aliquam dele&tationern,

u6

füper idem Bernardinus, quod ludus Sbarini

intermiffa intentione ad infiftendum ftudio

fationis.

lt

repertus fuerit per diabolum , qui dicitur

h

Sbarinus , lufüs aleatum fuerit repertus per

III; Sicut enim medicina , ut falutem 6'0r-Mann diíc.

Ü

Azardum damonem; Minoretus repertus

pori afferat, in certa menfüra & cum difcre-9. n, a.

»

fuerit per Minorecum demonem , & fic de

tione exhibenda eft, quia fecus ufürpata mor-

Y

Ül

aliis.. Unde quicunque lud

N

it iftis ludis kprofhi*-/

tem adferret: Ita quoque ludus regulari de-. Ibidem.

s

bitis, celebrat diabolo.

bet fecundum exigentiam & neceffitatem per-

(

S.Ambtof,

fong füblevanda , quia (i aliter fieret, in exe

HL Ferunt Hunnorum populos omnibus

l.r.inTob: pellum inferre nationibus , fzneratoribus ta-

ceffum prorumperet & vítium.

€ IQ. :

men effe fübjectos; &, cum fine legibus vi-

IV. Sicut vinum forte & generofüm mo- S. An;brofl.

ts.'S.Barnu.

vant, alez folius legibus obedire , in pro-

dice potatum confortat & corroborat (toma- l. 1. de of-

, d to4,

r feta

cin&u ludere , tefferas fimul & arma porta-

chum, viresque lztificat , & vivaces efficir ; ficio

re, & plures (üis , quam hoftium iGtibus in-

fine menfüra autem füumptum;, caput turbat,

0

3Pk

terire. In vidtoria fua captivos fieri, & fpo-

li

inebriat, fanitati officic, u(um quoque ratio-

lia füorum perpeti , quz pati ab hofte non

nis obícurat, & impedit ; Ita etiam ludus pro

iC

noverint. ldeo nunquam belli ftudia depo-

recreatione, laboribus precedeutibus debita,

nere, quod victi alez ludo, cum totius prz»

brevi quoque tempore & cum modeftia ex-

de munus amiferint, ludendi fübfidia requi-

M

ercitus, conveniens eít, laudabilis, & omnis

runt bellandi periculo ; frequenter autem

culpg. expers ; Si vero excedatur in illo, in

tanto ardore rapi, ut cum ea (quz (ola ma-

Dàe

vitium degenerat. Unde fanctus Ambrcfius

gis eflimant) vi&us arma tradiderit , ad

recte monet : Caveamus, ne, dum relaxa-

00«

unum alez ja&um vitam fuam poteftati vel

re animum volumus , folvamus omnem hare

bus

viétorís, vel fzne:atoris addicant.

moniam-, qua(íi concentum quendam b(xonö(-

'ür

- geyeli V. Plato juvenem a'iquando propter lu-

É

zit.

rum operum,

j

füm acriter reprehendiffe legitur 3. fed mo-

M

Damnum.

ab

niti impatiens puer replicavit : Sie objurgas

. . Sicut aranea fe evifcerat ad Faci.ehdas $. Anton.

u

ob rem parvam ? Cui mox Phi

lofophus :

u

Parvum non eft afluefcere.

telas , quibus capiat mufcas ; fic lufor con- - & $. 7:

(

fümit fe ad excogitandas malitias, & ope-

Sbidem

-. V. Inventus eft, qui, quafi parum fuerit in

]

vita lu(iffe , teftamento religiofe caverit, ut

randum , quomodo

poffit alios deciperg,» &

ex offibus fuis teffere fierent , cute vero &

fibi acquirere.

[

E

i

membranis menfa, alveolus, fritillique, quan-

^$. VII.

ab

ta fieri poffet diligentia cont

egerentur ; Nimi-

rum ut quod vivus libentiffime facticabat,

d

MOTIV A.

IFCS

mortuus etiam, quantum poffet, obiret, ; .

n

Ad ludum. moderandum.,

Al'in. lI 40

VI. Ariftoteles in füa Ethica ludum taxil-

Ls

Eth.c, 1. lorum atque chartarum ; tanquam deformem

L: ( uia cbriftianum valde dedecet , uti S;-Cy-s.(:ypfiang

l$

--

contemnit & inhoneftum; lufores, fures ap-

prianus indicavit dicens : Aleatorde Aieat,

0$

pellat, lucrumque inde com

"quicun'quc es ; chriftianum te dicis , quod

l

paratum homine

non es, eo quod fzculi particeps es , nec

indignum effe affirmat..

vili

Manfidit, —VII. Agarenos feu turcas, quocuhque gee

amicus Chrifti potes effe ; qui cum inimico

Chrifti tenes amicltiam.

qui*

1,2.6. pereludi, depofita pecunia inftituti ludant,

"

(

nominia primum; deinde füpplicio grairio—/

IL. Quia diaboli inventum eft ; uti idem äaü; idems

re affici, nonnulli teftantur.

étus indicavit dicens: Hoftis ille antiquus

lísy

circuit pulfans Dei fervos, & non uno genere

5. VI.

p

tentans: multe enim füunt tenrationes ejus.

Ito

SIMILITUDINES.

Ex quibus eft alez tabula , quz eft diaboli

vb

Jaqueus manifeftus, venenum portans letha-

0"

Qualitas.

le ferpentis.

N

v0$

cüt Deus invenit viginti & unam literas

4. Astoni-T. Sï

lg

nus p. 9.

primo , nam aliz poftea funt füperaddi-

lll Quia perquam noxius efl,. 1. Reipublicg, $. Anto-

tit, 1. à. l-tæ ad

componendam bibliam, ubi eft omnis (a-

utpote latrociniorum & rapinarum origo.nin. 1. €.

3

C 7. $. 6.

lUnde non immerito íanc&tus Antoninus itaf. 6.

IVl

entia revelata ; Ita invenit diabolus taxil-

nor

D

$, bibliam füam, ubi pofüit viginti & unum

fcribit : Qui funt dediti ludo , cum non ba-

beant ad ludendum; farantur, vel a parenti-

0

lo

Apun&

a, tanquam literas fuas ni

bué

R. P. Loba. Bibl, Man. Tom. 1

iil

j

Ll

ras , uþi in

Bb a

lo

et

£e

e

(

196

Pibliothece Manualis Corzcionätnriæ

C

bus occulte rapiendo, & fürtum eít; velia

hücufque reperire novi in fzxculo ifto lu«

crum , tot impietatibus ac maledictionibus

ql

vicinis, vel a magiftris, fi in exercitiis funt

y

artium mechanicarum ;5 fi vincunt, augent

plenum , ficut eft illud, quod per ludum ac-

juiritur. -

Í

Abulen, fürtums; lUnde & futata tenentur reftituere.

It

q. 55.in . 2, Famg ; utirecte advertit Abulenfis dicens:

Vli. Quia per ludum immoderatum tres leg0s Manf dife,'

violantur ; Divina, quia virtuti charitatis im- 7. n« 4«

r

6, Mart. Vita turpis inde naícitur , quia qui affue-

fe

L

Ícunt ad ludam , omnem honeftatem pere

mediate adveríatur , fi quis temporalia pro-

ximi bona cum ipfius damno defideret , &

Ü

l

dunt, unde efficiuntur viles. Et fic extr. de

h

excef prel. c. inter dile&tos , vocatur vilis

ideo hoc ipfüm in ultimo decalogi precepto

expreffe prohibetur. Eft quoque contra le-

l

períona , ille qui eft aleator publicus. Unde

Petrarch. Petrarcha , abjicienda , eft , inquit , dele-

em naturg, quia lufor facit alteri, quod fibi

pl

fieri nollet, fpoliando colluforem bonis füis,

dial. 27. |&katio inhonefta (ludi) etíi non virtutis,

atfaltem famz ftudio , & pudoris cauía 5

& fiepe etiam illis, que ei ad propriam & fa-

Qri, it $

miliz fuzx fuftentationem funt neceffaria. Eft

a.

J

nam vix aliud in aGibus hominum invenias,

ubi tam clare mores ac,vitia detegantur. 3.

deniq

ue contra legem pofitivam, quia multz

leges civiles & canonice in reipublicee com-

Abulenf. Vitx; utiidem Abulenfis indicat his verbis.

q. 66..

Decimum ( damnum ) eft mortis caufía: quia

modum , lufüs alearum & chartarum Íevere

j

ludentes irafcuntur, dum perdunt, & pro-

-interdicunt.

rumpunt in verba injuriofa, & de verbis ad

- $, VIII.

m

Idemq.55. yulnera & homicidia.

ASCETIC A.

4. Tempori ; nam;

eodem teftante, ex ludo nafcitur perditio

debet 7dceta , quan(lö lizitus fit mo. 45, Thomas.

Dí

primis no[Je

l

temporis, quia non vacatur bonis operibus,

I,- ]n

deratus lufus

; idquod ex S. Thoma diícere o2, q. 68.

& fic perduntur omnia illa, que poffet inte-

!tl

pot

etit, fic loquente: Attendendum eft, ficut m 2.

j

S Antonin.rim facere , & tamen nullum eft majus da-

in omn

ibus humanis aCtibus , ut congruat

P. 2-ti- I-tnum quam temporis ; quiá damna rerum

&loco, & fecundum alias

Pl

períonz, tempori,

€23:$ Ó fant recuperabilia, damnum autem tempo-

circumítantias ordinetur debitas ; Ut fcilicet |

P(

N

ris nequaquam , maxime quia Deus exadtif-

fit tempore & homine dignus.

]

fimam rationem petet a nobis de tempore

- L. ANo[fe debet , quando ludus ftt peccatum grave ; S, A«toni-

conceífo ad vitam , & bene operandurm , in

ua in re fic loquitur S. Antoninus : Notanus L. cit.

quo faüerit expenfum.

Unde $. Antoninus

fecundo , quod ludus alez eft peccatum mor-

meritoó exclamat : O quam male poterunt

tale fecandum Raymundum: quod probari

reddere rationem. de tempore , qui totos

potefít ex poc0a 5 nullus enim debet deponi

dies , & aliquando etiam no&tem adjungunt

vel excommunicari, nifi [;^o mortali vero,

circa ludum , & non folum amittunt ipii lu-

vel prfuümpto ; fed ludens ad aleas debet

dentes tempus , fed alios amittere faciunt,

deponi vel excommunicari fecundum illüm

qui fcilicet afpiciunt.

Can. Epift. Ergo &c. Quod credo verum;

Tbidem :

1V. Quia aliorum infettivus eft ;

uti idem

Abul. q.

quando ex cupiditate quis ludit, fcilicet prin»

San&us indicavit dicens : Hoc vitium vide-

cipaliter motus, non ob recreationem , 1e

55. cit.

tur infe&tivum , cum enim quis videt alium

ad acquirendum quid notabile per ludum.

ludere, ubi nihil cogitabat de ludo , inclina-

IHI. ANoffe debet , ludum quoque in. ferip

turis non- g. Th'omäs

tur ad fimile. -Quod etiam Abulenfis confir-

& The,

nunquam cum laude coniunttum e[fe. Uiade dicitur : loc. cit.

T

mans , corrumpuntur , inquit proximi mul

Fgredietur de eis.laus , voxque ludentium 5. quia Jerem. 30

tipliciter videntes iftos ludos , cum erudian-

ludus debitis veftitus circumftantiis virtus V !9«

2541

tur ex hoc ad malum. .

eft laudabilis, quz a facris Doctoribus eutra-

p

Ariftot. in V. Quia con[uetudo ludendi

difficulter relinqäzz'-

Ethic.

pelia appellatur, de quo fanctus Thomas fe-

tur: Nam, tefte Ariftotele, generatus habi-

quentem ftatuit conclufionem inquiens: Cit-

tus, adhuc ex iteratis aCtibus dilatatur , &

ca ludos & jocos, qui nonnunquam ad animi

P«

firmatur magis , & dilatatus habitus in ejus

folamen neceffarii funt , fi fecundum ratio-

G

a&tibus magis àc magis dele&at , & delecta-

nem fiant, aliquam virtutem effe oportet

ü

tio perficit opus. Sic lufor frequentans ludos

qu

am eutrapeliam vocant.

ita delectatur in eos uttotam quafi fuam feli-

| vitiofo- luda

ud

IV. JNe[fe debet , quid DDotores. de

citatem videatur ibi ponere. Et quia confue-

fantiant, | S. Cyprianus ,

aleam vocat mali al- Manfi dífc.

tudo eít altera natura , ficut naturalia tolli

veum. S. Bernardinus, multarum ftultitiarum 1*

& 3.

pw

non poffunt, ita, quz in confuetudinem ducta;

ludibrium fingulare, fomitem iniquitatis , &

!

ut a ludís vix poffint homines avelli , quan-

cupiditatis, presbyterium diaboli comitatus;,

l

tumcunque perpendant ex hujusmodi vitu-

cun&torum vitiorum feminarium. Petrarcha

Cantipr.l.perari & confümmari. Sed & Cantipraten-

D

vitiorum omnium regnum, famz nubem, &

2. C. 49-(is ait: Affueti talibus , de facili non defi-

fcelerum ftimulum.

v

8.

ftunt : Ardor tantus ineft luforibus , ut

g. IX' j

ü

omnem verecundiam perdant.

t

S. Dernar-

VI. Quid ufurarium facit bominem : nam ter-

MISCELLANEA ET CONCEPTUS .

[

dinus to. pibilior ufüra , quz fitin mundo, & turpior

:

PR/EDICABILES.

""

33* qugftus eft ludus. Nam ex eo, quod ufürarius

p n

Qualitas.

accipiat centum pro centenario in uno anno,

Y

I.

tu facies illud damnum proximo tuo in hora

! bfervandum eü , quod S. Pauius de lu- Galat. c. 4«

ä

una, idem quoque S. tomo 1. in fermone

batur V. 29.

do , quilfmaélem inter & Ifaac age

quodam dixerat: Satis hinc inde repenío, nec

-

cujus

*

e

Titulus LXXX VIll. Luxz'tria.)

197

d

cujus in Genefi c. 21. fit mentio ,/ loquens,

quz adeo q-u'æritür ; depredatur ; virtute

eundem períecutionis nomine appellarit, in-

quoque fpoliat, imo nonnunguam & anima;

quiens : Sed quomodo tunc i5 qui fecundum carnem

tametíi pretiofiffimus fit theíaurus , quem

maius fuerat , perfequebatur eum , qui fecundum

poffidemus : & tamén adeo infani fümus,

TMf i

fpiritum, ita & nunc 5 fed quid dicit fcriptu-

ut hanc perfecutionem data opera quzramus,

.7011-4,

ra? Ejice ancillam, & filium ejus. Ubi pri-

"

inveftigemus , promptaque pecunia, nec non

mo advertendum efít , ludi hujus authorem

innumeris periculis , & anxietatibus compa-

t

Q

fervz cujusdam ZEgyptis fuiffe filium, ut in-

remus. 1s qui fémetipfum lacerat, & indi-

de fervitutem colligeremus , quam vitium

güe habet , tanquam ftultus & cerebro va-

bi

hoc fuis infinuat fequacibus, fervos fuos il-

cuus, ligatur, & ab omni converfauione hu-

los efficiendo , füzque tyrannidi fubjectos

mana fequeflrater ; at vero talis eft omnis

$

propria libertate privando. Lüfum intellexit

lufor, utpote qui inimicus & perfecutor eft

]a

Sara perfecutionem, inquit Gloffa, ex mente

fui ipfius, prout SS. Patre

* Or igo in!

;

S d'iv-erfï opti-mc

S. Auguítini. Origenes quoque interrogat;

probant.

Y

aten.

inquiens: Quid luferat aut quid nocuerat ,

i

II. Petrarcha qüendam , qui fe in Judo Petrsicha

fi ludebat ; Apoftolum miror , qui ludum

viciffe gloriabatur , his verbis introducit ; dial. 27.

ii

hunc perfecutionem pronunciavit , dicens :

Luíi, & vici, cui cum ipíe refpondet , in--

Sed ficut tunc is ,. qui fecundum &9c.. Cum nulla

quiens : Bene , nifi in campum redis , alio-

utique períecutio ifmaélis adverfus 1faac

quin nullus campus planior , nullo in cam-

mota referatur, nifi hic folus ludus. Verum

po volubilior eft fortuna. Ludes iterum, &

tamen ludo proprium magis epithetum dari

- $ Thatis

perdes ; quod vicifti autem , hinc atque il-

non poterat, quam quod perfíecutio appel-

linc mille deripient, quod perdideris, nemo

i&2 0 6j

laretur; quia major perfecutio dari nequit,

:'J[ nl 2.

reftituec.- Hi , qui vincunt , inqvit vir qui-

T

quam quz per hoc vitium homini intenta-

dam fapiens , adeo fünt rari , ut corvus al-

tur, utpote , quod tempus nobis eripit adeo

$

bus; hi vero, qui ex ludo depauperantur,

pretiofüm 5. facultates aufert, quas tanto-

gdco--funt innumeri, ut mufcïæ apqliæ.»

pere cuftodimus , famam &fegiüimation'eïp,

E ZARS

A I

AAX

N A

Go

NSZCSS

M ZA

2 s2

o

N CM

PA

S2

25

e

O OQ

€

250€5:

Z N

A A

€

/:x, N

';

Bd

$

N A

bb

:

209

2

€

&O5

A NU

o9

55$, Attotl

Aaws b d

ITU

US

| 1.

UC

mr'!

0nt

l,

U

X U

ï

A.

Xt

if

N

alias fpecies , nempe mollitiem , qua absque,

ES-

$. L

3

ll

congreffu voluntarie procuratur feminis fu.

t

^ QUOAD ESSENTIA

M.

.

xus: Sodomiamn, feu congreffus duarum ejus-

fed

dem fíexus perfonarum : JBefüialitaten , feu

qu- .i;Dej?nitio.'

N

concübitum cum alio fubjecto, quam homi-

l.

;(m- S Thomat

ne: & congre[Jum innaturalem ; cum fcilicet

.&. Thom.

»'ft'y'indrää.natusï appetitus venereorum ,

debitus quidem fexus fervatur; fed modus

arzloc d.

2. 9. q.

"ut S. Thomas definit; vell, ut alii ,

inordinatus (ïnc legitima caufa!adhibetqr.þ

luia Jeen d

$55. 3. 1«

impurz & Jibidinofie voluptatis ap-

ts P

Aius.

t[de

etitus inordinatus, Defümptum eft hoc no-

men a luxu, qui eft immoderata appetitio

ïIlI. VPrTïmus eít, cogitationes pravas , li(-:gert

.(C'

at

cujuscunque rei grate , rationi non obtem-

absque delectatione moroía, foveres de qui-

2

-

j

perans. Unde S. 'Thomas ait, luxuriam prin-

bus S. Jacobus locutus eft, dum dixit : Ne-

Jac. 11 g..

f

0«

cipaliter effe circa venereas voluptates, fe-

m0; cum tentatur, dicat, quoniam a Deo ten- ! 3

tatur, Deus enim non tentator malorum eft,

e

cundario autem exceffum ia aliis dicere.

.

1

(ed unusquisque a fua concupifcentia tenta«

Divifio.

tur, abítra&us & illectus.

yh At

..]II. Dividitur in feptem fpecies , quarum

.. IV. Secundus eft , morofa deleä'tätidz'nhbagi»

n üft

'am P

E

prima eft fornicatio (eu concubitus foluti cum

tationibus impuris : de qua ]eremias dixit :Jerem. 4.

foluta ( quz fit a voto, matrimonio , religio-

Ufquequo morabuntur

)

&

unda //u-

noxie ?

Í

jn te cogitationes V 1

(05,

ne libera ) ex mutuo coníenfü. Se

;

grum , feu virginis defloratio , ipfa invita fa-

.ci

.. V. Tertius eft, confenfus fimplex n opus. lu-

a. " Tertia raptus , feu mulieris vi abdu&te

xuriofam : de quo idem S. Jacobus dixit:]Jac. 4. v.

j

violenta violentia. Quarta adulterium , feu

Concupifcenti

.

a, cum concepgri;, paric pgc- u

conjugis cum perfona foluta vel conjugata

catüm.

concubitus. Quinta nc//us , feu congref-

VI. Quärtus eít, a

jþeäus libidinofus : de cjuo

füs cum coníanguinea vel affine usque ad

quartum gradum. Sexta /acrilegium , feu rei

S. Job dixit: Pepigi foedus cum oculis meis, Job. 31«

ut ne cogitarem quidem de virgine: quam V: 7*

facre (five locus fit, five perfona) violatio

pser a&uum venereum. Septima vitium con-

enim partem haberet in me Deus defuper.

. VII.. Quintus eft, verberum impudicorum bro»

ira naturam , feu congreffüs a quo eft impof-

fibilis generatio ; & fübdividitur in quatuor

latio; de qua S. Paulus d

3

ixit: Fornif:atio gutcm,

V.. 9s

at v

/

;u]'us

^.

198

; Biä!iotb&ca Manualis Cencionatorite

V1II. Ne des fonicariis animam tuatn iniibid, v. 6

& omnis immunditia, aut avaritia , nec no»

ininetur in vobis , ficut decet Sanctos.

ullo , ne perdas te & hereditatem tuam.

Apud

VIII. Sextus eft, ofcula impudico: de quibus

IX. Attende tibi , fili mi , a fornicatione, Tob. 4; v«

£

Marchant, S.Beda ficloquitur: Qui verba vel ofcula me-

& preter uxorem tuam nunquam patiaris!3.

qi

p(

crimen Ícire.

?t. 3.

tub. fac. retricis amplectitur, quafijanuam jam gehen-

r

a

I palis abyffi pulfat, citoque mergitur, fi pedem

X. Cum aliena muliere non fedeas omni- Eccl. 9. v.

cautus non retrahit ; (i non membra reliqua a

j fo

no , nec accumbas cum ea füper cubitum :12

vicina cohibet fovea poenalis , in

quam nullus

& non alterceris cum ea in vino , ne forte

p 'tij

omnino , nifi filius ire labitur.

u

declinet cor tuum in illam , & fadguinc tuo

À

Eccl. 13. . [X Septimus eft , tratius ö'wamplexus impu-

labaris in perditionem.

4

[

V. l,

dici: de quibus illud Siracidis intelligi poteft.

XL Fornicatio autem , & omnis immun-Ephet, 5.

d

Qui tetigerit picem , inquinabitur ab illa.

ditia & avaritia , ne quidem nominetur inY. 3

vóbis, ut decet Dei Sandtos.

Hqäï

X. O£&tavus eft , ipfius eperis confummatio : de

fo

Jae. 1. v.qua S. Jacobus : Peccatum , cum confumma-

XlI. Hec eft voluntas Dei, ut abftineatis 1. Theffal.

f

15,

tum fuerit, generat mortem.

vos a fornicatione, ut fciat unusquisque vas4* V« 3*

S-Auplg. XI. Nonus eít, con/uetudo operis luxurioft :

füum poffidere in fan&tificatione & honore,

sonf. c. 6 quam expertus S. Auguftinus dixit: Sufpira-

non in paffione de(iderii, ficut & gentes,

f

bam ligatus non ferro alieno, fed ferrea mea

qua ignorant Deum.

voluntate. Velle meum tenebat inimicus ;

XIII. Poft concupifcentias tuas non e

i, pl "

& inde mihi catenam fecerat, & conflriaxe -

& a voluntate tua avertere ; fi przftes ani- v. 30

li

rat me.

Quippe ex voluntate pervería fa-

mg tuz concupiícentias ejus ,' faciet

Ga eft libido ; & dum fervitur libidini, fa-

ktc in

! Anbt,

É

gaudium inimicis tuis.

ls 65

&a eft confüuetudo.

XIV. Induimini Dominum Jefum Chriftum,Rom, 13,

A no ü

]dem loc,

cit,.

XII. Decimus eft , nec&[ïz'tas duadam ex f*t-

& carnis curam ne feceritis in defideriis,

V. 14-'

n ü

quentatione oríta: de qua idem S. Augufítinus

mox addit, Et dum non refiflitur confüetu-

XV. Nefcitis, quoniam corpora veftra fünt 1« Cer. 6. -

membra Chrifti? Tollens erga membra Chri Y* ! 3

. dini, facta eft neceffitas ; quibus quafi anfulis

fti faciam membra meretricis? Abfit.

:b;

uibusdam fibimetinnexis tenebat me obftri-

$. Gregor.

. Damnum.

g

hOg 3 l. in

tum dura fervitus, nam, ut S. Gregorius bene

XVI. Qui fe jungit fornicariis , erit ne- Eec!. 19.

À ht

Rvyan,

advertit, ufitata culpa obligat mentem, utne-

hlé Y

quaquam fürgere poffit. Ad rectitudinem co-

quam,; puuredo & vermes hereditabunt il- v« 3.

lum , & extolletur in exemplum majus, &

bon i.

natur, &labitur, quia , ubi diu fponte perfti-

tolletur de numero aníima ejus.

&5

tit, tibi, & cum noluerit, coacta cadit.

XVII. Fovea profunda eít meretrix ; & Prov. 23.

A

*

f. Il.

Ht i

uteus anguítus aliena. Infidiatur in via quafiv- 27.

loit,

)

74

EXX 9. S

CRIPTURA.

j

a

tro, & quos incautos videt , interficit.

i

Qualitas. -

XVIIl. Omnis mulier, quz eft fornicaria,Eccl. 9. v.

d. CO!.

quafi ftercus in via , ab omnibus pretereun- 10-

* Fu

git& fornicationem 5 omne ením pec-

tibus conculcabitur. .

136,

catum, quodcunque fecerit homo, ex-

Cifiol.|

.XIX.. Qui adulter eft , propter inopiamProv. 16.

deanjcit

tra corpus eft ; qui autem fprnicatur, in cor-

j

pus fuum peccat.

cordis perdet animam füam, turpitudinem &V 32

ignominiam congregabat fibi; & opprobrium

Meth, 5 1I. Egoautem dico vobis; qdoniam'omnis,

illiius non delebitur.

v. 99.

qui viderit mulierem ad concupifcendum

*eam , jam moechatus eft eam in corde fuo.

.XX. V , qui dormitis in le&is eburneis , Amos 6.

j

& lafcivitis in ftratis veftris.

Yv. 4.

Prov.6,v, IIl. Numquid poteft homo abfcondere

$7-

ignem in finu füo, ut veftimenta fua non ar-

XXI. Non permanebit fpiritus meus in ho- Genef. 6..

E

deant, aut ambulare füper prunas , ut non

mine in zternum , quia caro eft.

(

comburantur plantz ejus? fic qui ingreditur

XXII. Inclinafti femora tua mulieribus , Eccl. 43.

* Atpi

[ 280

ad mulierem proximi füi , non erit mundus,

X

poteftatem habuifti in corpore tuo , dediftiv. 22.

M

cum tetigerit eam.

maculam in gloria tua , profanafti femen

f

fe.s.v.9, IV. Equi amatores & emiffarii fa&ti Fuht; u-

tuum, inducere iracundiam ad liberos tuos,

nusquisque ad uxorem proximi fui hinniebat.

& incitari ftultitiam tuam.

XXIII. inclinata eft ad mortem domusProv.a. v.

Ofee s. v. V. Non dabunt cogitationes fuas, ut rever»

4

. tantur dd Deum fuum,

ejus, & ad inferos femitz ipfius, omnes, qui 18

Ü

tionis in medio eorum.

quia fpiritus f'grnica'-

Q

ingrediuntur ad eam , non revertentur, nec

Jerem. 2,

VI. Onager affuetus in folitudine, in defi-

apprehendent femitas vitz,

*»94 . derio animz füg attraxit ventum amoris fui,

$. IIL.

nullus avertet eam. Non onagra, cum fe-

EX SS. PATRIBUS.

uf lq

p

-mel naribus haufit odorem maículi, tam per-

j

Z

M fot,

dite eum iníe

Qualitas.

quitur, ut nullis viribus detj-

I. ( yuantos leones domuit una infirmitas de-S. Auguf. ?

&

neri queat.

?

Q

- Fuga.

licata, id eft, luxuria, quz cum fic de fing.

vilis & mifera , de magnis efficit przdam. Ceric.

Thüm. n

Eccl. 9.

VII. Nedes mulieri poteftatem animz tuz,

Qt,

N'. 8e

1I. Qui luxuriatur,vivens mortuus eft,

& fer- S. Bieron.

UET

ne ingrcdiatuy in virtute tua &rconfundaris;;

; reas in epiü.

nüplw

z

« Titulus LX XXVIH. Laxumæ

199

m T

reas mentes libido domat , quag majorem in

tamen pii, & qui in Deum.& ï,San&.os.,; ejus

virginibus patitur famer

piam.&..devotam habeant atfectionem :- Lie

tant, omne, quod neíciunt,

A

, dum. dulcïiqs'.pg;

?)Tüb. hY

bidinofus utique abforptus eít in libidinem,

13

" llL. Libido tranfacta femper

relinquit. fai

neque Deum, neque San&os reveretur, &

W

epitt.

s

enitudinem, & nunquam fatiatur, & extin-

à

diligit,nulla. in eo devotionis fcintill

æ,»*--nul-

l.- F.ccl, 9

8

&a reaccenditu

De

r

i

, ufü crefcit. & defic

»

B

X

*

á

*

it nec

lum fpiritualis amoris veftigium.

z

x

T

rationi parct, qüz impetü ducitur.

XIV

:

f1 SBern to.

. Luxuriofus comparatur porco,.

ls

$Ber.fa . IV. Luxuriz currus quadriga volvitur vi-

enim ex una

P

i

tiorum,ingluvie videlicet ventris,libidine coi-

j3arte videret luti volutabrum, 4 fer:a:-);«

per Cagtä

m

& ex alia.partc ledtum ro(arum po(itum; eli-

*

tus,mollitiz veftium, otii corporisque re(olu-

geret in volutabro luti refolvi, quam in rofa-

tione; trahitur equis duobus, profperitate vi-

rum le&o; fic tales immunditia

1

1

3

$

1

: z

i)-F.ph&L Ó

M

m .--lct:*-m?l-'iæ

UP

t&,& rerum abundantia; & qui his pre(ident;

duo funt, ignaviz torpor & infidia fecuritas.

dehcus kpalra,di.fï proponunt. ..

Damnim. —

Huää. :

.. V. O extrema libidinis turpitudo,que non

151 Ti

folum mentem effeminat,fed corpus enervat ;

XV. Revera voluptates corporez fimiles s. Pafilius

non folum maculat animam, fed focdat perfo:

gb&æ

fünt coepis & aliis , multum enim pungitivz in c,1, Ifa.

6

nàm j femper illam przceduat ardor & petu-

accrimonig & irritamenti függerunt; inamce-

ls,

lantia, femper comitatur fcetor & immundi-

nam. vero graveolentiam, & vix elu&ibilem

tia, femper fequitur dolor & poenitentia.

r

;

L

immittunt iis, quorum voragini fe femel in-

$, Augun;

aM

xx

t

L.Qualis eft in oculis hominum,qui invere

efferinc, plurimu

-

m

ISQEMO !8;

ü

j

,» '

j lachrymarum.qoncilianc

,

n V. 30

is pedibus ambulare videtur ; talis eft inocu:

*

Y

4

uis affectatoribas.

u

. lis an

elorum, cui propría caro dominatur, ;

: XVL. Laboriofa prorfu

s & ad fupe'kra—ndu-m S.Laur, -

8. Ambr.

Vl

I

:

difficilis eft carnàlis illecebra, quz die no&u. Juft. de

l.

Sevus criminum. ftimulus libido Cfta

$. C5

.qug nunquam quietum patitur manere affe-

L.

que fpiritui infefta fentitur, foris babet , cuiint. confi«

IDon, t

,

i^

'aino

&um, noGte fervet, die anhelat, de fomno ex-

adhzreat, & contra quem (&viat intus, pro- &- €- $

VI h*o

& Abel,

Citat, a negotio abducit, a; ratione. revocat;

pagatur in carne, coalefcit in tempore, eru-

inti Cor 6.

- aufert conüilium, amantes inquietat , lapíos

tritur in vitiis, negle&aroboratur, & dum do-

m V 1h

"inclinat, nullus peccaadi modus, & inexple-

minatur, interimit, nunquam rationis legibus

bilis (celerum. fitis nifi morte amantis extine

cedit, nunquarm füperata quieícit, femper flo-

gui potefíl.

N

"

ret; femper viget, ferpit continuo ut cancer,

De- Bd g.

8.Augut. VIII. Inter omn

ia cerramina chrifliano-

fxvit ut ignis, rapit ut leo, tumet ut coluber,

n

in 1. de

rum fola dura fant przlia caftitatis, ubi quotie

infidiatur ut latro, coeno volutatur ut aper,fat

&

bon.mul. diana eft pugna, & rara victoria; gravem name

nunquam dicit, ut infernus ; inlammattotum

.que fortita eft catitas inimicum, cui quotidie

corbus nativitatis inflammata a gehenna, libi-

& gj

refifticur, & femper timetur.;

j

dinum.pruritus excitat, concupilcentias mo-

af V 27

- $, Hier. in

IX. Venter mero eítuans, c

ito fpumat in

vet, fügat prudentiam, caftitatem impugnat.

EPlff Jibidinem; Venter enim & geniralia vicina

XVlI. Sol hominum, Salomon the(aurusg Hierog,

H

funt, & unum.alteri fübmini(lrat. Ex vici-

deliciarum Dei, fapientie (ingulare domici- opufo.- ad

nE 9 t

-^ mitate eni

m

lium, craffo tenebrarum fuícatus atramento, Ruf, -

]f 10

"

m membrorum chui-tur confcede-

^ ratio vitiorum.

L4

lucem animz íuz, gloriam domus fuz, odo-

Caffiod. l,

! X, Cum.cztera vi

tia Íe quibusdam virtue

rem famz fuz amifit amore mulierum, &po-

, deamicit. tum

L

tegumentis oppallient, mens hujus tur»

ftremo curvatus coram Baalim; ex Ecclef(iafte

m

P&V EU

dinis confcia, tantum prima fronte praz-

Domini, mutatus eft in membrum Zabuli.

um

fert füuge accufationis horrorem, & non folum

XVIIH. Samfon validus & fortis, Leonemg.Ambrog

ea hora, qua impia caro perniciofa volupta-

fuffocavit, fed amorem füum füffocare nonapol. de

)

Á ,Amus í

«teperftringitur, fed etiam, quotidie. audic ali-

potuit; vincula folvit hoftium, fed füarum David.

N

2: : quid de turpitudine fua rubore perfanditur,

non folvit nexus cupiditatum ; meffes incen-

"abfentiamque captat, & immundi op

dit alienas,. & unius ipfe mulieris áccenfus

ho Gandl. 6

gri& r,eg

**

*

5

cordatione torquetur.

igniculo, meffes fug virtutis amifit, .

[]

€, Auguft. ,. X ]. Quauta iniquitas;

& quamIUgegld»apeï-

;XIX,. De nullo peccato leg

H

Itur -

d

us,wl' lh

f. 259. de verfitas, ut animam, quam Chriftus fanguine

Deum; quod poenituit, fe feciíle hominem, ap..Mantt

if 20

temp.

fuo redemit,luxuriofus quisque propter unius

nifi;de peccato carnis;.

" difcxx;j&;.;æ

nen

dum diluvio delevit.

pro.que tom"m»;þqn

"

. A9 !

]

momenti delectationem libidinis diabolo ven-

10$,

"dat Vere enim nimium miferanda & plan-

. XX..Luxuria comparatur geh

énnz ; Nams. Boiiav;

in gehenna fünt fpecialiter tria ; Ipnis ardens; l. c.

.. ", genda conditio eft, ubi cito preterit, quod

s prova. Y

^ ^' dele&at, & per diabolum in cruce manet,

vermis rodens,& fülphur fcetens ; ficin pecca-

-quod fine fine cruciat.

Libidinis impetus

to luxuriz eft ignis concüpifcentie ; vermís,

qi "

n

L

momento tranfit, & opprobriu

"

m infeli—cfs; ani-

Ícilicet remorf&s confcientiz,& fulphur;fcili-

mz femper permanet. .

à

cet fumus; & ideo; qui eft in peccato luxuvide

d

lele&atio carnalium velut im-

| Dion.Car- XII. Omnis

jam quodammodo eft ia füpplicio gehennz.;

thuf. in c. perceptibile puactum, celerrimumque mo-

XXI.Ut dzmon Chrifti impedire poflet ago- S.Laurent,

nem;,.ad coníüeta cucurrit.muliebria arma, Juftin : d&

so. Job.. mentum eft, refpectu infernalium zternalium

acetbiffimorum fuppliciorum ; momenta-

cum . quibus olim ftrenuiffimos debellaverar Chritt ago:

neumque quod' delectat in. mundo, zter-

Duces. Adam quippe de paradifi.amoenitate" * € !3-

s u

$. Thom. num, quod cruciat in inferno.

dejecit: Loth in filiarum compulit fluprum;

(ci (irf

C]erlc

Villanov. : - -XIII, Avaros, fuperbos,invidos,iracündos,

Samíon in manum Phili(thiim dedit; David in

ffieroh

.'s

u

adulterii atque homicidii crimien induxit ; Sa-

fs

if

w F*c*??-' 3'def Plurqs ,dgyotesll inyenies, & lícet peccatores,

InQe

"

)9

'

[ s

296

"Bibliibeee Manualis Concionatoria

j

lomonem etiam fapientia perdita alienignenae

prefens voluptate deliniens, futuram nom

M

rum.Deo thurificare coégit: Apoftolorum

finit cogitare paupertatem.

i^

[q'

XXXII. O quam acerbus e

ft fru&us lu- . Hier, ia

noviflime principem in magiíllri negatione

epift, ^ *

proftravit; hominum quoque redemptio, me«

xurix, amorior felle, crudelior gladio!

pid. &

9

diante Pilati uxore, ne fieret laboravit.

XXXIII. O ignis infernalis luxuria, cujus Idem.

yof

vt

S. Bernar-

XXII. Non eft aliquod vitium, per quod

materia gula; cujus flamma füperbia, cujus$

di

din. .4. mundus tantum fübjiciatur diabolo : hoc

fcintille prava colloquia, cujus fumus infa»

di

mia, cuju

"

fer. 21, dépeccatum lztificat infernum , & quafi totum

Hic cadit

henna.

s cinis imfmu'ndjtia, " cüfgs finis ge-

vis ?

mundum trahit ad lüpplicium.

nnlgïa

exemplum de confilio luciferi, in quo daemo-

XXXIV. Quili

1bct alia H*:;nc bona opera, S. Greg. l;

JI

bi

nes per totum mundum difper(i referebant

fi laxuriz fcelus nion abluitur, imrenfitate 22- mer.

mala,, qug commiferant, & omnes percutie-

hüjus vitii obruuntur. —

$ Hieten- -

bantur, folum demon, qui per quadraginta

UXXXV. Quis ejus mui

tiplices fpecies enu- Huge.

qi. U

annos monachum ad luxuriam provocave-

inerare valet? hec enim Pentapolin cum adja-

dü

rat, fuit a lücifero coronatus.

1

cente regione fübvertit. Sichem cum populo

&. m*dor;

XXIII. Magis per luxuriam humanum ge-

interemit, hzc filios Jude percuffit, Judzzum

m'

lo VBO fentc

Qu

nus fübditur diabolo, quam per cztera vitia ;

& Madianitidem pugione transfodit, tribum

faC

$. 39»

cum enim ille variis tentamentis illectos ho-

Beüjamin propesr uxore Levitz delevit, fi-

lios Heli facerdotis in bello proftravit, hec

(

mines conetur pervertere, magis tamen moc-

i

chandi defiderium fuggerit, quia utrumque

Utiam occidit, Atnmon intérfecit, plurimos

fexum in hoc vitio amplius egrotari intendit.

lapidavit; hzc Ruben maledixit, Samfonem,

p

di

8. Laur.

XXIV. Ipfe quoque voluptates impudice

feduxit, Salomonem pervertit. Verum eft er-

anim: impediunt falutem , oblivionem Dei

go: Propter fpeciem mulieris multi perierunr.

,

IEH

inducunt, a fapientia mentem retrahunt;(teri-

XXXVI. Ex quo luxuria femel mentem

*

(al

ling. yit.

tf

litatem bonorum operum inferunt; auferunt

occupaverit,vix eum bona cogitare permittic; mertl.

animi virilitatem, hominem impatientem fa-

fünt enim defideria vifcofa, quia ex fuggeftio«

Pai

ciunt & fpiritualibus deliciis cor privant. -

ne oritur cogitàatio, ex cogitatione affeCtio, ex

d

6. Thom

XXV. Nihil in homine, quem poflfidet;

affectione delectatio, ex dele&atione confene

bo

ao Villa-

ignis hic relinquit inuftum, etíi fuerit quis-

füus, ex confenfü operatio, ex operationg cornie

jb

noY. €. 2e

fuetudo, ex confuetudine defperatio , ex de-

| N

käx Qn R

d. s. Il'

piam in juventute füa omnium virtutum de-

core prefulgidus, & veluti paradifüs Dei;ver-

fp

e

ratione peccati defen(io,ex defe

nüonc'glof-

6 a. ng

nantibus undique & fragrantibus gratiarum

riatio, ex gloriatione damnatio.

d

a ccecitas mentis, *iux-"-vS:' Greg. 1

liliis dealbetur, fi femel intima ejus hic pene-

CXXXVII. De luxuri

t

traverit rogusstotum fünditus urit, totüm ab-

confideratio, incopftantia, precipitatio, amor 3 !« moral.

(

füumit, totum redigit in favillam, ex amoeno

fu, odium Dei, affe&tus przfentis fzculi, hor-

P

; Ils .Y

paradifo in defertum horridum;

ï'

& ex:ä?gclo

tor autem vel defperatio futuri generantur.

(ex

reducit in belluam.

XXXVIII. Demptis parvulis , ex aduldsS. Remi- -

hc

/;gius Rhe-

I')idg;:. |

XXVI. Luxuria eft quidam ignis infernalis;

propter carnis vitium pauci falvantur.

nfís.

[ci

Stella in. cujusgula eft materia, turpitudo fiamma; ime

XXXIX. Computruerunt jumenta in fler-me

. in

bor

€.15. Luc munditia cinis, infamia fumus, tor

core fuo, inquit Joel. Jumenta autem compu-,.-

fitt

finis.

*

mencum

epift, ad

treícere, cefte S.Gregorio; eft, carnales homi-

of. c. f,.

tha

Éufebius -

XXVII. Eade

m corpus debilitat, & quafi

nes in foetore luxuriz füz vitam finire; nong

. Greg.

J

Thhd,

epit. ed. femper ipfüm morte deftruit, famam deni-

enim effe homines fed jumenta declarantur, 24. mor.

ä

Wt

w

Damafum. grat, marfüupia evacuat, fürta inflruit, homi-

de quibus per Prophetam dicitur: Uinusquis-

nh

cidia caufat, memoriam hebetat, cor aufert,

que ad uxorem proximi hinniebat.

(e «

oculos utriusque hominis czcat & prz cate-

"XL. Hos homicidis deteriores judico, namS. Itidor.

[

ris iram Dei provocat. Pro nullo reatu tam

niori preftat, quam ita ignominiofe vivere ; orat. 35.

Bo !

manifeftam juflitiam exercuit D

"

homicida enim à corpore animam divellit;te- -

eus üfnþ' ml—

hic vero animam fimul cum corporé perdit,

'; cl 29.

P

fericordia, quam pro ifto.

*

L]

Cl

MHuge de

XXVI. Luxuria gratuita to

llic; animam

& quodcunque peccatum dix

i

egi;, nihil huic

$. vi&, deinficit, corpori morbum paralyfis ingerit,

&

ris.

Qu

inftit,

fcelen agquale repe

1

i

P

cgcitatem oculis, :corpus inquinat, famam

Fuga,-

k

u

Mon.l.4» deflorat, pecuniam tollit; inimica eft proxi-

b

p

-.l.o

mo, fcetet Deo, placet diabolo, odibilis ange-

| XLI:. Fügc confilia inimici impro

a | o hdg;S.Ephrem.

bat

mo recordare tuorum cum Deo pactorum, c. 9- fuper

poi

lis, ejus ignis defcendit in infernum ; fümus

hg

eius vindictam petens afcendit in coelum;

& (anGificationem cuflodi, ut gratiam inve-attende.

1]

Oleafter in

nias coram Domino. Quos occidere in ere«

* Q

XXIX. Sunt quzdam vitia fic colligata, ut

mo.morfus ferpentum non potuere, hos Ma-

P

E

JNumert, quaniprimum unum admittas, aliud te inva-

€,$5. Y-2 dere neceffum fit, trahit luxuria & libidinis

dianitarum fornicatio proftravit, ut etiama

N

u1

Clie

ardor ad omnia, quz vult, etiamfi maxima

;

*

Idolorum victimas f:omcdcrcm:.; à

vitia fint &

eccata.

] s.

IV.

lm

$,Thom, XXX. Nullus ad Dei contemptum prom.

d

PL

A CATHO

LICA |

Villa, 1. c. ptior, nullus ad malutm perpetrandum auda-

,EXEM

EXTERNA.

bt

cior, nullus ad perfiftendum in

!

x

peccato te-

'Q,ualitasa

nacior; quam luxuriofus.

$, Auguft,

XXXI. Luxuria eft inimi

ca Deo, 'inimica

L D

ulcitius przfes putans fe rem

wäabefg'sm e..

[em

de d

. cum SS. Virginjbus Agape, Chione; &dift.8, em .

r

. yig,myibus, perdit omnem fubftangiam, & ad.

.G)nä.

-

L

lierene, 8^

lis«

«

(

*

tec

20t

- Tituus LXXXVIIL.. Luxuria, :

Hierene, ollas & färtagines. atnplexus eft, to-

XII. Alius quidam fimiliter tentatus, cum Ibid. ex.

tusque nigredine infe*&us omnium ludibrium

fuafü patris. fpiritualis in eremum feceffit- 3or.

1' s« mq. h

fa&tus eft

epmo 14

fet, ficcoque duntaxat pane victitans, aífi

$ lg,

H.Th otimus quidamj

uiTus a medicis con-

duo fe labore occupaflet , demon in fpec-

H

107.

greffu uxoris abftinere, ni laminibus privari

mulieris apparens, victum fe confeffus eft, (i-

le

velit, neglexit confilium, & in ipfo congreffu

mulque foetore horribili reli&to o(lenditquam

dicens: Vale amicum lu

2

i

men: QCompleta libi-

turpem & fozdam voluptatem monachus ap-

dine oculis orbatus eft. .

etiiffet.

,

:

Vita PP.

1

.]lI. Luxuria tenatus monachus qui

dam ju-.

XIIL. Senex quida

m , ut tentatiön'crm luxü- Ibid. ex.

l. 3. n- 13. vari non potuit a fzne, quia cooperari nole- .

riz vinceret, omnes digitos manus igni ap- 196.

;cn' m.t.

bat, & tentationibus refiflere.

N

plicuit, & mulierem tentantem repente mor-

S. Hieron. .. 1V. S. Hieronyin. de feipío fatetur:

Oquo-

tuam precibus fuis ad vitam reduxit.

*

&

i

P

à

" Hug.'

"n

Gpo 220

l.

ties ego ipfe in eremo conítitutus, in illa vafta

XIV. S. Thomas Aquinas, cum

P

l'OCZX Surius iä

folitudine, quz exufta folis ardoribus, horri-

fcortum in ejus cubiculum immiffum fuiffer, Vita 2.-

;dum monachis przftat habitaculum,putabam .

inprimis ad orationem confugiens dixit: Ne Mart.

'me Romanis intereffe deliciis. Sedebam folus,.

finas quzfo, Domine Jefu, & tu fan&iffima

l:

quia amaritudine repletus eram.. Horrebant.

Virgo & Mater, uc tam immani me fcelere

- facco membra deformia, & fqualide cutis fi-

obítringam: poftea accepto titione. fugavit

tum zthiopici carnis obduxerat.Quotidie la-

illud, & oftio claufo ab angelis cingulo circa

chrymz, quotidie-gemitus; & fi quando re-

lumbos conftringi in fig

?

]

meruit.

ng,mvco—ncincnti,æ pro-

j

pugnantem fomnus imminens oppref(liffet,nu, .

da humo vix offa hzrentia collidebam. . 1Mle-

"

XV.,Adol'dfceïiEt*fviliü':üs, cum adverte*reg,g Ambrofz

igkur, ego, qui ob gehennz metum tali me

ob admirandam oris pulchritudinem foemi-1 3 de

TC

carcere ipfe dampaveram , Ícorpionum tan-

nas in amorem ejus ac

d

S

tynin

cendi, ;to,t;um' vultum Virg.

N

tum focios & ferarum, fepe choris intereram

ftigmatibus exaravit.

H

s

puellarum; pallebant o:a jejuniis, & mens de- .

XVI. Virgo quzda

m Alexandrina adver- Païtrumk

fideriis zftuabat in frigido corpore, & ante

tens adolefícentem quempiam oculorum fuo- Spir. c.6o,

g

hominem füuum jam carne premortua, fo.!a

j

rum pulchritudine captum, easdem fibi eruit, -

*

libidinum incendia bulliebant.

$

:

ac eidem fübmifit.

Pallad.c, . V. $. Pachomius optabat ferarum

denti büsf

XVIlI. Nicetas in .

lectule florido »ligatiis 8. üier. in

)s

6, 26.

laniari, eo quod quadraginta annorum folitu .

cum fícortum ad laíciviam ipfum folicitaret, Paulo &

dine, jejuniorum, aliarumque rerum afperita--

precifam linguam in faciem illius expueps, Drex. in

[j» s- Gtel. L

te hunc hoftem expugnare non potuerit , li-

ac (ic libidinis fenfum íuecedente doloris " 'cet?.

r ml

cet nunquam penitus cidem füccubucrit.

magnitudine füperavit.

[

Ibid.c.23. - VI. Moyfes e latrone eremita, licecintegro

XVIIL. Virgines Leodicenfes, ne a mili- Jacoh de

fexennio jejunia, vigilia. preces, multasque -

tibus opprimerentur, cum alio fügere nonVitriac.

isS. m

lachrymas adhibuerit, non potuit tamen la

poffent, in cloacas fe precipitarunt.

g M

fciviam carnis domare, donec poft multos la

XIX. S. Urfinus Presbyter, cum jamjamg Creg. l.

, Itf

E. i

bores exantlatos, benedictione Patris fui fpi-

moriturus effet, accedente uxore, & num vi- 4. Dial. c.

talem adhuc fpiritum trahat, aures naribus 11.

ei, u

ritualis quietem aliquem , fremente licet fa-

lRo c t

thana, meruiffet.

4

i

L

ejus applicante,quanto valuit;nifu, dixit: Re--

Dn ,g G"il

Raymund.

harina

p

Sene;n.Gs*,' fi aliquando a

leam tolle.

cede a me mulier, adhuc igniculus vivit, pa-

Y

I 0

in vit.

períona aliqua. luxariz dedita falutabatur;

»

nihil refpondit,fed tergum obvertit, dixitque,

XX. Venit aliquando.

q

iuidem mfcne, UtIn vitis

fe ex anima illorum tantum fcetorem effian.

fieret monachus, qui ctiam accepit filium fu- PP ^ de

m Idot,

tem ÍenfifTe, ut ad xomirtum provocaretur. ;

um nuper ablactarum. Qui cum fa&tus fuiffecforric

; ;om. l

Pal!adius

VIl. S. Pachomius cum damoni, qui in.

juvenis, cceperunt impugnatores dzmones 9*empl. $.

c.29. . Ípecie /&:hiopiffa ad fcelusipfum incitaverat,

follicitare eum. Et dixit patri fuo: Vado ad

!'t'fOI h

l

colaphum intregiífet, faetorem manu contra-

fzculum, quoniam non valeo carnales concu-

Ic

b

€um vix duobus annis eluere potuit.

pifcencias fuftinere ; Pater autem ejus confola-

Surius ao, X. S. Euthimius, fi forte aliquis, qui tur

batur eum. Dixit ergo illi juvenis: Jam füftine-

Jan.

re non valeo, pater, dimitte me redire ad fz-

pi fuggcllioni confenferat, pone ipfum tranfi-

bat, tantum.

f

L

culum. Dixit e pater fuus: Audi me,filijadhuc

»kg.ïS.Ephrem-

offeflus videretur.

cetorem fenfit ,. "a damone

femel, & tolle tibi quadraginta panes, & fo-

;52

!

qutendh

Vita PD,

.X. Angelus |quidem

. cum juxta cadaver

lia palmarum dierum quadraginta & vade in

Ve*

eremum 'quadraginta diebus, & voluntas Do-

v

16.15. tranfiens nullum horrorem oflendiffet, juve-

USer

ne vero libidinofo, & floridum fertum geren- .

mini fiet. Qui obediens patri fuo fürrexic, &

"

abiit in eremum, & manfíit ibi laborans, &

te ip(i obviante nares obturaffet , quaitus a

"

cliente caufam fa&i refpondit. Juvenem il.

faciens plectas feu funiculos de palmis, &

panem ficcum commedens. E cum ibi dies

lum in conípe&u Dei plus foetere, quam ca-

daver quantumcunque putridum.

viginti quicviflet, ecce vidit opus quoddam

"ugd.

diabolicum venire fuper fe, & ftetit coram

Spec.Ex . Xl Luxmii*a tentatus frater quidam, cum

eo velut mulier ZEthiopiffa foctida, & turpis

afpectu, ita ut foetorem ejus fufferre non pof-

: z

dift, 2. ex. audiffet, mulierem illam, cujus pulchritudine

22»

Á

tencabatur, mortuam effe, acceffic ad fepül-

fet, & abjiciebat eam a fe. Et illa dicebat ei:

Ego füm, quz in cordibus hominum duicis

respte 5

chrum;, & pallio fuo foctentem carnem inulie-

40 .

ris extergens, naribus fuis applicabat dicens :

appareo,fed propter obedientiam tuam & la-

borem, quam fuftines, non permifit me Deus

7

uB

Ecce habes deíiderium,quod requirebas; fatia

te ex eo.

Et fic tentationem vincit.

fedücere te, fed innotui tibi foctorem

Cc

Y

-

. R. P. Lobn. Bibl, Man. Tom. IL

202

Biblibtbem Manualis. Concionatoritt

Turpitudo.

flle autem fürrexit, & gratias agens Deo,venit

ad patrem fuum, & dixitei: Jam nolo ire ad

XXIII. Refert quidam fcriptor de quodam noberc.

ä

fzculum, pater, vidi enim operationem dia-

Necromantico,quod, cum more fuo folito dz- Holcot in

boli, & foetorem ejus. Cognoverat autem Pa-

monem invocaflet, videretque, quod poft to- Sap. le&.

[

ties iteratas incantationes minime compare-

ter de boc ipfo,& dicit ei : Si manfiffes quadra-

ginta dies, & cuftodiffes usque ad finem man-

ret, de demonis perfidia graviter fuerit con-

Í

datum meum, majora habetes viderc.

queftus : cumque dzmon tandem quidem ap-

Vincent.

XXI. Quidam juvenis fecrete S. Andrez di-

aruiffet, ita tamen, ut procul ab eo remotus

n

Bellov. inxit: Mater mea pulchrum me videns,de ope-

fübfifteret,Necromanticus caufam morz,nec

,a

fpecul.

re illicito me attentavit, cui cum nullatenus

non, cur non propinquius ad illum accederet,

Hift. 1.9. a(fentirem, judicem adiit, volens in me cri-

fci(citatus fuit, cui damon refpondit ; Foetor

Cs 70

men tantz nequitiz retorquere ; fed ora pro

luxuriz tuz non permittit accedere, magus

me,ne moriar tam injufte. Nam accu(atus pe-

namque ille paulo ante cum meretrice qua-

01

dam turpe habuerat carnis commercium.

nitus reticebo, malens vitam perdere, quam

matrem tam turpiter infamare. Juvenis igi»

.XXIV. Legitur in vita SS. VirginumAgapis; Vincent.

f

Chionz,& Hirenz : Quoniam cum imperatorl 12. c.59.

tur vocatur ad judicium,& illico eumAndreas

profequitur. Accufat mater inítanter filium,

Diocletianus audiviffet, rumores fanctitatis 6o- 61. &

quod fe voluerit violare. Interrogatus pluries

Agapis & ChionzVirginum;prafentatis eis fi 9?*

f

juvenis ; an res taliter fe haberet,nihil penitus

bi promifit eis maritos de palatio fuo;per quos

refpondebat.

'Tunc Andreas matri dixit:

illuftres effe poffent;fi Chriftum negantes ido-

Y

crudeliffima foeminarum, quz per tuam libi-

la colerent. Cumque nullatenus a chriftiani-

$

dinem filium unicum tuum vis perire! Tunc

tate fleCti poffent, juflit prefidi Dulcitio di-

h

verfis tormentis eas aflligere.

Cum autem

-mulier przpofito dixit: Domine,huic homini

P

filius meus adhzfit, poftquam bzc agere vo-

prefentatz effent,videns eas, captu oculorum

]uit. Iratus itaque judex juffit puerum in fac-

aftri&us, turpiffimo fpiritu agebatur, & fecit

j

Í

cum linitum pice & bitumine mitti, & in flu-

eas apud talem officialem tradi cuftodiendas;

men projici, Andream autem in carcere re-

qui eis libertatem promitteret, fi captivz ejus

fervari,donec excogitaret fupplicium,quo pe-

animo fenfüm prebuiffent. Sed cum nec pro-

riret. Sed orante Andrea tonitru horribile

miíTionibus, nec terroribus animam commue

tarent, aufus eft ipfe przfes cellulam ingredi,

omnes terruit, & terrz motus ingens cunctos

T.

roftravit, & mulier a fulmine percuffa & are-

ubi illz orantes noctemChrifto pervigilern ex-

cmüpï .Xlt'

fa&a corruit. Orantibus autem czteris Apo-

hibebant, in quo loco omnia coquinz utenfilia

4, apnn,

olum, ne perirent, oravit pro eis, & omnia

repofita erant. Ingreílus autem cum vellet

6j6.110,,

ü

perticere, ad quod eum ardor libidinis impel-

ceffaverunt. Tunc prepofitus credidit, & do-

e!

mus ejus tota.

lebat, alienatus mente ccepit ollas amplecti, &

SBBc/rdc to.

XXII. RefertS.

Bernardinus, quod,cum die

fartagines ofculari. In quibus diu ludificatus;

1. fer. 20, quodam fimul congregati

eíffent Frater /Egi--

totus niger, & cacabatus talis coepit effe vefti-

Ü

deLuxur. dius Affifinas,Frater Simon;Frater Ruffinus,&

bus,& in facie, qualis a diabolo poffidebaturin

mente. Tandem cum fuis egreffus eft,qui eum

Frater Juniperus, interque fe collationem fa-

(

cerent fpiritualem, Frater /Egidius illos inter-

cum luminaribus exípeCtabant, vifoque eo

omnes fugerunt, videntes eum talem, nullam

V

rogavit: Quid feciítis vos cum tentationibus

d

carnis ? Cui Frater Simon,fe hujus peccati tur»

habentem corporis partem; quz non effet

picudinem & deformicatem confideraffe , ex

inquinata,& in partibus (ciffa. Stantibus enim

d

k

eaque meditatione fe ad illud efhicaciter dete-

ancillisDei,& píallentibus,nullum penitus per

Bollandus

ftandum motum fuiffe,refpondet. Frater Ruf-

eum potuit diabolus impedimentum afferre.

finus dixit: Ego me in terratn profterno,Dei-

Videns ergo przfes fe ab officio fuo effe con-

50 Febf. 1

k

u

Q

que & SanGiffimz Matris ejus auxilium & cle-

temptum, nefciens, quid de fe fatum efler,

non eft reveríus in domum füam, fed coepit

mentiam per ferventem quandam orationem

concito curíü ire ad Palatium Diocletiani in-

d

eo usque imploro, donec ab iis liberatum me

ef(e fententiam. Frater Juniperus refpondit :

quiens: Profternàm me invi&iffimis imipes

d

ratoribus, & dicam, me ita ab officio luti-

Quando függeftiones diabolicas appropinqua-

Maf d

re experior,portas cordis mei per fanctas me-

brio habitum, ac cum irrifione & clamoribus

derelictum. Cumque mane apertum effet pa-

6nh ]8.

ditationes claudere, animzque fortalitio bo-

nam adhibere cuftodiam fatago, ne inimicus

latium, & ille totus cacabatus intrare vellet

ad regem. alii virgis, alii pugnis, alii in faciem

f

illud ufpiam fübingredi, vel contra illud pre-

valere poffit : Cum illz fuüggeftiones oftium

ejus exufflantes eum impingebant, alii quo-

Y

cordis quafi pulfando percutiunt, ego refpon-

queridentes, alii irafcentes eum expellebant,

R

deo ad intus: prote nullatenus referata erit:

& vix potuerunt eum fervi ad domum füam

li

extra, extra, quia hofpitium captum eft, &

ducere,dicentes : Refpice te; & refpice. Clau-

ideo hic recipi non poteftis, & fic nunquam

ferat autem diabolus oculos ejus, nec poterat

d

intrare permitto. Tandem Frater ZEgidius

fe ipfum attendere; fed videbatur ei, quod

Q

totus mundus effet niveis veftimentis indu-

faum quoque confilium fübjunxit; dicens:

'Tecum Frater Junipere confilium teneo, quia

tus. Mens autem fana in eo erat,& foli oculi te-

li

cum jllo peccato tutius & diftindtius pugnas

nebantur a Sathana, quibus Dei martyres ob-

tur fugiendo, ubi ab intus eft provocatio car-

fcceno mentis conamine confpexerat. Interea

0l

nis, appetitus ab extra,per fenfus fentitur tan-

utans ancillarum Dei maleficiis eveniffe, co-

leo $

Vue

tus & tam fortis hoftium exercitus; nam alie

ram publico tribunali juffit eas exfpoliari, ut

Corpora

: t$ eít tibi fortis pugna, & rara victoria,

e

| 'Ziulus LX X XFIL Luxuris.

20

J

3

&orpora eorum nuda af[;ïccfet ; leditafixa in-

ribusfidei damnatus eft ; Is, ob laxatas libidi-

Mb

ventz funt veftes earum , ut quafi coria core

ni habenas , in tantum fcelus lapfum fe con-

Holtot i

oris jun&ta putarentur. Hezc attendens Dul.

feffus eft, furentemqueimpudicitiz facibus ad

TY

citius, & confternatus, ita obdormire ccepit fatiandas cupiditates, quoties luberet, a mali«

intribunali , ut nec a pulfantibus poffet exci-

gno fpiritu ad Magorum coctum perduci foli-

tari, fed (ic dormiens füblatus eft in domum

tum , & cacodzmonem arietes fpecie indu-

füam; & ibievigilavit. Hec audiens Diocle-

tum adoraífe , ut illuftris foeminz amoribus

tianus; tradidit eas Sifinnio , qui facrificare

dzmonis ope potiretur.

nolentes juílit vivas incendi. Cum ergo in

XXIX. Joannes Manlinus Norimbergenfis Manfi dife,

fequentem cafüm refert ; prorfus horribilem, 12« 2189 —

ignem miffz, nec veítimenta earum arderent,

dixerunt : Domine JESU , ne ab hac hora pa-

Cum enim fcholaris quidam ex habito cum

tiaris nosloqui cum his; qui te verum Deum

vidua quadam carnali commercio fuícepiffec

negaverunt.

His di&tis proftraverunt fe in

filium,isqueb

aptiími fufcipiendi caufa delatus

eratione, & immaculatis corporibus, inta&tis. fuiffetad eccleí(iam , parochoparentum nomi-

&

Vincent,

crinibus, integrisque veftibus, digeíto igne

na exquirente, nutrice vero ea edere detre-

HO

repertz fünt, in craftino etiam juflit Hire-

&ante, fine baptiímo füfcepto, non fine utrius-

TT

nam locari in proftibulo, fed apparuerunt

N

que parentis ignominia relatus eft matri ; qua

(

ducentibus eam duo milites dicentes : Mif(it

contremiícens ,sfüumque delictum in famam

]

nos comes, ut ducatis eam , ubi ego dico.

publicam abiturum efle formidans, fine bape

Et duxerunt eam in füpercilio montis, Tunc

tifmi lavacro accepto ftrangulavit infantu-

videns fe delufum Sifinnius , eques perrexit

lum ; inje&toque collo füo refti femetipíam fu-

ad montem , & videns eam orantem , tota

fpendio enecavit; fcholaris autem utriusque

die giravit eam , nec tamen potuit ad eam

mortis fereum effe agnofcens, infixo in pectus

ervenire.

'Tetendit autem unus fervorum

füum ferro vitam fibi propria manu ademit.

::

ejus arcum , & jaculo perforavit cam. Et

Quz funefta fama cum ad aures parochi per-

fic cum gloria pervenit ad Dominum. Qua.

veniffet , hic fe infantem fine baptifmo do-

mum remittendo, fune(tis his eventibus cau-

rum corpora Anaftaíia cum gaudio fepelivit,

:s-

orans Dominum , ut

fam dediffe confiderans , laqueum collo fuo

mereretur.

carum particeps H;Fi

inferens , defperabundus vitam finivit. Tan-

e

y

Damnum.

demauthor hujus hiftoriz ita concludit: Ergo

| i'hom,

XXV. Thomas Cantiprat. de carnali quo-

oremus & vigilemus ; fathan non dormit ;

q

L

Cantipr.l.dam & lafcivo viro refert, quod, dum per viri-

mille talia committuntur, fed tecta, tempore

2, apnm,

depratum quoddam deambularet, omne gra-

Ífuo tamen in lucem eruenda.

&,39.R.10,

]

y)

menfeu herba, quam pedibus fuis attingebat,

XXX. Bollandus in vita S. Antonini Abba-*.Bonandu:j

ex(iccata & arefacta mox fuerit. Invenit vefti-

tis Surrentini de archipresbytero quodam re- 14* €, ó.

j

gia przeuntis in gramine quafi igne contacta

fert, qued in poenam lafcive vitze füuz a Deo* 33.

manifeftiffime palluiffe. l1dem quoque in eo-

- contagiofa quadam, & peftilentiali peíte per-

le

n

dem capite fibi a períona quadam , quz hujus

cuffus , horridiffimam elephantiz lepram

rei oculatus & fidelis teftis eft, relatum fuiffe conuraxit, adeo ut in totius corporis füperfi-

fabjungit, fe vidiffelocum in gramine, ubi de

cie ne unum quidem naturalis coloris figoum

vefpere quidam clerici hoc vicio infecti copfe-

notare potuiflet, omnes eum fugiebant, cuncti

'pre contagii timore vitabant. Cumque omnia

d

derant, de mane omnibus circum locis abun-

enera fruílra tene

dantiffimo rore infufis , (ine ullo rore, quafi

humanorum remediorum

Íceleris confcium , ficciffimum reman(iffe. :

taffet, candem ad hunc fanctum Abbatem con-

Bollaadus XXVI. Bollandus in vita viginti fex Mar-

fugit; qui eum nocte quadam in fomnis cura-

o

vit ; at vero notate diligenter , quid ei dixerit:

[le

32.

5. Febr. n.tyrum in Japonia crucifixorum refert , Tai-

cofamam imperatorem de íe proteítatum

Sanus factus es, jam noli peccare, ne deterius

h

fuiffe , facile fe quoque collum fuüum fidei

tibi aliquid contingat 5 cohibe vagam men-

It

chriftianz fubmiffurum, dummodo fibi dein-

tem , adítringe lubricam juventutem , abjice

,

de confuetis fuis voluptatibus carn

voluptatem prevaricatricem , & averte ocu-

«

P

-

avliþus. "uti

& vacare liceret.

los tuos , ne videant vanitatem,

l

Manüdit. X XVII. In vita S. Francifci Salefii legitur ,

XXXI. P. Hieremias Drexel. refert, quod Drexelius

u$

€,n. 180

quod, cum is, Clemente VIII. Pontif. maximo

facerdos quidam omnem poffibilem adhibue- in Salom,

p

fuadente, Genevam fe non (ine ingenti vitz di-

rit conatum , ut libidinofum quendam ad fe-

let

riam induceret poenitudinem , ac refipifcen-

fcrimine contuliffet , ut Bezam ab hzrefi con-

I

veríum ecclefiz cacholicz denuo recuperaret,

tiam ; & primo quidem blandis illum ac

Qs

charitatem fpirantibus aggreffus fit admoni-

jamque illum habito cum eo difcurfu fatis pro-

1l

lixo convi&um lucratus fuiffet, nunquam tá-

tionibus , cumque fe per haíce nihil ab hoc

j

lafcivo homine obtinere poffe cerneret , di-

men ad hocillum permovere potuerit , ut pe-

r

I

dem füum e civitate Genevenf(i efferret, cum-

vinam illi

opofuerit juítitiam , peccati

fat

illius rigidi

i

mam ultricem , demum vero

que preful hanc ejus pertinaciam vehementer

d

miraretur, Bezain füi excufationem juvencu-

illi proteftatus fit; fe illi e coelo peccato-

Jüe

lam quandam, quz uxor ejus erat, coram fan-

rum veniam nequaquam prormittere , aut

t

&o Epifcopo prodire jutfit, dixitque ei: Ecce

x

facramentalem ei abfolutionem dare poffe ;

obftaculum, quo ego retineor.

Unde infelix homo obmutefcens , plangere;

j

;eltiue . Edaliyus

('à

Rayn. sn- & XXVIII. In Galliis Guil

& poft fingultus refpondere ccepit , dicens:

o

20 1453* inter Theologos emeritus, prior S. Germani

Pater mi , licet inferni portas mihi ape-

P. 20.

at

inLaya, magicz impietatis crimine a cenfo-

rias, & dzmones ad me rapiendum in

m

R. P. Lobn. Bibl, Man. Zom. 4lI.

Cc;z

"

.Projw 4

204

Billicibece Manualis Concz'onatoriæ

proc..i-'n&u &anfes vi-dere—rim, attamenim prom-e

gantia & füavitate fermonis inclinat animam

ll Cæmiils ,

pra & proxima peccati illius comittendi occa-

hominis , & in affeQum fui illecebrofo amore

lo: "9 d

fione conítitutus , ab hocce peccato me conti-

dcfle&ic. Hincjam blandiora colloquia, jocus,

nere nequaquam poflem , licet certo & viden-

rifusque commiícentur, manus etiam procax

fe

ter me fübito poft commiffum peccatum in

ad mentum, barbamque quafi venerandi fpe»

ignem eternum przcipitandum effe fcirem.

cie pretendit. Tum vero palpare cocepit cere

g(

ni

Specul.

XXXlI. Princepscujusdam civitatis bres-

vicem mollius , collumque leniter tangere.

Exempl. byterum habet fancte converíationis virum,

Quid multa? Ad ultimum mulier captivuna

f

v. luxutia. & in divinis officiis, precipue in folemnitate

ducit militem Chrifti. : Continuo enim per-

d

exempl 3:miffarum indefidenter afliduum. . Qui cum

turbári intra femetipfum, & libidinum flu&ti-

:

quotidie facris myfteriis reverenter infifteret,

bus zítuare coepit. . Nequaquam laborum

angelus Domini ex confuetudine veniebat,

preteritorum , nequaquam profeflionis , ae

p

fi

& vidente Principe Sacramentum Dominici

propofiti fuüi memor , pacifcitur cum cordis fui

corporis ex offerentis manibus affumebat. Sed

concupifcentia, & intra arcana cogitationum

q!

quz criminalis hujus vitz lubrica & incerta

fuarum fcedus cum falía voluptate componit.

conditio ! Nam qui angelicis fruebatur mun-

Inclinat ftultus latera fua , & efficitur ficut

2

t

dis obíequiis , in fcedz luxurig voraginem

equus. & mulus , quibus non eft intelle&tus;

repente prolapfus eft. Quid plura? Peragen-

atque ubi obíceenos jam conabatur inire am^

Ü

di facri myfterii tempus advenit, presbyter

plexus; illa ululatum deterrimum dirz vocis

confuetudine foris exigente compcllitur, fed

emittens , umbra ut.erat tenuis , per manüs

b

Pl

graviter intus conícientia remordente torque-

ample&entis elabitur , ipfamque dedecorofis

tur ; attamen ornatur, ad altare accedit, tre-

motibus inanes auras fectantem cum fcctidif-

[

B

pidat, palpitat, & offerre prafumit. Ecceange-

fima irrifione deferuit. "Tunc preterea mul-

lus, utaffuetus fuerat, venit, infpe&tante prin-

ticudo dzmonum in a&re ad hoc ipfüm fpe-

u

cipe fpongiam infeCtam aqua fuüper caput illius

&aculum congregata , clamore ingenti cum

q

expreffit, totumque corpus illius tergendo

cachinno exprobrationis. elata,. dicebat.: O.

Ü

purgavit. Expletis autem myfteriis, eandem

monache, qui te usque ad coclum extollebas,

g

Ípongiam ruríus expreífit , omnesgue fordes

quomodo demeríus es usque ad infernum !

b

atque fqualores, quos ex corpore illius ante

difce, quiaqui fe extollit, humiliabitur. Tunc

contraxerat : membris ejus orrinibus iterum

ille velut amens effe&tus deceptionis fuz pue

lt

füperfudit. — Vifo princeps admiratus: obftu-

dorem non ferens , gravius a [emetipfo deci-

puit , presbyterumque femotis omnibus fe-

pitür, quam fuerat antea a demonibüs dece-

crete convenit. Inquifitus itaque presbyter;

ptus. -Cum. enim vdcbqiffet repararg;fe—mec.

fi novi aliquid criminis admififlet, primo qui-

ipfum, & revocare certamen, ac fatisfa&tionis

dem quafi perhorrefcens , facinus abnegat :

fuz lachrymis, & bumilitatis fractibus prio-

Deinde (ibi male confcius, ac principis aucto-

ris elationis culpam. deflere, hoc mifíer non

ritate compulfus, tandem, fe corruiffe nodte

fecit : fed femetipfüm defperans, ficut dicit

g

przterita ia quaudam eubiculariam ejusdem

Apoftolus;zradidit fe omni immunditie, & iniqui-

principis contitetur.

iati: Regreffus cft enim ad vitam fzcularem,

f

"Tbidem

XXXIIT Erat qui

dam monachus, cui ha

preda damonum fadus. |Refugit namque

Exempl.ó. bitaculum fpelunca fuit , vir fummz abftinen-

confpedum omnium SanQorum , ne quis

e

tig, quotidianum vidum labore manuum

poffit eum falutaribus monitis de przcipitio

füarum quzrens, in orationibus diu no&a-

revocare. . Si enim reddere femetipíum , prio-

3

que perfiftens , cunctis animi virtutibus flo-

ri vitz & abflinentie voluiffet , & de im-

rens : Sed hic letis fucceffibus elatus , confi-

menía Dei miíericordia ( que neminem. de-

; & A.

dere quafi in fuis profectibus coepit , & non

fpicit, nemini finum claudit, fed omnes.poe-

fiuitper c

Deo totum, fed fibimetipfi, quod profecerat,

nitentes benigne recipit ) confifus fuiffet,.a

l, Q

deputare.

Hanc autem ejus intuens'animz

Deo fufceptus benigne & pie fuiffet , & re-

f

przfumptionem , continuo tentator accedit,

cuperaffet (ine dubio locum & gratiam füam.

0

& laqueos parat ; .Quadam. namque die ad

XXXIV..Presbyter quidam nomine tan- Thom.Cen-

ü

vefperam fingit [peciem decorz mulieris ob-

tum fanctus & caftus, monialem altioris or-tiprat.l. z.

b

errantis per eremum , quz velut feífa poft

dinis juvenculam fub religionis. fpecie pro-c:39: Pat.

nimium laborem , accedens ad oftium fpe-

curabat. Na€ta ergo occaíionem, cum focia?*

u

lunczx monachi, laffabundam fe fimulans ac

feniore juvencula monialis presbyterum. vi-

Q

fadgatam intrinfecus femetipfam. projecit ;

fitavit. Poft lautos autem cibos, & potum

Iu

& advoluta genibus viri, ut fuüi mifereatur ,

immoderatum , moniales in uno loco., &

*

Q

exorat dicens: Nox me infelicem in eremo

presbyter in altero quieverunt. Mane fa&to,

latitantem cotnprehendit , jube me ergo re-

vetula monialis fociam juvenculam ad matu-

M

quiefcere in angulo cellule tug , ne forte ef-

'tini executionem ofhicii nifa eft. excitare,

ficiat no&turnis beftiis predaz. — At ille primo

Quam cum flrepitu primo , quia filentium

Speng,

miferationis.obtentu recepit eam intra fpe-

tenebat, deinde pulfationibus attentaffet ex-

luncam, requirens , quz ei caufa errandi per

citare,nec profeciffet,fürgens quazfivit fociam,

Exemp. v' r!

lxüia x Ó

eremum fuerit. Illa caufam fingit fatis accura-

nec invenit. "Turbata ergo cum tota familia

te; &interim venena blandimentorum, atque

monialis, cum fa&tum prz confufione celare

t

illecebrz virus circa omnem textum narrae-

vellent , nec poflent, cum horrore & fcandalo

tionis interferit, & nunc fe miferandam, nunc

multorum, ficut inventa fuerant, amborum

b

N

etiam defen(ione indignam oftendens , ;lci

(ïmql'cadavcra fünt fcpultaf

JOXXV.

R

e

Ye

e

Z^

lüuus LXXXVH. Luxurid,

20S

(j

lr CeBrius), XXXV. Cum quadam die Palemon & Pa-.

tus; obrigefíceret, fugamque przcipitem for-

y

1o. ,.9.. chomius ignem accendiífent , frater quidam

midolofus iniret, informe prodigium huma-

X

dixit ad eos : Si quis eft fidelis ex vobis, ftet fu-.

nz vocis verba formavit : Noli , inquit , o

per hos carbones ; & orationem Dominicam

vir expavefcere , hominem me olim fuiffe,

l.

fen(im pronunciet, quem B. Palemoninrelli-

ficut & tu es,procul dubio crede: fed quia be-

"

gens füperbiz tumore deceptum , commo-

ftialiter vixi, poft inem vitze beftiz praferre

nuitdicens : De(ine, frater, ab hacin(ania, nec

fpeciem merui. Porro cum ille perquireret,

Ir.

tale quid ulterius loquaris. Qu correptione

quis fuiffet? Ego ait, folonomine Benedictus

fenis non folum;non profecit melius, fed plus.

l

fui, qui nuper Apoftolicz fedis apicem indi-

elatione. mentis inflatus ftare coepit füper.

gnus obinui. Inquifitus autem, quid jam rc-

(

ignem audacter, nulio (ibi imperante, & coo-

tributionis haberet? Nunc quidem usquc ad

ll

perante diabolo, & Domino permittenpte ,.

judicii diem per dumo(a atque (qualentia, per

nullatenus ignis attactu aduftus eft, . Hoc ita-

fulphürea loca, & foetores exhalantia, atque

L

que cum factum effet, poftero die idem frater

incendiis conflagrata rapior, & protrabor: Poft

x

mature proficiícens, ac velut exprobrans illis

extremum 'vero judicium corpus mceum ,

ait : Libie(t fides veftra?. Poftnion multum aue

fimul &'animam irremediabilis cruciatus, &

tem cemporis cernens diabolus hunc fibi per

gehennalis barathri me irrevocabilis olla de-

omnia mancipaturm, transfigurat fe in ípeciem:

glutiet, ira utnulla mihifpes recuperationisin

l$

8

mulieris pulchrz , & coepir oftium celiule ve-.

pofterum reftet. Poft hxc vero verba diípa-

hementer extundere; quicum aperuiflet ei;ait

rüit. Sedcam ego; curillein hac fpecic con-

ad euni diabolus i forma mulieris : Obíecro

fpe&tus (it, indaginem quzro, non deeffemy-

te,quia nimis'acreditoribus urgeor, & imetuo;

fterium ab eo, quod vifum eft, deprehendo.

f:

ne mala me compreheadant , recipias me in

Nam quia miferabilis ille ab illo funefti Pon-

cellain tuam ; quoniam debitum íolvere ne-

tificatus füi primordio usque ad finem vite

n

que, Deus enim ine direxit ad te. . Qui cxci-

in luxurig coeno verfatus eít, non incongrue

tate mentis penitus obícuratus , nec intelli-

3

l

vifus eft ab auribus

»

I

'etur ,-dia-

incipcm, & m caudam

gens, quis effet, qui taliatibiloque

aíini definere,

bolum mifer recepit in fuum exitium. ; 'Tunc

. XXXVilL : Carolu

] Magnus * 're"l,igiof'üs

Ibidemyg

C

]

hoftis videns eum ad omne fcelus proclivem,

Auguítlus, .cum quadam Íolemni die.miffam

immifit in eum turpem concupifcentiam , qui

(o;ita devotione audiret, Diaconus ejusdem

]o

mox cedens függeftioni ejus, quafi mulieris

miffz lecturus. evaigelium. precedenti noe

Qs

amplexus petivit. Quem fpiritus immundus

.&e mulierculz impudicis amplexibus fe foe-

[»

invádens eli(itatrociter. & refolutus fuper pa-

dare non timuit. Hoc itaque gravi(limo piae

I$

vimentuni, velut mortuus diu permaafic Poft

culo caüteriatem habens conícientiam , fan-

Jo

aliquot autem dies tandem in fe reverfus, &

&um evangelium legere prazfümfit, poftmo-

dementiz füz fero poenitens, ad S. Pal mo-

dum etiam: facris. myfleriis fecundum officii

M

nem venit, & cum magno fletu, quid fibiacci-

fui exigentiam eadem impudentia miniíte-

,

di(Tet,expofüit,dicens : Agnofco, pater, agno«

rium manibus impuris exhibiturus , fi noh ul-

,

fco, quodego cauía perditionis mez exiftam.

tio divinaobftitiffet Ecce namque dum verba

Et fübito correptus ab immundo f(piritu , de

labiis pollutis depromeret, aranea defüper a

Is

confpedu illorum profilivit , & per delerta

laquearibus oratorii fe per filum fuum femel,

n

diícurrens agebatur infrznis. 'Pervenit autem

fecundo, & tertio füper caput contaminati

Je

ad civitatem Panos, & ibi in fornacem fíefe

lectoris demittens , tertia vice ipfo impera-

-

precipitans, protinus incendio interiit. '

tor

e

$

e afpiciente caput obfcoenum pupugit, ac

£^

9

$ Ambro. XXXVI. Refert $. Ambrofius fuper Lue«

fine mora miferum extinxit

L]

fius tuper cam c. 4. Circa finem, quia fzepe faciente mala

XXXIX B. Virgo Benedi&z infigni mere- Mich. de

Lucam, coníuetudine etiam ea concupifcimus, quz

trici Florenting dixit: Penía, filia, quod multi Intul.intr.

0s

. fünt corpori atque fanitati , etiam ipíi vitze

fuat zternaliter damnati, qui non tantopere de Rofar,

h

omnino nocitura. Quoniam, inquiens, Theo-

peccarunt, actu. Et hoc ipfo die puer fübmer-

[-Thom'al. '

timus, cum gravi oculorum incommodo la.

getur, & damnabitur in Hifpania, qui octo

T

boraret, & amaret uxorem , interdicta fibi a

annorum exiftens cum forore peccare voluit

:

d

medico facultate co&undi, cupiditatis impa-

et(i non potuerit id aCtu complere.

20,

à

tiens, atque impetu libidinisraptus moderari

XL. Luxuriofüs presbyter, dum nequic- Spec. Ex,

]

nequiverat. Sciens enim & previdens, quod

quam dehortante Abbate , nuptias celebrar, dift. 1. ex,

oculos effet amiffurus ; poftquam conveniret

thalamumque in

greditur, -f,emen fimul & gni-- d

cum uxore, in ipfo eftu ferventis cupidiratis

mam effudit.

:

j

& coní(uetudinis apparatu: Valde,inquit,ami-

XLL Lubecenfis quidam juveuis. cum ma- Drex.. in

cum lumen; ftatimque expletalibidineinter-

trem irreverenter traGtaffet, uclibidini vacare Nic. cap,

di&ta (ibi, luminibus fuis orbacus eft. -

poffet , tandem ex materna donioin publicum Ult»

Specul.

XXXVil. De Benediécto nono Papa nat«

proftibulum cum fcorto aufugiens,cum omnes

Exemp. v.ratur, quod cum W/aclus quidam iter ageret,

pecunias confümpf(iffet, fame & defperatione

luxuria ex. & juxta molendinum tranfiret, repente mon-

adactus cultro feipfum miferandum in.mo-

)

16,

ftrum immane confpexit, quo vifo fübito eum

dum interemit 5 uci fufius Drexelius deícribit,

terror inva(it, & ftupefactusintremuit. Vide-

XLII. Quidam claris Natalibus in Picardia Ped.Chrift,

batur autem monítrum illud duntaxat in au-

diu in puellz turpi confüetudine vixerat, &P. ! C 7«

res afelli; caudamque de(inere, cztera urfus

::

patrato homicidio ; cumillain arcem Moyen- 3 3* s,

curtiam

ditionis comitis de Sault confug

erat,

erat. Cumque kviag,ox: afl hgc Pgrtcntum tcm-

Gc;

. e

u)biï".o.

q

5

r

206

ibliotbecae Manualü Concionatorie

uos

ubi , ne vivus militum a reg

e Hentico IV. fimii teterrimo a(peQu , ac minaci ;

mifforum manus veniret , nequicquam ma-

pone fequens agebat fqallidus homo , facie

tre, fororibusque ante caftrum lachrymanti-

horrenda , oculis ardentibus, meram fpirans

bus 3 & T

s nomine impunitatem promit- crudelitatem. E v

eftigio juffit (imios pallen-

eäi

tem , ac pavore contabefcentem hominem

j!

tentibus ,

veniam precaretur , maluit in

Vi

infanis amoribus mori.

Quare pyram in-

vinculis conftringere ; ad(tridtoque acerbe

verbera infligere ; quod liberalius etiam fe-

(

ftruxit, cui fübje&o igne uterque imminens

alter alterum , applicato ad caput fclopo

cerunt, quam jufíi effe videbantur; peífime-

gut

. que affectum pro defperato reliquere , fore

glande trajecit , projectis in temporaneum

uxor domo abfuerat , quz reverfa maritum

Vitt

ignem cor

poribus, animis in eternum ignefn

f

humi jacentem ,. imo emorientem offendit,

Int

premiffis.

mox confeffarium evocat: qui protinus ad-

Ib.bift.3. XLIIIL Ludovicus Goffredi I:;cerdos Mat-

t

volans , defectum fenfibus cum reperiflet;

filienfis cum reperto inter Patrui libros magi-

! exfpe&tavit, dum fe vita oftenderet, qua ju-

ftit o |

co volumine , ex eo demonem evocaflet ,

195 i

vari poffec mifer, Redit fenfus , at linguz

1. 00

eique fe ea conditione mancipaffet ; ut pet

vis loquendi defüit: oculis tantum omnia

triginta octo annos & valetudinem integram

tacitus arbitratur , atque attonito fimilis ;

0r

co

fervaret, & cujuscunque mulieris ufüm pro-

ubi effet ignarus, ac fimiorum iterato afpe-

€

curatet. Completis. quatuordecim annis ;

&u perculfus, quo fe verteret infelix, non

Annua

quos diabolus loco triginta octo fubdole po-

habebat. Confilium erat beftiarum inferna-

a

fuerat -& ipfe in omni licentia confuümferat,

lium, tantum terroris ac defperationis incue

1ét.

tandem ab ipfo demone ex oreobfeffx puel-

Coll. $p qq

tere homini, ut eo ftatu animam inquinatif-

rf Pro«

lz proditur, ignique adjudicatus,

g

fine pos-

fimarm recta in Tartarum abripiendam emit..

ginc.

nitentia mifere obiit.

At

P

teret, Quare fi quando oculos in crucem

Vit, PP, L. XLIV. Frater quidam fenex , Cum in gra-

attolleret , circumítantia monftra atrociífima

Ànnog

quzque mifero minitabantur. |Sacerdos in-

1613,

(

6. lib. deyem incidiffet zgritudinem, timens, diutius

Provino (X

effe moleftus fratribus , & nequicquam de-

terim identidem lufirali aqua cubiculum

forfx. n.12.

hortante Abbate Moyfe, dicens mortuum

- afperfit; & tandem cum fimii usque infefta-

Mex.Coll.el

M

Ü

effe corpus füuum , in /Egyptum abiit , ubi

rent zgrum , depromptis S. Ignatii reliquiis

virginem fibi fideliter miniftrantem , poft-

ejus os ita attigit , ut linguam contingeret,

hi

uam convaluerat , corrupit, genitumque

poftulantibus interim divi (uffragium circum-.

& ablactatum filium in humeros füfcipiens,

ftantibus, Secundum has preces flatum eger

vehementem pe&tore emifit; cujus graveo-

atque ad fratres rediens in ecclefia coram

multitudine dixit: Videtis hunc infantem ?

lentia omni mephiti tetrior omnes procul ab-

T o

egit. Spiritus hic foetens fecum eduxerat

Ánnug

Filius eft inobedientix. Cavete ergo , fra-

160

tres , quia in fenectute hoc feci, & orate

vim animum occupantis ftygii tyranni , fed

*0

$

P

non univeríam : ,detumuerat| lingua , vox

Coll C if

pro me.

tifi

Balinghem.

XLV. Adolefcens amore monialis inía-

redierat, rigebat tamen rivida in modicis pla-

P

gis brachia, ut nec erigi , nec colligi ad cru-

(

in triump.

niens , eo jam illam pellexerat, ut no&ur-

cis fignum efformandum poflent. Verum ea

Caftit, die

num terppus fuge decerneret.

Ad horam

p

2« €. 13.

iis admota S. Patris lipfana mox colorem ac

adeft ille, & ecce templum apertum reperit;

.dein vigorem omnem reítituerunt. Agnovit

Attue

ingreditur : omnia lugubri cantu refonare in

adulter (üz impietatis & petulantie magnie-

!5b

Y

ipfo templi umbilico funus confiftere , cir-

tudinem , proin refipifcens, omnem flagitio-

Coliz j

cum funalibus collucentibus advertit.

Hinc

Ptoy.Van,

rum fentinam per confeffionem ejecit, vi-

f

illinc proten(is füper faciem cucullis confide-

tamque egit puriorem.

Vitt put,

bant monachi , officium defunctorum terri-

g

1l 72.u

fico vocis fono perfolventes , anxius igitur

Scxiat:kz-—

as

XLVII. Dominus qüidam-in Piemont (Vfu-

kammer

(

aliquem de his religiofis trahit, & cujus hz

fpe&am conjugem de adulterio habeus, cum

fint exequiz, rogat. Talis Domini , refpon-

fimulato itinere no&u rediret, exploraffet-

Trerum

!

memor.

dit aiter , ipfum füo nomine compellando.

.que ingreffus cubile armatus cum duobus

Attonitus , alterum vellicat ,. idem audit.

aliis adulterum jubet a fua conjuge illico fu-

Hic ad nomen füuum , & ferialem pompam

fpendi , ad quem finem ingentem clavum,

totus tremens fe mox, proripit.

Unde vix

quo axes curruum firmantur , afferri , trabi-.

pedem e templo extulit , cum ingentes duo,

que tabnlati infigi : allataque fcala adultera

ac nigerrimi moloffi in eum infiliunt, & mo-

reo cogitur fünem injicere ,

quam in rem

niali e muro oportune fpectante milerrime

ífa eft,

vetula focia fceleris, & internuntia ju

Pt |

difcerpunt.

operam conferre. Homine mifere füblato

ln vi

' Annua

infamis le&us comburitur, cubile vero omni

"Q [

XLVI. Chuiquiface in agro Peruano vir

Prov.Peru.conjugatus decem totos annos confeffionis

fuppelle&ile elata ; ompnino vacuum , tan-

colleg.

tum Íítraminis adhuc retinuit ; quod pro

Dl i

Chuiquifc.

officium intermiferat pellici turpiter addi-

&us. Cujus hominis ftatum facerdos focie-

duorum canum ftrato fufficeret 5 In hoc cu-

* Iofephi ]

bile conjux cum vetula claufa , qux fcetore

r

tatis JESU cum refciviffet, eum ad confel-

fionem invitavit & hujus obeundz diem di-

fuüfpenfi illic cadaveris contabefcerent : quem

xit. At adulter promiffi poenitens tempus

in finem januam feneítrasque omnes muro

ltl

deftinatum non obfervavit ; quin tota urbe

obduxit przter exiguum foramen , pet quod

otiofüs cum ad defatigationem vagatus effet,

aquam. & panem captivz aceiperent ; itzf

Contabuere intra paucos, dics.

*

W's. V.

rc

" | - yamum rediit, cui occurrunt, repente Íex

Y

L]

Titulus LXXXV HIL ALuxurz'a.

207

$. V.

IV. P.ScipioAfricanus captivam Virginem, Gellius

IE

EXEMPLA DOMESTICA.

& formz excellentiam, zvi füi miraculum, no&. At-

nec quidem videre voluit, ne a libidine vin. tic. c- 3.

Fuga.

ceretur , qui tot civitates expugnaffet.

:I

'y'm.

l. S Fran.bifcfus Xa

verius tantopere avería-

V. Balduinus orientis imperator abfente Drexel,

lotlx

* batur hoc vitium, ut contra impuram

conjuge ne afpexit quidem ullam fceminam.

cogitationem in fommo obvenientem

Bis quavis hebdoma promulgari juífit, ne

yad fan-

ä

guinem usque certaret.

i

o

uis in Palatina domo dormiret,

q"ui alienam

.Vita.

Il. B. Aloyfius adeo mulieres & luxuriam

minam attigiffet.

ugiebat, ut ei nativam cum his difcordiam

Qualz'tas.

intercedere quis crederet. Nullam certe et-

VI. '»Proïculus i

mpeérator romanus eo ja- Marchant,

iam confanguineam afpicere füftinebat,

Hift. Soc.

&antiz infamis prorupit, ut affereret, fe fpa-

tub.Sac.tr,

llI. P. Jacobus Laynes Romz a foemina

cio dierum quindecim centum virgines in 2-le&. &.

L8.p.2. ad flagitium alle&tus, tanquam fen(üs expers,

Sarmatia bello captas ingravidaffe.

ä

no Glgo

& tanquam ftatua aliqua nihil fentiens,gravi

VII. Periander Corinthius inter feptem fa- Heroa 1.

$.

oratione eam deterruit,

Ipfe tamen poftea

pientes numeratus , adeo infatiabilis fuit lu-

À

confeffus eft, confültius fe facturum fuiffe, (i

xurie, ut cum propria uxore Mceliffa, vel, ut

confeítim aufugiffet.

aliis placet, meretrice

poít mortem ipfius

Annus

IV. P. Matthzus Boys, cum adhuc Novi-

congreffus fuerit.

VIII.Sigismundus Malatefta cu

Coll. Spi-

tius menfz adhibitus verba aliqua impudica

minitinere Marchont,

renf. Pro-

audiviífet, tanto mox dolore & iracundia ex-

fpeciofa foemina illi occurriffet,

& ipfa confen. 1. c.

arfit, ut ex oculis lachrymz, ex naribus fan-

tire in ftuprum noluiffet, ean

dem mucrone

vinc.

;

Rhen

guis copiofe profluxerit.

occidit, & poftea cum illa congreffus eft. imo

Annuz

- 'V. P. Gabrieli de Logrono no&u vigilanti

& cum propria filia commercium habuiffe

1612,

cum obfcena cogitatio incidiffet, nudus pro-

dicitur, idque etiam cum filio attentaffe.

Provinc,

pe a ledto profiliens ad- hydriam aqua gelida

XI. Dionyfius Syracufanus Myrtam mere- Chumatr,

Mex.Coll,

plenam accurrit, eaque a capite ad calcem

tricem omnibus regni negotiis przficiebat. de pred,

Mex-

usque maxima nodGtis parte fe perfudit.

X. Heliogabalus muliebri more colum : c 8

'ab. conc,

Ex Mf,

VI. P. Laurentius Magius Romz ad fce»

geftabat & ducebat cum (uis concubinis.

minam ggrotam vocatus,cum ab illa ad flagi-

XI. Themiftocles licet fanus medicinam

in fefto $.

Magd,

tium follicitaretur,(patium fecedendi petivit,

umebat cum concubina, & loco aquz fan-

facieque tota ftercore oblita rediens, ex fpe-

guine illius faciem abluebat.

&aculo & foetore mulieris flammas extinxit. ;

XII. Athenaricus Gothorumr

Geretur aP

ex, dum pe- Ibid,

Annusg

VII. P. Ferdinandus Paterna vocatus ad

1604.

confeffionem ignotg foeminz ; cum domum

gabat.

ynthia, calceos ill?tïs

interea purf

Coll. Ca-

Damnum.

tin,

ingreffus multas fceminas reperiffet, blandis

. . primum verbis, poftea vero aperta vi ad pec-

XIII. Dyanippus Syracufanus temulentus Marchant,

catum alliciences, invocato Deo, eoque quo

"

dum no&e quadam filiam Cyanen propriam tub.Sac.u,

P

D

tuit, modo eos repellens, concitata demum

conftruprat, illa non ferens tam execrandum le& s.

t aufugit.

acinus , patrem

Annue fuä?

ipfam interemit.

prius & poítea etiam:fc-'

III. Bartholommus Maria tantopere hoc

1598-

vitium averfabatur, ut ne nominare quidem

. XIV. Damon Peripolfa infigni forma ado- Ravifius

Coll.Brix.id unquam voluerit, fed circuitione verbo-

lefcens videns romanum quendam prafe- Text. in

Prov.Ven.

5

rum fit ufüs, ne vel folo nomine labra con-

Vita part.

&um ftuprum fibi per vim machinari,, eun- ofüc. s. c.

2£*f01- 72.

taminaret,

dem cum aliquot fociis fuli

gine tediis in fo- 53*

IX. Joannes Berckmannus dicere folitus

ro facrificantem interemit.

Stpatte j

93-

fammet

erat, eum, qui fit impurus, nequiorem fieri

.XV. Quidam Thracum princeps/ Timo-

Ibid.

ipfo diabolo; hinc non poterat confeffiones

cliz Thebanz mulieri per vim inferens ftu-

renm

memo,

S."Auguüiui unguam legere.

prum, ab ea ad puteum du&tus eft plurimum

auri ibi latere mentiente, cui, dum pronus

$ VI

inhiat , ab ea in puteum precipitatus , & la-

EXEMPLA

PROFANA.

pidibus gbrutus eft.

Fuga.

$. VIL

Piutmh.

emocles adolefcens formofas , cum la«

SIMILITUDINES

in vita -

r.' D

2

vaturus advertifet, rezem Demetrium

Qualitas.

Demetr. — füa forma captum, detra&to vicini aheni oper-

culo in ferventem aquam infiliit.

I. Gicut ( filius regis purpurs indutus in Nierenp,

luto fe volveret, merito infanus judi-in1 de

Dkexel. in

II. Spurina advertens formam fuam ad in-

caretur; ita non minus in(ipiens cenfendus ador.

V, Jofephi honefta illicium effe,oris decorem vulneribus

C. 40

eít , qui purpura gratiz divinz ornatus fe in

confodit, maluitque tantam elegantiz, quam

luto venerearum voluptatum volutat.

minimarm verecundiz jacturam facere.

II. Sicut fi co&tus laterculus

.

III. Democritus oculos licentiores evaga-

in fluvium ab- vira pp, l

lbi(.

jiciatur, diu ibi falvus permanebit ; Secus ve« 7. c. 11,

ri, nec redire (ine foedis cogitationibus de.

ro fi coctus non fuerit; fic homo divinz cha- n. 14

L

prehendens, feipfüm utroque lumine priva-

ritatis igne accenfus etiam in tentationibus

vit, malens cecus, quam impudicus effe.

fübfiftet; non item qui eo igne caruerit.

ET

Ilw

72

Y

208

Jübliibecee Mamialis. Concionatorie

S.Ephrem, I!I. Sicut Ípongia humi& da admb*ia fubje-

adeo abforbent, fibique attrahunt, ut pro ap-

f

orat. de

&am humiditatem haurit, participatque ; ità

plicatione füi ad res.divinas omniro fteriles

abítin, a

ql

uoque cogitationis infirmitaté laborans, fi

remfaneant, naturam noftram corruptam ad

j

con'fuetgd.

ad carpales homines accefferit, auc multum

perve

voluptates totaliter inclinant, ideoque a cor-

fe

cum hisfermonem miícuerit

i

poris maceratione; a jejuniis, difciplinis, ora-

t

; commune cum

iis damuum participabit.

L

tionej, folitudine, aliisque pietatis exercitiis

ü

S Chryf.

IV..Sicat Naucl

€rus I

n portu naufrägïum

borrorem & averfationem concipiunt, omnia-

hom, 3. defaciebs non meretur veniam.

?

.

(«

Ozia,

ita nec is , qui

que bona propofita deferunt; unde fequitur,

b

poft nuptialem

i

quod, ut S. Philippus Nerius dicebat, quan-

dcfenfionem habebit..

portum illicite Iibidini—vacat,

pl

tum amoris creature, quam amamus, tribui-

fe

Drexel. in

V, Sicut oleum cutem mollit, fed interio-

tür, tantundem poftea creatori fübtrahatur.

"

d

Tobía p. ra mordet; ita libido petulantiam carnis

XIV. Sicut caro porcina cum comeditur, S Bernard.i,

!l C. lz*-

provocat & au

noftrz adhzret carni, ut jam fituna caro ; fic fdr. de S,

Hugo ih

-9. -9

get, fed animam ftimulis con-

din n p

Ícientiz pungit.

transereflor , precepti Dominici fpurcos fibi Benedi&f-

Ecl 62

Fiiga. 9

fociat fpiritus, & adharendo eis, unus cum

2

T.

:

C3ff. 1. 6.

eis efficituar demon.

VI. Sicut certa egritudine laborantibus

[

C

prodeft , ut cibi noxii ne oculorum quidem

XV. Sicut perverfi quidam & fabdoli hö- $. Dafil.

!

mines, quorum ftudium eft & propofitum, ex hom. 37*

obtutibus offerantur; ita plurimum confert

ad depellendam luxuriam, ut etiam ab afpe-

aliorum bonis ditefcere, eam tamen poten-

tiam non habent, ut aperta violentia utantur,

&u objeQorum allicientium caveatur. Juxta

illud : Procul ab oculis , procul a mente..

vias infidiofe obfidere folent, & (ilocum ali-

quem circa illas, aut convallibus profundis

$ Cf [

Dadrzus

ViI. Sicut fi quis aliquem eo perveniffe

hom, 22.

$n loc

impudentiz cerneret, ut nudus incedere, coe«

interruptum, aut dumorum denfitate obícue

inGm, g

com, V.

um viderint, in illum fefe abdunt, & hujus-

eod.

noque corpus mergere non erübe(ceret, com-

q

mileratione potius, quam imitatione dignum

modi velamento viarum círcumquaque con«

fpe&tum, ne przvideantur, amoliti; ex opi-

W

ceníeret ; ita & is, qui luxuriz fordibus fe in-

n

quinare fine rubore coníuevit, de

nato illos adoriuntur, ne quisquam eorum las

Plorandus

Drov. 1.

queos periculofos videre prius queat,quam in

LA

Ór

Popius, quam imitandus eft.-

ilos incidat. lta & fathan infenfíus nobis &

. Damnum.. —

-

d

VTL S icut a

antiquus hoftis, mundanarum oblectationum

S. Greg.

nimalia diu in ftercore jacen-

umbris fefe infinuans, quz . periculofe circa

,

24- mOfe

tia derurpantur, & computrefcunt;. ita ho-

vitz hujus viam latronem occulere folent, &

€. 9.

mines in hoc vitio diu berentes, Deo peni-

latibula przbere in(idiarutmn, inde improvifos

Í

tus abominabiles fiunt; jumenta quippe in

nobis perditionis laqueos obfternit.

$

ldot,

ftercore computrefcere eft carnales in foetore

XVI.Sicutlabra phialz melle imbu

i folent, S. Éufeb..

n!

luxurie vitam finire.

M

in qua potio aliqua medicinalis, & amara, Emiff

de amot.

Marchant, 1X, Sicut cimex vivus magnam corpori,

hopx. 3.qdcj

iV

Hort.Paff, cui adharet, moleítiam ctreat

valdeque faftidiofa propinatur, ut przlibata

E

h.

, Dnec quielcere

hac dulcedine, potio ilia tanco avidius epo-

SAninj i

tr- 44 l8 finit: fi vero comprimatur , tetrum odorem

tetur;.ita & diabolus per rerum carnalium

lu c4, P

à

|

9- PTOP- ?- 3fflat, & maculam in cute relinquit; ita libi-

concüpifcentias, & illicitas voluptates ex-

dinis vitium carnem non f(init quiefcere, do-

triniecus blaaditur, intrinfecus i(idiatur, in-

nec turpitudinem operctur, qua foetorem &

terficit fpiritum, dum oblectat affectum : mo-

maculam in corpore & anima relinquit.

do dele&tat peccare

t

It')id.

; fed poümodqmry non de-

X. Sicut illi, qui poft ebrietatem ad fe re-

leQibit ardcre.

r

A«

ProP-9» deunt, guttur ex vini fzcibus magna aridi-

XVII. Sicut homo

opuns CU dH d.

tate infectum experiuntur, ita ut vinum nau-

tate oblivifcitur füz nobilitatis, ftatus ejus Presb.de

feent, & aquam defiderent; ita poít ufum

exhonoratur , & irridetur pretiofitas ejus C9nC

L2

luxuriz cor amaritudine poenitentím replé-

propter alienas cogitationes, quz fupervene- "

i

tum deteftatur voluptates preteritas, & la-

runt eidem ex vini virtute; ita caflitas facri

VOf

chrymas,

quibus amaritudinem fuget, ex-

Viri turbatur ab incaüta mulierculz locatio-.

hom, M

etit.

ne, & eradicatur ab illa omne füftentaculum

J

"u

8. Greg.

XI. Sicut tinea fine fonitu perforat vefti-

laucabilis ftatus fui-

$. Hieron.

i,

1r. mor, mentum ; ita cogitatio prava fine eo, quod

XVIII. Sicut corvus in cadäveribü»s pri Hugo de

Moug

—

1

C.25.

mens Íentiat, eam aculeo admiffi defiderii

D

mum oculos petit; ita diabolus in hormini- S. Vi&. l,

transfiogit.

bus carnalibus intelle£tum di(cretionis extin- 4e Mon.

fac. Alv.

XII. Sicut hoftis adverfarium füum, fi

guit, & íic per oculum cerebrum extrahit,

muit:.o. ,

E

to.2. l. , omnino occidere non poteft, vulnerare fal-

quia extincto difcretionis intelle&u fenfum ?? '

P.2-C.5. tem, quantum poreft, conatur ;

ita dz-

mentis evertit.

r

G« 5-

mon. fi non poteft omnino in confenfüm aut

XIX Sicut virginitas hominem zquat an- $, Eufeb.!

U f

L]

moroíam deleGationem pertrahere, faltem

gelis, imo plus eum facit, quam angelum, Epifc, ad

Y, h

fimplici deledatione animum humanum cor-

ita luxuria hominem quafi beftificat, &, utcDam.

rumpere ac vitiare conatur.

Z

- —— - —— - —— ÓnnD— — — g uD — Miünm

ita dicam. multo pejorem beftia ipfüm facit.

Tertull.l :

Manfi

XIIL Sicut fpinz meliorem,

magisque füb-

De nullo alio peccato legitur dixiffe Deum,

difc,4.n.5. ftantiofum terrz humorem imbibunt, fteri-

le

ER

itdo] |

fe poenitere feciffe hominem.

lemque & infoecundum bono femini relin-

XX.Sicut avis,quz in vifcum incidit

u

unt ; ita pariter voluptares carnis intelle-

fe effe (entit, & evadere quidem hinc inde mil- dife, 18.

.S'Ambror.l

á

e

tum , affectum , aliasque anims potentias

sala- T 2s,

l l. OI'I

L

lies nititur,nec tamen videt;quod per illa

N

rum

«

&

.(ï;y"

L

'-Titülus LXXXVFAIL Luxuiia.

209

*

E

vum concuffiones & agitationes plumacum

ipfomet momento nihil aliud cogitare hómi-

d

fe vifco tanto tenacius inne&at: Idem quo-

ni liceat, aut intendere , quia iplam mentem

lf«

que ei accidit, poftquam rete ingreffa fuit;

captivam fübdit ipfa fubmerfio & abforbitio

d«

tunc enim inde fe quidem proripere nititur,

libidinis, & concupifcentiz carnalis. Et con-

n

fed quanto id impenfius facere conatur, tan-

firmans idipfum S. Hieronym. cetera pec- S. Hieron.

l 3. ep.

da

to pluribus ipfa vinculis & funibus implica-

cat, inquit, poft fa&um poenitudinem ha-

tur; Idem quoque circa hominem carn:lem

bent, & licet invitent, tamen mordet con-

147, ad

l

Amaud.

l.

contingit,qui tametíi nonnunquam bonam ha-

fcientia: voluptas fola & libido etiam in ipfo

beat voluntatem,qua vellet deinceps non am-

l|s

tempore poenitendi, prateritos ftimulos pa-

"

plius per hoc peccatum offendere Deum, &

titur, tiüllationem carnis & incentiva pec-

fe ipfum nihilominus, quo magis conatur eva-

candi, ut per hzc, quz corrigi cupimus co-

ïf Bu

dere, tanto magis implicatur. -

gitando, rurfüs (it imateria delinquendi.

Hugo Car.

XXI. Sicut fagena totum fluvium occu-

bj Dtdid,

din.

in

Quod ipfüm etiam Rupertus Abbas fenfit di-

m

[

pat & nullus pifcis effugit, fic cor mulieris

cens: Luxuria cum hominem imbuerit, nun- Rupert.

Eccl c7. totum vicum vel civitatem, vel regionem, in

y. 27.

quam dicit, füfficit: & licec ad horam excin- Abb. L a.

qua habitat, occupat, & omnes capit volun-

0' Sl Bïm. 1

guatnr fitis ejus, ftatim exardefcit; ait ergo; ^ Ufeam.

; 007

tate, & defiderio, licet multi effugiant eam,

Fornicati fünt, & non ceffaverunt, nam & us-

nullus tamen efïügit cor ejus.

que ad decrepitam zetatem in cceno 1

la

jbidinis

$. VIII.

computruerunt,

IV. Quia Defliale, & chriffiano bomine indignum

MED:IA.

ef : hinc a Davide luxuriofi equis & mulis,

H

s. Chryt. T.

uia hoc vitium amplz'tudine,ï diuturnitate

quibus non eft intellectus: a S. Perro fui in

h

hom. 22.

in Gen.

&? facunditate omnia alia vincit; nam

volutabro luti lotz: a S. Juda Apoftolo u-

uti re&e Chryfoftomus dixit, ex hoc malo

Gibus feri maris defpumantibus fuas confü-

qua(i ex fonte nafcuntur ebrietas, crapula,

fiones comparantur.

s

la

magna injuflitia, avarita & innumera alia

mala.

*

V. Quia fumme perniciofam efl : (3) Corpori

(cum, Avicenna teíte, plus uno actu vene-

Prov. 30.

ll. Quia eftinfatiabile: hinc hydfæ non im-

YV. 16.

reo debilitetur corpus, quam fi quadragefies

merito comparatur, cui, fi unum caput abíci-

tantum ernitteret fanguinis ; hinc, ut S.Chry- S. Cliryfz

deris, aliud excreícit. Clarius vero Salomon

foítemus loquitur ;

luxuriofi refoluta cir-inhom.ne-

g

idipfum confirmanus; tria funt, inquit, infatu-

cumferunt corpora, atque agmine quodam "o !xdi-

tabilia, & quartum, quod nunquam dicit, füf-

infirmitatum repleta ; unde femper eft eis "*

ï

ficit; Infernus, & os vulvie, & terra, quz non

vita cum medicis & medicamentis, fenfüs

fatiatur aqua. Ignis vero (przcipue luxuriz)

tem ipfi tardi, graves, obru(i: & quodam-

$, Bf

Tdíot.

nunquam dicit: füfficit.. Quod etiam confir-

modo fepulti) Et prsterea morbos grovif/inos Pineda in

Eniff

€. 345

mans idiota ait: Amor carnalis iníatiabilis

de amor.

ereat , uti Peneda oftendit dicens: Exfolutioc. 6. Ece,

hon. d df ;

iV.

eít, extin&us reaccenditur, & poft copiam

virium, cruditates ftomachi, fenfaum habe-

:

fpiphs

S.Ambro

, inops fit, animumque virilem effeminat , &

tudo; cremor & dolor articulorum, dolor re-

Luc.c.4, Pr&ter paflionem, quam f(u(tinet, nihil (init

num, cerebri, capitis ; dolor laterum, ilium,

aliud cogitare, quia rationis oblivio eft.

cordis, hepatis, pulmonis , dentium; . Oris

Ill Quia eft immedicabile propemodum: nam;

graveolentia: alopecia, id eft, capillorum de-

uti re&e Lactantius dixit, quafi clavis (uffigi-

fluxio, palpebrarum demi(fio, cxcitas, fpu-

tur anima corporeis voluptatibus, & cum fe-

tum fanguinis, ulcera, febris hectica, phty-

mel adhzíerit cupiditatibus demerfa terre-

fis, apoplexia, paralyfis, e

nis, difficile in altum poteft, unde de(cendit,

pilepfia, fogda íca-

Jnst,

bies, atque omnia mala.

| Pmbudc

(ine Dei favore revolare; actuum enim füo-

(2) -dnime (eft enim ignis usque ad per- Job. 31.

cont

rum vincta laqueis;& fzcularium deliciarum

ditionem devorans, & omaia eradicans

ger- v. 1'2.

Mun.

illecebris obnoxia jam tenetur.

a;) & ut Boétius dixit:

s;v s th yr-

min

1

.. $. Chryfoftomus vero non horruit dicere,

Habet omnes hoc voluptas,

hom. 23. tam difhicile effe luxuriofum caftitati, quam

Stimulis agic furentes,

*

ad pop.

mortuum vitz re(tituere.

Cujus rationem

Apiumque par volantum,

8. Hieron. od dic S. Hieron

ym. quia avaritia cum mar-

Ubi grata melle fudit,

in reg.

Hupo d

Monach.

füpio, fuperbia cum veftibus deponitur, at

Fugit, & nimis tenaci

libido carni infra eít;: carnem vero quis de-

Ferit icta corda morfüu.

S, Vl& l'

de Mots

ponet? Hinc (icut cum filvam ignis corripit,

H.inc

Salomon: Favus diftillans labia mere. Prov, 5«

inmþ Ó

non opus eít pabulum apponere; ita nec li-

tricis, noviffima autem ejus amara quaf(i ab- V: 3-

j

bidini neceífe eft nutrimentum aliud fuffice-

fynthium, & acuta quafi gladius ánceps.

re,cum carnem ad manum habeat. Quam ob

(3) Fortunis & opibus, quas plerumque luxu- Gen. 41«

Of s. cau(íam Ofeas dixit: Non dabunt cogitatio-

riofi ad exemplum filii prodigi cum meretri- v« 18

; Dfb

Ve 4

JH

nes fuas, ut revertantur ad Deum, quia fpiri-

cibus diffipant. Id quod aliqui recte dedu-

A

tus fornicationis in medio eorum eft, &

cunt ex vifione, quam Pharao de feptem vac-

Et Tertullianus

Tertull.1* Deum non cognoverunt.

cis ad Nili ripam pafcentibus habuit, qua

de indo. ]uxuriam inenatabile excuffis profundum,in-

pulchre nimis & obefis carnibus erant; 69

€. 24

extribicabile impa&tis naufragium, & irrepa-

ecce bas fequebantur alie foptem, in tantum defertnes

rabile devoratis Hypobrychium vocat.

€9* macilentee, ut nunquam tales in terra ZEgypti vi-

fl

S.Ambrof.

Sed & S. Ambrofius fapienter advertit, in

derim, qu& devoratis &j confumptis prioribus ,. nul-

ift.

in i,Cor. tantum anima agglutinatur corpori, ut in

02'[

r

lum -thufitatis dedere. vefligium , — fed /imili

mq—

ie

R. P. Lobn. Bibl. Mfm.( Jom. 11

I

5

210

Bibtäotläeæc Manualis Concionatorie

r

cie, & fqualore torpebant ; Omnia in figura con-

author gentilis de luxaria inquit: Qu res

3

b pe T

in fe neque confilium, neque modum ul-

Hj

tingebant illis; In ZEgypto namque hujus

mac e

mundi, vacce tenues, & macilentx , devo-

Jum habet, cam confilio regere non potes,

19

& hinc nafcitur precipitatio, quz confilii

fn ceno fu

rant craífas, & obeías, dum lafeivz mulieres

proficiunt, & dirantur in pecunia munufcu-

fübtractionem;importat. Tertius actus eft ju-

j e1

if

dicium de agendis,& hic etiam impeditur per

I

lis, aliisque bonis terrenis, quz de illorum

manibus accipiunt, qui in illarum inhonefta

luxuriam. Unde Daniel de pradictis lafcivis

fenibus loquens dicit: Kverterunt fenfum fuumy

focietate turpes appetitus füos exfatiant, &

/

explenti; quia qui nutrit fcortum, perdic

ut non recordarentur judiciorum juflorum; & bhinc

nl

derivatur inconfideratio.

Quartus autem

fubítantiam.

Anídintt

S, Bona v«

S. Bonaventura breviter enumerat damna,

actus eft preceptum rationis de agendo, qui

t,6ul'2dc

in Diac. dicens: Damna loxuriz funt (ex, primo ho»

etiam impeditur per luxuriam, in quantum

Qor.

b

falut ti. 1. minem ducit ad maximam paupertatem, au-

fcilicec homo impeditur ex impetu concupi-«

€. 9.

fert gratiam & gioriam, & propriam fubftan-

fcentiz, ne exequatur id, quod decrevit effe

s Dílus

tiam.

Secundo dejicit in peflfimam fervitu-

faciendum ; citatque eundem Terentium in

in contit.

tem, facit, quod vilior & turpior pars, quz

Eunucho, qui cuidam, qui amafiz fuz re-

Mm- 6 6

:

nunciare ftatuerat, refpondit : Hxc verba

eft in homine, dominetur ei. "Tertio projicit

Y

hominem in maximam vilitatem, quia homi-

upa falfa lachrymula reftinguet. -

j

nem, qui fimilis et Dco, & angelis, facit effe

VIlL Quia fpecialem Deo injuriaam irroggat,

|

parem brutis. Quarto privat hominem omni

ut S. Auguftinus pathetice fequentibus ver- s, Auguft,

ratione, ficat antmalia bruta turpirer infa-

bis o(tendit: Imo quod gravius eít, ipfi Deol. 1. de 10,

tuat, Quinto acriter mortificat, occidit more

injuriam & contumeliam infert; intelligat Chord.

Sexto fortiter

te culpz, infamiz, gehenng.

Sanctitas veftra; etenim quod fieri tibi non

Gen. 49. illaqueat. Jacob Ruben filio fuüo dixit: Ef-

vis , alii ne feceris, ad duo precepta perti-

V. 4«

fiufüs es ficut aqua , non crefcas , quia afcendifTi cu-

net: quomodo pertinet ad duo preeepra? fi

f

lile patris t ; at vero quonam eft inter effu-

homini non feceris, quod pati non vis ab ho-

fionem in(ipidi hujus elementi , & commií-

mine proximi preceptum pertinet, ad dile-

fütn a Ruben inceftum proportio? EHzc ni-

&ionem proximi; (i autem quod non vis pa-

mirum, quia ficut aqua dum e vafe maxi-

ti ab homine, ipfi Deo vis facere, quid eít

ä

me vitreo €

i

CO.

unditur ,

nihil in eo relinquit

hoc? Non facis alteri, quod pati non vis?

odoris, faporis, aut fub(lantiv, ita quoque

Charior tibi faCtus eft homo, quam Deus? Ere

hoc carnis vitium omnia bona ab homine

go quomodo injuriam facio, inquis; ipfi Deo?

tollit, judicium videlicet, rationem, pruden

corrumpit te ipfum; & unde injuriam facio

tiam, fpiritum , famam, facultates, fanita.

Deo, quia corrumpo me ipfüm? lInde facit

tem, conícientiam, imo etiam perfzpe vi-

tibi injuriam;qui voluerit forte lapidare tuam

Prov.o9, tam. Dicit enim Sapiens : Qui nutri frortum,

tabulam pictam, in qua tabula tua imago eft,

]

v. 3.

erdet fubflantiasn ; & ideo 'Terentius lafcivam

in domo tua inaniter pofita ad vanum hono-

!

[

faeminam fundi calamitatem appel!at.

rem tuum, nec fentiens, nec loquens, nec vi-

S.Bernard,

Vl. Quia totur bominem feroeti; wti S.

d

dens? fi quis illam lapidet, nonne in te effe

contumeliam factam attendis?

cum vero

a!

to, 3. fer. Bernardin. oftendit, dicens: Per creaturam

l

il

imaginem Dei, quod es tu, corrumpis in te

fpiritualem Deus regit corporalem, per crea-

turam nobilem ignobilem, per angelos mo-

perfornicationes, & per diflluentias libidinis;

&Anbef,

vet coelos, per coelos movet inferiora , per

attendis, quia ad nullius uxorem accef(liíti, &

& Nonul, ,

principes & reges regit populares : In luxu-

non attendis per libidines & illicitas fornicae

tiones, cujus imaginem violafti.

riofo pervertitur hoc dominium, quia, cum

auima deberet carnem regere, totus homo

VAIL.| Quia ipfis eemonibus eft exofa, uti Glof-

]

ervertitur, & homo eflicitur caro, juxta

fa fequentibus verbis indicavit: fornicationis Gloff, tn

S.Thom. illud Genefeos : JNVon permanebit. [piritus tmeus

in opere totus homo abforbetur a carne, ut c. 6. 1. ad

Ó

22.Q.153« in bomine, quia caro ef,

Et fufius clariusque

jam dici non poffit animus fuus effe, fed fi- Corinth.

» 5*

- demonftrat S. Thom. dum ait: Per vitium

mul totus homo poffit dici caro; & ideo di-

juxuriz maxime appetitus inferior, fcilicet

cunt alii doctores, quod funt aliqui dazmo-

concupifcibilis vehementer intendit fuo ob-

nes, qui memores antiquz füe nobilitatis,

l

je&o, fcilicet dele&tabili propter vehemen-

tentare de luxuria dedignantur; & eft figoum

S hn

tiam paffionis & dele&tationis, & ideo con-

ad hoc, quod lucifer tentans Dominum,; non

Qtt,17, ,

fequens eft, quod per luxuriam maxime fu-

dicitur eum tentaflc dc(vitio carpis.

periores vires deordinentur, fcilicet ratio &

N

IX.

voluntas. Sunt autem rationis quatuor actus

5.

in agendis; Primo fimplex intelligentia, qua

M E D I A.

apprehendit aliquem finem ut bonum, & hic

imum & præCip'uum fcmperv ab Afcee

actus impeditur per luxuriam. Et ideo Da-

'I. Pr

niel duobus illis judicibus fenibus libidino-

tis z(timatum eft fugz, quz quidem tri-

Hugo

I;g

(is dixit: Species decepit te, 9^ concupi/centia. [ub-

plex effe debet. Prima cegitationum eft fuga, ut

vertit cor tuum , utpote quz czcitatem in

fcilicet quam primum tentatio hac in materia

lnfiai

lt

A

mente & intellectu inducit. Secundus actus

occurrit, ftatim ad alias cogitationes fe tenta-

)

I^ 16

eft confilium de his, quz funt agenda pro-

tus convertat, & ut fupra exemplo XIX. ab

Y NIIUS de

pter finem ; & hic etíiam impeditur per con-

AgidioFranci(c.fa&tum vidimus,dicat : Extra,

Vg P

deo hic

cqpifccmiam luxurig, Nam ut rlffcrc:ntius

extra, quia hquitium captum eft, & i

recipi

t9.

Tuudas LXXXFVIIL Zuxuriä.

2II

3

.

recipinoh poteltis. Cujus rationem pulchram

accefferis, doloreaffectus celeritet refilies, at

j

$. Jo, Da- reddens S. Joannes Damafcenus ; quemadmo-

fi feeminz verbis incenfíus fueris, haud ita

maíc. col- dum

; ait, corpori ufus libidinis carnisque vici-

l

lat.

facilerecedes. Sic Jofeph Egypti Prorex,utim«Gen. $9.

19- dénitas , ita etiam menti memoria ejus penitus

ceeno-

pudicam Dominam evadere poffet , pallium,V- 12-

fin,

füubtrahenda; fatis enim perniciofum eft adhuc

bit. c. 16.

quo apprehenfus fuerat,reliquit,& fugit. Ergo

;:

infirmis,egrisque pectoribus, vel tenuiffimam

contra libidinis impetum apprehende fugam

recordationem hujus paflionis admittere , ita

(infert S. Aug.) fi visobtinere viétoriam. NonsS. Aup. ii

ut nonnunquam eis etiam fub recordatione

tibi verecundum (it fugere,fi caftitatis palmam/£ 2. Dom.

i

fan&tarum foeminarum, velut füb facrz le&tio-

defideras obtinere. Nam utrecte Origenes di.Poft Trin.

nis hiftoria, noxiztitillationis ftimulus excite-

xit, ifta fugaeft, quz habet falutem, ifta fuga uig. hom,

il

Anfel.intur.

Hinc redte S. Aníelmus pronunciavit :

virtutis eft, ifta fuga beatitudinem confert.

€. 6. l,

2d Cum aliis vitiis poteft exfpe&tari confli&tus ,

Hinc & aliqui ftinxerunt, Daphnidem Vir-

Cor.

. h&c fugienda eft, quia aliter melius vinci non

ginem , dum impudicum leonem fu

oteft. Secunda juga occafionum eft: nam ut

laurum converíam.

n

S. Dafilius (apienter Bafilius advertit, non in eo tantum

IL. Nutrimentum tollere ;; uti. S. Ambrofiuss. Ambn

;;

in confti. |aborandum eft nobis, ut motus animi in co-

fuatit, dicens: Tranfiliamus ergo eam, ne no-l. 1. de

à

Mon. c. 6

'gitando moderemur , fed quoad fieri poffit,

bis dicatur: Ambulatein igne flammz veftra, Pcn-

ab earüm etiam rerum conpgreffu longiffime

quam accendiftis , quoniam ficut ille, qui alli-

fugiendum eft cumprimis, quocunque in con-

gat ignem in finu, veftimenta comburat 5. fic

'S Aupit,

fpe&u nobis abduQx , refricata libidinum

quiambulat perignem , pedes comburat , ne-

M.Ldemu

memoria , confilium , rationisque vim nobis

ceffe cft, quoniam fcriptum eít : Ambulabit

t Chord,

perturbant, bellaque & follicitos in animo

quis füper carbones ignis, pedes autem non

angores cient; etenim bellum , que prater

comburet? Libido gravis ignis eft , & ideo

voluntatem noftram incidat, nobis cxcipere

non demus illi alimenta luxuriz 5 pafcitur li«

fortaffe neceffarium fit, ipfum vere aliquem

bido conviviis, nutritur deliciis, vino accene

fibi voluntarie creare, fümm ftultitize eft.

ditur, ebrietate inflaminatur,

Hincíicut Romani, inquit Joíephus Manfi,

lII Orationi ferventer incumbere ; . ut enimS.Bernerd

olim cum nullo inimicorum pacem inire fole-

ignis igne, ita fervor carnis fervore ardentisto. 4. fer.

bant, quamdiu hoftis armatus erat ; Unde qui

orationis pellitur; qua in re pulchrum exem- 2!*

lg

cum Romanis de pace tractare volebat, huic

plum S. Chryfanthas Martyr reliquit; hic

neceífario omnia armorum genera deponen-

enim Chriftianus fidem Chrifti publice annun-

daerant;Eodem modo ad propofitum noftrum

tiabat ; quod cum in Patris fuüi notitiam de«

dicere poflumus, qui Deum fibi reconciliare,

veniffet, hic timens, ne ob id facultates fuas

ä

& ftabilem cum eo pacem inire cupit, prius

pariter, & filium ob tyrannorum perfecutio-

-

armis omnibus renuntiare & cedere, id eft,

nem amicteret, filium fuum in obícurum car-

prius otnnes occafiones & incentiva peccan-

cerem conjectum pane tantum & aqua nutriri

di a fe arcere debec: Deponat arma iniqui-

juffit, cum vero per hoc nihil proficeret, quin

tatis peccati, nuntium füfpecte illi convería-

potius filius ejus conftantior Chrifti confeffor

tioni remittat, feneftram claudat, comburat

per hanc patris fui fevitiem evaderet, hoc

amatorias literas, abjiciat amafiorum effigies:

patri a certo

uodam viro propofitum eft

confilium : Si

&

Incerta vi&toria eft, inquit S. Cyprianus , in-

iam tuum ab hac ufurpatio-

ter hofiilia arma pugnare. Quam ob caufam

ne conaris eripere, magis eum delitiis & volue

vS.Ambrof.

E

& Moyfes olim , teíte S. Ambrofio, commie«

pratibus occupa , & cujuscunque elcgantifli-

ad Romul nnir vituli caput, illudque in pulverem rede-

mz atque prudentiífimz puellz conjuoio tra-

git , ut omnia impietatis aboleret vefligia;

de, & cum didicerit effe maritus , obliviícee

vel potius ad propofitum noftrum, ut omnia

tur effe Chriftianus. Audiens hoc Pater ju«

laícivie aboleret veftigia ; vel utinterpres qui-

bet fericis veftibus ftrata parari, ipfum quoque

i Gloff, n

dam modernus ait, ut fenificaret, ne pulve-

educens de fqualida habitatione, veftibus fe-

C. 6- L

rem quidem peccati in homine remanere de-

cit pretio(is indui, & ponere eumin triclinio,

Coritth.

bere; fed omnia confümi oportere, quod quan-

elegitquinque pulcherrimas virgines ex ancil-

do homo non facit, fed aliquas occafiones re-

lis füis, & accuratis veftibus & oruamentis

linquit, arbitrans illas parum nocere poffe,

compofuit, & cum Chryfanto pofuit, & com-

quia minima funt, ex illis occafionem & au-

minatus eft eis , nifi vos veftrisjocis & ample-

xibus eum révocaveritis ab intentione Chrie

S.Antloch. daciam accipit diabolus, ut redeat. Tertia

hom. 17- fuca mulierum efi ; nam quemadmodum fplen-

ftianitatis, faciam vos diverfis interimi fuppli.

ciis.

dorem lucernz alit oleum, (ic & colloquium

Quo nam vero armature genere fane

mulieris ignem reaccendit voluptatis. liti-

&um hunc juvenem in hoc periculoío certa-

que fcintilla diutius (i irnmoretur adhzrens

mine ufüm fuiffe exiftimatis? ]Jacebat in ora«

paleis, erumpit in fiammam ; (ic memoria

tioneimmobilis, & ofcula earum quafi vipe-

cujuspiám muliercule , fi vel tantillum du-

ras fpernens , clamabat ad Dominum dicens:

ret, incendium excitat concupiícentiz, Hinc

Exurge Domine, adjuva me; adverfus omnes

hos fibi intentatos muliercularum infultus ,

Hugo recte monet Hugo Cardinalis: Noli commo-

Card.apudrari, nifi velis comburi, fpecies enim mulie-

fcutum (ibi affumpfit orationis & omnes illa-

Manfidife. x , & eloquium , & geftus, & ornatus, &

rum conatus gloriofe devicit. Nimirum hoc

. n» 10.

quidquid in ea, flamma efít ignis.

Imo ad

genus dzmoniorum non ejicitur, nifi per ora-

S. Nilus dejonem potius ardentem , ait $. Nilus, quam

tionem & jejunium. Hinc Salomon dixit: Sci-Sap. . v,

S;'niüglf

£. vite af 2 d mulierem appropinqua, nam fi ad i

gnem

vi , quia aliter non poffet effe continen

Deus

R. P. Lobhn. Bibl, Man. Tom. ÀI.

2

Bibliotbbece Manualis. Coneionatorie

212

qï

Membra Chrifti eftis, & corpus Chrifti éftis,

Deus det, Et merito; ficutenim militiz Dux,

gl

cui caftrum aliquod commiffum eft , videns il.

Audite Apoftolum, & terreamini ; non potuit

l

lud ab hoftibus, quibus imparem fe credit, ob.

enim gravius dicere, nonpotuit vehementius,

N

fidione cingendum , mox ad caítri dominum

non potuit acrius deterrere Chriflianos ab

[?

amore fornicationum, nifi ubi dicit: Tollens ergo

literas mittit , auxiliumque petit; ita idem

fi

in fimilihoc cafu agendum;,dicendumque cum

membra Cbrifli , faciem membra meretvicis? ut au-

N

$. Avf l- S, Auguftino: O amor, qui femper ardes, &

tem hoc dicerer, fuperius ait : JVefiitis , quia

ül

1Q. Conr,

qui adberet snereirici , unum corpus ejicitur,

C- 29-

nunquam extipgueris. Charitas Deus meus,

a

accende me. Continentiam jubes, da, quod

Vli. AMortis, aliorunque extremorum vecordatio :S.. Albert.

H

nam; nam S. Gregorio teíte, nihil fic ad edo- f. in Dom.

jubes, & jube, quod vis.

eregota

S. Bern,

IV. Tribulationibus exerceri , quod medium

mandum defiderium appetituum carnalium !- in Qua-

fer. de S,

valet, quam ut unusquisque hoc, quod vivum

f2g.

r 6, 6 15

S. Bernardus przcipue fuafit, dicens: Sit ergo

S- (;rtg- lþ

itiLA p

Andr,

gaudium in tribulatione, & jam non habet

diligit, quale mortuum fit, penfet. Sed & S. IG-

26. mor.

«

malignus, unde alliciat ; non habet, unde de-

dorus calculo (uo id probansait: Quando im- ,, 55.

I

jiciat, Nihil proficiet inimicus in eo, quem

pulfu deemonum mens ad deleQtationem for- s. 16d.1 9.

nicationis impellitur, divini judicii metus, & de fummo

crux Chrifti dele&tat, fi carnalem függeflerit

k

delectationem.

*

&terna tormenta incendii ante oculos propo- beno c.

nantur,

Ecql. 1.

V. Penas luxurie deflinatas ponderare ; — uti

uia nimirum omnis poena gravioris ??

P

Salomon füafiffe videtur, dum dixit: Si annis

füpplicii

:

ormidinefuperatur. Sicut enim cla-

Y

multis vixerithomo , & in his omnibus lzta-

vus clavum pellit , ita faepe recordatio ardoris

tus fuerit, meminiffe debet tenebrofi tem-

gehennalis ardorem excluditluxurig. Hinc &

Tab, etnt.

g inDon f

oris ; quod clarius exprimens S. Bernardus:

5. Ephrem (uafit hoc medium dicens : Incline- s,Ephrem.

S. Dern.

Ardór gehennz, inquit, extinguat in te ardo-

musnos ad fepulchra, & conditionis noftre oC- ee vit. fpi-

1j of fe

fer. o«,

pent,

Y

mod. be

derem ]uxuriz , major ardor minorem ardorem

culta perípiciamus; ex cadaveribus permixtosrit. n. 40.

offium acervos cranjaquecarnibus exuta,cum

$. Hlleros, oj

viv,

"*fuperet, ftridor flammarum horribilis amo-

hn ep. d T

rem depellat libidinis. Quo medio Lauren-

reliquis offibus cernemus , & hzc confideran-

Mf

tes. nosmetipfos ia illis velut in fpeculo con-

d

tius Fucci Capucinus ufus eft, de quo P. Jo-

$ Anbr.],

Jo. Rho.annes Rho refert, quod , quiais Forolivii gra-

templabimur; ubi juventutis flos , & pulchri-

tudos ubi venufítus ille genarutm color? Hac

l- 7- €- 2- vibus invecturis contra peccatum carnis dee

1I,

:.?a;«æn b

tonarat, hinc quedam impiorum & lafcivo-

nobiscum cogitantes, carnis defideria fuügia-

mus. - Cujus medii efficaciam prz czteris ex- iiant difc.

rum hominum fex , quz intra fe contra ipfüm

conjurarat, no&te quadam in conclave, in quo

pertus eft Bononieníisille adoleícens, volupta-29. n. 5.

tibus carnalibus penitus immerfus,de quo fcri»

ipfe concionum ftudio incambebat , condu-

$6

étam quandam introduxerit meretricem ,

bitur, quod , cum religiofum quendam patrio-

b' ^L

tam fuum ad fe vifitandi caufa venturum fore

h G f

quz eum ad carnis peccatum follicitaret ; fed

hn L. Àen,

quibusnam armis defenfivis ipfum in pericu-

intellexiffet, eum quidem perhumaniter, ma-

4

lofo illo certaming ufuüm fuiffe exifiimatis ?

gnaque cum benevolentia exceperit , fimul

Ubi flammam cirea fe animadvertit, libris in-

tamen, ut in diícurfu fuo ab omni fpirituali

à

$ Àmhr,

tentus, immotusque, ac (i nihil a&turus effet,

materia abílineret, obnixerogarit; a qua pro-

fcorto ne quidem appcllato , digitum lucernz

inde religiofus ille, ut patriotze morem gere-

ho

Mat,

flammz admovet.. conítanterque in illa ha-

ret, pro tünc quidem abftinuit, veruntamen

Ü

bet, donec caro difflueret, incredibili animi,

poftquam vifo omni deliciarum ejus apr ara-

ariterque corporis patientia. Merito ergo

tu, maxime vero molli le&o, füperbisque le-

S-Hyd.1.1.S, Ifidorus hortatur : Propone tibi adveríus

&ifterniis confpectis, jam in procinctu effet,

f

fynonytn- r (entescarnis ardores,füturi fuüppliciiignes;

utabiret, pauca quidem , fed magnam in fe

K

energiam habentia verba protulit , dicens :

füperet zítüm libidinis , recordatio aterni

judicii, memoria ardoris gehennz , ardorem

Obfecro, ut lecti illius femper memor effe

velis, quem tibi Deus per Ifaiam infallibiliter

excludat luxuriz ; fornicationis poenam, me-

ä

tus gravioris füpplicii vincat ; fortior dolor,

jxromittit, dicens: Subter te [lernetur tinea , &2

$ Dil i.

dolorem minorem exceperit.

operimentum tuum erunt vermes; qus& fenteptia

S. Anfel.

VI. Memini[fe , fe Chrifti membrum e[fe : ati S.

huic lafcivo juveni adeo tenaciter impreffa

Qq. füle

vi

CXpI, 20,

in 1. Cor. Anfelmus füafit, dicens : Propter Chriftireve-

€.

L]

remanfit, ut protinus carnalibus voluptati-

rentiam, cujus membrum eft corpus ejus,con-

bus abdicatis, paupertatem & aufteritatem

í

tineat fe ab hac turpitudine, magn& enim inju-

amplexus fuerit religiofam.

riam,magnumque contemptumChrifto faciet,

VUI. Perfe&ta bumilitas & fubjettio erza Deun:Catf. 1. 6.

fiei meretricem pratulerit, feparans fe a Deo,

utpote (ine qua, tefte Caffiano , nullius peni- inftit. c. 1.

& adhzrens fcorto. Quod confirmans vener.

tus vitii poterit triumphus acquiri ; nam, ut

l]

Veneràb. Beda,f(icut difcurric: Si eft alienum corpus,non

S. Gregorius ait, fi mens Deo fubdi humili: $, Greg. 1.

*

T

Beda in

eft in veftra poteftate, probro illud & injuria

ter defpicit, carnis fuz defideria dominando s.in ».Reg.

ul

cit. c. 6,

C. i.';-

d

1, Corc

afficere, maxime cum fit Dominicum, neque

ac preeminendo non premit.,

lf; 16'

IX. Senfuum accurata cuflodia: nam ut reQtes, Greg. 1.

li 16.

polluere & inquinare templum S. Spiritus. Si

quis enim privatam domum ingreffus , cum

di(curritS.Gregorius,cum fit invifibilis anima, 2*. mor.

nequaquam corporearum rerum deleGtatione * ?:

eam fit ludificatus , & probro & injuria effece-

ä

rit, extremum luet fupplicium ; qui regis tem.

tangitur, fed per quinque corporis fen(us quafi

lum, fecerit latronem receptaculum, cogita,

per feneftras interiora refpiciens concupifcit.

—

S.Aug.fe, quot malafitpaffurus. Hinc merito S. Augu-

Hinc etenim Jeremias ait: Mors aícendit per Jer. 9. v,

62. de

Mors?t-

A

tem

inus—hortatur : lllicitum amorem cavete.

L SEP — —]

feneftras ; ing"reffg eft domus noftras.

quip-

d

JTuues LXXXFVIIL |iALuxuria.

Oi

......

lt

quippe per feneftras aícendit, & dom

um

in-

& affe&ibus adhuc deditum animum inqui-

3

Breditur , cum per fenfus corporis concupi-

nant , quod fupereft; caro fi pinguis, fi juve-

b

Ícentia veniens habitaculum intrat mentis.

nilis, (i humidor fuerit, hujusmodi memoriis

i

Ne ergo quedam lubrica in cogitatione ver-

ob effectu quamprimum excitata, mota pro

femus , providendum nobis eft, quia intueri

libidine, verfatur circa ea, qu& reperit, in

u

non decet , quod non licet concupifcere.

eis exercens immunditias, interdum infomnis,

Nam, ut idem poftea ait , preceps anima,

quandoque inter vigilandum.

dum ante non providet , ne incaute videat,

9 :S' Almt.

lL. JNoffe debet , cur vitium boc fpecialiter bomi-S.Bern.to,

Mf itiDon,

quod concupiícat, czca poft incipit defidera-

nem vegni. Dei incapacem faciat

; quod triplicem 3.deRega,

re, quod vidit.

hn ng.

ab rationem fieri oftendit D. Bernardinus ; c«lic. 5.

nitis

V. Gregor,

X. Orti deteflatio: nam , ut bene advertit

Primo , quia regnum Dei eft mundiffimum ,

* 6. c. 1, S. Gregorius, cum duas fimul res cogitarenon

] $ Qrg, l

carnalis autem immundus. Secundo|, quia

. 06 mur,

in. 1. Reg. poffumu, fit, ut aliquid aliud cogitando, non

regnum Dei eft incorruptibile ; carnalis au-

"& 9.

cogitemus immunda. Hinc pergit adhortari :

P $.1fd 1.

tem corruptibilis; quia amans corruptiones

Inter opera & labores ípirituales contra fti-

corruptibilis eft , fed corruptio non poffidec

de fimmo

0' bcnü Ó

mulos carnis fortes fümus : Sed fi qua(i feffi

incorruptionem. "ertia, quia illud eft ordi- '

19

a folite converíationis rigore torpefcimus ,

natiffimum, carnalis inordinatiffimus. :

4

vel remittimus , dum paulatim ne ligimus,

IHi.. ANoffe debet , cur peccatum boc maximum «i- $ Berhard,

aculei carnis refurgunt , qui quafi depofitis

tiorum reputetur ab "ícetis ; id quod S. Bernar- fitm. o5.

lj

Y

Moyfis manibus Ifraélem vincunt.

dus oftendit dicens : inter cztera vitia for- de mor.

Fab. conc.

ld quod apta fimilitudine nonnemo con-

nicatio maximum fcelus eft, quia per carnisbene viv.

* SEphrm,

8 inDom.firmat dicens: lUt avis quc otioía in ramo

immunditiam templum Dei violat, & tollens

C tevit fpi-

13 Po9f [fed, facile jaculo con

figitur : Secus quando

membrum Chriíli, facicmembrum meretri-

0611 .,0,

ent,

volat, & hinc inde faltat; itaidem de homine

cis? Luxuria inimica eft Deo. Unde merico

S. Hieron. otiofo fentiendum.

Hiac S, Hieronymus

je

jn ep. ad

hortatur $. Chryfoftomus : Reverere eum, $. Chryf;

Ruff,

monet aliquid boni operis femper facito, utte

qui te inhabitat, is eft enim Paracletus; for- hom. :$.

diabolus inveniat occupatum.

"]a

S. Ambr.1,

mida eum, qui eft tibi conglutinatus , eftin

f.

XI. Corporis caflisatio: nam, tefte S. Am-

enim Chriftus.

C

1. de pern. brofio, libido gravis ignis eft, & ideo non de-

]s

:.v 149

IV. JNo[fe debet , cur *oitium hoc pmcipue]þiri? Manfi difc,

mus illialimentalüxuriz. Pafciturlibido con-

tualibus. €$' devotis viris fit fugiendum ; id quod 16.n. ac.

Y« Manfi dif,

viviis, nutritur deliciis,vino accenditur,ebrie-

Jofephus Maníi fequenti difcurfu oftendit;

[gl 990 ll 5-

tate inflammatur, Econtrario vero abítinen-

Quodnam in eo putaris Jatere myfterium,

[

tia ciborum contra vitium hoc fortiffima eft,

quod Deus mel, liquorem adeo fuavem & fa-

0.

S. Greg. . tefte S, Gregorio; ficutenim Caftellanus fame

lutiferum, atque a virginibus fabrefactum in

(

5. C, 14.

in r. Reg,

fuba&tus, caftrum traditad libitam impugnan-

facriticium fibi offerri prohibuerit? maxime

.

tis 5 ita luxuria per famem domita corpus

cum cera, qua ex malle nafcitur, & mellis pars

j

ad libitum hominis & rationis trahit , quem-

quzdam eít, in Dei honorem licite & lauda-

Ji

admodum recte dixit S. Albertus Magnus.

biliter ardeat ; varie quidem hujus prohibi-

S. Ambr.

jn C, 10*

XlL Prefmtia. Dei mentis firmiter. ünpre[fa ;

tionis aflignari poffunt caufie, veruntamen il«

cujus efficaciam ficoftendit S. Ambrofius : De-

lam, qux noftro propofito quam maxime ad-

Matt,

tur mihi captus adulterinze cupiditatis intem-

aptatur, tangit S. Petrus Damianus , qui in

d»

perantiffimo zftu , qui nolit repugnare car-

melle voluptatem carnalem fymbolizari affe-

nis fuz appetitui , incuriofus juftitiz , tamen

rit: Per quod intelligitur, quod his, qui Deo

r

follicitus famzs , erubeícens teftimonium er-

vitz fuz facrificium offerunt , nullam Deus

fe

roris, qui ipfum non erubefcit errorem. Si

carnalem vult ineffe dulcedinem, nihil in eis

'

quem forte fpe&tatorem noverit facinoris fui,

vivere, quod ad carnalem pertineat volupta-

verecundia fequeftrat intemperantiam , &

tem. (Oleaíter pariter füper idem Levitici

ji

pudore inceptum fcelus deferit; quanto ma-

caput obíervat, quod, cum oblatio facrificii

is fi Deum infpectorem cogitarit , abftine-

concremari debuerit , huic autem liquori

S, Dafil.in.

qq. fufe

bit. Certe S, Ba(ilius de pugnis adverfus hoc

proprium fit, quod in ignem effüfum gravem

vitium luxuriz difcurrens , hzec omnia, in-

excitare foetorem foleat , ideo ab altari li-

expl. 20,

|s

quit, ei facilia funt ;

qui Deum femper prz-

quor ille mellis profcriptus fuerit; Forte ideo,

fentem afpicit.

quia combuftum nulium emittit odorerm, fed

$.X

foetorem potius.

st 16

V. INoffe debet , cuv vitium boc tam

- difficulter

ABRCETLTICA

i- inft:t' CI h

curabile fit , nam ut idem Man(i ex authori-

S. Maczr.

mprimis nofJe

debet Afieta , quomodo. excitentur

bus probat , experientia compertum eft,

!

Erem.

j

iseut h

ejusmodi turpes pbantafae , ut tanto facilius

quod ii , qui tot annis , quibus Chriítus vi«

apud Man. occyryere

pofi.

Hoc autem S. Macarius ere-

xit, in hoc vitio perfeverant fint incurabi-

loain I,Regn

fi difc. 1

c lp

ne» 16,

mita fequentibus verbis oftendit : Si pulchri-

les, & quafi defperatz falutis , nifi mira, ra-

tudinem mulieris confpexeris carnali cupidi-

r Og h

ra, & extraordinaria Dei gratia eis füccure

j

tate , mox vulneratus eft, & ita poftmodum

rat; cujus rationem aílignat S. Bonaventura, $, Bonav.

;Qi, fiof.

G

fufíceptivà memoria per formationem conce

dicens : [nter omnes peccatores luxuriofus in dizr. a

ptuum , pronamque meditationem depingit

veniet ad judicium pauperrimus ; nam ipfe lut. tit. r.

;lï

interius imagines eorum , quz cum effectu

vendidit & deftruxit, quidquid habeat, Íci * 9.

& libenter conípe&ta fünt, eaque ratione fpi-

licec Deum & San&os , animam , famam ,

je»"

51

4f

ritibus maligais operama dantibus, miferum

gloriain, fübftantiam & gratiam.

j

VL Nfé

,-

" Jüiblioibetee Manuah's Concionatorie

214

hoftis, interfice: Nequitia, ne zizahia cre»

gov.ó

!

$.Cypt. de

VI. Noffe debet , f in ullo alio, in boc vitio

h?

ji

fing. Cler.

diffidentiam in propriis viribus e[Je nece[Jariam , uti

fcat , in femine elidatur. Audi Pfalmiftàm

rii'

dicentem : Beatus, qui tenebit , & allidet

D. 10«

fapienter S. Cyprianus declaravit , dicens :

tti

Expedit plus bene timere, quam male de fe

parvulos tuos ad Petram. Quia impoffibile

eít, in fenfüm hominis non irruere innatum

[

fidere ; & utilius eft, uc infirmum fe homo

n

cognoícat, ut fortis exiftat, quam fortis videri

medullarum calorem, ille laudatur, ille prz-

dicatur beatus, qui ut coeperit cogitare fore

r«

velit, & infirmus emergat; & paulo poft füb-

$

dit: Inzftimabilis pietas , ut timendo fuemi-

dida, ftatím interficit cogitationes, & allidit

narum blandimenta vincamus.

füi

al'd Petram, Petra autem Chriftus,

fie

$, Greg. 1. . VIL. ANo[fe debet , quod vitium boc peculiaviter

5. IX.

&

6.in r. infeflet ad perfetlionem tendentes : uti bene S. Gre-

CONCEPTUS PRAZEDI.

fe

Reg. c.15: gorius oftendit, dum ait: In via autem Ifraél

CABILES.

I

Amalech reftitit, quia libidio ad perfedtionem

tendentibus arma voluptatis objicit, & cor-

occafione thematis : Füugite fornicatio- 1. Cor. 6,

(c

L Ex

nem : explicari poteft caufa primaria, v. 18-

ii

da, quz poteft, gladio immundz fuggeftionis

t

ferit. Et quia valde fortis & violenta eft pu-

cur luxuria fit vitanda, fcilicet quia eft grandis

& fpecialis injuria Dei tum ingenere, tum in

on

gna fornicationis, reftitifie perhibetur, non

quomodolibet obviaffe ; refitere quippe for-

fpecie omnium trium perfonarum. Et. 1. re-

4

| fpettu Deiin genere, quia polluit & foedat tur--

342

ti; expugnationi inítare eft.

L.x.Reg — Vil JNoffe. debet , quousque

buic ZAmalecb r&n.

piffime imaginem ipfius , ut preclare S. Au- s. Aug. l. Ms

guftinus indicavit, dum dixit: Facis injuriam 1. de 9.

3. 12,

u

e 15

flere debeat ; ícilicet implendo illud Dei man-

datum : non parcas ei, & non concupifcas

Deo, dum teipíum corrumpis. Et unde; in- chord.

n

quis? LUnde tibi facit injuriam , qui voluerit

fat

illius aliquid, fe interfice a viro usque ad mu-

lierem,& parvulum,& la&antem,& bovem,&

forte lapidare tuam tabulam pi&tam , in qua

Eelo, (l

alinum, &ovem & camclum. Superquz ver-

imago tua eft? Quam vero imaginem Dei,

1 V. 6! e[t

baS. Gregorius ait. Parcet Amalech, qui blan-

quod es tu , corrumpis per fornicationes &

|

|

foi

dimenta lafcivic autinlocutione, aut per in-

per diffluentias libidinis non attendis , cujus

té

tentionem;aut in cogitatione tenet. Dicit non

imaginem violafti, cui contumeliam fecifti : 2.

] gt .

Refpettu D'ei Patris : qui creavit corpus noftrum

i dedo&- (Ub

parcas ei, quia de tam nequiffimo vitio nihil

if

accendi debet in mente, nihil permitti debet

ere&tum, ut effet domus munda & digna ani-

t

mz , quam tamen nos perluxuriam foedamus,

N

in opere ardere. Non concupifces ipfius ali-

quid , ut penitus eradicetur a cogitatione.

& harum porcorum facimus. Hinc Apof(tolus r.Thelf. c.

Edo. r

-AX.. No[fe debet , quomodo , feu. quibus armis ve-

Y2

hortatur: Hzc eft voluntas Dei, fanctificatio 4« V« 3

fiflere buic Zhmalecb debeat , alterique. fuadere ; ni-

veftra, ut abítineatis a fornicatione; ut fciat

Csff. coll.mirum tribus precipue. r. AManifefTatione ten-

unusquisque vas fuum poffidere in fan&tifica-

It

2.c. I0. fationis: quia, ut Caflianus ait 5 non valebit

tione & honore, non in paffione defiderii ,

ho

ficut gentes, quz ignorant Deum. 3. Refpettu

jl

ignorationi ejus callidus hoftis illudere, qui

univerfas cogitationes in corde naícentes,per

Filii: qui redemit, & corpore fuo facrofancto

(

niciofa verecundia ncfcit obtegere , fed eas

pafcitnos. Hinciterum monet Apoftolus: An

Lf

maturo examine fenioram vel reprobat, vel

neícitis , quoniam corpora noítra membra r, Cor. 6.

pu

admittit. lllico namque ut perfecta fuerit co-

fant Chrifti ? tollens ergo membrum Chrifti v. 15.

faciam membrum merctricis ? abfit. Eciterum;

Xü

itatio maligna, marcefcit, & ante, quam di-

ícretionis judicium proferatur, ferpens deter-

Empti eftis pretio magno, glorificate & porta- Ibid.v.2o.

rimus velut e tenebrofo ac fübterraneo fpecu

te Deum in corpore veftro. Corpus (fcilicet,

PIOU 4

* di

virtute confeffionis pertra&tus ad lucem , &

non fornicationi fed Domino ) tradendo , ut

V' a?u

&

tradu&tus quodammodo ac dehoneftatus di-

ibidem ait. 4. Refpettu Spiritus fantti : qui fan- Ibid. v.13.

la

fcedit. Tamdiu enim fuggeftiones ejus noxiz

&ificavit nos , & templum fuum conftituit ,

Q

dominantur , quamdiua nobis in corde celan-

quod per luxuriam foede polluitur. Unde S.rpid, v.19.

N

tur. 2. Hiwnilitate, feu ea maxime, qua fibi pe-

Paulus ait : An neícitis, quoniam membra

"

nitus diffidens, & fperans in Deo, ab hoc auxi-

véftra templum fünt Spiritus fandii , qui in

E

$. Climac. lium petat,ac ex(pe&tet;nam,tefte S. Climaco;

nobis eft? unde non introibit fpiritus ille in

malevolam animam , ne habitabit in corpore

Duii . ry

gr. 1 6-

qui fudoribus ac laboribus füis adverfus hu-

n

jusmodi adverfarium pugnat, is ei fimilis eft,

fubdito peccais, ut Paulusait : fzd fi quis vio- z. Cor. $.

bu

V. 17.

r

qui inimicum fuum papyro ligavit: qui vero

L]

laverit templum Dei, difperdetillum Deus.

conti

nentia ac vigiliis pugnat,ei fimilis eft, qui

II. Ex occafione ejusdem thematis poteft

j

luxuria Sirenibus comparari. Et in prima qui-

N

catenis huncdevinxit. Porro is, qui altiffima

humilitate & vacuitate iracundiz, fitique de-

dem parte oftendi, quomodo & blando afpe-

PIOV. ^

&u, & füavi cantu ad fui amorem alliciac, &

Y 27.

t

pugnat,is ei comparatur , qui occidit inimi-

cum, atque in arena occubuit, arenam vero

detineat ; quem in finem mulieris aSalomone Prov.7. v,

V, IN

intellige humilitatem. 3. Matura refifeniia :

defcriptz artes enarrari poffunt. In fecunda 1o.

1 Qipts

nam quemadmodum miles domum ingreflus

parte fraus hujus Sirenis aperiri poteft, quo-

modo (cilicec navem; id eft, falutem hominis

facile totam domum occupat ; ita carnis ten-

&9,

tatio haud difficulter mentem fubjugat, fi

evertat; & io profundum inferni demergat. In

fc

tertia oftendi poteft, quomodo hujus Sirenis

i

femel eam occupare finatur. Hinc S. Hiero-

iui

Hlet. K

$. Hier. innymus monet : Nolo, finas cogitationem li-

fraudes evitari debeant, fcilicet fequendo fa-

t

&um Ulyffis, & aures mentis, eera timoris ac.

epift. ad bidinis creícere ; nihil in te Babylonium, ni-

UM | k

Kuttec pib confufionis adoleícat. Dum parvus eft

amoris Dei ob&ruendo.

Q

VT. Ex

Ho.

-

DISNTUTUMUTTTUUIS

. Jitulus LXXXVIMH. Luxuria.

s

2S1$.

Prov. $.

-Yll. Ex oecafione thematis: JNe aitendas

VVn 3'

V. Ex occafione thematis: JNumquid poteft Prov. 6.

fallacie mullieris , favus enim diftilans labia me-

bomo abfcondere ignem im finu [uo

35

retricis, & nitidius oleo guttur ejus , novi[Jima au-

u vellimenta V. a

ejus non ardeant? poffunt afferri remedia pro

tem iliius amara quafi ab/yntbium , & acuta quafi

laxuria vitanda, ícilicet ea ipfa, quz pro igne

4* —— €D a -

gladius biceps: poteft luxuria Dalile compa-

extinguendo adhibentur, quorum primum

rari. Et 1. oftendi, quomodo in finum fuum

eft, aque frigide aff'ufio, per quam corporis ca-

recipiat & blandiatur amorem fíimulando.

ftigatio intelligitur.

Alterum lignorum /ab-

2. Quomodo ipfüm tondeat, & fortitudine

traiio, (eu füga occafionum, aut rerum ad

luxuriam incitantium.

Tertium ' venerabilis

füa privet, id eft, gratia divina, & Dei affi-

ftentia.

3. Quomodo eum tradat inimicis,

Sacramenti aut veliquiarum — fanttaruam — advoer [usg

& exczcari, in munitam civitatem (hoc eft,

ignem comverfi: feu invocatio Chrifti & San-

fervirium, &domum mulierem) duci, carce-

&orum, precipue Virginis (ine macula con»

; !' CO!'. 61

ri (anguítiarum) mancipari, vinculis fer:eis

ceptz , cujus patrocinium adverfus hunc

€con(uetudinis) ligari, ad molam (laboris &

ignem luxuris mire efficax fuiffe , .

?v. lj

qqocidia-

infamiz) damnari, (cuticis ((timuli conícien-

na experientia compertum efít.

tiz) cedi, & ab omnibus illudi, ac denique

VII. Ex occafione thematis: Et ceperunt

Qu omnia fufius

omnino opprimi faciat.

e omnes excu(ares proponi poffünt, & refuta-

apud Fabrum in auctario them. 3. in fefto S.

ri excufationes, quas luxuriofi prztendunt.

S Ax(gu L

Matthiz explicata videri poflunt.

Nempe 1: Quod non po[Jint f2 continere; qui re- Gen. 4.

Job. 31.

IV. Ex occa(ione thematis: Jenis efd uque

fütentur tum illo Dei effato: Sub te eritap V. 3-

L d9

V. 12,

ad perditionom devorans , ommia eradicans geni-

petitus tuus, & tu dominaberis illis; tum

: chord

mina: poteít laxuria igni devoranti compa-

exemplo S, Auguflini, cui continentia cum

j

rari, & 1. oftendi, quomodo devoret /ulfian-

grege puerorum & pucllarum qua(i fubridens

Eccl. 9.

tiam temporalem: uti filius prodigus expertus

dixit: Potuerunt & iíti, & iftz, & tu non po-

v. 6.

eít. Unde merito Siracides monet: Ne des

L

teris? tum inftantia potus venenari, quo et«

fornicariis animam tuam in ullo, ne perdas

iam in fümmo. eftu concupiícentriz facile

te, & hereditatem tuam. Quod contirmans

quis abítineret. 2. Quod nulli isjuriam facient :

S. Auguflinus ait: Luxuria perdit omnem

qui refütentur ex eo, quod grandis injuria

de do&.

Chrift.

fübítantiam , & ad preíens voluptate deli-

fiat Deo, corpori proprio & alieno, dum pol-

niens futuram non (init cogitare pauperta-

luuntur; & animabus, dum ad fervitium car-

!

tem.

SLThel.

2. Quomodo devoret f/amam: hinc ite-

nis deprimuntur.

3. Quod Ofeas ipfe a Deo

I/"ch!. 49,,

rum Eccle(iafficus monet: Ne des mulieri

uxorem fornicationum a[Jumere julJus f : qui re-

) o

Vo 2.

;

poteftatem animz tuz,ne ingrediatur in vir

fütentur ex eo. quod non fornicari jufíus fit,

S. Auguft,

tute tua, & confundaris.

Sed & S. Augufti-

fed uxorem quz fornicata füuerat, per legiti-

nus id confirmans ait: Qualis eft in ocuiis

mum matrimonium fibi copulare. Vide has

l

hominum, qui veirfis pedibus ambulare niti-

refutationes fufius apud Marchant. in Horto

|

,

)

tur, talis eft in oculis angclorum, cui propria

Paft. tr. 4. le&. 8. prop. 3.

caro dominatur.

3. Quomodo devoret /a-

g. XII.

:

niiaienm 69 vitam corporis: cum nihil adeo cor-

i Cl

pus debilitet, vitamque abbreviet, quam lu-

ALII CONCEPTUS

T

xuria frequentata.

4. Quomodo devoret

PRAEDICABILES.

—

animam: Ícilicet eam ia zternum interitum

*

» [bid..20,

Qualita;.

precipitando , uti Salomon indicavit, dum

T. "T'homasVillanova la(civum hominem per s, Thom.

]

Prov. 23.

dixit: Fovea profunda efít meretrix , & pu-

V. 27.

Salamandram prazfigurari dicit, quam Villan.

teüus anguftus aliena.

Infidiatur in via quafi

fcriptores in igne nutriri, & vivere afferunt. Conc.z.de

-'Ibid.v,ls-

latro, &, quos incaucos viderit, interficicc.

!

'Totus a peftifero illo igne devoratus eft, in- S.Ildelpm

Que omnia fufius explicata videri poflunt

uit de lafcivo, nec illum quicquam prazter

'H)id:V'lg'

March. in Horto Paftorum tr. 4. le&t. 8. prop.

À

ammas cogitare permittit, in igne folum

2., & 3. & apud Fabrum conc. y. fefto 3. Ma

riz Magdalenz, ubi ob hanc cauíam conipa-

veluti Salamandra nutrjtur.

Damnum.

Dagiel p m

rat luxuriam beftiz, quam Daniel fequenti-

Y« 5.

bus verbus deícripüit : Ecce alia beftia fimilis

- In urbe Nicofien(i, quz totius regni Cypri p, Fam;

o

urfo in parte ftetit, & tres ordines in ore

primaria, & a Muítafa expugnata civitas, five Strado

y, lh

ejus, & dentibus ejus.

Et fic dicebant ei:

Metropolis eft, cum pueila quaedam uni ! 2 Prol,

Surge, comede carnes plurimas.

cam tantum ignis fcintillam in munitionem ACad. 2«

f'row v

V. Ex occa(ione thematis: J4e inferi do-

pulveris tormentarii immififfet , univerfüm

v.27.

mus:ejus: potelt luxuria inferno comparari;

quoque potentiffimum illius exercitum igne

quia ficut in hoc tria fpecialiter reperiuntur,

combuflit. Idem quoque de hoc carnalis con-

Prov s

S. Bonav.

Ícilicet ignis ardens,vermis rodens,& fulphur

cupifcentiz igne dici poteft, unica tantum

i

in dizta

fcetens; fic in luxuria quoque reperitur ignis

fcintilla, unicus obtutus impurus, unicum

íol. tit. 1.

concupifcentie , vermis feu remoríus con-

verbum, vcl guítus aliquis nonnunquam ad

€. 9.

Ícientiz, & fulphur infamie. Unde & S. Hie-

accendendum ignem quendam inextinguibi-

S, Hier.

ronymus exclamat: O luxuria! o ignis in»

lem fufhicit, quí prodromus eít ad infernum.

apud

fernalis, cujus materia gula, cujus flamma fu-

Unica folum fcintilla ad fomitem accenden-

Drex.in perbia, cujus fcintille prava concupifícentia,

dum f(ufficit, dum is fatis fuerit diípofitus &

Nicet. l. i« cujus fümus infamia, cujus cinis immundi-

ficcus; ita quoque, inquit D. Chryfoftomus,

$ 19,

voluptates fi juventutem aggrefla fuerint,

;ia, cujus Hnisl gehenna..

ä

Bibliotbete Manualis Concionatorie

216

gt

ejus*

tum vere ignis cum igne mifcebitur , ftipula

luf. ad Zofimum ita fcribit: Cüm libido &lufl.x.ep.

cum fornace jungetur, colloquium mulieris ;

corporis robur, & animi vires dejiciat, & adi- 135

j

erci

ecce tibi favillam,quafi ignis exardefcit, ecce

mat, ceumque; qui hoc vitio captus eft, omni-

tibi lammam fuccenfam.

f

bus illudendum & irridendum proponat,

mon

u5o

S. Cleim.

iII. Ingeniofus eft ille Clementis Romani

quemadmodum exczcatusSamfíon docet, eo-

quod tu voluntariam captivitatem accerfis,

duà.

Roman conceptus, per quem rationem reddit, cur in-

l.9- reC0- céeata, & incarnata Dei fapientia, de qua vere

nec naturale robur illzfum atque integrum

dici

gnit.

fervas, verum vitiofis affeQionibus conficien-

coní

dici debet : Omnia in fapientia fecifti: facro-

fandum Baptifmatis lavacrum potius in ele-

dum te ultro przbes; & Deum , qui in vita

mut

mento aquz inftituerit, quam in alia qua-

tua, ubi caput reclinet, non habet , moerore

s: Ant' de

quie

afficis; & nos, qui pro tua falute vota faci-

pai, fert

Sals

piam materia ; Dicit enim ideo id fa&tum effe,

utin aqua regenerati,ignem vetuftz nativita-

mus, oppugnas, & injuriam tibi ipfi infers,

jn Don gt

dum falutaria medicamenta repudias.

tis extinguerent ; Prima enim noflra nativitas

Qui. qpif

per ignem concupifcentiz defcendit, & ideo

. MiIL. Quantum hoc carnis vitium in Ec-Raynald.

a

clefiafticis deteftabile fit, ex quodam Armeno: an 134. f»

fcr

dilpenfatione divina fecunda hzc per aquam

introducitur, ut, reftinguat ignis naturam:

rum errore perfpicue coliigitur; Hi namque ?

qüif

orro de quolibet bomine dici poteít: Nec

in ea opinione firmiter perfiftebant, quod Ec-

üdi!» c- 5' :

clefiafticus publicam & privatam fornicatio-

e€(t, qui fe abfcondat a calore ejus.

Y 25'26' ac

Senecalib. — .[V. Seneca inter cetera ait: Nullum fine

nem committens, confecrandi armiffa potefta-

e

te, deinceps ad Sacramenta conficienda aptus

qq. naturjjgne fulmen venit, fed hoc proprie igneum

q02

€ 40-

dicimus, quod manifefta ardoris veltigia im-

non fit. Econtra vero, fi idem fieret apofta-

dor

ta, hzxreticus, Judeus, vel Mahometanus;

primit, quod aut urit, aut infufcat.

3

S, ^uguft,

V. S. Auguftinus rationem reddere volens,

fufficere credebant, fi talis ageret poeniten-

I

lib. 16. decur mundus in fine fzculorum potius ab igne

tiam, nec quicquam aliud requiri, ut talis

lad

:

]

dvit. c. defolandus, & confümendusifit,quam ab alía

remium redeat Ecclefiz.

9 Petrus

Ti

24*

aliqua creatura, ideo id futuram effc dicit,

IX. B. Petrus Damianus vulpem expreffam

dzmonis figuram effe dicit, cujus proinde Dam.c r

p

quia in carnalis concupifcentiz flammis con-

Tal

tinuo exarfit: Totus mundus in igne pofitus

hanc tradit effe proprietatem : Dum fe mor- *P: 18..

Icq

eft, conveniens igitur erat, ut fupplicium

tuam fingit, mortem volucribus veraciter in-

Yi

i

huic igni correfpouderet per ejusdem ele-

gerit, nam dum efuürit, & anxíe requirenti,

v2

M

menti incendium : Significatam eft in fine

quod comedat, non occurrit, quzrit, ubi fit

rubra terra, & dum reperit, toto corporein ea

fzculi per ignem judicandos effe carnales..

Job. 18.

VI. In libro Job fcribitur: /pergatur in ta-

pervolvitur, utquafi caro nuda & cruenta vi-

f&

V. 15.

deatur; mox fefe in terram quafi mortuam

bernaculo ejus fülpbur ; Qusenam vero, dicit ali-

I

quis, eft hzc cxremonia, qua hominis carna-

projicit, latum intra fe reprimit, ut non refpi»

l

. libus voluptatibus dediti habitatio fulphur,

ret,düumque hoc modo cruenta videtur & tur-

ü

quod fcétet, perfumari jubetur?. Myfterium

gida, ab incautis volucribus non dubitatur

e

hujusce paífionis pulchre nobis explicat S.

extin&ta; defcendunt itaque, ut eam come-

X

dent,fed illa repente profiliens,arripit,casque

Gregorius,dum ait: Sulphur quid aliud,quam

K

fomentum ignis eft? quod tamen fic igaem

veraciter devorat,quas ad fe devorandum fal-

laciter invitabat.Hancque vuipis aftutiam tar»

Á

nutritut foetorem graviflimum exhalet ; quid

itaque in fulphure, nifi peccatum carnis acci-

tareo ferpenti invido,patiter & aftuto;egregie

adaptat dicens: Hujus deceptor anüquus fpe-

l

pimus? quod dum perverfis cogitationibus,

qua(íi quibusdam foetoribus mentem replet,

cimen exprimir, qui carnalia lucra quzrenti-

May

di(t 1o,

&terna ci incendia praparat.

bus fequafi mortuum fingit illisqueopera fua

$, Greg. l.

VIL Quoties impudica mulier Dalila ex

tanquam membra fua, quibus vefcantur, exe

11

Ig

—44. mor. Samíonisore elicere tentavit,in quopain prz-

onit; Mauife/la enim [unt opera carnis, que funt,

€., E O»

ut dicit Apoftolus, fornicatio, tmmunditia, Iuxu-

e

cipue ejus forticudo con(ifteret? veruntamen

fzpius repulfam paífa; nihil obtinuit ; At ve

ro

ria&c. Hsc plane funt iniqui fpiritus vifcera,

|

quando eur dormire fecit füper genua fua, &

hzc reproborum,& carnaliter viventium quoe

in finu fuo reclinare caput,vocavit tonforem,

tidiana (unt alimenta, ad haec dum perditi qui-

& rafitfeptem crines capitis ejus,& cocpit abl

que velut efurientes inhiant,eos malignus fpi-

gere eum,& a fe repellere; & mox Philiftzi ac-

ritus, ranquam volucres vulpes dolofa deglu-

currerunt,ut eum ligarent,dumque fe priftina

tit, eosque in fui corporis vifcera trajcit.

X. Quando columba, quz fymbolum eft Manfi dife,

praditum fortitudine credidit, ea fe deftitu-

tum effe animadvertit, nefciens quod receffif-

'caftitatis, a No& poft diluvium, ut in Genefi7. n. 11

fet ab eoDominus.Porro capilli bona denotant

fcribitur, emiffa fuit, non invenit, ubi pedun-

de(ideria (przcipue capilli Nazargorum, qui

culos fuos figeret, ideoque ad arcam reverfa

fpeciali quodam ritu Deo confecrati erant)

'eft, ut per hoc fignificetur, quod illi, qui ho-

neílatis & pudicitiz cultores & zelatores

Q1 f

hos autem capillos Dalila,id eft;affectio carna-

lis refcindit, quia omnem bonam cogitatio-

fünt, omnem fugiant immunditiv contrahen-

Y 17.

;g]

nem, orationem, meditationem, devotionem,

dz occafionem & periculum; Non vero fic

omhemque ad exercitia fpiritualia applicatio-

córvus, per quem damon & homo carnalis

nem ab homine tollit: Cun&tis cogitatio cor-

figaratur; hic enim ad nihil aliud iutentus

dis intenta ad malum omni tempore ; carnalis

eft, quam ad quxrendas & devorandas car-

Q À ln

li

enim homo omnem fuum amorem, omnem-

nes, quas inveniens iis affixus heret, & in

luto quoque ipío quiefcit.

puup' C. 9

que mendis applicationem obje&to, quod dili-

*Ifid.

XI.S. Job fabtitulo Behemoth de decmone lo-

Ó immobilitcr affigit, Unde S.Ifidorus Pe-

quitur,

e

JTlituus LXXXV. Ilþ Luxuria. -

217 -/

(?Clum.x.

a coena Dei luxuriofi .homïnes, & immundi, fi

quitür , oftcndïtque quisnam le&tus quietis

hus

ejus exiftat: Sub umbra dormit in. fecreto calami,

ducere uxorem ita hominem implicat & in-

]«

in locis bumentibus. /Enim vero fcire hoc loco

volvit,quod quafi nihil aliud cogitare poffunt. S. Anton.

?

percuperem, qualis hujus loci, in quo dz-

S.Anton. de Padua quoque in quodam fermo- de P'ad. in.

Dom. 2

mon quiefcit, & dulciter dormit, fit jucundi-

ne füper hoc Evangelium, qugrit: Quare duo

oft Pent.

y

tas & amcenitas? fed ecceS, Antonius de Pa-

primi rogaverunt excufationem; certius ve-

dua omne nobis quoad hoc dubium eximit ;

ro non ? Adquod dicitur,quod voluptas carnis

]

dicit enim: In locis humentibus, id eft, in

ita detinet hominem in deliciis, quod nec ad

4

confcientia, qug prius fuerit humida per im-

delicias eternas venire defiderat,nec excufari

[:

munditiam, fuaviter obdormifcit, & dulciter

curat,&per hoc patet,quodDeum non diligat.

m

S. Ant. dequiefcit. Idem quoque S. Antonius füper illa

XV. Berchorius fcribit in Liciz montibus, Berchor.

Pad. ferm. Salvatoris noftri verba apud S. Lucam: Cum

qui Epheftii dicuntur, certum quoddam ignis v. Luxu-

in Dom.2.,

itmmnundus (piritus exierit ab bomine, ambulat per lo-

genus reperiri , qui omnia devorat & confu- i

Quadr.

»Mynid,

ca inaquofay querens vequiem, Cj non inveniens dicit :

mit, etiam lapides,neque aqua extingui valet,

).194, t

revertar in domum meam, unde exivi: Ita

fed tunc folum extinguitur, quando terra avt

C Q,

fcribit: Sed nota;quod in aridis non invenit re-

foenum ipfi fuperinjiciatur, tefte Plinio lib. 2.

uiem: quiaibi non poteft figere pedem fuum.

hiftoriz naturalis in ine. Qualenam defidera-

Je

jud'i;:.'c. 5. XH. Inlibro judicum ahelem Sifarz fitienti

re poteítis ignis libidinis aptius fymbolum,

v. 25. 26. lac loco aquz fuppofuiífe legimus; fed confi-

utpote cui proprium eít, omnes virtutes, om-

dera,quo fine idipfüm fecerit. Certe non alio,

nem gratiam, omne meritum, cuncta denique

naturz & fortung bona confümere? Ignis eft

quam ut ei foporem conciliaret, ac tandem

)

dormientis tempora crudeliter clavo transfi-

usque ad perditionem devorans,omnia eradi-

Ü

geret: Aquam petenti lac dedit, & in phiala

cans genimina; imo ipfos quoque confumit

incipum obtulit butyrum, finiftram manum

lapides,& duriffimas petras,i.e. viros in perfe-

m

bifit ad clavum, & dexteram ad fabrorum

&ione conftanti(fimos & folidiffimos, quales

n5 Petrus

malleos, percuffitqüe Sifaram, qugrens in ca-

fuerunt Samfon, David, Salomon, nec quic-

eDimcr,

pite vulneri locum & tempora valide perfo-

quam hunc ignem extinguere przvaiet, quia

Qul

rans. ldem quoque majori hominum parti a

divitiz, dominia, fanitas, & fortunz profperi-

Dicit

lenocinante mulierum fexu accidit ;

tas, illum potius magisque accendunt , fpe

enim quzvis lafciva mulier lenoni eam con-

etiam fapientia, pietas, timor Dei, fpiritualis

]üdic. 4

V. 29.

cupifcenti: Intra ad me, Domine mi, intra,

vita ad hunceffe&tum extinguendi illius ignis

ne timeas. Quot vero fünt, qui non cum ti-

pertingere nequeunt: At vero fi homo ad con-

E

more, fed cum lztitia & jubilo ingrediuntur,

fiderandam terram fepulchri, aut cinerem, &

pulverem, in quem hzc caro, qua tantope-

feque ob inventam hanc, & fponte oblatam

carnalis peccati committendi occafionem fe-

re amatur, tandem reducatur, ferio fe appli-

lices exiftimant; at vero dum fe lactis fuavi-

cavetit, fi firmiter recogitet, quod omnis caro

tacem, id eít, carnis deleGtationem guítaturos

fit foenum , jam facili negotio extinguetur.

effe fperant, clavum ab adveríaria fibi infi-

Nil quippe fic ad edomandum defideriorum

xum effe experiuntur,non folum in corde per

carnalium appetitum valet, quam ut unus-

remorfüm & vermem malz conícientie, ve«

quisque hoc

quod vivum diligit, qqale fit mor-

rum etiam frequenter in corpore & anima fi-

tuum. penfet.

mul, per conciliatam fibi mortem tempora-

H

XVI. Huc fpeGtat cafus ille

þf'uncftus, quï in Detrio de

lem pariter & eternam.

Hifpania celebri cuidam przdicatori accidit, Magia 13«

Manü

XIII. Scribitur,

quo

d mulie;r q'üædam

qui cum illuftris cujusdam valdeque conípi- P» 1

difc. 10,

cue.equitis domefticus effet, conjugis ejus

M

JEgyptia, eo quod parvulum quendam cro-

n. 15.

codilum penes fe educabat, a vulgo felix &

amore accenfüs, illam fzpius ad illicitos folli-

beata exiftimata fuerit, eo quod: domi fuz

citare concubitus non erubuit, Quem licet iíta

educaret numen divinum (tale enim /Fgyptii

coníftanter a fe repelleret;ille tamen a follicita-

tionum fuarum violentia ob id minime defti-

effe credebant crocodilum, utpote quein ve-

luti Deum adorabant) filius quoque hujus

tit: illa lafcivum hunc predicatorem decipe-

mulieris cum hoc crocodilo quotidie familia-

re volens, omnia, quz hac&tenus inter ipfum

riterjocaretur,& luderet; accidit autem,quod

& illam intercefferant, marito aperuit, de cu-

bellua hzec crefcentibus annis adultior fa&ta,

jus con(eníu pariter & confilio, certam huic

ad congenitsm fibi fievitiem rediens, eandem

lubrico viro horam & locum defignavit, in

filium coníultis ludis cum eodem jocantem

quo nocturno tempore diu concupitis illius

Manf df

tandem immaniter occiderit,& dilaniarit,hvec

frui amplexibus poffet, dumque circa illud

) nl

fuit gratitudo , quam benefa&trici & nutrici

tempus & locum maritus, cum bono numeto

armatorum fervorum fíuorum ícortatorem

fuzx exhibuit ; Idem quoque nobis accidit, qui

infeftiffimum animz noítrz inimicum (quia

hunc in cubiculo vicino preftolaretur,tandem

facrilegus ille vefte feculari indutus, enfeque

Gal. 5.

caro concupi(cit adverfus fpiritum) delicate

nutrimus,eique abblandimur,veruntamen ca-

& pugione accin&tus & armatus advenit, &

v- 17.

vete vobis, quia qui delicate nutrit;fervum

deíignatum locum ingreffum uxor equitis in

fuum, poftea fentiet eum contumacem.

eandem cameram fecuta fuit, dumque vim

S. Bonav.

XIV.S.Bonavent. parabolam de magna ccc-

illi inferre vellet, ipfa quidem. padiis inter

|:

to, 7, in

na exponens,fic loquitur : Inter alias,qui voca.

fe & maritum nutibus & figno, maritum &

Bibl.

ti fünt ad magnam coenam, nec iverunt, ille,

armatos, ut accelerarent ingredi, advocavit,

X

fed nemine illorum accurrente , ipfis ungui-

paüp. c. 9. qui uxorem duxit, non petit fe excufatum ha-

beri; p

er quod patere poteít, quam longe fint

bus, dentibus & calcibus omnem ei vio.

&

le

f

R. P. Lobn. Bibl. ;M'an. To:n. 1.

219

Bz'blioth&cæ Manualis Concionatorie

qu

lentiam intulit, ut ab eiusfe manibus proripe-

XVIIL. De Herode, cui S. ]oamïes-Baptifïa idet

]2(

dixerat: JVon licet tibi babere wxorem fvatris tui 5

repoffecs at vero cum refiftere non valens, ad

femur ejus pugionem fufpenfum vidiffet,eun-

S. Andreas Cretenfis ficloquitur: Et illequi-

Íc

dem a ratione alienz voluntariz,congreffio-

fi

dem e vaginaclam extradtum lateri ejus infi-

xit, & occidit.. Cumque hoc padto ab ejus fe

nis obrutus delitiis, neque fe potuit erigere,

9n

violentia feliciter expediviffet, ad cameram,

neque afpexit ad lucem veritatis, fed mantit

pC

in qua juxta coudictum maritus cum fervis

gravatus crapula libidinis ; velut dixiffet: No-

;(

fuis armatis facrilesum exfpedtare debebant,

li mirari, quod monita S. Joan. apud Berodem

m

accurrens, ipfos immobiliter ftantes, & mor-

nihil effecerunt: Nam, ut mortuum nemo al«

tuis potius, quam vivis fimiles invenit, cum-

loquiynemo movere poteft, ut furgat,quantis-

yant a

vis vocibus quis eum inclamet, nifi cocli mi-

Á

que eorum auribus alta voce inclamaffes, eo-

)d 10:95

rumque corpora hinc inde moveret,truderet,

raculo aliquo fingulari fiat 5 atque ut homini,

!

p

L

cui vinüm rationis ufüum ademit, nemo per-

convelleret, magiam in hac re intercedere fu-

qi

- fpicata eft, nec fruftra ; ad mortui igitur cada-

füadere fanum aliquid valet: fic cum Herodes

«

effet confe&us przfervido luxuriz vino , ja-

ver revería, illud per nonnullos in forum pu-

o

blicum reli&o in vulnere ferro deportari fe-

ceretque in tumulo libidinis fepultus, velut in

if

cit.

deferto voces Joannes tunc dabat, quando

Viío autem a curia & agnito corpore,

a

Gubernator loci illius, Priorem conventus il-

illum a turpi, & incefta confuetudine fua de-

f

horrabatur. Nam uteft fruftraneus labor,vel-

- Jud, ad cujus familiam peffimus hic religiofus

e

fpe&tabat, conveniens, totum ei rei geíte

le aliquid perfüadere ebrio,& loqui defun&to,

Ia

cventum a capite ad calcem usque diftincte

fic & vana opera eft, quz ad revocandum ab

receníuit; Ingredientes igitur cellam ejus;

obícoenis . ftudiis fuis libidinofum vertitur.

9t

faculam quandam füb obícuro & quafi mor-

Hinc zftimate , quata fit vis huj usycrudelis,

i

tuolumine juxta caminum ardentem repere-

& tyrannicm paflionis.

ID

rünt, eaque extin&ta, mox maritus & fervi

XA1X. Saul, ut habet 1.

Reg c.14. fubigeb' Ttem fer.6.

Y

regem Moab, & filios Ammon,& Edom, & re- poft Dom.

ejus velut e profundo quodam lethargo evi-

p

gilarunt, ambo conjuges coram judice, qui

ges Soba,& Philiftzos,& quocunque fe verte- Quadrag.

l

bat,füperabat, tanquam mites agni & inermes ? 7*

cadaver facrilegi in profanum quendam lo-

J

- cum fepeliri juflit, totam rei geftz hiftoriam

oves fuiffent quicunque illius hoftes: fed di-

ligenter notandum id, quod facer Scriptor

e

feriatim expofuerunt.

L]

D'Id Niif.

' XVILS.EphremSyrus!

nexhortat. fpirit.ait.

mox fubjicit, ac monet: Congregatoque exerci-

tu percu[Jitt ZImalec, €? eruit Ifra&l de manu vafta-

in vita

Quandocunque concupifcentia in animum fe»

Abraham fe infinuavit, mox ipfüum cogitatione circum-

torum ejus. v. 8. Batiffim. Pater Gregor. in hzec

Ó

1.3. 6 5« dat, & obfidet, & falutis ingreffum pracludit:

ita inquirit: Quid eft, quod contra Moab,

inferno ergo fimilis eft illa turpis lafcivie paf-

& Amon & regem Soba pugnaffe & viciffe

?

dicitur, non tamen exercitum congregaffe,

fio; nam quem femei tyrannice füz potefta-

fed ut Amalec vinceret, exercitum congre-

ti fübjecit, ei fpem omnem libertatis adime-

re videtur, nec modum relinquere, quo tam

gavit? Refpondet divinus Pontifex divine,

crudelem dominum, tam potentem tyrane

fuiffe ÁnAmalec adumbratum luxuriei vitium;

num evadere poffit. Huc fine dubio allufit

Amalec enim idem eft, quod. populus lam-

bens, populus qui blanditur, emollic, lambit,

Mib l

S. Auguftinus apud Salazar. Proverb. 2. v. 29.

Gutrd. tr,

.num, 165. quando hoc fcedum vitium vocat

rifüque-ad gratiam ficto; & vifü benevolentio-

re (proillorum more,quos turpis libido incef-

h ha- 8.&

gterni ignis emulum. Dicitur autem ob/cena

libido ignis eterni emula, quia, utille ignis, quem

fit) pellicit.. Ergo quod ceteri populi tam fa-

cile füperati feruncur, ut ad illos debellandos

femel occupavit, adurit, & exurit, vehemen-

ti füo ardore aflligit, nec confümit , mortali

non fuerit neceffum cogere exercitum, ad fu-

f

cruciatu immortaliter torquet, nec effugi un-

bigendum vero Amalec copias adhiberi opor-

tuerit (congregato nimirum exercitu Saul

quam poteft; fic lafcivie flamma, qua femel

corripuit ejus intimum pectus & penitiffimas

percaffit Amalec) tale eft, ac fi diceretur, reli-

qua vitia citra multum belli apparatum expue

:medullas depafcitur, videtur inferni quidam

ignis effe, absque fpe remedii namque relin-

gnari poffe, ad luxuris vero nefas profternen-

dum ( cum fit res maxime ardua) neceffum

quit eum , quem femel fübegit, ac proftra-

vit.

Przclare hoc dixit Salonius Viennenfis

effe, omnes coire, & foederari virtutes, ut ter-

r& affligant vitium , quod tam &gre eradica-

in expofitione myftica Proverbiorum Salomo-

nis, ubi habet ifta: Qui verba meretricis li-

tur: Ad extinguendum enim fornicationis

1

ltl

benter audit, & ofcula ejus delectabiliter fü-

Ípiritum virtus una non fufficit, inquit ma-

fcipit, quafi januam pul(at inferni. Qui mel-

gnus,Papa, numerofo virtutum exercitu ad

lea blandiloquentulz lupz verba auribus cum

hanc rem opus eft, atque ut orationi infiftas,

voluptate excipit, füaviaque admittit, & la-

& diuturna inedita te emacies; & folitudinem

bra labris hilariter permittit, vse mifero illi.

colas, humilitatem magnam, & plurimam ex

uamobrem vero? quia quaíi januam pul-

Deo habeas, ut ab inimico liber evadas, qui

fat inferni, inferorumque fores fibi aperiri

difficillime exigitur loco, quem femel occu-

parit.

Sed nota, quod, cum Amalec, tur-

poftulat, qui cum fcortis confuefcit, aut tur-

pi libidinis vitio fe tradit, que nihilo mitius

pis vitii fymbolum, percuffum facer Textus

g

refert, tunc illud commemorat: Eruit lfraél

eft inferno: Nam ut nullam habet portarm,

qua egreditur, qui inferno femel eft inclufus ;

de manu faftatorum ejus.

ltane vero, cum

fudit Amalec, (imulomnes evertit quicunque

ita :

i qui venerez fe concupifcentiz manci-

CUM

exitium adferebant 1fraeli? Immo. | Quam-

t, videtur 'qmnis evadendi fpes ablata.

quam

d

Tüdus LXXXVIHI. Luxuria.

219

t.a li,

quam enim homo czteris vitiis omnibus füb-

gora diceret, malle fe cum rhulicribus ; quam

"

jaceat ; foli autem luxuriei non fit deditus,

cum Philofophis ver(ari , recte refpondit Py-

purus omnis fceleris videtur : fed quem ls-

thagoras : quid mirum, nam & fües libentius

Ícivia dedititium habet , tametfi a. vitiis aliis

«)

in luto, quam in aqua pellucida ver(antur.

)

liber fit, pejus eít, quam fi flagitiis aliis

IV. Luxuria merito /ux urens a nonnemine Engelg. p.

omnibus contaminatus effet, hoc unum nem-

?

vocarur, quia hoc igne olim S. Chriílina to- 1. Dom. &.

pe difficilius (üperàtur, quam omnia reliqua,

tum orbem inceníum vidic.

v

/

poft Pent.

a quibus (olutus videtur ; dum non uno ullo

V. Hieronymus Capivaccius, medicus Pa- poniann,

tavinus, teftatur, fe ex curadone luis Galli- in At

j

H-impeditus.

l

FPuga.

cg plusquam o&todecim millia coronatorum bell. p, 1.

:

Manüidifz, XX. In Deuteronomio Deus Hebrzis prz-

fuiffe lucratum.

$. 4

!],

E

11 h. iO.cepit, utfiegreffi ad przlium füum ftraviffent

VI. Sultanus Turcarum quinque millia fti- Sponda-

inimicum , & inter alia fpolia mulierem ali-

pendiariorum alere Coníüevit pecunia mere- nus auno

tricum commercio collecta.

1260.

]e

.quam «ximia pulchritudine confípicuam ac-

cepiffent, priusquam illam (ibi in uxoren ad-

VIl.. Chriftus , cum legionem demonum s. Auguft,

li

Q

optarent, & matrimonio jungerent , eidem

ejecit, eisdem in porcos intrandi poteftatem in tr. 6. in

in domum íuam condu&æ omnes raderent

dedit, ut oftenderet, diabolum iis dominari, €P- 3.

,^

7

capillos , unguiculosque preciderent , ve-

qui vitam porcorum gerunt.

:

ftesque, quibus captivitatis tempore induta

' VIH. Pelicanus, cum in a

lto habi täre pof- &jb conc.

)

erat; eidem detraherent ; Que omnia in figu-

fet, ova in terra abícondit 5 quod advertens g.in Dom,

ra contingebant ; Nam , ut glofla dicit, per

auceps, circa locum illum accendit ignem , 13. poft

1l

hanc mulierem animam placatricem intelli-

quam , dum advolans pelicanus extinguere **nt-

)

. gendam effe, quz pulchra eft ratione imagi-

alis cupit , magis accendit , & fimul aduítis

nis, fed captivaratione criminis ; Hanc Deus

alis fcile capitur. Quod ipfüm facit ciaboe

icten &t

in fponfam fuam defiderat: fponfabo te mihi ;

lus cum luxuriofis , qui fi ignem concupi-

. poft Dom,

'veruntamen veftes, quibuscum capta eft, de-

fcentiz ab eo per focios malos excitatum ex-

. Qoadrgg

ponat, neceffum eft : Oporter, ut deponat ve-

g

tinguere volunt, magis inflammantur , &

Íles, in quibus capta eft, id eft, vitia & peccata

fícipfos amburunt.

praterita ; Neque hocetiamnum fufficit, quin

IX. S. Thomas alicubi

ait: Dicant magiftri, S.Thoin. I

r

etiam ungues & capilli ei preícindi debent;

aliquos effe damones, qui memores fuz an- 5 deerud.,

"

id eft, peccatorum circumttantias aggravan-

tique nobilitatis , non dignantur hominesPrinc. c.

. tes deponat, & peccati occafiones caveat,

peccato luxuriz tentare. Signum hujus eft, 57*

:

quod faciet, fi huic vel illi converfationi fu-

quod lucifer tentans Dominum in deferto ,

fpedz nuntium remittat, (i cum peccati com-

non tentavit eum de hoc peccato.

plice non amplius commercium habeat, (i fe-

X. S. Philippus Nerius ex odore impudi- Brev.

'l;

neftris affixa deinceps non fuerit.

cos cognofcebat 5 hinc dicere folebat: MaleRom. 26,

oles; o fili, male oles.

Jun.

$. XIll.

MISCELLANE.A.

XL S. Augufticus exclamans, o voluþtates,s. Auguft,

inquit, quam faciles aditus habetis, & quam?PudDrex,

Qualitas.

dificiles exitus habebitis , cum perimetis.i Niceta

March tub, L

ntiqui, ut indicarent caufam, cur fenes

Dum füadetis, inungitis; fed poftquam (ua-

e l. C E Io

Sacerd. tr.

A

*

etiam fzpe ad luxuriam tam proni fint,

fiftis , usque ad mortem animz pungitis.

3: lect. $ finxerunt , mortem & cupidinem in eodem

Fuga.

hofpitio divertiffe, fed cum ex eo difcederent,

XII. Re&e de .

vitanda luxüriaxï diXit Se. Faeber in

alterum alterius telum ex errore apprehendif-

neca: Libidinis initia continebit , qui illiu

g1u& ihom,

fe, ficque factum, ut, dum mors fenes occi-

t inDorm,

dere parabat , ad amorem incitarit ; Cupido

exitum cogitabit.

25. poft '

XIII. Nec male eundem in finem cecinit

Pent

vero juvenes amore inflammare cupiens ,

Alanus.

E

eos omnino ioteremerit. Unde non male

Alanus de

Si vitare velis

venerem , locá , temporä, vita ,

plan&u

cecinit quidam :

JHinc juvenes occidit amor ,

fallente þharezm ;

ANam locus 9 iempus pabula orabet ei.

methro 3«

Si tu. per[equeris , fequitur : fugiendo fugatur.

Linc wmors ipfa fuos cogit amare fenes.

Difce binc , bumane que [int ludibria vite z

Si cedis, cedit : fü fugis, illa fugit.

XIV. Abbas paftor Abbati Ammoni intér VitaPP. 1.

Mors tbalamum flernit, flerni amor. tumu-

lum.

roganti de immundis cogitationibus dixit ?19- n. 14-

Numquid gloriabitur fecuris fine eo, qui in-

Lbid&m.

. 1. Qüidam ex antiquis dixit, diabolum

fibi in uxorem defponíafle iniquitatem , ex

cidit in ipíam ? Et tu ergo non porrige eis

manus , & otiofz erunt,

qua varias fufcepit filias ; quarum primam fu.

perbiam nobilibus, avaritiam & ufuram mer-

Damnum.

catoribus, rapinam & furtum militibus, men-

- NONN De hoc vitio fapienter dixit Valerius: Valerius

dacium & fraudem , artificibus & advocatis,

Quid hoc vitio foedius? quid etiam damno. Max. 1. 9.

fimoniam ecclefiafticis , hypocri(n religio-

fius ? quo virtus atteritur, vita langueícunt,

fis, invidiam aulicis defponíarit; ar vero lu-

fopita gloria in infamiam convertitur , animi

xuriam liberam effe & omnibus communem

& corporis vires expugnantur, adeo ut ne-

fcias , an ab hoftibus, an ab illis capi perni-

voluerit, ut per eam tanto plures homines

;

lucrari poffet.

tiofius habendum fit.

— La£rtius.

lian. L.2.

IIi. Cum quidam ftolidus audicntcäPytha-

XVI. Utvipera fozmina in maris complexu £

7

* a

R, P. Lobn. Bibl. Man. Tom. 11.

Ee2

€l

»

ey

P od

20

Pibliotbeca ,Manw*lis Cbnciomz'oïiæ

h

fequente, pius ex ea familia religiofus, teme«

ei ad collum adhseret, & moríu caput abícin-

dic, & ipfam poftea foetus lacerant; fic luxu-

plum forte ingreffus füper defuncti tumulum

N

deprehendit fpectrum, tetrum adeo, & adeo

ria fuis amatoribus interitum affert.

horrendum, ut fere ex tali objeCto exanima-

Vi

Engelg to.

XVII. Quidam caufam aífignans, cur Ve-

retur. Ubi vero primum tantifper ex metu

1. in Dom. netiis tota fcorta effent, fic cecinit:

V

5 poft

Cur wurbe in. Veneta fcortorum mmillia tot funt ?

eft confirmatus , cocnobii prefectum, quid

Pentr.

vidiffet ; admonitum , induxit in,eam men-

In promptu caufa efd ; nam venus orta mari ,

tem, ut mandatum f(ibi imponeret, & repe-

V

Ibidem,

XVIII. Similem caufam alius affignavit;

tendo loco , & fpectro interpofita injuratio-

cur Chriftus die veneris fit paffus:

ne urgendo ad patefaciendum , quid iíthic

D

Luce obiit veneris , vveneris fle turba, voidetuy

qua&reret. Mandato impofito paruit religio-

Caufa Dei pa[f! non minima e[Je venus.

fus; quem przfectus ipfe cum aliquot aliis

$ Thom XIX. Dodor angelicus exponens illud

ex eadem facra familia illico eft confecutus.

[

.

in $. io. Toannis

'Totus mundus in maligno pofitus

Adjuratione adhibita, fpe&trum , quod erat,

C. 5.

eft, (ic ait: Totus mundus in maligno , id

aperuit. Imaginem, ícilicet eam effe animz

eft, malo igne pofitus eft.

Marchionis eo tumulo proxime conditi, quam

Deus juítus judex ob injuriam facrilegam ,

In Nicete XX. Drexe ius brevi compendib damna &

virgini facre illatam, & ja&atas in Deiparam

c 10, - remedia luxuriz his verfibus complexus eft:

blaíphemias, morte fübita e corpore impuro

Corpus, opes , animam , ingenium , famam,

extruíam, eternis ignibus addixerat. Fidem

virtules ,

* Debilitat, perdit , vecat , impedit , inficit , aufert.

verbis faciendam , fi referato tumulo , ca-

daver a demonibus aíportatum non compa-

Otia, snenfay libri, vaga lunina, verba, fodales ,

reret , fed pudor duntaxat intolerandus.

Hæ,—? tolle, banc minue, bos muta, bec claude, bec

Aperto tumulo inanis loculus , carbonum

fuge , vita bos.

S. Petrus

inftar niger ac teter eductus e tumulo in fter-

XXI. In quodam monte Orientis lapides

quilinium abjectus ( mirum didtu) quatuor

Damian.

L

funt igniferi, qui mafculus &. foemina nun-

t

l. 2. Epi

corvis prada fuit. Loculum enim diífringee

(

ep. IB.

cupaotur, & dicuntur pyroboli. Qui nimi-

re, & fruftacim vorare funt vifi.

rum cum a fe invicem procul fünt ,. non ac-

$. XIV..

cenduntur: fi vero foemina appropinquaverit

maf(culo , protinus ex eis igais egreditur, ita

AXIOMATA.

ut ominia, quz circa montem funt flammis

l.

vaporantibus exurantur. Ab ipfis ergo lapi-

L

L . * .

uid facies , facies veneris, fi veneris Buchkerus .

dibus edocemur, ut, fi confumi libidinis in-

Q

ante ?

' N. Mere-

trices.

cendio nolumus, muliebris afpectus (peciem

iNen fedeas , fed eas , me pereas per eas.

declinemus : ne conípecta forma flamma

II. Si cedis, cedit: fiftas , Ve

f

nus impro- Ibideg.

profiliat, quz in nobis.non montis, fed

ba lzedit.'

D

mentis fruteta pervadat.

Oypria damna fugas ,— Jfi füa tela fugis.

&

XXII. Ip Apulia haud procul Bario, ho-

Pür der Frau Venus geylh Sucbt,

li

Die befl Zirzney ifb fcbnelle Flucbt.

mo nobilis, gradu Marchio, re ipía carnis

fuz &lfatanz mancipium, virginem piam ex

III. Dives eram dudum;, fecerunt fed tria

M

nudum.

d

ft

earum nümero, qua ob defponíam Chrifto

extra coenobia virginiratem monache domeftice

"llea , vina , Venus, tribus bis fium

p

egenus ,

faäui

audiunt , quanta vi ac niíü poterat obfiften-

g

tem, impie foedavit; cumque inter reniten-

Durch Würfe

, WFein und Hurerey.

&

Kommt sancber um fein adrmutbey.

W

dum virgo ; Deiparz füb cujus tutela fe effe

profitebatur , injuriam & indubiam ultionem

IV. Luxuriat raro non bene pafta caro.

Ibidems.

d

ingereret , quz illi foret poenitentiz femen-

Hungerige Pferde lufiet nicbt zu. gumpen.

Q

tis uberrima , fpurcus admiffarius : Ecquam

b

V. Recte de Hercule quidam cecinit:

ii

( inquit ) virginem dicis , a qua mibi bujus fatti

Lenam non potuit , potuit fuptrare Leenam,

panitentia ca[Ja adveniet ? Non tulit Deus tan-

Quem fera non potuit vincere , 'vicit bera.

Q

tam blaíphemiz atrocitatem , facrilega im-

VI. Sine Cerere & Bacho friget Venus. Terent. ia

pudicitie jun&tam diu effe impunitam. —Vix

Yunucho.,

li

illis filiquis porcus ifte lutulentus exfatura-

IWo ficb befimdet. INücbterkeit ,

fe

Venus micbt fucbet ibre Freud.

verat facrilegam libidinem, cum fübita mor-

&

te defun&us eft facramentorum chriftianos

VII. Vinum & mulieres apoftatape.faciuht Eccl 19.

d

V. $.

rum expers. ltaque anima quidem fic abeune

fapientes.

lu

tis inferno eít tranfcripta. Cadaver autem

Der Bachus und der IFeibr Garn

I

Habn ancben I'eifen gmacbt; zum | Narrn.

a fuis in quoddam Capucinorum coenobium

/

h

eft illarum , & tumulo datum. Divinam vin-

n

$. XV.

dictam, impietatemque & peccatum ad mor-

d

iem miferi hominis, ignorabant patres. [ta-

AUTHORES.

E

que bona fide exceptum ejus cadaver , tu-

oannes Bufzus in Panario V. eodem.

i:ulo condunt ritu chriftiano , non fine pfal-

i.J

l. Jeremias Drexelius in Niceta.

mis & aliis fuffragiis, quibus animam defun-

li

&i fublevarent apud benignum Deum. Sed

III. Jacobus Marchantius in horto paftorum

lc&t. g. & 9. Item tub. facerd. tr.

3«

q

fruflra fatagebant. Nocte tumulationem con-

l

lVb JZ-

ï'»

-

"»

- Tüuus LXXXIX.: Magia.

22l

X. Henricus Engelgrave in luce evang. p. r.

YV. Jacobus Alvarez. to. 2.1. . p.2. c. y. & 6.

Q

V. Bernardinus Rofignolius l, 3. de difcipl. c.

in Dom. 5. poft Pent. & in coclo

lu

fefto annunc. $. 2.

p. 1. ifl

N

14. & ry.

XI. Matthias Faber conc. 7. & 8. in Dom. 13.

d

VI. Joannes Caffianus 6. de inftit. renunc.

poft Pent. & in fefto S. Marix Magdal.

[

VII. Ludovicus Granat, in locis comm. fol.

conc. $.

A

Q

$65. & Duce Pecc.l. 2. c. 6. fol. 63 t.

XII. S. Antonius Dauroltius in floribus hifto-

ricis c. 2. przc. 6. tit. IC2.

VHIL Philippus d' Outreman. id padagogo

iC

XIIÍ. Jofephus Langius in polyanthea V.

Qs

chriítiano p. 1. c. 7. $. .

eodem.

n

IX. Petrus Canifius to. 3. de fept. pecc. ca-

XIV. Joannes Major in ma

goö fpeculo gx-

$

pic. S. 5.

emplorum. V. eodem.

ZA ZT

A ATA

M z

ZA E

ZA A

"

QO0O0004009

&5

$

-

L N

/QXN

Ed

:

-

N

$

Z^ MC NSZAND

(

$

c/ NU

NZASS

2226

OO

ococ

i

;

14 l

B,

9

XXXIX.

X

r

Q

A

1

Á.

ls

PA

I.

d«

)

mter alias materias , qu& frequenter. inter. difcurrendum ocwrrünt . en pofirema

cenferi debet. materia de Magia ; cum emm . quotidie voarios. effecius. admiratione

h

i

dignos producat , merito bomines prejertim minus deGli dubitare incipiunt , an ab

«

extraordinaria Dà «virtute , an *vero a caufa naturali , aut ipfius etiam damonis ope

4tque cooperatione proveniant.

uare ut talibus dubiis occurwi po[ft , materia de

Magia exatle cegnoféi debet , ad quem finem im compendio bic tr

adentur . quae alioqus

le.-rgz.

a JPbilofopbis fufius in pbyfica .t(qöïar»i Jo

?rs Buchkeng.

&L

infolita efficiens ; uti accipitur vox efficiens late

pro eo, quod eít, quomodocunque patrare.

V, Met

Quid & quotuplex : fit 'Mag'z'aï'?

Sic etiam divinatores tempeítatum , aut fu-

trícibs

IJ. Reíp. I.. Magia in ger.-re re&te fic de-

turorum eventuum quorumcunque , aut de

. Ibidtg,

finitur: Eft ars feu facultas vi creata ,. &

rebus occultis conjeCtatores dicuntur mira

non füpernaturali quzdam mira , & infolita

quzdam efficere, fi de talibus certo divinant,

efficiens, quorum ratio communem homie

aut conjedtant. Debent autem illi aCtus aut

num captum füperat. l1ta Martinus Delrio;

opera, que vocantur magica, eíle mira &

a quo non multum abludit Perer. l. 1. de

?

infolita, aliequi, fi quotidie acciderent, aut

Mag. c. 3. & alii communiter. Dicitur 1. .

T$

raro quidem, fed fine ullius admiratione, non

feu facultas , habitualis fcilicet , vel actualis

dicerentur proprie, & in confüeto ac recepto

per modum cojusdem dictaminis pradtici diri-

jam fenfü magica.

Dicitur 4. Quorum ratio

gentis intelle£tum & reliquas potentias ad

fenfum && communem bominum fenfum €9 capium

effe&um prodigiofum producendum. Dici-

fuperat : Senfus, effeQus, qui dicuntur magt-

tur 2. P creata, & non fupernaturali , ut ex-

ci, ita debent conftituti effe , ut cauíz illo-

cludantur fcilicet effe&tus vere miraculofi, &

rum vulgo ignorentur , & confequenter ad-

Ti

qui a Deo folo procedunt in fandtum aliquem

mirationem pariant; illa enim admiramur ,

finem , qui effe&us quo ad modum agendi,

quarum cauías ignoramus ; hinc'fi nonnulli

Agyrtz preítigias füas tam lente & ofcitan-

vel quo ad ipíam fubftantiam (int nonnun-

quam ejusdem (peciei cum illis , qus per

ter faciunt, ut proceffus & caufz a (pe&ato-

]

magiàm naturalem producuntur ; tamen

ribus deprehendantur , non amplius ftupe-

mus illorum effeda , fed explodimus eos

Teren b |

non fübflant huic fufpe&te nomenclaturz,

fed abfolute vocantur miracula. lntelligitur

tanquam inanes ludiones , qui nihil foro &

Bunuchof

autem per vim creatam tam humana, quam

oculis dignum afferant. Porro magia fic in

diabolica vis feu virtus, nam neque diabo-

genere defícripta varie dividitur.

V h

lus per fe quidquam poteft fupra vires natu-

Prima divifio ratione cauíz finalis eft in

licitam & illicitam ; licita eft, qux rectz ra-

rz, fed quidquid agit, facit vel per motum

localem, transferendo fcilicet corpora deloco

tioni & legi eternz adzquate conformis eft;

in locum, utíagas; vel (iftendo & detinen-

illicita triplici modo fieri poteft, 1. Ex fine

do eadem , ut fi pronum flumen inhiberet ;

malo, fi fcilicet praftigias per fe & in fub-

aut facit applicando a&iva paífivis, quorum

ftantia licitas exercemus in finem malum, ut

activitates & naturas, cum petitiffime íciat

in contemprum Dei, in proximi detrimen-

diabolus, facile, (i permittatur a Deo, quod-

tum , in obícurationem verorum miraculo-

libet producit ; nihil autem producere poteft,

rum. 2. Ex parte efficientis, (i (cilicet opem

dzmonis exprefle vel implicite adhibemus ,

quod non contineatur intra [phzram natura-

lium agentium. Dicitur 3. Quedam mira &

qui hujusmodi nobis effectus vel per mo-

Ee 3

tumï

^

Lu

m

í

l

222

Bibliobbece Manualis Coneionatoriæ'

tum localem , vel per applicationem a&ion

VI. Quzft. 4. An aiiqui effectus magis na-

rum ad paífiva debet patrare. 3. Ex parte effe-

turalis a coeli afpedtu & influxu proveniant ?

"

n

&us; fi (cilicet ipfe effe&us, licet nec ab-effi-

Refp. Ita quidem fenfiffe olim multos ex vete-

1

ciente, nec a malo fine vitietur,tamen talis eft,

ribus, quos fecuti poftea aliqui etiam RR. fünt;

üt

ut períe ex natura fua noceat animz, corpori,

qui, quecunque per charadteres, figuras , ac

vel bonis externis, Sed hzec divifio, cum fit

numeros ip(i perficiunt, ea produci volunt a

p

ii

moralis potius quam phyfíica , (inemque fu-

virtute iis figuris communicara ab aliis figu-

vt

ris fablimioribus ex fympathia quadam na-

pernaturalem magis quam naturalem con-

J

cernens, Theologis relinquenda eft. Secunda

turali rerum inter fe fimilium , quatenus h

fmi

ergo divifio magiz ab efficiente caufa petita

ficurz'ad amuffim invicem coaptantur. Sed

f

eft in naturalem, artificialem, & diabolicam ;

hzec doctrina merito a fana theologia erro-

f

quia cuncti effe&us vel adfcribendi fünt infite

nea, imo etiam fidei contrariareputatur, tum.

€0

rebus naturz, vel humanz induftriz, vel ca-

quia idololatriz peccatum eft, effe&tus, quia

lie

codzmonis malitiz ; Unde proin triplex fpe-

folo Deo procedunt, a demone vel conftella-

cies , paulo ante commemorata exurgit, de

tionibus exfpeGtare ; tum quia philofophiz &

n

quibus proin fpeciebus ; earumque definitio-

aftronomig repugnat, quarum neutra talem

virtutem in aítris aut imaginibus agnofcit, &

m

nibus & divi(ionibus nunc fufius agemus.

P

$. H

merito, cum tales figurz neque in fubjectum

pll

De Magia naturali.

novam aliquam qualitatum mixturam , neque

C0

III. Quzritur 1. Quid fit magia naturalis ?

ullam formam effentialem inducant , neque

t

Retp. cum Martino Delrio l. 1.c. 3. lit. A. eam

aliunde vim tali operandi habere demonftren-

af

nihil aliud effe, quam exaCtiorem quandam ar-

tur; ut autem moraliter füos cffectus produe

j

canorum natura cognitionem,qua coelorum ac

cant per modum conditionis ex pacto adhibi-

fiderum curíu & influxu, & fympathiis, atque

tz,certum fit, easrequirere pactum dzemonis.

j(!

a

antipathiis rerum fingularum obfervatis, fuo

Unde obiter colligitur , eos qui ejusmodi fchs-

tempore loco ac modo, res rebus applican-

diafinata,verba,figuras,characteres &c. fciene

C

tur, & mirifica quedam hoc pa&to perficiun-

ter ufürpant; gravi & periculofa noxa non ca«

tur, quz caufarum ignaris preftigiofa vel mi-

rere dum plerumque tales homines ex pacto

raculofa videntur. Hujusmodi effectus fünt,

tacito velexpreffo cum demone inito aliquam-

um 'Tobias paternam czcitatem felle pifcis

diu ab ipfo foventur, & tela in ipfos impacta

&

diícuffit ; cum tympani ex lupina pelle fonus

hebetantur; tandem autem cum graviífimis

b

aliud tympanum ex agnina pelle confectum

flagitiis implicati, & imparatiffimi funt pro di-

i

disrumpit ; cum Venetiis Türca quid3 plumbo

vinoillo &tremendo tribupali, deferuntur ab

ipfo, & fic cum corpore & anima pereunt. Ta-

[

liquaro & ferventi manus lavitinnoxius. Huc

etiam peririnet, quod Alex ab Alex.l.3.Genial.

liter cogitandum eft, fzpiffime fieri in bellis,

tio

dier. imemorat de veneno Tarantulez, a quo

lnl

ubi decretorie integri exercitus decertant ;

morfis non aliud vitze & remedii prafidit eft,

vix enim credibile eft in ftrage aliqua oGto v. g.

lr

quam (i certo muGcz fono faltitare ad nume-

veldecem aut etiam viginti , triginta millium

dq«

rum compellantur, donec concidant fatigati.

non fuiffe multos,qui extra prelium per hujus-

Qti

IV.Quaft. 2. Quis magiz hujus primus au-

modi (chediasmata putabant fe effe invulnerae

Cü

thor fuerit? Refp. Delriol. c. Eam Adamo mox

biles, & fortaffe femel iterumque in privatis

|t

ab initio fuz creationis cum cszteris fcientiis

velitationibàs hoc ipfum experti fünt ; in ipfa

lii"

cofnunicaram fuiffe , a quo doCtapoftmodum

autem decretoria pugna turpiter a diabolo de-

)

pofteritas per manus & orbem eam propaga-

ferti funt, Deo ita volente , aut diabolo omnis

N it.

Inter quos Salomonem artis hujus peri-

mendacii parente, ftudio pa&tum falleste, ut

p

tifiimum fuiffe idem author minime dubitan-

imparati interirent corpore & anima Ita acci-

dum effe afferit.

diffe narratDelrio exercitui illi hzretico,quam

l'ari ratione etiam Magos

an

evangelicos bacarte imbutos volunt nonnulli;

Dux Guifius totum fere cecidit, nam cum vi-

tio

an vero hac fola, & non etiam vetita inftructi

€tor cadavera fpoliaret, invenitfere in fingulis

fuerint, dubium eft. Affirmat Theophila&tus

collis appenfas hujusmodi fuperftitiofas , &

Ti

in Matth. negantalii. Delrio certo certius pu-

magice figuratas fchedulas , quarum robur

af

contra fclopeta & enfes infigniter apparuit,

alienos fuiffe.

tat , eos poft Chriftum natum ab hqoic crimine

cum omnes ad unum funt czf(it.

tel

H

fit magia naturalis?

VIL Quaft. . An visimaginativa poffit mi-

V.. Quaft. 3. Quotuplex

Refp. Fam in operatricem & divinatricem di-

rosquosdam effeQtus producere? Refp. Cum

It

vidi : Operatrix eft, qua raros & vulgo infoli-

comuni fententia Theologorü , in corpus alie-

jm

tos effectus producit: Divinatrix eft, qua in

num disjunctum & feparatum ab imaginante,

t

animam humapam neque per imaginationem,

abditis & futuris conjeQtandis occupatur.

i

Operatrix iterum fuübdividitur in philofophi-

neque per aliam potentiam, mediantibus ullis

V0

cam & mathematicam. Philofophicaeft, quz

radiis, fpiritibus, vel fpeciebus , ulla mirifica

à

circa occultas rerum naturalium virtutes oc»

hujusmodi poffe efficere. Ratio eft, quia ima-

l]

cupatur; fic per hanc artem in hyeme haberi

ginatio eít actio iÁmanens , adeoque imaginans

offunt rofz, uva& &c. Mathematica eft, quz

nullam realem qualitatem imprimere poteft

)

fola mathematicarum rerum notitia absque

rei disjunctz, nam radii, quos aliqui fingunt,

lgl

aliis rerum naturalium actionibus mira quz-

ab imaginante emitti, (ine fundamento affe-

tir

t

dam & infolita perficit ; hac arte fecerunt olim

runtur, fpecies vero duntaxat vim reprzfen-

boves mugientes , angues fibilantes, colum-

tandiobjectum externum habent, animz vero

W

N

.'J.

unius ad alteram nulla eft coordinatio.

;bas volantes, de quibus Perer. c. 3. in magia.

VIIT. Ob.

f

-

"

od

Jituus LXXXIX. Magia.

225

j

E

Vril. O'bficïtur, fzpe matres przgnantes

Delrio in dubium vocari: fi tandem id verum

prolem pariunt fimilem illi, quam fortiter

fit, cenfet in occultam fympathiam morbi &

imaginati fünts fic W'itebergz civem cada-

anicule referendum. $. Lupum raucedinem

vero(a facie animatum ferunt,eo, quod mater

caufare, vel quia tzuci afpectu & micantibus

E

uterum ferens obvio cadavere fübito fuerit

oculis metum incutit , qui metus fanguinem

pavefadia. Ifenaci vero pudicam & formofam

ad cor fugat, & frigus czteris membris indu-

matronam Ícribunt glirem peperiffe, quia ex

cit ; & fübitam totius corporis alterationem

vicinis aliquis gliri nolam appenderat, ad cu-

unde raucedo, & vocis impedimentum ori-

jus fonitum reliqui fugarenturs is occurrit

tcr5 vel quia lupus prior hominem videat, ad

.

mulieri gravidz, quz ignararei fübito occur-

vindi&tam fe recolligit, fi & fic noxium quen-

fü & afpectu gliris ita eft conterrita, ut foetus

d

dam vaporem infufllat, ne clamare queat, qui

!

in utero degeneraret in formam beftiole. Ni-

cum venenatus fit, poteft raucedinem adfer-

colao quoque tertio Pontifici in Palatio mu-

re ; qualem vaporem tamen non iníufllat, fi

lier infantem peperit, eo quod ibidem variis

prior ab homine vifus fit, tanc enim metuens

in locis urfi depi&ti ceraebantur.

fugam meditatur, & de hoc vapore emitten-

Refpondet Delrio l.1. c. 3. q. 3. per has & (i-

do non cogitat. 6. Struthiocamelus & teftu-

miles inítantias fatis probabiliter füaderi, per

do non excludunt ova afpe&tu, fed in arenis

accidens poffe aliquid imaginationem in cor-

ea relinquunt, & afpiciunt folum, ut nocitura

pus vicinum ar&a quapiam conjunGtione, &

g

arceant, poítea enim ipía terra calore folis

[ d

K.

contac&u ei copulatum, fi tamen & imagina-

adjuta ea maturat. 7. L.eo gallum metuit ex

v

tio valde fir intenfa,& vicinum corpus ad eam

arcana antipathia, quemadmodum muftela

affeCtionem valde (it difpofitum , quale ple-

buffone hiante qua(íi coaCta miro cum ejula-

rumque eft corpus infantium. Laurentius Fo-

tu ori iilius fefe ingerit. 8. De Ba(ilifco quod

rerus in th. 14. de fympathia cenfet hos effe.

narratur, incertum eít ; íi tamen id verum

.

le

&us provenire ex fympathia, quam phantafía

fit, dici poteft, animal hoc virulento halitu

cum potentia formatrici matris habet ; unde

a&crem vicinum inficere, qui poftea necet ac-

"

quidquid phantafia apprehendit, potentia il-

cedentes. . Quodfi vero homines prius vi-

la formatrix fuo modo efformat.

deaut baáfilifcum, tunc forte fibi cavere, &

- IX. Quztt. . An folo conta&u, vifu , vo-

effugere poffünt, antequam aerem inficiat,

ce, afflatu, ofculo, vel nudi lintei applicatio-

R. 3. Neque contac&tus folus (imiles. effe-

ne vulnera & morbi fanari, & alia mira hujus.

la

&us producere poteft. Ratio eft; quia ta-

modi naturaliter perfici poffint?

&us folam vim tangendi, non autem nocen-

Refp. 1. Vocem nihil (imile poffe, nifi Qdä-l

di vel fanandi habet; alioqui enim prius

tenus per accidens ratione foni vel fignifica-

proprium füum fubjectum fanare vel occide-

Ü

tionis moerorem aut lztitiam in audiente ex-

re pofier, quod tamen eft contra experien-

citare poííit. Unde incantationes omnes fu-

tiam.

Unde (i torpedo (ariffa iCta teaentis

perítitiofe (unt; execrationes vero, fi quan-

,l

manum & corpus torpefaciat, hiznsz umbra

doque effe&um repentinum .nacte funt, is

canes obmuteícant, ferpens: quernis' conta-

)

oriri potuit ex vehementi alteratione vere-

&us frondibus emoriatur, ibidisqne. penna

cundiz, timoris, triftitiz ; nonnunquam etiam

fiftatur; (i vipera arandinis, vel faginz vir-

ex permiffione Deievenit, Refp.2.Nec vifioe

gule percuffione obftupeícat; " fi:vefperti-

j

nem (olam ad tales effectus producendos fa-

liones foliis platani abigantur; fi eryngius cae

tis efficacem effe, quia & hzc eft actio im-

pre fümptus ore greges totos fiftat; (i cxte-

manens,neque ali

r& pennz aquilz pennis mixtz contactu ab-

producit.

qui-d invobie&io extriníeco

fumuntur; .fi lepore. marino viío vel taéto

X. Objici

untur varix experientiz v. g.

necentur nonnulli ;

fi lupinz fidei junct

amor ex mutuo afpectu; anicularum faícina-

agnis diffiliant; hzc omnia vel in occultam

tio, fpeculorum.vitiatio per. afnedtum men-

qualitatem emiffam, vel in anti

ferenda fünt.

pat;hiam(r-'e)-

ftruatz mulieris ; Galgali afpe&tu Icterici fibi

morbum, egro fanitatem caufantis, luporum

XL Objicitur. Cadaver cöramoccifb-—-

afpeQtus vocet: eripiens, flruthica melus &

re, propter precedentem contactum, fangui-

teítudo afpectu ova excludentes, gallus leo-

nem -folet fundere.

Milites per artem S,

nem aípectu perterrefaciens 5 bafilifcus afpe-

Anfelmi fola appofitione lintei vulnera cu.

&u necans,quem prior vidit. Refp.Has omnes

rant; ergo conta&tus-folus poteít tales effe-

experiendas non obílare conclufioni 5. nam

&us producere. Refp. Pofteriorem hanc ex-

1. Vifus eft tantum occafio initii & incremen-

perientiam pa&to damonis niti ; prioris ve-

ti amoris, quatenus formz fimulacrum offert

ro varias caufas reddi ; nam aliqui dicunt,

imaginationi , quz poftea affiduo a mente

miraculo id fieri, vel permiffione Dei, ut

volutata amorem. magis ac magis accendit.

reus innoteícat; alii preftigiis daemonis id

2. Vitiatio fpeculi non ab oculo, fed ab halitu

adícribunt; Delrio caufam totam in anti-

ä

infeQu per os ac nares erumpente provenit.

pathiam occi(i in occiforem refert,. putat«

3. Trux afpe&tus vetularum deformi fuo fqua-

queé ex vehementi odio, quo occifus fla-

i

lore poteft infantulos perterrefacere,& ita per

grabat in occiforem , qualitatem' quandam

timorem hunc concitare humores,facereque,

cadaveri fuiffe impreffam, quz ad prefen-

ut citius morbi erumpant, ad quos tenellum

tiam occiforis poftea per antipathiam

corpuículum jam erat diípofitum ac przpara-

ebulliat, & fimul fanguinem

tum. 4. Quod de Galgalo affertur, metito ait

effundat.

SS- ]'n— "X-

|

s

ä

l

224

Bibliotbete - . Manualis Conciomtoriæ x

vlw

i

$. III.

modo imitari poteft; hinc beneficio pulveris

. De Magia artificiali.

nitrati excogitavit in tormentis bellicis fulgu.

ra & tonitrua, intra conclavia producit ni-

gC

XII. Quezft. 1. Quid artificialis magia cir-

$

ves, grandines, ventos, pluvias &c. Infuper

ca ccelos poflit?

lridis colores tum in aqua fparía, tum in fpe-

de

Refp. Certum effe, quod cce

li per hanc ar-

culis, & vitris trigonis exadte reprzfentat ;

tem produci non poffint, nihilominus tamen

uti fufe videre eft apud Athanafium Kircher

L

&

non defuerunt, qui jaQtarent, fe ejusmodi li-

in arte maguetica l. 3. p.2. C. 3.

quores przeparare poffe, qui primi mobilis

Secunda imperfecta mixta fünt,qua perar-

qi

curfum, ccelorum dein orbes reliquos ac fi-

tem ex congregatione variorum corporum

fü

dera zterno motu reprzíentent ; Inter quos

fimplicium vel mixtorum componuntur; at-

de

Cornelius Drebellius in füa ad regem Angliz

que hzc proprie artis opus funt, hzc enim

a

epiftola ait, fe poffe conftruere globum per-

mï

cum deprehenderit, talia corpora per conjun-

petuo fecundum curfum xtheris fingulis vi-

&ionem ex una parte aliquid de qualitatibus

B

ginti quatuor horis femel circumrotabilem,

fui amittere; ex altera vero parte per conjun-

aut toties amplius, quoties ipfi vifum fuerit,

&ionem talem aliquid de virtute alterius cor-

ita ut mille annis, ne femel fallat, oftenden-

poris conjundi participare, denique notavit

j

tem annos, menífes, dies, horas, curfum folis,

tálem & talem effe&tum tali vel tali mixto

bt

]unz, omniumque planetarum & ftellarum,

convenire; fic probabiliter theriacg aggre-

&

quorum motus hominibus e(ít notus.

Imo

gatum inventum elt, cujus compofitio quin-

u

alium fe promittit globum facurum, in quo

geuta ingredientia involvere dicitur.

ob

elementa ita fe mutuo ambianz, ficuti de fa-

VO

IV.

Go in magno orbe fe ambiunt; fed hzc pro-

$.

T0

miffio. videtur gloriofa magis, quam folida;

i

De Magia detnonica.

certe P. Athanafius Kircher do&tiffimus ille

n

mathematicus teftatur , tali machinationi fe

XV.« Quzsft. 1. Quid & quotuplex fit ma-;

prefentem fuiffe, & nihil minus'fpc&affe,

ia demoniaca?

&

!

Refp. 1. Magia dzmoniaca eft facultas feu

quam id, quod promittebatur.

&

XIII. Quzft 2. Quid artificalis magis cir-

ars, qua vi pacti cum damonibus iniui mira

W

ca clementa poffit? : Refp. 1. In genere glo-

quzdam, & communem captum fuperantia

riantur chymici (e poffe omnia elementa ex

efficiuntur.

'Tota hec definitio ex iis, qu&

quovis mixto educere. 2. Vero in fpecie cir:

fupra de magia in genere di&ta funt, & pau-

ca ignem fequentia poteft magia artificialis,

lo poft dicentur, facile intelligetur.

!

videlicet beneficio fpeculi concavi & conve-

Refp. 2. Magia dividitur in magiam fpecia-

l

xi poffunt radii folis per reflexionem & re-

lem, qui precife extraordinarii & miri effe-

li

fra&ionem colligi, & ignis tam vehemens ac4

&us cognitió & operatio quzritur; Divina-

icendi, ut.etiam ad remotas &des accenden-

tionem, per quam futura vel prefencia, aut

f

das fufficiat; hoc.modo Archimedes naves

etiam preterita, arcana & occulta nititur ali-

0r

Romanorum in portu Syracufano accendiffe

quis cognofcere ; Maleficium, quando videli-

dicitur. Preterea vero etiam varie compo-

cet aliquis cupit a dzemone 'inítrui vel juva-

di

fitiones ignis per artem fieri poffünt, v. g.

ri, ut noceat alteri; & vanam obíervantiam;,

x

ut ignis füub aqua ardseat, ut pilam per aéra

per quám aliquis cüpit a d

difcurrere faciat; ut a manibus innoxius tra-

profit alteri.

gmgngï juvari; uc

H

&etur; utoleo extinguatur, aqua accenda-

- Refp.3. H

c magia non eft gratia gra:is da-

tur; utin facibus exiílens a ventis non ex-

ta, uti aliqui volebant, quia gratiz gratis da-

p

n

tinguatur; ut incenfus neque fumum, ne-

t€ non dependent in operetione a certis ceree

fe

que odorem faciat ; ut aliquo cubiculum in-

moniis,adt per precepta varia addifcuntur, fi-

U

grediente totus aér ingniatur, ut in tetiebris

cut magia. Neque'a bonis angelis admini-

comedens homo ex ore fcintillas diffundat ;

Y

ftratur,quia hi fe non permittunt adorari, aut

ut candela perpetuo ardeat &c. . 3. Circa

fcrificia fibi fieri, neque artes fuas dirigunt

N

.ad aliorum damnum, ficut tamen damones

aquam przter varias diítillationes efficere

2

poteft magia artificialis, ut faciem aqua eru-

hoc faciunt. Neque per animas defuncto-

p

f

get,dealbet,nitorem inducat &c. ut falfaaqua

rum exercetur, quia animg juftz non nocent,

dulcis reddatur ; ut a vino fegregetur &c;

neque adorari etiam fe finunt; animez vero

R

h

quz omnia & alia apud Jo. Baptiftam Portam

'damnatie non finuntur a Deo. ex carcere fuo

€xire.

Precipua ergo cauía hujus artis eft

e

in magia natutali videri fufius poffunt.

XIV. Quaft.3. Quid magia artificialis, cir-

diabolus; proxima vero eft humani ingenii

hr

i

ca mixta imperfeGa poflit? . Pro refponfione

ex originali labe detorta indoles.

nota, duplicis effe generis imperfetta mixta,

XVI. Qusft.2. Quale fit illud pa&tum, quod

Ó

'cum dzmonibus init magia fuperftitiofa? Ref.

I

Prima fuünt, in quibus eft forma tantum fim-

plex, fed mixtio tantum in qualitatibus,qualia

cum Delrio l.2.q.4. duplex hujusmodi pactum

[

cenfentur meteora, quae communiter defcri-

effe,expreffum & tacitum. Expreffum fit tri-

Q

buntur hoc modo: Meteorum eft corpus im-

"plici modo. 1. Cum folennitate, ita ut ipfi d-

Q

perfedte mixtum ex vapore vel exhalatione

moni in vifibili forma apparenti homagiura

ortuimn in füblimi; arque hxc juxta numerum

reftetur, ficuti Theophilum feciffe legimus,

u

elementorum dividuntur in ignea , aérea,

2. Ut libellus fupplex,in quo petitionis capita

3. Per vicarium,

aquea, & terrea,.qua artificialis magia fuo

continentur, ei fobratu;f.

vidcli«

—-/A

p d

u

d

Ziuus LXXXIX. Magia :

225

þris

videlicet per alium magurn. In his pa&is,Del-

&aculum profpicerent, neruríus caput &ora

B.

hij

rio ait,fequentia diabolum ordinarie require-

ad meníam referre poflent. Sues piftori vene

re a magis 1. Ut fidem, Deum & San&os ne-

debat, quas vetabat fluvio lavari. Inde piítor

Yet

gent, imo & baptifmo renuntient; unde un«

pedem arripiens , cum abftraxiffet, . plus fol-

*«

uem illis in frontem injicit dzmon, fingens

vere debuit.

EUR

e chrifma abradere, & baptifini characterem

XIX. Colligitur a. Miracula vera a falfis per

Der

delere. . 2. Ut vi&te baptizentur de novo, no-

hzc figna difcerni poffc. Primum eft,(i effectus

vum nomen recipiant, novos etiam patrinos

füpetet vires naturg create,tunc verum mira-

E

& matrinos affumant. 3. Ut dent fcrutum ali-

€ulum erat, Secundum eft, (i effectus fiat in fi-

üm

uod veftimenti. 4. Ut jusjurandum preftent

nem malum, puta curiofitatem vel voluptaté,

at

upst circulo in terram fculpto. 5. Ut petant

& falfüm erit miraculum;qualia eruntolimAp-

i

deleri e libro vite. 6. Ut polliceantur facrifi-

tichrifti miracula, Tertium eft;quod miracula

ün.

cia, v.g. occifionem infantum,aut aliorum ho-

falía maxime da2emonum evaneícunt veris mi«

bus

minum. 7.Ut alicui parti corporis ftigma inuri

raculis fupervenientibus & precibus miícean-

Q

patiantur. 8.Ut promittant, fe nunquamS$.

tur, non item vera miracula; hzec enim fiunt

t«

Euchariftiam adoraturos, injurios fore per-

per finceram & apertam Dei invocationem.

it

petuo in B.Virginem, conculcaturos SS. reli-

XX. Quzeft. 4. Quid poffit magia daemonia-

XtQ

quias & imagines, figno crucis , fale aut aqua

ca circa ordinem naturz & leges univerfi?

n

benedicta nunquam ufuros,confeffionem pec«

Refp. 1. Non poteít magia dzmoniaca im-

i«

catorum integram' nunquam facturos , iftud

mediate producere ullam formam fubftantia-

tum damone cominercium pertinaci (ilentio

lem vel accidentalem materialem, excepto

Obfcuraturos, ftatis diebus ad conventum ad-

motu locali.

l]ta eommuniter Philofophi &

volaturos, & quz illic agenda fegniter obitu-

Theologi. Ratio eft; quia diabolus, cujus ope-

ros; denique quotquot poterunt,dzmonis fere

ra potiífismum nititur magia demoniaca, eíft

vitio adjun&uros. Inquorum przmium dz-

incorporeus,neque ex natura füua per modum

[de

mon viciílim promittit, fe illis femper przfto

formz ordinatur, ad corpus aliquod actuane

futuzum, in hoc mundo votis eorum (atisfae

dum, ficut anima rationalis, ergo non habet

fet

Gurum, & poft mortem illos beaturum. Pa-

ullam proportionem ad immutandam füb.

1l

étum tacicum eft duplex.

I. Quando quis

ftantialiter materiam, & coníequenter neque

ltlà

fÍciens ac volens füperítitiofis utitur fignis,

ad producendum ullum accidens,quod ex na-

quibus uti folent magi. 3. Quandoquis igno-

tura fua ad hujusmodi transmutationes vel

u

d

ransutitur magicis fignis. Prius pactum fem-

per modum difpofitionis, vel per modum in-

per peccatum eít, & illicitum, pofterius non

Ítrumenti, vel ornamenti ordinatur.

Jde

item, nifi quando craffa eft ignorantia, autali-

Refp.2. Non poteft magia dzemoniaca for«

quis paratus non foret poít admonitionem re-

mas fubítantiales fine przviis difpofitionibus

ffe-

]*

linquere talem füperítitionem.:

producere; aut infinitum a&tu facere; nec

Y

— XVIL Quzft 3. Quid magia dzemoniaca ef-

corpus de extremo ad extremum transferre

ficere poffit? Refíp. Magia diabolica per fe

j

non trànfito medio ; nec corpus a fe diftans

d

omne id & (olum poteft, quod continetur in-

localiter movere; nec eorpus in qaalibet ce-

tra vires naturz. Dixi per fe: nam cum (ciat

/4*

leritate transferre aut movere. Quia hzc

diabolus omnium rerum naturalium caufas,

omnia excedunt vires creatas, uti commue-

l

actiones & reactiones, fympathias & antipa-

niter docent Philofophi.

üt

thias, & ipfe de fe habeat potentiam loco mo-

Ref.5. Non poteftetiam per magiam demo-

tivam, robuftiffimam & volocilfimam, ut re-

niacam tolli connexio & fübordinatio partium

m

putet ferrum quafi paleas, & ingentia corpo-

univerfi; nec directe impediri aQtio agentis na-

dà

ra poffit facili negotio, quocunque velit de-

turalis,quod habet omnia ad agendü requifita,

I6

ferre, ruentia & fluentia pleno impetu fiftere,

Hinc fi nonnunquam magi innoxii ignes teti-

J

omnis generis agentia ad omnis generis pafli-

geruntjid per applicationem agentis contrarii

lll«

.va applicare, per fe omne in celeriter poteft,

fa&tum eft,& fic aGtio ignis indirecte impedita.

t

quidquid füpra naturz activitatem non eft.

R. 4. Nec caili, nec fiderum modum (i(te-

uf

15

.:XVIII. Hinc colligitur 1. Magos nulla pro-

re, vel eorum ftatos curfus retroagere magia

prie miracula edere poffe, quia hec foli Deo

poteít; fed nec integrum elementum de loco

l0

funt refervata, autiis,quibus Deus in fidei ve-

fuo naturali in alium transferre; aut partes

:nr,

rv confirmationem ea facere poffe concedit.

quibus mundus integratur, tollere, vel fuüo

(

Poffüunttamen multa facere,qua miraculi fpe-

loco movere.

Ratio eít, quia fic ordinem

fit

ciem habent; qualia fünt, qux de Zitone Bo-

univerfi turbarent, quod illos non poffe fu-

d

hemo narrantur, qui artem füuam oftendens

periori conclufione vidimus.

il

nun fua, nunc aliena facie ftaturaque ; item in

R.5. Poteft magia tempeftates fedare, exci-

pürpura & fzrico, àc confeftim in lana ac pan-

tare fulgura & tonitrua, grandines, imbres, &

d

no fordido regi fe offerebat; ambulanti in

fimilia meteorologica ciere, & in agros immit-

d

terra ipíe tanquam in aqua adnavigabat ; ali-

tere. ItaDelrio .2.q.1 r.Probatur 1. exSS.Scri-

m

quoties equis rhedariis vectum gallis gallina.

pturis Jobi 1. Ubi fatanas fecit ignem de coelo

t

ceis ad Epiredium alligatis fübfequebatur.

decidere, & ab(ümere fervos ac pecus Jobi

?

Convivas praterea regis varie ludebat ; in-

ventos quoque excitatqui domum fubruants

j

terdum manus illorum, ne illas ad patinas

quod ipíum diabolum feciffe SS. Patres con-

05

porrigere valerent, in pedes boum aut ungu-

ftanter affirmant. Pari modo eadem $ Scriptu-

j(4

as equorum transformabat. Aliquoties fron-

ra docet, grandinem, qua/Egyptii fuerunt

n

(l

ti illorum cornua cervina latiffima adjiciens,

niti, per Angelos fuiffe immiffam.

]

oties videlicet e feneftris ad fabitum fpe-

.. R.6.Poteft magia damoniaca etiam tenebrae

. A. P. Lobn. Bibl. Mæ. Tm. L.

r

226

Bibliotbece Manualis | Concionatoriae

Eu

excitare, qüo modo Tartaros, quandocunque

ftolici culminis apicem hac arte promiotos

?C

volunt, tenebras coelo inducere poffe teftatur

fuiffe, falfo configitur.

Marcus Venetus in peregrin. Afiat. Item aé-

. 7-Poteft veras divitias & thefauros commu-

LU

rem & aquam certis in locis. corrumpere, &

.»f

nicare, tum ope demonis de novo cudendo;

L

tabificam ac lethalem reddere, uti aerem fcc»-

tum alibi reconditos eruendo; licet diabolus

qU

tore graviffimo infeciffe teftatur Niceph. l.14«

frequenter fallat, &loco verz pecuniz fimum

1

Hift. Eccl.c.18. Poteft denique fluvios ad tem-

& Ícruta, teftas, carbones füp

tü

peditet, .utiþ pet

pus fiftere; fontes venis exficcatis obturares

varias.hiftorias probat Delrio.

ü

Ícopulos & faxa novis fontibus e terra pro-

d

XXII. Quaft. 6; An poffit magia dzmo-

ductis diluere, aquas dirimere, & in caput

niaca mixta quzdam producere. :

(

repellere, ut retrofluere videantur, ut íuis

Relp.1. Poflunt per magiam nigram animä—

fi

temporibus accidiffe teftatur Plinius l.2. c.13.

lia imperfedta v.g mufcz, ranz, vermes &c.

f

quia hzc omnia vim & virtutem naturz crea-

produci. 1ta Delrio l. 2. q. 14. cum Schola

«

t? non excedunt.

"

'Theologica & S, Auguftino ibi cit. Ratio eíft,

br

XXI. Quzft. . Quid. magi

a fuþcfü:itio('ä

quia hzc.applicando a&tiva paffivis generan-

poffit circa bona exter

0

Vn.avhominis, feq bona

tur;.cum dzmon ergo optime fciat, quz di-

fortunz?

Ípofitiones ad generationem talium anima-

f

Refp. Magia fu perüigiþofa.citca bonäffor;tu.-.

lium requirantur, ideo poteft etiam magia il-

K

n poteft fequentia efficere.

lius ope talia producere.

[^

1. Poteft perimere greges & armenta; non

Retp.2. Probabilius eft, nullum animal per-

folum adhibito veneno, fed etiam motu loca-

fe&tum per magiam nigram produci pofle, ità

li, quando fcilicet daemon corpora fübit , &

idem Delrio l. c. cuam communi.

Ratio eft,

&

p

precipitat ficuti in porcis Gerafenorum pro-

quia talia animalia non generantur ex putri

a

babiliter fecit; imo Gellius l. 9. no&t. Attic;

materia applicando activa paffivis , fed a pro-

C. 4. fcribit, in Africa familias quasdam effe,

lifico parentum femine oriuntur. — Unde fi

D.

quz folum laudando fegetes, arbores, pecu-

quandoque talia magi producere viíi funt,

1

des aut homines interimant, nimirum damo-

diabolus ea alibi arripuit, & in utero cone

ü

ne interea claneulum perniciem adferente.

.clufa.callide eduxit.-

X

Ü

2 Pote(t meffes, fructus & fimilia alio pel-

XXIHI. Quztít. tamen 7. A

n poffit mägus

f

licere & traducere, (ic Delrio 1.29. 12. n.2,

vel maga cum damone congrediens homi-

narrat, fuo tempore Trevirit-fagam ultimo

»

q

nem generare?

1

füpplicio affe&am fuiffe, quz in domus fuz

Reíp. 1. Delrio l. c. q

OLg4 6X 'communi

pariete impacto epiftomio lac-omne vacca-

-

fententia Patrum "Theologorum & Philofoe

rum alienarum eliciebat, videlicet daemone

phorum doGtiorum , & omnium fzculorum,

interea eas. mulgente, &

atque nationum experientia receptum atque

E

. celerrime ,li,a-ck -ep

n

wwansportant.

probatum effe, quod damones cum homi-

3. Potett alienz fa

mæL ndcerc vel 'Vflüfdifïcaf-r-

nibus copngrediantur aflumendo vel. defun-

K

tione fenfuum, uti contigit parocho, quem

&torum:corpora, vcel nova formando ex aére,

Cenomanenf(is Trifcalinus inümulavit geftati

acceptum quoque aliunde femen adferendo,

*

fub brachio chartarum luforiarum pro bre-

& naturalem ejus emiflionem imitando.

viario manipuli, quod & ipfi parocho perfua-

. Refp:2. Poffe etiam ex tali congreffu pro-

W

fualit, fecitque ut rubore fuffufüs breviarium

lem nafci; cum plus non requiriturj quam ut

q

abjiceret; vel perfonam & figuram alterius

femen virile in uterum maternum transfera-

Q

affumendo, uti perfonam S. Silvani & S. Ku-

tur, quod poteít damon facere per motum lo-

negundis affumpfiffe dicitur, & utrumque de

calem ; in hoctamen caíü pater prolis non fo-

inhonefto actu diffamaffe. | Recte tamen nc-

ret dzimon, fed is,cujus femine ille.abufus eft.

El

tat Delrio, Deum non facile permittere , ut

Atque hoc fa&tum effe multis exemplis pro-

diabolus in conventu fagarum figuram inno-

batDelrio,additque non deefle aliquos,qui pue-

xiorum affumat propter

graviffima incomi-

tent,etiam luciferum tali modo natum fuitie.

moda, quz fequi poffent.

4

Refp. 3. Ex demone füccubo probabilius

ntä&ica

4. Poteft exhibere convivia vel pha

prolem nafci non poffe; quia ad foetum requi-

tantum, uti frequenter fieri credibile e(t; vel

ritur certum tempus, & continua vegetantis

ex veris cibis,circa quos tamen Delriol.c. n.6.

animz operatio in foetu alendo, & alia pene

notat, dzzmonem.fagis plerumque morticina

innumera naturz arcana, quz omnia non vi-

appoaere, & non facile falem adjuogere, aut

dentur przítari poffe a dzemone. Duo vero

panem, forte quia fal in Baptifimo , & panis

circa generationem talem ope d&monis fa-

in SS. Euchariftia adhiberi folet.

&am notantauthores, Primum eft; (i corpus

j Poteít, Deo permittente,captivos carce-

defuncti daemon affümat, non poffe quodli-

.ribus & vinculis eripere,imo etiam victoriam

bet promiícue affumere, fed probabilias fo-

de hoftibus procurare. Sic an.1240. Tartarus

lorum damnatorum , in quorum animas po-

quidam fignifer vexillum fuum quatiens fu-

teftatem accepit. Secundum eft;quando cor-

inum atque nebulam den(iffimam excitabat,

pus phantafticum format, ordinarie tam ex«

fimulque fcetore graviffimo hoftes Polonos

acte non formare, quin a tactu accuratiore;

enecabat ; unde tanta Polonorum ftrages orta,

aut alio fenfu deprehendi poffit. Hinc Cajet.

ut folz auriculz, que fingulz fingulis preci-

2.2. q. 95.a. 3. ait: ipfummet diabolum, cum

f fuerant, novem ingentes faccos explerent.

ejus caro tanquam glacialis & tactui ingrata

6. Poteít ad dignitates & honores promo-

ab amaf(io repudiaretur, faffum efle, (c melio-

— — d. d o hp r - Üssped gaqne Se peP P^ . 5 QCD. C - P —— Bo

vere, uti Theophilum füz dignitati reftituit ;

rem facere non

offe.

niaca

Sontifices tamen aliquos Ro.mano; ad Apo-

L

XXIV, Quz 8 QJi-d magi:a-dæmo

Circa

Juuus LXXXIX. Magïa.

227

0

virca corp

do vero nonnunquam fauciate fags in ea

ora humana , vel aeïtïam ää&iäïia

noflit ?

parte, in qua ficta beftia Izfa fuit, deprehen-

[

E

' Refp. 1. Poteít, & probabilius defacto vere

duntur, tum diabolus in abíentium corpore

tansfert dmon fagas de loco in locum; hirco

eam partem coníauciat, quam fcit in ferino

$

m

&

velalteri animali,vel arundini vere fcoparum-

corpore fuiffe fauciatam.

u

€ baculoinequitantes, ut conventui fagarü

Refp. 4. Poteft maga fuperftitioía efficere,

t

ih

interfint. Ita communiter PP. jüris confulto-

ut ftatuz & beftix articulate loquantur; non

rum fententia, teíte Delrio l. 2.q. 16. Profqua

tamen efficere poteft , uc intelligant beftiz,

Qu

tame conclufione melius intelligenda notan-

quodoquuntur. Pofterior pars patet, quia be-

dum eft, ex eodem l. c. quatuor modis poffe

ftiz fünt incapaces intelligedtiz. Prior pro-

làe

contingere has translationes. 1. Sola cogita-

batur ex mille experientiis anciquarum hifto-

(

tione, quod SS. fcriptura vocat transferri in

riarum, ex quibus habetur, fimulachra & be-

Ja

fpiritu. 2. Pedibus, quo modo commoveant ad

ftialocutas fuiffe; & confirmatur ex eo, quod

l

conventus loco non admodum diftanti cele-

de facto artifices folis aquis aut aére pericifli-

h"

brandos. 3. Per motum localem & daemonis

me imitati (int befliarum voces ; cur non

jl

Ope per aéra produCtum. 4. Itautignorent, an

etiam dzmon poffit humanes imitari ?.

].a.

opinione tantum, an corporaliter translate

Refp. ;. Poteft magia fuperítitiofa facere, ut

J

fint. Hoc notato probatur, eas nonnunquam

homo non fentiat, velut longi(Iimo tempore

realicer per a&ra transportari, tum authoritate

dermiat, autinediam perferat. Ratio eft, quia

"l: "

ecclefie , quz flriges plurimis jam annis pro

novit'demon vires herbarum , quibus hzc

t

hereticis habet, & punit per inquifitores, er-

naturaliter perfici queunt ; aut recte novit il-

l

gonontantüm in phanta(ia hzc peragi debent,

ludere, ut verbera aliorum loco excipere, (i-

non enim punit ecclefia nifi certa & manifeíta

cuti fxpe pueri fafli funt, damonerm pro ipfis

Fri

criminas tum quia nihil affiznari poteft, quod

virgas fuftinueffe.

d

talem transiationem non poffibilem efficiat,

Refp. 6. Poteft etiam magia fexum mutare

lj

nam ex una parte diabolus corpus affumit , ex

corporum. Ratio eft, quia naturaliter id de fa-

altera vero fuperat facilere(iftenatiam & gravi-

&o accidifle, plurimis hiftoriis probat Delrio

tatem corporis aftumpti ; nequeobftat volun-

1.2.9 22. Inter alias ex Fulgofo narrat, Neapoli

ü

tas Dei prohibens , nam fiepiusid eum permi-

regnaste Ferdinando L. Ludovicum Guarnam

u

fiffe innumeris prope exemplis probari poteft,

Salernitanum civem ex quinque filialibus, pri-

quibus (ine protet

via nequit aliqu?s difïentire,

mis duabus natu majoribus Francifcz & Caroe

ini

inquit Delrio.

1z nomen indidiffes fed his poft decimum quin-

Qv

Refp. 2. Non poteft Magia nigraope dzmo-

tum annum genitalia membra in marium moe

nis quantitatem corporis:fic murare, utpene-

rem erupifle , mütatoque habitu pro maribus

"

i

tratio partium fequatur; neque unum corpus

habitos , & Francifcum & Carolum fuiffe nun-

in duobus locis disiunGtis ; vel duo corpora in

cupatos; fiergo naturaliter hoc fieri poteft ;

l

d

uno &eodemloco penetracive collocare. 1ta

quidni etiam demon efficere poffit?

iterum communis. Ratioeft, quia penetratio

Refp. 7. Poteft probabiliter magia fuperfti-

$

& replicatio corporuto miraculofa eft,uti com-

tiofa etiam homini feni juventam reddere; fi

xQ,

muniter docent Philofophi , adeoque non po-

enim Lufitanicz hiftoricz fcriptores apudDel-

teft convenire daemoni aut magis. Unde (i

rium nótant, cuidam Indo nobili, annorum

K

quandoque fage videntür januas & feneftras

340 fpatio, quibus vixit, juventz florem tet

claufas.tranfire, illufio daemonis fuit, qui oc-

exaruiffe, & ter refloruifle ; (ique aliirepertam

(

culte & inadvertenter januas aperuit, (icut

teftentur infülam , Bonicam nomine, in qua

etiam Angelus S.Petro in carcere januam non

fons fcaturiat, cujus aqua vino pretiofior ,

ä

advertentibus vigilibus referavit.

potafeoium cum juventa commutat 5 quidni

Refp. 3. Non potelt magia fuperftitiofa cor-

multo magis demooinaturalium rerum virtu-

]

poraanimata ex una in aliam fpeciem transfor

tem Ícienti hoc concedamus ? Neque tamen

mare: ita communis. Ratio eft, quia quzlibet

propterea hominem immortalein facere pof-

7

forma maxime animata , ut füuum effe infor-

fet, quia Deus non permittet, ut tales caufas

ls

mando tribuat;requirit peculiares fibique con-

naturales femper applicet, aut fuum concure

rl.

venientes difpofitiones , & organizationem

füm certe ad operationem fubtrahet.

5

XXV. Quzít 9. Quid magia füperftitiofa

i?

corporis propriam , ergo non poterit quzcun-

que anima quodcunque corpus informare, &

circa auimam poffit. Refp. Magia füperftitioía

[,

circa animam rationalem corpori conjunctam

confequenter nec animal ex uno in aliam fpe-

ciem transmutari. Unde fi nonnunquam fía-

fequentia poteft. 1. Poteft auditum & vifum

lo

gz vel magi fibi aut aliis vifi funt in beftias

acreliquos fenfus decipere, uti infinitis exem-

H

j

mutati, deceptio & illuGo dzemonis fuit, qui

plis probatum eft. 2. Poteft quadruplicem fen-

a

folet aliud corpus fübftituere, & illis abíenti-

fus interni functionem decipere turbata phan-

ls

bus, & alicubi in loco abdito ipfe affumpto

tafía; licet enim non poffit dire&e novam

j

lüpi corpore, vel ex aére formato, & fibi cir-

fpeciem phanta(iz vel intellectui imprimere,

cumdato ifta gerere, quz putant homines ab

uti docet communis fententia Theologorum,

illo mifero abíente & dormiente patrata ; ali-

poteft tamen indire&te tales fpecies caufare,

objiciendo varia obje&ta phantaftica, vel fpe-

quando vero hominibus ipfis ferarum exuvias

vel

?

veras aptiffime circumdat 5. alias aércam ef-

cies ab anima bhabitas commifcendo ,

concitando varias in corpore affeGtiones , aut

figiem belluz effingit, & membra accommo-

* dat, ut ralis belluz veftigia relinq

3. Poteft

E

uant. Qlanm

ipfo denique

z r

humotes perturbando.

appe-

R, P. Lobhn. szl Man. Tom. L -

P5

-

e

228

Dibliotbete Manualis Concionaterie -

vàt

appetitum fenfitivum per varia (imulacra ,

hoc poteft, quia uti S. 'Thomas in 4. d. ". a.

ci

quibus voluptatum memoria excitetur , exci-

vet. docet , nulla res corporalis robur fübftan-

ol

tare, & neceffitare ad propofitum objectum

tiarum fpiritualium poteft equzre. Nec ob-

n

appetendum; uti de fa&to non femel dazemon

ftat,. quod Tob. 6. Angelus Raphael dixerit

vat

in hominibus etiam fandtis facit, in quorum

Tobiz: Cordis ejus particulam piícis videli-

pat

corpore varios nonnunquam motus , licet

cet ( (i fuper carbones ponas, fumus ejus ex-

ol

ipfis involuntarios, efficit.

tricat omne genus damoniorum ; nam fuffu-

4. Poteft memo-

v |

riam juvare, adoptando ejus organum , ut

migatio illa indire&te tantum demonem pelle-

ca

bat, dire&te enim ab Angelo pul(as eft, & in

facilius recipiat , & firmius fpecies retineat

a

vel motu locali noxia repellendo, vel juvan-

deferto ligatus) & cordi tribuitur illa vis non

u

tia applicando.

Eandem poteít modis con-

literali , fed prophetico & allegorico fenfu ;

mu

trariis plurimum debilitare, imo omnino tol-

referendum enim hoc ad Chriftum, quem B.

of

lére.

$. Poteft intellectum fübtiliorem &

Profper, S. Auguftinus & Tertullianus pifcem

m

aneliorem efficere, quo ad fundiones ingenii

appellant , qui füper carbones charitatis po-

fti

& judicii per commodiores organi difpofitio-

firus humanum genus a demonio liberavit.

P

J

nes, humoribus videlicet denfioribus motu

Quando vero 1. Reg. c. 16. legitur , Davide

locali difpulfis, vel agentium naturalium ad.

cytharam feriente, receffiffe a Saule fpiritum

&t

hibitis medicamentis, vel fpiritibus fenfitivis

malum , ajunt interpretes ideo contigiffe,

pC(

expurgatis, & ad organa attra&tis , aut fangui-

quia fedatis per cythare fonum hurnoribus,

jür

nis defecatione iisdem fpiritibus multiplica-

Saul vexationi demonis minus idoneus rede

Q

tis; ab his enim omnibus difpofitionibus

dcbatur; aut certe alii ad fenfum allegori-

cum confugiunt, ajuntque fpiritum malum

bu:

iultum dependet intelleCtio. 6. Poteft ar-

o

Prs

Ax)*

tes & Ícientias docere, non tantum ope dz-

non virtute cythare , fed S. crucis , cujus

Íet

monis in vi(ibili forma apparentis & loquen-

figura fuit illa cythara, fuiffe pulfum.

o

tis, fed etiam interna locutione & függeftio-

XXVII. Ex hac relponfione colligitur, 1.

ne intellectum illufirantis. Sicin vita 5. Nor-

C

Vanam effe jadtantiam magorum de potefta-

berti legitur, dazmonem Idiotam fubito ícri-

te demonum & fpedtrorum ejiciendorum,

px?

(

pture facre peritiflimum effeciffe. 7. Poreft

reztiusque id Sanctis nonnullis concedi, uti

movere voluntatem objecto amabili vel odi-

de S. Stephano Epifcopo Dienf(i teítatur Sue-

der

*

bili propofito, & excitare in parte fenfitiva

rius in ejus vita menfe Sept.

&i

varias paífiones, qux , quo fünt vchemen-

, Colligitur 2. falfara effe perfüafionem eo

V

j

tiores , e€o acrius inclinant voluntatem ad

rum , qui putant, poffe dzmones a Magis li-

coníenfum, licet necefBtare non poflint. $.

gari in phialis, fpeculis, annulis &c. (emper

Ü

Poteft e&afes five raptus efficere , ligando

enim vel fuperior atque potentior demon.

fcilicet fenfüs, ut foris fentiant , idque du-

eosillic cogitadefle , &imperio fuo cotinet,

(

fot

plici modo fieri poteft. Primo (i tramites ob

velip( fpontefua, & ex pacto fuoadfünt, ibi-

que períeverant, quod przclare iadicavit

90

ftrnantur , quibus a cerebro fpiritus fcaficivi

ad exteriores fenfus penetraut, uti fomnian-

Henricus de Haffia in Genef. dum ait : 1pfe

Iu

fimulat fe captum, ut te capiat ; íe vinctum;

tibus contingit. Secundo , quando eosdem

di

fpiritus fen(itivos ab exterioribus fenlibus ad

ut te vinciat ; fe tuo imperio fübditum , ut

te fibifübdat; a te inclufum, ut contra te fi-

ü)

interni fenfüs organa attrahit, ibique retinet,

ne ad exiernorum feníüaum organa deícende:-

naliter concludat; fingit fe tua arte vel ima-

M

VE

re queant. Un4e fi nonnunquam mayi aliqui

gini vel 'apidi alligatum, ut fünibus peccato-

mortuos refuícitaffe , aut animam propriam

rum religatum ad infernum te perducat.

tü

emififfe aut recipiffe pro libitu vi(i funt, de-

Sauctos tamen viros demones inclufiífe cer-

ge

ceptio fuit diaboli , fimili modo anima ope-

tis locis,velaftrinxiffe, ex hiftoriis variis pacet.

p

rationes impedientis. 9. Poceít fictitie ad-

XXVlII. Refp. 3. P'er accidens poteft ma-

t

ducere animas defunctorum ; fiCitie, in-

gia demones ad varia fervitia cogere, (i vide-

(u

quam , formando f(cilicet imagines illorum,

licet magus aliquis fortiorem atque potentio-

di

rem habeat demonem, hinc varia magorum

nam ipías animas defunctorum prob.bilius

crg

non pote(t oftendere ; quia Sancto:um ani-

certamina exorta fünt, qualia multa a Delrio

ii

1.2. q. 30. £. 1. narrantur, inter quz memora-.

mz in manu Dei fünt , & illi foli obediyat;

t

damnatorum vero nequit diabolus educere

bile eft, quod ibidem ex Joanne Dubravio

P

fine nutu Dei; quod ipfum etiam de

purgan-

de Zythone W/enceslai imperatoris mago

tibus animabus dicendum eft.

refert, qui magorum, quos Joannes Princeps

ha

XXVI. Queft- 10. Quid ma

gia füperfti-

Pragam fecum adduxerat, potentiffimum pu-

tiofa poffit in ipfos magos ?

blice ludibriaartis exhibentem , ore usque ad

Refp. 1. Magianihil poteítin magos vel ca-

aures dehifcente,propius accedens devoravit,

codzmones, nifi ex pacto ; quando ergo dz-

folis calceis,utpote lutulentis relidtis, indeque

feceffum

N

mones fe nonnunquam a magis cogi fingunt,

etens , ventrem infolita efca gra-

d

non coguntur , fed fponte faciunt & obtem-

vem in fo

f

um aqua plenum exoneravit , pra-

perant, ut plures irretiant, & retineantirreti-

ftigiatoremque adhuc madidum fpectatori-

tos. ItaDelrio l 2. q. 32. f. i. Ratio eft, quia

bus re(tituit adeo derifüm, ut ceteri quoque

d

157

»

k

nihil apparet, ratione cujus magia poflit ha-

ejus focii a ludo abftinerent.

;j

'*

p

t

bere poteftatem in magos & damones; non

XXIX. Quzít. 11. Quibus

odis potiffi-

(P

in

enim hoc poteft ratione naturz, quia hzc in

mum magia hec ad preítigias fuas utatur?

V

magis eft zqualis ; in demone vero füperior;

Refp. Triplici potiffimum modo . utitur

f

fed nec ratione alicujus rei corporez haben-

magia ad varias deceptiones & praftigias ex-

L d

tis virtutem cogendi aut pellendi demonss,

ercendas, Primus fit mutatione objecti, quod

e

Variis

e

liulus LXXXIX. Magia.

d,

229

la

variis modis preftat.

t. Oftrenfarum rerum

humum proje&ta; unguenta varia, halitus &

j

celeri agitatione , fübita occultatione, varia

afflatus, verba, & ipíie quandoque laudes,

(

€ollocatione, feparatione, vel conglutinatio-

uti experientia probatum ait Delrio l. c. n. 4.

l

ne latente , ut faciunt circulatores Agyrta

Circa que tamen inflrumenta duo notanda

variis ligaminibus, globulis, fcyphulis &c. 2.

funt. Primum eft, non hsc inftrumenta per

la

Per artem perfpe&tive, certa quadam diípofi-

fe habere vim talia efficiendi ; fe ipíum da-

3

tione obje&i in ordine ad oculum videntis,

monem a figno determinatum talia facere,

V. £. cum linez ordine confuío ductz afpi-

Secundum, figna hzec & inftrumenta non cui«

cienti per foramen ; vel rotata tabula , fpe-

liber nocere , fed iis tantum

,Jquiþus ipfi ma-

:;

ciem exhibent artificiofze alicujus picturz . 3.

lefici volunt nocere.

)

Cum formant fübito ex elementis , - potiffi-

XXX. Quzft.2. Quotuplex fit maleficium

mum aére , obje&tum , & illud fpectatoribus

Refp. Triplex cormmmuniter a triplici fine affi-

a

offerunt. 4. Cum opponunt corpus aliquod

gnari. Somnpificum Ícilicet, amatorium, & ho-

mixtum, pute minerale, quod vi füa naturali

l

fitin cauía, ut cor

ftile. Somnificum e(t, quando aliquem potio-

e

pus; cgi apponitur, longe

ne, malo carmine, & certis ritibus foporant, ut

aliud appareat.

interea vel venenum infundan , velinCintulos

d

. Secundus modus fit mutatione aéris , quo

rapiant, aut necent, vel furto quid fübtrahant,

etiam varie efficere poteft magia. 1. enim im-

)

vel ftupro, adulteriove contaminent ; ut plu-

,

pedit, nefpecies ad oculum, vel ad alium fen.

rimum tamen folent fagg ad hunc finem cer-

fum deferatur, v. g. quando vifui totura obje-

tis luminibus uti; interdum etiam accendunt

&um vel partem occultat.. 2. Si medium iin

pedes, aut manus mortuorum oleo a demo-

l

buat qualitate, qua fpecies per medium trans-

j

ne priusaccepto. Amatorium maleficium eft,

euntes qualificentur, ut obje&um aliter, acin

quando aliquis per philtrum aliquod ad amo-

fe eft;reprzlentent. Sic (i de femine afinino &

rem concitatur, quod fit vel rebus in cibo po-

cera fieret candela, que fola in.convivio lu-

tuve datis; vel per mixturas varias herbarum,

J

ceret , omnes convive viderentur Onoce-

metallorum, plumarum, aut aliarum partium

pliali, ut docet Guiliel, Parifienfis. 3. Si me-

ex animalibus defümptarum ; qux tamen

dium circa ipfum objedum iufpiffetur ;- fic

omnia non poffunt cogere hominem ad illici-

denarius in (cutella aqua plena major videtur ,

tium amorem;fed ad fummum poffunt turbare

& gallus gallinaceus feftucam trahens trabem

humores; aut calefacere corpus, autope dz-

uahere videbitur , (i medii vapores conden-

monis phantafiam ita implere fpeciebusrerum

fentur.

Si moto aére fimul movear fpecies ;

impudicarum, ut denique voluntas vincatur.

hinc fit, ut navigantibus arbores moveri vi-

Hoflile tandem maleficium e(t , per quod

deantur. ;. Si varie conformet vel multipli

damnum corpori vel animo infertur , quod

cet fpecies fenfibiles, quod vel contingit ex

&

fit variis modiis. 1. Fafcinatione , quz nihil

forma inítrumenti , uti patet in vitro Sexa-

aliud eft, quam perniciofa qualitas damonum

gono, vel ex collocatione varia initrumento-

arte illata ob tacitum vel expreffum pactum

rum , uti fit, (i

plura fpecula diverfis locis

hominis cum dzmone. 2. Fit variis venenis,

dilponan:ur.

quo mnodo narrat Viliamontius apud Delrium.

ertius tandem modus fit organi muta-

Veneficum quendam apud Delrium fuiffe, qui

tione, quz etiam variis modis contingit. 1.

damnatorum ad triremes animas emebat ,

Mutato litu organi; fic enim res alio ioco

promittens liberationem a terra illa fervitute

vel gemina videbitur. 3. Si humores agiten-

pcnz, & numerans decem aureos pro illo-

tur, vel perturbentur ; hinc ebriis omnia

rum anima, quam chirographo proprio fan-

gemina apparent ; huc etiam. revocantur

guine notato dzmoni vendebant , quos ta-

praíligiz , quibus magi currus foeno onuftos

men ille, ne paCtum retraCtare poffent, mox

cum equis comediffe vifi fünt... 3. Si impedia-

veneno necabat.

3. Fit confedone imagi-

tur feníatio craffiore aliquo humore obftru-

num, quas malefici acubus pingunt, vel igne

&is viis, ne fpiritus ad organa perveniant. Hi

liquant,vel confringunt ; & (ic cercum iis. quos

ergo fünt modi, quibus potiffimum magia uti-

tales imagines defignabant, interitum tabe vel

tur ad effe&tus fuos , quando per folum mo-

alio mortis genere adferunt. Quo etiam per-

tum localem , aut applicationem activorum

tinent fagittz fagittariorum , qusz certis riti-.

ad paffiva nihihil efficere poteft, qu& omnia

bus fuperftitiofis confecrate etiam abfentes

fufius videri poflunt a

tangunt, faciuntque ut intra breve tempus

hac de re fcribentes.

pud Authores. | pafïïm

moriantur. 4. Ingef(tione, velegeftione rerum

$ Mu

folidarum & magnarum in corpus, qualia fünt

De Maleficio.

clavi ferrei prelongi, offa , lapides, carbones

XXX.

Quzít. i. Quid fit maleficium ?

&c. $. Devotione, per quam nonnunquam

Refp. cum Delrio l, 3. p. 1. q. 1. illud re&te fic

dzmones (ex permiflione Dei) in corpus ho-

definiri. Eft magiz fpecies, qua quisque da-

minis magicis paQtis & artibus,immittuntur,

monis 3lteri daminum parat. Et hoc genere

6. Ligamine , per quod homo impotens ad

magiz vel maxime delectatur deemon. Unde

actum conjungii redditur. 7. Incendiario ma-

recte Sine(ius, calamitates, inquit, mortalium

leficio , quo integras nonnunquam domos

convivia füunt malorum daemonum.

Porro

comburunt ,. imo & oj

ida.

"

1

inftrumenta hujus magiz potiffima funt pul-

XXXITI. Quztl. 3. Cur diabolus velit opera

veres quidam minuti in cibum potumve in-

maleficiorum uti, cum per fe taiia damna in-

Refp. Delrio l, 3. p. 1. q.8. duasob

fuü; herbæ,wfcüucæ, & id genus frivola in

ferre pomt ?

caufas

4

e

e

230

üb!iorbecæ Manualis Concionatorie

tus coclorum, eclypfes, &c. pluvias tamen &

caufasid fieri. Quia credit ,V-/"*hoc;pa&o fe ma-

jorem Deo injuriam inferre, (i creaturis ratio-

tempe(lates , & (imiles eventus probabilitee

ne przditis, & baptifmo ablutis abtutatur ad

tantum poteft p

reedicere A ..qu-i aa cau(isn af.fu-

conditoris vilipendium & irritationem. Prz-

ralibus impediri poffunt.

terea vero etiam fic pluribus nocet, cum ho-

Refp. 4. Pofled&monem etiam certo przdie

mo hominem minus adverfetur. 2. Quia qua-

cere, quz velex revelatione accepit (fic olim

dar non poteft, velcerte non tam commode

multa de Chrifti ortu & miraculis przdixit)

vel que ipfe ex aliena relatione intellexit, vel

pet fe efficere, qualia funt v. g. (i rebus fácris

:

abutendum &c.

preíens videt.

Refp. . Non po

ffe dasmonem ullas cogita-

XXXIII. Queft. 4. Quid fit vana obfer-

vantia? Refp. cum Delrtio l. 3. p. 2. q. :. eft

tiones occultas, & nullo figno exteriori pro-

ditas certo przdicere, licet fepe probabiliter

magia fuperítitiofa, qua commodum aliquod

fperatur ex re , quz nec fupernaturaliter eo

idqueat, quando fcilicet phantaímatibus im-

mitfis ita turbavit hominis mentem , ut non

pertinet, neque naturaliter id preftare poteft.

XXXIV. Quzft. s. Unde dignofci queat,

potuerit facile aliud cogitare.

In his tamea

pe vit

quid fit vana obfervantia ? Refp.ex vatiis fignis

przdictionibus, ut recte notat Delrio l. c.

qi, dii

poffe dignofci, v. g fi ad productionem etfe-

(zepe utitur fraudibus & zquivocis verbis , uti

&us requiratur fides in hominem fanaturum.

ufuüs eft, cum Craeío querenti, num Cyrüm

Si effeCtus attribuatur magicis imaginibus,

vi&turus effet. refpondit : Perdet Croefu

d

m

figuris; figillis, charadteribus, ip(is verbis vel

lyn transgreffus maxima regna.

f

Refp.6. Dzmonem, qua pollet celeritates:

rythmo,vel contaGtui; fi quis utitur variis ora-

tionibus aus fententiis facris ad Dei honorem

quz in remotis regionibus geruntur, tam ce-

di

leriter predicere , ut diu ante predicta ab

nec dire&e, nec indiredte pertinentibus. Si

z

omnia ex rebus occurrentibus petantur. $i fa-

ignaris putentur. Sic Apollonius, cum Ephefi

fs

cra evangelia & (imilia cum variis circumítan

effec, exclamavit interfici Domitianum ; ut

Vl

tiis circumferantur,v.g.ut fint cali modo,in tali

prefens fpectaculo.

g

forma, tali materia fcripta,talibus crucibusjn:

XXXVII. Queft. g. Quotuplex fit divinas

fignita. Si herbz, flores & fimilia certis hebdo-

tio? Reíp. Duplicem communiter affignari ;

madz diebus colligantur; fi pro fugandis mor-

unam, quz pacto explicito daemonis nititur 3

'Seïünck.

bis offeratur Sancto alicui cera vel alia mate-

alteram, quz implicito pacto fundatur, quod

j m

ria variis materiis v. g. crinibus egri commix-

fit, quando quis quzrit cognitionem foli Deo

fe&l 000 e

ta &c. Similes vanz obfervantiz funt, fi per

refervatam aliunde quam ex Deo, idque me-

LEU

defponfationis annulum meiant , ut a malefi-

diis indebitis. Priorfubdividitur potiffimum

361 V99u :

clo curentur, Siad capitis dolores arcendos

in oraceulum feu demonomanciam. per quam

collum ad porcorum lintrem applicetur. $i

dainon prophetiam conatus imitari varia ora-

Di

ftramenbipenni dividatur, ut manuum vel di-

cula dedit ex antris, flatuis & hominibus,

|:!

gitorum tumorces fanentur : fitempore miffz

potillimum vero mulieribus; unde ort& Gal-

liceng , Pythiz , Faudicg , Pythoniffz,. &c.

dentes tangarncur, at dolor illorum ceffec; &

plura fimilia , quz videri poffu

Et manganiam, cujus plurimi funt modi: Po-

nt apud D.el-j

tiores autem ifti.

tium l.. c. q. 44 4. 9.

4

1. Eft necromantia, pet

XXXV. Queft 6. Qui

du fit divinatio ? Re-

quam manes ab in£eris certis ritibus elici pu-

fpondet Deirio 1. 4. c. 2. q. 1. eam nihil'aliud

tantur. 2. Hydromantia, qua futura ex aquis

effe, quam fignificationem occultorum ex pa-

divinantur. . 3. Lecanomantiam, gaftroman-

&is conventriscum demone. Dicta autem cft

tiam, catoptromantiam, per quam refponfa ex

divinatio, quafi divinitatisimitatio ; nam dz-

plevibus,ventricofis phialis aqua plenis, & in-

|

mon quantum potelt divinitatem smulatur,

Ípe&tante puro puero, vel pregnante muliere,

j

unde magi ad divinationem hanc frequenter

vel denique etiam ex fpeculis politis perun-

facrificio,veftibus (acerdotalibus,thure accen-

tur. 4. Eft da&ylomantia, quas divinatannulis

fo utuntur, Quia veto ex hac definitione fatis

ad certam cceli pofituram conftru&is vel in-

patet, divinationem hanc non poffe ulterius

cantatis, & füper trípodem ad certa verba mo-.

C

tis. 5. Ariolatio, qua arioli circaarasidolorum

progredi, quam cognitio dzmonis. pcrtin-

at , ideo.

nefarias preces emittunt , & funefta facrificia

offerunt, iisque celebritatibus dzemonurri re-

XXXVL Quzft 7

; Qnd ; vel quantum

damon vel magi predicere poffit ?

fponía accipiunt. Qui modus divinationis plu-

Refp. 1. Dzmonem non poffe certo prz-

rimas alias fpecies pro diverfirate rerum, quas

dicere ea, quz fünt omnino libere fütura ,

ad divinandum hi facerdotes adhibebant, con-

qualia funt. auz dependent.a voluntate Dei,

tinent. 6. Eft lortilegium, per quod ex lortibus

velarbitrio hominum , vel quz nullam adhu

futura indagantur. 7. Eft conjectatio, qusg

c

Gl éssL

babent.determinatam caufam.

?

L]

ex aíflris , elementis , manuum & vultus li-

Refp. 3. Ex iftis,qugecerto non novi

t, pdfï';'-:

neamentis, fomniis fimilibus futura indagats

l

dzmonem multa probabilitertantum, & con-

qua& tamen conjectatio eatenus tantum elt il-

licita, quatenus cancellos Philofophiz natu-

í

je&turam faciendo predicere, cum propter ex-

perientiam diuturná, tum propter ingenii acu-

ralis egreditur ; alioqui enim licita eft, & de

TR:'S' 3.

fa&ctopracticatur, unde regulz rufticorüm de

l

men, propter congnitionem naturalium facul-

tatum, & temperamentorum humanorum.

pluviis,tempeftatibus &c. íuntexorte. Plura

2- Tlm.

Refp. 3. Pofle demonum certo pradicere,

de poftremis his magiz illicite fpeciebus apud

Delrium l. c. & alios videri poffunt.

V- 54. f

que a caufis neceffariis pendent, ut funt mo-

(

r

TITL[-.

e

P2

à

Titulus. XC. - Mahjüetädo.*'

231

t

(v

FUNOR SONNORNOROR IOR NOR IOR NOSNOS ONOHEOREORNORNORNOR NONNODNS R UR od

9

dh

m

)

el

A

INSUETUDO.

d

g- E 'Io

-1V. Obigie: vos ego vin&us in Domi-

Eph. 4

no, ut digne ambuletis vocatione, qua vo-

V. P.

(

cati eftis

| QUOAD ESSENTIAM. -

tudine,

, cum omni bumilitate & manfue-

Definitia.

od

V. Declina pauperi fine triftitia aurem Ecdl d.

m

i

I.

tuam, & redde debitum tuum, & refponde v. g.

C

De virt, &

Anfüeiudq eft virtus, qua iram ad-

illi pacifice in manfüetudine.

t

vit. divif.

verfüs eos, qui nos injuria afficere

M

videntur, comprimimus, & mode-

Utilitas,

v

ramur.

Seu, ut Ariftoteles definit,

terram.,

- VI. Beati mites, quoniam ipfi poffidebunt Matth, 4

H

: eft virtus animofz partis, qua przditi egre

Ó

moventur ád iram. Hinc $. Ambrofius, qui

. VIL. Refponfio mollis frángit iram, fermo

durus füícitat furorem.

Prov.' P 5;

V. I

InPíal.36. funt manfueti, ait, nifi quos nullus ftimulus

b

diffenfionis exagitat, non ira perturbat, non

- VIII. Ipfe delu

3

det illufores, & manfíueris Prov. s.

j

fzvitia exafperat, non rabies crudelitatis in-

dabit gratiam.

V. 34*

it

flammat? Differt a clementia; quia hzc eft

IX, Melius

eft hdmiliari cum mitibus,

Prov. 16,

V. 19.

virtus inclinans ad lenitatem in posna exi-

quam fpolia dividere cum füperbis.

].

genda.

X. Humilium & manfüetorum femper ti- Judith. g,

bi placuit deprecatio.

V. 10,

Divifio.

XI. Propter veritatem & manfucltudivnïem, Df44.v.6

g,',,u;,cg, II. Dividi poteft in eam, quam ergai Deum

& juftitiam : & deducet te mirabiliter dex-

in them s. eXercemus , quatenus ejus judicia benigno

tera tua.

feft, OO. animo fuftinemus, juxta illud Pfalmiftz : Su-

XII. Sufcipiens manfüetos Dominus, hu. Píal, 146

8S. Pfal. (tinentes autem Dominum ipfi hzredicabunt

315. -9* terram. Et eam, quam ergo botnines tenemus,

milians autem peccatores usque ad terram. ": -

XIII. Sapientia & diíciplina timor. Do- Eccl. x.

dum vel taciturnitate, vel placida refponfio-

mini, & quod beneplacitum efl illi, fides & Y* 35

;:ä

ne vel malorum illatorum humili tolerantia,

manfíuetudo. -

à

||s

" eorum improbitanem—fupcrare contendimus.

Dignitas,

i

L:tus.

XIV. Beneplacitum eft Domino in popu. Pfal, 149.

-. l. A&us præciþui funt.

lofüo, & exaltavit manfuetos in falutem.

V. 4.0

.. 1. Ubi ab alio ad iram concitati fümus,

filentium tenere.

d

XV. Sedes ducum füperborum deftruxit, Eccl. 1o.

Deus, & (edere fecit mites pro eis.

vo 17.

H

2. Iram interius cohib

XVI. Fili, in manfuetudine opera tua per. Eccl. s.

lr

frenare.

ere, & aptis medi?s«

/ . Cor no

fïqæ, & füper hominum gloxriam diligeris. "Vetih

(trum ad ferenitatem & tranquil-

ls

litatem inducere, & tandem ip(um inter in-

"

—— Sucunditas.

jurias pacare.

XViI. Difc

itc/a 'me, quia mitis fum"', &Matth.x

s

4. Injuria nos afficientibus blandis verbis

humilis corde, & i

l.'

bus vefítris.

j

nvenietis requiem anima- V« 29.

. & molli fermone refpondere.

. $. Injuriantibus beneficia repen

derä, par-

XVIII. Manfüeti aurem hzreditabunt rer- Píal 36.

no malum.

cerey & pro illis orare, ficque vincere in bo-

ram, &'dcle&abunïtu: in multi;udinc-pacig. v a.

1

6. Injuriam oblivifci.

$.

III.

,:-.

EX SS. PA

TRIBUS' ET DO

"

; 50 lï.

CTORIBUS.

.- P

:

j

EX S. SCRIPTURA.

Qualitas.

!

Qualiias.

L

Mci femper fit inore; per ora mittamusS Chryf,

cal.ö-v- l. I'

ratres , fi przoccupatus fuerit homo in

. hihil, ni(i mellitum, nihil afperum, ni-

aliquo deli&to, vos; qui fpirituales eftis,

hil amarum, fed omnia czlis digna. .

hujusmodi inftruite in fpiritu lenitatis, con-

II. Rogat difciplinz rigor manfüetudinem, s. Greg.

:5* * fiderans teipfüm, ne & tu tenteris.

& maníetudo ornet rigorem: & fic alterum 19. mor,

Titl 3. 8.

II. Admone illos, non litigiofos effe, fed

commendetur ab altero, ut nec rigor fit ri-

modeftos , omnem oftendentes manfíuecudi-

gidus, nec manfíuüetudo diffoluta.

E

s

nem ad homines.

^

lII. Ne dixeris : eft improbus,nec ferre pof- S, Chryf;

3. Tim,

III. Servum Domini non oportet litigare,

fum, tunc enim maxime attendenda eft man- füper Pfal,

V« 245

fed manfüetum effe ad omnss; docibilem; pa-

fuetudo, cum res nobis eft cum fzvis & agre- 119

^

tientcm.-

ftibus hominibus, quando cum his;qui funt ab

huma-

9

9

Jibietbea -Manualit - Cotcióhatorid

232

y

humanitate & manfüetudine longe alieniffi-

conciliat Domino fat,niliares, ut quod illum

t

mi, cunc ejus virtus oftenditur.

vident tranquillum fe offerre, & manfuetudi-

]

S. Gregor,

IV. Convitiis (homo manfüetus) lacerabi»

ne jucundum; nam & talem majoris faciunt,

li

habentque pro patre, & non pro Domino

Nazianz, tur? vincet, convicia non regerendo ; Perfe-

or.6, Max- cutionibus affligetur? fübftinebit. Maledidlis

gratus & amabilis eft videntibus, gratus itern

&on di

profcindetur? exhortabitur; Calumniis agi-

& his, quibus tantum nomine notus eft. Ne-

fj

ub

tabitur? orabit. Probris impelletur? Chti-

ue facile ullum invenies,qui audiens laudari

fti focietate honorabitur : Percutietur in dex-

hominem manfuetum,illum videre & ofculari

nis

tram maxillam? prebebit & alteram,imo ter-

non defideret, & non.habeat in aliqua lucri

s Cf

tiam, fi habebit.

parte, ejus amicitia diu poffe frui,

V. Malum hominem tacendo, & locum

XVIII. Non habet in eo locum pruina vi- S. Valer.

hn & a

$, Chryf,

puid & gd

ho. sg. indando, melius vincis , quam refpondendo

tiorum, qui calcatis odiis integrum charitatis 3P- Manf.

i (s

&dat,

cuftodit affectum.

tr. 3 [] dif&

excitatur.

quia malitia non inftruitur fermoniþus, fed

B.

n

XVIII. Qui & contumeliis,& injuria altior

S.1fid, P.

INece[ftas,

eft,-is & hic ab omnibus immortalibus coro-

luf. 1. 4.

tl

nabitur encomiis, quod non modo ho(tem,

i $*« fo

Lz&ant.

VI. Jam ex hoc ipfo boni viri nomen amit-

ep. £có6,

[

Firm. c,7. tat, neceffe eft, (i nocebit: non minus enim

fed animos, iramque fuam füperaverit, & in

altera vita ideo maxima obtinebit premia.

:

li. de off. m3]i eft; referre injuriam, quam inferre.

s- B:ml il

$, Franc.

VII. Multi funt, qui pertedionem & fan-

XIX. Demones, ubi viderint quempiams. Climac.

-Seraph.

&itatem in aCtibus mortificationis corporalis

vel contumelia affe&tum, vel ignominia nota- gr. 9.

ü

9p:1.€-14, conftituunt, non intelligentes, quanto majus

tum, vel damno aliquo mulc&tatum, vel quod-

T^

fic lacrum in tolerantia injuriarum: Multi

cunque aliud damnum perpeffum non affli-

gi, quod aliquid mali faftinuerit, fed quod il-

pg U

íunt, qui orationibus :& officiis infiftentes;

ho j o

multas ab(tinentias & affliCtiones in fuis cor-

lud ipfum generofz & fortiter pertulerit hujus

al

poribus faciant, fed de folo uno verbo, quod

vim & conatum magnopere pertimefcunc.;

b

viderint injuriam effe, fcandalizantur ftatim

Dignitas.

& conturbantur. Hi non fünt vere pauperes

p

-XX. Qualis quisque apud fe lateat; con- S. Gregos,

fpiritu, quia qui vere pauper eft fpiritu, fe

tumelia illata probat.

la. diak

ipfüm odit, & alios diligit, qui ipfum percu-

]IIW-

tiupnt in maxillam.

V

XXI. Infinita vircus eft, odia viciffe bene. C 5-

ficiis, nam ille inter ceteros palmam perfecte

S. Valeria.

|

S.Chry, — VIII. Multz fünt virtutes,; inqui;k ille, que

nus hom.o

to.5. 546 chriftianum virum bene decent, maxime au-

virtutis obtinet, qui ad vicem veneni

pocula

,de bono

V nl

dulci melle componit.

pacise

- dongf,

tem omnium manfuetudo ; nam eos folos,

Ín Ga j

qui hac confpicui fünt, Dei imitatores Chri-

XXII. Felix ille, qui quotidie Dei cauía

$ Climac.

ftus nominat, proinde congruum eft. t quan-

convitiis agitatus & contemptus , violenter grad. 4. n

feipfum per patientiam vincit; Nz ille cum 52.

ï

do quis contumcelia nos afficit, füftineamus

$ phrem

maníuete, confiderantes, quo

martyribus tripudiabit, & inter Angelos li- .

res humilitas facit.

d Dei imitato-

ber, ut Angelus incedet.

TE

Vitt.

$. Gregor. IX. Dum foris invi&ti effe cupi

il'iUS, intus

.XXIII. Quale fpedaculum, quam gi'avc & S.Bafil.or.

VAmbrin

ho. 27.

li praviter ferimur, & dum parva foris defendi-

admirandum, ac íane nonnihil etiam ipfam 9. de íza.

Mf

humanam naturam exíuüperans, hominem

i

Eyang.

mus, intus amittimus maxima, quia dum rem

/

diligimus temporalem, veram amittimus di-

multis conviciis jaCtatum, & qui etiam vul-

;

le&rionem.,

nus in facie accepit, quique alia fexcenta per-

VCf

s.uiel'. fü'

X. Nihil eft focdius preceptore furiofo, qui

peffus eft, qug & verbis & re ipía ad extre-

per epift. cum debeat effe man(uetus & humilisad om-

mam infamiam tendunt, non ira incendi, nec

p Manfi l:

ha die,

ad Tom- pes ex diverfo torvo vultu, rugata fronte tre-

ultionem parare, fed maníuetum pro eo, qui

64

mentibus labiis, effrenatis fuperciliis, facie ine

fibi injurias intulit, preces fundere.

Hl hom'

ter pallorem -& ruborem variata, clamorem

XXIV. Quid divinz tanquillitati tam pro- B. Elredus

880'3!1 M"w

perítrepitat, & errantes non tam a bono retra-

ximum quam jllatis contumeliis non nocere, in fpe.car.

t

hit, quam ad maium fuz fzvitia precipitat.

nullo fupplicio, nullave perfecutione terreri, ^ ?:

l

(:—

Utilitas.

unam menris & in profperis, & in adverfis ha-

bere conítantiam , inimicum, & amicum eo- -

S.Leof.5. . XI. Nihil arduum eft humilibus, nihil afpe-

dem oculo intueri..

^

sovikf.

in Epiph. ram mitibus. -

XXV. Mirabile, promiffum Salvatoris quoS. Chry& -

hut d |

S.Ambrof,

XII. Ideo Sauli in millibüs, Davidi in de-

gratiam maní»etis promifit ; an iis nihil dabic fuper

inPf 43 cem millibus (intellige, fic gratulatio) quia

gratiz, qui jejuniis, qui caftimonia, qui elee. Prov. 3.

durus in paucis; manfuetus in pluribus,

mofynis. qui virtutibus aliis fuo conditore fe

S.Chryfol.

XIII. Quid eft, quod pofteaquam terribi-

commendarint? imo vero dabit, fed mites -

. v

lis Deus mitiffimi Paftoris clegit officium, Pa-

erunt primi, qui optimam partem, qui totos

ftoris perfonam induit? ut ferocientes reges

principatus auferent in przemium.

ad ovium duceret ac redderet lenitatem,

S. Ambrof.

XXVI. Rex David quam mitis , quams,Amhroni

P 0 - — P 0 m 7029

XIV. Manífuetus homo, cordis eft medicus.

blandis humilis fpiritu , fedulus corde, fa- in Pfal,.

adVercell,

XV. Beatus, qui feveritatem & manfuetu-

cilis affatu, fortis in przlio, manfuetus in !3

Epifc,

Jbid.

dinem tenet, ut altéro difciplina fervetur, al-

imperio, patiens in convitio, ferre magis

tero inpocentia non opprimatur.

promptus , quam referre injurias ;

ideo

S. Chryf,

: XVI. Mitis reverendus Pater puerís, & ob-

hom. de

tam charus erat omnibus, ut juvenis ad re»

IT

fervandus Deminus eft fervis. Nihil enim ita

gnum invitus peteretur, & refiftens coge-

Wufä

L]

retur:

L À

lus XC. Maufuetade, —

lg

133

üdj.

tetür: fenex,une pralio intereffet, a füis roga-

ad 'bonum, convertic.

Qui bene eft in pace,

Wt

retur, quod mallent omnes pro ipío pericli-

de nullo füfpicatur.

pino

tari, quam illum pro emnibus; itaque paren-

- 1. Non eftmagnum cum

4bonis & manfue- rpid, $. s.

tes eum filiis, filii parentibus przferebant.

tis converíari, hoc enim omnibus naturaliter

lm

Ne.

$, Chryf.

. XXVILSufcipiens manfüetosDorninus: non

placet; unusquisque libenter pacem habety &

dari

fuper P. dixit,opem ferens manfíuetis, fed quod eft lon-

Íecum fentientes magis diligit; fed cum duris

146.

ge majus, /u/cipiens.

lari

uid autem eft,füfcipiens?

& perverfis, aut inditciplinatis, aut nobis con-

cri

recreans,fovens,baju

x

ans,& velut materin ul-

trariantibus pacifice poffe vivere, magna gra.

nis geftans, hoc audiant man(üeti,& lztentur.

$. Chtyf.

tia eft, & laudabile nimis virilequ-e-'iä&uqxf'

$

l Vi' s. Vller.

hom. de

XAXVIIIL. Non perinde miror Moyfen, quod

l i g' i V,u' '..:. .xl i

a faxo prarupto fontes eliciet aquarum, ut

Ats!p. Mpf

David &

admiror Davidem ,. quod ex oculis lapideis

,EiEMPL

A CAT

HO L*.I*æ.ö

136 dfv

Saul.

"n

(Saulis) fontes eduxerit lachrymarum (puta

EXTERNA.

$, D

manfíuetudine füa.

hriftus adhuc Puerulus adeo mitis -ei'—atAB.a.rri"us in

o

$.Chryt.

XXIX. Tantum eft man(üuetudinis robmt

I.C

hf ] g,

& füavis, ut a Judzis füavitas appella- folit. Hag.

ToN A

hom, 33:

folà hzc virtus fufficiat, fe colentem diligene

retur, & ideo illi ad fe mutuo dicerent : eamus f 30

Lm

ter ineffabilibus laudibus efferre, imo omni

ad faavitatem, ut hilares fiamus. Poftea grane

hominum generi preferre.

dior fa&tus,cum malediceretur,non maledice- 1. Pet, a,

an $ Clingr,

$. Bafil, in

XXX. Maxima omnium virtu

tum manfu&'-'

bat: cum pateretur, non comminabatür: tra» V. 25.

Ui« (1.9.

Pf. 33.

tudo, eoque in beatitudinum numerum relas

Id«

ta eit,

"

"

debatjautem judicanti fe injuíte.. Ec tanquam Ifais 53

agnus coram tondente fe obmutuit, & non apee V- 7-

:

$. Chryf.

XXXL H«

c omni claricudine & gloria cbn,-

ruitos fuum. Hinc merito fe in exemplum hue

ll

in gen.

ducibilior. Quid enim beatius, quam intefti-

jus virtutis propofuit dicens: difcitea me,quia

Ju$

hom. 34« no liberari bello: Sicütneque miferabilius eft

mitis fum & humilis corde. Sed & S. Bernard.

J

aliquid civitate, quz licet pref(idiis & muris

de eo dixit: Dulcis eft Jefus in voce, dulcis in

bene fit munita, intus tamen cives m

^

ovgaa

facie, dulcis in nomine, & dulcis in opere.

pro-ditorcs.h

.II. De B. Virgine S. Bonaventura fcribit: jn fpeculo

D«5 Grtgo,

ucunditas.

Maria manfuetitima fuit per patientiffimam c. .

ha, di

Mreumectemicecerzmrmeng us i

XXXII. Manfü

eto homini totus mu

odl

Janfon.

lenitatem: gladius quidem cor ejus pertran-

e ^s

-—

atria eft, tot

fiit, fed per odium non occidit, nec per impa-

, Vil

locis reperit amantes.

que locis habet fundum, quot

&

*

tientiam vulneravit. Hinc S. Bernardus, re-

hüs hom,

S. 4. fuper

la

d& bono

$.Chry. — XXXIII. Nihil animum ita

in tranquiiliti-

volve, inquit, fcripturz feriem,

& (i quid in uilff,

pacis,

hom.36. te & quicte effe facitjut manfuetudo & mode-

Maria afperum repereris, de cetero eam fu-

145 Climut,

in Gem "ftia, Illaanimam noftram quafi in portu con-

fpectam habeas. Ft eccleíia canit: Virgo fin-

WACUTWO

ftituit, & omnis quietis ac recreationis nobis

gularis, inter omnes mitis. Imo Chriítus ipfe L. 1. rev,

occafio eft,

5. Brigitte revelavit, inter caufas, ob quas C- 51.

1.1159,

$.Ephrem XXXIV. Beatus ac vere fclicifïïmüs vir

i,

Mater fua fuper omnes Angelorum cho

ros

virt.

de vit. & jlle eft, qui manfüetus eft.

exaltata eft, fuiffe ejus lenitatem.

XXXV. Mcrito terram po

ffident,in uibuks

ll[. De Moyfe teftatur ipíe Deus inS. Scri- Mum. 13.

& SBafl.ot,

$. Ambïuln

TI3

Píal. 36.

Deus ipfe requiefcit, ficut divino per Ifaiam

tura, quod fuerit mitiffimus füper omnes v. 3-

. refultavit oraculo dicens: füpra quem re-

h

omines, qui morabantur in terra. Hinc

quiefcam, nifi füpram humilem, &

& trementem ad verba mea?

quic;um,

cundem propter hanc virtutem, Dei appari«

tione & alloquio dignum effzctum, S. Dio-

,

S. Chryf.

XXXVI. Qui pepercerit, & aequo animo tue

nyfius Areopagita teítatur.

SY

ap. Manfi Jerit,

!

h.36. difc.

lgtabitur poft hzc,& deliciis perfruetur,

IV. David adeo maníetus erat, ut

han-(.: Pál. I81,

l

6. n. T.

premia injuriarum oblivionis a Deo fperans.

virtutem potiflimum pro.motivo ad exau- v. 1.

Id. hom.

XXXVH. Vellem poffe oftendere qualis

diendas preces allegaret: Memento, Domi-

, B. Elredu

g5in Mar, fit; qui vituperat, & qualis, qui philofopha-

ne, David, & omnis manfüetudinis ejus.;

infpta

a

n

tur, & nudum utriusque animum in medium

V,S.Martinum nemo unquam iratum,nemo Sulpitius

ducere. Videres alterum pelago fluCtibus ex-

;C:]-

j

————M——————Ó————— Á URRERNEEEENERN RRRRCRENCSEEEEEEREIERRERERENSERES

moerentem vidit, fed unus idemque femper in vita,

J

agitato fimilem efIe, alrerum vero tranquillo

cxlettem quodammodo latitiam przfefereus.

ortui & quiefcenti.

vultu, extrà naturam hominis videbarur.

J

Sa vakl'.

XXXVIII. Beatos illos judico, qui verba

. VI, Florentius Carduen(is Epifcopus adeo s Pauling;

$, Chf

hom.cit, labiorum füorum tacito ore cuftodiunt, & me-

manfíuetus erat, ut de eo S. Paulinus dixerit: in ep, 23.

^mores cceleftium mandatorum, alienz vocis

procul dubio per manfuetudinem ovis, &

füpt

Frov j

contumceliam non requirunt; ceffant enim

agni innocentiam, paílor effe meruifti.

odia, ubi non reputatur injuria, nec habet ul-

VII. De Theophilo Alexandrino ,dicebat s, Hierog,

lam virtutem iracundia, fi defit unius in con-

S. Hieronymus: blanditis ut Pater, erudis epitt, 62.

E

1

tentione perfona,ita duplex patientiam manet

ut Magilter , inítituis ut Pontifex,

Vi&oria, hominem viciffe proprios animo-

VIHI. Theobaldus rex de fe dicebat: mu Cafíod.

gAntit

rum motus; -& temperafíe motus alienos,

tavimus cum dignitate propofitum, & fi an- 3. n.a1.

5.

IV.

tea diftride defendimus, nunc clementer

1 Pfdl

omnia mitigamus.

3

[310

LO DEI

MITATIONE

EX LIBEL

IX.Duo monachi,cum vir quidá (an&tus eos Rufinus

CHRISTI.

explorare volens, baculo omnia olera eonfre- 1.3. n.a .

| Lib.2,6,3. l.

o pacificus magis prodeft, quam do-

giffet,nihil dixerunt,nec triftem vultum often-

Hes

us.

Bonus

acificus homo .

$1

$i

omnia

derunt, fed cellulam ingreffi vefpertinas ora-

R'. P. Lobn. Bibl. Man. Tom. 1.

G

tiones

e

e

234

JBiblobbecse Manualis ,Conäonatoriæ

OoRm' ]'

tiones compleverunt, & dixerunt; f przci-

legiflet, fuper vindicta de ipfo affumenda per

" dpb n

ra

pis, Domini, ibimus, ut eum, qui remanfit,

petitionis denegationem , aut alias quodatne

51!'

caulem coquentes guftemus ;

modo tentatus,ipfam projecit ad terram pedi«

be

eft'ut cibum füumamus.

?

& coramidlin

busque conculcavit ;: quam demum jam füe

gäi

Henr, En-

X. Joanna Portugalliz prin

mit, & ferio primo (imillime fecit, & ea po-

10

gelgrav inreligionem intravit, in eo corio, quo colus

ftremo reaffumpta, (ibi ipfi loquendo audien-

fet

Dom.20. obligatur; infcribi fecit hec verba: Difcite a

tibus tamen aliquibus Ífuüis cubiculariis ibi

du

poft Pent. me, quia mitis fum, & humilis corde:

aftantibus, dixit: Vade diabole, quia hodie

pit

S. Hier. — , XI. S. Paula, (iquando procacior fuiffet ini-

facere non poteris, quod me vindicem de

Üi

epift. 25. micus,

ad Eu

& usque ad verborum jurgia profiliif-

quocunque ; & hoc dicto fupplicationem pra-

!bid& 6Xo 6'

ftoch.

* - fet, illud Pfalterii decantabat: Cur confifte-

di&tam illico; ut petebatur, fignavit. Hine

Ni

ret peccator adverfum me, obmutui, & hu-

non immerito Pecrarcha de eó cecinit *

de

nlï

miliatus fum, & filui a bonis. -

* €Nullimajor incít.clementia, nomen ab i

r

Beyerl. in

i;

j

pfis

Xil. Ladislaus Ungariz rex viGtoriz pot

dignum rebus habert.

*

gl

fet OO. tus de hofle, dum militem adhuc fzvirein vi-

^XXVI.DeS.Ludwinz virginis admi

Libih

h

in Vita c I,

4

$5. them. &os videret, receptui cecinit, & exclamavit:

tollerandis injuriis leticia & exultatione,hifto-

gi

parcite, milites, hamano fanguini, capite po-

ria vite ejus italoquitur: venit aliquando ad

n

tius fugientem mültitudinem & D

D

ei po'pql-umv

Lydwinarn, magnz fanGitatis virginem, mu-

A d

j

multiplicate.

lier quzdam tremens & furens,innumeris eam

d

Vita. PP.

XlIiL . San&

us quidam enex exagitatus ab

injuriis, contumeliis,& conviciis profcindens,;

»

& Caflia- Alexandrin. cum rogaretur ab illissecquznam

ut poffet ejus commovere animum, fed cum

&

nuse

miracula Chriftus feciffet ? refpondit: hoc

rátione nibil pro£ceret, in faciem mitiffimz

'aye.

Lis

maxime, quod ego convitiis & injuriis veftris

virginis focdiffime exfpuit. At vero néc ficcam

laceffitus ad indignatiónem non movear.

gn

quidquam permoveri fentiens, clamoribus &

Cranzius L

XIV. Otto Magnus Imperator, cum teta

imaledi&tis, tanquam vim pafla, vicinos conci-

l.9. c. 13. prope in ejus perniciem Europa, & inter alios

Hl

tare coépit; fedS, Virgo in patiéntia animam

etiam Hearicus frater ejus confpiraffet ,' fed

offidens, adeo manfit immota, ut mirarentur

- plurimis tandem praliis victus, comitantibus

univerfi. Maleficiüm vero bencficio compen-

I

aliquot Epifcopis ad geriua procidens, veniam

fare volens, clam ei munufculum transmifit,

peteret,refpondit: equidem venia dignus non

Y

dicebatque füis; illis ego debere me íateor,

es,atcamen non quid tua mereantur fa&a, fed

ui viam mandatorum Dci, quorum plenitu.

Ya t. .

quid fratrem & regem deceat, fpe&tabo, fic-

do dilectio eft , me currere impellunt.

que eundem amplexus, Lotharingiz primum

XVII, S. Comes Elzearius a conjunge füa rloras ex-

aliquot civitatibus p

refecit, poftea *v;-ro Ome

aliquando interrogatus , qualiter omnes fibi empl. tit.

nino dücem Havariz creavit.

factas injurias, easque plurimas, pacato fem- 32- $. 4-

Raynald.

XV. Ín Annaliibus Ecclefiafticis i

h laudem

b

per, ferenoque animo füpportare poflet: mox

«

sn. 1357. Clementis VI. qui ficut nomine, ita & re cle-

quzrenti fapientiffime fatisfecit, prouc ex fc-

n. 22.

mens fuit, fcribitur, quód die quadam ftrenue

f

Maníi tr

quentibus totius rei gefte verbis colligitur:

f

contra femetipfüm pugnans fe vicerit : effi-

fedate vuituque placido & jucundo, admirans

36 difc 5«

ciendo, at non irafcendo injuriantibus, vir-

Q

n.9,

tam in(gnem, tamque invictam in illo pa-

f

tus cjus ranto magis elucelceret; priusquam

tientiam,utque eo certius periculum faceret,

vero factum Annales recenfeant, hoc de illo

&

intrá conclave ita ait ad eum: Qnid hominis

à

encomium przirittunt, non invenitur contra

es tu Eizeari, qui nunquam erga illos, qui te

aliquem , quantumcunque inimicus (ibi aut

injuria afficiunt ; commoveris? videris elle

contrariusextüterit, aliquam ultione'n exer-

trunci inftar, aut ftatuz nihil fentientis, & ta-

f

cuiffe,aut expetiiffe vindidtam ; id quod magis

men patibilis : Aut fortaffe vel nc(cis, vel noa

perípicua ex facti hiftoria elucefcet,quod tale

potes irafci? & quid, obfecro, officeret malis

fuit. Dum eaim inftatu privato degeret,peffi-

qui interdum injufte te lzedunt, ) 6 te quan-

mis a certo quodam homine in propria perfo-

à

doque illis iratum oftenderes? ad hxc homo

na affectus fuerat injuriis ; poftquam vero jam

ü

leniffimus refpondit: Ecquid vero, Dalphina,

. longo tempore ad füblimem Papatus dignita-

prodeft irafci? nihil profc&to; attamen expli-

à

tem evectus fuiffet, injuriator credens Cle-

cabo tibi arcanum peQtoris mei. Noveris,

mentem nimia arduorum negotiorum mole

me interdum fentire aliquam in anitna adver-

It

obrutum, vel injuriarum fa&tarum non poffe

fus infeftantes me indignationem, fed illico

recordari , vel illum minime agniturum effe,

me converro ad mctítandas injurias Chrifto

-quandam ei porrexit fupplicam, in qua pro

illatas; eumque imitari cupiens, dico mihi

emetipfío eximium quendam pofcebat favo-

ipfi: Etiamfi famuli tui barbam tibi convelle-

rem ; . Clemens libellum füpplicem magna

rent, & colaphos tibi infringerent, nihil effet

quidem cum benevolentia, quoad exterio-

ad Dominum tuum,

t

rem apparentiam, in manus proprías accepta-

qui majora perpeffus eft.

|

Certumque habeas, me nunquam ceffare ab

vit, veruntamen interius fe ad precedentium

injuriis Salvatoris mei commemorandis, do-

injuriarum vindictam per petitionis repulfam

necanimus meus plane fit tranquillatus; atque

fumeadam ftimulari fenfit, & tamen femet-

hunc fateor me habere a Deo peculiarem gra-

ipfum gloriofe fuperavit; En tibi ipfiffima

tiam. Ut eos,qui mihiinjuriofi fünt, vel gque,

j

hiftoriz verba: qui licet fapplicationem hu-

ut ante,vel plus etiam amem,& pro eis fpecia-

jusmodi benigne in manu propria recepit,

liter orem, agnofcamque, & confitear,mema-

tamen in fuo fecreto exiftens, dum eam per-

ä;

joribus & atrocioribus injuriis d

ignum effe.

e

— XVIIL In

1

$

-

*Titulus XC.

| Manfäætuäa.

ET

r

Jo.f.ho.l. . XVIII. In Pio V. ïncrcdibilis fuit leniffimi

matri inutile non fit, illi fïlïum donb, juffitque

j

di

7. cáp. $. animi clementia, qui damnatum maje(tatis

C l.

folvi, ac vivere. In fua inauguratiene, dum Henr. En-

reum, quod in eum probrofum vulgaffet li-

quis pertica multitudinem compe(cere volens, gelgrav in

fü.

(

bellum, ad fe juffit adduci, aperuitque interro-

tres criftallinas lampades confregiffet, ita ucDom. 20.

gando viam, ut parcere poflct, Hsc tu certe

oleum in regis ac reginz veftes defluxiffec, Poft Penz,

in.

non in Pontificem Chrifti Domini Vicarium,

nihil aliud dixit, quam fereno vulta hzc ver-

i

fed in fratrem Michaélem Gislerium dixiíli ;

ba: hinc fe augurium capere, quod (üb fe

if

Ita fa&tum effe aunuentem, dimitti juífit ; mo-

unctio pacis & abundantia rerum futura effet.

de

nitum, abílineretexinde lingua,ne maiedicen-

XX. Manfuetitlimi virum ingenii füiffe tra- To, Rho, L;

d

di libidine vite compendium faceret.

dunt Julianum Czfarinum Cardinalem,cujus- 7. c. g. ex

i

Ybid, ex, 6.

XIX. De Alberto Bojarix Duce fic fcribit

modi utraque & divina, & humana fingere po- 12«

Joannes Rho : Rarum nunc aliquid, ('& cui

tuit fapientia. Mulam, qua Cardinalis fublimis

Íis

nihil majus , aut par viderit olim , aut certe

vehi folebat, a pueri negligentia amiffam nun-

prodiderit antiquitas, & in quo magnifice fe

tiàverant familiares, Julianus accitum homi-

circumfpiciant clementia, & manfuetudo) de

nem de ea re interrogat ; & ille contumacius,

04

Alberto narrabimus, novum nimirum pocne

quam Domino decuit, refpondebat. Siluitdiu

àd

genus in homines , nobiles illos quidem , fed

Cardinalis , atque ad amicos converíüs, vos

i

majeftatis compertos, damnatosque, hos con-

vero inquit, nolite, quzío, admirari, me arro-

m

jurationis reos , habitique apud exteros dele-

gantiam & contumaciam hominis non catti-

!3,

Gus, ut civili bello omnia turbarent , quam

gaffes Verebar enim, ne quid ire jam acrius fe

ipíe absque tumultu in poteftatem redegflet ,

incitanti liceret; itaque dandum ípatium ra-

"2

& occidere poffet, fatis habuit, annulorum

tioni fuit, utintegrum in adminiílras pertur--

gemmas , quibus conjurationis tabulas ob(i-

bationes imperium recuperaret, ne, dum alios L

gnaverant,fuper incudem frangere, illosque fi-

berremus.

caftigemus, ipfia

j

mul comperti fceleris, fimul fuze manfuetudi-

- Utilitas.

XXII. Battholomeum Martinium, ord

inis Ib.ï ex, g

ul

nis admonere. Ac,ne aliquid de hujus veniz

r

laudeultrix olim fama ; vindice apud pofteros

Minimorum, libere pro concione quondam lo-

]]a

memoria, decerperet , reorum nomina hifto-

quutum Cabre Marchio, qui füa vitia, idque

rix vetuitinferri ; nam vel in ipfa nomina fz-

fuo in oppido ab homine femipasgano denota-

ly

4

vire, pars quzdam videtur effe crude'itatis.

tà, indigniffime ferebat, ad eum irarum ple-

d

ï*ml ex. g.

". XX. Domeflica Philippi ll. Hiípaniarum

nus cum adiiffet, omni contumeliarum gene-

regis manfuetudo, cum incredibili gravitate

re profcidit, addiditque minas peratroces, il-

conjuncta; mores illius reddidit admirabiles.

lud fepius ingeminans, nunquid me noíti ?

l lo t

Dienpl, tt

Nihil tam przepofterum accidebat, ut excan-

cui Martinius: Ego vero te noffe, mihi perho-

defceret,infra regium faftigiumiram etiam ar-

norificum effe duco, virum fcilicet nobiliffi-

]j 9 p

bitratus. Vigilaveratad inultam noGtem , li-

mum. Quidni enim, quum ego agricole ex

D:X

ROm DEETLL s DURSTUAUTONHE

terasque ad Pontificem de gravifIimis chri-

pago Marmegio filius fim? ego mortalium

i

ftianz reipublicz negotiis dederat, quam ab-

plane ultimus, ac deterrimus ; totque addidit

"

folutam epiftolam aulico ab epiftolis aedit, ut

in eam fententiam, ut molliffima refponfione

D5

complicatam, obfignatamque figillo infcribe:

refrigeratus homo periracundus, lachrymis

js

ret; ille femi(omnis epiftolam recentem ab

obortis iram omnem extingueret, ac fibi pla-

"

;

atramento pulveraturos, haud fatis attentus

ne redditus domum «reverteret,

H

XXHI. Annales Francilcanorum de fratre Wading.

((*

atrataentarium invertit,totamque corrumpit ;

examinaverat hominem cafus inopinus , qui

Junipero tractantes , referunt , quoliter hican. 121o.

i

multis aliquando impetitus contumeliis , ve-T* 33*

ferena fronte Philippus, huc inquit, aliam

chartam , iterumque fcribere orfus epiftolam,

ftimentum extenderit dicens : Amice; proji-

X

cias huc liberaliter , imple gremium iftud la-

l

de integro compofuit. Progreflurus in publi-

1

cum, leviores.ocreas, pro «tatis tore, üt in-

pidibus pretiofis, imple , ne timcas.

[

dueret, aílederat, quum una induta, alia diu-

— XXIV. S. Lidivina virgo , prout in vitaSur.in vit.

0

tifIime fuit querenda, neque tamen unquam

ejus legitur , poftquam poít triginta o&to an-

,

adminiflris iratus eft , aut afperiori verbo

nos continuam , eamque graviffimam tole-

ls

quemquam lefit. Sexcenta hujusmodi nar-

raffet infirmitatem, tandem Martyrii defide-

IS,

rantur, regiz argumenta manfüetudinis, qua

rio exardefcens , in extaíin rapta fuit, ubi

!

tanto regibus magis effe debet commendata,

coronam inzílimabilis valoris pretiofam vi*

quanto ira illis gravior, & fubita, atque au-

dit; cujus necdum terminatus erat circulus ;

(

ftera verborum mortis füulmina plerisque fem-

cum igitur eam (ibi in ccelis przparari audi-

i

erfuerunt, Sed clementia neício quid gran-

*

rct, facileque caufam , cur nondum finita

dius fpirat. — Toleti regio €

o

rediencem pala-

effet, intelligeret a. coclefti fponfo füo pos. —

Qs

2!

tio, equo vectum , füpplex tzmina, cujus fi-

nas paffionesque fibi inferri petiit, usquedum

dictus perficeretur circulus.

Sed quas pu-

l

lium quzfitores rerum capitalium damnave-

l

rant, interpellare auía, clemenciz illius fru-

tatis ejusdem fuiffe gemmas ?

DEUS pott

aliquantulum. temporis milites ei immifit s

s

Gum coepit ; fuübftitit enim Philippus, advo-

6

catisque judicibus de caufa necis cognovit,

& ab illis per injurias , improperia , alias-

]»

ac jure damnatum videri adolefcentem pro-

que (miles infolentias male eam tra&ari

nunciavit, 'Tum ad proceres, qui in equis fti-

permifit ; quibus transactis, Angelus folem

7

a-

pabant, converíus, quandoquidem neaio eft,

(plendore fuo referens ei apparuit, dicens z

bío«

qui vindidam repoícat, utme interpellaffe

Salve chariffinia foror ,

je

x 6?08 nunc a

^Gg2

lut-.j.

LJ

a

e

256

Biblioibecee ,Mærmaüs rConeimzftsriæ

y

luta corona, quam nuper imperfe&am vi-

$. VI.

di(tis ludibria & verbera corpori tuo impo-

EXEMPLA

DOMEST

.I'C À.

qf.l

'fita faere g

emm«, quas in illa corona sdhuc

I. S.I

gnatius inter przcipuas laudes habebat Vit, 1. $;

vidifli deefle.

manfíuetudinem , qua licet perfervidi

Wt $0

Dtenyf.

XXV. Abbasquidam cum monachum quen-

e(fet ingenii, usque adeo feipfum fübegit, ut

12 4ódo

m

Carth. 3- dam juxta morem ad civitatem mifiilet , ut

domettici & medici eum phlegmaticz potius;

pC

pud Marfi nece(fariam monafterio provifionem compa-

quam cholericz naturz effe crederent.

u6

difc- 14- raret, in profcriptum quendam hominem in-

t

e

lI. S. Francifcus Xaverius tam mitis erat.yir 1. ":

p

cidens , zelo quodam , non tamen fecundum

ac comis, utfüummos eque & infimos pellice- e, 11.

*

fcientiam moderato abreptus, eundem inter-

ret, adeoque cun&torum teneret animos , ut

B.

Lt

rogavit dicens: quo vadis, daemon? & ille

€os, quocunque vellet, impelleret ,' multi-

(ü

teípondit: Tu experieris, me effe demonem,

que fociorum nulla alia de cau(a illum vife-

rent,

uam ut ejus manfuetudine & coelefti

fo

& extracto gladio occiditeum. Abbas vero, a

quo praedi&tus monachus miffus fuerat, eidem

confpectu recreati ad beatz vitz ftudium ac-

latroni obvius fa&tus amicabiliter eundem (a-

cenderentur, ^ Meaci ad circumfufam multi-

"

Lc ;4' 6.7 .

lutavit, quem raptorem iterum Abbas inve-

tüdinem verba faciens, licet a pueris & fece

11-0'194' ad

nieus, dixit ei, faive frater , & ille refpondit :

fs

plebis lapidibus appeteretur , nullum tamen

non frater tuus, (ed frater demonum fum,

commotti animi indicium dedit.

if

& fecutus Abbatem , fa&us eft monachus.

III. S. Francifcus Borgias in fe femper rigi-

Yà

Vita ]. 4.

Q

ESMem.

XXVi. Rufticus quidam citra caufam Ab-

dus & feverus; in alios blandus & facilis erat,

C 7

: batem Servium inurbane traGtaret, qui, cum

nihil ut fibiignofceret, aliis omnia. Nihilafpe-

Ifi. $o*

p

6d

improperia non modo patienter toleraret ,

re imperabat, fed blanditiis delinitos fic appel«

fed & infüper benigne ruftico refponderet ,

labat; Fac, quzfo, illud Dei caufa & amore

$

a

f

non modo impium placavit , fed & in tan-

addu&tus; Auderesne illo, valetudine falva,

tum convertit, ut ad pedes Abbatis proftra-

proficifcis Valesne ut in miffionem evangeli

tü

[t!

tus veniam petierit, monaíticumque ftatum

n

cam pergere queas ? commodumne tibi erit

amplexus fuerit.

doGoris titulum tueri, hujus vel illius actis ?

be

XXVII. Quidam e fratribus monafterii hu-

E

be

lbidi f 4

in mentum mihi venit, hoc tibi munus impo-

jus iagno furore commotus, procaciter in-

nere, fedanimi tui fententiam explorare prius

b

greífus in aulam, ubi vir manfuetus Joannes

d

libuit. Si quis humanitus lapíus impegiflet in

3;

nomine cum quibusdam familiariter confe-

re levi, nihil acerbius loqui folitus, hoe tan-

Meteltg,

rebat , multa in eum convicia contumeliofe

tum dicebat : Ignofcat tibi Deus, fic de fan-

ja&itabat, minis & clamoribus id fe effectu-

&um videam, frater : quomodo dictum, fa-

& !t ï

rum fperans, ut ira permoveretur. Atille fel.

Gumve illud abs te ? fin gravius deliquiffet ;

| !

lis expers, ne verbum quidem ei refpondit.

ad fe accerfitum blande compellare nihil ta-

fc

Id cernens quidam , ne czteris viro Dei fa-

men impünicum relinquere : parentis optimi

&

miliarior: cur tam (inquit) atrocia hujus ho-

fimul & medici fun&tus officio , crimen itaque

di

minis diQta perfers , cum verbo uno edicere

referre,petere,ut poenitentia ductus refipifcat,

Ab —

poflis, ut redeat ad cubiculum fuum? vide,

Paratum fein poenz partem , licet culpz affi-

quas fuis verbis rationes prztexit, utque ex

nis non eflet, venire. Sed & illud identidem

E

latentis nequitie fovea tumens füperbia , in-

ufurpabat, facilitate nihil effe homini melius,

n

nocentiz proculcatrix caput exerat fuum ?

atque clementia. Et: omnia prius confilio

- quid ita negligis exiltimationem tuam hono-

experiri quam armis , faplentem oportere.

gï

)

físque tui injuriam ? cur tantz nequitiz ad-

Poftea vero fi mores ingeniumque mutaffet

f

miniftrum non reprimis ? Ei beatus vir fic

in melius , qui deliquerat , füumma prateri-

|i-

"xefpondit: li lamma vorax zdificii te&a lam

torum, erratorum oblivio erat.

Mad. j

bens, in füblime feratur, num tu coníulte fa-

IV. P. Bernardinus Realinus tam mitis erat Vita

W2 L r

Gurum putabis eum, qui plus etiam materiz

ingenii, ut omnes hat virtute in füi amorem

tni

in flammam injicere velit ; frater ifte ad pra-

alliceret.. Dum juxta focietatis morem pce-

fi

fens magno ardet füroris eítu, cui i ego com-

nitentia alicui injungenda erat, nusquem ma-

C

minationum faculas admovere velim , furor

gis illius manfüetudo & charitas eininebat,

pi

' ejus magis magisque inflammabitur, atque

Nefcires fane, quis in hoc genere poftet effe

ita fiet, ut in re&am viam facile & amanter

cordatior , adeo omnes amoris limites hzc

Q

revocari non poffit, fed ubi hec flatmma de-

tum excedere vifa eft,

u

T

ferbuerit, tunc demum ad opportuna reme-

V. P. Franciícus Suarez tantz erat ma-fi fue-

hibliotk.

dia animo deliberato accedem:us.

:

a

tudinis, & in omni aQione ac motu modeftiz feript.Soc.

Q

GBeyrl. in

XXVIII. Alphonti Arragonum regis celc-

ac moderationis , ut tanquam philtro quodam

£«(t. OO berrimum erat affatum : Malo multos mane

animos fibi adjungeret audientium, hoc illi-

lu

ft

8$. them. fuetudine vincere, quam paucos feveritate

cio humilitatis,quo unum Ludovicum de Pon-

$

perdere. Id quod in ob(idione Cajetz urbis

te focietati conciliavit. Nulla verborum illi

f

oftendit: cum enim obíeffi ob commeatus

f

inter difputandutm acrimonia, nullus$ aculeus.

inopiam, imbellem turbam emififfent ex ur-

Nihil, ut falfum, ab(üurdumve ,

g

quod con-

L

be certaque fpes potiundz urbis affulgeret,

tra fe afferebatur , condemnabat.

fi illam turbam repelleret in civitatem , ma-

VI.Cum P.Joannem Ogilbeum mulier quäe-

Vita2;

b

Q

luit tamen obf(idionem folvere , quam confi-

dam maledi&tis & opprobriis profcinderet, &

lium hoc arrippere dicens : Pluris mihi eft

inter aliaobliquitatem oculorum exprobraret,

|u

hominum incolumitas , quam centum Caje-

t

ipfeque nihil ab his commotus, blando & fe.

tz. Unde cives tanta manfüetudine com-

reno vultudiceret : Domina, Deus tibi tam e»

d

moti u.lcro urbem dederunt.

legantem formam tUaD) diu confervet incolu-

f

e

pl

e

-Jusus XC Mnjz'tetuü;

237

xaem, illaadeo ab hac manfuetudine emollita

mum) quamalii, qui in Hifpania fünt, fine cul-

bit i

€ít 5 ut publice mox fa

V

ff

lbidem, -

'd

"

uod injuriam ei fecerit.

[a fit, pcenitere fe :

'pa, peenas indebitas pendant. Lureriz contu-

Hif. Soc.

bernalem

natii quendam füiffe diximus , qui

Ut

VIE LeoHenricus Novitius edem aliquan-

commifífa

[

b

u

106. nl 96'

&ineasan

i pecunía Ienatium defraudavit,

do facram ingreffus, cum plenam tumultu &

uftias hominem conjecit,ut magno

/immodeftia reperiffet,cathedram afcendit,fu-

fludiorum

i

uo

rum incommodo quotidie men-

T Vit | £.

perque bis verbis: Domus mea domus ora-

dicare cogeretur. Huic igitur pecuniz frauda-

lCE' (

ll

tionis vocabitur, acriter intonuit. Moviteares

tori ,

audarm huncinmodumlI

natius retulit.

B

populum & unum przcipue, qui cum fruftra

In Hifpaniam ille Lutetia dece

t

lii

ens, dum ops

Leoni ilentium mandaffet, tandem colaphum.

portunam Rhotomagi navieationem exípe-

|fa.

€tiam concionanti infregit ; quo Leo accepto,

(

X

&nt, in morbum periculofum incidit, fciens

continuo Deo gratias agens , ad pedes percu(-

autem Ignatium admodum mitem,ac (ingulari

ao

forisadvolvitur, illosque & dextram, qua cum

lt

percufferat , ad ofculum expofcit,

charitute preditum,ad eum de füa advería Vàe

lg,

Mift.Soc.1,

letudine amice fcribit,

L

& quafi beneficio aliquo

«

VIHI. Joannes Ferdinandus cum Amanguzii

a fe affectus effetIgnat

ius,ejusopem auxilium-

at

!,1.:1'.194.

ad populum verba faceret , Japon quidam

que poftulat. Oblatam occafionem lgnatii

falivam in os ejus conjecit ; qua tamen ille

charitasavide arripuit;ut libenter fe impende-

injuria minime commotus , ftrophiolo fàli-

B* Vi

ret,& füperimpendercetur ipfe pro anima illius,

62

vam abilerfit, & hac füa maufuetudine quen-

1

& carbones ignis non vindict,fed divinz cha-

e

- dam ad fidem convertit.

If s

oc,

IX. P. Pafchafius Broctus cum focio Lute-

ritatis in caputejuscongereret. Rotomagum

d

P. 2« l.

9 querendi juvandique hominis caufa con-

i

g

.

N

'tiz meffores tranfiens , ab iisdem convitiis

fel

im ire ftatuit , & magna fpiritus alacritate

cum appeteretur, baculo innixus taindiu per-

3

aC robore animi tridui iter nudis pedibus, at-

IN

ftitit, donec pudore alii & (atietate ceffarent ;

que itajcjunus percurrit, utne aquam quidem

Ti

tum ille erigens fe, fuaviflimeque illos intui-

guítarev. Sed & Lancizius teftatur his verbis :Lanciz. T

9

sï

tus, Deus, ait, benigne vobis facia:, Fili, ac

'epe numero fine jufta cauía a (e data variis2. opuíc,

0

benedicat ; (imulque crucis figno fado illis

criminibus Barcinonz, Compluti,Salmantice, f« 60g.

M

benedixit. Permoti illi hac viri manfuetudi-

Parifiis & Romz laceratus , tranquillo ac hu-

Id

ne ad genua accidentes

; fe convitiatores;

mili animo propter Deum toleravit patienter

illum San&tum przdicabant,

[

Meholog

e

&libenter omnia, Eos, qui impedire vole-

u

.X. P. Mutius Vitellefcus tam rara'eratsmag—

bant, rogabat íirenuc, ne impedirent, conví»

fuetudine preditus,utob eam ab omnibus non

À*

&, Febr.

tatoribus gratias agebat, & quibus poterat

modo fubditis, fed exteris etiam unice amare-

beneficiis eos cumulabat.

tur; nec quisquam facile ab ejus alloquio di-

XIII. Robertus Bellarminus Cardi

s

l«

)

fcederet, quia non abunde fibi ab eo fatisfa-

fuos tantum inter religione fratres agens mi- g« n. 3.

€um fateretur , ratamque de ejus manfüetüe

tiffimo femper ingenio ufus eft, quod ego, li-

ia

dine & prudentia zftimationem concepiffet.

,

cet in tanta ingeniorum varictate magnum

XlI. P. Ferdinandus Rebellus vir doc&tiffi-

fit, non tamen adeo admitabile effe arbitror,

EI

t2C. 1609 mus , 'Theologus excellens , academie Ebo-

verum etiam jam Dominus familiam omnem

renfis Cancellarius,librorum editor, licet fepe

manfuetiffime continuit, & fiquid a domefti-

inter difputandum afperis verbis gravius pun-

cis peccaretur in obfequio, aut penitus diífi-

Q

7

eretur, nunquam tamen vel licentius re

mulavit, aut verbis leniffimisemendavit, Ca-

ipondit, velullum irati animi fignum dedit,

puz hominem mufici organi fcientem , fed

:

]

ficut ab Academicis externis alter Job dice-

contumacius agitantem, mira clementia, ipfa-

retur, & laudaretur.

que diffimulatione caftigatum, quum ab ea cu-

WHüad. i — XIÍ. Romz anho 1546.

Reliligiofus quidam

ra dejiciendus videretur, confervavit, alios«

t Vi N

te l. $. eruditus , ex amico inimicus fa&tus invidis fti-

Zs

quemores exemplo docuit ; ne qui tibias illas

1

mulante , graviterin Ignatium Lojolam exar-

tam numerofe inflabat , ipfe abfonis motibus

"

fit: Quietiam jaCtare coepit : omnes noflrz fo-

facrz reipublice ordinem turbare vellet.

,

cietztis homines, quiin Hifpaniaeffent, a Per-

XIV. Francifcus Suarius (ut füpra hoc. $. n. Idem ibit

m

pinnianoHiípalim usque igni fe traditurum,id-

f.jaminfinuatu

q. fuit) quamvis in difpu- n« 6.

que Ignatio, qui verbis fuisrenuntiaret, mifit.-

tando vehementi

L

mus effet, vim tamen (a-

:'

Cuilgnatius per eundem fcripto itareípondit :

pientiz per clamores indecores, aut (quze illis

"Tu quidem quotquot noftri in Hifpania fünt

ad hoc pejus odit ) jurgia, & liberius dicta

, )ibliotkl

cremandos te caraturum dicis ; ego vero id di-

oftentare, hominis effe patabat illiberabilis,

: fcfipt.soc-

€o, & opto, ut & tü charitate flagres, & amici

itaque fi concertator aberraret, maníüetiffime

tui , ac neceffarii, non folum qui in Hifpania

plerumque dicebat , fe minime libenter re-

funt, fed in univerfo terrarum orbe Spiritus

gredi, progredi poffe, fi videretur. Altius eft

fan&ài igne inflammentur, & ardeant: ut per-

fapientiz ingenium, atque majeftas , quam

feGtionis culmen adepti divinam gloriam au-

ari velit.

ut irz famulitio ftip

geantmagis & illuftrent. Quod fiquid contra

[4 VIII

moe;bone pater, habes.judices Romz fünt, gu-

EXEMPLA PROFANA.

:bernator & Vicarius, quinunc fummi f'ontifi-

L & ocratem ajunt colapho percuffüm nihilSenecal3;

as

-

cisimperio res noftras cognoícunt, ut fenten-

amplius dixiffe, quam moleftam effe , de ir

*' Vil.t-'

tiarma deillisferant: Adillos referas quafo, an-

quod nefcirent homines

» quando cum galea

tcquam fententiam pronuncient,ut ego,fi quid

prodire deberent.

debeo, folus exfolvam, & corpore meo potius

IL. Nota & difcipu

li illius hiftoria; qui per Mang äfa*. 3

i(tri fui V D ,&

fati:j;faciam.(quod mihi quidem erit jucundiffi-

iutegrum triefiium nonnullos juffa ag

78

ftipens

9

2358

' Bibläat'hgcæ Manualis "Concionatoria

videtur : fic, qui eum injutia 'veiatw, fi non

fipendiis przzmiabat , ut eum injuriis affidue

onerarett, ut per easdem in patientia fe ex-

perfert, jure puniri putabitur, ac deridebitur,

hu

ercere, vircutemque manfuetudinis (ibi com-

quaíí rnancipium ab íra diftra&tus , & animi

fübjiciens.

!

r

par

are poffet : Poft hoc vero tempus quando

wþilita?mm fürori

f li

tul

dam Philofopho con-

INeceffitas.

Athenas veniens, a.quo

tii

vitiatus, non folum inde non conturbztus

VIL Sicutapes, dum aculeum exerunt,

| $, Bafi). 7

qu

fuit, (ed gaudens & fübridens easdem acce-

mnox intereunt; ita qui manfuüctudinis virtu- hom. &

di

pit; cauíam hujus fui gaudii & rifus inter-

tem dimittit, füummum fibi exitium caufat. hexam.

rogatus, refpondit : "Tribus ab hinc annis ia-

VIII. Sicut non poteft ignis igne extingui; S. Chryf.

d

juriatorem ftipendio conduxi, nunc vero me

hom. 58»

repugnat enim hoc nature: (-ïc—ncc furor alio

in Gen.

Qu

illum fine meo difpendio reperifíe magnope-

fürore demulceri poteft. -

f

re gaudeo; cui Philofophus: ingredere in

IX. Sicut.in cytharis fides rumpuntur ; fi

qi

civitatem , quia dignus es.

nimium tendantur, ita fübditos frangi & cor-

di

rumpi pronum eft , fi nimium exafperentur,

*

A .g-a ; VIIIO

? ' j

aut inclementer tractentur. Quod idem de

smec: Ll '

SIMILITUDINE S

ramo etiam cecinit Ovidius, dum dixit:

ï;ib. 2. d*

d Ciem. n

Qualitas.

Frangitur obfequio curvatus ab arbore

art, aman.

&20i

fi

raumus ;

Bevilink, T. & icut c'h:ïrur:g-us cauterium applicaturus

Y

in fefto S..

membro putido; quam leniffime poteft,

- Frangas , fi vires experiere tuas.

«

M.

: X. Sicut non fit mare tranguillum , nifiDadreusin

id peragit, ut minorem dolorem mente con-

nifjloe. conmi

fl

them. 4

cipiat, aut corpore eger fentiat ; ita cujusvis

Ceffaverint venti; nec ignis extinguitur,

Gmil. vel

K

materiam f(übtraxeris, aut aquam effuderis;

difciplinz praefe&tus omnem aculeum depo-

moanfüete

]

nat, cum creditum fibi gregem infiruit.

ita nec animus erit mitis & quietus, nifi quz

€x

f

"

Lib. 1,dt

Armot; l

1l Sicut debilis ftomachi eft, cibum durio-

ufcitant & inflammant, fuerint f'ub.tra'&a,-w

ira có, Il

ffe concoquere , ita pufillanimis

aut manfuetudo affumpta.

q.?ht.hfc.g. rem non po

Utilitas,

efl, verbum duriufculum non pofle fuftinere.

TA

XL. Sicut equi & canes venatici familiari- Fablusin

Di

. JEquitas.

Manfidife, ÍlI. Sicut crucem adoramus e

ligno forma-

tate ciboque cicurantur potius , quam cateespoph.Re»

nis & verberibus ; ita homines humanitate an

11,0,3. tàm, & e vermibus exefam, que& cieteroquin

conjiceretur in ignem , ex eo folum motivo ;

magis ac bencficiis, quam afperitate & cru-

delitate conciliantur.

quia patibulum redemptoris noftri reprefen-

S. QW[-

tat; eodem modo, tametíi contumelia nobis

XIi. Sicut nervi in corpore

difperfa & fe- ,Beyflïnk.

3029 d

parata membra conjungunt 5 (ic etiam diffi-

in fevfto g.

|

popil -;

ab impio quodam homine ingerarur , cujus

Matrhb.

cor plenum eft veneno odii, rancoris & invi-

dentium animos manfuetudo ,. queque eam

themu 74. ^

tiocl, [

diz adverfum nos conceptz , attamen quia

Íemper comitatur humilitas , unit.

hg

Deus id ipfüm ordinat & dirigit, ut bonum

XIlI. Sicut fuülmen molli thoro illapfumHugo-.Car«

u

vires amittit; ita manfuetudo omnem

.

pro malo reddamus ( fiquidem nec folium

ire dilf*?fï

D in

moveri poteít (ine divina ip(ius voluntate )

impeturm ffangit.

Ms t fn

ideo contumeliam gratiam habere debemus,

- XIV. Sicut vitra

& fGilia vafa commodiffi-

ld 6. 3. a

quia fcit Deus contumeliam hanc, fi velimus,

me in ftramine, vel goffipio, aliave molli ma-

f

ad ánimarum noftrarum cooperaturam effe

teria affervantur; ita animi duriores aut im-

it

profectum, ac proinde virtuofe & zquanimi-

beciliores non melius & efficacius , quam

d

ter a nobis eít toleranda & diflimulanda.

per man!uetum agendi modum curantur.

m, cum valdé accenditur, S. Chry'f*.

$. Amiaro(l

1V. Sicut bonus medicus maniacum primo

- XV. Sicut rogu

in Pal monet, deinde etiam(i gravia àb eo patiatur,

aqua injecta extinguit, ita animum ,

caminohom. s&.

X1g.

tamen ille tanquam egrum, etfi czdatur, fu.

magis exardefcentem, ver

bum cum manfue-!^

hþii 24. Il

flinet, ecíi maledicatur, non relinquit, & quide

tudine prolatum mitigat.

E

*

übar, ut p'fimum appa- S.Chtyf. o

quid poteft medicing adhibere non denegat,

XVL. Sicut foli

$]

nec tanquam contumacem deferit , fed tan-

ret , fugat tenebras ; ita manfuetus & beni-in Oziam.:

it.:

hi

quam bene de fe meritum, omni ftudio fana-

gnus fua prefentia res turbulentas componit,

re contendit, exercens non (olum artis peri-

quietasque ac tranquillas reddit.-

lum non figitur ;Idem hom,

D

tiam, fed etiam mentis benigniratem, Ita er-

XVII. Sicut in aqua te

ita fi injurie in manfüecum incidant , virtu-!e* 4*

go etiam juftus , & dum contemnitur a pec-

(

catore, non avertitur , & cum lxditur, fu-

tem exerere non poffunt.

L]

b

roris illud putat effe , non improbitatis, ma-

XVili. Sicut in obflinati

oribus urbium in- Mzn(i dife..

q

gisque vulneri ejus medicinam afferre defi-

expugnabilium obfidionibus , obfeffi inte- 14« n« 9»

derat, & compatitur , & dolert.

gras bombardarum, aliarumque machinarum

S.Chryf.

S. Chryf.

V. Sicut dzmoniaci plerumque nos ver-

militarium tempeftates ejzculari folent ; fed

hom. s$.berant , nec folum non movemur, verum

qualiter hz omnes ab arte & induftria mili-

LTA.

UT

inMatth. etism nos deflemus.

Ita igitur & tu facito,

tari reprimuntur ac redduntur inutiles? .ma«

inifereat te contumeliantis ; magia enim bel-

teria lis objicitur mollis v. g. lana , terra, fa-

fces aut fimilis alia, quz omnem impetus il«

C

lua, ira fcilicer, & farore pernitiofo , fcili-

cet damone detinetur : folve ipfurn

lius deftruit vigorem ; ficut enim glandium

l

r

, qui vab

ictus materiam !zdunt duram , & lapides

li

hujusmodi demone vexatur. *

VI. Sicut cum jufte quispiam torquetur, fi

fortiffimos rumpunr ; ita econtra per mate-

t

—Idcm 16.

rvane

viam teneram ac mollem penï:us ene

magno animo patitur, injufte cruciagi multis

'turN;

.

- Titulus XC. .Man[uetudo.

239

h

tur ita quoque in præf&nü- ; nam refponfio

tantas palï'us-üt.Chgiüns & blafphemias & tor-

ll

mollis frangit iram; fermo durus fufcitat fu-

merita,& tanta miranda operatus fit, manfüe-

1

rorem.

tudinem declaravit, quia nullum es his, qui

Id. dif. 6.

XIX. Sicut

*homþo cibi avidus & vorax, ex

impie agebant, punivit. Hinc S. Chriftopho- Beyrlinck,

D. Ie

illis faturatur epulis,qua majoris funt fuübítan-

rus accepto a Sami Przfecto colapho dixic:in feit.

: N Bim, ?

tiz, magisque palato fapiunt; ita Spiritus S.

repersuffiffem, nifi effem chriftianus.

.

LÀ

NT

them. 30.

, lenm,

qui Prophetz hujus calamum direxit , gau-

geliue

ia natura saxime confintanea tf : nam

Senecal.z,

dium exprimere volens, quo homo fanctus

cum nulla;ut re&te diícurrit Seneca, fit huma-

de Cleni.

lj & Cf

erfünditur; dum contumeliis efficitur, ean-

ton. &

nior; conítet, neceffe eft, non folum inter nos, c, s. Idem,

It Cu,

dem adducit hominis gulo(i fimilitudinem, in-

quo hominem fociale animal communi bono epift. o5,

quienss Saturabitur opprobriis, id eft,ut Carthue

(

genitum videri volumus, fed etiam inter illos,

n

fianus exponit, plurima fuftinebit, & in ipfis,

qui hominem voluptati donant, quorum om-

quafi in epulis, lztus erit.- Unde Hugo Card.

nia dicta factaque ad íolam uülitatem fpe-

Ü

: dicig : Satggabitu

rjid eft,gaudebit;o

PPfob;iis-

&ent... Et iterum alibi: natura nos cognatos

: Dignitas.

x

edidit, cum ex iisdem; & in eodem gigneret.

Senec, l.1, XX Slcut non

feli s. d

eft magni animi, qui

de alie-

Hzc nobis amorem indidit mutuum, & focia-

de Clem. noliberalis eít, fed ille; qui,quod alteri donat,

biles fecit. 1(te verfus & in pe&ore,& in ore fit:

PUETTN

fibi detrahit, ita clementem ( & man(uetum)

€, 90-

Bomo fum, humani nihil a me alienum puto.

vocabo, non in alieno .dolore facilem , fed

Habemus in commune, quod nati fümus..

IïDüræusia

.eum,qui cum (uis ftimulis agitetur, non pro-

o AV Quia optimum ad alies. regendos infirumen-

ühc' wm&

filit: qui intelligit, magni animi effe, injurias

tum ef ; uti natura in.apum rege docuit, qui

a, wl

in fümma potentia pati; n

aculeo caret, ut aliqui volunt, aut eo non

ec quidquam effo

?æ minfigs

gloriofius principe illafo. .

utitur, ut alii contendunt. Romanus Philo-

la,

Lib. t. de

- XXI. Sicut tela a duro re

filuunt, cum doæ

fophus,.exemplar hoc, inquit, magnis regi-

ira, c.6, lore cedentis folida feriuntur; ita nulla ma-

bus ineft. Pudeat ab.exiguis animalibus non

n

um animum injuria ad fenfum fui adducit,

trahere mores, cum tanto hominum mode-

j

'agilior eo, quod petit. Quando pulchrius;

] Pablisln

xatior animus effe débeat, quanto vehemen-

:

.

Puipoph. N

nulli veluc penetrabilem telo, omnes injurias

tius nocet.

-X

contumeliasque reípuere ?-

«X« Quia. efficaci

[cmm

confeffio eft.

. Ultio, *do'logig

zmum ejï medium ad animes S. Chryf.

""

amicorum parier ac inimicorum conciliandos : ni- Hom. de

Bibuhddds - -

hil enim,ut S. Chryfoftomus teftatur, ita con- mantue-

. Df

S,Chry, . XXII. Sicut mons Olympus extra bmïgäem

ciliat Domino familiares, quam fi videanr i. 'ud.

[. l; feflo ,

ho. 29. ad tempeftatis injuriam pofitus,puriffima femper

Jum tranquillum fe offerre, & manfüetudine

Pepul.Àn- aura circumdacus eít ; ita mens hominis man-

jucundum. Hinc & ipfe Chriftus cum dixif-

p M.

tioch,

m p

fueti, montis vertici fimilis eft, auram quidem

fes: Difcite , quia mitis fam ; mox addidit:

habenti tenuem,purum vero radium,pura fon-

& invenietis requiem animabus vellris: non

m ugo n

rg d

tium fluenta, multasque florum amoenitates.

propriüs tantum, fed alienis etiam veftrae cu-

Drex. in

XXIII. Sicut cum coelum eft innube, cum

rz aut charitati commendacis.

]s

Rofis p. 1.fol ridet, omnia longe jucundiora, funt,quam

Vl. Quia fingularum orationibus noftris effica- Judith, s.

t.2: $3- cum fcede ruunt füperng tempeftates ; fic oris

ciai conciliat, ad quevis a Deo impetranda: nam v. 16.

le

manfüeti homo, dictis füis factisque omnibus

(le

humilium. & manfüetorum femper tibi pla-

incredibilem aíp

irat gratiam, -(bla, manfüetu-

cuit deprecatio, inquiebat olim Judith.

n

Vll.. Quia non. paruim etiam conducit ad. tenta« Catltan,

dinis fercnitat,e.

5.

IX.

tiones carnaies faperandas: nam ut fapienter Caf. Collat.1o.

Is $ Cmf'

fianus advertic; quantum quisque in lenitate € 6

Do hOm- SR'

OTIV A.

ac patientia cordis profecerit, tantum in pu-

| e,m 6n.

In Pí, 24.

I

uia Deo , bec virius gmt,zjüïma'qï?': nam üt

ritate corporis proficiet; quantoque longius

S. Chryfoftomus teftatur, Deus non

iracundiz propulerit paffionem, tanto tena-

ita diligit homines propter virginitatem, jeju-

cius caítitatem obtinebit; non enim zfílus

,'1. hn n

nium, contemptum divitiarum, hilarem elee-

corporis declinabit, nifi :

Ij

qui motus animi an-

mofyaarum largitionem, ut propter mites be-

te compefcuerit.

neque compofitos mores. Certe Moyfes, fi$.

NH Quia piurimum. promovet temporalium bo- Matth, s,

r lf

Diony(io credimus, ideo Deo erat familiari(-

norum augienium : juxta promiffim Chrifti : v. 4.

n.(ol 4'

fimus, quia mitiffimus. Ideo Prophetis omni-

Beati mites, quoniam poffidebunt terram. In

bus dignior, quia & mitior omnibus: nec un-

quz verbaS. Ambrofius, merito, ait, potfide-

, at df

quam prius divinam amicitiam lzfit, quam a

bunt terram, in quibus Deus ipfe requiefcit,

C' 14. U- !

inanfuetudine noanihil defecit.

ficut divino per lfaiam revelavit oraculo di-

;ä*

cens: Su

| $, Chryf.

. AL.. Quia nulla fere virtus cbriftianum magis de-.

per quem requieícam, nifi füper hu-

À

f. 25, ex.

cet atque exornat: nam S.. Chryfoftomo tefte,

milem & quietum.

"

. Vat. tO» 5»

l.

in hoc fervi Dei eos, qui ignorant veritatem,

1X. Quia ChrifTo fimilem

fäci.t:."* þuïtïs manfüetu- Petrus Pe-

d«

potiffimum antecellunt; fi in man(uetudine

do per quatuor animalia exprimitur, agnum, neq. conf.

]s

converfíentur. Servus Chrifti magis a morum

cujus man(uetud

o tum maxime patet, cum !5 n. 8

jl

lenitate, quam a nomine, quod ei parentes,

deberet illam excutere, cum fcilicet ad mor-

impofuerunt, vocandus eft, Et iterum: mul-

tem petitur: Unde Jeremiz ore fic loquitur:

6

tg quidem funt virtutes, qux hominem chri-

Ego quafi agnus manfuetus , qui portatur ad victi-

£,

ftianum decent, maxime autem manfuetudo,

mam. Columbam ; qua felle caret, nec rcfiftit,

ia

quz Dci imitatores nos facit. . Quoniam cum

fad lapillo aut a milvo impedita, fuga fibi con-

j

,fulit..

e

240

Bibïiotl;ecæ Manualis. Concionatoric

n

le

fuli. Ut hunc fpiritum manfüetudinis in

tum Dei , id dixiffe; ut, quanta. füerit arimi

ii

Chrifto monftraret, apparuit illa fuper caput

magnitudo fratris füi, quanta & generofitas

f

e&toris illius,

ea occafione declaratum; te«

ejus. Meffiam illum effe, probare vult Mat-

D

theus ex illo vaticinio ante prenunciato:

atumque daret

: illud ergo Jacobi: Vidi fa-

k

s Bll

Ecce Rex tuus vemit tibi manfuetus , fedens fuper

ciem tuam, quafi viderin vultum Déi :

tale fuit,

Bonn k PC

Md

N

afinam: Super a(inam inquit S. Chry foftomus,

ac fi dixiffet: quod in amplexus meos, míi

Q

non füper equam, fignum belli, & jactantiz,

frater cucurrifti ; quod collum meum tam

amanter invafifti,quod me ambabus; ut ajunt;

u

fed| füper animal manfuetum , tranquillita-

PC

tis & pacis ami

cum,& ad aliena onera portane

ulnis tam füaviter ftrinxifti, quod prerepte

da paratam.,

Hinc & nonnulli ad Chriftum

benedi&ionis injuriam oblitus, ta

m liberali-

[a

pC

pertine

re illud vatis regii arbitrantur: Ut ju-

ter oómuem noxam mibi condonafti , id cam

4f

enentum

fa&us fum apud ie, && ego femper tecum.

heroiéum opus, tam illuftre facinus eft, ut

mihi de facie Deum magis ignofce

ntem 1c€-

fi

Sic aliquis Vir fan&tus afinum fe inter fratres

em inja-

reputavit,

ut hac cogitatione ad maníuete

leribus, quam hominem remittent

Msj

qi

cceterorum levanda onera animaret;

"Nere

rias, referre vifus fueris. Nec mi

ror,

qued Ja-

ü

ul dt

cob talia dixerit, dum cogito,

uantam vim

lu

mem denique fe effe dixit Chriftus : Ego ver-

;

idiffimam l-

mis, &? non bomo: qui proterenti non refiftit,

fibi inferre homo debeat , ut v

pl

lam, & vehementiffimam vindicte cupidita-

ht

fed f& recolligit, & contrahit. O quanta in

fi

his omnibus ad imitandum leges.

tem, qu

& füas in penitiffimo corde noftro ra-

10

d

us, utS. Au-

dices, easque profu

ndas habet, coérceamus;

Q

S$. Augut, . X. Quia efl. bone[tior vincendi

Ita fentit fan&tus Joannes

(

guítinus hi

s verbis indicavit:

:

Quando vindi-

& conítringamus.

in Pf. 93,

cari vis, fi

ne dubio vincere vis: vide, ne

L

Chryfoftomus , qui tom.

;. homil. de decem

y

L

millib. talenr. fic habet

e

LÀ

in ira nervoliore in-

C

dum vis hominem vince

1

re, ab ira vincaris.

ffe&us eft, &

Quvia lxfit,

vis & tu lzdere? quia nocuit:

duftria opus

eft, violentus enim a

g

vis & tu nocere

tyrannicus ,

& fübinde abripit non fatis vigi-

g $Det.e

? quomodo vincis malum in

hrum ipfüm perdicionis af*

malo, non hoc dixit Ap

oftolus, non hoc au-

lantes, & ad barat

17, deitt,y

diftis: Ego nolo vin

cia malo: Audiftis? :

&

fert: videte ergo, an (i vile opus, annon po-

dom,

&

tius przclari

ffimum facinus, vincere feipfum,

DC

forfitan refpondebis,

hoc & ego volo, fed ne-

01

mo me vincit, dixit enim Apoltolus :

Vince in

condonand

injurias, & de fe ipfo tam glorio-

(

bono malum , hoc eft, qui te lzfit fua iracun-

fam triumphum repor

incommoda.

Farc,. remittendo allata

V

dia, tu illum vince tua patientia.

Idem quo-

lium: Aoli oinci a malo,

fed.

-XII. Quia fumma

quoque illius -mece[fitas . ef1, Manti dife,

MAmbf

que Apoftoli confi

$. Anfelmus his verbis

uam Jolephus Manfi

hoc diícurfu oftendit :5. n. 8.

vince in bono malum,

EPTTW

confiderat; Contende non malo; fed bonita-

Salvator nofter quondam ficui illi maledixit,

& ult

i

eoq

uod fru&us 1n illa querens, non invene-

C

te. Ipfíaeít enim vera contentio, vel certa-

tit,

& tamen S. Marcus inquit : JNon enim

men falubre, ut fit bonus contra malum; non

tü

ut fint duo mali. Si tu jam non es malus, ob-

erat teinpus fico

rum; cur igitur hanc arborem

h

igni deftinavit?

Origenes in fenfu mytftico

fla malo, ut fis bonus.. Si difplicet tibi malus,

er

hanc arborem denotari ani-

|

I'Pet; al

noli fieri malus, nam fi repercutis, malo vis

refpondet ;

U

9

vincere malum. In fenfibus vel motibus ani-

mam uac

i

ru

&ificare debet etiam eo tem-

videtur effe intempeftivum

b

morum ille dicitur viciffe, qui alterum ad

pore, quod fibi

fructus autem illos

f

füam traxerit partem:

fi ergo mali viciffitu-

feu inopportunum; per

l

te vicit, & paffionis

agnoícit, de quibus S. Paulus

ait: Prutius au-

dinem a te receperit ille,

fimilitudine vitio füo fubdidit: fi autem per

tem [piritus charitas, gaudium, paxs patientia, mane

are eum ab ira, vel inju-

Juetudo €&g^c.

horam fructuum proferendomm

patientiam tuam cefl

fertilis. effe

debet anima quzlibet fidelis,

ria feceris, tu vicifti,

& de peccato ad falutem

If 53.v.7,iilf

L

lucrando proximum

triumphafti, Porro in

quándo m

inus opportunum eft tempus , id

.

danorum (qui actionum

eít, tunc vel maxime mites & ben

igni effe

h

oculis hominum mun

di

virtuofarum & chriftianarum nequaquam

debemus, quando vel maxime injuriis one-

ramur, & indigni babemur, tunc fru&tus pro-

$ Chn'f,

funt competentes judices) ita quidem vide-

ft

fert ficüs in tempore non füo. San&tus & Se-

hons, de hi

tur, quod is;

qui inter opprobria patiens €

Wi & i

nec illis refert viciffitudinem,

ignavus fit, &

raphicus D.

Franciícus dicere folebat, invide-

Sul,

re fe terrz, qug , quanto m

agis ligonibus &

howorati nominis füi oblitus; veruntamen

d profcin-

fi

alia debet effe Chrifti fidelium opinio, qui

aratris procinditur, tanto magis a

a&tiones füas per duellilegern minime regula-

dentium commodum fru&tibus rependit in-

p

& quanto pluribus confpurcatur for-

h

re debent. Etenim qui Izedit, faperare lcfüm

juriam,

videtur, inquit D. Chryfoftomus , fed perni-

dibus, & imm

unditiebus, tanto abundantio-

lu

res & (ap

idiores parturit herbas & fru&tus ;

h

tiofas fibi viétorias füperat. Leefus autern, fi

magno animo perfert injuriam,quanquam vi«

Quanto etiam profundius ejus viícera exca-

&us videátur, coronam tamen fplendidam

vantur, tanto pretiofiores ad nos locupletan-

sAUg $

a

adeptus eft. Szpenumero ergo vinci, quam

dos aperit argenti & auri mineras.

Üf

vincere, preftantius eft; optimus profecto

ln4t

ifte victorie modus. eft

$. 1X,

XI. Quia fummam continet dignitatem : quam

MEDIA

l

Did. Nyff.,

R

l 8. pol, !

ngeniofe indicavic Didacus Niffenus difcur-

L. Erxemplum Cbrifti affiduc ob oculos babere :

quidS. Greg. L .

& 5

rens: Plurimi

interpretes volunt, quod Ja-

Do- 20mor. íg

)

&ob ab Efau ajebat, vidiJe faciem ejus qua[i vul-

L2 enim eft, inquit $, Gregorius;

4 ^ ,6-30. Job.

W

minu

L2

f"

Titulus XC.

afu

eludo.

241

ti

3

minum mitem fe in magifterio atque humi-

vïhdicamus : uhde neício qua fronte, vel qua

lem- dicere, nifi relictis exercendz elatiouis

confícientia cum omnibus San&tis in zterna

la

difficultatibus, plana quzdam bene vivendi

beaditudiae partem habere defideramus, quo.

itinera demonfítrare? Idem medium (uáfit S.

rum exempla fe

)

qui in rebus minjmis:non aC-

3

!

$. Baüli;is:

Bafilius, dum dixit: fi ftultus & indo&us ap-

quiefcimus.

Hom, de pellaberis, reminifcere eorum, quz a Judzis

ILL Propriorum vitiorum

ira.

& defeïtuiim þeccatbrum S. Greg, 1.

in veram fapientiam ja&tata funt. Nondum

copiam confiderare: nam confiderata infirmitas 5. mor, c.

h

condemnatus es, nondum cruci affixus. Mul«

propria, mala nobis excufat aliena, teíte S. 31«

l*

ta tibi toleranda, ut ad ejus imaginationem

regorio, Sed &S. Bernardus confirmat di-

"7 cpervenias. Talia &horum fimilia (ibi fuccur-

cens: Ex confideratione iniquitatis propriz, S.Bernard,

t

rant, mentisque tuz impetum & iram eóm»

& ex dolore, qui ob culpam in Deum com- f 13. inPf.

pefcant. Similes namque preparationes &

miffam concipitur, oritur non íolum) mans Qui habi-

"l

le

' animi difpofitiones, motus cordis & impulfus

füetudo, cui draconis flatus non nocesr, fed ***

facile delebunt, & animi cogitationes in tran-

etiam magnanimitas, quam rugitus leonis

»

Manfi

quillum ftatum deducent. Certe (i quis Re-

non terreat.

éifc. , 6. demptorem noftrum ipjuriis & improperiis

Quod medium

;etiäm S Thomas Villán. S. Thomas

l

impinguatum fuiffe diceret, ut tanto accee

d»

fuafit dicens : Confideratio valde utilis eft ad Vill. £. ia

ptior ejus victima in paffionis fuz holocaufto

hoc, inquit: ut confideres, quia licet emulus fer. 6. Cia;

d.

fieret, ad zternum Patrem (uum placandum,

tuus injuíte te perfequatur, tamen tu jufte pa-

7

nihil utique a veritate alienum dicturus effet.

teris propter peccata tua.

Quid hominem

i

Quia S. Ambrofius Textum illum S. Lucz:

afpicis? actende divinam juftitiam, cujus eft

OccidifLi illi vitulum f[aginatum, de Chrifto inter-

minifter ille: non hunc lzfifti ; fed Deum ma-

i

pretatur, inquiens: Memorare, quia pro te

xime offendifti. — Quis eft, qui ad patibulum

Chriftus occifus eft, qui ante fuit vitulus fa-

ob fcelera füa jufte condemnatus , odio pro-

.

ginatus, injuriis videlicet, & opprobriis.

i

S.Bern., c.

fequator liCtores, & carnificem, qui eum con-

Quod con(irmans S. Bernardus, cum fic,

ducunt ad mortem; quot nos per tot pecca-

17. deint. inquit, amor Chrifti totum abforbuerit affe-

ta mortalia Deo intulimus injurias ? igitur

dom.

D

&um hominis, ut negligens & immemor (ui,

Deus per fuam juftitiam juíte difponit, uc il-

ja

nonnifi JEfüum Chriftum, & ea, quz fünt JE-

latas ei injurias |per injurias a proximis no-

a

fü Chriíti, fentiat, tunc demum, ut arbitror,

ftris nobis factas libenterque toleratas dilua-

perfeGta in eo eft charitas. Iíte non fentit in-

mus: his enim Deus utitur; veluti ju(tiffimi

jurias, ridet approbria, contemnpit damna.

DMalidi

furoris füi miniftris ; cur igitur iram tuam ia

S. Ambrof.

Sed & S. Ambrofius adítipulans, injurias

illos convertis? Attende divinam juftitiam ;

L't:s. T

Ia. de fid, paffus e(t ( Chriftus) ne te injuriam tuam do-

l

€. ult.

refpice demerita tua, quoties enim tu aliis fe-

eres; grande remedium, folatium habere de.

cifti injurias? quoties contumeliatus es alios?

Chriíto, ille enim pro nobis hzc patientius

confiderandum eft infüper , Deum ita difpo-

tulit, & fümus nimis delicati, quia patienter

fuiffe, ut injurias patienter & pro ejus amore

bec pro illius nomine ferre nequeamus?

tolerando, immenío fatisfaceres debito, quod

lj

7 Pet) p

Uade przeclare Petrus de Domino JEfu in

per tot injurías Deo irrogatas apud eundem

lVl 23.

epiftola fua pofait, qui cum malediceretur,

contraxifli. S.Bernardus proinde ait: Dum

ls

non maledicebat; cum pateretur, non com-

penfamus, quales contra alios füimus, eíle

tinabatur. Ad ejus ergo (imilitudinem atque

contra nos tales alios, minus dolemus , quia

5

u-

imaginem, juftus cupiens fuz vitz iüftitutum

aliena juítitia in nobis vindicat, quod in fe

formare, accuíatus tacet, lzfus remittit, diff:-

noítra conícientia accufat; & fic indulgere,

mulat laceffitus, & non apparuit os füum, ut

efficitur deledabile, Quin & cogitatio, quod

. 1f. 5$ v, , illum imitetur, qui ficut agnus ad victimam

Deus vilipendia & probra in noftram ordina-

5

t

du&us fic non aperuit os fuum, & cum poffit

vit utilitatem, in divinz ju(titiz füz (atisfa-

habere

&ionem, in voluntatis fuz adimpletionem,

e

dicere.

quod deferat, magis vult filere, quam

motiva nobis potentiffima függerit, ut op-

; $. Chryf.

l.. Exempla Santiorum animo obiicerei'.nam ut

probria non modo non fentiamus, ícd & in-

)s

' hom. s. de hi (inquit S.Chryfoftomus) qui laborant ocu-

2

fuper avide illa optemus, iisque obviemus

a

;! David & ]is, colorem aliquem fuüavem frequenter in-

Hinc D, Chryfoft. ad i&tus hujusmodi períe-

*' Saul.

tuendo, nonnullum morbi capiunt levamen ;

rendos ita nos animat. . Quod fi arduum fit

K

fic i$, qui hominum manfuetorum imaginem

negotium & operofüm, cogita, quod ob

i

prz oculis habet, fi in ea affidue defigat ocu-

ls

Deum talia pateris, & plenam percipies con-

los; etiam(íi millies obtundat ira mentis ocue

folationem : animamque fubterfugientem,

[

lum perturbans, perfectam fanitatem , pu-

reformidantem, erubefcentem, pudefientem

Qs

ramque philofophiam ac traaquillitatem ani-

exacue, eique continuo ifla accine: quid cef-

L

mi aíffequetur.

fas? quid fübterfugis? quid detrectas? non

]s

Idem medium

S- Aug- ap. k

fuafit S. äugu&inus fic lo-

de pecunia, non de aliis rebus momentanceis,

nn

Man(

uens ; Tot viri, tot mulieres, clerici, pueri,

fad de noftra ipforum falute agitur. Deus iíta

: diíc.

7144 tantz & tam delicatz puellze flammas & ignis,

facienda przcipit. Deus namque, qui hoftium

& beflias zquanimiter pertulerunt, & nos

noftrorum perverfitate,injuri isque ad noftram

ftaltorum hominum convicia dicimus tole-

utitur falutem, idem quoque ille nobis prz-

rare non poffe, quz nobis malorum homi-

cipit, ut injurias remittamuz, earumque im-

num nequitia inferuntur? fi poffumus, etiam

í S G[egoll

E

5

mermores, bonum pro malo reddamus, adim-

Qolmofom

ue ad mortem illorum noftras injurias

mus.

usck

plentes illud : maledicimur, & benedici

A12, F

P. Lobn. Bibi. Man. Em. H .

Qua

.

9

Bibliotbece Manzmhs Concionatorie |

242

hum

$.Greg.], QuseomniaconfirmansS.Greg.levejinquit, quoqüe duz funt 5anulæ, os tuum, & os ejtis,

500 1

3o. mor. . eft, quod injuria percutimur, dum in adtione. quz tecontumeliis afhicit,& convitiis ; fi tuam

A

9.

noftra confpicimus;|quia pejus eft, quod me- clauferis,extinguis totum fpiritum ; fin autem

u

remur, ficque fiet, ut contumeliis gratia ma« . aperueris,non poteftcohiberi. De hac quoque

j

gis, quam ira debcatur, quarum interventu, fimilitudine prius his verbis dixerat. Os ef

Deo judice;, posna gravior declipari poffe

oftium, claude & obíera,ut & lucem przbeat;

confiditur.

;

& externam repellat irruptionem, ucexempli

gf

fenetilis

$. Greg. 1.

1V. Precogitatione injuriarum mentem füam mu- — cauíay (i te contumelia affecit; os claude ; nam

ag

s. mor. mire: qui enim improvidus ab adverfitate de- fi aperueris, ventum excitas,

& ventilas.:

€; 3 1o.

Idem medium alius quidam vir fapiens fua- Manf dife,

p

prehenditur, quaíi ab hofte dormiens inveni«-

D)

tur, eumque citius inimicus necat, quia non fit. .Cum enim mulier quezdam apud virum25 n 6.

f

repugnantem perforat: qui vere mala immi- quendam fapientem & difcretum de marito

$ Cf

nentia: per follicitudinem prenotat , hoftiles fuo conquereretur, quod quafi femper cbrius

h(im' r10. '

incurfus quafi in infidiis vigilans exfpe&tat, & quotidie cum ipfa contenderet, injuriis illam

ipMatds i

inde ad vi&toriam valenter accingitur, unde onerando, quas illa reciprocis iniuriis repen-

neíciens deprehendi putabatur. Solerter er- . dens, pacem domus turbabat; vir autem ille

o animus ante actionis primordia, cun&ta huic mulieri de remedio providere volens,ne

debet advería meditari, ut femper hzc eogi- . deinceps major in domo ejus accenderetur

l

tans, femper contra hic thorace poenitentiz ignis, nec ipía ad reciproca improperia pro-

munitus, & quidquid acciderit, providus fü- rumperet,aquam e vicino fonte haultar illam

fü

Ch

peret; & quidquid accefferit, lucrum putet. fumere juffit, eandemque marito domum re-

Chroman.

V. Caufam ire & impatientia tollere: nam ficat. deunte, in toto tempore, quo vir ejus injurias

1f

f;

1'1'

tius . 1. deignis nonextinguitur,quamdiu materiaincen- evomebat,

claufo ore recinere; quod confi-

o&o beat. dii non tollitur; ita nec animus erit mitis & .

lium ipfa prompte executa,virtutemque aquz

|

Q

quietus, quamdiu caufz iracu

ln.diæ. ig- mente

admirata fuitutpote cui hanc attribuebat vire

perfticerint.

tutem,quod iram ejus compefcuiffetue refer-

$ Chryf.?ä

a

retinjurias,non ferefleCtens,quod easdem per

BIl

Drex. in

VI. Jnj

ia fattam joco .eqlud*ere: ita'enim--jam (

rofis p. 1. olim majores noftri füaferunt dicentes: cum tacitürnitatem & filentium fuper

aílet: cui hie

H

& oppofite quadrat didtum il-

€2.P4« ureris, auttace, aut jocare. IdemSeneca füa-. ftorie& optime

pe(

fit, dum dixic: Alia differentia funt, alia deri- .lud fapientis: Qui dimittit aquam , caput el jur-

Q

denda, alia donanda. Circumfcribenda mul- giorum; fi enim mulier illa aquam exfpuiffet

?:

tis modis ira eft. Pleraque in lufum jocum- ad reddendum improperia pro improperiis,

ue vertenda funt..

irreeonciliabiles excitaffet contentiones, ma-

e

Sen..'l.g.(ïe

VIL. Contemnere injurias ; nam

ucx b&he adver«

:]

orisque, irze & furoris ignem ia ambobus ac-

077])

contumcelia a contemptu di&ta efl, cendiffet, Unde D. Gregor. M.ait: Aqua di-

lo com Í

irac.24. titSeneca,

$r

quia nemo, nifi quem contempfit,.

tali injuría mittitur, cum linguz fluxus effunditur.

n

notat, nemo autem majorem melioremque .. X. /4/Ira celi imitari: Namy;ut Manfi recte ad- Idem diíc,

H

contemnit, etiamfi facit aliquid ; quod- con- . vertit, hon:o virtuofus a luminaribus coelefti- z. n. 6.

temnentes foleot. Nam & puerios parentum busexemplum cepere debet,& ad hoc forma-

at

€

feriunt, & crines matris türbavit, laceravit- ri, ut bonum pro malo reddat;neque a benefa-

$ Clima- de

ue infans, & fputo afperfit, aut nudavit in. ciendo fe criminantibus defiftat, Quadam de

QUsC p de

[

fanfdet, ,

confpe&u füorum tegenda, & verbis obfcoc- luna mentiuntur homines; fubdit $. Augult.

nioribus non pepercit, & nihil horum con« quando videntobícurari; noncurat tamen i(ta

Á

tumeliam dicimus; quare? quia qui fecit,, verba hominum, quz in ccelo eft ; (ed quid eft

Á

contemnere non potelt,

in ccelo, in firmamento coeli eft. Cujus ergo

u

boftes: licite conoertere,

cor in firmamento Dei eft, ifta non curat.

S.'Thoto,

VIIl. Vindittam in alios

qu

Vill.in fer. nti S. ThomasViillanov. fuafit dicens: Ego tibi

UXLInjuriantem ut amicum intueri ; utiidem au Tb. . 5.

li

6. Cin,

veros inimicos oftendam,quosoderis,quosde- thor fuafit, dicens: obfervandum eft nomen,

ftruas, daemones, peccata tua, & vitia; hsc quoSpiritu SanGt. illos appellavit, qui patieri-

fünt, que te perdunt , quz te deftruunt, quz . tiffimum Jobum falfis impofturis & calumniis

1

tibi gehennam parant; contra hos inimicos onerárunt; dicitenim facer Textus: Jgitur au-

)

ora, ut deftruat Deus, & tu, quantum vales, dientes tres amici *fob omne malumy quod accidi[Jet ei,

l

deftrue illos. Sed & caro ifta, quam tu tantum venerunt finguli de loco fuoy Elipbas; IHbemanites, &

W

diligis,& foves,in qua nutrienda vitam perdis, Baldad Subites, &? Sopbar INaamatbites, At vero

maximus inimicus tuus eft ; hanccaítiga,füb- cur caluminatores illi; amici appellantur, cam

nj

]

08n Q

jice, doma ; quid fratrem & proximum tuum potius partes inimici füftinuerint? nimirum

ht

odis, & perfequeris? O ftulte,non eftille ini- cum de viro virtuofo & patiente agitur,is talis

micus, fed proximus ; non te perfequitur ho- neminem reputat inimicum, fed omnes indif-

p

X

mo; quem fecit Deus, fed malitia, quam fecit ferenter amicorum loco habet,& amat. Unde

Á

homo. 1lla eft inimicus tuus, illam oderis, il-. S.Greg.ait: Nec.mimm,qgod qui adverfantiü

J

lam per fequaris, illam deftruito. Tolle mali- formam exprimunt, nominentur amici, cum

[

tiam a fratre, non te períequetur, non tibi ipíiquoque traditori dicatur: Amiceo; ad quid

di

malefaciet; fac ergo, ut deftruas illam.

venifti? (ic exemplo fuo docuit,de quo in vitis

l

S.. Chryf,

IX. Silere, uti S. Chryfoft. hortatur dicens: Patrum legitur, quem, quanto plus aliquis in-

n

hom. 11. non videsin zdibus,quando ex adverfo, & di- juriabatur, aut deridebat, tanto plus ille gau-

ü

in t Theff-veCe fteterint duzejanuz;fitque ventus vehe- debat, dicens: Ifti funt, qui nobis occafionem vir, pp,

mens, fi alteram clauferis, nihil obeft ventus,. prebenr ad profe&tum noftrum, qui autem!

n

W

noftras.

fed magna pars ejusiterum prefcinditurjnunc beatificant nos, conturbant animas

XII. Uti«

e

e

- Jiütulus XC.. Manfuetudo.

245

ws,

S.Bern.ep.

XW. Ut

litatem manfuetudinis perpendere: quam.- ta, quomodo füavitas cumgubertïaäoh'e aut

220. ad $, Bernar

dus ob oculos pofuit dicens : Ego

e

Eug.

corruptione aliorum conjungi debeat. Qua

plagis confcientix mez , nullum judicio ac-

quidem inre pro primo principio ponenda eft

commodatius medicamentum , probris, &

illa S. Laurentii Juftiniani fententia : Prater, s raurent,

)

contumeliis : non eft proinde ,' quod com-

mandante Domino , corripiatur blande ac- dulciter ; juftin. de

li

movear , homuncio füm omni o

nus & deípeClione.

pprobrio' di-

nam mollibus potius , quam 'duris fermonibus com perf. mon.

pungitur animus delinquentis. Deinde vero benc €onv..c. 4»

Senecal.o. , X1lHI. Ledentem,

Pbreneiicum confiderare, nam

de ira c.

: cognofcere ftudeat , in quo afperitas guber- 9^

ls Manf if

26quare fers egri rabiem, inquit Seneca , &

nationis aut corredtionis con(iftat ; ubi pra

I25.n.6

Phrenetici verba? Puerorum protervas ma-

nus ? nem

reliquis facem przfert P. Claudius Aquaviva, Claudius

Q

focietatis Jefü Generalis ; dum (ic loquitur: Aquav. in

H

faciant.

pe quia videntur ne("cire, quid

.S. Chryf,

Afper eft & gravis füperior , cum nimium evitt. 1. ad

hom. r 10.

Cui aflentiens S. Chryfoftomus &ogitä, in-

credulus primis quibusque delationibus tena: fiper f.

]s

quit, quia non eft in fe, qui vituperat, fed

in Matth,

citer adhzret , nec ab eis fe abduci patitur, '?7

le

infanit, & non molefte feres infanias illius.

Aíper e(t, cum quafi omnes transgre(fiones

.

X[o x

ly

s

zquales fint, easdem minoribus , quas ma-

It

x

ASCETIC A.

joribus pcenas decetnit. Afper e(t, cum iís

I Tria precipue de hac virtute ab Afceta

quz fola monitione corrigi poflunt ; acriora

bene difcenda , aliisque inculcanda

adhibet medicamenta Afper eft etiam, cum

funt. Primum eít, ut naturam atque perfe-

loci & temporis momenta & opportunitatem

&ionem illius.bene cognofcat. De natura

exfípe&tare nefcit: cum errata, quz fecreta

itaque fciat, manfuetudinem non in eo con-

l

Correctione emendanda fuerant , ita palam (a-

fiftere , ut nunquam quis irafcatur , (ed ut,

cit, ut fübditum confündat : cumin corrigene

[

quemadmodum 5$. PP. advertunt, fciat, pro

do iracundia magis agi , quam zelo & charitate

[*

quibus, & quibus , quando , & quomodo ira-

duci fe oftendit, verbis ac geítibus incompo-

S. Chryf,

Ícatur.

Necue enim yerire , inquit S. Chryfofto-

fiti ac perturbati animi figna exhibens : quz

iü?f. 131- mus,

abfolute atrocitatis efl, nec parcere man[uetudi-

non modo nihil conferunt ad confequendum;

!1.

nis, fed mitis ille eft, qui ferre potefl, qua in feipfum

quod (ibi propofaüit, fed etiam maxima nocent.

peccata funt : qui alüs fadam injuriam -propulfat.

Nam cum duo fint , quz in fübditorum ani-

|.

2

Qui autem id non facit, eft defes, && fomnolentus, &

mis, cum caftigantur , plurimum valere (o-

nibilo zuelius mortuo affettus , non autem manfuetus.

lent, alterum reverentiz , qua erga fuperios

""

Quare opera danda eít, inquit Granatenfis,

rem afficiuntur, ex opinione de illius vircute

ut illud nobis ante oculos Domini fiatuamus

ac probitate concepta, hec fane opinio debi-

Q

ls

loc. com.

In íylvaDulcis & re&tus Dominus : ficque man(uetu.

litetur , neceffe eft; cum jllum vident homi-

f,

Ll

dinem juítitig , & re&itudinem dulcedini

nem effe fimilemaliis, eum non minus, quam

L]

] Hden diíc;

jungamus , ut neque re&itudo (it afpera,

.

alios, ad paffionum impetus expofitam: al-

neque dulcedo remiffa.

X

terum períüafio, qua fe diligi credit; hanc cere

'2- 5- l 6-

lI Porro perfe&tionem hujus virtutis quod

te minui neceffe eít, cum quis viderit, fupöy

attinet, recte hanc Climacus explicaffe vi-

riorem neque paterne, neque amanter fecum

le

$. Clima- detur

cus c.8. de

fequentibüs verbis: [nitium beate tole-

agere. Afper denique eít, cum omnino non

tmanfuet.

w d

rantie ( ac manfuetudisis ) efl in amaritsdine & do-

oftendit ex charitate fe moveri, & defiderio

l

lore aniinc iznomirias füfcipere : medium «vera . eas

perfeGtionis filiorum, cum reprehen(ionis au-

Jffne morore zolerare : fmis autem && confummatio ,

(teritatem non temperat dulcedine fpei; quam

Jummam illis laudein tribuere. . Vidi ego , inquit

de illorum emendatione atque profectu prze-

ulterius idem Author , tres viros religiofos , ex

feferat. Ha&tenus Claudius, quibus addi pof- tud, c. a,

quibus unus mordebatur quidem injurüis , & pertur-

fant alia quzpiam indicia, quz in indu(triarom n. 2.

! Ibu f 5'

babatur, [àd tawwen in [tlentio premebat iracundiam.

libello confignavit: nempe t. Si res ipía, quz

,

llius oero gaudebat quidem ex-lu&tu fuo , fed ejus,

injungitur, gravis fit, & importabilis falcem

. qui fe maledittis infetlatus fuerat , peccato angebatur.

reípe&tu virium illius. cui injungitur : Si ver-

$

Tertius oero proximi tantum. damna fecumn. voloens ,

bis afperioribus, modoque defpotico injunga-

l

vim ardentium lacbrymarum profundebat. — Eratque

tur : Si urgeatur executio eo tempore, quo

3

l

fuave [peGaculum tümoris, & mercedis, & chari-

fubditus non eft probe difpofitas, nec decur

tatis operarios a[picere.

tempus & auxilia, ut fe difponat : (i cam

Hom. $9. .lil. Alterum eft , ut fciat, aptum & effi-

gravia, quam levia eodem ardore exiganturz

. in$ Josm.cax medium , ad predi&dam perfectionem

fiomnes fübditi rationes & excu(ationes , pri-

;(:

hujus virtutis obtinendam, quale quidem ía-

mo ftatim afpectu tanquam tentationes, eo

pienter S. Chryfoftomus affignavit, dum di-

benigne non audito, rejiciantur: (iíe füfpi-

:

xit : Hoc patlo Chrifli erimus difcipuli , fi. man-

ciofum oftendat Superior , & ita affectum erga

faeti fuerimus , & mitis ingenii.

Unde autem tales

erga aliquem; ut putet fübdicus , nullainre fe

e

j

fiemus ?. Si. mofira frequenter. peccata veputabimus ,

poffe illi (a:isfacere,(i malam de fübdito opinio-

Ji lugebinus , f flebimus. — Neque enim anima tanti

nem prefeferat, & omnia in deteriorem par-

j

- deloris particeps irritari atque srafci patitur. . Ubi

tem interpretetur: fi inrebusinjungendis non

"fletus , ira effe non poieft : ubi dolor && contritio,

tanquam rationalem & volentem filium, fed

l

J

-lenge abefl omnis irritatio. Mens enim dolore pere

tanquam inanime inftrumentum movere vi-

culfa non (ludet elationi , ed amare ingemifcit.

deatur: fi ita loquatur aut jubeat aliquid, ut

],

nvi.

IV. Tertiumeft, ut, cum potiffima manfüe-

equivoce & obfícure dicat, quid velit, quafi

tudinis exercendz occafio in regendis & corri-

ftudio nolit intelligi, quo femper liberum ei

U

u

, M

gendis aliis reperiatur , ance omnia fciat Afcee

fit, fübditum arguere: fi neget fere; quc pe-

2

Qi«

J

e

244

JBibliotbece Manualis Coneionatoriee

H

Ü

tuntur: eft enim habenda ratio rei, que pe- vocatione vefira , cum omni bumilitate ? manfue-

titur, qui petit : xdificationis externorum tudine : Oftendi poteft , quantopere deceat

p

[

& noftrorum : denique ejus, qui petit, uti- manfuetudo Chriftianum quemvis. 1. Qua»

litatis. Denique huc etiam pertinet doctrina. tenus homo eft , atque adeo animal fociabile ;

n

4

S.1fidorusa S. Iidoro Pelufiota tradita, dum ait: Quem- ad. quam focietatem confervandam fpeciali-

lib.3.epift. a mogwm periti nedici in morborum initiis remedia ter neceflaria eft manfüetudo. 2. Quatenus

9

279*

baud iemere -adbibent , verum aliguantifper ex[pe- Cbriflianus e(t, atque adeo debet conformari

qu

&ant, dum merbus de acrimonia. nonnibil remittat , mnoribus Chrifti, iis precipuc , in quibus ipfe

Pfllc 88'

ac tunc demum ad medendum fe conferunt , eodem. fe in magiftrum & exemplum propofuit; qua-

Y "'

anodo wec vigente marore, eum, qui pre ipfius ma-. les funt humilitas & manfuetudo. 3. Quate-

72

n

gnitudine velut temulentia quadam laborat, objurga- mus catbolicus e(t , feu verum ecclefiz mem-

ve convenit ( nam alioqui fermonem , non fecus ac. brum ; ut fic enim , ficut babet certiorem

f

collyrium , 'inutilem imprudentes Teddemus) verum. fpem. &ternz beatitudinis ob vocationem

di

foflea, quam ad tempus mororis facios nos prebut« fuam ad. veram fidem , ita ftudere quoque

f

vimus, aique bujusmodi affetum nonnibil fedari fci- . debet, ut, quemadmodum S. Paulus in textu

K

eerimus , ita demum ad curationem proficijci.

cit. hortatur , digne ambulet vocatione fua

fi

. XII

cum omni humilitate & manfuetudine, ne

IK

CONCEPTUS PRJ/EDICABILES.

alioqui, fi iratum fe & immanfuetum verbis

i

Matth. 11. ,

occafione fententiz : Difcite a me, quia auc facdtis oftendat, audire cogatur illad a

v. 394

Ex

'Tob. 4.

mitis fum , && bumilis corde : oftendi po- 'Tobia Seniore olim di&tum. — Nolite ita loqui

&

teft. 1. Quam preclarus magifter Chriftus ( & agere ) quoniam filii San&torum fuümus,

V- 17.

3i

fuerit hac in arte, afferendo potiores quos- & vitam illam expectamus , quam Dcus da-

Q

dam maníüetudinis actus ab.illo exercitos ; turus é(t his, qui fidem fuam ( per impatien-

f

uem in finem legi poteft Francifcus Arrias tiam & immanfuetudinem) runquam mutant

I

ii

imirat. Chrifti to. ?. tr. y. cap. 2. 3. 4. 10. 2. ab eo. Quz omnia fufius rationibus & ex-

li

Quale przmium fperare poílimus, fi hanc emplis confirmari poflunt.

[

virtutem perfecte addifcamus , nimirum du-

]V. Ex occafione ejusdem , aut alterius

lem in vera animi fimilis thematis, afferri poffunt triplicis gene-

plicem requiem , tempora

D

pace & quiete confiftentem ; & ternam, qux ris exempla ad perfuadendam maní(uetudi-

«

tanto utique major erit , quanto major diffi- nem; dicique r. Recte SS. Patres fen(iffe, nul-

[

cultas in exercitio hujus virtutis per fubjuga- lam effe virtutem. qux homini adeo conna-

tionem irz fuperanda eft.

turalis (it; ac manfuetudo ; merito proinde

Cn, 7,

Mistth. 5

IL. Ex occafione fententie : JBeati mites , (icut Chriítus ad eam a fe difcendam fpecia-

veo 4

quoniam po[fidebunt terram: declarari potet pra- — liter invitavit ; ita concionatores quoque ad

V.8 A

ï

f

mium manfuetudinis fecundum quadrupli- eandem exercendam frequenter excitate ;

cem acceptionem terrz. Et r. quidem often . cum autem longum iter fit per verba, breve

pc

u

di, quomodo poffideant rerram hanc mate-. & efficax per exempla, fe hoc medio potiffi-

u

rialem , ut $ Chryfoftomus hunc locum in- mum ufürum, atque adeo triplicium exemplo-

p

terpretatur , quarenus fcilicet. plerumque rum propofitione, velut triplici funiculo, au-

bona fua ftabilius & majori tranquilitate pof^. ditores in amorem hujus virtutis pertractu-

11.

E

fident, quam immites, qui multoties ani- rum. 2. ltaque incipiat exempla proponere;

mam fuam & hzreditatem paternam conten- nimirum primo exemplum Chrifti, tam fecua-

tionibus amittunt; & quatenus homini man- dum deitatem , quam humanitatem. Dein

ti

füeto cotus mundus patría eft , totque locis' exempla hominum, tam fanctorum, quam

r

habet fundum , quot locis reperit amantes profanorum. Denique exempla brutor'zn;

Yl

d

evangelice manfuetudinis. 2. Oftendi po- qualia paffim citantur ab auditoribus, maxi-

n

teít, quomodo terram corporis füi, quod SS. me a P. Drexelio in Rofis p. i. c 2, $. 2. Con-

»

Matth, i Lt

UP

B

ernardus & Hieronymus nomine terrz in- cludatut concio ardenti epilogo, & cum affe-

Q

telligunt, poffideat, dum nempe anima ho- Gu illud S. Auguftini dictum repetatur: Po-

minis maníueti füper carnis motus regnat, tueruntifli & i, & tu non poteris?

i

& membris omnibus per manfuetudinem im-

V, Ex occa(ione fententiz : Ejiin manfue-

Eccl. *,

Piln, sf

V. 19.

V. ".

perat , ut adeo, tefte S. Hieronymo, prima zudine opera tta perfice , & füper bominum gloriam

H

eorum hzredicas fit , in carne non carnaliter diligeris : oftendi poteft , quod manfuetudo

d

vivere. 3. Oftendi poteft, quomodo terram omnibus quidem ftatibus conveniat, fed tri-

Q

anime füz poffideat( quo fenfa videtur ter- bus precipue. 1. Clericis €9 veligiofis, utpote

Pm' H D

ram Chriftus in citato themate accepiffe ) quorum po:iffimum officium eft, Deum lau-

0

quatenus fcilicet pacem & perfe&am cum dare & orare, atque adeo manfuetudo vel ma-

aliis concordiam acquirit. 4. Oftendi poteft, xime ab illis requiritur, ut puras , & a nullo

quomodo terram cocleflem ( ut alii interpre . fanguine commaculatas manus ad Deum eri-

Jou WH

É

[ [8.

tantur ) poífideat manfuetus, quatenus fci- gant: nam manluetorum ipfi femper placuit

Th

licet per tam infignem füi füarumque patfio- deprecatio. 2. Superieribus &5 patribusfamilias,

UM

num vi&oriam , ac tolerantiam injuriarum, quorumofficium eft regere & corrigere aliosg;

Mb x

iM ]6

t

fingulare apud Deum in altera vita premium ut fuavicatem cum feveritate, rigorem cum

promeretur. De quibus omnibus videri poí- manfuetudine mifceant,temperentque eo fere

EnCïl. & !

W,

funt interpretes in hunc locum , maxime modo;quoin . prioreoftenfüm eft. 3. Habitan-

h

Cornelius a Lapide,

tibus ineadem domo vel civitate , quia nifi hi unani-

Ephef, 4.

III, Ex occa(ione fententiz S. Pauli : Obfe- mes & man(üeti áint , nunquam pacifice & fe-

bi

LABÁO

Anub

ero vos ego vinttus in Demino ; ut ambuletis digne liciter convivent , id *quod olim Abbas

fratri»

&

e

e

Juuus XC. Manfuetudo,

| 245

—

lat

Fratribus füis fimul cohabitantibus oftendit,

cratiita vifum effet, fed opiaio de morte , quz

lde

dum aliquot diebus idolum (axeum mane la-

malam eam facit. Cum igitur impedimur, auc

"

pidavit, no&tu vero iterum veniam rogavit,

diftrahimur, non alios culpemus, fed nos ipfos

li

caufamque fa&i rogatus, refpondit, ni(i, ut fta-

hoc eft; opiniones noftras. Quz omnia fu-

us

tua ifta, ad injurias & offen(iones immobiles,

atque ad veniam concedendam faciles, aut ab

fius fupra $. 10. explicata videri po:ffu-nc..

j

fe

omni appetitu vindi&z alieni fimus , . nun-

$. XIIL.

quam pacifice cohabitare poterimus.

:

d

ä

ij

Pfal. 88.

VI. Ex occafione thematis : /nveni David fer

ALII CONCEPTUS PREDICA?ILES. :

v. 21»

um meum , oleo fantto meo unxi eum : dici poteft

um

Qualitas.

varias effe explicationes , quid per hoc oleum

intelligatur ; optimam videri, quz ditit, man-

I. [nter alia verz perfe&tionis A,vdocqmen*ta,

ue

— —

fuetudinem per id (ignificari,de qua ipfe David

- qu&e Arnolphus Abbas monachis (üisIn Vit. PP,

dixit: Memento, Domine, David, & omnis

tradidit, hoc füit. Nos qui feptem fratres!: 5. c. 15.

l-tll

Uà

manfuetudinis ejus.. Oftendatur proin, quam

fümus , fi vultis, ut maneamus (imul , effi- * 11.

re&te manfuetudo oleo comparetur.. 1. Quia

ciamur ficut ftatua hac

E

at

» quz contumeliis af-

J5

ficutoleum condit cibos,ita maníuetudo actio

fe&ta non turbabitur.

nes hominis gratas facit : Hinc Salomon dixit:

. II Silex quantumcunque durus, fi fornaci $. Aug. 1.

d

Fili, in manfuetudine operatua perfice , & fu-

imponatur, in calcem albam & candidam 2 1.deCiv.

TEU t

per hominum gloriam diligeris. 2. Quia ficut

transmutatur, quz , quanto magis madefit,

&

IB TU

eleo unguntur Athletz, & roborantur contra

l.

tanto magis bullit , & igne(cit, quantoque

adverfarios; ita maníuetudo reddit invictos

magis extingu'tur, tanto amplius accenditur.

[j

EE ET

contra hoítes, quemadmodum David exemplo

üt

PES

Unde S. Auguftinus inquit : Jam vero quam

fuooftendit. 3 Quia ficut oleu:n mire condu-

mirum eft, quod cum extipguirur , tunc ac«

Ye

cit ad alliganda & curanda vulnera; ite man-

cenditur ? ecce vobis expreffum hominis ve-

f[uetudine nihil eft aptius ad peccatorum cor-

ra charitate przditi [ymbolum, qui, quanto

ü$

redionem , uti tum Samaritanus Chriftum

e

magis improperiis & injuriis percutitur, tan-

prefigurans,tum ipfe Chriftus,cum vero etiam

to magis in amore erga Deum , & dilectione

]le

D T RULEE CC UE

David fadtoipfo abunde comprobarunt. Exci-

aceenditur verfüs proximos.

]

tentut ergo auditores, ut & ipfi cor füuum velut

ItlI. Pro emblemare aliquando maffa bitumi.

-Manfi difz,

"

:

lenticulam oleo hoctam pretiofo impleant, &

nis accen(a depicta fuit, íuper quam dum arde- 6. n. 5.

e

ad (imiles effeCtus utantur

ret; depluebat aqua; eique Epigraphe adjun-

dv

Cant, 7.

VII. Ex occaíione fententiz : Aftendam ad

&a fuit hujusmodi : Etiam in flammris; hanc

d

|

v. 8-

palmam, & apprebendam fruttus ejus : poteft man-

enim proprietatem terra conferva: bitumino-

fuetudo palmz huic comparari, utpote quz ut

fa, utper aquam magis magisque accendatur,

palma per injurias fe lecti & füupprimi non pa-

Ita quoque in przíenti deanima fandtia,injuria-

i

titur, fed (emper generofe vincit. Deinde pof

rum patiente,veraciter dici poteft : Aquz mul-

funt multiplices ejus fru&usexplicari . fed tres

t non potuerunt extinguere charitatem , nec

lo

precipue. r. Fructus bonoris , quem conciliat

flumina obruent illam. Non enim tales vel

"

Matth.. 5 man(füetudo , innuitque Siracides illis verbis:

ys 40' /

minimam amoris Divini aut charitatis amite

Et füper hominum gloriam diligeris. 3. Fru-

tit fcintillam, quantumcunque ingens injuriae

l.

Qtus benedictionis tam in temporalibus , quam

UTO IT ULEMMUTT s

rum, & contumeliarum inundet torrens ; quin

In

&ternis bonis, quem Chriftus illis verbis : Bea.

imo eo magis magisque in intenfis amoris acti«

ti mites, quoniam poffidebunt terram, indica.

bus exardefcere incipit, dicente Pfalmifta : dum

Ü

vit. 3. Fru&ts/etitie, quze ob pacem & concor-

Jüperbit impius , incenditur pauper : Ubi Hugo;

diam cum omnibus fervatam

Cardinalis, inquit : Incenditur amore Dei

l.

percipitur,quem

P!äl. 9'

ln

Matth. 11.jterum Chriítus illis verbis : & invenietis re

Qui autem eft pauper ite ?. idem refpondet

22,

v. 29.

quiem animabus veftris: fignificavit; ut & S.

inquiens : pauper fpiriru, qui efl. bumilis, is , fi

David, dum d:xit: Maníueti hereditabuntter-

js

quando impiorum , fuperborum , malorum-

ram, & deleGabuntur in multitudine pacis.

que injuriis fe zravari advertit, non modo

Pfalm. 36,

VIII. Poflunc auditores ad fcholam Chri(ti

h ECCL S' j

V. 11.

non rejicit , retunditque opprobria, fed po-

invitari, &o(tendi, quas regulas debeant ad-

tius iis utitur, ut mediantibus illis magis ac-

n v

difcere , & obíervare , ut fcientiam ab ipfo do-

cendatur in amore divino.

cendam , ícilicet manfüetudinem acquirant,

.1V Dicitur quidem apud Matthzum c. j. $. Aug. g.

s

V. 2.

Pfal. 38. nimirum fequentes. 1. Obmutui,& non aperui

v. 43. Diligis proximum tuum , ($ odio babebis v69. de

os meum, cum confifteret peccator adverfüm

inimicum tuum, fed qui fano intelle&tu fcriptu- temp.

s

u

me. Id quod ipfe Chriftusexemplo fuo docnit,

rg divinz fenfum agnoícere cupit , fenten-

dum con(ftens coram Pilato , accufantibus

tiam iftam hoc modo intelligat , ut diligat

Joan. 15. eum Judais, tacuit. 2. Non eft ferv

V. I8.

us major

omnem hominem proximum füum, odio ha-

Domino fuo: (i mundus vos odit, fcitote, quia

bebat diabolum inimicum füum. Quod etiam

f

Thomas me

)

Kenp.l,

priorem vobis odio habuit. 3. Stude pa-

in uno homine malo implere poteft ; in ipfo

C» iO.

! tiens effe in tolerando aliorum defectus, quia

enim uno , qui malus eft, & proximum ha-

)

& tu multa habes, quz oportet ab aliis tolera-

bes. & inimicum 5 nam quod homo eft,

Ench. c ri. 4, Nemolzditur, nifia feipfo, & ab appre-

proximus tuus eft ; quod malus eft , non fo-

10,

henfione fua5 nam. ut fapienteradvertit Epi-

lum tuus, fed etiam (aus inimicus eft ; Di-

&etus : Homines perturbantur non rebus, fed

lige ergo in eo carnem & animam , hoc eft

lis, quas derebus habentopinionibus. Neque

proximum tuum, quem fecit Deus, & odio ha-

bemalitiam, quam, ipfo ;onfcntiente, diaboe

cl-zim mors v. g. malum eft, aliequi enim & So«

3

U$,

246

Jibliwbece Manualis. Concionatorie

hi

lus.- Siinvi&to & pio animo feceris , vices

Sed dicetis forfitan , hoc ipfum fignurn effe-

no

czleflis medici agis , odio habens mocbum ,

hominis ignavi ; aft contra eft, quia ut idem-

t2

mox fubdit : tacendo citius vinces.

À

:

& diligens egrotum.

jil

Manf difc.

X. S. Paulus ad Romanos fcribens , fic lo-

];idc Nyab

V. Pater quidam filium füum 2 ferpente

p

12, T. 7.

quodam cinQum videns, arco apprehenfo fa-

quitur : Non vosmet ipfos difendentes chariffimi,pel. 2« l.

"i

füd date lecum ire, fcriptum eft enim : mibi oin- €. 8-

e?

gittam adeo fagaciter in ferpentem vibravit,ut

illafo filio ferpentem transfixerit ; idem quo-

ditla ; ego retribuam , dicit Dominus. Rom. 12.

rün

19. i de hac lege carnem & fanguinem con-

!

[

que facere debet quzlibet auima jufta. quando

injufte oneratur injuriis, nimirum , concipere

fulas, terribile, durum, intolerabile jugum vi-

vor

detur. Nam injuriam paffum privare jucun-

debetodium adver(us culpam offendentis, ut-

pZ[.

pote qui eodem tempore Deum offendit, di-

ditate vindictz , eft adimere illi voluptatem

fibi

omnium maximam, quam habere poteít: Et

fplicere illi debet invidia,malignitas,iracundia,

me

quz ininjuriatore predominatur, Ex alia vero

hominem in eas anguftias cogere, ut legem,

jux ulciíci hoftes prohibet , non prgtereat

parte illam tanquam proximum diligere, ei-

p Nf :

que tanquam ftatri benefacere debet , quod

videtur perinde effe , ac permoleftam , ne

:)v

!

al

fj 'etíam fortaffe arcus te leferit , noli irafci

dicam- intolerabilem ei farcinam imponere.

dottl

j

contra illum, nec illum minutum confringasy

Refpondet Paulus huic objectioni : Placet ;

pdn,

r

quod dicis. Et quoniam ais, non poffe te fa-

culpa enim fuit brachii, quod illum tetendit,

n

& evibravit : Eodem modo non eft füumenda

cere, quin vindictam fumas, annuo, ut fumas,

Dol

Itaque fi efürierit inimicus tuus , ciba illum;

vindicta de proximo , qui te injuria affecit,

Pat

quemque ex Dei precepto amare debes, tan-

fi fitit; potum da illi; hoc enim faciens, care

bones ignis congeres fuper caput ejus.

*

ag

quam fratrem,fed odium tuum dirigeadum eft

M

bis

adverfus malas illius qualitates, adverfus per-

Xl. Abbas Joannes portam coc!

injuría» Vit, PP. 1.

t

veríam inimici tui inclinationem ; togando

rum tolerantiam effe, a(truebatinquiéns : Por- 9. c. 4. n.

f

Deum, ut hancabillo extirpet, & eradicet. Sic

ta cceli eft injuriarum perpeíTio , & patres no- 121.

David cum infui defenfionem Sauli becem in-

ftri per multas injurias in eam gratulantes in-

|

riü

ii

ferre poffet, utpote qui vits ipfius tot modis

greffi func.. Cujus veritatis tanta eft infallibili-

infidiatus füerat, totque improperiis aggravae

tas, ut unusillorum Patrum, dum magna cum

tan

Vüs

verat, folam tamenilli haftam fuftulit.

folicitudine a Superiore fuüo exercitium ,-per

$. Chryf.

VI. Etenim in ira. qui valde contumeliatus

quod de zterna falute fua affecuraretur, po-

W

W

podMar- 3]ium eft. füperaffe videtur, cum revera ipfe

ftularet, dicens: Da mihi, Pater, unam rem,

fi difc. 33.

quam cuftodiam , & per eam falver; Hoc a

lr

SWe 5«

axime aturpi hac perturbatione victus, non

V

parum fibi ipfi nocuerit , qui autem magno

Superiore fuo, viro maxime illuminato, inque

animotulitinjuriam, hic profedo, & quidem

materiis fpiritualibus exercitato acceperit ree

Itió

u

um laude füperavit; ille namque ne füuam

Íponfum: Si potueris injuriari-& afhici convi-

tiis, & portare, &tacere: magna eft hzc res;

quidem zgritudinem compreffit, hic etiam

alienam extinxit, & ille fno morbo füperatus

& fuperalia mandata ; hancque evangcelicam

eft, hic etiam alienum cüravit , nec folum ipfe

a nobis in principio adduCtam, fiepe reiterebat

H

inflammatus non eft, verum etiam in-gen-tem

veritatem : Jeati e/fis cum maledixerint vobis bo-

alterius lammam extinxit.

mines ,. ég dixerint omme malum ,. gaudete 9^ exul-

fi

ü

'Tom. $.

VII. Agapetus Diaconus in monitis

aureïs 3

tatey quoniam wnerces voeftra copiofa efl in cclis.

Bibl. PP.guz fcripfit imperatori, dixit : Venecandum

Xlil. Agriculture experientiam habentes Manfi difa,

Qs

n 10. jureeft veftrum imperium , quia hoftibus qui-

juxta rofas alium plantare folent, ut acutior 5. n. s.

p

dem füz demonítrat pietatis aculeos : quam

& pungens hujus odor eas exítimulet ad ma-

füs

bene dixit Diaconus : Hoftibus fuz demon-

jorem transmittendam odoriferam fragran-

hiC

ftrat aculeos pietatis! non dixit, demonítraffe

tiam : quo in factoobligatio exprimitur uniuse

ill

aculeos irz, odii, vindictz, fimultatis ; fe li-

cujusque animz virtuofz , & ad perfectionem

A

beralitatis, manfuetudinis, humanitatis. Nam

tendentis, fcilicecut ab homineafpero & inju-

gt

ut inimicum con&gas, & lancines, id folertia

riante occafionem accipiant exercendz virtu-

fed

commodiore & aftu nobiliore fieri non poreft ,

tis, fe mortificando, nonrefiftendo ; Quin po-

Lur

quam i beneficiis eum ornes, & cumules.

tius bonum pro malo reddendo : quia, ut be-

a

Hzc eft chriftiana , & honorificenti(fima vin-

ne La&. Firm. docet , ni(i contumeliis fue-

eu

di&a, qua ulcifci poffumus eum ; qui nos

rit affectus ( homo juftus) quantum habeat

i

fortitudinis in fe ipfo cohibendo, ignorabitur.

períequitur , & horret.

Y

Utilitas.

Neque minus efficaciter S. Bernardus ad ejus-

eu

dem virtutis exercitium nos inducere cona-

Vi PP.l. VIIT Agathon Abbas dicere folebat, (i ha.

d

7. €. 4?. bitas cum proximo, efto ficut columna lapi-

tur, quando de injuriarum oblivione, & harum

lD

9.

2,

fuperioritate cractans,fequentia notatu dignif-

S'S8v

dea , quz fi injuriatur , non irafcitur.

-

So Bernl f.

IX. S. Bernardus in quodam fermone fuo-

fima pronunciat verba: efta&tus magni & ge-

ht

Ht

Yum de modo bene vivendi, modum nos do-

neroíi cordis, ipjuriz obliviíci,

42. de

k

mod. bon. cet vitam agendi tranquillam

& imperturba-

XIIL. Jacob ab Elau fratre füo tanquam im-

Ibidem,

bit

viv.

poftor injuria affe&tus , & ad mortem usque o-

bilem, tainetfi foris maledicentiis & contume-

n

liisimpetamur ; Dicitenim: quamvis te quis-

dio habitus, & perfecutionem paffus, furori il»

lu

lius cedens, & inregionem longinquam & per-

uam irritet, quamvis convicium dicat,quam-

Wflc

vis injuriam faciat, quamvis afficiat contume-

egrinam fagiens,coclum füpra leapertum afpe»

Xit: unde ait: ere non e[fl. bic aliud. mifi domus

Q

liis, tu file, tu tace, tu diffimula, tu contemne,

Hs

utnon loquaris, tu tene filentium, adinjuriam

Dei é$ porta celi. Confideratid ipfum D. Chry-

9l

non refpondeas , convicium non retorqueas.

foftom, quando in quadam homilia hzc in ver-

e

4

&

e

Tituus: XC. AManjuetuido:

247

:

ba fcribit. Hic'dif'cim'ds, quod E]uando injuria

multiplicat 'af;zisos, 65'4mizigk:t inimicos , & ling

llt?, eli-

nobis fit; nosque manfueti & mites, & tole-

charis in bono bomine abundat.

rantes fuerimus, majori & largiori divino au-

D ]

Id vero tantum habet veritatem, ut prope

Fpoh UR

xilio fruemur. Deus olim Laban iratus ap-

affirmare poffimus, majora miracula operari

paruit, eique przcepit: Cavene quidquam ajpe-

& d.

liaguam fuavern ac lenem, quam Virga Moy-

ve loquaris contra Tacobs Eidem quoque Jacobo

fis fecit. . Plurimum celebratur illud prodi-

e paradifo exercitum obviam mi(it Angelo-

gium ,:-quo Moyfíes Virga fua e düro faxo eli-

rum, dicente (criptura : fuerunt ei obviam Zngeli

cuit aquam, àd depellendam fitim populi. Re-

Dei, &2 ait : cafira Dei funt bec ; hunc autem fa-

linquamusid hocinloco,& eamus vifum;quid

vorem Jacob nullo alio merito a. Deo com-

regi Davidi cumSaule evenerit. Perfequeba-

paravit, quam quia folicitus erat, ne factas

tur Saul Davidem crudeliter, & magno cum

fibi injurias vindicaret, diffimularet contu-

fürore, tanquam fi multa & ingentia rala ab

melias, fuosqqe fi

bi reconciliaret amicos.

eo accepiffet, necemque illi machinabatur.

* ; nüa,oþ

S

Convenerunt ambo in quodam antro,ubi cum

Did. Nyff. - -XIV'. Ifaias'Pfo

pheta cum ardenter mundi

David illum trucidare potuiffet, noluit, oram

$.5.in Salvatorem füfpiraret, his &ternum Patrem

domn

chiamydis prefecuiffe, fatis arbitratus. Pro-

inclamabar: Emitte zenum, Domine, deminato«

diit antro Saul,fecutusque illumDavid magnis

rem terra. 1a.16. 1, Uregas, author moder-

Pgahin.l

vocibus appellavit, ad quas cum ille caputob-

nus, &gravis, in his verbis confideravit,quod

vertiffet, lubmiffo ad reverentiam vertice hu:

non fatis apte locutus videatur Propheta,cum

militer illi David aperuit, quam injufte can-

Patrem rogavit, ut Filium (üum, tanquam

tam ab eo perfecutionem (uftineret, quem

agnum huc fübmitteret, ad occupandum or-

etiam interimere, cum facile potuiffet, nolue-

"WU

bis imperium , five, ut illeait, dominatorem

rit. Denique conclu(it; dicens: Quem perfaque-

'9'6'4l I

terre commodior enim füiffet habitus, ge-

ris, rex /rael?. quem per[equeris? Canem mortuum

l2l,

ftusque ferocis leonis ad invadendum impe-

per[equeris, & palicem unum. 1. Reg.24.15. u-

rium orbis, quod vates cupiebat. Refpondet

diens bec Saul, levavit vocem fuam, & flevit.

tamen, cum magno myfterio rogaffe Prophe«

XVIIL. Alius quidam rex prudens; qui fub-

bid.

tam, ut agnus maníuetus mitteretur, non fz«

ditorum animos fibi demereri volebat, Píal.

vus leo; qui futurus dominator terrz; nam

terium preferebat, cum hac inícriptione:

ut animios hominum occupes; ut voluntates

non fceptro, fed ple&tro. Dicere voluit, eum,

eorum invadss, tibique obílringas, nullus ta-

qui occupare corda vellet; non debere uri vir-

lis magnes, qualis facilitas morum, füavitas

£23, non aípcritate, non füpercilio, aut arro-

ä

Yerborum, con(uetudinis lenitas.

gante imperio, fed lenitate, & füavium verbo.

Ibid.

XV. Tranfiit arca Teftamenti Jordanem;

rum dulci hatmonia, hzec enim funt, quibus

ui vix arcam fenfit,quando curfum aquarum

fe facile fubmittunt voluntates.

uarum ftitit, & (ufpendit: Mare; vidit E fugit,

XIX. Propheta regius dicebar, verba füa fa-

Ibid.

Sfordanis converfüs eft retrorfum. vf.313.3.. —

ciles aures inventura , quod dulcia effent, &

- Quzrit S. Cyrillus Hierofolymitanus,qua-

fuavitate condita, dicens : zfudient verba mea,

re arcam fugerit Jordanus; qui-non (olum non

quoniaim potuerunt : P(al.340. 7. Obfcurüs locus

fugit, fed & gaudenter admifit Chriftum,

ex €o, quod dubium, quoniam refpiciat illud,

quando is illius aquis a S.Joanne fuit baptiza-

quod ait, fotutrunt ;; ad verbane fpectet, an ad

yWanf df

tus. Refpondet Catech. r2. Ante carnis affume

audient. Multi ad verba referunt,ut fit fenfüs;

TL

tionem mare vidit, & fugit. Jordanus conver-

Audient verbà mea,quoniam fpecio(à fuerunt.

fus eft retrorfüm : Affumpfit eorpus Dominus;

Alii: Quoniam dulcuerunt. S.]oan.Chryfoft.

utjmare videns fifteret, & Jordanis (ine timore

tranftulit: quoniam munita fünt fatellitibus.

illum fufciperet, Ante incarnationem pluri«-

Ubi magao cum mylfterio mella dulcium ver-

mam Deus paífim przferebat majeítateum,

borum vocantur fatelfites, nec enim aliud eft,

graviaque in homines decernebat füpplicia:

quod tam facile capiat; nulli fatellites; qui

fed poítquam hominem induit, fuavique hu-

tam fortiter invadant, & conftringant, quam

manitate erga omnes uti ccepit, calcari fe ma-

blanda verborum lenium comitas.

re patienter ferebat, nec fugiebat Jordanis,

XX. Quoniam Chrifto inerata mira füavi-

Ibid«

cum ad illum homo Deus venit, man:uetudo

tate efficacitas , idcirco Judzi arbitrabantur

enim fecit, ut mare illum non pertimefíceret,

convenire, ut ille de medio tolleretur, dicen-

& Jordanis nihil metuens exciperet; Mitis

tes: Ecce mundus totus poft eum abit. Joan. 12.19.

enim ubique fibi locum parat: & qui facilis

Maníuetudo illius omnia poft fe rapit; (ive in

eft moribus, facile admittitur ab omnibus.

defertis agat, five rari, (ive in montibus, five

. $. Dern.

— XVI. S. Bernardus füper i!la Chrifti verba:

in civitatibus,aut ubi demum verfetur, homi-

l S' 38: in

Beati wmites, quoniam ipfi po[jidebunt terram: . quae-

nes attrahit, quos mel ab ipfius labiis deftil-

: Cant,

rit, de qua terra hic locutus fuerit Chriftus?

lans ita fibi ipfis adimit, ut immemores cibi

Refpondet, de illa hoc dixiffe terrayquam ha-

ac potus, nullam etiam difficillimatum via-

, [rídth

bitamus, nemo enim fibi parare dominium,

rum rationem habeant. Tanta eít poteftas

nemo fübigere corda, nemo expugnare vo-

manfüetudinis, tanta efficacitas lenitatis.

luntates (ic poteft, uti man(uetüs.

^

XXI. VocabatSponfamSponfus;utque eamn

l Nyml.c.

.* XVII. Hanc obrém etiam Spiritus

S. cum

facile obfequentem haberet,his tam faavibus

conciliandorum amicorum przecepta trade-

verbis demulcebat: Surge, propera, amica inea,

rer, verborum fuavitate ad hanc rem uti antc

jam enim byems tranfüt, ümber abüt, C recefjt.

omnia fuakde.t, "ditïens"Eccl. 6. g. Verbum dulce

quam-

Cant.2. I16. n q)ug:ri hic poteft ,

obrem

/

9

Y

248

Bibliethecee Manuah's Concionaltorid&

haud Quaquam in chorís obviarn veniebant

n

obrem plantz ita e contrahunt, & abdunt per

jnf

hyememy, ut vix videri fe finant, verno autem

faeminz, excipientes ill'um cum laudibus, fed

Ang:licus populus e füblimi applaudebat;

irpl

tempore ita effunduntur, & dilatantur, ut re-

ub

vixiffe putentur. RefpondetEricius Dominic.

egreffus eft e Ípelunca tanta cum gloria, cum

14.po(t Pentecoften : Hyeme interius radicis

uanta tres pueri egreffi fant e Camino ar-

bo

m

virtute alitur planta, & mox verni temporis

enti; nam quemadmodum illos non exuffit

provocata blanditiisfloris fui honore veftitur.

ignis, ita hic non conflagravit irz incendio.

[

XXIV. Tullius Cicero pro Marcello ita fcri« Cicero pro

(

Hyems afpera e(t, & triftis, & horrida, cujus

atrocitatem dum plantz fügiunt,ad fuas fe ra-

bit: Domuiíti gentes immanitate barbaras, Marcello.

r

multitudine-innumerabiles, locis infinitas,

ce

dicesrecipiunt, ac velutdemortuz languent ;

ac marcent, placido autem vere appetente

omni copiarum genere abuudantes, fed ta-

pCl'

men ea vicifti quac & naturam, & conditio-

ofí

foras erumpunt, verni temporis provocate

blanditiis, quod eos fua benignitate in lucem;

nem, ut vinci poffent, habebant. .. Nulla eft

v

enim tanta vis tanta copia, quz non ferro aut

& Vitam reducit,alit,exhilarat; fic, ut quz in-

Abolent,

ter hyberna frigora velut mortuz lugebant,

viribus debilitarijfrangique poffit; verum ani-

-

mum vincere, iracundiam cohibere, &c. hzc

nunc per veris lenitatem fe ipías redivivas

du g

cum voluptate & fpe&ent, & admirentur. Sic

qui faciat, non ego eum cum füummis viris

b

comparo, fed fimillimum Deo judico.

ergo Sponfus, uz Sponfam ad facile reverten-

f

dum incitaret inquiebat: Jam hyems tranfiit

XXV. Aquila generofa eft, acque magnani- Manfi dife,

tià

ma, unde & a veteribus in fymbolum affum- $:* 5

afperioris confuetudinis mez, exui nuperam

tumelias

at

illam moro(itatem, pofui füupercilium, ferena-

pta füit hominis conftantis, &ad con

qu

vi frontem,maxima eft nunc,eritque deinceps

parientis, Eam itaque depinxere, non oculis

minitabundam non terribilem roftro, non alis

n

conditionis mez facilitas, appetiitque ver

Qu

percomis familiaritatis meg, quod cum dixi;

horridam, non unguibus fulminantem, fed fc-

dentem efformarunt in quiete , juxtaque illa

pol

illud nz2llo jam negotio faciam, ut ad me non

tT

venias, (ed volites.

cornicem collocarunt, quz identidem pro

viribus füis eam mordere, pungere; & irrita-

i

lbid.r

XXiI. Rex & Propheta David dum cane-

P.

ret, qua ratione filius Dei fa&tus homo totum

re non ceffat. -

ffet

XXVI. De Propheta reg

io facer textus me- Nyff, 1.5,

M

orbeia füavi Domino fibi fübjugaturus e

qi

inquiebat: Dominabitur a mari usque ad tmare, 9

morat: Cepitille Syriam in valle Salinarum cefis Pol. e. $.

decem & ofto millibus , eoque triumpbo fecit [ibi n0«

?8

Y

a fiumine usque ad terminos, orbis terrarum, coram

illo procident. ZEtbiopes , & inimici ejus tervam lin-

men , ut dicitur 2. Reg. 8. 13. Hoc enim vali«

de dextrz ejus preítantiffimum opus, hec

gent. Pfal. 7 1. 8. 9. Miraanimorum converfio!

vi&oriarum illuftriffirna fuit.

d

Prodigiofa voluntatum immutatio ! dulcis ty-

rannis cordium libertate nativa preditorum!

Habent hzc:non nihil difficultatis, Nam fi

Dor

D

quz faciet, ut inimici ejus terram lingant, ut;

animo ad quzdam alia illius egregia facinora

quos infen(iffimos habuit ; ii ad pedes ejus ac-

recurramus, inveniemus in eodem capite, &

de

liu

cidant, abíolutum ejus dominium agnofcant;

ampliores czdes feciffe , & ftrages hoftibus

tercamque millies,idque devotiffime, exofcu-

graviores intuliffe. Adarazerenim regem So-

vit

Cepitque ex parte ejus rnille fe-

qu

lentür, quam tarita Majeftate Princeps plan-

ba percufíit,

tarum fuarum veftigiis infignitam reddet, fed

ptingentos equites, & viginti millia pedicum,

m

& fubnervavit omnes jugales curruum, Alibi

ho

quo illo armorum apparatu, aut quibus mili-

tum copiis, tam indomabiles cervices fübju-

quoque percuffit de Syria viginti duo millia

9

s,inquit

virorum, fic ut ex his omnibus vivus nemo

la

gum coget ? Defcendet ficut pluvia in vellu

Propheta ibid. v. 6. totus manfuetus, & blane

evaderet. Quod curn ita fit, quid eft, quod hic

di

non vel eque dicitur fibi feciffe nomen gran-

ne

dus advenit,tamque lenis,quam aqua, quz ta»

cito lap(u in vellus dcfluit. Quid mirum ergo;

de,ac in valleSalinarum,ubi non tam multos;

N

fi ad eum modum corda quantumvis dura, ac

quam ibi obtruncavit? nam fi ex numero de»

Te

Qic

repugnantia fuis fafcibus fubigit? quem enim

vi&torum zftimatur magnitudo victoriz, am-

i

li

non abripiatfüavitas? cujusanimum'non ob-

liorem gloriam fibi videtur David paraífe ex

tü

;

tinear, expugnetque lenitas, & comitas?

uperioribus vi&oriis,ubi hoftium copias ma-

tiQ

S. Chryf.

XXIII. S. Chryfoftomus non fatiatur admi-

jores fudit, quam pofteriore pugna , ubi oppi-

Hi

mo

hom. 2. dera

ndo heroicam Davidis in fpelunca Odolia

do pauciores czcidit, Cur ergo hoc ulti

n

David & exhibitam virtutem fimul

u

e rationem affie

conflictu famam fibi conflaffe celebriorem, &

Saul,

[

!

gnat, cur vi&toria quam de

emetipío reporta-

nomen grande feciffe narratur ?

d

vit,condonando Sauli (quando eidem, pro de-

Pretermitto hic aliorum fententias ; Rabbi

te

Salomonis opinio vero affinior videturpropo-

fenfione vite propriz, licite poterat eripere

"

vitam) gloriofior fuerit, quam illa, quam de

fito noftro certe commodior eft, de qua apud

I

"Toftatum in c. 8. lib. 3. Reg. fic habes: Dicic

Goliath reportavit victoria, dicit enim : Hfec

di

gloriofius tropbeumn, 6i quidem illic & funda, &

Rabbi Salomon, quod David occidit oCtode«

&

cim millia.de Idumxis, & fecicillos fepeliri, &

lapidibus,& acie opus habebat,bic vero cuncta

f

prudentia, rationeque peracta funt, ac fine ar-

ex hoc acquifivit famam magnam, & hoc pro-

al

pter op

us mifericordiz, quod excitabat, (cili-

mis contigit victoria , atque incruentum tro-

af

phaum evectum eft, itaque rediit non Barbari

cet quia

fepeliebat hoftem.Non fcitur Prophe-

bl

tà regius

eciffe aliis, quod his o&todecim mil-

illius caput geftans, fed animi commotionem

t

mortificatam,fed iram enervatam, neque hec

libus hoftibus fecit,quos trucidavit, ac deinde

fpolia repofuit Jerofolymz; fsd in coslo: nunc

fepulture illatos magnifieis exequiis,& fa

pre-

&

r

Ü

ak

u

249

H

Titulus X C.. Muþetudqä.

IH

mis officiis honotificentiffime ornavit, ac de-

lius, nihil audire majus, aut rariüs poffum.

|

m

inde acquifivit famam magnam, & nomen fibi

Quando quis rem infolentem , & inauditam

l[

immortale paravit. Gloriofiorem enim hic

videt;five audit, nefcitque,quomodo illam fa-

n

victoriam retulit, eo quod tantam devi&is

tis admirari debeat, folet dejicere caput, cru-

h

hoítibus charitatem exhibuit, quantam inti-

cisque cremoniis fuam admirationem, ejus-

tj cmm

mis amicis deferre potuit, dum pari honore

que magnitudinem indicare, quando verbis

tradi fepulture eorum corpora curavit. 'T'an

15 Mareli

pro dignitate explicare nequit, Cum ergo

TA

ta namque pietate profequi hoftes, id vi&to-

fan&tus Dorotheus vidit hominem, qui tam

d*

riis ejus fplendorem, id triumphis magnifi-

invincibili animo, tanta vultus zquitate fere-

«

centiam adjecit fingularem,

propterea quod

batinjurias, ut eas blanditiarum loco habe-

perdifficile eft, condonare in

jurias, remittere

offenfas, ob nature

ret & ignominias ut affentationes exciperet,

üt

vappetitum ; ab hac re

demifit aures,feque obfignans,& firmans abiit,

ll

valde alienum.

Al;ulens.

attonitus tam ftupendz rei fpectaculo. Ut

d

q. 24. in

XXVIL Abulenfis in l. 2. Reg. c. 13. ait:

enim naturz noftre peccato vitiatz inclina-

!

Dixit hoc admirans, viderat enim oram chla-

cit. text.

tio procliviter fertur ad ultionem injuriarum,

mydis fuze in manu Davidis, ex quo cognofce-

perque arduum efít eas remittere, fic admira-

batur, quod ipfe fuit in manu Davidis, in quo

bilium miriffimum, & preclare factorum illu-

j« Manídif

ftupebat de tam gravi periculo, & de clemene

n. 5- l 5'

ftriffimum, & memorabiliffimum eft, (erenis

H

tia Davidis, quomodo non occidit eum, ideo

oculis, & animo pacato, eas excipere.

admirans dixit, nunquid hzc eft vox tua?

H

XXIX. Abbas Pimenius, ut refert Ruffi-

ls

quafi dicat, miror, cum hzc fit vox tua, quod

nus, interrogatus, aliquando , qualiter hoc

mihi vitam reliqueris.

Conf(iderabat Saul,

Qe

Chrifti di&dum . (majorem bac dileiionem nemo

i

quam facile fanCtus gener illi vitam eripere

babet, quaim ut animam [aam ponat quis pro amicis

.M

potuiffet, a vefte namque ad. cutem, & mor-

0

Jàis) executioni mandari poffet? ita reípon-

tem, proximus erat tranfitus. Ex alia parte

dit: fi quis audit verbum malum a proximo

b

reputabat fecum benignitatem Davidis, ftu-

füo, & cum poffit fimilia refpondere, pugnat

pensque tam inauditam. generofitatem ait :

tamen in corde füo portare laborem, & vim

Nf 4

Miror vehementer, quod cum tu fis, qui lo-

ispol. 6

facit, ne refpondeat malum, ut contriftet il-

queris, me vivum reliqueris, Non poffum

l

mihi perfuadere Davidem effe,qui mihi loqui-

1.um-, tglis animam füam ponit pro amico fuo.

l.

$. XIV.

tur: Namcum tu homo fis, & proxime ad ma-

4

num habeas occafionem fümendz vindiécte

MISCELLANEA.

de illo; qui te perfequitur incredibile videtur

Qualitas.

non fümpfiffe ultionem; & quanquam vox fit

I. F'erdinandus Mediczus pro gentilitia tef-

Davidis, magis tamen Dei, quam hominis vi-

Engelgr.

^ .. fera regem apum cum Satellitio pinxit,

in Dom.

S(

dentur manus, quz abftinuerant a cxde il-

adjungens hoc dilemma : JMajeflate tantum.

Palm.

13

lius, quem obtruncare, aut confodere tam le-

AL Grgcum verbum Iyci per anagramma

viter potuerunt.

Et quanquam & videam,

fignificat: « $ ?i« tu esovis: a

quod video, & audiam;quod audio, dubito ta-

d ;thri:fti man-

füetudinem fignificandam,

N

y

men, utrum fic David, qui mihi loquitur; ab

MI. Recte Seneca dixit: Quidqu

id ,eXpriq.Seneca.

il

hominis enim manu quzvis actioy & vi&oria

mitur, grave eft.

"

expectari poteft, at parcere inimico, quando

- .1V. Ad Eliam venitDeus, primum ín com- 4. p eg.

19.

lu

incommodare, & referre vices, & inferre|vin-

motione, dein in fpecie aurz lenis, ut doce- v. 12.

iC

dictam poffis, videtur

[

od.fiq

r

ret:quomodo lenitas in corre&tione obfer-

l,

nequeat.

,tfajlef efïg 2 qu

&*

:

:

vari debeat.

.

XXVIiI. S. Doroth

^ 'XX

3

Ap. Nyff,

cüs inx(ï-gheAi'naü

hoc ge-

.. N. Archidamidas cuidam Charilau

m

re- Plurafch. !

"]

l.c.

nere factum (ic narrat:. Afceta quidam erat

em laudanti, quod erga cunctos fuiffet m

ane- in a

Qn

illius ztate in eodem monafterio, in quo ille

uetus, qua fronte , inquiebat, laudetur ali-

pOph.

X

tunc degebat, plurimum addi&us ftudio ora-

quis, qui erga fceleratos fe mitem prebuit?

.

tionis, & aliorum fpiritualium exercitiorum.

Perfpexit vir egregius, manfuetudinem cum

Hunc audivit quodam die gravibus verbo-

juftitia conjunctam effe oportere; alioqui

0

rum injuriis onerari, & turpibus probris in-

Principis in facinorofos lenitas, quid aliud

digne dehoneltari, Videns autem admiran-

eft, quam in bonos crudelitas?

dam patientiam, quz hzc omnia longanimi-

, VI. Cleomenes cum e civibus quispiamIdem in

j

ter tolerabat, interrogabat eum; quidnam ea

diceret, bonum regem erga omnes mitem Lacon.

opprobria, & vituperia in animo ipfius effices

)-

effe oportere, fed hactenus, inquiebat, ne fic apoph.

d

rent? Cui ille (impliciter & candide refpon-

contemptui, fignificans manfüetudinem ni-

dit: Ego me fic habeo ad has injurias, & fic

If

mia erga improbos effe inutilem civitati.

2à

€as perfero, ut ab hominibus blandi canes,

Utilitas.

fübaudi, perferri folent,fi quando velignotum

- Vil Quidam r

ex orientalium fertur ho- Solit. Ha.

)-

allatrant;vel domefticum mollicella lingua ad

ftiles civitates non alio inftrumento in pote- gioph, f.

affentationem lambunt; injurie funt mihi

Ítatem redegiffe, quam oleo certorum ver- 320.

,

Do

blanditiz, dedecora folatia, opprobria adula-

mium ad portas affüfo ; quanto magis (i oleum

tiones, convitia feftivi lepores, aut honori-

manfuetudinis portis animorum affündatur,

l-

fici plaufus. His auditis, inquit beatus Doro-

illi facile expugnabuntur.

theus, demifi aures, meque obfíignans, & fir-

VIII. Templum Salomonis erat ex cedro & Ibia. £

;l

mans abii, dicens, hic nihil videre admirabi-

laminis auri puriffimi ornatum, 'fola porte, 308.

R. P. Lobn. Bibl. Man. Zóm. 41,

/

E

—

eper

:

Bibliebeee Manualis . Concionatoriee

250

er quas ad San&a San&orum introibatur,

ferant, quorum partem fibi fortuna vindica- Matthig

d

f

olivarum ligno conftabant, ad fignificandum;

retpretereant autem excellentiffimum;quod them. 4»

pet dulcedinem manfuetudinis aditum ad

ex omnibus civibus Athenienfibus, quorum

ca

dux erat, nullus illius caufa veftem pullam

)e

ccelum potiffimum re(erari.

Engelgr.

IX. In Flandria vir quidam homini aggrefti

famp(ffet.

9

in Dom,

XVIII.

De hac mamfdctudine non male ce-

mo

occurrens cum videret, afinum facco onu-

jj

Palm.

'ftum ab eo, quantumcunque füfte verbera-

cinit Juvenalis.

- « . Separat bec nos

de

ret, promoveri non poffe, avenz manipulum

ex proximo agro acceptum baculo alligavit,

A grege brutorum:. atque adeo vvenerabile coli

ts

Sortiri ingenium, divinorumque capaces.

fra

itaque afinum conícendens ad exiguam di-

í(tantiam ante nares fafciculum pretenfum

XIX. Nec minus apte Seneca:

geftabat, quam avenam dum afinus appre-

- -- « Quisquis ef? placide petens,Senec. in

be

Doininusque v

ite, [ervvat innocuas manus,

Hel'C- fur.

hendere conabatur, greffum alacrius movit.

A& 3.

PK

Simili ergo modo homines beneficiis magis,

F& incruentum mitis tmperium regit,

l

"Animogue parcit , longa permenfus diu

quam füppliciis ad officium impelluntur.

pe

X. Lipf- l.2*

X. Czíar cum audiiffet Pompejum cefüm,

Felicis a'vi f[patio , *vel calum pelit;

f

Poli:.

Vl leta felix snemoris Elifü loca.

fi

illachrymatus morti illius, dixit: Tentemns;

. fi poffumus, omnium voluntates recuperare,

d'ucunditas.

e

e

L]

u

& diuturna victoria uti.

Hec nova fi ratio

: XX. Pius An

toninus in nummi

s habebat Engelgr.

Mo

vincendi, fi mifericordia nos muniamus.

fumen molli thoro impofitum, ut fignificaret, ï:l Dom,

Apopht.

X AlexanderSeverus matri nimiam mane

nihil zque vires frangere furorisacirz,quam ""*

lic

t

Beyrlinck. füerudinem objicienti,dicentique ; molliorem

manfuetudinem. Hinc Hugo Cardinalis ait:

tibi poteftatem imperii fecifti,

refpondit, fed

Maníüetudo eft in lecto conícientiz hominis

p

Id . quod

d. Rgg.x 2.

fecuriorem atque diuturniorem.

culcitra; ubi molliter & fuaviter anima re-

gal

Roboam filiusSalomonis damno fuo expertus

quiefcit, quz etiam lapides contumeiiarum,

a

ä

us

eft, utpote cujus fübditi feveritate illius ex-

detractationum, & injuriarum , quarumcun-

acerbati usque adeo gravi in eum odio exar-

que fibi inflicdtarum amplexatur leviter, &

g

ferunt, ut & regem alium fibi quzfierint, &

fine lafione reci

pir. Sic in Abigail faror Da- 1. Reg15.

pr

quzftorem illius ad placandos motus cum po-

vidis vim amifit.

teítate miffum, ne auditum quidem lapidibus

3

DUBIUM ASCETICUM.

obruerint.

Beytl. in

XII. S.An

felmus intelligens, quendam du-

hn contra manfuetudinem agatur, fi quandoque

fefto .

anjuriantibus refpondeatur.

rius egiffe cum iis, qui fe ejus obedientiz de-

Ad

hoc dubium Jofephus Manfi fic refpon. Manf dife.

f

S. Matthie voverant, & ob id deteriores evadere: quam

I,A

D

them. 4-. bene,inquiebat,nutrimentum expenditis, qui

.^ det: notandum nihilominus, non fem- Ó. n 10.

per laudabile injurias diffimulare ; fiquidem

k

de hominibus beftias nutriviftis. Et mox : Cu-

D

pitis juventutem optimis ornari moribus ? ne-

cafus dantur, in quibus debita cum correctio-

ne feu reprehenfione injurantium petulantia

ceffe eft, ut cum feveritate diíciplinz, pater-

K

nz lenitatis & manfuetudi

recundenda eít. Ita namqueSalvater, quando

ms leyamen imes

verbis illis injuriofe laceffebatur : Samaritanus

pendatis.

es tu, & demontum babes , fabito refpondit: ego

: Dxighz'tas.f "

XIII. Tunc precipua laus man

fuetudlms

dewonium sn babeo , fàd bonorifico Fatrem meum,

&

Plin. ]. 9.

&? vos.inbenora[tis me,. Caufam ne noftis, füb-

ep. 2t.

eft. tefte Plinio, cum irz jnftiffima.

d

XIV. Themiftius oratione quinta quzrens;

jungit Cajetanus ?. Refpondetque , non ad

Engelgt.

contumeliam propriam, qua appeliatus eft Sa-

&«

in Dom.

cur Lycurgus ab Apollinis oraculo Deus vo-

à

Palm,

catus fit;srelpondit;id ob facilitatem;juftitiam,

maritanus, fed ad injuriam Dei, qua dictum

eft: demonium habes, refpondit. Hzc enim

Vi

& pietatem fa&um, fed przcipue ob bumani-

directe. tollebat fidem credentium, tollebat

[

tatem harum omnjum principem, cujus unius

beneficio reges Dei fimilitudinem accedunt.

veritatem do&trinz, nocebat populo. Inju.

s. Amon. s

rias itaque proprias toleremus, fed Deo illa-

P4 thtl

Apoc. €5.

X V. Seniores in Apocalypéi cum Chriftus

$,

in fpecie agni apparuiffet, clamarunt: Vicit

tas, aut reipublicg perniciofas nequaquam

b

conniveamus. Ad imicationem Jobi, qui,cam

k

'(,

Leo de tribu Juda, tunc nimirum in eo forti«

tudinem & generofitatem leonis agnofcentes,

ad multa amicorum & conjugis improperia

i

femper patiens fuiffet ; una tamen vice, quan-

cum in eo manfüetudinem agni confpexerunt.

Beyrlinck.

X VI. Philippus Bonüs dux Burgundiz Or-

F

do fibi dici audiit: JZdbuc permanes in fimplicita-

d

inem

te tua? - Benedic Deo, & torere , mox cum indi-

in Dom,

Equitum aurei velleris inítituit, qui

Pllmf

certis diebus debebant portare agnum aurez

gnatione refpondit; quaf una de fzultis mulieri-

f

catenz annexum cum infcriptione: Pretium

bus locuta es. Et nihilominus, incarnata Sapiene

C

non vile lahorum. Ita Deus ordinem manfueto-

tia proteftatur, inquiens : qui dixerit fratri fuo,

rum, qui Cliriftum agnum ia corde portent,

fatue , reus erit gebenne ignis.

Job autem uxo-

[

rem fuam ftultam nominavit, & tamen Deus

inftituit, ut difcant exemplo illius mites effe,

& inveniant requiem in coeli patria, ob abun-

illum non reprehendit, quin potius facer tex«

tus immediate fübjungit: /m bic omnibus non

dantiam bonorum, per vellus aureum figni«

t

peccavit Sfob labiis fais. Cyaia (cilicet injuriarum

t

us, cum adftan'tcs

Dei honorem defendere flatuit, quando ab

Beyrl, in

XVII. Pericles moritur

feft. S.

ipfius merit

3 & victorias condignis laudibus

uxore exftimulabatur: (iquidem in

præfepti,

mirari fe dixit, quod €a folum re«

extollerent,

bcnedic,- idem elt; quod"maledic.

Ut

e

o

Titulus. XC. .Manfuetudo.

251

Mp

Ut igitur quilibet, qualiter fe circa pun-

negligis, pejor es tacendo, quam ille convi-

Odthem,4' :

Qum hoc gerere debeat, probe intelligat,

vitiando. Quando ergo in nobis aliquis pec-

fequentem $. Bafilii accipiat doctrinam, di-

cat, habemus magnam curam non pro noe

n

centis: Si quis injuria affe&us ab aliquo, te-

bis (nam gloriofum eft, injuriam oblivifci)

nendz animi fui lenitatis caufa, patientizque,

fed oblivifcere injuriam tuam, non vulnus

Vg

ea de re cum nemine loquatur, atque hoc

frauris tui. Si itaque bunigno refponfo ve-

modo exifítimet fe reddere judicium Deo,

nenum ire & rancoris e corde fraterno ex-

nunquid hic faciat (ecundum Deum? refpon-

tergere poflimus, nonne id facere omnino

u

deo, cum Dominus dixerit modo: dimitti-

ratio fuadebit, & charitas chriftiana? (iqui-

te, fi quid habetis; modo: íi peccaverit

dem refponíio mollis frangit iram.

frater ctuus, vade & corripe; hic lenítatis

uidem animi fui fructum in eo oftendere de.

III. Aliam denique occafionem loquen'dis'., Climac,

M t in

S. Joannes Climacus affignat dicens : Cumar. 4. in,

Trc fr,

bet, ut preces,Deo ex fincero animi affeGtu,

A3,

nos ipfi duntaxat contumeliofius tractamur, 199

*

:

pro eo, a quo lzfus fit; adhibeat, verbaque

otnnino tacendum eft, tunc enim lucri co

m

illa ufürpet:; Domine, ne (tatuas illis hoc

parandi eft tempus: ubi vero contumelia in

peccatum; ne, ut iratus fratri füuo, reus ef-

alterius quoque damnum redundat, tum mu-

ficiatur Judicio ; admonitione vero leni & ca-

tuz charitatis & pacis indiffolubilis vincu«

ftigatione adverfus ipfüm injurix authorem

uti, qua videlicet illum quoque ab ira libe-

lum exigit, ut pro altero rcfpondeamgs.

at Bol

b in Dom,

ret, quz venit in filios contumaciz. Si ve-

. ro in hoc negligens fuerit, & tenendz vide-

Em&*a&m.

"$ XV.

n

licet patientiz fuz caufa, id diflimulanter

AXIOMATA.

Is

tulerit, dupliciter peccatum incurrit; & quod

precepto ili non paret, caftigatione cafti-

l. Freundlichkeit und Sanftinuth :

n

gabis fratrem tuum , & non fumes propter

Erbalten Leben , Ebr und. Gutb.

eum peccatum; & taciturnitate illa peccan-

[l»

II zdrcus nimium intenfus frangitur.

&

« tis particeps efficitur; & quod, quem cafti-

Kin Bogen zu bart und z/bocb gefpanni,

gationibus curare potuerat, ficut Dominus

; n Mpls.

/

precepit, in malo eum patitur perire. Cui

Zerbricbt, und macbt den Scbidzen 2 fiband.

Iil. Nullum siolentum serpetuum , moderata: du-

fimillimam Doctor Angelicus, quando de hac

rant.

"

injuriarum materia diffüfe tractat, his verbis

tradit doctrinam : quandoque oportet, ut

Gewalt tmit

Zmang, barrt felten lang.

?

&

contumeliam illatam repellamus, maxime

IV. Jmmatura medicina, eft matura ruina.

n Man(i if

propter duo.

Primo quidem propter bo-

Unseitige 4frzney, bringt frübe an Tids-

num ejus, qui contümeliam infert, ut vide-

ey.

I. 6. n- IOl

licet ejus, audacia reprimatur ,. & de czte-

V. Mildes Gmilb, macht freudig Geblüt.

ro talia non attentet, fecundum illud Prov.

Gütig und mild, if der befle Schild.-

(»

;

26. $. Refponde [Iulto juxta fiuliiam fuam , ne fibi

Regierung bart, macbt üble drt,

Japiens videatur. . Alio modo propter bonum

multorum, quorum profectus impeditur pro-

Em JFort das lind, Ort überall find,

pter contumelias nobis illatas.

Unde Gre-

l

gorius dicit fuper Ezech. Hom.6. . Hi quo-

$ XVL

h

rum vita in exemplo imitationis eít pofita,

AUTHORES.

d

debent, (i poffunt, detrahentium fibi verba

compefcere, ne eorum przdicationem non

L Hieremias Dr;&celius in Rofis feleGtis

e I. C« 2.

audiant, qui audire poterant, & ita in prae

vis moribus remanentes, bene vivere con-

]I. Paulus Barry in folitudine Hagiophilz

temnant.

die fexto diíTert. I.

!

II. S. Antonins

de hac materia (ic di fcur:

$. Anton.:

IIL. Joannes

Bufzus in Viridario, V Man»

n

P. 4 ti 7. rit: Aliquando contumelia eft fufferenda, &

fuecudo.

LO .60

boc ratione evitande temeritatis, juxta il-

IV

. Bernardinus Roügnolius l. 4. de Qifci-

lud Prov.26.4. JNe refpondeas fLulte juxta [lulti-

plina chrift. perfect, c.36.

tiam fuam, ne ei fimilis eficiaris. " Tacere quip-

V. Jacobus Alvarez de Paz. tom. 2. 1.3.

:

pe; & non refpondere contumelianti, quan-

p. 21- 0090 50 .8. :

VI, Franc

|,

do quis hoc faceret, ut fic tacens magis pro-

iícus Arrias tom. 2. de imitf

vocaret illum ad iracundiam, peccatum ef-

Chrift. tr. y.

Íet. Sed tacere, ne & ipfe refpondens in-

"WIL Henricus Engelgrave p.;. Lucis

currat contumelias, vel magis illum ad ira-

Evaneg. in Dom. Palmarum.

cundiam accendat, debitum eft, & virtuo-

VIIL Mat:th. Fab. in fefto S, Matthig

]

fam, quod idem pun&um diu anteS. Auguft.

cap. f. tot.

attigerat, quanto ita difcurrit : Ille injuriam

I1X. Laurentius Beyrlinck in fefto S. Mat-

fecit, & injuriam faciendo gravi feipfum vul-

thiz them., 4. & in felto omnium San&orum

nere percuífit, Tu vulnus fratris tui cone

them. 3.

———'WMÓá RC ERN

temnis: tu eum vides perire,vel periffe,; & — X. Jofephus Manfi

X

Bibl. mor. tr. 36

;ä

lia

- q.

| R.'P. Lobn. l?ibl. Man. dom, II-

$

Bibliotbecee Manu;zhs'l Concionatoric

252

n

u

h

jl

4(

TITULUS XCL

(u

!f

j

MARTYRIUM.

d

Y

PROOEMIUM

jr'

F li

Obilis ff illa Platonis [ententia, quod , fi corports oculis virtutis pulchritudo cerne-

ll

,

N

retur, mirabsles [ui amores in nobis excitaret. — Quod. i. boc in fingulis virtutibus

(il.

verum efl, multo magis verum ertt in virtutibus bis, que Deum ipfum [pectant,

tií

€? quorum officium eff, eum bonorare, credere, amare , C? ei confidere. — Illi erim bo-

f«

mines altiff/imum . C? nobiliffimum obje&ium , in. quod. afpiciunt, babent, qui Deus eft re-

j

syum ompium Domninus.

FEx quibus que primum locum tenent, C? maxime Deum co-

lunt , C? ia illum glorficant , bomines [unt , qui, ut fidem fervent, & imménjam Ma-

jeflatem, ut debent , "venerentur, mon folum «itam pro illa ponere olunt; fed crudeht[fi-

mis C? borribiliffzmis fuppliciis profundere.

uod fi quelibet «irtus (ut. dictum i )

7zam pulcbba efl, quanto formofir erit illus wirtutis pulcbritudo, qu& ad bunc Jum-

mum gradum pervenilJet ,, quod. omnium maximum facrificium e(! , quod. bomines. offer-

re po[]hnt, C? ultümum, ubi gratia bominem mortalem [ublimem efficere po[ft ? — Tan-

ta efl bec pulcbritudo , ut. (quemadmodum inquit. zfpoftolus)) mon. Jolum. bominibus zn-

gelis , fed. etiam ipfi Deo formofifimum ,. &? . admirabile fpe&taculum . fit ,. qui gaudet

quidem maxime , cum inhrmam , C? languidam carnem. pugnare , €? triumpbare . de

univerfis totius mundi viribus, atque infermi pro [ua fide, & amore cernit. — 1n quo

gratie «is, atque ejfcientia. ChrifH redemptionis , per quam bac gratia datur, profe-

&o cernitur.

Opere pretium. ijum ef? , bec Sanclorum tam fortiter morientium

E

exempla , devoto ILe&tors , feparatim: proponere , ut , dum eorum generoja. certami-

na intellexerit , ad [imilem. fortitudinem in — fuis . faltem. tribulationibus | generofo . fe--

"s

rendis oflendendam excitetur.

a. Porro ut, quanta fuerit bac SS. Mariyrum . virtus,

p

clarius cognofcatur , eandem ex epifola quadam devotiffima fidelium Lugduni, & Fien-

t

Delat. d

n& Gallie ab Eufebio l. $.. .Eccl. .Hifl. relata cogno[cere licebit , ubi finsularis Mar-

tlo pe

iyrum benignitas , aut mode[lia in bac verba defcribitur ;.— 1fli vero ipfius ChrifHi (qui.

petem to, j

cum in forma JDei e[fet , mon rapinam arbitratus ef] , [o effe equalem Deo : . fed. fo.

UULET

ibfum . exinanivit ,. formam Jervoi accipiens) tam *vere emuli, & imitateres erant ,. ut,

c1n4

quamuvis in tali gloria , & jplendore locarentur, C? non femel, C? iterum, fed fapius,

L

& M

di

ut Martyres decet, pro fidei confe[Jone acerba tormenta. perpel]i, befliis objethi , ab iis-

dem denuo ablati, ignito ferro exu[Hi, vicibus lividi , vvulneribus undique infü&lis excrau-

d

ciati: mon tamen fe ipfi Martyres e[Je pradicarent , neque- cuiquam nofirum copiam a-

P

[

cerent , illos eo nomine appellandi : . fed fi quisquam nofirum eos, «vel per. literas , «vel

per farmonem , ut. Martyres , forte falutavijjet, graviter eum reprebenderetur.

Libene

k

ter enim Martyris appeliationem Chrifto, fideli & vvero Martyri primogenito mortuorum,

t

duci & au&tori vite, que eft ex Deo, concelerant:. Martyrum etiam, qui jam ad Chri-

d

tn

fhum ex bac corporis cufTodia migravilJent , nobis non gravatim in. memoriam vedigerunt,

dixeruntque : il jam vvere funt Matyres, quos Cbriffus proprer fidei confe[onem ad fe

recipere dignatus ef] , €? quorum martyrium ipfo praclaro vite exitu, tanquam fiillo

U

p

certifimo obfignaoit. — Nos. autem Jolum. & abje&ti Chrifli momiris confe[fores, atque fra-

[

2res ob[ecrabant cum lacbrymis : ut preces pro illis ardenter. & obnixe IDeo funderent,

li

quo difce[]u e "uita opus, quod Deus tam benigne incoppi[fet , cumulate exploretur. — .Et

N

quameis t0n modo libera re[pona. gentilibus dando , od etiam patientia, magnanimitate,

]

fidenti amimi robore, contra omnes cruciatus , [e generofos €? fIrenuos. palam offenden-

fc

Q

do, vim, C? virtutem Martyrii per[picue declara[fent : tamen timore Dei referti Mar-

&yrum apellationem, qua fraires illos donare *voluifJent , ab fe vepellere [udebant. — Hu-

ä

miliiate 1anta erant, ut, licet. Martyres. e[fent, martyrii tamen nomen renuebant.

At

cum gentilibus aliter [e babebant, quibus animi [ui magnitudinem oflendebant , cum illo-

vum iribuna] non recularent , & dlorum. tormenta penitus . negligerent : itaque inter

t

l

^

Jtafres

253

-

Tiulus X'CL fMariyriwä.

fratres defendere omnes , "neminem . accujare , omnes e vinculis eripere, colligare temi-

nem conabantur.

Pro illis, qui füpplicia eorum corporibus. infixerant , exemplum . Ste-

pbani perfe&li Martyris imitati bemigne orare [olebant , dicentes , Domine, me flatuas

jlis boc peccatum.

Graviljmum autem bellum ab illig propter ingenuam . erga. fraires

charitatem , cum ip[o diabolo ideo fufceptum erat , quod tantopere mitebantur , ut "ora-

cem illus , tanquam al befie , gulam firingendo eos "urvos denuo evomere cogerent,

quos prius tanguam mortuos e pemius devora[Je putaverat : atque adeo velus matris in-

dulgentis mifericordia commoti multas lacbrymas pre eorum falute in con[pe&tu Dei Patris

profundebant , oitam illis flagitabant. Quod . quidem factum erat, — Nón. enim ad. cole-

flem patriam illo felici die joli ire olebant , mec. Jui martyrii. coronam perfettam e[fe ar-

lj

bitrabantur , cum. [uorum membrorum partem in. captivitate fibi relinquere videbantur,

qu& quidem adver[arius nofler diabolus ex. ecclefia feptis Jubripuerat. . His breviter pre-

solatis, in quinque partes bunc Titulum dividam ;; €? in prima quidem virorum: In

Jecunda smulierum: — n tertia puerorum. & infantum. . In quarta

Sociorum ïEfu thar-

tyrium: n quinta $. Marzyrumr numnerum . brevirer proponam.

;'

"& o

litos, & redte, cüm/Chriftkus ipfe ;Be*atos ;ii-

cat, qui perfecutionem patiuntur propter

)

QUOAD ESSENTIAM.

juftitiam; qualem di&i Alexandrini fideles

non fünt paífi. Dicitur 6. vel intentaie , ut

d

Defïnitz'o.

indicetur, eos, qui quandoque fponte fe in

I.

ignem, aut aquam conjecerunt , non quie

dem a&u a, perfecutoribus occifos, fed ta-

St teü-imcniüm veritatis fidei, vel ali-

j

men ob períecutionem przcedentem, quam

?

cujus virtutis per mortis a perfequene

videbant, evadere f& non poffe, Spiritus fan-

E

te illata vel intentate toleraptiam.

&i in(tin&u mortem fibi acceleraffe, atque

2

Dicitur r. Téftimonium : hoc enim ipfüm

P

ad'eo, pro veris Martyribus habendos eflc.

nomen Martyr, quod idem fonat ac teftis,

fignificat ; Dicitur 2

V:

eritas fidei, quia plerie

| Divi]z'a.

que Martyres ob defe

zn

fionem fidei funt mote

tui.

II. Dividitur martyrium late acceptum ng,',',« lib,

?

Dicitur 3. vel alicujus virtutis: ut indi-

communiter in proprie & improprie diétum. cit. p. 1.

cetur non requiri, ut femper explicite pro»

lllud eft, quod' priori numero definitum &c. 1.

pter fidem quis moriatur, uti in multis Mar-

explicatum eft ;. hoc in pia quacunque &

ribus videre eft, licet implicite femper fi-

patienti perpeífione confiftit: uti Theoph.

f-

De Märty— ä)'

€

i profeffio concurrat.

Dicitur 4. Mortis,

Raynaudus docet, variisque SS. Patrum te-

rio per

r quod Verbum fignificatur ; non nece(-

h

peftem to. (a

ftimoniis martyrio equiparari oftendit, quod

rio requiri, ut mors adu fequatur, fed

uidem horrore mitius eft fed diuturnitate

j

C. I. ilo

l60 pl 40

fufficere caufam talem datam, v. g. vulnus

frequenter longius, ut S. Bernardus loqui- :

s

& feq.

'aut percufïïoncm, ex qua mors naturaliter

tur. Unde S. Petrus Damiani ait: QuisquisIn Serm.

,

fequi debuiffet, nifi divinitus fuiffet impe-

amat martyrium, exhibeat íe martyrio di. de $. Bar.

"

dita, uti in S. Joanne Evangelifta, S. The-

gnum , & martyrii procul dubio confequen. bar.

|s

cla, & pluribus aliis, patet, qui ab Ecclefia

tur premium. — Non poteft fanguinem fun-

. pro Martyribus habentur, etiamfi inter ipfa

dere , pote(t femetipfum poenitentix telo

tormenta non (int mortui. Dicitur j. a per-

percutere, & in cordis contritione mactare.

fequente illata : hanc enim perfecutionem com-

Preparetur ad feriundum cingulus, non de-

munis fenfus Do&orum ad verum marty-

erit remunerator, etiamfíi defuerit gladins;

rium requirit, ut a numero Martyrum ex-

deeft carnifex, qui cervicem exterius fe-

cludant eos, qui ex charitate peltiferis in-

riat, adeft judex,

qui bonz "vt)lqnmtis pr&-

I,P

infervientes, aut aliud fimile obfequium prz-

mium reddat.

s

ftantes obierunt, quos quidem veris Mar-

HT. Martyrium proprie dictum iterum füb V Martyr,

tyribus acceníendos effe fufe cit. P. Theo-

dividitur a Beyrlinck in materiale, & formale. i. P.

ä

philus Raynaudus probare conatur, fed con«

Materiale eft, quod absque ullo actu volunta-:

tra communem fenfüm Do&orum, & fide-

tis peragitur, quale fuit martyrium S.S. In-

l-

lium , qui eos, qui per' miraculum peftem

nocentium, quos Origenes flores & primitías

contractam evaferunt, neutiquam pro Mar-

Martyrum vocat, €eo quod teftimonium,

tyribus veris in gratia confirmatis agno(cunt,

quod fermone perhibere non poterunt, paf-

fed pro illis mortuis perinde, ut pro aliis

fione reddiderint, atque adeo Deus pro for-

orant, quod tamen facere non deberent, fi

mali martyrio acceptarit. Formale marty-

pro veris Martyribus eos agnofcerent, un-

rium eít, quando mors per a&um voluntatis

de & inde in Martyrologio romano 28. Febr.

acceptatur, ut in adultis fieri folet; ad quod

dicitur, Alexandrinos Presbyteros, aliosque

proin requiritur, ut mors propter Cbriftum,

fideles, qui in obfequio peltiferorum obie-

& odium catholicz religionis, aut propter

runt , religiofam piorum fidem veluti Marty-

opus virtutis alicujus irrogetur. Requiritur

te$, id efít minus proprie dictos venerari fo»

preterea ut perfecutoribus non refiftatur (un-

! 3

.de

254.

Bibliothacæ Manualis | Concionatorice

de militesin bello occifo,non dicuntur Marty4

II. Nihil eft «que przclarum, atque vit«q4, hom 1;

res) ut fide füpernaturali credatur veritas,pro

cula pati propter Deum. Vinctum effe pro-in Ep. ad

qua tuenda mors fuftinetur (cujus defedtu

pter Chriftum praclarius eft, quam effe Apo- Eph,

Hzretici non fünt Martyres) & legitima di-

ftolum,quam effe Doctorem,quam effe Evan-

fpofitio faltem attritionis afferatur.

geliftam.

$i quis amat Chriftum, novit,

quod dicitur. Si quis in Deum infanit, & ejus

Gi'fadus.l :

amore uritur, novit vim vinculorum, malue-

[

IV. Quatuor gradus martyrii ab eodem

rit effe vin&tus propter Chriftum, quam ha-

Beyrlinck affignantur, quorum primus eft,

bitare coelos.

Ibid.

quando fuprema veritatis teftificatio per mor-

III. Si quis mihi datet totum cæium, aut

tem actu fecutam completur. Secundus eft,

j

quando caufa füfficiens ad mortem natura-

Pauli catenam, ego iftam praeferrem, Si quis

me apud fuüperos collocaret cum Angelis, aut

liter inferendam data eft, fed mors actualíis

cum Paulo vin&o, eligerem carcerem; & vin-

non ftatim, fed poft intervallum fequitur ob

cula. Nihil eft melius, quam mala pati pro-

vulnus v.g. lethale inflictum.

'Tertius eft,.

pter Chriftum.

Non tam beatum exiftimo

quando mors, quz naturaliter fequi debebat,'

divinitus impeditur.

uando

Paulum , quod raptus fit in tertium coclum,

Quartus eft,

quam eum ceníeo beatum propter vincula.

gravia tormenta pro fide tolerantur, fed non

ä

Mihi eít optabilius male pati pro Chrifto

lethalia, quos Tertullianus Martyres defiena«

quam honorari pro Chrifto. . Hzc eft gloria,

tos appellat, S. Cyprianus vero Martyres vo-

:

cat, prout a confefforibus, qui fidem fine tor«

quz omnia exuperat.

ä

IV. Unde tu delicatus es miles, fi putas teld. Serm,

mentis profitentur, diftingui Íolent.

Mbidets p

poffe fine pugna vincere, fine certamine tri- deMartyr,

du r

$. Ii.

umphare. Exere vires, fortiter dimica, atro-

Confidera pae«

EX S. SCRIP TU R A.

citer iri prxiio ifto concerta.

Qum, conditionem attende , militiam noíce.

M.tt- C- 601' Be

ati, qui. perfecutioflem patiuntur pro-

Pactum; quod fpopondifti: conditionem, qua

pter juítitiam ,

j

regnum coelorum.

quoniam ipforum eft

acce(Iiíi;: militiam, cui nomen dedifti.

ä

V. Non reípondeas, fed efto tanquam fur- Hug.Card,

Matth.

iI, Qui non accepit crucem füuam, & fe-

c. lo.

quitur me, non eft me dignus.

dus. Colligit enim in finu patientiz conru-

ä

melias (& cruciatus) quafi lapides pretiofos,-

Ibid.

II Qui amat animam füam, perdet illam,

& qui perdiderit anitnam

quibus ornabitur corona fua, de qua $. canit

fuam propter me;

?

Ecclefia. Corona aurea füper caput ejus, ex-

^

inveniet illam.

josnc.i2, . IV. Si quis mihi miaiílrrat, me fequatur,

preffa figno fan&titatis, gloria honoris, & opus

(

fortitudinis.

d

ubi ego fum, ibi & minifter meus erit, Si

on eft mirabile in hOCüliS-S.Ephrem.

. quis mihi miniftraverit;honorificabit eum Pa-

Vl. Numquid n

ter meus.

hominum, quod mentem fragilis hominis ita orat.in 4o.

Deus inflammat, ut pra amoris magnitudi-

I. JO:'m.

V. Ín hoc cognovimus charitatem Dei,

.art.

quoniam ille animam fuam pro nobis pofüit,

ne, quo; intus erga eum zftuat,etiam propriae

c 3.

vitz obliviícatur, in tantum, ut ad graviffi-

& nos debemus pro fratribus animas ponere.

;t, Pett. 9.

. Vi. Chriftus paflus eft pro nobis, vobis

mos quoslibet cruciatus velut infenfibilis fiat,

& fine fui cura libenter omnia

relinquens exemplum, ut fequamini vefítigia

prq nomine

ejus.

ejus fuftineat.

HC bl' « Q

VII. Recogitate eum , qui talem fuftinuit

VII. Nihil ad amplificandam, & latus dif- Clem. Ro.

12,

adveríus femetipfum contradiQionem, ut ne

fundendam religionem aptius martyrio ge- conft. 5

fatigemeni animis deficientes.

"

L]

^

nerofe füfcepto, propter infignem vim tam d* 5

VHI.

uoniam

Hinc

Apoc. C.I.

fervaíli verbum patien-

ardui operis ad bonum przlucentis.

tiz, & ego fervabo te in hora tentationis,

Tertullianus fangninem Martyrum vocat fe-

quz ventura eft in orbem univerfüm, tentare

men Chriftianorum.

d

habitantes in ea.

VIIL Morte Martyrum religio defenía, cu-S.Ambror. -

2.Cor.c.4.

IX. Quod in prefenti

Vmomen'taneum eft,

mulata fides, ecclefia roborata efl, viceruncl. de refur-

& levi tribulationis noftrz , fupra modum in

mortui, victi perfecutores fünt; Itaque quo- re&. &ide.

füblimitate zeternum gloriz pondus operatur

rum vitam nefcimus, horum mortem cele-

in nobis.

bramus. Unde & David prophetice gloriatus

l. COI'. 9--

X. Exiílimo, quod non funt condignz paf-

in füug mentis exceffu: pretiofa, inquit, in

fiones hujus temporis ad futuram

gloriam

confpe&du Domini mors San&orum ejus,

mortem maluit przferre, quam vitam. lpfa

quz revclabicqr in nobis.

mors Martyrum premium vitz eft.

$. III.

]X. Cum omonium, dileGtiffimi, fümmam $. Leo in.

EX SS. PATRIBUS.

virtutum , & totius plenitudo juftitiz de illo ferm. deS..

$. Chryf? L. N

ullus Athleta generofus in ftadio bal-

amore naícatur, quo Deus, proximusque dili- Laurent.

»

hom. 67.

nea quzrit, aut meu(am cibis, & vino

gitur; in nullis profe&o hic amor füblimius

g.

ad pop.

redundantem. Hoc non eft Athletz, fed de-

excellere, clariusque fulgere quam in beatif-

licati; Athleta namque pugnat in pulvere,

fimis Martyribus invenitur, qui Domino no-

oleo, folis ardore, fadore longo, tribulatione

ftro Jefu Chrifto pro omnibus hominibus

&anguítia. Hoc eft certaminis tempus & pu«. mortuo tam propinqui fünt imitatione cha-

gns, igitur & vulnerum; & doloris & cruoris, 'ritatif quam ümlitudine, paffionis.

TV«

4

L

——

Tituus XCl.. Martyrium.

255

$.

IV.

lumnz quibus Aþb&oli alligati, vapularunt.

0-Eph

EXEMPLA SACRA.

Hinc fimul cuftodia producti, extra porram

a

Trigeminam (que Oltien(s [dicitur, quod

n

MEMBRUM I

hinc Oftiam eatur) du&ti, poftquam mutuo

Ü

De iluftribus oirorun. Mare.

fefe (alutaffent amplexu, pacisque ofculo invi-

Ca

cem valedixiffent,divulfi funt.S.Petrus du&tus

d«

tyrüs.

ad editoria Vaticani montis przrupta (qux

I.P

rimufn hic locum merito Chriftus ob-

mons aureus hodie appellantur, fortaffe;quod

tinet, utpote, dux & exemplar omnium

1

Apoftolus (it ibi crucifixus.) Hic füo nudatus

IN

Martyrium, de quo proin re&e dixit $. Lau«

amiQtu, crucifixus eft incredibili letitia ge-

rentius Juftinianus: Preceffit Gigas ingens , &

ftiens,quod Dominum imitari,cique (uam red-

lt

l.

falf'onis fübiit certamen, ut ceteri ei militantes füni-

dere vitam liceret, qui fuam fibi priorimper-

lia fufLinere non. paveant.

Verecundum quippe eft,

tiffet. Indignum porro fefe ratus eo; quo divi-

"

Q

ut irrumpente Duce cunzos tribulationum , reliqui

nus Magifter,modo crucifigi, li&tores cfflictim

émitari dedignentur. * INon e[l abje&tum im fervo,

rogavit, ut fs pedibus in aére fürfüm porre-

l

i

quod $race[fit in Domino. — Dolorem fervi dolor le-

&us, verfoque deorfüm capite in crucem age-

nit Domini. — Paffi

tone vincitur, C cruciatibus cru«

rent. Tanti fuit Apoftolo chriftiana fübmi-

lo

ciatus fuperatur.

j

fio, ut hanc etiam tporiens modefítiffimo pla-

IL. Chriftum velut fummum ecclefi Pon-

ne corporis fitu, quamvis maximo fuo crucia-

tificem merito fecutus eft S. Petrus, velut Vi-

tu voluerit ob(ignare.

Ita Princeps Apofto-

]U fen,

carius ejusdem, & S. Paulus; vas electum, qui

lorum Petrus füz curfüm peregrinationis ab-

] dtlfatyy,

Ribaden.

portabat nomen ejus coram gentibus, de quo-

folvit, & füa morte Chrifti mortem, füaque

la

29, Jun.

rum martyrio (ic (cribit Ribadeneira : Jamque

cruce ejusdem crucem gloriofiffime imitatus,

l.

dies imminebat Apoftolorum martytio defti-

chriflianam religionem plantavit, füoque ean-

h

nata: Moerebat paílim chriftiana pietas,quod

dem fanguine irrigavit, ea in urbe, que tunc

à

geminisümul oculis hiíce fefe fentiret orban«

audiebat mundi Domina; fed impofterum

dam, quod geminas fibi, principesque colum-

propterS. Petri Cathedram illic defixam,con-

:.HugCard.'

nas cerneret auferendas. Quam ob rem vel

tinuamque fuccefforum illius feriem , erat

la

apprime tam chari capitis periculo folliciti

omnium caput Chriftianorum futura ,

uo

»

certatim,fuis S.Petrum precibus uríere,vellet

nempe deinceps, latius prefideret (uc S. L.eo Pa-

H

incolumitati fuze füorumque confülere; vel-

pa loquitur , regione divina , quam. dominatione

q

let cuftodia fefe proripere, atque in tutum fe

terrena. Corpus Apoftoli Marcellus Presbyter

j

recipere. Quid ageret Apoftolus? quo fe ver-

pie reverenterque acceptum , magnificeque

teret? Hinc incredibili martyrii pro Chriíto

aromatibus conditum, ad quoddam Vaticani

j E. E

paciendi de(iderio urebatur;illinc affiduis pio-

latus, haud procul eo loco, quo füerat cru-

rum precibus ac lachrymis, ut fervaret fe,vin-

cifixus, humatum eít. Fuit $. Petrus ftatu-

3 0t1t1040

Mi

culisque erumperet,urgebatur: Quid multa?

ra corporis procera, colore inter album &

,

vicere piorum preces: ceffit Apoítolus quam-

aquilum;, coma barbaque crifpa denfaque, non

vis martyrii ficientiffimus füorum lachrymis.

tamen promiffa, nigricantibus oculis, fangui-

Cuftodia Romaque digreffus, latebras quibus

neo rübore fuffufis, quod jugibus roraret la-

T u

occuleretur, circumfpexit, Latebras ergo me-

chrymis, & quidem tunc uberrime, cum gal-

ditanti (quemadmodum S.Ambrofius, S.Gre-

licinium, olim negati ab fe Chrifti memor, au-

gorius & Hege (ippus literis prodidere) loco

diebat. Ciliis fuit omnino raris, & quodam«

: C!fm. Rol

(qui S. Maria ad paffus appellatur, & S. Joan-

modo depilis, oblongo, incurvoque nafo,

Conit. j

nis Lateranenfis, ac S. Sebaftiani Baf(ilicas in-

quam vel imprimis cerctam prudentiz notam

ter infignis e(t hodiequeSacello) oceurit Chri-

metofcopi exiftimant, S, Paulus vero dedu-

ftus: quem (imul afpexit, agnovitque: Dormi-

&us eft ad füpplicium magno flrepitu, nume-

ne, inquit, qu0 vadis: Kelpondit Dominus:

rofoque comitatu ftipatus. Sub ipfíarm civita-

Venio Romam iterum crucifigi ? Intellexi Apofto-

tis portam RomanarumMatronarum nobiliffi-

$ Ambtol

lus ad füam crucem divinum pertinere re-

[ de rere

mam , nomine Plautillam , prorfüs moeíftam

fponfum: Chtiftus enim non poterat iterum

forte confpicatus, linteum ab ea popofcit;quo,

[ea, fzdf.

crucifigi, qui femel paffione fufcepta redivi-

quemadmodum mos erat iis, qui capite puni-

vus carnem mortis exuerat: OQuod enim mor-

rentur, faciem obnuberet, pollicitus ei, fe re-

tuus ef1, mortuus efL femel; quod autem vivit , vi-

ftiturum. Illa prompte petenti linteum por-

vit Deo. Intellexit enim Petrus, quod iterum

rexit. Eodem in itinere tres eorum militum,

Chriftus crucifigendus effet in fervulo. lta-

a quibus ftipabatur, ad Chriftum converfi

que fponte remeavit: interrogantesque Chri-

fünt, quorum uni nomen fuit Longinus, al-

ftianos accepto divinitus oraculo confolatus;

teri Aceftus, tertio Megiftus, omnes Martyrii

s

cuftodiam repetiit, mortem pro Chrifti glo-

laurea coronati, quorum feflam celebrat Ec-

UT

ria oppetiturus. Latadenique fuit in Apoíto-

clefía memoriam prid. Cal. Julii. Locus in

Laf

los mortis fententia, qua S. Petrus tanquam

quo S. Paulus obtruncatus, is eft, qui hodie-

Judaeus ad crucem, S. Paulus tanquam civis

que dicitur ad tres fontes; quem paganorum

romanus ad gladium damnatus eft. Ante ta-

poftea immanitas, macellum fecit Chriftia.

norum. Hic enim S. Zenpo cum decem mil-

men, quam ducerentur, uterque more ro-

mano virgis czfüs. Quin &inS Mariz Tran-

libus, ducentis, tribusque militibus barbara

fpontinz (quz religiofz Carmelitanorum fa-

plane laniena mactati. Illud autem fuit admi-

miliæ addi&a eft) vifuntur , hodieque co-

ratu digoiffimum, quod Apoü:oli obtr

uncati

ceævi-

e

256

JBibliotbece .: Manualis Concionatorice

cervices (ut auctor eft S. Chryfoftomus) non

denique du&us eft. Hic, quod obedire Domi-

fanguine, fed uberrimo lactis rivo manarint,

tiano idololatriam imperanti detre&taffet, ad

:

Quid auiem mirum (inquit S. Ambrofius) /i

bullientis olei lebetem damnatus eft, ut non

abundat latte nutritor ecclefie ;. ficut ipfe ad Corintb.

quocunque fed prorfus atroci genere fuppli-

|

ait:; lac vobis potum dedi, non efcam, Ejusdem ca-

cii e medio tolleretur. Decreta fuit huic facri-

f

put 4

oftoli, ut traditione conftat, a cervice

ficio dies ad pridie non. Maji anno chriítia-

revul

Á

u

m, tribus fefe faltibus quadam fpiritus

no XCII. Defignatus füpplicii locus, ante

vi; divinitus agitavit; finguli vero faltus fin-

portam latinam, fic didtam, quod ad latinos

ulos elicuere fontes, & quos Romz frequens

duceret. Confluxit ad hoc illuftre adeo fpecta-

j

hodieque Chriftianorum pietas magna reve-

culum omnis ztas, ordo, fexus; etiam ipíeSe-

rentiainvifit. Atque his miraculis in Apoftoli

natus,quos tanti fama, dignitas, ztasque Apo-

martyrio patratis, quinque & triginta genti-

ftoli,& atrocis fupplicii novitas exciverat. Ita-

let (ut auQtor eft S, Chryfoftomus) ad Chri-

que folenni fuüftuario (quod apud Romanos

Vi o

Not.

ftum converíi funt, ldem etiam Apoftolus

ad mortem damnatis adhibebatur) crudeliter

poítea apparuit Plautillz (de qua paulo ante

pratuf(us, fuisinde vcftibus exutus,in bullien-

dictum) eique linteolum obrubendis oculis

tis olei lebetem conjectus eft. Non exhorruit

acceptum feflituit. Corpus Apoftoli illuftrif-

bulliente jam oleo fpumeum gloriofus Evan-

fima piiffimaque matronarum Lucina, afpor.

gelifta lebetem , fed rugatam fenio frontem

tatum fuo quodam przdio honorifice , revee

lgtus exporrexitmemor przdicti fibi, fuoque

fratri a Chrifto oraculi illius: Calicem quidem

renterque humavit. FuitS. Paulus ftatura pu-

fillus, dorfo nonnihil gibbofo, facie fübpallida,

meumn. bibetis s Memor etiam calicem crucia-

pluresque annos computante ; quam revera

tuum a Chrifto pro fe perpefforum, longe

numeraret ; oculis meras charitates fpiranti-

amariorem fuiffe füo, avidus denique gratam

bus; ciliis modefte fubmiffis ; nafo venufto,

reponere pro tanto beneficio fibi collato vi-

—

aquilino, oblongo, barba denía, promiffaque;

cem, & vitam cum fanguine profundere pro

nonnullis canis, ficut & coma capitis afpería,

gloria illius, qui füi caufa, fuam prior ipfe vi-

*ultu venerabili, & pietatem, virtutemque

tam profuderat, itaque beatitatis eeternz mu-

Ípirante,miroque quafi charactere vas ele&tio-

nicipium fubire. SimulatqueS.]oannes Evan-

nis indigitante. ExiftimatS. JoannesChryfoftoe

gelifta lebetem fubiit, fua igni, oleoque vis

mus Apoftolum o&o de fexaginta vitz annos

adempta, atque in cocleftis temperiem roris

explefle ; deceffiffe anno Chrifti nono & fexa-

convería eft, Ceterum ut inteiligeret impie-

gefimo, imperii Neronis tertio decimo;ut au-

tas,cuncCta creata fuo fervire Creatori ; noícee

étor eft Baronius: Gloriofos ecclefiz Princi-

retur etiam pios inter & impios, Chriftianos

pes SS. Petrumm & Paulum recentiores juxta;

inter & paganos diftinctio, mox ut impietatis

veteresque Doctores, tot tantisque laudum

fatellites pyram füccendere, fomitemque le-

preconiis attollunt, ut omnia hoc tantillo

beti fubjecere,ignis vindices crudelitatis flam»

compendio (tringi nequeamt, Sed & quamvis

mas ejaculatus, eorum multos exuflit, nec

multa dicas, plura relinquas oportet. S. Joan:

Apoftoli vel pilum lzfic, Refert Tercullianuss

nes Chryíoftomus in hzc affatur Apoftolos

(utinquit S.Hierony mus adverfus Jovianum)

hoíce verba:. Pos effis lux mundi, qui eftis potene

quod Romz miffus in ferventis olei dolium

tiures vegibus, fortiores militibus, ditiores divwibus,

purior, & vegetior exiverit, quam intraverit j

Japientiores Pbilofopbis, elegantiores oratoribus ; qui

perinde fcilicet, ut aurum camino ignis edu-

übil babetis, €9' omnia po[Jidetis. . Vos eftis Marty-

&um, Chriftianis mira lztitia geftientibus,pa-

vum tolerantia : Patriarcbarum ortbodoxa fententia :

ganis horrore metuque attonitis, & horren-

Meonacborum exercitatio: . Virginum | bonoratores :

dum fremente Domitiano, a quo in Pathmos

conjugum coronatores : raptorum vefrenatores : te-

Infulam relegatus,inhinitis illic cceleftibusque

gumentum veguim : murus. Chriffianorum : babena

a Domino favoribus auctus, fcripfit Apocaly-

barbarorum : malleus beveticorum.

píin, infmita (ut loquitur S. Hieronymus) futu-

Idem 6.

WT. S.JoannisApoftoli martyrium fic defcri-

vorum wry[leria cortinentem, quze fant adeo fubli-

Maji.

bit idem Ribadeneira: Vefpafiano, Titoque

mia, atque divina, ut quamvis hzc eruditiffi-

Imperatoribus omnino modefliffimis, füccef-

ma quzque totius ecclefie ingenia fcrutati

fit in imperio Domitianus; patris Vefpafiani,

fintjomnia tamen perfcrutari nequierint. Sub-

ia a "aQ h RU CUM —R . GOuL. - — — -- — a — — — EM QB u - UA^ Q

Titique ftatris diffimillimus, qui fecupdam

ftitit in hac infula S, Apoftolus usque ad obi-

movit in Chriftianos perfecutionem, qua vel

tum Domitiani, atque hoc:tempore Infülanos

oppido afflixit,vel prorfüs e medio fuftulit in-

adChrifti fidem convertit, & S.Dionyfius Are-

numeros. Degebat cea tempeftate gloriofüs

opagita unas ad eum literas dedit, quibus

Apoftolus, & Evangelifta Joannes Ephefi, in-

ipfüm fignificat;propediem ab exilio revocan-

deque velut ad clavum fedens, cun&is totius

dum,mutuoque afpectu fruituros. lta namque

Afi€ moderabatur ecclefiis, quas ille füz do-

fibi a Domino revelatum, Przdickionis veri-

Gring lumine colluftrabat, omnesque imper-

tatem probavit eventus ; interfecto namque

tiebat coelefti vita Chriftianos, a quibus haud

Domitiano, & actis ejus ob nimiam crudelita-

aliter, ac homo quidam divinus, Apoftolus,

tem a Senatu refciffis, ab exilio in Afiam re«

di(cipulusque, quem diligebat JEfüs, orbis

diit, exceprus omnium plaufu Chriftianorum,

oraculum,mundique lux fufpiciebatur, ac ve-

tanquam ccelo delapfus, tanquam Apoftolus,

nerabatur. Captus occafione perfecucionis a

& Apoftolus quidem tam Domino dile&tus ;

Domitiano concitatz jam grandzvus, gravese

tanquam Propheta &Martyr;utpote cui volu-

JMuxud Wa AU .A auaMm A - sE diMia DMELO M — A u) — —untts .l

que in itinere perpeffus arumnas, Romam

pe fuerit,quosvis pro Chrifto cruciatus,ipfam-

5

que

Tüuus XCL Martyriums

257

l«

d

pro Chriflo eruciatus , ipfamque fuübire, mor-

Gum fic affatus eft : Exiftimavi te notturna a;.;

X

tem, quamvis hzc fecuta non fit, fed divini-

gitatione a mentis tue flultitia refipuiffe, ut poffis no-

l«

tus impedita, quo ícilicet evangelium fcribee

biscusm deinceps bujus vite. gaudiis ecure. perfrui ;

[l

ret, & inflar aquilz in coelum fubvolaret, fi«

Jhultum enim ef], temeraria mente ad [upplicium pro-

d.

xoque mentis obtutu diving contemplaretur

perare, &9. femetipfum in exilium ante oculos pofitum

majeftatem lucis & sterni generationem ver-

pracipiten dare.. Cui Apoftolus : Gaudiis tecum

(e

o

bi, quod a Patre prognatum, in ejusdem (inu

fruar fempiternis ,. f execrabili deorum cultu relitto ,

conquiefcit, ac denique explicaret, quomodo

mecum ChrifTo credas , && anime tue curam geras.

de

Qu

idem verbum humanz mortalitatem carnis

Ego enim snifJus banc provinciam a Chrifto falvatore

indatum pro redimendis hominibus mori di-

no[iro ingentem populi. multitudinem ab errore . ad fi-

Q

Pa.

gnatum fit. Atque hujus adeo illuftris facti

dem , &$ a morte ad oitam perduxi. . Et boc efly ine

quit ZEgeas, quod me diferuciat , atque adeo te dis

08

Tdem 3c.

memoriamv hac die celebrat egclcfia.

0V.

facrificare jubeo , quo [cilicet omnes illi qui tuis fér»

W

IV. S. Andreas Apoftolus, cum varias pro-

monibus desnentati fumt , tue deferant detirine vani-

m

vincias evangelii luce colluítraffet , conceffit

tatem, C9' ad antiquam redeant fuorum deorum cogni-

lC

Patras, urbem provinciz Acbajz , ubi radios

tionem.

NNam nullam jam cernere efl «dcbaje civi-

ll

evangelii diffundere, & animosob orci tyran-

tatem, in qua templa fanaque deorum suis fermonibus

nide czpit vindicare. Cognovit id forte Pro-

non fint in folitudinem redatta , cumque tu. populum

K

coníul ZEgeas, qui variis technis, tormentis,

[eduxeris , decet , ut fedu&tum veducas. Sin, ego te

& mortisgeneribus perfuadere nitebaturChri

cariis excruciatum füppliciis cruci afigam, Ad hze

ftianis, (quorum jam numerus auxerat ) fuos

fan&tus Andreas ait : Zfudi, filj mortis, 9 fli. —

i

ut deos adorarent. Acceffit eum S. Andreas

pula eternis parata incendiis , audi me [ervwm. Do-

his affatus: Oportebat te quidem , qui Sudex bo-

mini, & zZipoftolum 3fefa Cbrifti. . Hadenus cenft«

l

sinum comprobaris , fummum ilum, 6 incor-

ra fidei snitius tecum egi , ut rationis capax , €9. ut-

Y

ruptum vivorum, atque mortuorum Srudicem. agno-

ritatis defenfor effeühus , idola eama contemneres ,

five ,. €9 agnium colve , colendogue . aniium

eumque qui in calis, adorares , fed quia in impruden-

]

a^ impio (9 nefario deorum cultu revocare. — Cui

tia tua perfeveras , sne exifHimas sminas tuas , formi«

j*

JEgeas: Timees, inquit , iJe ZIndreas, qui deo-

dare po[jé , age, quidquid tibi in füppliciis majus vi«

I$

vum templa fubvertis , &? novam religionis [uptr[ti-

detur, cogita. Jünto enim Regi meo ero acceptiors

H

tionem bominibus perfaades , cujus autor . "efus ve[ter

quanto pro ejus momine im tormentis certa'oere cone

'l

a Sudeis crucis patibulo afxus fuit? 'Tum vero

Jiantior.. 'Tum enim vero Proconíul indigna-

]

fan&us Apoftolus Proconfuli ineffabile myfte-

tus eum nudatum crudeliter a feptem licto-

5

rium noítrz faluus , immenfamque declara-

ribus, aliis atque aliis invicem ter fücceden-

re.coepit Jefu Chrifti charitatem: qua noftrz

tibus cedi juffit: Irruit adeo effufa in Apofto-

mortalitatem carnis indutus, noftrorum pec-

lum verberum grando, ut omnino cruentum

je

catorum cauía, füit actus ja crucem. . Porro

nil in eo nifi vulnus appareret. Denique cum

C

multis ipfam crucem laudum pr&coniis effe-

vidiffet /Egeas invictam Apoftoli conftantiam;

rens ofteadit hujusce myfterii decorum, mi-

eum cruci non clavis affixit, fed fünibus alli«

ferz paganorum czcitati prorfus ipnotum.

gavit, quo nempe prolixius effet martyrium.

Sed /Egeas, ut hos Apo(toli fermones audiit,

Poorro cum duceretur, populus accurrit, ex«

ä,

ait: Jfia verba tis inculcato, qui tibi fidem adbibent :

clamavitque : J'uflus bomo €7 amicus Dei ,. quid

f

wibi autem mifi dzorum facrificia fuadenti obtempe-

fecit , &t ad crucem ducatur ? At Andreas po-

ll

ves , in dflam, quaim tantis laudibus extollis crucem,

pulum oravit, ne vellent (ibi auferre tantum

te fuftigatwn afigi pracipian. Cui S. Andreas :

bonum. Tutn dein totus afpectu crucis, in

.

Ego, inquit, unico omntpotenti veroque Deo , omne

quam (e fuüfpendendum norat, exhilaratus;

die facrificio, non tburis fumum , nec taurorum mu-

fuique amore Domini, quem gefticbat imi«

gientium carnes, mec bivcorum fanguinem , fed ün-

tari, fuccenfüs, alta voce , magnoque fere

matulatum agnium. — Cujus carnes po[leaquam creden-

vore fpiritus exclamavit : Salvecrux, que in

*

tium populus manducaverit , 69 [anguinem in arca

corpore Chrifii dedicata es , &&* ex wnembrorum ejus

erucis femel effufun biberit , agnus , qui immolatus

margaritis ornata. — Antequam te afcenderet. Domi-

eft, integer perfcverat &? vivur.. Denique hic fuit

nus, timoren terrenuem babuifti ; munc ero amorem

fermonis cum /Egea Proconfüule inítituti finis,

celeflem obtinens , pro voto fafciperis.

Securus €9

"

ut S. Andream captum cuftodiz manciparit.

gaudens venio ad te , ita ut & tu exultans [ufiipias

uam ob rem populus in feditionem verfus,

me difcipulum ejus , qui pependit in te. O bona, que&

violentas haud dubie Proconfuli manus attu-

decoren; && pulcbritudinem de membris Domini fufce-

liffec, nii Apoftolus vetuiffet, cun&tos e vin-

pifti, diu defiderata , follicite amata , fine intermif-

culis hortatus, ne tyranno rebellarent , fed

Tene quaàa , &g aliquando jam concupifcenti aniino

þ

imitarentur man(uüetudinem Jefu Chrifti, qui

proparaa. — Zdccipe me ab bominibus ,. &5 redde me

fibi przcepiffet, ut ita plus mererentur. Ad.

magi[iro meo , -ut per te sne vecipiat, qui per te redes

didit & Proconfülem efle potius honorandum,

mii 3. Porro cum fan&tus Apoftolus morti

quod ab eo nil mali , fed boni multum prz-

propius abeffet , ipfemet veftes fibi detraxity

ftolaretur. Itaque eos enixe precatus eft, ne

easque carnificibus fuis donavit , a quibus in

quoquo modo füum vellent martyrium impe-

altum füblatus eft, ad eumque modum, quem

dire, cruciatuum namque brevi fore finem ,

juffi fünt, alligarunt cruci, quam circumíta-

fed reliquum effe przmium fempiternum.

bant ad viginti millia hominum, qui undique

.Poftera die Proconfül eum vinculis produ-

confluxerant ; ut contemplarentur , & vene-

E,

R. P. Lohn. Bill. Man. Tom, Àl

1"8!30*.

$

r emnimten rR TTR UT m at r r r

298

Bïib'lia'tbeöæ : Mzäwqïis Concionatoris

entem ab incolis adorari folitum , precibus

farentut Apdüdïum, qui confolabatur omnes,

^ & ad fimiles :cruciatus pro Chrifto fufferen-

occidiffet , Sacrificuli & Magifiratus illum

Hezíit biduum in crüce

comprehenfum , vincdtumque & fquallentis

dos exhortabatut.

vivus. Quod cum populus admodum &gre

ergaltuli pedore vexatum , fiagrisque con-

ferret, exclamavit : Firum fanttun , pudicum,

ciium crucifixere; lapidibusque obrutum oc-

ornatum "noribus , bonum dottorem , pium., mode-

cidere. " Apoftolus autem moriens meritas

ftum , rationabilem mon boc debere pati, fod debere

Deo gratias egit,' quod fe Dominice mortis

imitatorem facere dignatus effet. Hinc im-

tleponi de cruce , quia jam [ecunda die n cruce paft-

tus veritatem predicare mon cefJat. . Kefciit JEgeas

pios Apoftoli fanniones idem Deus horribili

adverfüs fe populum indignari. Quam ob

terrz motu (quo pleraque te&ta cum fuis in-

yem (editionem concitandam f(edaturus ,

quilinis ; ipfisque Apoítoli tortoribus in pos-

nam crudelitatis in innocentiam exercitz ab«

damnumque, quod timeri poterat , averfu-

ras, Apoftolum de cruce deponere decrevit.

forpti funt ) terruit. Iraque & idololatriz

inopina cataftrrophe hacerubuere , & Chri-

Cumque ipfemet eodem contendiffet , füis-

! Menar.

que miniftris, ut eum cruce deponerent, im-

ftiani certatim exultavere, eoque grates egee

re, qui tot in gratiam Apoftoli fui miracula

pesinbts

peraffet, jamque effent miniftri mandatis pa-

Yere parati, non potuerunt Apoftoli corpus

patraffet.. Quem Deo colloquentem. cum

chriftiana pietas cruce deponere pararet , il-

accedere. Quod fi vero etiam brachia ad pa-

randam vim tetendiffent , fubito exareíce-

le confummato etiam - feliciter agone fpiri-

tum reddidit fuo creatori,

bant, & vigorem viresque amittebant. Nam

populusque -tgrræ

fanctus Apoftolus füblata voce dixerat ad

motus metu liberatus. -

&us, quääferids

[bidem 3.

Dominum converfus : JNe me permittas , Do-

V. Jacobus minor (fic di

mine., Sfefu Chriflé, famulum tuum ,. qui propter

quam jJacobus Major ad apoftolatum voca-

Maji.

tus fuerat) Apoftolus, cum fuam de Chrifto

women tuum pendeo in cruce , foloi, &9 ab AKgea

dwüne corruptibili bumWiari , fod füfcipe me , tu

fententiam dicere coram populo juffus, pin-

Masifter, mi Chrifle , quem dilexi , quem cognovi,

naculum templi conícendiffer ,. & Chriftum

quem confiteer , quem videre defidero , füfcipe, Do-

Dei filium mundi redemptorem & judicem

wine 9f , [piritum meum in pace , quia jam tem»

libere przdicaffet, facerdotes Judsi rugien-

us eft , ut ad te veniam y defiderans tg videre, Su-

tium inftar leonum cireumfpectantes , deni-

füipewe, Domine Tefa Crifte , üdagifler bone , &

que lapides fü(tulere, Apoftolum. nifi populi

jube, wie de ifla cruce non deponi , vift prius Jpiri-

vim veriti fuiffent, lapidaturi.

Hinc altam

tum wmeum füfceperis. Sic effatura ingens coelo

vociferati : Audiftisne, inquiunt, etiam juftum

hallucinatum? Nec mora, furore vidi virum

fplendor inftar radiorum defluens circumfa*

fit, eumque ab aftantium oculis abícondit,

fan&tum violenter correptum, ex alto preci-

pitem dedere. Hoccafü quamvis totum cor-

qui tantam ferre lucis nequibaat claritatem ,

media circiter hora durantem , qux fimul ac

pus graviter affectum fenfiflet , injuriz ta-

h

]

evadait ," Apottolus fpiritum exhalavit prid.

men omnis oblitus , memorque charitatis il-

t $tpt.

Ka. Decemb. anno chrifliano LXiI. impe-

lius, qua Dominus in cruce pro fuis hoftibus

ranté Nerone.

F

zterno Patri fupplex fuit, duplices in coeium

T&'iäo i s.

V. S. Jacobus Major Apoftolus cum fer-

palmas, ad Deum cor (nftulit, & utrumque

]ul.

poplitem fubmi(üit, totusque hoftium amore

vide pezoraret Jerofolymis , & multis facrz

ä

(cripture te(timoniis Jefum Chritum verum

füccenfus his numen verbis placare ftuduit :

Doimnine , ignofce illis ,. quia nefciunt , quid f'aciunt.

efle Meffiam , Deique filium. confirmaret ,

jamque verbis ejus populus moveretur, Ab-

Nihil placavit immites animos tanta verbo-

rum comitas, quz vel ipfas feras quamvis

jathar, fummus Pontifex ex condi&o figaum

tumulrus edidit, mox quidam fcribarum Jo-

efferas cicurare potuiflet, . Itaque Ícelere

(ias Apoftolum turbulenter aggrefus, ejus

Ícelus cumulantes plagas plagis addidere,

collo laqueum injecit ; milites autem velut

& eorum quidam caput ejus immani vedte

fic contudit, ut omne cerebrum diffunderet.

ad fedaudum tumultum concurrentes Apo-

ftolum comprehenfum Herodi obtulere, qui

Adeoque fortiffimo .confümmatus martyrio

fanctiffimam in. Dei manus animam edidit,

liem 28

; populo gratificaturus, eum juflit obtruncari,

(&oh,

Caterum cum jam ducerecur (ut auctor eft

cum triginta totis annis fuam rexiffet eccle-

S. 1fidorus ) quidam paralyticus ab eo fani-

fiama , ut memorat $. Hieronymus : Anno

l;

tatem popofcit, quam protinus Apoftolus eum

imperii Neronis feptimo deceffit.

in nomine Dominiliberaliterimpertivit. Cle-

VIIH. S. Bartholomeus Apoftolus cum $.

Ibid. s5.

mens Alexaudrinus ( ut refert Eufebius Ce-

Matthzi evangelium a fe converfum in In-

Aug.

fareenfis in ecclefiaftica hiftoria ) ait, Jofiam;

diam deportaflet, & Indis przdicaffet, non

tulit orcus chri(tianam religionem , Deique

qui primus Apoftolo violentas manus injecit,

ad Chriftum fuiffe converfum , veniamque

gloriam tot incrementis augeri.

Quam-

obrem (íacrificulos idolorum concitavit ad

impiecatis fuppliciter Apoftolum orafle , &

Apoftolum fuaviflimis verbis exceptum ofcue

vindictam ex S. Bartholomzo repetendam,

lo pacis impertiiffe. Non tulit hxc hebrza

utpote qui fana atque altaria eorum deftru-

impietas ,. ideoque nullum non lapidem mo«

xiíflet ,. Deorum cultum minuiffet , eorum

vere, quoad Jofias Apoftoli prece converfus;

familias exhaufiffet , queftumque minifle-

etiam ipfe neci dederetur.

riis

eorum debitum proríus avertiffet,

Ihidem r.

VI. S. Philippus Apoftolus, cum Hierapo-

Inflammavere | Sacrificuli. Aftyagem , re»

Maji,

gis Polemonis fratrem , alterius provi

nciz

lin Phrygie uybcm ingreffus , draconem in-

omi-

d

-

as

o Titulus XCL. Martyriui, J

239

Dominum ,. ut-ia-avitum ad fe Bartholo-:

n

fpecie, & horrend&m voeifetantibus, A

d

$

mzum animadverteret. Qui farniliariter ali«

hzc facrificuli adeo exarferünt, ut incredibili

quamdiu Bartholomzo collocutus, poftea ác

]*

furore itivafos occiderint. . Erat cum proríus

G

facrificulorum. & Apoftoli fermonibus , ma«

innube coeclum

; quod protinus obnubilatum;

gis etiam , 'quod Apóftolus przcipuum ido-

3

terribilibusque fülgoribus corrufcum, toni-

l$

lum affatus,. in terram ducto dejeciffet, con-'

truisque metuendum , cunGta profana falío-

]«

triviffetque, commoetus exarfit, moxque fer

rum deorum fana fulminavit , evertitque, &

i

reis exceptum virgis , excoriatumque juffit

paganorum quam plurimos, atque in his ge-

d«

obtrüncari. Chriltiana pietas & ipfe Rex Po-

minos illos magos extinxit ,

lemon fuüblatum corpus ejus folenniter hu«

buftaque ipfo-;

D.

rum in cineres diffolvic.

b.

marunt; & Rex Aítyages cum fuis Sacrificu-

. XII. S. Matthias, cum Judzam , qux ei,fdr-'ïbxa,

lis Apoftolice necis auctoribus ab infeffore

94

te obrigerat, & ex qua copiofos retulic mani- 2 4.Febs,

h

diaboli diré tortus, vitam miferabiliter abru«

pulos, peragraffet, & in ZEchiopiam veniffet,

pit, mortemque in orco ccepit fempiternam.

multas gravesque perpeffus eft zrumnas re-

ta

: Idem 21.

h

- IX. SThomas, cumSagamum regni Indo-

gionibus proríus afperis , inviis, inhofpitis,

rum.Dominum cum multis aliis ad chriftia-

plures tamen & atrociores a Judzis, & idolo-

— Decem,þg.

nam veritatem ample&endam adduxiffet,

l

latris toleravit gentibus, a quibus denique

Brachmanes & idolorum f(acrificuli in eum

lapidibus obrutus, etiam Chriíti caufa ob«

]

crudeliter exarferunt, & e medio tollere de

truncatus, deceffit anno Chriftiano fexagefi-

Creverunt, rati eo vivo, nec fe, nec deos

mo,fub Imperatore Merone Auguífto. Sacrum

fuos priftinam auctoritatem retenturos, Un-

S. Matthiz corpus poftea Romam transla-

3 [bdtgi,

de cum aliquando Apottolus degeret in fpe-

tum ad S. Mariz majoris aram eft conditum,

j Mj

lzo quodam; : dum ad crucem abalienato a

ubi caput ejus hodieque populo fpectandum,

l

fenfibus animo, Deum pro fuo folenni, pre-

:

D

venerandümque proponitur.

caretur, telis primum ac lapidibus appetitus,

- XIII. De S. ]

oannis Baptifte martyrio fic Mattt,

zei

dein ab uno aà Brachmanibus lancéa trausfof-

(cribit S. Matt

heus; Herodes autem tenuitc. 14.

fus occubuit.: Venerandum corpus ejus in

Joannem, & allegavit eum, & pofüit in carce-

]e

de füblatum a difcipulis in. templo, quod

rem propter Herodiadem uxorem fratris füi.

lv

ipfemet zdificarat, conditum eít, additum-

Dicebat enim illi Joannes : ANon Jicet tibi babe-

Yi

que martyrii nomine & memoriz caufa, frag-

re eam. Et volens illum occidere, timuit DO«

mentum haítz , quz coftis inhzferat, & ba-

pulum: quia ficut Prophetam eum habebant,

culus preferratus , quo ille ad peregrinatio-

Die autem natali Herodis faltavit filia in me-

nesutebatur , & urna fictilis cefpite infarto,

dio, & placuit Herodi. Unde cum juramen-

]s

nempe qui manantem ex (acris vulneribus

3

to pollicitus eft ei dare quodcunque poftulat.

'o

cruorem ebiberat..

fet ab eo. At illa premonita a matre füa: Da

s

. X. S. Matthzxus cummlphigeniæ unicg

Ibidem

mihi, inquit, hic in difco caput Joannis Ba-

l.

21. Sept.

Regis ZEgypti filiz virginitatem perfüafiffet,

ptillz. Et contriftatus ex Rex : propter jurae

jj

Hirtacus Egippi fücceflor, qui eam in

fr

mentum autem, & eos, qui pariter recumbe-

fam affumere volebat, ita exarfit, ut fan

bant, juffit dari. Mifit

que & decollavit Jo-

Apoftolum füb ipía miffa in altari lancea trans-

annem incarcere, Etallatum eft caput ejus

fodi juflerit. Dein Iphigenix fuas in nuptias

in difco, & datum eft puellz, &attulit matri

e

b

ut concederet perfaadere conatus, ut actum

fuz: Et accedentes difcipuli ej

us

fe agere, ipífamque virginei propofiti tenacif-

,-tulerunF

l,

corpus ejus, & fepelierunt illud.

je

fimam durare fenf(it, juffit monaíterium flam-

XIV. D. S.Stephani marty

:

mari, fed vifüs in aéreS. Matthzus, qui flam-

io S. Lucas fic Aa, c, q,

I$

fcribit: Stephanus autem plenus gratia & for & $.

tj

mam extinxit,& ne latius incendium ferperet,

titudine faciebat prodigia & figna magna in

opportune cavit. Porro facrilegus Hirtacus

populo. Surrexerunt autem quidam de $y-

I7

aDeo lepra tam deformi punitus eft, ut vim

nagoga, quz appellatur Libertinorum, &

x['

fibi füis ipfe manibus attulerit.

Cyrenenfium & Alexandrinorum , & eorum,

XI S.Simon Cananzus (fic di&us, ut a

0

. Idem 28

qui erant e Cilicia & Afia, difputantes cum

Q&ob.

S. Petro, qui fimiliter Simon vocatus eft,

Stephano: & non poterant refi(lere fapien-

diftingueretur) & Judas Thadzus five Le-

BI

tig & fpiritui, qui loquebatur. . Tunc füm.

l,

bzus (fic di&tus,ut a Juda Ifcariote diftingue-

miferunt viros, qui dicerent, fe audiviíle

retur) cum fidem plurimum propagaflent,

eum dicentem verba blafp

fen, & in Deum.

hemiz in Moy-

S, I f

Babylone digreffi, diverfis in Provinciis re-

Commoverunt it

ague

gni Evangelium pradicarunt. Íngreffi quan-

plebem & Seniores, & Scribas ;

& cone

, Mi

dam principem civitatem , Suamir, repetere

n

currentes rapuerunt eum , & adduxerunt

magos illos Zaroé & Arphanpao , qui Pontifi-

in concilium, & ftaruerunt falfos teftes, qui

Ü

cem & Deorum facrificulos inflammarunt

nl

dicerent : Homo ifte non ceffat loqui ver-

1

adverfus Apoftolos, tanquam fanorum íub-

ba adverfüs locum fanctum, & legem. Au-

verfores ; Tantumque obtreCtationes eorum,

divimus enim eum dicentem: Quoniam JE-

l

ll

fraudesque valuerunt, ut ab iis fic inflamma-

fus Nazarenus hic deílruet locum iftum, &

tis in vincula dazi (int.. Ductus eft Simon ad

mutabit traditiones, quas tradidit nobis Moy-

fanum (olis, & Thadzus ad lung , quo fcili-

s

fes. Et intuentes eum omnes, qui fedebant in

cet hos adorarent.

lllis Deum precantibus

concilio, viderunt faciem ejus , tanquam fa-

,

idola proruerunt, & in fruftra conciderunt,

ciem Angeli. Cumque ad eos ultetius dixif-

d

provolantibus inde dóemonibus Maurorum

Íet: dura cervice, & incircumcifis cordibus;

! '.R' P. Lobn. Bibl, Man. Zom. 44.

2

&

Lo

$

260

;B;büatb;:cæ Manialis . Concionatorie

: lis eum facrificare juffiffet , & ne the(auris,

& auribus;vos femper Spiritui fan&o re(iftitis,

uos. abíconditos haberet (utpote quibus a

ficut patres veftri,ita & vos. Quem Propheta-

tormentis jam przparatis liberari nequiret)

rum non fünt przíecuti patres veftri ? Ec occi-

- eonfideret, monuiffet, (anctus Levitia feda-

derunt eos; qui prznuntiaba

nt deadventu ju:

& homicidiz fui-

tim, modefteque refpondit: Ego vero confido

fti;cujus vos nunc proditores

thefauris cceleftibus,diving fcilicet mifericor-

ftis: qui accepiftis

legem in difpofitioneAnge-

lorum, & non cuftodiftis.

Audientes autem . diz & bo

nitati, qua dummodo liberetur ani-

ebant ma;corpus licet fua patiatur tormenta

. Itas

hzc diffecabantur cordibus fuis & ftrid

dentibus ineum.Cüm autem effet plenusSp

i» que virgis czfus, in fublime füfpenfüs, & fe-

cclum,vidit gloriam: , ean

dum latera ferreis laminis uftulatus Mar-

ritu fanCto, intendens inc

iacus illa»

Dei, & Jefum ftantem a

dextris Dei, & ait:

tyr, partim Tyrannum rifit, & cruc

& Filium homini

s tos Íe fentire negavit 5 partirn

$.

ritas Deo

Ecce video coelos apertos

/

[]

Jfa. Cbrifles

ftantem a dextris Dei.

Exclamantes autem. grates. egit ;

.dixitque: Domine.

as, &impes JDeus de Deo,-

siferere wibi feruo tuo ,. quia actue

m —— — ae—— --— —— « al . dissdi : ia

voce magna continuerunt aures fu.

us te Deminum Y E-

tum fecerunt unanimiter in eum ;. & ejici

ene /atus mon te negavi , interrogat

tes eum extra civitatem lapidabant, & te

ftes 'fum Chriftum confe[Jus fum. ... Porro quanto ma-

depofüerunt veftimenta fua, fecus pedes ado-

jorem patientiam, letitiamque vultu Mar-

leícentis, qui vocabátur Saulus, & lapidabant

tvr exhibuit, tanto crudelius l'yrannus exar-

fit, divinamque gratiam magicis incantamen-

. Stephanum in

vocantem & dicentem : Domirfe

Srüfus fufcipe fpiritummeum.

Pofitis autem gent-

tis tribuens, eidem dixit: Scio illudere te tor-

dicens : .Domine ne

menta arte magica , fed-smibi won illudes. . Teflov

bus clamavit voce tnagna

flatuas illis boc. peccatum.

E

t cum hoq dïxiiïet,:

deos , deasque , aut: facrificabis , aut diverfis te pa-

— — À pass

nis interficiam. Martyr ad hzc totus impavidus

obdormivit in Domino.

Ribaden,

XV. Singularit

er glorio

füm fuit S.LaufenQ-

invi&tusque refpondit : Ego.in nomine Domini

10, Aug.-

d Ribadeneira fic defcribit :

nokä S'Efu. Cbrifli non reformido tormenta tua;

tii martyriutn,quo

Secundum hzc ab Im

peratore Valeriano ad

qua funt ad tempus, . Fac, quod facis, noli nece[Jae

tribunal S. Levita duci juffus, quotut ab Hyp-

re. "Tum vero Tyrannus immani fürore pet-

citus, eum tam dire plumbatis cdi juffit;

polito jam C

hriftiano fuit ei fignificatum, vir

fan&us totus hilaris ei refpondit: Eamus

æ.

ut velut in mortario contufüs videretur.

iuam ob rem Laurentius Deum precatus

— w — u « 2

mibi enim, &5 tibi gloria paratur. "l'yrannus, ut in

conípectum venit,

Martyrem & facros eccle«

eít, ut füfcipere fpiritum fuum dignaretur.

cui Laurentius divina

Audita de colo vox hzc ; zídbuc amulta certa-

fiz the(auros popofcit,

fapientia inftr

uctus refpondit: Da mibi bidui aut

mina tibi debentur : Quod oraculum & ab omni-

bus fuit exauditum circumftantibus , & ipío

tridui inducias,

& proferam tibi tbefauros. Arrifit

Valeriano pactum , additque individuum ei

quoque judice, qui multo etiam efferatior ex:

Latus hifce tridui ine«

clamavit: Viri Romani , audiflis ut. demones : fo-

comitem Hippolytum.

duciis Laurentius.congregatisqu

é

*

e czcis,clau-

lentur. facrilegum ,. qui nec.deos , nec Principes ves

dis,& quoscunque habere potuit;

pauperibus,

füros timet , mec exquifita tor

menta formidat? — Ex«

tendite eumy & fcorpionibus flagellate, « Sed hofce

iisq

ae incamelos & currus ab Imperatore füb-

miíTos

(ut auctor ett Metaphraftes) quo the-

cruciatus Martyr invi&ta virtute perpeffus,

[*

Deo gratias egit in hzec verba :

. Beneditius e$s

fauros promiff

)s ad veheret,

impofitis acceffit

Imperatorem,

dixitque: Ecce ifHi funt. tbeJauri

Domine Déus, Pater. Domini

ri 9 EJu. Chri-

Ambrofius

li qui mobis immerentibus imp

endifti sifericodiam

ecclefie. Nam quemadmodum.S.

ait: Vere tbefauri , in quibus Cbriftus e[L, in quibus

tumm. Eti tu, Domine, propter pietaiem tuam lare

girenobis gratiam tuam, ut cognofcant circum[Lantes,

Chrifli fides efl ; quorum manibus elesmo[yne nofire

colum. penetrant, &? nos tbefauris potimur arernis.

quod tu confoleris farvos tuos, Secucdum hac

Incredibile memoratu eft,quam Tyrannus exe

Angelus coelus demiffus, a. quo Laurentius

P rR UE ur I WDA. OEUP ia E R GE L OP UNT L MFOI Ui p s P PER 700 M r QU N

füis in tormentis recrearetur;corroboraretur,

arferit, ut fe vidit a Laurentio deceptum, füae

| Ihidum

fruftratum, juffit e veftigio fuis fan-

& (adore, faoque cruore perfufus abítergere-

tU. n

que fpe

tur. Vidichunc cocleftem Ephebum adeo in

&tum Lev

itam veftibus nudatum lancinari.

Quin ut majore martyrem terrore percelleret.

fovendo Martyre officiofum quidam militum,

qui divina luce collu(tratus petiit aS. Lauren-

omnia curavit afferri inftrumenta , quibus

Martyres torquerentur, quo ícilicet intellige-

tio baptizari. Baptifmate ablutus, etiam mare

tyrii laurea potitus efl, Tyrannus porro

ret, ni(i fuis annueret placitis, hec omnia ipfi

experiende. Verum enimvero nihil hoc ter-

non contentus diris adeo cruciatibus Lau-

ribilium tormentorum fpeCtaculo.Martyr ex-

rentium afflixiffe, fed

im demum rabiem

pavit, utpote cujus totum cor amore divino

expleturus, eo cruciando folidam rurfus

nocem exigere decrevit.

Quam ob rem

flagraret adeo, ut omnia poenarum genera,

juffit ad tribunal omne tormentorum ge-

quicunque poffent infligi, pauciora videren-

tur & füaviora, quam cuperet ipfe tolerare.

nus, quibus Martyres cruciari folebant, af-

Exiítimas, o mifer,hifce me territare tormen-

ferri, quo fcilicet hec omnia in fandto Le-

tis ; fed fcias, velim, hec quidem tibi tormen-

vità, qui totu$ jam dilaniatus erat, expe-

riretur, . Itaque cum dirus judex tribunal

:

ta, mihi delicias videri; fed neque perinde

mibi quidquam fuit in votis, quam huic men-

occupaffet, interrogavit Laurentium, cujas

lbldgm

effec? ;Cui Laurentius: Qyod ad genus , in-

fv accumbere , atque hifce deliciis faginari.

14

Woy, |

Hinc vinculis onüftus in palatium du&tus , a

quit, attinet, Hifpanus fum ; Rome autem nutritus

& eruditus , atque a. cunabilis Coriftianus , dottus

quo cum Tyrannus thefauros exegiffet,&ido«

. omnem.

8

iX

g

$

'Ti:uzæsfäxcæ "Martyriun.

L

6t

omnem legem fantiam 69 divinam. : Et judex Re

exarfit , & eo

)

pre(idem Aufidianum mifit,

vera divinam , inquit , .quia nec deos cogitas , mec

qui ma

gnam Chriftianorum ftragem edidit,

d*

torienta formidas. Cui Laurentius: m momi-

. variis

I)

ne Domini nofiri 9*Efa. Chrifli tormenta tua non

ftulit.

que cruciatuum gencribus e medio fü-

E.

Sed ut omnes in vera fide conftan

Ils

tme. . Et judex: Sarrifica, inquit ; diis, alio-

tiffimo

z

ll*

quin ifibec iuis [uppliciis non expendetur.

Cui

fenfit , magnaque in mortem letitia

ruere certatim vidit, ratus.

melius fe factu-

de

Martyr: AVox mea ob/curum non babet, fed omnia

rum, fi multitudini parcer

o

in luce clarefcunt. Denique ferreum Tyran-

€t, & caput om-

n

T

nium; magiltruümque Cle

tnéen

tem tolleret,

lu

us lectum craticulz inftar formatum , viri«

eum ad fe protinus accivit.:

: Quem ut veri-

lis

ue capacem afferri, lentisque igaibus juf-

i

tatis tenaciffimum fenfit,

nec ullis a Chrifto

(

t inflammari, quo fcilicet paulatim uftula-

modis avelli poffe cognov

it; juffit eum in al-

i

retur, & mors effet eo atrocior, quo prolixior.

tum ave&tum anchora col

lo ejus alligata, de-

Nec mora, füit apparatus a li&oribus hic le«

mergi, nc forte tanquam Deus a Chriftianis

&us, deinde fübjectis prunis accenfüs. Hinc

coleretur,

fanctus Levita fuis furiofe veftibus nudatus

Ingens exortus eft Chriftiano.

"n

ruti moeror & elamor, (imul intellexerunt

il

eft , expofitumque omnium oculis illud fa.

in S.»*Pa

crum corpus, totum prioribus cruciatibus li-

ciatam.

pam mortis efle fencentiam pronun-

ju

. Ipfe namque erat eis Pater,

Magi-

Q»

vidum cruentumque, atque in craticulam de-

fter, Fratet, fidusque amicus,

je&tum crudeliter extendere.

Aftabat pre-

& in urbe adeo

/s

«rumnofa commune omnium

przfidium,cum

fens huic fpe&aculo Tyrannus, ardentibus

moerentibus etiam i

pfe S. Pontifex mcerebat,

oculis, vultuqe irato terribilis rugiebat, &

& cum flentibus fle

ls

bat, eorumque vicem mi-

u$

rabidas ore fpumas agcbat; lictores ignium

feram tmiferatus,

quoad licuit amanter con-

fomenta craticulz fuggerebant; circumftan-

folatus eft. Cum

ni

que jam alto demergendus

tes füfpenfi, attonitique hzrebant, Coelites

effet, populus qu

i fpectator adftabat in lito-

hoc fpectaculo gaudebant ; Laurentii cor pic-

re, altum vociferatus,

ll

tatis & amoris affectibus ardebat identidem

Jalva, inquit, eutm Deus

lr.

g'Efu Chrifte.

Et S. Clemens ait:

Su/cipe Pa-

Domino in hzc verba colloquentis: Sufife

lev cierne [piritum meum.

Sic alto demerfus

it

Domine, boc facrificium in odorem fuavitatis, Et

ln

martyrii laurea potitus eft. Aderant huic.

Deus, qui fidelis eft, füuum militem corrobo-

"

ravit, ficut violentiz Tyranni divina virtus,

ÍpeGtaculo duo S. Clementis difcipuli. Cor-

Il,

. nelius & Phoebus, qui ad populum converfi

& tenera Martyris caro crudeli tormento, &

dixere: omnes oremus unanimes, ut often-

(

vita morti collu&ata, denique ítygem fide

li

Non videbatur

. dat nobis Dominus S. Martyris füi c

orpus, ita

JE(u Chrifti triumpharet.

comprecantibus ad tria paffuum

millia fefe -

o

ferreo Laurentius le&o,fed olorina depofitus

pluma, deliciis omnibus circumfluere. Nam

mare pandit, ut tuto potuerint incedere ve.-

ftigio, haud aliter

» aC fi aridam calcarent,

la

conftanter ad Tyratinum converfüs: Ecce mi-

Porro progreffi (o-

fer; inquit, affafti unam partem, verfa & mandu-

omnipotens Deus miracu.

orum patrator, tuorüm Sanctorum honora:

j«

c3. Caterum cum jam faprema vitz meta

tor!) reperereSacellum manibus An

gelorum

Martyr propius adeffet, & ad accipiendam

conftructum, in eoque arcam lapide

am; qua

J

coeleftis gloriz coronam fefe a Domino mox

conditum erat S. Clementis c

N

fentiret evocandum, ad eundem converf(üs di-

orpus, poneque

illud anchora depofita, qua

fuerat ejus alli-

]

xit: Gratias ago tibi, Domine J Efu Chrifle, quod

eata collo.

Neque is annus folus, quo de-

merui januas tuas ingredi.

Ita dicere & vivere

la

ce(fit, hoc miraculofo fuit infignis, fed quot-

defiit, victricemque animam digne coronan-

annis idem quoque miraculum fuit patra-

l

'dam emifit in ccelum, ubi majore cum glo«

tum, pelago, quemadmodum diximus, ad

rie fplendore nunc fulget, quam flammz,

tria pafluum millia recedente , fic ut diebus

!

quibus olim facrum ejus corpus arfit.

omnino fep

. Ibidem

" Chriftiani

tem numeratis ab ejus martyrio

n

XVI. S. Barnabas Apoftolici vir pecto-

;.'

ficco plane veftigio ad ejus tumu-

ó'

ris, poftquam plurimas Pro

incias peragraf-

.]um poffent inv

ifere,

]

D. ,u".

XVIII. |S. .Pol

et, fidemque catholicam late propagaffet,

ycarpus Epifcopus Smyr- Ibidem

)

tandetn mortalis vitz pertefüs, coeleftisque

nenfis, cum li&to

res ad eum com

]s

deliderio beatitatis accenfus, adiit Synago-

prehenden- 25. Jan.

dum juffos domum, in

qua latebat, ingreíffos

[

gam, ubi paratum fibi noverat exitium ; cam-

effe comperiffet,

licet potuiffet eos poftico

0

que validis omnino rationibus conviciffet,

egreffus fallere, in

codem tamen veftigio hi.

]s

Chriftum veriffimum effe Mefliam, tot va-

fit, mox oculis in coelum defixis cum dixiffet :

tum oraculis

redictum, omnes Hebrzi ra-

Domine, fiat voluntas tua , per fcalas defcendit,

u

bido in illum furore conciti, violentas ei ma-

venientibus velut amicis, obviam proceflit,

nus attuleré, direque cruciatum lapidibus

officiofeque exceptos ad lautum convivium

d

obruere. lta vir fanctus corporeis nexibus

invitavit, magnaque vultus hilaritate ac ma-

;

abfolutus ad Deum fübvolavit, qui facras

jeftate fupplex eos oravit, ut horulam, qua fe

s

ejus exuvias quamvis in ignes ab Hebrea im-

Deo commendaret, indulgerent. 1lli alacres

s

pietate conjedtas, nec uftulari

oblato accubuere convivio, nec Sanctus Prz-

do (ivit aboleri.

i

, nec.ulio mo«

^

ful interim fibi defuit, fed etiarn ipfe divino

j

Ibidem -

XVIL S Clementis Papzx

rhqartyriuni Ri-

Eucharifliz epulo ad imminentem luctam fe-

23. INOY.

badeneira fic deícribit: Interea valde Chri-

fe roboravit. Mire li&tores affecit ea, qua:

Íftianorum numerus prazdicatione augebat.

fplendebatin venerando Polycarpi vultu fere-

Quod ut Trajanus vulgante fama didicit,

nitas: mire coe

pit eos non verborum tantum-

lä

Rk3

modo

E

*

aó62

Bibliotbece ,Manubüs Concionatüria

V

modo comitas fed & beneficioram, quz per-

per. S'Efim Chriflum Filium tuum Pontificem opti-

b

musm inaximum, Sacerdotem. fecundum ordinem Mel-

l

cipiebant ab eo, liberalitas, eoque füz mif-

fionis pertzíi invicem dixere: Ergone ad

chifedecb, qui tecum & fanéto. Spiritu vivit & re-

Ó

hunc obtimum fenem tam nivea venerabilem

gnat in. fccula feculorum. « Dixit, moxque py-

Ü

canitie capiendum . nos. miffi? itane vetulus

ram- lictor fubjectis ignibus inflammavit.

hic ad nécem depofcitur? Siccine hujus mel-

Ca&terumut intelligeret circumftantium im-

If

liti Neftoris vitie tot tamque anxic tendun-

pietas omnia creata divino parere nutui, ine

tur infidiz. At tamem quod Imperatorum

gens incendium Martyrem praftitit illafüm.

Quin,:& cum flamma nautici inftar veli fe.

juffus urgeret, arreptum fan&tum Przfulem,

jumentoque impofitum in urbem deduxere,

cundis Favoniss inflati ventilata circumlude.

1

ret, vififuünt Martyris artus (ut alias armant

lIbi cum poft blánditias varias adhibitas, cum

Proconíul varias minas, & fpecialiter ignis

ejusmodi buíta) nec olere , nec gravi nidore

tormentum intentaret, refpondit: Equidem

auram Corlrumpþere,f- [Cd, u,-f.»in ardenti äam'ï-

nihil hoc igne, quod corpus torretur, ter-

no:aurum , miro fplendore radiare, odores-

reor, quia momento finit. llle me terret

que Arabicos fpirare.. . Obftupuit miraculo

nis, qui fola definitur zternitate; illas ego

circumftantium impietas, immeritoque in-

2

as horreíco flammas, quas perpetua in

dignata, quem necare nequiverat incendio,

ä

iis viventium, gementiumque mors pafcit.

tollere gladio decrevit. Propius ergo lictor

f

Denique quid quzris? tuas ego minas floc-

acceffus, ferroque fan&ti Martyris latus bau-

fit. Luculenta plaga tantum fanguinis fudit,

ci pendo; acceríe beítias, accende flammas,

[

ecce me ; przfto fum, vel his pabulum, vel

ut eo protinus incendium reítingueretür.

Mox relerato corporis er

K

illis przda non invita, Nullus ambige; exe

gaüuio vi&o; m cæ-

X

k

eriere me vel Androdum, vel Scevolam

lum ípiritus evolavit. -

d

E

oc fortiorem, illo feliciorem.

Ifta Sanctus

XIX: s; Vincentius ORGLH Bübatle m Breriar.

(

Praíul ita comiter, ita graviter dixit, ut

tus a prima gtate ftudiis deditus, facras lite. a2. Jan,

Proconíul, quamvis graviffime cominotus,

ras a Valerio Cefarauguftano Epifcopo didi-.

tamen in eo miram frontis ferenitatem, tem-

cit; cujus etiam partes fufcepit pradicandi

peratamque comitati gravitatem mire fufpe-

t

Evangelium, quod Épifcopus, propter linguge

P

xerit. Verum enim vero, ne quid chriftia-

impedimentum. przedicationis officio fungi

nz religioni detuliffe videretur, juflit illic

non poterat. Ea re ad Dacianum, P'iovin-

Vi

in theatro preconem ftentorea ad populum

cix a Diocletiano & Maximiano prepofitum;.

voce proclamare, Polycarpum effe Chriftia-

Aplemb,

num. 'Tum vero populus infanis fücclama-

delata, Vincentius Czfar Augufta: compre-

henditur, & vinctus ad Dacianum Valentiam

!

re vocibus: Tolle, tolle de medio hoftem

deorum , magiftrum magorum; ardeat igni-

adducitur. Ubi verberibus & equuleo tor-

u

bus infamis veneficus.

tus, multis przfentibus, cum nulía aut tor-,

Mox undique ligna-

tum dilapfi fuis vel humeris, vel plauftris

mentorum vi, aut acerbitate, vel lenitate

(

verborum a. propofito deterreri poffet; in

fraxinos, pinus, ornos ac robora convecta-

vere.

Ad hic fan&us Przíul nihil gelida

craticula impofitus, prunis ardentibus füppo-

:

fitis, ac ferreis unguibus excarnificatus, can-

tardatus fenecta, fed totus impiger ad mar-

dentibus laminis exuftue , iterum ducitur in

tyrium fe comparare, cingulum folvere, tu-

nicam diffibulare, amictumque (ibi diripere,

carcerem ftratum teftaceis fragmentis , ut

ejus nudum corpus, fomno oppreffum, a

*

& ad flammas, perinde ut ad epulas, anhe-

ä

lare. Interim li&torum fex Martyrem cir-

fubjeGtis etiam teftaram aculeis torqueretur.

|

Verum illo in te: ebricofa inclufo cuftodia,

cumdare, catenas ac nexus expedire, certa-

tim in innocuam hoftiam fremere, eamque

clariffimus fplendor obortus totum carcerem

ï

illuftravit, quz lux cuin fümma admiratione

ferratis velle clavis ad poftem depangere, ne

omnes, qui aderant, afreciffets res a cufto-

l

videlicet in incendio feíe commoveret , aut

de carceris ad Dacianum defertur. Qui edu-

fuübduceret. Quod ut Martyr advertit: Quze

&um in molli culcitra collocat: & quem cru-

'fo vos, inquit, ne me vel nervis adfítringite,

ciatibus in füam fententiam trahere non po-

vel clavis affigite ; nec enim flammas timeo,

terat, deliciis perducere conatur.

Sed invie»

dÀ L 1 la D um

quin imo mediis in ignibus quavis ftatua, im-

mobiljorem me fore cum Dco fpondeo. Di-

&us Vincentii animus JEfu Chrifti fide fp

o

que munitus vicit omnia: & ignis, ferri, tor-

&um fadum. | ConjeQus in ignem fan&tus

Prafuül holocauftum fefe Deo confecravit,

torum immanitate füperata, victor ad coele-

ftem martyrii coronam advolavit undecimo:

4 Y t rÁ

in hec eum verba precatus: Suj/cipe aterne

li i

JPater in bolocauftum , vittimamque banc vitam,

Kalendas Februarii,: Cujus corpus cum pro-

U.

Tu Domninus

je&um effet inhumatum, corvus & a volu-

quam dedifli, libens, volens veddo.

— ——

totius univerfi; tu Pater Domini noftri 9 Efa Cbri-

cribus & a lupo, unguibus, roftro, alis mi-

rabiliter defendit, Qua re cognita Dacia-

flis quo Dettoresny[leria tua didicimus, quo Magifiro

te no[Je cepimus, qui [e tibi facit in ara crucis. Hu-

nus illud in altum mare demergi Jubet: fed

inde etiam divinitus ejeCtum ad litus, Chri-

jus ego memor facrifigii me quotidie tibi vittimo in

confe[Jione era fidei. — Cedat bec «vittima ad ma-

ftiani fepeliunt.

jorem tuam , tuique fiii gloriam.

Equidem im-

XX. SS. Joannes & Paulus fratres Romani, Ibidem -

|

smortales tibi debeo gratias, quod me tuorum Marty-

cum facultatibus a Con(tantia Conftantini fi- 29- Jun.

vum albo ad/cribere dignatus es , eoque te, Pater,

lia,cui pie fideliterque fervierant,fibi relictis,

" d ^ ciüligin, uf - ais adiUO — ii

P *

Chrifti pauperes alerent, a Juliano Apoftata

on a f€ pradieos i& veneror , $& eernuus adore

*

5

E

Juuus XCl..| Mariyrititm.

263

ll«

"

in numerum familiarium füorum invitati, li-

G&is Chriftum negaic , eosdem ad facra diis fa-

[

bere negaverunt, fe apud eum effe velle, qui a

cienda compelleret. : Quod cum illi deteíta-

Jefa Chritto defeciffet. Quibus ille ad delibe-

rentur, Aftafius imperavit, Gervafium tam-

f

lt

randum decem dies przfinit, ut nifi ad eam

diu cedi, dum inter verbera expiaret : Pro-

diem ei adhzrere; & Jovi facrificare confti-

tafium fuftibus contufüum fecuri percuti ju-

Tl«

ll

tuerint, fibi moriendum effe certo fcianr. llli

bet. Quorum corpora Philippus Chrifti fervus

intra hoc tempus bona fua diftribueru:t paus

clam fuftulit, &in fuis edibus fepelivit : quae

n

.

peribus, quo expeditiores ad Dominum mi-

poftea fanctus Ambrofius Dei monitu inven-

grare poffent, & plures juvarent, a quibus in

ta, iun loco facro & infigni collocanda cura-

&

zterna tabernacula reciperentur. Die decima

vit. Paffi funt Mediolani decimo tertio Ka-

It

te

"Terentianus pretorie cohortis praefectus , ad

lendas Julii.

€os miífus, cum allata Jovis effigie, ut eam ve-

XXVILH. S.

Hermänegiiäus Rex,Lcovïg:ijlïiXi Ibidäm 13«

]l«

$

nerarentur, Imperatoris mandatum eis expo-

filius, cum Pater Arianus ipfüm ad eandem Apr

nit; ut nifi Jovi cultum exhibeant, moriantur.

hzrefin, qua blanditiis, qua minis perducere

]lo

If

Qui, ut erant orantes, refponderunt, fe pro

conatus fuiffet, conftantiffime refpondit : nun-

Chriíti fide, quem Deum mente & ore vene-

quam fe veram fidem poffe relinquere, quam

l)

rabantur, non dubitanter mortem fubiruros.

0F

Íemel agnoviffet : Iratus pater eum privavit

At Terentianus veritus, ne, fi publice inter-

regno , rebusque expoliavit omnibus. Cum-

d»

ficerentur, populus commoveretur , domi;

que nec fic virtutem mentis illius emolire

it

ubi tunc erant, abíciffis eorum capitibus fex-

valuiffet, in ar&a illum cuftodia concludens,

h

to Kalendas Julii fecreto eos fepeliendos cu-

collum , manusque illius ferro ligavit. Coe-

ravit: rumoremque fparfit, Joanpem & Pau-

pititaque Hermenegildus Rex juvenis terre-

lum in exilium. eje&os effe. . Verum eorum

nuin regnum defpicere, & forti defiderio cce-

mors a fpiritibus immundis, qui multorum

lefte quzrens, in, ciliciis vinculatus jacens;

t Drevr,

[e' ggI ]m.

corpora vexabant, pervulgata eft: In quibus

omnipotenti Deo , ad confortandum Ííe pre«

j.

Terentiani filius & ipfe opprefíus a dzmone

ces effundere ; tantoque. fublimius gloriam

di

ad fepulchrum Martyrum perductus , libera-

tranfeuntis mundi defpicere , quanto & re-

":

tus eft, & 1s in Chriftum credidit , & ejus

ligatus agnoverat nihil fuiffe. quo2 potuerit

pater Terentianus, a quo etiam horum beato-

auferri. Superveniente aurem pafchalis fe-

g

Q

rum Martyrum vita fcripta effe dicitur.

ftivitatis die, intempeftz noctis filentio ad

XXL. SS. Coímas & Damianus, fratres,

ceum perfidus pater Arianum Epilcopum mi-

n

Septemb,

v

Arabes, in /:gea urbe nati, nobilcs medici,Ím.

fit, ut ex ejus manu facrilegz confíecratios

peratoribus Diocletiano & Maximiano , non

nis communionem perciperet, atque per hoc

[s

magis medicinz fcientia, quam Chrifti virtu-

ad patris gratiam redire mereretur. Sed vit

te , morbis etiam inlanabilibus medebanzur,

Deo deditus Ariano Epiícopo venienti expro-

[»,

$

Quorum religionem, cum Lyfias przfectus

bravit, ut debuit ,; ejusque a fe perfidiam

cognoviflet, adduci cos ad fe jubet: acde vi-

dignis incrépationibus repulit : quia etfi ex«-

n

vendi inítituto, & de fidei profs(Tione interro-

terius jacebat ligatus, apud fe tamen in ma-

ïa-

gatos, cum fe & Chriftianos effe & chriftia.

c

o

no mentis culmine ftabat fecurus.

Ad f&

le

naum fidem effe ad falutem neceffariam, libere

itaque reverfo Epiícopo , Arianus pater ine

u

predicarent,Deos venerari imperat,&,fi id re-

fremuit , ftatimque : fuos apparitores mifit,

W

cufent, ininatür cruciatus, & necem acetbiffi-

qui- conftantiffimum confeflorem Dei illic,

mam. Verum ut le fru(tra hc illis proponere

ubi jacebat, occiderent: quod & fac&tum eft.

i

intelligit : Colligate, inquit, manus & pedes

Nam mox , ut ingreífi funt, fecurim cere-

Ój

iftorum, eosque exquifiuis torquere füppliciis.

bro ejus infligentes, vitam corporis abftule-

Quibus juffa exfequentibus, nihilominus Cof-

runt

L

— XXIV. S/Thomas,Cantvarienfis Epifcopus,;!didem 29,

mas & Damianus in fententia perfiftebant.

)e

Quare ut erant vinGti , in profundum mare ja-

cum Henrici oCctavi Regis Angliw impiis de.Decembr. -

üs

cjuntur: Unde com (alvi & foluti effent egretti,

creristam fortiter refifteret, utpropterea fz-.

ls

magicis artibus prefeQtus factum affignans,

piusconquereretur Rex, fe in fao regno cum

uno facerdote

incarcerem tradit, ac poftridie eductos, inar-

acem habere non pofle, ex ea

Vl-

dentem roguin injici jJubet 5 ubi cum ab ipfis

Regis vocis ne

)

arii fatellites fperantes gratum

"]

flammarefugeret;varie & crudeliter tortos fe-

fc Kegi facturos,G Thomam e medio tollerent,

fs

curi percuti voluit.

Itaque in Jefuü. Chrifti

clam convenientes Cantuariam,Epifcopum in

ja

confeíTione martyrii palmam acceperunt.

templo vefpertinis horis operam dantem ag-

"

lbid. 19.

XXII. SS. Gervafius & Prota(ius, Vitalis &

grediuntur.Qui Clericis templi aditus preclus

, Jun.

a-

Valeriz filii, quorum pater Ravennz , mater

dere conantibus accurrens; oftium aperuit, il-

Mediolani pro Chriíti Domini fide martyrium

lis ufüs verbis ad. füos : Non eft Dei eccle(iía

l

fübierunt, diílributo pauperibus patrimonio

cuftodienda more caflrorum: & ego pro ec-

al

domeítico fervos libertate donarunt.

Quo

clefia Dei libenter mortem. fubibo. "um ad

d

fa&to gentilium. facerdotes immane in illos

milites: Vos Dei juffu cavete, ne cuipiam

conceptum odium habcbant. Quare cum Afta-

meorum noceatis. Deinde flexis genibus.Deo,

j

fius Comes in bellum proficifci vellet ," hanc

beatz Mariz, fancto Dionyfio, & reliquis San-

occafionem perdendi pios fratres fe. nactos

&is ejus eccle(ig Patronis ,. ecclefíam & f&

j

eíIe putaverunt. Itaque Aftafio perfüadent, fe

ipfüm cofnendans, facrum caput eadem con-

l

a diis admonitos effe , nullo modo eum in vi-

ftantia, qua iniquiffimi Regis legibus reftite-

7

Storem futurum; nifi Gervafio & Protafio coa-

tquarto

rat, impio ferro 'præcidcndum obtuli

'Kalen«

5

*

264

JDiblioibece '*Mamzaläs Cæwion&tm"iæ

7u

i

Kalendas Tanusrii anno Domini millefimo

Timotheus magicis incantationibus tribuens,

d

cum fententiam capitis in Chrifti Martyrem

cente(íimo feptuagefimo primo : cujus cere-

r

brorefperfüm eft totius templi pavimentum.

pronuntiaffet, oculis repente captus , orante

jri

Teid, 29.

L

XXV. S. Diony(ius Areopagita Atheniea-

mox beato Januario, lumen recepit: quo mi-

Octob,

fis ecclefiz Epifcopus, cum a Clemente Pon-

raculo hominum millia fere quinque Chri(ti

H

f

u

tifice in Galliam praedicandi evangelii gratia

fidem receperunt. Verum ingratus judex nie

mifius fuitfet, quem Lutetiam usque Paritio-

hilo placatior factus beneficio , fed converfio-

9

ne tantz multitudinis actusin rabiem ; veri-

rum Rufticus Presbyter & Eleutherius , Dia-

a

conus profecuti funt, ibi a Fefceonio prafe-

tus maxime Principum decreta, fandtum Epi-

e

€&o, quod multos ad chriftianam religionem

fcopum cum fociis gladio percuti juffit.

D

convertiífet, ipíe cum fociis virgis ceíus eft:

XXIX. S. Euftachius, poítquam incredi- Ibidem ge.

ia

cumquein przdicatione chriftianz fidei, con-

biles calamitates mira patientia perpeflus, &Sept.

p

ftantiffime pcrfeveraret, in craticulam fub-

per varios cafus jaCtatus , tandem a Trajano

N 1

je&o igne injicitur, multisque praterea fupe

iterum conquifitus, militizque prefeCtus fuií-

ao & |gi

pliciis una. cum fociis cruciatur, Sed ea

fet, paulo poíft, quamcivitatem Romam vidtor

ldfi7. Di* ve

tormentorum genera omnibus forti ac libenti

omnium gratulatione ingreffus fuiffet, inani-

cab.

f

animo perferentibus, Dionyfius annum agens

bus diis pro parta vi&toria facrificare juffus;

&

conftantiffime renuit. Cumque variis artibus

fupra centefimum, cum reliquis fecuri percu-

titur feptimo Idus O&obris. De quo illud

ad Chrifti idem ejurandam ftuflra tentare-

Fä

ip

memoriz proditum eft, abíciffam (uum ca-

tur, una cum uxore & liberis leonibus obji-

ffi

put abítuliffe, & progreffum ad duo millia

citur: Horum maníuetudine concitatus Im-

Toem

Dt

affuum in manibus geftaffe.

perator , eneum in taurum fubjectis flammis

ADil,

Jbidem 9.

XXVI.S. Gregorius Nicomediz natus Dio:

candentem eos immitt jubet, ubi divinis in

Septemb.

liudibus confummato martyrio duodecimo

b

cletiani Imperatoris cubicularius, Dorotheo

lu

collega fao adjutore, reliquos omnes cubicu:

Kalendas OGobris ad fempiternam felicita-

li miniftros ad Chrifti fidem perduxit. Uter-

tem convolarunt, quorum i!Izfa corpora re.

ln f

hum ce

que autem cum vidiffet quodam die Marty-

ligiofe a fidelibus fepulta , poftmodum ad

tem coram Diocletiano acerbiffime cruciari,

ecclefíam eorum nomine erectam honorifice

g

fa

ejus exemplo martyrii amore incenfus eft. [ra-

translata funt,

que amborum bzc vox erüpit: Quid eft, im-

XXX. SS. Chryfan

pl

vthus & Daria conjuges, Ibidem o5

perator , quod hujus condemnata feutentia ,

nobili genere nati , fide etiam clariores , Q&oh.

qu& nobis cum eo communis eft, unum illum

quam Daria mariti opera cum baptismo fu«

puais? Iftius noftra etiam fidesefl, idem pro-

Íceperat , Rome innumerabilem hominum

Vden 4

pofitum. Eos igitur vinctos Imperator flagel-

multdtudinem hzc mulierum, ilie virorum

|

Fehria, c

lis concidijubet, ut toto corpore cutis dirum-

ad Chriftum converterunt.

Quare Celeri-

!

(g

peretur ; & in plagas acetum infuadi fale per-

nus przefectus compreheníos tradidit Clau-

E ii u

: Bw

mixtum 5 mox revindis in craticula fubjici

dio Tribuno: qui juffit a militibus Chryfan-

aC

imperat vim cadentium carbonum; deni

thum vinctum cruciatibus torqueri: fed vine

L

que

Varie corti , fufpendio necati fünr.

eula omnia refoluta fünt : : mox compedes,

u

Thidem 2.

XXVII. SS. Proceffus & Martinianus, cum

in quos conjectus fuerat, confracti. Deinde

hi

a SS. Apoftolis Petro & Paulo converfi & ba-

bovis corio inclufum ,. in ardentiífimo fole

i

puzati effent , Paulinus prefectus militum

conítituunt; tüm pedibus ac manibus catena

0i

recoghita , Proceffum & Martinianum a fu-

conftrictis, in obícurum carcerem detrudunt:

,

fcepto confilio revocare conatur. Qui cutm

Ubi folutis catenis clariffima lux locum illu-

t

ftravit.

frutira tempus contereret , ipforum ora faxo

Daria vero in lupanar compulía ,

g

contundi, dentesque comminui jubet. Mox

leonis tutela, dum in oratione defixa eít, a

Mbxdtn,

ad Jovis ftatuam adductos, cum eadem con-

contumelia divinitus defenía eft. Derique

3. f&

ftantia veneraturos fe idola negarent, impe-

in arenariam , quz eft via Salaria , uterque

Apil

i

rat equuleo torqueri, candentibus laminis ad

du&us, effoffa terra, lapidibus obruti, pa-

de

eorum corpus admotis, ac cedi füfibus. Quie

rem martyrii coronam adepti funt.

Q

bus in cruciatibus una hec illorum vox au-

XXXI. SS. Vitalis & Agricola ejus domi. Ihidem $.

tü

diebatar: Sit nomen Domini beneditium. Deni-

nus, in perfecutione Diocletiani & Maximia- Noveme.

üt

que conjecti in carcerem , paulo poft extra

ni Bononiz , ob Jefu Chrifti predicauonem

li

urbem via Aurelia fecuri feriuntur.

comprehenfi funt: cumque Vitalis, quo ma-

l

Jbid. 19.

XXVIII.S. Januarius Beneventi Epifcopus,

gis precibus & minis tentaretur, ut fenten-

Sept.

Diocletiano & Maximiano in Chriftianos fz-

tiam mutaret, eo magis fe Chrifti cultorem,

W

&

vientibus ,. ad Timotheum Campaniz Prafi-

ac fervum profiteretur , vario tormentorum

fe

dem ob chriftiang fidei profeffionem Nolam

genere cruciatus , conftanter omnia perfe-

Q

perducitur, Ibi ejus conftantia varie tentata,

rens in oratione fpiritum Deo reddidit. Agri-

in ardentem fornacem conjedtus, i:a illeefus

cola vero, cum ejus fupplicium dilatum ef-

ht

N

evafit. ut ne veftimentum, aut capillum qui-

fet, fi forte tormentis fervi permotus , Chri-

dem flamma violaverit.

Hinc Preíes accen-

fto vellet renunciare , ejus exemplo magis

N

füs iracundia Martyris corpus imperat usque

confirmatus eft.

ltaque cruci affixus , Vi«

P'u

€o di(trahi , quoad nervorum compages ar-

tali (ervo confors & focius fuit nobilis mar»

Wt

s

tvril.

tuumque folvantur. Poítero diein amphithea-

tro feris obje&tus eft, qux naturalis oblice fe-

XXXIL. S. Chry fogonus,cum Diocletianus Ibidem 24.

u

Q

ritatis , ad Januarii pedes fe proftravere. Id

Imperator Romam (cripfiffet;ut,reliquis Chri- Novemb."

. fianis»

q

&

e

- 'Hulus XCl Marteu ——

265

t

m

fiani$, quin in vinculis eiï'&lnt,:interf'c&is,

ipfum fepeliri : cujus corpori cum 'b'bv'iam

Dte

Chryfogonus Aquileam ad fe mitteretur, eo

irent multi, etiam quidam e mortuis refurre-

LUE

perductus efl. Cui Im

xit, & obviam ivit

perator : Zccerfiui ,

j ac pét quindecim annos

ii

inquit, te , Chryfogone, ut bonoribus augeam , f

deinde íü

m

modo induxeris enünum , deos colore.

At ille :

ceffit.

perítes ab ipfius Tepulchro non de-

503

Ego eum, qui vere Deus efl , mente ( oratione

AL. S.

Deum fer

Ferreolus tribunus Tyrauno ääebat, Tbid. 19.

1

veneror : deos autem , qui nibil funt , mifi demo-

visfuis per

Jefüm dare fiduciam mo- Sepr.

num fanulatva , odi && execvor.

Quo reíponío

riendi & relurgendi

p

excandeícens [mperator

[pem ; qui fatigatis pluri-

, ad aquas Gradatas

bus eum cedendo

tortoribus,

poítea fponte

eum fecuri percuti jubet, octavo Kalendas

folutis ferreis vinculis, Rhodan

MM

um, fuccollan-

| &Sept.

Decembris: cujus corpus proje&um in .ma-

tibus Angelis, facile tran

re , paulo poft in litore inventum , Zolius

fibi objedtum, ad terro

avit; & iterum capto

n

rem incutiendum, $.

lil*

presbyter in fuis edibus fepelivit.

Juliani M. caput, amplexu & ofculo honora-

Nadaü in

XXXIH. S. Athenodorus inter duas co-

lur

vit; tandemque capite truncatus, & (epul-

ls

lefti 7.

anno cc- jumnas extenfus,

facibusque ac uncinis fer-

tus multis poft annis

; una cum illo $. juliani

15

CemnD.,

^reis in nares infxis cruciatus , aliaque tor-

capite integro,

integer eft repertus.

menta perpeffus , cum ad ipfum capite ple-

XLI. $. Theophimus diriffime verberatus

us

Ibid. t9.

It

endum nemo auderet accedere, eo quod

tormenta omnia delicias o

culorum , & pro

Septo

carnifici manus cum gladio excidiffet , ac

Chriíto füfüm fanguinem ,

Is

divinum quoddam

s

ipfe quoque mortuus concidiflet, orans ani-

"

lavacrum effe, ajebat,

difcerptis deinde ad

mam expiravit.

ipía vifcera lateribus , in ferr

JS

Idem $.

XXXIV. S, Daniel Levita inter ferream

eis clavatisque

In

caiceis incelfit ; & iterum nervi

S, ale ac aceto,

Januar.

& ligneam tabulam clavis confixus eft, cu.

lampadibus cruciatis , totoco

I

rpore unguibus

jus corpus ubi lateret

) C&cus oügndit ,«&

diícerptus;; eruto

candentibus obelifcis utro-

ld*

lumen recepit.

e

Ydem 9.

que ocuio , Deo velut facrificii totius primi-

(OXXXV.S.Ceterius Presbyter M.divina vo-

tias, Iztus obtulit oculos , deiade & caput.-

d

Januar,

ce audita: Keotecum ero : e latebris eductus ; ex-

v

XLII. S. Chariton nervius czfus, & mille

Ibid. 2t,

cifis novacula pedum ac manuum unguibus;

pro Chritto mortes fübire paratus , moriens

Q&-ob.

talis ferro trajetis, füccen(a fartugine, iiquato

ajebat füis : JNunc demum tempus adbuc eft 0pe-

^ Dilenss

plumbo, ignita galea crüciatus, a Chrifto &

randum ; futura illa eierma e[Je. Simi volis arma

ä )anbv 1

Angelis recreatus;quie perfoffolatere aquam,

ad bellum , jejunium , oratio , lachbryme ,. memoria

lls

tum fanguinem, denique animam edidir,

m

Idem 4,

mortis , C» gebenne , ( quod e[t omnium validiffie

Februar.

XXXVI S. Gemmulus truncatum caput

mum, 69 inünicis maxie terribile , beata bumili-

cervici iterum imponens » ad Epifcopum

ias , cantioque , ne unquam

füuum tulit.

v0$ prauoe occupenit C0«

gitationes , ac obfervatio fevfutan.

]s

Idem 1.

XXXVII S. Thelica M. ungulis difcerptus,

XLh. S. Colo

"

ebr,

mannus e ftirpe regia, pro

midu | I S.Iv

ac tormentis aliis laniatus : Zeus ajebat, mi-

Chrifto peregrinus, virgis, igne,

forcipibus,

O&ob.

]s

Jérere.! gratias tibi ago: Domine , da wübi conftan-

ferra cruciatus , füfp

enfus , mulüSque a Deo

Ü

tiam. 244 Dei gloriam. Gratias aso. co Té9n0-

prod:9iis honoratus eft.

rum. 2Zpparet regnum elernum , regnum incor-

XLiV S. Andreas Martyr corde ad Deum Ibidem 1.

lt

ruptum. JDeus fanüiffe, Deus altifjme , Deus

afpirante ajebat: Domine ferva! Deomine dirige! O&ob.

p

oimnipolens , tibi laudes pro nouine tuo agimus. . Pro

o

& in pericula media irruit mortem q

uvrens;

Àege Dei morior ; in ipfa confumor. — Domine 3efu,

facras imagines docte & (ancte

"

libi fervimuss ate gratiam (g

propugnavit

vafericerdiam fempi:

deinde flagell

atus, ac bonum nervis fiepius

ternam . exfpetzamus.

N

;

) Rlbaden.

c&fus, gratias Deo agens. ligatis pedibus ra-

XXXVIH. S. Adalbertus Pragenfis Epi-

pratus, pede altero amputato ccelum ingref-

p.2. 33.

Íícopus, cum poít alias Provincias fidei lumine

füs eft, factus poílea demoniacis

April :

; X&: infirmis.

ä

illuitratas, etiam in Pruffiam veniffec, vix ibi-

refugium fanctum.

dem appulfus, mox allatz lucis radios uadi-

XLV.S. Varus miles loris cxfus, faorum 16id. 1

:9.

que diffudit, & beatitudinem, vitamque per-

precibus divinitus firmatus , ungulis difcer- O&ob.

i $

€nnem , qua fe per Chriftum aliquando po-

ptus, difciffo novaculis ventre

; cfi*"g(ïs viíce-

,R

tituros Chriftiani fperant, eisexplicavit. Sed

ribus fortiffime obiit.

illi noctuarum inftar lucis impatientes, Apo-

XLVi. S. Artemius Dux. Auguftalis poft

ftolicum (an&umque Evangelii Preconem

ma.nos militie honores, poít atrociífimos

probris affedum protinus abire juíferunt.

pro Chrifto cruciatus , promiffa ei a Chrifto

Poítea cum poenituiffet eos, quod abire fivif:

zternitate , ab eodem ftatim faiíatus ; ante-

fentillefum, fecuti profectum violenter eum,

quam gladio percuteretur, orans hxc e ccelo

comitesque ex irinere retraxerunt, atque in-

hisque plura audivit : J4udivit Dominus tuas

ftar fuürum vin&os, & in apicem monrtis ra-

preces , 0. Zirtemis feflina confummare curfum :

ptos fandtum Praz(ülem feptem confixum lan-

ceis obtruncarunt.

«tipe bravium paratum Santtis omnibus,

XLVII. S. Maximus martyrium

Nadafi

XXXIX. S.Severianus miles, cum quadra.

quzrens, Ibidem,

É s. 9

tentanti fe Tyranno ajebat: Znimam meam lu-

ginta Martyres in carcere frequens vifitaret,

crabor : ne ipfum ojfero facrifiium Deo m:o vivo

Sept,

laxo ad pedes ligato fufpenfüs , flagris lania-

& vero. — Ín manus tuas , Dowine, commendo fpi-

tus , in tormends fpiritum reddidit, Cujus

ritun meum. Et poít equuleum ac fuftes, e

]if

corpori impo(itum e floribus fertum aquila

fublimi loco przceps dejectus , devota Deo

r

N

abítuiit, & eo loco demifit, ubi Deus voluit

altiflimo victima cecidic.

.

j

]

AR« P. Lobn. Bibl. Man. Tom. II

XLVI!I, :

*

266

Biblisthece Mantalis Conciónatiria

r

leidem 9. — XLVIII. S. Theodorus miles ;tyfb, fuccen-

igneis, plumboliquefa&o in palpebras , & na-

f

Nov.

Ío Martis Deorum fano, Deos in cinerem re-

res infufo, fpinis arundinibus laniatus , coch-

(l

degit; & atrociffime czfíus , ad carcerern fa»

lea eonfra&us, os bulliente pice repletus,

j

memque perpetuam damnatus eít. — Sed ibi

fratrem ad gloriam fubfecutus.

L

Chrifti Jefü & Angelorum frequentia lztus,

LVI. S. Cyrillus Diaconus Martyr , -ci:ius

Tbidem.

K

dulcifífima inter folatia corde, ac ore letiffi-

jecur. guftantes gentiles , dentibus amiflis ,

Jien 12

mo cxultabat ; neque oblatum panem atque

putrefadis, & eflluentibus linguis, ac ocu-

aquam admittens, fe a Chrifto Jeíü ali aje-

t

m

lis perierunt.

bat: qui ab eodem Chrifto Jefu fibi confpe-

LVII. S. Amphianus pro Chrifto

þ-dilä,nliav- Ihidem 2.

Gto audivit: Confide , -Y'beodore, ego enim tecum

C;

tus, ac pedibus lino in oleum intindo , & April.

Jum 5 erit tibi vita ab interitu aliena , €? eterna.

incenfis obvolutis craciatus

mecum in calis : & poftea cum candido Ange-

[]

: & in mare de-

meríus..

4

lorum exercitu píallere auditus eft. Taudem

ungulis toto corpore laniatus , dum coftz ei

. LVHI. SS. Terentius, Africanus, Pompejus lbid. 1o. ;

Pl

& Maximus Martyres , in idola infüfflave- April.

Thiden

nudarentur, lztus canebat: Benedicam Domi-

w du ommi tempore: fronteque , oculis, pe-

runt, & ea, figno crucis edito , confrege-

s Q

ruünt, ac in pulverem redegerunt: quos fa-

H

Core. figno. crucis munitis, in igne lztum

Deo fpiritum tradidit. '

me & tormentis in carcere cruciatos Ange-

)

lus invifit, & dixit : Seroi Dei altif[mi, confurgi-

Idem 1.

f

INOv.

XLIX S. Mennas miles diris flagellis, fer-

1e5 Cj corpora veflra curates quie[cite ,. €9. cibum

teis unguibus dilaceratus ajebat : Quis /epa.

capite, quem vobis Chriflus m:fit: & cadente Aa»

il

vabit nos a charitate Chrifli? a Chrifto fe didi-

geli opera ferro , liberi menfz bene divini-

lidem

cifle, non timere eos, qui corpus occidunt,

tus inftructz, affederunt refecti, atque a cue

»lit

n

fed Deum , qui etiam animam poteft mittere

ftodibus in fplendore miro gaudentes inventi,

in gehennam; pofítea lampadibus uftus, per

Poftridie vero ungulis cruciati, tormenta ni

Ü

ferreos murices humi

tractatus J capite ple-

fenlerunt;. peftea neca feris, in eos incitatis,

l

xus eft.

lefi, confpecto a cuftodibus Angelo illas ar-

Y

Ibid. 17.

L. SS. Acifclus & Victoria Germani e ca-

cente , tanderm gladio plexi fuerunt.

Nov.

mino ignis ab Angelo exempti , exiverunt

LIX. -S. Eleutherius Epifcopus znei ;/ & Ibid. 1g.

'!

pallentes ; in aquam cum faxo dejecti, enata-

copiofo igne candentis grabati tormentum April.

c1

runt irerum pfallentes, & vocem audiverunt

LÀ

*

nil featit, divina voluptate perfufus ; oleo. de-

angclicam

JNon erunt irrita clientum no[firorum

inde ferventi infuífo , & in fartagine pice ac

Tidem

tota ; rotas igueas pafli, illas orando disje-

$u

adipe bulliente coctus, & femper.integer, in

Gas in hoftes ire viderunt ; denique fagittis

carcere a columba paftus, etiam a feris hono»

& gladio Martyres occubuerunt,

ratus, converfis hoflium pluribus, una cum

Ibid. 24.

LI. S. Gregorius Presbyter contufis maxil-

exaültante Anthia, ratre fua, jugulatus eft.

r

K

Decemb. lis, toto corpore nodofis tuftibus diiaceratus ,

LX. S. Anthimus Epifcopus , plurimis ad Ibid.'27.

quo fuper craticulam & ignem pofito , exore

f

Chriftum converfis, lapidibus percuffus, fer- Aprib

tüs térrz motus quadringentos quiaquagin-

reis, & igne candentibus fibulis, talos trans.

ta etiinicos oppreffit ; & apparens ei poftea in

fixus, fuper acutas teftulas voluntatus, virgis

I

carcere Angelus Dei , vinculis ac tenebris

cxíus , coclefti voce invitabatur ad premia

diflipatis , pacem ei & conftantiam precatus

s ternitatis. Tum rotz alligatus,verfatus igni-

eft; ac demum carduis ferreis in utroque ge-

tis lampadibus fenfim exuftus, poft fupplicia

nu percuffus , & lampadibus totus exuftus,

l

plura, & miracula, pluresque converfíos , ca«

ac decollatus , etiam

pite tandem plexus eft, exultans,

nera:ioni fuit.

poft morcgm feris Ve-

LXI. S. Anderlus fpinofis fuftibus cefüs, fbid. r.

ibid. 9&.

LII. S. Mercurius miles cuftodientis ipfum

Nov.

demum enfe ligneo, capite in quatüor partes Maji.

Angeli vifione monitus, de Perfis Victor,

in modum crucis confciffo, martyrium cone

in carcere vilitatus a Chrifto dicente: JMer-

füummavit. -

curi, quefcey . curfum confumma[li , fidem ferva[i ;

LXII. S. Acatius centurio verberatus ,. & Ibid. $.

accipe coronam tue decertationis. Poítea pro Chri-

maxillis contufis, pro conftantia Deum orans , Mgji.

ä

fto decollatus; etiam poft mortem cruentam

vocem e colo audivit : Z4ati, ejlo conflans ,

Juliaei Apoftatz, per eum extin&i, fanguine

p

qui conver(is plurimis, a (plendide ornatis

Tolm

haftam habere vifüs eft illi, qui coram Mariz

Angelis poftea vifitatus, folutus, fanatus, pa-

Deiparz , ejusque imagine contra infelicem

9' Juuo

ftus eft. Tandem contritis dentibus, a decem

Julianum oravit.

hominibus, virgis quernis flagellatus , cum

läid. 16,

LC X À

Mart.

L!II. $. Papa Martyr, verberibus, ungulis

Jefüm inclamaret, iterum vocem, qua felix

ferreis , clavatis calceis cruciatus; deinde

ei promittebacur zternitas, audivit. Acce«

—À

arbori alligatus , illam e fterili

&

.fm&uofam

(

pta vero mortis fententia exultans exclama-

moriendo fecit.

?

vit: Quam multis te linguis , Chrifle, dux vite ,

aee— — -0 É

jbid. 19.

. LIV. S. Jonas Hagtis*, glacie, precifis di-

laudare sellem , qui me tali forte dignatus fuifti.. Ac

Mart.

gitis cruciatus , & capitis cute abraía, lingua

denique , dato capice, profnifam zternitae

ln

. evulfa , in picem ardentem detruíus , nec

tem ingreffus elt.

lefüs; in cochlea totis offibus confractus,

LXILIL.S. Vi&or in digitis excruciatus ; a for- Ibid. 14,

. per medium fe&us Martyr.

nace ardente, in cua triduo jacuit & a veneno, Maji.

Ibidem.

LV. S. Barachifius frater, ardentibus

globis

quod bis bibit, illzfus: per triduum, pronoin

a 9. — w La —— 09

terram

|

1 Wulus XCI. vMa,»;y,ium;

267

Tna-

Xh.

ram eapite, füfpeníus, exczcatus, cute exi- — LXX. SS. Marcus & Marcdlinus ?ratr,e's

s

-tus, a S. Stephana, quz duas e coelo coronas

ad ftipitem alligati, ac in pedibus clavis confi-

€i , & fibi ferri videbat, animatus; tandem

xi, cum Chriftum cantando laudare non cef-

illa duabus arboribus alligata, & difcerpta,

farent; ac nunquam fe tam jucunde epulatos,

ljus lilen, .

ipfe fecuri

ac in amore Chrifti fix

s

:

I$j

ronati funt.

percuffus, geminis illi; coronis co-

OS di.c-eren/t, lanceis per

s

Q

latera transfixi funr.

Idem lä,

LXIV. S.Hofpitius in altz turris carcere,

LXXI. S. Athenogenes M. dccem d

May.

l;(cï pu Ibiderm

ferro & fcaturientibus & corpore vermibus

lis fuis Martyribus fibi praemiffis, cum pro 16.Jul.-

las Vim

plenus, orabat femper ; rigidam, & obtrun-

nobis, füum füorumque difcipuloram nomi-

caturi fe barbari, dexteram figno crucis; fa-

d&

'& i,

na imploraturis, oraret, hanc e coelo vocem

navit, pluresque ad Chriftum adduxit; cui

audivit: Gaude, mi Zftletba zAtbenogenes , "i ele-

morituro vermes iili faere folatio, & ftimulo

Ge, ecce dedi tibi tuas petitiones : Quicunque me in-

J bid,

ad amorem Dei. Simul vero, ut anima cor-

vocaverit, per nomen tuum, liberabitur ab omni af-

V& Apri,

pus deferuit, fimulevanuere etíam vermes.

Ibidem

f'ictione C& nece[ftate , C? ejus peccatorum indueam

Q

^

^ LXV,. S.Sanctus Diaconus;,-quis, cujas,

oblivionem.

db

2. J un.-

qualis effet? rogatus, nonnifi Chri/Zianus fum,

LXXII. S. Secundinanus per fan&ta cum S. IbMdem

!ge-

—

refpondit, & licet cruentatus totus, laininis-

Marcelliano celloquia, & per Martyrum ex-9. Aug.

lrgz'.

que ignitis toto corpore tortus, pulchrior ta-

empla converíüs , accedente ad id quarene

men apparuit, & cum S. Mauro neophyto; in

m

dum, quod zternum eft, Veriano amico, óm-

""

ferreis, ignitisque cathedris frixus, una cum

nes tres baptizati, füftibus cefi, cóntrito di-

illo; caput Chrifto fecuri fübjecit.

W

fbidem

vina vi dolo, in equuleum fublati , ungulis

Ü

AXVI. SS,. Pergentinus & Laurentius fe-

rafi; lammis tofti, carnifice uno morte repen-

3. Jun.

met invicem; ne przíentia, fed zterna tor-

tina occidente, aliis a datnone Correptis, eos-

nti,

uil

menta timerent,; hortati, poft jejunium tri-

ue fan&tos clamantibus, capite cafi funt.

duanum, in carcere, pane Angelico, in coc-

LXXIIL. S. Hyppolitus pedibus ad collabidem

1i$

lefti luce ab Angelis refecti, aperto licet di-

ab

indomitorum equorum alligatus, per fpine- 13.Aug, -

vinitus carcere , fugere noluerunt ; & poft

ta; tribulos tractus, e facerrimo corpore ani-

prunas ignitas illzfo pede calcatas, plurimis

mam integram exhbalavit.

*

& Itl tj

ad Chrittum adductis, faaviffimis e coelo vo-

LXXÍV

"

« $. Quinctinus Romanus OrdinisIbid

.em.

um Apib - |

cibas, quibus ad mortem felicem invitaban-

Senatorii, pro flagellis gratias Deo teneras O&ob,

d&

tur, auditis, illam lzti gladio fubierunt.

agens ab Angelo confirmatus, converfis mul-

:gc

Ibidem

LXVII. S. Bonifacius Martyr poít turpes

tis, reftibus ferreis czíus

I

$. Jun.

cum Aglaide domina íua, divite ac nobili,

; oleo, pice, adipe

ferventi perfufüs , facibus cruciatus eft, &

10.

amores, ab eadem cafíte ac religiofe fapere di-

amara omnia fibi dulcia effe dixit. Denique

m

dicit, & ab eadem, ad colligendas Martyrum

füdibus ferreis transfixus, decem clavis in de-

reliquias, miffus, illorum exemplis accenfus,

cem digitorum ungues adaCtis, invi&tus,orans

l:?.d )b/'dp' ZI

ideoque tentus, cum de nomine interroga-

capite cefus eft, & anima fua columbz inftar

:af. Aplil-

retur, refpondit: Primum mibi nomen €9' quo

e collo füo exiré, ac ccelum penetrare vifa

$

maxime vocari gaudeo , eff , Chriflianus.

'Tun:

eft , voxque fimul coeleftis infonuit: Quin&i-

przceps fufpenfüs, carne ad offa usque lace-

js

ne, famule meus, veni, && corenam accipey quam ti-

il

rata, defixis füb ungues arundinibus crucia-

bi pro tuis meritis preparavi.

tus oculos defigebat in coclum. Deinde fer-

g

LXXV. S. Caarius, ad cujus preces tem- lbidem

cJa

vente plumbo in os infufo, in bullientis picis

plum idolorum corruit, una cum $. Julia- 1. Nov.

lebete ab Angelo confervatus illafus , aliiss

no facco inclufüs, mari e(t merífüs; & [u.

Oa'

qui adítabant, effufo divinitus inde igne cor-

xurius Procopful eo die: a colubro (ita ut

reptis, capite truncatus fudit fanguinem la-

ipfe predixerat) ad cor usque penetrante

!3, Ihidn h

e5 Mi]lt

&e mixtum. Cujus corpori, cum reportare-

corrofus, dum animam ageret, vidit ejus ac

tur, obviavit cum Clero-Aglais, jam antea

Juliani corpus a p(allentibus Angelis e mari

m

monita ab Angelo, fic loquente: . Su/cipe eum,

inferri,

]

,.

qui aliquando quidem fuit tuus famulus, munc au-

LXXVI. SS. Galation & Epiftemis con- Ieidem

& Ibids 80 |

tem ef? frater nofler & comminifZer, ac tuus Domi-

juges Virgines, ad videnda coeleftia abdu&i, 5. Nov.

$j Mlji' |

nus; C eum pie bonoras ut fit tua fervator ani

?1z,æ

repofitas capitibus duas coronas viderunt,

T

€3 cu[tos vite,

quas poftea, conciío vireis corpore, fixis füb -

Ibidem

2

t

LXVIII. S. Primus fuftibus, equuleo, lam-

ungue fpinis, lingua, pedibus, manibus, capi-

a

9. Jun.

padibus tortus, cantabat letus: /pne no$ exa-

te pro Chrifto truncati acceperunt, — S. Ga-

min&[Li, ficut. examinatur argentum; & Deo JE-

lation, cujus matri fe pariturz apparuit cru-

fu benedicens, ajebat, fe nil tormentorum

cifixus. San&ta Epiftemis per quietem fcemi-

fentire; bulliens plumbum illefüs haufit,

l

nas vidit.

nas pennis infignes, & igne undique ple-

(,

& una cum Feliciano, a leonibus ac urfis

]s

nil lefu

2

LXXVII. S. Jacobus infercifus, optima-Ibidem

fus eft.

s , converfis .plrurximis » gladio cz-.

T

tam primus in Regis Perfiz gratiam a Chrifto 27. Nov.

6

Ibidem

LXIX. S. Alexander S, Antoniam Virgi-

defecit, & matris ac uxorís fanctis oculis,

1Q. Jun.

nem, ex infami loco, ut liberaret, füa illam in

"

artibusque ad Chriftum reverfüs, crimen la-

Z

veíte dimi(it, ejus loco ipfe manfit; poftea

chrymis & (anguine diluit,

ando pro Chri-

una cum illa, przcifis manuum ac pedum ex-

ib

T.

2

fto jun&turis, &articulis qu

ibusque membra-

Mnh

tremis, per horrenda fu

?

tim refectis, ejusdem Regis juffu capite ob-

r

io perfun&tus.

pplicia-, glorioío m;r*-

ls eft;

n

t;uncacx

R. P. Lobn, Bibl. Man. Tom, I4.

Lla

j

L!gXVlïI.

b

i

Bibliotbece Manualis: Concionatoria

268

ïhidl Ib

Idem 19 LXXVIII. S. Mennas vir dignitate prxci- ri non poffet; Nuntiat illa

Qlïmï;mo, fe ia

]ui.

[

Decemb. puus Hermogenis juffu . excoriatis pe

dum Agatha operam perdere.

Quare ille ad fe

virginem adduci jubet: Et nonne, inquit,

/

plantis, przciía lingua; convulíis oculis, ree

m &

V

trufus in carcerem, iilic refplendente a coc-

te pudet nobili genere natam , humile

lefti luce carcere, Chrifti & Angelorum prz-

fervilem Chriftianorum vitam agere? —.Cui

xftantior eft. chriftiana

fentia fanatus Hermogenem convertit, &una Agatha: Multo pr

humilitas & fervitus,

regum opibus ac fu-

cum illo capite plexus,; gb Angel&s Bizantium .

navi devectus eft.

perbia. Quam ob rem iratus Prator hanc ei

LXXIX. SS. Viétorico & Fufciano nares, optionem dat, velit ne potius v

enerari deos,

Ídem 10,

At illa con-

Decemb,

& aures fudibus ferreis crnciate, clavis ar- an vim tormentorum fuübire.

dentibus transfixa tempora , evul(i oculi,

&. ftans in fide, primum colaphis czfa mittitur

in carcerem: Linde poílridie educta, cum in

tandem jaculis expofiti , amputato capite

Martyrés una cum Gentiano.fuo hofp

fententia permaneret, admotis candentibus

j

Titc/ fa-

- Jamínis in equuleo torquetur: tum ei mam-

&i fünt.

L

LXXX. S. Eu

ftratius amplo officio pofito .milla abfeinditur, Quo in vulnere Quintiae

— 79 &X — GC 0mO00mx —— 2A 3 004 — c7

Idem 13«

num appellans Virgo ; Crudelis. inquit, Ty-

I

Decetnib.

repente Chriítianus , in aerefn fublatus funi-

bus, pe&us igne, corpus reliquum virgis, fla-

ranne, non te pudet amputare in foemina,

—

—

repen-

quod ipfe in matre füxifti? Mox conjecta in

n

grisque, aceto, acutis teftis laniatus,

te fanus, & miro quodam decors pertu

fas vincula, fequenti no&e a fene quodain, qui

s acutarum fibula-

(e Chriti Apoftolum effe dicebat, fanata eft.

apparuit; deinde crepidi

rum plenis indutus, & tra

&us, do&iffime e. Rurfum evocata a Pretore, &in Chrifli con-

feffione perfeverans; in acutis teftulis, & can-

Philofophis philofophatus , exemplo & ver-

bo multos, & prims notg viros convertit;

dentibus carbonibus ei fubje&tis volutatur.

& condito fancto de ampliffimis opibus tefta-

Quo temporc ingenti terrz motu urbs tota

«* t C "* ft3 —

Sil-

mento, zternitatis viatico mnunitus, forna- contremuit, ac duo parietes corruentes;

Nbsden,

cem ardentem pfallens ingreffus, ibi in igne

vinum & Falconium intimos Prztoris fami-

it.

liares opprefferunc. Quare vehementer com-

4

25 il

ne a pilo quidem laíus, orans occubu

f

1bíà

LXXXL S. Mardarius fancte (im

licita« motacivitate,veritus populi tamultum Quin-

is per tianus, Agatham íemimortuam clam re-

tis vir, ab l'uftratio inftru&tus, trajec

terebratos pedum fÍfuo

rum calcaneos funi- duci imperat in carcerem. Qus fic Deum

E

ur, precata: Domine, qui me cuftodifli ab infantüas

bus in rota fulpenfus, nil aliud loquebat

quam, Chriflianus fum, fum Chrifli Jervus ;

& qui ab[tuliffi a. me . amerem feculi , qui ie carnifi-

cum tormentis füperierem preftitifli, accipe animam

ca'ndcmibus/ fubglis ad mortem usque cru-

cjatus eíl..

meam. Eain oratione migravit in coclum no-

oftus & Abundius,ad quos nis Februarii :

Ibid, !4.

LXXXII. SS.]

cujus córpus s ;Chr?(iignis fe-

Decemb.

in ignem conjedtos, & illafos, gladioque c-

pelitur. -

dendos vox venit: Venite ad regnum coaelo-

LX

XXV. $. Dorothea Virgo ex Cafarea Ibidem

ter:Chrifti confeffionem 6. Febr.

rum: Afcendite, & accipite coronas. Acce Cappadociz; prop

E

Ej

aperti funt oobis cali, . Introite, férvi Dei, in ba-

.ab Apricio prefide comprehenía, . Cry(tz &

Callifte fororibus, quaz a fide defecerant,

bitaculum Patris veftri. —Relinquite coifpom faper

terram, — Ex capite cafi funt. /

tradita eft, ut eam a propofito removerent,

Sed contra factum eft: Nam eas Dorothea

MEMBRUM Il.

.ad cultum chriftiane religionis. reduxit,

^ propter quam etiam martyrium füfcepe-

ä

De . illufivibus Mulierum martyriis.

runt.

Quare Virgo equuleo diu torta, &

-LXXXIII. Etíam horum martyriorum co» palmis ce(a, ad extremum capitis damna-

Breviot.

Rom. 5.

,

gnitio non parum cenducet, ad gratiz divi- ta duplicatam virginitatis & martyrii pale

x

EY

Febr.

nz virtutem & efficaciam demonítrandam; mam accepit,

LXXXVI.

quanto enim debilior e& hic fexus, tanto ma-.

S. Apolloxneia Virgo Alexandri. Ibidem:

jorem neceffe e(t effc virxutem,quz eundem na,

füb Decio Imperatore, cum ingravefcen- 9. Febr.

?

ad tanta tormenta tám generofo & infra&to te jam ztate ad idola (ifteretur, ut eis vene-

animo toleranda roboravit. .

rationem adhiberet, illis contemptis, JE-

LXXXIV. De S. Agathz illu(tri martyrio fam Chriftum verum Deum colendum effe

fic loquitur Breviarium:

Agatha Virgo in Si- predicabat, Quam ob rem ei omnes con-

cilia nobilibus parentibus nata;

uam. Pa.. tu(i funt & evul(i dentes: ac nifi Chriftum

normitani & . Catanenfes civem faam effe deteftata, deos coleret, accenfo rogo com-

dicunt, in perfecutione Decii Imperatoris buíturos vivam minati funt impii carnifices.

Catanz gloriofi martyrii coronam confe- Quibu

s illa, íe quamvis mortem pro JEfu

cuta eft. Nam cum pari pulchritudinis & Chrifli fide fuübituram refpondit.

Itaque

caftitatis laade commendaretur, Quintianus comprehenfía, ut combureretur, cum pau«

Sicilis Pretor ejus armiore captus eft. , Sed lifper, quafi deliberans, quid agendum et-

cum tentata modis omnibus. ejus pudici- fet, ftetiffet ; ex illorum manibus elapfa,

alacris in ignem fibi paratum , majori Spirt-

tia, Agatham in füam fententiam perduce-

amma intus accenfa, fe injecit.

re non poflet, »c

hriftianz füperftitionis no- tus faacti

mine comprehenfam , Aphrodifie confue-

Unde brevi confümpto corpore, puriffimue

tudine cum de con(tantia colendz chriftia- fpiritus in coelum, ad fempiternam martyrii

n fidei, & fervandx Virginitatis, remove« coronam evolavit.

LXXXVII.

e

,

x

TZïulu;v X CI Martyrium.

j

269

P

l

Ibid. 16,-

Q

LXXXVII. Rufina & Fecfunda forores,

bire, eam t:eprc;hcnfam in ergaftulum retru- -

n

Jul.

Virgines Romanz, reje&o connubio Armen-

dere , deque novis, exquifititque füppliciis;

tarii & Verini, quibus a parentibus defpon-

quibus Martyrem conficeret, cogitare, Sed

il

fz fuerant, quod JEfü Chrifto virginitatem

poftera luce mifer extin&us in fno le&o re-

ld

voviilent, Valeriano & Gallieno Imperatori-

pertus, concepto anpimo rabiem, in filiam ex-

1-

bus comprehenduntur.

üas cum nec pro-

promere nequivit,

Succelfit hnic in officio

d

miílis, nec terrore Junius Przfectus a pro:

quidam Dio, non minus inurbanus & (ferus -

$

po5to poffet abducere, Rufinam primum

Martyris patre. Hic immanem juffit appa-

[]»

virgis czedi jubec: in cujus verberibus fecunda

ri curam ferream, oleo, pice, refinaque ple-

ür

judicem (ic interpellat: Quid e , quod fororeim

nam, in quz, cum fübjeGis ignibus bullie

I

meam bonore, me afficis ignominia? jube ambas [i-

rent, Chriftina juffa füit conjici, 1lla tota

l

mul cedi, que fimul Chriflum .Deum confitemur.

hilaris ait, fe haud aliter ac infantulum ba-

Quibus verbis incenfus judex imperat utram-

ptifmo renatam libenter acceptare cunam.

äan

que detrudi in tenebricofum & foeridum car-

cerem. Quo loco ftatim clariüfima luce , &

omni tormento fuit liberata.

Moxque cum fignum crucis formaffet, ab.

"m

Hinc capite

fuaviífimo odore completo , in ardente bal-

rafam, nudamque in Apollinis fanum dedu-

)a,

nei folio includuntur.

Et cum inde etiam

in

xere. Sed huc fimul ventum; protcinus ido«

integrz evafiffent, mox faxo ad collum al-

lum prodigiofe contritum corruit. -Hoc fpe-

ül

ligato in Tiberim proje&z funt: Unde ab

,

&aculo przfectus Dio tam confufus ,. attoni-

Angelo liberate, extra urbem via Aurelià

tus eít, ut e veítigio exanimis eonciderit, &

milliario decimo capite ple&untur. .Qua-

tria hominum millia Chrifto nomen dederint.

(s

n

rum corpora a Plautilla matrona in ejus pre-

Succeífor crudelitatis & officii fuit Julianus,

die fepulra, ac.poftea in urbem translata , in

ü

Bafilica Conftantin

qui virginem juflit in accenfam conjici for«

,

i

iana prope B;gti&efiqm

nacem. Hic totos quinque dies Martyr ha-

condita funt.

[s

Ribaden,'

fit, & medios inter flammarum globos ille(a'

(

LXXXVIIL S. Chriftina virgo a prima

meritas Deo laudes egit. Hin in teterri-

pueritia mire Chriftianis my(teriis affecta,

g

951 Jïul.,

mam retrufa cuftodiam, quz magicis cujus-

O.

Chriftoque devota voluit ab ejus nomine

dam przftigiatoris carminibus afpidum, alio»

Chriftina dici, patre quamvis in vito, utpo-

rutnque venenatorum ferpentium plena vie

m

te pagano, & Iimperatorum crudelium chri-

debatur, quos S. Martyr Chrifti fide vicit,

4ly

ftianz religionis hoítium miniftro, qui nul-

uoque imperio fübjecit. Fuit ei porro lia-

;

lum non lapidem movit, ut filiam a vera

gua crudeliter exfecta, fine qua nihilominus

religione (quam ille füperftitionem reba-

locuta Deum laudavit. Denique ad trun-

"

tur) dimoveret. Sed fruítra.

Nam virgi-

cum ligata, telisque confixa, gloriofo mar-

Qs

neum pec&tus omne jam Chrifti charitas oc-

tyrio confummata, vi&ctricem animam mifit

cuparat. Quin imo fan&ta Virgo füi paren-

in coclum 5 ubi increzibili plaufu ccelitum,

a Pidem

tisidola aurea, argenteaque clam füblata con-

qui fortiffimi agonis fpectatores füerant, eft

m 6, Febfs

trivit, & in egenos erogavit. Exarfit ea re

excepta, cunctis ei

Virginis pater adeo, ut ipfemet crudelibus

ratulantibus, quod ty-

rannis omnino tres fortiter adeo trium

x

phaf-

h

eam verberibus exceperit. Ad hzc veftibus

fet. ' Deceílit IX. Kal, fextilis,

quo die ee«

—

nudatam juffit etiam dire fuüis a famulis, do-

L

[

lebrat ecclefia anniveríariam e

Jus memoe

2!

nec viribus deficerent, vapulare. . Sed nec

riam, anno chriftiano CCC. Cor

pus S. Chri-

hac crudelitate contentus, patrem exutus,

l

ftinz conditum eft Palmeri in Sic

ilia, ubi ma»

hoftemque & ferociam lictoris indutus, po-

gna populi (tanquam Patronam hanc Mar-

ftera die ferreis eam juffit ungulis adeo vio-

tyrem vencrantur) frequentia,

& pietate co«

à

lenter lancinari, ut non tantammodo uber-

litur.

tim rivi fanguinis virgineo a corpore mana-

l

LXXXIX. S. Margaritha Virgo /defimi Ibidem

rent, fed tenerrime quoque carnis fru(tra

idolorum Sacerdotis unica filia,

a nutrice in 20. Jul.

[pident,

defluerent, nudaque offa poterenc.

Martyr

)

fide catholica inflrru&a ploraba

t effufe, fi

] 9. Fet h

autem hinc admiranda patientia , illinc invi-

quos colloquentes audiebat,

de diris Marty-

2

&a ftupendaque fortitudine armata, fefe

rum tormentis, deque eorum in his fü&eren-

V.

fübmifit, fuzque carnis fruftra humo füftu-

dis fortitudine atque conítantia

» quam füam

lit, eaque patri carnifici obtulit, hifce verbis :

potius vitam, quam Chriíti f

dem

fe

"ccipe, crudelis tyranne , [anguinem tuum , e[cere

prodige-

2

bant, Horum fortiffimis exemplis

ad fimi-

carnibus, quas genuili. Pater indignatus, filiam

liter pro Chrifto patiendum vehementer ac-

mox in ferream juffit agi rotam , nonnihil a

cendebatur.

je

Pater virginis, quod & idolo-

terra elevatam, füb qua prunas oleo afperías

latra effet,

& falforum myíta deorm, cum

$s

curavit apponi.

Non tulic hanc crudelita.

ü

Chriflianis eam facris addictam fenfiffet,

tem Deus, qui machinam contrivit, & mille

incredibiliter exarfit, eamque peffimis om-

Ü

paganos fpectaculo prefentes impiis illis igni-

]

nine modis habuit, . Interea cum S. Virgo

bus involutos, occidit, Hinc in ergaftulum

paterna in villa degeret, & illac Olibrius

conjeCta ab Angelis eft vifitata, & ab omni

!

Orientis Przíes magna pompa, mult

aque

yulnera curata. Sequenti die pater immane

farnulorum, comitumque tur

ba feptus, for-

d

pondus ejus collo juífit appendi, ficque one-

te tran(iret, venuftiffimam illius formam mi-

[,

ratam medio lacu demergi. Sed iidem coe.

ratus, eandem fibi thalami fociam adfícif:

lites eam fludibus eductam proríum incolu-

cere decrevit.

ll

At, ut intellexit, eam Chri-

ftianis initiatamm facris, a Chriflo, neque

mem littgri re(lituere. 'Tum vero pater ra-

3

- "

blan-

"

L

Y

Bibliotbece Manualis Concionatoriee

270

|

blanditiis,neque mïnüs poffe divelli,vel ad fua

ceelitum corona cinctus,Martyri äþparuit di«

Ti

vota flecti, ex blando proco, dirum verfus in

xitque fe preces ejus audiffe, cunctisque an-

hoftem,vindices ab ea poenas repetere, & cru-

nuiffe. Quapropter ipfamet lictori propemo-

ES

delibus eam tormentis fübjicere conftituit.

dum exanimi animos addidit, ficque lethale

Itaque crudeliter in pavimento diftendi, fla-

ferrum fortitet excepit, & a coeleífte Sponfo

risque adeo concidi juffit, ut a dilaniato di-

duplicem Virginitatis Martyriique lauream

:

recepit.

9

cerptoque tenerrimo corpore uberes fangui-

nis rivi dimanarent, & populus atrocis arbiter

« X C. S. Thecla fuit civitate Ciliciz Iconio Ibidem

fpe&taculi, pio miferationis affe&tu motus;

oriunda Virgo venuftiffima, a matre juveni 23- Septe

ubertim fleret . fed fan&a Virguncula fuit

fponfo Tamyro defponfata,cumS.PaulusApo-

adeo cxleítis amore Spon(i abforpta, ut nullas

ftolusAntiochia profectus,Iconiumque appul-

fentire poenas videretur. Porro dirus Prefes

fus, Onefiphori, viri valde fludiofi domo fuit

juffit eam ferreis ungulis lancinari, clavisque

exceptus. Huc cum multi hominum, virtutis

configi, tamque immaniter torqueri, ut ipfe-

& «ternz falutis amantes coofluxiffent, Apo-

met cruenti fpectaculi pertzfus, oculos fibi-

ftolus eis utiliter verbum Dei predicavit, In-

met obvelaverit. Hinc abducta in carcerem,

ter hos fuit etiamS. Thecla, qua cum audiffet

qui, cum Virgo preces ad Deum funderet, &

cocleftem do&trinam ab Apoftolo Paulo preedi-

enixe fortitudinem, períeverantiamque, po-

catam, audiiffetque vite verba, quz ille facie-

Íceret,fübito motu fuccuffus vremuitmoxque

bat;haufiffetque divinum;ferventemque fpiri-

ftygius veterator terribilis, horrendique for-

tum , quo loquebatur, adeo mutata fuit, ut

mam draconis indutus apparuit, fuisque ftri-

Chriftianis initiata facris, fünam DominoV irgi-

doribus, & intolerandis foctoribus Martyrem

nitatem coníecraverit, omnibusque fe corpo-

territare conatus, immanem quoque rictum

ris illecebris abdicaverit. Intellexit forte mae

diduxit,quafi devotam Deo victimam devora-

ter Theclam, muctato confilio, fponfum repu-

turus. Sed virgo (imul frontem noftrz falutis

diaffe.Quam ob rem fic exarfit;uc non tantum-

trophzo (ignavit,draco crepuit. Nec mora,ca-

modo Tamyro Virginis fponfo quidquid acci-

ligahtem carcerem clara,divinaque lux imple»

derat, indicarit, fed filiam quoque, quod effet

Breyisr,

vit, auditaque eft vox hujusmodi: Margarita,

Chriftiana, coram judice accufarit, fponfum-

u Nov,

famula Dei gaude, uia boftes tuos vicifti. Tyranmum

que fuum repudiarit, Itaque crudelis, impia-

pudore fuffufüms &9' cacodemonem pavore cenfufum

que mater judicem oravit, ut fuam filiam vi-

veliquifti: Euge, con[lanter perfevera, mec cede tor«

vam flammis exureret, ut ejus exemplo reli-

enentis adbuc fufferendis, quibus momentutà duranti-

qu& mulieres terrerentur.

udex eam mox

bus gloria fuccedet fempiterna. JucundifIime Mar-

comprehendi,(ibique juffit offerri,cumque ve-

tyrem vox cocleftis affecit, maxime; ut a vul-

ra didiciffet effe, que mater indicarat, ingen-

neribus curatam fe fenfit ; itaque meritas Deo

tem mandavit accendi fornacem, Teclamque

grates egit. Poftera luce judex,ut vinculis ex-

in medias flammas jactari. , Sed enim fancta

emptam, fibique óblatam, totam fine vulnere,

Virguncula non exípeGtavit miniftros ad exe-

haud aliterac (i nihil paffa mali fuiffet, fanam

quenda crudelia judicis imperata paratos,quin,

vidit, vehementerque admiratus, indignatus-

imo lzta inedios in ignes infiliit;in fisque fecu-

que, eam veftibus nudari, pe&usque &latera

tiffima, prorfüsque impavida conftitit. Cum

ejus accenfis juflit facibus uftulari. Hisin tor-

ecce terribilis coorta tempeftas adeo copiofos

mentis Martyr ad Deum per preces confugit,

nubibus imbres expulit,ut incendium extinxe-

cujus corroborata praz'fidio hilariter & patien-

rit, fpectatores orenes in fugam conjecerit,

ter omnia pertulit. Hinc ingens illatum vas

fan&ta Virgine adeo illafa divinitus fervata,ut

fiem sc.

aqux plenum, in quod manibus pedibusque

ne pilüsquidem corporis aut floccus veftimen-

Noveni,

vincta fuit dejecta, quo fcilicet ita füffocare-

ti fueritaduftus. Secundum hzc fan&ta Virgo

tur.

Sed cum jam lictores eam dejicerent,

totam fe dedit operibus poenitentiz, jejuniis,

magno fuit terra motu füccuffa, miraque coclo

vigiliis, & precibus. Unde denuo accufata, &

lux, & cumluce columba defcendit, capitique

adjudicem adduda eft IlleVirginem dilaniar-

Martyris infedit. Nec mora, vinculis fponte

dam feris objici imperavit: (icin theatram du-

folutis illefa Martyraquis prodiit,& cum luce

&a coram omni populo adverfüs ipfam voci-

columba protinus evanuit, Hoc miraculo mul«

ferante, fuis lunt exa&te caveis ferz, quz non

ti circumítantium converfi fünt, quos omnes

modo facram predam non attigere, fed & re-

crudelis Przfes immaniter juffit, ficut & Mar-

verenter ejusdem veltigiis advolutz pedes

garitam, trucidari. Cui cum li&tor caput am-

virginis linxere, poftero die leonibus & urfis

putare, jamque ftricto gladio adftaret, fancta

obje&ta eft, qui naturalis feritatis obliti, quafi

'Martyr füblatis ad coelum oculis, fufisque ad

cicures Virginemobftupuere. Atque hoc mi«

Deum pie precibus oravit, ut,quando fibi can-

raculum S. Ambrofius in hzec verba defcribit :

tam tormenta füperandi, proque füi nominis

Tecla fugiens copulam nuptialem,6 [ponfi furore dam-

gloria moriendi vim tribuiffet (pro qua meri-

nati naturam vicit, ut qui impudicos detitlerant oculos ,

tas prolixe gratias egit) milericordia quoque

pudicos referrent. Non cognovit hoc tanto mira-

dignaretur omnes;,qui quibuscunque erumnis

culo admirandam Dei potentiam fic diledjiam

.afflidi füüm patrocinium venientibus fxculis

fibi fnonfàm propugnantis,fed ferior ipfe feriss

effent imploraturi. Confirmavit haíce preces

;eam juffit conjici in foffam venenatorum fer-

'novus terrz motus, qui multos przfentes ita

'pentium plenam. Quod dum fieret,ecce ibi nu-

fuccuffit, ut in terram conciderint. His inter

bes ignea coelo delapfa beftias omnes occidit,

ltiltn 1

V,

fuitipfe quoque li&or.. Hinc Dominus magna

& virginem falvam incolumemg; (crvavit,ter-

e

tiuxln

É

Iïtulmg XCJ mrtyrium.f

271

la

tium jam torment! genus expertam. Inde no-

ali&oribus eam denudari,vinQisque manibus

ja

vg preparatz funt in illam beftiz. | Duobus

columnz alligari, eamque plumbatis czdi ju-

u

feroci(fimis eft alligata tauris, quo difcerpe-

bet , donec efflaret animam. Cujus facrum

renteam, fed ut magis etiam ferocirent, igneis

corpus objectum canibus , biduo jacuitin foro

funtiftimulis compundi. Sed Dominus eam

Tauri, ilizfüm tamen, & divinitus (ervatum.

E

cuftodivit, defenditque, nihil ut ab eis Martyr

XCIV. S. Lucia virgo,Syracufana, cum ad-

Tbid. 11,

acciperetnocumenti, Porro cum vidiffet hzc

lupanara Paíchafio przfe&to duci jufla, nulla

Decemb,

Q lbiden

tanta mirabilia populus, & imprimis nobilis

vita loco dimoveri poffet, is circum ipíam pi-

i

quaxdam matropna Triphzna; cui Martyr tra-

l3

ce refina, ac ferventi oleo perfufam, ignem ac-

h

dita fuerat a judice cuftodienda , protinus ex-

cendi imperavit; fed cum ne flamma quidem

l.

clamavit , aitque Deum , quem Thecla ad-

eam lederet, multis tormentis excruciatz

h

oraret , effe potentem , & ab omnibus ad-

guttur gladio transfigitur: quo vulnere acce-

orandum.

S

Quam ob rem Proconíul veritus

pto Locia predicens ecclefig tranauillitatem ;

"

furorem populi, S. Theclam ab omni pcena ab-

quz futura erat Diocletiano & Maximiano

]-

folvit. llia Tryphene domum petiit, ipfam-

mortuis , Idibus Decembris , fpiritum Deo

que Dominatn cum omni fua familia ad Chri-

reddidit. Cujus corpus Syracu(is fepultum ,

ls

flum convertit. HincSeleuciam profecta mul-

deinde Conftantinopolim, poftremo V enetias

tos ibidem vixit annos, & admirabile fan&i-

translatum eft.

tatis excmplum cuncdiis przluxit, foarumque

XCV, S.Leocadia virgo fuitorta Toleta ci- Ribaden

fplendore virtutum gentes illas illuminavit ,

vitate, nobili fata fanguine, Deoque admo- 9.Decemb. -

viamque , quz ducit ad coclos monliravit.

dum devota. Comprehendi eam juffit Dacia-

oic annis affecta , mertitisque plena potít tot

nus Preíes, qui crudelis inftar beftiz non po-

pugnas & victorias in coelum fubvolavit :

ia

terat Chriftianorum fanguine fatiari 5 (ibique

ü

ubi nunc perenni virginitatis & Martyris lau-

adductam juflit hinc fuam con(iderare nobi-

rea coronatur. Deceífic IV. Kal. Octob. Se

litatem , illinc chriftianz fuperftitionis ( u

leuciz, quo die celebiat anniveríariam ejus

loqui foiebat) ignominiam & vilitatem : Quin

X

x

?

memoriam ecclefia.

& fubinde blanditiis , fübinde minis ad de-

Breviar.

XCIl. S. Cxcilia virgo, cum ab Almachio

ferendam Chrifti idem, Deosque adorandos

"

yrzfe&to comprchenía & interrogat:a, ubi Va-

folicitabat. Nihil apud virginem füis przfes

"

821 NOV. F

leriani Mariti fai, & Tiburtii (ratris cjus divi-

"

verbis promovit, oleum operamque omnem

tiz forent, refpondiffet; omnes pauperibus

in fuadendo perdidit; quamobrem juffit eam

|a

diftributas effe,eo furore itaille concitatzus eft,

in horribilem, tetrumque carcerem compin-

uteam in ipfius domum reductam, in balaeo

gi, quo, fi nihil profeciffet, eam diris cruciati-

f

comburi jufferic. Quo in loco cum diem no-

bus cortam denique enecaret. Miris Leocadia

Gemque ita fuiffet, ut nc lamma quidam illam

gaudiis inceffit, utfe fenfitad carcerem raptae

attingeret, eo immiffus eft carnifex , qui ter

ri, quod divinum hoc munus agnofceret, fume

ï

iecuri icdtam , cum caput abícindere non po-

masque Deo rates agere geftiret. Czterum,

i

tuiffet, (emiviyam reliquir. llla criduo poít, de-

ut refpexit , & aliquot flentes vidit fequen-

cimo Kalendás Decembris, Alexandro Impe-

tes, ad eosdem convería: INe fleveritis, inquit,

ratore, duplici virginitatis & martyrii paima

o Chrif/i milites, ob wieos cruciatus , quin imo colle-

V

decorata evolavit ia coclum :. cüjus corpus

tamini , C9 congratulamini mübi , queniam Deus

$

ab ipfo Urbano Papa in Cailifti coemeterio fe-

aliquid pro fui confeffione Nominis me pati dignatus

'e

pultum eft, in ejus edibus ecclefia iptius Ce-

c/. Ajunt eam crudeliter omnino czíam,

)

cilie nomine confecrata.

priusquam in carcerem detruderetur , quod

H

ibidemss. XCli. s. Catharina virgo , Alexandrina,

ipfum Daciani fzvitia facile perfuadet. |.At-

ll

Novemb. cum Maximino fuam crudelitatem erga Chri-

tenta fuit in hoc tam tetro carcere dies ali-

ftianos libere exprobaffet , ejus juffu compre-

quot, cumque audifiet, quanta Dacianus in

henfa, verberibus affeda, plumbatisque con-

Chriftianos immanitate quotidie graffaretur,

ä

tufa, diesundecim fine cibo ac potu in carcere

quamque atrocibus Eulaliam virginem eremi-

detenta e(t; quo tempore Maximini uxor, &

tanam tormentis confeciflet, pio miferationis

Porphyrius belli dux, vifcendz virginis caufa

affedtu mota, Dominum, oravit, fi fic videre-

carcerem ingrelli, & ejusdem przdicatione in

tur ad fe protinus evocaret, ne füz eccle(iz

]efum Chriítum credentes ,. poftea martyrio

vaítitatem , fuzque fandz religionis dimi-

coronati füunc./ interim Catharina educitur e

nutionem cernere cogeretur. Dominus fan-

cuftodia , & tota expeditur crebris & acutis

&z virginis defiderio latisfzcit,ejusque preces

prafixa gladiis, ut virginis corpus crudeliffi-

:

exaudivit,atque ita ut erat captiva, diitis in

[

me dilaceraretur. Qux Machina brevi Catha-

faxo durifIimo formam crucis expreffam re-

ting oratione confracta eíL, eoque miraculo

liquit, quam cum fuiffet magno pietatis affe-

muli Chrifti idem fufceperunt. Ipfe Maximi-

Qu exofculata, fanCtam animam füam fuo rede

"

nus inimpietate & crudelitate obftinatior, Ca.

didit Creatori. Corpus ejus haud procul illa

tharinam fecuri percuti imperat. Quaz fortiter

cruce prodigioía extenfum in terra repertum

dato capite , ad duplicatum virginitatis &

fuit a Chriftianis,qua folennitate poteranthu-

martyrii premium evolavit, feprimo Kalen

matum. Paffa eft V. Id Decemb. an. Chriftia-

das Decembris : Cujus corpus ab Angelisin Si-

no CCCV. imp. Diocletiano & Maximiano.

E

na Arabiz monte mirabiliter collocatum eft.

XCVI. S. Barbara virgo Nicomedienfis ob

Ibidem 4,

Ibidem 2.

XCII. S. Bibiana virgo , cum pretoris o-

infignem corporis elegantiam, a Dioícoro pa-

Deccmb.,

tre , nobiliffimo viro, in turrim inclufa , ab

Decemb. mnem,ppcram & aftus clu6flet, is ira acqenqu,

omnium

E

J

L

/

Á ——

L

272

Jibliotbecee Maäualis Concionatorid

omniur;ï oculis arcetur, ubi multa fecum pie

quos Chriftianos terreret) ac Zeniqueobtrune

yidmao ,

L

cari, profeffus ita , fe defperaffe vidtoriam ,

]ui.

religiofeque meditata, tanto Chriftianz reli-

Y !

gionis, & fervandz caftitatisamore exarfit; ut

feque a femina fuperatum. Obtruncata fuit

Ü

Martyr pridie Idus Februarii , quo die cele-

non modo nuptias a patre oblatas refpueret,

l

verum etiam f& Chriftum colere profeffa, ne-

brat ecclefia ejus anniverfariam , feftamque

di

memoriam.

Romanum martyrologium, &

farium Idolorum cultum magna libertate pere

ftringeret, Diofcorus vero hac filiz conftand

Cardioalis Baronius ajunt eam crucifxam; ,

pidenz)

hi

g

confeffione adeo excanduit, ut eam przfidi

animamque ejus inftar nivez columbz de vir-

Cü

Marciano, nifi a propofito defifteret, excru-

gineo corpufculo evolaffe.

XCVIII. S. Juliana o&odecim apnnos nata ttid. 16.

ciandam tradiderit. Is illam primum blandi-

f

tiis, propofitis etiam premiis & honoribus, ad

a Patre Eleufio prefecto wadita, ut eam pro Febr.

libicu caftigaret. Hic crudeliter eam nervis cz-

I

paterne fuüperftitonis cultum conatus eít ad-

ducere, Cum vero a fidei conftantia nullis ver-

dijuífit, verbeream hanc tempeftatem crucia-

P(

tuum, quos effet perpeffura, quandam quafi

pidem 6

borum illecebris abduci poffet, omnis tormen-

POUn

torum acerbitas in eam convertitur, Nervis

promulüdem etfe, minatus. Cui refpondit

P

illa, non ambigere fe a Deo corroboratum iri

f

enim bubulis graviffime czía , in obícurum

It

carcerem derruditur : Ubi, etfí omni humana

ad quovis ejus cruciatus fufferendos , certa

quodamodo fe fuis etiam tortoribus fore for-

[hidem 20

ope deftituta,divinitus tamen curata eft.Ouod

Á

ubi fenferunt Chriftianz fidci hoítes , eo füro-

üorem. Quare juílit eam Judex per capillos

$gt

ris atque dementig progrefli funt, ut in eam,

appendi, & pleramque diei partem fic relin-

fi

& carceris maceratione, mammillarum prz-

qui,donec fua pelle pilisque exueretur, donec

cifione, omnem füam crudelitatem deprom-

oculorum lumina in caliginem verterentur,

t

pferint. Nequetamen his conrentus Dioícorus

& in frontem füpercilia adducerentur. Dein

juflit eam lamints ardentibus s&ftulari , vin-

[U

paternz charitatis prorfus oblitus , propria

manu filiz caput amputare non dubitavit.

Gamque fterrolancinari, & in carcerem detrue

fi

. di; Ubicum5, Virguncuia fuuio corpus omni-

fidemss,

Cujus anima in coclum, ad duplicem virgini-

tatis & martyrii palmam evolavic.

no confedum plagis fenfiflet, ad coeleftem

&

q

fuum convtría Íponium rogavit, ut feliberare

!

Ydem p. 5.

XCVil. S. Eulalia virgo , quatuordecim

]

13, Febr.annos nata , martyrii defiderio incenfa, divi-

dignaretur. loterea Eleufius pyram fuüccendi,

i

j

medisque Virgunculam flammis injici impee-

(

nitusque inftin&a, fuis edibus egreffía clam

perrexit ad Datiani tribunal, ubi graviter

ravit. illa mox ad. coeleftem convería fpon-

fum, multis irrorata lacrymis oravit, ubi (ibi

omnino , fapienterque eum tyrannidis accu-

favit, crudelitatisque in Chriftianos exerci-

fuppetiatum venire dignaretur. Quid multa?

vix precari defiit, cumi pyram divina vis ex-

À

tz. Miratus eft praefes virginem adeo teneree

&tatis, adco rarz venuítaus audere adco li-

tinxit. Ergo commotus tanto miraculo po-

6

bere invehi in fe, quem nemo nefciret im-

pulus certatim conclamavit : non eft Deus;nifi

perialibus mandaus fatisfacere. Quapropter

Deus fulianz , ücque paganorum quingenti

l

divinitus illuítrati. Chrifto flaiim nomina de-

t

ex ea'fcire voluit, quznam effet, & cur adco

^

exigua profequeretur reverenna. Romanam

dere, quos atrox pratectus cum centum trie

Thiitmeg,

ginta fzminis itidem ad Chrillum converfis &

st

D

tnajeftatem , miniftrumque hanc reprzfen-

tantem.

Tunc enim vero Martyr prorfus

veítigio in fruítra concidi mandavit," Itaque

ü

przfectus magis etiam efferacus fanctam V ir-

impavida refpondit, efle fe Chriftianam, fa

lidem &

mulam Jefu Chrifti, Regis regum & Domini

unculam in builientis lebetis aquam dejici

E

juffit, fed hzc ei refrigerio fuit & folatio.

dominantium. Exarfit Judex, iraque victus,

f

eam czedi crudeliter imperavit.

Ceía fuit

Quin & aqua bulliens divinitus lebete profiliic,

p«

li&oresque & circumftantes carnifices alios-

Hagris horrende adeo, ut virgineum corpu-

ículum nonnifi vulnus effe videretur.

sed

queinfiliit, ambutlit, & occidit. Quod ut prx-

K

enim quanto licores crudelius cedebant,

fectus fenfit, qui preterea tentaret ignarus,

à

tanto Martyr conítantior durabat , & excla-

cam protinus obtruncari precepit.

mabat: Deus me corroborat, €9 ideo non [en:io

XCIX. $. 'Theodora generoía virso, qus Nadafi in

tormenta vefira. Quo durum Datiani cor emol-

mutatis cum Didymo veítibus, ut virgo ma-anno ee-.

liri poterat , ac vero etiam debucrat , co

neret, elupanari elap(a, poftea una cum illo, lefti 2g.

fnagis etiam obduruit. Quamobrem juffit

mnartyrio £uit coronata.

April.

eam in equuleo füfpendi , füfpenfam ungulis

C. S Dympna virgo, cum in fceleftas Pa Ribad.p.s.

Nbales

ferreis lancinari, facibusque accenfis uítulari,

tris nuptias confentire nollet; ideoque in re- 15. Maji.

V, Qd, d

tormenta tormentis accumulando , novaque

motum locum fugiffet , ab eodem tandem

—

excogitando, precepit eam in viva calce vet-

poft longum tempus mirabiliter inventa fuit,

fari. Hinc bulliens oleum vertici illius affu-

& cum famuli id preftare renuerent,

proprüs

fum, ligatumque oleo plumbum commiftum.

^manibus decollata eft.

Vulfra ejus aceto lota, acutisque teftarum

.CL. S. Febronia virgo Martyre caenobio eg-

Nadafi s.

fragmentis rafa , cereisque ardentibus oculi

tracta, igne ad vifcera ipfa admoto, pectinibus Jan.

Sed ab his omnibus adeo liberam

éxufíti.

cruciata, & füfpenía, fortifTimo filentio, vel

fervavit , ut ejus vice carnifices flammis ex-

oratione,mirabilis perftitit. Tum ei feptende-

urerentur, Quare Datianus (ic nudam, ma-

cim dentes evulfi, & abíciíIf de toto pe&ore

lisque habitam modis & vulneribus ac vibi-

carnisloco, admotus ignis ; deinde pedes am«

cibus lividam, per totam duci juffit urbem

bo5ac manus denique caput abíciffum eft mul»

ae—— — —— — — —— . ——5 70 . 249 "1

erfis.

(quo fic & Martyrem confunderet; & reli-

tis tagto fpectaculo ad Qb;iüum cony

p

—

Cl $$

e

L

(

Juüuhs XCI. Mrtyrït;hz,

273

ly

ldidem3o. — CII, SS. Maxima & Donatilla forores vir.

Quod ut Britaldus intellexit , non ru-

h

]ul.

gines aceto & felle potate , virgis, & calce

moris tantum , fed etiam manifefto rumoris

viva cruciatz ; in equuleo & deinde in cra-

teflimonio confirmatus , exar(it adeo , ut

&

ticula , ad torrendum , extenfz : Quarum

memor fibi preítii ab Írene

promiffi , quo

plantas lambens uríus ferox eas.non momore

pollicita fuerat , fe nullum alium pretee

dit, utraque demum gladio czfa eft,

lbidem2x.

ipfum amaturam , decreverit, eam neci de-

CIilI. S. Baffa ab Angelis paíta in carcere,

dere, quod alium ama(ium, prater fe, Gbi

Aug.

ignem , aquas , lapides fuftinuit , feras ci-

delegiffet. Quamobrem cuidam fuo fatelliti,

curavit ; Idola ftravit , eam in flu&us abje-

ut cam perimeret, imperavit.

llle imperii

Q Febb :

Gam , tres filii Martyres , e coclo hofpites,

exequendi occafionem przftolatus , adver-

1

navicula deduxere in portum ; tandem vero,

tit eam fecundum matutinas preces ejrefz

fradtis cruribus , capite trüncata, abiit ad

ortum zternum coronanda.

fam ad litus Habani fluminis (quod cum Ha»

l

banciam interluat , nomen ei füuüum commue

t

Tbidem 16.

CIV. SS. Menodora, Metrodora Nym-

Sept.

nicat) oratum Numen, ut infamia illa fefe

j

phodora forores, virgines , genarum & ot-

liberarc dignaretur ,. quando fuam probe

fium confractione, lampadum uftione , fer-

noflet innocentiam, ta fervide attenteque

reis vedtibus & ungulis cruciatz Martyres.

orantem ficarius invafit, vitaque exuit eam

$

Ibidem 20.

CV. Faufta gloriofiffima virgo decalvata,

Sept.

Britaldi iuffü, cui ipía vitam fervaret. — Ne-

fufpenfa , torta eft, quam cum fecare me-

que vita tantummodo eam exuit, fed etiam

diam vellent carnifices, nec poffent , Evila

veiibus, & quo crimen celaret , facrum

fius idolorum facerdos converfus , ideoque

corpus in flumen abjecit.

tortus eft: Illa vero capite terebrata, ciavis

. CX. S. Theodula Mart

yr e capillis füfpene Nadafi. s

toto corpore confixa, & ignitz fartagini im-

fa, fubulis igneis, clavisque confixa, poftea Febr.

pofita , una cum Evilafio , voce de ccelo ve-

x

combufta; Idolum flatu oris (ui disrupit.

l

niente vocata ivit ad beatitateim.

CXL S. Pelagia ad martyrium ultro quz-

Ibidem 1 r«

fbidem 25.

CVI. S. Sophiam virginem regiam in car-

Sept.

rendum pedes , una cum geminis filialibus , Mart.

cere invifens Chriftus cum Aogelis , dixit:

iter iugreffa , ut füum ac filiarum pudorem

Exurge füia , &? confuürmare ; quia ego tecum una

fervaret

»in prp Hugntem de(iliit, & illo hau-

Jum, 69 lberabote. Quz a patre fuo tyranno

fta eft.-

fuper craticulam impofità igni pfallebat ,. &

.CXII. S. Augufta vïrgo- a patre Principe, Ibidem a7.

ignis omnis evanuit ; voce poítea de coclo

ob fidem , evulfis duobus dentibus, inter Mart,

audita : Beaia es, Sopbia , que pro Dei amere

ET NB s MERRRADN "

duas arbores fufpendi juffa: féd cum ab igue

decertafli : jam nomen tuwum in libro oitee dejcriptum

fubjecto illefa maneret, ad rotam clavis cone

efl , e cujus corpore capite detruncato, loco

fertam damnata;. & Angeli rotam confrin-

fanguinis lac profluxit : & xgri contactu ejus

gentis opera liberata , capita truncata eft.

cadaveris fanabantur. Pater vero flens, eam

CXIIl. S. Reftituta virgo in naviculam , Ihidem 17.

inter Angelos gloriofam vidit ,

ac ilfliug hor-

pice & ftupa refertam , ut in mari combure- Majis

tatu ad Chriítum converíus eft,

retur, impofita , immiffo igne , cum in in-

Ihldemcog. . CV1I. S. Gudelia Martyr plurimis Chrifto

cenfores flamma converteretur, ipía Dei gloa

Sept.

adjun&is poft multa tormenta , cute capitis

X

riam predicans, cum Angelo collocuta , in«

detracta, ligno aflixa eft,

ter orandum abiitapad Deum, & corpus füuum

lüidem s. CViIL S. Charitinz virgini abraíi crines

Qé&ob.

ad infülam ab Angelo, navi delatum eft.

divinitus fant reflituti , cujus capiti impo-

., CXIV. S. Theonilla facie contuía, virgisIbidem a4.

fite ardentes prunz, iafufüm acetum ; ejus

cxía, e capillis fufpenfa , capite novacula Aug.

' pedtori obelifci ignei, lateribus lampades ad-

ralo, deinde rubo cin&ta campeftri , ad qua-

motz ; lapide ad collum alligato in mare pro:

tuor palos extenía, loro proíciifa , poft ar-

jecta , folutis ultro vinculis mari libera ob-

dentes prunas, & al

ia füppficia Martyr glo«

ambuiavit, pedo (icco: ei preparatam ro»

riofa effs&a eft.

*

tam igneam disjecit Angelus extinGbo igne;

CXV. S. Wenefrida virgo

ab impuriffimotbidem 7 )

cujus manuum pedumque ubgues omnes

(udofi n

Regis filio, quod virginitatis ja&turam facere Nov.

ywno. b

evulfi , dentes excuffi, tandem orando (i»

nollet, decollata; Ubi cecidit, ibi fons vgris

li 2b

perior tormentis omnibus', Deo purum fpi-

titum reddidit.

falutaris erupit; & impurus ille juvenis re-

hprih

pente mortuus corruit, atque totus difparuit,

Ribaden

CIX. S. Irene virgo cum monacho eam

tibid p X

20, OG.

abreptus a daemone, dominoimpurorum. Ea

5 Mj

deperienti confentire nollet, ille hanc repul.

vero Beunoi precibus füfcitata, Magiítra vir-

fam in fui contemptum interpretatus, deípe«

ginum fa&ta, miraculorum ac vircutum plena,

rato fimilis, amorem vertit in odium, & vin-

Jefüm inter orandum vidit, & propediem f&

dictz de(iderium , peccatoque peccatum cu-

€ eorpore diíceffüram didicic.

.

ul

mulans ( quemadmodum facere amant ,

CXVI. S, AnaíIxGa, impii mariti fanCta &ibidem »«,

dati fünt in reprobum fenfum ) a diabolo in-

patientiffima conjux , vivorum & mortuo-Decemb, ^

TT

df

ftin&tus modum reperit, quo virgini potio-

rum Martyrum obfequiis devotiffima ; Mar-

nem przberet , qua venter ejus perinde tu-

tyrii avidiflima, triduana inedia macerata,ma«

mefceret, ac fi uterum ferret, Vulgata fait

nibus & pedibus ad palos alligata , converfis

hzc paffim.fama cum magno dedecore , fed

pluribus, in jigne martyrio coronata cft.

fine crimine culpaque Irenes, quz credita eft

MEMBRUM

H

fuum virgineum pudorem profítituiffe ; nam

De illuftribus adolefentum. Martyris.

fic hodieque fieri amat, ut, fi quid mali de

. CXVII. Placuit & horum martyrium feore.

quocunque homine fpargatur , facile creda«-

fim enumerare; ut ficut olim Deus$, A

uguft.

& P- Wo Bd/l.;Mm.ï.bmc l []

In

sbfti«

|

Jüblieibecm Mamualis Concionatorit

274

x

fe redimendo Mauros aliquot, quos habebat,

ab&incntïam a carnslibus vdluptaübus im-

poffibilem judicanti.continentiam a pueris &

obtülit, quosdum Regiremitteret, obfidis vi-

ce, decennem reliquit puerulum 4 nepotenm

puellis comitatam, & ifta verba: Potueruut if/i

&j ifle , & tu non poteris ? qua(i exprobratorie

fnum:nomine Pélagium. Contentus erat hot

wadimonio Rex; ficque Epifcopo vinculis

proferentem in vifione-objecit ; ita 6t omnes ;

qui patientiam & fortitudinem in tribulatio-

'emancipato, remanfit illic obfes puerulus Pe-

lagius, in quo venuftas & caftitas (ic emine-

nibus perferendis, vires humanas excedere

arbitrantur., perfpeGtis tenerz hujus stacis

ibant, '& invicem certabant, ut dubiam omui-

no palmam facerent. Porro quoniam hune

*am illuftribus martyriis , opinionem fuam

corrigere, & leviores fuas:cruces ac dolores

adole(centulum fibi Dominus Martyrem de-

legerat, tantis in carcere favoribus eum cu«

patienter ac fortiter füftinere difcant.

ibid.p. , CXVIII S.Simon parvulas Tridentinus &

mulavit, utcaptivitatisille fquallor & pedor,

ei fieret exercite virtutis ardor, & velutauto

s4. Mart. feriffimis Judeis , ferficibusconcifas , acubus

toto corpu(ículo pun&us, diftentus, variis mo-

camini flammis excoCo fplendor. Erat ad-

modum honeftus, cemperatus, pacatus & pru»

dis'excarnificatus, crucifixus, inclinatocapite

morientis Chrifti Martyr victima factus eft.

dens. Fundendis ad Deum precibus vacabat,

facros codices le&titabat, identidem de virtu-

Ribaden

CXIX. S. Vitus admodum puer início pa-

35, jul.

tre baptizatuseft, quod cum ille refciviffet, ni-

te differtabat, a rifu, facetiis ac leporibus fibi

temperabat; denique non bullatus puerulus,

3

hil pretermifit, quo filium a chriftiana reit-

gione removeret. Qua in voluntate perrma-

fed maturus, rogatusque Jam vir effe videba-

Nldiü h

tur. Ita fanctum puerulum triennii ac femee-

s.56 DI

nentem , Valeriano judici verberibus caíti-

gandum tradidit. Sed nihilominus in fenten-

ftris mora tenuit, quafe martyrio preparavit.

Namque aliquando cum Rex epulo accume

tia perfiftens, patriredditus eft. Sed dum eum

pater gravius punire cogitat ; Vitus Angeli

beret;& familiaresejus, miram Pelagii pueruli

inonitu, comitibus Modefto & Crefcentia,

venuftatem mire commendarent, ille fubito

ejus educatoribus, migrat in alienas terras :

vinculis educi, fibique juffit adduci. Quare

vinculis educto, fplendideque veftito , cum

ibique eam fanctitatis laudem adeptus eft,

ut ejus fama ad Diocletianum perlata, ipfum

qua(i fortunato , felicique gratulati fuiffent,

cum Regiobtulerunt. Hic, uteratimpudicus,

ï

Imperator accerferet, ut filiam füam a daemo-

ne vexatamliberaret. Qaa liberata, cum ei

& impius, ut adolefcentulum afpexit, ftatim

pulchritudine ejus captus , dilexit, eique &

ampliffimis premiis ingratus Imperator , ut

lp

deos coleret, períuadere non potuiffet, una

omnibus ejus pofteris divitias, delitias, di-

2$ Mj

gnitates, fi Chriftum deteftatus, Mahumetum

cum Modefto & Creícentia vinculis conftri-

€&tum mittit in carcerem. Quos ubi con(tan-

coleret, liberaliffime fpopondit. S. Adole-

fcentulus ali

üamdiu meditabundo fimilis ha«

tiores cfle comperit, demitti jubet in ingens

vas liquato plumbo , ferventi refina ac pice

fiz, poftea:

:

Quidquid, inquit , o Rex , quamvis

potens, mibi fpondes, nibil efl. .Ego fum Chriftianus,

plenum: in quo cum trium Hzbreorum pue-

rorum more, divinos hymnos canerent, in-

talis fui, talis porro femper fam juturus , mec un-

ä

quam femel dataim Chriflo fidem proditurus. . INam

de erepti Leoni objiciuntur: qui profternens

I t

fe eorum pedes lambebat. Quare inflamma-

quidquid offers , fl caducum ,. fragile , evanidum ,

fed enim. Sfefus Chriflus, Deus & Dominus meus ,

tus ira Imperator , quod multitudinem vide-

bat miraculo commoveri, eos in cataíta fter-

qui res oinnes creaoit, fuoque ; ubjettas imperio tenat,

eterius eft, finemque nfcit. Accetfit caftiflimum

nijübet, & ita czdi eorum membra , atque

offía divelli. Quo tempore tonitrua, fulgura,

adolefcentulum Rex fuaviaturus, incafteque

ei blanditurus, Sed Pelagius bullato diffimil-

magnique terremotus fuere, quibus tempia

deorum corruerunt ; & multi oppreffi funt.

limus puero , maturo togatoque fimillimas

viro: JProcul binc abfifle canis , inquit ,. impue

lit D

Eorum reliquias Florentia nobilis fzmina un-

32 Atg. |

guentis conditas honorifice fepelivit.

vumque es tuum procul ab ore meo facefJe, — Quid ?

CXX. S. Celfas a matre füa S.. Nazario

Zin u me tuis dllis eff eminatis effe fimilem reris ?

Íoid. 28.

Jut,

jn manus traditus his verbis : Filiolus ifte

Dixit, moxque fplendidam, qua fuerat ab

meus individuus tibi comes adhxrebit , do-

iis opertus , veltem difcerp(it & abjecit, quo

nec una tecum divino conípe&tui offeratur.

fcilicet expeditior effetad agonem lu&tamque

mortis pro Chrifto fübeundam. Rex autem

Ab eodem baptizatus, Celfüsque nominatus,

B

cum eodem a Pre(ide Dinovao comprehen-

Pelagium adeo deperibat , ut nec ejus ver-

10.]u,

ba, nec opera curaret, fed amore cxcus fuis

fus, atrociterque czfus, generofiffimus dolo-

ris omnis vi&or, balbutiente lingua Judicem

familiaribus imperaret , füis ut blanditiis ei

in hec verba fuit allocutus: Deus , cui ego fer-

perfüaderent, ut ejurato Chrifto , fuz cupi-

ditati fatisfaceret.

vio, te judicabii. 'Tandemm ejusdem Przfidis

Denique Rex ut oleum

operamque fe ludere fentit ( Pelagius enim

juffu, in mare proje&us; & cum in hoc mi-

rabiliter obambularet , tandem cum magi-

fortis & conftans in fuo propofito durabat )

ftro füo obtruncatus eft.

amorem fíaum vertit in odium , blanditias in

;

Jbid, 26.

CXXL Anno Chrifti 621. cum Rex Abda-

rabiem ac fürorem prorfus implacabilem. Ita-

ramenus,collatis in valle Junchera fignis Chri-

que totus fürore percitus, oculisque flammas

Jui.

ftianos ingenti przlio fuperaffet, prater quos

evibrantibus ardens, decrevit eum devindtum

in confli&tu cecidit, multos etiam vivos cepit,

reftibus extendi, & cruciari, donec aut expira-

atque in his etiam Epifcopum Tuy , nomi-

ret, aut Chriftum Deum negaret. Fadtum cru»

deliter, quidquid Rex imperat crudelis. Sed

ne Ermoigium , qui Cordubam duQus, vin-

adolefcenculus ore comi, cajlitumqu

e (imili,

|

&u.squg in carcerem detrufus eít. — Hic pro

nuium

(

" Tüuus XCI. Martyrium.'ï

Q

27$

l

nullum penitus timorem, nullum animi moe-

extra urbem capite abfc

iü"d ,-vïrgïhïtatis pal-

rorem przfetulit, ad atroeiores etiam crucia-

C

ao m

tus àc tormenta paratus. Non latuit ea Mar-

mam martyrii corona cumulavit.

CXXVII. S. Bafiliffa Virgo novem tantum Nadafi. p.

tyris fortitudo Regem, qui flagrantioribus

annos nata, verbera, ignes, beítias divina ?- 3- Sept.

etiam furiarum facibus acceníüs, juffit eum

virtute füperavit

mernbratim concifumque in lumen Guadal-

ípiritum reddidit.

/

2

; & in orau'qner pgmm VD-eg

Y

.

chivir abjici. Hoc imperio accepto tortores

CXXVIII. S. San&a du

odemm ann&rwi; fibsdón,

magis efferati, violentas omnino Martyri ma-

nus attulere fic,ut hic eum bracchiis;iile pedi-

parvula in Tyranni faciem genetofe fpuit, P- 1. 21,

ideoque una cum forore Pafca interfe&a eft, Jan.

bus, alius aliis membris truncaret, & omnes

'"CXXIX. S. Agnes tredecim annos nata

certatim cruciarent. Interim quamvis illud fa-

Virgo, cum & in lupanari pofita incolumis

€rum corpufculum in füo fanguine nataret,

evaliffet, & filium Pratoris Symphoriani cor-

tamen Pelagius perindeac (i non fuiffenvejus;

rumpere eam volentem, ideoque fübitanea

ä

fed alterius cujuspiam artus, animo fereno,

morte extinctum;precibus refüfcitaffec ; (imul

pácatoque perítabat, fibique adjutorem invo-

ac hzec duo miracula rumor vulgavit , exciti

cabat Chriftum his: Libera tne,Domine, de mani-

fuis fanis, adytisque ldololatrz Pontifices,

j

$ inimicorum smeorum.

Cumque manus in

Flamines,Arupicesque concurrere, furere, fe-

;

co;lum fubftuliffet, carnifices eas cum capite

ditiofos in populo motus ciere, Agnetemque

utarunt, ficque fpiritum Deo reddidit.

lüdaü pe

äl;nä

X

inconditis omnino vocibus his ad mortem:

XII. S. Marinus Senatorius adolefcens

depofcere: Tollatur e medio venefica Cir-

2. 26.Dec. equuleo , & ungulis pro Chrifto fervili more

ce, crudelis Medufa, tollatur, tollatur, facrile-

cruciatus; in Sartapinem deinde conje&tus,

g4, quz mentes Magico carmine mutat, &

& igue in rorem converfo liberatus, Serra

animos alienat. Precor vocibus hifíce turba-

lignea (ecandus gaudebat, & poftquam in cra-

tus, & quid confilii capefferet incertus, hinc

te fuper ignem jacuiffet,etiam a plumboliqua-

miraculi novitate attonitus, redditique filii

to illafüs, manfuetum divinitus ad pedes, ma-

berieficio obligatus, Virginem abfolvendam;

nus, collum , pardum, tigridem, léonem vi-

illinc populi tumultum, flaminumque fe-

dit; ad fornacem ardentem inter Angelos

ditionem veritus, damnandum potius ratus,

abiit; totoque illic biduo illefuüs

denique humano fefe metu vinci paffus, Afpa-

zladio tandem czíus eft. -

manít; &

:

fium pro fe vicarium judicio prafecit; ve-

Idem p. 1. CXXIII. S. Cononis filius duode

cir'rl:f þahho-

cordes fcilicet imitatus arbitratos,'quos Pani-

29. Maji. rum puer una cum Patre craticulz füppofitis

cus exanimatos metus innocentiam tueri

prunis impoíitus, oleo bulliente perfufus, in

non finit. Afpafius occupato Pratoris folio,

| accenfa fornace,velut in horto,una cum patre

Aguetem ad fe fübito acciri mandavit. A fa-

inambulavit ; & cum eodem fuübjectis flam-

vis igitur inva(a lu

pis Agna comprehenfaque

mis;in equuleo füfpenfüs;contrita ligneis mal-

eft, oblata Pretori.

Qui addu&dtam accen-

. leis utraque utriusque manu,;uterque inter ca-

fz impofitam

yre juffit exuri. Di&um fa-

nendum,accinentibusAngelis,fpiritum emifit,

Ibid. 24.

Qum. Impofita eft pyrz, fed enim corpus,

CXXIV. S. Chriftophorus parvulus o&o

quod incendia libidinum füperarat,remedium

Mart,

annos natus, flagellatus, fpinis coronatus, &

mediis in flammis invenit; & quz ad focos in-

omnia Chrifti tormenta fingillatim perpeffus :

greffa fuerat, ut arderet, coepit per (anctam

Cui, crüci affixo, cum latus dextrum aperire

Virginitatem algere, ut difceret Virginitas,

pararet, carnifex dixit: Si cor queris, alterum

fibi lammas & incendia dominari non poffe.

latus mibi effodias, &9. fcruteris.

Et fimul tene-

Nam volitantibus binc inde flammarum glo-

ram animam edidit, corde avulfo.

. bis, cum proximos quoque Ethnicorum paue

lden p.o. . . CXXV. S.Symphorianus adolefcens, quem

lo ante in Agnetem blafphemos, ultricia car-

22,Aug. inter Martyrii cruciatus morientem , ani-

perent incendia, fola mediis in ignibus Vir-

mans mater clamabat: JNate, nate, memento

go ftetit innoxia , quz coeleflibus inunda-

derne voites celun fufpice , &3^ ibi regnantem in-

ta gaudiis, coeleftemque affata Sponfum :

tuere ! tibi enim vita non eripitur, fed mutatur. in

Omnipotens, inquit ; adorande , colende, tremen-

. Amelius.

His auditis eternitatem illam iniit

. Jetus Martyr.

de Pater, . Domini mei J Efà Crifli, benedico te,

quia per. Fiium iuum unigenitum evafi vim Ty-

Breviat.

CXXVI. S. Prifíca

þ nobilis Virgo Romana

vrannorum , C9' [purcitias diaboli impolluto tranji-

Ut.

18.Jan. tredecim annos nata, Claudio Imperatore,

Juus enitm fpiritusy & prodigiofus, quem ca»

.chriftiang fidei accufata, ejusdem juffu du&ta

lo deffilas, ros, bujus ardorem jlamme temperat

Aad Apollinis templum , ut idolis immolaret:

hujusce vis incendia me tua wirtute difcu[Jus ,. in

€üm rem deteflaretur, colaphis caeía,in carce«

éis, a quibus firuitur, mirabiliter vindex ejfunditur.

rem truditur: atque inde emiffa, cum in fidei

Sit Beneditium, Domine , INomen tuum ;; nunc

conítantia períeveraret, affe&ta verberibus,

enim , quod opiaram, videos quod [peraram , jam

ferventique adipe delibuta, rurfüs in carce-

teneo ; quod concupieram, aupleülor.. Te mea lingua

rem iacluditur. Po(t triduum in amphithea-

predicat..— n te mens mea exultat.| .Ecce, ad te ve-

.trum producta, leoni objicitur: qui fuz feri-

nio, verif/me Deus, eterne Deus, fidelifyme. Deus,

.tatis oblitus, humiliter fe ad ejus pedes abje-

qui viois C9 regnas cum Filio tuo * Efu. Cbrifto in

cit., Qu poítea in ergaítulo triduum inedia

Jecula eculorun. | Dixit, ompisque ignis adeo

affli&a, in equuleo füfpenditur, & ungulis

totus exrinQtus eft,ut ne quidem ftipula fuma-

ferreis excarnificata in rogum injicitur, unde

reporro videretur. Tum vero Vicarius Afpa-

ä

euiam mirabiliter evaíit incolumis. Denique

fius feditionem populi veritus;guttur ejus gla-

i VRO Po Lüfm. Büloïwc TWn.II-

1

Mm 2

.dio

!

276

Billiotece Manualis. Concionatorie

di-o transfigi precepit. Carnifex dum va-

tem deducebant ad illudendüm,.& cute capi«

ina liberaret enfern, & eundem in cervi-

tis ejus cum capillis abflracta, interrogabant;

fi manducaret prius, quam toto corpore per

cem Virginis vibraret, totis artubus quafi ipfe

addi&tus fuiffet, tremuit, & expalluic alieno

membra fingula puniretur.. At ille refpon-

natrie

-dens patria voce dixit: JNon faciam. — Proptes

periculo, cum puella non timeret fuo3

1

que ad exanguem convería lidtorem: Quid,

uod & ifte fequenti loco, primi tormenta

inquit, percu[Jor moraris ? . pereat corpus , quod

ufcepit, & in ultimo fpiritus fic ait :- u qui-

Dixit cervicem

dem fcelefli[Jime , in pre[enti vita nos perdis:. fed

amari potef? oculis, quibus nolo.

inflexit, fcintillantis idtum mucronis impa-

Rex nundi defuntlos mos pro fuis legibus in eterne

vite vefurre&ione fafcitabit. .. Poft hunc. tertius

vida excepit, tantaque fanguinis copia eo

illaditur, & lioguam poftulatus cito. protu-

sulnere prorupit, ut futuram cocleftis thala-

mi Reginam, infolita virginei cruoris purpu-

lit, & manus conftanter extendit; & cum fie

;

ducia ait: .E c«lo i/]a poffideoy fed propter .Dei le«

ra pu

cherrime operuerit.

-Itaque victima

duplex omnino fecit martyrium pudoris vi-

pes nunc bac ipfe de[picioy quoniam ab ipfó tme ea ra-

delicet & religionis: Et vir

cepturum fpero. — 1ta ut Kex, & qui cum ipío

.

j

go permanfit du

erant mira

rentur adolefcentis animum, quod

i p

,,;nmytium obtinuit.

tanquam nihilum duceret cruciatus. . Et hoc

"MEMBRUM IV.

ita defün&o, quartum vexabant fimiliter tor»

uentes, Et cum jam effet ad mortetn ; fic

De multitudine Martyrum.

aic: Jotius ef] ab bominibus morti datos /pem ex«

iam bujus enultitudinis notitia non parum €0i-

e&tare a. Deo , iterum ab ipfo refüfcitandos : Til

Et

ducit ad animos beroica fortitudine inflamman-

enim refurrettio ad vitam non erit, .. Ec cum ad-

dos; cum enim juxtà commune proverbium in ore

moviffet quintum, vexabat eum.

At ille

duorum vel trium teftium flet omne voerbum , im-

merito profeto, 69 imprudenter de veritate fi

dei

refpiciens in eum dixit: Poteflatem inter bomie

L— — 2 — —2— a. — 25—. 2 - — — 2 QU 1. —M—21.9 — — 5 3. — —— W. — — 3

ne$ babens , cum fis corruptibilis , facis , quod viss

moflra Catholice dubitaze quis comvincererur, — fi

nol autem putare genus nofirum a Deo e[je dereli-

eandem a tot milübus Martyrum inter tot tantose -

Gumn. — Tü autem patienter. fufline , 69 vide mae

que cruciatus, ipfamque fanguinis profufionem, cru-

gnam poteflatem ipftus , qualiter te & femen tuum

deliffimamque snortem , a[Jertam ,. confiriatamque -

torquebit. « Poft hunc. ducebant fextum, & is

intellexerit. . Et fi vero nonnulli non improbabilis:

mori incipiéns fic ait: INoli frufira erraré , nos

0 - "— esSàÀ 93 —

ger putent , tantum e[Je Janttorum Martyrum mu-

enim propter mostnet ipfos bec patimur , peccantes in.

merum , ut, fi in fingulos anni dies diftribui debe- .

Deum nofirum, &j digna admirationz fatta. funt

rent, pro quovis die quindecitn millia a[fignari pof-

in nobis: Tu autemn. ne exiftimes, tibi impune fue

fam ; mon parwm tamen proderit, ad banc ipfam.

turum, quod contra Deym pugnare tentaveris, Sue

opinionem .probabiliorem reddendam , fi quam imul-

ti variis temporibus martyrio fint aj[edi, in [pecie .

pra modum autem mater mirabilis, & bono-

rom tnemoria digna;,' quz pereuntes feptem

explicetur , id quod in prefenti, Paragrapbo brevi- -

filios unius diei tempore conípiciens bono

?

ger prajtabitur.

animo férebat propter fpem, quam in Deum

CXXX. Primum inter hos

merito 'l'ow'm

habebat: fingulos eorum bortcábatur.voce

obtinent feptem fratres Macchabzi cum Ma-

patría fortiter , repleta fapientia, & foerni-

te (ua, quorum numerus etfi per fe non

nezx cogitationi mafculinum animum infe-

adeowmagnus fit, ob circumftantias tamen

rens, dixit ad eos: JVefcio qualiter im utero meo

fortitudinis undequaque admirandz, meri-

apparuiftis , neque eniim ego fpiritum &j animam do-

toó pricipuam commendationem meretur.-

mauvi vobis ,. €9 vitam & fingulorum membra non

Horum autem. hiftoriam (ic narrat Scriptor

ego ipfa compagi : Jed. enim. mundi Creator, bomi-

Ribdlq,

L

Libri 2. Mach. Conti

it autem & feptem

más natioitatem , quique omnium invenit origenem

: 2

Lib s.

fratres una cum macure

j

ua apprehenfos com-

& fpiritum «obis iterum cum . snifévicordid. reddet,

Maeh. €.7« pelli a Rege, edere contra fas carnes por-

€2 vitam ,. ficut nunc vosmetipfos de[picitis propter

oinas, flagris & taureis cruciatos.

unus

leges-ejus.

Antiochus autem contemni fe ar-

autem ex illis, qui erat primus, fic ait:; Quid

bitratus, fimul & exprobrantis voce defpe-

isy . quid vis difcere a nobis? — parati fumus

&a, eum adhuc adolefcentior füpereffet, non

"-28 998 . —— E m -——L»o 7- — - C — 3 ?T —€1.:2.-935 t 173 w

smori magis quam patrias Dei leges prevaricari.

folum verbis hortabatur, fed. & juramento

affirmabat,. fe divitem & beatum faQdurum,

Iratus itaque Rex juíit fartagines & ollas

zneas füccendi: quibus ftatim füccenfis,

& translatum a patriis legibus amicum ha-

juífit ei, qui prior füerat locutus amputari

biturum, & res neceffarias ei prebiturum.

linguam: & cute capitis abítracta, fummas

Sed ad hzc cum adolefcens nequaquam incli-

quoque manus & pedes preícindi, ceteris.

naretür, vocavit Rex matrem, & fuadebat ei,

ejus fratribus & matre infpicientibus. Et

ut adolefcenti fieret in falutem. Cum autem

de— — - — 479 — "899 9 — w

cum jam per omnia inutilis factus effet, juf-

multis eam verbis effet hortatus, promifit

Mitty

fit ignem admoveri, & adhuc

f

antem tore

füafüurum fe filio fuo.

Itaque inclinata ad

IOg. ROm.

l

cruciare»

illum , irridens. crudelem Tyrannum , ait

QSID«.

reri in fartagine: in qua cum

tur, czteri una cum matre invicem fe hor-

patria voce: Fili mi, mifrere mei, que te in ute-

tabantur mori fortiter dicentes :

Dominus

ro meo novem menfibus poríavi, (9 lac triennie

l

Deus afpiciet veritatem , €? confolabitur in. nobis s

dedi, & alui, £2 in ctatem iflam perduxi. — Pe.

C

quemadmodum in proteftatione Cantici de-

t0, nate, ut afpicias ad celumy & terram, & om-

claravit Moyfes : 69 in, fervis fuis confolabitur.

nia, que in.eis funt: & intelligas, quia ex mi-

E

fit,

Mg;tup itaque illo primo; hog: moäg fequen-

e

pE

'bilofecz'tj-i.lla Dew, ö* bominwm genus: dtá

|

J?wlus XCI. Mqrtyrimn,i. !

277

üb Won timeas carnificem Ylum: fed dignus fratri-

tyrum fic 'defclr'ib'itur' m Breviapio-.Romahþ à

bus. tuis effettus particeps, füfcipe mortem, ut in illa

Licinio Imperatore, & Agricolao Przfide, ad

miferatione cum. fratribus tuis te recipiam. . Cum

Sebaften Armeniz urbem, quadraginta.mili-

£

'hæ'c illa adhuc diceret, ait adolefcens:

tum fides in JEfüm Chriftum, & fortitudo in

füftinetis, non obedio pracepto Regis, [ed. precepto le»

cruciatibus perferendis enituit; Qui fzepius ia

gis qu& data e[I nobis per Moyfen. .Tu vero, qui

hortribilem carcerem detrufi,vinculisque con-

énventor- omnis malitie fatius es in. Hebraos , non

ftridtijeum oraipíorum lapidibus contuía fui[-

effugies manum Dei, ....INos. enim . pro. peccatis. mo-

fent; hiemis rempore frigidiffimo nudi fuüb

- jiris bec patimur.

Etfi nobis

r

opter increpatio-

aperto aere füpra ftagnum rigens perno&are

nem, $9 correptionem Dominus

D

eus no[ler 1nodi-

jutli fant,ut.frigore congelati necarentur.Una

um iratus efl ; fed iterum reconciliabitur fervis fuis.

autem erat omnium oratio : Quadraginta in Jla-

Jf autem, o fcelefle, & omnium bominum flagitio-

dium ingre[fi famus, quadraginta iem, Domine coro-

Kiffime, noli frufiva extolli vanis fpebus in fervos ejus

na donemur , ne una quidem buic numero deftt, . Efl ín

inflammatus. — INondum enism omnipotentis Dei,. &j

bonore bic numerus, quem in quadraginta dierum je-

emnia in[picientis judicium effugifti ; .. INam fraires

nio decorafti, per quem divina lex ingre[Ja efl in orbem

mei, modico nunc dolore

uftentato . fub te[Laimento

/

terrarum. . Élas quadraginta dierum jejunio. Deum

eterna vite effeài funt :

du vero judicio Dei juf;as

quarens, ejus vifionem confecutus efl. — Ec hxec qui«

Jüperbie tue ponas exfolves : Ego autem ficut 9 fra-

dem illorum érat oratio. Ceteris autem cufto.

tres mei , aniimam $. corpus meum trado pro patriis

dibus fomno deditis, folus vigilabat janitor,

degibus s confidens. Deun maturius genti noftra. pro-

qui.& illos orantes, & luce circumfufos, &

. pitium fieristeque cum tormentis g. verberibus confitte

quosdam e ccelo deícendentes Angelos tan-

ri, quod ipfe eft Deus folus.. In me vvero & in frati-

quam a Rege miíTos, qui coronas triginta no»

. busimeis definet omnipotentis ira, qua fuper omne ge-

vem militibus di(tribuerent;intuens,ita íecum

nus nofirum jufle fuperdutta e]. 'l'unc Rex accen-

loquebatur: Quadraginta hi: quadrage(imi

fus ira ia hunc fuper omnes crudelius defx-

Y

Corona ubi eft? Quas dum cogitaret, unus ex

viit, indigne ferens fe derifüm.. Et hic itaque

illo.numero, cui animus ad' frigus ferendum

mundus obiit per omnia in Domino confi-

defecerat, in.proximum tepefactum balneum

dens. Septem filiis ita de medio füblatis juffa

defiliens , Sanctos.illos fümmo dolore affecit.

fuit.a Tyranno crudeliter trucidari quoque

Verum Deus illorum preces irritas efíe non eft

fanctiffima fortiffimaque Viraginum , omni-

paffus: Nam rei eventum admiratus janitor,

busque laudum przconiis, memoriaque pe-

mox cuftodibus e fomno excitatis, detractis-

renni digniffima Mater, non folum quod ejus-

que veftibus;ac fe Chriftianum effe,clara voce

modi filios genuiffet, fed quod eosdem in ti-

rofeffus Martyribus fe adjunxit. Cum vero

more Dei educaffet, & adeo fortiter pro divi-

Prefidis fatellites Janitorem quoque Chriftia-

nis legibus occumbentes fpectaffet. Arque hos

num effe cognoviflent, bacillis. comminuta

ad píam mortem libenter fubeundam fuis

omnium eorum crura fregerunt, In eo fu

li-

ipfamet hortatibus animavit, ficut pluris ipfa

cio mortui fünt omnes,preterMelithonem na-

divinam legem,quam materni teneritudinem

tu minimum. Quem cum przíens Mater ejus,

affe&us zílimaret, veriffimam crederet effe

fra&tis cruribus, adhuc viventem viviffet, fic

vitam, mortem Dei cauía toleratam, Quam-

cohortata eft : Fj paulifper fuftine, ecce, Chriftus

ob rem fan&iffimi graviffimique quique ec-

ad januaga flat adjuvans te : cum vero reliquo-

clefiz Doctores miris hanc fanctam matro-

rum corpora plauftris imponi cerneret, ut in

nam, filiosque illius laudibus extollunt, ne-

P

rogum inferrentur, ac filium füüm relinqui,

que laudandi fere.modum ponunt.

5

?

L

u

quod fperaret impiaturbe,puerum, fi vixiffet,

Ribadeä.

- CXXXI. S. Anafta(ia cum ducentis v

1

.

ri's,f

&

3

j

ad idolorum cultum revocari poffe : ipfo in hu-

25.Dec. feptuaginta foeminis Chriftianis (LI(uardus &

meros fublato, fancta Marer vehicula Marty-

Ado cenfent fuiffe feptingentos) navigio im-

rum corporibus onufta flrenue profequebacui;

pofita eít, ut omnes in altum demergerentur,

in cujus amplexu Melithon fpiritam Deo red.

& fluCtibus haurirentur; fed navigium divino

didit, ejusque corpus in eundem illum cete-

nutu directum in Infülam Palmariam devenit,

rorum Martyrum rogum pia Mater ipjecit,ut,

ubiS. Anaíta(ia palo alligata, & aliquantulum

qui fide & virtute conjunGiffimi fueranr. fu-

abhumo fufpenía hafit; fic pendulz fübjectus

neris etiam focietate eopulati, una in coclum

eít ignis,quo eorpus ejus combuftüm, fed ani-

pervenirent. Combuflis illis, eorum reliquiz

ma eft defzcata, quz magis ar(it divini amo-

proje&z in profluentem, cum mirabiliter in

tis txdis, quam corpus ejus exterioris in-

unum confluxiffent locum, falvze & integree

cendii lammis. Reliqui Martyres comites ejus

reperte honorifico fepulchro conditz funt..

variis cruciatitorm

CXXXIV. SS. Undecim millium Virginum

. fto confümmarunt.

entis marty rium pro Chri-l

"

Urfulge &Sociarum martyrium (ic defcribunt

Mar tyrbo

. CXXXII. Multa millia C

hriüian'orum,qu'i

varia Dicecefana Directoria: Cum Maximus

log. Rom.jn no&e Natalem Chrifti precedente conve-

Tyrannus tempore Gratiani Imperatoris Gal-

25:De&. pientes ad miffam audiendam , cum Impera-

lias inva(iffet, ac vicinos Armoricos fedibus

tor Diocletianus ante fores templi altare (ta-

expuliffet, vacuam provinciam; & uberes gle-

tui, & aut thus diisimmolare eos, autflammis

bas, Britannicis militibus nova coloniz tri-

comburi juífiffet, omnes unanimiter magis

buit ac divifit. Que vero eorum etiam pofte-

;per flammas íacrificium Deo fieri, quam diis

À

*

ritati confüleret, ex magnz Britanniz infüla.

. offerre elegerunt;

fingulis militibus, qui in duabus legionibus

ad undecim millia erant, fin

GXXXIILQ:MWgätæ S

&U-þaAPccnoru:-v'n-Maf-,

gulz Virgines, ex

Mm 3

geng-

|

278

Bibliotbera Manuolis. Concionatoria .

gentilibus —'fur»:t in matrimonium poftulatz.

uüt redeant Odtodurum Principis mandato jüe

h

bentur. Renuentes illi iterum decimantur; fed

[

Erat autem predictorum militum precipuus

poft Maximum DuxConnanus;,unus exBritans

nec fic,qui remanferant, illi parent;ut ad exer-

j

citum redeant: exípeQtantes finguli eandem

nie regulis, cui paris nobilitatis conjunx defi-

gnata eft filia Dionoci Regis Cornubiz, nomi«

cum Chriftianis commilitonibus fübire opta-

(

u

ne Urfula. Londini itaque cunctis coactis, in-

tiffimam fibi fortem. Quorum defiderium ma-

vitz licet patrium folum,charosque fuos relin-

gis,rBagisque incenfum eft, aliaproxime habie

a

ta ad eos ab Exuperio concione. Cum autein

i

quentes imponuntur navigiis ; dumque regio-

nem Arrhoricorum: cogitant naute, mox Ííxva

illorum immotum animum Imperator, iterum

pl

facto periculo, fatis compertum, exploratum:-

procella naves impulit in s&eftuaria Germanica:

pf

Ubi dum effent, Megla Pictorum, & Gaunus

ue habuiffec ; defperans omuino quemquam

ln

i

lorüm a chriftiana fide poffe deduci : omnem

Ü

Hunnorum piratz, qui comparata claffe ido

foedere cum Gratiano Imperatoré adverfüs

tandem ín eos immittit exercitum,; a quo fine

gl

Maximumy;ut vel hac arte eum a cceptis deture

uli trucidentur. Ferociffimum impetum u-

e

barent, cum ad infeftandam Britanniam ten-

ftinent illi, prote&ti fcuto fidei;gladio fpiritus,

derent, in has ad litus jactatas Virginum na«

& galea falutis atmati: acproinde novopa-

^

ves incidentes, fic in Britannas Virgines, ut in

gnandi genere vi&tores effecti, de proítrata

hoftes graffati fant, ut vim inferendi illarum

impietate, ac fide fervata, gloriotitlimis mar-

pudicitie confilium caperent. Ill vero omnes

tyrii coronis aucti, eternam in caelo beatitue

j

p

hortatuUrfulz mortem duriffimam potius op-

dinem fünt felicitet confecuti. -

a

e Martymig Ibidem

petere, ac gladiis obtrüncari, Chriftiana con-

- CXXXVI.Ttrevirenfium quoqu

«

ftantia decreverunt, quam ignominiofürn quid

tam gloriofus fuit exitus, quam lu&tuofus, qui 6.O&obr.

eodem in libro fic deícribitur: Poftquam Ki-

p

pati. Cumque ea perlifterent animi firmitate,

lis

mox illorum libidine in barbaricum furorem

&iovarus Thyrfüm & focios Thebzz legionis

«

'Treverim perfecutus, ibidem trucidavit, po-

mutata,cum alio properarent,ne longiore mo-

ü

ra diftinerentur,(ingulas crudeliffime trucida-

ftera lucePalmatiumProconfulem,aliosqueSe-

n

runt afino poft partum Virginis trecentefimo

natores propter Chrifti fidem capite plecti fe«

f

o&togefimo tertio, indeque in Britanniam na-

cit. Sed fuit pre czteris tertia dies, ut beatis

j

vigarunt. Pofthzc fparía in finitimis regioni-

mentibus gratiffima, ita Trevericis inquilinis

bus fama de religioía Virginum morte, quod

lzta, &inomnium fzculorum memoriam piis

Mv

vítie potius, quam pudicitiz difpendium pati

votis revocanda. Trevirenfes enim, cum inde

Yon, 12,|

fuftinuiffent, facra earum cadavera a vicino-

abEuchariiadventu przftantiumEpifcoporum

fi

rum locorum incolis cum honore fublata, de-

vigiliis curisque fübacti, matucis jam frugibus.

bito fan&tis Martyribus cultu celebrata funt.

demum flavefcerent ad meffem,ut diuturnum

0

ïbia- l 2.

CXXXV. ibidem SS. Mauritii & Sociorum

laborem penfarent uberrimo martytii fructus

l

' Septemb.

glorioffimus agon inhzc verba narratur:Cum

fe, faaque omnia pro Chriftinomine large ac

Maximianus Imperator,du&to inGalliam exer-

munifice profuderunt. Quare Rictiovarus vi-

pi

citu,in finibus Sedunorum facrificii caufa fub-

densreligionem chriftianam hic radices egiffe

ftitiffet, Thebzorum legio; ne fe impiorum fa-

firmiores, quam qus obje&to terrore, vel exe

crorum focietate contaminaret, a reliquis co-

emplis, quz jam ftatuerac;evelli poffet, pridic

d

l

piis difceffit ad o&to millia paffuum longius;ad

nonas O&obris in omnem fexum; «etatemque

locum didum Agaunum. Maximianus vero

promiícuam exercere cedem inftituit Et quos

t

ad eorum explorandam voluntatem,nuncium

Chriftum colore füfpicio vel proditio patefe-

mifit,qui eos pariter hortaretur, reverti ad ca-

cit; aut quibus ultro profiteri religionein ani-

Q

ftra ; & quod commilitones facerent, idem ipfi

"mus erat,hos inunum convocatos,& ad facritte. ..

8

rzítare non detrectarent. Cui

auritius Tri-

candumDiis compulfos;ubi tergiverfari fenfit,

;

unus Legionis,Exuperius Vexillarius, & Can-

immiffa percufforum manu lacerari ferro ftri-

FK

didusordinis fenatorii virnnomine omnium re-

&isque mucrobibus jugulari ceu victimas jut-

R

ü

'fponfüm prudens,& quidem,ut par erat,dede-

fit. Luctuofüm id Auguftz civitatis fuit oculis

xe 5 paratos fcilicet effe,in omnibus effe fübje-

fpectaculum: quando fenes,matronas;pueros,

H

Y

€tos,& ad caftra reverti,atque adverfüs barba-

virgines, infantes tyrannicus enfis abftulit,

ros,quod alias fiepe fecerant,ftrenue pugnatu-

conte&ta Martyrum ftragibus compita fquale-

M

bant, eorumque fanguine flumen inundabat.

ros : Verumquod Chriftianam religionum co-

p

lerent,fe nunquam effe immolaturos; ob idque

At poftquam acervis oppleri corporum,&Mar-

pi

nolle redire. His auditis ira accenfüs Maximia-

tyribus tumulum unda przbere coepit, inter

f

nus decernit in eos publicum militare füppli-

congeftas alte truncatorum moles zgro ni(u,

ibldgm £l

cium; nimirum ut decimum quemque eorum

ceu pigrior incedens Mofella, & fammis vadis

&b

' tr

gladius feriret, quem fors funefta monflraret.

uniceo colore paulatimn nitefcens,ad paffuum

S

Cum autem legioni innotuiffet ferale decre-

decem millia fanguinolentus fluxiffe proditur.

tum Principis, lztiffime id accepit, rata nimi-

Horum ergo egregiam virtutem ac innocen

p

fum fibi decerni triumphum,; quo milites cce-

tiam pridie honas OGob. füb innumerabilium

Ü

lum confícenderent, martyrio laureati poít

titulo, pofteritas grata memoria profequitur.

Chriftum, cum eo perpetuoregnaturi. Porro

CXXXVILIdem certamen pari fortitudine X Ibid, se,

conftantia fübieruntSS.Gereon &5Socii;uti ib:- O&obr.

p

incenfos omnium martyrii amore animos,

Mauritius ad eos habita concione, qua omnes

dé fequentibus verbis corhemoratur : Géreon

d

corroboraret in fide, reddidit fübeunde pro

facrz legionis Thebzorüm egregius corhilito

-Chrifto mortem .defiderio flagrantiffimos.

cum aliis ejusdem legionis militibus a Maxi-

d

ríitus ad

.Quid plara? decimantur milites : reliqui vero

miano Imperatore in aüxüjum acce

P

comptie

(

Tiruus XCl. Martyrigm.

279

LU

comprimendos *tumuïtus, quiin Galliiscontra

rio , CW Pläcidum & cxteros huïlo modo

H

romanum imperium excreverant, prótinus

adducere potuiffet, ut Chri(tum negarent ;

cum fuis fequacibus , qui unaeum ipfo omnes

Ipfüm fratresque illius, ac fororem crudeli-

jamSacramentis verz fidei, & falutaris baptis-

tet necati ju(lit, cum quibus etiam Donatus;

d.

matis initiati erant, in illam expeditionem fe

firmatus Diaconus, Fauftus, aliique triginta

Jle

contulit. Beati autem Marcellini romani Pon-

monachi, martyrii agonem feliciter coníüm-

—

tificis colloquio edoCtus, quemadmodum füb

marunt teruo nonas Octobris , anno falutis

armis romanz militie , chriftiang religionis

quingentefimo trigefimo nono,

Y

confervanda effet innocentia, tantum ad ex-

[

. CXL. SS. Severus, Severianus, Carpopho- Ibidem g.

m

pugnandos publicz pacis inimicos arma füfci-

rus, & Vi&torinus, fratres in perfecutione Dio- Novemb.

pere, contra religionem vero fufceprz fidei

cletiani deorum cultum libere dete(tantes ,

Imperatorum mandata prorfus contemnere

plumbatis czfi,in verberibus vitam pro Chrifti

decrevit. Quamobrem cum Maximianus Au-

i

nomine profuderunt. Quorum corpora cani-

guítus ferociflimus Chriftiani nominis perfe-

bus objeCa, cum ab illis intacta diu fuiffent,

l

cutot, flatuo idolo, univerfum exercitum ad

füblata a Chriftianis, via Luciana tertio ab ur-

d.

t

facrificia nefaria convocaffet, & legionem fan«

be lapide in arenaria fepeliuntur prope fepul-

Gam 'Thebzorum , tantam impietatem dete-

chrum fanctorum Martyrum Claudii , Nico-

lu

. ftantem, callidis perfua(ionibus fle&ere non

ftrati, Symphoriani, Ca(terii & Simplicii, qui

füfficiens, trucidari juffiffet ,. impii fatellites

eodem lmperatore paffi erant , qui cum ef

plurimis e medio füblatis tandem Gerconem

fent fümmi fculptores,nullo modo adduci po-

Q] Ibidem

cum fociis trecentis decem & octo, pari fidei

tuerant, ut idolorum flatuas facerent : & »d

Ll'

;i&.()&obt.

conítantia armatis in campis civitatis Agripi-

folis imulacrum du&ti , utillud venerarentur,

(( pinz commorantem , & martyrii gloriam cum

nunquam cofniffuros fe dixerunt,ut adorarent

Ilj

iisdem przftolantem invaferunt , & gladiis

opera manuum hominum. |Quam ob rem in

(»

colla pro vera pietate ultro patienter fübji-

carcerem conjecti , cum ibi multos díes in eo-

o

cientes, interemerunt : Corpora vero fancto-

dem propofito pérflitiffent, primum fcorpio-

(s

rum Martyrum per campi illius planitiem di-

nibus cafi, dein vivi plumbeis loculis inclufi

lj

pería in unum puteum maximum projece-

in flumen dejiciuntur. Extat in urbe eccle(ia

h

i

"]

runt, quz multorum miraculorum.

ggoria a

füb nomine fanctorum quatuor Coronatorum;

li

. Deo illuftrata claruerunt.

d3

quorum diu ignota nomina, divinitus poftea

t

evin — CXXXVIIIL S. Symphorofa Tiburtina Ge-

patefacta: Uübi non folum illorum quatuor

om. 12. tulii Martyris uxor, ex eo feptem filios pepe-

fed etiam horum quinque Martyrum corpora

[j

u$

rit; Crefícentium, Julianum, Nemefiam, Pri-

honorifice fepulta fünt, & eorum feftivitas

mitivum, Juftinum. Stadteum, Eugenium: qui

fepto Idus Novembris celebratur.

N

N

N

. omnes propter chriftianz fidei profe(lionem

CXLI. Decimo octavo Martii coluntur de« Nadafi sn«

una cum matre, füb Adriano imperatore com-

cies mille Martyres gladio percu(li.

no eceleft,

prehen(i fant. Quorum pietas multis variisque

. 18. Mart,

ije

CXLIL. SS. Alphius Philadelphus, & C

Ivid. 1í.

tentata fuppliciis cum ftabilis permaneret,

rinus MM. nobiles Vafcones, 5. Vitalis, & S.

?

mater, quz filiis idei magiítra fuerat, dux eis-

Benedictz filii, cum One(imo magiftro, Eras-

Ma'if

Lj

s

. dem ad martyrium extitit, Nam faxo ad col-

mo íororis filio , ac tredecim condifcipulis,

1

lum alligato in proflueatem dejicitur : cujus

x

comprehenfi, e capillis appenfi , Romz poft-

0i

Ccorpus conquiíitum a frawe ejus Eugenio fe-

modum in carcere percuffi, uncis excruciati,

pelitur. Poftridie ejus diei, qui fuit decimo

clavis ignitis calceati, e pedibus fuüfpeufi, pi-

quinto Kalendas Augufli, feptem fratres fin-

ce ac plumbo ízpius perfufi, ac per biennium

euli ad palum alligati , varie funt interfeti,

fame,igne, varieque vexati tandem alius line

ä'.

lh

Creícentio guttur ferro transfigitur: Juliano

uaà exacta , alius in craticula fuper prunas,

pe&us confoditur: Nemefio cor transverbe-

alius in lebete ferventis

]s

fumpti fünt.

)

plumbi :&;piCis cone

)I

ratur: Primitivo trajicitur umbilicus: Jufti-

nus membratim fecatur: StaGteus telis confi-

CXLIII. O&avoJul

i'ijtnemorari.turquinqua Ibidem g.

l

gitur: Eugenius a- pe&ore in duas partes di-

ginta S. Bonofz exemplo ad martyriü animati Julii,

viditur. lta octo hoítiz Deo gratiffimz fünt

- CXLIV. SS. Liberatus, Bonifacius, Servus; Ibid. 17.

h

immolatz.

Corpora in altiffimam . foveam

o

Rufticus,Rogatus;Septimus & Maximus puer, Aug.

proje&a funt via Tiburtina, nono ab urbe la-

fuppliciis inauditis exagitati, fuper ligna, qui-

i

r

pide: quz poftea Romam translata, condita

bus concremandi erant, clavis affixi, igne di-

funt in ecclefia fancti Angeli in Piícina.

vinitus femper extincto ,. ca

pite ac cerebro

2

ibidem $4

CXXXIX. S. Placidus Romz Tertullo Pa-

comminuto, Martyres.

d

tre inprimis nobili natus, puer Deo oblatus, &

CXLV. SS. duodecim fratres , Donatus, Ibidem z.

ls

Of. o.li,a,.

S. Benedi&to traditus, tantum ejus difciplina

Arontius, flonoratus, Fortunatus,Sabinianus, Sept.

& monaftice vitz inflitutis profecit, ut inter

Septiminus; Felices duo, Vitalis, Satyrus, Ja-

f

pracipuos illius difcipulos numeraretur. Ab

nuarius, & Repofitus, fancte educati, literis &

"

€o in Siciliam miffus, monafterium & eccle-

virtute.; multis patratis miraculis , multis

fiam in honorem fandti [oannis Baptiítz pro-

Chrifto adjun&tis, fuftibus pro Chrifto czfi, a

f.

o

pe Meffanz portum conílruxit, ubi cum mo-

carcere per Augelum liberati, athletz ma;

2

ni,

& 1eib It

nachis admirabili fanCtitate vixit. Ejus vifen-

per varia tormenta Martyres.

; 0i

di caufa cum eo veniffent Eutychius & Vi-

CXLVI. SS. Septuaginta quinque Martyres Ibid, 16.

Gorinus illius fratres, & Flavia virgo fororeo-

exemploSS. Geminiani & Lucii converfi..

Sept.

dem tempore illuc appulit, immanis quidam

CXLVIL $. Marcusovium paftor, SS. Zofi- Ibid. ag,

l*

pirata, Manucha nomine: qui capto monafíte-

mus;Alphius &Alexanderjillius fratres;SS.Ni- Sept.

d

€C—€—

€ »;n,,

li

480

Bibliotbecee Manualiks Contionatorie

GENUS L MARTYRILE

con, Nä;)h, Heliodorus, aliique triginta

milites, variis tormentis Martyres.

Fune ftrangulatorum.

fra-

].

i» Edmundus Donatus gloriofum exitum Tannerus

Ibidem 4.

CXLVIHIL. SS. Marcus & Marcianus;

i

O&ob,

tres, & alii pene innumerabiles utriusque fe-

* inipfo ingreffu adeptus eft, & primus in vitis M.

ex omnibus veritatem catholicz religionis M.Soc.Je-

xus, ac omnis ztatis, per verbera, flammas,

mare, gladium, inediam, patibula Martyres.

fanguinis profufione in Hiberuia afferuit, ísfufol. 7

1hid, 10,

CXLIX. 5. Eulampius una cum Eulampia

Limerici in Hibernia natus, ut vexatos dire

Od&ob..

Catholicos erigeret, ac folaretur, voluntate

fao exemplo animata forore virgine, in bul-

lientis olei lebete illafus, exciíis pupillis, illa

Pontificis in patriam faam rediit: Sed ab ho»

d. wbl dil ) "ub iib dMEB —cEi C ass a Céwccó m

ftibus fidei, omnia fagaciffime obfervantibus,

e capillis fufpenfa, non potuit a Chrifto avel-

li Poftea in ardente fornace, velut in prato

continue deprehenfus , ibidem Limerici in

"u 7X

amcene florido , inambulantes , trium puero-

ar&ta cuftodia diu detentus fuit. Varie fuüb-

»-——

inde tentata eft ejus conítantia, optima omnia

"—

rum canticum , Denedicite , cecinerunt, una

cum dacentis aliis exemplo eorum permo-

pollicentibus impietatis miniftris, fi rejecta fi-

m lll

de romana perfidiz reformatorum accede-

tis, Martyres fadti.

ibid. $3.

CL. S. Felicitas

feptem filiorum corda coe.

ret, adverfus qux immobilis cum perfifteret

Nov,

lefti amore adhortando accendit, & ad mar-

Dei confeffor , Corcagiam quadragenis paf-

tyrium prima venit ; fed illis premiffis oCctava

(üum millibus diftantem ad ulteriorem Hzv

ervenit, decollata pro Chriíto.

reticz crudelitatis quzftionem pertra&tus ett;

JThid. 29.

Raptabatur tototo illo itinere, manibus latro«

Nov.

CLI. SS. Paramon, & focii trccentivfeptua-

;

"

j

]i fel

ginta quinque Martyres.

nis inftar revinclis, omnia illa a crudeliffimis

Yeidem s. CLII. SS. Jafon & Maurus cum

Hiiis & fe-

fatellitibus expertus , qui bomicidis & facinoe

vt

tofis patriz proditoribus inferrifolent, Donec-

Decemb. ptuaginta militibus , omnes capitali fenten-

tia cz(i Martyres.

in eorundem communem carcerem Corcas

Ybid. 27.

CLIII. SS. Theo

dolus, Satui*inus, Eupo-

gizx retrufus, variis tormenüs & cruciatibus

excarnificatus eít,

Sed cum infracta in his

Sept.

porus,

Gelafius, Eunicianus, Zeticus , Cleo-

menes, Agathopus , Bafi

lides & Euariftus cru-

etiam duraret conftantia, perduellionis ícili-

cet arceffitas publico damnatur judicio infae

delia paffi omnes exclamabant : Sumus Ciri-

fliani , Chrifli boflie , Chrifti vittima , eiiamfi mil-

mis fupplicii a fanguinario magiftratu h;fce pu.

jies mori oporteat , libenter moriemur :

blicatis caufis, que invidendam martyrii forté

g

-& Cgpitc

czfi. funt.

ipfi non ifüerito afferuiffe videri poffunt: quod

Toid, !e7..

CLIV. Calliftratus miles inter teftas, equu-

in fidei catholice confeffione, füb perduele

Sept.

lionis poena ab Elifabetha ex Dritannia pro»

leos, & alia füpplicia cecinit Deo. lztus;

una cum Íociis mari mer(us, & iade divini-

fcriptze, pertinax conítaret: Quod ad eandem

L

tus emergens , apparuit pulcherrime coro-

concives füos, qua verbo, qua exemplo tra-

du&urus, & firmaturus veniffet : quod Regi-

natus, voce fimul e coclo audita : Ej/fo bono

animo , Callifirate , cum tuo grege ; && jam venite

nz, capitis ecclelie anglicang ticulum impie

abrogaret. Quam neíariam fibi camen gio»

in eiernis vequieturi tabernaculis. .. Ixa converfis

centum triginta quinque militibus ; cum fuis

riofiffimi triumphi decretoriam fententiam ,

uadraginta novem membratim concifus eft.

magna alacritatis , & gaudii fignificatione exe

!*Ebïd' !OO

CLV. SS. Saturninus, Nereus & alii, we-

cipiens , pofteaquam humili capitis inclina-

Ocob.

tione judicibus gratias egiflet, tanquam reus

centi fexaginta quinque Martyres.

majcflatis ad. communem fupplicii locum raz

6.. V.

pratus eft.

Hic inferto in laqueum collo,

cum aliquamdiu a furca pependiffet, vivens

EXEMPLA DOMESTICA.

adhuc & fpirans refedto fune in folum prz-

cipitatur , & ex difceffo pe&ore evulfüm cor

De ü'uþribusfociomm Siefa martyrás.

manu carnificis populo oftentatur ; mox in

PRROEMIU M.

igne una cum aliis inteftinis concremandum,

teliquum corpus ia quatuor partes diffe&tum,

vec in confodalium smeorum [olatium pla-

totidem palis affixum e(t , ut diver(is locis,

cuit referre , ut , dum ea accuratius

donec difflueret , oculis omnium proftaret ,

perlegunt , &? contemplantur , illud a pa-

fidelitatem fcilicer in Reginam & faniora ab

1re Irancifco Godoie ad [ocios fub ipfo mar-

ene&o confilia fpectaculo füo ingefturum.

Paílus eft vir inclytz memoriz , Corcagie

&yrio prolatum excitamentum : Eja fratres,

füb annum Domini 1j 80.

non degeneremus ab excelfis cogitationibus

.]1. Similem mortem ex caufa pari con

ftantia Trid. foi.

füiorum Dei: & ifli ufurpare , feque. ad

& fortitudine obiere anno 1581. Edmundus 15. & t5.

afpera quarois pro .Dei gloria , & anima-

Campianus & Alexander Briantus Angli, poft-

rum [alute perpetienda excitare : C5 .con-

quam prius aliquoties equuleo crudeliter lunt

fortare. fludeant.

Majoris. autem clarita-

torti, cujusquidem carnificing hic eft modus:

'Trabes quatuor in quadrü conpaginate humi

zis &? ordinis caufa bec martyria in di-

extenduntur. Extremis quadrati duobus, qua

ver[a genera dioidam , ita tamen , ut quo-

caput & pedes rei protenduntur , infertum eít

miam longum mimis C fafldioum foret ,

hinc inde ferreis annulis verfatilelignum,com-

Jingula. veferre , non. nifi [eletfiora. [im. nar-

plürium fünium fpiris , & voluminibus imple-

Yalurus.

u!is

XUm, quale attrahendis ponderibus; aut fit

18 —

e

i

Tiuus XCI. Marzyrïwk;

28t

In vacuo harura quatuor Trabium diftentus nuum pe»dumqu.e"arifïcu.lïs, ab invicem diftra-

reus, lingandas manusad lignum fuüpetius, &

hat: hzcecontra illa violente in unum velud

à Tumems

pedes ad alterum inferius porrigit. Ligantur

globum colligat& conftipat.Trifariam hic cor-

BinvgM —

autem vel quatuor funibus manum pedum-

pus complicatur, cruribus ad femota, femo-

iM Soc j

que foli pollices infra ultimum articulum, vel

ribus ad ventrem appreflis, atque ita arcubus

lsf f »

diftin&is quinque fidiculis finguli pedum ma-

ferreis duobus includitur, quorum extrema

[*

niuumque digiti, fic ut Jaceat torquendus di«

dumlad (e invicem labore carnificum in circul-

[

varicatis cruribus, & manibus. Interim duo

lum coguntur;corpus interim miferi incluíum

a capite, a pedibus totidem carnifices, lignis

informi compreffione pene eliditur, immane

illis magna vi verfatis, miferum corpus attra-

prorfus & dirius equuleo cruciamentum, cu-

In

Qs funibus, feu fidiculis, e pollicibus, aut

jus immanitate corpus totum ita ar&tatur,ut

b

digitis a cerra füfpendunt, & omnes in eo la-

aliis ex eo fanguis extremis manibus & pedi«

ld

xant oíffium commiffuras cum immenío do-

bus exfüdet, aliis rupta pectoris crate copio»

m

lore, ex continua nervorum convulfione, vi-

fus e nàribus faucibusque faneuis effündatur,

.

Ícerumque interdurm laceratione. Quo &t ut

prout Cottamo etiam cum hectica mifere la-

[

nonnunquam plus palmo füpra nativam ex

boranti evenit, hora integra amplius annulo

jf

violentiffima attractione, uti de Campiano

conclufo. Alterum eft,.quod dum refciffo fu»

factum eft, excrefcat corpus ftaturam. ln

dv

ne ad lanienam denudatur, magno omnium

l,

quo tamen tormento Briantus, cum rertia vi-

ftupore cilicium apparuit, intimo corpori op«

ce id exeperiri cogeretur, nullum dolorem

preffum, generofi illius animi index, qui duo-

W

cum magna omnium adrmiratione fenfic.

rum annorum perpetuis carceris erumnis mi-

Tbid. fol.

IIl. Eadem cum Campiano & Brianto Pa-

Ia

nime faturátus, faginari adícitiis etiam pro«-

17. & 19.

tria Thomz Cottamo, Anglia & in ea Provin-

prio ingeuio injuriis voluit.

A

«

d

cia Lancaftrenfi,idem vite genusjidem exitus

IV. Quartus fuit P. Joannes Cornelius Hy- toid, fol,

fuit. Anno r549. natus, & a Proteítantium

$

bernus anno 1j924. eadem ex caufa füfpen- 3e.

li

hierefi opera P. Thomz Pondi Societ. [efu ad.

füs, id quod fic ab authore deícribitur: Ad

catholicam religionem traductus, relicta An-

l

locam fupplicii ubi deventum eít, fublatis

glia, primo Duacum, ac deinde Romam, ftu-

fs

in patibulum primo latrone, quem expiatis

!

dio obtinendz Societatis petiit. Hauferat ni«

fceleribus orthodoxe moti Pater commone:

mirum primos ad eam ex annuis literis fpiri-

fecerat ac eum fidei cauía düobus (uis famu«

ié

tus, quz ab India quotannis Romam de con-

lis & nobili viro Thoma DBongavio, poftre-

a.

od

verfione Ethnicorum a noftris mittuntur, a

d.

mus ipfe fcalas alacer confcendic, illad Apo-

quibus tandem in Chri(ti Societatem admif-

ftoli Andrez ufurpans: O bona crux, diu de-

f0

Ius, fic ille: in praefenti obedientiam promit-

um

fiderata, folicite amata !

Sociorum dceinde

to, coram Deo, &ia foro conícientie mem,

pedes e trabe pendentium & laqueum e care

4

omnibus & (ingulis Prspofitis, conftituris, &

nifice porrectum. exofculatus, collo induit,

äl.

conftituendis: omnibus item regulis, legibus-

Deoque fpiritnam commendans e fcalis deje-

t

ve ia hacSocietate receptis; pro inea virili, &

&us eft. 3. Julli anno 1504. Ft quia fpirans

n

u

aantutn me Deus adjuvet : teftis dies i(te, te.

i

adhuc & vividus refciffo fune excarni&icatus

7

:

is & boc Chirographum manus mez in die

eft, dum pe&ore fiffo cor & inteftina diripe-

u

Judicii. De corporis valetudine non eft quod

rentur, manum fronti admovere, veluti fü-

[de

dubitetis, quia jam fere priftinam fortitudi-

premum cruce fignaturus norarus eft. Par.

As

nem & robur Deo donante recuperavi, &ia

titum quadrifariam corpus, & palis affixum

n

dies magis magisque convaleíco, de cztero

eft, capite ex fummo

me veítris orationibus commendanss vos in

pacibulg ad pubiigum :

lo,

terrorem proflrante.

en$

Dómino valere jubeo, folicite expe&tans, qux

V. Quintus P. Robertus Sourliuvellus Anglus ex comi- tbid, £of,

[d»

fitveftrade mefententia. FaCtus itaque defi-

tatu Su/foleia fuit, qui poft anipiecommendarionem,füb- 4 c.

t

deriorum a Societatis Superioribus compos,

traCto cursu, quod laqueus perperam guloe applicitus ef:

n

cum Societati fe Votis religiofis, poft tam di-

fet, diutius fpirans, & oculos in fpe&atores circumageas,

rum in carcere Tyrocinium legitime aditrin-

palpitabar, erebro interica fiemo erucis, ut potis Eraz, fe

Ifjy

imuniens, & pectus tundens, donsc carnifex magna vi de.

If

xiffet, non multo poft judicio iníquiffimo ldfze

orfum corpus pedibus protrahens, arimam exprefüt; &

l$3

Majeítatis reus pronunciatus, viminez crati

tcfciffo fune cadaver diffe&uin in quatuor fruftà parritus

2

upna cum RudolphoScerwino injeQtus, atque

cit, anno swtatis illius 34. Ad eordis vero exenterato pes

)

per Londihum extra urbem ad furcam rapta-

&ore prolationem nemo de more cum carnitice proditos

tus, füblato jam Campiano & Scerwino, plau-

rem proclamavit, nemo. vivat Regina precatus eft, tris

u)

fte in omuibus fpectaceribus filentinm, & in multis etiam

ftrum ferale animofus confícendit, ex quo paue

glæ

culis pró religione catholica & innocentia fua

lachryms.

3

4

VI. Sextus P, Hen

Heüs Walpohi Anglusda Provia:

iA i

prolatis, fubtracto inter recitatum Pfalm. 5o.

€ia Norfolcien(i natus, Evocari 1594. 17 Aprilis idem

jis 1 &

curru, modicum pependit ac paulo poft fune

mortis renus tanta conftantia füftinuit, tanto fpe&ane

refciffo, uti priores duo, in quatuor partes dif-

tium ludu 36 morore, u

,

P

t plura eorum millia lacixryfnis

ünt

fectus & laniatus fuit, fed pofteriori an.15 82»

parentaffe notata fint,

30. Maji duo folum de eo fpecialiter commen-

VIL Septimus P. Rogerius Fileocus Anglus t6o1. 27:

Ü

dantur. Primum eft, quod cum nullam fpe-

Febr. cum Patre a 8, Marco Ordínis S. Benedi&i in eadem

jmi

ciem lx(x Majeítaus in eo Hxretici invenie

furca, a qua focii erudelem lacérationem fpectarat , fü«

fpénfüs mox eandem quoque carnificinem fubiit.

quz

reat, przcipaam torturg (peciem; filiam Ser»

di

VIIL. Octavus P. Francifcus Pagius Anglus 1602. 29.

]u

wingeri didtam,adhibuerint. Eft ea priori tor-

April. de quo illud memorandum narratur,quod difceret,

turg equulei prorfus contraria, cum enim illa

lt

non Iyec fuis viribus, fed gratuito Dei adfcribere, benefi«

membra, alligatis,extractisquejin divería mae

£io,nec quidquam ex ífe, íed in Deo & gratia eius

Jl

)»'-RQPQWIBWcWQ ï'bma-[ll

R

po flbg

if

—

)

2$2

Bibliotbece Manialis: Concionatoriee

tatim, etiam ex intima regis aula magno Itu»

poffe, omni repente illo divinorum guftu &

E

quiete interna deftitutus coepit incredibili

pore infpe&am mirarentur, & rex indigne

ferret, divino teflimonio prodigiofe abfolu-

f

uodum moerore & triítitia percelli favore

í

mul & ftupore mentis affici, (ic, ut toto cor-

tum videri, quem ipíe Majeftatis reum dam-

pl

narat, inquifitionem Cantuariz Pfeudo-Epi-

ore obrigefcens, in eodem perpetuo dura-

ret obtutu, Salvatoris noftri füpremam in hor-

fcopus inftituit, in fpecie authores, & porten-

f

to agoniam expertus, qua coepit tedere:&

ti promulgatores , qui non minus conftanter

pavere ac triftari usque ad mortem, duravit-

rem naturge viribus majorem afleruerunt,

[

juam piétores Hazretici, ut miraculi pon-

li

que atrociffima carnis & fpiritus in eo lu&a,

usque dum prope horam fupplicii adeffe de-

dus (imilis in culmo imaginis expreffione elu-

e

derent, accitij ingenue perne

nunciaturus carnifex , cubiculum ingredere-

garunt; huma;

tur, hunc enim vero tamquam boni nuntii

no rem poffe perfici artificio.

[i

t XI.Undecimus P.'Thomas GarnattusAnglus

Angelum excipiens, co momento delibutus

eft cxlitus dulcedine & ineffabilis gaudii

natus Londini, nondum abfoluto Tyrocinio

d

in Angliam a Belgio remiffus, & vix regnum

ubertate. ut non ab füpplieii , fed ad nuptia.

ruim & feftivitatis locum progredi videretur.

ingreffus, comprehenfüs, & poft paucos dies

ad mortem damnatus, antequam currus fub

fe

- IX.. Nonus P. Eduardus Oldcornus Angius

natus in Eboracenfi Provincia eadem genero-

patibulo fübduceretur, hgc verba protulit;

]

Avertat ab hoc regno iram fuam Deus . ne&

fa morte obiit 1606. 17. Aprilis, poítquam

C

quinquies per quinque horas atrociífime tor-

aRege meum fanguinem exigat ; Domine ne

ftatuas illis hoc peccatum: Apoftata facete

tus fuiffet, poft cujus obitam hoc memoran-

U

dum accidit, quod cum animam fümmo Deo,

dos Roveítus me prodidit, Deus illi condo-

a

net; Apparitor Craffius comprehendit, Deus

Deiparg divisque commendans, corpus car-

d

nifici permififfec, qui gradu dejectum , ubi

illi condonet: Epiícopus Londinenfis carce-

C

ri addixit, Deus illi condonet: Ejus fecre-

aliquamdiu pependiffet, vivum fpirantemque

tarius infenfum illum mihi fuis fufurris rede

feiro laceravit ufitato in proditorum fuppli-

ti

didit, Deus illi condonet: W/aden mortem

cii more, anto 1606. Occiíi innocentiam

V

fingulari prodigio ornare potuerit Deus ; de-

meam promovit, Deus illi condonet: Mon-

E

tagatius & teftes fal(i multa in me commenti

fofía namque humo illius exufta vitaliajignem

Ó

vivum & fllammas dies 17. emiíere, licet co-

funt, Deus illis condonet, detque mihi vide-

re omnes in ccelo falvos; orare poft hzc ad

piofe coetum plueret, & (atellites affufa mul.

ta aqua extinguere illum conarentur-

extremum de genibus cum vellet, Pater, Ave

X. Decimus P. Henricus Garnattus Anglus

& Credo, nec brevitate laquei impeditus pof-

fimili quidem mortis genere,fed non eandem

fet, rogavit Catholicos, ut eadem fecum pre»

L

La 3

carentur: Quibus ipfe Hymnum, Veni Crea-

ob caufam (nam propter confpirationem,

uam in confe(fione intellexerat, non dete-

tor Spiritus, faperaddens in iis Verbis, /ermone

4

am damoatus eít) nec in confueto Tiburni

ditans guttura, fabducto carro pependit , pro-

loco, (ed medio in foro Londini füper elato

hibito per Czcilium caraitice, ne laqueum

rius, quam animam efllaviffet , fuccideret,

peginate, ubi cum fufpenfus fuiffet,' parabat

quidem carnifex femivivum de more difcer-

Id quod fa&tum eft die 25. Junii anno 1608,

&tatis 34.

e

s2 £T€09 £f o 99 C

pturus, aliquoties laqueum abrumpere, fed

£z-

LIl4d

populi clamoribus toties prohibitus eft, ex-

XII. Duodeci

mus P. Joan. Ogilbæüs ScQ»

tus,

oft multiplex examen, & ingenua re«

pe&are jubentis , dum animam epiífet, qui

«5

etiam deinde caput cum corde exencerati pro-

fpon

damnatus, magna gratulatione fenten-

ferens neutiquam folemne illud: VivatRex,

tiam excepit , eamque proferentem comple«

m rT32 $£2

E

fed moc(tiffimum retulit filentium, cenfenti.

xans,judicibus ómnibus,etiam Archiepifcopo

bus viris gravitfimis, plus utilitatis rei catho-

dexteram junxit, ex eorde fe illis ignofcere

Q

licee morte füa Garnattum attuliflc, quam vi-

ficut a Deo (ibi donari pecca:a optaret, proe

Q

ta per annos 20. quantumvis Apoftolice trans-

teftatus,quibus ad prandium digreflis, a carni»

u

acta.

Certatum deinde magno ftudio a Ca

fice, cui traditus fuerat, per frequentiffimum

ü

tholicis eft ut diriperent aliquid ex iis reli-

populum eductus, cum & patibulum ample-

T

quiis , cujus indufium Marchio a S. Cermano

xatus, atque exofculatus cí(t, procumbens ítae

u

extra ordinem Regis catholici Nuncius ma-

tim ad orandum. Cum autem interir Pradi-

Ihi

gno pretio redemit, alii alia, quanti carnifex

cans populo venditaret, eum non religionis;

Jo

edixiffet. Precipuum retulit Joannes Wil-

fed perduellionis caufa interfici,neque renutu

D

leinfonus, qui extraordinario penitus nec ul.

illius, aut capitis agitatione (loqui enim pro-

Qu

lam anímo quietem relinquente inftin&u,quo

hibitus erat) a maledicentia compefceretur ;

I

ei pro certo fpondebatur, fore, ut aliquid vie

tum Pater Joan. miror, inquit,veftrum agendi

N

deret, in viri innocentiam mire faciens, ada-

modum,me pro mea caufa loqui prohibetis,&

tj

&us proxime pegma conftitit, ubi diffe&o

interim caufam meque fimul ve(tris mendaciis

Q

quadratim corpore, dum occafionem aliquid

apud populum traducitis, nihil in Regis prae«

di

tollendi operitur, ecce tibi fpica quzdam ex

judicium dixi,aut feci. Tantum aflerui Papan

fü

ftramento, quo theatrum ad imbibendum la

habere fpiritualem jurisdictionem inDominiis

lK

nienz cruorem con(ltratum erat, Garnatti

Regis, & in toto mundo apud Chriftianos ; &

à

confpería fanguine nec opinanti in manus

poffeRegem hareticum excofnunicare.Si quid

incidit, qux genuinam Garnatti effigiem, in

aliad dixi, populo oftendatur, nam hifce, qua

unica cruoris gutta perfectiffime expreffam

retuli, fübícripfi, & pro iis mori paratus fum.

ftis, &

d

referebat ; hanc cum fümmi infimique ecre

Vos autem,falü de me ad Regem fcripti

Dun*

e

(

n—-——

le

-Titula: XCI. Jllartyrium.. :

203

nunc ea populo etiam perfüadere vultis, In-

l

mifit , de reli ïao eati

]^

terroganti. Miniftro ,' an. mortem timeret ?

nifïcgmifugm munus

exequii permiffurus.

h

Non magis, inquit, pro tambona caufa, quam

[»

tu patinas, cum ad ceenam accedis.

. Ligatis

XIV. Decimus quartüs P. Rudolphus Cor-

pofthzcar&iffime,

ut digiti contremifcerent,

bzus Hibernus in ult

imo facrificio in carcere

]

ante mortem per

a

1

h

manibus , dum inter precationem & beariífi-

icto vehementer anima per-

mz Virginis , Sanctorumque invocationem

celli, turbari & coníternati ita vifüs eft , ut

)

toto corpore fücculfus,

la

fcalas confcendit, juffus eft ab indignante Vi-

nec verba fatis pró»

cecomite fiepius e gradu dejici. Quod cum

ferré interdum. poffec ,

quas tamen mentis

h

triftitia obnubilatàs tene

&

tandem multa compaffione renitens carnifex

bras, in co'"'dïernï ad-

exequeretur , univeríus populus magno cla-

huc facrificio imploratu

m ab eo Numen cum

more & tumultu crudelitate

foenore etiam. & au&

ario folatiorüm refti-

$

h

m deteftaps , poe-

nam injuftas mortis ih

judices iniquos averti

tuit. In ipfo füpplicii loco patibulum ofcula-

Q

a fe poftulabat.

tus conícenfo ferali plauftro infertaque la-

Cujus etiam intuitu fa&um

eít , ut funis pendentis prius, quam animatn

queo cervice, pauca de cauíaà füz mortis

G

prafatus , indicium facerdoti in turba. per-

!

egiffet, refectus non fuerit, neque cadaver, ut

mos & fententía ferebat , quadratim fectum

miíto , abfolutionis impertiende dedic, &

fed loculo inclufüm ,

fubdu&to curru animam Deo refignavit.

z

& deftinato reis fepe-

liendis loco fepultum,

id quod actum eft de-

«UXV. Dccimus'quintus P. Henricus Mor-

r

cima Martii anno 1615. ztatis 34.

fxus Anglus fuit, qui teriio e patria profcri-

XIII. Decimus tertius P. Edmundus Aro-

ptus ;; demum ad mortem damnatus , ulti-

la

S

usmotheus Anglus Lancaftrienfis in viminea

mam noctem fere infomnis duxit, hora quar-

crate raptatus ad fuürcam , poftquam horz

ta vero recitatis nonnullis pro Angliz .con-

Q

o

circiter quartam partem Deum füb illa pre-

verfione precibus, inexplicabili pietatis te-

catus effet, trina genuflexione Deum adjun-

neritudine.miffam de ían&iffima Trinitate,

€Li$ tertio his veneratur : ultto ac liberaliter

in gratiarum a&ionem pro beneficio mortis

tibi dulciflime Jefu vitam hanc meam devo-

Chrifti: caufa oppetendz celebravit, poft-

le

veo, in fatisfa&tionem peccatorum meorum.

'quam

perfolutis ejus diei canonicis horis,

u

Et nequicquam importuna Miniftellorum &

fingulorum , qui eodem carcere claudeban-

li&torum: interpellatione turbatus profequi-

tur, circuivit ergaftula, quos omnes (üpre-

mum valere jubens ea vultus amoenitate re-

tur: Jeíu vita & gloria mea, toto tibi animo

Y

hanc vitam reftituo, quam a te accepi, &

nitere illis vifus eft, ut cantam animi non

j

nitu dedifles, jam ea nequaquam füppeteret,

caperent magnitudinem, ac precipue P. Chri-

P

ut reflicui a me poffet , femper optavi , Deus

ftophorus llltanus e S. Francifci familia pro

s

animz mez, tibi & pro te vitam hanc.meam

Chrifto vinctus , tanta animi lxtitia & mar-

dare , & illam exhibeo nunc , & agnofco

tyrii cupiditate ex ejus amplexu perfufum

(j

ejus pro te ja&uram, lucrum effe, ejus (ine

fe expertus, ut quoties deinde ejus rei men-

lm

te incolumitatem effe detrimentum. | Morior

tio incidiffet , lachrymis gaudio manantibus

f

pro amore tuo, pro noftra fancta fide, pro

exclamaret : Bone Jefü , qualis ille vulcus

!

tuenda au&toritate cathedrg Vicarii tui in

erat! . adjicere fimul folitus , fi ad id tcmpus

terra Pontificis Romani , legitimi füccefforis

in hzrelum , aut gentilium errorum tenc-

v

fan&i tui Apoftoli Petri, veri capitis ecclefize

bris hzfler ,. uno illo.Patris coclefti affectu

Cn

catholice a te inftitutz.

Mea peccata Do-

'& hauíta ex amplexu meütis ferenitate ejus,

r

mine tuz cauía mortis extitere, fed in hac

pro qua moriebatur, fidei veritatem agnitu-

ge

mea morte, te folam veram vitam expeto,

rum fuifle. Edu&us fuübinde ad.füpplicii lo-

X

non permitte, benigniffime Jefü , ut evadam

cum , magno animo plauftrum conícendit,

Z

tormenta, quo vitam habeam (ine te; ne-

& plura de veritate: catholice fidei locutus,

0-

que enim bonum eft ibi vitam habere , 'ubi

tandem poftquam agonem fuum Deo; divis-

b

tu non es. .Da mihi , bone Deus , cónftan-

que ardentius coinmendaffet, füblatis altius

manibus magno animi fenfu pronunciavit. In

tiam ad ultimum usque articulum , neque

*

me uno momento vivere (inas absque te, quia

mànus tuas, Domine,;. commendo fpiritum

tu , cum fis vera vita , male potefít hzc in

meum ,. percuffoque: dolentis ritu peétore,

t

]

me effe,.(i tu meoin Corde non vixeris.Ma-

fimul ab ad(tante clam facerdote, ut conve-

jorem concipio dolorem , dum recogito me

nerat, facramentaliter abfolutus, fimul pe-

[$y

(u

offendiffe te , vel poffe a quoquam offendi,

dibus currus fubductus eft. Pependit ille

quam ullus effe potfit; quem hac ex mea mor-

quietiffimus , .nullo incondito motu edito,

D

,

te'concepero. ^ Qj vitá totius vite mez!

dum expiraffet, in cujus deinde lauiati fan-

quanquarm, fi aliquando à te alienus fui; fed

guine complura füdaria, Legatorum & Co-

di

tibi: tamen demum devotüs ; totó' iis córde

mitis Egmontii rogatu, intinéta funt, & .ad

condono; qui eàm mihi ftudent'eripere. His

venerationem partim fervata, partim catho-

I$

coresotetemn n r

licis Majeftatibus transmiffa. Partes diffecti

4]

di&is,- confcenfis alacriter patibulit fcalis', e

fummo gradu Catholicos ad religionem réti-

corporis ad quatuor urbis portas ; caput ad-

[

nendam ,. hzreticos aütém ad'complecten-

pontem fublime affixum eft, reliqua omnia

dam, fereno explicatoque vultu hortacüs eft;

igni confümpta. . AGta fünt hec Londini, z.

Februarii anno 16

id

oftquam non diuturnam e' deprorjpto libel-

4y. ïe;::ætïs ejus y-c.).' .:-.f?:cic-

o precationem , reftim-collo iaduens ; no-

tatis circiter 30. .

&urnum capitis integumentum in oculos de-

n

XVI. Decimusfextus

P chficus M;);fæus

Ane

RI P- Lüþn. Bü/lo Mm- ]b,no IL

an

Óf

e

)

204

Biblioibeca . Manyalis. Concionateriee

necis wibi quoquo inodo caufa extiterunt,. "Tum

| Anglüs

fuit , qui tertio e patria profcriptus,

demum a

d mortem damnatus ultimam no-

precatus pro Rege , regno , ejusque ad fi-

ä

dem catholicam redu&ione : Si tot mibi fup-

y

&em fere infomnis duxit, hora quarta vero

vite quot crimes im capite ,. quoé

recitatis nonnullis pro Anglig converfione .

pelerent , ait ,

lj

r

in oceano gutte , quot in celo flelle ,

quot perfe«

m

'ecibus , inexplicabili pietatis teneritudine

Giones C^ excellentie in Deo , illas ego perlibene

[

miffam de fanctiffima Trinitate, in gratiarum

aGionem pro beneficio mortis Chrifti caufa

ter omnes eum in finem impenderem. . Quibus cum

f

ingenti approbatione accla

mantis populis

oppetendz celebravit , poftquam perfolutis

ejus diei canonicis horis , fingulorum , qui

prolatis , ubi aliquamdiu claufis. oculis ad

D

eodem carcere claudebantur , circuivit er-

eliciendam contritionem connifus eff, mox

d

ftula , quos omnes füpremum valere ju-

€os apertos in adftantem carro: facerdotem

-

ns , ea vultus amocnitate renitere illis vi-

defixit; qui eo figno monitus, poftremam

4

ei peccatorum abíolutionem fic impertivit;

fus eft, ut tantam animi non caperent ma-

bl f

nitudinem. Ac przxcipue P. Chriftophorus

.ut extrema formule. verba potuerit exau-

1910

À

Ultanus e S. Francifci familia pro Chrilto vin»

dire.. Subdu&to interim carro , placidiffimo

ipfe vultu , oculis femper in coclum inrentis

&us , tanta animi lztitia; & martyrii cupi-

Q

ditate , ex ejus amplexu perfufum (e expere

pependit , nulla oris contoríione , nulla bra-

chiorum , pedumve indecora ja&atione ,

fbidem f. ,

tus , ut quoties deinde ejus rei mentio inci-

$9.

)

diffet, lachrymis gaudio manantibus excla-

fed manibus ante pe&tus (liberz enim illi

w

maret: Bone Sefu! qualis ille vultus erat? . Ad-

permiffz erant ) fürredtis, & orantis in mo»

f

dum conjun&is, perinde quietus, & toto

jicere (imul

folitus :: Si ad id tempus im berte

wm , aut genti

lium errorum tenebris befilJet , uno

corpore modefíte compofitus, ac fi expiraffet,

f

&9 baufía ex amplexu

aut optatiffimo fitu vivens conquiefceret.

illo Patris celefti afpettu ;

Y

sentis ferenitate , ejus ,

pro qua moriebatur ,

fidei

r

veritatem agniturum fuifJe.

Eductus fubinde ad

XVIII. Decimus feptimus fuit Dominicus

(trum

Colinus Coadjutor claro apud Hibernos ortu

fuppli

cii locum , magno animo piau

:

conícendit ,

& plura de veritate catholice

natus ; contra fe&tarios Centurio in Gallia

fidei locutus. 'Tandem poftquam agonem

militavit, fa&us in Hifpania poftea Dux claf-

faum Deo, Divisque ardentius commendaf-

*iiari,u's,per* annos o&to, femper & miles. bo-

fec, fublatis altius manibus, magno animi

nus , & vir frugi.

In focietatem receptus;

ex Hifpania in Hiberniam profieifci juffus ,

ä

fenfu prt

onunciavit : Jn manus tuas , Domnine ,

eomme;

a^

4

do fpiritum meum.

Percuffoque dolen-

jbiab hzreticis captus, pro tribunali in ve«

&ore , fimul ab adíftante clam fa-

fte focietatis comparuit, nil fpes minasque

tis ritu pe

facramentaliter ab-

cerdote, ut convenerat

moratus , quibus, ug a fide catholica defi-

folutus , fimul pedibus currus fubdu&us eft.

ceret, urgebatur : ac illos etiam execratus,

Pepe

ndit ille quietiffimus , nullo incondito

qui fübmifli clam füadebant, ut fidem catho-

motu edito,

dum expiraffet. In cujus deinde

Jicam tantifper diffimulanter obtegeret. Ad

fufpendium damnandus ; in carcere diia

laniati fanguine complura fudaria, Legato-

fübiit tormenta , quibus in ilum íxvitum

rum , & Comitis Egmontii rogatu intin&ta

funt, & ad veneratonem partim [ervata ,

eít ;; donec 3 1. Octobris in vefte focietatis;

revindiis poít ter

um manibus , láqueo e

artim . catholicis Majeftatibus tranmiffa.

A

Partes diffedi c

orporis ad quatuor urbis

collo pendente du

us füb patibulo fe dimifit

d pontem füblime affixum

in genua, & oravit.. E fcalis catholicis aue

portas , caput a

eft, reliqua omnia ig

ne affampta. AQta funt

thor fuit, graviffime admonens , nefe fpe;

metu, aliisque hzreticorum fraudibus inter-

PCX CM 2—428—205—— 0 —2- w

hxc Londini 1. Febr. anno 1645.

verti, atque a re&o feduci finerent. - Su/cipite,

Tbidem f. |

XVII. Decimus fextus P. Thomas 'Hvol-

inquiebat, im celum., €. prifcam fidem , quam

L^ J

praclari majores sefiri. funt. profefi , non. degente

117.

landus, Anglus, cum aliquot annis in At

glia falu

LJ

tem aliorum füb noctem fere fem-

ves , pereveranter confervate ; pro qua && ego nunc,

, r,

ui

a ob infirmitatem de die non pote-

. ut videtis , mortem oppeto, . Mox deturbatus pe«

——2 — 2 — ER

rat ,

procuraffet , tandem captus , & fine

pendit, & excarnificatus,.

legitima probatione damnatus ad mortem ;

t

cum jamjam perimendus effet , poft fidei

GENUS II MA RTZX'RIAI..;

rofeífionem publice factam, in genua fe

Capite Plexorum.

"

[

fubmittens anglice fic precatus eft: Sufipe,

XIX. P. Nicolaus Bodens , Tra

J

'c&anSTanr.I-- lu

e Pater mi[ericordiarum ,. qualemcunque me «vides,

Su/cipe bas indignas

perpe[Jones sneas , quas fane

Re&or elatus eft a quatuor bajulis gefta-ioc- milit.

( IEIe

[

"a unigeniti tui ,

Domini mei con[ocietas snorti,

toria fella ( nam vi tormentorum fractus

éri[;

propenfi

iffama tibi voluntate. reprafento , eorum. ire

ingredi:non potuit ) in theatrum ingenti

t

&ute , conjunttioneque ,

que paffus e[b dulciffmus

totius urbis ejulatu & comploratione ,. pra-

fertim ubi viderunt füpremam. ejus. peti»

vedemptor 1neus

efus , una cum meritis omnium,

i im legge mature , in

lege Meyfis , & gratie ,

tionem , qua manus vinculis eximi. poftue

laverat, crudeliter rejici.

Collocatus inm

divine Majeflati tue accepii fuerunt , fünt , &

erunt ; futuras , ut fpero , gratiores. . gnofio

medio theatri , przlecdtam mortis fenten-

— «5 x o])SÓHs ——

3uiiá,

ejusque e[JefJoribus ; ignofco duodecim : 'ui-

tiam mul

lici renutu falfitstis coarguit :

3;)

a

lkgwntur , inquiems ; qua

e

;

-—À —

yis ; ignofco accfffeztotihfs Tiéis ,

P .

1

.

L

ET

—Brius XCL Mortyrium.

28$

t

verbo ad «erbum, F'alfa & commentitia funt? . fed

rünt. Jam hora cædïs:aþpdtebht; cum Da«-

j

D

quando vobis fic collibuit , agite porro , ac pergite.

mianus quidam Neophytus , qui vinctis ma«

'Tum ne príus , quam ea, quz conflituerat,

gno amore miniftraret , geminam protulit

[

ad populum fuiffet effatus , a carnifice czde-

ftoream, füper qua procumberent obtrun-

retur, eum ante fe ftare voluit , ac fubinde

candi , ne eorum capita in folo volutaren-

ï

premiffa totius populi falutatione, innocen-

tur, Verum illi pari uterque fenfu, tegetem

i

tem fe, penitusque confpirationis ignarum,

repudiarunt j corpus e terra fa&ium , & reditue

vum in terraim , nusquam elius, quam in terra vo-

W

folius religionis caufa occidi , multis argu-

0X

mentisconteftatus eft. Poft quz munus fuum

lutari. Ergo nuda humo provolvuntur in ge-

exequi catnificem finens ; altaque voce in

nua, manibus in coclum furredtis , atque il-

m

manus Domini fpiritum commendans , gla-

lico fatalem i&tum gladio excipiunt. P. Pe-

dio i&tus vicam gloriofa morte

trus primo truncatus i&u corruit.' Ac I* Jo«

t;

,confumma'vit',

l

anno ztatis 42.

.

annes Baptifta , cum primum vulnus accepif-

lbider f.

XX. Eodem morti

s genere pP. Franciícus

fet errante carnifice, nondum truncus affur-

TQ

191,

Macciadus, & Bernardus Pereira a Maho-

git, atque iterum in genua ruens, ; Jefum ac

MS

metanis in ZEthiopia Aufciagarellz anno 1627.

Mariam inclamat ; tum altero petitus , ac

tu

obtruncati obierunt.

*

tertio i&u, tandem obtruncatus eft.

*

"]

Ibidem f,

XXI. P. Joannes Baptifta Macc

iadusA datus

XXII. Auguftinus Ota Nangafachi uxore Nada(i ja

ii

379.

in infüla certia Omurenfíem in carcerem de-

mortua viduus, operam fuam focietati addi- anno dier,

0«

portatus eft 29. April. anno 1617. ubi ex con-

xit, fidelis catecbifta, & operarius impiger. !llu

[

l':r. 19,

(Q

fortio fratris Petri de afcenfione Francifcani

P. Camilli Conftantii comes, in carcere Iki-

h

'e cuftodia jam ante conclufi , ita exhilara-

nofícimano focietatem a prepofito Provinciali

tus eft, ut eam fortem cum univeríis orbis

per literas impetravit, a Camillo commenda-

tus, atque admiffus; & poftridie in fidei

imperiis non mutaturum ore & epiftolis dice-

$

ret, Pridie mortis jam uterque divinitus im-

odium cxdendus; vota , de focietatis mo-

minere (ibi mortem intellexit , atque alter

re, concepit. Camillus flammis, Auguftinus

ac Socii fecuri ce

li:

alteri revelationem explicuit. Dynafta mox

E

cidelfg , corpore in mare

o

er miniftrum veniflé denunciat a füpremo

abjecto.

J

XXLI. P.

Gundifalvus deTapia Hifpanus, Tann. f.

enatu necis in utrumque fententiam , quam

,

effent illa ipfa nocte excepturi. Illi zftu di-

dum in faa domuacula rofarium recitat, ad-

"vino inflammati , in lachrymas gaudii teftes

eft cum conjuratis Nacabeba, czterisque ad

,45 $.

li,

V

refoluti fünt, & Hymnum, 7e Deum laudamus,

fores cubiculi filentio relictis, cum duobus

L]

una concinuerunt, ac deinceps acri fe flagel-

ingreffus ; quafi venerabundus ad ofculum

t

2

latione exercuerunt ad certameri , & longa

manus inclinat fe fe, dum interim alius ex-

l$

de rebus cceleftibus contemplatione. P. Fr.

ertam, quam vefte occultaverat ; clavam,

Petrus dicebat , fe per eos dies facrifican-

valido. i&u in caput Patris adegit. Hic fui

!d

M

tem, vel orantem aliud nihil a Deo poftu-

vix compos, Jefumque inclamans , tituban-

laffe ;- & quod exauditus effec ; fe Domino

te greffu profiliit e cubiculo templum petitue-

)

um

maximopere gratulari, P. Joannes Baptifta

rus: fed qui ad oftium refliterant, illi ad ter-

refpondit : /e tribus in vita fua diebus , pre ca«

ram afflicto caput & brachium fini(trum fe-

5

$

curi abícindunt, fecumque una cum facro

É

ler

is maximo gaudio delibutum ; quo [ocistatem. ine

jf

greffus eft 5 quo- nuper erat comprebenfus; & nunc;

:

apparatu auferunt. Tentarunt & brachium

cum

dextrüum, cujus digitos in crucis formam ,

dlle

de fupplicio moneretur. . 1píe tum exemplo

magnitudinem voluptatis fuz breviffim

e ad

utpote ad ofculandum, fidemque, pro qua

X

moriebatur, conteftandam compofuerat, ab«

E

Superiorem in hec verba preícripfit : a

fa. bora concupitus ad me tnortis nuncius. advenit.

fcindere fecuri fepius adacta ; fed vibicibus

1

M

orier folatio plenus , quia pro bono Sefu morior.

folis reli&is , nequiverunc illam , crucis fi»

i

4go illi gratias , quod 1e , licet indignrin , tam

gnum decuffatis digitis pertinaciter facientem

infigni.beneficio ajfecerit.. Yaclinata jam die mitli

(quze etiam in mortua cadaveris dextra fic

!]

Mi

efformata deprehen(a eft) refecare. "

fpiculatores jubent patribus cibos parari ; fed

p

illi nullo fe jam ad vitam retinendam alimen-

- XXIV. P. Antonius Capetius, P. Didacus

&adaä'f.

de Morales , P. Francifcus Marquez , poft-

119.

to indigere profeffi, iterato alter ad alterum

de peccatis confitentem excepit, & f(imul

quam novem diebus in fcrobe pependiffent ,

litaniarum ritu San&os in auxilium omnes

& aquz tormenrum centies & quinquies pere

evocarunt. Cuftodia educti, & uterque ma-

peffi , in Chrifti tamen confeffione conftan-

num Chrifti de cruce pendentis figillo arma-

tes perftarent , demum 2;. Mart. 1643. ca-*

nüsTlM- b

ti alter füccedens alteri , Neophytos ex iti-

pite truncati fünt.

gc m

; l

r

nere multos, qui comitabantur, ad ea, quz

XXV.P. Jacobus

Bafile pb& munus Apolto- . Tbidem f;

licum aliquamdiu egregie expletum,ab Ethni- 4$

j

tempori erant, idonea hortabantur: quz ta-

1

men ob immodicum planctum haud fatis in-

cis arctam legis chriftianz femitam exofis, &

r

telle&ta fant. Cum ventum ad locum efít,

libertatem. querentibus, eo ipfo tempore ;

etle

breviter alter alterum jam tertio a peccatis

quo Chriftianos poenitentiz Sacramento ex-

lia

expiavit; & ruríus ultimum amplexati , ac

piabat , obtruncatus , & c crucis brachio in

[

falutatis ejara voce Chriftianis nonnihil di-

furce ufüs converfo fufpenfus eft licec tum

ol

vul(i funt, ünde fe invicem intuiti, cum ne-

jam mortuus. Hifpanis quoque ac Indis chri-

[

ftianis una deletis, inter litandum «o ipfos

ício, quid effent collocuti , quod prafentes

b ee

quo czíus eft, die, füblat

gm in altüm a

Wl

Neophyti non : pkerc;per-gn-c ; þþ;i(ïin/nc arrife-

pro

l

n;

9

)

296

"Bibliotbese - Manuaiis; Concionatorie

he

pro thore' divina hoftia, vifa efb;palam cruen-

.

pus in loco fupplicii objecta omnia . falía effe

to Cl

rculo circumdari ; & füper facrificalem

affirmavit , ac dixit, fe mori innoxium , &

V

pro Catholica, Apoftolica, Romana ecclefía, -

fi

mappulam depofita , illam etiam. fanguine

cruentavit. Ad hzc plures Indi id a (e ocu-

.. XXIX. P. Marcellus Francifcus Maftrillus

Ibidem &

Ü

lis ipfis confpe&tum affirmavere, quod e pe-

e Marchionibus Italiz., cum aquis & igne can-

320.

"i

&ore, feu ore, morientis P. Bafilii pulcher-

dentibus, in fcrobe quatuor jam dies pepen-

W

rimus infans, comitibus duobus: aliis alatis

diffet, nec mortuus adhuc fuiffet ; inde ex-

fe

traCtus, fle&tens füb gladio bis exclamavit ;

"

parvulis, in ccelum ferri fit vifü

£

aïgwfpoftea' in

alto ex oculis evanefcens.

A

Pater mi, S. Prancifie Xaveri ! bis inflixit illi

p

Ibidem f.

J XXVI. Vincentius Alvarus.

cum » Goa;ij

carnifex enfem innoxium, . Tandem tertio

(

13»

pergens ad ftudia , a Mahometanis piratis

idu, cum Jefum & Mariam pronuntiaret ,

41

captus fuiffet, una cum alio . de focietate,

capite truncatus eft,

nal

GENUS III.

Mj

minati fünt Saraceni fzpius, fe lytrum pro

MARTYRIL ..

duobus his non admiffuros ; dacuros utrum-

lene combuflorum.

d

que.cervice prefeQa in mareé przcipites,

kXX Leo

nardus Chimura primus e Japo-

Ibidemf. .

fer

quod Mahometo ejusque legi.effent adverfi ,

nibus a S. Francifco Xaverio baptizatus, dein

324*

«

& eam expugnarent.

Interea feria fexta ,

captus & ad mortem damnatus , a&is gra-

e

die apud illos Mahometo dedicata , Maho-

tiis, teftes voluit adhibere ; fe evangelii cau(a

|"

metani fenaculo inito diem illum celebri Chrie

damnari. Stipiti alligatus, igne jam in flarnas

n

ftiani capitis facrificio pro piaculari victima

glifcente ac erumpente, nullam doloris figpifi-

b

cadendo folennem habere decrevere. Quo-

cationem dedit 5 ajebatque fibi nihil dolere:

æf

circa Vincentius in prora tunc orans delectus

fuave effe, dulce illud incendium. Ambuftis

di

eft, cujus Chriftiano capite religiones Ma-

vinculislibera utraque manu prunas collegit;

n

hometo perfolverentur.. Cum fe occidendum

Gillis caput velut rofis coronans , cecinit:

Ü

audiffet, letus, quod Chriftiani nomen fibi

Laudate Dominum omnes gentes : Chriftianis in-

t

in mortis obeundz caufam verteretur , to«"

terea Jefüm & Mariam clamantibus.

3

X

2b

tum fe Deo in vidtimam iterum & iterum.de-

- XXXL P. CarolusSpinola, Marchio Italus

2

Ibidem f.

ha

cum una cum P. Sebaftiano Kimura, & feptem

273«

dicavit, pulchro iterum gaudio delibutus,

[0]

Md

& religioíe

'efliens usque ad mortem , ac

aliis fociis quatuor annis in erumnofiffimo

ib

lz

Miferere uei

b

eus canens., Sub ipfo i&u Mije.

carcere innumeras calamitates fuftinuiffet,

Q

rere, ajebat , anime mee , Sfefubene! Aliqui

ipfe & focii demum ad füpplicium vocati pfal-

!

ad ipfam Mahometi aram immolatum fuiffe

mos una cum dulciffimis lachrymis cecinere.

ajunt: fed ille fe in fidei odium . czdi lztus ,

Inloco füpplicii triginta millia Chriftianorum,

Deo fe unice confecrabat

1

quiaffluxerant, fünt cenfa. Columnis alligati

H

abje&um eft.

;

.A Corpus m ma?c

ftetere per horam, antequam ignis fübdere-

XXVII. P. A

&

lbidem f.

brahardus G&oräius m EihioQ

tur, & Caroli incipiente, lzti cecinere: Lau-

fc

149.

piam miffus, ibi proditus ; captus , & id;

date Dominum omnes gentes.. Scintillae quxdam

U

ad quod iftüc ibat faflus, cumjuberetur Chri-

e rogo in pectus Caroli advolarant, eique ad-

Á

ftum abjicere, vel faltem id (imulare, fpe li:

hzrefcebant. Unde ille primus corruit lento

bertatís , mercium , ac dignitatum oblata;

illo igne extinctus , fecutis reliquis.-

db

iil

id execratus, in carcerem detrufus eft. . In:

. XXXiI. P. Camillus Conflantius Italus ca-

Tbidem f.

haj

u

de eductus, juffus eft vel.mori , vel dicere:

pitis damnatus, delirus putabatur, quod dice-

283*

Alius non eft Deus, quam Deus , & Maho-

(

ret, fejam votorum füorum fümmam penitus

al

anetes ejus Apoítolus ; mori elegit, accepit-

attigiffe. Tabirz'ad Firandum rogo addictus,

que mortis fententiam. Ad gloriofum fup-

palo fune ex arundinibus texto alligatus ,. ad

Q

p

plicium (ocietatis cultu prodiit, ut facerdos,

populum de animz immortalitate , ac felici-

fldey

in Oppido Delec. Primus gladius in illum vi-

t«te fidei chriftianz dixit egregie.. Incendio

bratus (ra&us eft, alter leve illi vulnus inflixit,

fa6o,

K

involutus orabat: & flaima tantifper diduéta,

f

& fractus eft : tertio demum cafus eft felix,

feu aperiri vifa.illum orantem oftendit, ca-

Thidem f,

XXVIIL. Philippus Nottin Coadjutor ab

nentemque :. JLaudate. . Dowinum . omnes. gentes :

lt

206.

In

Hereticis in fidei catholice odium cruci

Gloria Patri (2c..'Tum tertio japonice pronun-

ferrez infidere juffus, manibus pedibusque

ciavit voce clare percepta : O quam bene mibi

d

ol Jam flammis abfümebatur corpus, cum

m

per extremos digitos ad tergum revinclis;

R

& manicarum ac pedicarum aculeatarum tor.

adhuc : Santius , fanttus , anttus : quinquies

mento dire infertis. - Collo innexum erat col.

cantare auditus eft.. Dicebant barbari : tan-

m

lare ferreum , trifariam aculeis confertum ,

tam illam ejus viri fortitudinem fupra more

h

uorum alii re&i eminebant, alii farfam ,

tales vires altius quidpiam habuiffe.

; XXXIIL P. Petrus Paulus Navarrus, Ita-

Tann. f.

h

deorfuüm alii vergebant : igne quoque, quo

ipfe lente torreretur, admoto. Ubi ufta pel-

lus, damnatus ad rogum proceffit poft. me-

309.

lU

lis ibat in bullas & puftulas, illis ferro aper-

ridiem pallio indutus , nudis pedibus & ro-

N

tis acetum cum fale ac pyrio pulvere infude-

fario de.collo fuüfpenío. . Ducebantur una

re. Sic per decem ipías horas cruciatus.Phi-

Dionyfius, Petrus, & Clemens , qui cum

]

lippus, capite deinde plexus eft , obtentu

illo füerantin via comprehenfi, duoque prio-

]

proditionis , re ipía odio fidei orthodoxz 5

res jam eraut in focietatem adleCti. "Vultus

It

ut patet e narratione a Bullonio Duce con«

ferenitas cum inufirata quadam , modeftia

ü

Ícripta ; & e calumnia ab hereticis conflata

conjun&ta omnium oculos precipue in Pa-

hl

per Lansmannum , cui ob vitz fpemmentito,

crem converterat, lpfe litanias .precines

fü

n

bat, cateris refpondentibus , Etbnicis ve-

Nit$ promiffz loco mors ill.ata'c,[t. '^Philip.1

hemen-

e

(

.

tf

Tidas XCL Morbyriun.,

287

r

hemehte'r attohïtüs ad tantum euntium ad

. XXXVH. P. Anton;ïuslfcïda Japon g'tavær&,

: Tamr.

l,

ignes tranquillitatem. Ubi ad locum reorum

& ipfa morte acerbiorem carcerem triennio

5 330:

li Ditme

fappliciis infamem deventum eft, palos ibi

fere füftinuit, crebris pollicitationibus,ac mi-

A

defixos Pater detra&to capiti pileo veneratus

nis fruftra follicitatus a Prefectis, ut deferta

Ml

eít, caepitque tam feftinato ingredi, ut zgre

Chritti religione ad Japonica facra tranfiret.

(

poffent alii confequi. Ut intra repagula fu^iit,

It

Quorum uni aliquando atrociffima füpplicia

flexis ante füum ftipitem genibus. Deo de be-

comminaati : Frufira mibi, refpondit, minas

l

neficio, quod accipiebat, gratiasegit. Paulo

verbay qui ponas jam dudwmn C5 crüciatus expetto,

Ug

poft cum furrexiffet, a quaternis lictoribus

neque tibi veor proclive fore , fatis buic wec facere

W

columnz alligatus eft. Rofarium & cingulum

cupiditati. lgitur fi me diem wnum torquere decre«

a li&toribus direpta, Chriftiani magnis do-

tum tibi eL, meo rogatu ac fententia in denos extendo ;

nariis redemerunt. Übi Tonus advenit, rogo

fi denos decretos babes , profer in centenos: provoga

injectus eít ignis.

Spirabat valide ventus ;

annum unum in denos, C$ ipfum porro decernium

X* Diene

ideoque correpto mox flammís pallio Patris,

produc in omnem aiatem. — Si decem cogitáte funt

lCm l

femiu(tulata veftium frutta ;n füblime ferri

forma penarum, quibus me exerceas, amabo cenienas

jn

vifa fant.. Deinde ferpente flamma fpectatus

cogita : certamens ft placety utriusque nof]rum invicem

u

e(t Pater,qui modo focios ad conftantiam hor*

fit, tibi fexoiendo, wnibi durando, dum vittus alter de-

naj

tabatur, admoncbatque,ut Je(üm invocarent,

feifrai. Ergo ad ferventes montis Ungeni

Jlils

modo lumína tollebat ia ccelum, quo afpira-

aquas anno 1631. 4. Decemb. varie difcruciae

t

bat.

Denique vinculis igne conlumptis in

tus eft, carnificibusomnem in eum juffu gu«

li

alterüm latus prolapfüs eít, cum identidem

bernatoris immanitatem experus. Plurimis

t

clara voce repeteret: Jefus Maria, SJ'efus Ma-

horribile & prolixam hoe fupplicii inventum

nt D

ria: Pari fortitudine, benedicente ipfíis (ecun-

fidem excuffit, qui, cum non reformidarent

ll

do P. Petro Paulo, triumpharunt de igne cx-

pro Chrifto vitam femel abjicére, eam tamen

teri, & Petrus eo gloriofius, quo quialongius

Ob iteratos toties cruciatus retinere minime

aberat ab incendio, productius tormentum

(üftinebant. Perfufos etenim ad usque offium

ugi H)idm fa

habuit.

D 323

aduftionem fomentcis identidem reftaurabant,

Q

.l.ïad'ai

XXXIV. P. Hieronymus de Angelis Sicu-

ut ubi convaluiffent, iterum ex intervallo at«

f 383-

t

lus damnatus capitis, cum ad fupplicium una

que iterum perfufi, gravius ex renovatis vule

il

cum aliis duceretur, cauía morcs illius de-

neribus torquerentur. Igitur arreprum P. Aa-

Ícripta, & palam affixa elt in hec verba: 73o-

tonium carnifices a&te aquarum tormentum,

j

ID

mines ifli tam grandi fupplicio mattantur, quia

manus pedesque revinctum valide di(tendes

Chrifliani fant. — lta exuítus eft, poít pulcher-

bant,omnes corporis junQtutas veluti in equue

a

rimam ad populum ailocutionem, humi fle-

leo diftrahebant, ficque luxatum fublime de-

It

&ens. Simon Jempo e Bonzii cujusdam di-

mum fufpendebant, poítremo ícapulis aquam

fcipulo factus ejus focius, & laborum comes,

ferventiffimam infülüri ; qua tamen preter

t

optabat in Societarem adinitti, & in odium

omnem confüetudinem, ftupentibus ad pro»

fdei chriftianz occidi: ucrumque elt confe-

digii novitatem carnificibus , nullam ei cicae

)

eutus.

tricern inurebat.

Poft 30. dicrum tormene

'&Tidw&

XXXV. P. Michael Carvallius Lufitanus

tum, revocatus in cuftodiam, ibique ad usque

? ln

fi 249.

ad mortem damnatus, crucem ipfe portavit,

3. Sept. anno 1632. omnibus incommodis

d)

i

cum fociis Pfalmos canens. Primus ipfe palo

erumnofe afflitus, demum gubarnatoris edi-

alligatus, & cum illo religiofi alii plures, at-

Go vivus lento incendio combuftus eft Nane

b

que omnes dum arderent, Jefum & Mariam,

gafachi cum quatuor aliis, Tofcigunfama nu«

a

pronunciavere, atque vixere.

per poft parentem füum Sciogunum , & ime

(l

Thidetr

XXXVI. P. Thomas Tzugi Japon cum pro

perii & crudelitatis ejusdem potito, 63. na-

ll

f.260,

re orthodoxa preclare apud [íuos Japones

tus annos, actis 43. in Societate,

1j

fatagcret grata dicendi aflluentia, ut difertus,

XXXVIIL Thomas Nicoforus Japon (ubNadaü

)»

ita impiger , ab ipfo divino Sacrificio peracto

difciplina Seminarii educatus, multum antef£ 2a7,

n

in cuftodiam detrufus,multifariam a fuis blan

ac poft initam Societatem operz induftriz-

1

de, fevereque tentatus, cffuía, quanta maxi-

que attulit ad commoda rei chriítiang apud

j

me poterat, felicis facundiz copa fe ignibus

Japonios. Idcireo exilium & arumnas a fuis

m

pro Chrifto devovebat, Cum duobus fuis co-

civibus odio fidei illatas füftinuic. Poflliminio

á

mitibus ad flammas damnatus, poít fudores

redux ab exilio Nangafachi flammis addictus,

genti füg 34. annis laudate impenfos, in ignis

& vivus illuftri mortein igne confumptus eft.

[*

medio de Chrifti patientis tormentis, ac de

XXXIX. P. Sebaftianus Viera Lufitanus una Ibidets

fide catholica maguo verborum pondere per-

cum quinque illis, quosin carcere in Societa. f. 1

p

f?s

"" Tmn, fn

oravit, Mox voce in cantum flexa: Laudate

tem cooptarat, Japonibus, toto, quod füper

Dominum omnes genies: cantavits & inter ca-

gepua eít, corpore in foveam e pedibus pe-

( 309.

OI

nendum extinc&tus eft.

Illud admirabile, ac

pendit per totum triduum,illis quoque fuüper-

Japonibus & Lufitanis teftibus luculentis (qui

fles, Etiam antea predixerat, fe tormento

ipfi adfuere, ac rem accurate oculis luftrave-

foffze non moriturum, Suppofito.demum igne

O-

re) exploratum eft, pe&us mortui P, Thomz

cruciatus eft, & combuftus, cum ei viventi

ultro aperturn diffiliiffe; & ex illo vifam egre-

prius vifcera fuiffent fenfim extracta, uc fcrie

$

ld

di rubram flammam, quz fürlum in coelum

bit ejus Socius P. Albertus Mecinski.

fuüblimis volatu igheo fplend:ns abierit, eo-

]s

GENUS IV. MARTYRII,

js

yumque, qui hec ípectavere chriftianorum

P

.

Segitis confixoruti

;n

eorde mire va*gcenderitïæ

nu

Xb

)

.

20

5

.B;Bliotk;ecæ Manualis Concionatorie

YU

ces effufi, ab illo certatim päïanïtenfïa expiati?

If

"'Tann.

XL. P. Andreas Gualdanius Hifpanus dum

j

Mazuam petit, quz eft urbs in(ule cognomi-

& per(andte incitati ad mortem

pie oppetene

*f 166.

&

nis in Erythrzo litore, qua trajectus in Indiam

dam,cum diceret: Hodie erinus in Paradijo, fra-

eft, in Turcas incidit; quibus ex veftitu prodi-

tres: Hieroquais Echnicis barbaris in templum

Joider

f.i9

tus, quod Chriftianus & facerdos effet, una

fe infandentibus prodiit obvius,& fagittis con-

MY

C/*

cum Lufitano itineris comite, cum ad eju-

foffus cít, JEfüm clamans, finguli barbari vul-

k

randum Chriftum nulla vi adduci poflent,

nus aliquod, etiam mortuo infiixere, ac tem-

barbatum in morem telis contoffus, viam «

plum , igne inje

ïl

buffere.

j

Qo, ung cum cadavere come

t

vitam felici exitu confecit, anno 1562.

XLI. Petrus Correa cum focio Joanne Sofa

GENUS V. M

ARTYRIL

Nadafi

Toidem

f.jgai.

apud Carigios rem feliciter gerebat, fed qui-

- Sclopis Occiforum.

fl '?.7'

I

XLVL P. Joannes Bathzus H

ibernus in pa- Ibidem

dam farens libidine (quem ille a devoraturo-

|

rum illum Brafiliorum cultro carnario libera-

tria una cum germano füofacerdote commu. f. 245*

l

nem hzretici furoristorrentem fenfit. Ecenim

f

rat) quiavulfam a fe (eritu legis Chrifti) pel-

licem dolebat, barbaris in eos concitatis effe-

haretici utrumque hunc efle, catholicum fa-

l

cerdotem certiores redditi, & quidem Joatiem

cit, ut mortem illis confcifcerent. Ergo 5o-

t

fam primum, deinde Corream, utrumque in

etiamJefüitam magna exultatione przcdam no-

f

bilem in forum abripuerc,ftipitibus alligavere,

genua procumbentem , fagittis incerimunt,

il

Chriftianis eum lugentibus, & unicum veri-

ac utrumque plumbeis fcloporum glandibus

|u

tatis interpretem, omniumque Patrem, fra-

trajecere ; Catholicis facerdotes fuos in fidei

?

trem, amicum dolenter clamantibus.

hzreticis exofz odium fic traCtari gementibus.

P

L

d

XLVII. P. Hieremias Fifcher Bohemus Re- Iptdem

Tbidem

XLIL. P. Ludovicus Quiros dum Florida-

(

£f i5

n0s, qua poteft, excolit, & Ludovicum quen-

&or Glogavienfis,cum iter in Poloniaminten f. 144

dam perhidum Neophytum 4 perfidía cona-

deret,humi procumbens, & [elum ac Mariam

tur ad Chrifti facra reducere ; ab eodem bona

iaclamant,ab hzreticis militibus: Jefaitas, Je-

l

verba accipit, quippe qui fe omnino reditu-

[uitas ; farenter fücclamantibus, pergere pro-

Ü

hibitus, & globo plumbeo trajectus eft, fociis

rum promitterer, Ea fpe hilaris revertebatur

P. Ludovicus & ecce colle&to barbarorum

fuga elapfis : percuffor fere poft femetftre,glo-

bo fimili & iple in duello iCtus interiit. Parce-

globo Ludovicus Apoftata illum per iter ag-

te(fus, ejus cor faeitta transfixit.

bant aliorum vitz, fpoliis contenti hi milites

Íbidem

XLIIL P.Bernardus Reuf$ Hifpanus ad im-

graffatores ; at Jeíu tas peffime oderant, eo

!

manem in Amcrica Meridionali Ciunciorum

quod dicerent eos Miniftris hzreticis efle per-

f. 223.'

entem dum tenderet, eo ipfo tempore, quo

infenfos ; item Romanam eccletiam non pro-

Religiofo facerdoti ejus itineris comiti, pro

greffus tantos habituram fuiffe inCermania &

iacilius ab heretic:s labefactandam,nifi hoc ge-

mortis, quam imminentem exfpectabant, ap-

paratione,ultimum confitebatur,in va leApol'

nus hominum pro illatam lolerter lataperet.

Auditi funt iidem exprobrare, quod idola ca-

lo, fagittis una cum illo, allisque confixus elt.

'Tribus jam fagittis faucius , crucifixum arri-

th.lica(itailli San&tos vocant,atque imagines)

puit, & füblatis in caelum oculis expiravit.

fuís opitulari non poffint; fed Catholicos, a€

Corda illius & aliorum extracta, & una cum

etiam Jefüicas,profterni inant ab hoftibus. His

——

fagittis combuíta (unc. Ajunt, ilium jamantea

nempe imbuti in fociorum vítas graffati fünt.

przdixiffe,faturum,ut in fidei odium a Ciun-

XLVILI. P. Antonius Bellavia Italus in pr- Ibidem

X

ciis cederetur Et vero idcirco 5ocietati no-

lio, in quo ille inermis Lufitanis contra hare- f. 234«

men dederat, et Chriftum gentibus annun-

ticos pughantibus facram induftriam navae

cians mortem cruentam gloriofus oppeteret.

bat, glande faucius; cum nihilominus Luífita-

d'ann. f.

XLIV. P. Julius Pafqualis Italus, & P. Ema-

no militi faucio confitenti aures praberet, ab

498

nuel Martinez Lufitanus,dum inftigante Apo-

hzreticisinopere, quod ii dcteftantur, depre-

ftata colle&tam barbarorum manum, domus,

heníus, aliquotin capite guttureque acceptis

inqua Patres habitabant, incenditur ; Prodea-

vulneribus, mortem oppetüt.

mus in aciem, ajebat : Emanuel, &j ferenue inorien

XLIX. P. Didacus de Alfaro Hifpano-Indus Ibidem

do decertemus, me mori pro Deo no[iro veformidare

in urbe Affumptionis Collegii Re&óor, & S. f. 12.

videamur. 'Tum una cum P. Julio acceptis in

Inquifitionis Commiffarius, poftea Redudtio- -

manus Rofariis precedit in aream , cui ut

num Praíes, ac omnibus omnia factus eft, in-

figni animarum lucro. Ad amicum (cripfit, fe

prior apparuit, tanto impetu fagitta inflicta

eít, ut brachium corpori, ceu ciavo adacto

hoftili £cbnicorum globo cafurum: Id quod

barbari cujusdam ex infidiis in eum jaculati

confixerit. lIt venere in aream Patres, genua

uterque humi flectere, oculosin cocium attol-

nianu fa&um, cum ille (omiffa quam capere

lere, (eque Deo devovere: Barbari ex adver-

poterat,fuga Indis Chrftianis contra Ethnicos

fo inconditis clamoribus & opprobriis vene-

ürentes,& Sacris omnibus perinfenfos,fidelis

nata addenfare fpicula, ac totos imbres fagite

adeffet,magno folatio animarum. Ad quamille

tarum immictere. Sic obruti cum toto corni-

mortem Íe per afcetica unius menfis exerci-

tatu, inter Sacra JEfu & Marie Nomina feli-

tia feceffü accuratiffimo prapararat. Corpus

ces animas profüdere . 1. Febr. anno 1632.

illius in fummis caloribus per triginta leucas

ANadafi

XLV.P.Antonius Daniel Gallus mane divi-

vectutn citra ullius tetri odoris moleftiam.

f. 201,

no Sacrificio operatus cum Hiroquzeos ad ce

L. P. Herveus Malvefius Gallus Cleracum tbidem

dem adventantes audiret, quosdam antea jam

mií(us, ibi urbe ab Hareticis dolo capta, dum f. 23.

Midey

difpofitos, quos potuit, illico baptizavit; ut

Epifcopi domefticis pecca:a confitentibus au-

ï.m |

cternz illorum vitz in periculo illo profpi-

res przbet, ab bereticis agnitus, plumbeo

gulo vul-

ceret. In templo unà omnpes Chriftiani in pre-

globo in pe&orle uaje&tus;ferro in ju

e

geratus s

|

Lj

;:

v 'i;:ülm XCI Mrtyfiumï

289

»ïatï;

vulnetatus ; tum in Ver.tx:ïcc (ubi eis corona väret, miffus, inde redux, ab hereticis, fidei

6

facerdotalis odio erat

] f T&.

..

vulneribus fau

) & alibi, decem facile catholice ac Societaiis odio, ad Rhenum

n

Cius, JEfum & Mariam dixit, tribus globis i&us cecidic

m

& vivit.

rifice tumulatuüs.

» Wepftadii hf)iïo-

COh-

Ibidem

Li. Emmanuel Niger Italus Coadjutor,

Vul.

£ I129

cum capta a Calviniftis Claudiopoli, militis

LIV. P. Petrus Buzelinus Belga captus atbidem

MITe

Victoribus Batavis eít, cum catholicos mili- £. 192.

N

SS. Sacramentum impie conculcantis info-

ls

lentiam redarguiffet, fecuri militari in capite

tes faucios confitentes audiret, ac omni ope

juvaret. — Pr&erat fociis Petrus: & de fe, ac

AUR CTALU

vulneratus, & globo tra

ie&us,- gloriofa mor«

fuis clare teftabatur; (6 non Archiducis, fed

te vitam terminavit.

-

Deii ftipendiis militare, nec fequi caftra ut

]bidem

LH. P. Jacobus Salefius, & Gäilielmus Sal.

| D* d

f. 47.

militem, fed ad animas militum procruran-

tamochius Coadjutor, uterque in odium fi- das. At bzc ipfa exacerbavere iras Victo-

r ag

dei catholicz ab hareticis Albenaci captus, ris heretici: quare feme

5

ii

l itapmqug,fclopi

fa.

longa fame, erumnisque vexatus eft. Sak- elande trajectu

S occubuit.

-

fio pro fide docte loquenti os luto impletum.

uem

LV. P. Laurentius Paffokius Sile(ïus; cumlbidem

Inde pro inimicis orantis humerus fclo

PO "Tribuni in Lipfienfi pugna vulnerati confef- £. 339

m

traje&tus, & Jacobus JEfüm clamans, fe

Efo

exus

IfO fione exciperet , ab hoíte hzretico viétore

in pectus adacto confoffus eft. — Ampl

deprehentus, & quis effet intertogatus, ac

bus

illum Guilieimus Coadjutor, pugionibus tru-

idel

cidatus.

Mariam Deiparam execrari juffus, íe (acer-

Cadavera per fex dies jacuere.

. dotum orthodoxum profeffus, Mariam ve«

JU$,

Autores necis alii alia clade puniti divinitus

TO D

on tantum nolens execrari, íed & füm-

CT

delirio, triremibus, infamia; quidam etiam i.

quibus poterat, laudibus extollens, ab

Cn fl m*h

corrofi a vermibus interiere.

Cazterum Sa-

am

exacerbato per earn audaciam hofte, eladio

lefius Philofophiam , ac Theologiam fchola-

percuffus, &

»33

fticam primum , deinde moralem , docuit

glande plumbea eodem in loco

0s

. peremptus eft.

$-

linguarum facrarum infigne peritus. Aftma-

dl

te, ac immodicz famis morbo afflidus, la«

l

borabat tamen eque ac valens.

libi ubi eí-

GENUS ,*VII.;M ARTX"R"II.*

(

fet, unum fibi a lociis monitorem deligebat

jtt5

Clava. Occiforum.

fidelem, atque affiduurn. Dulce illi fuitfi- .

:

,O

lentium; & inde facilior ars orandi ufu fir-

.LVI;::Ffancifcus Martinez Sine Scho

la- Ibidem

X

mata, linde tenere ac facile abripiebatur fticus Macai natus, & liberalibus difciplinisf. 223»

To-

EE

ad Deum ab iis, quz videbar. Ajebat, de- apud nos eruditus, ac Societati adjunctus,

A

bere quemvis impeníe grarulari Deo. cum . poft labores fidei caufa fufceptos ab apoftata

"d

San&is de illa jucunditete, qua ipfc infiaite. Quodam proditus, & falfo accufacus, quod

t

gaudet, Cubiculi januam pulfante quopiam, Proditor, & magus eífet, quodque oculis, fe,

C

curvatis genibus dicebat: /ntra, Deus smeu;, cum vellet, fubduceret, quzftioni fubjedtus

intra animam ineam.

i5)

SanCliflimam Euchari- €ft. In qua ligneis veCtibus ar&te conflri-

p

ftiam fere horis fiogulis adorabat; (xpe

is pedum calcibus, & verberatis, in atro-

i

etiam vifitabar. Dixit Superiori ; fe a Deo Ciffimo tormento tenuit mirum filientium.

(xï

fingulis horis martyrium petiiffe, id ipfum SO0cios etiam chriftianos innocentes quz(tio-

etebat quotidie coram S$. Sacramento, re- hi fubjeQtos monuit, ut meminiffent, menda-

re pb

citata quinquies Dominica, & Angcelica orz. cium chrifliana lege effe vetitum: caverent

Vde

tione in honorem Regis Martyrum boni JE- €rgo dum minora timent , majora tormenta

i

íu. Dixit etiam cuipiam annis aliquot an- fibiaccerfere. Semel ac iterum dire verbe-

j

a

'P»

fi fclopo inter orandum concideret: bene Veftibulo vi dolorum proflratus, innocentem

s

quoque illi, 'qua effet cedendus, manui animam fortiter expiravit, ipfi Chrifti mo-

precabatur, "Totus in amore Dei erat, (eu rientis hora, ut perhibent: & cum ijp(is ma-

jus]

us Ibidt

ad focios diceret, feu familiari ufü colloque-

nicis: atque com

fb

'pultus eft. -

pedibus,þ'ital ut Viq&us,'fe-

*

z

[

retur, Affedus aliquot hifce verficulis il-

*

"

x

ligavit:

LVII. P. Zgidius

de Abräu Lufïtamyæs"' in [n-Ibidem -

^

|fe

Guf[lo Deum , cupio, zelor., gratusque r?aväl*äo,

dia Orientis, cum in Japoniam profici(cere- f. 368.

l:

Offero , depono , atque vefizno , mortificorque,

tur, ab hzreticis ljatavis tentus, biennio in

od

Confero, magnifico , admiror, congratulor ipfi.

carcere falutariter inftruxit Catholicos ibi-

t

Anno 1622. . Julii Bruxellis dzmon ex ener-. dem vin&tos, & expiavic, atque in fide fir-

)re

umena dixit, fe libello de fide ab eo compo- fnavit; ne illam füb hxretico jugo fpe, aut

0$

j

to mire uri; czfum effe illum Albanaci ab* metu inducti defererent. Ea propter ab hx-

(

jis

iis, quos ipfe füos amicos appellebat. NoGte. reticis contumeliis, inedia & vario crudeli-

ïl!c

poft czdem proxima, in eo, in quo Salefius tatis inhumanz ingenio cruciatus, cogno-

i

natus fuerat cubiculo, per horz fpatium

& mentum apud illos habebat fere dizboli, &

ü

amplius, mirus quidam fplendor illuxic; cu- Pajife. Demum plagis quoque ad

jectis con-

25

jus réi myfterium poftea ejus nunciata mors. feCtus , victor animam edidit.

enucleavit.

LVIIL P. Petrus Martinez Hifpanus in Flo- Ibidem

im I'biäm

| Ibidem

LIII. P. Joannes Sandzus Belga ad caítra. ri

da inediam perpeffus, dum omnem circum- f: 394

p

f 122

Cazíarea, ut Catholicos iftic o

pera omni ju- terras luíftrat, in illas Evangelium illaturus;

l«

*

o

e Íca«

— K P. Lobn. Bibl. Man, Ton. Ll

2u

J

p

L

290

Bibliotbete Manualis. Concionatorie .

e fc'äpha extra&tus a batbaris flexis genibus,

LXIV. P. Cafpar Oforius de Valderavano

!

elatis in coclum manibus, capite clava con-

Hifpanus, & P. Antonius Riparius Italus in

fracto, mortem , quam optabat, quamque

Paraquaria uterque facundis pro religione fu-

redixerat, eft adeptus.

doribus inclytus profípere laboravit; & in

ï

Tbidem

LIX. P.Michael de Urrea Hifpanus, quia

Ciaccorum Provincia ob damnatas avitas

ll

£. 250.

avis verficoloris idolum dejecit, Caciquii li

geniis füperftitiones utriusque caput ligneis

pides £

gneis acinacibus illum, alter profunde in ca-

clavis contufum eft. Ita interfe&orum raíos

j

pite, alter in facie vulneravit: Unde mors

vertices, in odium fidei, & facri Ordinis con-

L

brevi confecutas; illo interea pro iis orante,

cerpfere , pectoribus etiam laceratis.

Fama

a quibus fuerat fic concifus.

fuit, Patres hos jam trucidatis barbaris ap-

"ibid, f. 3.

LX. P. Francifcus Pintus Indus ad barba-

paruiffe, facrificali vefte, ac multa luce cir-

|

ros Tapojas miffus, per famem, fitim, frigora,

cumdatos, enixeque commonuiffe ; ut Chri-

:

per operta fecuribus ardua, & impedia itine-

- ftofefe addicerent, Parribus aliis ad fidei ma-

-JPce

r

t

ra ad Ibiapanos una cum P. Aloyfio Figheria

D

4

j

ium advocatis: id quod ipfi barbari

penetravit. Sed cum obftinate pervicaces il-

prodidere.

[

e

las cervices Chrifti jugo nullas artes poflet

LXV.P.P

:trus Romerus Hifpanu; miffus Ibidem

fubigere, ac illi zterni Evangelii przcepta

ad [tatines Indos, ibi ab irruentibus Indis aliis, f* 1 !5-

Tidem f.

invii audirenr ; hoc die (ut.habet index

macana feu clava ignea, in humero valide

MM ) ab irruentium globo repetitis ictibus

percuffus, JEfam clamans, in capite demum

l

i&us concidit.

1Inde illi evulía

vecte ligneo eft interemptus, maxillis confra-

€tis, excuffis oculis, cranio comminu:o, in

præcordia H

& præ;ifo jugulo lingua extracta.

defertis Ibiapane montibus, eo ipfo tempote,

quo operam dabat horis divini Oflicii reci-

tandis.

i

GENUS ViL MARTYRIL -

i

^

JSoidem

-LXI. P.M

artiaus d& Aranda Valdivia Hi-

4quis fubmezfamm.

1

ä

ü

£. 398.

fpanus ad Elicurze populos cum P. Boratio

LXVL P. lgnauus Azebedius Lufitanus Ibider-

Vecchio, & Didaco Montalbano miffus, ter-

in pupi navis, qua in Bra(iliam vehebatur cum £. eoc

tio die a barbaris neci eft datus. Accufaban-

fociis, altare erexit, illique Roma fecum ad-

tur, & odio crant Patres, quod nove legis femi-

vedum S. Mariz Majoris imaginem impo-

fait.

notoves e[lent ; & quod uxores a Chriftianis e medio

Ad Palmam (quz una eít Canaria-

barbavorum accepte Chriffiano vitu fint expiata,

rum,; feu Fortunatarum Infuülarum) Piratse

ä

hifce authoribus. Ergo genibus religiofe ni-

hzretici in eum & (ocios irruere.

Ignatius

xos invalere ficarii, & clavas ligneas ferreis

arrepta Dei Marris effigie, focios cohortaba-

muricibus armatas, atque refertas, illorum

tur ad vitam optimo Deo coníecrandam,

capitibus illiferes humi jacentes haftis con.

conclamavit Soria hereticus piratarum an-

:'

fixere; cervicibus quoque przcifis.

telignanus ad fuos piratas, ut Jefuitas occi-

ibidem

LXII. P. Ferdinandus de Santarem Hifpa-

dant: Hos enim ad profeminanda prava dogmata

j

f. 3568.

H

nus ajebat: quod velle erumnis carere fit idem,

in Brafiiam praficifci.

Ignatxius in B. Virginis

ac velle Coriflo tergum obvertere, at ue illum folum

imaginis complexu conculcatus , capite íau-

$5

cius , lanceis confoffus, Romanz fidei veri-

—

-

fb cruce velinquere... Finem 2erumnarum repe-

rit in morte, quam illi Tepeguani odio fidei,

tatem conteftatus, atque ut pro hac focii for-

tes occumberent. omnes unice hortatus, una

quz látius fe porrigebat, acceníi intulere.

Cum czderetur humi abjectus, ro

;abat;; ec-

cum illa Deipare imagine cecidit. Hanc illi

b

ati: Saíis

cur occideretur: Refpondere bar

e complexu cum avellere haud íatis facile

füperque e[Je caufe ad cadem , quod. facerdos Chri-

poffent, fürenier properantes haretici, eum

Jlianus effet. — 1ta illi clava caput; cereb;um-

feminecem in mare abjecere; ubi etiam core

-que diíperfum eft.

pus ab aquis fe efferens, Dciparz imaginem;

LXIII. P. Rochus Gonzales a S. Cruce

Iþidem

mortuis. quoque brachiis adítringebat.

X

t c€c7 CA i —— ^E v

f.348- — Paraquarienfis Hifpanus poft Sacrum cele-

LXVII. Eandem fortem obierunt P.

"

Pe- Ibidem

—

bratum, ab irruentibus conjuratis bicubitali- trus Diaz Lufitanus cum quatuor, & P. Al- f.382.

L——-

'clava lignea filice armata in P. Rochi capuc

phonfüs Fernandez cum oGto fociis omnes

P

vibrata peremptus eft, ejus cerebrum humi

in itinere Brafilo aquis ab hzreticis füb-

t

difper(um eft , aliis alia vulnera certatim ex-

merfi. *

aggerantibus, & mox barbaro plauíu orto.

LXVIHI. P. Raphael Ferrer Hifpanus, Ibidem

|

Inde ita ut erat quaffatum caput refectum

poítquam Cofanes , diros populos adiit; &f.199.

eft. Quinquagiota tres barbari teftces affir-

ex iis quadringentos ad facri fontis Sacra-

mant auditas cordis e pe&tore P. Rochi has

mentum pellexit, Oppidaque tria condidit,

E

voces: Occidiflis eun, qui 'vos. diligit ; occidiftis

- Barbarorum nonnulli fimulata fpecie amici-

eorpus meum y & o[Ja suea contriviftis , at non aui-

tiz illi per iter obvii, & gratulati, illum,

mam, que jam inter Beatos ver[atur in colo. . Mul-

ob fidem peregrinam przdicatam, in aquam

t calamitates eenient ob worteun 1meam: quia vt-

meníe Martio per pontem dedere przci-

item.

nient. flit mei penas repetituri, ob violatam Dei Ma-

tris imaginem. | At illi: Hem praitigiator ille

LXIX. P. Martinus Lamrha'RoxOlanus in Ibiders

p O w X *

adhuc loquitur? Mox evulfüm illi cor e pe&to-

mari Baltico ab hzreticis captus,dum Catho- f. 298.

re loqui defiit,

Cor in ignero una cum teli

licos ad probra eorundem hzreticorum for-

cuípide injectum, combufto telo;integrum in-

titer toleranda, hortatur, hzreticis innotuit,

eum non modo Catholicum; verum & facer-

3 lbiden ]

ventum, &agno 1633. Romam pexlacgm 9&..

: iof,

dotem

E

Cwus XCl Martyrium. -

29I

n

dotem effe, atque adeo Jefuitam. Jam de(-

operz contulit ad Chriftianam rem bene ge-

3

fü.

gnabatur ad necem, cum procacior quispiam

rendam, & ipíé quoque Chriftianos erudi-

intrufo in os illi pane hortabatur , ut come-

vit ; adjuvit. - Eapropter captus , fuflibus

i

g

dat , brevi quod abunde biberet habiturus,

non femel vapulavit ; & aliquando ex alto

Mox exuto, manus dire fauciant, eumque,

in aquas dejectus efl, . Supinus , aqua in os

Vg

fs

inflidis prius vulneribus, mari mergunt.

infufa, & in fürfüm cum languine de corpo-

Jll«

lbidem f.

LXX. P. Amarus feu Maurus Moureira

re ar&te compreffa cruciatus, foli torrendus

303*

Lufitanüus cum ab incenía ab hareticis Lufi-

Tq

expofitus , ibileni aura e ccelo afpirante re-

tanorum navi in aquas defiliiflet , iique alios

creatus eft. In Ungenio , ad Nangafachum

ID«

adnantes cymbis exciperent, illum e. vefte

monte przalto, & intus igneo inftar Ve(üvii,

:ir).

Jefüitam, e corona ( (eu vertice illa die ra-

atque bullientes aquas, quz in (tagnum con-

ïrl

ld

Ío ) facerdotem effe agnovere: ideoque non

fluunt ,. effundente , aquis illis perfufus eft.

recepere cum aïiis , imo contis truculenter

Sunt autem aquz ille noxiz, befliis etiam,

tl

$

confecvere.' '

avibusque illac forte volantibus. Si vero illis

tingantur humana corpora, ulceribus, do-

füs btdey

Q,ENus "Vlil. MAR TVR*I.VI.'-

loribusque mifere cruciantur. Hos cruciatus

üS, f' l 16;

s wiquis gelidis. cruciatorum,

expertus eft perfiepe Michael, etiam per bul-

ide

Ihidem f.

IX

XI. P. Didacus Carvallius, Lufitanus

m

24

lientia illa ftagna traductus: Atque inter hec

uültimo anni Japonici die ( nobis 18, Februar.)

tormenta , cum Chriftum ac fidem femper

ij

defixo in fofía gelido aquz plena palo alliga-

profiteretur, extincCtus eft.

tus cum novem fociis chriftjanis ; ibi fine

LXXIV. P. Antonius Ifcida , Tapon, de

Tanü. ;ol,

ulla vefte per tres ipfas horas ad pectus usque

quo füpra di&tum eft, triginta diebus crude- 338

meríus , juffus et confidere. Quo tempore,

liffimo aquarum ex monte U

nunc fancto abíorptus filentio , nunc verbis

tormento cruciatus eít.

:

ngen fluentium

flagrantibus, preciaro fuit fociis ad conítan-

, GENUS X. MARTYRII

U$ Ibidar -

tiam hortamento. Crebra illius, & fociorum

m£a

Àn fcrobe - pendentium, -

d.

vox erat, una clamantium: Sefus Maria!. Be-

nedittum fit venerabile Sacramentum! | Deo fit. fem-

. XXXV. Nicolaus Keyan Fucunanga, Ja- Nadakü £

per laus C gloria ; aliis circum interea , ut

pon, Scholafticus in Seminario per triennium 229.

[e

Chriftum defereret ipfe ac focii, importuna

latinaliteratura imbutus , illam plena coele-

t

voce hortantibus , at aure furda exceptis,

ftis coeli facundia nobilitavit. FEapropter a

lü$

eoque in Didacum, tanquam omnis , ut aje-

füis civibus in fcrobem, deorfüm verío , &

Jl

bant, mali authorem; verba multa ja&anti-

afferculis duobus iüclufo capite ; manibus

m,

bus; Didaco interea in f(inum gaudente de

revindtis, e pedibus pendens demiflus eft pri-

I

tam luculentis lucris. Ex aqua edu&to iterum

mus. Atbeatiffima Dei mater, cujus dulcif-

ll .

authores füere, füos ut focios a Chrifto avere

fimo nomini apprime erar devotus, illum

i

teret, vitz pramio.

Sed ille potius autho-

iftic non femel invifit? ad fedéndum & quie-

Qs

rem fe illis fore dixit ad mortem pro fide per

fÍcendum , € füfpendiario illo fapplicio tanti-

j

atrociffima omnia obeundam. "lum'ignem

fper depofüit, potu frigide indulgenter re-

»

ilis minatus gubernator in &erumnoíam cu-

creavit; cujus etiam cyarhus cum aqua, ipfo

l.

ftodiam omnes trudi , ac inde quadragefimo

a vinculis abfoluco invento, repertus. Inter-

nà

poft die educi jubet.. Cauía eorum , que

rogatus ecquid zgre fentiret ? Refpondit :

patiebantur, eorum humeris affixa. voce ;

quod Imperatorem; & omnem longe lateque

Chrifliami , expreffa eft : qua teffera. notati

la

Japoniam non poffet, ita ut optabat, &labo«

m

22. Febr. educti, palis iterum in ftagno geli-

rabat, ad Chriíli cultum adducere: hoc enim

do alligati, poft prandium , iflic perftitere

"u

vero impenfe fibi effe moleftum, & luculen-

i

usque ad noctem véntis nivibusque pertrigi-

ta divinz matris beneficentia enarrata, quar-

dam.

Cum fe obrigefcere jam-fentirent ,

to pofteaquam füfpenfus fuerat die in fcrobe

e Ibidett

fuaviffime (e invicem confalutabánt Pater ac

deceffit, ea ipía luce,

!

qua S. P. lgqatii dies

focii , opemque a matre virgine unice flagi-

augufte perco'itur.

! AM

| f0

&

tabant, quam a filio illa filii militibus impe-

LXXVi. P. Emmanuel Borges Lufitanusbidem £,

traret, ad crüciatus & mortem fortiter op-

in Japonia Nangafachi dum ad anno 1612.244

]s

petendam; Didaco animos omnibus fugge-

rem chriftianam procuraret, pofteaquam fze-

rente : qui demum & ipfc poflremus omnium

pe latuit, & eos, a quibus ad mortem quzre-

]5, lbldeu

ante dimidiam noCtem occubuit.

Qmnium

& f 109'

batur, barbaros evafit , poft anni 1614. exi-

cerpora conciía fruílrratim , & in'"profluen-

lium redux , 13. Augufli depreffo in foveam

/

tem abjecta.

t

capite fufpenfüs eft; & 16. Aug. demum glo-

" LXXII. Anonymius Japon Coadjutor varie

tiofum agonem confecit. Et cum illo etiam

!I-

h

cruciatus , laniatus, & in aquis gelidis per

lgnatius Xindo Novitius Ariyenfis ortu in Ja-

7O dies ita meríüs eft , ut capite tantum

ponia ," Adrianigloriofi viriin fidei odium cefi

uod i

emineret,

pfum deniquc etiam eidem

filius, & Jofephus Reomuy, Novitius, Fin-

i

gen(is. Hi duo e feminarii difciplina focii Pa-

abfciffum eft. -

tribus, etiamin exilio, & reditione adhzfere ;

In

Jtijet

GENUS IX. MARTYRII.

Societatem demum amplexi, & brevi capti,

NT

ZdAquis ferventibus. cruciatorum.

[v

eadem cum P. Emmanaele Japonicz foifz,

| Ibidem f.

LXXIII. Michael Nacaícima Japon per

ac füfpendii morte affecti fünt.

b

annos quindecim Patribus ferviens multum

LXXVII. P. Jacobus Giannonius, ltalus,ab Ibidem f

[e

(,,067

o 2

Appa; 254»

L

292

Biblitbete Manualis: Concionatorid

"PL

Ap-paritor"ibus poft felices iflic 5b anno 1699.. ut fequar tua veftigia. 21. Augufti cur focils

K

labores, & cavernas clam habitatas, tentus;

appulit Nangafachum anno 1642.

Captus

Ü

vin&us, circumductus , precone preeunte,

una cum illis , cum omnes interrogarentur ;

(

an velint nuncium Chrifto remitrere, & a Ree

probrorum plenus ; at lztus 25. Aug. fovez

t

füfpendio addi&ctus , € pedibus pependit ,

ge honorari? Refpondit Rubinus interpreti

It

usquedum 28. Augufti optato agone curíum

fuo nomine ac faorum ; nec fe , nec íocios,

f

confummavit.

ullo pacto unquam id (celus in animum ad-

f

Tbidem,

LXXVLI. P. JoannesQui

ndora feu Ridera;

miffuros: abfifteret cum hisce vocibus, ate

J

Japon; cum P. Jacobo Antonio Giannonio lon-

que facefferet; fe, ac focios ad Chriftum pra-

b

gis carceris incommodis maceratns, ferro in

dicandum adveuiffe, quicquid minaretur Ja«

n

manibus pedibusque onuftus , przcone prz-

ponix Imperator. Ergo in carcerem conditi

eunte, afino infidere juffus, & circumvectus,

omnes 3 poft multa,

uz iftic perpefli fünt ,

Pi

poftludibriain foveam capite prono fufpenfus,

per totos feptem menfes deftinatis diebus in-

29. Aug. demum legitime certandi, ae vivendi

geftz in os maxima copia, & mox acerbiffima

à

&inem fecic fortiter moriendo.

cum violentia e corpore expreffz aquaz tore

dbidem f.

y

LXXIX. P. Benedi&tus Fernandez, Lufita-

mento fzpius excruciati, tandem 17. Martii

QQ4-

nus füblimi equo, ceu triumpho vectus, ab in-

anni 1643. palam circumvedti funt eum ade

vitis, at [mperatorem timentibus, ad foveam

fcripta caufa fupplicii : quod Chrifli fidem pre-

iien fo)

damnatus eft. Depofitus de patibulo deinde

dicatum eniffent contra editkum Jmperatoris. lm

tameneít; netam cito vita decederet, Atbre-

fcrobem capite demiffo , füblatis in altum ,

i

[

vi poftea in carcere gloriofum vitz finem inve

alligatisque pedibus pependere fufpen(i: &

nit. Eodem die ac eadem de caufain foves pa-

22, Mart. primus P, Ruübinus defiit vivere,

tibulo pendens migravit victor.

fociis in dies proximos eandem fortiffimae

fbidem,

LXXX P. Paulus Saito , o

biit athleta fe-

[

mortis gloriam profecutis.

l

lix, pofteaquam feptem dies pependit capite

MGENUS XL MARTYRIL

deorfüm prono in foveam, finej cibo; fibi ta-

Lapidibus occiforum.

LXXXIIL In Salfettis ad Goam

duö e fo-

Ibidem& - |

men przíens, dicensque : fe ante P. Benedi-

€tum minime moriturum.

Et, vero eadem

cietate Patres lapidibus obruti funt ab Ethni-

39037.

hora, & fere momento , uterque decetfit.

cis & interfecti: quorum nomina nobis igno-

l

lllud ftupendum. Ajebant fatellites f fe co-

ta in libro vitx fünt; ut fperamus : uti &

ram iílic adfuiffe , attentisque auribus acce-

duorum Coadjutorum anonymorum in Bra-

pilfe verba duorum illorum cadaverum ad

filia in odium fidei peremptorum.

LCYON

Tbidem f,

!

rogum deportatorum , cum íe invicem lu-

LXXXIV. P.BrunusaS. Cruce,Italus, ab

fitanice ac japonice falutarent, felicitatem-

Alexandrinis Schismaticis romanz fidei per.

1320

que fuam Benedi&tus Paulo , & hic illi vi

infenfis magna perpeflus, & ad mortem dam-

þifl

fim gratularetur.

*

natus, ipfo, quo in odium orthodoxe fidei

Ibidem f,

LXXXI. P. J

ulianus Nacaura;, Principe

füfpendi debebat die, P. Ludovico Caldeire

328*

ad genua füpplex advolutus , enixe petiit

WU— — Lesea a — m

Japoniz ftirpe natus, Nangafachi a 18. Octo-

bris ad 2a1. usq«e gloriofe mortis diem pe-

funi (üo ftrangulari, & fibi benedici : & fa-

pendit toto corpore in fcrobem inveríus.

fpeníus ,. lapidibus eft oppetitus..

.

deme— — m

Fuerat hic unus,e trium illorum numero, qui

LXXXV Appollinaris À

Imeida;

Epifcopus

Ibidem £ .

178

Romam inde miffi fuere Legati a Rege Bungi

Nicenus, P. Hyacinthus Franciíci, Italus , P.

ad celebratiffimum illum Gregor. XIIl. Bon-

Franciícus Rodriquez inter expiandum Ca-

tholicos, a Schismaticis deprehenfi , accufati;

compagnum , fummum Pontificem. Roma

redux, in focietatem adícriptus eít , in ea-

canum in(tar tractati, in exilium deftinati, e

que relatus in cenfum fpiritualium. adjuto-

fingulis arboribus finguli fufpenfi, & femivivi

—— —— . —— .— — £w"" —— 99

rum. Studiis ac laboribus apprime deditus,

li,

lapidati fünt... Cadavera belluis objecta : fed

totus in Deo erat, in animarum falute quz-

illa ea obnoxia dimifere.

19

renda totus. Cum illi aliquando vires erumnze

GENUS XIl. MARTYRII

Crucifixorum.

variz exhaufiffent, portari debuit ad fuccur-

rendum indigentibus. Dum iret damnatus

LXXXVI. BB. Paulus Miki , Joannes de

Ibidem £.

ad mortem, dicebat füis Japonibus ; Illum

Goto, Scholaftici, & Jacobus Gifai, Japones,

37*

fe, illum Julianum effe , miffum olim Ro-

in focietatem recepti, ac Ozacz brevi, una

mam €

aponia mitiore : pro illa Romana,

cum Paulo, cuítodia cireumfcripti, cum la-

& vera

]

de fe nunc vitam deponere.

tam in fe crucis fententiam accepiffent, lzti

g

Ibidem f.

LXXXIH. S. Antonius Rubinus, Italus, ani-

exclamavere :: Benediilus fit. Dominus nofler 3e-

ldem fol,

113.

marum ac martyrii defiderio flagrans, agebat,

füus , qui nos elegit e. tot aliis ad commoriendum ftbi

ES

in /antta cruce. — Jumentis impofiti, & alligati,

quod poterat, ut animas lucraretur. . Loque-

batur, & fcribebat infigni expreffione faavit-

27 dierum itinere per íummum frigus Nan-

fimse teneritatis. Ego , (cribit , pro Chriíto

ga(achum perducli funt, & in crucem fübla-

mori non mereor ; fed ipíe dignus eít pro

ti; Tum coorta Chriftianorum circum in ge«

quo omnes moriamur.:

i me videré , atque

nua abje&torum comploratione, batbarorum

aljoqui vultis, oculos incrucifixum Chriftum

admiratione , Jefus Maria conclamatum eft,

defigite: ibi me invenietis ad pedes cum Mag-

cum Martyrum latera configerentur haftis,

ä

dalenaabjectum, & peccata mea grandia de-

a latere altero per cor ad latus penetrantie

lorantem. lilis facratis pedibus me totum

bus; Japone hinc alio per finiftrum , inde

Ui f

tradidi : in illis dormio , & vivo ; illos com-

l,

alio in dextrum latus mart

À

Fibus haftam cum

ple&or, & dico: Da mihi; Domine Jefu,

impetu adigente.

LXXXVII

9

-

]!

Tuwus XCLk Martyrium. -

.283

d

t

: Memio, LXXXVIIL P. Alphonfus de Caftro, Lufi-

que chriftianam, barbaros illos concitavit ho-

16.

tanus in Maurica regione a Mahometanis nu-

n

mo veneficus: cujus verbis efficacitatem ad-

"

datus, & navigio crucifixiinftar alligatus, po-

didit afpeCtabilis palam daemon , triftia illis

ftea ad truncum vinctus , verberibus lacera-

u

minatus , omnia, ni venefico illi parerent,

K

tus, füb dio cceli injuriis, ac infeftis beftiola-

Ergo P. Ferdinandus humi profligatus & in

rum aculeis toto corpore expo(itus , promif-

e&tore lancea confoffus eft.

d.

(s

fis & crebris & grandibus ad Mahometi per-

XCIII. P. Bernardus de Cifneros 1605. in

ldem fot,

fidiam invitatus, cum fortiffime id negaret,

Da

novam Hifípaniam navigavit, ubi labores,

358.

da

iterum cruciatus, per o&to dies inedia mifera-

verbera , vulnera plura perpeffus, eít, ob

bili vexatus, atque ad fidem deferendam ite-

N

idolum everfüm, Índus quidam illum tribus

rum multifariam per dulcia & acerba invita-

plagis pe&tori inflidis proftravit : fed Ber-

l

menta tentatus, admirabili (emper (ibi com-

I«

nardus euratus eft, nec authorem prodidit.

Dd

potis animi equitate, conftantia, hilaritate,ca-

Poftea lancea confixus , extremum in capite

pitis fententiam & mortem ipfam ore blando,.

vulnus accepit, & obiit.

J

tii

acoransaccepit. Araldusait, eum S. Andrez

CXIV.P;Antonius Criminalis,Italus,Brach-

. ldem fd-

inftar cruci alligatum , nudum foli, acmufcis

manorum cum Bagodis coorta confpiratione

44

ldo

[

expofitum. JDeinde füb coftis fecuri faucio

;

pro reftituendis idolorum honoribus, jamque

additi alii duo ictus.

fzvientibus in Chriftianos Ethnicis, nullam

ln

Idem fol.

LXXXVIIL P. Joannes de Caftillo , Hi-

(que& tamen haud femel offerebatur) fe in tu-

D

335*

fpanus , dum divino officio recitando inten-

tum recipiendi occafionem arripuit ; verum

dit, fuftribus verberatus , Jaculis confixus,

fubmiffis humi genibus , ac oculis manibus-

«y

enfe tribus vulneribus faucius, nudus per

que fublatis in coelum, corpus & animum ad

x

aípera, peraquas füne raptatus, orabat Deum

mortis ( exfpectationem apparationemque

latine ; ac vernaculo idiomate ingeminabat

compofuit. Ita extrema operientis latus fini-

identidem: Türpare, id eft, fint bec Dei amore.

ftrum Saracenus haíta aperuit. Antonius vero

Expan(is deinde in crucem brachiis , arbori

irruentes ad [polia diripienda barbaros , in ve-

D« Mil

alligatus , percuffus, duobus faxis capiti il-

ftibus detrahendis juvit, usque ad fübuculam

Dl 398

lifis interemptus eft. — Cadaver a tigridibus

fanguine adhuc calentem illis haud repugnans

Q

intactum, flammis abolitum.

ter datam; Tum ad zdam facram fe agebat,

GENUS XI.. MARTYRII

ut poterat, quo ibi moréretur; cum fecundo

[àe

Lancea *vel bafla transfixorum.

a.

vulnere haíta inflicto faucius, in genuaiterum

J emfol.

. LXXXIX. P.Francifcus P'aliola,Italus,.cum

fe dejecit, telum e vulaere eduxit, ad tem-

ab lia |

13

Apoftatam quendam fanCtz fidei reddere ni-

plum iterato fe inoliens , ut fupremum fangui-

& D

terctur, illum ad (e ficariorum turba ftipatum

nem iftic Deo aris vicinus offerret. At coore

If]e

adventare certior factus , ad füpremz lucta-

to Bagadorum tumultu, obviam fe illis vertic

li

tionis gloriam in genua feíe fupplex compo-

Antonius, & adverío pectore haftam tertiamn

C

fuit, & Marianum rofarium pro moriendi tef-

excepit, in genua iterum ac preces effufüs.

Lt

fera manu arripuit, victimz in modum füpre-

Quartum denique vulnus tulit in humeros

f

ma exípectans. Ita mortem oppetienti ficarii

quo proftratus, quinto vulneri jugulum,. &

lato cultro, feu gladiolo, ictum primum in

Ípiritum Deo dedit, e focietate Jefu prima

as Diden f

maxillam late atque alte ad extrema usque

vidtima in odium fidei czfa.

:2

colli adegere. Franciícus Jefum & Mariam

P. W

XCV. P. Joannes Dominicus Arefius, Sar-

Idem fol.

jd

dixic; & vulnere verfo lancea , & aliis tru-

dus, mortem honeftiffima in.caufa oppetiit,

1929*

culentz mortis inftrumentis per transveríaria

Itl

inter orandum haíta confixus ab Indo, quem

17

Yvulnera transverberatus, pretiofam animam

reprehenderat , quod fe certiorem minime

ita reddidit, ut optarat, Deo.

reddidi(fet, matrem de vita periclitari, adeo-

ul

Édem fol.

e

XC. P. Cafpar Paés , Lufitanus , cum in

que illam fua feu negligentia, feu malitia fine

feíto S. Marci Catholicis inftruendis intentus

P 39-

Sacramentorum ope de vita migrare fiviffet,

effec , Dynafta quispiam cum 150 lanceariis

XCVI. P. Francifcus Riberius, i.ufitanus,

ïäem fOlP

irruit3 quorum furore Cafpar occubuit, lan-

Goz ad focietatem aggregatus , Mozambico

348*

de Tif

ceis, haítilibusque confoffus. lp(i hoftes ob-

poftea ad Cafres in extrema Zona torrida fi-

ftupuere , idque diferte poftea teffati funt;

tos. profectus efít, miffu majorum ; & cum

5 in

n

P. Cafparis fanguinem e vulneribus manan-

Rege non parum profecit, pro Chrifti lege

tem non decidiffe in terram , íed

predicanda, erigenda cruce , templis exci-

l.

feu ia aérem evanuifle.

k

'in ccelum ,

tl

tandis. Ea res Saracenorum pro lege Maho-

Idem fol.

XCL. S. Vincentius Dam

ianus, Italus, apud

meti contra Chrifti legem fatagentium odia

fh

342»

"

Jubigenfes & Bacerenfes barbaros heroe digna

excitavit: quare illum ad aras divino facri-

geffit pro fide, & paffus eft,usquedum in cruci-

ficio intentum , haflis transfixum interemee

v

tly

(l

fixi amplexu (pro quo; & cui animam devove-

re, hoftiam gloriofam.

bat) lancea confixus, vite finem implevit: &

XCVII. P. Antonius Sociro, Lufitanus, ca-

Idem fo!.z

J

eam, quam ab infantia incorruptam ab omni

ptus a victoribus barbaris , vivus ad eorum

4125

e

graviore noxa fervaret innocentiam, devota

Ducem adductus eft. At ille indignatus eft,

Im

f

puri fanguinis purpura, cumulatam nobilita-

quod eum non trucidaffent, qui füorum.Pa-

vit; religioforum juxta, & fzcularium ore di-

godum (idolorum) hoftis effet tam acerbus,

»

G&us magnus evangelii index,& ipfa morte affertor.

$

d

idem fol.

tamque infeftus ac noxius, Eo velut figno

XCAI. P.Ferdinandus de f'ovar,Indus,apud

necis dato, adaclis in ejus pectus haftis, cum

jt

Tepeguanos dum pro re chriftiana fatageret,

in genua prolaberetur , atque oraret , pere

n

35 H

foffus eft, & extinctus.

contra illum; & focios, ac religionem deni-

Oo 3

GENUS

:

9

294

Bibliotbecee Manualis Concionatoriee

GENUS XIV. MARTYRII.

GENUS XV. MATVRII.

Ferro. necatorum.

Veneno necatorum.

idem fol, AXCVH'I. P. Rudolphus Aquaviyva, Italus,

^ CIV. P. Joannes Pellecarius, Gallus, Apa-1dem £. g.

216.

ad (alfettas infulas , , Superiorum miffu, pro-

miis ab hzreticis datus eít in vincula; fed a

feQtus eít: ubi a barbaris eladio füb genibus

Catholicis exemptus, Tolofamque dedu&tus,

vulneratus cecidit in genua , & collum ad

jbi demum a glorio(is pro fide fufceptis la-

vulnus, mortemque accipiendam explicuit,

boribus requievit , veneno (quod ei ab hz-

ac exporrexit : quo tempore collum illi gla-

reticis clam propinatum affirmant ) fenfim

dio transfixum elít; alio illi humerum vulne-

glifcente in venas, & omnem artis medice

rante, alio fagittam ex arcu expediente in

induítriam fuperantc.

e&tus. .Moriens: Jgnofce, ajebàt, illis, Deus

CV. P. Ludovicus Goveanus, Lufitanus,Idem f, $a.

meus! $. Xaveri, ora pro me ! "'Tum ter adje-

Cocini, & Coulani diu parvulorum Magi-

cit: Sefu, fufcipe banc animam meain.

—— o MOR - 0. EE . DDU " U . — - — —— . 90 —

XCIX. Vincendus Alvarus, Lufitanus ,

fter : poftea per magna fufcepta itinera ex-

ïdem £ 14.

celfo animo pra. Evangelio multa tulit, fe-

pl

Scholafticus, cum feria fexta apud Saracenos

Mahorneti confecrata fenaculo inito diem il-

'citque, multis Chrifto adjunctis; eoque Eth-

lj

nicis odio fuit: propinatoque ab iis veneno,

lum celebri Chriftiani capitis facrificio pro

ut multia atfirmant, enectus eft.

.piaculi victima cedendo folennem habere

decreviffent ; in prora tunc orans delectus

CVI. P. Arnoldus Boccop,; Belga ; tc.ntu,SIdom £63-

eít, cujus chriftiano capite religiones Maho-

in itinere ab hzreticis ; & conjectus in cat-

meto perfolverentur. Cum fe occidendum

cerem , cum nihil effet, cujus caufa pledi

effe audiflet, latus , quod Chriftiani nomea

offet, porredtum illi veneuum eft , quod

fibi in mortis obeundz caufam verteretur,

ille haufit ignarus , & illud brevi fe prodidit

Deofe totum, totum Deoin victimamiterum

Coloniz ; eumque miris per quinque menfes

dedicavit, pulchro iterum gaudio delibutus,

patientiz documentis illuftrem leniz atque

& religiofe geftiens usque ad mortem , ac

acerbz morti addixit.

Miferere mei. Deus , canens. Sub ipfo idu:

Mifrere ; ajebat, anime mee , Sefu bone !

CVII, P. Toannes Lelefzi, Ungärus, Si-ldeäxf.z-g.

gismundo Batori Principis Tran(ilvanie filio

Then.fol. . P. Mauritius Sergius, Lufitanus, dum

datus eft inftitutor. Pro fide orthodoxa iftic

$3-

quempiam in przlio faucium confitentem au-

Wij

dit, ex Mauris vi&dtoribus unus ipfum con-

'tanta fecit, ut ftomachum moverit hzretie

fpicatus : Ecquid tu iftic Nazaree canis impieta-

cis , atque invidiam. Quare hzreticz cujus-

tis moliris ? per contumeliam indignabundus

dam jezabelis , foeminz primarie , opera;

inter coenam venenum illi porre&um eft;

exclamat: Et librato acinace caput illi biper-

tito dividit.

lpfe eodem loci

cujus'vim remediorum efficacitas infregit,

kfan;l&o operi

non (uftulic.

Inde nervi contradi , & apo-

immortuus concidit.

ä:

Madafi f.

CI. Blafins Schelling, Germanus

k, Coad-

plediicus quidam rigor in membris.

171,

jutor, cum irrumpente milite Suecico, h-

CVIHI. P. Jofephus Furlanetus , Italus;.ldäu: £dh

l

reticis $. Sebaftiani reliquias , ac thefaurum

in infüla Gota laboranti fub 'Tono tyrannoI44-

rodere juberetur, fronte fune cantorto con-

ecclefiz clam fuccurrit; & veneno a barba-

Ítricta arbori alligatus ? Jefüs Maria, ajebat,

^

ris porre&o quaffatus , atroci, dolorum ví

thefaurum non ício. Quare funis & caput

cruciatus , animz tandem gloriofüm finem

illi gladio fiffum eft, cerebrum

queþdifperfum ;

cadaver fimo contectum.

fuis doloribus atque laboribus inter fumma

patientiz documenta impofuit.

ä

idem fol.

CII. P. Guilielinus Boytonus, Hybernus,

XIX. P. Georgius Cátvahal:, LuGtanus , Idem fdi,

m fs.

poft operam in civium füorum udlitates im-

— M

—

pigre impenfam in clade Caffellenti ( ubi tre-

cum Rudolpho Aquaviva, & fociis, cruentis 149

centos Hibernos milites Catholicos feptem

illis &idei chriftianz heroibus , ve&us in In-

hzreticorum millia obruere in templo ) tunc

diam , poft novitios Goz laudate inftitutos,

iftic una colle&os catholicos facramento pce-

in Scimo, Japoniz infula, regnoque Bungenfi,

nitentiz expiabat. Ibi victor hzreticus mi-

poftea Firandi , propagandz operam infigni*

les dire in canos fenes. in fzminas, in parvulos

ter navavit. Porre&dum illi a barbaris venee

czde graffatus eft, fanguiue late profufo. Ma-

num, eum dolore capitis aeetbo, deinde fe-

ximia fxvitiz paàrs in facerdotes incubuit.

bri inflammata, mox vomitu cruento , af-

Hos inter cecidit felix victima etiam Boyto-

flixit, & octavo poft die morte oppreffit.

nus, cum hzretici. facerdotes potiffimum ad

CX. P. Francifcus Carrion , Hifpanus ,Idem fol.

gWee . *o. £m £473. rf r* - — —«5

necem depofcerent ; (i hos dederent, militem

exípectatam in Burgi regno matrem Firandi ?31-

-—À

omnem impune abire permiffuri.

Idem fol,

CIII. P. Francifcus de Mendoza, Lufitanus;

tandem reperit, ubi poft egregias de impie-

tate reportatas vi&torias , permultis Chrifto

ldemff.ss.

137«

cum in Mandanao Philippicarum infüla Ma-

hometanis ad Chriftum reducendis infuda-

luftratis, odia barbarorum in fe concivit, &

veneno fibi clam ab iis propinato per triduum

ret , illorum infidiis interceptus, & per plu-

cruciatus , multo recte fanguine , Ikizuki

ra vulhera peremptus eft: Minatis id ante

^4n vico ejus infule vitam immortalem, ut

barbaris, ei, qui ad fidem predicandam iftuc

venturus dicebatur, fe clavas fuas in pectus

bona fpes eft, nobiliffima obita morte iuvenit.

n nav Idem foj,

—— DUpm 0 Ra , — ? . )»-

illifuros ; & animam elifüros.

| CXI, P. Joannes la Gande, Gallus, i

Gallü;' 140.

- Titwlus XCL. Mertyrium,

295

C allicana rc;n animarum folerter agens, ob- no folatio morbretür. - Adfuit eo mortu;)

. fervarat no&tu, quod veneficus quispiam na-

Matrona ípectabilis , . quz cadaver nitide

vi eadem, veheretur,

Ergo ne peftis illa re-

compofüit, & videri defit. .S. Therefía da-

*lltn à

&ez fidei moribus, ac faluti reliquorum offi-

tis ad P. Hifpanie Alffiitentem Romam lite-

ceret ; apud Magiftratum enixe id egit, per-

ris affirmavit, fibi illum a Deo in Martyrum

!)

fecitque , ut veneficus pelleretur3 quippe e

choro oftenfum.

:

"u

libris, circulis, ac ufitatis artis diabolice ine

— CXVI. Francifcus Martinez Sina Schola- Idem &

ï

ftrumentis deprehenfüs. At magus vindi-

fticus femel, iterumque dire verberatus, in 124

Q* cupiditate furens, carmen impium, no-

ipfo carceris, in quem reducebatur, vefti-

:

xiumque in aures Joannis pronunciavit, &

bulo vi dolorum proftratus, innocentem ani-

e navi exceflit,

Inde concepto, quod ma-

mam fortiter expiravit, ipía Chrifti morien-

gus ci aiflarat, veneno, Joannes vel nomi-

DCTPY

tis hora, ut perhibent, & cum ip(is manicis,

la

ne làtus occubuit, quod ob exa&tam e tri-

atque compedibus ita, ut vinCtus erat, fe-

remibus invifam Deo, noxiam animabus il-

ultus eft. .

aR

1l

lam peftem in caufa tam bona occumberet.

CXVH. P. Joannes Baptifta Baeza Hifpa-

Ibidem

i,

CXIL. P. Melchior Confalvius Lufitanus

nus furente Daifu perfecutione, qua acer-

. 307.

Apoftolicorum virorum elogio tam bonus

rimis per anni fpatium morbi doloribus,

)

ejus vinez operarius fuit, ut verbis confe-

qua paralyfi proftratus, ciftz, feu arcze, in-

qui perdif&icile fit. Odere in illo tantum fi-

cludi.debuit, & in exilium deportari; cum

$ 1dem i.(»i)a",r

dei, ac animarum ftadium timidi juxta &

ne fic egroto quidem quies concederetur,

rabidi Idolorum cultores ;

quare ne porro

Nangafachi in carcere zrumnis extincti ejus

i

chriftianz religionis fines latius, ut conti-

corpus quz(itum eft fliammis a barbaris abo-

nuatis laboribus faciebat, extenderet, ve-

1

endum.

CXVIIT. P.

It

neno propinato mortem illi s.celeravere.

AThomas!M ethamus An»glus vxr Ibidem

P. Cafp

ob fidem orthodoxam affertam Elifabetha Re- f 287»

ar Barzzus illac iter tunc h'abcr;s ade

i

fuit morienti.

ginz invifus, eoque carceri mancipatus, Lon-

dinenfem turrim per quatuor annos incoluit.

Inde in alios ex aliis carceres deportatus,

Hllatny

GENUS XVI. MARTSEUL

demum inter paludes in Visbicenfi ergaftulo

Iu

Carceris &rumnis* cmfe&orum;

per annos plures ea paffus eft, quz procaces

"

hzreticorum linguz, ac immortale in otho-

le

Kiem f. 7. CXIII. Ambrofius 'F'ernandezx Coadjutor

Lufitanus in carcere Omurano per annum

doxum nomen odium fuggerebat.

Ita vi«

tam per annos.17. in carceribus zrumnofíam

& viginti duos dies tolerato , tandem fri-

y

gore , fame, paralyfi, aliisque «rumnis

longa morte claufit, cruentam femper defi-

derans, & expectans.

!

confüumptum mors hodie occupavit. P. Ca-

us in Fu;-

Ibidem

: xolus Spinola zrumnarum focios, ac lauda-

CXIX. P. Matthzus Grimes Angl

j

fpicionem, quod facerdos catholicus etfet,

tor, de illius capillis decerptum quidpiam

Flago

lipfanotheca füz ad privatam venerationem .

vocatus, per plures menfes in cuftodia ten-

tus, ibi erumnis ac fiti confümptus eft; 1z-

j Jtm d

inclufit: & omnes qui una cum eo in car-

jb

cere luculente in igne mortis gloriam op-

tus quidem, quod in caufa tam nobili, fed ad

cruentam eadem de cauía mortem d

j

periebantur , de focio in cosleftem liberca-

cüderio

d

tem (icca morte afferto Isti, & collachry-

toto impenfe anhel-ans.»

mantes, preeunte religiofo quopiam viro,

H

laudate: Dosinwnn : omnes,

GENUS XVIL. MARTYRIL

actione cecinere.

genes pro gratiarum .

- Farüs erudelibusque tormentis

Hs M

Hemf.ó4, CXIV. Cubertus Prïcbttuä AngluS'Coad-

eneäor;4m.

)

jutor captus ab Anglis, cum facerdos non

$ uj

CXX. Crudeliffimum fuit tormentum, äuo Tahn. £

effet, ad furcam daimnatus non eít ; fed in

Trajectenfes hzretici aliquot e noftris excru: 111.

]-

carcerem perpetuum Londini conditus; eo

»

ciarunt,cujus hic fuit modus : Reus ad puden-

quod e folemni formula illud jusjurandum-

dam usque nuditatem exutus, federe cogitur

7

fidelitatis (ut vocant heretici) preftare

in humili fcabello.

Illud autem ferrea crux

IL]

nollet, quod integra Sedis Apofítolicz ac fi-

decuffata,inftar cultri acuta, (apra quam Patri

EI

dei catholicze authoritate Catholicus nemo

f-

infidenti manus pedesque per digitorum ex-

poteft.

In carcere in omnes beneficus, eo-

trema retro poíft tergum colligantur, quibus

,

que charus omnibus fuit; , donec annorum

injiciuntur manicz compedesque aculeis ad

plurimum, quibus ibi attinebatur, erumng

intra obverfis przarmate, ut omni ex parte,

illam fenfim attrivere, ac

N fo

"

morte Qp(tät& con- X

fi ad. evitandum dolorem .commoveantur,

füumpfere.

atrociter compungant. Collare praterea tri-

dl"l.

: Idemjf.65.

: CXV. P. Martinus Guttierius Hifpanus plici acutarüm cufpidum ordine intérne ri-

captus ab hzreticis, percuffus, illufus, & in- gens,'e quatuor angulis funibus dependet,

o

carcere erumnis confeQtus eft; etiam facris

quod torquendo collo circeumdatum, nullam

reliquiis & facra fuppelledtile ab hzreticis

in partem fine foeda laceratione caput, aut

$

indigne tra&tata, quod dicerent, Hifpamum

. Corpus patitur,fed erectum femper con(idere,

Regem, & Inquifitionem in fettariorum necem fem-

ut zquabili undique uftulatione torreatur,

!^

[

per e[Je intentos, idque habuit, quod olim pe-' adigit. Nam luculentus ignis circum accenfus,

um vi-

cenri D. Virgo annnuerat, ut fine ullo huma-

dta CO,,er,s ugiverfu*m uftu'lat,ut flarmar

tumee

T

f 140:

E

| Pibiotbete Munuelis Concionateric

296

qua. de verbo ad verbum falfa & commeniitia funi *

tum&*fa&a pellis, primum in puftulas,mox im-

mani cruciatu in hiatus divellatur, intra quos

féd quando «vobiis fic collibuit , agite porro, ac pergite.

'Tum ne prius, quam ea, quz conftituerat, ad

carnifices acerum fale, pyrioque myftum pu!-

vere immittunt. Primus diriffimum tormen-

popu

lum fuiffet effatus;a carnifice caederetur,

eum anté

(e (tare voluit, ac fubinde praemifía

tum Philippus Nottin, femel per horas denas,

iterum deinde quaternas, tanto cruciatu, ut

totius populi falutatione innocentem fe; peni-

caro paífim aduíta ad pugni altitudinem ebul.

tusque confpirationis ignarum, folius religio-

lierit.

In quo nullum omnino verbum prolo-

nis caufa occidi, multis argumentis contefta-

cutus, nullo ejulatu dolorem teítatus ad ra-

tus eft. Poft quz munus fuum exequi carnifi-

biem Ícilicet adverfarios concitavit. Ex qui-

cem (inens,aliaque voce in manus Domini fpi-

rum commendans, gladio i&tus vitam gloriofa

dÉ us - a aexdae asE - Wendil — b« ol2 al

bus Centurio i&tum pede tam validum dorfo

morte confümmavit, anno.etatis 42.

t f

ejus impegit;ut fpina dorfi pene confracta,col-

]um undique aculeato circulo foedum in mo-

- CXXI. P. Ifaac Joques Gallus poft evulfosIdem t.

m

duni dilacerarit,cum addito : loquere canis wuie,

ungues,& pramoríos duos digitos,aliaque in- 326.

Secundo loco tortus eft P. Gerardus Paéfman

numerabilia tormenta (que fidem hominum

fuperant) ab Hiroqueis toicrata: primo qui-

ä

27. Martii per horas itidem denas, & poft bi-

duum per fenas: cui in tormento prater co-

dem liber dimiffus, fed ubi denuo rediit, fer-

rata clava ceíus, & capite diminutus eft.

ftam unam diruptam,collum undique pertere-

bra:um, mamilla infüper una fosde adufta, &

CXXII. P. Joannes de Brebeuf, & Gab

riel Nadqf.

Lallermant Galli irruentibus in Hurones chri f.99.

coxendicis pars ita faniata eft,ut exfcindi peni

tus.icur & pars quxdam e fecretioribus meme

ftianos Iroquzis, fugam oblatam non admifit,

bris debuerit. Ultimo reliquis dirius excrucia-

unacum P.Gabriele Lallermant ; ne oves füas

tuseít P. Boddens tres continenter & viginti

defererent. Dum inter Chriftiapos ac barba-

ros Éthnicos arderet prxlium, hi duo animas

horas; &iterum aliquanto poft per quatuor;

nam diutius vita fuperftite non potuit, LImbi-

expiabant;alter baptilmi,alter poenitentize 5a-

licus illi vi lammarum elicitus, inteftinum in

cramento : Capitis ergo atque nudatis Joanni

fecretioribus expreffum,genua diffiffa,finifra

& Gabrieli evu/fi funt unguss aliquot, & infli-

manus rorrefecta,pars ventris ipferna femipe-

&a füdibus verbe:a per (ingulas corporis par-

tes: P.[oanne ad Chriftianos ita diceate : Filii

dali plaga dirupta, corpus totum laceratum,

fra&um, & inutile penitus redditum; ut nun-

duin patisuar, furfum in celum oculos eleoemus. Vi

det bac remunerator Deus,. Moriamur fortes in fide,

quam dein pedibus confiftere poffet; octi-

duum nequaquam fupervi&turus, nifi gangrae-

Gloria erit eterna. 'Tum illi przcifx manus, 0s

contufüm lapidibus, lingua adufta. Utrique

Cuif, à

na partes illas jam invadentem, tempeltivo

Mu

füpplicio intra quintam diem przeverdfient.

füb alas,& ad renes, ab igne candentes fecures

admotz, ignita e collo appenía collaria.e qui-

!

Czterum nihil aliud in tam barbara laniena

extorqueri àb innocentibus potuit,quam nihil

bus candentes fecures pendebant; zdjectum

!

fe unquam de proditione ejus urbis habuiffe

cingulum accen(um & pice & refinaris cortici-

tTt

confiliiyneque conícientiz. Quo non obftante,

bus;

oanne interea forti(Iimo filentio ftante

inter

j

fent, d. |

producti funt tamen in judicium, & fupplicio

ammas immoto;velucin extafi.Tum lo«

27'91!. l

capitis,tanquam reiMajeftatis,damnati. Ante-

qui coeleftia, qua poterat, incipienti os obfe-

dl

(

cedit reliquos denuo Philippus, qui in ferali

ptum circulo, labra concerpta, truncatus nas

$, Anhy, '

fus. In baptifmi o

probrium,& imitamentumy

*

pegmnate conftitutus, dum plena falfarum cri-

j

érfufus totus; obje-

Lt

criminadonum Ííeatentia mortis pr«legere-

uterque aqua bu

iente p

&antibus barbaris; debere fic eos baptizari,

'kll i^ [ ä

tur, imperterritus tóto capitis renutu cau(íam

inficiatus eft : INon efLinquityita; ifTud eft menda-

qui ajunt, quod fine baptifmo nulla &t falus.

P

Antequam ferali palo aliigarentur,patum utete

cium ; ilud smibi affictum eft bec non dixi. Conftan-

terque fe unius catholice fidei odio interfici

que amplexus eit, & ofculatus. Mox Joanni

detracta fuüperiore pellis e vertice capitis;zn-

proteftatus, inter illa ve:ba, in manus tuas, Do-

qmine,commendo [piritum meum;ictum carnificis,&

putati pedes, card € coxis ad offa usque avul-

ía; mandibula fecuri diffiffasferro uft plage ;

morcem excepit 14, Julii an. 1638. ztatis 38.

Caput confixum palo,fublime in mocnibus ex«

utrique diffe&um generofum pe&tus;evullum

Mf àe

cor nobile, atque a barbaris devoratum.

'pofitum eft, corpus füb patibulo humatum.

&l

Sexto poft die fecutus hunc eft 20. Julii P. Ge-

CXXIL. P. Antonius Ifcida Japon ad fectamIdem £,

rardus. WV/ eíaliz od Rhenum natus, qui prz-

Japonicam identidem invitus fruftra fecum 275

agi ajebat : Chritti fe effe, ac fore; agerent,

tenfüm conjurationis crimen pari ad extre-

cruciarent, occiderent. Ad minas relponde-

mum conftantia inficiatus,capite uti prior im»

minutus eft, anno ztatis yo. Corpus unacum

bat: fe ultra minas fupplicia etiam exípe-

capite collegioillatum, inque templo-honori-

&are, ac velle fe cum illis cettare, utra pars

prius, illine pcenas irrogando, an ipfe itroga-

fice conditum eft. Eodem die una poft priorem

Alios ex aliis cruciae

hora elatus eít a quatuor bajulis geftatoria fel-

tas ferendo deficeret.

tus in hebdomadas,meníes,annos accerferent,

la(nam vitormentorum fractus ingredi per fe-

fe .on potuit) in theatrum P. Rector, ingenti

& mortem lentam extenderent: hoc fe in cau-

fa Chrifti cupere , hoc exfpedtare, ut fentiat

totius urbis ejulatu & comploratione, prefer-

tim ubi viderunt fupremam ejus petitionem,

fe mori, Nec fortius dixit, quam fecit. An-

Mi

qua manus vinculis eximi poftulaverat;crude-

no 1631. 4. Decembr. aquis fulphureis varie

30!.4

liter rejici. Collocatusin medio theatri przle-

cruciatus, fufpendebatur, jun&turis undequas

ln Cm

Y ha

i

&am mortis fententiam multiplici renucu fal

que-vi dira extenfis, & fcapulis aqua bullien-

',UIH. '

fitatis coarguit: 44d quid ifTa leguntur , inquiens;

te perfufis, Quo rerum articulo, cqm illum

——

7H

Jit.

Titulas vXClJ. Mtr;mahium,

292

ïad

lt

ifa

fui cives iterum ad defectionem lacefferent,

ne circumaQtum, tantaque vi comþreffum,

atque ut imperatorie voluntati obedienter

ut mortuus crederetur.

Tota illa nox in

n

annueret, feque vere Japonem effe oftende-

«

cruciatibus diris a&a , tenerrimis quibus«

[«

ret, invitarent; his nihil motus, & (quod

que corporis partibus intra bombardarum

omnes ftupuere) ab aqua nihil aduítus eft.

rotas Contortis- Cruciatus etiam eft fiogu-

ifj.

Ita per dies triginta, novis & femper variis

lis digitis, gallo fclopi, ut vocant, fubje-

j

fzevitize artibus tortus, iterum carceri reddi-

& expreffis, cum aures negaret promitten-

i

tus, demum hoc die lento i

tibus libertatem atque honores, (i vel ver-

vi&ima elorioía.

3

gnc combuftqs,

bulo edito ad Calvini partes tran(iret. Ite-

(s lm t

ibld. f.

CXXIV. P. Stephanus Paugi-azius Unga-

rum id, iterumque contentiífimo cum ne-

10 326,

263.

rus coorto tumultu hoftibus obvius e con-

m

garet Stephanus, dixere illi; fe vero eum

clavi progreffus roftrata clava ferrea (bozo-

ad id tormentorum vi compulfuros. Mox

"

gany vulgo dicta) valido idtu in pe&ore per-

illi uftulatum latus, usque dum prope effet

t

9

fu-

exanimis.

cuflus, proflratus eft. Mox il

i caput

;riqlN:daa

dl--ll--tr--k--ä--ü-i--æ-;ü—*-ä--ä—*-****:*-&*f&:-&*-&-&:&æ*ü—*4***?***ä- dl

irl g,

mL,

Jà3

TITULUS XxCQII

li

ib

AT

MONIUM.

hn

Ifi-

MA

TRI

nz denunciationes publica referri poffunt,

quibus qua& quaeruntur preíentes, an nul-

alv

j

n

QUOAD ESSE NTIAM.

lum impedimentum fciant,

la

IV. Secundum genus eft: Ceremoniarum

De/ïnitiq.

hdf.

I.

in ipfo contra&tu matrimonii adhiberi foli-

;üs

tarum ; quales fünt dextrarum contrahen-

ab

tium colligatio cum ftola in fymbolum fide.

q

Caníf. de

St legïtiuia viri, fceminzque conjun«

I6

Matr.to.8.

&io, ad confuüetudinem vitze indivi-

litatis & vinculi infolubilis: annuli in fpon-

duam inter ipíos conjuges tranfigen-

fiz digitum infertio, ut hoc pignore facro,

j

Diéctum eft

mutua dile&ione (ic corda jungantar, u: nul-

u

dam, divinitus inftituta.

Cje

matrimonium, quafi matris munium, id eft,

lus amori extraneo acceflus detur, nullus-

8.Tho. 4, officium , ut ait S. Thomas, vocaturque a

que odio locus.

W

V.

Tertium e

ft: | Benedi&lio Sacerdotalis,

]s

fent. dift. matre potius ; quam patre, quia mater prine

[es

27. d- 1*. cipaliter facta elt ad generandos & educan-

quam Sacerdes novis fpon(is impertiri folet,

* Io

dos liberos, eftque circa illos magis officiofa.

P(almo i27. Beati omnes , qui timeäc Domi-

W.

num &c. eum in finem recitato.

$. Ambr, Vocatur etiam conjugitim, de quo fic S. Am-

lïjü)

. de inftit. brofius: cum initiatur conjugium; tunc con-

Vl. Quartum eít: Convivium nuptiale: quod Athen.Ls.

je

jam olim etiam ufitatum fuiffe, paífim S.

atl

virg: 6 6- jugii nomen afciícitur; non enim defloratio

virginitatis facit conjugium , fed pactio con.

Scriptura teftatur; & caufam illius Athe-

lu;.

jugalis. Denique cum jungitur puella, con-

ngus his verbis affignuat: Moribus & legibus

en

Ícitum eft, ut in nuptiis epulum fiat, tum

Titi

jugium eft, non cum virili admixtione co-

nuptiales Deos ut veneremur: tum ut pro

Ü

gnofcitur.

teftimonio id (it convivis, quod nuptis pla-

Divi]ïb.

placeant fqæ- nuptiz,

4j

Bufeus de lL. Dividitur ab aliquibus in cíoley & ec-

um

$. Il.

flat. Mart. Clefiafticum. feu : facramentale ; illud eft, quod

€» Iec

er folum contractum civilem perficitur;

EX $ SCRIPTURA,

amlen f

quale eft Ethnicorum & Judzorum matri-

um975'

Qualitas.

monium; hoc eít, quod per contractum ha-

fl

bentem rationem Sacramenti contrahitur,

I.D

omus & divitie dantur a pafcntibüs;ho&. 19.

de

Utrumque fübdivitur in' ratum & confum-

2 Domino autem proprie uxor pru-v. 14.

(

dens.

matum; prius eft, duod valide quidem con-

at$

tractum eft, fed nondum per copulam car-

1I. Volo juniores nubere, filios prbcreare, 1. Tim,

5e

nalem confummatum ;

ofterius eft, quod

matresfamilias effe, nullam occafionem darev. :4.

D

d

coníenfü mutuo per copu

j

m confirmato pere

adverfario maledicti eracia.

a

S

IIl. Accipies Virginem cum timore Dei, Tob. e,

fectum c&.f

amore filiorum magis, quam libidine du&tus, v. 23.

d

Ceremonie.

at

ut in femine Abrahz bcnqdi&ignem confe-

]

If

Marchane, . III. 'antuor fünt genera ceremoniarum,

uaris.

7

tie

in Cand. in matrimonio adhiberi folitarum. Primum

IV. Unusquisque uxorem fuam , ficut fe- Ephef s.

n

amyft. le&. e(t : Interrogationum breviarum:. quales juxta

ipfüm diligat: uxor autem timeat virumv. 33.

$. 8^ Marchantium fünt. An caflitatis votum non

fuum.

/lle

emiíerint? an alteri fidem non dederint? an

V. Viri diligite uxores veftras, ficut & Chr-Ibid.v.5

n

Parentum coníenfus adíitt? huc etiam tri-

ftus dilexit ecclefiam.

y

Muülieres viris füb & ar.

Pp

diga

R. P. Lol?n. Bibl, Man. lom. l.

Biibliotbece .:Mamualis : Concionntoriæ

208

1

$. Aug de

diï:æ fint fíicut Domino, quoniam vir caput eft

L. In nuptiis plus valet fanctitas Sacra-

bono conf.

menti , quam fecunditas uteri.

*

mulieris, ficut Chriftus caput eft ecclefiz.

C. 9-8'

Tob. 6.

VlI.Quin conjugium ín fufcipiunt, ut Deum

-1V. Quz poteít capere, capiat: quz fe

Idem de

s p )

non continet, nubat : quz non coepit, delibe-

bono vi-

jf dtcr

V. 17.

a [e & a füa mente excludant, & fue libidini

ita vacent, ficut equus & mulus, quibus non

ret: quz agegreffa eft. perfeveret : nulla adver- quir, c, 9.

Di.

fario detur occafio, nulla Chrifto fubtrahatur

eft intelle&us, habet poteftat

þm dæmo'nium

oblatio ; in conjugali quippe vinculo fi pudi-

fuper eos.

citia.confervatür, damnatio non timetur.

INece[fitas. —

1 Cor. 7. . VII. Propter fornicationem unusquisque

V. Quod bonum habent nuptiz, & quod Idem 1. 9.

V. 2,

bonz fint nuptie, peccatum effe nunquam de Genef.

füam uxorem habeat; & unaqu

þz'e*que- füum vi-

/

rum habeat.

poteft. Hoc autem tripartitum eft, fides; pro-

les, Sacramentum. In fide attenditur, ne per

$ hmbrol

'Ibidx .,o 9.

VIII. Quod fi non continent fe, nubant;

melius enim eft nubere, quam uri.

2

vinculum conjugale cum altera, vel altero

Utilitas.

concumbatur.:in prole, ut amanter fufcipia-

1devi t

Ephe, , — IX.Qui fuam uxorem diligit,feipfüm diligit,

tur, benigne nutriatur, religiofe educatur.

NUA

nemo enim füam carnem odio habuit, fed nu-

In Sacramento autem, ut conjugium non [e-

bono Com

v. 28.

trit & fovet eam, ficut & Chriftus ecclefiam.

paretur, & dimiffus aut dimifla nec cauía

hp 6 2

1. Cor, 7,

X.Lade fcis mulier,(i virum falvum facies ?

prolis alteri conjungatur. Hzc c(t tanquam

(

M 16.

aut unde ícis vir, fi mulierem falvam facies?

regula nüptiarum , qua vel nature decora-

Jnfolubilitas.

tur fecuditas, vel incontinentiz.regitur pra-

& if d

vitas.

;

Matth.19. Xl Propter hoc dimittet homo patrem

n $. Aug. l.

vi Vif

Yi

füum, & matrem füam, & adhzrebit uxori

"VL Habean

t con)'ügia bonum füum, no

Itaque jam

quia filios procreant, fed quia honefte, qui

3 de virgin.

|

füz, & erunt duo in carne una.

C. 12.

l

non iunt duo, fed una caro.

Quod ergo

licite, quia pudice, quia focialiter procreant;

l

& procreatos pariter, falubriter, inftanter

Deus conjunxit, homo non feparet.-

Luc. 16.

XIL. Omnis, qui dimittit uxorem fuam;

educant, quia thori fidem invicem fervant,

$ Chryfoft

V. 1.

quia Sacramentum connubii non violant.

hom, 41

aut alteram ducit, moecbatur, & qui,dimifïam

a viro ducit, moechatur.

- VII. In omni conjugio conjun&io intelli- s. Ambr.

Wep d

R.om. 7.

Xll.

uz fuüb viro eft mulier, vivente

gitur fpiritualis, quarn confirmat, & perficit de Patriar.

r

i

q

th&.

Vf 2.

viro alligata eft legi: fi autem mortuus füeric

conjunctorum commixtio corporalis.

D

e

Y

vir ejus, foluta eft a lege viri. Igitur vivene

-- NTII. Sapiens vir

d

cbet judicio amare con

non affe&u: reget impetus vo

lupt;ä. ap.March.

te viro vocabitur adultera, fi fuerit eum alio

jugem,

nihil foe- ". 8. can.

viro: fi autem mortuus fuerit vir ejus, libe-

tis, ne feratur preceps ad coitum;

delab leét

dius, quam amare uxorem quafi àdulteram.

rata eft a lege viri: ut non fit adultera, fi

9. pr

fuerit cum alio viro.

In aliena uxore omnis amor turpis eft, in fua

T

nimius.

n Cor. z. XIV. lis autem, qui matrimoni

Ó jundti

S.Ambrof.!

V. 10,

. funt, przcipio, non ego, fed Dominus, uxo-

IX. Juftitia

1utendi coniugii,-hæc e[t; ut non sFulgep

lid

explendz libidinis, fed fuübftituends prolis 1. de con-

rem a viro non difcedere: quod fi di(cefferit ;

Al

manere inuptam, aut viro fuo reconciliari.

affe&u , conjuges fibi mifceantur congruojug. deb,

am non dimittat,

tempore. Inillis namque bonis, quze tecit ; -

*

Et vir uxorem fu

2

,

Dignitas.

Deus, invenitur juíla copulatio viri & uxo-

'Hebr. 1 3.

XV. Honorabile connubium in omnibus,

ris ,. in quibus Dei operibus libido non poteft -

V. 4'

& thorus immaculatus eíto ; fornicatores

reperiri, quz horninibus non . ex dono con-

enim & adulteros judicabit Deus.

ditionis, fed ex peccatoribus ex. vitio pri-

C'odl

Eccl. 55.

XVI. In tribus placitum eft (piritui meo,

mz pra varicauonis acceffit. — Sed quia fine

Ve lo

qux fünt probata coram Deo & hominibus.

illa in corpore mortis hujus proles humana

Trid.t.u,

non feritur, non eam affeQtant conjugia ca«.

Concordia fratrum, . & amor proximorum;

fta, fed tolerant, eique imponic nuptialis ho- .

& vir & mulier bene f(ibi confentigntes.

neftas modum, fine qua non poteft in carne.

IIT.

,'.

peccati naturalis explere fecunditatis offi-

Sdnbri

EX S& P

ATRIBU

s.

cium.: Sic'ergo ex nuptiis queri debet fru-

hn & 16,

A

ualitas.

étus,ut cohibendus

;

fic lubricz volup;atis exe

ulti facilius fe abftinent , ut non utan-

ceffus;

1

$. Aug. del.

M

t

bono con-

tur nuptiis, quam temperanter & be-

X. Conjuga

us fi thori fidem non deferat, Ibid.

S.Allg. li,

jug-

ne utantur. Ego vero facilius non utar nu-

fed in uxore füa naturali duntaxat ufu ali-

* lüpt,

ER

ptiis, quibus ufus eft Abraham, quam fic utar

quantum excedat, non folum generationem

nuptiis, quemadmodum ufus eft Abraham.

quzrens, fed carnis libidini obediens, hoc

$. Chryf.

ll. Propterea permiffum fuit matrimo-

equidem fine culpa non facit. . Talis autem

in Pí3l.43. nium ; ne ultra proprios terminos progrede-

culpa facilius bene operanti atque oranti re-

reris. Vide enim, quando dignus eris fuppli-

mittitur, quia ipfi conjugi fervat maritalis

cio, nam Deus tuz quieti & honori profpe-

charitas fidem, in qua non poteft maritalis ine

xit, ut & naturz rabiem per uxorem com-

firmitas cuftodire temperiem. Et (i nuptialis

pícere, & hoc absque periculo faceres, &

in uxore modeftia non tenetur, a nuptiali ta-

inen fide, nulla immoderatione difíceditur.

ab omni turpitudine & dedecore liberareris.

.

—

Tu autem eum, qui tantam tui curam gerit,

Utilitas.

"

.Sl ietl ad

. ex redundanti

XI.Qui tentationum procellas cum difficul- s. G

r;:g. l.

quadam & exuberanti copig,t

GEIOm'

injutia afficis?

1us,26. mor,

e

tate toleranz, con ] ugii por;umn p»e:a«nt , mel

L

Tiüulus XCII. Matrimoniusm.

299

Oho COf

nubere, quam uri. Sine culpa enim ad con- fém

per relinquit fui poenitudinem, nuuquäm

jugium veniunt ,. fi tamen

remg

| melj-ora necdum

fatiatur; extindta reaccenditur , ufü crefcit,

" lànà ]

devoverunt.

t deficit , nec rationi

t

bono w

s. Aug L. XIIL. Conjugium mihi bonum videtur, non

-ducitur,

paret , qui imp—:tu

E

.L

dum C. 9.

1r6.deciv.folum propter filiorum procreationem, fed

XXII. Pulchra cito ama

tBr, forda (facileldem com

3

propter ipíam etiam naturalem in diverío fe-

di.

concupifcit : difficile cuftoditur , quod plu-tra l. vin.

xu focietatem, Habet etiam id bonum, quod res amant: moleftum eft poffidere, quod ne-

carnalis vel juvenilis incontinentia , etiamfi

mo habere dignetur. Minori tamen miferia

dl | )

vitiofa eft , ad propagandz prolis redigitur deformis habetur, quam formofa fervatur.

AmdeGaef, ]

Q

hone(tatem , ut ex malo libidinis aliquid bo-

XXHI. Nihil eft quod virilem animum itas.Aug.ap.

ni faciat copulatio conjugalis.

ab arce virtutis dejiciat, atque complexus il- Gran. fol,

NT

729.

$. Ambrof. ,h*

Dignitas.

le, 6ine quo uxor haberi non potett.

1

. XHII. Propemodum non inferioris virtutis

XXIV. Longe plures videas lapíos ex con-$. Chryf.t,

l

Ut

k devid. eft. abftinere conjugio, quo aliquando dele&a-

jugatorum, quam monachorum ordine : ne- 3 «ontra

verit, quam conjugii oble&amenta nefcire.

que enim tam multi ex monafteriis ad matri- Vitup.mnons

[e-

monia acced

u!'ä

S.Aug.de XIV. Non eft impar meritorum continen-

bono cor» tia in Joanne, qui nullas expertus eft nuptias,

ad ícorta.

unt ; quam ex copjugali thoro s

N

[r

p

IV.

Is

E& € 3- quam in Abraham, qui filios generavit; illius

enim ccclibatus, & illius connubium pro tem-

EXEMPLA C

P

HRISTIANA.

8; Bafil. de

porum diftributione Chrifto militarunt.

-XV. ltafiunthonorabilesnuptiz , quando

Qualitas.

n Aug. ]

1.

vt2 Vi'É- rationem conjugii non preit obícoena volu-

obias Junior inito cum Sara matrimo- Tob- g,

dg d vitgin,

ptas, fed jadto tecundum leges divinas fan-

nio dixit ad Deum : Domine, tu fcis, v. 9.

hf 618

- &o füundamento, matrimonium neceffario fe-

quia non luxurix caufa accipio fororem

i

qui voluptas ipfa concubitus, unamque car-

meam conjugem, fed fola pofteritatis dile-

i

nem duos facere deprehenditur.

&ione, in qua benedicatur n

-

omen 'vtuum' in

S.Chryfoft.

XVI. Revera magnum myfíterium eft, rcli-

faecula fzculorum.

Y^

hom. 21.

" $. Anly.

in ep. ad

&o parente eo, qui genuit, eo, qui aluit,etiam,

Ii. Sara Tobix uxor quoque a

(citdeParar

€a, quax peperit, quiz mifere & cum labore

xit: Tucis, Domine , quia nunquam con- Y* 16

Ephef.

parturivit, illis videlicet defertis, qui tanta be-

cupiyi viraum , & mundam fervavi animam

hi ne.

neficia przftiterunt, quibus cum confuüetudo

meam ab omni concupifcentia. Nunquam

n ap Md

tracta eft, adhzrere virumilli, qute antea ne-

cum ludentibus mifcui me , neque cum his,

; r j. Cih.

que viía fit, neque aliquid commercii cum il-

qui in levitate ambulant, participem me

delab [ed

lo.habuerit, atque hanc etiam omnibus prg-

przbui. Virum autem cum timore tuo, non

u;) pup.

ferre. Magnum revera myfíterium, & ineffa-

eum libidine mea, confenfi fuícipere,

bilem quandam fíapientiam habens.

; HI. S. Cecilia, Valeriano defponíata, tri. Mareh. tr,

n S:Fulg-. q.

$. Ambrof.

XVIL Cognofcimus velut przfuülem, cu-

bus ante nuptias dicbus jejunabat , cilicium f candel,

]i 1 o

l. 1. dé. (todemque conjugii effe Deum , qui non pa»

portabat, & orationi continuo vacabat , ne **- 4-

Abrih-c-7?- ciatur alienum thorum pollui, & (i quis fe-

gotium hoc Deo commendans.

k

cérit , peccare eum in Deum , cujus legem

IV. Cum quidam mercator naufragium Sophron.

(s

violet, gratiam folvat. Et ideo quia in Deum

paffus effet, ideoque ob bonorum omnium ja-in. prato

fpir.c. 199.

d

peccat , Sacramenti coeleftis ammittit con-

Curam carceri a creditoribus inclufus effet,

;

dives quidam ad iplum in carcerem ingreffus,

j

orti.um;

:

! lädgüblul/üitär.

fpecie uxoris tunc forte przfentis Captus,

ancil.

- XVIII. Matri

monii perpetuum, indiffolubi-

| juffit eam ad fe adduci, & latisfa&ionem pro

ne

n

Trid.í.24.]emque nexum primus humani generis parens

AR 4 L

A

. €

viro fpopondit, fi in nefarium fcelus confen-

^3

1Vini

Spiritus inftin&u pronuntiavit, cum

tiret, Verum illa refpondic: Domine, intel-

Ra.

0

dixit: Hoc nunc os ex offibu

1

s meis, & caro

lexi Apoftolum dicere: Mulier, corporis fui

de carne mea.

poteftatem non habet, fed vir. Ibo ergo ad

ne

"

s

SAmbro XIX. Noli uxorem dimittere, ne Deum

maritum, &, quod jufferit, peragam. Cum

in c. 16. tuz copulz diffitearis Authorem, Etenim (i

ergo regreffa ad maritum narraffet , quid dis

(s

Luc.

t

alienos , magis uxoris debes tolerare, &

4

ves pctiffet, ille in hzc verba refpondit: Va-

emendare mores.

de, foror, dic ei, nosfpem figere in Jefum,

Itid

S.Aug.i. -XX. Hocculíloditur in Chrifto & eï'ccl*cfïa,,

qui fuos non deferit, mortemque nos potius

t

de nupt. ut vivens cum vivente in zternum nullo di-

oppetere paratos, quam eum offendere. Dum

Ji-

€. 19..

vortio feparetur.

Cujus Sacramenti tanta

ergo illa renunciat refpon(üm , reditque ad

f

obfervatio eít in civitate Dei noftri, in mon-

maritum, latro pariter carcere detentus, qui

0C

te fan&to ejus , hoc e(t, in ecclefia Chrifti

verba hzc audierat, eos ad fe vocat , ait-

m

quibusque fidelibus conjugatis , qui fine du-

que: ego fÍcio , me ad mortem damnatum,

'

bio funt membra Chriflli, ut, cum filiorum

audiensque pudicum veftrum confilium come.

i

procreandorum cauía vel!nubant fceminz,

punQus fum: ite ergo ad talem locum , &

Qv

vel ducantur uxoóres, nec fterilem conjugem

fodite, nam pecuniam reperietis, qua cre-

li

ditoribus ve(tris fatisfacerc po(litis, & orate

A

fas fit relinquere, ut alia fecunda ducatur.

Aicommoda.,

pro me, ut mifericordiam inveniam. Poft pau-

$. Hier, ad

XXI. Non tantum boni eft in nuptiis,

cos ergo dieslatro affecCtus fupplicio e(t, uxor:

Geront, quod fperamus, quantum mali, quod accide-

vero ad nominatumlocum pergens , fodiens-

"m Greg !

re poteíft, & timendum eft. Libido transacta

que pecuniam repcrit, eaquc paulatim credi-

15026' g

R. P. Lobn. Bibi. Man. Tom, 11.

teri-

Á

P**W

z.

300

Biliotbeee Mauvalis. Concionatoria

toribus fatisficy ut crede

a fene in cubiculurn introductus eft, ubi ine

retur , illàm mutuo

gentes ei divitias oftendens, harum omnium

accepiffe.

fj

Marcho

8. Greg.

V. S. Gorgonia B. Gregorii Nazianzeui fo-

ipfum fe heredem (cribere dixit, eo quod

T

Naz. in ror adeo fatebatur fe unam effe cum marito;

Ípreta fponía divite , pietatem potius in filia

4

myfl le

- 01à'. d€$ gt propterea ex parte tantum baptizatam fe

"(L;a-,' quam alias do

tes tefpexifles.

Georgon. pu:aret, quod maritus non effet baptizatus,

]oidt,

ideo continuis precibus a Deo petivit , ut

füi fpiritus eum efficeret participem per ba-

EXEMPLA PROFANA.

ptifmam, quod- & impetrare meruit.

I. Th

d

eogena , uxor Agathoclis Regis Sici- Sabell.l.as

S.Aug.L.9.

VI. S. Monica mirantibus aliis uxoribnus,

lixz ab egro marito nunquam divelli Enm 4-

conf. c 9 quomodo ipfa cum marito infideli tam rigi-

fejpafía e(t, dicere folita: nubendo non folum.

Tib cettó

do & feroce adeo pacifice vivere poflet, re-«-

profpere fortunz , fed & adverfx focieta-

i in d-jml

tem inivi , quare nec invita [piritus mei pe-

fpondit: mez forores, vos forte maritos ad

pot£piph

rixas impellitis morofitate ac contumacia ve-

riculo emptura

»

1

fum; ut yiri fpiritus extre»

9

fira, ego marito fieviente taceo, & diffimulo;

mos percipiam.

.

D.

ficque iracundiam ejus frango: quin animum

IL Artemi

üa'Maquli,'-"öa/!rïæv Regis cone Valerius —

21

Toiden

jux, tanto amore Maritum

P

eius fic inflexi , ut inecum Chríftum colere-

rolequebatur , Max. 1. 4s.

d

cmperit; ita ergo & vos agite cum maritis ,

ut ad.ejus funus viros eloquentiffimos con- e« 6

vocaret, qui laudes ejus decantarent. Sepul.

fi fimili concordia ac pace frui vultis.

B:eviar.

VII. S. Elifabeth, filia Petri , Regis Ara-

chrum dein tam fplendidum ei zdificari juf-

Rom. 4

fit, ut intet feptem orbis miracula fuerit nu-

gonie , cum Dionyfio , Rege Portugallie ,

läcmconc.

Tul,

luxurix deditiffimo , tanta cum prudentia

meratum. Nechiscontenta officiis, etiam of-

]I He 6!

& fan&itate converíata eft, ut omnes in ad-

fa in cineres redacta vino mifcuit, elibitque,

mirationem raperet, qui maritum noverant.

ut fíc quoddammodo éum vite redderet.

—.HL Panthea, uxor Abradatz, Regis Sue Xenoph,

Hoc folum ipfíam angebat, quod Deus toties

offendetetür.

Unde continuis precibus ro-.

forum , audiens maritum fuum in prelio oc-1. 6.

:abat Deum, ut lucem illi infanderet ; qua

cubuiffe, in mediam aciem irruit, & mari-

?

$, hny, dt

e profunda & ceca abyífo tandem emerge. ,

tum füum azmplexata , ferrum cordi in

À

N

M

j

ret. Ulterius pra&cipiebat , ut omnes ejus

ficque fimul cum eodem obit.

É

A

z

L

.

LJ

Wt eone

IV. Thales, roganti matri, ut matri

U t

illegitimi filii (ibi adducerentur , quos nutri-

monium plur. apha .

cibus tradebat, & commendabat, de omni-

iniret, nondum eífe tempus dixit : deinde ma- Langium

jor natu iterum admonitus, non amplius effe in pol.

bus providebat, nutricesque muneribus do«

nabat.

Hac tanta charitáte, patientia, prue

tempus affirmavit. idem rogatus, cur in vigos

re etatis liberos non procreaffet ? refpondit:

dentia fic mariti animum evicit , ut fidem

y

conjugalem poltea fervarit.

Quia nolui. fponte negotium,vitz faceffere j Stob,ferm.

vimPD. . Vill.Cum S. Macarii animum defiderium

ejus tranquillitatem turbare.

- 66.

5. f« 17.. fübiiffet, cognofcendi, ad quantam perfectio-

V. M. Cato Cenforius uxorem nobiliorem, prut; inLe |

quam opulendorem duxit, exiftimans utras- tone,

$g, dew

nem perveniffet, hanc e coclo vocem audivit:

hono con.

Nondum, o Macari , attigifti perfectionem

que sque effe elatas & füperftitiofas, verum -

duarum mulieram Alexandrie degzentium

turpitudinis rubore oblequentiores viris ad

jug' C' 18.]

Abiens ergo Alexandriam , cum reperifíet

honefta generof(as effe.

.

'e

|

duas illas mulieres , & quem vitz modum

.NI. Indorum virgines , cu

m.nubiles effe cexus 1.

tenerent, indagaffet, poft longas preces tane.

Cxperint ; in publicum a parentibus produ- g. e, 31,

lm

dem ab iis extorfit, quod undecim annis in

cantür. Accurrenté, ut affolet, multitudine,-

libera illis datur optioy e juvenum turba vi-

eadem domo fíümma cum pace cohabitaf-

fznt, & Íxpius enixe petierint, ut vitam

rum fibi fzligendi , quem virtute aliqua ine

cwlibem agere per maritos liceret 5 id vero

figniter przftantem putent.

cum impetrare nequirent , Deo puritatem -

ViI. Valeria a quodam rogata ,

quam ob Erafm, 1,

rem defuüné&to marito nulli poíthac nubere 8. apopht.

cordis obtuliffe. Infüper fummo femper ftudio

invigilaffe, ne verbo vel opere Deum offen-

vellet ? ideo, inquit, quia Servius meus,

$ Gtp,

derent.

Hoc audiens vir fanctus exclamare

licet aliis

d

;

Dd Lapy.

efunctus fit , apud me vivïi';, vie

hp .

ccepit: vere in quocunque ftatu puritas cor- -

vetque femper.,

J

VIH. Portia, cum

diutiuslugeret maritum, ldem,-

dis Deo placet, íta ut quandoque puritatem

virginum & monachorum excedat.

-

quafita, quem habitura effet lu&us ultimum

S. Damaf,

i

i

is ditiffimi aue

diem? reípondit: quem & vitz.

,

e

1X. Cum quidam fi

iüs patr

in vita

diviffet, fponfam (ibi a patre ditiffimam &

IX. Antiíthenes adoleícenti qugrenti

Por^aam pulcherrimam deftinatam effe, deteftans hoc

lem uxorem ducete deberec? refpondit: fic. 1.

3 anci(,!

lofaph,

Qe 160

confilium fuga elapfus eft.

In qua cum ad

formoíam duxeris , habebis communem : fi

t

deformem copulaveris, habebis poenam. Ta-

g,

domum fenis pauperis propter zítum divere

)om 4

tiffec, filiamque ejus unicam fedulo laboran-

lis érgo ducenda uxor eft, qüe nec faftidium

PO&Epiph.

viro moveat ad deformitatem , nec ob infi«

tem , Deumque affidue ob accepta beneficia

Jaudantem vidiffet , eam a patre in uxorem

gaem formam petatur ab adulteris.

petiit.. Quem cum fenex in multis tentaffet,

$. VII.

ipfeque conítanter affereret , malle (e cum

SIMILITUDINE S.

fllia ejus tam devota pauperem vitam dege-

Qualitas.

re, quam cum divite oblata fponfa inter de«

,necPlut, in |

licias vivere, tand

em qptatl

ani. !m. 1.

e

is nqïlpltiis,potitus, I Sircut)corpusnihil poteít absque animo

»

: Jiulus HXCILP Mairimonum.

sot

int

m

anïmuä üine "coipb're ;» ficinter üxorem &

generent, eosque fic educent, ut tandem

Wmaritum omnia oportet effe communia.

od

March, t

F

zternz gloriz íacti participes eundem Deum

uha

II. Sicut ferrum non cum argento & auro

in omnem zternitatem perfe&iffime laudent;

8. eand,.

fed cum alio ferro coheret, & íe commi-

& ament.

myft. le&t.

Quis enim non magnopere fibi

Ícet 5 fic non bene vilis cum nobili, dives

gratularetur, Íi multa templa exítruxiffet

cum paupere conjux concordat,

Ibidem.

fuis fumptibus, in quibus Deus die, noCu«

liI. Sicut , cum navis eft magna , & gu-

que devotiffime laudaretur ? atqui gratiores

oernaculum parvum j aut viciflim , navis

fünt tem

UM

bene dirigi non poteít; ita nec maritus bene

dantes-u

plo homines ; Deqm in coclo 31;;1-

t

d]j n ,

lm

dirigere poteft. uxorem

utrumque difparitas.

» Íi nimia üt irïte/r

AL Zugimentum. veipuplite ,. tam. ecclefiaftice ,

d

quam civilis : quod fane totum pendet a gene-

Pgo

Fab.cone IV. Sicutpharmaco utimur tamdiu, quam-

ratione & educatione liberorum ; quia qduae

Ia

4. indom.diu mor

'bus aut nece(fitas durats ita matri-

poftEpiph. m

les erunt liberi , tales erunt olim & ecclefiz

a 4

onialis a&io tamdiu folum fuícipienda eft,

Miniftri; & Magiílratus politici, ac cives.

quamdiu finis matrimonii, fcilicet generatio

J Vr :

rolis, & concupifcentix remedium adeft,

T. felicitas liberorum : cum enim hi,

fi pie

& cliriftiane

educentur, ad regnum coaclo«

Dv G.

Pedem. — V. Sicut vinum non debet bibi propter vo-

luptatem; fed propter naturz füftentationem

rum admittantur , quod preítantius e(t;

u

& corroborationem, ita nec cohabitatio con-

quam omnia regna mundi, an non ingentem

if

— Jugalis propter voluptatem , fed

feliciratem liberis fuis procuraffe dicentur

"

nerationem prolis fuüícipienda eít,.

propter gee

patentes, fi cooperentur ,

&

A

Aof-

Jdem conc,

fiant participes eorum liberi ?.

ut hu';'x.is« regni

3. n. 6

VI. Sicuti quis non tantum ex alieno, fed

i

etiam füo vino inebriari poteít , fi illud im-

IV. Solatium parentum: quod nen poteft non

modice bibat; itanon cum aliena duntaxat,

efle maximum ,. fi meminerint , hoc ipfos,

SU' Xübüu

D

fed etiam propria uxore cont

quos modo genuerunt, & pie educant libe«

o?.l. Ó

s

j

ine"tïtiæ Hmit'es

ros, fore olim regni cocleftis hzredes, idque

r

?xceQi - poffunt.

Joflubilitas.

1

3 H

a&u quondam in ccelis fint vifüri. Hinc Sa«

jf

lomon ait : Filius fapiens lztificat patrem.

at ordinatio Cleri ad plebem

bom. coT-congregandam , etiamfi congregatio plebis

.. V. Confufíi? demonis: quem cum merito

10 Phu li

J'£- €24:non (fequatur , manet tamen in ordinatis Sa-

fumme, odiffe debeant parentes, ob perpe«

T Langium

cramentum ordinationis; & fi ex aliqua cul-

tuas infidias iplorum & liberorum faluri ftru«

lo ià pol,

pa quis removeacur ab officio , Sacramento

ias, non poflunt hoc odium magis erga

»

t

Domini femel impofito non. carebit, quam-

ipfam declarare , quam fi & fe , & liberos

vis ad judicium permanente; ita licet con-

[uos ipfius eripiant poteftati , atque in filioe

y Bb at

juges a fe quoad thorum feparentur, aut

rum Dei libertatem afferant..

(6,

T

prolem füfcipere non poi

L:m!ï $ yinculum ta-

Y

men adhuc manebit,

55vl

s Aug. de

— VÀII. Sicut duobus pluribusve fervire ne-

25 IOM:.

M BODOIUA

(il

hono CO tso poteft: fic a viro vivo in alterius tranfire

EAU

7"&: * 18-connübium nec tunc licuit , nec nunc licet,

P. .,Mtrimnium jfaufle contrabendum,

it.

necunquam liceb

:(ïc Cæ,i"g L

Dignitas,

L Qixcerur Dei culus : quia, ut fapienter no- Philo 1. de

jU' M 6 3&!

. — tavit Philo, folius Dei cultus, eft amo- Monarch.

idem, — IX. Sicut non e(t impar meritunt patientiz

ris & benevolentiz vinculum infolubile ;. id,

1

in Petro, qui paffus eft, & in Joanne, qui paf-

Vl

quod ex ipforum etiam Philofophorum axio-

füs non eít; ita non eft impar meritum cone

mate colligitur, quodicunt: Quzcunque (ünt

Ifv

tinentiz in Joanne, qui nullas expertus eft nu-

eadem uni tertio , funt eadem inter fe.

gbiuim. l

ptías, & in Abraham, qui filios generavit.

Incommoda.

lL. Oratio bumilis: tum quia , tefte Salo. Prov. 19;

ore d. pop

mone, domus & divitiz dantur a parentibus, v. 14«

S. Gfeg. a- X. ;SiCt!JtTæpe r

ectum,mundumque iter per-

a Domino autem proprie uxor prudens: tum

15,;

pud Lang

'gimus, & ramen ortis juxta viam vepribus per

Vle

in po. — ye(timentarerinemur; ficlicecbonum fitcon-

quia, cum tribulationem carnis, predicente

Apoftolo , fint habituri , oportet ad has fü-

- jugium, mala tamen funt, quz circa illud ex

If [it

hujus mundi cura füccrefcunt. Dum ergo retie

perandas Deo humiliter fübjici ,

ejusque

m

opem affiduo implorare.

netur, quod non nocet, ex rebus juxta pofitis

committitur plerumque, quod nocet.

li. Peneratio Santorum: eorum præcïpu'e;

J TL

S. Francil.

ü(n ID

XI. Sicut facilius eft ruftico carere divi-

qui aliquando matrimonio jun&i cum magna

-

Salef.apud tiis

; quam iis inopinato repertis, aut oblatis

fanditate & concordia vixerunt

, uti pre

(

Engeig.

moderate uti; ita multi facilius omnino ab-

aliis funt B. Virgo & S. Jofephu

$5 ab ho-

b

Dom. a

poftEpiph.

ftinent nuptiis ,

quam ut iis tempgrate &

rum enim veneratione duplex emolumentum

If

habebunt conjuges, nempe patrocinium potens,

fie

bene 'u;antur.

$. VII.

quod tanto promptius exhibebunt , quanto

magis ipümet onera & difficultates matri-

MOmTIVA-

monii funt experti : & exemplar. perfeftum »

— d Mairimonium ineumdum.

vitz fecundum leges fan&i matrimonii infti«

lo«

tuendæ,-

L I

nor é ploria Dei : qui non modice

ri&icatur, (i parentes lihcrqs mu

j

tos

1V. Concordia animorum : ficüt ehim fi duo

, a

boses

Pp3

j

392

Bibliotbece . Manualis Conaiänatoriæ

boves eidem jugo alligati unanimes (int, le- fanguinitatis aut aflinitatis gradus , qui Le-Se&. 24

viorem fibi laborem trahendi oneris effi- vitico exprimuntur , poffe impedire matri-c- 3,

ciunt; fi vero confentire nolint, inutiliter ac monium contrahendum, & dirimere contra-

fru(tra fe fatigant, & gravius fentire onus co- &um, nec poffe ecclefiam in nonnullis illo-

guntur; ita Íe res cum conjugibus eidem ju- rum difpenfare ; aut conftituere, ut plures

go matrimonii alligatis habet.

impediant, & dirimant, anathema fit.

V. Curiofiatis devitatio : illius przcipue ;

IV. Quartum eft , ut folidum ac utilem

qua ex Zelotypig fpiritu alterius conjugis

Eph» 5:

cognofcac modum contrahendi matrimo-

! $h

mores & ac&ta curofius, quam par eft, obíer-

aüium , juxta quem alios inftituat, qui qui-

vantur. Quod medium Alphoníus Rex Ara-

dem in eo fere confiftic, ucin Chrifto, cum

onum indicavit , dum dixit: Tunc felix &

Chrifto, & propter Chriftum matrimonium

tranquillum fore matrimonium , fi vir fur-

dus, & uxor cceca fuerint.

)

fufcipiatur.

1,. Jn. Chriffo tunc fufcipitur ,

quando do&rina S. Pauli obfervatur , qua.

VI. Patientiain mutuis defeGibus fuppor

zandi& :

dixit : Viri, diligite uxores veflras, ficut

V. 9v

juxta monitum S. Pauli dicentis : alter alte-

Chriftus ecclefiam, Et: Mulieres viris fuis

rius onera portate. Debent proinde conju-

fubdite fint , ficut Chrifto.

2. Cum Chriflo

gati duobus illis anferibus fimiles effe , qui a

contrahitur matrimonium, fi diligenter prius

nativitate fic erant dorfo colligati, ut, fi unus

invocetur in electione, ufürpando illa verba

ambularet, alter erectis ad ccelum pedibus

Apoftolorum. '"Tu, Domine, qui corda nofti A& r. &

portaretur, qui altero defatigato , & ipfe pe-

omnium , oftende , quem (aut quam ) ele-

dibus infiftere, alterumque portare debebat.

eris, Dein fi in ipfa contra&tione prius SS.

$ Aug. í£ VIL Caflitas ante matrismonium fervata : quod

Euchariília fümatur. Et tandem fi ante con-

de verb. mediumS.Auguftinus fequentibus verbis prz-

s

Dom.

ummationem pariter exempio Tobig junio-

(cripfit: fi du&uri eítis uxores , quales vul-

tis invocetur.

3. Propier- Chriflum füfcipitur

tis eas invenire , tales & ipíz inveniant vos.

matrimonium , (i vocatio ad iliud diligenter

-- EM .a AE MEMEE Ms MW — UE - u um dlb o oedikun g du MÉ RL

Quis eft, qui non caftam velit ducere? in:a-

inquiratur , & ideo ítatus hic affumatur ,

- étam quzris? inta&us efto ; puram? purus

Gth, 2,

efto; non enim illa poteít, & tu non potes.

quia Deo ad eundem 008 Vocare pla'ïcuift.,- :

Y, 180 j!

V. Quintum eít , ut noverit potiores tens

$. IX.

tationes conjugii, modumque aprum eisdem

l

occurrendi.

Quales.fere funt.

1. Afpeti-

«ASCE.MTICA'

tas aut morofitas alterius conjug

o

2

is; contra

I.

quam vix aliud efficacius eft medium , quam

tDts, ;

uinque funt. przcipua capita ; quz Afce-. patientia & maníuetudo; nam refponfio mol-

7 NU

|

Q

ta de matrimonio bene cognoícere, ac, lis, multo magis omnimoda taciturnitas &

ubi occafio dabit, obíervare debet. Primum diffimulatio frangit iram. 2. Liberorum aut

eft, ut bene cognofcat finem matrimonii, famulorum mores diícoli; qui & ipíi man-

quem quidam Cani(ius ex SS. Patribus his füeta potius quam afpera correctione fanandi

Canif, p.2. verbis aHïgnat ; Cujus conjun&onis conjus & ubi conatus nihil profecerit , cum patien-

de Matr. palis.fi primarium Authorem quzris, Deus tia füpportanda, juftitizque diviaz fuo tem-

— ( — w —— 9 Q£my.

$. £.

eft optimus maximus , qui primos conjuges. pore caftigaturz relinquendi funt. 3. Soli-

& humani generis parentes in ipío paradifo citudo pro rebus ad fe , familiamque fufti-

Pa

conjunxit, füaque benedictione cohonefta-

nendam neceífariis : contra quam optimum

vit. Sin finem inflitutionis fpeCtas , eft hu-

eft medium , ut quarant folicite prius re-

1ani generis ad Dei gloriam propagatio, &

gnum Dei, & juftitiam ejus , magnamque

de Dei bonitate & fidelitate fiduciam con-

conjugum inter fe familiaris , fidusque con-

vi&us , ac przterea fornicationis in hac na-

cipiant.

4. Deteftatio fui ftatus , utpote

turz corruptz imbecillitate devitatio.

impedimenda ad bene pieque vivendum ob-

Concil,

II. Alterum eft, ut bene cognofcat triplex

jicientis ; quibus optime occurret , illud S.

Flor.apudbonum matrimonii , quod ex dicto fine con-

Chryfíoftomi in memoriam revocando : Au-

Canit. l c. fargit, de quo Concilium Florentinum fic lo-

diant viri & mulieris , & difcant jufti virtu- S.Chryfof.

«

2»

þom'. SI.

quitur : Affignatur triplex bonum matrimo-

tem : nec putens nuptias in caufa effe , quo

in Gen.

nii. Primum , proles füfcipienda ad cultum

minus quis Deo placeat, nam idcirco divina

Dei, & educanda, Secundum eft fides, quam

3X2 —— IT CO Db CO ; £2 . J o - — (9».

fcripturafemel & icerum id fignificavit, dicens

]s

unus conjugum alteri fervare debet

Tere

genuit Mathufalem, & tunc placuit, acrepetit

v. ".

tium, indivifibilitas matrimonii propter hoc,

—

dicens, & poftquam placuit, genuit, ne quis

uod fignificat indivifibilem conjunctionem

arbitraretur, obftaculum virtutis effe conju-

hrifti & eccleliz.

gium. Et iterum alibi: Adjutrix tibi data eft,

Ill. Tertium eít , ut cognofcat bene im-:

non infidiarrix.

An non habeébat uxorem Idem ho.4.

edimenta tum dirimentia, tum impedientia

Propheta? neque tamen fpiritui gratiz ob. i If,

— — — Ü—— P

contractum , quz quidem paffim apud Cafi-

ftabat conjugium. Moyfes nonne uxorem ha-

ftas & Summuliftas reperiuntur; id intera

buit? & tamen is Petram disrupit, aérem im-

— — —

fixum, ratumque habeat , ejusmodi impedi-

mutavit, cum Deo loquebatur, iram divinam

tnenta graviffimas ob cauías ab eccleíia con-

cohibuit.

Abraham nonne bhabebat uxo-

—

—

ftituta, atque adeo diligenter obíervanda ef-

rem ? & tamen Pater factus eft gentium &

fe, uti clare indicat Concilium Tridentinum,

ecclefiz.: Demum omnes Prophetz & uxo-

£. n5 r

dum ait: fi quis dixerit , eos tantum con-

res habebant, & domos; ut Ifaias, Ezeehiel,

&

.

il

magnus

—

|L

Iimluj- XCli. Matrimonium. -

,.303

*el'sea. 2*5

lrll C. 3

magnus Mo

qu(i convertat. Qua de materia videri poteft

ds

ledebantur.

yfes, & inde njhil gd virtutem

Faber conc. 2. in Dom. 3. poft Epiph. & P. Fo-

.

rerus in 1. p. vite Chrifli de hoc Evang.

G

50 .:X.

IV. Ex occafione thematis : Accipics vir- Tob. 6.

TUS PRJZEDICA-

ginem cum timore Domini , amore filiorum magis, v. 22.

, CONCEP

BILES.

quam libidine du&lus , ut in femine Abrabe, benedi-

"

(n

üionem in filiis confequaris : poteft multiplex be-

.Eph, 5. l. E

x occafione thematis : Sdcramentum boc

nedi&io explicari, quam conjuges ex matri-

li

v. 42.

m

mapgnum ef;: ego autem dico in Chriftlo &

monio legitime & pie fufcepto fperare pof-

Ecclefía: poteít oftendi preftantia hujus Sa-

funt. Quem in finem fervire poteft totus

cramenti, & quam vere magnum dicatur.

Pfalmus 127. Beati omnes, qui timent Do-

[y

I. Ab in/litutore, qui eft ipfe Deus, & Chri-

minum &c. in illo enim pulchre triplex be-

"

[tus. 2. Significatione: quia fignificat conjun-

nedi&tio indicatur, nempe r. In temporalibus

üt

Ctionem Chrifti cum ecclefia.: 3. Duration::

bonis, per lla verba: Labores manuum tua-

"

quia durat ejus vinculum usque ad vitz fi-

rum quia manducabis: 2. /n uxoris fertilitate:

J

nem.. 4. Übligatione: cum ad. debitum red-

uti illa verba indicant: uxor tua ficuct vitis

ü$

dendum : tum ad cohabitandum, mutuum-

abundans in lateribus domus tuz,

3. In fi.

a

que auxilium ferendum:' tum ad liberos

liorum educatione : quz innuitur per verfüm:

(tA& n«

alendos & educandos. $. Fru&ificatione: tum

Filii tui ficuc novelle olivarum in circuitu

"

ob collationem gratiz habitualis & Sacra-

meníz tuz.

Quz omnia fufius explicata

*

mentalis: tum ob fru&dum multiplicem ex

videri poffunt apud Marchantium tra&. g.

X

4

lu

bona educatione liberorum in Deum, eccle.

Cand. Mytft. le&. j. prop. 3.

0*

fiam , rempublicam, & liberos ipfos redun.

V. Ex occafione thematis: Cogno/ce, cujus Gen. 39.

dantem.

Ut

Unde merito magna etiam confi-

fit ammulus: poteft amor conjugalis explicari, v. 21.

[

deratione, przparatione ac devotione füufci-

quem fibi conjuges mutuo debent.

Dicatur

.piendum efít.

u

Üy

ergo ànnul

; quem Sponfus Sponíz offerre

Gen. 2,

. ]l. Ex occafione thematis. Faciamus ei ad-

debet, & ipfe

i

concionator nunc porrigit, au-

Y^ 19.

jutorium [imile fbi: poffunt explicari officia

reum effe, & loco gemmz effigiem fponfi in-

conjugum.

Et 1. dici, quod illo verbo /;-

clufam habere, ut omnes amoris conjugalis

tiile explicetur, quid maritus erga uxorem

tl*

partes explicentur. Nam 1.Sicut aurum omni-

obíervare debeat, nempe quod (imilem ha-

bus aliis metallis precellit; ita conjuges fe in

H

bere debeat in viciu, veflitu, & aliis neceffa-

hl

amore & zítimatione omnibus przferre de-

1 Petr, 3. riis : in bonore (juxta illud S. Petri:. Viri fi-

bent. 2. Sicat aurum per ignem probatur, &

l

V. 7.

militer. cohabitantes fecundum ícientiam,

purius efficitur, ita amor conjugalis per tribu-

quafi infirmiori vafculo muliebri impertien-

lationes cognofcitur, & perfectior redditur,

t

tes honorem, tanquam & cohzredibus gra-

3. Sicut annulus rotundus eft, & finem non ha-

l.

ti€ vitze; hinc eciam ex latere Adami crea-

bet; ita amor conjugalis durare debet usque

di

ta eft) & in fupportatione ; nam cum inter

ad mortem. 4. Sicut in annulo effigies, pra

(le

omnes amicos culpe facile condonari ío-

aliis partibus annuli, utpote füprema confpi-

leant, multo magis id fieri convenit inter

citur; ita conjuges fibi femper in oculis vería-

li

conjuges, inter quos, uti íüumma conjun&io,

ri débent illudque Abimelechi di&um (bi

"

ita fümma quoque amicitia intercedere de-

applicare: Quocunque perrexeris, memento

m

bet. 2. Dici poft uxoris officium per verbum

te deprehenfam. Videatur pluribus de annulo

It

adjutorium explicari; hocenim indicatur, eam

nuptiali difcurrens Faber exhort. nupt. 26.

marito fitrenue cooperari debere in generan.

üc

VI. Ex occafione thematis : 7oilie jugutt Matth, 11

Jl*

dis, educandis, & alendis liberis, & tan-

meum [uper vos : narrari pote(t ex Tacito, olim

quam principali agenti omnem reverentiamg

J

apud antiquos Germanos morem fuiffz,ut no-

-

obedientiam, & amorem (per hunc enim ma-

vis nuptis par boum offerretur, quo fignifica-

xime conjungitur,) erhibere debere.

u

$

re volebant, perinde ut bobus füum jugum,

omnia facile fu(ius explicari poffunt, maxime

ita conjugibus jugum matrimonii effe por-

$Cj

.fi legatur conc. 3. & 4. Matthiz Fabri in

tandum. . Et 1. quidem conandum, ut pares

hom. ab

Dom. 2. po(t Epiph. ubi omnia hzc & plura

fint; alioqui enim debiliori totum onus in-

| me.

. alia officia late deducit.

cumbet. Hinc & Deus olim precepit: nonp

nà

arabis in bove fimul & a(ino. ?. Ut finta

€üt 12,

$

|jonm 2.

IIl. Ex occafione thematis: o fecit ini-

r&lüï vþk IO.

Vo 11

tium fignorum *Efus: vel: Erant autem ibi la-

me jun&i jugo, ficut boves, de quibus Plinius piinius ].

tit

?

n

pidee bydrie féx pofite: poteft dici, tunc qui-

ait: araturos boves quam arctiffime jungi i. c. 19

[]

dem Chriftum prima vice feciffe hoc miracu-

oportet, ut capitibus fublatis arent, fic. enim

*

minus colla contundunt. Hoc autem in con.

lum, fed modo frequenter id renovare, dum

fex hy drias tribulationum, quz in ftatu matri-

jugibus per amoris efficitur vinculum. 3.Ut

mldemho-a

)b- M U:

moniali reperiuntur, in vinum lztitiz con-

fimul pergant, & onus trahant ; hocenim tefte S Chryf,

vertit. Enumerentur ergo fingule hz tribu-

S.Chryfoftomo, vere eft conjugium, quoniam hom. 32.

Y

lationes perordinem, nempe orbitas: Liberi

m-

non folum in proíperitate, fed in periculis

immorigeri: paupertas vel certa folicitudo

fimul obambulant. Hoc germanz charitatis

if

de filiis & domefticis alendis : defeCtus mutui,

indicium eft. Hoc (igno certiffime internofci-

(

*

afflictiones confortis: feparatio in morte: &

tur amicitia. Non fic diadema in capite pofi-

de fingulis oftendatur, quomodo Chriftus per

tum Aegem preclarum ornat, quam obedien-

d

fuam gratiam leves faciat, ficque in vinum

tía illa; quz confilio jufti paruit (loquitur au-

tem

u

—— É— ——

304

Bibliotbece Manualis C&ncibnæorïæ ;

tem de Sara Abrahz ukore) beatam, & illu-

eft. 3. Utilitas quoque concordiz ex commu-

ftrem & claram demonftravit.Ut in cafu alter

hi proverbio demonftretur, quo dicitur: con-

cordia res parvz creícunt, difcordia maxime

alteri cedat, & eondefcendat, ficut boves uno

rocumbente fe inclinant, & cum ipfío accu-

dilabuntur; & merito, cum enim Deo fingula-

(21,6.v.5. g

riter placeat, teíte Siracide, fi vir & mulier

ant ; ita enim S. Paulus monet dicens: alter

alterius onera portate. Quod fi autem invi-

fint bene confentientes, re&te colligiturquod

cem onera ferenda funt, multo magis uXoris,

illis etiatm füam benedictionem large fit im-

$. Chryf, ut recte argumentaturS. Chryfoftomus. Vi-

pertiturus. 4. Denique unum alterumve me-

hom. 16. deatur Faber exhort. 10. nu

dium offeratur ad hanc concordiam obtinen-

pt. pluribus de

in t. Cor. hac materia difcurrens.

&

dam, qualia fünt fi maritus honeftis, petitio-

apdth

Joan. 2.

VII. Ex occafione thematis: 70

catus eft au-

nibus uxoris facile annuatj & uxor difpofitio-

Vid nlb

V. s

nibus Mariti facile cedat: fi bona inter fe

ii ]

tem &j S Efus, & difcipuli ejus ad nuptias : dici pot-

eít, ideo Chriftum voluiffe nuptiis his interef-

communia habeant, & meum ac tuum, qux

E

omnis diícordig radix funt, penitus eliminent.

V, Mas,

fe,utfimul, quam honorabiles effent, oftende-

ret, & qua ratione fan&te celebrari deberent,

Quz omnia breviter complexus eft S. Chry- s. Chryf.

inep, d ]

doceret, nempe ipfo przfente & adjuvante, &

foftomus, dum dixit: Precipuum illud eft do: hom. 4.

! Ruin,

1. Cot.7. jmpellente; quod clarius pofteaS. Paulus ex-

meftice pacis ac bonorum omnium fünda- 2.sd Tit.

V, 39-

preffit, dum dixit:. Mulier alligata eft legi,

mentum, Íi uxer viro per omnia confentiens

fit, nam ubi hoc fit, nihil trifte contingere

quanto tempore vir ejus vivit. Quod fiobdor»

mierit vir ejus, liberata eft) cui vult, nubat ;

poteft. Quo pacto enim, cum caput corpori

i

tantum in Domino. Oftendatur ergo; quid fit in

connexum, conjunctumque fit, ulla ibi fedi-

|

ä

- Domino nubere, nempe 1. Cum bena intentione :

tio, ulla diffen(io poffit exoriri ? neceffario

Piut, in

fpe&ando folam Dei gloriam, & propriam ac

profecto omnia reliqua in pace füunt. Princi-

Lon f

prolis falutem, non ad opes aut voluptates re-

pibus namque pacatis, quis jam pacem divi-

fpiciendo ; ob hoc enim Deus ex dormientisAdee

dere poffit, ac difcindere? Quemadmodum

e contra his invicem diffentientibus nihil fa-

latere Evam creavit , ut non ad fpeciern ejus

— "

g

$.Bafil ho, aut aliud refpiceret Adam. Hinc &S Bafilius,

lubre effe poterit, totaque nutabit familia,

Videatur Fab. exhort. 16. & 17. nupriali.

19. in 1. quid eft, ait,in Domino nubere? Non ut vile

adCor.7. mancipium voluptatibus carnis ad coitum

IX. Ex occafione thematis: Vwi, diligiicgphe(; 5.

uxores ve[tror, ficut Cbriftus dilexit ecclefiaim: pote v. as,

protrahi, fed judicio & commodioris vite ra-

. Enfou

l

tione nuptias eligere. 2. m gratía: quo fenfü

eft oftendi, quomodo Maritus ad imitatio-

) m

Apoc. 14. dicitur in Apecalypfi: Beati mortui, qui in

nem Chrifti uxorem fuam diligere debeat,

V. 13-

fcilicet ficut Chriftos dilexit ecclefiam, ita ut

f

Domino moriuntur. Hinc a Concilio Triden-

f

Seff, 24.

tino jubbentur conjuges faltem criduo ante

1. Sicut Chriftus ecclefiam qua verbis, qua

€. 1.

confümmationem fua peccata confiteri, & 5.

exemplis exhibuit fibi gloriofam, non haben-

le

Eucbariftiam fümere. 3. Ineadem fide : Catholi-

tem maculam, neque rugam, aut aliquid hu-

Y

S. Ambr,

ca fcilicet: id enim, ut S. Ambrofius & alii Pa-

jusmodi, fed ut effet (an&a & immaculata;

l. 1. de

By

nl hn

tres teftantur, & Paulus ad literam per illa ver-

ita & ipfe verbis & exemplis ad morürm vi-

epopl, le

Abra. C 9: 3. in D)omino, expetiit; quomodo enim poteft

teque integritatem excitare laboret. ^a. Ut

Qu

d

congruere fides, fi charitas difcrepet? inquit

ficut Chriftns eccle(fiam tam fortiter protegit,

Plutarch. recte S. Ambrofius. Hine & Plutarchus ait:

utetiam poriz inferi przvalereadverfus eam

non poflint; ita & ipíe uxorem ab omnibus

exh. 4.

apud Fab. Cum fit primus & maximus Deus; quem vir

cenfet effe colendum , folum eum agnofcere

adverfitatibus pro viribus protegat. 3. Ut fi-

uxorem decet: curio(z religiones & peregri-

cut Chriftus feipfüm tradidit pro ecclefia, ita

Vr Yoy,

it lit a, té

ng fuperítitiones a veftibulo domus arcendz

& ipíe fe vitamque füam pro falute conjugis

1$90.

fünt. 4. Cumadjutorio Dei : quo maxime indi-

exponere non ceffet. |4. Sicut Chriftus nua

K

Yl

gent, tum ad onera matrimonii fuftinenda,

trit& fovet ecclefiam 3- ita & hoc refpedu

tum ad liberos generandos. Unde Deus vi-

mulieris faciat, Econtrario vero & uxor ece«

(

clefiam imitetur ; & ficut hecreveretur, di-

Süpit

vente Sara aliquoties apparuit Abrahamo,

eumque folatus eft, non autem ea mortua,

ligit, & fübje&ta eft Chrifto in omnibus, ita &

quia tunc robore illo non amplius indigebat,

ipfa hec tria refpe&tu Mariti obfervet, qua de

D

|

Rupertus uti Rupertus difcurrit. Vide Fabrum exhort.7.

re videatur Fab. exhort. 9. nuptiali.

1,6.inGen. puptiali hzzc omnia fufius explicantem.

X. Ex occafione thematis : denavit me Domi« Gen. go,

&

€. 35»

VIII. Ex occafione thematis: INunquid ef? eor

nus dote bona: poteft oflendi, quzx fit optima v. 1o.

»

4-Rege 10 p veClum, ficut cor meum cum corde tua? pot-

dos conjugum, videlicet virtus, & quidem ob

Ve l$o

eft neceffitas & utilitas concordiz conjugalis

tres caufas, 1. Quia hzc dos eft praeftantior

oftendi, fimulque media ad eandem obtinen-

omni auro,argento, & gemmis 5 folae enim ve-

Pt i

rg opes füunt, quz nos virtutibus divites fae

Vl Diee. "

dam proponi. 1. Ergooftendatur, quid fit con-

cordia conjugalis,ícilicet utidem velint & no-

ciunt,tefte S. Bernard. 2 Quia dos hzceft uti-

of

lint.. 2. Oftendatur, quam neceffaria (it hzc

liffima Marito & uxori; cum pietas & virtus fit

Flb. o "

concordia, ex eo, quod de domo zque dici

ad omnia utilis, & omnia neceffaria adjician-

Luc. 1.

queat;ac de regno,quod Chriftus dixit: omne

tur regnum Dei & juftitiam ejus, id eft, virtu«

um

Certe

y.7

reenum in íe divifüm defolabitur.

tem quarentibus. 3. Quia dos hzc eft inau-

Ofez 10.

diícordi conjugio cum veritate convenit ille

feribilis, nifi fponte quis illam velit abjicere;

li, ,

) PT

Ofez fententia: Divifüm eft cor eorum, nunc

aut dimittere.

In quorum confirmationem

" c, Sace

interibunt: ad iftar Thyr«i lapidis, qui, cum

narrari poteft hiftoria füupra $.4. num. 9. re-

il

cenfita de Filio Sponfam divitein füugiente,

ir:tcgcr eft; natat; mergitur vexo,cum divifu?

h

;

MUTPURSCUEANECu r m r

Yuuos XCL

Matrimonium.

N

3 65

ll«

Ill«

& virtuofam filiam hotinis pauperis eli.

gïtuf ab ipío.

gente , cum qua innume

fed de victoria.

Certant autem nqn de vita;

ia

i

Rnerunt.

rze ei di:.vitiæ pbve-

L!a.

Tudiffolubilitas.

jet

$. XL

0d

XI. Olirà apud Romapos, cum fponfa do- Plut.in qq.

mum duceretur; non licebatillitranícendere Rom. q.

[

MISCELLANEA.

limen domus, fed füblata e pronubis porta. 19*

lG.

batur, ut intelligeret, fe a fponfi thoro, ni(i

t.n-

i

| Qualifa:.

mortuam Ííeparatum non iri.

ls

I.

Xil. Apud eosdem fponfz ignis & aquaibid. q. 1.

o

Plugo de S,

b Catonis lia qüæ(ïfä, cus poft amit:

praferebatur ; ut mermniniffet, fe adhzrere

fe

Vi& inlib,

Ma

marito debere

fum virum.non denuo nuberet? re-

, etfi folum igne & aqug

x

ad3oc. [pondit, fe non invenire virum , qui fe ma-

frui liceret,

t,

is vellet, quam fua.

Jncommoda.

$ n

Val. Max,

II. Marcellus Mario, cujus filiam dote fe-

XIII. Theode&es dicere folebat , fenectu. Fab, cub,

i hon. fn

in ep. ad ]icem , forma nobilem , genere claram, fa-

uun,

tem & nuptias (imiles effe ; eo quod utram-nupt. 19.

da. h id Tit.

ma celebrem ducere noluit; refpondit: malo

que coníequi defideremus :

$

effe meus, quam füus. Cumque Marius re-

confecuti fümus , triftemur.

poftquam vero

It

poneret : Imo ipía tua erit ; dixit. iterum

XIV. Phoconeus Argivorum Rex. eo die,thid. cub.

0n

Marcellus : imo virum oportet uxeris effe;

quo-deceffit, Leontio fratri dixit: nihil mihi 12.

:

Logicum enim eft, talia effe

defuiffet ad felicitatem, etiamfi uxor defuiffet.

W

lia fübje&ta effe permiferint.

prædicatgï qua-

XV. Romanus quidam nobilis reprehen- $. ilieron.

(l

Piüt. in

Lacon.

lll. Lycurgus , cum certum tempus prz-

fus ab amicis, quod uxorem formofam , ca- contra jo.

Vi

fcripfiffet, quo puella nubere ,. juvenes du-

ftam, & divitem repudiaffet ,. pedem exten- vin. c. s9.

i

cere deberent , interrogatus, cur id ftatuif:

dit , dixitque: hiccalceus videtur quidem vo-

(

fet ? refpondit, ut foboles ex adultis, per-

bis novus & elegans, fed nemo

jh,

fecteque etatis parentibus nata, valida &

premat , preter me.

fcit , übi me

vegeta fit nam coitu prepropero non folum

XVI. Cum quidam Diogeni'diccret CHIm Latg. in

lgduntur corpora gignentiu

BI tl &

broles nafícitur imbecilla.

m vc?um etiam

f

gaudio, fe novam uxorem duxiffe, dixit il. Pol, '

?c' VI 25'

le: Parvum folatium, & magnam follicitu-

f

Erafmus 1,

IV. Alphonfus, Rex Aragonum

dicere foleï-

dinem lucratus es.

8. spoph.bat, tunc matrimonium tranquille exigi pof-

4l

XVII. Re&e dixit Petrarcha: anceps uxo- Perr. Dial,

t

fe, (i maritus (ürdus, uxor cceca fiat, innuens;

ris ele&tio: deformis facile faftiditur, formofa 45.

foeminas Zelotypise obnoxias effe; & maritis

Uà

difficile cuftoditur, ea lege, qua inter formam

"d

uxorum garrulitatem moleftam efle, qua mo-

corporis & animi caftitatem lis perpetua eft.

le(tia carebunt, fi furdi fiant: ficut & uxores

ia

AVIII. S. Hieronymus virgines ob puri- . Hier; de

4j

vitio Zelotypiz., fi cecz efficiantur.

tatis candorem, liliis, conjugatos ob tribula-laud. Vi: g.

Beyrl. in... V. Quidam, cui cum multz virgines opu-

tionem carnis, ípinis (imillimos eífe dixit.

Vl

apoph.

lente in uxorem offerrentur, uxorem fine

Chrift,

XIX. Socrates ab adolefcente quodam ín- Vat. Max.

,

dote elegit dicens : ne dotum freno conítri-

terrogatus, an uxorem ducendam íuaderet?in mem.

il

Qus uxori mez nupfíiffe videar, & contra

i

an vero coclibem vitam ducendam ? refpon- di&.

Jus

Apoftoli doQtrinam viri caput mulier efficia-

$

dit, utrum eorum feciffet, aCturum pceni-

tut, malo dote omnino carere.

m

i Hier. Xav.

tentiam. Hinc te folitudo , hinc orbitas,

It4

- n lit. ann.

VI. Novi conjuges in regno Mogor inftan-

hinc gravis interitus, hinc hzres alienus ex-

te nuptiarum die prius fepulchra obeunt , &

cipiet; illinc perpetua follicitudo, contextus

gls

,' 598.

s

referata fedulo contemplantur, quo nimirum

querelarum, dotis exprobratio, affinium (u.

vitz füz finem expendant

percilium grave, garrula focrus lingua, fuc-

lu

creandis initium dent.-

; ar;thgatfx liberis

ceffor alieni matrimonii , incertus liberorum

Ic.

! Sxilpit. in

VII. S. Martinus, cüm ali

q/uahdox prarum

eventus.

[«

, vita Dia.trapfiffet, cujus partem depaverant boves ;

-XX. Hippocrates dicebat, duos dies cum Stoh.ferm.

artem porci füffoderant, partem denique il-

uxore jucundos effe, illum fcilicet, quo du-62.

de

zíam , floribusque vernantem reliquerant ;

citur, & alterum, quo mortua effertur.

ad füblimiora crigens animum, dicebat a pri-

XXI. Jam olim dicebatur,

'Cum, qu1 navem TympiuS

m, G'n, ,00

ma parte conjuges, a fecunda fornicarios,

fibi comparat, & qui uxore

m ducit. grandeio menía

":

a tertia virgines denotari , ut qux prz reli-

fibi negotium comparare , quia cum mulier Theol. de

ob

uis illibatum caítitatis florem retincant.

nunquam fibi fatis ornata videatur , perpe- €9^jug. c.

ot

Plut. in

VIII. Uxor Phocionis cives Athenienfis

Fuum faceflit marito negotium.

fg. n. 290

,

vi PhocC.cum alie mulieres ei mundum muliebrem

f

oftenderent, dixit ad eas: mihi vero mundus

$.X

[]e

muliebris eft Phocion.

AXIOMAT A.

(i

; Fab. exh.

IX. Non male Xyítus Philofophus dixit:

llU

1

12.

IN:

C fcemina , nec

UP* Adulter eft in íüuam uxorem , omnis impudi-

emendus eft.

pannus ad candglamlbid. n.10.

lje

.cus amator ardentior.

lje

: Alian. 1.

Jeym Tàg kauf ein Weib wund ein Tuch;

123. C,

X. Apud Sacas fi quis puellam uxorem du-

0j

3É-cere cupit, pugnam cum ea füfcipir: & fi

Senf] kauff?] du grofie Reu und Flucb.

RE

illa fuperior fit, captivum abducit , atque

Il. Qui ca

Q^

imperium in illum obtinet , fin inferior , re-

dolorem.

pit 'gxore:m , litömx capit atquelbid. n.21,

N

:

7

R. P, Lohn. Dil. Man. Tom. ll.

eV el

—Q.q

——

406

Jibliothece: Manualis. Concionatorie

l

il Mi

tine

Vel

IL . Jacobus; Marchantiu

2

s in ca'ndelabto

mf

Qui capit uxorem ; capit absque quiete

'sk in loc. cdmm.

laborem.

IIl. Ludovicus Granatenfi

g. U

f. 726

j

) 0 .(C

Ein bós IZPeib mebmen zu der Ebe ,

x

Macht Unrub, Zwytracbt, und Webe.

IV. Joannes Bufzeus d

e ü;atibusi;hominum

lit, M. de ftatu Matrim.

3

ha

Matth.19. III. Quod Deus

[

enu

v. 6.

paret.

2

;onjunxit ; homo non fe-

V. Petrus Canifius part, 3. de Matrim. fa-

men

cramento.

JV'as Gott zuszhzihen gefüget , follen die Men-

d

Jiben nicbt. fabeiden.

o

VI. Henricus Ehgclgr

ment

d

av. m luce evang.

fior. Pol,

IV.- Ebe i? llebe.

p. 2. Embl. 7.

&n

V.eod. Kbefiand , IPebefland.

Iribe Eb fri Weþg.

- VII. Laurentius Beyrlink in thea

Rït'fo vit.

quX

hum, V. eodem.

4

U2

güit.

$. XIII.

VIII. Jofephus Langiu

s'in Poljgiati;l;',. V.

dat

daci

AUTHORES.

eod. & V. conjugium..

I. Matthias Faber in exhortat. nuptialibus,

. IX. Antonius ,Dauroltiu's' in Catech.

men

ffiüot-

dee

C, j. tit. de Matrimonio.

qrit

Item Dom. 2. poft Epiph. conc. L2 4.48.—

:

"

P

L

^

A A ZA

N N NI

e2«2

o

$.

i

Bd

d

QOQOOQ

ten

x

oooooQ

Nv Cüm

: QWQQ?QQQQQQ'EQQQOQ

I

'.Cmfl.' d zci

TT TU

H

'y['üc ex C

US XCII.

a

t

eu

M

NDACIUM -

fion

mi enim füi f'&nte;n,tïa, non ex Wrerur.n iþfarüm

il uf

$.L

us ver

veritate , vel falfitate , mentiens , aut non

mentiens , judicandus eft. Idem DoGtor tres s.Thomss

s

/QUOAD ESSENTIAM.

m

Definitio,

conditiones requirit, qua mendacii malitiam, c.

conftituunt : Quod falfüm fit id, quod enun-

[

,

ciatur: & quod adfit voluntas filfüm enun-

dic

3. Aug. 1.

ft voluntaria locutio contra .m'cntcr'n'g,

ciandi: &-iterum intentio- fallendi; tunc

|

demend,

feu, ut S. Auguftinus loquitur , eft

eft falfitas materialiter, quando falfum dici-

me

tur: & formaliter , propter. voluntatem ;

pn

falfa vocis fignificatio cum intentio-

et

ne fallendi. Unde aliqui difcrimen faciunt,

falfüm dicendi, & effective , prepter volun-

inter mentiri, & mendacium.dicere; & men-

tatem, falfitatem imprim"eddi».- Quin. & mo-

W

I

tiri quidem volunt idem efle, ac contra men-

dernus quidam fcriptor mendacii circum-

.

.

tem dicere : mendacium dicere vero effe falfum

ftantias paucis hisce infinuat verbis

- Ad

Íte

mendacium requiruntur voluntas dicendi

Qu

dicere, fed quod verum effe credat.. Hinc

ot

juxta Nigidium vir bonus przftare debet, ne

falfüm , locutio ipfa , & fignificatio mentis

judicio contraria; ex quibus

ii

mentiatur ; prudens, ne mendacium dicatþ..

4

cpnfcquitgþ v:-al-

QUs

.t'erius deceptio.

S.'Thomas

Sanctus Thomas etymologiam mendacii

qu

32.q.110,in hec tradit verba : Mendacium nominatur. ex

Divifto. [

1

í

me

W. X.

iI. Dividitur a S

. Auguftin

o & aliis in j&co- S, Aug. n

do

eo, quod contra mentem dicitur : Cui non abfi-

milis eft defcriptio illa , quam Albertus Ma-

fum , quod fit fola mentiendi libidine, vel cu. 1.

'de mende

Dt

piditate placendi aliis.. Ofzciofum , quod nulli

(iy

gnus, Do&oris angelici preceptor, his diu

ante infinuaverat verbis : JMentüur, hoc eft,

obeft , fed camen alicui prodeít ad vitam vel

«t

vadit contra mentem ; qux ideo meus dicitur

aliud bonüm fervandum , vel malum arcéne

loq

dum. - Perniciofum , quod nulli. prodeft, & ali-

a metiendo , quia rei commenfuürari debet ;

& hocnon fit, & ideo mentitur, & failit.

cui obeft ,. vel.contra fidem aut bonos mo-

As ]

Sanc&tus vero Anfelmus D. Auguftini innixus

res effe deprehenditur. $. Dorotheus alia tria s, Doroth,

o

w

erbis affianat: Tria funt mernda: do&r. 9.

Le

authoritaii, mendacium ita definit: Augu-

genera his v

Ó

' fab

ftinus dicit effe mendacium , quando aliquid. dici-

cii genera.

Primum eít ; cum quis animo;

15

Secundum, cum verbo mentitur ; Tertium;

tur aliter quam animo fentitur ; unde^;omo meu-

9 ahg

S Albertus dax dicitur habere duplex cor.

Duplex au-

cum in vitam füam quis mendax eft.. Qui

fet

Mognusin tem cor dicitur mentientis effe, id eft , du-

mentitur animo, is eft, qui facile quascunque

fii

c.8. Joan.

9. Anfelm

plex cogitatio: una rei ejus , quam veram

füfpiciones admittit, utpote, cum viderit frae

V

N

in c. 9.

'effe vel íÍcit, vel putat , & non profert ; al.

tres colloquentes , ne de fe loquantur.. Ser-

(mu ] 3

Matth.

tera ejus rei, quam pro ifta profert , Íciens

mone autem quis mendax eft, cum v. g. ali-

(l

S. Aug. 1 falfam effe, vel putans ; ex quo fit , ut pof-

quis torpefcens ad no&turnas vigilias furgere,

te

de mend fit dicere falíam , non mentiens , fi putat

febrem, inquit,' paffus (üm, & vertiginem,

e€. Q,.

capite dolebam ; ftomachi tormina patiebar.

n

ita effe, ut dicit, quamvis non ita fit; &

h

ut poffit verum dicere mentiens, fi putat

Et decies mentitur , ne unicam poenitene

falfum efle , & pro vero enunciat ; ex ani-

m

L)

tiam agat, & hqmilietur; Mentitur aute

in

ïhl, daw

-

« ditulus XCHIIL. Mendacium.

367

in vitam fuam, cum türpis & luxuriofis con-

monet Dominus : Non fufcipies vocem m;-h-

tinentiam (imulat , avarus & tenax de elee-

dacii Seu, ut Vatablus vertit, ne affumas

mofyna loquitur.

rumorem vanum aut falfum.

$. Thom.

Conífonat cumS.

AuguüinoS.Tyhomäs,quan-

VII. Quintus efít, alios mendacii temere ar« Fab. conc,

Là 2. do f(cribit : Tria fünt genera mendaciorum:

guere : qui, tefte Fabro, non minus peccant, Ó

inDom,

pott

quzdam funt pro falute & corhodo alicujus,&

quam mendaces, quia errorem graviori er-

Pe me

hzc vocantur mendacia officiofa : eft etià aliud

rore corrigere conantur.

.genus méndacii, quodfitjoco, & hocjocofum

VIII. Drexelius alios tres aCtus, velut tres Drex. in

. mendacium dicitur : Tertium mendacii genus

filias atfignat mendacio, fcilicet lingnam frau- Phaet. c.

eft, quod fit ex maliguitate,& hoc perniciofum

dulentam, fallacem, fucatam, quas inter fe ex ?!$

mendacium appellatur , hocq; uitimum magis

eo diftinctas dicit, quod fucata fui tanrum pur.-

i

|

& minus grave eít juxta proportionem damni,

gationé & comptum attendat; fallax hoc unü.

quod operatur.Aggravat culpam mendacii,in-

agat, ut alios fallat; fraudulenta non tam vi-

quit S. Thomas,fi aliquis per mendacium intea-

datalterius nocumentum, quod vocatur men-

d;ri velit formo/a , quam arguta & peracuta.

dacium perniciofüm: diminuitur autem culpa

EX S. SCRIPTURA.

z

mendacii, fiordinetur ad aliquod bonum , vel

Qualitas.

delectabile, & fic eft mendacium jocofüm ; vel

L

ui þnïticur m

endaciis, paícit ventos. Prow. 10

, utile, & fic eft mendacium officiofum, quo in-

H. Malus obedit linguz iniqug , & v. 4.

tenditur juvamentum alterius , & remotio no»

fallax o

btemperat linguis mendacibus.

Prov, 29,

V. IQO

! Bonsv. cumenti. . S. Bonaventura tres affignat men-

Iil. Opprobrium nequam in homine men-

J.centi.dacii modos. Primo quidem dicendo falfuüm

Eccl- 20,

»

dacium, & in ore difciplinatorum affidue erit.

390« £ 12« ex certa (cientia: Secundo veritatem quidem

IV. Non eft veritas, & non eít miíericor-

;ïöfgæ l;-. Vs

aürdcndo, aíft, interius in conícientia fua con-

dia, & non eft Ícientia Dei in terra.

Male- 1. & s.

trarium exifítimando : Tertioloco ( verba fünt

di&um, & mendacium, & homicidium , &

ejusdemSeraphici)poteft homo dicere falfum,

furtum inundaverunt.

non mentiendo, nec peccando ut quando falli-

V. Vos ex patre diabolo eft

-is,& defideria pa- Joan. g.

- dem in c, tur,. adhibita tamen debita diligentia. Alibi

tris veftri vultis facere; ille homicida erat ab Y 44

| ^ Jomm vero refleGens íe ad varios modos , quibus

initio, & in veritatenon ftetit, quia non eft ve-

us

mendacia committi poffunt, fic loquitur. Eft

ritasin eo;& cum mendacium loquitur,ex pro»

'

mendacium falíz meditationis, juxta ilia Pfal-

priisloquitur, quia mendax eft, & pater ejus.

miflz verba: JNec lingua tmea meditabitur menda-

Vl. Pofuimus mendacium fpem noflram , Tfate a,

ciun. Id quod S. Greg. confirmar authoritate,

& mendacio protedi fumus.

V. lg.

dicentis : Noonunquam pejus eft mendacium

VII. Filiihominum usquequogravi corde,ut Pf. 4. v. 2,

meditari, quam loqui, quia iftud aliqnando eft

quid diligitis vanitaté & queritis mendacium?

precipitationis, illud ftudiofa gravitatis. Item

VIII. Mendaces fil

ji,þuminum in ftateris, Pfalm. & d

eft mendacium ( profequiturSeraphicus) per.

ut decipiant,

ver(a locutionis,juxtaillum Jeremiz texcum :

IX. Veritatem non loquentur, do.CucruntJöra £. g.

Extenderunt. linguam füam .quafí. arcum. mendacii.

enim linguam fua:n lo

qui mendacium , gjac.

1

Item eít mendacium pravaricatz aclionis ,

inique agerent.

3

quando fcilicet aCtio non eft tslis, qualis

X. Fg

o dixi in exceffu meo: omnis homo Pfalm.

'l 5.

h

oftenditur; dicente Jeremia : Mendacium ope-

mendax.

raius eft. (Iylus mendax.. Subjuungitque Seraphi-

- Xl. Cum loquitur (demon) mendacium, Joau c. g,

cus DoGtor: Maj«s eft mendacium operis ;

ex propriis loquitur, quia mendax eft, &v 44

quam locutionis." Ait Anfelmus : Item eft

pater ejus.

mendacium vitz, vel converfationis, quan-

XII. A

Propheta u-sfq-ue ad facerdotes cun-

| Jel'n CG ;8-)

y,h

do vita fe fingit effe calem , qualis non eft :

&i faciunt mendacium.,

mendu

De qua mendacii fpecie quoddaqm S. Ambro-

Damnum,

. fius affertum in hzc citat verba, Mendacium

XIII. Ve duplici corde & labiis fceleftis, Ecelc. r4,

eft hypocr

r

ifis; plus enim geftus homipum-xall

&-manibus male facientibus , & peccatori

! loq?untur animum

; quam verba,

terram ingredienti duabus viis.

*

-XIV. Non eft in ore eorum veritas, fepul. Pfilm, &.

'iob. 1 3.

*HI. Primus eft, mendacium excogitare , &

chrum patens eft

3*

guttur eorum , linggis fuis .

^

tll

LI

primo ex ore fuüo depromere;

dolofe ajebant.

j

fabricatores mendacit appellat.

quos,"S. Job

XV. Incredulis & execratis, & homicidis,

:'sp.oc. $I^

- Reg. 13.

IV. Secundus e(t , mendacio ab aliis conficto

& fornicatoribus , & veneficis, & idolola- € v. 8.

'V. 30.

aliquid adjiere ;; quo facilius credatur ; uti

tris, & omnibus mendacibus , pars illorum

fecerunt illi,' qui Davidi nuntiabant, omnes

erit in ftagno, ardente igne , & fulphure,

filios ejus efle occifos , cum folus Amnon

quod eft mors fecunda.

fuerit occííus.

-

XVI. Non intrabit in illam cocleftem Jeru. Ibid.v.ult,

V. Tertius eft , mendacia fpargendo alios de-

falem, aliquid coinquinatum, aut aboimina- :

^Num, 13.

cipere , & turbare: uti feceruat exploratores

tionem faciens ,. & mendacium.

terrz promiffz, quando terram illam inex-

XVIL Diminutz fünt veritates a filiis homi. Pfalm, 12,

pugnabilem mentiri, populum:ab ulteriori

num : vanalocuti füuntunusquisque ad proxi-

. progreffu abfterruerunt.

mü f;um ;labia dolofa in corde,& corde locuti

v!xod.

23. VI. Quartus eft, Jibenter &j facile nimis mene

funt :difperdat Dominus univerí212b1a dolofa,

V. IT

. dacia [ulzipere , aliisque narrare :. contra quos

XVIli. Perdes omnes,

qui loguuntur mcp Pf $. v. Ts

dacium.

Qq2

,

* -Ro oKLObn- Bibl.M(ln. To:n. IL

308

BBibliotbecte . Manualis . Concionatorie

Pfov- 61

XIX. Sex funt; qute odit Dominus, oculos

HI. Nullum eft mendacium, quod non fits, A.

V. 17.

füblimes, lineuam mendacem , manus effun-

contrarium veritati ; nam ficut lux & tenebrz; comm.«

dentes innoxium fanguinem, cor machinans

pictas & impietas, juftitia & injuftitia, pecca-

cogitationes peílimas , pedes vceloces ad cur-

tutri & rede fa&um, fanitas & imbecillitas ,

Tiet

rendum in malum, proferentem mendacia

vita & mors; ita inter fe fünt veritas, menda-.

d

teftem fallacem.

sapo !- Vä

ciumque contraria; unde quanto amamus

al

l1t.

XX. Os, quod mentitur, occidit animam,

iftam , tanto iilud odiffe debemus.

XXI Abominatio eft Domino labia men-

Prov.

NV.

225

19- dacia.

IV. Omnis, qui mentitur, iniquitatem facit, Idem 4

Eccl.

& fi cuiquam videtur , utile aliquando effe doàr.

2o, . XNII. Potior fur, quam affiduitas viri men.

mendacium, poteít videri utilem aliquando Chritt.

V. 27.

acis $ perditionem autem ambo hzredita-

bunt. Mores hominum mendacium (ine ho-

effe iniquitatem : Nemoenim mentiens in eo ,

&A

quod mentitur, fervat fidem : nam hoc utique

ho

nore , & confufio illorum cum ipfis (ine in-

?

termifTione.

vult, ut; cui mentitur, fidem fibi habear, quam

tamren ei mentiendo non fervat ; omnis au-

de9.v. — XXIIL Extenderunt linguam fuam quafi

&6

arcum mendacii ,. & non veritatis : confor-

tem fideí violator iniquus eft. Aut igitur ini»

1i8

6 4

tati funt in terra

» quia de malo ad malum

quitas utilis eft aliquando, quod fieri non poe

:

tefít , aut mendacium (emper inutile eft.

egre(fi fünt.

PI'OV. 20.

XXIV. Suavis eft homini panis mendacii

V. Nemo poteft convenire, aliquando effepi, a.

$4

V. 17.

j

íà

& poftea implebitur os ejus calculo.

1

;

mentiendum , ni(i qui potuerit o"üendïre,mend.c,,?

ha,

uga-

«ternum aliquod. bonum obtineri poíle

Prov, 50,

XXV. Vanitatem

& verba mendacia lone

mendacio 5. fed cum tanto quisque ab zter-

V. 8

e fac a me.

nitate difcedat, quancum a vcritaie difcrepat,

ECCI. 7ü

XXVL Noli velle mentiri omne menda-

iisque qui mentitur;a veritate difcordat;abfur-

V. T4.

cium; affiduitas enim illius non eft bona..

diflimum eft dicere , difcedendo inde poffe ad

&

E.pth. (e

bon! aliquid aliquem pervenires; aut fi eft ali-

14 !

V, 55-

XXVilL Deponentes mendacium , loqui-

mini veritatem anusquisque cum proximo

quod bonum zternum, quod non comple-

nen

fuo, quoni« fümus invicem membra,

Catur veritas , non erit verum, & ideo nee

6a

Eccl. 4,

YV. 26.

XXVlil. Ne accipias faciem adverfüs fa«

bonum erit, quia falium erit.

ciem tuam, nec adverfus animam tuam mene

VI. Hujus mundi fapientia eft, cor macbi- s. Gregei]

,

dacium.

nationibus tegere, fenfur verbis velare, qua1.16. mo;

Q

Col.3, v XXIX. Nolite mentiri invicem, expolian-

falfa fünt, vera oftendere; qus vera funt, fal. c. 16.

tes vos veterem hominem cpim aGtibus fuis,

fa demonftrare. Hxc nimirum prudentia ufü

& induentes novum eum , qui renovatur in

a juvenibus fcitur, heca pueris difcitur ; hanc

51

agniionem fecundum imaginem ejus, qui

qui fciunt, ceteros defpiciendo fuperbiunt

qu

Creavit illum,

bre

hanc qui neíciunt , fubje&i & timidi in aliis

Apo^ 14. XXX. Hi empti funt ex hominibus primïa

8

V. 4*

tiz

i

Y

eo & agno: & in ore eorum non eft in-

mirantur: quia ab eis hec eadem duplicitas,

$R

iniquitatis nomine palliata dilisitur ; dum

gu

ventum mendacium ; fine macula enim fünt,

mentis perverfitas , urbanitas vocatur.

Ephef, c.

Man

4«

XXXL. Propter quod deponentes menda

. VII. Rerumomnium pótentiffimum eft ve- s. Bati. !

4

cium, loquimini unusquisque veritatem cum

E

roximo fuo.

ritas, & extrema malitiz linea mendacium. — de 8pir.

&C

in procm

Ee-*, $5.

XXXII. 'Tres fpecies odivit anima mea, &

Viil. Nemo mihi cordatorum virorum

$8. Climac

Ü

v. 3»

L]

*

exiftimet, mendacium effe leve peccatum;

aggravor valde animz illorum

Pauperem

nam contra nullum vitium tam atrocem &

grad. a5

fuperbum, divitem mendacem , fenem fa-

-

$

tuum & infenfatum.

?

tremendam fíententiam fanctiffimus Spiritus

$,

Prov. c. 7,

XXXIIL. Non decent ftultum verba com-

pronunciavit ; Si perdet ommes , qui loquuntur

fer

mendacium , ut David Deum allocutus attefta-

*

ofita: Nec Principem labium mentiens.

Jobc27. XXXIV. Non loqnuntur labia mea iniqui-

tur, quid fiet iis , qui perjuriis mendacium

tatem :

confirmant? Notavi, nonnullos de mendacio

nec lingua mea medi;abitur menda.

Clum.

etiam (ibi placere, & applaudere, qui dum per

Apoc. t2,

XXXV. Foris canes, & venefici, & irn-

fcurrilitatem, & vaniloquentiam rifüm ca-

Y. 15«

pudici, & bomicidz, & idolis fervientes,

ptarunt, fenfum pie lugentium , dum illos

audirent, miferabiliter extinxerunt.

& omnis ; qui amat & facit mendacium-.

"

IX, Non eft veritasin mundo, non eft qui s. Thos

$. IV.

loquatur verum cum proximo fuo. Quidquid vitlaa.

EX SS. PATRIBUS ET.

hodie vulgus loquitur, fraus & adulatio eft : concs.d

DOCTORIBUSs.

Docuerunt enim linguas fuas loqui menda-. Adv.

cium 5 in hac (chola exercitati fünt, in hac

Qualitas.

edo&ti, ut difcerent fallere, adulari, mentiri,

S, Thom. L, [ntereft , quemadmodum verbum proce-

exaltare parva, exigua attollere, ex tumulis

l1.2 3.

dat ex animo , quia ream linguam non

montes facere, ex culicibus elephantes ; hzxc

facit, nifi rea mens.

X p

civilitas, hzc affabilitas ; & inurbsnus eft,

$n

8, Bern.

lL. Quisquis aliquod genus mendacii puta-

quisquis fallere & mentiri non novit.

fol. 1. déverit non effe peccatum , decipit turpiter fe-

C

X. Ille mentitur , qui aliud habetin animo

58 Au ri:'

li,

mend.a.1. metipfum , cum honeítum effe deceptorem

& aliud verbis, vel quibuslibet fignificationi

e onde æm'

cn 3.

aliorum arbitretur.

bus enunciat ; unde etiam dtfxrplexcoxx' efle dici- dae;

9

qr

Juus XCIHL Mendacium.

399

n üts

IAH"

abr

tur mentientis, id eïï, duplex cogitatio. Una

patrem , qui fuos filios fic erudivit , ut fimi-

Yomp.:

eCa

tei ejus, quam veram efle (cit, vel putat, &

les habeat in culpa, ut tandem ) confortes

non profert: altera. ejus rei , quam pro ifta

habere poffit in poena.

Itàg j

Ddae

rofert, íciens falfam effe, vel putans.

XXi. O mendacium perniciofum , & ne- S.Bernard,

ldem in

XL Nec ideo u

llum. mendacium. putan-

quam, tu mutuam inter bomines crudelita- Sen. de

UR

adLauren,

effe peccatum , quia poflumus

tem extinguis, tu quoque innumerabilium 'nend«to. g

aliquando alicui prodeffe mentiendo 5 poffu-

(celerum; tu radix omnium illegalitatum (id eft,

Fadtsldem "

mus enitn & furando alicui prodeffe, (i pau-

legis vransgreflionum) tu materomnium frau-

Clledodr.

per, cui datur, palam fentit commodum, nec

dum, tu nutrix omnium duplicitatum, tu fo-

àndo Chrft

ideo tale furtum quisquam dixerit non effe

mentum omnium detradationum , tu cauía

18,

eccatum.

omnium proditionum , omnium falforum te-

ique

$,. Aveuft.

XIl. Si humilitas czufa mentiris, (i iion

ftimoniorum, omnium perjuriorum : tu foede-

juam

L c.

eras peccator ante quem mentireris, men-

ra frangis, hypocryf(in nutris, in falfas accuíae

) dl

"*

tiendo efficeris, quod evitaras.

tiones prorumpis. O maledictum mendacium!

Fihis

S. Greg,

XIH. Omne mendacium iniquitas eft ;

per te nulla eft fida focietas, nulla in aliquo

L.18. mor.

quia profe&o ab zquitate difcordat , quid-

fides, nulla fpes vel confidentia firma.

Ó

ü

€ 4e

quid a veritate diícordat.

Fusga.

mendacii peftiferum virus ! o peffima lepta!

Tu diícordias (eminas, fcandala ponis, fimpli-

ïdïelde

aM

S. Anä. in

XIV. Cavete, fratres, mendacium; quia

. ,

f. de Abra-

ces conícientias turbas ; tu rancores, tu jurgia

r

!mend.er;l

omnes, qui amant mendacium, filii funt dia-

tulivores & iras contumelias, íciffuras, divi-

bam.

boli; Non folum autem in falós verbis , fed

A

fiones, partialitates, & feGtas füfcitare non cef-

. &in fimulatis operibus eft inendacium ; men-

fas. Quid plura? Tu illius progenies , qui

n

dacium namque eít, fe chriftianum dicere,

lat

mendax eft, & pater ejus: per te primos pa-

ead

& opera Chrifti non facere.

rentes noftros , & cum eis totam humanum

8 Aug. 1.

XV. Elucet itaque difcuffis omnibus , ni-

Lal

E

enus ad temporales & sterrias rsifcrïas Lu-

14.de . hilaliud teftimoniailla fcripturarum monere,

cifer ille mendax prof(lravir.

E

ple

mendacio. nifi nun

s

quam omnino efle mentiendum. Non

ll

€. 91.

, KXII. Timeo, ne, ficut an'iguus -

ferpenä S. Anfel, in

enim cujusquam commoditas aut falus tem-

Evam feduxit aítutia fua , ita corrumpantur ?. Cor, «

poralis perficiendz fidci prxferenda eft. Quis-

ab eodem ferpente fen(us veftri, id eft, ve. ?**

IChï. S. Gtegm

quis autem aliquod eenus mendacii, quod

ftr& mentes : non enim carnis , fed cordis

Q02], 16, myj

peccatum non fit, putaverit , feipfum tur-

virginitatem ferpens ille. id eft, diabolus, cor.

i 3« 6 ]60

piter decipiet, cum honeftum eft, fe dece-

rumpere quarit:: & licut adolter homo Izta-

uf

torem arbitratur aliorum.

tur nequitia fua , cum carnem corrumpit 3

xmc'

$.HMidor. — XVI. Omne mendacii genus fümmopere

Revera enim corrumpitur mens & fides eo-

,

apud

fuge,

rüm , qui

"eponunt mendacium veritati.

Drex. c.

& nec cafü, nec (tudio loquaris faliugr;

N

AT

cave mendacium in omnibus.

Qui ergo mendacium zdificant in hominibus,

145,

35. Phaet.

XVIl. Ín co, quod non fumus menda

a.e,

quid ab eis expellunt, nifi veritatem ? im-

S. Remi-

m

gius apu

qnon homines fumus , fed dii.

mittunt diabclum, excludunt Chriftum , im-

Monfi tr.

XVIII. Quisquis aliud lingua promptum,

mittunt adulterum , excludunt fponfüm $

47. difc. g. aliud corde claufum habet per malitiam, hu:

quando enim mentem fal(itas poffidet , tunc

n. 3.

jus tota pietas & fervitium divinum eit inane,

j ddpit!

erpens eatn poffidet.

inproe

S. Climae. pec. te huic tali unquam fociaveris , ne im-

XXII. Quis obfervat vanitatem ? qui ti«S. Aug.fn .

um

$, Climtt

gr. 12.

puro illius veneno inficiaris.

mendo mori, moritur; Timendo enim mori, Pf. 3o,

D ngd, t*

Damnum.

M

mentitur; & moritur,antequam moriatur, qui

|

S.Bernard. XIX. Confítat, quod tota communicatio

ts

ideo mentiebatur, ut viveret: Mentiri vis, ne

Sen. to. - hominum in(lrumentaliter confiftit in a&tu

moriaris; & tnentiris & morieris, & cum vitas

ij

fer. 5

L

!* * fionificationis ; nullus enim poteft alteri com-

[de

unam mortem, quam differre poteris, auferre

municare aliquid fui cordis , nifi per aliquod

non poteris , incidis in duas, ut prius in ani-

H

intermedium fignum. In quibus (ignis vox

x

ma, poítea in corpore moriaris,

Cl0

obtinet principatum ; ergo corruptio (ignifica-

XXIV. Qui delectatur mendaciis , hic

in S.Ephrötä.

t

tionis, quz ex mendacii lingua procedit, eft

verbis fuis omnem perdet authoritatem ; odi- to. 1. de

(dr

Corruptio totius communicationis humanz.

bilis enim.Deo pariter & hominibus. reddi- virt. &

los

Unde videinus ex hocfequi, quod ex multitu-

tür ; verfütus , ac verlipellis eft homo men- V*

dine mendaciorum , & hominum, qui funt

dax ; nullum e(t hoc majus animi vulnus,

mendaces; nullus quaf(i alteri ccedit ; (ine mu-

us TW

nullumque eo dedecus gravius ; homo enim

Jid Vilat.

tua autem credulitate nulla eít fidei focietas;

mendax ab omnibus irridetur.

! : COHC:gv

nulla in aliqua &des, pulla fpes & confidentia

XXV. Potioreft fur , id eft , minus ma- Hugo

lj

M.

firma: nulla amicitia vera ; nulla pietas; nul«

lus; far enim poteft reftituere, quod abfti Cerd.apud

Y

lum fcedus vel pactum, nulla concordia, nulla

lit, fcilicet pecuniam ; mendax autem non Manfidifc,

[l

pax , nulla deniquein aliquo bono firmitas effe

poteít reftituere, quod retulit , pacem cor- ?: * 7

lís

poteft. -Ergo mendacium caufà eft innume-

dis (üi, & famam proximi.

"t

rabilum (celerum & malorum.

XXVI. Omnis fictus, mendax ; laborantho- s. Aug. in

,

Simon de

XX. Timor ergo & tremor veniant fu

-

mines loqui mendacium, nam veritatem tota Pfal, 139,

Cafial omaes, inquit Simon de Caffia , magis vero

facilitate loquerentur : ille enim laborat, qui

A1, 6 39-cautela, cum péccatum patratum ejus jugo

fingit, quod dicit; nam qui verum vult dicere,

1 Atb "'

fervitutis colla fübjiciat , & fzva perfidia pa-

non laborat ; ipfa enim veritas fine labore lo-

,, d

quitur,, mendacium ipíorum, labor eft labio-

Il

trem habeat diabolum; mendaccm-, mendacii

e xum

l

.Qqæ

416

Bibliotbecæw Manudüis Concionaïoria

rum ipíorum : Ecce parturiit ijuflitiam , Pdagogum, & parentes, & Magiftros, amore-

concepit dolorem , & peperit iniquitatem : ludendi,ftudio fpe&tandi nugatoria, & imitan-

Mfidot.)

Md

In omni enim opere malo labor eft, & omne di ludicram inquietudinem.

*

opus malum cogitatum , mendacium ducem

IIl. Antoni

us Paive interrogatus a Rege Ma-Moffejus l,

- cazarum,quid effetmendacium:? poteftate ob- 12. hift.

habet, non enim eft veritas, nifiin opere bono.

S, Berard,

XXVII. Tolle mendacium, & regnabit in

tenta, quidquid vellet, libereloquendi, dixic ; Ind.£ 347«

5Sen.to. 1. mundo veritas pura, fides clara, firma fpes,

Ego nulla comparatione hujus vocabuli vim

]Ob- c' 2:

f531. 2-2- charitas mutua , fimplicitas fancta , focietas

facilius & clarius demonftraverim, quam ifta

€.

[

bona, amicitia vera , concordia certa , X

ipfa, quam vos agitis, vita; cum enim Jefum

pax atque tranquillitas inconcuffa , & inter

. Chriftum Dei filium totius veritatis aucto-

homines vita immaculata; e& quibus aperte

rem penitus ignoretis, fic fit, ut erroribus

*Vita Bu

patet, quod mendacium facit de mundo Dei;

infinitis impliciti, a veritate femoti ipfo men-

mundum diaboli

dacio volutemini.

T?

Bercho:.

XXVill. Communiter viri mendaces fo-

iil. Fraces Jofephi patrem decipere volen- Manfi difc.

P

7, s 9«

asp Manf]jent effe defolati , & vilipenduntur, a mun-

tes,plura mendacia excogitarunt. Mendacium

.

L

P

Gen. 47..-

diic.9.V-3* d cortemnuntur, pauperes efficiuntur ; a

namque erat, quod veítem inveni

ffent Jofe-

Deo dico contemnuntur , quia ficut dicitur

" phi, fiquidem ipfi ea fratrem privarunt, dicen-

Prov 12. Zébominationes funt. Deo labia mendacia.

te fcriptura : Tulerunt tunicam ejus.. Affexebant

A mundo etiam abominantur Prov. 14. Per-

fe chlamydem reperiffe fanguine madidam ;

brm vi.endax juflus. deteflabitur : Pauperes etiam

aít ipfimet eam in fanguine hzdi, quem occie

EL

efficiuntur , unde poteft dici de mendace il-

derant, tinxerunt, patriimponentes, hunc filii

füi fanguinem effe. Infuper veftem obtulere

qmulii licat.

lud Ofez 12a. 4ota die mendacium €9 va]ii;atem

$ Angi

patri veluti dubiam & incertam: vide, utrum

] contra

*, "Thom.

XXIX. Qui loquitur mendacium, diaboli

tunica filii tui fit. an non ? & nihilominus eam

op fc.

no.c/

erud: .

de figuram gerit, & imaginem; hic enim men-

ipfiffimam Jofephi effe, non ignorabant. Sub-

dáx eít ab initio.

Aliq ando ergo auditurus

- jecerunt, dicentes : Fera pe[/ma comedit eum ,

,Prmc.

beftia devoravit eum : Et nihilominus nulla

$. Tunc

eít princeps mendax, qui denarius falíus eft,

opulc, 1

verbailia, cujus eft imago hzc & fuperferi-

eum offenderat aut dilacerat fera alia, quam

odium & invidia fraterna.

«ll $0.

pto? & cum recfponfüm tuerit: diaboli; d-

cetur flatim : reddite ergo , quz fünt dia-

]V. Eva, juxtaRupertum, depravav

it irerba Rupertus

boli, diabolo.

preceptoris Domini tribus mendaciis: appofi- Abb. 1. de

$. Auguft.

XXX. Quisquis veritatem Dei occultat,

tione, diminutione, mutatione. Appofuic di- lrin e. s

ipud Dr. jiràm Dei fuper fe provocat 5 quia magis ho-

cendo. Ne tangeremus illud: Cum tamen Deus

E

l. €. 37* minem timet, quam Deum.

.

illis precepiífet, ne manducarent, nulla ra&tus

. I.

facta mentione : diminuit vero,quia cum certa

Idem in

XXXI. Quis obfervat vant

tatem ? qui ti-

mendo moritur. Timendo enim mori, mene

& affirmativa enuuciatione dixerit Deus , n

P. 30.

titur; & moritur, antequam moriatur ; qui

quocungue die comederis ex eo , inorte morieris: haec

ideo mentiebatur, ut viveret. Mentiri vis,

dubium vel frivolum volens efle illud, ne fore

]. bo.

4' Ó 94

ne moriaris ? & mentiris, ut moriaris: &

te, inquit, moriantur: mutatione autem, quia

lg

cum vitas unam mortem, quar differre pote-

cum dixerit Dominus : Ex omni ligno Parae

di(i coinede, & upum folummodo inter dixit

ris, auferre non poteris , incidis in duas , ut

rius in anima, poítea in corpore moriaris.

lignum fcientiz boni & mali: de ligno aue

S Ba(il.io

XXXII. Rerum omnium potentilfima eft

tem, inquit ipfa, quod eft in medio Paradifi

proem ! weritas, & extréma malitiz linea mendacium.

precepit nobis; & mentita eft, nam & lignum

de 5pir. S.

vitz erat in medio Paradifi , quod Dominus

XXXIll. Antiquus (ermo eft : Mendaces

$ Heron. (5ciunc , ut nec vera dicentibus credatur.

t.

ep. 37

XXXIV. Dixit Cain

.

e

: Deus non intcrdixi

Fuga.

idem in

Numquid ego cu-

ftos füm fratris mei? & fibi ipfe mentitus eft.

V. Puer erat novennis, qui o

blitus patrisIoan. Cor-

teg brov.

Dixit Ananias, omne fe venditi ruris fui pre-

in re quapiam juffa exequi , cum fleret ,

amil.

q 76.

tium pertuliffe, & mentitus eft ibi, qui po-

intelle&ta caufa fletus, domeftici ei menda- .

an&. pe2«

tuit minus offerre (ine fraude. Ideoque prz-

cium obtruderunt, quo fe irato patri purga-

clare ait David: Et mentita eft iniquitas fibi;

ret ; utique enim ipfum cefüm iri, fi veri-

*c.xs.s. i.

fibi enim ante mentitur, qui in fuum menti-

tatem dicat , refpondic: Preflat cedi , quam

tur exitium: fibi delinquit , qui (ibi ipfi in-

mentiriy faciat pater, quid volet ; [ed neque fi morien-

nocentiz eripit íuavitatem. — Quis enim fim-

dum fit , mentiar ; qui enim auderem B.. Virginem

plicitate & puritate pectoris dulcior fructus:

quidquam deinceps rogare, fi veritatem

violarem ?

il n

uis cibus füavior, quam is, quem animus

VL Epifcopus Tagaftenfis ; Firmus no-S. Aug. 1.

mine, firmior voluntate, cum ab

ce quæ. de mend,

ne (ibi confcii, &

mens innocentis e?u-

C, 13.

latur ?

reretur homo , juffu Imperatoris per appa-

$. IV.

ritores ab eo miífos , quem ad íe contu-

EXEMPLA CATHOLICA

gientem diligentia, quanta poterat , oceul-

tabat, refpondit quarentibus: Nec mentiri

EXTERN.A.

fe poffe, nec hominem prodere , paffusque

Qualitas.

multa tormenta corporis (nondum enim, e-

S' 'AUB- l- Iu

Augüüinus de fe ipfo fatetur: Horum

rant Imperatores chriftiani) permanf(it in fen-

1. couf,

S.

ego morum puer in limine jacebam

tentia; deinde ad Imperatorem du&tus, usque

c. 19.

mifer, fillebam innumerabilibus mendaciis & ! adeo mirabilis apparuit,

ut ipfe homini, quem

8

ferva«

Tiuus. X CIH. Mendacium.

fervabat indul

gentiam fine ulla. difficultate

hebetioremque Caroli indolem videri, quam

impetraret.

js

ut in partem Pontificiarum curarum accerfe-

iul l

ta de fci,pf'o fcripfit :

retur ( fic enim adolefcentis prodentem jam

la

epift, 4o1. Lubens, volensque veritatem honorans, ma-

tum fe fanctimoniam , & loquendi parfimo- -

341-

lim vinci, quam mendax vincere; vera enim

niam, homines parum ad virtutes attenti ap«-

narraus, etíi vinci videar, vinco 5 folo vero ma-

pellabant ) Refpondit Pius: Enim vero plus

o fuperans,tametfi viciffe videar, victus abeo.

inefle adolefcenti prudentie, quam pompz ,

Job. c. 27.

VIII. S. Job quoque dicebat: Donec fu-

atque adeo fe illum reliquis fororum filiis an-

pereft halitus in me, & fpiritus Dei in naribus

teferre, quod alii fxpius, ille vero in tnenda:

meis , non loquentur labia mea iniquitatem,

cio numquam effet deprehenfus :

mec lingua mea meditabitur mendacium.

XIIL. Joannes Vincentius Pinellus nec com- Ibid. n.54.

Vita Pat

r IX. DeB. Joanne in vitis Patrum refertur,

5 d.

mercii quidquam fibi volebat effe cum men-

. quod cuidam difcipulo fuo fequens tradiderit

ift

monitum : Noli,fili, negaregratiam Dci, nein-

dacibus. Hic enim cum domum familiamque

n

omnem ad virtutis atque honeflatis normam

j

-curras pro bono malum , pro humilitate men-

exigeret, famulos, quos vel femel mentitos dé-

dacium 5 cavendum eft namque omni modo

prehenderat;illico domo fua exigebat,füasque

mendacium, five pro malo, five etiam pro bo«

agerejubebat res, Neq; folum arotundis men-

no proferri videatur, quia omne mendacium

daciis alienos volebat effe, fed officiis, fallaci-

: non eft a Deo, fed ficuc Salvator dicit; a malo

isque ab(tinere, (ibique precipue interloquen-

. - efl. At verofi quispro tuendo inzftimabili pu-

dum aut affirmare, aut negare, omnem verbo..

- dicitiz fü:e thefanro mentiretur, füturumne

rum ambitum , ut mendacii haud dubie füfpe-

foret Deo gratum ejusmodi mendacium ?. S.

&um, miffum facere. Re&iffimeillequidem ;

S: Auguft. Auguftinus ait: Facile refponderi poteft; nul-

quid enim horologia, fi minus veridico ftellee

l contra ]am effe pudicitiam corporis, nifi ab integrita-

indicio temporis notas edant, ut corrupta

men. €. 7. te animi pendeat, qua dirüpta, cadat, neceffe

damnamus; homines fponte contra anirmi fui

eft; etiamfi intaCta videatur. In opufculis S.

fententiam loquentes probabimus.

$. Franc. Fránciíci legitur, quod

; cum duo Religiofo-

XIV. Chriftus tantopere deteftatus eft Engelgr.in

opufc. 1.

rum füorum ex Provincia, quze terra laboris

mendacium , ut, cum ex omni genere pec- Dom. Pzfr.

';c-oll. 30,

appellatur, ad fanctum Patriarcham vi(itan-

tj

catorum aliquos ad meliorem frugem redu. $. 5. co.1

ld

. dum veniffent, fenior ex illis juniorem in re-

xerit nullum tamen unquam mendacem con-

bus aliquibus fcandelizarit ; quod, cum vir Se-

vertiffe fciatur , quia fcilicet , cum ipfe fit

C. 5'

raphicus in fpiritu previdiflet ," interrogavit

ipfa weritas , decebat , ut tale er

1

hunc; qua ratione comes itineris füi fe erga

cium odium oftenderer.

ga mþnda-

s

ipfum habuiffetinitinere : Quo refpondente,

XV. S. Job de feipfo dixit: Donec füpereft Job. 97.

utique fatis bene, fübjunxit: Cave, frater,

halitusin me, & fpiritas Dei in naribus meis, V 4-

ne füb humilitatis fp

ecie mentiaris ,. þfïcio

non loquentur labia mea iniquitatem , nec

'enim , fcio, quid a&tum fit

lingua mea meditabitur mendacium.

Jo. Rho.

X. Camillus Lellius domefticis in anguftiis,

-- XVI. Salomon quoque fuam a mendacioProv

39.

4- €. 9.

familiz procuratorem ad Prefülem amicum

averfionem oftendit, dum dixit: Duo rogavitev 7.

Ex $. n juffit, argentumque eleemofynz nomine

(o Deus) ne deneges mihi, antequam moriar.

etere : ille (atis magnum , & , quantumnon

Vauitatem & verba mendacialonge fac a me.

peraffe: Camillus, ab homine acceptum, ad

- XVILS. Joannes in ultima füa epiftola dice S. Joan.eg.

Camillum retulit ,. qui admirans quafivit de

reauíus eft : Majorem horum non habeo gra s. v. 4.

eo,qui fa&tum id effec ? Tum Procurator : Hu-

tiam,(vel,utalii vertunt;majus granditi,quam

maniffimus vir, ut magnus rei domefítici an-

ut audiam filios meos in veritate ambulare.

guftias effe a me intellexit, hocce argentum

XVIII. S. Lucianus incitatus ad Chriftum Engerzr in

dedit; atqui, ait Camillus, neceffitas quidem

fidemque Catholicam negandam , cum fociis Dom, Paff.

(ih

aliqua eft, fed non magna, ideoque ne furti

fuis conftanter dixit : Mentiri non eft meum. $. a.

n

rei fimus, tu adutum argentum refer, ne quid

XIX. S. Anthimus Nicomedienfis EpifCo- surius o7,

vel leviffimo mendacio contaminatum habea.

pus cum fatellites fe ad necem quazrentes ho- Apr.

p'gl

mnus.

O hominem verifífima dignum laude,

.ll'

fpitio excepiffet, illique tanta humanitate per-

qui vel leviffime falfitati magnum argenti

moti promitterent , fe diduros Imperatori ,

pondus pofthabuit! Gemma fícilicet veritas

quod ipfum reperire non potuerint, noluit

-

€ft, cui nullum arge

"

ntum , nullum conferri

hoc permittere, afferens : fas non effe Chri-.

offit aurum.

N

ftiano pro vita cujusque mentiri : itaque ul-

þidl I'h 60

XI. Alexander Ol

iriCuDeie Eiemicadei

tro fe illis jangens Imperatori ftitit.

Cardinalis jurabat, fe ab ea die, qua puer ad-

g. 'O

XX,. S. "Thomas Aquinas cum focius ipfius Engelgr.i.

T

modum S. Auguftini habitum induerat , ver-

Religiofus joco dixiffet, enboves volantes! &c $. 1.

bum nullum dixiffe, quo vel leviter lz(am fe

ipfum propterea circumfpicientem ob fimpli-

veritas doleret.

Duo fibi hominum genera

cem credulitatem irri(iffet, fevero eum fuper-

odio effe, (quod rempublicam ac prudentiam

cilio correxit dicens : l'acilius,o frater,creden-

proderent) mendaces, ac fecretorum pro-

dum boves volare , quam religiofüm mentiri.

. XXI. S. Anfelmus de omnibus Chriftianis Sutius 3.

digos , quorum primi fuam , fecundi fidem

prodant alienam 5 quibus füblatis, quae poteft

hanc opinionem imbiberat, ut ; cum quidam April,

effe hominum in republica focietas?

monerent, nc aliquibus manifefte imponen-

lbid. n.8. XIl. S. Carolo Borromzo ad ampliffimos

tibus fidem haberet, refponderit: numquid

honores apud Avunculum Pium viam veritas

non Chriftiani funt ; quomodo ergo mentiri

aperuit ; obj icicntibusxenim amicis tardiorem,

poffunt ?

*u.

ES

Billiotbece Manualis cmz'ünmria

313

j

k

Ped.Chri. XXII. Falco (Swftantin. adolefcens , qui

omni reliquo corþore corrupto ; cujus caufa

ftian.p. 1. in. honorem S. Angeli Cuftodis voto non

putatur, quod nunquam conftet , eum pru-

4* $: -

mentiendi fe obftrinxerat, & hoc etiam, cum

denter ac fcienter mentitum fuiffe.

hoimicidium a.fe patratum negare potuiffet,

V. Idem P. Vincentius Regius,& P. Cafpar P.W Rho, iu

Iti.c^ |

obfervaret , quinquies ab Angelo a fatali

virt. ex-

1

SanCtius fervarunt, tefte P. Joanne Rho.

$

i€&u defenfus ,. & tandem omnino libertati

empl. fol,

(

reflitutus eft.

X

$. IV.

*

481.

Ti

ToesMofe-

XXlII. S. Chryfoftomus ex eo tempore,

EXEMPLA PROFANA.

f

tus C. 191. quo Chriftianorum ritu ablutus eft , nunquam

Y

$

Qualitas.

juravit, nec alium jurare compulic: nulli un-

|t

uam male dixit: nunquam mentitus eft -

ato dicebat , mendacio, licet re mala , Tac.Marcb,

Ti

RilFF.c; IOe

I. Pl

C

XXIV. Anachoreta Anuph, dum aliqui

utendum tamen quandoque , ut helle- ;n horto

apudRofv. morientis lectulum circumftantes, doctrinam

boro & medicamipe efle , atque adeo &

qx

ie&. ilöl

aliquam pro memoria peterent , hzc pauca

Principes urbium, & (i quibus aliis hoc coo-

verba, fed memoranda dixit: Nihil magnum

ceditur, opportere aliquando mentiri , ve

Pæä.

me feciffe arbitror , fed in eo tamen follicitus

contra hoftes, vel pro patria & civibus. Qua

Chfi&-p' y

fui, ne ullum dicerem mendacium.

tamen dodrina nunc paílim a catholicis Do-

44

Goribus rejicitur.

[

Jbidem ^ XXV. Beno Abbati hoc quoque elogium

j

jure merito a fuis conceffum eft, quod nun-

Il. Gefta Romanorum narrant , maritum Fober.com,

Cæfarius l.

uam iratus , nunquam mentitus fit. -

uendam volentem experiri fidem uxoris , s.in Dons

XXVI. Mercatores duo Colonienfes men-

eidem fub figillo narraviffe, 6ibi poft diutur-8- roff

3. mir. € daciis ad vendendas merces fuas uti foliti ;

ent.

17.

nos ventris dolores, nocte przterita corvum

S, AUgUR- Io

poftquam fuafu confeffarii ab ejusmodi more

evolaffe. : Quod illa ftatim vicinz detegens,

füp. joat.

abftinere fe coeperunt. effecerunt, ut plures

duos corvos fuiffe afferit, quz »lteri iterum

Diutarcia

ad eos emptores confluerent , quam prius

narrans , tres fuiffe afferit , ficque ulterius;

q1

foliti fuerant.

donec fama increvit, virum illum integrum

i

I

Damnum.

in ventre corvorum nidum educaffe

$

$ Chryi

A&. s.

XXVIIL. Ananias & Sapphira ob menda-

decem evolaffe.

&'jam

1. 66. dp

cium coram S. Petro prolatum , repentina

III. Stratócles füperatis pu

gna navali Athe- Fu!gofusl;

lu

[

morte, velut fulmine taQti, corruerunt.

N

Rderus in

nienfibus, fümma celeritate lauro redimitus 4. c. £8.

XXVIIL. Eudoxia, Imperatrix, quia po-

Athenas quafi triumphabundus ingreffus eft,

4

acula fan- mum ab Imperatore donatum , & ab ipfa Pau-

& fauftum victoriz nuntium vulgavit , & ubi-

Etel 1.

83 c. 16.]ino egro miffum comediffe fe mentiebatur,

que plaufus & lztitizfignadecrevit; cum ve-

V.eh

d

- Impera:ori füfpicionem adulterii movit, effe-

Licofthe

citque , ut Paulinus quidem occidi juffus ab

ro biduo poft ob contrarium nuntium popu-

lus graviter eidem indignaretur , refpondit,

26 pud pb

Imperatore, ipfa vero abdicata & relegata fit.

Engdir.

Niceph. a.

XXIX. Mendici duo, quia convenerant, ut

nihil fe mali illis attuliffes cum effeciffet, ut

-

in Dom,

pud Drex,

faltem biduo lzti hilaresque effent.

Pt

[

in Phaeth.

alter mortuum fe fimularet, alter a S. Epipha-

lf

nio ftipem pro fepultura peterec , fic Deo

Fuga.

lii

permitrente puniti funt, ut, qui mortuum fe

IV. Cleopatra & Antonio devi&is', Cum Suetonius

fimularat, vere mortuus fit repertus.

Auguftus fenem fexaginta annorum , de quopud Eng.

hi

$.Hier. ep.

XXX. Mulier quzdam ab adolefcente ad-

audierat, quod nunquam mentitus effet, re. /n Dom.

Don. * (

45. ad I ulterii fecum commiffi infimulata, cum fuam

periffet, eum fecum in triumpho circumdu. Paff, $. g

poft Penz,

nocent,

xit, creari Pontificem , & in capitolio íta-

innocentiam Deo commendaffet , fepries li-

COHCI 7. 8

cet carnificis gladio percuffa lzdi non potuit

tuam illi inter Heroas erigi juffit.

V. Perfze adeo mendacium abominati fünt, Drex. in

[

( cum tamen adoleícens, qui inter tormenta

fibi & illi falfo crimen adulterii impegerat ;

ut turpiffimum haberetur , & zre alieno la- Phaeth. c

borare, & mentiri.

35.8$. $

primo ftatim idtu caput amiferit ) ideoque

erepta , ac fanitati libertatique reftituta eít,

VI. Romani omne mendacium homine in- Ibidem,

uti fufius a

genuo ac libero indignum putarunt, fervile-

pud S. Hierqnymum, aliosquer

videre eít.

que vitium effe, nec cadere poffe, aut debere

in generofum pedtus, quod ante viam proji-

Faber. l

$. IV.

ciat, quam illam mendacio commaculet.

EXEMPLA DOMESTICA.

VII. Epaminondas tam ferius veritatis cul- ZEnttigs

Vita l. 5.].

gna/tius tantopere mendacium fugie-

tor fuit, ut ne joco quidem unquam fit men- Probus.

Co I'o

N

bat, ut, quo longius ab eo recede-

titus.

i

ECCl.xgo,

; filium admo. D?exel. é

Y 9,6.

ret , etiam ab exaggeratione omni, zquivo-

VIII. Bafilius , Ímperator

cationeque follicite abftineret.

nens inter alia dicebat. Maximi pendito, & ve-36. $. 4«

Lanciz. de

racem te effe in fermone & veraces homines in

?tor (

lI. Card. Belarminus, dum illi narrabatur;

prof. vir pon. conftare , Joannem Berchmannum un-

familiaritatem admittere; ita enim firmus &

LIUS

conítans in omnibus fa&tis &.dicCtis eftimabe-

6.1.»-4& quam in vita fuiffe mentitum , innocenter

fubjecit: Nec ego ullius per vitam mendacii

ris, & veram acnon fuüfpectam cuorum erga te

mihi confcius fum.

4

benevolentiam retinebis; fiautem in vanitatis

Mayf

In przf.to.

IIl. ZEgidius Coninck ingenue faffus eft, fe

ac mendacitatis fuüfpicionem veneris, indigna

TE

de Inc.

facere imperatoria majeftate convincaris, ef-

nullius in tota vita mendacii meminiffe poffe.

IV. P. Ludovici Medinz lingua poft duo-

ficiesque, ut femper formidolofi fübditi , re-

rumque omnium incerti & titubantes vacil-

M ?

P.2.l2. decim annos viva/&incorrupca permanfit ,

^

lent ;

r i!ulusLXCïlII. ,Mmdacz'um.

343

lent: quantum enim veritatis oratio amabi-

"

XIIL Sicut ex ferro & lapide-excutiturS. Climac.

]em hominem reddit, tantum mendacii de-

ignis ; & ita ex loquacitate & fcurrilitatein fcala gr.

P.

i2.

prehenía aut etiam fu

fpe&ta odiofum, qul ea

mendacia nafícuntur.

P Ro

utitur, facit.

$. VHE

Vil't &

Ibid. c.37.

IX. Apud veteres Francos &Suevos cóge-

empl' fl

04.

bantur mendaces, impudentiz fymbolum,

MOoOTIWVA:

d.

E

canem in humeros fublatum circumferre..

uia Chriflo mendacium . fingulariter extyithanü difc,

Ib

à

i

d.

X. Indi, (i quem in mendacio deprehendif-

*N.. e[^ , ut qui de fe ipfo dixit: Ego fum 1. n. g.

fent; ignominia notabant, & Magiftratu mo-

via, veritas, ($' vitay atque adeo, quidquid ve-

vebant, quod communem hominüm focieta-

ritati contracium eft, íüumme deteftatut.

!

]

i Ma,

tem mentiendo fraudal(fet.

1I.. Quia fine bominis contrarium ef1 ; nam, te- S.Bernatd,

-Ih horto

Ibid.

XL In Infüla Tenedo pone judicem (emper

fte S. Bernardino, certum eft, creataram in- Sen. fer.

cd tt4,

carnifex cum fecuri ad(tabat, ut fi quis falfo

tellectualem ad imaginem Creatoris fui effe 31* à« 2-

A. 16

quem accufàffet , vel ceftatus effet, aut aliud

conditam, ut femper tendat ad primam veri-

mendacium dixiflet; mox fecuri feriretur.

tatem,cujus eft imago, & ut hanc femper tran-

--

Pod,

XILI. Trajanus adeo averfabatur mendaces,

Ícribat, interiusque & exterius in fe exprimat:

Chrift. p. ut hujus criminis convictos in navem (ine ve-

fed mendacium non eft aliud quam macula,

1.6.5.$7-]0, & remis detrudi, alto

infectio, & depravatio. . Hinc S. Antiochuss, Antioch.

que mqrc committi

ait: Eludunt Dominum, fiuntque pradones ho. 66. de-

i,

jufï"erit.

.

SHT.

$inDogy

Domini, fpiritum enim acceperunt nulla con. Verit.

$. poft

-- SIMILITUDINES.

tagione mendacii, nulla depravatione obli-

pm.

Qualitas.

quum , hunc fi reddiderint interftin&tum va-

S. Auguft.

cut Deus Pater genu

itFiliums diabolus

!

" Si

riis mendaciorum coloribus, utique videri

fup. joan.

lapfus genuit mendacium.

poffent contaminaffe depofitum. Et iterum:

Neccíle eft, ex hominis ore nullum effundi

Pluarch, . IL. Sicataranezex feiptis telas texunt; ita

quidar ex feipfis comminifcuntur fab

"

fermonem , qui non yeritati omnino innita-

.ula:s &

mendacia , cum nihil füb(it veri.

tür, ut Spiritus ille veritaris, qui idem Deus

S. Chryf,

- Hi. Sicut qui putres & ruinam minitantes

eft, intelligatur in hac carne fibi elegiffe domi-

ho. 66. deparietes albo tectorio linunt, non tamen eos

cilium : atque ita demum glorificatur Domi-

Tülgoftgl,

livor.

poffunterigere; ita & mendaces facile depre-

nus inhabitans hominem, dum in omni verbo

IT2

henduntur, & omnis error ita imbecillis eft,

verax eft Domiuus, nec ullum

poflit de ipfo

!

quamvis extrinfecus callide fulciatur,

deprehendi mendacium. -

Ecel, 36.

IV. Sicut fauces ferinam guítu deprehen-

HI. Quia diabolicum eft inventum , uti Omfg;e- Origenes

VO 21

dunt, ita fagax animus verba mendácia. -

nes infinuavit dicens: Dibolus mendacium sp. Manfi

Licofthe-

V, Sicut non eft pifcis fine

genüit, feductus eft a fvipío, in hoc de- difc.6.n.o.

pes apud

homo fine mendaciis.

fpiqis ;. ita neþ

Engeigr.

naus : & ali«

terior, quod alii ab eo falluntur, ipíe (ibi

in. Dom.

VT. Sicut horologium aliter fo

deceptionis eft author; quod utique Chri-

ftus infiouare voluit, quando ait: Cum 1o-

Patf.

ter (ignans horam, vitium internum Prod.it;

Ibid

ita homo mendax malum ftatum anima figui-

quitur mendacium, ex proprüs loquitur ;; eft enim

ficat,

Suetoriug

*

S

mendacium venenum quoddam ab ipfo ge-

Füga.

N

nitum, poftquam ex pulcherrimo Angelo in

apudEng

Fab. ixil'

aureos 6onci-

in Dom.

VIT. Sicut illi, qui nummos

horrendum daemonem, Dei & humauüi g.

TT

Dom. 7. dunt,aut adulterant monetam,omnibus odiofi

neris inimicum , degeneravit.

Rup ertus Rupertus

poft Pent.fint ; & à republica exterminanturs ita & qui

conc. 7.

Abbas accurate notat, quisnam ille fuerit, Ahb. 1. de

& qui mendaciis veritatem corrumpunt, me-

qui mendacii authorem & patrem nobis ma- Vi&, Vir,

rito declinari & exturbari debent.-

nifetavit; dicit enim : Ecce hoc eít men-

Drey, ib

- VII. Sicut diabolo nemo prudens credirt,

dacium, quod ifte diabolus genuit, cujus

Jlseth, &

quia fcit, eum effe meudacii Patrem, ita nec

pauem hunc effe . pronunciavit -Dominus

5$

mendacibus fidem adhibere oportet, cum (int

JE(us Chriftus, Veritas & Verbum Dei.

Toidet

ricatores.'

Simon de Caília pariter hzc Salvatoris ver.

mgndacigrum fab

Damnum.

ba ponderat: Cum loquitur mendacium, ex

I'-'abïer.-.«l.v C

IX. Sicut moneta prava ab uno ad alium

propriis loquitur. Subditenim: Non enim a

»

tranfit, ac multos decipit; ita mendacium ad

Deo habuit,ut mentiretur, nec ab alio autho-

X

varios pervenit, grandiaque fzpe tum reipu-

re aCcepit, ut meadacium loqueretür; men-

peta

daxíibi; mendax omnibus, cum omnes deci-

blicze, tum privatis perfonis damna creat.

Jrobuh

Eæl-sQOI

X. Sicut lapíus falfze lingus quati in pavi-

pere velit, & pater eft mendacii, quia ipfe

V. 26,

mento cadens ; fic cafüs malorum feftinanter

4

primus fabricator eft ejus; Pater ejus: quia

jotl 6

venient.

b

ficut homo prole carnís fatagit, ut pater fit;

;6. 5- h

Prov. 6.

XI. Sicut difcordiarum feminatores fum-

fic diabolus agit, ut ex mendacio poífit filios;

V. 16. ;

me Deo exofi fünt , teíte Salomone; ita non

filiasve generare. Licet ipte illud adeo tur-

minus abominabiles funt illi, qui per menda-

pe exiftimet, ut quemadmodum Robe:tus

cia focietatem humanam diffolvunt.

Holkot notavit, quando primo meatiri co- Robertus

Manfi

XII. Sicut, qui diminuta haberet pondera,

gitavit, noluerit io effigie hominis, aut ei pro. Helkot in

difc- 6!

infamis &latro cenferetur, ita qui in conver-

pinqua apparere, fed ferpen:is ; quali nobilita: procex, in

"3.

fatione & commercio humano mendaciis uti-

ti füg naturae mendacium difpliceret; fed be. I« 5ap-

tur, non minus indignus, dolofus & infamis

ftizc talis formam accepit, quz naturz homi- «

erit, quam latro.

nis advex'

fatur, in fignum, quod mendacium

Rr

eít

R. P. Lobn. Pill. Maz*:f Toin. LT.

9

Bibliotbecee Manüalis Concionatorice :

314

eft venenum hutmanze naturg, juxtä illud Sap.

liosque fuos docuit, ut re&e Origenes advers

$ u

git. ?

I. Os, quod mentitur, occidit animam.

ti. Hinc non nemo mendacium diaboli lar-

Plutàrch.

IV. Quia turpi[/mum, ideoque & infame eft

vam appellavit.

de puer, vitium, uti velipfi etiam Ethnici agnoverunt ;

VII. Quia nihil adeo hominem Crifto diffi-

€auc,

hincThemifítocles dicere folebat: Mendacium

tnilem &9 ingratum facit , quam mendacium, ut-

turpiffimum eft, & liberali homine indignum.

pote quod eít re&a contrarium poriffimse

Plutarchus etiam in deteftationem mandacii

Chrifti przrogativee ac doti, fcilicet veritati.

ait: mentiri fervile eft; dignumque apud

VIII. Quia plurimorum vitiorum ef: initium aut Apud Dres

omnes homines odio, ac ne mediocribus qui-

fundamentum: nam tefte S. Bafilio, vix ulla eft xelium in

Hinc Ariftoteles

Phaet, C«

dem íervis ignoícendum.

injuria, cui non mixta (fint mendacia: &, ut

36- S- 4.

| D

interrogatus, quonam emolumento vir men-

Epznetus dixit, omnium injuriarum caufía

'o 25'

dax ex mendacio gaudeat , reípondit : quod

fünt homines mendaces. Przcipue tamen ad

S. Hieron, etiam veritatem dicenti nemo credat. Quod

perjuria facilis eft a mendacio cranfitus, uti

inep.2, ipfüm etiam his verbis S. Hierony:m. confir-

fapienter Tullius advertit, dum dixit: Qui fe- Gicero

mavit: Antiquus fermo eft: mendaces fa-

mela veritate deflexerit, hic non majore re- . 3- offie

ciunt, ut nec vera dicentibus credebatur.

ligione ad perjurium , quam ad mendacium

$. Greg. -

V. Quia laberiofum ef£ vitium, uti S. Greg. ad-

perduci folet. Quid enim intereft inter per-

.

l. 12. mor, vertit, dicens: Qui reli&ta verirate , mentiri

Jurum & mendacem ?

Qui menüiri folet, pe-

£. ?0.

deliberat, ut audientium animum fallat. Sed

jerare confuevit.

quantus laber eft folicite cuftodire, ne ipfa

IX. Quia privat fumma voluptaie. qu& ex ve-

5, Auguft,

ejus fallacia deprehendi queat? & cum magno

ritatis ftudio percipitur, de qua $. Auguftin.

cogitatu pertractat, quomodo per argumenta

amplectere,ait, veritatem, fi potes, & fruere

arbft.

Ve,

falfitatis documenta veritatis ex(uperet ; hinc

illa, & delectare in Domino. Quid petis am-

inde fe circumtegit, & contra hoc, ubi depre«

plius, quam ut fis beatus; & quid eo beatius;

Ju

hendi potuerit,veritati fimilem refponfionem

qui fruitur inconcuffa, incommutabili & ex-

quzrit; qui fi velit verum dicere; utique fine

cellentiffima veritate ?

p

X. Quia facilius ef? abfTinere mendacio, quam 1dem in

labore potuiffet; Plana quippe eft veritatis

;. via, & grave eít inter mendacii. In quorum

illud dicere , uti idem'S. Auguft. fapienter oba lil« 139

eonfirmationem citat textum Jeremiz c. 9. y.

fervavit dicens : Laborant homines loqui

; dicentis: Jeritatem non loquentur ; docuerunt enim

mendacium, nam veritatem tota facilitate lo-

- linguam fuam loqui smendacium : ut inique. agerent;

querentur. llle enim laborat, qui fingit, quod

laboraverunt. Optime quidem author de men-

dicit: nam qui verum vult dicere, non labo-

dacio agens, inquit: mendacium non vete-

rat: ipfa enim veritas fine labore loquitur.

Lue. 14,

rafcit: noninveteratur medacium;fed femper

XI. Quia vix quidquam Societati bumane Cj

um

quafi juvenefícit: Item de mendace TitusLi-

fraterne efd magis contrariun, quam mendacium;

ut merito Salomon dixerit: Abominatio funt Prov. 13s

vius inquit: Mendacem memorem effe opor-

tet, Et ecce vobis novum hominis mendacis

Domino labia mendacia; & vetus Jambus, V* 22*

laborem ; extreme namque folicitus eft, ut,

Nil vanitate mentiendi turpius;

quod falfam dixit, viva femper ia memoria

Odere Divi, odere homines mendacium.

X.

circumferat, ne aliquando ei contradicat : ve-

ritas autem femper eadem, femper eundem

M E

D I A.

$ hgt

eminiffe, fe Dei e[fe Filiun; fic enim no

ii

habet vultum. Cogitandum eft iterum, ite-

I.M

Dtis, ln

rumque, qualiter, & per quam viam, ut men-

parum quis ad mendacium cavendum

. dácium fuftineatur & defendatur, gradien-

incitabitur, cum magnos Principes ac Domi-

lr c

LT

SUI

dum fit, ut fal(itas in mentibus radicetur alie-

nos niliil magis contriftet ac offendat , quam

nis: quodque omnium peífimüm eft, tandem

fi advertant, fe Filios habere parum ingenuos

PI'OVu läo

$. Auguft.ad perjuria deícenditur. HincS. Auguft. ait:

ac mendaces. Certe jam pridem Salomon di.

Dilen c

[

Propterea quia omnes laborant in medacio,

xit: Non docet Principem labium mentiens. " ?'

61

veritas quid clamabic? enite ad me omxes, qui

Hinc Ptolomzus ab ZEgypti Rege quefitus,

laboratis &5 onerati efTis,& ego reficianvos; Eadem

quaratione Rex veritatem in omnibus (ectari

. Engelgr i |

uoque veritas, fubjungit S. Auguftinus, eft

poffet? refpondit: Si primum ftatuerís, m

ä.

la, quz in alio quodam Pfalmo nos reprehen-

gnum dedecus effe hominibus mentiri, mul]- Dom. Paf

dit, inquiens : Filii bominum usquequo gravi corde,

to magis vero Regi; qui]cum habeant potefla- ?* ^*

ut quid. diligitis vanitatem, €$. queritis mendacium ?

tem agendi, quz velint, cur mentiantur, non

Eþh' G ,

Ibid.

Veritas homini naturalis eft, ficut econtra

habent. Quod bene obfervans Carolus V. Im-

$ hgt

mendacium ab eodem eít alienum ,' unde

perator, dum affirmare quid volens, non ali-

inl

mendaces, filii alieni vocantur: Filii alieni

ter quam füb fide viri nobilis afhrmavitfciens

mentiti funt mihi. Diabolus enim mendacii

nempe, quod juxta S. Bernardum Regi fim-

l

author eft, & inftigator; ac proinde majo-

pliciter dicere, juraré eft : & leve mendae

rem utique facilitatem vera loquendo habe-

cium, grave perjürium reputatur,

- 1I. Meminiffe, fe Chriffianum effe ; hinc enim

bimus, quam in proferendis mendaciis.

JO- 8-Vo44.

VI. Quia diaboli fiiwn conftituit ; juxta

ficut non parum ad Chriflum amandum &

imitandum, ita ad veritatis quoque, quz pre

Chrifti teftimonium: Vos ex patre diabolo

eftis, non carnis fücceffione, ut S. Ambrofius

cipua ipfius virtus & dos eft, ftudium incita-

loquitür, fed criminis ; nam cum diabolus

bitur. Hinc tot millia Martyrum maluerüunt

; Oomnia bona aDeo habeat, mendacium tamen

mortem oppetere, quam mendacio animam

quod,

non ab ill? accepit, fed per f? excogitavit j Fi-

commacqlarc : quia fcilic, bene notant;

*OAR.

e

Ü

| Iitulü& XCIL. Mendac-z'um.

31$

j*

S. Augufi. S. Auguftino tefte, ïncomþarabilitcr pulchrior

falli; vides, quomödo übique eis pudorem in-

spift. 9. fitveritas Chriftianorum, quam Helena Grz-

cutiat per corpus : Ne fallat, inquit,oculus pe-

corum ; pro illa enim fortius Martyres noftri,

dem, neque pesoculum,ut (i it foffa profunda.

quam pro ifta millc Heroés adverfus Trojanos

B

S

uid li ferpentem viderit oculus, aut feram,

concertarugt.

num fallit pedem,num ftatim renuntiat?ita nos

IIi. Meminiffe, fe bomine

l

im effe, atquc'adeö

quoque ne mentiamur , nec fallamus, fi füumus

fociabile animal; hinc enim iterum non mo-

alter alterius membra.Sane (i oculus deciperet

L ptd g, |

Xlium i

dice impelletur ad omne mendacium dete-

pedem, nec de precipitio folicitus effec, inevi-

p Pa q

ftandum; utpote quod vel maxime aptum cft

tabile claudicationis aut mortis damnum, &

ad convictum & focietatem humanam diffol-

ai ja

coníequenter ip(ius oculi ja&tura toti inferre«

| Eph. Ào

vendam. HincS. Paulus ad fugam mendacii

tur corpori ;ita & mendacium non modo men-

ad.

V. 25.

d

períaadendam hoc poti(fimum argumento eít

daci, (ed etiam proximo & reipublicz toti, ut«

Cleqm

ufus dicens: Deponentes mendacium, loqui-

pote commercio perniciofüum humano , da«

'€ull 3- Oäc.

mini veritatem unusquisque cum proximo

mnum infert; ideoque S. Hieronym. nos ad-

M

füo , quoniam fumus invicem membra.

^

monet, dicens: Nemocircumveniat fratrem,

i

IV. Meriniffe, fe ingenuum ac liberum effe,

quia unum corpus fümus, & non poffunt alter-

non quacunque, fed fpirituali & vera liberta-

utrum membra (e fallere ; nec enim manusaut

Qu

te a Chriflo per fuam paffionem donatum ;

oculos, aut denteslacerarent mermbra, nifi tore

hinc enim non leve in ipfo odium mendacii

te, ubifpiritus immundu

&X Auguü,

X

E inhabitat.

1' f'; 2. dfübl

exurget, utpote quod fumme dedecet inge-

nuos bomines , ut jam olim Priíci fenferunt;

SASCE:

l'ï

1C A.

e atbit,

a

apud quos ficmum erat axioma :

I.I

nprimis no[fe debet "Afcetà difirimen inter deceptio- S. Avguft,

Vet.

.. Libero cuicungue füummum dedecus efï

nen, &j mendacium ; quod quidem S.Auguft.in. fup-

l

Jamb.

mendacium.

plem. ho,

his verbis affignavit : Fallitur,qui putat verum

de diverf.

Hinc & Germani noftri dicere confuevemnt,

effe, quod dicit, & quia verum putat, ideo di-

'Vo 3.

,«mïdem u

mendacium colapho penfandum ; 9luf ein

cit; hocautem, quod dicit, qui fallitur, fi ve-

fug gebórt ein Spauftaufiben. Ut vel ipfe ru-

rum effet, non falleretur; (inonfolum verum

pa t 9.

bor colapho elicitus indicet, mendacium non

effec, fed etiam verum efle fciretjnon mentire»

i

dicere homiaem in

tur. Falliturergo, quia falfum eft,& verum pu-

Q

genuurm, fed crubc:(Cf:ntia

od

dignum efle.

tat; dicit autem, nonnifi, quia verum putatz

V Memini

ffe fame fue, qua'm tum Fæpc; quis

Error eftin humana infirmitate, fed non eft in

Q

maxime fervare cupit per mendacium, negan-

conícientiz fanitate, quisque autem falfum

do errorem aut crimen a fe commiffüm effe,

putat effe, & pro vero afferit, ipfe mentitur,

Luc. 12.

V. 2.

amittit ; nihil enim opertum, quod non reve-

T. INoffe debet, quenam diverfitas gravitatatis $n Concil,

Dj

letur: neque abíconditum, quod non fciatur,

mendaciis, de qua Concilium Tolletanum octa- Tolos.

ntProw t

ut Chriftus dixit. H

F

D

inc & antiqui id.ice're- con-

vum ficloquitur: Vir fan&tiffimus Auguftinus

i VI 220

fuevere.

ve(tigationis acumine cautus, inveniendi arte

Diu latere non queunt mendg&ia.

przcipuus, afferendi copia profluus, eloquen-

"

VI. Meminiffe damni , quod patimur per

tiz flore venuflus, fapientiz fru&u foecundus,

hzcin füis narrataffatibus: Duo fant omnino

mendacium, non tantum apud Deum; ( ejus

S. Auguftiram in nos

provocando juxta illud D. Augu-

genera mendaciorum , in quibus non magna

00

gpud

Drex. in

ftini: Quisquis veritatem occultat, iram Dei

culpa eft, fed tamen non füntfine culpa, cum

If

Phet. c

fuper fe provocat, quia magis hominem ti-

autjocamur,aut proximis utilitatis caufa mene

fl

37. $ 1. Inet, quam Deum) fed etiam apud homines,

timur; illud primuminjocando, ideo non eft

m

dum (cilicecefficit. ut & vera & feria loquen-

perniciofiffimum, quia non fallit: novit enim

Dbidem c.

ti fides non habeatur , id quogifuo damno quie

ille, cuidicitur joci caufa effe dictam. Secun-

dl- Prov. 190

dam, nomine Planus, expertus eft, qui, cum

dum autem ideo mitius eft, quia retinet non-

h 5-

36 $ 3.

m

fzepe fractionem cruris, fimulaffet, & fic alio-

nullam benevolentiam ; ideo ipfe; non aufe-

"

rum auxilium obtinuiffet , tandem vero fracto

rat, inquit, veritas mifericordiam, non milfee

crure, cum iterum opem peteret, neminem

ricordia impediat veritatem ; unde patet pere

0

fyerr il

adjutorem habuit , fed ab omnibus hoc re-

niciofum mendacium czteris gravius effe, ate

t

] Dott,

fponfum tulit: Tollat te, qui non novit te.

que adeo & (tudio(ius fugiendum.

"

. N1I. Meminiffe, fe commembrum e[[e aliorum,

MI. INoffe debet , cur illicitum fit mendacium , S. 'Thom.

on

4s- C ty sf

Éph. c.'4» uti fan&tus Paulus fen(it, dicens: Propter quod

j

quod S. ''homas (equentibus verbis indicac :22.q.110.

Ibld-

V

deponenies wendacium , loquimini veritatem. unus-

quod eft fecandum íe malum ex genere',

B. 3.

in l. c.

jl

quisque cutn proximo fuo, quoniam famus invicem mem-

nullo modo potefít effe bonum '& ltcitum,

S. Hieron. jya, Efficaciffimum (ane execrandi mendacii

quia ad hoc , quod aliquid fit bonum , re-

T

Àn 1 c,

ff

motivum; omnes namque ejusdem corporis

quiritur, quod omnia re&te concurrant. Bo-

. füumus membra, eodem vivificata fpiritu, füb-

num enim eft ex integra caufa , malum ve-

n

que eodem capite,quod zterna veritas eft: vee

ro ex fingularibus defectibus , ut Dionyfius

ritatem autem facientes , in charitate creíca-

c. 3. de divinis nominibus ait,, Mendacium

It

mus in illo per omnia, qui eft caput Chriftus,

autem eft malum ex genere ; eft enim a&tus

uo totum corpus compacGtum eft.

übi D.

cadens füper indebitam materiam ; cuiaffen-

æn

Chryfoft. talem format difcurfum : Quod pu-

tiens Geríon : Omne mendacium, inquit, eft,

o

dorem magis incutit , quia füumus invicem

malum & peccatum; quia fit abufus loquelz,

t

membra. Nemo decipiat proximum, nihil eft,

uz ordinata eft ad hoc manifeftandum , quod

m

qu

od zque pariat inimicitias, atque deci

elt in corde , & principaliter propter hoc ;

)d,

pi&

R. P. Lobn. Bibl. Man. Rm AIL.

"

quia

Ua

9

4316

Bz'-bliatlaem Manualis Concionatoria

(rgno

quia, fi daretur licentia mentiendi fine pec-

dus , nullum , inquit , juftum mendacium:

"

cato, deítrueretur tota fiducia focietatis, quz

omne mendacium in omnibus eft peccatum :

dic. 4 !

eftinter homines; quia nefciretur, quando ve-

omae, quod a veritate difcordat, iniquitas

b

eft. Si mendacium apud omnes damnatur ;

ritas diceretur, & quando non, ex quo men-

Ínnocent.

tiri poffet licite in aliquo cafu. . Hinc Inno

Si faltas humano judicio punitur, quanto

1lI. c. fup.

eo de

cent. LE dixit: Divini precepti verbo con-

magis ante Deum , qui eft teftis verborum &

ftanter vetari, ne quis etiam pro alterius vita

operum ? ante quem etiam de verbo otiofo

Ufur.

falvanda mentiatur.

Ubi Hugo Victorinus

unusquisque rationem redditurus eft.

quzrens utrum pro alterius vita tutanda

IV. JNo[je debet folvere argumenta eorum , qui

inentiri fic licitum, in hzc concludit verba:

mendacium licitum e[[e , 'oarüis exemplis conantur

Nullo modo approbandum eft ; cujus hanc at-

evincere. Quain re facem preferens S. Augu-S, Aug. Íb.

fignat rationem dicens: Male enim mentien-

ftinus, quando, inquit, nobis de (cripturis fa-c. 10

cris mentiendi proponuntur exempla, aut

do vitam fervat in alterius corpore , qui per

mendacium veritatem extinguit in fuo corde.

mendacia non fünt, fed putantur effe, dum

ua eadem in difficultate fele occupans San-

nonintelligunturs; aut (i mendacia funt. imi-

$. Báfil. in Ctus Bafilius in brevioribus regulis fuis, hanc

tanda non funt , quia juffa effe non poffunt.

qcg. brev mOVVetþ

Unde obftetricibus his, & Rahab meretrici

in tet, o6.

uzítionem : Nunquid utilitatis alicu-

jus cauía confulto mentiendum fit? Et abío.

benefecit Deus, non quia mentite, fe quia

mifericordes fuerunt in homines Dei , Deus

lute nequaquam id licitum effe refpondet, in-

quiens : Hoc fententia Domini non permittit,

uno tempore in una cauía vidit faCctum mitee

a quo fic precife dictum eít : Mendacium ex

ricordiz, & factum fallacie ; bonum remune-

diabolo effe, neque mendacii ulla omnino di-

tavit, & propter hoc bonum , malum iliud

ftin&tio eft adhibita: At vero fi quis propter

ignovit. Jacob, quod matre fecit authore. ut

lucrum fpirituale mentiretur, offenderetne

patrem fallere videretur, fi diligenter & fidcli-

Deum, (üuamque coinquinaret confcientiam ?

ter atcendatur, non eft mendacium, fed myfte-

Refpondeo: a fpiritu veritatis, S. Paulo Apo-

rium. Infiguris enim, quod velut mendacium

ftolo di&ata lex e(t, non effc facienda mala, ut

dicitur , beneiniellectum verum invenitur.

eveniant bona: majus autem malum efle of-

V. No[fe debet, quomodo cum veritate dixerit S.

fenfam Dei, plurisque «ftimandam , quam

David: Ego dixi in exce[]Ju meo : omnis bomo men-

dax : Si namque propter hoc afferit, ut homós, perus

quodvis ingens bonum , quod ex mendacio

refultare poffet. Ergo diligenter caveat ipíe

fidem nonrmeretur,utpote mendacium dicens, Dam.1. a,

N

Mi ]

17

Afceta, aliosque abfterreat ab errore, in quem .

quandoquidem juxta ejus teftimonium : omnisepift. 14.

,

nonnulli, etiam magni Afcetz inciderunt ,

homo mendax; aiqui ipíe eft homo , ergo

dum judicaverunt, mendacium faltem in cafü

mendax ; cui nimirum refponderi poteft,(ver-

magni boni procurrandi, aut magni mali aver-

ba fant Petri Damiani) fi omnis, & tu: falía-

S. Aüg. de

tendi licicum effe. Quarn dodrinam fufe re-

que jam erit fententia, quam mendax ipíe

merdac. futat S. Auguftinus, düm ait: Quo conítituto

protulifti ; (1 vero ipfe non mendax, vera jam

€o

9

(nempe quod mendacium omne fit peccatum)

fencentia non erit, quia dum tu es verax, non

oinnis homo cognotcitur effe mendax. Diffi-

quis commovebitur illis exemplis, cum dici-

tur : Quid fi homo ad te confugiat, qui men-

cultatem itaque ex iis, quz Pfaltes premife-

dacio tuo a morte poífit liberari? llia enim

rat (ícilicet: Ego dixi in exceffu meo) in hec

mors , quam ftulti timent homines, qui pec-

refolvit verba: Per exceílum igitur mentis

care nou timent , non animam , fed corpus

& femetipfum tranfiit, dum de qualitate ho-

occidit, ficuc Dominus in evangelio docet ;

minis definivit , ac fi perfpicue dicat: De

falf(itate omnium hominum inde veram fene

unde precepit, neipía timeatur. Os autem,

quod mentitur, non corpus , fed animam oc-

tentiam protuli , 'unde ego ipíe füpra homi-

cidit; His enim verbis apertiffime (criptrum

ném füi; in tantum vero & ipíe mendax ,

€eft. Os, quod mentitur, occidit animam.

in quantum homo ; in tantum autem omnino

Quomodo ergo non perverfiffime dicitur, ut

non mendax, in quantum per exceffum men-

alter corporaliter vivat, debere alterum fpi-

tis fupra hominem ad füumma contemplanda

ritualiter mori ? nam & ipfa dile&io proximi

confcendi, Idem quoque dubium $. Hiero-

ex füa cujusque dile&ione terminum acce-

nym. movet, eandemque illi adhibet ponde-

pit: Diliges, inquit, proximum, ficut teipfum.

rtationem: Ita enim difcurrit 5 vel David ve-

rum dicit, aut vero mentitur? fi verum eft,

Quomodo ergo, quisquis diligit tanquam fei-

píum, cui ut przftet cemporalem vitam, ipíe

quod omnis homo fit mendax , verumque

amittit eternam? non efít jam diligere fe-

pariter eft, quod dicit, ergo & ipfe menda-

Ibid. c. 7-;pfam, fed plus, quam feipfüum. Certe quam

cium dicit, quia homo eít; fi vero mentitur

perniciofa fit hzc doGtrina, idem San&tus pau-

& ipfe, ergo fubfiftere nequit, quod afferit:

lo poft fequentibus verbis oftendit:Ita omnis

Veruntamen ad banc objeQtionem idem S.

doéctrina veritatis aufertur , cedens licentio-

Hieronymus aliter refpondet, inquiens : Nos

fiffimz falfitati, fi mendacio vel officiofo ali-

autem dicamus, & David vera dixiffe, quod

cunde penetrandi daturlocus. Autenim tem-

omnis homo mendax : quamdiu enim homi-

poralia commoda vel propria , vel aliena , ve-

nes füumus, mentimur ; quando autem fueri-

ritati przponit , quicubque mentitur, quo

mus dii, definimus mentiri; fi quis fanQus

S. Bern. 1 quid poteít effe perveríius? Certeinjuria Deo

eft, Deus efficitur, & quando fa&us fuerit

grat. &li-

illata gravior eft omni humano malo.

u

Deus, definit effe homo , & jam non mentitur.

bero arbi-

trio,

IV. Nefe debet , quomode aliqua fanttorum

omnia alio argumento confirmans S. Berqar-

bomis

$

t

2Tuulus XCIIL Mendacium.

317

Origenes bowinum ditha a mendacio excufari queant, ut cum

Author operis imperfedti fequentibus verbis Author.

ap. ManfiS, Abraham ad radices monuis fubfiftens dixit

indicat : fic difcernuntur, quoniam diabolusop.imperf.

€ifc. 4. n.(eryis füis: Pofiquam adoraverümus , reuertemur

9

interdum vecum dicit : $. auterm fpiritus nun-ho- 19.

ad 905: circa qux verba idem Origenes quz-

quam interdum mentitur ; conceflum eft au-

rit, quomodo Abraham dicere potuerit, quod

tem diabolo & interdum veritatem dicere,

ipfe & filius ejus ad fervos effent reverlüri ,

ut mendacium fuum rara veritate commen-

quandoquidem filium füum in monte jugulan-

det, fi autem nunquam diceret verum , nec

dum effe fciebat? unde fübiungit: Dic mihi

ad tentationem poterat proficere feductio

Abraham, verum dicis, aut fallis? fi'verum

ejus, cur autem veritatem premittat , cau-

dicis, non facies filium holocauftum; fi fallis,

fam S. 1fidorus indicat dicens : fzpe vera pra-s. I&dor.1,

$p lh

tantum Patriarcham non decet fallere : Mox«

'CI 101

kmittit . qui falfa di&urus eft ; ut cum pri. 2, fent» Q

que ex ore Abrahze in hunc modum refpon-

mum acquifierit fidem, ad reli

qua mendacia 39«

*

det ; Verum dico, & holocauftum offero pue-

audientes credulos faciat , plerumque a ve«

rum, & cum ipfío redeo ad vos, credo enim;

ritate incipit, qui falía confingit, latent fzepe

& fides mea hzec eíft, quod a mortuis refüfci-

venena circumlita melle verborum , & tam

tare eum potens eft Deus. Similiter quando

diu deceptor veritatem fim

ullat ; quousque

idem Pacuiarcha Sarg conjugi füg perfuafit ,

fallendo decipiat.

ut diceret, fc fororem fuam effe, non propter

- NHL . ANoffe debet ,

quando lic&at occuliare oeri-$. Bonav.

ä

hoc mendacium ei perfualic : Nam ut Olea-

tatem : nam, utS. Bonaventuraait: Nunquamin Bibl.

fterait: vere etiam dixit, quod foror ipfius

mendacium licet dicere, fed veritatem licec,& ?auv. Hu-

go. Vi&. l,

effet, filia fciiicet patris füi , tenentur enim

expedit quandoquetacere : adducitque Samu-

t, de facr.

viri fanGti de fe rationem reddere , maxime

elis exemplum, qui, cum miffus effet, ut Davi-

c

* p. !g.

quod rion funt mendaces.

Unde tametíi ve-

dem in Regem con(ecraret, interrogatus, ad,

7

riffima fit illa propofitio: In multis offendi-

quid veniffet, refpondit, veniffe fe, ut Domino

mus omnes ; attamen fcrvi Dei mendacii la-

facrificium offerret : 24 immolandum .Domino

j

bem Ípecialiter femper -abhorruerunt , ac

veni, inquit: ad aliud enim principaliter vene-

J

proinde Abraham apud Regem illum idolo-

rat, & nihilominus hoc facere proponcbat.

^

latram , & in domo ejus, in qua timor Dei

Hugo de Sanc&to Victore fimiliter hac de re ita

.

j

non erat, oftendere voluit, fe non effe men-

fcribit : Poteft tamen in hujusmodi aliquando

:5 o

titum, neque conjugi fuz perfuafiffe, ut dice-

veritas fine culpa celari ; quando cauía falutis

Manfi ib.

»Dam.l.a,

ret mendacium, ideoque ait: Fere [üror mea

noftrz, (ive utilitatis alienc ratio id expofcit

stpil. 14

n. 70

eft , füia patris mel, & non filia matris tnee.. Davi-

longe enim aliud eft, quod verum efl, tacere;

dem quoque in tali occafione pofitum in fcri-

atque aliud, quod falfum e(t, afferere. " Ana-

ptura invenimus, in qua fibi neceffarium effe

fta(ius Nicenus, quomodo ad veritatem ce«

duxit, ut mendacem fÍe faceret, fcu ut melius

landam fingere liceat, oftenfurus, jam citatum

dicamus, ut talem fe effe fingeret, qui non

adducit Samuelis exemplum , néc non &

erat, & verum occultaret ; quia de vita ejus

Moyfis, quando Pharaonidixit, quod populus

ï';

pariter & falute publica tuenda agebatur, eo

itinere trium dierum egreffurus eflet ad offe-

quo hzc ex ejus utpote a Samuele in Regem

rendum Deo (uo facrificia in folitudine, ta-

Ifrael confecrati morte plurimum periclitare-

met(i populum ab ZEgypto in fempiternum

tur. Inprimis igitur, quia David ab aula re-

migraturum effe fciret. Item exemplum Aod,.

S

gia fugitivus erat, eo quod Saul Kex ipfum ad

& Jahel cum Sifara, Judith item cum Holo-

ja

necem inferendam, períequeretur, in itinere

ferne: hisque exernplis addu&tis tandem con-

famelicus fa&us facerdoti dixit : Aex pracipit

cludit, dicens: Per hos ergo dolos non fünt

.

mibi fermonem , 6 dixit, nemo fciat rem , propter

San&i appellandi mendaces, fed fapientes qui-

quam mi[fus es a me 5 quod tamen a Rege prz-

dem ad bonum, finceri autem ad malum.

lr

"

ceptum ei «on fuerat ; fed notetis velim , qui-

Aliud ergo, utrecteS Auguftinus advertit,eft

bus verbis David factumi hoc cireumfcripfe-

mentiri ,. aliud verum occultare.

Siquidem S. Augutt,

J

aliud eft falfum dicere, aliud verum tacere

rit, dum Pf3l, 33. ab his verbis exorlus fuit;

,utcin Pf. -T

Píalmum David, quando mutavit faciem co-

fi quis forte ad iftam vifibilem mortem non

ja

ram Achimelech : ubi Theodoretus ita fcrie

vülthominem prodere, paratus efle debet ve-

bit: Quoniam fugitans facerdoti fugam mis

rum occultare,.non falfum dicere, ut neque

2

*

nime indicavited regium quoddam negotium

prodat, neque mentiatur, ne occidat animam

fe perficere dixit: mutafle faciem dicitut, tan

fuam pro corpore alterius. Verum autem oc- Joan. 164

)

quam folita veritate minime ufus; quia enim

cültavit & Dominus, cum diícipulis nondum v. 12.

in cam arduo caíu veritatem celare & fingere

idoneis dixit: Multa habeo vobis dicere, fed

lo

licitum putabat, idipfüm faciens, tali rubore

nunc non poteftis portare illa. Et Apoftolus r. Cor. s.

h

vultum füum tinxit, ut faciem alteram habere

Paulus cum ait: Non potui loqui vobis quafi V !-

:

videretur, undead perpetuam hujus fadti me-

iritualibus, fed qua(i carnalibas. Undemanis -

)

moriam, in ecclefix Annalibus hzc verba fcrie

t

um eft, non efle culpandum, aliquando ve-

$

pta reliquic; Pfalmus David, quando mutavit

rumtacere. falfum autem dicere non inveni-

faciem coram Achimelech; larvam enim in-

tur conceffum etiam perfectis.

,

duit; & íe Davidem effe coram aliis videri

IX. Noeffe debet , cur Religiofts pracipue boc ui- S. Albert,

je

erubuit, quando in verbis fuis veridicus, fin-

tium fugiendum fit; nimirum ob caufam, quam M. in cít.

J

cerus, & ingenuus non erat.

S. Albertus M. füper illa verba 3. Reg. c. 17. :6xt-

[

VL Voffe debet, quomodo [piritus bonus €? ma-

vir Dei es, & verbum Dei in ore tuo verum

Ü

lus quoad banc materiam difcernaniur 5j idy quod

eft, fe reflectens, affignat dicens : Mendacium

n

in

R?;

[.|

,

PBübliotbece Manualis Concibnatoriæ

ä*ïs.

, erto

l.", f0

in ore omnis hominis peccatush eft , in ore

potiffimum vinculum fcilicet fidelitatem ,

autem Do&toris veritatis , facrilegium eít.

quantum eft in fe, diffolvere conatur. Qus

" 15'

omnia vide fufius apud Fabrum conc. j.

Gregor.]1, Quam do&rinam etiatn S. Gregorius confir-

!

in Dom. 7.

oft Penc. ,

&.mor, mansait, mendacii omne genus perfedii viri

IV. Ex occaüone thematis: Fanitatem &j Prov. 39*

. fuhoperefugiunt, ut nec vita alicujus per illo-

rum fallaciam defendatur, ne fug animz no-

verba mendacia longe fac a we: Poffunt offerriV* 8

ceant , dum prodeffe nituntur carpi alienz ;

remedia pro hoc vitio emendando, qualia funt

1. borror &$ deteflatto ftria hajus peccati ex con-

quanquam hoc peccati genus facillime creda-

mus relaxari. Nam fi quzlibet culpa fequenti

fideratione turpitudinis concepta. 2. Tarda &?

confiderata locutio : Sic enim longius aberit ab

folet pía operatione purgari , quanto magis

ipío etiam mendacio proferendo. 3. Radicis

hoc facile abftergitur , quod mater boni operis

ipfa pietas admittit. Sed & aliam rationem af-

fublatio : Quz plerumque eft nimium homíini-

$. Aug; inferc S. Auguftinus, dum ait: non enim ita pece

bus placendi defiderium , qua proin extir-

panda erit, perpendendo , quod Dei favor

Enchirid. cat, qui confulendi, quomodoille, qui nocen-

di voluntate mentitur ; nec tantum nocet, qui

omnium hominum favore fit potior, & quod

- fafficiat Dominus folus füftinent

ibus fe in via

Idem 1. de viatorem mentiendo in adverfüm iter mittit,

mend. €C. quantum is, qui viam vitz mendacio fallente

veritatis & juftitiz. .4. Seria cafTigatio : $i enimEecl. 34«

17.

depravat. Lnde alibi dixit: Perfe&dtorum pra-

juxta commune proverbium, mendacium co- V. 28

$, Orf

ceptum eft, non mentiri, fed nec vclle mentiri,

lapho penfandum eít, ut hac ratione abfterre-

hcIó

Mn(

X. Ne[fe debet [pecialia damna mendacii ; quz

antur homines, quidni etiam caüiga:iq anobis

r a OO

l

difc. 1. n. dilucide Jofephus Manfi indicavit his verbis :

dp(is (afcepta idem efficiat ?

.

4

Praterea mendacium in fe ipío triplicem-ex

V. Ex occafione themati

s: PHü jbominumï)f.'q.vl. 34

natura fua continet malitiam, & deformita-

usque quo gravi corde, ut quid diligiris vanitatem &2

tem, videlicetabufum loquendi,deceptionem

queritis mendaciun ?. poffünt przftari, & refu-

.tari excufationes, quibus fe defendere folent

pro

ximi & amicitiz violationem , qui enim

men

dacium loquitur, fermone abutitur, quia

mendaciorum atmatores, videlicet. 1. Quod

-pon videatur ullom piaculum , fuam aut al-

u(us linguz ad hoc fpecialiter homini concef-

fus éft, utad explicandum exterius, quiz inte-

terius famam officiofo mendacio tueri. 2.

rius concepta funt, diflin&am vocem, & fer-

Quod etiam honeftiffimi quique & juftiuiz

monem articulare potfit: mendacium autem

amanti(fimi viri interdum mentiti füunt : imo

tefte Lycofthene , ficut non eft pilcis fine fpi-

huic a

1

ffe&ui opponitur, fiquidem interio;cm

LJ

nis,ica nec homo finemendaciis. 3. Quoc pec-

conceptum falfificat

LJ XI.

catum mendacii, utpote leve duntaxat, ( ma-

CONCEPTUS PRAZDI.

xime fijjocofum aut officiofum fit) facile de-

leri poffit; non autem tam facile reparari da-

É£cd 7.

fione thermatis : JNoli velle mentiri

mnüum , quod per illiusomiffionem incurrirur.

[. Ex occa

"

Vo 14«

omne 1

nendacium : Poteft natura menda-

4. Quod cuivis fere 4 variis varia mendacia

cii, & varii ejus adus, de quibus füpra $. t.

obtrudantur. atque adeo licitum fit pari mo-

neca alios folvere, Que omnia & plura fimilia

di&tum; per comparationem cum iis, qui vitra

vendunt, explicari, ut Matthias Faber conc. 6.

argumenta facile ex iis, quz hactenus de men-

l|vi queunt.

in Dom. 8. poft Pent, facit, dum ait, alios effe,

da;io di&ta funt; ffo,

. XIL.

fingunt : alios , qui variis colori-

/ Md

qui vitra ipfi

ALII C

ONCEPTUS

üit, 5

bus illuftrant:

Alios, qui co&mpta vendunt:

/

T^

alios, qui menfis apponunt : alios, qui in fa-

Qualitas. .

gua, ut Anatomi(tz ajunt , per cer-Ibid. m ?.

ciem alterius projiciunt : qua omnia poftea

L[þ

ille in fenfu morali explicat.. ^

tam quandam venam cerebro conne-

Gitur, & per aliam, venam cordi conjungi-

£ecl. 20.

l. Ex occafione thematis : Opprobrium ne-

v 26.

mine mendacium : Poteft oftendi, quan-

tur : Per hanc vero venarum diftributionem

quam in bo

- patura nos docet , quod inftrumen:um illud

topere ded

eceat hominem mendacium. Sive

fe, ut filium Dei,

& heredem regni cocleftis ;

humidum ab intelle&tu & ratione ita regulan-

dum fit, ut lingua fimul cum corde perfedte

five ut Chriftianum; five ut hominem ad ío

cietatem natum; five ut ingenuum & libe-

confentiat. Mendacium vero eft m;nifcüa

rum;five ut virum;(juxta commune adagium:

proximorum deceptio. -

i no&ro adeo exo- Manfi

(Cin SRann, cin $9]ann, cim SBort, ein SBort) five

1i. Mendacium Salvator

füm eft, ut ipfum ne quidem in ipfiusmet in- difce. 194

ut Germannum , cui propria quodammodo &

innata videtur veracitas , confideret. Qu

fernalis inimici ore fufferre poffit. Proutex il-" 9

lis fan&i Lucz patet verbis : Exibant demonia

omnia fufius inS. 8. videri explicata queunt.

Iil. Ex occafione thematis: Perdes omnes ,

amultis, clamantia & dicentia : quia tu es filius

Pf-s. V- ,

Dei , & iacrepans non finebat ea loqui , quia

qui loquu

ntur mendacium : Poffunt explicari da-

,mna, qux per mendacium creantur. 1

Ipfi

fciebant ipfum effe Chriftum, ubi merito in-

terrogaverim, cur Dominus a dzemonibus fi-

mentiehri, tum per reatumi peccati & posnz

correfpondentis: tum per infamiam , quam

lius Dei appellari noluerit, nunquid enim fal-

fum afferebant ? Myfterium ex illo S. Marci

contrahit ex iterati hujus peccati confuetudi-

ne. 2.]llos, coram quibus mentitur: dum illis

eruitur textu : /cio, quis fie, Santtus Dei. Ubi Ca-

falfas veritates obtrudit, atque ad easdem aliis

jetanus inquit: Non (inebat ea loqui, quia di-

uoque communicandas occafionem prebet.

cebant mendacium : quem enim filium Dei

bant.

3. Reipublice & hominum focietati, cujus

annunciabant, talem effe non crede

III. No-

*

4

Titztlm; XCIL Mendacium.

319

$. Gregor, . III. Notanda fünt verba illa Jobi dicentis :

l11. mor, Prius vos offendens fahricatores mendacii :: etenim

j«&us effe maluit, tquam famamk pre fe ferre

viri mendacis,

€, 150

dum fabrica aliqua erigenda eft,prius forman-

VL S. Petrus, cui Chriftus totius Gregis re-Idem difc,

V, 08

tur idez, men(íurz premittuntur , jaciuntur

imen commi(it.ut illum it viam dirigeret (a- g. n.6.

fudamenta, & hec quidem omnia data ope-

j

u

'8.

tis &terna, quam ad hunc finem, ob quem

rà fiunt, ac proinde Job mendaces fabricato-

creati & redempti fumus, confequendum, fe-

res mendaciorum appellans, per hoc infinua-

mitam ingredi debeamus ; his verbis nos do-

vit, mendacia eorum ab ipfis non inconfide-

cet: Chriffus pafJus ef. pro nobis , vobis relinquens

rate profluxiffe, fed cum premiffo ftudio ;

exemplum , ut. fequamini ve[ligia ejus:s. At vero

cum przhabito contilio & fine certo przfixo

quznam fant hzc a Salvatore nobis relicta

fuiffe elaborata, unde S.Gregorius ait: Quain

veftigia, quz fequi & imitari debemus? Num

. re quoque oportet intelligsi: quod mendacii

forte eximia manfuetudinis füz exempla, fi-

fabricatores dicuntur, ficut enim zdificium

quidem prima petitio, quam in crucé zierno

apidibus, ita & mendacium fermonibus fa-

-Patri fao propofuit, pro venia crucifixoribus

bricatur. Atque hinc eft, quod majorem me-

fuis impetranda inítituta fuit: Par dimitte

reatur pcenamis, qui ftudiofe mentiturquam

ilis? aut vero profundiffimam ejus nos vo-

E lh

qui ex lapíu linguz mendacium effutit,

luit imitari humilitatem ? — Zdumiliavit. femet-

V. 0à,

Fuga.

ipfum .Dominus 3 Efus Chriftus usque ad mortem,

$. Chryf.

IV. Quorundam interpretum opinio eft,

mortetn autem crucis : vel denique docere nos

inc.15. primos, quos Salvotor nofter ab infirmitate

voluit,ut fe&aremur exemplum ardentiffima:

I, ed Cor, curavit, leprofos fuiffe, JKcce leprofus veniens,

fuz charitatis: 4n finem dilexit eoss? ^ Neaqüa-

2( 1 1Wq3i

aderabat ewn; dicens (9c.— At vero car hic mor-

quam, inquit S. Petrus; fed veftigia Chrifti,

bus fpecialiter primo omnium loco fanatur?

quz chriftiani fequi & imitari debent, confi-

Divus Chryfoftomus fuper cap.15. 1. ad Cor.

untin finceritate, & fimplicitate verita:is,fe-

Ícribens: Lepram mendacium przfigurare

quamini veftigia ejusqui peccatum non fecit;

exiftimavit; quialepra carnem, quz exterius

Ut vero culpam expreffius fpecificaret, a qua

putrida eft, interius vero fana, maculat & va-

fpecialiter alienus fuit,fubjangit; Nec inven-

riat; ideoque mendacii eft Symbolum, quod

tus es dolus in ore ejus, id eft, ia ore ejus nul-

in pronunciatione exteriori malitiam íuam

lum inventum eft mendacium.

Unde obfere

habet, quia in mente verum apprehendit,

vandum eft, quod, quotiescunque fibi necef-

licet per linguam exterius falfum dicat, me-

farium fuit,ab hac labe immunem fe effe often.

rito igitur primo omnium loco fanandus fuit

dere, fummum femper Zelum exhibuerit;

leproíus, quia ei, qui progreffum vult facere

etenim tametíi omnes injurias fibi illaras

in virtutibus, necefTum eít, ut prius hanc cu-

&quanimiter tulerit,atcamen,quando de veri-

ret infirmitatem Ípiritualem : Unde idem

tate lzfa calumniatus fuit,ftrenue fe defendit ^

Chryfoftlomus obfervat, quod, quando Moy-

quia cum mendacium , maxime in períona

fes ex monte tabulas legis detulit, una ex

religiofa, (ummum fecum ferat prjudicium,

js

precipuis induftriis hec fuerit, ut fcilicet le-

illius calumniam diffimulare nunquam voe

profos feparari faceret ab aliis, quia qui di-

luit, ac proinde dixit: Ét(i judico ego, judi-

vina vult fervare precepta, neceffario veri-

cium meum verum eft, quia folus non fum;

tarem fequi, & mendacium fugere debet.

£

fed ego, & qui mifit me, Pater; & in lege ve-

MinO C

- V. Jonas Propheta a Deo in civitarem Ni«

ftra fcriptum eft, quia duorum hominui te-

dic. 6, nive miffus fuerat, cum expreffo preceptoy

ftimonium verum eft: ego íüm, qui teítimo-

T 4

hanc populo illi ex parte Dei pronunciandi

nium perhibeo de me ipío, & teílimoniu

fententiam: 4dbuc quadvaginta dies, & :Ninive

perhibet de me, qui milit me , Pater.

[

QU TA

Jübvertetur, Propheta autem, czteroqui San-

Vil. S, Joannes numerofam quandam: in Ieid, p g,

Ctus,in hoc facto fe divino prcepto rebellem

ccelo innumerabilium animarum beatarum,

monítravit.quia abfcondit fe, & fügit: Gloffa

agnum fequentium , vidit proceffionem ; at

interlinearis (üper illa verba: Filium Amathi,

vero quosnam illos fuiffe exiftimatis, qui prz-

n-

id eft,veritatis,hunc Prophetam nomen Patris

ftantioribus meritis hanc fuere confecuri

glo-

fui, id eft, veritatem in nomine fuo pretuliffe

tain

riam? Num forte illos, qui in prefenti vi

j

dicit, atque ideo mirum non eft, quod tanto

eremis ab hominum confortio remoti vixe»

cum Zelo caverit, ne a,majorum fuorum in-

runt? aut Vero qui corpus fuum flagellis &

, Mf

ole degeneraret, confiderabat namque,quod

ciliciis macerarunt? vel deni

ue, qui pro fidei

Deus per populi illius pcenitentiam facile pla-

defentione fanguinem fuum

[

. üifc. 19

tundere non du-

candus effet; prout re ip(a evenit, adeoque fe

bitarunt? Nulli horum, quia de nullo alio

ü,n j

in evidenti pofitum effe periculo, ne mendax

l

fpecialior fit mentio, preterquam de iis, in

cenferetur, (i non (ubíequeretur cominata

quorum ore non eft inventum mendacium ;

Jf

per ipfam Ninive fübveríio ; ac proinde igno-

Inde namque confequitur,

/ld

quod (ïn*exmacula

miniam iftam, qua haud dubie in viro vir-

funt ante Thronum Dei.

fl

tuofo multo majoris zítimatur, füftinere non

Damnum.

ül

valens, in fugam ferecepit ; unde Theodore«

XIILSerpenti,mendacii primo authori,hzecIdem difz.

1

tus ait: itaque predictionem ejus falfam vi-

(d

poena impofita fuit: Terram comed:s, füper8. n.7.

deri, fibi curpe exiftimavit, (eque Prophetam

pe&us tuum gradieris; nimirum Deus noluit,

»

vocari mendacem : Potius igitur in medias

ut ccelum verfus fe elevare poffet; ut dénota-

di

tempeftates fe ingerere, &ab ingenti marino

ret, quam fint coclo indigni mendaces ; perdes

)d

omnes , qui ,lpquuntm: mendacium ; ad

hæC,

monílro dcïvora;i ; Deique i/ræ tantisper füb.

quis-

n

e

320

Biblietbere Manualis . Coneionatorie

poldorté

terea vero fcropham occidens,pecuniam fuam

b

uisnam cibus gravior ; infipidior, & pernicio»

fior effe poteft, quam terra: fuavis eit homini

omnemreinvenit mulieremque fatidicam,tan-

quam maleficam & calumniatricem,apud Ma-

panis mendacii, fed poítea os ejus implebitur

calculo,qui tandem detecto mandacio in men

giftratum accufavit, quz Vulcano confecrata,

infami morte vitam interflarbas turpiter clau-

dacem redundat, contemptus , ignominia,

damnum imo & mors ipfa. Econtra de verita-

fit: Eccetibi quam verum fit, quod omnis, qui

mentitur, ex diaboli perfuafione mentitur.

yiopr. ^

te La&tantius Firmianus ait: Nullus fuavior

J0. hïl j

cít animz cibus, quam cognitio veritatis.

XI. Cum Theodofio Jüniori Imperatori po- Baron. sd

tb

Ibid. h. 6.

IX. Quam afpera vindiéta Deus in menda-

mum quoddam mirg magnitudinis, nec mi- ann. 446.

noris venuftatis oblatum fuiffet, hic ejus fpe- n 25»

ces homines animadvertat, perfpicue videri

licebit, fi ex una parte confideremus, Danie-

ciem admiratus, illud Eudoxiz conjugi f

lem non femel, fed bis inter leones famelicos

dono dedit, quz illud Paulino doriavit, qui ob

illfum,ex altera vero parte Prophetam illum

(apiendam & literaturam füaam domefticus &

familiaris ejus erat.licet non fine oborta penes

a Deo ad Jeroboam miffum, & i via a leone

invafum, & horrenda morte enecatum con-

Imperatorem mali fufpicione : hic autem Pau-

antetam

linus, id quod imperatorem inter & conjugem

templemur,non obftante,quod paulo

prodigiofa operatus fuerit miracula, efficien-

ejus acciderat, ignorans, ut fe tanco magis in

'Theodofii gratiam infinuaret; pomum hoc ab

do, ut brachium Regis exarefceret, illudque

Imperatrice fibi datam Theodofio dono trans-

ipfüm fuis orationibus priftinze denuo reíti-

tueretur integritati; quodque tam ardentem

milit, Quo recepto is Eudoxiam, quid de po-

in vero Dei cultu & religione defendenda ex-

mo fibi dato factum fuiffet, interrogavir, quae

hibuiffet zelum: Dic enim fodes, quznam eft

fe manducaffe illud refpondit; at vero Impe-

hxc inter duos hofce Prophetas,quorum unus

rator fraude illius deprehenía; eandem tan-

femper illefu

s permanfit, alter vero miíera

quam mendacem acriter reprehendit, atque

differentiz ratio?. Divus Chry-

exinde füfpicio incrementa fumpf(it talia, ut

morte periit,

foftomus refpondet: Juft

us Daniel, & leones

tandem Paulinus donum afe Imperatori trans-

miffüm, morte luere debuerit.

agnoverünt Dominum ; peccavic Propheta

mentitus,& leo in via inventum morte affecit.

XILDe Ifaac eremitalegitur, quod,dum ali: Manfi difc,

quando viatores nonnulli ipfüm conveniffentó. n.6.

At vero fifte parum, o Chryfoftome,non enim

ille mendacium dixit, fed alter Propheta, qui

laceri, & quafi.nudi, eleemofynz loco vef-

menta ab ipfo poftulantes, fine.mora vir Dei

illum feducere conatus fuit: ita quidem eft,in-

quit Divus Chry foftomus, ac proinde os ejus

fan&us, qui fidiionem & mendacium illorum

in fpiritu agnoverat, quendam difcipulorum

aureum fubjungit: Erat mendacii fuligine

atracus,&leo eum non cognovit; fed quomo-

faorum ad fe accerfiviteique ut ad cercam fyl«

do mendacii fuligine atratus dici poteft,(i men-

vam aliquam abiret, przcepit , affecurando

titus non fuit? Audite,(i placeat ; Propheta ille

eundem, quod in concavitate cujusdam arbo»

falfi illius Prophetz mendacio aurem preebuit,

ris multas reperturus effet veftes bonas, quas

proinde ad feadferret: abivit diícipulus,& in-

fcque ab illius mendacio circumveniri permi-

fit ac proinde leo illum tanquam Dei Prophe-

ventas veftes ad virum Dei attulit,qui casdem

inter impoftorcs illos divifit, dicens: Venite,

tam non agnovit; fi Prophetam vidiffet, ut

Danielem eum honoraffet; invenit Pfeudo-

quia nudi eftis, & ecce tollite, & veítite vos;

Detrs d

hzc illi intuentes récognoverunt, qug pofüe-

Prophetam & tanquam alienum invafit: Ecce

h] .2

quantopere divina jufti

'g

r

ia eciam illos,qui mene

rant veftimenta, magnoque pudore confter-

nati fünt, & qui fraudütenter veftimenta quz-

dacio aures & fidem adhibent, in hac vita pu-

niat.

Y

rebant aliena, confu(i receperunt fua.

Delrius refeft, in Mifnia rufti-

XiiI.CumElifzeus per aquas JordanisNaama- Lib.g.Reg.

X. Martinus

cum quendam o

mnem fuam peccuniam cui-

num alepra fanaflet,Giezi ab avaritia fua infti- c. 22.

amag. 1. 4.

€, 1. q- 7.

damy, burfze ex ve

fíca confe&te habuiffe inclu-

gatus, ut ab opulenti Principis iilius manibus

fam, domique

fus in fcábello quodam expofi-

copiofam&abundantem extorqueret remunee

tam,quam dum

(cropha quzdam deglutiviflet,

rationem, mendacia finxit ; at vero quamnam

quo pecunia fibi erepta fu-

inde poenam retulit? priusquam illam expona,

ipfe nefcius modi,

iffet, eandem a conjuge füa füblatam fuiffe

audiatis primam ejus temeritatem. Propheta

enim interroganre: unde venis ? ille re!'pondit:

fufpicatus eft, illa autem idipfum negante,mae

ritus mulierem quandam veneficam; con(ilii

Nonivitfíervus tuus quoquam 5 At vero nun-

quid Elifeum prophetiz fpiritum preedicü effe

caufa convenit, qux circulum quendam fa-

ciens, eidem przcepit, ut illum ingrederetur,

Íciebat, cui proinde a Deo revelatü fuerit, non

folum id quod fecit,verü etiam, quod per ima-

indeque non recederet, donec ad ipfum redi-

ret,interea vero venefica interfora domus fuze

ginationem cogitavit ? Nihil tale impoftores a

mendaciis cohibet. IdemGiezi ipfiim Naama

ingrediens,demonem,quisnam fur ille fuiffet,

fcifcitata eft, qui refpondit: Sus comedit do-

circumvenit, dicendo ; Dominus meus mifit

me ad te,dicens: Modo venerunt ad me duo a«

meítica, tu tamen dicito, conjugem ejus, ut

cum facerdote amafio eam abliguriret, clam

dolefcentes de monteEphraim,de filiisProphe-

tarum da eis talentum argenti, & veftes muta-

eandem fuftuliffe: quod refponfum eo, quo a

domone inflructa füerat, modo, venefica ma-

torias duplices: Propter hecigitur mendacia

ritoretulit,nefciens,ipfum ad illam confectan-

jufte promeruit,utlepra,a quaNaaman fanatus

fuerat, fuper iplum recideret: Lepra Naaman

dam e circulo egreffum,omnia, que a daemo-

ne di&a fuerant, plenepercepiffe : domum fua

adhzrebittibi,& fsmini tuo usque in fempiter-

num; & egreflus eft ab eo leprofus quati nix.

itaqucï: reverfus,rei feriem conjugi aperuit : in-

NV.

9

— Tüulus XCIH. Mendacium.

32f

Polidortus ,x XIV. Polydorus de Goderino fcribit, quod,

1- 8-

e*fï'ent,.äþclamare ceeperunt illum, qui fe fin-

cum mendacium quoddam dicere ftatuiffet ,

xerat mortuum, quo non refpondente, illum

prius dixerit, quod dicturus füm, verum non

vere mortuum deprehenderunt, tantusque

e(t, Dei fuper me vindi&ta cadat , & bolus

inde timor ipfos & ceteros invafit, ut nullus

panis, quem ore verfo , me (uffocet ; quod

de cetero famulis Dei mentiri auderet. .

protinus ei evenit, nam ab eodem bolo fuit

XVII. Ferdinandus II. aulicum alioqui gra- Jo. Rho. L

fuffocatus. :

tiofum, quod zmulum beneficio a Ferdinando 3** ex 1.

t l

Niceph. !.

XV. Narrat Nicephorüs, quod..; cum duo

augeri non ferens ; aufus fuerat Cancellario

3o. hift.

1 uf

€. 49

pauperes Epiphanium, Epifcopum Cypri, a

mentiri,litteras, quibus alter ditabatur, a Ca-

15

longe profpexiffent , unus illorum in cerram

fare ícenz datas effe, ceeterum nolle vim habe--

^ procumbens, mortuum fe finxerit, alter vero

re, füo candori (quo longiífime a (imulatione

fe prz fame mori, nec habere, unde mortuum

abeffet) injuriam factam dolens Ferdinandus,

- fepulturz tradere poffet, lamentatüs fuerit ;

atque nobilium plenus irarum;juffit aula difce-

cumque Epiícopo ttanseunti negligentiam, &

dere neque fibiunquam amplius adetfe.

— XVIIL Pius V. Pontifex Paulum Gisleriumïbfd.

exiguam hujus mileriz compaflionem expro-

)

braffet, hic mortuo bene precatus fuic; di-

affinem füuum,quem reipublicz admovere con-

cendo R:quiem eternain &c. alteri vero exigua

ftituerat,levioris errati füfpectum palam fateri

pro funeralibus erogata eleemofyna dixit ; cu-

juffit, confeffio majorem apud f& gratiam fore.

ram hujus funeris habe, & tandem flere de-

Verum abnuentem miendaciisque jam manife-

fine; nam hic nuncnon refürget, mortem au-

ftum,ob hocipfum aula fübmovitac beneficiis,

tem , qua communis omnium , & invitabili

quz jam contulerat, exutum urbe cedere, at-

. quadam nece(litate obeunda eít, animo te forti

que in exilium abire juffit;haud quaquam pon-

. ferre opportet. Hixc Epiphanius dixit & ab-

tificiz aule luce dignum judi

^

cans; qui ignobi-

lit: impoftor vero dato focio pedis figno, ut

ebras amaret.

l-csnr«ncndacii ten

eum in pedes erigeret ,. alter id executurus

acceílit, eumque quod adeo naturaliter, fe

J MISCELLANEA. .

ualitas.

mortuum fingere potuiffet, laudavit ; at ve-

ln dle,

ro, dum illum per quamcunque agitationem

nius docet , linguam duasvenas.

habe Ap. Drex.

If Pli

5- D. 60

fe ne quidquam movere videret, nec halitus

re , & earum una cum corde , & al- in Phieth,

figna in ipío deprehenderet, illaum vere mor-

tera cum cerebro conneGi , ut vel hinc do- € 355 1.

/

tuum efle cognovit, quapropter poft Epifco-

ceamur , in locutione linguam cum corde & -

pum velociter currens, focii confeffus eft men-

cerebro confentire debere.

)

dacium & figmentum, rogando ipfam , ut

II Vetetes picturi hominem mendacem, pi- Ibidem,

mortuum in vitam revocare, & ambobus men-

cam finxere, a fronte albam, & a tergo nigri-

dacii reatum condonare vellet : cui vir fan-

cantem, ut per hocfignificarent, mendaces in

. &us refpondit, quod Deus eam r&m retracta-

faciem albam veritatetm proponere , nigram

tam nollet, fidem facere omnibus volens, ut

vero falfitatem in corde occultatam gerere.

equidem puto , qui tentare & facere talia in

- Hl Idem veritatem in quadrato faxo, men-

Miniftris ejus audeant , illum ipíum Deum,

dacium in globo ftatucbant, ut indicarent il-

qui videat, & audiat omnia, eos falfum ire,

lam ftabilem, hoc vero inconftans & volubile

feque adeo ipfos inícios fallere.

efle, & hacipíafua inconftancia & volubilitate

Petrus de

XVIl. Similem fere cafüm Petrus denatali-

periturüm; neque enim fraudulentus inve-

Bu

D

V. 27.

natal l- 7. bus refert, videlicet, SS. Julium & Julianum

niet lucrum , tefte Salomone.

fratres a Theodofio Imperatore petiiffe, ut il-

IV. Plinius mendaces appellat abominan- Plin . in

lis facultatem impertiretur idolorum templa

das victimas rei

publicz tranquillitati confe Paflfgyï-

inomnibus, quz tranfituri eflent, locis demo-

crandas.

3

154 Mj

CI 22.

liendi, in eorumque locum ecclefias in hono-

. V. Prifci

/Eg

- ypriörum facerdotes Principi Pab cone.

rem veri Dei erigendi, (imulque poteftatem il-

füo Sapphirum veritatis fymbolum in collo 5-in Dom.

. po

lis daret, omneslocorum incolas ad ferendam

appendebant, ut eum monerent, quantopere

Pent,

illisad hocopus auxiliatricem manum adftrin-

veritatem amare, mendacium odiffe deberet.

gendi. Qua facultate obtenta, cum in certo

VI. Veteres mendacium depinxere typo Ibid. n. s.

quodam loco templum erigentibus omnes

ferpentis venenum eructantis , Sphzri incu-

opem ferrent, nonnulli curru transeuntes, in-

bantis, ferreumque diadema in capite geítan-

ter fe dixerunt : Vix ab ope hisce Dei fervis

tis. Sphzra ejus inconftantiam denotat, dia-

' ferenda excufare nos poterimus , nifi pacta

dema ferreum ejus tyrannidem in fubditos

quadam inter nos conventione illos deluda-

fuos, quos vinculis mancipatos tenet.

Id, cone.

mus; quapropter unum ex fuis in plauftrum

VII. Gallienus Imperator, uxore conque-

füupinum pofüerunt, & etim pannis ut mor-

rente , quod impoítor gemmas vitreas pro

6.in Doti.

8. poft

x

tuum cooperiunt , qui fe mortuum fingebat,

veris obtru(iffet , velut ultionem fümpturus

Pentq nï gb

& oculis claufis füpinus jacebat. At vero Ju-

juffit eum in theatrum produci quafi leoni-

lius & Julianus mendacium & a&ionem illo-

bus objiciendum, &, dum mifer leones ex-

rum intelligentes dixerunt : Quid ita menti-

eQat, caprum profilire. Mirante vero hoc

mini filii mei? & illi: Non mentimur Domine

t

&um populo, proclamaze juffit : Impoftu-

fed fic eft, ut loquimur; Tunc S. Julianus di-

ram fecit & paffus eft.

xit: Secundum veritatem di&ti veftri ita vo-

VlIIil.Concordia orís & cordis veteres perpo- Enzelgr.

mum Perficü adumbrabant, hincillud Poetz:in Dom.

bis contingat: & illi boves pungentes per-

tranfierunt 5 cumque a viris Dei procul femoti

Fert folium lingue : fert poma. funillima e

di,.Pa .

- R. P. Lobn. Disl. Man. Tom. L.

$

X.

e

322

, Bibiiofbem -Manuah'.c Concionareric

Ibidem.

IX. Omnis homo mendax, folus Qbri&us

$. XIIT.

verax eft, unde Plato interroganti: Quid

AXIOMATA.

eft veritas ? aptum ana

gramma rclpondet:

Eft vir , qui adeft.

I. I*nt

&rpre—s animi lingua , mentiri nefas. ^ Vetusjams

Tbidem.

X. Non male recens qui

ilatis Potte cecinic:

II. Quisquis timet Deum , abítinet

bus.

l

mendacio.

Vetus Jams

Numquid in octavo mendacia plurima vulgus

bus.

Edat, an in quarto, quzris , an in folio?

]llf. Nil vanitate mentiendi turpius.

Prifco.

In decimo fexto mentitos plurima feclo,

Odere Divi , odere homines mendacium.

.1V. Libero cuique

- Sufpicor Hiftoricos quolibet in folio.

mendacium.

| fummum dedecus eft 1dem.

Damnum.

:

V. Nec amat Dcu«'s, nec adjuvat menda- Xem,

Drexel. in — Xl Hebrei fapientes dicere folebant :

cium.

:

j

Phieth. c. Omnis , qui falfum teftimonium dicit con-

VI. Implicatur, exp

lica-ri dum ftudet men-

36. $. t- tra proximum füum , di

gnus eft, ut cani-

dacium.

|

bus projiciatur.

. NII. Quanto magis fe o

Yabcon. XII. Claudius Imp. juffit Pamphili cujus-

mius eft.

-l

mat, tanto-defor-

5&.inDom.dam Rom: mortui (qui tota vita füa nun-

VIHI. Quanto magis

fgfe occulit , xhagis

j *

7. poft

quam verum dixerat ) cadaver infepultum

patet.

:ïOüUS 1

Pent.

eura m

canibus & volucribus objici, ejus bona fifco

. IX. Perlucet omne, fi in

as

"a

lfpic'is ; mgnda-

mon p.

addici, zdes dirui, uxorem & libero

t

S Wpro-

ciurn.

,

cul extra urbem deportari.

.X. Pluriraos l&

fere , peffum imo dedere

Ibidem.

XIII. Artaxerxes militem quen

dam men-

mendacia.

dacem cum deprehendiffet , linguam illius

'XI. Vel timet ; vel egenus eít , qui uti-

tribus clavis perfodi juffit.

1

tur mendacio..

KXIV. Trajanus Imp. cum

filio ,l,legi"s TThra-

- drmutb

: [bjdem.* ;

[

und Furcbt , macþen Jiblecbte" Leut zu

cie regnum Patri jufte ablatum relinquere

Lügnern.

decreviffet ,' poftquam eum poft ea in men-

fe in aureo venenum eft eloquens

dacio deprehendit , mutavit fententiam , di-

mendacium,

!

xitque illi : Tanquam mendax indignus es

XlIIHI. Men

dacium malis loco virtutis eft.

regno ; nec decet , Romam matrem veritae

XIV. Augentur ut nivis globus mendacia.

V Gu

tis habere filium mendacem.

Die Lügen feynd gleicb einem Scbneeballeny «vel-

Laureut,

ffm-

li

Forer, in

' XV. Hifpanus, cum folvere hofpiti

cber jemebr avacbfit , jemebr er gewülst qvird.

EU

bolam deberet, eidem, f(i fine pretio dimit-

XV. Mendacem memorem effe oportet.

ms, $.

teret , promifit artem traditurum , qua pof»

" Ein Lügner , der nicbt denkt der. )Port,

|ret

fet ex eodem dolio tria vini genera educere.

/Kommt mit der Lüg micht leicbtlicþ fort.

yé

Itaque. poftulans terebrum , acceffit ad do-

[

lium , ac primo foramine , juíIit hofpitem

5. XIV.

Ea

appo(ito digito dextre manus id tantifper

AUTHORES

y.

obfiruere , donec & in altera parte id faciat.

Quo facto, juffit & (ini(trz manus digitum

I. Toannes Bufzus in Pannario. V. eodem.

apponere: Demum in medio quoque cum

II. Jeremias Drexelius in Phaétonte cap.

D

t

feciffet foramen , os. juffit admovere, quo

35. 36.

facto aufügit , & hofpitem nimia fua credu-

Tii. Jacobus Marchantius in horto paíto-

*

rum. tr. 4. ledt. 16.

Crfsr h

litate deceptum rel:quit.

Ou*t;rematin in pzdago-

Ü M poj

Pluterch.

-XVI. Epoenatus dicere

folitus eft, m&n-

IV. Philippus D'

in Lacon

daces omnium Ícelerum, & injuriarum au-

20 chriftiano. p. 1. c. . $. 7-

L]

thores cffe.

V. Matthias Faber conc. i

n Dom. 7. poft

Pept, & conc. 6. in Dom. 8. poft Pent.

iManüidif, XVII. Spartiatus refert ; Claudium , Im-

peratorem, precepiffe, ut corpus Pamphili

Vl. Henricus Engelgrave in p. 1. lucis

CI 8! l?. 7..

mortui relinqueretur infepultum , & a cani-

evang. Dom. paflionis.

e.

SDAUg.hC

fo.C, g.

bus devoraretur , nec non omnibus faculta-

Vil. Jofephus Langt

us in Polyaxnthe'a. V.

& 56

tibus ejus confifcatis, domoque illius in ter-

eodem.

ram dernolita , filii & uxor ejus ab urbe ro-

: VIII. Antonius Dau

roltius in floribus ex«

s' Btm.

mc.4.tit. l126 —

[Cfm, &

mana exularent ;; eo quod. mendaciis affuc-

emploru

ttipl, eu.

lod

$U& YeESDD nonuAm dixiffet,

^

(ephus Mgnü in bibl. mor. —?a&'?

UE

N

Y

N

N

m

»ä

;

i

D)

—

z

:

E

4

|

E

—

)

TE

N

S

NNM

f

Wi a

AY

A

X

l

&

ïv

N

'3

TITU-

;Tz-mta; CUT - Moionrisi a,

323

z

SZ

^

Z

. ZA

PA d

N

X

NI

P

S

wNN

d

€s

o

«

7

d

€3€

d

d

3

z

ö

4

-

g

AA

d

OO0000009005099

eææäægöþäææ

;öä»

oo

:

;

II

T

L

9

Vetlls]am.-

XCIV.

W.

Vetusjam.;

ls.

Priísy

. MINIM

ORU MCUR AU

ldem,

5. IO

ferventius minima in his obïe&is quærunfur,

: QUOAD

ESSENTIAM.

tanto propius ad (imilitudinem Chrifti appro-

n

pinquatur,-ut qui in his omnibus niin

* .

, Dke]ïrzit;'o.

ima Igm-

I,

per fpe—ntxaneey e—legiyt.)

$..

ft ftudium diligens acialrox'ridum rerum.

minimarum , five declinandarum, -

J—EX S. SCRIP TURA.

cum perfe&dioni nocent : five com-

p ](tli&; Ni-'þie&en

Qualitas.

darum, cum profünt.

Ita Julius Ni-

gronus degronus,

Dicitur autem hzc c

ura ad perfee

E Mïnimum* pro

magno placeat tibi, & im- Ec

gl- 39;

, cura mini-

ia cura maxi-

" properium peregrinationis non audies. v. 30.

€tionem maxime pertinere , qu

: müil'- D !

"morum , peccatorum

precipue vitandorum,

II. Qui fidelis eft in minimo, & in majoriLuc. 16

sfión tam ad p

erfectione

fidelis eft : & qui in modico

]

m , quam ad fal—ute'm

f

/iqiquqfs,eft » &v. 1o.

4n ma;orx iniquus eft.

"fäccüäria eít.

A

*-Dz'vz'«jz"o; |

Utilitas.

.II. Dividitar in curam minimorum d-

IiI. Euge ferve

bone & fidelis , quia

füper Mauh.aä.

nandorum & querendorum ;. qux utraque in va-

pauca fuifti fidelis , füpra multa te

confti- v. 23.

tuam , intra in gaudium Domini tui, — .

. rias iterum fpecies a Nigrono fübdividitur.

t cüra quidem minimorum declinandorum

IV. Pro nihilo ( id eft

, mi-nimo opere & Píalm. k-55.

fex habet fpecies.

" induffria ) falvos facies illos.

v. g.

I. Curam minimarum

| $. Gregor.

tentationum : nam , ut S. Gregorius recte mo-

V. Id enim , quod in prefenti eft mo- s.ICor, 4.

32.mor.net , tanto quisque debet initia rentationis

€» 10.

s

mentaneum & leve tribulationis noftrz , fü-V. 18.

iugere , quanto finem ejus intelligit citius

folvi non poffe.

Quod ipfüm. confirmans

. pondus operatur in nobis, -

pra modum in füblimitate zternum glo-riæ/

j

; L 1. 6. 13

Thomas Kempenfi

$5 vigilandum eít, ait,

VI. Vulnerafti cor meum, foror miea fpon. Canf. 4«

$$

precipue circa initium tentationis , quia

tunc facilius hoftis vincitur, fi oftiam men-

fa, vulnerafti cor meum in uno oculorumv. 9

Ecd!. 4: v. tis nullatenus intrare fiaitur, 3. Curam pe-

tupru'm, & in uno ctine colli tui.

370

riculorum minimorum : qui enim amac peri-

Damnum.

9

culum, in illo peribit , tefte Siracide. 3

VII. In pigritiis humilisbitur contignatio, Ecdl. re.

Curam pa[fon:in minimarum : nam enim fcin-

&in infirmitate manuum perftillabit domus, v. 12.

tilla parva contempta incendium parit. 4.

: VIII.

Ecél, 19..

Curam peccatorum minimorum : quibus pec-

cidet.

Qui -fper.nit mqjdica ? paqlatirþ de-

v. " [ *Nx

Cæfar. ho.

catis (ut loquitur Cefarius Arelateníís ) licet

Eccl. 2

$ ad pop: occidi animam non credamus, tamen ita eam

v. !90

velut quibusdam puftulis, & qua(i horrenda

« IX. Qui timät Deum; nihil negligit. |

?

fcabie repletam , deformem faciünt, ut eam

.

$. III.

; ad amplexus illius coeleftis fponfi aut. vix,

.EX SS. PATRIBUS.

aut cum grandi confufione venire permittant.

"

fgzydkæ".

£. Aug.ho. Imo ; ut $. Auguftinus ait, omnia fimul con-

Hier fá

5o.c.8. gregata, velut fcabies, quo plura fünt, ne-

L N*

Fcib, an poffimus leve aliquod pecäa-'s-

tum dicere, quod in Dei contemptum $P* 2d Ce-

cant. $. Curam regularum minimarum : nam

S.Berm. nobis, inquit S. Bernardus, ad immunditiem

admittitur; eftque ille prudentiffimus , qui ^^*

ferm. de mirfima

quzlibet inobedientia fufficit ; nec

- non tam confiderat, quod juffum fit, quam

"tripl. cu.

jam nzvus e(, fed grandis macula, fi in

illum, qui jufferit: nee quantitatem imperii,

&od, :

aCtionibus noftris vel minimorum refidet ne-

fed imperantis cogitat dignitatem.

gligentia maudatorum.

6. Curam vitioforum

II. In minimis probandum eft confli&ibus, S-Ambr.1,

babituum miniroorum 5 id eft, talium , qui a

quam viriliter in

oflic. c,

laxatis ordinibus quidem non magni fiunt,

xmajoxxr'.e certamine Pczre/poi-u É

[]

ümU'SQ

j

[ed tamen mores bonos non levitér corrüme

punt, & virtutum invicem connexarum con-

[IL Perfe&zm & finceriffimz fan&itatïs'Sal-viän.-'y

à

cultores fuos volens facere Salvator , juífit^ 3« de

cinnitatcm deformant.

ab iis caütiffime etiam minima vitari , fci.P!9Vid.

Ill Cura minimorum quærendorüm parie

licec , ut quam pura eft pupilla oculi , tam

. ter fex fpecies involvit.

I: Miaimorum cu«

ram in victu.

2. In veftitu.

pura ':f-l'cc, chriftiani hominis vita,

3. In habita-

tione. 4. In officiis. $. In zítimatione &

. ANece[fitas.

honore. $. In favore & amore ; quo enim

IV. Non minimum eft conter&nere minima$. Bonav,

2

$523

qu&

- R. P. Lohn. Dibi. Man. Tom. II.

e

324

.;Bibliotbecæ Manualis Concionarorie

II. Senex quidam rogatus a fratribus, quó- Ruffin..g.

$ Bonav.quz non minimam moribus maculam eo tür-

inprol pius negle&u habita ingerunt ; quo vitari

modo poffet füftinere voces puerorum pe-n. 9t.

fpec- difc. £: cilius cognita potuerunt.

N

cora paícentium ? refpondit: In veritate, fra«

Vitl!

$. Gregor.

V. Si curare parva neg

ligimus , infenfibi-

tres, plurimos dies habuit cogitatio mea, vo-

e lp

etiam majora audenter perpe-

lens illis aliquid dicere, fed redargui meiplum;

C€. 9«

tramus.

y

utans mecum , fi parum hoc non porto ,

rep

S.Bem.in "VI. Difcedite ,

juftum judicem. Deum ,

quo

modo fi major mihi tentatio advenerit ;

f. deconv. non modo; quid fiat, fed quomodo fiat, con-

portab

o? & ideo illis nihil dico, ut fiat mihi

$, 'aul.

D

fiderare, & cavere deinceps, ne quis parva

confüetudo portandi.

reputet , quamlibet parva, fi fcienter delin-

III. Quidam Religiofus ; cum oblitus mi-

quereconvincatur. Nemo dicat in corde fuo:

cas in menfa colligere, eas poft menfam col-

levia fünt ifta, non curo corrigere ; non eft

legiffet , & ad culpam dicendam Superiori

magnum , fiin his maneam venialibus , mi-

oítendere vellet, eas fubi

to in precioqu unio-

nimisque peccatis : hzcenim, dileGiffimi, im-

nes converfas reperit. -

(

'poenitentia eft , hzc blafphemia in Spiritum

nti momen. V

. IV, S. Therefia res minimas ta

'lta'c. 1ge

fan&um , 'hæc bla

[phemia irremiffibilis.

ti effe fentiebat ad inchoandum in virtutibus

Uütas.

: &, B»fill.

profe&um, & ut anima pennis & alis carens

Orat.

. VII. Qui diligenter ex unaquaquere fru-

volareiacipiat, ut nemo id credat, nifi qui

6- x ctum decerpunt, iis perinde ac magnis flumi-

in fe expertus eft.

"A

j

CQ.UQ ' nibus multz ex omni parte acceíliones fteri

V. S. Maria Magdalena de Pazzis, Deo re- vita p, s.

confüevere. NNam modico modicum appo-

bietl

nére, non magis in argenti, quam in cujus-

velante didicerat, inter quinque res petendásc. 14.

pro confervando quovis Ordine in primzvo

que alterius fctentiz additione , ad amplitu-

fuz religionis ftatu, hanc quoque perpetuo

dinem valere exiftimandum eft.

,8lofius c.

VIIL. Qui fenfualitati ; voluntatique pro-

etendam, ut omnes Religiofi perfecte cogno-

z, inflit.

cant , quanti momenti fit obfervare

quam-

prix propter Deum etiam in rebus minimis

libec minimam rem fancte regulz.

Vit ?

Ápir.

relu&tatur, ac fe mortificat; rem ipíi Deo

Bud. A

- VI. B. Aloyfius Bertrandus feria fexta in Vita e. A

magis gratam facit, quam

/

fi multos mortuos

LTH

ad vitam revocaret,

Capitulo cum tanto rigore reprehendebat &

S. Anfelm.

IX. Certiffimum €

ft, quod in multis ec-

caítigabat filentii violationem, fomnum pau-

lo longiorem , erratum in choro, & his fimi-

*P. 6, àd. clefiis experimento didicimus, quia in mo-

monich. w.ferio , ubi minima diftri&e cuftodiuntur,

lia minima , ut dies judicii videretur , eo quod

ab hujusmodi minutiis difciplinam & profe-

ibi rigor monachorum inviolabilis permanet,

.ibi pax inter fratres, & in capitulo proclg—

&um religiofum dependere crederet.

mationes conquiefcunt.

V&

m

$. Chry& — X. Mos Dei eft , dare msgna pro parvis.

Sp' V. :

À .

hom. 42. Dominus nofter non, quantum detur,, con-

EXEMPLA DOMESTICA.

in Genef- (evir artendere , fed voluntatis largitatem,

& ob hoc etiam parva magni facit. —

gnatius, cum Bobadilla fe bpp'oneret Hift. Soo,

$. Dafil.

XI. Nihil eft minutum , quod Dei caufa

I'f S. ]

Oviedo, domeflicam difciplinam ad!. 13. v.

u

conft.mon. fiat, fed grande & fpirituale, & ejusmodi quod

minutiffimarum legum normam exigenti ,22

€. 24

.ecelum nobis & cceleftia przmia conciliet.

juífit Oviedum fuo munere cum tota liber-

S.Ephr.£ XII. Jufti parvis a&ionibus magis Deum

tate fungi ; fentiebat enim in his violandis

de pen. placant, ac flectunt pre nounullis, qui mu!-

plus plerumque latere periculi, quam in

ta faciunt. Non enim ad actionem refpicit

maximis, propterea quod maximorum da-

Deus , fed ad propofitum voluntatis: & non

mnum , fi violentur, apparet, facileque in

[bidl s, ]

intuetur , quod fit , fed quo quid ftudio ac

promptu eít; at eorum , quz pro minimis

propenfione peragatur.

habentur, exitium , nifi progrediente teme

$. Chtyf.

XIlI. Omnia Deus facit, & fatagit, ut ex

pore non fentitur.

Hinc ipfe pro ejusrnodi

hom. 38. minimis te coronet.

transgreffionibus

poenas non leves impogerc

ad pop.

XIV. Praítat exigua portio maxim

i pretii

confueverat..

í

S. Gregor.

multis vilibus & periculofis o

"

-TI. $. Francifcus Xaverius dicere

Nazianz,

mbi libris.

pibos , w

(olebat:L. '. epiíte.

Qfàte [»

Nemo fe ipfum fallat, non poteft quisquam in $-

rum kauri multis plu

rebus magnis excellere, qui non prius excel-

On. l

$.*IV..

6 9.

lat in parvis. Qui enim pervo oneri ferendo

EXEMPLA CATHO

LICA.

non fit, multo minus magnurm eft laturus,

Utilitas.

'ü'cad

IIT. Aloyfius, ut Author vite ícribit; per. Vits p. 2»

"Theodor, L.

^

e

Eufebius, cum collum catena

füafiffimum fibi habebat , verum ac perfe- € 1.

"Zonam ligaffet , ut neque coclum;

C

Xhlft C. 4e

&um Religiofuüm illum effe , qui ad amutfim

neque campum fubje&tum afpicere poffet ,

omnes regulas fui Inftituti obfervat , quique.

ATT

quafitus, quam inde utilitatem caperet ? re-

1 pa"' C.

omnem diligentiam adhibet in perfectam exe

Ífpondit, fed id facere, ut hoftem a majori-

ercitationem eorum omnium munerum &

bus certaminibus ad hzc parva traduceret,

in quibus, etfi vicerit, non magnum adfert

exercitiorum etiam minimorum, quaz omni-

bus in dies (ingulos ordo przfcribit.

detrimentum 5 fed fi vi&tus fuetit , evadit

magis ridiculus, ut qui nec in parvis quidem

IV. B.Stanislaus legum erat omnium, difci- Sacchinus

ta,

lh 1

?

ta- n

evadere poffit fqperior.

glinælque"domcü;i;æ [ervantiffimus. Alacri

üs

Wi

L

e

Titulus XCIV. Minimorum. Cura,

325

ff

9l

tis ad obtemperandum moderatoribus fingu-

IV. Alius quispiam, ut nömcn fibi magnum Nygt. p. s.

laris, nihil, quantumvis minimum videre-

ex re parva compararet , totam Homeri Ilia- de aur.

tur contemnens.

v

dem charta,

quz inn

min. hor,

, Vita 1. 3.

V. P. Petrus Faber dan

Nce conclþdi poterat,;

/

s viro cuipiam do-

comprehendit,

fom,. 4-

€ 13

&o, qui ad focietatem accefferat, monita, in-

$. VII.

terreliquaait: Libentiffime audimus, teinter

fratres infirma querere & ultima, atque mi-

SIMILITUDINES,.

. Ulilitas..

.nima confeCtari, nam magnitudo humanz

mentis nonin eo fitaeft , utmagna ex fuo fenfü

L Q icutgfanuga

finapis, quod minimum vi- S Paulinus

amet, & ample&tatur, magoa, in quam, hujus-

."" deturinfemine, maximum tamen extac €P. 20. ad

modi, fed utad minima fe extendat. Perge ita-

inolere; fic minimorum cura in fpicas altifí;i- ?and-

que exerceri in iis minimis, ut maxima ztere

marum virtutum, & altiffimos manipulos cz-

nz vitx promerearis. Non ignoras, apud

leftium gratiarum excreícit.

Arithmeticos notam, quz Cifra vocatur, nihil

IL. Sicct opes corporis accumulantur, cum $. Chryt.

per fe valere, fed conjunctam numeris, incre-

amatores illarum, ne minimum quidem lucel. i^ Paranef.

It lj

mentum iis majus afferre, quanto poft plures

lum negligunt; fic fpirituales divit

.

iz per mi P

. ponatur. Quidniergo nos omnes gaudeamus,

nimorum fedulam curam augentur.

qui novimus te, qui numero noftro acceffifti,

lli. Sicut fluvius ex fui fontis origine per- Petrus

de vilibus vitz hujus tuum colligere pretium

exiguus oritur, fed proceffu longioris viz , ri-

Damianus

apud Lyr.

ac valorem- Ama minimo nomine appellari

vis hinc inde confluentibus dilatatur; (ic inte-

h b

ab omnibus, finomenbonum velis tibi compae

rior nofter homo in fanQ converfationis iti-.

apoph. 15.

l

ibid.c.11.rare. Idem dicere folebat, Deum, cujus e

nere tenuis & velut aridus incipit , paulatim

totum, quod eft optimum , majora Eepe ho-

vero per incrementa virtutum quafi rivis

mini dona differre , ut , dum comparandis

undique concurrentibus convaleícit.

ininoribus invigilat, quafi quibusdam gradi-

IV. Sicut apud Indos teítea & vitrea cre- . Fneeler.

bus ad majora perveniat.

f

pundia multo auro, gemmisque permuran- 29* fept.

Vita P.

. VI. De Franciíco Ribera

Fcribit LudoVicus

tur; itaminimaoperaapud Deum pro incor. ?* 4

Vi!l 60 4.

Balth. Al-de Ponte: Leges &reliquasSuperiorum ordi-

parabilibus gaudiis cxleftibus accipiuntur.

e

*

e

[]

nationes exactiffime fervavit, non folum tem-

V. Si

;

cut paulatim h

omo a minimis viti

is S.1id, 15

Vïu. C» 31e

pore tyrocinii, (ed etiam totius vita, ita ut ne-

in maxima proruit ; ita a modicis virtutibus ^* C 36

uz funt exce

i

que ftudia, neque aliz occupationes, quas ha-

gradatim ad ea, q

Damnum.

lfa, conteqdi/t. M s.

".

buit, potuerint ipfum ab exa&tione impedire,

A

aut ab exadtu cujusvis regule ctiam minimz

"VT icut dom

us nunquam fübita

neb ad Anbxaa.

odor.

obíervatione retardare.

f

ruinam incumbit impulíu ,. nifi aut antiquo

apud C«fl, .

. NII. P. Balthafar Alvarez continuo feipfum

vitio fündamenti , autlonga habitantium defi-

Vita b. 4

collat, 6.

$.2.

perfäqueb*atur; fibique negabat, quidquid na-

dia, ftillicidiis primum parviflimis penetraati-

v. ult,

bus corrupta fuerint fenfim munimenta te-

tura appeteret , non folum in rebus majori-

bus , fed etiam in minutiílimis ; dicebat enim,

Gorum; ficneque ruina fpiritualis fübito con-

tingit, fed prímo minutiffima ftillicidia paffio:

1. $ob

. fübftantiam mortificationis in eo confiítere ,

.* 9 )9

d.

ut in rebus omnibus etiam minimis adhibea-

num adanimam penetrant, quz fi velut parva

ac levia negligantur, corrumpuntligna virtu-

b

tur, ut non folum re&tus & perfe&tus ia fuo

/- ftatu effet, fed etiam in minutiis ejus, [pon(íam

tum, & poíthzc influunt imbres largiífimi vi-

emulando , cujus manus & digiti usque ad ex-

tiorum, per quos in die hyemali (utloquitur Prev.

lay-.—

tremitatem pleni erant myrrha' probatiffima,

Salomon) id efl, tempore tentationis,ingruen- juxta 70.

te inpugnatione diaboli, expellitur mens de

& qui eo usque pervenerit, ut dicere potuerit:

lbid. $. z. Confummatum eft,quidquid fcilicet voluntati

habitatione virtutum , in qua aliquando cir-

cum[ípectam diligentiam retinens, velut in

divinz repugnabat. Obfervaverat enim dili-

genter, plurimum placere Deo, quod quis di-

domus propriz poffefTione requieverat.

VII. Sicut piíces decurrente aqua vivarii $, Antelm.

vinam ejus voluntatem plene, etiam in rebus

^ minimis, exequatur, ut nos ad füuum confpe-

moriuntur, fi claufürz ipfius minutatim acl. fimu!. 6

fzpe crepant , necreficiuntur; ita omnis reli- * !22

&um & familiaritatem admittat.

. VI.

; y

gio monaítici Ordinis funditus perit, (i cu-

x

NT

er modicarum contemptum cul-

EXEMPLA PROFAN A.

Ítodia ejus

b

xander Ma

nus dicebat ad fuos mili-

parum, paulatim a fervore fuo tepeícit, atte«

Curt. 1. 6. L. Ale

;

)

.

nihil tuto in hofte defpi-

ftante S. fcripcura :

c- 9.

(

tes, in bel

Qui modica fpernit, pau-

1

ci poffe, quantumvis minimum, nihilque par-

latim decidet.

VIiI. Sicut , quo nitidiores manus Fuhr., s;*Berïn. f

vum effe dicendum, ex quo glorix magnz

V?

laus queat oriri.

:

& gravius quoque minor in eis nzvus offene de tripl.

dit; & ficut pretiofam veftem exigua quzvis cufted.

Wc,lc

Galen. 1.

]I. Galenus pro

baturus , in parvis oPerï.

17. de ufübus majorem admirabilitatem inefle, narrat,

macula turpis decolorat; ita 2d immundiriam

minima quz&vis inobedientia füfficit, nec jam

patt, c. 1. fculptum a fe vifüm in annuli gemma Phaé-

tontem quatuor zquis invectum, quorum fre-

nzvus eft, fcd gravis macula, fi in actionibus

num , os, dentes anteriores difcernebantur,

noftris vel minimorum refidet negligentià -

& crura mirabiliter articulata crus pulicis non

mandatorum,.

. IX. Sicut in corporibus, qux vulnera licet s.chryr.in

excedebant.

Pn.L 7, lll Myrmecides quadrigam ex ebore,quam

parva neglexerunt, febres gignunt & putre- 1. Gal.

gdit

fa&tiones, ac mortem denique; ita & in ani-

ce2ló

mujíca alis integeret : & navem,

quam apicgla

'm Vm-

pennis abíconderet , fabricavit.

mis; qui pufilla diffimulant, majora invitant.

.

*4

X. äicuc

446

. Jibliotbece Manualis: Conesonatoriee

"Qur.16, X. Sicut medici in corporibus egris!nihil,

eum illapfus ad cædcmhfr/*atriks', & ad hegatïö;

uod nociturum eít, relinquunt; ita, quid-

nem fceleris impulit. Et paulo poft etiam Judz

exemplum adjiciens, nifi putaffet, inquit; pat-

quid obftat imperio (aut apud religiofos per-

fe&tioni) nos pari ftudio recidamus.

L]

vum effe pecuniam iriopum fürripere; in tan«

HaiasAbb.

Xl. Sicut, (i qua in dolio rimula exi

ftat ,

tam protervitatem non deveniffet.

ï

Ordt, 12« defluitvinum, antequam Dominus fciat, fine-

V. Turpitude , quz oritur ex minimorum

Caffian. l,

gligens eft; fic quzlibet res,quamvis exigua;

negle&tu, nam, ut fapienter advertit Caffia-

licet fitin deje&ione do- 7- infit.

fructum excutit hominis negligentis.

nus, a potente elidi ,

2 0.

lor, & gemitus in amiffione victoriz , tamen

$. VIII.

: )

Á

quodammodo de adverfarii robere victis na-

MOTIV A.

ícitur confolatio; fin vero itiimicus exilis, &

$.Chryr. I

beralitas Dei erga nos : qui, tefte S. Chry-

otat. de D.

:

Li

genus colluctationis infirmum, ultra dejectio-

foftomo, ficut parturiens cupit eniti

nis dolorem , confüfio turpior, & ignominia

Phileg

fcetum, ita effundere mifericordiam fuam de-

detrimento gravior infertur.

! S.Cyprian

.

l, 2. epia.

fiderac ; &, ut S. Cyprianus loquitur,profluens

VI. Periculum falutis : nam , ut re&e dixit Senee, ep.

Aad Donat.

largiter, nullis finibus premitur, nec coércen-

Seneca, ifta , quantumvis exigua fint, in85»

tibus clauftris inter certa fpacia metarum fre-

majus excedunt.

Nunquam perniciofa fer-

natur, manatjugiter, exuberat eflluenter ; no-

vant modum ; quamvis levia initia morbo-

ftrum tantum fileat peQus, & pateat.Quancum

rum ferpunt, & zgra cor

pora minima iny

illic fidei capacis ( & liberalitatis mutug per

curam minimorum ) afferimus, tantum gratiz

terdum mergit acceffio. -

$. IX.

haurimus. Etut fpoute fol radiat, dies illumi-

nat, fons rigat, imber irrorat;ita fe fpiritus cz-

ASC

ETICA

fuba -D h —Deme m 5 i. - um — a. aM —— Ub .. — 3 Qe wen GU ——

I.

Vita p. 5.leftisinfundit. Imo; utS. Magdalena de Pazzis

uatuor funt, quz d& hac matería bene

* Bo

divinitus didicit, tantopere fe defiderat com-

noffe, obfervare debet Aíceta. Prie

5

municare nobis, ut, dum quis vult effe parti-

mut eft, ut certo fibi perfüadeat, hanc mini-

ceps communicationis illius;id ipfe reputet;ac

morum curam effe unum ex przcipuis capie

fialter magnum aliquid ipfi communicaret, .

tibus , a quibus vigor & progreffus religiofz

.

It. . Utilitas propria : Sicut enim morcatores

perfectionis pendet ; cum , ut S. ThomasS. Thom.

ditefcere volentes, etiam minima quzque lu-

re&te docuit, omnis fcientia operativa tanto in prol. a,

- D — u- - -- $p9 v Pb

cra non negligunt; itaneque nos fpiritualibus

perfectior fit, quanto magis particularia con- V: 2

divitiis congregandis intenti minimas lucran-

fiderat, in quibus eft actus. Hinc S. Chryfo S. Chryf.

di occafiones negligere debemus ; nec alioqui

flomus ait : Noftri magiftri non folum opus ho. 1. in

$. Cypr.

illad S. Cypriani in nosquadrec: Qua excuía-

turpe condemnant, neque tancummpdo con. Matth.

op.&e

tione nos purgabimus, qui diaboli fervis , mu-

cupifcentiam prohibere contenti funt, fed &

IE

j leem.

nera pretiofa &grandia, & nimio aclongo la-

vultum impudicum , & lafciva verba, vifüm-

que ineptum, fed & habitum inordinatum;

f

bore quzfita, fumptuofiffimo apparatu com-

t

parantibus , minores fumus ?

i

inceffum inconditum , atque clamorem, &

II. Dei, nature , artium , minima equali per-

omnino usque ad homilia precepta deducunt

fe&tione , curaque perficiendum exemplum : fic enim.

diligentiam difcipling. Et S. Ephrem fapien- S.Ephremt,

.S. ilieron,S. Hieronymus hortatur, dicens : Sicut Crea-

ter monet; Eum, qui czteris praceít, periti(- S. de vita

eo. 3. ad toretm non in ccelo tantum miramur, & ter-

fimum effe convenit, & ad confulendum fa- feirit.

Heliod, y3, & fole, &c.fed in minutis quoque ani-

luti fübditorum vigilantiffimum, utque fingu-

malibus, fortica, culice, mufcis, vermi-

lorum obfervet inceffum, geftum, motum, &

culis , & ejusmodi genere, quorum magis

habitum, adhibita etiam debita earum rerum

Ícimus corpora, quam nomina; eandemque

CorreCtione, qua minus conveniunt, ut ad

ä;

in cun&tis veneramur folertiam 5 (ic mens

optimum ea ftatum, formamque reducantur.

Chrifto dedita, «que in majoribus , & mi-

Magiftri enim elementorum noau folum figu-

ï

X

noribus intenta eft, íciens etiam pro otiofo

]

ras difcipalis oftendunt, fed etiam minima

verbo reddendam effe rationem.

quzque puncta, diftinctionesque proponunt. . .

Jofeph.

1V. Diaboli aflutia &$. fallacia: qui, ut S. Frane

Hinc Alphonfüs Rodriquez de hac materiaRodr. p.1.

Anch. vitacifcus dicere folebat, non vult de nobis plus;

differens tandem fic concludit, aitque,.tanti deperf. tr,

;

l 5.

quam tenuiffimum capillum ; ex illo enim ha.

nos debere facere ea, quz de hac materia di- ! € 19.

mur ingentem, validumque ad noftras con-

cuntur,ut fervire pro generali regula debeant,

ftringendas animas, fibique vindicandas confi-

fcilicet quamdiu quis eftimabit, magnique fa-

cerefolet. Et fi vel femel leviffimam turpem

ciet, res parvas, recte incedet, & Deus fua

cogitationem excutere cunctemur, id arripit;

gratia ipfüm provehet ulterius ; contra fi ipfas

& longum agmen foediorum fpecierum con-

negligat, periculofe incedet, quia fcilicet per

fequentium adnectit. Sed & modica delicta,

iftam portam omnia mala in fpiritualem reli-

LURT

$. Marcusut B.Marcus Eremita advertit , admodum ele-

iofi domum incurrunt.

Y [9.

Eren. c-. vat, & extenuat; alioquin enim hominem ad

II. Alterum eft, ut fciat, in quibus potiffi-

" deler.

feit-majus malum & vitium adducere non poffet.

Dllmln.

. 96.

mum minimorum cura occupari debeat ; qua

S. €hryf.

Id, quod S. Chryfoftomus exemplo Caini con«

quidem Nigronus in duo capita, fcilicet decli-

JH

i

firmat, cui prius perfuafit demon deteriora

nanda & querenda dividit , ut fupra vidimus

l

'ho..87. in

f

Matth.

offerre, nullum effe id dicens peccatum ; dein-

Lancizius in trja genera diftinguit : quorum Lancig. .-

de invidiz veneno fuccendit, nihil eciam hinc

primum continet fugienda, nempe peccata & opufc, &.

f

imperfectiones : Secundum ebfervanda com- €' 9*

mali fecurturum perfuadendo. Jta tandem jn

pree

L2

yh(

- dituus XCIF. Minimorum Cura.

327

prehendit, nimirut leges fcriptas, viva voce

mum ad fortia, ïpr'o:gïmo pro ngcefïitate Chri- Apud. En-

waditas , confuetudines , opera füpereroga-

ftiana etiam cum vitz periculo fuüccurren- gelgrav.

tionis, modum hzc omnia exequendi: Ter-

tium mortificanda includit, fcilicet externo-

do, pro injuriis hoftimenti loco gratias hofti Dom.Sept,

referendo , frequenti Sacramentorum ufu$. 3-

rum fenfuum, & internorum affe£&tuum com-

animas e piacularibus flammis liberando &c.

amani l'

. preffionem ac fübjugationem.

fed & digiti quoque fufüm teneant, leves

df

corporis affli&tiones, parvas fui abnegationes

20.

IlI. Tertium eft, ut fpecialem affe&um &

. amorem concipiat erga minima in omnibus

ac dimifliones , per idem fpius feétando.

rebus ad quotidianum ufüm fpectantibus ,

ANeceff'tas.

puta vidu , veftitu , officiis, honore &c.

eumgque in finem privilegia ejusmodi mini-

II. Chriftus Dominus S. Brigitte dixit :L.s.revet,

Qui non bene utitur minimis

mis conceffa bene apprehendat, nempe t.

ut maximis non glorietur.

, juftum e;üx, ítter 13,

quod Deo magis placeant , utpote in quibus

Utilitas.

TO

minimum de commodo & amore proprio re-

»

peritur. 2. Quod Chrifti exemplo & verbis

ill. S. Cyrillus i

n illud Chrifti: Veftri

| C2- S, Cyrillus

( quibus ad noviflimum lecum amplecten-

pilli capitis omnes numerati funt: qui

d ca- apud En-

dum hortabatur) magis conformia fint.

3.

pilli , inquit, & capitis pili , nifi minutiffi- gelgrav.

. Quod proximum magis edificent. 4. Quod

mas aQiones fignificant, quas Deus exacte Dom.Sept.

*

LÀ

majorem profedus noftri promovendi occa-

obfervat , ac premiat ?

. fionem offerant , cum , quo magis nos ipfos

lV. S. Libariz virginis oculus fübito fron- Rofvveid,

abnegamus , deprimimus , & humiliamus, .

tanto magis in fpiritu proficiamus , & cocle-

dere, florere, ac amceniffimos flores produ. 8. O&.

cere coepit, tefles przzmii , quod etia

N

ftium donorum capaces efficiamur. $. Quod

minimis laboribus offert Deus.

RE

majorem animo quietem concilient 5 cum

V. Mimus quidam , cum þroximis ludïsLeïï. Vr

cjusmodi minime femper & ubique invenian-

tur, facilius obtineantur , fecurius & fine

promififfet fe dicturum, quid quisque maxi- de fumm.

me optaret, condicto die dixit: Omnes vul. bon. c.

invidia poflideantur; fine labore conferven-

tur & fine dolore amittantur ; atque adeo

tis vili emere, & caro vendere. Hoc autem

*

Th.

Verum (it, quod , qui feparat pretiofüm a

per minimorum curam obtinetur.

To s

i

,l nt

vili; quafi os D

s

. : Damnum.

us üt,

y

ei, id eft, fpccialiter* dile-

. Cunyf

dius dicere folebat, parva ne- Ly?æus

10- ]l 'n

IV. Quartuiny em Lit tria illa ï&upedimen-

[attl

gligentia, & exigua culpa poffe amitti gra-apoph. s.

*.Iu

ta, quz ab electione & cura minimorum non

tiam; quz poítea reparari vix queat.

modice impediunt , fortiter & efficaciter re-

VII. M. Varro, cum füafiffet, ne qüïsVarrol. i.

moveat; quorum pritnum eft faj/a opinio, qua

rufticana predia juxta lacunofa, paluftria. de zgrie,

fibi quis perfuadet, nihil utilitatis, dignita-

ue loca conftrueret, quzfitus , qua de cau-€ 1*

tis aut jucunditatis ineffe minimis; [ed in

fa id füaderet? refpondit, inde animalia mi-

geimario de gemmarum pretio judicanti

creditur, cur Chriíto viliffima femper & mi-

nuta crefcere, quz oculis quidem confpici

Bplrttt

non queant, fed per aéra intus in corpus per

, d vità

.nima eligenti non perinde credatur? Secun-

os & nares attrahantur, & difficiles morhos

þ'lri!.

1

dum eít erroneum aliarum judicium ,. nihil ejus-

creent. Ídem contingit ; qui prope mun-

modi minima facientium ; verum cum fa-

dum paluftrem habitant , & minuta peccata

pientia hujus mundi ftultitia fit apud Deum;.

fine horrore admittunc..

quis non videt , ejusmodi judicia ab Aíceta

fortiter fpernenda, Chriftique & San&orum,

VIIL. Quemadmodum , tefte Po&ta.

Ovid. 1.

Parva necat morfu (patiofüm vipera raurugm, 2- de re-

perfe&orumque judiciis poftponenda effe ?

med,amot,

. Tertium eft amor proprius ad optima quzque

À cane non magno Íepe tenetut aper;

ita non levius da

& fplendida fecundum carnem appetenda

9 55

5 € 1

mendum eft.

m.'num. a pegcatfs lcvibus ti-

inclinans ; fed (i commodiora corpori el

igi--

mus, curnon potius ea, quz animz melio-

& .IV..-

l;)df.p-l'

eyutltt

rafuünt, inquirimus ; quid autem melius &

AUTHORES

" CO XOA

pyetioüus » quam minimorum cura?

$. II

.L Julius Nigronus in

:

"

cura minimorum.

fpeciali tradatu de —

MISCELLANE A.

"]. Nicolaus ianciziu

i

L

& opufc. j. c. 9. & 10.

s opufc, à. procem,

FOM A Qualitas.

III. Hadrianus Lirzus in

Prov. sr. T.

D

muliere fapiente dicit Salomon : Ma-

ti l r.

xapoxph. j.S. Igna-

num füam mifit ad fortia , & digiti

IV. Henricus Eng.clgrave p. 1. lucis evan-

ejus apprehenderunt füu(um. Quia videlicet,

Damian ut explicat D. Damianus, hujus vitz idoneus

el. embl. r2. & 15.

opufc. 15. executor fic fe per majora opera ex deliderii

V. Paulus Barry in folitudine Hagiophilæ

€. 1.

fervore dilatat , ut etiam caufas , qua fünt

differt. 1. O& diei,

minimz, non derelinquat. Clarius vero S.

VI. Alphonfus Rodri

quez de perfe&..p. L

'ancfw !.-:

U. 169 &r1o

prcl 5'

errancifc'us' Sale(;us, lapglfica ; inquit; tu mae

'9'

'TIT[.J-»

$28

Bibliotbecee Manualis : Concionateria.

4**4&****—*&***-&4*:**—æ-&:«&«ü»äæ&*ä&*******awaþ-w"'

*

TAT ULUS XCV.

-

s Aufi!

fupat

pf 10

IA ERGA VIVOS.

UE

MISERISORD

fet, id ideo fá&um , quod fpönte fua hdmiy- S. Chryf.

$ Grqo

inmord

nes eleemofynam faciant , & in ea per abu- ho 84. in

QUOAD ESSENTIAM. -

füm facile excedant, ut , dum pretiofis ve- Joan.

ftibus induuntur cadavera divitum, quz re-

l?g]ïnitio;

I

&ius pauperibus darentur. Porro hec feptem

opera fequenti verfü memorix caufa funt

$. Gregor.'

ft virtus , qua dolemus & trïftämuf de

in lib. de

comprehenía.

beat,

FE

miferia proximi , quam , fi commo- -

Vifito, po

de poffumus, a fratre depellimus ,

condo.

]

to, cibo, recïiimro, tego, colligo,

& ei per auxilium fpirituale aut temporale

S.Greg.infübvenimus. Aut, ut S. Gregorius Nyffe-

"Atus /þirituali; mif&ry'z'cmlz'æ.

$ Greeo

TROF.,

nus definit, eft erga eos , qui ob res aliquas

-X. Peccantes corrigere , juxta illud S. fcri- Matth. g.

Nadian.

triftes ac 1noleftas fe difcruciant , cum dile-

ort, d

pturz : Si peccaverit in te frater tuus, va-v. 19..

—

puupt.

. &tione conjuncta affeCtio. Dicta eft a mifero

de, & corripe eum.

;

LÀ

amore,

' corde, eo quod unusquisque intuetur quem-

XI. Jenorantes docere , j

uxtak illud Siracidis:Eec. rg.

Tom. 10

.piam miferum, & ei compatiens animus tan-

Qui mifericordiam habet , doce; , & eruditv. 13.

hom. $0,

Idem in7. gitur ; ipfe cor miferum facit, ut eum a mi-

quafi paftor gregem füum.

lon, 49.

Píal; pen, feria liberet, cui intendit. Differt a mifera-

XIlL. Dubitantibus re&te confulere, juxta illud £c.. 5. v;

tione, quia per mifcricordiam miferentis af-

ejusdem Siracidis : Si eft tibi intellectus, re- 1;.

fe&tum intelligimus, per miferationem vero

fponde proximo. Id quod etiam S. Hierony- $. Hier. ia

ipfam mifericordiz exhibitionem fignamus ,

1inus commendat dieens : Quos non potesEcciefiaft,

Mitth, n

juxta id, quod (ícriptum eft : Mifericors &

opibus , confilio adjuva, folatio fove. Plus

Y Y

miferator Dominus ; füperfluum enim effet,

enim potes in anguítia conflituto przftare

utrumque ponere, nifi effet varietas in figni-

fapientiz, quam quilibet maximz poteftaris.

Hugo de ficatione.

Unde.Hugo ait: differunt mife-

Quia , ut S. Ambrofius ait, facile pecunias.Ambrof,

tribus vo- ricordia & miferatio , ficut fons & rivulus:

confümitur, confilia exhauriri nefciunt. Haclib. ». de

tünt.anjm. mifericordia enim eft quafi fons affe&tus, mi-

A

ufu augentur, pecunia minuitur, & cito de- offic.c.15.

Libo L dl

j

ficit. Confilii collatio , quo in plures diffun-

bo C 1

feratio : quaü- rivulus affectus.

Divtfio.

ditur, eo redundantior manet , & in fuum

II. Dividitur potiffimum in corporalem &

fontem recurrit. ln fe enim refluit ubertas

prudentiz, & quo pluribus fluxerit, eo ab-

fpiritualem ; illa eft, per quam miferia cor-

poralis füblevatur; iít

undantius fit omne, quod remanet.

2 Per quam xxänimæ

XHL. Moftos & affitos coufolari : jaxta illud Eecl. z. w

faluti confulitur.

Yx

Siracidis : Non defis plorantibus in confola- 38.

T

JAüus. corporalis m

iþricordiæ. w

tione, & cum lugentibus ambula , ex his

*

Matth 25. ; III. Efurientäs paftere , juxta illad Chrifti:

enim in dile&tione firmaberis.-

V-, 3 50x

Efurivi & dediítis mihi manducare.

XIV. Condonare injurias , juxta illud Ecble.chd- ib

Ibidem,.

V.. Potare fitientes , jüxta illud Chfi&i: Si-

fiaftici : Relinque proximo tuo nocenti te , v. s,

tivi, & dediftis mihi bibere.

& tunc deprecanti tibi peccata folventur.

Ibid. v.36. V. Operire nudos, juxta illud Ghriftij: Nu-

Et illud omnis injuriz proximi ne memineris;

dus, & operuiftis me.

& nihil agas in operibus injuriz. Quod qui-Ecel, ro,

Ibidem. ^ V. Caftivos redimere , juxta illud ejusdem:

dem opus mifericordiz S. Auguftinus omni- v. 6.

in carcere eram, & veniítis ad me.

bus aliis prefert , dum ait: Multa quidem s.Ang.qin

Tbid.v.35.

V. ZEgrotos invifere , juxta illud ejusdem:

fünt genera eleemofynarum , quz , cum fe- Eccl.

Infirmus , vifitaftis me.

s- Amhr'

cimus , adjuvamur , ut nobis dimittantur

in ütit, de

Matth.26. — Vlil. Hofpitio peregrinos ütfcipere/, juxta illud

peccata , fed ea nihil eft majus , quam cum

Unere

ejusdem : Hofpes eram, & collegiftis me.

ex corde dimittimus peccata.

patis,

Y. I?.

-IX. AMoertuos fepelire , juxta.illud ejusdem:

XV. Patienter ferre injurias, juxta illud S. A Theg.

Opus bonum operata eít in me ; mittens

Pauli: Suícipite infirmos : Patientes eflote r. c. s. v.

enim unguentum hoc in corpus meum , ad

'Tob. 12.

ad omnes. Videte, ne quis malum pro i4.

fepeliendum me fecit. Et illud S. Raphaélis :

malo alicui reddat.

V. l QOX

Quando orabas cum lachrymis, & fepelie-

XVI. Pro falute-proximi Deum orare: juxta fa.

bas mortuos , & derelinquebas prandium

$4 v.

$, Tj

illud S. Jacobi: Orate pro invicem , ut fal- 16.

*

Qpl ]

taum , & mortuos abícondebas , per diem

vemini. Qui omnes a&tus memoriz facilioris

in domo tua , & nocte fepeliebas eos , ego

caufa itidem hoc verfu fünt comprehen(:

obtuli orationem tuam Domino. Cur autem

Confüle, plecte, doce; folare , remitte,

hujus actus mentionem non fecerit Chriftus,

S. Aug. dedum reliquos expreffit ? rationem S. Augu-

fer , Ora.

Gfadus.. |

cura pro. ftinus effe putat, quod effet omnium minima

S ([fefür

mort. c. 3- & obícurifhima. .S. Chryíoftomus vero cen-

XVII. ,Pgimus hujus vi-r;guia gradus e&,v Ubs

M

l .lDla l

Ogl C. Q8'4

e

[|

[av

Tituus XCF. Mifericordia erga Vivos.

329

luntatem babere jince'raaln, G ardens defiderium omni-

team haberet ,

hanc ipfam pauperi dari ju(- Jo.Damia-

bus wiferis fuccurrendi: quemadmodum com-

fit , dicens,

malle fe nihil ha

S..Auguft.

mendavit S. Auguftinus his verbis :

Si potes

bere ; quamnus vit. C.

fuper

pauperem fine confolatione dim

ittere. S. [o. 19- Leon-

Pfal, 10

dare, da ; (i non potes, affabilem te

facs; co.

annes Eleémofy

narius vero etiam le&orum !U5 n vit.

"ronat Deus bonitatem, ubi non inv

enit facul.

ftragulam pau

peribus dedit , iisque tantam

tatem. Nemo dicat: non habeo ; charitas de

liberalitatem

$. Chnf

facculo non erogatur.

mirantibus dixit : Fratres, non-

$. Gregor.

dum pro vobis. (anguinem fudi,

ficut man-

T

XVIII. Secundus eft, teneram cordis compa[-

davit mihi Dominus Jefus Chrift

us.

]om,

inmoral. fipnem vultu 69 lingua demonftrare : cujus gradus

»

XXI. Omnía fua bona

excellentiam more fuo praeclare fequentibus

per. religionis ingrefjJumMatth, 19.

verbis declaravit S. Gregorius : Plus effe di-

pauperibus. relinquere :

juxta Chriíti confilium :V« 21.

Si vis perfectus effe,

vade

» Vende, quz ha-

cimus , compati ex corde , quam dare : quia

quisquis indigenti perfe&te compatitur , mi-

bes, & da pauperibus,

& habebis thefau-

nus zítimat omne, quod dat: exteriora lar-

rum in ccelo , & veni

3

fequere me.

Qui

giens, quod eft extra feipfum , prebet:

qui

gradus merito perfeGliffim

us cenfetur, quia,

autem fletum & compaffionem proximo

trif

tefte S, Hilarione , nem

)

melius erogat;ln vita,

buit , ei etiam aliquid de feipfo dedit.

Id-

quam qui niþil fibi refervat.

S. Gregor.

ipfum confirmans $. Gregorius Nazianz. ait :

L ;

INazianz.

. $. i.

v' ] 9: i

Orat. dc

Summi muneris loco alacritatem dona: fi ni-

hil habes, collachryma : magnum eft infortu-

EX $. SCRIPTURA.

pauper.

EQQ'. ï!.k

amore.

nato remedium miferatio ex animo collata,

Y, 13

Tom. :o,. XIX. Tertius eft : Uitro dare non petentibus ,

; anlz't,a.?.

igio munda & immacul

hom. 5o, €9. egef4ati occurrere ; non enim fatis eft , teite

Rel

ata apud Deum ac, 1.

hom. 49. S. Auguftino , perfe&ta mifericordia

J Wu-

& Patrem hæc4 eft

» vifitare pupillos &v. s7.

Elg g

precibus extorquetur.

viduas in tribulatione e

[4

Feftina, o pietas, &

orum , & immacula-

3 r i

Occurre: ne tibi vendices, quod Domino de-

tum fe cuftodire ab ho

€ fzculo.

- l. Mifericordiam

Edl -

betur. Ita Chriftus fecit hortans difcipulos:

& juftitiam cuftodi, &Ofea rs.

Matrh, 14.

Date illis vos manducare.

Ita Deus quoti-

fpera in Domino De

o tuo femper.

v. 6.

V. 16,

die dona füa etiam non pet

II. Eftote.miferic

ordes, ficut Pater vefter Luc. 6,

entibus largitur;

mifericors eft.

unde recte S. Auguftinus iterum : Magnum

V. 36.

eft opus eleemolyna , inquit, ut homo fa-

js.Ambrof.

Ill. Eftote invicem beni—gni, mifericordes,

Ephef, 4,

lib. », da

ciat, quod facit Deus.

Felix proinde, qui,

donantes invicem , ficuc & D

eus in Chrifto v. 35.

ut Claudianus cecinit:

donavit vobis.

$

Lib. 9. de

Nil negat ,

& fefe vel non pofcentibus of

.IV. Quo modo potueris, ita efto miferi-

Tob. 4.

bon. c, 1.fert,

Quia, ut recte Seneca advertit, cum

COrsS,

Si multum tibi fue

rit, abundanter tri. v. 8.

bue: fi

homini probo os cogcurrat , & fuffundatur

exiguum tibi fueric,

libenteg imper-

rubor, qui hoc tormentum remittit, multi-

tiri flude,

plicat munus fuum. — Non tulit gratis , qui,

V. Non deerunt päuperes in terra habita- Deur. 15,

cum rogafífet , acce

pit verbum moleftum ,

t

onis tuz ; idcirco ego przcipio tibi, ucV- 11.

d.5v

aperias manum tuam frat

3

onerofüm, & demiffo vultu dicendum T0B0 :

ri egeno & p

aupe-.

nec res ulla carius conítat

; quam quz preci-

ri, qui tecum verfatur in

terra.

bus em

pta eft.. Ideo divinanda cujusque vo-

VI. Erae eos, qui ducuntur ad mortem : & Prov. 244

luntas ,

; cum intelledta eft , neceffitate

qui trahuntur ad interitum, liberare ne ceffes, V- 11.

Pe af

graviffima rogandi liberanda eft. Sero bene-

VII. Recupera proximum fecundum vir. Ecd. 29.

ET

ficium dedit, qui roganti dedit. lllud bene-

tutem tuam & attende tibi, ne incidas.

V. 97.

ficium jucundum vi&turumque in animis fcias,

VHI. Hzc ait Dominus exercituum di. Zach. 7.

quod obvium venit. '

cens: Judicium verum judicate: & miferi- " 9

£etl, 10

XX. -Quartus gradus eft :

!Etiam nece[Jaria

cordiam , & miferationes f

A

cum fratre fuo.

acite unusquis-

fibi. fubty

adbere ,. C? pauperi dare 5 hoc enim ma-

33

ximum incentivum mifericordiz eft

; inquit

IX. Nonne er

Ecd.

s- Ambro ISO

confervi tui , (ic

80 oportuit & te mifereri Matth. 1.

Ambrofius , ut compatiamur alienis cala-

ut ego tui mifertus füm ?

V. $3-

in orat, de mitatibus

; neceífitates aliorum , quantum

X. Ne dicas amico tuo : vade, & reverte- Prov.

3«

funere

patris,

poffumus, juvenes, & plus interdum , quam

re, & cras dabo tibi, cum ítatim peffis dare. v. z&.

poffumus. Sic S. Gregorius Nazíanzenus de

/ Nece[fitas.

patre fuo teftatur, eum etiam neceffaria li-

i ThE.

DL Jndicabo

tibi, o homo

» quid fit bo. Mich. &,

[ [^ 5- LA

berali affe&tu erogaffe ; matremque füam fz-

TL

num, & quid Dominus requi

rat a te : uti- V: &*

r

. pius dixiffe, fe libenter feipfam & liberos

que facere judicium , & mife

ricordian , &

vendituram, ut in pauperum ufüs infüme-

folicitum ambulare cum Deo t

uo.

$. Paulin.

m 5.1 Y

rentur. Id quod re ipfa S. Paulinus pracftitit.

XII. Judicium fine mife

ricordia illi , qui Jac, s.

[

epift. 27. Sed & S. Hieronymus teftatur, Paulam Ro«

non fecit mifericordiam.

V. 13.

XIII.

manam etfi opulentiffimam eo usque omnia

Qui ealumniatur egentem , expro- Prov. 1.

in pauperes erogaffe, ut ne quidem nummum

brat fa&

ori ejus; honorat autem eum , qui V- 3t.

filiz reliquerit, S. Benedictum quoque, cum

miferetur pauperis.

provincia, in qua vivebat, fame laboraret ,

XIV. Facite vobis amicos de mammona Luc. i6,

omnia monaflerii füi bona in

pauperes ero-

iniquitatis , ut , cum defeceritis , recipiant - 9:!

$. Crregor. gafrc x

libc Z-Dia'

$. Gregorius fcribit, qui & ipfe, cum

VOS in eterna tabernacula.

uondam nihil aliud, quam fcutellam

log. c. 28.

argene

ui habuerit fübftantiam hujus mun- !* Joen. s.

R..P. Lobn. Bibl. Man, Tun. LI.

XV. (VILN

IN

-äl V. 17,

*

Bibliotbece . Manualis Canciandtoriæ

350

oftendiftis in. nomine ipfius , qui miniftraftis.

di, & viderit fratrem füum neceffitatem ha-

bere, & clauferit vifcera fua ab eo, quomodo

Sanclis, & miniflratis.

XXXIV. Superexaltat mifericordia judi- Jac. 2. v«

charitas Dei manet in illo ?

o

Zaeh. 2.

XVi. Propter mandatum affume paupe-

cium

.

udicium enim ünc.mifericordig illi , 53.

qui non facit mifericordiam.

N u

v.

12.

rem , & propter inopiam ejus ne dimittas

fiie 61

eum vacuum.

Dignitas.

6 maïedi&i in igpem

XXXYV. Induite vos ergo ficut Ele&ti Dei, Colofi. .5«

Mathoos, XVIL Difcedite a m

V, lo

cternum: efüurivi enim , & no

n dediftis mihi

vifcera mifericordiz, b

enignitatem , humili- v. 12.

manducare &c.

:

tatem, patientiam, füpportantes invicem, &

Jiemcst

Utilitas.

donantes vobisrnetip(is , fi quis adverfus ali-

quem habet querclam.

*

Ibiden.

.XVIII. Beatus, qui intellegit fuper ege-

Pf. 49.

XXXVI. Difperfit, dedit pauper

ib,ug : jU-.Pf. xix.

V. l.

num & pauperem, in die mala liberabit eum

ftitia ejus manet in fzculum fzculi.

",. 9-

Dominus.

XXXVIIL. Eleémofynas illius cnarrabitEcd,S,,

Prov. 3.

XIX. Mifericordia & veritas te non defe-

omnis ecclefia San&Gtorum.

V. 1Ieo

V. 3.

rant. Circumda eas gutturi tuo, & defcribe

Maa

XXXVIIL Facere mifericordiam & judi- Prov, ax.

in tabulis cordis tui, & invenies gratiam ,

cium, magis placet Domino, quam victim. v. 3.

ECCL |^ ?

& difciplinam bon

nibus.

am coram Deo. & homi-

XXXIX. Illi viri mifericordia fünt, quo- Eccl. 44«

n defüerunt ; cum femine eo- v. 1o.

Théfid i

Prov. 1. XX. Benefacit animz fug vir mifericors.

rum pietates no

bona: hzreditas fancta Ne-

T

v. !7'

rum permane

nt

XXI. Eleémofyna ab omni peccato , & a

potes

eorum : & teflamentis ftetit femen eo-

Tob.4«V: - orte liberat, & non patietur animam ire in

11.

tenebras.

Fiducia magna erit coram Deo

rum,

& filii eorum propter illos usque in

Math, (

dcternum manent:

femen eorum & gloria

eleémofyna omnibus facientibus eam.

eorum non derelinquetur.

p g

25

Hiobc:

Eccl. 29.

XXIL Conclude eleémofynam in corde

bit ab omni

XL. Frange efürienti panem tuum, &

ege' If.598 v 7^

v 15. psuperis, & hac pro te exora

nos vagosque induc in domum tuam : cum

malo..

;

videris nudum , operi eum, & carnem tuam

ne

Iflil 5?"

Daniel. 4

XXIII. Peccata

t

ua eleémofynis redime;

non defpexeris. "lunc erumpet quafi ma

lumen tuum, & fanitas tua citius orietur, &

Vs 24-

& iniquitates tuas mifericordiis pauperum.

For(itan ignofcet tibi Deus.

gloria Domini colliget te.

Totie €.

Prov. 1. XXIV. Feeneratur Domino , qui miferetur

Slucunditas.

IU

v.17. pauperis, & viciffitudinem fuam reddet ei.

XLI. Jucundus homo , qui miferetur &Pf. 1.

Éccl 12.

"XXV. Benefac jufto , & invenies retribu-

commodat: difponet fermones fuos in jq- V5

aW

V. 2»

tionem magnam ; & fi non ab ipfo , certe a

dicio.

.

Domino.

XLIL Hzc eft requies mea : reficite laf- 15 58« v.

l4

EL.5275. v XXVL Cum, effaderis efürienti animam

fum & hoc eft meum refrigerium.

1o.

tuam, & animam affliGtam repleveris , orietur

Edj

in tenebris lux tua, & tenebrz tuz erunt,

—MISERICORDIAA IN SPECIE.

ficut meridies , & requiem tibi dabit Domi-

Efurientes. pafcems.

eA

TUbl C. [

nus Deus tuus femper , & fplendoribus im-

XLHI. Frange efurienti panem tuum.

lfaie 58.

lebit animam tuam , & offa tua liberabit,

& eris quafi hortus irriguus ; & (icut fons

XLIV. Efurivi, & dediftis mihi manducare. Matth. 25.

aquarum, cujus non deficient aquz.

XLV. Miferator & mifericors Dominus , Pf. 110.

M

Matth.10. XXVIL. Quicunque potum dederit uni ex

efícam dedit timentibus fe.

lbidem,

N5 4Se

minimis iftis ca

licem aquz frigide tantum in

Süientes | potans. -

nomine difcipuli, Amen dico vobis, non per-

XLVI. Sitivi, & dediftis mihi bibere.

Matth.25.

det mercedem fuam.

4

XLVII. Quicunque potum dederit uni ex Mattb, c..

Prov, ag. . XXVIII. Qui pronus eft ad mifericordiam,

minimis iflis, calicem aquz frigide , amen !9

v. 9

benedicetur ; de panibus enim fuis dedit

dico vobis, non perdet mercedem füam.

pauperi.

n indigebit:

INudos operiens.

Prov 28. XXIX. Qui dat paupeti , no

v 27.

qui defpicit deprecantem ; fuftin

ebit penu-

XLVIII. Nudus eram, & cooperuiftis me. Matth. a.

riam.

F

XLIX. Cum videris nudum , operi eum,lIüie 58.

$ Cf

m

Matth. 5.

XXX. Beati mifericordes , /quoniammifc—

& carnem tuam ne defpexeris.

i popy

L. Si defpexi pereuntem, eo quod non ha- Job. c. 3.

Vs 70

ricordiam confequentur.

beret jndumentum, & absque operimento

XXXI. Qui pàrce feminat , parce &

me-

2. Cor. 9.

de

pau

perem.

Si non benedixerunt mihi late-

v Ó.

tet: & q

ui feminat in benqdi&ion?bus,

benedictionibus & metet.

ra ejus , & de velleribus ovium mearum ca-

lefactus eft.

Lue. 6,

XXXIL Date, & dabitur vobis. Men

fq-

V. 39«

ram bonam, & confertam, & coagitatam, &

LI. Qui habet duas tunicas , det non ha- Luc. 3.

,

C.

benti-

Idem,

fapereffluentem dabunt in finum veftrum.

LII. Si frater, & foror nudi fint, & indigeant Jac.

c. ..

Hebr. 6.

XXXIHL. Non enim injuftus Deus , ut

bis:

vi&tu quotidiano;dicat autem aliquis ex vo

s. Ug. h

Yy, 1Q.

obliviícatur operis veftri & dilectionis; quan(x

U

Ite

*?' m

.'b

Tius XCF. Mifericordia ersa. Virvos.

.33'I

Ite in pace, "c-alefacimini ,

& faturamini , &

non dederitis ea , que n

eceffaria fünt cor-

IV. Tibi füperflua funt, fed Domini

pau- Idem in

lc' 2- )f.

pori, quid proderit ?

peres clamant : Noftrum eft

; quod effundi- Joan.

N

tur, Nobis crudeliter fübtra

Captivos liberans.

aniter expenditur.

X

þitur » quod in-

Matth.25. . LIIT. In carcere eram, & veniftis ad me.

V. Eleémofyna Redemptoris noftri oculiäs. Grez.

lfaie ér.

ill

a placet, que non de illicitis rebus & ini-ep. 110:

J

LIV, Spiritus Domini füper me., & mifit

,

ID€, ut pradicarem

captivis ?pdulgentiam,

quitate congeritur, fed qus de rebus con-

& claufis apertionem

e

ceffis & bene acquifitis impenditur.

VI. Duo fünt, quz continet mifericordia :Salmeron.

€ros.

qui confra&i funtl', li-

alterum eft internus commiferationis in cor.to. 5. tf

Ibidem.

de fenfüs, alterum externa mali-

"

L'VI. Si abftuleris de medio tui catenam,

P

ropulfatio, !4.

Cincarceratos. liberando ) tunc eruinpet quafi

fi fieri queat, Ubi ad

jutrices manus porrige-

mane lumen tuu

re non datur , non minus habendi fünt mife-

m ; & gloria Domini golli—

Ecd. jl

ll

get te.

N

ricordes , quod omnibus competere poteft ;

:Infirä'mos vu;/z'tam.

Á

eft enim mifericors, qui tantum indoleícit

10h 0T.

fraterna charitate alienis calamitatibus , (i

] 31

Matth.25. : L'VII. Infirmus eram , & vifitaftis me.

non poffit reipía fübvenire.

Ideo Clemens

CCI. 44.

Ecd.c.7. LVIIL. Non te pigeat vifitare infirmum,

Alexandrinus lib. 4. ftromatum : Mifericor-

10

ex his enim in dilectione firmaberis.

des effe vult , non folum qui faciunt miferi-

"Thetfal r.

cordiam , fed etiam

LIX.. Confolamini pufillamines ,

fufcipite

qui mifereri volunt, etfi

c.'5.

infirmos !

patientes eftote ad omnes.

.non poffint.

Quibus adeft

; ut fponte, libe-

ra voluntate operentur.

Hofpites. füfcipiens.

VII. Mifericordem effe 3 eft habere mife-S. Thom. 3

Matth. ce LX Hofpe

25

s eram , & collegiítis me.

rum cor de miferia aliorum , quando illamin Matth,

reputamus quafi noftram , de noftra autem€ 5

A W

Hiob.c.15

anc p

LXI. Hofpitalitatem nolite oblivifci , per

lacuerunt quidam Angelis hofpitio re-

dolemus , & ftudemus repellere. -

ceptis.

VIII. In

Ifai. 58.

equalis fac

quo opere etfi non eft omniums.L:o f de.

inum tuam.

LXII. Egenos ,' vagosque induc in do-

ultas, debet effe par pietas; quo: colle&,

niam fidelium largitas non de muneris

penía-

Sepeliens moi*tubs.- -'

olentiz quantitate.

tur pqndcre, fed de benev

TTobig c. LXIIL Qua

Iz.

ndo mortuos per diem abfcon-

INece[fitas,

f 11l

IX. Mifericordiz virtus tanta eft

, u;t fines, Leo m f

debat in domo tua , & noGte fepeliebas eos;

5

ego obtuli orationem tuam Domino.

illa ceterz , etfi fint , 'prode

fle non poffint.de appar.

—

»Regp.2, [ XIV. Benedi&i vos Domino, qui feciftis

Quamvis enim aliquis fidelis

fit, & caftus,

miferieordiam hanc cu

& fobrius,

& aliis majoribus ornatus infigni-

N

3

m Domino vcüro, Saul,

"

& fepeliftis eum.

diam non meretur.

bus, fi mifericors tamen non eft 5 tnifericor-

Eccl, 7.

LXV. Mortuo non prohjbeas gratiam ( /eé-

pultur?) non defis plorantibus in confolatione.

. X. Quz ftultitia eft, illic relinquere, undes, Chry-. '

TObo [4 40

exiturus es: & illuc non przmittere , quofoft. in

LXVI. Cum acceperit Deus animam meam,

iturus es? illic ergo fübftantiam tuam collo. Matth. 6;

fig $9

corpus meum fepeli, & honorem habebis ma-

ca, ubi patriam habes.

trí tuz omnibus diebus vitz ejus. Cum au-

fath, a5

XI. Difcamus mifericordes effe omniumS. Chryt

tem & ipía compleverit tempus vitz fuz ,

caufa, maxime quoniam & nos mul:a indi-ho. 33. ad

,r, D

fepelies eam circa me.

gemus mifericordia, & neque vivere nos pu- P2P

Ibidem.

LXVII. Panem tuum, & vinum tuum fu-

temus per id temporis, quo non miferemur.

fattla5r

per fcpulcuram jufti conftitue.

XlI. A gehenna vos nemo eruet

» niü a Ibidem.

$. III.

pauperibus auxilium confequamini.

latb 6

[0,

EX SS. PÁTRIBUS ET DOCTORIBUS.

XIII. Crudele eft, ut, de quo habes, nons,

Auguft.^ :

desei, quem fcisnon habere. Grave eft, ut deho

m. 47.

MISERICORDIA IN COMMUNI.

tua fübftantia non füftentes e

entis inopiam. ex 5o.

1

Qualitas.

Unde femper flagellamur in frugibus, quia

fatth 26

bene egentibus non facimus.

S. Chtyf.

emofyng magnitudo non in pecunis-

(üig $0«

hom. 34.

[. Ele

XIV. Anima (ine mifericordia fterilis eïï.Gra*n*ar.V.

rum multitudine judicatur , fed ín

Hoc illud eft, quo Deo (fimiles nos evadereviter. £,

ad poPul dantium promptitudine. Et propterea, qui

licet, mifereri, inquam, & condonare. Hoc3óo.

lOb- Ü 3"

calicem aquz frigidz dedit , fa&tus eft acce-

nifi habeamus, privati famus omnibus.

ptabilis, & qu& duo minuta erogavit ; ut

XV. Quid par virginitati? & tamen expel«s. Chryf,

di(camus, quod Deus ubique mentem requi..

rit.

Et Apoftolus : $i voluntas prompta

litur, i eleémofynam non habeat. — Si veroho.34 ad

virgines excluduntur, eo quod hanc congruaPop. An-

eft, fecundum id, quod haber, accepta eft.

non habuctint cum largitate, quis absque ea " och»

; Idem,

Il. Non ad hoc accepifti , ut in delicias

",uc- )

veniam aflequi poterit; Nemo, fed hanc non

abfumeres , fed ut in eleémofynam erogares.

habentem omnino perire neceffarium eft.

[le

o5

S. Aug.in lII Superflua diviti , neceffaria fünt pau-

XVI. Qui fibi foli vivit, & omnesnegligit, Ibidem

Píal. 147. peri : aliena retinet, qui ifta tenet,

fuperfluus eft, & nec homo; nec generis noítri.

R&. P. Lobn. Dill, Man. Tóm. AT,

t2

XII,

*

3

-

Jibliotb

eca Manual.;'s, Concionataride

332

m

nifi amore, ita mifericordia noftra ob fui prze«

S. Leó'c.

XVII. Quafinecalias virtutesdexteri , nec

Dei mifericordia.

4. de col alias offenfiones habeant finiftri: fed illo ma-

flantiam non penfatur , nifi

le&,

. XXVI. Mercatura, negoti

atioque tua coe .Chryf.tioe

*

gno ; fummoque judicio tanti v ftimabitur ,

lüm eft: da panem 5 & acci

pe paradifüm ; 9. de pe-

vel largitatis benignitatas, vel tenacitatis im-

/ rit.

parva da, & magna fufcipe: da morEali—ax

?

pietas, ut pro plenitudine omnium virtutum ,

talia.

^

& pro füumma omnium commifforum, & per

& accipe immor

XXVII. Grav

is eft nobis inimici tentatio , S. Bern. in

unum bonum illi introducantur in regnum ;

ra. Ledit nos dedic eccl.

*

& per unum malum iíti mittantur in ignem

fed longe graviorilli oratio noft

fed multo am- *rm- 3.

ecernurme.

iniquitas ejus; at

que verfutia,

g o

4

mifericordia torquet.

Utilitas.

plius eum noftra

log. hO: 8'

XXVIiI. Magi

s valet eleémofyna contraGloffafup.

S. Gregor.

| XVIII, Nulla omnino re, perinde, ut mife.

m arma terrena, quia haec Fecl.

Nzz. Orar. ricordia, Deus conciliatur.Qu

andoquidem nec

jacula inimici, qua

Tiem ho

dubiam, illa certiffi

mam parit vidtoriam.

d jrjut

de pauper. aliud quicquam Deo magis proprium eft, quip-

(übveniunt miferis , . Aug. de

amore.

pequem mifericordia,

& veritas precedenc.

-XXIX. Beatiilli, qui

"

&L elcim,

Demus ufuram, fed Deo, non bomi-

quoniam eis rep

enditur, ut per mifericor- ferm.Dom.

L

S. Augunax

XIX..

dem Dominum de mi

feria liberentur ; nam

hom. ^9. D.

Ei damus, qui abundat; ei damus, qui de-

idipfum videtur juftum , ut; qui a potentiore

i

is Jo.

dit,

quod demus: Et pro modicis rebus, pro

frivolis, pro mortalibus,

pro putribilibus, pro

juvati vult, adjuvet inferioïem ï'in quo eft.

"

ipfe potentior.

L]

'terrenis sterna,(ine fine manentia. Quid mul-

ni me legiiïe, mala morte Q i—iier. in

ta di&turus füm? fe promittit, qui promittit;

KXX. Non mem!

mortuum , quiliben

ter opera charitatis exer- epift. ad

:

fiamas illum,

eme illum ab illo, & ut noveris

cuit. Habet enim mu

Itos interceffores, & im- Nepot.

te ipfi dare, audi illum, dicentem :

Efurivi y

poffibile eft,

multorum preces non audiri,

€9. dediftis mibi manducare.

XXXI. Mi

fericordia eft falutis preffidium, $. Chryf.

S.Bernard,

XX. Quatuortem

porales gratiz promittun-

;f fuper --

Prima eft gratia confer-

fldei ornamentum, propitiatio peccatorum

€0. 5 f- 6 tür viro mifericordi.

hzc eft , que juftos probat , Sanétos robo-

vans ; fecunda gratia vivificans; t

ertia gratia

Mgtth.

$ Cryf

rat, Dei cultores oftentat.

:

hom. $0.

cofummans ; quarta gratia liberans. Prima gra-

XXXII. Feecundus eft ag

er päüperum,ci; 9 »Aug. f.

in Mattl,

,

tia confervans nominatur , & dehac Propheta

Via czli eft25. de

to reddit donantibus fru&tum.

fubdit,

Dominus confervet eum, id eft, cum aliis;

venitnr ad Patrem.

cum tota familia fua,atque cum omn

ibus bonis

pauper, per quam

ln. verb.Dom.

4. Cuftodit

cip

e ergo erogare,

fi non vis errare.

fuis fervetjundePropheta inquitPf.14

XX

Xlil. Diéic tibi Chriftus :

Da mihi ex 1

Dominus omnes diligentes fe , fcilicet in

membris

u

& de hac

eo, quod dedi tibi: de meo quzro. Da, &

füis. Secunda eft gratia vivificans,

redde, -Habuifti me largitorem; fac me debi-

- Propheta fubdit,

& vivificet eum, Ícilic

et mife-

ficut Apoftolus ait :

torem, habeam te foeneratorem. : Temporalia

ricordem : quia imifericordia,

1. Tim. 4. Promif/

onem babens vites

que nunc ejt.

mihi das, zterna reftituam: teipfum tibi rcd-

& de hac fub-

dam, quando te mihi reddidero.

L]

L

'Tertia eft gratia confummaops:

XXXIV. Si vise

(fe mercator

bonus, fce- S. Auguft,

ditur : Beatum faciat eum in terra, id eft, in pre-

nerator egregius, da , quod non potes re- in epift,

fenti vita Quarta e(t gratia liberans; fcilicet a

peccatis, vel poenis, q

u& infurgunt ex fugge-

tinere , ut recipias , quod non potes amit-

tere. Da modicum, ut recipias centuplum:

ftione diaboli : Unde

fequitur ; K non tradat

eum in manibus inimicorum ejus.

da cemporalem poffeffionem , ut'*qcnfequaris |

fis defeCtio

eternam hareditatem.

S. Leo f.

XI. Non timeatur in eis expen

ri, fis. dx'egæ.

SAnbtof

10. de

facultatum , quoniam ipfa benignitas magna

XXXV. Quidquid tribuitur paupe

ü do- in Tege

fübtili confideratione penfetur , none

Quadrag. (ubftantia eft,nec poteftlargitatis deeffe mate-

num fed mutuum : quía , quod datur, mul-

Ym de

ries, ubi Chriftus paícit, & pafcitur, in omni

of

tip

licatio fine dubio fru&tu recipitur.

hoc op

ere i]la intervenit manus, qus panem

X

in s, Chrg)f.

frangendo auget,

& erogando multiplicat.

XXVI. Melius fervatur pecunia, qua

.

datus es ? redi-

dextra pauperis collocatur : hanc calumni

d- ?n f. fuper

illud : No-

S Greg.

8. Ambr.

XXII. Peccatis tuis venun

Naign, i

f. de Elia.me te pecunia tua ; vilis pecunia,

fed pretiofa

tor non extorquet , invidus non criminatur,

lite the-

Qtit. de

latro non aufert, fur nocturnus non diripit;

faur.

eít mifericordia.

pup, a

SAug. 15. XXIII. Duo (uünt operá mifericordiz, qua

fervus fugam meditans non invadit, fed (eme

Tior,

p*

r eft tuta, femper integra, femper falva.

de verb. nos liberant ; quz breviter ipfe Dominus po-

XXXVII. Nullaomnino res eft, quz Dei be- S. Gregor,

So Chryf.

Dom. ^ fuitin Evangelio dicens: JDimitte , & dimtt

t£-

1035 a

nevolentià perinde conciliet,

ac mifericordia. Naz. in

pop i Anu

tur wobis; date, & dabitur volis. Dimitte , &

amus, Ofat. de

tioch,

dimittetur vobis , ad ignofcendum pertinet:

XXXV L Ejacariffimi,hodie oftend

qualiter eft ars omnium artium quazftuofiffi- P2UP- 2*

ldem, f

. Date, & dabitur vobis, ad præ&andurp be-

Ü a

neficium pertinet.

ma, eleémofyna. Si enim artis eft proprium, & Chryf.

ad aliquam utilitatem pervenire; eleémofynanom o35..

Did. Stella .

XXIV. Afpicequemadmodum Deus in tuas

anus mifericordiam pofuit, ut, fi velis miferi-

vero nihil eft utilius, clarum eft profecto,quod ad popul,

apud Man- m

L

& ars, & omnium eft optima.

Antioch.,

fi tr. 57.

cordiatua tecum utl

, memineris etiam tecum

dem debere facere, & tunc mihi

XXXIX. Miferi homines, quiin morte pec- . Max.

difé. 3« proximotuoi

cati atuerant, ad vitam eleémofynis revivi- hom 1. de

crede, Deus

füam mifericordiam, benignita-

L]

tem, manfuetudi

nem non denegabit tibi.

fcunt, eftque illis mifericordia fons falutis , eleém,

quibus avaritia fuerat mortis incendium, ut:

Salmeron.

XXV. Chriftus

beatitudinibus ampliffima

& utamor ob excellentiam

flammas , quas peccando fibi intenderant ;

$

Gte,

t9. $. tr.7- proponit praemia ,

non plene remuneratur

, neque mpenäitqr )

largiendo reítinguant.

m

lit

Tuuls X CV. Mifericordia eräa— Vios.

333

AJidem

XL. Quamvis pollutus , quamvis multis

ut Deus fias,

tanquam infignitus propria no-

:hl'y[- hoe

criminibus circumfeptus , fi ele&ámofynas fe-

ta Deitatis ?

ET

ceris , innocens effe cocpifli. Abftergit enim

L. Dominus mifericordiam ma

it,

cleémofyna , quod avaritia polluebat : &

facrificium , ac pin

vult, quam s, Gregot,

e

guium annoru

m myriades Naz. in o-

maculam , quam res alienas diripiendo con-

commiferatio füperat.

rat. de

ia

traxeras, tuas erogando purificas. Vide er-

.LI. Magnares homo , & pretiofa vir miferj. P2tp. am.

i it eg

go; quz fit mifericordiz gratia , qus una &

cors. Hzcrmajor eft gratia, quam mortuos re. ?* Chryf

ttn, h

fola virtus cun&oram eít redemptio peccae

x

hom. 36.

torum.

füfcitare. Multo namque majus efbefurientem

ad popul,

pafcere Chriftum : quam in nomine Jefü mor.

Antioch.

S.Chryfo. XLI. Per mifericordiam pauperum , mi-

3f

log. ho. g. fericordiam- paremus , ut poffimus -

tuos füfcitare ; namillic quidem tu de Chrifto

«d,

effe Xdc

bene mereris, hic autem ipfe de te. Ac merces

'cena liberi, de falute fecuri..

Idem ho.

XLII. Manus pauperis eft. Abrahz finus :

eft in bene gerendo, non in bene pátiendo,

u de

Hic in fignis ipfe Deo debes , in

E

&mDon,

dejejun. ubi, quidquid

pauper acceperit, mox repo-

vero Deum habes debitorem: -

el&ämoryna

fleäm. nit.

B

lhefaurus cceli eft manus pauperis,

LIL. Przclara & divina res ( eleém

ofyna ,)AS., Cypr. l,

quod füfcipit, ne in terra pereat, reponit in

fratres cbariffimi, falutaris Operatio,

folatium de eic&m.

coelum. Manus paüperis eft gazophylacium

grave credentium, fecuritatis nofirz (4lutarjs

Chrifti, quia quidquid pauper accipit, Chri

prz(idium, munimentum fpei, tutela fidej.

ftus acceptat. — Da ergo, homo, pauperi tet-

s r i

. LIII. Tanto quisque perfe&tior eft

» quan-. $. Greg, 1

pill ad

ram, ut accipias ccelum : da nummum , ut

to perfe&tius fentit dolores alienos; -

190 moral,

accipias regnum : da micam, ut accipias to-

Vipot,

.. LIV. Eleémofynàin utraque vita clarus ex.

$

« Chryf,

tum: da pauperi, ut des tibi: Quia quidquid

hibet, inifta famiám comparans preclaram, in-

pauperi dederis,. tu habebis

illà eloriam tribuens.zternam.

5: Ch!'y[a

; quod paup-c.þi

füpet

non.-qedctis , habebit alter.

-LV. Ubi Deus curam mifericordime, ibiS.Leof.to,

& imaginem fuüz pietatis invenit.

u

AEquitas.

e quadr.

SCuyt XLIIL Quema

dmodum artificum . unus-

" LVL O pregrandis eleemofynz virtus !S. Chryt,

divites fanCtificat, mortuos füfcitat, & ir«to- 1. ho.

. p f

hom. 5o. quisque propriam artificii füi fcientiam no-

s. de

| in Matth. vit, fic divites non fabricare, nec edificare,

mortalitatem mortalibus donat, Ele&mofyna?: depea.

charitatis loror , egenorum vita, (an&timo-

rerbDot,

nec texere, nec navem extruere, nec aliud

,

hujusmodi artificium .norunt.

Illlam igitur

nie Antiftita, virtutum Regina.

- LVII. Sola mifericordia e(t, cui omnes vir- Caffiod. in

artem difcant, ut divitiis recte, & ut decet,

lbidem,

utantur. Non eít enim certe ars illa con-

tutes honorabiliter cedere non recu(ant.

epitt

LV lil. Si & tu gloriam ex divitiis quzris,S. Ambr,

temnenda, qua difcunt opulenti conferen-

dum indigentibus effe, precipua enim eft,

cognoíce, quia melius eft, mille filiorum ,( a1.

quos per mifericordiam acquifieris , quam

& aliis artibus multo preftantior : Hujus ar-

tis officina in coelo eft, hujus non a ferro,

mille aureorum Dominum dici. . Facultates

namque relinquentur hic , etiam(i nolumus,

Augul

neque ab «re in(trumenta fünt, fed volunta-

bonorum vero o

| epiü.

te fola, & benignitate mentis extracta. Hu.

perum confcicntia nobifcum

jus Magitter Chriftus e(t, & Pater ejus: Sitis

pariter pergit ad Deum.

LIX. Quod fi Magiftratus in thea

imifericordes , in

tris Mimis lbidem,

in celis eft.

quit , /üicut äf' Pateï vefler , qui

& Athletis & Gladiatoribus, aliisque hujus-

Dignitas.

modi generibus hominum totum pene patri-

monium fuum largitur ac prodigit, ut unius

; r

'S.Ambrof. XLIV. Omnis fümma chriftianz difcipli-

horz favorem, vulgi nimirum acquírat, nihil

il fegl

nz in mifericordia & pietace eft.

Tdem de

fibi ulterius profuturum : tu dubitas, & cun-

XLV. Mifericordia largior, ubi fides prom-

Garis munificus effe in hujusmodi largitioni-

offic,

ptor. Nihil tam commendat Chriftianum,

bus, in quibus judex refidet Deus, faventium

1 Chry£

uam miferatio charitatis.

N

:

& acclamantium vulgus fünt Angeli : ubi

TE

S. Greg.

XLVI. Nihil tam divinum homo habet,

omnes; qui a fzculo fuerunt, fan&i laudato-

luj. o

Nazian. inquam de aliis bene mereri.

Fac calamitofo

res & przxdicatores tui fünt: ubi laus & favor

jte die

orat de fis Deus, Dei mifericordiam imitando.

4Ufs

paup,. a«

non fimul cum die.ceffat , fed cum fieculis

T20r.

XLVII. Melius eft, artem eleé&mofynam

permanet: ubi corona tibi non auri, fed ju-

dandi fcire, quam effe Regem, & diademate

S. Chryf-

ftitiz dabirur : ubi honores non unius urbis,

j Gl'egOfo

ho, 33* ad

coronari. ' Hzc namque te docet, quomodo

fed coclorum regna mereberis.

( n

pop. An.pO

fiis Deo fimilis fieri, quod eftomnium füm-

tioch.

LX. Tanto aliqua virtus eft melior, quan-S, 'Thom,

j d

ma bonorum.

to facit hominem Deo fimiliorem , quia perin 25. c

)p *

Idem. f.9. XLVIII. Eleémofy

ha amicä, Dei confiflit,

nore

hoc melior eft homo , quo Deo eft (imilior ; 4: 30 2 $

fuper Mm-& femper ei propinqua eft: pro quibuscun-

&t hoc maxime facit mifericordia ,. quia de

;0 Cf

que voluerit, facile munus gratiz impetrat:

Deo dicitar in Píalmo :

um ?v

uia wmiferationes ejus

;d ngu ,

vincula peccatorum ipía diffolvit: fugat te-

Junt fuper omnia opera ejus : Unde. & Luce 6.

nebras : extinguit ignem.

Huic cum multa

Dominus dicit : Eflote mifericordes , ficut &

utict

h MZXI

fiducia portz cceli aperiuntur , & veluti Re-

Pater. vefler wifericors eft.-

gina intrante nullus cuftodum , qui affiftunt,

LXI. Contemplari debes excellentiam mife- Did, Stai.

]Om h

[cille

audet;dicere ; qux tu es? aut unde? fed

ricordiz, qua homines fimiles Deo facit, & inlz in c. 6,

omnes eam a regione fufcipiunt.

illa re fimiles , quz gratiofior, & divinior inLue

S. Gregl

XLIX. Si milericordis appellatio Deum de-

ipfo et: nam certum eft;quod major perfectio,

" Nyii. 1. decet

-

qug reperiripoteft in creatura;eft;fimil

: beat,i't.

,gd quid aliud te fermo Chrifti hcxta;aturiniü

1

m effe

Atj

€09,

^.

—

Wibliotbeee Manualis Conciondtoriæ

334

No£, quod Abraham fidem füfcepit , quod

Deo, & quanto magis hujus fimilitudinis

Moy

fes legem tulit, quod Petrus crucem re-

obtinuerit , tanto perfedtior erit: fi omne

animal diligit fibi fimile ; fi mifericors fimilis

füpinus a

(ícendit, Deus tacet, & hoc clamat

folum , quod comedit pauper.

eft Deo , certum eft, quod a Domino magis

Idem.

diligetur: sam cum Dominus infinite miíe-

LXIX. Quis unquam capere poterit, in-

quit idem San

&us, quod fruftum panis dator

pelout.

ricors fit , omnes eos diligere debet ; quos

& dediflis

invenerit miíericordia indutos, tanquam 1e-

omnium quzrat ? Efurivi, inquit ,

fpec, mot

itimos filios , qui ei affimilentur. Quid ob-

mibi manducare. Non dixit: Efürivit pauper,

[5 df

& dedifítis illi manducare ; fed : E(urivi ego;

i

ecro in mundo effe poteft tanta eftimatione

dignum ?

Si tanti eítimantur homines, cum

& dediftis mihi manducare, Nimis eft, quod

fapit Deo pauperis

cibus, qui totius creatue

Regum ,

& Principum familiares & amici

fünt, quo

pretio eftimari debet ea virtus ,

rz bona non efürit,

faginatum fe in efca pau-

eo conjungit, & illi fimiles facit :

peris prophetizat in regno cocli coram omni-

qua nos D

bus Angelis, in conventis refuürgentium.

;

S'ucunditas.

LXX. Confidera, Chriftum fe

vocare pau-

Salmeron/. |

'Tanta eftto. 7- tr*

S. Auguft. LXII. In tali cafü Operarius felix vivit, &

perem , nudum, infirmum &c.

e

fiireron

l.6o.hom.fecurus moritur, cum quo ambulat matti-

ent

m unio Chrifti cum corpore fuo

; urdliot^n -

to, 5, tf

$9»

monium in immortale horreum , in quo de-

cgrotante zgrotet, illo efüriente efuriat.

6

bitorem fecit Dominum, dum alterum pafícit

Unde pulchre Origenes in hxc verba Ícribit:

dando. Nullam poterit incurrere perniciem,

Sicut anima habitans in corpore , cum non

qui eleémofynis comparaverit pietatem.

efüriat , quantum ad fuar fubftantiam fpiri-

S. Cypr.

fratres chariffimi ,

tualem, efürit tamen unumquemque corpo-

LXIIL Quz illa erit;

dis & fümma

ris cibum, quia copulata eft corpori fuo; fic

de Clem- onerantium gloria,

quam gran

letitia, cum popu

lum füum cceperit Domi-

& Salvator patitur, quz patitur corpus ejus

L]

ecclefía, cum fit ipfe impaffibilis quantum

nus recenfere, & meri

tis atque operibus no-

ad fuain divinitatem.

j

ftris premia promiffa contribuens , pro ter-

-

renis cocleftia; pro temporalibus fempiter-

Sitientes potans.

|— Abulenfs

na, pro modici

s magna przítare, offerre nos

rAbulenf,

iheas

Patri, cui nos

fua fanctificatione rc&ituit.

.LXXI. Dicitur opus miícricordie pröpte

Muth,

conditionem potus; Licet enim aqua nulliu

Silï C. 25.

S.Gregor. LXIV. Quisquis copiofüm in coelis fru-

.lal.[ Ijx

feminare dum tempus eft,

valoris fit, & a quolibet inveniatur ; eft ta-

epift, ad &Ctum def(iderat ,

men opus mifericordiz circa potum dandum,

'Savinellan.pon omittat , ut manipu

los in die meffis

id eft, quod detur vinum , quia aqua non eft

cum letitia colligat : nam qui feminant in

s

potus conveniens cuilipet, fed aliquibus no-

lachrymis ,. cum exu

ltatione & gaudio me-

xius, juxta illud r. Tim. $. JNoli adbuc aquam

tent. [bi de(ideria figite,

ubi ; quidquid re-

bibere &$c. dare autem vinum, eft facere fum-

tribuitur, finem non fufcipit.

ptus. Poteft accipi etiam quoad omnem poe

tum , etiam de aqua, nam quicquid aliquis

Facilitas.

dat alteri , quantumcunque modicum , be-

S. Chryl. — LXV. Nunquid

grave & onerofum quid-

neficium ei przftat, & apud Deum non ma-

equirit

? neceffitatem exce-

ho. 34. ad piam a nobis r

net fine retributione , fi propter eum fiat :

pop.

dentia vult nos

facere neceffaria, & quz in-

fic dicitur Matth. 10. Marc. 9. Quicunque po-

utiliter repofita funt, hec vult bene diftri-

tum dederit &9c.

L

bui, ut hinc occafione fümpta nos coronet.

LXXII. Nullus adeo pauper eft, qui pof- Dio:

L

S. Ambr.

m Carihuf.a-

LXVI. Quod (i difficile tibi putas , o ho-

fit fe de mifericordiz operibus excufare, cu

1 1r.

mo, magnificentia

m divinz largitionis imi-

regnum coclorum porrectione calicis aqu

g pud Manf.

tari, imitare terram , fi

levare oculos furfum

(i'U* 57-

frigide poffit mercari , imo folo affe&tu ,

,

difc. 22.

non potes, faltem ea;

quz deorfüm funt,

defit aqua.

& in pedibus tuis intuere. Affer tu fru&um,

LXXIII. Primus tibi calice

m füum obtu- s. Chryf.

ficut terra, noli effe deterior infenfibili ele-

lit, tu vel aquam frigidam ei negas ;

Potavit ho. 46. in

mento.

llla enim fruétus quos affert , non

atth.

füís ufibus vindicat, fed tuis miniftrat obfe-

te Spiritu fan&o, quamvis indignus efles,

tu nec corporálem hanc fitim füam mitigare

quiis : tu vero fru&tus illius folus invadis;

ftudes; Nonne magnum ducis, quod calicem

& tibi concludis.

illum tenere potes ; unde Chriftus bibiturus

MU

S.Aup. ho. LXVII. Ante oculos Dei nunquam eft ma-

e(t? Nonne vides, quia foli facerdoti fas eft

1. Ofgl

1. de

fuperJoan.nus vàcua a munere , fi arca cordis plena eft

calicem fanguinis tibi tradere? Nec tantum

Diper,

bona Volunta;g.

poftulo, quantum dedit , non enim faugui-

&or, fs

MISERICORDIA IN SPECIE.

nem, fed aquam frigidam flagito. Cogita;

Mittoli to

cui potum przbes.

7' Uo a:.

Efüurientes. pafcens.

Nudos tegens.

LXVIII. O quid agit amor pauperis ! in-

$. Chryf;

LXXIV. Quid mifer judici refpondebis?S. Amer.

f, 14.

quit Chryfologus ;

gloriatur in coelo Deus;

per erubefcit in terra:

Et paulo poft

parietes veftis, hominem non veftis? Equos - de Na-

unde pau

phaleris ornas,

fratrem tuum laceris ami- ^oth.c.13:

l

Mnt.

fübdit : I

n ccelo prima eft efurientis annona,

&um panis afpernaris ?

U V,

p

rima ftipendia pauperis tractantur in coelo,

skdenu. S. Bafil.

Quo

d Abel paffus fit, quod fervavit mundum :

: LXXV. Parietes ygüitis auro,homine

datis ? ?9m- 75.

[ m

d

Tiwus XCV. M/erz'cordiq., erga Pioos.

335

.datis ? clamat hbrno nudus , & tu folicitus quacunäue ratione füccurrendo : Alterum,

es, quibus marmoribus pavimenta vefítias:

quod przftantius eft, commoncefaciendo de

peeuniam pauper quarit, & non habet; &

his, quz ad animz falutem pertinent, atque

l,

equus tuus aurum füb dentibus mandit.

füuggetendo, ut patienti invi&toque animo ,

[

& cum fru&u , flagellum Domini tollerent:

- Captivos redinens.

invitando , fi res ferat, ad crebram Sacra-

Bellovac.

LXXVI. Mementote vin&ctorum, tanquam

mentorum, poenitentiz videlicet, atque Eu-

fpec. mor, (imul vinQi. ta qui eos , vel verbis vivis ,

chariftiz fufceptionem, & ad muniendum &

l. 3. dift. ve] epiftolis confolatoriis adhortantur (ficuti

preparandum pe&tus, contra mortis ingruen-

24

de B. Cypriano & Sebaftiano diximus) vel

tis impulfüs , contra

qui illis , dum vincti funt , & carcere pre-

que cxnremog : mg;tis

muntur, neceffaria fubminiftrant.

Qua in

agones , & luctas.

re maxime commendantur in novo Teítam.

Hofpites colligens.

S. Anaítafia & S. Praxedes, quse ampla fua

LXXXII. Valet hofpitalitas ad duo: AdAbulens,

Smem,

patrimonia in

pauperum Vinötorqm uíus di-

VUPALS

ftraxerunt &c.

defen(ionem a nocivis, five ex patte tem. i^ € 25.

poris, id e(t: frigoris, caloris, pxlqvia*rum,Mmh- 4-

411 12

Samero. ^LXXVII. Mifericordie oPus in redimen-

& ventorum, vel hominum, vel brütorum.

,

'

to. 5. tt, dis captivis pofitum eft, quod przfítanriffi-

Secundo, ad operiendum turpitudinem &c.

'

16,

mum eít opus, quoniam & animam a peri-

Magnz mifericordiz eft, quia mulca incorn-

culo abjurande fidei, & corpus a viliffima

moda, & mors fequi potelt, (i maneat quis

fervitute liberamus , qua una re infignem

extra hofpitium continuo per diem & no-

. pietatem declarant fuam , qui vel illis com-

Gem. .A Chrifto , ut magnz miíericordiz

milerentur.

Unde Paulaus Hebr. 10o.

INam

opus pofitum eft, maxime quia in recipien-

&j vinctis compa|] eftis , & cap. 13. .Mementote

do hofpites in domum, poffunt fequi incom-

moda füfcipienti, juxta illud Ecclefiaftici 11.

vinttorum tanquam fimul vintii.

Jnfrmos vifitans.

Omnem bominem ne inducas in domum tuam , mul-

ta enim infidia dolofi,

Suftinere autem h

1

ze;

Abuenis LXXVIII. Vifitare, de primaria fua figni-

vel exponere fe eis, difficultas eft.

rAbilenf

in c. 25,

ficatione importat frequenter vifitare, nam

Sin C 25

Matth.

LXXXIII. Non leguntur alia Loth bene-

cum :gri multas tolerent moleftias, opus eft,

fa&ta , ni(i quod hofpitalitatis przrogativam

Madhi

ut alii colloquantur eis , quia pet allocutio-

nem confíolantur : Tranfumitur enim quo-

dilexerit,, quod maluit turpitudini filias ex-

"

ponere , quam ut in hofpites aliquid turpius

dammodo malum per vifionem & allocutio

Hzc illi hoftia fuit: hoc (acrifi-

nem , quod multipliciter fit. Primo , quia

ageretur.

cium : Sulphur & ignem evafit Sodomorum.

quamdiu zgri colloquuntur aliis , non ita

fentiunt moleftias füas , ficuti quando foli

. - LXXXIV. Quid nos ad hzc di&turi fumus,S. Augut.-

]

fünt: Et ideo, ut dicit Ariftoteles 9. Ethic.

fratres? inquit S. Auguftinus, vel quam ex-f. 172. de

valde mali non poffunt apud feipíos manere,

cufationem habere poterimus , qui amplas 'emp.

quia cogitatio malorum preteritorum aflligit

& fpatiofas demos habentes, vix aliquando

€0s , & cum fíunt cum aliis, confolantur.

dignamur excipere peregrinum, ignorantes,

"

Secundo , quia vifus affiftentium , & maxi-

imo non credentes , quod in omnibus pere-

me amicorum confolabilis eft, & diminuit

rinis Chriftus excipitur, ficut ipfe dixit z

"

aliquid de malo.

Tertio, quia illi ex collo-

Hofpes fui , & fufcepiflis mes; laboriofum , &

quio dant bonam fpem agro, & faciunt il-

faftidiofum nobis eft in pauperibus recipere

C Dionyf

Chriftum in patriam nofítram 5 timeo, ne

lum oblivifci aliqualiter malorum, quz pa-

nCnrrhufl'

titur , & minus judicat effe , quod patitur,

nobis ille vicem reddat in coelo , & nos non

'æ piid Mmfc

recipiat in beatitudinem fuam.

i

tt, 57

& opinio tollit multum de afflidione zgri.

j

difc. 22

Quarto fit, quia malum quodammodo traníu-

»

mitur, & non fit hoc realiter , quia malum

Sepeliens - mortuos.

; g 5(311!?['

unius non poteft in alterum tranfire, etiamfi

LXXXV. Si viantes ad longiora in dorüün'i S.Ambroi. ;

j

- Mitth

fit morbus contagiofus ; fed quia eger videt

reducere folemus , quanto magis debemus apsdManfi

)

alios fibi condolere, judicat, minus effe ma-

operire defunctos, in illam terram profectos, tr.57.ditc.,

lum faum, quia aliquis eft, qui pro eo doleat.

(

unde jam non revertuntur ? £go , inquit?7: n. 1.

Job , /uper. omnetm defuntium flevi.

S. Greg.

LXXIX. Cibum porrige, medicamentum

iM

N:z. orat. adhibe, vulnus alliga, de calamitate aliquid.

LXXXVI. Nihil hoc officio præ&an:tïus,ïdem ibidy

27. de

pauper.

percontare , de patientia orationem habe.

ei conferre , qui tibi jam non poffit reddere, n. 7.

vindicare a volatilibus , vindicare a beftiis

l,

amor. $l.. LXXX. Neceffe eft, quod omnia, quz per-

meron.to.tinent ad relevationem zgri , accipiantur

confortem naturz. ^ Vere hanc humanita-

j

tem defunctis cor

7. 11- 27* nomine vifitationis.

Eft ergo ei neceffaria

poribus .detulifi"c homines

vifio , & allocutio propter confolationem ,

denegabunt ?

neceffaria eft etiam adminiftratio , quia in-

LXXXVII. Nec ideo tamen contem-n:en;ïbid,a,a,

Ambfl

firmus non poteft fibi ip(i mini(trare.

da & abjicienda füunt corpora defunctorum,

S?Sl

g M

Jdem to. 5.

LXXXI. Duo potiffimum beneficia noftra

maximeque juítorum , atque fidelium , qui-

tr, 26.

bus tanquam organis & vafis ad omnia bona

. vifitatione preftamus , alterum fublevando,

opera fanctus ufus eft Spiritus.

fi poffimus ; ab egritudine ; eorum inopis

40f

MV.

u

n

336

Jibliotbece . Manualis. Concwnatoriee

facere velit. Pauperes Dominos fuos appel-Surius ig.

$. IV.

labat, eo quod hi foli opem ferre poffint ,

utvita &

EXEMPLA CATHOLICA

a Chrifti regno non excideret. $i quopiam

Dauroltius

c. 7- t*i'—" a»

EXTERNA.

die nullus eleémofynam peteret, graviter tri-

ftabatur. Multotiesin exultatione invenerunt^ " "

MISERICORDIA IN COMMUNI.

eum quidam dicentem Deo : ficut aut tu mit-

tendo, ut ego difpergendo videbimus, quis

- Qualitas.

vincat.

Quando nihil habebat, ibat ad ne-

S. Dern, f.T.

irgo , quam excellens fuerat , &

gotiatorem, & dicebat : Da mihi unum tre-

.de Af-

p.V

etiamnum fit in hac virtute, pulchre

fumpt, D.

miffem , id eft, tertiam partem folidi aurei ,

S. Bernardus fequentibus verbis declarat:

& tibi ferviam uno menfe vel duobus, ut vis,

Nirg.-

quis mifericordiz tuz , o Benedicta, longi-

!

ld»n'n'

& ubi vis , quoniam efuriunt valde, qui in

tudinem & latitudinem, füblimitatem & pro-

domo mea funt. Etíumens dabat egenti ro-

fundum queat invefligare? nam longitudo

gans, ut nemini dicat. Mauritio Imperatori

ejus usque in diem noviffirmnum invocantibus

pluribus ab eo talentis mutuo fumptis, fyn-

eam fübvenit univerfis. Latitudo ejus replet

grapham dedit, qua fubftantiam mutuz pe-

orbem terrarum , ut tua quoque milericor-

cunie tanquam hypothecam oppignoravit.

dia plena fit omnis terra. Sic & füblimitas

Verum cum poft mortem ejus Imperator ni«-

ejus civitatis füupernz invenit reftaurationem,

hil quam le&ulum ligneum & pauperem in-

& profundum ejus fedentibus in tenebris, &

veniffet , fyngrapham difcerpfit ,. & le&tulo

[dg ni 17'

in umbra mortis obtinuit redemptionem. Per

illo, remoto proprio ; ad fomnum ufus eft.

te enim coelum impletum , infernus evacua-

Cum in civitatem Amathantem veniffet, te-

tus eft, inflauratz ruinz cccleftis Jerufalem,

ftamentum in hzc verba di&avit: Joannes

exípeGtantibus miferis vita data. Sic poten-

bumilis fervus fervorum Dei, propter impo-

tiffima & piiffima charitas & effectu compa-

fitam autem Pontificatus dignitatem , Chrifti

tiendi, & fübveniendi abundat affectu, zque

gratia liber: Ago tibi gratias, Domine Deus

$. Ggegor.

locuples in utroque. Sed & $. Gregorius Ni-

]o-Mo.

meus , quod me dignum cenfueris, qui tua

t Vit$e

Nicom. de comedien(is de ea fcribit: Ambrofius nutri-

tibi offerrem :. & quod ex mundi bonis nihil

oblat.Mát- . entum de manu Angeli accipiebat ; eoque

c'?l n- !I

aliud mihi fit relidum, nifi tertia pars num-

reficiebatur : vi&tum vero, quem a Pontifi-

mi, quam ipíam quoque jubeo dari paupe-

cibus templi accipiebat, pauperibus erogavit.

ribus, qui funt mihi fratres in Chrifto. Quan-

Surius to,

II. S. Laurentius Martyr, hzreditatem to-

do enim Dei permiffione creatus fui Epifco-

pus Alexandriz , inveni in meo Epifcopatu

tam a Xyfto Pontifice relidam in Clericos

41 Q.qug.

pauperes diftrribuit. Juffus poftea a Tyranno

circiter octo millia librarum auri; ex oblatio-

thefauros a Xyflo reli&tos oftendere , colle-

ne autem piorum collegi denis millibus plu-

&tos undique pauperes oftendit dicens : Ecce

res pecunias.

Quas cum cognofcerem effe

ifti funt thefauri eterni, qui nuaquam mi-

Chrifti, Chrifto etiam dare volui , cui nunc

L

nuuntur, fed crefcunt: qui in fingulos difper-

quoque trado animam.

2

guntur, & in omnibus inveniuntur.

VII. S. Elifabeth , L

andgtaviij 'Thuringiz

Sur. in vi-

IIL. S. Nicolaus, ut pudori trium virginum

uxor, & Ungariz Regis filia , quos in plebe

magis inopia preffos animadvertebat, ex his

ta, 6. Dec. pauperum confuleret, tribus diverfis noctibus

tantum auri projecicin domum, quantum fuüfe

compatruos atque commatruas fibi compara-

bat, ut eis fubveniendi caufas haberet.

Si

fecit ad fingulas honefte elocandas.

Job.31.v. 1V.S.Job de feipfo dixit: ab infantia mecum

quando pecunia non fuppetebat,, veftimenta.

vendebat : cernens pauperculum quendam

18.& feq- crevit miferatio,& de utero matris mez egref-

nüdum efferri , detracto fibi capitis velami-

fa eft mecum. Si defpexi pretereuntem, eo

ne involvi juffit cadaver. Denique neque

quod non habucrit indumentum , & absque

pere, texere, fuere füais manibus eít dedi-

operimento pauperem. Si non benedixerunt

gnata, ut de laboris fui peculio eleémofynas

ïbn n, l6

mihi latera ejus : de velleribus ovium mearum

dare poffet.

calefa&us eft : fi negavi, quod volebant, pau-

VIlI. S. Thomas de Villanova, Epiícopus, InBreviar.

peribus , & oculos vidux exfpeGtare feci. Si

amplos ecclefiz reditus usque adeo in ege-

Rom. 18«

comedi buccellam meam folus, & non come-

ept.

nos difperfit, ut nele&ulum fibi relinqueret ;

dit pupillus ex ea.. Foris non manfit peregri-

nam, eum, in quo jacebat ; cumincoelum evo-

nus , oflium meum viatori patuit.

caretur, ab eodem comimodatum habuit, cui

Drex. in

V. SS. Ambrofius, Auguftinus, Cafarius,

paulo ante eleémofynz loco donaverat.

Gazoph. Gallus usque adeo profufi erant in pauperes,

IX. Alexander V. Pontifex tam munificus Surius to»

P. 1. C 9»pc calices & vafa facra ftipem facerent. .. S.

*

& liberalis erat in pauperes , ut per jocum 4- de Ludo

Gallus vero etiam dicere folitus : Meus Prz-

íe divitem € Erift.

dicere folerer , & jure poffet ,

'Tolef. an.

ceptor Columbanus zneo calice facrificavit,

Epifcopum , pauperem Cardinalem, mendi.

Chriftus in cruce ferreum fuo facrificio ad-

cum Poncificem effe.

1 O 3 9.

Spec Ep.

hibuit, fiquidem c

^

la&ïis fuum fanguinem pro-

-X. Andreas.Fefulanus ; Epi

fcopu's , ita

Tymp.

pinavit.

fuit benignus & liberalis in pauperes, utíigu. 6g.

VI. S. Joannes Ele&mofyparius eidem pau-

omnium nomina deícripta teneret, nec eosn. 4

peri ter eodem tempore eleemofynam peten-

fine lachrymis afpicere poffet.

ti rer dedit dicens : ne forte Dominus meus

XI. Gregorius XIII. nondum

EpirCOPus 3 Iho .:Il.- 61

quidquid neceflariis fumptibus detraxerat, in

;bid' n. u

Chri&us fit, pericalumque mifericordiz mex

[ d

pau-

Titulus XCV. Mifericordia erga Fioos.

'33?

Jtius ü

pauperes ftudiofos alendos impendebat. Sin-

rit k

'iþn eo clara olim, & multis familiis divesDu-

Purolig

gulis annis feptuaginta aureorm millia in Pon-

cum gens,tam prona erat hofpitibus recipien-

tificatu pauperibus diftribuit. . Decies cente-

C.'].ti(. q»

dis, ut fzpius patresfamilias, dum eos quisque

.pl 40

na millia aureorum in virgines matrimonio

domum [Íuam trahit, non fine reprehenfione

elocandas, vicies centena millia in pauperes

altercarentur. . Id porro ne fieret, placuit, in

Ítudiofos prater fumptus in feminaria erigen-

foro, in quod hofpites primum convenire fo»

da impeníàas expendit. Singulari vero affectu

lebant, colümnellam erigere , anfülis, annu-

pauperes patria extorres complectebatur, ita

lisve circum infixis ab unoquoque patrefa-

utnulla prope provincia fuerit, quam ejus ef-

milias ea lege, ut ad cujus annulum hofpes

fufa largitas non pervaferit;

h

imo ad Aptipo-

equum alligaffet,eumve ratione alia tenuiffet,

. das usque penetrarit.

t

illi fas effet, hofpitem füo jure domum dedu-

1. n.33.

XIL. S. Carolus Borromeus a

rcafn elkeemo-

cere, lautitias prebere , omnique officio co-

[ynis pene femper exhauftam, imo quotannis

lere, aliis przjudicio acquiefcentibus , homi-

etiam ad multa millia obzratam habebat;

nisque fortem amico livore invidentibus ;

neque tamen timebat novas fübire impenfías

fed nullus fortuaz

ingratiam pauperum. . Quin etiam cum Oi-

Y»

fplendor þoc charitatis

»

r

livore non vincitu.

remíem principatum quadraginta millibus au-

Utilitas.

reorum vendidiffet, intra viginti quinque dies

- XVIl.FeceratnaufragiumIndico

in Ocäanojo. Rho.

omnes has

pecunias in egenos & pia,opgra

Alphon(üs Albuquerquius, eoque in tumultu,. 1. e. 7.

diflribuit.

um unusquisque fibi confulens, amiciffimo-"* 4*

Id, n 17.

XIlL Tempore S. Joannis Chryfoftomi

rum facile oblivifeitur, ipfe dux, ac claflis

À

fola ecclefia conftantinopolitana quotidie

praetor puerum nauticum, qui mari haurieba«

alebat tria millia virginum & viduarum, prz-

tur,in humetos fuftulit: clamantibusque cuns

ter alios mendicos, egros, leprofos,incarcera-

&is, ut abjecta farcina, vicinam ad navim ena-

tos, advenas,

taret, fperare fe dixit ejus infantis innocentia

bat.

quibus cibum & indumenta da-

tutum fe mediis in undis fore; donec fcapha

iï

Jo.Rho, XIV. Margarita Philippi HI. rcgiarum vir-

ad excipiendum expediretur , itaque fadtum

£

1. VirSel. tutum exemplis affatim dives Regina,dum hi-

fuit: diceres, innocentiam in

:

antis pericli;an-

a

^ 7: 1 t fpanicz navigationi fzvum hyeme fe aperit

ti duci pro fübere fuiffe.-

j

mare,Mediolani fub(titerat, & domefticz non

. €«XVII. Ultra omnem

cxpe&atïoncm inIbid, n,11.

l

imfnemor diíciplinz, przclara edebat, exem-

ampliffimo hoc füblevandarum miferiarum

Js

pla. Itaque quum pauperem pannofum, femi-

theatro Franciíci a puero Jefü virtus fpecta-

nudum, ab hyberno gelu torridum atque obri-

ta eft, Nulla eft tanta calamitas, nulla ad«

"

- gefcentem vidiffet, accerfito e ftipatoribus

veríie fortunz injuria tanta , adveríus quam

principibus uno: videait, mifellum illum al-

prompta Franciíco charitas non eflet, atque

gentem ; tu ex optimo panno veftem ei a far-

ne integrz ejus laudes, ant antiquz majorum

. tore ad modulum fcindi actutum cura, mox-

iv

es, aut ftudio congefte opes, partem (ibi

que ad me afferto : factum,quod imperaverat,

jl

quam audeant vindicare; homo fuit fine

domum reverf(a vefti ífaendae manum admovet

lare, fine tecto, fine arca, ipfo Iro; aut Furio

2

Regina, totamque diligentiffime confuit;paue

pauperior. Rurfüm, ne quid, preterquam

b

peremque lautum, acregia ftipe donatum in-

fibi; eloquentiz , aut moribus elegantioribus

]

duit chriftianz mifericordiz gloriofiffime ope-

mifericordia deberet, ruílico, ac fuüb initia

l

rata. I nunc, magne Macedo, & laneas illas

propemodum ftolido ingenio, fed patientiz;

fororum tibi manu textas Perfis objice Regi-

4

fed charitatis indomita. Hisille opibus fretus

nis: habet Chrifti pauper veftimentum, quo

(mitto enim, quod in nofocomio per triginta

purpurea tanti Regis contemnet amicula: nam

annos decumbentibus laboriofiffime, & nul-

|v

e

& quovis Regis faftigio Chrifti nomen decet

la ni(i operis ipfius mercede fervivit) infantes

effe gloriofius.

orbos, aut pudendos parentibus, educares

I

Ib. n- lf.

j

XV.Adjungam magnz

Reginz matronam,

adoleícentibus Compluti, ut Doctores au-

. non fortuna, fed virtute comparandam. Cor-

dire poffent, ftipem emendicare, nobiles pu-

TrBreritn

neliam Lampugnanam mediolanenfem. Hec

ellas collocare , fzminis e naufragio libidinis

enim mendicabulorum centunculos farcire,

enatantibus tutum portum aperire , paupe-

e:Rom- Id

illis affidere, atque per otium chriftianz difci-

ribus epulum fi

T Seph

ulis annis dare, veftibus nu-

; plinz rudimenta docere, cibum non prius ca-

dos fovere, afflictis opera, atque gratia, qua

s

'pere, quam illas eleemofyna donare, fzminis

plurimum valebat, apud Principes adeffe:

n

in Nofocomio capillum pectere, ac purgare,in

demum ipíe feminudus , ac vili facco te-

more habuit. Verum, quia non fatis hoc illi

Gus, algens ac nunquam fibi non iratus,

gsSurius

d [ndo

videbatur, preclariffimo infüper facinore vo-

omnibus opem ferre , & quamquam inju-

luit fe effe mifericordem.. Puellam enim ele-

riis, atque etiam non femel verberibus male

mTolef. J

phantiafi corruptam, atque miferabili fpecta-

mul&atus, non ideo potuit abftineri. His

11 033 9-

culo in publico Jacentem, füblatam in domum

ille artibus tantum & vulgi, & Principum fa«

$ptt p

füo in le&ulo collocavit, cum ea maternum in

vorem collegit , ut , quum omnibus effet ve-

(4 fym

morem cubuit, medicas admovit manus;ofcu-

nerationi, ab his auferret, quod in pauperes

g.

lisque demulcens, candem reddidit fanitati.

diriperet, hominesque ad pietatem pro libitu

05 "T

Nefcias, an Corneliam miferiarum illius par-

duceret: neminem facilius homines fequun-

ticipem, an illam hujus dicas fuiffe felicitatis.

tur, quam a

dunt invenire.

pud quem vit& prafidia fe cre«

,Sïlb- l Ó

ibid.n.6. — XVI. Bertinorum oppidum in ZEmilia eft,

l

uu

u-

R. P.kliobn. Dibl, Man. Ton, 44.

X

;Bibliöt.äem Manualis Concionatoria

338 -

Vitu lc !.

XIX. In vita S. Philippi Nerii legitur, quod

ris manavit, ac fi ex putrefcente carne illius

pro vermibus aromata ferbuiffent. Et tamen

€. 29. 1 5, cum Cardinalis Baronius, ex noftra congrega-

tione affumptus, per novém annos continuos

de bono hoc viro fzculari, & conjugato, ac

terrenis negotiis jugiter occupato , nullum

hofpitalia frequepeatfet;fzpe contigerit,quod,

dum febri obnóxius eo fe contulit, domum

aliud bonum opus legitur, quam quod miferie

polítea reyztíus füerit incolumis & fanus. Nec

cordiz operibus affidue deditus tuerit.

J

mnirupes quia, üt Hugo Cardinalis ait: pro eo

XXII. S. Bonifacius adhuc puer cum vefti-spec, Ex-

2f 20,

vad viti mifericordes miferias aliorum tol-

menta fxpe, quibus tegebatur, & prazterea empl. tit,

omne horrei, quo mater alebatur,frumentum miteric.ex.

iünt, vel mitigant, vel faltem per compaffio-

nem portant, jure viciflitudinis immunes

in pauperes expendiffet,ideoque mater valde ! € 5

affliCta eique fübirata effet, precibus in horreo

regote

erunt a propriis; hoc eít, quod Propheta re-

Dial. c. g.

gius forfitan infinuare voluit, quando, polt-

füfis totum iterum optimo frumento replevit,

quam dixiffet, Deum noftras mifericordias li-

- XXIII. Deus dedit,fütor opificio,qui quid- s, Gregor.

Sophtohs

beraliter effe remuneraturum (qui coronat te in

quid ex neceffariis fümptibus füpererat,fabba-1. 4. Dial,.

jn prito

mifericordio.e wifevationibus, qui veplet in bonis deft-

to femper in pauperes diftribuit,vifa eft pro eo c. 36.

fpit, &

derium tuum ) mox quoque fubjunxit : renovabi-

domus infignis in coelo edificari, in qua tamen

Yj

gur, uf agtla, juventus, tua:. quia, qui operibus

ftruenda folis fabbatinis diebus laborabatur.-

— XXIV. Anno Chrifti 195. Cum dira fames Thom.

charitatis, & corpaflionis jugiter fe impen-

dunt, inpoffeffione & jure longzva vite exie

provincias vexaret, matrona quzdam genere Canuprat.

ftunt, Unde Cafarius hiftoriam quandam de

clara,fed mifericordia in pauperes nobilior, fi-- 2- c 28-

Podir,

Ecclefiaftico, pauperum fubfidio vehementer

ne pondere & menfura, quidquid poterat, da- V* 7: 8-

dedito (qui DecanusS.Andreg Coloniz;Hen-

bat; cumque omnem jam farinam etiam fco-

Chrit p.

|

20 cl 251

ricus nomine, extitit) receníens,non fine eme

pis colle&am ancilla ad ejus imperium diftri-

$2

hafi, illum ad decrepita

buiffet, redire ad ciftam juffa, plenam farina

x

xiíle dixit.

4

i

mlgs*kque getatem yi-

optima invenit: fed & horreum ab eo tempo-

Sutius 26

XX. Cum dece

dente ,C*o-r'i&a'-'ntïno' Magläo

re juffu mariti pro mendicis apertum miraculo

E

Julianus füccefliffet,legem is tülitjne Chriftia«

randi ad pauperes toto illo famis tempore

ni quicquam in hoc mundo poffiderent. Por-

alendos fuffecit. Ipfa vero Domina feptem an-

-ro Gallicanus in pago Oftien(i quatuor cafas

te mortem diebus continuis aviculam mirz

habebat, quarum penfiones in eos, quos dixi-

pulchritudinis,infolito cantu eam recreantem,

müs, conferebat ufus, adeoque Dominum me-

atque ad cceleftia gaudia invitantem audiebat.

;n. Ba,da

tuit habere defenforem, ut quicunque in eas

XXV. Ofwaldus cum quondam cum $.v

ingrederetur, ad fifci ti

tulos conftituendos;

Aridano Epifcopo ad menfam fedens miniftrol. 3. de ge-

ac penfiones exigendas, ftatim a diabolo ob-

d i

pro eleemofynis conftituto; & magnam pau- ftisAngl 6.

fideretur, & quisquis a&torum ejus effet ex-

perum multitudinem in plateis eleemofynam

actor, leprofus fieret.

petere nuncianti, & cibos, & catinos de mene

Dra, 6

Zeph' p H

s L] Gregür-

XX1. Neque hoc filen

dum e&*,quöd deTheo.

fa auferri, & pauperibus diftribui juffiffet, S,

1. 4 Dial.

vhanio Cenereten(is urbis Comite, in eadem

AÁridanus manum ipíius prehendens dixit:

6 X' Sl 3.

C 27.

urbe pofitus multis aítantibus agnovi, -Ruit

nunquam hac manus com

p'ut;r;icet : quod

pamque vir mifericordiz aCtibus deditus;bo-

& factum.

nis operibus intentus, hofpitalitati przcipue

XXVI. Tiberius Impcrator,cuim omhes füos Drc,k-/'öa?

^ ftudens, exercendis quidem Comitatus curis

thefauros & redditus in pauperes diftribuiffet, Zeph. p. 1.

ob id increpatus ab uxore , refpondit, Domi- *9:

occupatus, agebat terrena & temporalia, fed

ut poft in fine claruit, magis ex debito, quam

num abundanter provifurum , id quod etiam

ex intentione,nam dum

propinquantis mor-

fadtum; nam in palatio ambulans, dum cru-

B

et)

tis ejus tempore gravi

a acris tempeftas

cem eidem infcriptam videt, indignum ratus

obfifteret, ne ad fepeliendum duci potuiflet ;

crucem pedibus calcari, juffit lapidem aufer-

Ibid. É 3

TT

cumque uxor fua cum fetu vehementiffimo

ri, cumque tertium (imiliter figaatum inve-

inquireret, dicens: quid faciam? quomodo

niffet, tandem ingentem thefaurum reperit.

Sed & Narfes dux militiz cum mortuus ef-

te ad fepeliendum ejicio, quz oftium domus

hujus egredi pra nimia tempeftata non pof-

fet, fenex, quem unicum ille thefauro (uo in-

füum? Tunc ille refpondic: Mulier, noli flere,

genti cuftodiendo prefecerat , Imperatori

uia mox, ut ego defun&us fuero, aéris fere-

eum revelavit, cujus juffu thefaurus ille ad

L ha,

nitas redibit; cujus protinus vocem mors, &

palatium per aliquot dies deportatus eft.

&Lf

»

)

mortem ferenitas fecuta eft, quod fignum

" XXVII. Cum Petrus Telonarins mendico$pec. Ex-

etiam alia figna fünt comitata,nam manus ejus

importune eleemofynam petenti invitus pa- empl. d. gv

& pedes podagre humore tumefcentes vul-

nem projeciffet, & poftea fubuculam ctiam ** ??*

lil Pa

pneribus pleni erant, & profluente fanie pute-

alteri donaffet, in judicium fübinde vocatus,

( 0, s. j

bant, fed cum corpus ejus de more ad lavan-

ob tantillam eleemofynam a damnationis fen-

dum fuiffet nudatum, ita manus, pedesque

tentia liberatus ; vitzque reftitutus , feipfum

ejus fani inventi funt, ac fi unquam vulneris

tandem vendi curavit, vitamque in humili

«

nihil habuiffent. Du&us itaque ac fepultus eft,

fervitio fancte finivit.

ejusque conjugi vifum eít, ut quarto die in

XXVIII. S. Gregorius quia fcutellam uni-Ibid. d. g.

lbld,pl 3

fepulchro illius marmor ; quod füperpofitum

cam, quam a matre miffam habebat , Angelo ex. 9o.

u*'

fuerat, mutari debuiffet, quod videlicet mar-

füb fpecie pauperis mendicanti obtulit, pro-

mor corpori ejus füperpofitum cum fuiffet ab-

moveri ad dignitatem papalem meruit.

.

XXIX. Er

di

"

"

Ccius romanus

Senator cum

Ibid. diff.

latum, tanta ex €orpo

n

i

re ipüus &agrgntia odo.«

quatuor 9 ex, 139»

[

Titulus XCV Mifericordia eraa. Vivos,

39

quatuor millia pauperum tempore famis pa-

audiensque Chriftianos effe, coelo manus at-

viflet, eaque ceffante ad fuam quemque pa-

tollens mox decrevit eandem fidem profite-

triam per vehicula reportari juffiffet, vocem

ri, idque poftea reipía praftitit.

de coclo dicentem audivit: Et, tibi & .femini

XXXVIII. S. Ida, vidua, tumbam , quam N:dafi.ig

tuo panis non deficiet in zternum , qui me

fibi prepararat, bis quotidie variis eleemofy- a. Euch.

famis tempore in pauperibus meis refecifti.

, Es

nis replebat, indeque in pauperes erogabar. hebd. 23.

IDl tit

lbiddgo. XXX. Cum quzdam civitas famofiffima in

XXXIX.S. Catharina Senenfis,

cum ad ma-. ! 9

€x, 20,

Idem inan-

liric ,

opetibus mifericordiz tota refrixiffet, in vitiis

num aliud non habens,quam argenteam e tem-

no crucif.

T

autem abundaflet, juíto Dei judicio tota igne

plo crucem, eam pauperi dediffer,(equenti no-

Ttpot

hebd. 13«

ccclefti affumpta eft, fola coníulis (qui per An-

&e Chriftus apparens, & crucem illam egregie y, à

[!

*

l g.

gelum füb fpecie pauperis in domo fua rece-

gemmis adornatam oftendens; promifit, fc il-

rtgor

ptum ad peenitentiam excitatus fuerat) domo

lam in die judicii coram-omni Angelorum ho-

« monafterio illzfis permanentibus.

minumque przfentia oftenfurum.

4 Di

T

Sophron. — XXXI. Quidam gentilis füafü uxoris pau-Q

XL. Nobilis cujusdam viri uxor cum eo Cantiv. 1.

in prato |ca nu

mifmata Chrifto tanquam foeneratori

abíente leprofum in le&to collocaffet , ma- . mir. c.

Ípir. c.

-offerens, paulo poft invento in ecclefia num-

ritus infperato redux & le&tum petere vo- 2t-

38

mo, coémpto pifce, gemmam in ventre

lens, cum ab ea alio duceretur , in fufpicio-

Thon,

intpri

pretiofam reperit , quam trecentis nummis

nem lzfi thori veniens, vi in cubiculum irri-

vendit, fimulque tanto miraculo illuminatus

puit, fed illic nonnifi fragrandffimas rofas

9-0 25[

J-&-ï»

'Chritti fidem fufcepit.

media in hyeme invenit.-

Podag.

XXXII. Petrus Vellejus, mercator lufita-

Chrift. p. qus, quiain aliena domo latrunculis ludens S.

XLI. Evagrius, EpifCopiis, aSynefio Epifco-. Sophron.

po ad fidem adductus, & perfuafus, eum, qui ora. fpir.

« & 25 Francifco Xaverio fübito intervenienti, & ali-

miferetur,Domino fcenerari,centuplumque in 1. c. 195.

L]

.

:quam pecunis füummam in pium opus peten-

ccelo recepturum;, tres auri centenarios eidem & Ped.

ti clavem dederat cum facultate ex trecentis

in pauperes diftribuendos obtulit : Chirogra-

Chrift p.2,

millibus aureorum dimidiam ( ut poftea di-

phumque;quo Chrifti nomine fe obligaret, p

6.0.2

—5- $.

ccbat) partem auferendi prazíagientem audi-

tiit. Quod cum poft mortem in manus ipf(i, ut

vit Xaverium, non modo omnem benedictio-

vivus przceperat, datum fuiffet,tertia die poft

nem a Deo ipfüm habiturum, fed etiam re-

fepulturam $ynefio apparuit dicens : Abi ad fe-

velationem de die mortis imminente habitu-

pulchrum meum, & accipe chirographum ma-

rum, quod & factum.

Unde exorto ultimo

nu mea fuübícriptum ; nunc enim plene mihi

l

illo die Petrus poftquam lacro fünebri, quod

fatisfattum eft. Cum ergo veniffet Epifcopus

[j d

pró íe eantari jufferac, adfuiffet, etíi nullo

ad fepulchrum,chartam in hzc verba Ícriptam

tisAng Á

morbo tentatus in feretro fe compofuiffet ,

invenit: Ego Evagrius,Philofophus;accepi de«

finita miffa mortuus inventus eft.

bitum in his litteris manu tua confcriptum , &

Drex. Ga-.

XXXlil. Homo quidam flagitiofus Bono-

nullam habeo contra te jus propter aurum,

£oph. p. r.

niz degens videbatur fibi in campo ab horribili

quod per te Chrifto, Salvatori meo, dedi.

G I5 .

tempeltate deprehenfüs , proximas juftitiz z-

-

GDGOR GD O.

des pulfare,fed inde repulfus,ut qui juftitiz cu-

Miféricordia.

ram non haberet, ad alteras veritatis , fübinde

XLII. S. Auguítinus omnes eleemofynas & Poffido.

D

'etiam pacis edes confugiens, cum etiam hic

poffeffiones, quas poterat de fidelibus habere, nius in

lchh' p.lo

repulfam paffus effet, candem füadente pace,

monafteriis Religioforum, quos fciebat corn. vita.

lc'gl j ;

ad domum mifericordiz admitti petiit, quod

munibono fpirituali utiles effe, largiebatur.

quideia face obrinuit, eatamenleze, ut mce

XLIII. S. Martinus, Epifcopus, eleemofy- Arrías p.

-res incolarum in ea habitan:ium affumere, &

A^

nas a fe provocatas ecclefiiis & eorum mini- o. thef, tr,

eccata fua eleemofynis adimere (l derec.

flris , nec non Religiofis dividebat, ratus 6. c. 24.

Ibido [ 3.

XXXIV. Paterfamilias quidam, cum uni-

confiderato, qui inde exifte

$. 2.

*

bat ; fx:u&u nul-

cum, quem adhuc reliquum habebar, fefler-

libi eam aptius collocari.

tium pauperi dediffet , paulo poít famulum

XLIV. S. Hieronym. fingulariter commen- D. Hier. in.

obvium habuit, qui viginti folidos tela invo-

datS.Paulum ex eo,quod,licet liberos & nepo- Épitaph.

lutos porrigens, & a Domiíno füo miffos di-

tes, aliosque propinquos non paucos haberet, Paule,

Gitans, paulo poft evanuit.

facultatestamen (uas fuperfluas non ipfis,fed in

Ibid, p. ^.

XXXV. Antverpiz quatuor pauperum praz-

Religiofis & facerdotibus animas lucrantibus

€. 1. f. 7. fecti ex more annis fingulis florenorum fexa-

donarit, & propinquis eam ob caufam murmu-

ginta, imo & feptuaginta vel omnino octo-

gpe P

rantibus dixerit,meliorem fe illis hzreditatem,

ml W

ginta millia aut plura collegerunt.

Chrifti mifericordiam, relinquere. Certe Si-

u

Ibid. p. 2. - XXXVÍ. In Haiftadienfi monafterio tsntus

meonMetaphraftes teftatur,Deum fingulariter

e 2. $. 3 fuit adventantium pauperum accuríüs , ut

ejusmodi mifericordiam non in altera dunta-

Ü

interdum mille quingenti ad portam nume-.

xat, fed etiam hac vita remunerari.

]

rarentur.

Sed & piítor faffus eít , minimos

XLV. S. Laurentius Juftinianus Patríarcha gerg, ,.

panes in furnum mi

fïos.gþandc incrementum-

Venetorum cum áliquando a confanguinco iin, in ejus

füumofiffe,

non adeo paupere rogaretur , ut pecunia vita.

Ibidn po 3 *

XXXViII. S. Pachomius, miles, cum in ci-

lia ód

eum juvaret in filiz dotem ; in hzec'verba

So o

vitatem Chri(tianorum divertens miram libe-

refpondit: Confidera, quzfo frater, fi parum

ioexl 90'

)«

ralitatem & mifericordiam in egenos confpe-

dedero,non eft,quo opus habes : fiimultum de-

xiflet, quzrens, quodnam hoc hominum ge-

dero, defraudabo multos; ut uni fatisfaciam:

nus (it, inopera mifericordiz tam effufum ?

pii d

& propterea quidquid illud eft; quod eft, ad ci-

R. P. Lobu, Dibl, Man. Tou. 41

,W«W2

bos

)[90 CX- 13,'/'

e

"Biblitbeee Manualis Concinatoric

349

vix enim recefferat Dominus, & interim dum

bos pauperum potius, quam ad intortos cri-

confolaretur verus Dei amicus difcipulum ,

nes aut margaritas comparandas traditum eft.

Igitut ignofce , fi dare non poffum.

de panis erogatione commotum , ecce per fe»

neílram vifa fünt, & inventz in alveo fiumi-

Niceph. 1

9

XLVI. S. Olympias vidua & Diaconiffa

13. hift. . Conftantinopoli ,

cum facultates fuas ingen-

nis quatuor navicule victualibus onuíiz ;

de quibus quis eas adduxerit, vel quo jam

Eccl. 24« tes petentibus, prout fors tulit, diftribueret,

S. Chryfoftomus intentionem quidem lauda-

victualibus exoneratas revexerit , neícitur

usque in hodiernum diem.

vit, fed alium modum tenendum effe eidem

dixit, eo quod eas pecunias per propofitum

LlII. Gerardus certe de Farvaldo ex Raven- S. Petrus

nz urbis primoribus fuit , quem grandavs Damianus ,

pauperibus dandi, ipfi Deo donarit,atque adeo

non jam juxta fuam, fed Dei voluntatem di-

jam, & perfenilis eetatis olim puerulus vidi ; ePulc. 9.

de quo nimirum referri frequenter audivi ,

ftribuere debeat , quz eft, utliberalitatem

ii d

fuam petentium indigentia metiatur. Exquo

quia cum aliquando populus inopia labora-

814

ret , adeo ut nonnullos etiam valida fames ex-

tempore in folam San&torum curam opes fuas

impendere conftituit, & virtutis amatores li-

tingueret , ille, cum fucceffura fibi nepotum

quoque jam foboles non deeffet , acciíis fru-

berali manu profecuta eft.

gibus etjam predia nonnulla diftraxit ; ali-

menta, quz potuit, indigentibus erogavit 5

,MISERICORDIA' IN ESPECIE. :

ipfe quoque patentibus, foribus pauperum

Efürientes. pa[cens.

vallatus agmine comedebat , cibisque cou-

fumptis adhuc efuriens, cum vel fibi, vel il-

job.c.2. XLVIL S. Tobias quotidie pergebat per

lis quid adderet, non haberet, eorum come

omnem cognationem fuam , & confolabatur

€os, dividebatque unicuique, prout poterat

paflione lachrymans flebat ; cujus hodieque

progeniis divitiis floret , & plura quam avita

de facultatibus fuis : efürientes alebat.

Baron. to.

XLVIII. Clemens VIII. przter tredecim

fuerint, patrimonia poflidet.

LIiI. S. Exuperius, Tholo(z Epifcopus, vi- S. Hieron.

4-n. 367.pauperes jam prius in aula Pontificiali folitos,

aliam menfam pro pauperibus peregrinis

duz Sareptenfis imitator; efuriens pafcit aliosin ep. ad

ore pallente. Jejuniis, fame torquetur aliena, Ruftic,

- juxta fe parari voluit, quibus optima quz-

omnemque fübfílantiam vifíceribus Chrifti

que fercula ex fua menía fubmi;tebat, vilio-

erogavit. Nihil illo ditius, qui Chrifti corpus

ribus fibi retentis.

Df!x. Ga'

XLIX. LudovicusIX. G

allisrum Rex quo-

canifiro vimineo, fanguinem portat in vitro,

LIV. In vitaS. Philippi Neriilegitur, quod, Vita l. 2;

zoph- p- 2-tidie centum & viginti pauperes menía Regia

C 4 $- ?« cefecit, quocunque terrarum abiiffet.

cum anno 155 1. in quo extrema fames fuit , C 12. 1« 3-

adeum panes aliquot miffi fuiflent, ipfe fciens

Dauroltius

L. Carolus, Flandriz Comes tempore fa-

ffimz in Gallia exortz quotidie cui-

pauperem quendam facerdotem alienigenam ,

p.4. €- 7 mis gravi

tit. 2 - 2. libet petenti panem integrum dari przcepit.

qui in S. Hieronymo commorabatur , in ía«

Surius to.

L1. Quadam die, cum Jodocus Britonum

mis anguftiis conftitutum effe, omnem hune

fe vero. pauculis olivis

6. in vit. Reois filius ad victum quotidianum non ha-

panem ei dederit, ip

CQ 40

beret, nifi panem modicum pro fe & difci-

contentus vixerit.

Refciens vero idipfüum

ulo fuo Vulmaro, & Dominus in fpecie pau-

quidam füorum poenitentium , eum interro-

gavit, cur faltem ad minus panis illius medie-

Dtoni

peris adveniret, eleemo!ynam petens , vir

tatem fibi noh refervaffet, refpondit, fe ut-

14

Domini panem dividi juflit in quadrantes,

h 6,

pote Romz omnibus notum , faciles reper-

& petenti de quadrantibus unuimn erogari.

turum effe eleemofynarum füppetias, quales

Jam vir egreffus erat, & ecce revertitur Do-

minus in forma egeni deficientis inedia, & de

peregrinus ille facerdos nequaquam habim-

rus eílet.

COM

fecundo panis quadrante fatisfactum eft ejus

N

Sitientes potans.

petitioni : Nec mora, regreffus tertio, quafi

' LV. InvitaS. Lydvving refert Lau

fdmiusSurius in )

efuriens ac deficiens fame, donatus eft tertia

yitu-to. 7.

Surius, quod , dum mulier quzdam morbo

pauis parte, coufequenter vifus eft advenire

caduco obnoxia , in publicis plateis frequen.

11. April-

Dominus in altera inopis effigie , rogaturus

eleemofynam , ficut jam tertio fecerat ante,

ter tanquam mortua laberetur, die quadam

acciderit, quod hzc deliquia patiens in do-

nec erat, unde reficeretur, nifi de refiduo pa-

mum S. hujus Virginis deportata potum fibi

nis quadrante, Eum quoque vir Domini ]o-

docus pauperi erogari juffit, cui ait Vulma-

dari petierit. Lydvvina autem immemor vi-

rus:; Nihil nobis vis refervare, Pater? volo,

ni , quod domi licet in modica quantitate ha«

inquit vir fan&us, totum tribui efurienti, quía

bebat, aquam illi darijuffit, quam in vafe quo-

otens eft Dominus noftrz providere necef-

dam confervabat, hanc autem tamertfi tota-

ürati Quz mifericordia profe&ta exemplo

liter epotaffet, fitim tamen füam reftinguere

Ramn,

caret. Etenim verum quidem eft, quod, ficut

nequivit , quin potius eandem in faucibus

RT

erfenfic, unde denuo potum fibi dati po-

a principio in affumpto themate dicitur ; Deus

poícit: fanéta autem Virgo vini , quod ha-

preceperit : Prange efurienti panem tuum ; id

eft : panem tuum cum paupere divide ; non

bebat, memor fa&ta , illud .ei propinari fe-

cit, quo exhaufto , nec tamen fiti extincta,

tamen prxcipit, ut totus illi panis detur, quía

charitas incipit a femetipfo ; tamen fanctus

otum fibi identidem dari petiit , cumque

Bu

nihil portabile przíto , effet pro comparando

L "

hic vir poftulatus omnes quatuor panis qua-

drantes pauperrimo ipfimet Chrifto dedit,

vino eleémofynam ei elargita eft , ficque

6. []ls

Sod audite , quid

indeque copiofam xemunsrationcumn retulit,

can,c-lcxm a Íe dimifit.

D

Surius

P

Tiuus XCF. Mifericordia erga. V i.

34t

Surius in eadem hiftoria fübjungat : deinde

fübito interveniens , nimlaque ariditate vexa-

febribus Lydwinam corripientibus , orat pa«

tus, fibi vinum hoc dari petiit, quod quia ob-

trem, ut pauxillum vini porrigat, quo labia

tulit Epifcopus genium füuum detraudans, fa-

arentia tingantur , non enim meminit tunc ,

mulus ad dolium exhauftum redire

juffu»s E

focominam morbidam vinum omne epotafle:

ogtimo vino repletum invenit.

porrigit pacer poculum filiz, unde illa mulier

biberat, & ecce plenum eft optimo vino, di-

JNudos veftiens.

vinitus inillud infufo. Stupet virgo, nullum fe

LX.S. Marinus adhuc Catechumenus, quia sulpit. in

Pt

hm

vinum bibiffe melius fentiens, nec tamen pa-

mediam veftem gladio abíciffam pauperi de- vit. c. a.

tri indicat;unde (it, licet & ille (tupens admira-

dit, in eadem paulo poft Chriftum videre, &

Bul g,

retur , neque colorem , neque faporem ejus

à

ad Angelos dicentem : Martinus Catechume-

unquam perire.

nus hac vefte me veftivit : audire meruit.

I'Mä.;lfl diíc.

LVI. Author Catechifmi exemplorum ex B.

— LXI. S, Catharina Seneníis, cum quondam sur.tom.a.

.82. 1. 4. Petro Damiano aliud quoddam refert, priori

Chriftus in forma juvenis peregrini illi appa- 29. April,

noninferius miraculum. Cum enim Epifcopus

ruiffet, veftemque petiiffec, tunicam non ma-

quidam fitim patiens pincerng füo , ut potum

nicatam interiorem, quam propter frigus in-

fibi daret, precepiffet ; hic vas quoddam, in

duerat, exuens porrexit, nefciens efle Chri-

quo vinum füfficiens fuerat , totaliter evacua-

ftum. Sequenti autem nocte Chriftus ei appa-

vit: adeo ut preter unicum vini (cyphum in

rens in illa tunicajgemmis confpicua'promifit

illo nil fupereffet : in ipfo vero adtu, quo vi-

fc veftem ei invi(ibilem, qua omne frigus ar-

nui hoc ori admovit ; füuperveniens pauper

ceretur, daturum, quod & factum, ex eo quip-

uidam, qui fe prz fiti mori dicens ; potum

pe tempore nullum amplius frigus fenfit.

í

bi dari pofcebat : unde pientiffimus Pralatus

LXIL. Theobaldus , Comes Carnotenfis, 'Thom,

hoc fe vino privans, pauperi illud dari juffit,

cum in fümmo frigore nudum pauperem ob- Cartipr, 1,

tametíi a pincerna fuo in vaíe vini nihil am.

vium habuiffet, & hic cappam prius, poftea l- ?. apum

» Hieron,

plius fupereffe intellexiffet. In his ergo fortis

reliquam etiam veftem petiiffet , usque ad ^ ?4: P».

1 d

- indufium fe exuens omnia dabat.

Cum vero *

Epifcopus anguftiis deprehenfüs, cum & hinc

WUM

vini fitis faftineri non poflet , illinc autem alio

is etiam pileolum, quo calvum caput tegebat

periclitante, fe bibere impium judicans aver-

'Theobaldus, peteret, hic per calvitiem qui-

tit fe a fe,fratrique laboranti in necefTitate füc-

dem feexcufavit, fed quia rejecta hac petitio-

currit. - Precepit ergo ; pauperi vinum dari:

,ne pauper relictis veftibus evanuit, Chriftum

Via l n

Sed jam quo fpes bibeadi defecerat omnino,

fuiffe colligens, doluit & pileolum illum non

fe obtuliffe..

6121 3.

€o fitis Epifcopi atrocius fzvierat , mandavit

miniftro, ut vinarium vzs requireret, fj forte

LXIH. Memorabile eft, quod de S. Liberali Corneltua

aliquam confolationis ftillam vel perexiguam

nobili Altinate,& Tarvifii Prote&ore legimus, a Lapide

reperiret , quidiutius abnegans , nihilque fe

eum in egros, & pauperes mire fuiffe libera- in c. 22-

refervaffe conftanter affirmans, tandem non

[]

lem, ideoque multos a variis morbis curaffe,

fpe ere&tus , fed imperio magisoppreffus , pa-

adeoque una die centum viginti perfonis fa-

ruit, & vas, quod vacuum reliquerat, plenum

nitatem divina virtute impertiviffe, Cum vero

vino nimium admiratus invenit.

hyemis tempore ad ecclefiam cathedralem

Paronius

- LVIL. Refert Baronius, aliique authores peregeret, pauperi nudo, & frigore trementi

2n- 4.5 7.

indubitato teftimonio hiftoriam confirmant, obvio, fibi veftem detratam tradidit, qui illi

n

L]

quod Leoni Majorano primo hujus nominis. fequenti noCte apparens, Chriftum fe effe di-

prognofticata fuerit ejus ad imperium affüm- . xit, & veítem reítituit, quam ille induens , a

ptio, idque ob merita füb(idii, quod coeco cui-

periculis non femel fervatis eft.

dam (itibundo in vafta fylva oberranti con-

LXIV. S. Francifcus, cum veftem novam; Pellovac,

tulit; tum eidem in extrema fiti potum mini-

uam pro fe paraverat , pauperi militi indui(- l. 3. d; 21^

j

ftrando , tum pariter ex magna compaflione

í

€

t; noQe fequenti vidit Dominum veftibus

Surius i

eundem inítar viz ducis in reCtam viam de-

qiti t 7

illis indutum, & palatium fpeciofüm, & ma«

1 M

ducendo: idem quoque Leo vocem quandam

gnum cum armis militaribus infignitum, cume

e codlo delapfam.audivit, que imperialem

que inquireret, cujus effet palatium, & quid

dignitatem primo quoque ei tempore adven-

fignificarent arma, & cujus effent, refpon-

l

turam certo denuntiavit, ita inquiens: Leo

fum fuit, quod S. Franciíci.

Imperator , denfümhunc & umbrofum locum

LXV. Domina Aleidis Carnoten(ium ac. Thomss

Blefenfum Comitiffa mihi de avo fuo retu- Cantip. t

ingreffus turbidam aquam hauri, eaque fitim

4

hominis zgri refice, & limum cenofum ma-

lit, dicens, nobiliffimus ac potentiffimus in2« €- ?5*

,

nibus cape, quo czco oculos inungas.

Baronibus Galliz, Comes Carnoten(ium ac* )

Maron; s5 EL L o primus , quia potum czco fi-

Blefen(ium pariter, Theobaldus, liberaliíTi-

am 457, tienti, cui ducem fe itineris obtulerat, pro-

inus omnium füo tempore extitit in donon-

$

curarat, & a B. Virgine coeno oculos czci

do. lfte hyeme media, qux tunc (olito ma-

.

oblioire juffus paruerat , & vifum cxco rc-

gis inhorruit , per viam cum multitudine

|,

flituit, & predictionem de imperii regimine

tranfiens, obvium habuit pauperem nudum,

le

fibi credendo audire meruit.

quo clamante, refpondit Comes, quid petis?

J

Bauro!s.p.

LIX. Epiícopus quidam , dum gravi fiti

cui pauper, da, inquit, cappam, quam habes

4.€. 7. tit. vexatus omne ,* quod in dolio fuperfuerat ;

indutam, nec mora: Comes extractam paupe-

60 al 5'

exhauftum vinum jamjamque ori admoveret,

ri dedit, dicens : fiquid visamplius, petas; &

[2

pauper: da mihi füvertunicale, quod habest

qec aliud eo in !oco reperire poffet , pauper

Uu 3

—— 110

$

'Biblïotbecæ Muanualis. Contionatorie -

342

quo ftatim habito, petïw)it-tunicam ; quam ut

tioque redemptos captivos , & epulis prius

Comes dedit, remanfit inlinteis : Cui pauper:

viaticoque refertos ad Regem fuum mifit.

vides, inquit, o Comes, quod caput rafum

/

-

habeam & nudum, daigitur & plileum: tunc

Infirmos. oifitans.

Comes paululum erubeícens , calvus enim

LXXIIL. Apollonius cum ob statem nec Niceph. 1.

erat : Nunc inquit : Chariffime nimium in-

literas, nec aliam artem diícere poffet , fuis 12. v. 35-

fiftis, quia hoc iple carere non poffum; quo

pecuniis & laboribus tum medicarenta, tum

dicto, relictis veftibus, pauper evanuit, Co-

alia ad refocillationem zgrorum pertinentía

mes vero de equo cadens, planctum lamen-

emebat, eaque ad vicina monafteria defere-

tabilem fecit, & omni tempore poftea tale

bat , atque in hoc exercitio ad finem usque

' quid cavens, Omnipotenti fe tribuic.

vitz perdurabat.

Rho. l. 1.

LXVI, Nudum, quem forte offenderat,pau-

LXXIII. S. Bernardinus, cüm anno 14O0. Sür,tom.3.

€. . 3.

peftis generalis graffaretur, multique infirmi2o. Maji.

perem indumento juvare ex evangelica do-

&rina volebat Joannes a S. Facundo, Ordinis

& peregrini ad Senenfe hofpitale confuge-

rent , affumptis fecum duodecim juvenibus

Eremitarum, cum illa inceffit dubitatio, qua-

nam ex duabus, quas domi habebar, tunicas,

confilio fuo perfüatis, füumma cum charitate

induere ; altera cinerei coloris erat obíoletior,

zgris inferyiebat, ipfe diu noctuque illis adíta-

cerulei altera élegantior, feftis dicbns defti-

bat, cibos & pharmaca parabat & miniítrabat,

nata: expedita fuit confultatio miíericordiz ;

fordes efferebat , leCtos fternebat , cum illis

meliorem dedit, ut optime daret. ' Non tulit

plorabat,ridebat, canebat,blandiebatur,Sacra-

roximam noétem infrugiferam illi abire ma-

mentis ultimis muniebat, fepeliebat; quo fa-

Gum, ut Deus & fanitatem illius illzfam , uc

gnus ille mifericordiz parens Deus, fed tan-

ta diving voluntatis ubertate homini affuit,

pluribus fervire poffet, cuftodierit, & (ingula-

ribus eum gratiis favoribusque premiarit.

ut vere fcftam memorabili per omnem dein-

ceps &tatem eventu illam egerit.

.LXXIV. S.Radegundis Regina leprofas mu- Sur.tom.4.

lieres non modo menfz adhibuit , fed etiam 13* Avg. -

Captivos redimens.

ofculabatur, abluebat, ungebat ulcera, & re-

: noualndQ

. LXVIL In vita B. Petri Nolafci quanti meri-

cedentibus auri vel v

in vita,

rebat.

?

e&im*cnxti donaria offe-

ti, quamque Deo accepto fit hec mifericor-

Y

dia & charitas ; liberare mancipia; manifefte

LXXV. S.

Catharinä Senenfïä fæmi,nä:Sur tOnLo. —

deducitur: Deiperz enim aufpiciis, adeoque cancro laboranti , cui ob foetorem intolera-22- April,

monitu, inftitutus eft coetus , quiin id incum-

bilem nemo fervire volebat , füumma charita-

beret, ut corrogata undique ftipe Chriftianos,

te iníerviit, & cum quondam horrorem fen-

qui apud Mauros in Hifpania & Africa acer-

tiret, ad hunc & feipfam ac diabolum vin-

cendos, os & nares horrendo & foetenti vul-

biffimam ferviebant fervitutem, redimerent.

Ipía virgo hujus divini confilii adminiftros le-

neri immerfit.

LXXVI. In Salisburgenfi ecclefia.

-)'-am a Cefar. 1, g.

git, myíticofeorfum quemque fomnio eodem

tempore admonitum: Jacobum, Regem Arra-

. multo tempore Keligiofi extiterunt Epifcopi, C 33*

ex quibus unus infirmorum, feu leproforum

goniz, Ballarium , Valentizque expugnato-

tem , Raymundum a Pennafort ex Ordine

lares ftudiofe ediam quandoque per femet-

Predicatorum, & Petrum Nolafcum.

ipfum vifitavit. Die quodam tuguriolum quod-

Vi&or.

LXVHUL Vi&tor Uticenfis de quodam Epi-

dam intrans, & leprofüm, ut ei vifüm eft, ho-

Vti. l, t.

,minem lecto decubantem, ac gementem re-

hauft.

Ícopo ita fcribit; Deogratias, Archiepifcopus

Carthaginenfis vafa facra vendidit,ut Chriítia-

periens, fi aliquid vellet, exquifivit. Cui cum

Wand.

ille refponderet : Corpus Chriti defidero, Epi-

nos a W'andalis captos redimeret.

E

Ícopus feftinus abiit, & attulit, orique leproxü,

$.Greg. 1. LXIX. S. Paulinus cum viduz eleemofy-

qui valde horridus videbatur, cum cautela ,

| Manflþ

3. Dial.

nam pro filio redimendo petente nihil habe-

[ €7

ret aliud , quod daret, quam feipfüm, fe

qua potuit, immifit, ille vero ad comproban-

düc« DI.

dam Antiftitis idem,antequam mafticaffet Eu-

3.2,

prompte obtuliffet, venditusque ab ea Regi

NV andalorum ,. hortulanum induftrium fat

chari(tiam, naufeam fimulavit, & cum fceditti-

mo vomitu, quod fumpferer, rejecit; Epifco-

longo tempore egiffet , tandem prodere fe

coactus, & ipfe libertatem obtinuit, & omnes

pus vero territus, manibus mento ejus füppo-

fitis, eje&tasrecepitimmunditias, quas ftatim

reliquos fuz urbis concaptivos fecum abdu-

inosmittens fümp(it,ob honorem Sacramenti,

cere permiffus eft.

Poftea cum eundem leprofum vititare vellet,

S. Gre». 1,

LXX. S. SanGQulus, quia ut Diaconum ca-

& non inveniret, dictum eft ei a circumítanti-

3. Didl. ptivum liberaret, feipfum obfidem dederat,

bus, quod multo tempore in eadem domun-

!bi(l: dif(

e $.

eo fug;ente , jam ad mortem capite ple&ten-

cula nullus habitaffet leprofus ,. & cognovit

25' nO 3.

dus duccbetur a Longobardis , fed quia car-

vir Deo plenus , tum ex teftimonio referen-

nifex brachium , quod ad feriendum exten-

tium , tum ex gratia, ex predi&ta fumptione

derat, demittere amplius non potuit, ab iis-

recepta , quia Chriftus effet, qui multis mo-

dem liber dimiffus eft.

dis ele&orum füorum conítantiam proba-

Niceph. ll. LXXI. Acacius. Eþïfcopus Amidenfis, cum

re confüevit.

14. hi, feptem millia Perfarum a Romanis in captivi-

LXXVII. Eo tempore , quo Albigen(iumlIb, c. 32

Eccl.c.22. tatem abducta intellexiffet, neque pecunia ad

hzrefis pullulare ccepit, contigiffe dicitur,

tantam multitudinem redimendam füuppete-

quodnarro. Eratin regno Francorü Epifcopus

xet, vafa & ornamenta ecclefiz vendidit, pre» quidap, e:tate juvenis; fed maguz religionis ;

um

noml-

z

Titulus XCV. Miiaricoiäia erga vivos,

N

343 .

tiominis five dicecefís ejus non memini, Hic

pulie&"ugerec applau[um & venerationem, in

tantz fuit pietatis ac mifericordiz;ac humili-

eaque feptem annis & novem menfibus perfti-

«atis, ut equitans in via neminem leproforum

tiffet, B. Virgo tandem eidem apparuit: eique

* fibi occurrentium fine eleemofyna przteri-

dixit;quod male feciffethofpitale a fe facrica:

lh. |

ret; fzpe de equó defcendit, & petentes pra-

tum deferendo, fiquidem ibidem infirmis fer-

l. Vu35,

veniens, nummis manibus illorum tanguam

viendo, lon

ge excellentiora üþi comparatue

Chrifti gazophylacio immiffis, atque deofcu-

rus fuiffet merita.

ille '—Dei ff'e*rQuS Ca-

Ibid.

latis,iterum afcendit,& proceffit. Die quadam

LXXX.Similiter infignis

dum per viam publicam procederet, leprofus

millus de Lellis, fundator congregationis mi-

-quidam fecus viam ftans in agro, voce raucif-

niftrantium infirmis, quondam Philippi Nerii

fima, ut füi miferetur, clamavit, eratque afpe-

fpiritualis filius, hofpitalia aurifodinas appel-

Q1

!&us ejus tam horridus, & qua(i a lepra tam

lare folitus erat, fiquidem in iis homoopulen-

oj -

corrofus, ut oculus humanus non fine crucia-

tusevadere,& coelum lucrari poffit. In fervitio

tu illum füfcipere poffet? quem ut S. Epifco-

infirmorum adeo exceífiyam habebat com-

us vidit, mifericordia motus, mox de equo

placentiam, ut, dum die quadam in civirate

ruens, &.ad illum currens, obtulit eleemofy-

rtana apud Vicarium Generalem loci illius

nam,ad quem leprofus: non füunt mihi neceffa-

in hofpitio effet, eique menfx accubituro

manutergium odoribus fragrans porrectum

rii nummi tui 5 cui cum Epiícopus refponde-

. ret, quid ergo vis, ut faciam tibi? ille fubjun-

fuiffet, illud veluti naufeans dextre focio fuo

dedit, qui ei dixit: Si hi boni odores vobis

xit, ut putredinem hujus infirmitatis mez ab-

ftergas, digito oftendens carunculam de nari-

difplicent, quid de foctoribus hofpitalium fu-

turum erit? Cui Carmillus prompte reípon-

bus pendentem magni foetoris, & horroris,

quam cum vir beatus Chrifti amore füccenfus

dit: non credo in mundo agrum reperiri flori-

/

manu tergeret, clamavit ille dicens, ceffa, cef-.

bus odoriferis plenum; qui magis meoblecta-

Iur.tom.zc

ífa, afperitatem digitorum tuorum tolorare

re poffit, quam hofpitalium foctores.

.3! Mb.

non valeo: cumque adhiberet partem Cami-

LXXXI. In vitis Patrum dicitur,.uc

Bello- Ibid; n. 6,

- fi füz, qux de panno erat fatis fubrili, fimili

vaceníis ait: quod, cum quidam folitarius

clamore prohibitus eft ; tunc Epifcopus, fi pati

pauper per triginta dies egrotaret folus, ca-

non potes manum, fi non pannum delicatum,

rens humana vifitatione, habuit Angelum fibi

Sut tOTL4.

unde vis ut abftergatur ? Nihil aliud patiar,

miniflrantem per oc&to dies; cum autem ve-

niffent fratres ad eum; recefTit, & clamavit in-

3. Artil

reponit alter, przter lin&tionem linguzs tuz.

Mox ad illud verbum lucta non modica oriri

firmnus: Recedite fratres, quia adminiftrator

coepit in corde Pontificis inter gratiam & na-

meus in adventu veftro recetfit.

d

turamyilla ut fiere, volente, ifta contradicente.

Peregrinos f'ufcipiens.

Sedgratia Dei cooperante, & naturz vim fa-

.. LXXXII. S. Gregorius fequentem, quz fuo $, Cregi:

ciente,linguam appofuit, & promuícidem ele-

fzeculo centigit; refert hiftoriam : Epiphanius hom. 37.

Cefit. l.

phantinam linxit. Mira res: Mox de naribus

Diaconus, Ifaura provincia ortus, in vicina fa. in Evangw

I

ejus, qui leprofüs videbatur, gemma pretiofif-

&um terra Lycaoniz folet narrare miracu-

lum; Aitenim ; quod in ea

uidam Martyrius

fima lapía eft in os Pontificis, & ut oftenderet

]

Íe e(fe Chriftum, qui ad probandam Epifeopi

nomine,vitz valde venerab

is monachus fuit,

virtutem (e finxerat leprofum, in oculis ejus

qui ex fuo monafterio vifitationis

oratia ad

f

- gloriofe ceelum a(cendit ; & quiaejusdem glo.

aliud monafterium tendebat, cui

piritualis

riz particeps füturus effet Epifcopus, afcen-

pater przerat. Pergens itaque,leprofum quen-

dens repromifit.. D.Gerhardus Abbas nofter,

dam, quem denfis vulneribus Elephantinis

rediens de Capitulo Generali hzcnobis retu-

morbus per membra fcedaverat, invenit in

s

lit, affereas, tunc recenter fuiffe gefta.

via, volentem ad füum hofpitium redire, fed

Manfi —

LXXVIIIL. De beata Elifabeth dicitur, Bel-

prz laffitudine non valentem. n ipío vero

düCo fle

lovacenfi referente,quod cum ipía effet de ge-

itinere fe babere perhibebat hofpitium , quo

.R.2.

nere regio, imo Regis Hungariz filia; viro fuo

idem Martyrius monachus ire feftinabat Vir

mortuo, relicta pompa fzxculi hofpitale con-

autem Dei ejusdem leprofi laffitudinis mifer-

- firaxerit, ubi pauperes recipiebat, & infirmos

tus, pallium;quo veftiebatur, in terram proti-

omnigenere infirmitatis leprofis,& contractis,

nus projecit,& expandit, ac defuperleprofum

quos ancillz & alii abominabantur tangere,

pofuit, eumque (uo pallio andique- con(tri-

& afpicere, pedes & capita abluebat, & vul

&um; füper humerum levavit, fecumque re-

nerum cicatrices & ulcera, & fcabiem, quafi

vertens detulit; cumque jam monafterii fori-

ipfi Chrifto faceret hzc officia pietatis.

bus appropinquaret, fpiritualis Pater ejusdem

. Tbid. diíc.

LXXIX-: De S. Agnello Abbate & protectore

monafterii magnis vocibus clamare ccepit :

urbis neapolitanz, in ejus vita, per Cafarem

Currite, januas monafterii citius aperite, quia

250 HO 3-

Franciotti defcripta, legitur, quod, cum ex ac-

Martyrius venitDominum portans; ftatim ve-

cepta poft mortem pacris füi hereditate, ho-

to ut Martyrius ad monafterii aditum perve-

fpitale quoddam juxta ecclefiam B. Virginis

nitjis,qui leprofus effe putabatur,de collo ejus

fabricaffet;in eoque czcos,claudos,omnesque

exiliens, & in ea fpecie apparens,qua recogno-

alios defolatos benigne excepiffet, eosdem in

íci ab hominibus folet Redemptor humani

propria períona curaverit,[tudiofeque illis in-

generis, Deus & homo, Chriftus JEfus, ad c«-

]Ibn 6 39'

Íervierit: Cum vero poít a fe miraculofe libe.

lum, Martyrio afpiciente,rediit; eoque afcen-

ratam ab obí(idione civitatem neapolitanam,

dens dixit: Martyri, tu me non erubuifti fu-

coelos.

;:

in folikcudinem.qua—ndam( Íc (abduxiffet; ut pos.

pf

per terram,ego te non cruþcfcam füper

-—Qsi

X

"

344

JDiblotbeee Manualis *Concionatqriæ

Qui fan&us vir, mox, ut eft monafterium in-

pofüit eum in camera füa ; cum autetm vir ejus

veniens cameram intraffet, in leCto uxoris in-

greffus, ei pater monafterii dixit: Frater Mar-

tyri, ubi eft, quem portabas? cuiille refpon-

venit dictum infirmum, quem cum crederet

dens dixit : Ego fi fciviffem, quis effet, pedes

adulterum, & vellet eum occidere, fuper le-

illius tenuiffem. 'Tuncidem Martyrius narra-

&um apparuit ei Dominus nudusin ea forma;

]nApol.a(

bat; quia cum eum portaffet, pondus ejus mi-

in qua pependit in cruce, dicens : quid me per-

Rufün.

nime fenfiíflet, Nec mirum , quomodo enim

fequeris,qui pro te hic paffus (um ? cum autem

ondus fentire poterat, qui portantem porta-

ad terram proftratus oculos erigeret, nihil in-

P

at? quainre pen(andum eft nobis, quantum

venit, & converfus eft ad Dominutn,

L]

ftaterna compaffio valeat,quantum nos omni-

LXXXVI. In vita P. Magiftri Avila vi

ri fanln Viülluio

otenti Deo mifericotdiz vifcere conjungat.

Giffime vite & celeberrimi predicatoris le- c. 15.

1

n

de enim ei, qui eft füper omnia, propinqua-

gitur, quod, cum aliquando pedes pauperis

Gucits

mus, unde nos per compaflionem proximi

cujusdam laviffet, & abfterfiffet, volens fe ad

etiam füb nosmetipfos deponimus..Paulo poft

eosdem ofculandos inclinare, viderit in pedie

DA

vero idem (anctus Doctor idquod Redemptor

bus vulnus quoddam luminofüm, unde dum

noíter in judicii finalis examine eventurum

fe erigens pauperem in facie fufciperet, eun-

effe predixit, multis in oecafionibus diu ante

dem fibi dicentem audivit: Mihi fit, o Joannes;

illud tempus exequendo compleri dicit: Ait

quod ex amore mei pauperibus przftatur.

enim: Ecce Redemptori generis humani ad

. LXXXVII. S. Gregorius de cive quodam $. Gregor.

2dificationem noftram minime fufficit, quod

Antiochenorefert,eum invirtute hofpitalitatis Tur. l 1o»

Sutius

y.Dec,

in extremo judicio didurum fe effe perhibuit:

ado fuiffe ferventem , ut diem nullam, quin "

Quamdiu feciítis uni de his fratribus meis mi-

fecum in menfa pauperem quempiam tene-

Tb j

nimis, mihi feciftis, nifi & ante judicium hoc

ret,tranfire pateretur; die quadam vero poft-

vl sf"'

in fe, quod dixiffet , demonftraret , quia quis«

quam totam circumiffet civitatem, nec pau-

quis nunc bona opera indigentibus exhibet,ei

perum quendam offenderat, exiit foras extra

hzc fpecialiter impendit,cujus hec amore ex-

muros, tandemque circa vefperam virum

hibuerit. Ettanto plus quisque majorem mer-

Diton.2t

quendam infignem candida indutum vefte in

cedem recipit, quanto nec eum defpicit, qui

medio duorum ftantem reperit,quern peregrie

amplius defpiciendus videtur; quid enim in

num effe credens, in domum füam ut diverte-

humana carne füblimius carne Chrifti;qua eft

ret,inftanter rogavit, quam petitionem vir ille

füper Angelos exaltata ? Et quid in humana

diffimulans,his verbis civem predictum eft al

carne abjedtius carne leprofi, quz tumefcen-

locutus: Non poteras,o homoDei,cum Simeo-

Tab p

tibus vulneribus fcinditur , &

ne veftro hanc urbem fàalvare, ne fübvertere-

UP

exhalantibus

foetoribus impletur?-

tur? vix hzc dixerat, cum füper mediam ur-

Ap. Manfi

LXXXIII. Idem narrat, quod quidam bose

bis illius partem vir ille alba vefte indutus,fu-

difefg.n.4.

nus homo erat, qui libenter recipiebat, & pa-

darium, quod tenebat;excutiebat,& ftatim to-

Ícebat pauperes, & quadam die venit Dominus

45

tailla pars concidit. Perhorruit civis ille; reli«

Mif

dKGGIn'?.

ad domum illius in fpecie pere

rini pauperis;

quum urbis everfürus jam fignum extulerat;

quem cum ille recepiffet,& vel

;

etdare aquam

. cum duorum comitum, quos diximus, preci-

mauibus illius,ut pranderet, vertit fe, ut acci-

bus indulgens;deftitit,atque ita Antiochenum

peret aquam,& Dominus difparuit : Quo facto

. hominem jacentem ac femimortuum erigens

cum ille ftuperfactus effet, in fequenti nocte

eít confolatus. Abi domum tuam,filii tui cum

apparuit ei in vifü Dominus dicens: Ceteris

uxore falvi fuünt, defendit enim tc & affi-

diebus recipiebas me in membris meis, fed

dua oratio, & eleemofynz, quas quotidie in

hodie me in perfona propria recepifti.

4

. pauperes exerces: quibus dictis,

/

jo.difc, 6.. LXXXIV. In vitis Patrum legitur, quo

cii evanuerunt.

öc iapfe' & fo-

tl 8^

quidam fenex (an&tus in eremo /Egypti habi-

-LXXXVIIL.

Quidem Paterfashälias, cum s"-".Gregor/ T

tabat; ineadem eremo erat quidam facerdos

quotidie peregrinos fafciperetfummaque cu- ho. 23. in

Manichzeorum, qui, cum vellet vifitare quen-

ra miniftraret, & femel cuipiam aquam mini- Pvang.

dam fuz fectz, & non inveniffet eum, necefli«

ftrare vellet;ille fübito difparuit. Ut vero con-

tate compulfus, .pulfaVit ad oftium cella fenis

ftaret, quis fuerit, Dominus per vifionem ei

1

illius,qui ei aperiens,eum cum hilaritate fufce-

dixit: reliquis diebus me in membris ; h

Iol Rh()

"

pit, refecit,& le&tum ei paravit, licet ejus con-

autem in me ipfo fufcepifti.

16'14

ditionem bene cognofceret. Manichazus au-

LXXXIX, Romz vir quida

pius cum propter Daur!olt.p.

LU

s 4« c' 7. tit.

tem tota noCte cogitans de ejus charitate di-

hofpitalitatem in peregrinos pauper effe&tu

cebat: Vere fervusDei eftifte. In mane au-

effet,)no&te quapiam femivigilans hanc audivi

t 23 Yl 99

vocem:vidi charitatem tuam& mifericordiam

tem;ejus provolutus pedibus dedit fe conver-

füum nec ultra voluit ab eo recedere.

tuam; voloautem illam non folum in füturo,

.LXXXV, Cum quzdam mulier nobilis con-

þl& I«

fed etiam de przfenti honorare, loquere illi di-

füeta effet recipere pauperes, & eis fervire

viti,ut vineam füam deteriorem cum vinea tua

propriis manibus, & abluere pedes eorum, in-

. permutet (quod ille libenter faciet) in ejusmo-

vito viro, & inhibente, & inveniffet ante do-

di fodiens invenies,quo paupertatem fübleves.

mum (íuam pauperem miferabiliter,ut videba-

Paruit ille tandem poft certiam monitionem;

tur, afflictum, & ulcerofum, compaffa duxit

fodiensque cum filiis tandem vas marmoreum

eumin domum füam, viro fuo abfente, & cum

plenum aqua,& in ore vafis ollam vitream ple-

r]

peteret balneum,paravitei ; poft cum diceret,

- nam balfamo, & in ori

ficio ollz vas parvuim fi«

quod non poffet quiefcere, nifi in molli le&to,

mirum

&tile, in eoque tres lapides pretiofos, ni

r nid

L

apphi-

T. itulm; XCV Mifericordia erg& Vivios. :

345

fapphïrum,fchmaragdum & carbuneulum re-

lentia corþora þaucïs menfibus, po&qüam vi«

perit: Et aquam quidem ignorens ejus virtu-

ventibus facra miniflraffet, chriftiano ritu

tem (nam effuía, itatim inftrumenta ferrea,

compofuit, fuaque manu terrz infodit, magna

quz teugit, in pulcherrimam auri fpeciem

füturg enim fegetis (emina, cum quibus &

convertit) effudit, pro reliquis autem vendi-

hominis charitas triumphabit.

*

tis ingentem pecunie fümmam accepit..-

XCVII. Joannis Baptiftz Vaccherii virtus, Ibid.n.

IT

TnApolad — XC. S.Hieronymiis de fe focifsquc Ícribit:

fi non rerum numero , certe pondere eft

Ruffin,

Nobis in monafterio hofpitalitas cordi eff,

omhesque ad nos venientes lgta humanitatis

comparanda,. Nices Provinciz, qua in urbe

nobili loco natus jus dicebat inter CiVes, pau-

fronte füfcipimus. Imo alibi ait, nullam ho-

) vitl,

latim mifericordia provehi coepit. Primus :

It

ram, nullumque momentum effe, in quo non

gradus fuit pauperum, viduarum; ac pupillo«

* fratrum turbis occurrerint, & monafterii foli-

rum caufas ultro füfcipere, operamque-fedu-

tudine hofpitum frequentia commurtarint.

lam ac ftrenuam illis navare. — Secuadus, in

Suritts

XCI. S. Samfon hofpitum exceptor ditus,

collegium pauperum fünera procurantium.

277.XLJun.

. licet genere clarus ex urbe Romana , poft

nomen dare, guod cum non reciperetur, ut.-

theologiz & medicinz ftudia abfoluta, Con-

hominis, quem ipfa nobilítas ab illo opere,

ftantinopolim fe contulit, edesque pro reci-

fi collega jam effet, eximium habitura vi-

piendis pauperibus & peregrinis exftruxit,

deretur ; ipfe fponte mifelli hominis fünug.

atque in illis cor

compofuit , intulitque fepulturz ; quo facto

M ngot,

fequiis juvit.

poralibusu& ïþil/*icualibus Obf

Tur, 110.

Sftrïuä

quum fe collegis probaffet, ita ad eam rem

i, 623

XCII. S.Silvefter Pontifex omnes peregri-

exinde incubuit,ut pueros haberet emiffarios,

nos Romam venientes magna cum charitate

|

30. Dec.

qui de tenuiorum obitu moaerent, ut relicto

excipiebat, pedes abluebat, & in leCto collo-

foro; ac judiciis, eo primus accurreret. Ter-

Job 31.

cabat, ita ut cum Job dicere jure poffet: foris

V. 33.

;non manfit

tius gradus fuit,

una cum uxore Publicum in -

peregrinus, oftium meum viatori

Nofocomium fecedere , feque totum diutur-

patuit.

na nocturnaque opera zgris juvandis addice-

— Sepulturam miniftrans,

re, ut fatis virtutem fufpicere non poffent f&

Baron. 2n- SCCIII.

Anno Domini 1c07. Otto Impera-

defpicientis , atque pro Chrifto ad ultima ab-

noioo7z. torRatisbonz S.Romualdum Abbatem mona.

N

fterii S. Emmerani mortuum propriis hume-

jicientis , qui viri-nobilitatem , jurispruden-

xis, cum Henrico Re

tiam, & honores, ac dignitates noverancs

Poftremo ut fui pleniffime victorem effe con-

tavit,

ge, ad fepulguram por-

ftaret, fugientibus omnibus, qui cadaveribus

'Tob. 2;

XCIV. S. Tobias in fnediisxepulis' inter

humandis pretio operam locant, unus ipíe

v. 3.

cognatos exiftens, ubi audiit, unum ex flliis

auíus eft cadaver multa jam tabe fluens, at-

]rael jugulatum jacere in platea, exiliit, &

que odore longe teterrimo peftilens,quod vix

corpus in domum füam portavit, ut, dum.

-

unco vefpillones attrectaffent per otium alle-

fol occubuiffet, caute fepeliret eum. .

vare, componere, atque in fepulchrum infer-

Manfi-

:X CV. In vitis Patrum legitur, quod cum

re, procul fpe&tantibus atque horrentibus,

Abbas Mutius effet gentilis, & Princeps latro-

quibus minor charitas adverfüs hec miferi-

num, & vellet fpoliare domum virginis facra,

cordia

Ad vifionem judicis convertitur; hic multa

nierat.

plusquam triplice )min?me pectus mu-

cura fepeliebat Chriftianos, & veftibus apta-

XCVIII. Marcianus, quia in via obvium Mant

:ï

bat, quos primo confueverat occidere & fpo.

hominem quéndam recenter occifum , ex diíc, 47.

liare, qui ex hoc factus e(t Princeps monacho-

motivo pietatis fepeliiffet, de fcelere hujus t« 6-

rum. Cum autem mortuum fepeliret, ait ei

homicidii a fe patrati in füfpicionem tra&us,

difcipulus faus: num Pater,cum tanta diligen.

mortis quidem., condemnatus fuit; at vero

tia me fepelies ? cui refpondit : Et hoc faciam;

reo hujus fceleris divina providentia deteGto,

/cum autem eum mortuum fepeliret, diligen-

LAGCUP

abfolutus fuit, & in progreffu temporis ad

» ho* gg. in

ter clamavit, quzrens a mortuo, fi fufficeret

fceptrum imperiale'evectus, maritus fattus

Ea

ei: qui refpondit, füfficic, implefti promi(fum.

eft- Pulchetie fororis Theodofii, variosque

Hic fümmz perfedtionis ex hoc fa&us eft ;

feliciffimos deinde habuit eventus, prout le-

& poft multa miracula quievit in pace.-

j

gitur in Annalibus eccle(iafticis anno

4y0.

!

]. Jo. Rho.

XCVI. Ulrima, qua in hoc miferiarum falo

XCIX. In

11.6.7.

calamitate,humana jactari poteft imbecillitas,

Martyrologio Romano octavo

' Ibædcm,

Decembris S. Eutychiani Papg natalis oce

:rnzu;olap-

LC

cadaverum.a fepulchris pro(criptio, omnium

ferme gentium confenfione cenfetur. Barba-

currit: Inter cujus alia merita pariter legi-

r

tur, quod

It

rorum eft infepultos abjicere, & plusquam

fepelierit..

342. corpora ïMgrtx,y-.rum fua manu

barbara immanitas, e fepulchris eruere; quod

n

g, n5 I

$. V.

fieri poffe, ubi longinquis bellis Romano fuit

)

perfaafum cadavera cremare inítituit, mate-

EXEMPLA

DOMESTIC

l

A.

riamque fübtrahere fzviendi. Verum tanta

. Erga egenos.

"

eft aliquando tabefcentium cadaverum defor-

(*

L & lgnatius pauperibus facile tribuebat,

mitas , ut robuftiffimam etiam exerceat cha-

- quod poterat: Apoftatas tamen aut

$

rel

)

ritatem. Vicit nihilominus, quamquam hor-

igionis defertores ne obolo quidem jue

rori periculum ingens jungeretur , Ludovici

vandos (nifi forte ut converterentur) cen-

en

Bargzi Ord. Min. animi ardor,majorque fuit,

febat, diaboli enim conatibus adverfandum,

quam ut abíterreri poffet, feptingenta pefii-

non füffragandum.

jr

Xx

II- S.

R. P. Lobn. Bibl. Man. Tom. i4,

—

lg

Jüblioibete Manualis Gncimatoriæ '

J

346

YVií.12, IL S. Francifcus Xaverius cum: Comori-

XI. S.Fran'ci(fcus Xaverius, cum primi pa- L 1. e| -s

tres Venetiis publica valetudinaria curanda vit.

C€, 1.

nenfis Neophyti fumma egeltate afflictarene

inter fe dividerent, egrorum infanabilium

tur, viginti naviculas onuftas commcatu ad

curam fibi depopofcit, tantaque cura ac chari-

eos perduxit, ornnibus modis illos confolans.

lil. P. Petrus Faber magnam femper cu-

tate geffit, ut pietas ejus ex vultu & oculis

Vit, 1. 2.

eluceret , multique ad novz rei famam con-

ram pauperum habuit, ita ut fcrupulum ali-

s.

iuando fenferit, quod non pro eorum fuble-

cürrerent. /Egrum naGus venerea lue infe

&um hoc impenfius curabat, quo magis ab

vatione ftipem oftiatim mendicarit.. Mogun-

tix effecit, ut vaga mendicorum turba loco

illo animus natura ufuque delicatus abhorre-

bat: quin imo ad vincendum hunc horrorem

certo & te&to exciperetur.

Hif. foc, , IV. Primi Patres licet i

pfemet in magna

fanguinem ex ulcere hauriebat, eoque conic-

cutus eft, ut moibos, quorum alii vel afpe-

p. ,.L,a, egeftate conftituti effent, tamen Roms anno

i. 50»

1638. in fumma annonz charitate pauperes

&um horrebant, ipfe cum voluptate tractaret.

XII. S. Francifcus Borgias cum peftilens Vi'a lg.

e plateis in

füam ipforum domum deporta-

' bant, & cibo;

igne, vefte, le&o juvabant. Sic

lues Romz crudeliter graffaretur, mox focios c. 6.

ad Pontificem & Senatum Romanum, quvi

quadringentis mendicis fubvenerunt ; omnes

tamen prius confiteri debebant.

periculum denuntient, ablegavit , effecitque,

egenos af-

ut egris egenis cx publico zrario omnia da«

Hift, foc.

* N, P. Nunnius Riberius tanto in

!7- !n 1- 9. Hi

osque Chriftianos a

ffe&u ferebatur, ut,

rentür , & per focios in quindecim vicos vel

cum aliud non haberet ;

(epe veítes fibi de-

regiones diltributos, tam animis, quam cor-

fi. 123.

-

traheret, quibus eos feminudos involveret,;

pori

bus optime profpiceretur.

non haberet.

s

X

HI. P. Joannes Nunnius cum focio me- Hif. foc

ipfeque, quo fe tegeret;

Tb.1 12. — VI. P. Hieronymus N

atalis ut pauperibus

dicing artem didicit non alia de caufa, quam -- 19. n«

fi» 39

füccurreret, Meffanz an. 1552. communem

ut zgrotis captivis mederi poffet , quod &!18-

fecit; & (i quos periculofius egros advertit

pietatis acervum Kmontem pi

Ftads vocant)

lsb

inftitui curavit.

in füam. domum tranftulit. Quod fi vero

)

etiam captivi quidam fervi Dominis (uis ob

Tb. 1. 15,

- VII..

Alvarus Men

dius Magoftani in Arabia

n. 123.

centum & quinquaginta ex iis, qui

ex Armu-

morbos laborare non poffent, ipfe eorum vi-

ces füpplebat; fipeque de nocte collectas

1

- zia Turcarum metu profugerant ;

conquifita

; ftipe fuftentavit.

captivorum fordes exportabat.

iuando mendicus ter P. Fian-

XIV. P. Francifcus Februires Fuldz tanta Ann.Prov,

Liter.

VIII. Cumali

q

Ahiop. cifcum Lopez ftipem roga

ffet, nihilque habe-

cum charitate peíte afflatis miniftrabat , u4tthen-F597-

& dedit.

egre ferret, fe ad collegium revocari.

ret, partem

de füa toga abícidit ;

X V. Cocliti cum quidam ex noftris reíci- Ann. Belg,

Alias cum foeminam mortuam n

udam repe-

m exuit, camque te-

viffet, antrum quoddam effe teterrimo poe- 1597.

riffet, proprium indufiu

dore afflatum, ubi homines aliquot pefte cor-

xit. Alio tempore palliu

m füum pauperi de-

repti fine auxilio jacerent; ipfe folus ingref-

dit, & ipfe fe ferina pelle texit.

Vitacig. . ÍX. P. Bernardinum Realinum pauperes

fus reperic magnum utriusque fexus nume-

ut rerum faarum diligentem procuratorem,

rum, alios füper alios animam agentes, quos

omnes tamen prius confeffione expiavit.

tutorem exa&um, amantiffimum Patrem

&

aenofcebant, rem illorum anguíftam domi

XVI. Francifcus a Villa regali Coadjutor

e

Dum fratres miferi-

Angel

opoli, & in Mexico pueros

binos o

b Ann. Me- :

.. dilatabat, ditabatque.

&ilentem & fcetorem intolerabilem *ic 1599-

cordiz bis in hebdo

ma

de praddium captivis

luem pe

i

ab omnibus reli&ios, cum magno charitatis

N

r&bebant, . & inferv

iebant, ipfe, ut parti-

tum in culina miniftra-

fervore adiit & tam folicite in omnibus

ceps fieret pii operis,

miniftravit, ut nihil defiderari amplius poflet.

ligna afferens, lgnces

bat, aquam "hauriens,-r

extergens,

XVII. P. Raymundus Verderius, ingruen- Prov.

N

te lue in Collegium Burdigalenfe, procum- Aquil.

Erga i)gfïrmos. !

bens in faciem magno affectu rogavit Deum, !544*

| feraba;

ut aliorum exitium in füuum caput converte-

La'*dz/*.

X. S.;Ignatius erga infirmos tanto

opafc.1s. tur charitate,

ut, cum aliquem in morbum in-

ret. Dixir, egrotavit, obiit, reliquis omni-

cidiffe audiret,

totus quodammodo contremi-

bus falvis remanentibus. -

^

fceret: jubebat,

ut ipfe Re&or mox , ubi in

"Alia.

X

ad fe id referret.

morbum quis incidiffet ,

'XVIII; Easdem per artes anitnis curandisIo, Rho. i.

Obfonatorem quoque bis

quotidie fignifica-

&to infirmorum emi-

intendit Nonnius Barretus, quem Apoftolicz 1. c.7.n 3-

re jubebat, num przfe

"

virtutis 'homine ab Ignatio, commendatum, ex noftris.

fiffet, quz

petiverat.

Quod fi pecunia non

domefticam füpelledilem vendi

Abaílinorum infulis Paulus HI. Pontifex ad--

fuppetebat ;

ornavit. Has priusquam indueret, Tituani

jubebar, pluris fi

bi dicens ,. unius fratris effe

falutem , quam mille thefauros.

Cum iple

operofiffima diu exercitus mifericordia , vel

ipfam Arabum, Maurorumque immanitatem

vgrotaret, omnibus aliis curis abdicatis cu-

ram tamen infirmorum retinebat. Cumque

ineluctabili virtutum vi in fui venerationem

compulerat. Tituanum oppidum inTingitania

'de no&e cuidam fanguis effet miffus ad mul-

Ibid. n. 9.

tam no&em vigilabat, Gabis terve mittebat,

eft, ad Aclantis radices, captivorum Chriftia-

norum ergaftulis infame. Eo captivis juvan-

qui, nu

m brachium circumligatum effe com-

mode exploraret :

ns forte foluta vena fan-

dis miffus , iniferorum animis corporibusque

ligen-

guis efflueret.

curandis conítantiflimam Aexe;cuit di

tiams

d

: Titulm, XCIF. xMijerz'xcordia erga Viw:,

342

"Ul' CDä

!t

tiam. "Ergaüula' fcediffimis obíeffa fordibus

virtutis fedes effe debuit. In ipfa Indica na-

quotidie invifere, fordes verrere , atque au-

vigatione neício quo cafü exceffüm in va-

ferre inter maucipiorum , prope dixerim

ftum, agitatumque Oceanum e nautica tur-

ftrues, no&es agere, confolari, fidei, & Chri-

ba unum, undis hauriri cum vidiffet Ale-

ftiani decoris admonere, egris adeffe, lapíos

xius, reje&ta tunica, & ipíe jam defiliebat

a fide cautiffime füblevare, medicum, chi-

€ navi opem laturus, & quamquam natan-

rurgum agere Sacramentis omnibus fovere,

di non omnino imperitüs, manifeíto nihilo-

armare, animare, Nonnio folemne fuit. Quod

minus periculo, nifi ab accurrentibus prohi«

vero veterum zquabit laudes, ne immites

bitus, ac reprehenfus fuiffet; ac naute pro-

domini egros cogerent ad labores, eorum

je&tis funibus, quos comprehenderet, latum

opera dominis reprzíentabat. ^Quis crede-

effet auxilium. ' Idem dum Goa in Mono-

.ret unum hominem in hoftico, inter imma-

motapatm fenavigat , facto naufragio, & per

nium barbarum odia tantis laboribus parem

aquam pectore tenus evadentibus

quibus

W ^

fuiffe ? & hoc viliffimorum ac defpicaciffi-

tantum erat virium, ut undis elu

&a

C 6

ri pof-

morum capitum cauía? & hilarem adeo, l-

fent, infelicem nefcio quem adolefcentem;

tumque hzc inter egiffet, ut apud Deum vo-

quem egrum hauriri undis erat neceffe, mis

N

tis, litteris apud homines, vitam ut fibi in

feratione captus in humeros füftulit, perque

|.€a procuratione degere liceret, inftantiffime

inftabiles arenas fümmo vix pe&tore Ocea-

ageret ? idque adeo (edulo, ut fe in fcribz

no extans, decem & odo millia paffuum con-

famulum ultro offerret, tantisque contentio-

ftantia animi, corporisque labore pariter in-

nibus inftaret, quanto nonnifi captivi .liber-

credibili . detulit.

Hic vere mihi Chrifto-

Hmu rOCI

tatem flagitarent? luftrum unum integrum

phorus fuiffe videtur, qui Chriftum in uno

MOR

:Hä.

- inter barbaros egit, magno virtutum omnium

ex fuis minimis bajulans per medios flu-

incremento, ut habito cenfüu, ZEthiopicz ex-

Qus, gig.

3

peditioni capeffendz par judicarentur.

antez plane vcharitati; mgnïuram

imp evit.

L]

XIX. Joannes Ledeíma triginta totis an«

| f;gmd' n,6

, nis, quibus Mexici Theologiam publice in-

$. VI.

terpretatus eft, hoc conítantiffime tenuit, ut

]

ante prandium fportulas ad egentiífimum

EXEMPLA PROFANA.

quemque navicula vectus extra pomoerium

[5

1. HOMINUM.

LAnn.Prov, ;

deferret ,. & nunquam fedulo in opere de-

U

— fe&us.

Loen1597.

Immo ab. hominibus ut miferiarum

I"LA

! 1P

ötxld/Valcriumeaxiþmum in libro de Valer.

pleniffimis, ita fepe humani moris vacuis

". fomniis de Simonide Poeta legitur, Max. 1,

' AM. BEIg'

contempiim habitus, vexatusque, non ideo

quod, cum navigando inventüm ad littus ca. !: €

18

ceffavic.

Agebat Indorum. patronum apud

daver aliquod fepulturg mandaffet, eidem

in prezmium hujus pietatis, in fomno mani-

, judices, fi res ferret, pharmaca, veftes con-

quirebat, ut in uno hoc homine adverfz for-

feftatum fuit, ne fequenti die fe mari com-

tunz cujuscunque folatia miferi haberent.

mitteret, quod cum ille exequeretur, comi-

Anceps hic mihi hzret animus, an per hzc

tes vero navigationis illum deriderent, hi in

ille divinitati contemplandz fefe compara-

ejus confpettu, dum a littore folviffent, a

N

;

vit:.an ab illa.ad hzc ipía defcenderit.

tempeflate abforpti fuerunt.

i

Utrumque fattum o

Il. Ariftoteles libro de natura animalium Mant

A Me

3

*

4

portuit , rcciprqcante f&

charitate..-

refert, quod cum Delphini pifces maris mo- difc. 27.

XX. De Petro

Leone fic. fcrïb/i; P. Joan-

riuntur,alii vivi conveniunt

3

:

;bid. n.8.

; & eos in fundo" &

nes Rho: Vincet unius hominis induftria

raaris fepeliunt.

multorum fidem, quz nulli, unquam ceffic

AII. In vitis Patrum dicit Hieronymus delbidem,

j.?mv.

calamitati, fed przcipua illius laus circa vin-

monacho captivo, quod inter alias natura-

&os damnatosque ad necem, quorum cum

les proprietates formicarum, quas mirabatur -

,Agil

incolumitati, cum animorum faluti omni ope

in folitudine, erat, quod cum una moreretür,

,1544'

aderat, atque confíilio.

Et addi&dis quidem

alie conveniebant, & quafi cum celebri lu-

trecentis & novem ad füpremum usque illo-

&u mortu2 corpora deportabant , alia aliam

rum fpiritum inter funefta fatellirum, atque

volentem intrare non impediebat, fed (i ca-

debat fub onere, alie cadentem fuis hu

-carnificum minifleria intrepidus fupremam

attulit opem: vinctorum vero viginti mil-

ris fublevabant.

me"-j

N

sp ol

lia, quod vix credibile videatur, per fe, per-

s n

que füos (nam fodalitium, cceptis promoven-

a. EXEMPL A BES TIZR UM.

æ l c,?.n 3'

|

a nofti

dis, piorum civium collegerat) gratia, pe-

IV. Cum Zofimus, Maria ZEgyptica mor- Ibiden,

cuniis , e vinculis exemit.

Q virum bono

tua neíciret, quomodo foveam ad eam fepe-

,

j

. publico natum! qus unquam oblivionis te-

liendam faceret, leo venit, & faciendo fo-

nebre nomen illud obruent, quod tam mul-

vcam ad eam fepeliendam , eum juvit.-

;

tis lucem

V. Coníttat de S. Vincentio Mart

protulit, -gloriöfo;addito titulo li-

"

yre, dumtbid&mp

]

. beratoris ?

impius mandaverat Tyrannus, ut ipfius cor-

Ibid. n. 9.

XXL Ín

C

parabilem ]oanhis Pauli Ale-

L

pus ferarum, aviumque predz expofitum

xii charita

tém

, terris tum Italiz, tum In-

relinqueretur, corvo cuidam, ut idipfüm ro-

je

dix oftendere tantummodo voluiffe videtur

ftro fuo defenderet, przceptum fuiffe. Quod

'll

Deus: neque enim pigra hzc abjectaque

ille mandatum o

e

rerum pars tam promptz, at

inde abegit.

ptime exgcutus, lupos etiam

ïc incitatz:

js

R. P. Lohn. Bibl, Man. Tam.x //

XXx2

)

lnh.

48

Jbliotbecee : ïManual;is—q Concz'onatorïæ

p

Ecclefiaftico: ignem ardentem extinguit äqua,

s Md

Procop.

V. Procopius refert, quod, dum exercitus

romanus Marcam pervageretur, incolz per-

& eleemofyna peccata.

l 2. de

^NII. Sicut frumentum in terram ca

denss. Bafilius

ello

territi in latibulis e recondiderint, aut fuga

hom. in di»

Gotlt,

- falutem fibi quzfierint : Mulier veto quz-

lucrum projicienti parit; fic & panis in efu-

rientem projectus multam tibi in pofterum

tefcentgs.-

»dam gravida pre nimia formidine partum

füum effuderit, eumque panno cuidam invo-

reddet uclitatem.

7

"VIIL Sicut putei con

tinuo exha

u'üi'vqcoþpio- Idem hom,

lutum ín aperto campo dereliquerit; accidit

dimiffi vero & quieti faci-

13.de elee.

vero, quod dum pertranfiens illic capra qua-

fiores fiuunt aqug,

Thenas

le putent; ita opes recon

ditze inutiles funt;

Moris v

dam infancis illius audiret vagitum , curfum

iunt.

fiftens, ubera eidem porrexerit, eumque non

translatz in pauperes fru&um par

Cu ul

iX. Sicut arca Noé-non perrai

(it mergi Faber

folum per aliquod temporis fpatium la&ave-

No& cum liberis ; ita eleemofyna nemine

giconc. in

rit, verum etiam a canibus aliisque animali-

Dom. 84

bus defenderit, donec ab hominibus dictus

zterno finit interire diluvio; quia, tefte To-

poft Pent.

infams exceptus, in fecuro pofitus effet.-

bia, eleemofyna a morte liberat, & non patietur ani-

n. 3.

mam ire in tenebras.

Brev.

VII. Cum S. Antonius corpus S. Pauli

m politum & m

undum ta- Beirlinck.

nom,15. eremitz fepelire vellet , nec fe

retrum habe-

X. Sicut fpeculu

?

*them. 6, in

jr

le

T

fe nobis exhibet,

qualem nos ei ftiterimus

eft.Oo.S8.

]en.

ret, duo leones rápido curfü accurrentes ter«

no

bis exhibet in munificen-

T. gupi t

ram pedibus effodientes foveam paraverunt.

ita Deus talem fe

*

b Dor.r

Sur. to. 2. [dem officium leo alius Zofimzx , S. Mariam

tia, quales nos ip

fi per mifericordiam proxi-

püü Pemr

hibitam ftiterimus.

mo propter ipfum ex

ri ferocientis oculis ob»Staplet.

9. April. 4Egy priacam fcpelire tianï? preftitit, —

X]. Sicut penula taur

. them. 4. in

-

d

je&a fürorem ipfiu

s deludit; & vitam

fervat.

?

$. VII.

(

-Dcm i.

ita largitas eleemo

fynz diaboli eludit in

poft Pcn't.

$ tits

SIMILITUDINES.

dias, &

a morte szterna liberat.

dicamentum dum con

ficitur, Idem bom.

Tiodegrit

Qualitas.

^

. .XII. Sicut me

Q- 9. füper

aGtiote,

0

multas quidem herbas accipit,

fed unam d

$. Greg. 1. T. & icüt oliira, et

l

fi large fl

reat , etfi famen

minantiffimam; ita & in poeni

tehtia mult

& Mmh.

12. mot.

immoderata

ftringatur nebula, fru-

quidem concurr

unt virtutes ;

/

fed eleemolty-

c.26. . &um.ómnem de(perari jubet; ita qui tunc

na dominantior

& potentior eft, & univer-

maxime miíericors eft, cum fpc&at/ores has

füm quafi peccatoru

m medicamentum ipfa

P

$ O.

bet, vel ut habeat, frucdtum perQic ex nebula

£

efficit.

i

/

hDA 550

favoris.

teret, fe' Id&n hom.

(

XII. Sicut (i quispiam feni promit

$. Chryf,

.A Sicut hi, q

2l

*

ui ad magnös'Principätus ac-

is lorem redu&turum , & füpe

r55

in illud . cerfiti

, regias inhabitaturi civitates omnem

ipfurn in &tat

omnes przeval

idum & fpeciofüm redditurum,

Apott.

[ubitantiam füam in pecuniam commutant,

E

rum gencre abundans

opor:et

& (ic illo migrant ; ita plane & tunc faciebant

regaumque omni bono

libenteris omnes fuas

hzreíes

potfidend

um daturum,

li,

effe, )

homines illi ad coclum vocati & ad fuper-

pecunias, & ';hcfa

uros pro tali promiffione

nam Metropolim , & regnum , quod illic eft.

bxc omnia Deus in altera

Ófferret 5 ita cum

Nam perfua(um habentes illic effc patriam,

vita multo perfeGtius fe pracfti

turum eleemo-

omni fubítantia fua in pecuniam mutata, pe«

ttat, minime iane

fynarum largitori promi

cuniam per Apoftolorum manus illic prami-

tergiverfabitur in iis faciendis,

quisquis feli-

ferunt.

citatem fuam fincere defiderat.

IL; Sicat in te

lis eadem vis ferri eft, fed

a

Senec. ]. 3.

.XiV. Sicut acceptis muneri

bus judicesS. Auguff-

de ben.

in infnitum refert, utrum exculffo lacerto

(ed po f 14€.

€. 6*

an remiffa manu effluant; ita

non tam cito proferunt fententiam ,

É

torqueantur ,

tius partes, fi poflunt,

concordare latagunt 5

idem eft, quod datur,

(ed linteïrc[t ; quomo-

"

ita Deus facit c

j

L2

do detur.

im his; quorum mun

era dan-

Mitte

tur ;ïaupcrculis".

*

$. Chryf."

IV. Sicut quando

L

(cribis epiftolam ad ami-

hom, 13. cum, fempetr v

l

des in corde tuo perfonam

Necgüfta.f.. j

i

oper. im- amici, propter

quem fcribis epiftolam ; fic

XV. Sicut il; qui fangui

ne abundant; nifi

per. -

& qui propter

Deum eleemofynam facit,

er phlebotomiam

*

nifi perfonam

mature partem fanguinis

neminem vi

det in corde fuo,

emittant, in manifeftum vitz p

ericolum inci-

divitiarum a fe

.Dei ;ancummodo, propter que

fm facit.

dunt; ita divites, nifi partem

Utilitas.

dimittant, & pauperibus lar

giantur, pericu-

dz fubeunt.

V. Sicüt radix in pingui plantata folo,

]um zterng mortis incürren

feftinantiusS, Auguft.

« Chryf,

- XVL. Sicut ad loca munitoria

jn illud

ux nobis tempiftivos quotannis affert fru-

domus vident contri-

epift. 129«

*APO&.

tus; fic & pecunia in manibus pauperum

migrant, qui ruinam

tis parietibus immin

e

res ita corda chriítia-

oportet

lantata,

non folum in fingulos annos, fed

fentiunt ruinàm hujus

hzrefes

& in fingu

los dies fpirituales nobis fructus

na, quanto magis

effe,

fcilicet in Deum ,. pecca-

mundi, crebrefce

ntibu

s tribulationibus pro-

affert , fidentiam

magis debent bona, qux

torum abíceffum,

conícientiam bonam, lz-

pinquare , tanto

in terra reconder

e difponebant, in thefau-

titiam fpiritualem,

fpem jucundam , alia-

que bona qua preparav

it Deus c/iilig;nti-

rum cceleftem impigra ce

leritæe transferre.

?"

bus fe..

Dignitas.

.

VI. Sicut lavacro aqu

z falutari gchet.mæ*

- Beirlinck,

S.Cyptia. .

ita eleemofynis atque ope«-

XVII. Sicut aquila p

ullos fuos ad radjum fo

e

1.de opere, ignis ex

tinguitur ;

uos uiem, 4«

&eleem, . ribus ju

lis exþldrat,;gsque folo;xrctl

net ac'fo'yct,q

X1S

$

ftis dgli&orum flamm

a fOpitufz tefte

e-

.

/

!

349

Tuwus X CV'UL Mifericordia erga ,Vivof.

i feftó fixis oculis folem intuefi advertit; ita Deus

xit offendi, nifi egcnfi præü*eturþ& pauperi, ut,

$,Matth. homines; fecundum mifericordie merica exa-

. qui refpe&tu fratris in ecclefia non movetur,

Alilts

minat, eosque folos electis füis annumerat;

vel Chriiti contemplatione moveatur: & qui

ln d

&ntes

quos conftanter in mifericordiz operibus ex-

non cogitat in labore atque egeftate confer-

ercitatos fuiffe cognoícit; nam qui fequitur

vum, vel Dominum, cogitet in illo ipfo, quem

juftitiam,& mifericordiam,iuveniet vitam;ju-

defpicit, conftitutum.

Mifereantur itaque

m lom,

ftitiam, & gloriam, teíle Salomone.

pauperum, inquit $. Leo, qui fibi volunt pla«

dede,

a

ZEquitas, -

cere Chriftum. Faciles fint in alimenta mi-

ferorum; qui cupiunt ad focietatem perveni-

'Thomas — XViII*. Sicut q

ui ad hortum ea lege ad-

Morus vit. miffus effet, ut intra illum quidem pomis,

re fidelium. Non fit vilis homini homo ; nec

ht

€. 12,

jn quoquam defpiciatur illa natura, quam re-

c. i

quantum placuerit, veícatur, nullum tamen

fecum exportet, haud dubie interdum ali-

rum conditor fuam fecit. ;Cui enim laboran-

n.g

tium licet negare, quod Chriftus fibi profite-

- quot poma extra hortum projiceret, ut ea

i'ï Dui,

H

poft exitum inveniret; ita cum in hunc mun-

rur impendi, juvatur confervus, & gratiam

refercDominus. Cibus egeni, regni cceleftis

dum admiffi, nihil nobiscum exportaturi fi-

irlne,

AR

mus, merito per eleemofynas in hac vita fa-

eít pretium ; & largitor temporal

(,ium, heres

m.6u

efficitur zternorum. -

&-OOISSI

&as aliqua bona opera premittimus.

II.

da Deus. Ziheral/izate'

fua' "05 . jrovocat S Chiyf.'

Stapl. the, — XIX. Sicut ii, qui.in carcere pofiti funt,

4. Dom.1. ftulte agerent, (i pecuniis ad fe redimendos

nam, ut bene S. Chryfoftomus advertit, ipfe hom.a2.&

nec unige

n

j

inlet

poftPent. parcerent, ut liberos ditarent; ita non minus

nito fuo pepercit propter nos : nos?344 ?OP'

imprudenter agunt divites, fi pecunias pau-

autem & pecuniis parcimus contra nos. Ipfe

WY

& legitimum pro nobis filium tradidit, nos

W L

peribus elargiri ter

j

giverfentur, uüt filios divi-

tes efficiant.

vero nec argentum propter eum contemnie

oüPan.

mus, fed neque propter nos. Et qualiter hzc

m jon,

S,Bafülius — XX. Sicut qui in litore confiftunt, & alios

ho.degrat.cum fluctibus luCtari advertunt, equum pu-

. venia faerint digna? quid itaque differs & tor-

füpet

pes, cum jam tanta perceperis, & tot exfpe-

du

adione, tant, utomnem,quam poffunt, illis cpem im-

| pendant; ita merito idipfüm facit, qui proxi-

&es? Quod ipfum confirmat egregie S. Leo,

, dum ait: nihil eft dignius, quam ut homo fit

"mum cum egeftate collu&tantem advertic.

Á

i

füi Au&toris imitator, & fecundum modum

(v Sucunditas.

fuze facultatis divini fit operis executor; nam

8. Chfyf'.- '

XXI. Sicut agricule penu fuum evacuant,

cum aluntur efurientes, veftiuntur nudi, fo«

démbotts

ho. 55* in & femina terrge concredunt, idque cum volu-

3€n.

ventur infirmi, nonne auxilium Dei manus

ptate faciunt, fpe majora recipiendi fe folan-

y

tes; ita multo magis nos, qu& absque ufüu re-

explet miniftri, & benignitas fevrvi munus eft

Domini ?

D

condita fünt, difper

,

gege m pauperum uíus

bordiam inge- S. Chryf.

, convenit.

II Quia natura ipfa nobis mifori

meravit: nam, ut re&te dixit S. Chryfoftomus, in ep. ad

Ldemo

XXII. Sicutei, qui

V'nimio—gra'vatus, eft cïbo,

-nemo natura ftrenuus eít, nemo natura va. Philipp.

N-

aut ftorrachum multis humoribus repletum

nz gloriz ftudio caret: nemo natura zelo ate

habet, nihil gratius jucundiusque accidit,

-que emulatione fuperior eft ; mifereri vero

quàm íi per medicinam aut aliud medium

natura eft omnibus inditum , utut

evacuare ftomachum malique caufam tollere

ïcrudelis

- quispiam fit & immitis.

queat; ita qui immoderata opum coacerva-

IV. Quia ipía qualitas

bonorum nos ad miféri- S. Chryt.

tione animam gravavit, merito cum volupta-

hom,34.ad -

s« Mm'

te eleemofynam arripiet, (i dictas divitas ve-

cordiam impellit: nam ut fapienter difcurrit S

I)(,p-.x An"

MT

Chryioftomus, tuarum es, o homo, pecunia-

*

h.

lut omnis mali originem per eam a fe remo»

rum difpenfator, non minus, quam qui eccle-

vere queat.

fi& bona difpenfat.

Sicut ille igitur potefta-

Mat)th.xag.

XXili. Sicut 1

l qui ludünt äleis*'" vel chfar»tis,

cum fumma animi voluptate lufum talem

tem non habet, ea, quz propter pauperes a

vobis erogantur, temere, & ut cafu venit, di-

: "V' 49

peragunt, idque tanto ardentius & avidius,

fpergendi, quoniam in pauperum data fünt

quanto meliorem fpem lucti contcperunt;

alimentum, ita neque tu tua.. Hinc merito S.

itaqui cccleftium bonorum lucro inhiant, tan-

to alacrius jucundiusque pecunias foas expo-

Bernardus, ne putes, ait, gratuitum, quod im-

pendis, pauperis velis, nolis, debitor es.

nent pauperibus, quanto certiores fecuriores

- N. Quia ipfa natura eleemofyne commendat 1ni- S. Chryf.

que fünt, fe ingens

?

per hanþ expofitionem

Jéricordiam : dumy quidquid per eam pauperi damus, tom. 5-.—

lucrum fa&uros.

JDeus ut. depofttum accipit , &ti pulchre S. Chry- hom.2-

foftomus indicavit, dum dixit: Quid quz-

SS'AUBUR'

S. XII.

; epm» 138' [

ris homo, ubi pecuniam deponas, Chriftus

MOTIVA. .

füfcipere paratus eft, & depofita tibi fervare:

h —;u,iþa , quidquid pauperibus datur,. Chrifto of-

'nec tantum fervare, fed etiam multiplicare,

!

NC o fertur : juxta' propriam ipfius confef-

& cum fcenore multo reddere. Pro pecuniz

.

fionem: Amen dico vobis, quam diu feciflis

tuz cuftodia non repetit mercedem, fed eam

uni ex hís fratribus minimis meis,mihi feciftis.

ipfe reddit. Qua igitur fumus excufatione

,

Hinc re&te S. Cygrianus: Quid potuit nobis

digni, qua venia, quando cuftodire valentem,

1]

-& pro cuftodia gratias habentem, & pro ea

majus Chriftus edicere? quo modo magis

potuit juftitiz ac mifericordiz noflrz opera

premia reddentem praterimus, & noftra tra-

dimus cuftodi debili, qui gratiam fe facere

p li

provocare, quam quod przítari fibi dixit,

putat, fi nihil commifforum intervertat?

StheM

^. quidquid egenti.prgüatur & pauperi ? &íe di-,

XXx 3

VI- Quia

J

*

E

356

Biblietbeee Manualis Comionatoriæ"

*

VI. Quia qualztas & conditio accipientium id. fua-

medium eft ad omne vulnus utile.-.O mnis in-

, de: Sunt enim pauperes, fratres noftri, & co-

Juftitiz fomes eft avaritia,fed hanc omnem ab-

hzredes regni cocleftis, ut fapienter advertit

luiteleemofyna Zachzus. Magna ergo (re&te

&uil. Lin- Guilielmus Lincolnienfis, dum ait: Dic mihi

coln. Íin

exclamat. S. Ambrofius) eft eleemofyna,quz s. Ambr.

CXPO jv

quzío, o Dives, quare pauper tecum non acci-

ardentium eriminum globos benevolentiz füz ferm.25.

piet cibum,qui tecum accepturus eft regnum?

Evong.

fonte refrigerat, & quodam irriguo largitatis

quare non accipiet veterem tunicam, qui te-

obruit incendia delictorü, ut quamvis offen(üs

p- $.0 28«

cum accepturus eft immortalitatis ftolam ?

Deus,quamvis críminibus provocatus, coga-

quare paüper non merctur accipere panem

tur liberare eleemofynis,quem difpofuerat pu-

Lf d

tuum, qui tecum meruit accipere Baptifimi

a

nire peccatis. Cogitur enim a nobis quodam-

eini De

Sacramentum ? cur indignus (it accipere reli-

modo, dum compellitur pro noftris aCtibus

quias ciborum;,qui tecum venturus eít ad con-

fit

mutare fencentiam,& in uno eodemque homi-

vivium Angelorum? Sunt przterea etiam fti-

ne nunc feveritate judicis permoveri,nunc Pa«

pendiarii noftri, uti illos vocitare folitus eft

Tob. &

tris pietate blandiri. Quam autem facilis &

Ludovicus Rex Francig, & propterea propria

fuavis fit hzc medicina, pulchre declarat $.

Vr 70

manu eleemofy

nam velut ftipendium illis ob-

$. ChryC. tulit. Hinc recte S.Chr

Chryfoftomus fic loquens: neque vero Medi- S. Chrys&

yfoftomus,funt, inquit,

'cus quisquam ferro manuve admotis fic accu- hom.2o.in

hom. 33.

& hic caflra pauperum, & bellum, in quo pro

ad pop.

rate putrida vulnera fecat,ut pauper egena 1. ad Cer.

/

t€ pauperes pugnent. Cum enim ftipendium-

manu porrecta ftipem flagitando vulnerum

acceperint, orantes tibi Deum faciunt propi-

cicatrices tollit. Et quod mirum, citra dolo-

tum; propitium autem facientes pro barbaris

rem, citra fu

demonu:n infidias repellunt , neque finunt

medicinam.

fpirium, pulcherrimam cqnfcrunt

Bellovats

vcheiventer infcftum effe malignum, neque

- 1X.. Quia certiffim

um qeji medz'äm ad felicem mm'- S. Hier; ir

fpec, gt

Temper irruere, fed ipfius folvunt poteftatem.

dil.20.

tem . obtinendam: teíte S. Hieronymo dicentc:epift- ad

Hos itaque confpiciens milites quotidie pro

Non memini, me lcgiffe,mala morte fuiffe de- Nspot.

C p

te cum diabolo precibus & oxationibus pu-

fun&um, qui libenter opera charitatis exer-

gnantes, a temetipfo pulchrum illud tribu-

cuit; habet enim multos interceffores, & im-

tum exige, illorum alimenta..

:

Vil.

poffibile eft, multorum preces non exaudiri.

uia mifericordia ef? optimum m

edium aJV

Aliam rationem affignat S. Auguftinus, dumsS. Auguft,

benedittionem in temporalibus obtinendam : ati pul-

Welovat.

ait: Mifericordia ad Deum deducit hominem,f. 44. ad

$ Cyprian.chre indicat S. Cy prianus,dum ait: fi vereris,

& ad hominem deducit Deum : nunquam vi-Pra. in

fpet, w

de eleem. & metuis, ne, fi operari plurimum coeperis,

eremm.

lx dift

di hominem pium mala morte finire.

I0,

patrimonio tuo larga operatione finito ad pe-

X. Quia eft fortiffimum . [cutum. adverfus. fev-.

LA

nuriam forte redigaris, efto in hac parte intre-

vam judicis fentenviam in die judicii ferendam : elee-

pidus, efto fecurus, finiri non poteft, unde in

mofyna quippe, tefte S. Auguftino adftat tri- S. Avgt

a', ; »

ufus Chrifti impenditur , unde opus ccelefte

*

bunali non tantum patrocinans, fed &ipfi ju- hom- 9.

G.

celebratur. Nec hoc tibi de meo fpondeo, fed

dici perfuadens, ut reo patrocinium przftet, "*

r

de S. Scripturarum fide, & divinz pollicita-

& pro eo fententiam ferat. — Hinc Cafarius; Cafarius

tionis authoritate promitto: loquitur per Sa-

eleemofynam, inquit, quantam poffumus, &ho 15.

Prov.»8.

V. 27.

lomonem Spiritus fanctus, & dicit: Qui dat

quamdiu vivimnus, & ipfi habere, & aliis im-

pauperibus,nunquam egebit : qui autem aver-

pendere feftinemus, ut fecuri poffimus in die

$ Donty,

titoculum fuum, in magna penuria erit. Imo

judicii dicere: Da, Domine, quia dedimus;

hancipíam ob caufam ufure comparant SS Pa-

nos fecimus, quod juffiftl : tu imple, quod

S. Chryfol.

tres, precipueS Chryfologus,dum ait: Ufüra

promififti. Qerte tanti «ftimabitur (tunc)

ferm. asf

moundi eft; centum accipere, & unum pro cen-

vellargitatis benignitas, vel tenacitatis impie-

fu reddere: Deus unum accipit,& centum red-

1

tas, perinde omnes ii, qui dextra judicis con-

dit. Et tamen homines cum Deo nolunt habe-

fiftent, non alia virtute ulla, quam mifericore

re contra&tum. Sunt forfían de cautione folici-

dia fuiffent inclyti; ií qui finiftra (tabuot, ullo

ti? quate? homo homini exiguz chartulz ob-

alio vitio laboraffent, quam immifericordia ;

ligatione conftringitur, Deus tot & tantis vo-

ut recte S Leo pronuntiavit. Quapropter S.8. Leo ap,

luminibus cavet, & debitor nou tenetur? Ut

Ambrofius his verbis excitat ad mifericor. Drex. ge-

autem melius intelligatur qualitas hujus ufu-

dia: Confidera, quanta tibi tunc erit gloria, 29ph- p- t

» T.

:Ie

S, Chryf. r2 , prxclare eam explicat S. Chryfoftomus,

cum te omnis populus, qui ex promptuariis

r

*

S.Anibrof.

":5.int,

to.5. hom. dum ait: Deo fcenetatus es, ipfam repofce.

tuis paftus eft & refeCtus, pro tribunali magn

ferm. 93«

Matth.

5:Sed non in prefenti cunQta tibire(tituet, Ve-

illius & juftiffimi judicis caterva conftipante

rum hocquoque commodo tuo facit, Eft quip-

circumdabit, paftorem te fuum , ac tutorem

pe talis hic debitor, qui non, ut alii, feftinet

S pf

ipfum tantummodo mutuo datum exfolvere,

pium, & mifericordem Patrem, omni gratia-

l bor,

rum voce teftabitur. -

Üb g

fed agit omnia, ut, quod:datum eft, maneat in

XI. Quia unum eft ex certioribus f'gnis prede[tie

tuto. Propterea hic quidem] reddit ex par-

nationis ad oitam elernam : mifericordia quippe

te, maximum autem tibi in futurum thefau-

Z

teftabitur, inquit Anfelmus, vos Dei fapientias. Anfelm.

rum refervat..

/;

precognitos, a maffa perdendorum feparatos, in illud

Viil. Quia efficaci[f:

L )

um efz mgdiu,hz ad pecbata

ad vitam :eternam preordinatos. Idem con- ^poft. ín«

Prov.t6. j

delenda: nam mifericordia & veritate redimitüur

firmat S Chryfoftomus, dum ait: tanta vise

ü uite vl-

cera &c.

v. Ó

iniquitas, tefte Salomone: Certe non eft pec-

eleemoíyng: cum multa fiducia fuos introdu-

Lt

tum, inquit S. Chryfoftomus, quod non poffit

cit alumnos; eft enim czli nota Janitoribus,

ho. 36. ad.

Ts

purgare eleemofyna,quodve non poffit extin-

fponfalis thalami fores obíervantibus, quin &

pop. Ant,

d

guere. Qmnépeccatum inífra illam ftat, Re-

venerabilis,& quos füi cultores agnoverit,cum

multa

e

L4

X

T ituli:s XCIV. Mijericerdia erga fbivos!

: 35!

multa introducet libertate, & nemo contra-

tan quis veftrum dicet : [ï Xquis & Paulum

dicet, ed omnes cedent. Hinc alibi hortatur

mihi daret hofpitem, füfciperem prompte;

in hzc verba: In zdificia caleítia (tudeamus

magnaque cum alacritate. Ecce Pauli Doini-

5 At

noflras evacuare pecunias: nec fabris, nec

num licet tibi hofpitio fufcipere: & non vis?

ltmoc

ftru&oribus, nec operariis opus habemus.

quia qui füfcipit unum ex minimis, me (üfci-

Manus namque pauperum tales domos zdi-

pit.

Quanto minor fuerit frater , qui fufci-

ficant: claudi, czci, vel debiles funt

U

pitur, hoc major Chriftus per illum advenit.

domos illas edificanc.

. Quid ergo? Firmiter nimirum credamus,

caciam br;ztidni iri-

SLeofde Xll. Quia fingulavem ef

nos Deo dare, quicquid pauperibus dederi

jelunio de- /uit: nam efficaciífima eft, tefteS. Leone, ad

mus: nam; ut re&te advertir S. Ambrofius, S. Ambrof.

cimi men-exorandum Deum poflulatio, cui pietatis

ibi eft miíericordia largior, ubi eít fides de ofüic.

?

$.

opera fuffragantur. Qui füum ab inope non

promptior.

Quod ipfum confirmat S. Leo

SaLeof. f.

avertit animum , facile & cito ad fe Domini

dicens : Prompta ergo , & facilis, dileCtiffi-

de colle&,

Tob. 4

convertet auditum. |Hinc Tobias Senior ju-

mi, apud nos largitas effe debet, (i credimus,

i

YV. 7

niori precepit.

Noli avertere faciem tuam

unumquemque id (ibi preftare, quod indi-

ïs. C

f

!;

ab ullo paupere, ita enim fiet, ut nec a

gentibus tribuit.

Thefaurum enim füum

lomaojn

!

avertatur facies Domini.

—EC

condit in czlo, qui Chriftum pafcit in pau-

E

1. ad Cor, 5!

ere.

:

gc IX- M

IV.. Magnam e[limationem de bac irtute con. g

. Bonav,

cipyre , id quod non erit difficile, (i motiva

M E D I A.

precedenti paragrap

hp allata bene perpen-

*

Bellovàac.

lus divini benoris, qui enim honorat fer-

dantur.

u

Ípec. mor.

[ Z

vum propter domipum, non illum, fed

V. /liena damna «vel commoda tua e[timare ;

LY

4:

dil.20. principaliter Dominum honorat, omnis enim

natn,utreGteS Bonaventura notat,mifericor-

| Nepot.

e. 4-

honor, obfequium, & beneficium impenfum

dia eft virtus, per quam animus fuper calami-

fervo, indefinenter ip(i Domino principaliter

tate afflitorum movetur: Hszc virtus nihil

j

exhibetur, ficut ipíe teftatur Matthzi 2.

humanum a fe alienum putat, aliorum dam-

. Quamdiu uni ex minimis mïeis feaijlis , ibi fe-

na, vel commoda fua zftimat. Hienamque eft

eiftis.

proprius charitatis efféctus, quod aliorum mi-

ï?- hp :

"I Mllad

Bellovae.

II. Exemplum

Dei ob. oculds babere , ut. Bel-

ferias ut proprias reputet.. Idem 3eraphicus

In. i

fpec. mor.lovacen(is füa(it his verbis: Deus, qui fum-

Do&tor alibi mifericordiam & charitatem fi-

EC

?

l.1.dift, me mifericors eft, & fuper omnia vult de

mul conjungit, dicens: Mifericordia abun-

10.

mifericordia przdicari :

ad miíericordiam

danter remuneratur: unde notat, quod duz

nos invitans femetipfüm proponit in exem-

virrutes valde copiofie & plenz veniunt ad

.

8 hgid, .

r evidentiffimum, veraciffimum , & per-

)

üdicium , propter quod recipiunt falarium

hon. 9 s

' fe&tiffimum, per quod habeamus doctrina-

valáe copiofum, fcilicet charitas & milericor-

tt, $0.

liter informari: per quod habeamus deifor-

dia: charitas enim aliena bona facit fua, juxta

miter transformari :

Ait enim Lucze 9.

Cafariat

illud P(almi : particeps ego fum omnium ti-

9 15

Eftote mifericordes , fizut & Paier vefter miferi-

mentium te; Mifericordia facit aliena mala

cors e[i.

Y

fua, juxta illud: ficut focii patfionum, ita &

& Bonasv, lll. Chrifum in p

auþeriäus intueri, uti S. BoQ

confolationum. — S. Bernardinus Jobi exemes, penara,

naventura fuafit; (ic alloquens animam ; Cur

plum adducit, qui cap.30. 25. ait: Flebam quon.

anima tota die anxiaris poft Chriftum? in-

dam fuper eo. qui affittus erat, fcilicet afflictione

dicabo tibi, quem diligit anima tua. Certe

exteriori, & compatiebatur anima pauperi, (cilicet :

;:

. jn infirmaria Jacet, & ibi angu(liatur, curre,

compatlione interiori, quafi dicat: Non tan-

& illi miniftra, illi compatere infirmanti. At

trum oftendebam compaílionem exteriorem;

vero inquies fortaffe, quomodo id Seraphicus

fed etiam interiorem, quia ex vehementi affe-

afferere poterat, quando Chriítus ad dextram

&u compatiebar. Amor igitur non folum per

Patris fedens ; impaffibilis eft, nec ulli iafir-

compaífionem internam demonítratur, ve-

mitati humanz lubjedtus? — Et ideo refpon-

rum etiam per fübfidium externum, (iquidem-

$. Len 1p.

ut diximus: Probatio dileCtionis, exhibitio eft

Dres. et

deo, quod Evangelium nos fallere non pof-

p p

fit; in quod dicitur: Quod uni ex minitis feci-

operis. $ Gregorius gloffando verba illa Jobi : $, Greg.

)0. 1-5- I

( jfis, mibi feciftis : infirmus eram, & viftaftis me;

Pater eram pauperum,inquit: Non patronum

S Anbrik

hzc enim eít Dei erga nos bonitas, utin quo.

fe vel proximum, vel adjutorem pauperum,

iierm. 0

libet affli&o , & infirmo ipfemet agnofci ve-

fed patrem fuiffe teftatur, quia nimirum

$. Auguft. lit.

Et affentiens fan&tus Auguítinus often-

magno charitatis officio ftudium mifericor-

!

de bon. dam

fane, inquit, quomodo Dominus poffit

diz vertit in affedum naturg, ut eos quafi

di(c c, 8, inveniri, aut cognofci, fi tamen eft animus

filios cerneret per amorem, quibus qua(i pa-

'"videndi. Si vis videre Dominum, require

ter przerat per protectionem.

. mendicum, refpice ad pauperem, fufcipe pe-

VL Proximum tanquam fratrem && membrum

confiderare, ita fuafit $. Gregorius Nanzianze- S. Gregor.

ls An clnï.

'regrinum , vifita infirmum , curre ad carce-

rem, fi,vis videre Deum, vincula captivita-

nus, dum dixit: O Serve Dei, & Chrifti, ac- Naz. in

^

ln !Hlld

tis abíolve, nodos iniquitatis incide. Denique

que hominum amore przdite, ne fratrem de. ?

rat. de

'A 0&, t

aup. -

m

8. Chtyf-

idipfüm etiam fuo calculo confirmans S Chry

Ípicias,ne prztereas,ne ut fcelus,ut piaculum, ?

mor.

utaliud quiddam fugiendum, & interdidum

fet 8

hom. 45.

foftomus fuper illa verba A&uum Apoftolico-

$ O

in AGa.

rum 21.16. Zdducentes, apud quem bo[pitaremur,

averferis.Membrum tuum efllicet calamitate

y5$ !

tgtereas,

N

inquit: Paulum. hofpjtio fafcepit ille:. fori-

franggtur. Tibi , licet animo forti pr

:

pp"

*

pauper

e

b

ssz— "

Biblioz;þecæ Manualis Concionatoriæ

$ X.

pauper relictus eft üt Deo: his enim verbis

udore te fortaffe promovebo.

- VIL. Patrie celeftis defiderium ardens. concife-

ASCETICA.

re: fic enim hoc ipfo ad opes noftras & the-

ptg-m fünt poti(ïïmum capita, qug aíce.

;SE

ta de hac virtute bene addiícere, aliis-

E

fauros per pauperum manus praemittendos

8. Chryf.

excitabimur. ' Ita S. Chryfoftomus fuafit di-

que inculcare debet.

Primum eft, ut bene

c rgtt

hom. 49.

cens:: Omnia faciamus, ne alibi fimus egeni.

cognoftat finem, propter quem Deus && pouptres e[je

Y T N

in e.24.

Namquz utilitas in aliena regione multas di-

permittit ,. & vos disdem . [ubvenire. defiderat ; id

m 2H (

;;ä

C-en.

vitias relinquere, in patria neceffariis carere?

quod S. Gregorius Nazianzenus fequentibus s. Gregor.

itaque oro,feftinemus,dum adhuc tempus eft.

verbis preclare docet. Charitatis przcipuam Nzz. otat.

ut paupe- 16. de

Secure illac transferimus, & in thefauro inde-

partem in eo fitam effe comperio,

predabili reponimus, quzcunque per paupe-

.res amore & mifericordia complectamu

r, paup.amo-

:

rum manus premittimus, -

Pauperes & afflí&tos Deus effe vult, ut nos"*

infirmitatis noftrx fübmoneant, illudque no-.

"WIIL.. Quotidie aliquid froe ex pecuniis , [ive ex

alimentis in. pauperum um . feponere , ut. paulatim

bis perfüadeant, ut nulli rerum przefentium

g

etiam ad largiores eleemofynas incitemur : Sic ite-

atque in oculos cadentium velut firmz ac la-

S. Chryi. ».

rum S. Chryfoftomus fuafit dicens: Parea-

bili animum adjiciamus.- Cum igitur nihil fit

hom 43.i! rnas B. Paulo conftituentes in noftris zedibus

' ftabile in przfenti vita, de opibus in tuto col-

T OM ANEPm TM

3. 'fd Cor.

i

arculam pauperibus, quz eo in loco ,. ubi

L

.locandis cogitsndum eft. Beneficentie in

. qui

sque confiftere & orare folicus eft, repo-

pauperes infinita funt commoda nullus om-

$Anirof

natur: ita ut eleemofynam primum, quoties

nino cultus Deo perinde gratus eft, ut miferi-

D E

Nihil tam Deo pro-

accefferis oraturus, imponas, & deinde ora-

.cordia erga pauperes.

pe»

tionem proferas. Et profe&to non minus eft

prium eít, quam mifericordia & beneficentia.

4

juxta le&tum eleemofynam reponere, quam

Imitandus eft nobis Deus. Hoc ipfum etiam $. Clryf.

.hom.

fi ifthicEvangelium fuüfpendas; fiquidem Ev*

folide oftendit S. Chryfoftomus , dum ait,!9.4

17.

in ep.

angelium hic füfpeafum nihil agit, nec tan

fapenuméro dixit, eleemofynam non acci-

2.2ad Cor.

tillle quidem virtutis eft, in hac vero arcula

- pientium, fed potius dantium gratia introdu.

adveríus diabolum armaturam habes repofi-

&am effe; nam illi fünt, qui potiffimum inde

Md

tam: hac orationem tuam penetrantem efn-

. lucrantur. Non vides, quod omnes mutua

Majiüif

-cis, domum fanctam reddis, in hac conclufas

opera indigemus ? — Miles opificis, opifex

30 d

negotiatoris, negotiator agricolz. — Servus

habes regias dapes. Ea propter ad lectum de-

onetur illa, & fic absque phantafiis tranquil-

liberi, dominus fervi, pauper divitis, dives

l

[*

noctem tranfiges. . Jam & commoditates,

pauperis. Etenim qui accipit eleemofynam,

- quibüs Jiceat admodum facile colligere, vul-

maxime omnium ufui eft. Ineffabilis fapien-

tis, ut recenfeam? fiet.

Sic igitur adjectio-

tiz Dei hoc opus eft. Nam cum mutua'opera

nem fuam artifex aliquis, vel futor, vel co-

indigeamus, & neceflitas illa non conciliaret

riarius, vel faber «rarius, quicunque tandem

amicitias noftras, fi omnia fufficerent, nonne

is fuerit, levem reddet. $i aliquid vendide

effemus indomitz beftiz ? Ita Deus fübjecit

rit ille, fui artificii prímitias ejus pretii offe-

nos invicem ob hanc neceffitatem. ut quoti-

rat Deo, & huc paululum quid conjiciat;

die alter alterum requirat. Nefcio, annon

.exiguamque, partem Domino dividat. . Mul-

'.tam propter pauperes cleemofynam Deus,

tum enim ut huc conferat. non poftulo, fed

quam propter ipfos impendentes inftituit.

tantum , quantum vel infantes pueruli, vel

- ]l. Secundum elt, ut bene cognofcat capita ad

mifericordie fabftantiam feu e[fentiam nece[Jaria

qu&

miferi & egeni homines peterent, tantum

nos, qui coelum fperamus ; demus. W'Neque

quidem breviter & bene indicavit S. C

Y

de vendentibus tantum hzc, verum & emen-

foftomus, dum dixit: Tria funt, quz in mi-

h()m- de-

inifericore«

tibus, & aliis operantibus dida (int, Eam

fetricordie opere optanda funt Chriftiano, ut

dia & dua-

regulam & agricol&' in proventibus rerum,

poffit facere, ut velit, ut compleat. Ut pof-

bus viduis,

eain.femel omnes, quotquot legitimos colli-

fit, id eft, ut fübftantia faciendi non defit:

gunt cenfus, obfervent. Facilis autem illa

ut velit; hoc eft, voluntas adíit, qua faciat,

nobis ex confüetudine res fiet, paulatimque

quia fübftantia non dee(t, qua fiat.. Tertium

-a parvis ad magna afcendemus, & ftudebi-

eít, ut compleat, id eft, quz poffit & velit,

- fine dilatione perficiat; his enim tribus opus

mus opes contemnere , iþfamque malorum

radicem evellere.

tantum; tamque przclarum impletur.

IX. Lucro fpirituali celeftium. smeritorum' inbia-

lL Tertium eft, ut etiam circum[lantias ad

£5 fic enim fiet, ut, cum ars hzc fit omnium

omnimodar perfe&tionem mifericordie: necef[arias be-

nt addifcat ,. qux. quidem fequentes potiffi-

. quzftuofiffima, totis in viribus in eam incum-

" bamus, S. Joannis eleemofynarii exemplo,

mum affignantur a SS. Patribus & A(cetis.

1. Ut munde corde offerat eleemofynam : 1.Cor. 13.

qui usque adeo in hanc virtutem incubuit,

ut nihil aliud cogitaffe, aut egiffe videatur.

ita enim Apoftolus indicavit dicens: Siv. 3.

X. Patronis fibi certos eligere , qui voirtuti buic

diftribuere in cibus pauperum omnes fa-

. fingulariter fluduerunt, (quales fünt S. Lauren-

cultates. meas, charitatem autem non ha-

tius, 3. Joannes Eleemofynarius, S. Thomas

buero, nihil mihi prodeft. Nam, ut re-

Villanovanus, S. Paulinus, S. Joannes Dei,

&te obfervavit S. Gregorius, qui indigen-S Greg. in

S. Tobias, S. Elifabeth) eorumque partim ex-

ti proximo exteriorem fubítantiam przbet, moral. 1.

fed vitam füam a nequitia non cuftodir, 19.

emplo, partim fuüffragiis ad imitationem fe

excitare,

Hoc,

rem (uam D«eo tribuit, & fe peccato,

quod

353

Tiulus XCV. läli]äricordia erga Vivos.

quod mïnuxs eft obtulit Authori, & hoc, quod

fceneremur, dignusþ& recipi, qui de recïþien—

majus eft, fervavit iniquitati : Mundári ergo

do non cogitavir, dum daret. Quanto ergo pu-

prius debet animus , quam eleemofynam prz-

rior debet effe liberalitas Chriftianorum, ita ut

beat, quia omne , quod datur Deo, ex dantis

neque gratitudinis quider ullum fignum ex-

fpe&tarent arecipiente,agnofcentes Chriftum,

mente penfatur; & ab omnipotenti Deo

.munus ex manu non accipitur ; quod corde

qui fe fidejufforem , & debitorem pro eis con-

ftituit , non fecus acfi ipfe reciperet.

S. Gregor. obligato in malitia offertur. Et iterum alibi:

p. 3. 34- Admonendi fünt; inquit, qui fua mifericor-

'5. Ut cum bilaritate fiat : non ex triftitia auts. Cot. 9

k Otegnr

neceflitate,ut inquit Apoftolus ; hilarem enim Y

7N

, mon. 21« diter largiuntur, ut folicite feipfos cuftodire

L. Qtqt,

ftudeant, ne, cum commilfa peccata eleemo-

datorem diligit Deus.

Hinc & Siracides fua. 5cc. 35-

g

de

fynis redimunt ; adhuc redimenda commit-

det: Inomni dato hilarem fac vultum tuum j &

Auguft,

&

tant, ne venalem Dei juftitam zftiment, fi,

nam, ut recte dixit S. Auguftinus, (i panem de- ,,,

m

2

deris trifti,& panem,& meritum perdidifti.Er-

cum curant pro peccatis nummos tribuere ,

arbitrentur fe pofle impunite peccare. Melior

go ex animo fac,utille, qui intus videt, adhuc

loquente te dicat : Ecce adfum. Haxé hilaritas

quippe eít anima, quam eíca, melius corpus

quam veftimentum, pauperibus largitur , fed

fplendor quidam eft mifericordig, inquit Sal«

meron, quaz tum miferenti, tum mifíero nee

tamenanimz, vel corporis iniquitate pollui-

tur ; quod minus eft juftitiz obtulit; & quod

ceffaria eft ; dare enim , & abalienare a fe,

majus eft culpz, commifit, (ua enim Deo de-

quod füum eft, triftitiam füapte natura parit j

dit, & fe diabolo.

1

1

at hzc mifericordia, virtutis nomen non ob-

S.Ambrof,

ione fiat; funtenim qui-

tinebit, nifi illa &egritudine expulía exhilare-

2. Ut cum bona intent;

l2. de dam, inquit S. Ambrofius, qui ad jactantiam

tur animus. Mifer vero, cum egeftas femper

folem, decorem largitatis affe&tant, ut eo fe

pauperem afflisat , tunc maxime recreatur,

s Chryl

probatos vulgo velint , quod fibi nihil relique-

quando collatum fuerit beneficium cum ala-

04 hom.

rint : fed dum przfentis fzculi mercedem re-

critatis gratia , nam qui oculis adver(is , aut

.

quirunt, non recondunt in futurum: & quia

fronte corrugata, & fübductis füperciliis ali-

.a Cor,

hic perceperunt mercedem fuam, illic fperare

quid dat, gratiam virtutis amifit. Idipfum con-

J

L

non poffunt. Hinc füper illa verba Apottoli : qui

firmans S. Bernardus, füper Cantica fcribens,

E

S,o Be'ï'üi,/

Í 71,in

Apud]. tribuityin fimplicitate : bene notandus eft S. Anfel-

ex candore liliorum hanc ad propofitum no-

^ant. apud

Manfidife mi difcurfüs, dum ait : qui tribuitde (uo aliis in

ftrum elicit moralitatem, dicens : Et eft can-

394 ? 1* fimplicitate.fit membrum eorum,id eft,fi nihil

dor, quem f(ibi induit is, qui miferetur in hi-

Manü l, c,

repetat ab illis, quibus dedit, fed tantum Deo,

laritate ; Etenim (i intuearis illum , quem

qui remunerator eftomnium bonorum,qui tri-

Propheta depingitjucundum bominem ,. qui mifee

buit indigentibus,in fimplicitate cordis hoc fa-

vetur, & commodat : noune is tibi videbitur de

ciat , hoceft ne videatur manibus benefacere

ipfa animi jucunditare induiffe candorem

indigentibus,& laudem corde quzrat ab homi-

uendam pietatis, vultui pariter & operi fuo?

nibus: unde cceleftis Magifter nofter Matth. 6.

icut e regione, fi ex triflitia, & velut ex ne-

monet dicens : Zttendite, ne ju[litiam vefiram fa-

ceffitate quis tribuat, non candidum plane

ciatis coram bominibus ; ut oideamini ab eis, alioqui

fed tecrum prafert manu & fronte colorem,;

mercedem non babebitis apud Patrem ve[irum , qui in

& ideo bilarem datorem diligit Deus.

S. Anfel-

calis eft : cum ergo facis eleemofynam , molituba canere

mus hanc hilaritatem , quz in fübveniente

ante te, ficut bypocryte faciunt in fynagogis €9' vicis, ut

proximo requiritur, confiderans, ait: In hi-

bonorificentur ab bomimibus. S.'Thomas de hac per-

laritate hoc faciat , hoc eft, qui mifero pie

fonante t&ba inquit: Tuba canere, eft, pom-

compatitur , impendens illi beneficium mi-

$ Cbyf

pam vanz laudis appetere. Unde Rabanus ait:

fericordiz, in hilaritate mentis boc agat, quia

Ante fe cubacanit, qui ante alios vult laudari.

hilarem datorem diligit Deus.

Dionyfius

h()m, de.

mileritote

Salmeron inquit: nota Dei bonitatem, qui in

Carthufianus füper precitatum Pfalmiftze

ia & du

numerato habet omnia operanoftra , & illa fi-

verficulum : S'ucundus bemo , qui miferetur. &gc.

bus viduih

gillatim explicat ( fcilicet in finali judicio) mo-

inquit : In hilaritate cordis hoc facit, ne fao

do nos ab illorum eoumeratione avertamus

mcerore miferum magis affligat, unde de qui-

oculos, nihilque nos feciffe putemus. S. Anfel-

busdam ícriptum eft : Coníolatores onerofi

mus eum,qui mifericordie opera exercet, mo«

omnes vos ; quos contra ait Pfalmifta :

TL

net, dicens : Faciat hoc ia (implicitate fupernz

cundus bomo , qui miferetur. -

intentionis, non in duplicitate preefentis & fu-

$« Ut celeriter iat: (ic enim Sa

.pienä faafit : Eecl. 4.

tureglorix. Dionyfius Carthufianos y in fim-

Cor inopis ne afflixeris, & non differas, quod " *'

plicitate ica exponit : Id eft, in fimpliciintentio-

erogaturus fis in egenum.

Et iterum : NeProv. $«

dicas amico tuo: vade, & revertere, & cras V* ?&»

ne, videlicet ad gloriam Dei, non propter lau-

dem humanam : Nam;, ut S. Auguftinus ait:

dabo tibi : cum ftatim poffis dare.

Jam er-

uidS. Bafilius

Mifericordia,qua homini fübvenitur,fi propter

g0, inquit S. Bafilius, quando füppetit, q

I,C(Jl'« 18'

Deum non fit, non eftfacrificium. Imo non fo-

prohibet , quo minus liberaliter impertiar

e ?hom 6. iü

orrea ?dite

fcent.

' 3'

lum proximis benefaciendum non eft propter

nonne inops adeft ? non fünt plena h

non merces a Domino parata? non manda-

applaufum, & gloriam mundanam, fed neque

tum manifeftum? Efuriens fame abfümitur,

etiam ob alios fínes , & intereffe terrena. Sal-

meron hanc circum(pe&tionem his verbis indi-

nudus frigore rigefcit, & tu eleemofynam

Audi Saloinonem :

T

cat; Neque exfpectemus ullam retributionemy

in craftinum differs ?

L]

nyd. "

Ne dicas , regreffus revertere

.

ighorasProv. 3.

hoc enim & gentiles aborinati funt : nam Se-

Hoc v. 38-

1o

neca quodam loco dixit : Demus beneficia,non

enim , quid íequens pariat dies.

y

Salme«

RO/PO L()bn- Biblowno .Tbm' II.

i

j |

354.

Bibliotbecee Mfmualis Comionatoriæ

«b

Manfidifc.Salmeron fuper illa verba qui miferetur , in bi- Apd&olumHebræos ad hofþitälitatcfn*hïs* vet-

iplaui |

bis adhortari: /jofpitalitatem nolite oblivifci , per

20« n. 7. [aritáte : difícurrens, confirmat, dum ait: elt

etiam ornamentüum mifericordiz , celeríitas ,

banc enim placuerunt quidam «dngelis bofpitio receptis. Hebt. 12«

s hii

Sanc&us vero hic Doctor ita legit: quidamin- v. 2.

äï

nam quicito dat, bis dat. S. Lucas de hydro-

jr 2

.pico fcribens, promotam Salvatoris miferi-

Ícientes hofpitio exceperunt Angelos: ac re-

vít d

&e dixit, infcientes; nam fi fcientes illos ex-

Spint

cordiam & compaffionem his verbis indicat:

A

Fii ecce bomo quidam bydropicus erat ante illum, ap-

cepiffent tanta cum benevolentia, nihil ma-

?;

»

inorat

prebenfum fanavit illum, mec exjpeGtavit ,* donec ad

gnimirique feciffent. Sed hzc tota laus, quod

fatté

illum fanandum rogaretur. Sapiens quoque ad

ignorantes , quinam effent , qui prateribant;

$, Anb

hoc propofitum monet inquiens : JNoli probi-

nec aliud effe credens, quam homines viato-

ilb 1:06

bere benefacere eum, qui pote[t 5 fi vales , €9 ipfe

.res, cum tanta alacritate vocaverunt intro.

6

benefac : INe dicas amicotuo : vade, C revertere, cras

"Tu quidem igitur, (iquem nobilem ac fplendi-

dabo tibi , cum fLatim po[fs dare.. Quamprimum

dum exceperis, multamque pra'ftiteris alacri-

'Tobias fenior certior faCtus eft de cadavere

1

tatem, nihil mirum eft, nam virtus ejus, qui

publice in plateis infepulto jacente , tametfi

excipitur, etiam inhofpitalitatem frequenter

EX RE RE SS AL CSA:

cum aliis convivis prandio accumberet, fta-

adigit, ut omnem exhibeat humanitatem,

M.

tim exiliens de accubitu &c. S, Auguft. quo-

Caterum illud maximum, & admiratione di-

. que modum indicat, quem obfervare debent

gnum, quoties & vulgares, abjectos & viles,

illi, qui nonnunquam egeno benefacere ne-

multa cum benevolentia excipimus.

*

queunt, ne mifericordiz merito deftituantur;

IV. Quartum eft, ut fciat , quibus , &? quogcd. gv. . -

dicitenim : füpplicem nullum fpernas, & cui

- ordine danda fit eleemofyna«. Nimirum 1. Sibi ipfi: v. 24.-

dare non potes , quod petierit, non eum fper.

. juxta illud Ecclefiaftici: Miferere animz tuze

^

f

nas : fi potes dare, da ; fi non potes, affabilem

placens Deo. Quod ipfum etiam prudenter

te przíta; coronat Deus intus volentem, ubi

docuit S. Auguftinus, dum ait : Qui vult elee- s, Aug. i

noninvenit facultatem, Nemo dicat, non ha-

mofynam ordinate dare, a feipfo debet incipe- Enchirid,

beo, charitas non de facculo erogatur.

re, &eam (ibi primum dare. Eft enim eleemo- c- 76.

(Tob. 4«

. $. Ut liberaliter fiat : ita enim Tobias filio

fyna opus mifericordiz, verifiimeque dictum

V. 95

fuafit: quo modo potueris, ita efto mifericors.

eft: Miferere animz tuz placens Deo; pro-

.Si multum tibi füerit, abundanter tribue: fi

pter hoc renafcimur, ut Deo placeamus. Pro-

VT

exiguum tibi füerit, etiam exiguum libenter

ter quem dileGionis ordinem di&tum eft: Di-

Vilv

impertiri ftude. Neque enim dare, fcd cum

T

ges proximum tuum, ficut teipfum. 2. Do-

Cont

S. Chry. copia dare, eleemofyna eft, inquit S. Chryfoft.

meflicis: juxta illud ifaie : Carnem tuam ( feu

$, X

ho. 37. dideoque hortatur, ut ii, qui dicunt: Miferere

ut feptuaginta interpretantur ) domefticos

;Z

!

pop.

mei Deus fecundum magnam mifericordiam

tuos ne defpexeris ; nam fi quis propinquosIf.28. v. 7

tüam, etiam/pauperum mifereantur fecun-

genere ac affinitate conjunctos aípernetur , $. Chryf.

l0m. I4«

dum magnam eleemofynam füam. Qu ta-

inquit S. Chryfoftomus , quomodo erit in alie-

in dicta

men magnitudo, ut idem ait, non in pecunia-

nos clemens? Quiitem fiillos de fideinftruat,

verba Pro«

rum multitudine judicatur, fed in dantium

^ hosinerrorejacere permittat, quibus bencfa-

hetz.

idem ^ promptitudine. Et alibi fuper S, Pauli 2. ad

cere jure fuo. facilius & commodius poffit ,

Cor. 9. v. 6. verba : Qui parce fiminat &c. di-

. quantz iftud immianitatis erit? & eft, inquit,

fcurrit ; Neque enim fufficit mifereri, in-

infideli deterior. Cur id? quia ille, etfi alie»

quit, fed oportet id & largiter, & animo non

nos defpicit; propinquos tamen nequaquam

trifti facere, imo non fólum, non trifti, fed &

afpernatur, Divinas planeleges violat & ju-

alacri & lzto. Non enim par eft, triftari, fed

ranaturz, quinegligitfuos. Quod etiam con-

gaudere; verba autem Apoftoli profequens

| firmatS. Auguftinus, dum ait: Cum omnibus S, Auguft.

ait : qui feminat in benedictionibus, de bene-

prodeffe non poflis , his potiffimum confülen- de doà.

dictionibus & metet : Animum vero dirigens

dum eft, qui conftrictius tibi junguntur. Et Chrift. L.5,

Lit, 6,

C. 28.

Y 16,

addit: Non ex triftitia,aut ex neceffitate ; nam

videtur, tefte "Theophyladto , ipfe Chriftus

"Theophil.

utramque oportet miferturo adeffe, & quod

exemplo fuo id docuiffe, dum in Galilza coc-

n Cap. 4«

abunde & quod cum voluptate det. Quanam

pit przdicare, & Nazarenis potius quam'aliis

Luce

gratia cum eleemofynam das, ploras? quid do-

fe manifeftavit, ut nos doceret prius proprios

lens, omnem boni operis fructum perdis? fi

beneficiare (ut loquitur cit, Author) deinde :

namque doles, non mifereris utique, fed cru-

' & ad reliquos amicitiam fpargere. 3. Sanclis

. delises, &inbumanus: Quomodo enim eum ;

& juftis hominibus : quia hi & propter fanGti-

catem digniores funt aliis hominibus, & tum

quiin triftitia eft, refocillabis, fi tu doles?

Idem in

6. Uc'conflanter fiat : Neque putemus nos

ipfi danti, tum reipublice Chriftiang preci-

przp. €*omnia przeftitiffe, inqüit S. Chryfoftomus, fi

bus & operibus plus prodeffe poffunt. 4. Pu«

ad PhiliPP- Q 46do femel atqueiterum quidquam dederi-

illis & viduis: nam religio munda , teíte S.

mus: per omnem quippe vitam id facere

Jacobo, apud Deum & Paatrem hzc eft, vifi- Jac. 1. v.

oportet 5 non enim femel tantum, fed indefi-

tare pupillos & viduas in tribulatione eorum. 27.

nenter Deo placere debemus. Quod fi a bo-

De quibus tamen omnibus hactenus enume-

nis operibus exor(íi noviflime defecerimus,

ratis regulis fervanda eft prudens S. Thome

exceptio, dum ait: Intelligendum hoc eft de s. Thom.

tocum perdimus, totum corrumpimus. Audi

monitionem perutilem , quz dicit: E

Icemo-

magis fübveniendo conjun&is, ceteris pari- 2. 2. q.

. fyna ac fides non te deferant. -

bus: poteft enim contingere , quod extrae !I« a..3»

S. Chryf.

7. Ut indifferenter ,. eu fine difcrimine Perfo-

neis fit magis fübveniendum

propter majo--

con, 8- parum fiai, utijpracclare obfervat S

. Chryfoft.

rem indigentiam.

dg a,

!

Vo Qlin-

/

--

355

T iiu]us X CV. M/&rica*diä erga ,Viwf.

$.Gregor. . V. Quintum elt, u fciat , .&x quibus bonis fit

provöcandi ad amorem eft amor,quidni idem

de mifericordia dicatur? Excitentur proin-

—— À

Bpift.110. eleemofyna danda, nempe 1. Éx propriis: nam

lt i

eleemofyna Redemptoris noftri oculis illa

de auditores ad mifericordiam tanto alacrius

P

$. Bafilius placet, qua non de illicitis rebus congeritur,

exercendam , quanto preftantiorem ideam

:

in admo- fed quz de rebus conceffis, & bene acquifitis

funt nacli.

nit. ad Fil,

.IL. Ex occafione

thematis : Mifereor ]ïtþäT'Marþ. g

Sririt.

impenditur, inquit re&te S. Gregor. : Elee-

moíyna autem cum iniquitate acquifita abo-

turbam: : oftendi poteft , quinam potiffimum V« 2-

$. Auguft,

minatio eft coram Chrifto, te(teS.Bafilio. 2.

obligentur ad hzc verba dicenda, atque adeo

inorat, de

Patre.

Ex fuperfluis : nam fuperflua diviti, neceffaria

mifericordiam excendam. Nimirum r. Zudi-

ces ég Confliarii: ut non diu differant, lites &

S.Ambr. fünt pauperi, inquit $. Auguftinus: aliena

lib.2.ofüie, retinet, qui ifta tener. . 3. Ex neceffariis: hoc

cauías, aut querelas fübditorum ad exitum

$ 28.

enim hominis amiciffime erga pauperes affe-

perducere: Meminerint proinde fibi dictum,

&i eft argumentum, teíte S. Gregor. Naziaa-

quod olim Jofaphat ad judices a fe conftitue

tos dixit; Videte,quid faciatis: non enim ho- sPar. 19,

zenos &utS. Ambrofius loquitur, maxikmum

N

3

incentivum mifericordiz.

minis exercetis judicium, fed Dcei; & quod- v. 6.

- VL Sextum eft, ut fciat, quenam ex snifericor

cunque judicaveritis, in vos redundabit, 2.

die operibus preferenda fit aliis, nimirum 1. Spi-

Domini ve[pettu feroorum €9. mercenariorum 5 ut

ritualia corporalibus: tum quia praeftantiori

obíervent illad S. Tobiz monitum: Quicun- Tob. 4«

fuübjecto: tum quia ad preftantiorem finem,

que tibi aliquid operatus fuerit, ftatim ei mer- v- 15

fcilicet neceffitates anime füblevandas exe

cedem reftitue ; & merces mercenarii apud te

Ed o

omnino non remaneat. 3. Divite:: ut credant

h 2h

hibentur: tum quia remotiores fünt a com-

modo proprio, fcilicet retributionis mutuz ab

fibi di&um a S, Davide, iimo ab ipfo Deo perPfa ro.

Davidem: Tibi derelictus eft pauper : Orphae. v. 14. jux-

iis, a quibus exhibentur, exfpedtandz. 1. In-

$ hyg, i;ï

ter fpiritualia przcipuum fere effe injuriarum

no tueris adjutor. Studeant proinde difpen(a- ta Hebr.

badiri, -

ab inimicis factarum liberalem remiffionem,

toris officio tanto fidelius fungi, quanto ma- .

C 76

ut S. Auguftinus indicavit, dum dixit: Mul-

jus ob tantam fidelitatem przmium olim fpe-

rare poffunt. 4. Mediocris fortune — bomines :

ta fünt genera eleemofynarum , fed ea nihil

L]

eít ma

jus q

ua ex corde dim

-

ut & ipfíi faltem pro tenuitare fuorami bo-

ittimus; guod- in

norum obfervent illud S. Tobiz monitum:

nos quisque peccavit.

I

$. Thomas

VII. Septimum eft, uf ca

zæzm qggääl/ïat,' cur

Quo modo poteris, ita efto mifericors:

L)

fiexi- Tob. 4

!

Villanov. Cbriftus in proce[Ju fudicii enarrando , folius miferi-

guur tibi fu

t,

exiguum libenter impertiri V. 8

ítude. Meim

d

er

j

Cone de cordie mentionem fecerit: quam quidem redte

int proinde viduz duos obo- puc ,,,

EE

S. Marti- 4(onavicS. Thom.Villanov. dum dixit: Non

los in gazophylacium mittentis, & omnium y, 5,

)

n9,

»lf.sgu Y 70

haxc opera przcipue commemorantur, quia

aliorum libertatem fuperantis. . /pfi paupe-

fola bona, aut quia perfectiora fuünt, féd: du.

re$: ut, quanto magis fentiunt ipfi; quam gra-

$, Chtyh

hom, t

plici ratione hoc dicitur. . Primo, ut Domi-

vis miferia fit paupertas, tanto magis condo-

n dida

nus ea commendaret, & oftenderet homini-

leantaliis pauperibus: nec invideant eleemo-

verei o«

fynam, aut impediant; Sed potius de (uo

bus (cularibus, & populo Dei, in his praci-

pue falutis rationem perquirendam effe , qui

communicent, aut communicandi deliderium

; phetes

fpiritualibus vacare minime poffunt. Secun-

oftendant, ac pro fe mutuo orent, memores,

do, ut per hoc,

nullam effe przftanuorem eleemofynam,

gui(-i de pef'fc;t;oriþqg tunc

quam quz pauperi a paupere' datur.

fiet; intélligat.

f-

III. Ex occafione eorundem verbotum po

$. IX.

funt expl c:ri circumftantiz, & a Chrifto in

CONGE

PTUS PRJE

D1.

pafcenda turba obfervate. Nempe 1. Quod

;S. hugifs

CA BILE $.

antequam daret ; oculos ad ccelum elevarit,

de dod.

Lue 6.

I. Bx occéa(ione thematis: Ejïote mifericordes,

& per putiíIimam intentionem (olius divinz glo-

— (iut Pater vve[ter coleflis mifericors ef] : di-

rie quarendz opus mifericordie mox exere

Q 00

V. 34?.

Theoplil

ci poteft, Chriftum bis verbis compendium

cendum Deo confecrarit. 3. Quod cum fincee«

in ap h

z

omnium doCrinarum ad tnifericordiz virtu-

ro compaf[jionis affe&tu dederit ut verbailla :*mi-

| L

tem fpe&tantium propofuiffe. Nam 1. often-

fereor füper turbam: indicant. 3. Quod //a-

]

dit.modum eandem exercendi , adjiciendo

tim ac cognovit ipforum neceffitatem, fuc-

J

]

Ideam, perfe&iffimam mifericordiz divinz,

currerit. 4. Quod liberaliter (übvenerit, ita ut

V

feu Patris cceleftis, qui ompibus tam bonis

multi cophyni fragmentis onu(ti füperfuerint.

. Quod prudenter dederit, offerendo talem

quam malis oriri facit folem fuum, aliaque be-

neficia largilfime exhibet: & miferetur om-

cibum, qui ad neceffitatem füblevandam;

non delicias fübminiftrandas conducebat. 6.

nium, & diffimulat peccata hominum pro-

pter poenitentiam: in quibus duobus actibus

Quod omnibus indifferenter hanc. mifericor-

diam przftiterit, non refpiciens perfonas ho-

potiflima mifericordig fubítantia confiftit.

Iac, li h

2. Motivum perfeGtiffimum & efficaciffimum,

minum. Excitentur proinde auditores ad

aj

fcilicet füummam dignitatem mifericordiz,

tam preclarum exemplum tanto ftudiofius

uz oritur ex eo, quod Dco nos fimiles fa-

imitandum, quanto nobiliorem in illo tra»

ciat, inculcando. 3. Medium pariter effica-

dendo magiftrum fünt nadi.

.6, Thot

ciffimum fuggerendo , quo ad mifericordiam

lV. Ex occafione thematis: Et ceperunt. (oLuc. t4;

50

incitemur, nempe exemplum & mifericor-

omnes excufare: afferantur, & refütentur varig * ! &

TLT

diam Patris cceleftis erga nos, quo nihil pos

excu(ationes, & obje&tiones, quibus plerum-

teft effe efficacius ; (i enim optimum medium

que homines conantur fe a precepto elee-

&

Y

moly« -

CUR P . ,Lübn. Blbl. Man. 'Iom. 7?/

3YA

»

l

556

2 Bzþlz'otibe:æ —Manualis | Concionatorice

mofyng eximere. Quarum r. eft, quod ipfi-

elemofanam exigant: quibtfs illud S. Chry- S, Chryf. .

met nihil habeant, & egeant: quibus illud S.

foftomi cum proportione non inepte obtrude- to-4: hom.

tur; Canis tuus cibo fartus eft,

amulus tuus 17- in ep.

$, Chry.. Chryfoftomi objiciatur: Nullus mifer, nifi qui

2, ed Cor.

hom. t2. mifereri noluerit: quia nec quisque mifereri

fatietate rumpitur, at vero tuus & illius Do-

minus efurit Chriftus tuus alimento caret ne-

ad popul, defiderans poterit non habere, quod tribuat ;

'non enim mifericordiz definita funt pretia.

ceffario, fame perit. Quod ipfum Drexelius Drex. iü

azoph.

Oftendatur proinde, quomodo poffint mife-

pulchra fimilitudine filiz arboris procerz,

p.3- C 3»

reri affe&tu,oratione,congratulatione ob elee-

fed, quia füccum a terra attractum ini frondes

$. 4

& ramos convertit, omni fru&tu carentis: &

mofynam aliis datam &c. 2. Quod per elee-

mofynam cenfus minuatur, & ipfi de paupe-

mali, minoris quidem arboris, fed fru&u , in

quem füccum convertit, abundantis demon-

rentur; quibus illud S. Leonis in memoriam

revocetur: Non timeatur in iis expenfis fa-

flret. 6.Eft, quod in morte dare velint: qui-

cultatum defe&tio, quoniam ipía benignitas

bus re&te cum S.Chryfoftomo dicitur : Sparge

magna fübftantia eft : nec poteít largitatis de-

füperflua in pauperes, & quod invitus fortaífe

effe materies,ubi Chriftus & pafcit, & pafcitur.

paulo poft inimicis es ceffurus,idipfum volens

I

Oftendatur przterea hanc effe optimam & li-

depone, tuaque fac; qua tua nunc non funt.

'citam ufuram juxtaillud Salomonis: Foenera-

Opes cuftoditz fugiunt, diftriburz manent.

Prov,r9. tur Domino, qui miferetur pauperis, & vicif-

Hzc omnia fufius digefta poffunt videri apud

v. 17. 'fitudinem füam reddet ei. 3. Eft; quod effe-

P. Jeremiam Drexelium p. 3. Gazoph. c. 4.

)l Dror.t

W If

&um hujus liberalitatis non fentiant, etiamfi

V. Ex occafione thematis: .Date &9' dabitur ; Luc. &

& ipfi eleemofynas dederint, & ab aliis datas

oftendi poteft, quam fru&tuofa fit eleemofy- Y* 38

Tom.4. viderint: Quibus illud S. Chryfoftomi oppo-

na, utpote ob quam datur a Deo. 1. Men-

$C

ho. 16. innatur: Hic queris retributionem ? propter

füra bona , id eft, benedi&tio in temporalibus.

ep. 2. ad

2. Conferia , id eft, remiffio peccatorum.

$.

t0, 510

Cor,

uid? fine eleemofynam eleemofynam effe,

$ d

& non fac negotiationem. Sane multi & hic

Coagitata, id eft, augmentum gratiz & virtu-

p

tum connexarum. 4.Superfluens, id eft prae-

acceperunt, fed non fic acceperunt, quafi hac

ratione his, qui hic non acceperunt, plus.ha-

mium vite eterne: qua omnia fufius ex iis;

qua& G. 8. diQa funt ,

- bituri effent.. Quemadmodum gulofi ventris

"

facile dedqci , & ampli-

mancipia ad regiam vocati menfíam, non ex-

ficari poffunt.

V]. Ex occafione thematis: Cegtuplum ac- Mattlu 13.

fpe&antes congruum tempus, ficut parvi pue-

ri (nam Izetitiam lgedunt; priussfatiantes fe vi-

cipiet, & vitam eternam po[fidebit : explicari pot- V: 29*

lioribus cibis, ita certe & hi, qui hic inquirunt

teft primarius fruQtus mifericordix, quod fci- -

.. &accipiunt mercedem, alibi minuunt. Porro

licet fit inter certiora figna predeftinationis,

in ufüram dans poft multum quidem tempus

quod probari poteft triplici argumento. 1..Di-

n vis

fperas accipere lortem, forte autem no

vVino: petito tum ex revelatione Dei per Pfal-

accipere,ut dilatione majus fcenus facias. Hic

miftam dicentis: Beatus, qui inrelligit fuper

autem ftatim repetis, idque cum non hic, fed

egenum & pauperem: in die mala liberabit

illic perpetuo füturus fis. 4. Eft, quod liberis

eum Dominüs: tum ex Chriíti teftimonio Math. 5.

^

SlCth(

*.Chryl. fervare bona füa debeant: quibus illud S.

dicentis: Beati mifericordes, quoniam mife- V. 3 1«

t.6.10.23. Chryfoftomi iterum inculcetur: Si ipfis omnia

ricordiam coníequentur. Etiterum: Venire

tm .

benedi&ti, & poffidete regnum : efürivi enim, Matth. 25.

id pope admittas, periculofz cuftodiz commendafti.

Si vero Deum illis relinquas hzredem & tuto-

& dediftis mihi manducare &c. — 3. Humago ; "* 34

petito cum ex Apoftolico S. Pauli teftimonio

$ Aügu

rem, innumeros reliquifti thefauros. Sicut

in Pl t

cum nos ipfos ulcifcimur , Deus non nos de-

dicentis: Induite vos ficut electi Dei vifcera Coleff, g,

mifericordize: tum ex fententiis SS. PP. fu. v.332.

fendit ; cum autem hocipfi permittimus, plus

quam exípe&tamus;efficitur: fic & in pecuniis,

pra $. 8. n. 11. citatorum.

3. NNaturali: pe-

tito tum ab experientia negativa, cujus tefti-

fi nos earum curam gerimus , ab earum ille

$ Chy

providentia recedet,fi vero totum in eüm pro-

monium affert $. Hieronymus füpra citatus

dicens; Nunquam meminiffe fe legiffe, mala

inPf:i.g

Jiciamus , & eas, & filios in omni fecuritate

cóonflituit. Si vis itáque multas filiis divitias

morte fuiffe defun&um, qui libenter opera

relinquere, Deo relinque cutelam. Qui vult

charitatis exercuit: tum ex ratione, quz fuüae

dives fieri, fiat pauper, ut dives evadat. Ex-

det, eadem menfura menfürandum effe, qua

pendat, ut colligat: difperdat, ut congreget.

quisque aliis dimenfus fuit. Excitentur pro-

Proderit etiam ad hancobjectionem utpote &

inde auditores, ut. ficut ele&i Filii Dei, hoc

valde communem, & leemofynis maxime ini-

monile femper in collo portent, in fignum

L

3. Auguft. micam, illud S. Auguftini in memoriam revo-

ele&tionis, illudque Salomonis ibi dictum

in Pfal.

caífe: Videte, fi non eft confufio tota vita hu-

putent: Mifericordia & veritas te non defe- Prov. se

123»

/v'ox 30

mana. Quidquid agunt homines, in fpe va-

rant: circumda eos gutturi tuo &c.

na, cum cognoverint, quid agant, erubefcunt.,

VIL. Ex occafione thematis: Qui parce femi- 1.Cor. 9.

kn, s

nat: parce €9' metet : 9 qui feminat in benedittioni- V« 0

a. 5

Quarelaborant? cui laborant? Filiis meis, in-

quiunt. Et ipfi cui? Filiisfüis. Et ipfi quibus?

bus, de benedi&tionibus 9 metet ; fructus multiplex

eleemofynz per fimilitudinem cum femine ex-

füis etiam filiis. Nemo ergo fibi. Quam excu-

fationem habebis, fi neque filiorum tuorum

plicari poteft, atque adeo dici. r. Quod ficut

confortem facias, qui te celorum participem

femen in terra abícondi debet, ita eleemofy-

fecit, & propter te occifus eft, & hzc omnia

na,quantum fieri potefl,in occulto dari cupiat.

fed gratiam faciens.

2. Quod ficut femen non arenz , fed fertili

non debitum reddens

j

terra: committi dcbet, ut frutificet ;

ita & e-

5 Eft, und ratio fami

iz dc (tatu; largiorem

lGGszv

-

Titulus XC V Miferz'cordia' erga f/ifvos.[

375

Üj

4 h()m.

leemofyna non divitibus, aut cognatis neceffi-

mihi feciftis. Dat "dc/cælld, acciþit in tärra.

^ le

tatem nullam patientibus,fed pauperibus dari

Ipfe dat, ipfe accepit, quafi trajectitium facis,

N ,

debeat. 3.Quod ficut femen fzpius rigari de-

hic das, ibi recipis res fine fine manfüras.

bet, ita & eleemofyna lachrymis poenitentiz

IX. Ex occa(íine thematis : Prudentes autem Metth, 25,.

, ln

fzpius riganda (it juxta dicta fuperius $. 10.

acceperunt oleum in vafis fuis cum lampadibus: po« v. 4

"Al

n.3. 4.Quod ficut femen moritur, ut multi-

teft mifericordia huic oleo comparari. Et 1.

plicatum reviviícat ; ita eleemofyna data per-

3' c's.

quidem oftendi, quod, ficut virgines fatus,

h

datur, ut cum foenore ad Dominum dantem

licet virginitatis dono ornatze, tamen defectu

revertatur. j.Quod ficut (emen non uno dun»

olei a nuptiis exclufze funt, ita &defectu mi-

taxatloco fpargitur,ita & eleemofynam pluri-

fericordie nemo fit ad nuptias cceleftes ad.

bus offerri conveniat. 6. Quod ficut femen

mittendus, uti clareS. Leo indicavit, dum di- S«Leo in

aliud trigefimum, aliud fexagefimum aut cen-

xit: Mifericordiz virtus tanta cít, ut fine illa ferm. de

te(imum fructum affert ; ita idem de eleemo-

cxterg, etfi (int, prodeffe non poffint. Econ- ?PPérite

fyna re&e dicatur, fi cum voluntate & inten-

trario vero qui hoc oleo inftruGius e(t, non

tione fincera diftribuatur; ut facile ex iis, qua

dubuam fpem habere poterit,fe cum prudenti-

$$. 3. 4. & g. diCta funt, probari poteft. Vi-

bus virginibus ad nuptias illas admittendum,

deri etiam poteft Dre

» G.

LÀ

*

xclius p.3. 'Gazopþyl.

uti ex didtis n 6, hujus $. patet. 2.Oftendi po-

teft, quinam mercatores (int, apud quos hoc

Ptlov. 19.

VIII. Ex occafione thematis :, Fieneratur

cleum comparari debet, nimirum pauperes,

as

V. 17.

d

JDomino, qui miferetur pauperis : Eleemofyna ufu-

qui, quanto plures & promptiores (unt ad

rz compari poteft, fed licitz, & quz ex omni

eleemofynam accipiendam , tanto copiofior

capite longiffime fuperet ufuram corporalem.

eft olei hujus comparandi occafío, maxime

Et 1. quidem ex parte .Dei accipientis :^ cujus

cum ab his ip(is mercatoribus (aut certe Deo

to. 3. ho.

ualitates egregie depinxit S. Chryfoftomus

ipforum loco) ementibus non ipfum dunta-

83. ad

Íequentibus verbis: Deus, quibus maxime

xat oleum, fed amplum etiam gratiz gloriz-

| *P&OPQ

debet, hos maxime diligit. Iraquetfi vis eum

que przmium offeratur. 3. Oftendi poteft,

femper amicum habere, multorum conftitue

quo pretio emendum (it, illo nempe, quod S; S. Chryt,

debitorem. Necenim ita foenerator debitores

Chryfoftomus indicavit dicens : Quanti,emi- hom. 9. de-

habens gaudet, ficut Deus creditores habens

tur? quanti libuerit. Pretium non appono,ne * ^"

Mitlh 1

dele&tatur. Et quibus quidemnihil debet, hos

objicias inopiam. — Quanti potes, tanti eme:

V- 290

refugit: quibus vero debet, ad hos accurrit.

habes denarium, eme coelum: Non quod ve-

Igitur omnia faciamus , ut ipfum habeamus

nale fit ceelum , fed quod clemens fit Domi-

debitorem. 2. x parte dantis: qui quidem per

nus. Non Hiabes denarium, da calicem aquz

ufüram materialem fit infamis, Deoque & ho-

frigidz. Da panem & accipe Paradifüum:

minibus invifüs: per fpiritualem autem fimi-

parva da, & magna füfcipe. Atqui neque id

lis Deo efficitur, ideoque fummam veneratio-

habes, vel malis oppreífo com

pzwrtc*:m:f atque

nem & xítimationem apud Deum & homines

appenfam mercedem habes.

Mib j

promeretur.

3. Ex parte ipfius ufura: de qua

y, 114

S,Chryfol.fic loquitur S. Petrus Chryfologus : Ufura

^ $& XIP

ferm. 25. mundi eft ceatum accipere, & unum pro cen-

ALII CONCEPTUS.

Math 2f

[

fa reddere: Deus unum accipit, & centum

h ?]4'

reddit. Ec tamen homiaes cum Deo nolunt

Qualitas.

S. Auguft. habere contractam. Da ergo, inquit S. Augu--

Lq

Hieronymus füper illa verba: Cum effu- S. Hier. in

'ColefT- h

in Pf21.63. ((inus, modica, & accipe magna. Vide, quam

late crefcat fcenus cuum. Da temporalia,& ac-

* deris efurienti animam tuam , ita fcribic: 6« 58» Ifa.

V-P'

Ut efurienti non demus panem noftrum, fed

cipe eterna: da terrena, & accipe coclum. 4.

! Exparte pignoris vel a[fecurationis : de qua fic dis-

animam noftram, ut eum in quibuscunque

poffumus adjuvemus, & non quafi ex triítitia

S. Chry-. curric S.Chryfoftomus: Petitcreditor vel hy-

& necellitate, fed ex animo tribuamus, acci-

in Pi"äï-ss-p'othecarn,vel pignus,vel fidejuflorem,hisque.

pientes magis, quam dantes beneficium ; Hi-

uibus velutfecuritatibus fretus pecunias fuas

larem enim datorem dilisit Deus ; ut animum efü-

credit. Quiaigitur intelligic Deus, pauperem

rientem, five afflidtam non refocillemus ex

his omnibus deftitutum efle, medium fe, &

parte, fed faturemus , & doleamus cum do-

qua(i fequeftrum pr&itar, pauperi quidem

lentibus; Tunc orietur in tenebris lux tua,

Sponfbrem, pignus autem vel hypothecam

ille, qui dicit: Ego lux veni in mundum, ut omnis,

creditori. Non babes, inquit, huic fidem pro-

qui credit in me , in tenebris non maneat , fed babeat

t

pter inopiam,mihi crede propter copiam. Nec

lucem vite 5 SThomas fuper illa verba: Erum-

ä

time,mihi foeneraris. Claudatur fubinde con-

Drow

petquafi mane lumen tuum,ita fcribit: Erum-

n

$. Auguf& Cio egregia S. Augu(tini fententia. Demus in

pet primo, quantum ad efficaciam merito-

hom, 29. ufüram, íed Deo, non homini. . Ei damus; qui

m

ex. 50,

rum, tum quantum ad opera virtutum : quafi

àbundat: ei damus;qui deditquod demus: &

mane lumen tuum , fcilicet merita tua claré

' Y, 6'

ro modicis rebus profert nobis, pro morta-

j

paktcbunc.

bus, pro putribilibus, pro terrenis, qua zter-

Utilitas.

na fünt, & incorruptibilia, & fine fine manen-

tia, Quid multa dicturus fum ? fe promittit,

II Regius Pfalmifta inter alioseffectus amo- Manfi difc,

qui promittit. Si amas illum,eme illum ab illo.

ris & dilectionisDei, etiam affe&tum, quo Ra- 3- tr. 57.

Et tu noveris te'ipfi dare, audi illum dicen-

hab profequebatur,enumerat : Diligit Dominus ^« 5

n fuper omnia tabernacula S'acob : Glorio-

tem; Qlicquidt uni ex minimis meis feciflis, portas Sio

Yy3

&

—

358

Biblipfbecæ Manuaü& Concionatorice

(a ditta fimt de te, civitas Dei' ; At vero in quo-

rege f(üumma pecuniarum, refpondic, fe prztet

nam hzc cceleftis Jerofolymz gloria, & ma-

mille aureos non habere, cumque Rex puta-

ret fibi dari verba, admirareturque reípon-

gnificentia confiftit? in eo nimirum,quod me-

moria habeatur Rahab meretricis; AMemor ero

ffüm, adjecit mercator: Mille aureos in pau-

Rabab.. Scimus enim ex fcriptura, quantum

perum ufüm propter Deum erogavi, & eos

hzc mulier, quantumvis fornicaria effet, pri-

tantum meos effe exiftimo, qui extra omnem

Ma dí

vilegiata fuerit; fuit enim ipfa cum tota domo

aleam fortunzg (íünt pofiti; Reliqua bona &

*2

TE

füa a communi excidio Jerichuntino przfer-

voluntati tuz, & direptioni furum, & fortu-

D

is non agnolco.

/

I

vata ; atque infüper cuidam ex primaria tribu

n cafibus expofita, pro me

L]

.N, Inter omnes veteri

s

s Teftamenti San&tos, Mau difc.

Juda prognato principi defponfata fuit, atque

ex ejus linea & progenie ftirps Davidica fuit

nullus adeo vivam de corporis fui fütura re- 16 n. 7.

ex qua poítea multorum fzculo-

farre&tione fidem , nec tam firmam de conce«-

propagata,

rum progre

ffa Filius Dei altiffimi facratiffi-

denda fibi vifione beatifica fpem habuit,quam

mam fuam affumpfit humanitatem. Scirene

S. Propheta Job, qui erga pauperes munifi-

centiffimus fuit; Ait enim: 4n carne med vi-

autem cupitis, ob que motiva Deus hanc ani-

mam adeo a fe amatam, hoc modo magnifi-

debo Deum Salvatorem meum , quem vifurus fuim

carit? Pulchra eft hofpitalitas, inquit Nazian-

ego ipfe: repofita eft bec pes mea in finu meo.. Sci-

zenus,teftis interjuftos Loth,inter peccatores

tisne vero, undenam hzc ei fides & certa de

Rahab meretrix, non tamen animi induGio-

vifionis fruitione fatura fpes fübnata fuerit?

ne meretrix, cui bene de hofpitibus merendi

Si negavi , quod volebant , pat.peribus, && oculos i«

ftudium & laudi fuit, & faluti. Abulenfis inter

du expe&tare feci ; i comedi bucellam meam folus,

& non comedit pupillus ex eas (quia ab mfantia crevit

^ alia Deo grate & ab ipfo magnopere remu-

neratz hofpitalitatis exempla , illud quoque

snecum üiferatio, €9. de utero matris mee epre[Ja eff

/Rahab meretricis enumerat, inquiens: Quia

mecum) [i defpexi pereuntem , eo quod mon baberes

exploratores domo fua recepit, habuit no-

indumentum , 69 absque operimento pauperem . €j'c.

men zxternum in Ifrael, cum effet Cananza,

Unde Origenes de eo ait; Certum eít, quod

& in Genealogia Chrifti locum habuit.

& meníix ejus, atque fedes ejus, & minifte-

Tbid. n.1,

- Hl. Myftica eft vifio illa S. Joanni inApoca-

rium copiofum fuerit, fed plus erat minifte»

.. lypfi exhibita, quam his verbis refert: t con-

rium copiofüm, quod miniftrabat hofpitibus,

ver[us vidi fptem candelabra aurea , & in medio

& advenientibus infirmis, & miferantibus de-

.. féptem candelabrorum aureorum familem filio bominis;

ftitutis, & peregrinis. Pro horum erga omnium

|

& babebat in dextera fua feptem flellas, Etenim

fufceptione copiofüm nimis habuit miniíte-

4

a

Sümen

feptem hxc candelabra aurea, & feptem ftel-

rium; puto, quod & in coclo & in excelfis

10 5f

copiofum nimis habuerit minifterium. Plu-

"]

.l feptem prefigurant opera mifericordiz

corporalia, & feptem fpiritualia; " Corpora-

rimi miniílraverunt ei füper terram pro mi-

J

ferorum füfceptione, fed plures miniftrabant

lia fant ifta, nempe efürientem pafcere; fi-

tientem potare, nudum veftire, hofpitem col-

ei in ccelis cocleftes Angeli , incorruptibiles

lieere, infirmum vifitare, vinctum liberare,

eleemofynas , atque bona opera ejus in me-

& mortoum fepelire. Septem fpiritualia funt,

moriam coram eo in coelum deferentes. S.Leo

Magnus fimiliter hoc viri mifericordis lucrum

peccata dimittere, peccantem porrigere, pro

peccante orare, ignorantem inftruere, hz-

copiofüm tangit, inquiens: Juvatur confer-

fitanti confulere vel confirmare, lugentibus

vus, & gratiam refert Dominus, largitor tem-

confolationem. prebere, & ad omnes aflli-

poralium, hzres efficitur zternorum.

.&os cordis compaffionem habere. In figu-

. VI. Nota, quod duo oftia facit pietas'ids.Bonam

ra horum dicitur in Apocalypfi, quod fimilis

coclo,ícilicet,cam homo mifericors intus com: ip dizt. t

filio hominis erat in medio feptem candela-

patitur, & proximo extra fübvenit, quod opti- 7: 4

brorüm aureorum, & habebat in dextera fua

me figuratur in 3. lib. Regum, ubi dicitur,

quod Salomon fecit in ingre[Ju. oraculi du of?iola de

feptem ftellas. . Candelabra aurea fignificant

feptem opera mifericordiz fpiritualia, in cor-

olivis, quze quidem fünt duplex mifericordia,

- dis hxmifphario lucentia canquam fydera ra»

fcilifcet corporalis & fpiritualis 5 corporalis

-diofa: Neque (ine myfterio feptem hz ftellee

fübveniendo; fpiritualis compatiendo.

in dextera fünt pofitze, quia in virtute horum

VII. Quis eft, qui nefciat, quod lu&tato-Manf difc.

operum , prodeftinati ad dexteram colloca-

res, ut vincere pofTint, corpus füum inungere 18- n. 3.

buntur, & lucebunt quaf ftella in perpetuas

foleant? Pugil cum adveríario p

ugnaturus,in- 9« Antori.

4

n

?eternitates.

quit S. Antonius de Padua, folet inungi.. Sicy

om. 19.

juftus balfamo & oleo füpradi&to (Ícilicet

poft Pent,

Salmeron . IV. Cogita apud te, quid faceres, fi res in

Matfi d

to.s, . manu tua deficerent, ac perirent, in manu ve»

mifericordix ; de quo antecedenter locutus

Y

m h

:16.

ro aliena confervarentur , profedto fi (aperes,

faüerat) inungitur, ut manu fortis, id,effc, opere

omnia in manu illius reponeres. In hunc fere

efficiatur, & fic dejiciat inimicum , i. e. dia-

modum, cum omnia temporalia bona in ma-

bolum. Porro oleum , mifericordiz Symbo-

nibus noflris marcefcant, ac corrumpantur,

lum eft,qua fi quis inun&tus fuerit, nullam ha-

bet inimicum timendi rationem. Aretas fu-

fole manus pauperum , quz Chrifli funt; illa

incorrupta atque intaCta fideliter fervant,

per illa verba S. Jacobi: Superexaltat miferi«

cordia judicium , ícribit: "Tale autem quid-

magnamque retributionem remunerantur in

ccelis. Unde fcitum eft, & elegans mercatoris

dam videtur mihi hec mifericordia efüce-

re, quale oleum ab arboribus manans in athle-

cujusdam refponfum, qui cum multa millia

dver-

aurcorum haberet in bonis, qu&returque ex

Eisïillitufn, 'daft enim iftud elabi, ne ab a

fariis

r

ïitulds XCV.. Mif&arico;dia erga V'izzä&.

3359

fariis teneantur, &ita etiam in univerfali judi-

mino cxcos, ignorantes 'erüd'iol&c.* Adhzc,

cio mifericordia noftra erga egenos dabit effu-

cum priusquam in coclos afcenderet , füam

gere impetus ac pericula, qua a demonibus.

Apoftolis, przecipüe ad miracula patranda ,

accufatoribus noílris imminebunta

delegaffet omnipotentiam , fpecialiter hzc

[

X

miracula in fanandís infirmis

Neoqüiiah

ab illis patrari

volebat :

unde f(acer textus ait : $

uper «gvos

! —'Manü difc. VIII $i quïs i

ngentem quendam omnium

manus inponent, & bene babebumt,

$n Operüm meritoriorum texere poffet catalo-

XI. S. Joanni Eleemofynario , Patriarcha rya. diíe.

gum , in quibus fe omnes animz electz a.

lod die

principio mundi usque ad finem illius exer-

Alexandrino;reprefentata füit mifericordia in z. n. ..

6

|

Ípecie pulcherrims virginis fplendide exor-

cuerunt, illa quidem innumera, & quafi in-

finita effe deprehenderet , & tamen illorum

nat&, coronam oleagini coloris in capite de.

ferens, quz eidem dixit: Sum prima ex filia-

fupremus Judex in noviffimo judicio nullam

prorfus in confpe&u cocli & terrz faciet men-

bus magui Regis , fi tu me tibi amicam para-

veris, potero te ei efficere familiarem.

tionem , fed íolum magnificabuntur opera

i

mifericordiw corporalis.

Át vero quonam

. CXIL. Nihil tam commendat Chriftia

num ,. fo, Da-

^

quam miferatio charitatis;cui accedit &

Cices malc. 1. a,

putas id futurum efle myfterio? . Refpondet

Diony(íius CartHufianus: quoniam opera mi-

ro, dicens : Nulla de virtutibus plurimis

admi-fid. Or-

rabilior, nec gratior mifericordia; hominesthod.c.14.

fericordiz directe & evidenter incladunt

charitatem, virtutém reginam. S. Leo quo-

enim ad deos nulla re . propius: accedunt,

quam falutem hominibus dando. Nihil habet

que idem dubium his verbis refolvit : unde

autem exigua ifta impendia tanta eítimari

fortuna majus , quam ut poffit; nec natura

melius, quam ut velit fervare.

taxatione meruerunt, nifi quia pondera ope-

XIII. Nota, quod mifericordia eft virtus, s. Bonav.

2

rum mifericordiz charitatis lance penfantur?

quaz cun&a füperat , fpecialiter excedit trésindiet.die

Cum igitur hzc opera amoris fint expreffiva,

virtutes inter alias excellentes, fcilicer poeni-7. €- 4.-

utpote derivantia a radice charitatis , quze

pre quavis alia virtute Deo placet, mirum

tentiam.quia poenitentia immolatcorpus, mi-

fericordia vero animam, füperat charitatem,

non eft, quod eadem opera omnibus aliis

:

operibus,

q

€o quod charitas eft luvius divinz pietatis, &

]uantumvis infignibus , pgæceüen-

currit cum alveis füis, & non exit extra ripas,

tiz palzriämf,diripiant.

- 4Equitas.

quiafolumbonum diligit , & fua communicat,

pietas vero & mifericordia extra ripas inun-

Salxäeron. IX. Salmeron

pulchram hanc adducit fimi-

dat, & füa bonis & malis communicat, & ideo

to. 5. tr, litudinem inquiens: Moris eft, ut ad Do&to-

non folum bona proximorum, fed etiam mala

17.

libentiffime

ratus & Magiíterii gradum afpirantes , dili-

portat, jJuxta Apoftolurn : Quis in»

genter prius de idonea & fufficienti do&trina

firmatur ,. & ego mon. infirmor ?. Quis fcesdalisas

examinentur , quibus pr«

&

;pterea de more af-

tur, & ego non uror? Mifericordia faperat jufti«

fignantur Capita five Theícs, ad quasad diem

tiam, & in fignum hujus de curia juttitiz, fieft

condictam refpondeant.

Quod (i illi certo

a peccatore fufpecta, licet ad confiftorium

prenofcerent per multos menfes ,. antequam

mifericordiz appellare , nam dicit

:

Mifericordia fuperexaltat judicium.

Jacobqs:

ad difputationem defcenderent , fe in illis

fore examinandos , profe&to id effet ibi gra-

- XIV. Poftquam Magdalena, foror Tazari Manf

5

tiofiffimum & jucundiffimum, & operam di-

pretiofum illud Chrifti vertici füperinfudiffet 3. n.

ligenter navarent , ne quicquam poffet in

unguentum 5 Judas vero hac dereinverecun-

$, Dorat

jndictd

füa difputatione defiderari. Vide fingularem

de fübmurmuraffet, Chriftus ejus (ibi vendi-

& incompreheníam filii Dei bonitatem &

cans defenfionem , celeberrimum illud in ejus

pb

charitatem.. Nam cum velit nos ad externo-

laudem texuit encorium , quod ad perpes

rum bonorum poffeffionem promovere , ne

tuam.rei memoriam eccle(ie annalibus ree.

minus inftrucli ac parati accederemus ad tri-

manebit infertum, dicendo: Zfmen dico vobis ,

bunal divinz juítitiz , admonitos nos effe

ubicungue pradicotum fuerit boc evangelium in toto

N

voluit operum mifericordie , quod eorum

snundo, dicetur C quod. bec fecit.in memoriam ejus.

rationem ftrictam a nobis effe exigendam in-

Non conítst, quod Chriftus alabaflrum illud

Muf difo

:[8' 9-3'

telliperemus ; Ait namque: enite beneditti

pariter unguento pretiofiffimo plenum, quod -

NY

Pairis mei &jc. — Efurivi enim Cgc.

in domo Simonis Pharifzei in obfequium füum

:

$, Antófl

i n

Dignitas.

effuderat, tantis laudibus magnificarit, quem«.

'DOm' Igv

admodum unguentum illud, de quo jam lo«

Manfi drifcv.* . X. Obfervandu

m, quod Baptifta, dum m

ïpoü Dath

cuti íamus. / Quoniam igitur hxc differen«

1.1[1. : 7.

hac vita paulo poft egreffurus, certam difci-

tia pe&at? Num forteillud, quod ex alaba-

f

pulis fuis de adventu Meffiz vellet dare no-

ftro effundebatur, paris pretii & fragrantiz

titiam , duos de difcipulis fuis ad Chriftum

non erat? ad hoc re(pondetur verbis ipfius-

mittens, dixerit illi: Tü es, qui venturus es,

met Salvatoris : AMittens erim Dec unguentum boc

an alium ex[petiamus ? ^ Et re(pondens Jefus

in corpus meum , ad fipeliendum me fecit ; hinc

ait illis: Euntes renunciate 9foanni , que audiftis

enim collizitur, quod , quia unguentum hoc

€7 vidiftis: Caci vident , claudi ambulant , leprofi

fub titulo operis mifericordiz, quale eft fe-.

smundantur : &gc.

Quaf(i dicere veller: Ex hoc

pelire mortuos , effuderat , ideo illud prz

"

indicio me verum Dei filium , & promiffum

cunctis aliis devotionis & dilectionis demon-

Metliam effe evidenter intelligetis, quia (ci-

.

ftrationibus , quas ad illud usque tempus ei

exhibuerat,longe gratiffimum habuerit : in tot -

licgt mundo leprofos , erigo claudos ] illu-

enim

p

e

c

360

: Biblz'otbetæ Memuah's Concionatoria.

prar, !

enim aliis ferviciis&*obfequiis fibi przftitis ;; ram, ut mifericordiam inftanter efficiat , ne,

nunquam ad tam eximias laudes os fuum ape-

quod vult & poteft, differendo non compleat.

ruit: quia füturum erat, inquit S. Remigius;

* ]II. S. Joanni Eleemofynario quondam mi- Leontius

ut hzc mulier corpus Domini mortuum vele«

fericordia fpecie puella ornatiffimze & folein ejus vit

let perungere, & tamen non poffet, quia re-

fplendidioris , quz coronam de ramis oliva-

furre&tione anticiparetur, idcirco divina pro-

rumin capite geftebat,apparuit,dixitque : Ego

fum prima filiarum Regis: fi me poffederis

videntia actum eft, ut vivum Domini cor-

pus perungeret, Fuitque proinde hoc thy-

amicam, ego te ducam in confpedtum Impe-

ratoris. Etenim nemo habet poteftatem apud

miama , hiodores , & unguentum iftud Sal-

vatori adeo acceptum , quia illud fibi in fe-

eum: ficut ego. Ego quippe feci eum in ter-

ultaram füam exhibitum effe

ris hominem fieri, & falvare homines.

| re(:putabht. :

Dre, 1t

44d fepeliendum me . fecit.

IlI. S. Laurentius quefitus , ubi effent the- S. Ambr.

XV. Obfervandum , quod incarnata fa-

fauri ecclefiz, promifit, fe fequenti die often- 1 2« ofiice

gzz. libo 1

65.

pientia , de qua dicitur : Omnia in men[ura ,

fürum. Quo illucefcente, pauperes oftendens * 28-

dixit: Hi (ünt thefauri ecclefig , & vere the-

Martil.

é$. numero , & pondere difpofuifti ; Sacerdotibus,

15 qri|

Pontificibus , & fynagogz infpirarit ; ut ex

fauri, inquit S. Ambrofius ; ia quibus Chriftus

eít: in quibus Chrifti fides eft : in quibus.

)

pretio fanguinis füi , fcilicet triginta argen-

Chriítus videri amat.

D

teis, pro quibus tradit

or vitam ejus illis ven.

diderat, in templum a. Juda relatis , ftabilis

. [V. Domiaus afinz & pulli, quos Chriftus Luc. 19;

Drer, 1

folvi, & ad fe adduciprecepit, mox utaudiit, v. 5e.

quzdam emeretur poffeífio. Scilicet ager fi-

guli in fepulturam peregrinorum. Sed obíe-

verba illa : Dominus his opus habet: foivi il-

las permi(it. Quidni idem faciat quivis Chri-

cro, quodnam in eo latet myfterium? Nimi-

$, Jon,

rum ut exinde colligeremus, quanto in pre-

ftianus, divitias libenter dimittat, & pauperi-

Danafcee

bus dividat, cum & fibi dictum (ciat, Dom

tio opera mifericordiz habebat. Adeo enim

i.

tusoptf

ei placet hoc opus ; inquit Epifcopus Bello-

nus his opus habet?

25 64

V. Quidam Arc

hiepifcokpusï COdquä:rente Stapl. in

vacenfis, ut vendi non recufaret, & pretium

| Laert,h:

venditionis fuz cederet in emptionem agri

fuo Oeconomo; quod plures domi füz,

xquam Dom. Pal,

neceffitas, poftularet, aleret, tam utilium,

th?m. Íe

(

figuli, ubi peregrini fepelirentur , quorum

uam inutilium nomina fcribi juffit , quz

fepulturz cura multum Deo grata eft.

cum legiffet, hos, inquit, dicis effe neceffarios,

dbidn g. XVI. In capite ultimo Deuteronomii de

illos vero inutiles: alantur ergo hi , quia ho-

morte Moyfíis, qus in monte Nebo accidit ,

ita fcribitur : Mortuus eft ibi Moyfes fervus Do-

rum indigeo : illi vero, quia'mei indigent.

Nf

V]. In mendicis indignitatem non efle afp

Y

l- S. Chryf;

1nno £

qini , in terra Moab , jubente Domino , €9^ fepeli-

to,2. cOnCce

vit eum in valle, &?c. Ergone nec Deus ipfe

ciendam , pulchre docuit S. Chryfoftomus his

d beb

verbis. Non moribus demus,fed homini. Men-

3. de La«

21b

fervum füaum Moyfem fepelire non fuit dedi-

Lib 6 (

dicus unum habet patrocinium, quod eger,

Zf)-

gnatus? fed quid eft , quod Moyfis corpus-

ll

(quzrit B. Petrus Damianus) ipfe per fe Do-

quodque in neceffitate conftitutus eft, ne quid

minus fepelivit? quod (i dixeris, us Oecume-

ab illo poftules amplius. Sed etiamfi fuerit

omnium improbiffimus , & eguerit neceffa-

nius fuper Epiftolam S. Judz Apoftoli fcribens

Sidon. lug

declarat , Deum corpus Moyf(is opera S. Mi-

rio vi&tu., fedemus illius famem. , Ita Chri-

ftus precepit : Portus eft in neceffitate con-

ep' Ign

chaélis, tanquam fynagoge protectoris fepe-

S Detrs

liffe: dicitur Michael minifterium przbuiffe in

fiitutorum homo mifericors. Portus autem

Chryídl

omnes, qui in naufragium inciderint, excipit,

fepeliendo Moyfe ; fciendum tibi eft, quod

fo Lþ

& hoc ipfum magnopere exprimat immen-

liberatque. Extrem infolentiz elt, pro uno

fam zftimationem, quam Deus habet de mi-

pane totam hominis miferi vitam curiofe in-

$ Lef

fericordie operibus ; fiquidem ad hzc exer-

quirere. Nam etiamíi homicida fit, aut aliud

d* comm

hujusmodi fecerit ,, tamen Dominus tuus illi

1

cenda ipfummet cocleftis militiz Principem

adhibere non dubitet. Sic quoque Deus ad

folem füum producit. Obfecro igitur ego

'Tobiam defüun&orum fepulturis operam dan-

vos , omnia in fimplicitate faciamus. Nam,

ut re&e advertit S. Gregorius Nazianzenus , S. Gregor.

Cilpsr,

tem, non quemlibet fubmifit Angelum , fed

n. Naz. orat.

Raphaelem Archangelum, qui unus eft ex

multo fatius eft, ob eos, qui digni funt, i

Tuích i

$; 19.in patr.

Tattt do

feptem , qui affiftunt ante thronum ,. ac

dignis quoque largiri, quam dum metuimu

€ro.

lot. I, $

proiade idem Bellovacenfis ait : Hoc opus

ne de indignis bene mereamur, dignos etíam

beneficio fraudáre. . Mifericordia non de mee

Dtoy, »,

fpecialiter coram. Domino Angelus prefen-

$ us

tat ; quafi

maxime fibi gratum , ficut Ange-

ritis judicare confuevit , fed neceffitatibus .

fübvenire: juvare pauperem, non examipare,

lus Tobie c. r2. dixit: Quan

D

do nly'condebag

$. Ambr.,

moriuos , €p'.

inquit fapienter S. Ambrofius.

in epift.

VII. Non minima etiam mifericordiae indu-

i

$. XIII.

MISCELLANEA,

ftriaeft, egenorum nomina afiotare,uti S. Gre- Drex. Ga-

gorius Ma

gnus , & S. Joannes Eleemofynariu

s zophil.l.2.

c. 1. $. 2.

Qualitas.

fecerunt. Sed & S. Sylvefter I. Pontifex omnie

Spec, Ep.

S. Chryf.

um viduarum & orphanorum nomina annota-

i c.

[. Su

nt, qui poffunt facere eleemöf);nam, fed

hom. de

nolunt : $unt, qui volunt, & non pof-

ta habebat. IdemS. Clemens fecit, fed ita,

-u.t 68. n. 26,

duabus vi-

funt: Sunt, & qui volunt, & poffunt, fed diffe-

etià inlonginquas regiones transmitteret indi- & 57,

duis,

rendo non faciunt. Ceterum qui poteft facere,

gentibus fuübfidia. Neminem ex iis,quos ab er

oret, ut velit: & qui vult facere, oret, ut &

tore ad veritatem ample&endam traduxerat ;

hrifto

poffit: & qui in utroque paratus cft, det ope

mendicarc paffus eft;ut,qui fs auctore,C

vive-

Titulus XCVI VM ikricoo"dia gfga xxl(?'vo:.

36x

Drex, 1. C -VIII..Ro:harii olim fervos alebant , quo-

. S. XIV..

ontiuj

rüm hic unus labor érat, cives romanos nof-

qjurvit

fe, & nomina eorum memoria complecti (ob

quam caufam nomenclatores vocabunt) ut,

XX Baimberzigkez't das Gut. vermebrt ,

cum Domini eorum velut candidati magiftra-

tum abirent, ipíi civium, quorum benevo-

.Macbt Gott. und Menfcben. lieb. und

| fwe'rtb;

lentia captanda erat , nomina fuggererent ;

XXL. Zdimofén geben armet micbt: -

an non ergo candidati regni cocleítis potius

— Fremd. Gut. bereicbet. nicht :

pauperes ad fimile officium alan».t'g

Kircbengeben f üumet. nicht.

' Ambf.

: Uiilitas.

*

XXI

L 2Die Zrmen feyn der Reichen 'Er;ïäbrjer.

Zirme Leut macben. eicbe . Heiligen :

PT

Drex, in IX. Quidam p

ro epitaphio hzc pauca vere

nd die d

I

$22« lib. 1- ba infcribi fe

pulchro voluit: Habeo,: quod

4trme. ff

—» vocafen des bz'mm?zfcbm

€ 3.

Gericbts, -

Martial.

dedi: perdidi, quod fervavi.

4Anme . find. die-befle. Convuoy gen. Himmel,

3

X. Nec male Poéta quidam cecinit :

4inrme find die befle Salvaquardi ,. fagte

l. 5. eprig.

Extra foxtianam eff , quidquid denatur egenis ,

Ludmig , Küónig in Frankreicb.

E

Quas dederis , folas femper babebis opes.

4drme find der Reichen befler. dnker.

Af. D)

zirme. fid. der . Reicben . befle | Zinsleut.

g

Drer.|lc. XL Alphonfus Aragonum Rex , quefitus ,

"Arme find. der. Reicben. Schbatskammer, —

quid fervaret fibi , qui tam multa aliis dona-

ret? refpondit: quz dono.

4irme find ein lebendiger Gottskaflen,.

s. JOin.

XIL. S. Joannes Damafcenus pulchre ait : XXXIIL Ba

rmb?rzigkeit il die be[le

Wägzebf

Damafce.

runp gen Limmel.

nus opufc,

Certe nobilis pecunia Chriftus eít. Ut ergo

S

Barmberzigkeit ift die befle ,— doch- gültige ,

Chriftus pe&ori

und lobwürdige Wucberey. .

l. it

24 €.4. eo nummuskabfceda:.

s tui loculum im»plcat ; ab

on. Pl

Barmberzigkeit ifü die ficberfle ^ Handlung ;

1

Laerto, XIIL Anaxagoram yp:atrijmoniu'm dives ab-

und. Kaufmannfcbaft.

x'm?u. T

dicantem allocutus quidam , nullane ajebat,

DBarmberzigkeit ift das fcbünft

tibi patriz cura eft ? cui ille intento in cce-

*

e K (giräod derr

' lum digito, mihi ve

5

4 Menfiben.

ro , refpo'ndit. » patriæ

cura & quidem füumma eft. —

XXlV Wilft vuben dort in- Gottiz hw

Nadij in XIV. Bellerophon animam fuarii" füb mor-

Der Aräf:en dicb þie viel erbarm,

v

$ ChryC

t0 COT

anno Eu- tem fic allocutus eft: Eas ad deos, pia, ex-

) dele

$3. ne 2,.|

char.hebd. ternis auxiliabare : non irafcebaris amicis.

GUSCXV.

AtO

Lib. 6. c.

/

.. XV. Transfer ad magnum facrificiu

T ME.

AUTHORES

lI.

le peritura, fuadet La&aqtiusf

I Francifcus Arrias p thefauri tr. 6.

— Dignitas.

IL. Hieremias Drexelius in Gazophylacio.

Sidonka, XVI. Fidelium calamitates, indigentiam-

Item in Zodiaco fym

*

b. 7 Item in rofis ma-

S, Petrus

ep. 12.

que miíeratus, facit in terris opera coelorum.

rianis. p. 2. C. I T.

Chryfol.

XVil. Príma ftipendia pauperis tra&tantur

. W. Bernardinus Rofignolius de di

f. lllo

in ccelo : erogatio

chrift. perfe&t. l. 4. c. 28.-

(ci p.lirþra'

divinis in diurnis.

pauperis prima fþfribitur

V. Petrus Sachez in regno Dei p. 6 C. 4»

S.Leof. XVIIL. Mifericordem te m'i('c;ric'(')rdfa vult.

V. Joannes Bufzus in

de comm. effe ,

ut in creatura fua creator appareat, &

.xx

viridario virw:. V.

SS.

eleemofyna.

»

x

in fpeculo cordis humani per lineas imitatio--

VI. Petrus Can

: nis expreffa Dei imago refplendeat.

i;üus P' 4.. C IQ.

kCaxfpa;'.

XIX.

VII. Philippus D'Outrem

,' S. Gregot.

uidam mendicos non male impe-

go chriftiano p. 2. c. 25. $. 2.

ann in pædago.-'

Nuz orit

Taufch. inrii ( fed cocleftis) ele

&ores nominavit, quia

15 nptth

matre do-ipfi (uüffragiis fuüis & precibus ad dicti im

pe-

"VIiI. Jofephus

lor. l. 3.

—M-/an(ï " j7. in difcurfi-

prox. 7.

rii poffeffionem promovent.

bus mot.

J

$. 15..—

X

5

j s Ambf'-

N

i qih

. Drev 6t

E

A

lr

/

x:l

jl

'F

, pl

:2'

Es

-

N

M AÉ

ET

iB

s

ÓT

—

z

EE

.C. j

p

L NNUN

&k!'

l

n

ï

v spec.

j

!

;

Y)

-

m

I6R' !;o 216'

a

)

)

e

Z3

R. P. Loþn. Bil/l; Mkn. T)m. qu.

: Tn:w-

d JBibliotbecee Mwaüs Conciondoriee

462

æ*æ**æ***æ**ææ*äæ

iï*******?*-&*æ*ö*-&:-&***:****:

TiTULUS XCVL -

MISERICORDIA ERGA — |

í

CTOS

dunt de häc mundo;

folvühtug,non folum i

E 1.4

Deus

LibAQIRe

pecc

atis,

(ed etiam a poenis: quia ego

c.[. n2

D ESSENTIAM.

non,

folum dabo San&is & El

ectis meis qua

,Qqu

fed etiam duplicabo centuplicabo

- Definitio.

petunt ,

Jud.a.v.

M

ropter charitatem.

-4. Quia, juxta probabi-

I.

lem multorum fententiam , non

jufti dunta- Dian. p. s.

defünctis tr. 17, ref.-

]udith. :

Pc vittus , qua quis Defun&orum mi-

?

xat, fed etiam pec

;

catores eam prq

38*

y.10.

"* . ferias ex fincero compa

obtinere poftunt.

7

1.Cor,d

r

(Tionis | affe-

Gradus.

Y 14!

/&u fublevare fatagit.-

J

*

IX. Primus eft, per quem tum o

chiä ex

Divifi. -

/

Ptot. É

.x

debito preeftand

a, tum et

i

iam fpontanea cere

Y

II. Dividicur in corperalem & fpiritualem

tis temporibus p

r

o defun&is offeruntur, uti

bus fuübvenitur , uti

les animarum illarum pia

[lla eft, per quam corpori

plerumque fide

Thren?

fitper fepulturz

officium.

Hzc eft, per.quam

commiferatione ta

&i facere folent, Et hac

menfíüra bona voeari poteft.

L]

$9.

anime in pp;gatorio

detentze *liberanltqr. ;

/."X. Secundus eft, per quem qut

s *omnetri

Aus..

marum crebro & fer-

fru&um fatisfa&t

orium ex bonis fuis operibus

' klumand.

IlL Pro redemptione ani

provenientem ,

& alteri potiori titulo non

de bello vi«genter | orate,

Multum eni

m ad hunc finem

u vivit, defun&is applicat,

à

ufti affidua: & quem admo-

debitum, quamdi

fo coll.58«y4]et deprecatio j

uemadmodum $

. Gertrudis fecit, & etiam-

lucs,

de mort. qom Elias oravit, & impetravit pluviam, ita

num hodie non pauci faciunt. Et hecc mens

ad orationem viventium Deus dat mortuis

um & gloriam.

füra conferta dici poteft.

refrigeri

Si enim hanc

XI. Tertius e(t, per que

m non ille tantum

(dNV.P

ro illis eleemofynas largiri :

fru&tus fatisfa&tionis,qui ex pro

priis operibuss .

ad propria pecc

ata tollenda fua

fit Daniel di-

obvenit,

fed ille etiam; ^

L.

leemofynis redime : quidni

totins vitz tempore,

VIQII

cens, peccata €

fufficiat ? Sic certe Judas

qui poft morte

m ex alienis fu

ffragiis obtingit,

etam ad aliena

fingulari cum c

haritate tranfcribitur ; ut Her-

&

N

Machabzus fa

&a collatione , du

odecim mil-

* Mach;

fiv Jerofolymam

nandus Montroy

P

focietatis Jefü facerdos fe-Rho. vie

virtut. l.

12. V. 43

lia drachmarum argenti mi

íacrificium.

cit. Et hezc men

fara coagithta dici poteft.

offerri pro peccat

is mortuorum

N

L

»

rtus eft, per quem quis non conten-

C. 4« » 38

Dan, 10

V. Jeunare , ali

ü

)

x

sque corporis afflitiones pro

X1I. Qua

L

am defundis juxta

d

plurimi Sané&ti hactenus

tus eft, ut i

pfe mifericordi

Yv l?n

iliis offerre: id quo

menfuram prio

ribus tribus gradibus defcri-

fecerunt , & etia

mnum hodie non pïauci

tam exhibeat,

fed alios etiam ad idem facien-

faciunt.

*

1

um aut communionem pro

dum five fermone

L]

L

P]

(ive fcriptura, five alio

Juday,

Tob. 4«

VI. Ss..m

iffe facrific

modo incitat, ütt

infigniter preftitit P. Jaco-

Vs lk f*

illis offerre : Quo illud

Tobiz referri poteft :

bus Montfordus in tra

&atu de mifericordia

Panem tuum, &

vinum tuum

faper fepultu-

fufe & folide pro-

Si enim pane S. Nicolai

defundis exhi

benda, ubi

ram jufti conftitue.

bat, per hoc,

quod aliquis füa opera quoa

'Tolentini toties ignis;hic m

aterialis extinctus

defün&tis tranfcribat, non mo-

AT

lem , imo major

em longe ef-

fatisfactionem

Vil

eft, quidni fimi

do non agere contra o

rdinatam fui ipfius chae

ficaciam pani. h

uic angelico ad reftinguen-

ritatem , fed potius prz

ftantiffimum ejusdem

dum purgatorii

ignem ineffe credamus ?

dum ejusmodi f2«

Iioi,.

iorum quotidianorum fru&tum fa-

charitatis actum exercere,

Y5

Lucas Tu

VII. Operum f

fi enim, tefte S.

vores & gratias pro

meretur, quos nunquam

denfis l. Ltisfaötorium ii

sdem tranfcribere :

, fiea

dem opera pro fibi re

fer-

co 17.

fcriptura, fa

n&a & falubris eft cogitatio, pro

fperare potuiffet

fibi

defun&

js exorare ; u

t a peccatis folvantur:

vaffet. Ex fane vifus eft Deus, quamgratus

hic zelus fuerit manifefto miraculo compro-

jib,v.

-quanto vali

dior , fan&ior & falubrior erit

baffe; cum enim co

lonienfis typographus ,

oratio, &a

fortiori ipfa operatio?

legiflet in illo,

VIHE. Etiam indulgentias i

pfis , que

'tran[cfibi

qui h

unc libellum imprimebat,

SEtm, l

f.. 6.218Y,

none

ffe facile efficac!

us medium ad quidvis a

Qit de

G, 102»

fo[Junt , appiicar

L]

£: quo

d quidem medium du.

uam mifericordiam de-Annua

fu.

Ite a

liis eft preferendum. 1. Quia,

Deo impetrandum, q

plici ex ca

fan&tis przftitam, &

eo ipfo tempore filiolus165o. fol.

Pt $

fi plenaria

(it indulgentia; omnem ftatim pce-

illius lechaliter &grotaret ; promifi

tfecentum4!- Prov.

L

3

VolS.

nam, quantacunque

illafit, una vice tollit.

di&i libelli exemplaria Religiofis donaturum, ""

Ut Chriftus ipfe

quon

dam $. Brigittz revela-

habitis indulgentiis cum

fianimz purga

ntes integram filiolo fuo fanita-

vit, dicens: Hi, qui

otum,

charitate perfcéta & co

ntritione vera dece-

tem obtinerent.

Et ecce vixgqnceperat M

«um

Lj

Tituus XCV1. Mi/ericardz'a erga Defunä'fo:

363

eum domum e templo redux advertit filio-

Neceffitas..

]um cibos , quorum nauíeam per quatuorde-

XIV./.Cor dur

um male habebit in no-E«cl3.

cim dies füftinuerat, fumere, poftero die (ür-

viffimo , nimirum in

'ümiles poenas ,ing:i'- V. 27.

gere, & paulo poft omnino convalefcere.

dendo.

Eodem pofítea medio ctiam uxori a medicis

XV. Usquequo Domine, fanCtus & verus; Apoc. $..

jam depofitz fofpitatem impetravit. Ec hzec

non judicas, & non vindicas fanguinem noev. 10.

A

ftrum de iis,

l

menfura fupere;äïugm appelwlari'poteft.

qui habitant in terra, id c&, ftrpi-:

cis noftris opem negantibus?

k

$

It.

XVI. Oblivioni datus füm ta

nquam tx-nor-Pfa-l.gb.

tuus a corde: quia periit memoria (noftra) v. 13-

^ ERX S. SCRIPTURA.

i

cum fonitu; fcilicet campanarum & flentium ?* 9. v. 8

Utilitas.

in fepultura noftra.

$;

n

XVIIL. Merito hzc

Likb.a,.Reg;

L Do

leo füper te,. frater mi*«]onatha,x'

T

patimur; Quia pecc,a:vi- Gen 42.

C, I. V. 26.

core nimis,

mus in fratrem noítrum videntes anguftiam V. 21

rem mulierum.

& amabjlis füper aïmo--

3

animz illius, dum de

S

precaretur nos, & non

Jud.2.v.1.

II. Afcenditque Ang

f':lu.fä onmini de Gal-

audivimus.

iim.p. sl

XVIII. Circumdederunt me malä, quo- Pfa]. 39.

SHTS

gale ad locum flentium.

Judith. 7.

IIl. Tu, quia pius es, miferere noftri.

rum non eft numerus: Circumdederunt mev. 13.

j

V. IOQ,

- IV. Veftraabundantia illorum inopiam füp-

iniquitates mez , & non potui, ut viderem

1.Cor8.

Deum.)

YéIA.

pleat: & illorum abundantig,fit. veftra ino-

piz fupplementum.

-. XIX. Stabunt j

/u,f;*.i defün&i in magna Con-WSap.I.V.I.

Prov. 6,

V. Difcurre, feftina, fufcita amicum tuum:

ftantia adverfus eos, qui (e anguftiaverunt,

v* S N

ne dederis fomnum oculis tuis : ne dormi-

& qui abftulerun

?

E—labozrcs( (fcu divitias) eo-

tent palpebrz.

xuimne

H

Thren, 5.

?

. VT. Confurge,

lauda in noQö,"in principio

Utilïtas.

Yv. 1'9.

vigiliarum: effunde ficut aqua cor tuum an-

/XX. San&ta erg

o & falubris eft cogitatio; ,. Mach.

te confpe&tum Domini : leva ad Deum ma-

ro defunctis orare, ut a peccatis folvantur. 19.v.46.

nus tuas pro anima parvulorum tuorum; qui

— XXI. Quando orabas cum lachrymis , &qop, 15,

defecerunt fame in papite omn:ium, compi-

«

fepeliebat mortuos, ego o

torum.

:

tuam Domino.

'btulix oxïraAtionem V. 12.

. VIIl. Amice acc

ommoda mihi tres panes,

:Iduc. 9.v0 s.

nimirum imtinolationis Sacramentalis ,. ora-

- XXII. Oratio mea in finu meo converte- Píal. 34

tur (quz pro animabus facta eft.)

V. I3.-

tionis vifceralis , & oblationis liberalis, feu

XXIII. Facite vobis amicos de mammona Luc. 6.

eleemofynz : his enim tribus panibus ani-

iniquitatis, ut, cum defeceritis, re

m purgantes recreantur.

1

j

*

civpiant VOS V. 16.

Luc. 12.

VIII. Exi cito in plateas

& vicos civitatis

in eterna i?gbernacula.

y

V. 23I.

; Ü

(qualis eft purgatorium refpe&tü civitatis

Sepultura.

]

coeleftis) & pauperes (animas purgantes,

: XXIV. Mortuo

ULEB L

non prohibeas gratiam; Ecci. ^

1

quia carent mediis ad fe redimendas ) ac de-

XXV. Secundum judicium ( vel, ut alii in- v- 37-

Vittut. l

biles (quia non poffunt fejuvare) & coecos

6b Mi

(quia lumen cceli, id eft, Deum nondum vi-

terpretantur, juxta morem funebrem) con Ecc 38.

V. 18.

tege corpus illius (mortui) & non de

dent) & claudos (quia ad coeleftem patriam

fepulturam illius.

fpi'cigs

. pergere non poffunt) introdu

c huc; nempe

ad xternum convivium.

XXVI. Non permane

bit. CadavVer e)'tis in Deut. 22.

ligno, fed eadem die fepelietur.

V-23.

Judejw.sa, IX. Hos quidem (id elt

Viveht'es)' arguite

judicatos: illos vero (*' mpe mortuos) fal-

XXVII. Cum acceperit Deus animam Tob. 4.

meam, corpus meum fepeli, & honorem ha- Y* 3-

'vate ch igne rapientes.

beas matri tug in omnibus diebus vitz ejus.

4Equitas.

Cum autem &ipía comipleverit tem

pus vitz

X. Miferemini mei, miferemini mei , fal-

fuz, fepelias eam circa me.

job. 19.

Vo 21«

tem vos amici mei, quia manus Domini te-

XXVIII. Panem tuum, & vinum tuum fü- Tob 4.

tigit mel. '

2

per fepulturam conftitue.

V.i1g.-

XI. Si videris a(inum

odientis te jacere

XXIX. Benedicti vos a

Domino, Qui fe- 2. Reg. 1.

Exod. 23.

V.S.'

füb onere, non pertranfibis, fed fublevabis

ciftis hanc mifericordiam cum Domino ve- V. 5*

cum eo. (Quanto magis animam füb tor-

ftro Saul, & fepeliftis éum. — Et nunc retri-

Smentorum purgantium onere gementem? )

buet vobis quidem Dominus mifericordiam

ä

Job. v.22.

XIL Quare perfequimini me , ficut Deus

& veritatem, fed & ego reddam gratiam, eo

(relinquendo in tormentis fine ope atque

quod feciftis verbum 4iüud,

folatio?) & carnibus (id eft, divitiis a me

die de-

Serm.1. in reliGtis ) (aturamini ?. uti Guilielmus Parifien-

: $. III.

fun&

fis interpretatur.

jnrid

XIHl. Si inimicus meus maledixiffet mihi,

EX SS. PATRIBUS ET DO-

160 0'-

Pfal. 54.

CTORIBUS.

V. 13

füftinuiffem utique: tu vero homo unanimis,

4

dux meus, &notus meus , qui fimul mecum

Ri

Qualitas.

dulces capiebas cibos, quod male de me poft

mortem fentias, & loquaris, & (ine ope relin-

i

lexi, & ideo profequor eum usque ad

orat. dg

hoc prorfus iniquum eft.

regionem vivorum,

do- obit.T heo-

quas;

Z22

nec dcferam,

R. P. Lohn. Bibl. Man. Dm. AI.

e

nec QOf;Imper.

564.

vBiblioihecæ Manualis ;Cohcionatoriæ

Y

nec precibu$ & fletu inducam irirum, quo fua

ZEquitas,

jl

XIL Omnino extra vifcera ex

ulat chari- Ca.rthuf. ia

$p

merita vocant, in montem Dofn'ini fan-'&'urg,

epift, a

"T.

tatis, & omni eft fraterno fpoliatus amore,

Doct.

ubi perennis vita.-

»eol.

EL

S. Auguü. II. Feftinate orare pro dcfün&is ecclefize, ut

qui fua negligentia, aut vecordia miferas

amicorum fuorum animas in purgatorii flam- (:,105. om,

f. 44. ad. & ip(i feflinent

/24

procurarc',*kïucï ipüs in gloria

FF, in ore- Conjungamur.

mis ardere permittit: Cum dicat5. P. Augu: 1,7,

1nO.

ftinus, nulla prefentis vitz füpplicia , etiamfi

1

Ibidem.

- HIL. Ora pro defunüis, ut, dum fuerint in

univería congerantur, purgatoriis effe tor-

fuchttd

, &terhna vita, pro te orare non negligant. Ex-

mentis coxzquando. Hec,tecum f[apienter

je $ v

fpe&ant enim nos, ut juventur per nos. . Cla-

pen(ites, velim, ut id agas ocyus in anima

( a5 d

- mant quotidie, qui jacent in tormentis.

proximi, quod tibi

2

mortiih

in fimilibus kpoenis cuperes

S.Aug.ho; IV. Unumex fan&tioribus exercitiis, &una

impendi.

Sl Aäg' !

16. inter, ex magis plis curis, quibus homo fe exercere

XIII. Tranfeamus per compa

Hïehem ad il- S.Bernard,

F,in

50.

de quinque

poteft in hac vita, eft offerre facrificia & elee-

los, quibus jun&i fuimus per humanitatem.

negot. &

f0

mofynas, & orare pro defundis , qui funt in

Vadam in iflam regionem, & videbo vifio-

region.

purgatorio, quorum fratres fümus.

nem hanc grandem, quomodo pius Pater glo-

rificandos filios in manu tentatoris relinquat',

ldemf.g4, V. Pompa funebris, agmina exequiarum

& Bern.

de verb.. fümptuofa, diligentia fepulture, monumen-

non ad eccafionem , fed purgationem ;. Non

rl

Apoft.

ad iram, fed ad mifericordiam ; Non ad de-

animite

torum opulenta conftru&io; vivorum funt

qualiacunque folatia, non adjutoria mortüo-

ftru&tionem, fed ad inftrudionem, ut jam non

[üni,

rum. Orationibus vero fancte Ecclefiz , &

fint vaía irg apta in interitum, fed vaía mi«-

$ Anbt,

efic &

facrificio falutari, & eleemofynis, qus pro

fericordix preparata ad regnum.

*

XIV. Exhibeamus animz, quo

d alienz S,'Aug. f.

Manfí &

eorum fpiritibus erogantur, non eft dubitan-

6 dic

dum, mortuos adjuvari: ut cum eis miferi-

carni exhibemus. Si uxor, aut filius, aut ma-41. de

1:2,

ritus mortüi füerint, in terram fe colliduncSendis, .

cordius agatur a Domino, quam eorum péc-

$ Cuyl

cata meruerint. Hoc enim a Patribus tradi-

homines, capillos, pe&tora tundendo, & in

hod

lu&tu ac lachrymis non parvo temgofe pere

ii

tum univería obfervat ecclefia..

.

feverant.

:

Gerfon in

VL in quocuaque loco fueri

s,k&'q'u.a*-

haurire potes,

XV. Si mul

- barbarz gentes-

una cum S. Joann.

ferm. def.

cunque premaris paupertate,

*

*

defundiis res eorum cremare foleüt, quanto

Chryfoft.

Wa

& trahere ex cord

is tui puteo ,

qui intra

hom.23 in

&quius tu defunto filio tua tradere debes,

Ma!th.

gus ap

te eít, param aquam & mundam: ut ex-

Manfi.

tinguas ignem, qui in þurgawrio tuos adurit

non ut in cinerem redigantur, fed ut glorio-

$, di

amlicos.

í

füm magis reddas in coclo? Putas ipfüm ma-

n

Cyfillus

Vil. Maximum credim

us effe animarum

culis inquinatum abiiffe? da ipfi fua , ut illis

affertur obfecratio fan-

fe a maculis detergat.

cathqchef;

juvamen, pro quibus :

- XVI. Cadit afinus,

& omnes eum (übleva- s, Aug. f.

8«

— &i illius ac tremendi

)quq'd in altari poütqm

re feftinant. . Clamat procus, & cum eo cla- 44. ad FF.

eft, facrificii.

iare czteri non ceffant: íed clamat inter in eremo.

[S Auguü.

VilL. Gum facrificia five altaris,

five qua-

C- l 00-

tormenta fidelis, & non eft, qui re

À

rumcunque eleemofynarum pro baptizatis

Ecce veftra inhumanitas,

fpondcat;

Enchir. defun&is omnnibus offeruntut , pro valde

ones Íun

!

]

bonis gratiarum aQ

t, pro ngn v;l-

Nece[fitas,

. de bonis propitiation

es funt.

facrificium pro more

XV)II.-WSUrgam in adjutorium

Niliïsþ-: inxtcrl- S. Bern. f

$, Thomas

1X. Magis acceptatur

pro vivo;

quia magis indiget,

pellábo gemitibus, implorabo füfpiriis, ora- de 5. ne-

fgppl q. tuo; quäm

fit (ibi auxiliari , ficut vivus

tionibus intercedam , fatisfaciam facrificio Sotiat.

71.3. 5. Cüm DOn po

"add.

potzft.

(ingulari: fi forte videat Dominus, & judi-

Sbemn.t

X

uemadmodum natura füxcc—»rurr'itxlcïco

cet, & laborem/convertat in requiem , mi-

4 ht l:

$ Bemard.

p

( €o. 4- Sel'.

debiliori , providendo

illi, ficut quando inci-

feriam in gloriam , verba in coronam: hs

diate natura impsl-

enim & hujusmodi officiis poteft corum mi-

dis tibi. digitum , imme

(ic &t anima-

feria revelari, finiri labor, deftrui peena.

2.p.

lit f(anguinem, füuccurrendo illi,

emofyna magis con-

^XVHi. Qui in hac vita defunctos oblivio- Cajet. q.s.

bus purgatorii, quia ele

ni dant, alienos in fru&u omniutm füffra- de indulg,

fert animz egenti, qua

m non egenti, quia

& cha-

giorum ibi in purgatorio crediderim, quam-

S' IO. D

proptcr connez

ionem membrorum,

ritatis, quam habent ad ia

vicem, illud pro-

vis multa hic pro eis fiant, divina ulciícente

, üfcenn

um unius fore alte-

injuria hujusmodi duritiam co

i

venit, quia reputant bon

rdis atque in--

X

Hdel. de

rius, quemadmodum cum homo dolet pe-

juriam.

XIX, O fidelem Samaritanam , qui vifo l'homas

fütdix

dem,vel manum;aut oculum,cetera membra

homine vulnerato a latronibus, & fípoliato s Kempis

languent, ita debet effe, aut freri circa ani-

in epift.

müfericordia motus eft! Vz, vz pincerna-

mas purgatorii.

e pia de-

s.Machab, XÍ. In Machabzorum libris le

gimus obla-

rum magiítro, qui oblitus eft Jofeph fui in-

fun&, me-

.

s facrificium, fed etíi nus-

terpretis, cum de carcere effet eductus. Sic

2,

43

tum pro mortui

quaim in fcriptur

is veteribus omnino legere-

timeo , ne multoties contingat , cum aliquis -

quz in

amicorum obierit, & pro fe inftanter petie-

tür, non parva eft univerfz eccletiz,

. hac confüetudine claret, authoritas, ubi in

rit, ac. fidei viventium fe commendaverit,

! lucas T

quod nonnunquam oblivionem accipit, aut

recibus facerdotum, qux . Domino Deo ad

UT

parvam, aut tardius fentit advenire expia-

ejus altare funduntur, locum füum haþec

etiam commendatuo mortuorum.

tionis hoftiam , quam fperaflet.

Utilitas.

e

r d

Tiütulus X(?VI. Mifericordia erga Däfuhäa:.

36$

uf in

Uiil'itas.

dum illi a malis liberi, inter filios Dei faerint

V al

com

s. Aug. fu

XX. Scias, & indubitanter credas, quod,

putati, recipiant nos in zterna taberna-

44. ad FF.licet pro defunctis beatis vel damnatis obíe-

cula.

* l,

inerem — cres, bona, quz pro talibus facis, non amit-

XXX. 'Talis oratio femper füum habet effe- Gerton

lon, ai;,

tis; frpe enim przedicamus, quod nullum

&um; quia fit pro illo, qui eft in gratia, & qui (er. 1. de

^

malum impupitum, & nullum.bonum irre-

fatisfattione eget, nec eam pro fe ipfo facere defun&.

muneratum fit apud Deum: oratio enim tua

poteft, &c. . Talis oracio ex majori procedit

in finu tuo convertetur.

ide, quam ea, quz fit pro viventibus; eít

Richard.

XXIl. Animz erepte de purgai

torio, pne

enim neceffe cogitationem elevari ad purga-

de S. vi&. adfünt ccelefti gaudio, mi

ro modo interpel-

torium credendum, & quafi ipíom per fidem

f. 27. de ]ant, exorando pro his, qui eis fübvenerint

videndum. Hxc oratio obligat aliqualiter

Berttri

mortis. in hoc feculos Deus enim nihil illis negat.

in purgatorio exiftentes, ad par referendum,

S. Aug. ad

XXII. Cupis, o homo, ut tui mifereatur

poftquam fuerint in paradifo, & oratio eo-

Quinque

FF.in ere- De

eot &

T0,

-

us?. fac ut proximo miferearis in purga-

rum multum accepta erit Deo, & multum

gion,

torio: nam tantum tibi miferebitur Deus,

E

valens &c. Hsc oratio eft majoris necefli-

uantum tu mifereberis

proximo. Ora ergo

tatís, & feflinationis &c. Meretur, quod is,

ro defunclis.

S.Bcrn. de

qui eam facit, pariformiter poft hanc vitam

XXII. Suftinetis accipere, quantum elee-

juvetur oratione aliorum, & ecclefiz.

Hzazc

regreffü | mofynz pro defunctis exhibitz nobis confe-

anima-

j

oratio majori emanat charitate, quando fit

run!-

rant? centuplum refítituent.

"

pro illis potius, qui magis elongati fünt a no-

24X

XXIV. Omne, quod dcfuntis caufa pie-

S. Ambr.de

bis, non exfpectando par, nec gratiam, quam

offic.& ap.

tis impenditur, in noítrum tandem meritum

nobis agant.&c. FHzc oratio fatisfaciat obli-

Aj f

Manf to, tfansmutatur,

& illud poft mortem centu-

l de

N

gationibus magnis, quibus vivi deviucti fünt

mos,

86. difc,s, plum. recipiemus duplicatum.

mortuis, ob divería ab eis recepta bona, five

n:2.

naturg , five fortunz &c.

'l'4lis oratio con-

XV. Non fruftra oblationes pro

S. Chryf.. Ctis fiunt, non fruftra preces, non fruftra elee-

folationem dat, vel gaudium aliquo modo

ho.21,in

mofynz.

Hzc omnia Spiritus diffolvit, vo-

acta,

Angelis, qui defun&os cuftodiebant, & faci-

. lens ut nos mutuum juvemus ; unde enim

le eft creditu, revelare illis, & confolari eos,

, Joonn

utilitatem accipiet ille per te, & tu per illum.

uf

pfo quibus hujusmodi fiunt orationes , & fic

Maubur-

XXVI. Qui pro defün&is orat, feptem

cognofcunt illud, quod vivi faciunt eis. 'Ta«

35 n

gus apud mifericordie opera eis impendit, unde &

Mauh.

lis oratio inducit hunc, qui eam facit, cave-

Manfi to- ejus miferebitur Deus. Cibamus efürientes

re a peccatis, & citius poenitentiam agere,

96. difc.s,

pane Angelorum , dum eas precibus dedu-

n 3.

atque confiderare, ne quicquam committat,

:

cimus ad Regna coelorum.

Secundo pota-

propter quod talem incurrat affli&tionem &c,

tamus fitientes ; dicunt enim : fitivit anima

Talis oratio, quando fit: manifefte , melius

j Mp f

mea ad Deum, fontem vivum. Tertio ve-

exemplum dat aliis credendi vitam füturam.

44. adFFc

ftimus nudos nuptiali vefte, veftitu deaura-

Hecoratio perfolvit multo majorem poenam;

z éfemo.

to, dum enim charitatem noftram confide-

& prolixiorem, quam fit ea.poena, a qua ta-

rant, charitatem in nos actuant. Quarto pe-

lis fit oratio, & eft, ac (i affe uno redimeretur

regrinos & exules hofpitamur, dum in do-

Francus &c.

Hzc oratio inducit potius il-

mum Domini letantes precibus deducimus.

lum, qui orat, ad hanc vitam conremnendam

Quinto captivos e carcere educimus, dum

& ad aliam tendendum, memorando ftatum

$ Den.

- infirmos illos, & amore languentes vifitamus;

illorum , qui paulo ante vivebant.

je 5, 0

in terra tandem viventium i

LU

*

n ngino beatos

fepelimüs.

s

— Fucilitas.

! !

nx; Nullu

s eft cujuscunque ftatu

$ *hlo-&ïdem

S.Bern. to,

XXVll. Quoti

es tu facis aliqurod bonum

?

ieþ.a,

4. fer. 15. proanima exiítente in purgatorio, tibi magis

mo , qui fe excufare poflit, quo minus juvet

p 2.

prodes , & plus mereris, quam fi faceres de-

mortuos ; ,nec eft, qui vere dicere potlit, plo-

cem tantundem pro uno exiftente in hoc

rare non poffum pro defünctis, non poffum

peenitentiam agere, devote pro eis lamen-

mundo, etiamfíi eflet incarceratus, infirmus,

nudus, & famelicus, nam quanto magis egen-

tando. 1in quocunque enim loco fueris, &

(jjt. 5 :

quacunque przmaris paupertate, potes, quod

je indul

!

ti hoc facis, tanto magis eít bonum.

s. Io.v lDa-

XXVIII. Nunc opis ferendz tempus eft, &

predictum eft, facere, haurire potes & tra-

here ex cordis tui puteo (qui intra te eft)

mafcenus tempus negotiandi; Ac beatus quidem ille,

orat.. de

puram aquam & mundam, ut extinguas

fidel. de-

qui fpe minime titubarit, atque elanguerit;

ignem, qui in purgatorio tuos adurit ami«-

Beatior autem , qui & fua & proximiI caufa

functis.

laborarit. Nam hoc etiam mifericordem Do-

cos, quod verum eít, quantum ad eos, te

[omis

TO

num impenf(ius oble&tat, & exhilarat, cum

fcilicet. p,ofl'ex extinguere.

i

quisque ad proximum juvandum celeri curfü

Sepultura.

jcpa ^

contendit. Hoc, inquam, mifericors ille vult,

XXX IT. Cum re

colit animus, ubi fepultum $. Aug. 1.

gratumque habet, ut nos omnes tum in vita,

fit chariffimi corpus, & occurrit locus nomine de cura

morih

tum polt confedum vitz circalum mutuo

Martyris venerabilis,. eidem Martyri-com. P*0 mort,

alii ab aliis juvemur. .

w

mendat animam dile&tam recordantis & pre- ^ 4

Lucas Tu-

«XXIX. Studeamus defunttis exhibere ftu-

cantis afpe&us. Qui cum defunctis a fideli-

denfis c.6 dia charitatis, & facrificiis, orationibus, elee-

bus chariffimis exhibetur, eum prodeffe non

mofynis eorum temporalem miferiam rele-

dubium eft iis, qui cum in corpore vivebant;

ruerunt.

talia fibi hoft hanc vitam

-

prodefíe me

Vemus; ut, c-q/m defecerimus morte corporis,

XXXII.

Z*»z';

366

*Bibliotbece Manualis Comibna.toriæ

o

[7 y'

Idem f. 5. -XXXIIIQ Sit 'prb vir«ibusï cura fepeliendi,

vidit, & hzc verba dicentem audivit: Abbas mort. heb,

de verbls & pulchra conítruendi, quia & hec inter

ifte, quem cernis Levita Laurentius cft, qui 15: -7*

Dom,

martyrium ignis pro Chrifto nomine paffus; :

bona opera in S. Scriptura deputata fünt: ime-

pleant hzc homines erga fuos officia poftre-

hoc privilegium accipere meruit, ut qualibet

tmi muneris; & fua humana lenimenta moe-

hebdomade animam unam purgatorii tor-

j vt

"

yoris; verum qus fpiritum defan&orum ad-

mentis poffet eximere.

'VI. $. Chriftina cum po

ft mortemþ ab An- Sur. 23*

juvent oblationes, orationes , erogationes;

multo pro eis obfervantius, inftantius, abun-

gelo primum ad purgatorium, inde vero vifis Jun

$p Dt

tormentis ad confpectum Dei acdu&ta, optio-

p dl

dantius impendant, qui füos carne, non fpi-

ritu mortuos, non folum carn

t

[

alitcr, fed ctiam

nem a Chrifto accepiffet; vel perfruendi bea-

90 5-145

&

titudine, vel ad corpus; ut pro animabus pur-

fpirituakitc(f amant.

gatorii fatisfacere poffet, redeundi, pofterius

$. IV.

elegit, & nunc inignes, nuncin ferventes aut

o di

EXEMPLA CATHOLI

.CA-

frigore conftrictas aquas, fe conjecit, aut in

gh & !

patibulo inter latrones pependit,aut in fepul-

(EXTERNA. .

chris mortuorum delituit, aut alia ejusmodi

- Qualitas.

opera poenitentiz füícepit, fummo quidem

dolore,fed absque corporis lefione, ut pluta

Jo.Nadafi 1. & Mar

tinus Canonicus Regularis in Legio-

hn

in anno

* nenfi S. Ifidori coenobio refert,

fe e de-

perpeti poffet: unde mirabilis dicta eft,

'Vli. Cum $. Ludwinz poft feptendeci

m'Elias de$.

mortuo- fanGi cujusdam facerdotis relatione didicif-

& Therefia

pnc.emc;

rum. hebd, (e , hoc concedi animabus in purgatorio igne

annorum morbum Angelus apparuiflet ;

30.

optionem dediffet, an coclum ingredi, an vero

exiftentibus , quod diebus Dominicis & aliis

1.3- Fl 48'

Chrifti Domini Feftis e carcere exeant.

diutius vivere, & defunctis fuccurrere vellet?

refpondit ipía, malle fe usque in diem judicii

fpet

Lib. 4. re-

II. B. Virgo S. Brigittz quondam dixit: Sum

exnpl

vel. c.135.

etiam mater omnium, qui fünt in purgatorio.

pérfeverare: cui mox Angelus nomine Dei

d.s.c

Lib» '6.

Alias eidem dixit: nulla eft poena in purgato-

promifit, liberationem omnium animarum,

vl 4

rio, qux non propter me remiffior erit, &le-

quas noviffet, & confanguineorum usque ad

ad ferendum,quam effet. Hieronymo Ca-

nonum gradum. ltem quod poft feptende-

Jo.Nadafisnior

in mor- rava

lle Societatis Jefu fübtrifti propter pur-

cim annos in morbo hoc adhuc confümmen-

tuorum . gatorium dixit: ne ita angaris, nam ego non

dos purgatorium vifitatura, &, quotquot pe-

teret animas liberatura effet. -

hebd.5. tantum (füm advocata peccatorumi in hac vita

n. 3-

VIII. S. Eugardis orans pro quadam animaSurius in

exitentium, fed etiam, dum in purgatorio de-

$, Petrus .

tinentur. Anno 1702. no&te feftum B. Virginis

negabat fe a lachrymis ceffaturam, donec il- vita.

ffamptz precedente, amicz fuz quzdam

lam liberaffet: unde Chriftus ei apparens di-

Dam. 1. 3.*

epift, ult. al

ia amica defun&ta apparuit, dixitque, illa

xit, €quo animo efto dile&a! ecce hzc eft

no

&e plures per B.Virginem animas e purga-

anima, pro qua poftulas.

IX.-B. Magdalena de P

azzZs curh/atrocita- Vita p 2,

torio liberatas effe, quam fint Romz capita:

cui cum illa credere tardaret, in fignum veri-

tem poenarum videret , & fuum illis involu- € 13*

tumíratrem, pietas,ajebat, pietas ; mifericor-

tatís, inquit, hac ipfa die, verfante anno mo-

Dionyf.

rieris. Aliusquidam ex purgatorio amico fuo

dia! O fanguis defcende, & libera has animas,

folere B. Virginem no&te

& ad illas converfa: O pauperculz, dicebat,

Carth. £.2. apparens affirmavit,

de Af-

Nativitatis Domini purgatorium ingredi,mul-

tantum patimini! & tam lztz ? omnes omni-

fumpt.

no Martyrum omnium pocnzx ac tormenta

tasque animas liberare in memoriam partus

füntinftar amoeni hortuli ad ea,quz in purga-

virginei,

item in refurrectione ob memoriam

X

deícenfus Filii ad inferos.

torio tolerantur,& Reli»iofis illic vifis: o Deus

Su;'. 15.

UI S.Ofwaldo de no&e oranti defunctus

bone, inquit, & Religiofi in his poenis ?.

OG&obr,

illepro quo orabat, apparuit, & quomodo ha-

X. Helena Paduana die quodam lunz , in Calend

enus habuiffet;rogatus,haGtenus,inquit, val-

quem animarum dies inciderat , vidit rtium- Mar. 4*

de male, (repeate ex alto templi, ubi labora-

phantes animas Deo liberatori, & hominibus "9*

atronis gratias agere, alias vero utpote fo-

bet ruens, absque ulla proxima ad mortem

przparatione decefferat) at nunc valde bene,

latio deftitutas non modice triftari.

X1. S. There(íia pro defundtis orans viditdz- V.tac. 31.

tuis enim meritis & precipibus, poenis, quibus

cruciabar , per Angelum füuum me Dominus

monem libro infidentem, & prohibentem, ne

eas abfolveret, qui tamen libro luftrali aqua

heíterno die liberavit. S. Brigitta quoque vi-

atione

dit regis cujusdam animam vehementer af-

confperfo aufugit, ipfa vero abfoluta or

J

fli&am oculos in Angelum, qui pcenas tempee

animas e purgatorio exilientes vidit.

rabat, obvertifíc , & ipfis quafi loquentibus

XII. Anno 1078. igniti Equites, olim mili- Trithem,

tes, num juvari poffe

nt, petenti dixerunt: Je- Chron.

: oculis fignifica(fe, fe plurimum folatii a fuo

illo Angelo percipere.

juniis & orationibus, maxime vero oblatione 1978*

IV. S. Joannes Apoftolus pro devoto quo-

corporis & fanguinis Chrifti adjuvari poffu-

"Thomas

Cantiprat, dam füo fic Beat

iffimam Virginem alloqui eft

mus, & rogamus,

. XHL Annor5oo. B. Virgo Clerico appa-

Jac.Hauti-

L2.apumauditus: Ecce anima amici noftri torquetur

nus in ope«

€. 35*

in poenis : venias, obíecro, &libereseam, De-

rens, dixit propter jubileum tunc Rome ce-

ra Euchar,

fcendit proinde cum illo ad purgatorium pia

lebratum omnes animas in purgatorio libera-

tas effe.

Virgo, &illam inde animam eduxere.

mbü- Flias a S.!

V. Abbas quidam quondam S. Angelum -

XIV. Duo

AReligiofi in coemiterio dea

jo.Nadafi

die- Theref1.2,

inenno Ccuftode

lantet absque prece pro defundis fufa, au

e

m fuum,I cui 9. Laurentius adítabat, .

IUPC

Tüuus XCV. Mifericrdia eiga'* Dg*u&&a&

g6y

at h,

& purg. rudc vocem : Hi, qui prterierunt, non dixe-

ïpfo die nemini qüicquam füper hoc verbo lo-

5'"'7-

c'o æni

runt; requieícant in pace. Cum ergo rediif.

cutus eft, reputans, neforte tanquam fomnia-

fent, & orantes dixiffent: Ecce benediximus

tor, aut demonibus illufas derifei habere-

vobis : audieruntaliam

*

vocem nginus Deus

tur. NNoGe vero fequenti , dum ficut prius

illuminavit vos.

x

vigilans, & fedens in le&o füo, de his, quz

Ex vità

.XV, Cum frater Henri

cus de Kalftriä more-

fibi preterita noGe contigerant, attentius co-

gitaret , rurfus ille defun&tus ficut antea vi-

I25

i praedic.

tuus effet, per purgatorium tranfiens trecen-

W

tas & triginta fex animas fecum eduxit.,

gilanti & ftupenti apparuit, dixitque ei: Non

recte agis, Domine Sacrifta, non recte agis

. Spec: eX.

XVI. Puer quidam, dum fuper feþulchrö

'mpl. dift.fnatris orationem dominicam , & píalmum

erga me, qui iram Domini porto, quoniam

peccavi ei, in cujus manus , quam horren-

9. ex: 143. Miferere recitat, vifus eft ab Epifcopo, hamo

1

aureo , & linea ar

dum fit incidere, utinam & tu non experiaris.

rem extrahere.

gentea pulchram mulie-

O fi fcire poffis, quam gravis eft etiam mini«

ma poena animz a carng folute , profeCto

Wd.dit. XVlL Joannes de Alverna, dum Ss. miffze

non tam negligenter ageres, fed totis viribus

21« ex, 2,facrificium pro animabus offert eterno Pa-

füccurrere fatageres. Quapropter etiam at-

WRX

tri, vidit animas ceu multitudinem fcintilla-

que etiam conteflor te propter Deum, ne

rum de i

ultra diffimules, fed petitionem meam effes

purgatorio & ad coclum evolare.

gnita fornace prodeuntium egredi e

Gui mandare feftines, quiafpero me, per ora-

Ann Ca- — XViIll. An'cillalquædam ;Välencäniys, cum

tiones fratrum noftrorum, apud clementiffi-

Fs de$,

Phereffa

puc.1607. Dominus ejus pro defün&a quapiam perfona

-

mum Judicem , Deum mifericordiam ad-

curru peregrinationem inftituiflet , animam

epturum. lit autem totius dubietatis fcopu-

TT

currui przeuntem, &

í

femper fplcndidiorem

lus de corde tuo tollatur , & me ip(üm effe,

fieri vidit.

;

quem paulo ante viventem in carne, bene no»

Cifïe«rci'cnfïs Or-

Specul,

XIX. Monachus quidam

veras, non dubites, ecce tolle de manibus

exempl dinis religiofa admodum converíatione vie

meis pfalterium , quod portarius in Capitulo

dift. 3. ex- tam füam confümmans , tantationibus & -

umpl.

quzfivit, & necdum invenit. Tulit itaque

47f rumnis hujus miferabilis vitz, morte interve-

Sacrifta de manibus ejus pfalterium , fuper

H

niente, fübtractus eft. Quo defuncto, Sacri(ta

tam inauditis mirabilibus Dei , vehementer

illius domus nocte quadam imminente in tem-

obítupefa&us. Porro cum jam idem ipfe Sa»

3

ore vigiliarum , dum przfítolaretur fignnm

crifta, fcire volens, uetum nam folidum, & pal-

orologii, vigilans fedebat in le&o fuo. 'Tum

pabile effet corpus, quod videbat, utrumne

LSurits n

ecce fp:ritus ejusdem defundti fratris,tanquam

fic fübjaceret ta&tui, (íicut vifui, cum haberec

Vità

folido, & palpabili corpore, veftitus repente

prope fe virgam, tulit eam, & quafi tangendo

aftitit coram ipío, ficque lamentabili voce al-

experieütiz fatisfacturus; levi ictu vibraviril-

l

j

ocutus eft eum : Domine Sacrifta, ego füm

Jam ,. fed mox nullo penitus obítaculo refül»

ille fraternuper defün&tus, fed cur ad te vene-

tante, quaíi per vacuum aérem, fic per cor-

" Vim p' g'

rim, quzfo, utpietatis intuitu pen(are digne-

pus, quod apparebat, transducta eft. Mane

6Ij

ris. Ego enim, dum adhuc effem in corpore,

autem facto Priori & fratribus, qua viderat,

licet per gratiam Dei vigilanter faris in obfer-

& audierat, innotuit, pfalterium etiam, quod

)

vantiis Ordinis me ipfum exercitarem, in uno

accepe:at, tanquam veritatis pignus,protulit,

tamen graviter deliqui, quod fcilicet facrum

Sicque fratris illius anima per communesora-

Diaconatus Ordinem carnaliter concupivi, &

tiones & miffarum celebrationes poenis ( ut

ut ad huncjhonoris gradum afcenderem. (ine

credimus ) abloluta, beatitudinis zterns cone

,

refpeCtu timoris Dei , valde inquietus fui.

fortium Deo miferente promeruit.

s

Quodque adhuc gravius eft , absque condigna

XX. Frater quidam ad przedican

posnitentia hujus dilé&ti de corpore exivi ,

füs villam quandarm int:averat, & aícenderat 7. ex. 55.

L

gl

quia nec tanti ponderis hoc fore putabam,

vefpete folarium ad paufandum. Et ecce in

, M']r' 4.

quanti pofl mortem inveni. Sed pius Domi-

oppofita domo, perditi adoleícentes ad fu-

nus mihi tibi comparere conceffit, quatenus

nus defuncti convenerant , & obícoenis va-

,F*

.

qui jam per me ipfüm mereri nil poffum, fra-

cantes lufibus vigilabant.

Hezc ut audivit

trum noftrorum , qui adhuc tam fibi, quam

frater flere ccepit uberrime, przdictorum in-

1 VIMCISI.

aliis mifericordjam 'Dei promereri poflunt ,

fanias miíeratus. Nec mora, ut (e depofuit

orationibus debeam adjuvari. Itaque obfecro

füper le&tum, quidam aflitit, ut (ibi vifüm eft,

e

r

per pietatem Domini noftri Jefü Chrifti, qua-

dicens: Legatione fungor animarum in pur-

tenns calamitatem meam Priori exponas,

gatorio purgandarum. Hec enim mandat

6

ipfum roges, ut in Capitulo me abíolvens,

fuis in dereli&tis poffeffionibus conftitutis:

eneralem orationem pro mea liberatione

Miferemini mei, wiferemini mei , faltem vos amici

" u

ratribus injungere dignetur. Utautem nove-

mei , quia ianus JDomini tetigit me.. Et ait fratriz

j*

ris hoc, quz vides & audis, phantafticam ne-

Ex his verbis cras tibi fermonis thema acci-

Is

]s

quaquam effe illufionem, in augmentum ve-

pies, & repelles ludos execrabiles, quod vi-;

ritatis,pfalterium,quod portarius ante aiiquot

difti, & induces homines , ut-defünctorum

"" ]a(.

fiuti

dies in Capitulo requi(ivit, & nondum inve-

amicorum pie fübveniant animabus. . Nec

ope

nit, in illo tali loco repofitum invenies. Ve-

diftulit frater in craftino, fepulto corpore in-

" E"chafv

rum Sacrifta hec audierat , & viderat, &

jun&am legationem convenientibus populis

multum miraretur tam infolitam novitatem

indicare. "antumque in illo fermone profe-

!

g ? S

rej, tamen cum effet homo maturi c?'aülii,

cit,'ut omnes a minimo usque ad majorem

B[l:g'

-ad

e Ti

e

nt

[

—

368

Bibliotbecæ Manualis Ciofmtwi&

ad tantam lachrymarum abundantiam corfno-

in hoc folum manus Domini füper eum exteti«

tà, fed adhucin flagellis duobus , una corpora-

veret, ut fervor mirus excitaretur in populo

defun&tis proximis fübvenire. Et ludos exe-

li, altero fpirituali. Quoties enim tonabat, au-

ditum tonitrui ferre non valens , fere usque a

crabiles (quos pradiximus) removerunt.

dbid. üt, XXI. Dum quidam miles in le&o cum uxo.

exitum animz turbabatur. Sed & gutta, quam

rofeam vocant, certis temporibus ita faciem

7.exempl.re füa effet, & luna valde lucens per rimas

67.

intraret, mirabatur, quomodo homo rationa-

ejus exulcerabat, ut propter afpectus foedita-

tem infirmatorium fepius & diutius tenere

lis creatori non pareret, cum cidem creature

irrationales parerent. Et dum cuidam militi

cogeretur. Curnque hac infirmitate gravatus

quadam no&te poít matutinas iiffet cubitum,

defanéto, qui fibi fuerat familiaris, detraheret,

fübito ille qui mortuus fuerat , thalamum in-

increpabat animam füam per dolorem com-

pun&ionis in le&tulo corporez quietis. Pau-

troivit,dixitque illi: Amice,noli male fufpicari

de aliquo, & condona mihi, fi quid in te pec-

cis autem diebusante evolutis , brevi tempo-

-ris intervallo monafterii partem cum monas

cavi. Cumque füper ftatu fuo interrogaretur,

dixit: Variis poenis aflligor , przcipue quia ta-

- chis fere quindecim e corpore Chriftus voca-

äl hii &

verat. Dum ergo ille in orationibus vigilaret,

«t

leccemiterium violavi, & ibi quendam vulne-

rans eum cappa füa expoliavi , quz mibi fu-

in extafi factus vidit per medium infirmato-

'rium tranfire exercictum monachorum, intet

perponitur, & uno monte me magis remit.

Rogavitque,

'ut pro fe orationes fieri faceret.

quos Ábbatem füum; & monachos illos, qui

*

paulo ante obierunt, recognovit , quorum

Cum autemi

lle (ibi diceret, an vellet; quod a

i

tali , & tali facerdote ipfas orationes faceret

unus ad eum divertens, & ante ledum ejus

fübfiftens, ait: Frater chariffime , nos qui hic

fieri, ille ad hocnihil refpondens, caput more

renuentis concuffit. Deinde dixit, fi velllet,

tranfimus, in monafterio, dum in hoc corpo-

et, Cui ille: Utie-

re viveremus, converfíati fumus; omnes qui-

quod talis eremita pro fe orar

nam ille pro me oraret: Qu

od cum fe factu-

dem gloriamur in fpe, fed differimur adliuc a

regni introitu, propter quorundam fratrum

rum promitteret, ait ille :

Et ego dico tibi;

quodabh

acdie usquead duos annos tu etiam

negligentiam, quorum alii tarde, alii tepide;

vel omnes ingrate folvunt pfalmos & oratio-

m'orierlis.

Sic ille difparuit & miles vita fua in

L

melius mutata, 1

n Domino obdormivit.

nes, quas debent pro animabus noftris. Nec

folummodo rei fünt apud nos, fed ipfe Chri-

P&rus d

e- XXII. Legitur, quod quidam pifcatores S.

Naol. 1. 'Theobaldi in autumno fruftum magnum gia-

ftus multa habet adverfus eos.

Ipfum enim

provocant & excitant ad vomitum, dum tepi-

10. €- $- cjej pro pifce prendiderunt, de pifce gavifi

funt, maxime quia Epifcopus dolore pedum

de votum vitz purioris emulantur, & fancte

precepta regule fine fcrupulo: confcientiz

laborabat , ipfam glaciem ejus pedibus (uppo-

füerunt , & magnum ei refrigerium praeítabat.

transgrediuntur. Ip(is fiquidem convenienti-

(tià. &

bus in unum , tempore & loco orationis &

Quadam vero vice de glacie hominis vocem

EUNT

audivit. Quiab Epifcopo adjuratus quis effet,

pfalmodiz, jam non eft fpiritualem efcam

manducare , dum unusquisque prefutnit cor-

dixit: Sumquz

dam anima, quzin hoc gelici-

eccatis meis affligor,

& liberari pof-

de vanitatem ad delectandum , & anima eo-

dio pro p

intervallo triginta

rum naufeat füper manna coelefti, quafi levi

fem , fi triginta miffas fine

diebus continuis diceres. Qui cum medieta-

cibo & contemptibili. Hoc autem iram Dei

maxime provocat , quod in illa hora, in qua

tem dixiffet, & fe jam ad miffam aliam przpa-

raffet, diabolica fuggeftione contigit, quod

fratres ob reverentiam Trinitatis inclinant,

aliqui cachinnant, & de otiofis occulte figni-

fere omnes homines illius civitatis inter fe

bella moverent. Unde vocatus Epifcopus

ficant. . Alii corpore & corde rigidi, vix, poft-

quam gloria Patri di&um eft, inclinant, fed

ad fedandam difcordiam , facras deponens

veftes miffam illamilla die intermifit ; [terum

nec dum Spiritui (an&o ere&i curiofi per pa-

rietes vagantur. . Aliiin modum ftatuarum ad

reincipiens,.

& duas partes complens, exerci-

tus magnus (

ut videbatur) civitatem illam

orandum ftantes, fic fomno fepulti funt, ut ne-

íciant, quid agant circa fe, & nihilominus ta-

obfedit, & c

ompulfüs miffz officium inter-

mi(it. Deinde reincip

iens cum omnes ultima

men incurvant fe, & erigunt (icut ceteri, mi-

& ultimam inchoare vellet,

fera quadam confuetudine. Vade, & dic Abba-

excep

ta dixiffet,

tota vi

lla & domus Epifcopi accenfa eft. Cui

*tiex parte noftra , ut cortigere faragat has ne-

cum fervi dicerent, ut miffam intermitteret.

gligentias fratrum, quibus ad hoc fpeculator

llle dixit: etfi tota villa cremari deberet ;

a Domino datus eít, ut annunciet eis peccata

ipforüm. Sic difparente defuncto, monachus

miffam non dimitterem. Qua celebrata gla-

cies protinus refoluta eft, & ignis, quem le

latenter furgens perrexic adecclefiam, &ante

vidiffe credebant, tanquam phantafmata re-

quoddam altare privaturm toto affe&tu cordis

ceffit , & nullum damnum intulit.

orare coepit, ftatimque fuit in fpiritu. Etrefpi-

i i&ercien-

$pec. ex-

XXIII. Fuit quidam monachus C

ciens per feneftram; qua füper altare erat, vi-

empl. dift- &« (Ordinis bene Religiofus fecundum datam

dit incandefcere radium folis. Et ecce mira

9. x 142 &ibi eratiam, inb

eatze Marise fervitio valde de-

pulchritudinis mulier per ipfam feneftram in»

votus. Huic ut in calore religiofi

ropofiti

troivit. Quzfítans juxta eum dixit ei: Nofti,

f

eo utilius, quo humilius defuüdaret,

(citavit

quz fum ego? quo refpondente, neício. Ego

Cliriftus zmuülum unum de conclauftralibus

fum, inquit, Maria, mater Jefu, quz veni, ut

fuis,quii

nomnibus, quz ageret, calumniam ei

coníoler gemitus tuos, & leniré dolorestuos.

Vidi:enim lachrymas tuas, & orationes tuas.

ftatqens,

verbis & factis eumlincharetur, nec

t

e

Í

569

: Titulus XCV É Mfericmih'a erga Defunäosf

Et factum e &um hoc diceret, fratribus in

vabitates in vveüibuls & moribus ac geltibus ,

choroad C

a Patri, more fuo fe incurvanti-

Deoque de reliquo ferviendo. .Qui tunc de-

bus , ipf. ancellatis manibus reverenter &

votius pro patre oravi

- & in brïcv-i de pur«

- profünde, usque dum diceretur, ficut erat in

gatorio liberávic.

. XXVI. Petrus

Cluniacenfis Abbas dixit , rbid. ex.-;

principio, incurvavitfe. Etrurfum erecta di-

xitei: Monachusille mortuus , qui perfeque-

quod quidam facerdos confüeverat fingulisempl.133

batur te multipliciter fecundum «multitudi-

diebus anni miffam pro defunüis celebrare,

nem malignitatis, qua te perfecutus eft,poenas

fcilicet Requiem eternam. Qui cum de hoc ac-

cu(atus effet apud fuum Epifcopum , füfpen-

- recepit, Etut verum me dicere credss, efto fa-

nusab hac duplici; quam fuflines, infirmitatis

dit eum ab officio. Cum autem Epifcopus

in quadam feftivitate magna iret ad matutie

peíte, & tergens manica veltimenti fui evanuit

ab oculis iptius. In craftino vero Abbati rem

nas , tranfiens per coemiterium , vifum elt

fecrete referens, inpicio faciei mutatg, fidem

ei, quod omnes mortui, qui erant in ccemie-

ipfi , & cxteris fratribus fecir ad honorem Re-

terio, fürgerent contra illum fub iilo fche-

ginis Angelorum, & Dominz coelorum.

mate , cujus officii quisque fuerat in mundo

XXIV. Legitur in libro de feptem donis;

dicentes : Ifte Epiícopus nullas mifías nobis

dat, infüper facerdorem no(trum nobis ab-

empl. 144.

quod fuic quzdam devota matrona, quz in

eccle(ia quadam cathedrali folebat orare, & in

ftulit, fed certe nifi emendaverit, morietur.

angulo fecreto proftrata cum maxima devo-

Qui non folum facerdotem abfolvit;

; imf) p

tione dicebat Pater nofter, & Ave Maria, &

mortuis libenter celebravit.

i

XXVII. 1n vita B. Gelafii Abbatis

Credo in Deum, lachrymis tota liquefcens, &

Cifter- Menolog,

pavimentum profundeos. Epifcopus autem

cienfis fcribitur : Aliquando nobilis quidam Cifterc.

illius loci, homo fan&z vitz, vidit columbam

dives íammam argenti fancto Abbati per moes 1o. Mart,

de coelo venientcm , & lachrymas iilas colli-

dum eleemolynz tradi curavit, orans, ut vel-

gegtem, & deferentem in ccelum, & cum hec

let animas parentum fuorum Domino com-

—'vicibus multis vidiffet, vocara foemina illa

mendare. Abbas autem reccpta hac oblatio-

qua:fivit ab ea, quz& effet oratio ejus? quz

ne fübito genu flexus pfalmum, De profundis,

cum refpondiffet fibi, dixit Epifcopus: Quam

recitavit, quod cum fervus, qui argentum

felix effes, fi pfalterium fcires. Quod cum di-

hoc attulerat, & Abbati oranti przíeus afta-

diciffec & oraret, Epicopus deinceps non vi-

bat, modicum nimis effe exiftimaret, ac proin-

.ditlachrymas, rec columbam. Linde abftu-

de fübridendo diceret: Non femel certe, fed

lit ei pfalterium przcipiens, ut ad orationes

millies pro tanta argenti fumma pfalmum re-

confuetas rediret.. Quod cum feciffet, vidit

peterem ; San&us vir Dei refpondit : Credise

Epiícopus, quod devotio priitina, & lachry-

ne, frater mi, argentum, huic pfalmo przepone

maz, & columba protinus redierunt. .

derare?. Neigitur àme (candalizatus recedas,

ibid. ex«

XXV. Quidam filius habuit patrem , qui

curabo, ut, quialumineinterno cares, falcem

empl.1484obiir, &filius 32. annis pro anima patrís quo-

ad minus oculo corporis tui verizatem iilius,

tidie fpecialem orationem fecit. QCui pater

quod dixi, clare confpicias. Hinc igitir pfal«

poft hoc tempus apparuit dicens, fe in magnis

mum, De profundis, modics chartw infcriptum,

posnis effe; cui filius: Profuitne tibi oratio

uni parti bilancis impofuit, ex alia vero parte

mea, qua 3oanhis & ultra pro te oravi? Re-

ponderofam argenti fümmam: collocavit ;

fpondit pater: Non. Cuifilius? Ergo damna-

Moxque charta illa inftar ferri ponderoía ,

tioni (ut audio) fübjaces, fi nihil oratio tibi

Cum impetu ad terram defcendens, argentum,

profuit ?. Refpondit: Fili; non damnatus füm;

quod mole, & numero multum erat, quafi/le-

fed purgatorio datus, ubi vehementer crue

viffimam paleam elevat; & (ic omnibus viden-

H

A

cior, donec omnia peccata usque ad novifli-

tibus & admirantibus, remauf(it.-

1

üv.

muri quadrantem exfolvantur. Et aitfilius:

XXVAI. Ribadeneira refert: S. Malachiam Nada

cur ergo non profünt tibi orationes mez ?

Epiícopum Hibernorum quandoque fecun- hebd. 2.

Refpondit pater , quia femper per illud tem-

dum noéturnam quietem monitum , audiiffe?t

í»r

l

pus in peccato morrali fuili. Cui filius : quo-

mortuam fürorem foris in atrío ecclefis con.

modo hoc, pater, effe potuit, cum annis fin-

fiftere, totisquadraginta diebus jejunam. Re-

ulis confeffus füum, Sacramentum Euchari-

cordatus poftea, fe totis illis quadraginta die.

es

ftiz fufcipiens? Refpondit pater : Quamvis

bus nunquam pro (orore diviniffimam ho-

annis fingulis confeffus communicafli, indigne

ftiam in facris miffarum folemniis feciffe, di-

tamen femper Sacramentum acqepifïti ; quia

viniffimi facrificii fuffragia, quibus eam juvae

contritio tua, & confelTio vera no» fuit, quia

re cceperat, fed tantifper omiferat, repetiit,

non ex charitate , fed ex confuetudine qua-

donec ei viía eft in vefte candida (qus antea

dam proceffit, in fignum cujus confeffionem

in pulla vefte apparuerat). aggregesri catui

u

diítulifti usque ad ultimam feptimanam.

1a-

candidatorum. Hinc merito S. Ambrofius aitz

ä-

dragefimz , quando prx. confufione confef-

m

Dominus Deus meus , fit illis bodie magnum € ple-

fionem tuam differre ultra timuifti, & in nullo

num conoioium de te ,. pane vivo Cr'c. de tua carna

oft emendationem te dedifti, In quo relucet,

Jantta & beneditta , que de fantto &^ gleriofo beatae

,

,

in tam longo tempore firmum propofitum

virginis Marie utero ef a[/wnpta, &9 de Spiritu

emendandi te non habuiíle. . Nullum ergo

fantto concepta , ac de illo pietatis fonte , qui per lan-

peccatum tuum Deus in eo tempore indulíit,

ceam militis ex tuo facro fan&i[mo latere emanavit,

ut exinde refetti & fatiati, refrigerati && conjolati

Qui compun&us poftmodum vere fuit con-

,

tritus & confeffus, abjiciens omnes mundi

exultent in laude ,. ae gloria tua.

Aaa

R;P Lobn. Dibl. Man. 1. Tom.

l

| XXIX. Ivo«

e

p

a

*

379

: Bibliotþecæ Mamialäz's" Con-biohqtoriæ

fbid,n.9. XXIX. Ivoni, religiofo viro, apparuit e pur-

quem prz fe ferebant, fuäag;?fgärum fei ddïäc-

gatorio quidam e fratribus, & fe ad 15 anno-

re beneficio deflebant, inter quas tàtmen (ingus-

rüm poenas jufte a Deo projedum dicens, ob-

lariter una adipfam acceffit , & fiebiliter ab ea

teftatus eft, ut fibi (übveniret. Ivo lachryma-

petiit, ut fe permitteret effe hunc mend icum;,

yuclt

d

ä

rum plenus in eo , quod pro illo offerebat,

cui quotidie in mení(a De profundis predidtum

5:0 8'

sniffze facrificio fibi pro fuis multorum anno-

füffragium proeleemofynaeraclargitura |Ex

rum obfíequiis captivum illum e purgatorio

qua vifione poftmodum ferventius erga. hanc

dari petiit, & impetravit. Unde qui fordida-

agebat eleemofynam fpiritualem.

|

tus antea apparuerat, jam przclare candida-

XXXIII. Dionyfius Carthufianus narrat

Dionyfius

Carth. de

tus adfuit, & rogatus, qui haberet,dixit: Bene,

fandam quandam animam , qus jam n.'igra-

Nov.

pet gratiam Dei, petiifti rne enim a Domino,

rate corpore, inhor:um amoeniffimum dl'edu- ^

& dedit me tibi. Etjamliberatus a purgato-

&am a Chrifto, in quo horto multitudo ani ma-

rio, vado ad focietatem Spirituum beatorum.

rum videbatur, menfz affidentium : quibus

fbidn.2, XXX. Vigliegas Religiofum in agone cere

apponebantur fercula fuffragiorum , qua: a

j

viventibus offerebantur. Menfam tu illis i

D

tum divinitus redditum, ait; in purgatorio non

diutius detinendum, quam una pro illo miffa

firuis, dum panem Angelorum manducas, &

addispreces: Hzc tu fercuia coque in cor dis

ä

celebretur. . Ille amiciffimo, amantiffimoque

faüi Religiofo rem refert, & miffam illam rogat,

foco, igne amoris Det & proximi, quo vis

Deum ab illis citius videri, amari. Non de di-

acmoritur. Alrer promi(Ii retinens, quampri-

rpum licuit, facris proillo eftoperatus. Libe-

gnabuntur iidem, qui Chrifto in defcrto p oft

jejunium miniftrabant Angeli ; miffa per: te

$u

i

ratus e purgatorio amicus adeft füperftiti,obli-

Nof;

!

viofz crudelitatis procraftinatorem vocat, ut-

animabus illis faffragiorum fercula miniftra re.

Mitte illis plurima & optima.

pote qui facrum ftatim fe fadturum promife-

rit, & tamen fe in purgatorii Bammis per an-

XXXIV. Philippus D'Outremann Hie

fo nyes Nadafi

nos viginti circiter torreri procraítinatione

mo Claravallio, focietatis Jefu, amantiíTim ohebd. g«

faa permilerit. . Alter fe facrum ftatim incho-

divse Virginis clienti, cum profundiore aogi- " 3

affe, & corporenecdum fepulto finiviffe dixit.

tatione horrendum purgatorii ignem altius

Ergo, inquit mortuus, propter horribilitatem

ver(aret animo, totusque trepidaret, ait;. ad-

tormentorum viífa eft mihi poena tam longa;

fuiffe (an&tum illud folatium atflidtorum, 6X ti-

& gratiis actis, ad fuperos fe recepit..

morem ponerejuffiffe, fe enim,ajebat illaypec-

Ib. i:ebd.

XXXI. Ajunt frequenter locum quendam,

catoribus non hic folum, verum & in prirga-

N«l

torio igne auxiliarem manum porrigere. Ne-

J

$: 2«

unam e purgatorio animam fub refectionis

E

tempora frequentaffe , ac tandem dicente

qu

e fe pati poffe. eum, cui adeo cordi fu iffet;

(emper illis poenis diu torqueri.

Et nobilcm

quopiam cum devotione: Requiefcar in pace,

cum aéctione. gratiarum videri ftatim defiiffe.

illi ad breviusper purgatorium ad cceluen iter

femitam oftendit, quando, ut (e eo przpararet

O quot tai amici, quibuscum dulces capiebas

cibos, jam illic fant, & oblitam fui tuam cha-

ardentius , toto quindecim annorum fpatio

ahortem illi , & illius tempus predixit. :

à

ritatem exipectant, quot funt, quos jam fcis

obiiffe, quot, quibus forte literas paras, nego-

— XXXV. Menologium Cifítercienfium 27.Menolog,

aní.27. Aug.

tia expedis , in quorum fanitatem propinas . &

Auguíti, ait, pro Alexandri l1. Pontificit;

Ba:rlingh.

te large proluis , &illi forteob liberalia cecum

ma bezuflimam Virginem & San&os füppli-

in calmare

hauíta pocula in purgatorio cruciantur.

caffe, uc porgetorio libera peteret coxlum,

quidquid invidi daipones contrá vellent , & ",

ldem h. 50

" XXXII./S. Henricus Sufo in horologia z-

aüditam e covlovocem: Fiat voluntas Mattris,

ternz fapientiz difcipulos in hzc verba do-

& SanQdorum meorum, & Alexander coelis

cet: Ín menía poft benedi&tionem , antequam

incipiant comedere , dicant unum Pater no-

continuo adjungatur ; Sancti omnes pro gra»

tiarum a&tione cecinere Alleluja! Parata eft

fter, pro eleemofyna fpirituali his animabus ,

que maxime funt indigentes in purgatorio ,

Sánctorum Regin3, & omnis illa beatorum

univerfitas, juvare te, otedificentur muri Je-

attendentes,quam periculofum fit, gratis elee-

mofynam comedere , & per continua (uffragia

rufalem cceleftis : quot enim animas e purgas-

torio, velyur a lateritia fornace , liberas, tot

fideliter eam non re(arcire, & quam pium fit,

vivos muro illi eedificando lapides addis

in nullo fe juvare valences juvare , & cum

XXXVI. Robaldo pro Lanfranchini, ordi-

uanta gratitudine gsudeant, fe in tanta mi-

eria, vel minimam guttam, aut rnicam unam,

nis S. Dominiei Relieiofi , anima ,. Mediolani

Quz cadit de menía Dominorum füorum,

.

facris operanti , uc i y. Februarii refert in Ma-

pere pro refrigerio qualicunque, Et ut

riano KalendariojBalinghep, in ipfa, qua poft

perci

hocquoque exercitium pietatis magis gratum

elevatum Chrifti corpus & fanguinem fieri

confüevit, memoriam fidelium defüunctorum;

àc perfualibile devotis mentibus fiat , Ícien-

ndoribus beatiffima

dumi, quod, dum devota quxdam approbatz

auguftiffimis corrufca fple

ln

Deipara fe oftendit , & plene delicias gemi-

religionis perfona, fimul cum cateris quibus-

dam has orationes faciendas de novo füfce-

navit, quando illi fplendidam folis inftar.

Lanfranchini animam (inu materno comple-

iffet, & precipue magna devotione erga

xam , oftendic, ibi quiefcere , ubi olim qui-

píalmum 2e profundis, pro defolatis animabus

eftere folebat dile&tus parvulus Deus Jefus.

dicendum flagraffet , apparuerunt ei in qua-

nta, tertio idem

dam vifione animz multz locis purgabilibus

Neque (emel monftraffe conte

anima,

deputatz, qua vili habitu, & geítu mi7[br'gbi;i,

fecit, ac dixit : Ecce afpice, bzc eft

*

e

»

—

/

Titulus XCVI.: Mijäicordia eiga' Defuh&as.

pro qua facrificas. . O fi felices illas animas,

. & peenitentia tadi alii, alii vero tenera mi-

quas juvifti, oftenderet tibi in

gloria Deug?

ferabilium illarum animarum miferatione

quid ageres? hoc age nunc.

comaoti , jun&to ftudio in Sanctum illas ani-

- Nad.hebd,

XXXVII. .Pro Sanctio I. Legionis Rege;

mas non fegni o

.$.n.8. . quem Comes quidam porre&ia in pomo toxi-

citium cxarfqre.

pere & opera yjuvandi, exer-

-

cato morte necarat, orabat Guda Kegina con-

XLI. Apud Blofium S. Brig

ïtfa vidi; chïs Blof, mon.

jux fabbathis omnibus, id quod eo fru&u fe-

cujusdam animam vehementer afflidtam ocu- c. 1

2 s. 2

onygj

cit, ut ante aram proftrata, duabus catenis

los in Angelum, qui poenas temperabat, ob-

vinctum viderit maritum fuum quondam hor-

qt, de

vertifle, & ipfis quafi loquentibus oculis figni-

. Noy

'

tantem, ut perfeveraret orare , recte enim

- ficaffe, fe folatii plurimum

facere.

Poft 4o. deinde lachrymarum, jeju-

Xx

a füo illo ïA'ngclxo

percipere.

niorum ac eleemofynarum dies, rurfüs fab-

XLII. S. Petrus Damianus ait , ab eremitaPetr, Dam,

batho die oranti ante altare vifus eft, candi-

quodam narratum, in Infüla Vulcania & ful.in vita«

datus, & pelle, quam pro Sandtii anima fa-

cerdoti in eleemoíynam ipíam dederat, te-

phureis & ignitis illis cavernis,quas ollas Vul-

canias ajunt, vifos daeemones, lztos alios, alios

€&us, & nonnulla de paradyfo atque inferno

loeutus, difparuit, illa Sandtium complecti

triftes prodire, caufam interrogatos, refpon-

diffe, lztos fe effe animam quampiam, quam

abeuntem dum vellet, nec poffet, partem

pellis tulit, qua pars in facerdotis illius ve-

ad mortiferum facinus pertrahere nequeant,

pertrahanttamen ad veniale peccatum ; quam

Íte defuit, id quod oculati teftati ajunt.

enim ad zternos inferni ignes allicere non

Suri

19»

XXXVIII. Surius e Montano narrat: S.

poterant, magno totius operz pretio ad hor-

Nov;

Elifabechz Reging Ungariz, extindw ma-

'rendas purgatorii poenas pertrahi per has cul-

tris umbram nocdu dormienti vifam obverfa-

pas.

'Triftes vero fe tum demum fieri, cum

Nf

d j

ri, lugubrique vultu ac flexis poplitibus ora-

vident, quod plures animz in igne illo non

' re, fui quam primum mifereretur, ob vitam

totum a juíto Dei judicio affignatum poene

)

enim negligentius aCtam igne fe pcenas lue-

tempus exade impleant, quando importu-

re, oravit infufa lachrymis, & gratias agen-

nis vivorum factificiis , precibus, jejuniis,

tem, & alias etiam juvandas animas hortan-

eleemofynis, & fexcentis corporis, animique

tem lzta vidit.

Cogita, tibi fic

affli&ationibus eximuntur. Potiffimum vero

fingulas fupplicare.

/

.omncs &

male fibi cum Cluniacen(i ccenobio conveni-

Ni& hebd. XXXIX. S. Therefia v

irgo Cdrdübæ a

r€ ob ea, quz illic & plurima & fem

^

VTE n BP AERES:

per 9ro

: 9. n, Ie

communione fufpenía in Deum, mente vi-

animabus illis fiunt füffragia.

dit e purgantibus incendiis animas frequen-

-XLIH. S. Joannes Chryfoft. ait toto tem- Aþ,ud Rho.

tiffimo. coetu & gratulatione euntes , ac re-

pore, quo durat facrificium, proftratos cir- med. s.

/

ceptas in coclum.

Ducebat reliquas una

/

j

N

cumfiftere Angelorum exercitus , eoque mo-

formofior : & hanc etiam Jefus Chriftus in-

mento, quo finitur, ad purgatorium evolare,

ter angelicarum mentium Ordines factus ob.

. & educere eas, quo quibus cft impetratum.

viam animabus . divino fuo dignabetur am-

- XLIV. Ab extrema Verbani ora prodiit Josn.Rho.

Jenolot

plexu in fignum benevolentiz fingularis, &

Anthea Lucenfis generis fzmina, ingentibus

]. g

amicitiz íempiternz. Herebat admiratio-

virtutibus, nec ufitato vivendi genere, ma-

Dartingh

nem inter & exundantes gratulantis cordis

n calmdti

gnorum etiam Principum aulis notiffima.

delicias fufpenfa virgo 'Therefia, aufaque

Hujus in accurando mortuorum negotio;

7)

interpellere ahimam de poftremis unam, &

quanta fuerit fedulitas, quantus animi ardor,

petere omnia, fingulaque refponfüm acce-

vix fando poffit explicari, etenim quum per-

pit in hac verba: Dux nofter eít e Societa-

petuo, ac duriffimo jejunio , fimpliciffima in

te Jeíu fráter unus: nos Duci gratulamur,

tunica hyemem toleraret, precibus continuis

cujusi virtuti ac precibus debemus, quod ho-

die liberemur.

vitam ageret , & quodam divinitatis inftinctu

De omnipotentis adventu,

concuríaret, Sabaudum, Mantuanumque Re-

nil mirum, nil novum: fcilicet hoc eft ho-

gulos, ipfümque Czfarem adiret, quidquid

minum Societatis Jefü privilegium , ut mor-

auferre poterat, totum expediendis, illico

tuum Jefuitam obvius Jefus excipiat. - Obie-

piarum animarum nominibus impendebat a

rat eo temporis pun&o quidam e Societate

ob eamque caufam, virginum collegia, hofpi«

coadjutor, Corduben(s templi edituus , qui

tales xgris domos edificanda curavit: eo ve«

religiofe tricenos plus minus annos in So-

ro ardentis animi fenfü, in id opus incumbe-

cietate vixit, modeília, puritate, & cauta

bat, ut omnes facile in füua vota pertraheret,

cum íÍízxminis converíatione laudatiffimus.

cum mortuos fuüos, ruftica quadam vocis in-

Quare de voce novit plurimas, de facie nul-

lam.

!

elegantia, fe

!

d plusquam civili diceret cha-

ritate.

-ic!fm 04

XL. Dionyfio Carthufiano religiofiffimo

— XLV. Oraverat Deum Catharina Riccia

viro quieta nocte ardentius precanti ignea

. "Ord. Przed. ut amici Manes,quos piacularibus

quadam e purgatorio fpecies apparuit, ve-

flammis cruciari iatellexerat,in beatam emite

hementer conquefta, preces, qua defun-

teret libertatem, quum res lente procede-

&is deberentur, quorundam focordia differ-

ret; feque minime audiri vidiffet, ultro fe pa-

ti.

Graviffime id olim fenfaros, idem illis

-ratam fübeundis, quz füpererant, poenis pro»

futurum, quod nunc fibi. Percelluit ea res

fitetur. Audivit Deus, indulíitque grande

a Diony(io narrata publice afceterium totum,

Aamoris experimentum, Invaüt Virginem are

R, P. Lobn. Bibi. Man. Tom, 41,

Aaa2

dor

9

372

Bibliotbere Manualis Concionatöii;i*

dor adeo fzvus ut illa totis membris miferis

ribus exhauriret. Érgo totum iïli 'collum

modis zítuaret, ipfümque cubiculum con-

& pe&us (quod ilias olim partes auro ad

Cepto calore videretur ardere. /Nulla tamen

vanitatem & poenitendam complacentiam

audita querentis vox: num przclari facino-

exornaffec) fosdi tumores. ad füummum &

ris confcientiam pro allevamento habébar;

doloris & foetoris fenfüm implevere.

Bi-

T.l

crevit etiam amor aufurus majora, (i res po-

ftoria anglicana füb anno 685. fancte ex-

Íceret, ut flammis ali poffet.

tinétam refert -

integram etiam a morte man-

ïgid,/n,m, XLVIl. Maria longa miatrona hifpana pri-

QHc.

ma Neapoli curavit, ut fub primam noctem

- INecefitas.

pulfata nola omnes certis precibus Deo pro

J .]oannes de Via de conventu B. Vir- Daurolt;

illorum liberatone füpplicare juberentur.

tit.2Oe

Manavit paulatim rei fama, & paffim eadem

ginis Palmz purgatorium ideo tantum fufti. c:8-

6

nere debuit, quia aliquorum officiorum de- **

ufurpari ccepta eft precatio, ut jam fere nul-

lus Chriftiani orbis fit anguius, in quo mos--

functis przftandorum oblitus fuerat.

*

familia Fran- Iþbi

ille przeclarüs non : vigebat, k'que primis ma-

LIi. Quidam Religiofüs ex

xime tenebris fieri placuit, ne illi fe in um-

" eifcanorum negligenter pro defunctis orans;

vä].v w.?.'

bra mortis confepu

z

graviffimas in purgatorio poenas fuftinuit, di-

rantur.

4

l(r.os CH.? j uüjHïmc-;anue-

, Xitque, nihil hactenus fibi preces & facrificia

XLVIL Ur

fala Bcnäncafa virgo neapoli-

profuiffe, eo quod Deus animabus aliis in

Vi Pr

Wldemr n 4

negligentiz fuz: poenam eas applicaflet. -

dit,

tana, cum jus & fas effe a viris doGtis intel-

lexiffet, pro earum animarum poenis, que

Lill.Quidam ex Ordine Ciflercienfium ap Speesex.

purgatorio igne torquentur, fe devovere,

parebant «gro monacho, & dicebant , fe ina. 9. ex,

haud diu cunctata eft, piacula, que Bernar-

purgatorio torqueri, eo, quod aliqui ex mo» 144-

nachis, debita obfequia nonnifi perfun&torie-

dinz primum, mox etiam Catharinz (oro-

MA

ribus füpererant luenda, in fe libens trans-

preftiriffent. Viderint proinde, quid facerent,

025

nam fic éos n

tulit, fümmisque precibus a Deo tenuit ut

on fblqm.defun&isä ferd edam

X

eam voluntatem haberet ratam. .Ergo acer-

fibi nocere.

biffimis doloribus decennium integrum pro

LIV. Quidam avunculus dixit, fe quidem Jo. Nadafi

Bernardina laboravit : Catharinz cruciatus

jam € purgatorio liberatum, fed ob focor.i« a»^o

|

eam ad extremum usque exercentes , prius

diam, nepotis in iis, quz juxta teftamenti " r hebd.

e

illi vitam, quam charitatem excufferunt; cui

vitn curanda erant, füffragiis, & oblivionem,

amare, quam vivere dulcius fuit. -

multa paffum. Tu vero, inquit ad nepotem,

in poenam oblivionis tuz alterum tantum pa-

!dein hl 7'

. XLVIII. Chriftophorus Refrigerius C. R.

nullam diem abire permifit, qua in coe-

tiéris, füpra omne id, quod paffus fum ego,

Binellts

61 def

meterium ingreffus , ibi attentiffime, pro prater €a, qux pro tuis culpis pati alias de-

t anim,

earum animarum zterna quiete non preca-

His dictis difceffit , nepos vero pceni-

tens facli, riteque confeffus in le&tum inci-

La téy

retur. lImo (i quando ad Silveftri in Quiri-

nali 2edes adibac Pontifex, ftatim aderat Re-

62

dit sget; '& inde in mortem.

A

ET

frigerius, pedibusque advolutus, grata fum-

" Utilitasl* /

. mis Principibus fuavitate , indulgentiás ab

eo auferebar, ur illis vere ipfe effet Rcf*rixge-f

5

.^ LV. S.Gertrudis cum omnia fua opetä li- Caïþ.*

rationt.

f

beraliter animabus tranícripfiffet, & inde ri- Taufch. in

Herolty

ol.

P Ra

.Idem n.13.

- XLIX. Allartus

Ord Min. qua diei,höra

meret, ne grave purgatorium defe&tu fatis. "'atre d

7*

fodalibus inter fe religiofe colloquendi fas

fa&ionis propriz fubire cogeretur, ChriftusP'?* ^

61f

e(t, ipfe deftitutorum animorum mileratio-

ei apparens, filia, inquit, ut videas, quam

ne inftin&dus, ubicunque locorum effet, fe-

mihi placeat ingens charitas tua in defun-

pulchra omnia quz in templo, vel domefti-

&tos, in compenfationem tibi condono omnes

ca erat, in clauítra circumire inftituerat, fine

poenas, quas debes.

Praterea qui olim pro

EliZs 1

eulisque infitens folemne funeris chriftiani

uno centupluni promifi, nunc manum dila-

Thsl 1

carmen, quod ab illis vocibus ortus eft Va-

tabo, & gloria te multo excellentiore prg-

e45.

'tes, De profundis, pie concinere, tum luftra-

miabo. Efficiam denique, ut animz per te

]em aquam leviorem illis.ignem apprecans

liberatz tibi morienti affiftant, ceque in cce-

injicere.

At extremum , ubi private in

lum cum triumpho deducant.

s

J

.

unumquemque charitatis officiis erat per-

VI. Eufebius Dux Sardini

v cum certæSxpec. ex:

bitor,

" fuan&us, feptenos Pfalmos, quos a poeniten-

urbi redditus in animarum fubfidium defti. empl.a 9.

m

tia dicimus, pro univeríorum liberatione,

naffet, eamque urbem Oftorgius Dux Sicilize**: !94«

quanta maxima poterat pietate concinebat.

occupaffet , quadraginta millium Equitum

Hzc Allarto animi remiffio, & quies erat ju-

candidatorum exercitum pro fe pugnantem,

cundiffima : nam tum maxime acquieícere

& Oftorgium ad deditionem

N

charitas videtur, quum fuis emp:a labori-

re meruit.

cogentem vide-

V

"-

bus miferis dstur quies,

»

-

LVII. Cum quidam homo plebejus q

uotiesIbid. X«Viim

Nad.hebd.

L. S. Edeltrudis virgo conjux

regia , Sa-

per caemeterium tranfiffet, animas Deo com. 3- ex 64:

cro Monialium flammeo poftea velata: Bea-

mendaret, hz poft mortem illius füumma cum

16.n. 2. :

folemnitate viía funt in te

tiffime Virgini füpplex faà

a impetravit, ut,

Q:plo exequias ce-

3

lebraffe.

quidquid in purgatorio luendum (bi effet,

ab ini-Ibid.e

x.65;

LVIII. Miles quidam in ccemeterio

cie[.ms

?'cl nunc omne fuo in corpore i'nH"i/&is dolo-

e

migis

——

/

i

Titulus X/CI/TI K Miferico

373

rdia erga Defunïäïos

micis deprehenfis, cum confüetudinem fuam

.vem facra pro animabus purpantibus vove»

qua coníueverat tran(iens orationem Domi-

runt, & ecce: mox venti c

&

effarunt, ignisque

nicam recitare, omittere nollet, coeuntibus

extinctus eft.

mortuorum offibus & obvia arma arripienti-

.LXIX. S. Gertrudi pe;tenxti,-quam acceptus L 5.Xi.nffin.

bus mirabiliter liberatus eft.

effet labor earum in Píalmo -

z

D

Yb.ex.1 x g.

LIX. Sacerdos quidam pauper kcum'aiïï-

2e profunsis reci- 62r.

tando, refpondit Chriftus : tam acceptus; ac

duo pro defunctis miffas diceret, poítea ve-

fi memetipfum toties fuo pretio a captivitate

ro apud Epifcopum de defe&ibus quibusdam

liberaffet, quoties anima liberatur per oratio-

d

accufatus, & fidejufforem. preítandz emen-

nes earum; Et boc ipfis indubitanter refti-

daticnis dare juífus nullum reperiret, vifie

Wutolt-

, tuam in tempore opportuno, fecundumomni- *

titd0.

funt anime ,quamplurims& mani

X

potepntiam mez liberalifíime pietatis.

S.

í

exteníis pro ipfo fpondere.

.bug in aére

LXX. Cum

quidam animarum liberanda-y itrius

LX. Quedam matroua vidit fub facrifi-

rum ftudio non modice addictus, quondam ate. conc.

cio animas pauperum deícendere, & fecum

'tenebris in itinere deprehenfüs effet

»repente 86. S. 1.

il &5

animam illius facerdotis, qui earum confef-

duas faces poft fe vidit, audivitque

: vade in

fiones libenter audierat, in coclum ducere :

pace, fumus animz purgantes, voluimus effe

quam ob caufam etiam Deus cor illius mo-

grate orationibus tuis: nec przluximus fo-

verat , ut ante mortem doleret de peccat

mort

Eu

ali

&i

ante commiffo.

E

lum fed aliud etiam infortunium impedivi-

, mus; nam füuit, qui te ex iafidiis occidere vo-

VitaPre- L XÍ. Cum Frater Henricus FünusüFraü—

dic,

. luit, fed in noftra prafentia non potuit.

- cifcani cujusdam comitaretur, hujus anima

LXXI. S, Catharina Senenfis poftquam pa- fo. Nadad

eget,

apparenus dixit: Tu diligenter orare foles pro

9' QX.

rentis animam doloribus & precibus oblatisin anno

u

defunctis, & ideo mecum viginti quatuor ani-

liberaffet, fepius ab illa vilitata, de daemonis morient.

ma ccelum ingreffz fünt, quas tu liberafti.

L; 5. Infin,

infidiis inftru&a, de arcanis vitze alterius edo. P65d- 12.

- LXIL CumS.Gertrudis quzreret ex Deo,

&a, magnum ad vitam

Q 23

quot animas ad preces cujusvis admitteret? emolumentum fen(it.

: & n:äOftCmM rakn&am V. 4

-

refpendit ille, ab occulto amore urgeti fe, ut

LXXIL B. Aleydis virgo lepra infanabili Men

ad cujusvispreces magnum numerum dimit-

olez.

o Nudft

toto corpore percuffa, & fcabie vermibus-

Cicerft x 1.

inno

tat; & fpeciatim tres animas ad cujusvis Pfal-

que horrida, quotidie ter vel quater exquifi- Jun.

mi verficulum. Cumque di&a virgo Pfalmum

or hebd,

tiffimis cruciata doloribus, ajebat, fe a Chri-

n

recitare inciperet, & iterum quzreret, quot

fto didiciffe, ut omnia illa pro animabus offer-

ip(i animas donaret? reípondit, fe ab anima

ret. Unde in morte Chriftus cum matre füà

orationis amante permoveri, ut tot animas

& celitibus illi apparens, & fuo illam ample-

ipfi donet, quoties labra movet.

Birn'ellua |

xu involvens dixit: bonum certamen certa-

LXIIL. Quidam vir pius vidit in agone de-

fti, curfüm confümmafti, fidem fervafti: pro-

C.1. deftz-cies m

illeSan&tos ad fe venientes, atque adeo

tu anim. ad il

pter hoc nunc venio, ut corona Martyris &

»

lum nunc confolandum veniffe. :

, virginis decorata

iett-

1

i

La.reve. LXIV.-S. Brigitta audiebat vocem anima-

ducaris.

n &ternam requiem intrq-

cl 7.

rum clamantium: Domine,da charitatem illis,

LXXIL.S. Nicolaus Tolentinus animkansmlo. Nadefi

qui habent fpiritualem. poteftatem, ut magis

*^

,es fi

quandam ipfum vocautem & fic alloquentem in auno

partici

E;'w

amus orauornum.

Da omnibus,

qui nobis fuccurrunt, centuplam in hac vita.

audiebat: Veni pater venerande,veni, & refpi- morient.

Cifps

Heroldus

ce, utrum te deceat acquiefcere rantee mulri H6bd- 2.

Tsofeh. t

LXV. Quidam Nobilis ad dile&am equi-

tudini miferrimz, quz me mifit tuam miferi-

^

matre dols

P. Rauch.tans cüm probe paribulum tranfiret, juffus

C 10.

cordiam flagitare. Etad locum illum duxit,

plaï c'7'

eft a patibulario fubfiftere, & equo defcende-

ubi erat innumerabilis omnis ordinis homi-

re, quem cum ipfe confcendens perrexiffet,

num multitudo. Miferere,inquit,Pater, mife.

vidit eundem a tribus Nobilibus fclopeto oc-

rere turbz tam miterz utile tuum auxilium

X

fum, qux quidem mors ipfi parata erat..-

1

exfpeGantis. Nam i pro nobis dignatus fue-

Elias a

LXVI Alius quidam eques nobilis Nola

ris celebrare , maxima pars ab his atrociffi-

€45:

Thret. 1.3.in Campania quotidie pro animabus orare fo-

mis poenis erueretur. Quare cum is totà

litus, pridie mortis imminentis excitatur de

hebdomade cum facul

-

tate Superioris pro

noCte, & monitus, ut confiteretur, cum ad . mortuis celebraffet,

ádfuit iterum anima, &

collegium accurriffet, & confeffus faiffet

pentina morte extinctus eft.

à

,I€- gratias agens dixit, fe cum magna illius mul-

titudinis parte a poenis effe liberatam.

Baron. to.

LXVIIL. Religiofus quidam in Anglia an-

$p &

LXXIV. Cerverz in Catalaunia extat Coe- Henriquea -

empl:a 9'

9. annà. no 716.a mortuis refurgens cum explicaffet,

nobium CiftercienfisOrd.dictum S.Crucis,ubiin eodem

g. n

fe ex una parte peccata vidiffe, ex altera vir-

quidam monahus fanctimonia floruit, cujus Menolog.

tutes, & inter has precipue mifericordiam

nomen fupéris notum mortales latet; At non

erga animas, dixit, fe propter hanc in vitam

hzc laudabilis ejusin pios manes pietas. Con-

remiffum, additque, fecum Abbatem in judi-

fueverat,quoties per facros Canones,legesque

cio apparuiffe, qui in agone propter dzmo-

: licebat, miffam defün&torum facere; propte-

pii df

num peccata exprobrantium aípectum de

.rea perennis animarum purgatorii Capella-

fperaturus fuiffec, nifi o&to mille animz ab

nus appellabatur : Celebris, & Patrum fermo-

p

ipfó prius ex purgatorio redemptz ei in ju-

ne ad hanc usque diem coniionata traditio

dicio adítitiffent.

eft,quandam, cum ccemeteriam tranfirer, hue

Ànn. So- — LXVIIL. Cum in Paraquaria ortum ingän-

mo elatam dexteram benedictione eurm im-

pertiffe. Cum vero iter iterum iftac haberet,

pist

ciet. 1635. diur.nf a ventis undique dilataretur, incolqc no-

Aaa 3

it'ergm

374"'

Bibliorhece :Manualis Concionatoriee

füccurrere nec volumus;nec valemus. Hzc üt

iterum eandem manum foïo extantem api)a-

- ruiffe ad bene illi precandum compofitam :

vidit Dux,vehementer expavit. & mox (e con-

ferens ad ca(trum munitiffimum folius Dei au-

Acceffiffe vero illum, & manum traxiffe, eam-

xilium imploravit.

Medio autem tempore

.que cum brachio fecutam , quod brachium

hodieque carne ac pelle veftitum illic vifitur.

condicli diei profpe&tans Dux per propugna-

LXXV. Diva Catharina Bononienf(is faffa

cula cum quibusdam. vidit ingentem exerci-

Hautinus

tum albatorum in albis equis, clypeis Cruce

in patro- €ft, plurima fe ben

eficia defunctorum ope;

rubra confignatis eminus venientem, & mox

$z

ci. de... quam flagitare confüeverat,coelitus accepiffe;

aefund

fun&. l. 2. nec raro accidiffe, ut ea per illos obtineret,

ftupens dixitfuis: Nunquid videtis,ait.illa.qua

video? Er illi; nihil, inhiunt; Et mox omnes

L^bl

3. 8. * 3. qu

g per coclites nequiverat obtinere. -

Íbidem

LXXVL. Suaferat B.Anna a S. Bartholomazo

cum Duce füpplices preces dantes ad Domi-

cuidam mercatori (jam foro cedere cogitanti,

num, viderunt innumerabilem exercitum al-

att. 3.

batorum.: Tunc Dux cum quibusdam ex fuis

quod aliquas merces divendere non potuiffet)

exiens, curvavit genua ; Cui unus obvius ex

.ut aliquot miffas in folatium defunctorum

Deo fponderet, hac lege, fi intra fpatium ali-

multis millibus, elevavit eum, dicens: Ne ves

rearis, fideliffime Princeps, venturi regis ad-

quod, quod definiebat, merces illae, quas ne-

mo appetebat, effent venditz. Mirum di-

ventum. Adfüntifti divino juífu parati juvare

te; quos eleemofynis, & miffarum fuffragiis de

&u! intra paucas hebdomadas venire omues,

nec ex iis quicquam füperfuit.

urgatorio liberafti; Medio autem tempore

honfus de Portugallia ex eo-

condi&ti diei liberabuntur alii,qui nobiscum in

LXXVII F.Alp

' dem OrdineSeraphico, poft quinque ab obitu.

tuum adjutorium (ünt venturi. Ec hoc dicto,

Naisf

omnis illa albatorum turba difparuit. Dux ve-

fuo dies fpe&andum cuipiam fe prebens re-

ro reverfus in caftrum cum fuis omnibus Do-

hód, ?

tulit, fe quidem propter fuum fervandz virgi-

f0

- nitatis ftadium lachrymas pie fufas, de falute

minum benedixir. Ad diem ergo ftatutum Rex

cum infinita multitudine füorum, & aliorum

fecurum effe,attamen adhuc uri luftrica lam-

nobilium, qui contra Ducem Dominum fuum

ma, ob immoderatam bilem fuam , contem-

tumque aliorum.

Czterum F. Stellam ja-

totum terrz populum adduxerant, quafi de

culi inftar celerrime per purga

torium tranfiiffe

vi&toria certus advenit, & in planitiem prope

caftrum cum mira multitudine fe diffudic Ve-

ob accuratam legum re

.

ligiofarum obfervatio-

nem. Cum autem primum cce

lo donatus effet,

nit & illi obvius Dux, nimirum alacer vultu,&

auditam in purgatorio v

ocem iftam: Adefte

animo inconcuffus,ftatimque ubi caftrum cum

ligiofi il-

paucis exivit, illa tanta & tam innumerabilis

animis Fratres Minores,in gratiam re

multitudo cocleftis exercitus ei eft conjuncta,

J

lius fratris veftri recens coelelti gloria jam po-

m alioqui fubeundo-

utex adverfo caftrorum cceleftium multitudi-

4l, D 4

titi, tertia pars cruciatuu

'rum,ex mifericordia divina vobis condonatur.

ne Regis turba quafi modica videretur. Quod

LXXVIII. Thomas Cantipratanus referc,(e

ut vidit Rex, & omnes, qui fecum erant, vali-

Thom.

Cantipr.

a quodam Ordinis fü

i Religiofo, qui mundum

diffimo pavore concuffit funt, & advertentes

audiviffe , quod magnum

mapnalia (ummi Dei;

rojeCtis armis. obviis

lih- 2v

palfim peragrarat,

j

rati funt, & ad volun-

Apum. c.

uendamDominum cogno

veric,qui in vita fua

manibus in terram pro

nis deditus, fed poít-

tatem Ducis cum ipfa vita, &1 rebus, totaliter

5-3. n.20

audiis quidem munda

fe dederunt.

ea ad pænitenciam*converfus, familiares füos

LXXIX. S. Nicolaus Tolentinus adeo felici Nad hebd. :

ad f& accercivit, iisque dixit, propofitum (ibi

efíe deinceps domus fuz m

oderandi fumptus

morte deceffit, ut veluti de illo 10.Septembris 14- mor.

dis refticutionibus, & erogandis

refert Breviarium Romanum, fex ante obitum "* 3*

« & pro facien

in expiatione

m peccatorum fuorum eleemo-

menfibus,ingulis noCtibusAngelicum concen-

formandi familiam;id quod poft-

tum audiverit. Ita qui mifíam no&teuna a pur-

(ynis,(üam re

&a re ipía eft executus;. de

mum vero multas

gatorii fpiritibus legationem benignus audi-

ffis defun&torum

vicfeque illis juvandis fpiritibus diligenter im-

inflicuit Capellanias pro mi

celebrandis, quod cum dzm

on ferre non

pendit,per fingulas per emeftre unum noGtes a

fübditos füos adverfus ipfam fufcita-

beatis cceli fpiritibus recreatus fpiritum dedit.

: poffet,

vit,qui

fe cum Rege quodam przdi&ti Domini

LXXX. B. Angelica Virgo celeberrimlbid. m« 3«

ittens fe illi auxi-

mortificationis.in mortis agone pro dulci mi-

inimico conjuaxerunt, prom

obvia$ habuit plures

liaturos, ut Principem & Dominum fuum op-

grantis animz folatio,

purgatorio animas, quz illi gratias agebant

prim

ere poffent, utpote adverfus quem jufte

e(lent exa

fperati, eo quod omnia bona faa in

de tot tantisque bonis operibus , quibus illa?

juverat apud Deum

e

Presbyt

eros expenderet. Rex igitur quosdam

hata ita fcribitur ad rem

fuorum

a

id didtum Principem ablegavit, tem-

noftram ; fidelium animas commendati(fimas

pus adv

eniffe, quo ab eo de injuriis fibi fa&tis

rationes reddendz effeat ,

omnino enim fibi

habuit, perpetuo pro eis orabat, quare cum

ad coemeterium tumulanda deferretur, audi-

decretum effe, juftam de fe ipfo vindi&tam fu-

mere, quem in finem diem prafixum ei dete

Ye

tum fuit a fororibus murmur tanquam per-

folventium offieium defun&torum.

minavir. Princeps igitur poftquam nobiles, &

ducatus fui primates hac de re certiores fecif-

LXXXIL Cantipratanus narrat, Bruxel. Ibid.hebd.

lis quandam Religiofam feu a morte, feu a t5.n. 1x

fet, fequens ab illis retulit refponfum: Hacte-

nus nos ut fervos & faturos reputafti, folis

longa exta(i revixiffe, & fororibus convoca-

tis dixiffe: Virginalem exercitum Coloniene

Ido au' ,

mundi feductoribus Clericis adhzfifti, nuncte

ttt. heb.

fem (S. Urfülam & Socias) vivens quotidie

juvent illi,& confulant in adverfis. Tibiautem

L

veneras-

A-n.4.

e

!

—— À

Tituus XCV1, Mifericordia erga: Défunftus.

375

g

', enerata 'fu';n', & earum.

precibus nuné a .millium

pürgatorio liberata, &

animarum corDha fé in veftibus can-

ad hoc ad vitam redi-

didis &

fplendidis armis ftitit, eamque lztiffi-

re compul(ía fum

» ut omnibus earum digne

memoriam habentibus adfutura in morte ha-

mo animo efle juffit, ftupente illo, 'neque pre

letitia fe fatis capienteac petente quis effet ille

rum fuffragia nunciarem: dummodo de vita

tales exeant,

*

exercitus , animz fümus , ajebant ille ani-

quibus oratio valere poffit.. In

m& , quas tu e purgatorio, ut in ccelum ci-

hoc teítimoni

& expiravit.

0 nunc iþerum fpiricum *rfaddo ,

í

tius evolárent, adjuvifti; Nunc qui nos ju-

vit, juvamus, & par pari reddimus, veni,

Spec.:V.

LXXXIII. Joan

ut una fruamur Deo

defun&i

neslïMäjor teftatur, a/irfor'-

j

tuo quodam auditam a Clerico in ccemete-

duraturis.

&. gaudiis immorcaliter

A c. So

rio vocem , fürgite fideles univ

erfi quanto»

LXXXVII. An'nluaäj' collegii ajunt pïum e Annu*æ

cyus, & exire de tumulis veftri

$5 quotquot

in ccemeterio eftis, ut convenientes in eccle-

fcholaftica focietatis efu dilciplina adolefcen- 1613. leg.

/ tem, data certa eleemofyna, & fan&o milfae Vinocl- /

m

fia commendemus anima

m hujus defunüi

facrificio füppetias tuliffe avunculi animse (uze r genfis

in Flan-

chariffimi noftri , & rep

endamus ei vicem

- in igne illo emendatorio, debita per (atispa(

bencficii (ui: quoties enim per hoc ccemete-

dfia0

, fionem, ut ajunr, evolventi, quz per fatis-

rium tránfire folebat , toties pro nobis ota-

factionem non plene evolverat vivus

^

3

x

*

. Ergo

tionem fpecialem t;cere coníueverat. Ex-

C

. pio nepoti adfuit liberab illis in

endiis avune

fürrexere & facto in t«mplo luminaribus ple-

culus poft facrum;

& gratias agebat, ago ti-

no comprecatone

rediere. -

pro mortuo, ad *;umulos

bi fili mi, polliceorque ztern

5

am bcneficii aüs

Nadäü

.te accepti memoriam.

LXXXIV. h. 'D*o*mi*nïïcus | Aflen(ius r&m

Y

, hebd. 37.

quandam difficultates habituram coram Ma-

x 5- 'VO

dis 2.

giltratu acturus , quindecim facrificia obtu-

;äXEMPL

A DOMESTIC

.

lit pro animabus purgatorii, & hac induftria

l.

AA

pietatis , adeo glaciem perftegit, ut rem

»S.

Tgnatius animaru

m þürgäntïmh juvanda-Gloria

S.

plane conficeret ; Naim in fenatu ubi compa-

. rum defiderio -

incitatus in(lituit ín pas!nnatii c,

i

ruit, mira quindecim pro animabus oblato- , tria

füa, ut quotidie füb meridiem fignum ! !-

rum facrificiorum,

& calculorum correfpon-

P

dentia

daretur ad orationem pro defündtis,

ii O ) i o i

» quindecim in fenatu füffragiis pro

ipfo pronunciatum eft

L. S. Francifcus Xaverius parva campa-

Epift. 1. 2;

dit, tot accepit..

. Ita quot fu*ffrwagia dg-

nula civitatem circumibat, & incolas ad ora-

ep. 6.

tionem. pro defünctis faciendam commone-

*

| Ibkt.hebd. sLXXXV. Foemina czxteroquin no'tæ;non

bat. Eundem in finem ejus conf(ilio poítea

41 T. 4. Optimz , tamen famz , cujusdam íub extre-

mum viti agonem cum paupertate , dolori-

Malace homo conftitutus eft, qui quotidie

no&u altera manu laternam, altera tintin-

bus, ac zternitate luctantis mendicabuli mi-

nabulum tenens & pulíans obiret utbem, &

ferta , liberali & materna pietate ac diligen-

clamaret: Orate pro animabus fidelium chri-

ttia illi adítitit, usque ad vitz metas. — ZEfti-

ftianorum , qui in purgatorio rorq.entur.

mavit hoc quale quale fibi in paupere mo-

Orate pro illis quoque, qui lethali peccatoBarri folit,

riente ab illa impenfüm officii genus libera-

oppreii

d

; relevari non laborant. Diligenterdie 3. lib.

al hbl

liffimus minimorum noftrorum obfequiorum

quoque omnes , quas poterat , indulgentias?« ep. 6.

sítimator & remunerator Deus. |Érgo ex-

i 14: "mt'

illis applicabat. . Memor quoque fuit diligen-

IB.S'

tinctus ille Lazarus huic füz curatrici , pro

ter fratrum fuorum defun

&

Aa&ione gratiarum , non ita multis a morte

in neceffitatibus commendabat.-

torum , & fllis fo

,

diebus íe fpectandum przbuit , in hzc ver-

H

ba illi locutus: Eleemofynas tuas in Dei con-

Ili. S. Franciícus Borgias füummam häbe-Ro;Iriq.. p.

n

bat curam animarum corporibus folutarüm, 2. to. g.

fpe&um tuli, ejusque clemeniam exoravi,

ita ut etiam adhuc Dux Gandig affidue. pro* 15

ut pro iis tibi refercetur gratia.

lpfius nunc

r

|

illis orarit, & licurgias. remque divinam fieri

permiffu ad te venio , & hortor: Age poc-

cCurarit. Et, dum effet;Prorex Gothalanis

Y

nitentiam , confeffione culpas elue : Ditfi-

TE

pro fingulis latronibus juftitiz a (e permiffis

mulavit vifa & audita durum ad primos di-

30 facra «re fuo dicít voluerit.

Cujus officii

vini mallei i&tus cor, quia peccatis in faxum

obriguerat, fed cum iterum videret eadem

nomine, fiepe illi animas reduces apparoiffe,

gratiasque egiffe, & viciffim preces (uas in

j

& audiret, ad rertiam tandem coeli vocem

j

e diu nolente volens fa&a , ad fpem veniz

coclo promififfenarrant.| SS; miffze facrificium

quando ófferebat, primum id obtulit pro mor-

affurrexit, & faffa eft , (e ad inferni prope

tuo, pro quo deftinarat : Deinde pro defün-

incitas jam redactam, e flagitiofiffimo daemo-

&is parentibus & cognatis: Tertio pro omni-

$

num volutabro , ex iis , in quibus per qua-

bus e focietate Jefü mortuis : Quarto pro

draginta quinque annos volutabatur , turpi-

fibi commendatis amicis & benefactoribus:

"

tudinibus, devotum & juratum dzmoni ca-

Quinto pro mapis egentibus ope, & quz

put, cum nihil plane facrum in aures admit

xternz libertati erant magis vicinz : deni»

teret , hac tamen mi(ericordie arte.a Deo

miferante extractam, & factam illius mortui

que pro illis , quibus hoc (acriticium obtu-

, t

lide magis effet e Dei gloria , & major actus

,l

difcipulam, cui morienti ancilla fervierat.

charitatis

.

LÀ

Factus poftea Gereralis hancHif. foc.

ll

li am g. LXXXIV. Cuidam fupremo agone folicito

ipfam mifericordiam fingulariter focietatip. 2. 1. a,

je

tern. hebd. cce]Jüm aperiri vifum ,

.& effu.fg inde pluriüm

clommendavit.

n, 87.

r

p'e

0CON.Ja-

a:

f

576

Biblietbere Manualis Concionatoriæ'

fecundus Generalis,

crofan&o dixit, ut effet magis devotus erga

lbidem. — IV. ]abobus Laynes,-

inter alia media ad focietatem conferva

ndam,

animas purgatorii. Succeffit confilium, adco

ut poftea bene fe in fpiritu pergere a beatif-

etiam hoc inprimis commendabat, ut quoti-

xerit: pergeret modo ma-

die, quamque frequentiffime animarum, quz

fima Virgine intelle

jorem femper ad p

er

fectionem faa omnia eru-

purgat

orio igne cruciantur , ftudiofe omnes

dire. Denique fe

& Virgini & Virginis Filio

memini

ffent ; nam quandoquidem focietas

benedi&o placere ;

didicit ab eadem ; qua

'tantum €

xhauritlaboris, €o duntaxat confi»

etiam admira

bilia migranti animz folatia in-

lio, uthomines ad confequendam felicitatem

fündente, in beatum illius finum; fpiritum

juvet, que

m ad finem creati, tantoque pre-

[

tio redempti

fünt , confentaneum protecto

cceleftibus divitiis opulentum depofuit.

emmirus erat anima Ann, likm

Tiem

ViIIL P. Jacobus R

eít, ut eundem pro

fequentes charitatis Spiri-

nus; unde hz illi fz:- 1618.coll.

digreffis ad curfum

rum purgantium Patro

tum, etíam ex hac vita

piffime appare

bant, cre

berrime ad januam il. Ingolft.

conficiendum opitulentur

, ne jufta fit illis

& eo vehementius, quo magis

cauía focietatis charitatem qua

(i imperfectam

lius pulfabant,

ope illius indigebant, Szp

e e coemeterio, e

& mancam accufandi ; & merito liceat con-

-fe medio in itinere, eoque in loco de-

cujus regione habitabat, audi

t& funt clama-

queri,

re:; Pater Jacobe,

ora pro nobis.

ftitutos ;

ubi nullam omnino fibi ipfis opem

Affenfüs rem quandam Jo. Nadafi

ueant afferre.

$

- IX. P. Dominicus

raves difficultates habitura

m coram iagji-in anno

Vi.Llo. V. P.Petrus

Faber tanto fübinde fenfü pro

m facrificia obtulit pr

o mor.hebd,

Vi P.

.s 170

mortuis facrificabat, ut toto facri tempore la-

ftratu acturus quindeci

animabus purgatorii ;

hinc & quindecim pro

Q' nl 3-

lu & 4

chrymz ubertim ex oculis fluerent. Opta-

|

T

fe füffragia obtinuit;.

& per ea velut thiora,

bat aliquando fentire vim dolorum ; quos in

voti compos eft faCtus.

patfi

one fua Chriftus ex tot animarum cru-

Falco Afchaffenburgi lbid.h:bd;

ciati

bus ante oculos jam tum propofitis fen-

/X. Cum P. Joannes

&grotaret,

anima quzpiam 1

pfüm invifit, le- 18« n« 9

fiffet.. Magnifa

ciebat ecclefig preces pro de-

fun&is illisque maxime ute

batur dicens , il-

(e femel facrificium pto ipfa offer-

ret, liberatum iri dixit, qu

od cum Pater alie-

las pre ceteris

Deo probari, valere etiam

aftain , cujus mentio fit in

nis nixus manibus feciffet, adfuit illa iterum,

ad corporum, an

gratiisque aétis

dixit : Non morieris hoc tnor-

ipfis precibus.

*

Íncitabatur ad. hanc --mgferi-

.*

as adhuc ánimas Deo þvaries,

cordiam , tum €x uti

litate, qu« ex unius

bo, fed plurim

ac deinde in coclum. evocaberis..

animx liberat« patrocinio i ecc

lefiam redun-

j

ex majori Dei gloria, cumin pur»

XI. S. Therefia, ut fupra quoque jam me- ImagoSoe,

. daret; tum

minimus , a communione (ülpenfa vidit ani-h 5«c 8«

H

gatorio non

ita poftint Dei gloriam curare,

gatorio ad coe-

ficut in coeclo.

'S. Gregorius ideo precipue

mas frequentiffimo coecu e pur

ienter de animabus il-

los af

cendere, íed unam c&t

eris formofio-

Mre

coluit , quia tam lucu

2 deà

rema

lias ducere, quam Chriítus obviam vee

Tim,

- lis fcripfiifet, illum maxime proillis invocans.

niens blandiffimo complexu dignabatur; cum

Volebat, ut noftri, fi ob occupationes orare

faltem labores pro illis offerrent.

ergo S. The

refia de poftremis animabus ex

non poffunt,

una quzrere

t quznam effec illa anima , cui

Hareticos vel eo nomine deteítabacur,.

quod

tanta benevo

lentiz (igna Chriftus exhibebat,

tantum animis quoque illis damnum fuperba

audivit effe fratrem e

focietate Jefu , cujus

»eorum impietas afferret.-

dus de

Monnarii X(/alki i Her-

virtuti debeant ipfze , quod hodie liberentur.

SylLProv. VI. P.Ferdinan

Hoc àutem effe focietatis privilegium , ut

Perüan.

nandum Monvoy vocan

t, ni(i forte diverfus

US excipiat,

SEphn

reretur, omnes miffas & pia

mortuum ]efuitam obvius JES

21.Sept. (it) priusquam mo

1025e

Erat autem hic Coadjutor Cord

ubenfis cole«

n tefla

opera , qux poft fo

um exceffum per univer-

(o offerenda erant, sni-

leoii Zoituus.

fam provinciam pro ip

XII. Alphonfus Ro

driq;]ez, focictatis Te- t4. hel;.d.

mabus purgatorii dono dedit,

& hanc ipíam

pro vire 6« n. 1.

voluntatem füam literis conf(ignavit.

4

*

(fü Coadjutor , ut eft in ejus vita ,

s intelle-

fcru-

ginibus duabus fororibus fuis oran

Tbid. 17.

V. P. Alphonfüs

Corte(ius graviter a

Nov.

cuimn

hanc miíeriam fuam B.

xit, ütramque fine purgatorio itaram in coe-

pulis exagitatus,

lum : tertiam vero conjegatam D

unc e pur-

Iíg, '

Virgini explicaffet;

auxiliumque petiiffer, hoc

Pro fratre

libera &

gatori

o ad beatitatem proficifci.

Gttr, l

ab ea refponfum tulit : fi vis liberari,

Nadafi

vero quodam Didaco Ruiz ,

qui per totos

$ ,

tu animas, purgatorio igne cruciatas.

diligens to-

rem hancita refert ; Alphonfus Cortes; focie-

33 a

nnos in coci officio femper

Nadàft

tam

fere illic etatem Chrifli exegit, orando;

hebd. 36.tatis Jefu,

irgini Matri Deiparz totus plene

i otii culina €

oncederet ,

W. io

devotiffimus ac fami

liaris,ad illam in omnibus

fi quid unquam ill

rofario mire, con

ftanterque addictus: pro

fpiritus afflictionibus

fidentiffime recurrebat,

dum ro(íarium

& defi-

hoc. inqu

am, vita fun&o ,

L2

femper levamine apud illam reperto,

Virginis oraret ]

amque duss rofarii partes

derit füi quiete plena fuit, cum moleftis reli-:

ofiffimz confcientiz moeroribus inquietum

abfolviffec Alphon

füs, pie füblatis in coelum

gi

lum felicem ad latus

fe

ntiret cor , & ad quasvis peccatorum um-

oculis , vidit fracrem il

tuta timens. LHis

auguftiffime Dei Mat

ris : & ne pro illo

bras pavidum atque omnía

utpote pro jam non

ergo confícientiz fcrupulis.

plena confidentif-

orare porro pergeret ,

ffus etiam eft ire,

indigente, monitus, ju

fimi amoris querela, Dei Matri aliquando con-

& defun&i fratris gloriam omnibus p

alam

queftus ,

efficacem huic malo petiit medici-

VO—

naimn.

A

facere, poffe jam alios ab illo

juvari.

udivit pias clientis querelas magna

fuam fidelifli-

lebat nimirum per matrem

mus

Spiritus magiüra Virgo, & pro pharmaco fà-

e

Tiulus XCVI. Mifericordia erg& Defun&o:.

377

mus Deus, preelaram , quam ,illle fiater in ^ V. Sicut fi tcmplïum Salomonis aut aliud

corona beatiffime Virginis oranda.adhibe-

noftro tempore valde celebre incendio fuiffet

bat, pietratem & devoriffimos illos laborm &

correptum , nemo effet tam focors , qui non,

. facrorum tot , quot illi per culinz otiues li-

qnantum in fe eft, opem ad flammam extin-

cebat, auditionem fanctam , & illam , quo

guendam conferret; ita cum animzg , qug

totis 30 annis in campos nunquam ad auram

Íunt templum Dei ex omnibus aliis gratiffi-

vel folatium captandum progreffus ,' domi fe

mum , & auro charitatis undique ornatum ;

continuerat , mortificationem ac religiofiffi-

flammis purgatorii fint correpte , zqui(fi-

mam paupertatem non folum coronare , fed

mum fane erit , ut quivis totis viribus ad di-

& aliorum incitandam xmulationem illum e

&as flammas fopiendas cooperetur.

--

i,

ccclo oftendere gloriofüm.

— Utilitas.

Ótt.edll,

Idemm2. XiIl. Francifcus Ficarra focietatis Jeíü 15

" V. Sicut fi

patri.cuipiam filius

unice di-

heolf

Augufti anno 1637 beata morte affumptus eft

le&tus in ignem cecidiffet, & aliquis eum ex

ad Mariam , ut magna fpes eft. . Hic etiam-

hoc igne eriperet, haud dubie fummam apud

.num parvulus fingulis nodibus Matrem ex-

hunc patrem gloriam iniret ; & egregium

citabat , rogabatque , ut una fecum ter co-

aliquod munus exípectaret; ita non mino-

ronam Partheniam decurreret: primam qui-

rem gratiam a Deo & premia exfpectare po-

lo Nuif

dem pro defun&is omnibus: alteram pro de-

terit, qui animas ejus dileiffimas ex pur-

e

.

tertiam

mET

fun&is e fuo fanguine

pro feipfo ,

gatorio igne eripuerit.

norhed,

& addebat officiam defünctorum.

VII. Sicut fi aliquis

fili us -Regwis; ..pot,entliHï- Cafparus?.

73'? p

ViaP.A. XIV. Joannes Ximenus, Coadjutor, cum

mi in carcere detineretur , & eum aliquis ex Taufch. in

lu. , 4$;jn die omnium Sauctorum coram imagine

hoc eduQum , regxï.xoi fuo pacrjque E,reüituc- matre dol,

.! 20

concepta Virginis oraret , ei fcrupulus inci-

ret, talis Princeps utique. fumme gratum; 9* Pr$*

Did h,

diffec ob exiguam compaffionem erga purgae

Affeffori fuo fe praberet ; ita non minus gra- *

181 ll 9)

torii animas, audivit vocem aperte dicentem:

tas fe exhibebunt animz erga illum; cujus,

Ximene , memor efto animarum purgatorii ,

Opera e purgatorio carcere exempte, atq

3

ue

a quo tempore usque ad obitum, per octo

in coelefte regnum (fünt introductz.

fcilicet annos, omnia faa bona opera in fuf-

VIII. Sicut fervus magni Principis videns, Idem 1.'c.

]

fe exiguum Domino fuo fervitium przftare f. 5.

E

fragium illarum animarum obtulit.

!

poffe , atque ideo captivum aliquem apud

& VE

turcam pretio oblato , ea intentione redi-

Ia

mens , ut füum defectum füppleat, infigne

SJMILITUDINE&'

utique Domino amoris füi teftimonium exhi-

m

H

Qualita:.

beret ;; ita non mipus amorem fuum erga

Deum declarabit , qui fuis operibus captivas

Mcf;r'ret. ;f.

ut ftruthio, cum ova (ua

U On/it $ fO-

2, de' a-

L Sïc

animas redimit , ut , quod ipfe in terris ne-

5*

K

veam in arena facit, eaque fabulo ope-

gligit in i]

nim,

rit; cumque.ab eis recefferit , ftatim obli-

lius cqlïu , ab ifiis animabus com-

pepfetur.

vifcitur, ubi ea pofuit, & nunquam ad ea

IX. Sicut mem

bra jam nutrita & robora- $ Bernard,

redit, nifi poftquam a calore íolis exclufi

ta fubveniunt aliis membris 5 ita animz efen 63. a,

pulli füuerint ; ita amici , poftquam mortuos

terra obruerunt , recedunt & oblivifcuntur

purgatorio liberatz in gloria confirmatz pre» ?* & *

cibus & orationibus fui

juxta illud pfalmi: Oblivioni datus fam tan-

s homines : in terra

i

exiftentes juvant.

uam mortuus a corde.

S.'Epvhrom ;

lL. Sicut fi racemus in vite maturuer

$. VIL.

;r

M-OTIV./A'

in teftam. etiam vinum in dolio agitatur, & de (ua nà

tura recedit. quamvis nemo moverit 5 ita fi

I.

uia boc opus eft graiwïmum Deo , cum ex

" MA hebd'

'viventes varias mortuorum commeroratio-

L]

un: parte ipfi proprium fit mifereri

; 6, f I

nes faciunt, & oblationes , hec omnia per

& parcere; ex altera vero hzc mifericordia

confenfionem etiam defunctorum animz fen-

z

X

ex omnibus fit przftantiffima , atque adeo

tiunt.

fimillimum Deo faciat.

Infin, 'S..

IlI. Sicut paucz guttz aqua ferventis plus

I Quia Chriftus perinde gratum. Labet boc ob-

Gertr. l, s. profünt ad lavandum corpus , quam copiofa

Jéquium , ac fi ipfemet ex purgator:o fic[fet. ereptus ;

& 18.

aqua frigida ;; ita etiam paucs actioncs cum

quis autem non felicem fe judicaret , fi oce

Jl

fervore peracte plus profünt animabus pur-

cafionem habuiffet, Chriflum femel iterum-

)

gatorii liberandis , quam fi m

T

que ex purgatorio redimendi?

qlcæ frigide

?

. peragantur.

IL Quia &g B. V'irgini alüisque. Santtis gra-

0

| .äïqäz'tas.

ti[[/mum eft boc mifericordie genus , utpote per

IV. Sicut fi in unum membrum corporis

quod gloria illorum accidentalis , quam ex

*

fcintilla incidit, mox manus fuüccurrit, eam-

numero Sanctorum a

.

ucto percipiujpt— , non

que excutit; ita cum animz purganres fint

modice augetur.

'"

membra ejusdem corporis, nempe ecclefiz

IV. Qu ipfa animarum

digmitas reqïlïæ*itr; i

l)

& nunc a tam molefto igne fuerint correptz,

enim dum canis aut afinus inp foveam cadit ;

)

tanto equius eft, ut hasce ab illis flammas

omnes eum íublevare feftipant; quidni ad

animam omnium creaturarum terreftrium

o

depellamus , quanto prazfítantiora merito

praftantiffimam ex purgatorii fovea eripien-

A

imantur.

membra fpiritualia , qügm corppraliä efti-

dam ardentiori ftudio feftinemus ? .

(s

ïïl

R. P. Lobn, Bibl. Man. Tom. LI.

Bbb

$. Quia

f

N

0s

e

r

379

Bibliothem Manualis 'Concianatorie;

V. «Quz'a ibfa cbgnatio fraternitatis fpiritualis ad

-XII. Quia ad purgatorium devitandum jïngula-ï-x

opem illis ferendam nos impellit: (& enim , dum

riter conducit bec mifericordia : fi enim , . quo

pun. 4

frater in carcerem conje&tus eft, mox cognae

animabus preítatur ; beneficium fibi fadtum

Y 24'

ti omnem lapidem movent , ut eum e car-

putat Chriftus: ficque hic ipfe predixit, qua

menfura meníüratum fuerit, iterum remen-

cere eripiant ; quanto magis (imilis charitas

d

animabus purgantibus & arctiori viriculo co-

fum iri: quis non merito fperet, (e a Chri-

gnationis fpiritualis obftri&tis , & graviori in

fto, quem toties in animabus redemit, vel

carcere detentis przítanga eft ?

omnino exemptum , aut certe non diu re-

orio ?

VI. Quia penarum acerbitas nobis commifera-

lictum fore in purgat

éonem perfaadei : fi enim minima purgatorii

.

VIII.

M E D

[ A.

poena gravior eft omnibus mundi hujus do-

E

loribus & tormentis; uti S. Thomas & alii

I

erto fibi perfuadere , quod, quidquid bis animae

docent, quis non ex con(ideratione tanto-

^ bus prafüterimus, Chriftus fibi praftitum ve«

yum tormentorum. pectus ad commileratio-

putet: quis enim in fimilibus tormentis cone

Dienyüusnem moveri fentiet? . Hinc Anglus quidam

ftitutum videret, & non omnem lapidem mo-

Cathuf monachus confpectis purgatorii poenis dice-

veret, ut eum , pofthabito etiam quocunque

bat : Deus mihi fit teítis , quoniam fi homi-

fuo commodo , iisdem eximeret ?

nem, qui me meosque graviífime lxfiffet ,

M. Jnfigne in. cbaritate proximi augwentum pro«

curare: (Qum enim hec tam ad, omnia mala a

vel omnino occidiffet, in his pocnis jacen-

tem viderem, libenter mille vitas pro illius

proximo avertenda , quam ad omnia bona

redemptione impenderem ;

usque adeo

eidem procuranda, conducat, quis non videt,

4

$, Der

omnem modum &

tanto majori ad animas illas juvandas defide-

quingi

X limitem cxcefjit poena-

l

rum illarum acerbitas.

rio quemque exarfurum, quanto ampliores

tegion

t

VML Quia beneficii , quo animabus gloriam ac-

in hac charitate progreffus. feceric?

celeramus , wnagnitudo dittam mifericordiam non mo-

Ili.. Summam de virtute mifericordie eftimatio-

dice Juadet : Si enim diabolus ipfe faffus eft,

nem concipere: atpote qua nihil vel ad mitigan-

fe libenter omnes poenas inferni usque ad ex-

dum divini Judicis iram efficacius , vel ad

tremum judicium fübiturum , ut vel unico

ejusdem , omniumque Sanctorum benevo-

momento Deum afpicere liceat ; quantum

lentiam ac favorem promerendum potentius

2

beneficium erit illius,. qui efficit , ut per tot

reperitur. Quis enim hac confideratione ad

dies aut hebdomades, aut annos citius frui

mifericordiz animabus purgantibus preftan-

queat anima liberata? Certe Bellarminus &

dx, quz inter omnia miíericordie opera

alii pronuntiarünt , majus illis beneficium

principem facde locum tenet, ardentiífimum

conferri, quam fi totius muadi divitias paue

ftudium non accendetur ?

E.

peri largiendo exhiberet.

IV. Gravitatem & acerbitatem penarum , quas $, Anfelm.

ViHl. Q

uia miféricordia bac omnia wifericordie

anime ille afflüe patiuntur ,. frequenier & accurate in elucida-

e8.

corporalis opera eminenti/fimo quodammodo in fe cone

perpendere : quod quidem breviter, fed fuffi- rio.

tinet ; qui enim-animas redimit , pafcit pane

cienter explicavit $. Anfelmus , dum dixit:

elico: potat fanguine Chrifti , & coeli

Quid eft purgatorius ignis ? poft mortem pur-

net

t

are: veftit vefte glorie fplendidiffima,

gatio erit, aut nimius calor ignis, autmagnus

vgras & ineffabilibus doloribus cruciatas non

rigor frigoris, aut aliud quodlibet genus poe-

tantum vifitat , fed etiam fanat : e graviffi-

narum, de quibus minimum majus eft, quam

mo purgatorii carcere liberat : ut in coclum

maximum , qucd in hac vita excogitari poffit.

recipiantur exules, facit : & ut in finum

Unde re&e de hoc medio Humbertus illud $

Abrahz transferantur, & melius, quam in fe-

avidis, furgite, poftquam federitis, qui man-

Píidss. d

ducatis panem doloris: intelligens, panis do-

d

Vjo.g.

pulchro quiefcant, fna charitate procutat.

IX. Quia qui unam animam juvat , aut liberat,

loris, inquit, eft panispro mortuis, qui füntin

omnibus in purgatorio exiflentibus folatium caufat :

purgatorio, exhibitus.

Potftquam comefius

nam omnes de folatio alteri animz- praftito,

fuerit ,. furgendum cft ad fübveniendum eis.

velut de fuo gaudent , & con

V. Zdnimas illas affiias sit wiembra ejusdem wy-

gratulaqtur ?

teíte Richardo de S. Victore.

Jlici corporis , *vel etiam ut fratres moftros ac fovores

äuid-

intueri : fi enim , tefte Apoflolo, (i quid pa- 1.Cor. 12.

X. Quia «ix aliud efficacius efl. remedium ad

V. 2 6.

vis pro [e & aliis impetrandum ; tum quia ipfa

titur unum membrum in corpore naturali,

UT

tam excellens mifericordia potenter perorat

compatiuntur omnia membra, & ad mslum

ll 1o

& quidvis impetrat, S. Chryfoftomo tefte ;

depellendum juvant: ficque vel fola fangvinis

tum quia animz utpote magnitudinem col-

naturalis participatio tantopere nos impellit,

lati beneficii perfeGtiffime agno(centes, arden-

ad mutuum invicem auxilium przftandum,

ita ut Salomon dixerit, frater, qui adjuvatur Prov, 18«

tiffimis precibus , quidquid ipfis commenda-

verimus, pro nobis petunt, & primis fuis velut

a fratre, quafi civitas firma ; quantos (timulos V* 19*

ad fuccurrendum animabus fepntiet , qui eas,

armatis precibus haud dubie obtinent.

XI. Quia bec mifericordia eft inter certiora f'ena

ut commembra fpiritualis corporis , longeque

pradeflinationis : fi enim nullus , .qui etiam

praftandiori fraternitatis ex fanguine Chri

[ïi

communia duntaxat miíericordig opera li-

ortz vinculo conjunctas afpexerit ?

VI. Peccatorum fuorum gravitatem ac mumerum

benter exercuit , unquam male mortuus le-

gitur; quidni hoc potiori jure fperet , qui

frequenter. animo objicere ,. ac inde debitorum

hoc preítantiffimum mifíericordiz opus con-

atque poenarum , quz vel in hac, velin al-

tera vita ad noviffimum usque quadrantem

üancgr exercuic?

per-

—

$79

Tituus XCVI. Mz'järica;*dia .ärga Dgfithf?o:.l |

þerfolvendæ i'unt, mägnitudinem COlligcre :

gantibus praflande bene pehetret, & cognofcet , qu&.

hic enim non leviter impelli nos fentiemus

quidem ex iis circumf(tantiis,ex quibus magni-

ad S, Danielis confilium ampleQtendum, quod

tudo eleemofyns communiter colligitur,cone

x Dano 40

V. 24

olim Nabuchodonofori dedit dicens: Pecca-

jici poteft: quarum prima eft Jndigentiá perío-

ta tua eleemofynis redime, & iniquitates tuas

ng: quo enim perfona aliqua pluribus miferiis

mifericordiis pauperum animarum; pracipue

fubjeda eft, minusque feipfam juvare potefty

in purgatorio detentarum; ut quod milericor-

tanto przítantior eft eleemolyna, quz ipfi of-.

dix genus ficut reliqua lougillimo precedit

fertur: quis autem gravioribus fübje&us eft

intervallo, ita meritum pre omnibus efficax

miferiis? quis minus juvare fe poteít, quam

cenfetur ad poenas

animz purgantes ? Secunda eft Sanfiitas egeni

Gas exíolvendas.

—pcr:ccvatis noftris contra-

quz autem fan&iores perfonz reperientur in»

ter mendicos, quam animz purgatorii, utpote

-

$. IX.

z

abomnijam nzvo & peccati macula purgate:

UA S C

ETIG A.

'Tertia eft rej, qui datur aut procuratur, tna-

in$ue potiffimum íunt, quz bene di-

gnitudo atque pre[lantia: quid autem melius aut

L Q

fcenda, aliisque inculcanda fünt ab

przftantius excogitari poteít, quam ipfa feli«

Aíceta. Primum ett, ut bene percipiat generalia

citas eterna, cujus acceleratio animabus pro«

fundamenta ad banc materiam pertinentia, quorum

curatur; Quare eít propeia lavgientis wece[['tass

quidem tría fünt precipua. 1.Effe purgato-

i fcilicet non tantum füperflua, fed etiam ne«

rium , animas ibi detentas fidelium fuffragiis

ceffaria quis largiatur: quis autem & hoc per-

, juvari, uti noviílime definivit Concilium 1ri-

feCtius przftat, quam qui fru&um fatisfadto«

S/.Bem.

dedentinüm; & pulchre S. Bern. explicavit fe-

rium fuorum operum, quem conflat omnibus

" quinque quentibus verbis: Tria funt loca, quz mor-

fumme effe neceffarium, (ibi ipfi fubtrahit, &

tegion.

tuorum animz pro diverfis meritis fortiuntur,

animabus tranícribit; Quinta eft affettus dantis:

iafernus, purgatorium,coelum. .In inferno im-

nam ex hoc potiffimum benignitatis menfura

pii; in purgatorio purgandi, in ccelo perfecti,

taxatur, tefteS. Leone. Quis autem affectus

Qui in iuferno funt, redemi non poffunt, quia

major effe poteít, quam ubi liberans, ipfum,

e€x inferno nulla eft redemptio : qui in purga-

ex quo alium liberat, purgatorigrg fqbire cü

torio fünt, exfpectant redemptienem: qui in

aratus? .

E

ccelo fünt, gaudent ad vifionem Dei, fratres

1V. Ut bene occurrere difcat obje

&iohibusg quibus

nonnulli ab boc exercitio prefLantiffimo mifericordie

in natura,cohxredes in gloria, (imiles in eeter- «

nitate juzunda. Quia primi igitur redimi non

impedire alios nituntur, quarum quidem duz fünt

poffunt, tertii redemptione non indigent: re-

potiffimum. Prima eít, quod confultius (it pro

ftat, ut ad medios tranfeamus per compaflio-

peccatoribus orare, & alia bona agere; utpote

nem, quibus juncti fuimus per hutanitatem.

in periculo zternz falutis amittendz conítitue

L5 Anfdlm,

2. Poenas hujus purgatorii graviilimas effe, &

n

tis, quemadmodum olim Bertrandus Domini-

dn elücidt«

.ïïo.

quidem triplici ex capite, neinpe ob poenam -

canus cenfuit, fed facile opinionem fuara mu-

fenfüs (qus omnes poenas lhiujusmodi longif-

tavit, quando ab ipfà quaptam anima apparen-

fime füperat) pocnam carentiz vilionis (quz

te errorem füum dedo&tus eft. Certe vel hoc

& ipfa tanto gravior e(t & moleftior, quanto

upnum füfficere poterit ad didiam opinionem

affectus in illud fümmum bonum intenfior eft)

evellendam, quod is, qui animas ea intentione

diuturnitatem utrique, quz & ipía non leve

liberat, utipfz poftea in coelis pro peccatorum

pondus utrique addit, quia quo termino quis.

converfione intercedant, efficacius longe pec-

eít proprior, tanto fit mora gravior. 3. Cogno-

catoribus auxilium preftat, quam f(i ipfemet

Ícere animas, quidquid a nobis auxilii fuerit

pro illis oraffet, aut opera fua obtuliffet. For-

]: W u1f

tior,faltem in fpeciem,eft altera objectio,utpo-

exhibitum, idque fecundum S. Auguft. tribus

modis,nempe per divinam revelationem ip(ius

te ex proprio amore petita,qui fuadet,ut chari»

?. v- Q«

Dei: vel per bonorum Angelorum manitefta.

tatemordinatam a nobisipfis inchoemus,atque

tionem: vel per animarum hinc exeuntium

adco no(tra prius,poftea demum aliorum debi-

L

narrationem : imo ut alii volunt, etiam ipfam

ta expungamus: quo argumento permotus D.

revelationem poenarum, quam experiuntur,

RodericusArriaga judicat,omnino facere cone

j

]j Ut /iiat potioves sodos $* media ad dittas

tra charitatem ordinatam fui ipfius, quisquis

. r.Cor. 1

anima e ponis tam gravibus eximendas, quz qui--

omnium operum füorum fruc&tufn fatisfatto-

.0b

S.Antor. dem S. Antonin. non. male fequentibus ver-

rium a fe abdicat.& animabus purgatorii tran-

dt.16.52-bis iadicavit: Suffrag

2

ia quidem profunt de-

fcribit. Atqueidipfüm adeo perfüafüm habec

I$

fun&is ad abfolutionem poenz, a quo poffunt

P. Theoph. Raynaudus ut inter heteroclitas

abfolvi quatuor modis.

Uno modo per in-

pietates numerare non horreat ejusmodi chae

b

terceflionem ip(ius capitis, fcilicec Chrifti;

ritatem. Verum horum argumenta tanti non

!y

i Pwvc l'l

& (ic juvantur per oblationem Alcaris. . Se-

funt, ut propterea recedere quis debeat ab

cundo per interceílioném qua(i privatorum

altera opinione; uti fufe & folide probat in au»

os V' ]9'

reo fuo tra&atu de mifericordia animabus

M

membrorum, id eít, per orrationes$ Sandto-

rum., Tertio per modum redemptionis poeng,

praftanda P. Jac |IMontford. ubi poftquam perTae Monte

li?

li

Ícilicet eleemofynarum largitionem. .Quar-

aliquot capita demonftravit,

eum , qui fuasferdus in

to per modum folutionis posnz , fcilicer per

aCtiones offert pro animabus, nihil perder

e, traét. de

animab,

;

ln

jejuniorum affli&ionem ; & ad dictos qua-

fed plus meriti, impetrare , fatisfacere, imo

tuor modos omnes alii reducuntur.

fpem valde magnam concipere poffe pur-

IlI. Ut preflantiam mifericordie animabus pur-

gatorii omnino evitandi, tandem capite duo-

l

Bbb a

decie

R. P. Lobn. Bibl. Man. Em.«ll.

M

[«

$26

JBibliobere Manualis Concitnatorie

^

txítem: ecce mi Deus, animarum

lahqator

decimo in compendiufn' quafi redigens prius

di&ta,triplici hac ratione oftendit,per ejusmo-

Zelofiflime & tenerrime, offerro tibi hodie

pro refrigerio animarum in purgatorio non

di applicationem nihil contrà ordinatam cha-

ritatem fieri. 1. Quia mille purgatoria nullius

folum opera bona omnia, quz hodie factucus

(um, vel ab alio quovis pro me hoc die fienz,

momenti reputanda füunt, fi iisdem unicus-

gradus gloriz altioris obtineri poffit ; cum er-

fed & omnia, quz ullo unquam tempore fa-

&urus fam bona, vel quz unquam per vicam

o per ejusmodi praxin & perfeGtiflfimam cha-

ritatem haud dubic quam plurimi gradus glo-

pro me fient, imo etiam polt mortem pro

me offeruntur, quantum hoc ex majore tua

riz obtineantur; qui fine illa nunquam obtine-

rentur, recte concluditur, non facere contra-

gloria, divinzque tux voluntatis beneplaciio

fieria me poteft. Accipe, o dulcifTimejefu,exi-

Aää

rium quid charitati propriz eum, qui gradus

illos gloriz, quibus frueretur, fi citius propter

guam hanc oblationem meam, quam pro ani»

mabus mihi dilectiffimis facio, & omni pof-

epplicationem operum fibi fadtam coclos in-

rederetur, negligit, ut plures, imo infinitos

fibili aïc&u ex corde fgcere defidero.

1

los gradus gloriz, quos per totam zternita-

$xX

Cint.

£em obi(tam charitatem animabus exhibitam

CONCEP

TUS PRJEDIC A-

V-9'

percep

turus eftjhac dilatione comparet. Alio-

BILE So.

qui fane n

x occafione thematis : Miferemini rrei, ini- Job. ,:.9.

xabilis, S. Lydwina &aliiSan&ti redte ac pru-

LE

L /

^

a

-

denter cgiffent, quando optione fibi facta,coc-

. feremini

mei faltein os amici mei: poffuntve z.

SEENSNI IN IS I E RRININ TET

explicari potiora motiva ad mifericordiam

x

los ingrediendi,autad falutem proximi procu-

randam diutius in terris permanendi, hoc po

animabus preftandam excitantia, dicique, re- ,

&e de hac mifericordia ufurpari pofle iila

fteriuselegerunt. 2-

ia qui hujusmodi mi-

fericordiam exercet,multo certius fperare po-

d

'Thomz Kempenfis verba : Converte te fupra, L. 2. de

Converte te infra, converte te extra, Conver- imit. c.12.

Job 1!

teft,fe purgatorium evafurum,aut certe diu ibi

detentum non fore, quam fi ibi ejusmodi fua

te te intr2, &ubique motiva füccurrendi ani-

lv- 241

mabus reperies. Nam 1. füpra te, fi Deum;

opera applicaffet, uti citatus Author c. 11. e£

ficaciter probat,ergo ctiam ex hoc capite con-

Chriftum & San&tos fpetes, reperies hanc mi-

fericordiam ipfis gratiffimam cfle, quia Dei

tra Charitatem propriam non facit. Imo; ut

docet C. Lugo, hoc ipfo quod cbaritatem au-

cultus amplificatur, Chrifti merita & fanguis

Matth,

fruc&tuofe applicantur, Sanctorum gaudium

geat, fitdignior perfona,adeoque facit, ut poe-

?4ä

na, quz prius proportionata erat delictis, jam

accidentale plurimum augecaür. 2.Iníra te; fi

animas ipfas purgantes confideres ; tot moti-

reípectu perfonz dignioris nimia fit, atque ad-

€o minui debeat. 3.Quia cum ex una parte

va invenies, quot titulos in iilis objici vide-

bis, nempe quod finr imago &templum Dei,

poffit is, qui a&iones fuas dicto modo offert,

€onditionem.iftam opponere; ut eatenus dun-

membra corporis nofiti myfüici, fratres no-

flri & cohzredes eterng vite, pauperes & ca-

taxat intentionem füam hanc validam effe ve-

lit,quatenus talis oblatio ad majorem Dei glo-

ptivi opem a nobis velut amicis poftulantes.

N

3. Exua te, fi pericula , quibus circumdatus

1

riam confert, & charitati proprig non obítat ;

ex altera vero parte coronet & premiet Deus

es, attendas, tot iterum motiva, quot hofles

*

voluntatem quando non invenit facultatem,

reperies; qui cum innumeri fint, merito cone

facile apparet, per ejusmodi applicationem,

tra eos exercitur animarum purgantium,quas

conftar, fuos liberatores foruffime femper de-

utpote juxta probabilem plurium Afcetarum

do&trinam füfceptam; nullatenus nocere, plu-

fendiile, confcribitur, atque de his dicitur,

juod Ludovicus Rex de pauperibus dicebat,

rimum vero ad füuum tum erga Deum, tum

erga animas affe&tum & amorem demonftraa-

quod fcilicet fint optima Quardia íen Cufto-

des corporis noftri. 4. Intta te, inopjam tuam

dum condücere poffe.

'

acobus

V. Ut folidam [ciat praxin , ejusmodi applicatio-

& indigentiam con(ideres ex una parte, ex al-

tera vero neceíItatem orationis, pzr quam

Montford. nem fruttuefe faciendi,quze auidem fzepius citatus

ésp.17. Montfordus in fequentibus conftituit, r. Ut

omnia, quz cupimus, a Deo obrinenda font,

facile apparebit, potentes & benevolos Pauo-

quis ftudeat femper effe in ftatu gratix. 2. Ut

opera fua fingula ftudiofe perficiat. 3. It mo-

nos tibi neceffarios efle, qui tuam ia crando

impotentiam & imperitam füppleant , quales

tiva ad hanc mi(ericordiam excitantia bene

ponderet.

4. Ut nonnunquam renovancur

pre aliis merito animz liberaue plerumque

cenfentur, imo & ipía, quam erga eas exer-

a&us, quibus ex uno alterove motivo opera

fua quibus tranfcribit. y. Ut quotidie, fi fieri

cemus , mifericordia, utpote quz , 5. Chryf.

poffit,renovetur intentio hoc vel fimili modo :

tefte , absque ullo impedimento accedit ad

lit animas fratrum meorum aut aliorum e

thronum Dei, & pro clientibus fuis, quecun-

cenis füis liberem, iisque poffeffionem zter-

que vult, impetrat, fpeciatim autem, ut zter-

nz felicitatis accelerem: ut divinz Majeftatis

nam felicitatem certius; citius, & copofius ob-

tineatnus, feu ut alii explicant, ut bene nobis

shonorem, ejusque gloriz augmentum procu-

rem : ut benefa&tori meo liberali(fimo gratif-

fitante mortem,in morte,& poít mortem.Quae

omnia facile fufius deduci ,, & exemplis illu-

fimum gratiarum actionis genus reponam : ut

honorem divinum, quem per innutmera pec-

ftrari poffunt ; quem in finem libellus germa-

cata lxfi, melioré, quo poffum , modo repa-

nicus Lucerne 1668. impreffus, & beilfame

L

rem : ut denique Chrifto ipfi,& SS. Matri ejus,

Kurzapeil die Seelen zu fifcben infcriptus c. 4. vi-

anä.

antur.

& r;quuis San&tis obíequium acc?ptiüi.mum

deriyplot.cfc, ubi fl.ïlfc hac motiva explic

*

I.Ex

x

ITz'-mlu& XC F. —,Mijericardaliia erga ny"wïzä?os.n

39

d

II. Ex dccafïöne ejusdem thematis poffunt

rum ad vitam ,æt&rnam » €ffe mifericordiam :

explicari breviter pleraquead hanc mifericor-

animabus exhibitam;

diam pertinentia fingendo literasabanimabus

ac proinde per va(a &

lampades dici poteft

intelligi corda homi-

. ad nos miffas. In quarum prima parte breviter

num: per oleum vero

mifericordiam defun-

referant illze, quid ip(is poft (uum a nobis di-

&is exhibitam; per lu

men vero charitatis af-

fceffum evenerit, & quomodo aut quare pur-

fectum, a quo di&ta mifericordia

impecatur..

gatorio fint adjudicate. ín (ecunda fingantur

Quam proinde effe fignum valde

probabile

petere opem, & pro ratione precedencia fua

predeftinationis probatur r. Tefti

moniis, S. Matth.. s.

n nos beneficis & merita afferre. In rertia me.

Scripturz,

precipue fequentium fententia- v. 7.. Pfal,

N

dia efficaciora ad fuam liberationem enarrare.

rum: Beati mifericordes, quoniam mifericor- 49- v. 1.

In quarta fuas viciffim preces & auxilium pol-

diam confequentur. Beatus vir, qui intell

igit 1904

. liceri. In quinta ad vitam bene inftituendam,

fuper egenum & pauperem,in

die malalibera. "

OII.

ne in eadem tormenta incidamus, hortari.

it eum Dominus,

Eleemofyna ab omni pec-

Qualis Epiftola videri

CAto, a morte liberat

poteit in di&to. libello

,& non patieturanimam

Cap. 5. $. 7. compofita.

ireintenebras. 5.Aut

horitate SS.Patrum,ma-

€ant. 6,

Ill. Ex occafione thematis: Que eft i/la, que

v. 9.

xime S. Hier. fatentis,nun

quam fe legiffe mala .

progrediiur ficut aurora confurgens, pulcbra ut luna,

morte defünctum,

qui libenter opera charita--

0. 1y,

eletta ut fol, terribilis ut caflrorum acies. ordinata :

tis exércuit. 3. Ex natura & pre

antia hujus -

I'"c

poteft hzc fententia animabus liberatis epur..

mifericordig, ut que om

nla mifericordiz cor-

gatorio applicari, & potiffimum oftendi,quam

poralia-opera eminenter continet: unde talis

VEU

. recte dicantur ca(trorum acies ordinata. At

facile refpondebit ad quzftiones in judicio a

que adeoin prima parte oftendatur,quod mili-

Chrifto proponendas.

4- Ex ipfa ratione, quz

3. de

tía fit vita hominis fuper terram, & undique

fuadet fimili menfüra, q

ua menfüs quisque eft,

'.us M'L.

hoftes ipfum circumdent: Supra fe Deus, de

N

eidem remetiendum efi

c. j.Ex variis hiftoriis,

Job 13.. quo S. Job dixit: Cur faciem tuam abfícondis,

quarum füpra $.4. alique fünt narratz. - Pro

."vlk g 4.

& arbitraris me inimicum tuum? Infia fe da-

qua materia utiliter videri

poteft iterum,

mones. Extra fe homines perfequentes. Intra

Montfordus in tra&. de miferi

C C. IT.

[e proprias paffiones & malos habitus, de qui-

. VI. Poteft ex occafione

k

verborum illorum : Joan. 5

bus Chriftus dixit: Inimici horninis domettici

Homineim mon babeo , ut ,

cum turbata fuerit. aqua;

Matth. 10, €jus.

In fecunda parte (nifi magis placeat poft

mittat me in pifc

inam: purgatorium pifcinz pro--

v 36. fingulos hoftes explicatos ftatim id- facere)

baticz,

&animg ibi detentz langueniibus ibi-

. oftendatur, quam potenter animx purgantes

dem jacentibus comparari. 1. Quia ficut illa

contra hos hoftes defeadant, quem in &nem

pifcina dicebatur probatica (eu ovilis

varia exempla füpra

$.4. allata, maxime n.

» quia

oves mox immolandz in ea abluebant

ür, ita

56- de Eufebio Sardiniz Duce,

aut, quod in

in purgatorio animzDeo in ccelo praefe

ntanda

libello Zrol

d dicto cap. 18. de Principe ab

purgantur: deinde ficut illa pifcina erar pro-

Equitibus veftes candidas & deaurata ícuta

xima portz urbis Jerufalem, ita pdrgatorium -

babentibus adjuto legitur, narrari poffunt.

1.Reg 4.

vicinum eft morti, velut porte cocleftis Jero-

IV. Ex occafione thematis : J'ade, vende

folymz, quatenus per mortem plerum

quead

V. 70

oleum, Cs redde creditori tuo: tu autem 69 f tui

purgatorium, & hinc in coclum irur.

Tandem

vivite de religuo: poteft narrari hiítoria de mu-

quia ficut illa

liere vidua, que nihil habebat in domo fua,

pifcina habebat aquam quafi

rubentem & fan

guinem, ita purgatorium con-

nifi param olei, quod tamen ei ita multiplica-

tinet fanguine

m & merita Chrifti in quo ani-

vit Elifzus, ut füffecerit ad omnia debita ex-

mz il a fordibus abl

uendz , aut fanandg

tinguenda, Et inde probari, quodfi nos habea-

funt. . . Quod & ipfie

animae reCce comoa-

mus parum olei fpiritualis, feu mifericordiz

rentur hominibus in pifcina jacentibus, coili-

erga anitnas, per hoc fimus fatisfacturi triplici

gitur ex co, quod ficut ibi erat multitudo lan.

creditori, nempe Deo & Sanétis, quibus cultum

guentium, coecoram;claudorum & aridorum,

debcmus ; Proximo,cui auxilium & charitatem

ita & animze amore langueant, careant vifione

debemus, qualem maxime exercemus, (i ea

Dei, non progredi poífint ad ccelum , & ob

conditiotie defunGtos liberemus, ut precibus

contradta membra fei

fuis, perquam efficacibus viventes juvent:

Dein

pfasjuvare non queant:

de quod ficut illi zgii diu jacebant, do-

JNobis ipfis, quorum falutem procurare debe-

nec Angelus de coelo defcenderer,

mus; id quod per hanc mifericordiam abun-

& per pi-

fcinz: turbationem fanaret, ita &

animez in

de przftamus, utpote per quam certius (quia

purgatorio hzerere debeant, donec An

t inter certiora (igaa pradeftinationis) citius

gelus

wX

aut homo mifericors per füao

pera Chrifti fan-

( quia eft optimum medium ad purgatorium

guinem xpplicet.

evitandum vel abbreviandum) & copiofius

Ultimo & potiffimum, quia

ficut egri illi ve

hementiffime defiderabant

(quia cum fit opus mifericordiz praftaniiffi-

bominem, a quo in pifcinam mitterentur: ita

mum, & fingulatiter etiam meritorium) bea.

animz non minus ardenter defiderant homi-

titudo obtinctur, qua omuia füfius probata

nem , qui fübfidium efficax

'zeftet.

videri poffunt apud Jacobum Montfordum in

Quz

omnia fufius explicata apud

abrum conc.3.

tractatu de mifericordia animabus przíftanda.

in die animarum videri poffü

nt.

C, 809.1001 I

*

VIL. Ex occafione verbor

um horum: liiagna Thren. 9;

Math. 25,

V. Ex occafione the

matïs : Pfudentes Uil«

efL vvelut mare contritio tua :

quis medebitur tui ? v. 13.

gines acceperunt. oleum in vafis fuis cum lapadibus :

poteft explicari gravitas pur

gatorii, &inde ad.-

vpäotfe& probari inter cerüora figna Ele&o-

commiíerationem .animarum auditores CX2

*

me*b 3

* Cita-

^

2602

Dibliotbecee Mmuahs Concionatorie

citari. Poffunt autem ad hunc finem tres ma-

quz pifcationem jucundam facere poffunt,

ris proprietates fervite. . 1. Salfitas & amari-

nempe quod locus femper fit obvius, multos

tudo illius, per quam re&e poena fenfus in-

& pretiofos piíces contineat, & hi quovis tem-

telligicur. 2. Obfcuritas & profunditas illius,

pore, & facile capi queant. Qu omnia fufc

per quam poena damni, id eft, feparatio tem-

explicata videri poffunt in libello der beilfamen

Kurzweil, die Seelen zu fifcben. c. 1. & 2.

poralis a vifione Dei intelligi poterit. 4.Lati-

tudo, qua ad diuturnitatem poenarum dicta-

— XL. Ex occafione thematis: Cujus véfiruus Lue, 14«

TO

rum explicandam fervire poterit. Quz omnia

afinus, aut bos in puteum cadet, &j mon continuo ex« v« 3«

melius & fufius propofita videri poffunt apud

crabet illum ? oftendi poteft, quomodo animas

j||

Fabr. conc. 3. in die animarum. Et Montfor-

ex purgatorii puteo vel fovea extrahere de-

dum c.3.4. € 5.

N

beamus. Nimirum vel /cale, id eft, miffz, per

fione thematis . Fiülia mea mo-

uam Deus ad nos defícendit, & animz ad

Mätth- 9-

VIILI, Ex occa

m

do defuntla efl : fed veni, impone manum tuam fuper

Deum, fubfidio : Vel per funem orationis por«

V.18. .

Mi

eam, ? vivet: poffunt explicari motiva potio-

re&tum : vel projiciendo, juxta morem cle-

ra impellendi ad animas juvandas. Nimirum

phantorum, ramos mortificationum de cot-

Y, 9'

1. /Equitas. 2.Utilitas. 3. Neceffitas. 4. Ju-

pore noftro preciíos in hanc. foveam, aggee

cunditas, quam hzc tam preftantium pifcium

remque, per quem animz afcendant, firuea-

pifcatio affert ante; in, & poftmortem. — . Fa-

do: vel manum, id eft, eleemofynam porri-

$u :

gendo. Dequibus videri pote(t fufius difcur-

de vet

ciliras. De quibus omnibus vide Fabr. conc.

rens Faber conc. 6.in die animarum. Ét Mont-

Don,

$. in die animarum.

[

: Marc. $.

IX. Ex occafione t

hematis : Mifereor fup&

fordus in tra&t, de miler. c. 13. & feqq. -

Yv. 2.

turbam, poteft oftendi, cur & quomodo dcbea-

XII. Ex occafione themauis Zn carcere erams Matth 25

imaus mifereri animarum, Et in prima quidem

&2 venifTis ad me: poteft 1. explicari, quam gra- v. 36.

( 7A

parte oftendi potelt, eas rationes, ob quas uni

vis fit carcer purgatori, tum propter tormene

& 19b

ta in eo fuftinenda, feu poenam fen(us: tum

pauperi prz altero libenter cleemofynam of-

ferimus;iniis magis reperiri. Nempe quiafunt

propter obícuritatem, feu carentiam vifionis

confanguinei, & fratres ac forores noltri : func

Dei: tum propter diuturnitatem. 2. Quomo-

do inde liberari debeant animz, fcilicec vel

mayis iniferijjuvare fe non potentes : funt ma-

is fancti & grati. In fecunda dici poteft,quod

demulcendo judicem per grata munera , puta

vel panem (Sacrificii mifTzz , vel communio-

facrificium miffa, vel per preces & libellum

nis) vel nummum, (id eft, eleemofynam, aut

fapplicem : vel per lytrum feu redemptio-

Opera no

ftra) aut apprecationem auxilii (Lelf

nem nummariam, id eft,eleemofynas : vel per

dir Gott, rogando Deum, ut multos ad earum

translationem poenz in altetum, puta in nos

commifcrationem moveat) offzrre poflimus.

fuüfcipiendo fauisfa&ionem per jejunía, & alia

mortificationis opera. Quz fufius explicata

De quibus vide Fabrum in Auctuario in Dom.

Fagtn

21. them.4. & inD

om. 23. them. 6.

1

vide apud Fabrum in auctuar

io themx. 4. in

í

paroc

Matth. 4

X. Ex occafione t

hematis: Fáciatm vos pifcas

Dom.21. poft Pent. num. 4.

deupf

XIIL Ex occafione thematis : Sa

n&a ergo, o. Macch.

V. 19;

tores .bominum : comparari poteít animarum li-

: ]cgll.

beratio pi(cationi,eumque in finem narrari hi-

&& Jalubris efl cogitatio , pro defunttis exorare, ut. a 12. V. 46-

t 129

ftoriola (upra $. 4. n. 16. indicata, de puero

peccatis folvantur : dici poteft , quod diabolus,

matrem piícante. In prima parte oftendi po-

ficut alia omnia, ita fpecialiter hoc opus mi-

teít , quo inftrumento debeamus eas pifcari,

mifericordiz impedire conetur ( pro qua nar-

nimirum Uvirga intentionis veta & oblonga, per

rari poteít hiftoria de Epifcopo variis modis

quam eíca porrigatur pilcibus : linea (eu funi-

impedito, ne miffas pro iis legeret, utiin Spec. Spec.Ex 3.

culo triplici (qui difücile rumpitur) triplicis

Exempl. l. c. legere eft) excitando quatuor exempl. V.

charitatis erga Deum; animas, & nos : batmo du-

ventos, feu objectiones. r. Ab oriente, quod purgato-

Deus in juítitia exercenda non fit impendien- rium.

plici mifericordig & juftitie divine, quse fibi ob-

dus.

viare debent in hac animarum liberatione, uti

2. Ab occidente, id elt, purgarorio,

S. David indicavit, dum dixit: Si iniquitates

quod animz cupiant ipfz fatisfacere divinz

Pfal. 129.

y. &r.

obfervaveris, Domine, quis fuftinebit? Et;

juftitiz.

3. A feptentrione, id eft, frigidis

Quia apud Dominum mifericordia, & copiofa

peccatoribus, quibus magis fübveniendum

Jotte

apud ip(am redemtio. In fecunda parte often-

Vi;ietur.

4. A meridie, id eft, amore pro-

$ Mar

di poteft, quas efcas appendere debeamius

prio , nobis ipfis prius fübveniendum efle,

1 viu

rzdi&o hamo. Nimirum 1. Vermiculum, id

fuadente: quz omnia fufius refutata in libel.

eft, Chriftum io Euchariftia, 2. Mortuas & fa-

lo, bei/fame Kurzaveil , die Seelen zi fifcben di&to,

melicas mufcas, id eft, jejunia aliasque carnis

videri poffunt,.aut adhüuc fludiofius a Mont-

afflitiones. 3. Sanguifugas, id eft, eleemofy-

fordo tract. de miferic. animabus prafílanda

nas, quz fanguinem, id eft, divitas no(tras ex-

c. 7. & feqq.

XIV. Ex occafi

lone t'&ema&is : Menfaram bo«

fugunt. 4.Globulos aromaticos, quos aliqui

faciunt, mireque conducere experiuntur ad

nam, &j confertams && coagitatam, (59: fuper effluenteim

dabunt in fánum ocfirum : explicari poffunt gra-

pifces capiendos, per quos globuli precato-

rii aut aliz orationes intelligi poffunt. 5.Piíci-

dus perfectionis , qua miíericordia animabus

preftari poteft ; &in priori quidem concionis

culos parvos, id eft, operum noftrorum fru-

&um fatisfactorium. '6. Cerafa feu alios fru-

parte oftendi poteft, quomodo men(üram bo-

&us , id eft, indulgentias. Pro majori com-

nam dare debeamus (fcilicet interdum quz-

Al

be ij

mendatione hujus pifcationis in fine infinuari

dam auxilia animabus preftando ) confertam

SJ

i ti-

blioi

poteft, in ea reperiri omnes ciycumüantias,

t ompia totius vita opgra alis pretiofior

tulo

fetipt

det,

t

as IRÁ

87

: Tz'tumk X CV 1 Mi]ericofdia. erga I;ivos.,

*

, tulo non debita,'illis tranfcribendo ) ccagita.. dem

ortuos autem fuisxmanibuäx*cohu,poncbat,

.tam (etiam fuffragia poft mortem noftr

am &piacularibus füffragiis profequebatur, id que

. pro nobis perfolvenda, ipfis donando) &

Ju- tam provide, ut, quo citius eo illius beneficio

perefiluentem ( alios etiam ad fimilem miferic

Of« potirentur, ftati

diam incitando) offerendo.

m a nocte media luflricas pre-

In po(teriori ces exhiberet ,

K, !4.

parte oftendi poteft, quomodo

ipfe viciffim fi forte altius o

folitus ad id officii ab Angelo ,

Ó

procurature fint menfüram bena

bdormiffet , excitari.

i (per defen-

IV. Joannes de Lugo , poftquam quafüt

üonem a variis malis & hoftibus) confertam . an

; Lugo difp.

fuffragium , quod pro uno defüncto offer

"20. de

per impetrationem bonorum remporalium) tur

; profit indiredte aliis defuntis, affirmat. ren. fe&,

eoagitatam( per virrutum& meritorum augmen-

Quia, inquit , animz ille habent invicem ?9--

tum) fuperefllueniem ( per gloriz in altera vita

maximam unionem charitatis & dileciionis

incrementam.) Vide fufi

us hec explicata ab

mutuz ; quare neceffe eft, quod omnes gau-

eodem Montford. $. 3.a n

: 9. & $.9.n. 4.

Matth.26.

AX. Ex occafione the

deant de lüblevatione alterius , & de remif-

v. 9.

matis : Ut quid perdi-

fione ei concefía : ergo habent omnes lzti-

"tio baó? potuit enim iflud venum

dari multo ,. 9

tiam aliquam accidentalem de ilio fuffragio,

dari pauperibus : pote(t inutilitas. ali

i

quorum

'ergo aliquod folatium, & per con(equens ali-

mediorum ad defunctos juvandos oltendi,

Serm. 34

uam poenz diminutionem. In quo fenfu

corum nempe, de quibus S. Augufítinus di-

non video inconveniens, quod hoc folatium

de verb,

xit: Pompa funebris, agmina exequiarum,

Dom.

accidentale concedatur in aliis , ità ut per

fumptuofz diligentia fepulturz , monumen-

fath 26

accidens habeant aliquod folatium , acciden-

torum opulenta conftru&tio (adde lachrymz

tale levamentum, perfeverante pocna eífen-

i

amicorum) vivorum (ünt qualiacunque fola-

tialt, ut ita di

Ín leg.SS.

tia, non adjutoria mortuorum.

cam , in eodem rigore ; Nam

Offerantur ficut nonomni

a

gaudia accidentalia. quz beati

$ 198. itaque horum loco alja quatuor ,

de quibus habentin ccelo, neceffe eft; quod oriantur ex

Jacobus de Voragine ait : Quatuo

r fünt ge-

menfura meritorum, & beatitudinis effentía-

nera ífuffragiorum , quz maxime deíu

ndis lis, fed poffunt provenire aliunde; imo &

rofunt, fidelium & amicorum oratio,

elee-

poffumns noftris orationibus ea illis impetra-

mofynarum largitio, falutaris hoftiz oblatio,

P

re, ut fatetur Suarez tom. de Rel. A. de orat.

& jejuniorum obfervat

jo: de quibus videii c.

14. 5i poffumus etiam eas noflra corivere

potett libellus der beilfamen Kurz«weil, die Seelen. fio

ne latificare, fic poffumus dsre occafionem

zu fifcben C. 2. S. 7. fegq.

alicujus folarii accidenralis snimabus.

T6e XIL.

V. S.Bernardinusl. cit. ait: Omnes de para-s, q

lern.-

ALII CONCEPTUS.

difo videntes ipfas animas purgatorii futurast

om 6.fer,

Hautin; inI

eorum focias, & debere replere fedes paradifi, t4. ex-

anna a: Cruce lecbac fuas Sanctimo-

cum beataVi irgine,matre Dei,orant Dominum tfv. 2,

patrocin,

: B.Jo

defun&.

niales hortari ad. contemplationem

Je(üm Chriflum pro eis, quia defiderant ip(as Par-

. Macth.

l.2.

crebram intolerabilium purgatorii tormento-

animas aícendere in paradifum. Addit iaem

P 46'

'rum, pariterque ad Gngularcm in S, Michae-

San

&us przterea, animas in purgantibus illis

Po 7280 :

lem pietatis fenfüum. Quippe quem in ecítai fla

vidiffet de animis decretoriam ferre fenten-

inis, tam ab Angelis, quam a reliquis Sanctis

frequentes recipere confolationes ; Ait enim

e

*

tiam, ex quibus cum aliquam condemnaret,

Et fepe San&ti & Angeli vadunt in purgato-

dicAn

Angeli concinentes,o Deus Majeftatis, inquie-

- rium ad confortandum animas,& maxime An-

bant, quanta cum mifer

tl

icordia coniuncta eft ..geli,qui fuerunt deputati ad cuftodiam illarum

juítitia tua; nos te in

illis adoramus.

Tum animzrum.

'Abulenfis poftquam oftendiffer il-

pl V.

vero animas dïamnatas diris devovebant: At larum mini

pufgjio-

liros, mox fübjungit: Ipfi Anyeli

u

quando aliz ex animis purgatorio carceri ad-

boni ex Dei voluntate ai:

"rde l

do' veniunt ad

judicabantur, tum cuftodes eas exci

P

pientes, eos, qui purgatorio igne szHig

untur, & cone

& ad carcerem illum deducentes,

. hac fpe COn-

folantur eos , tolerabilia cruciamini patien-

folabantur, quod hrevi beatas, accocli (:cum

tes, & revelant eis aliqua de bonis, quz fiunt

incolas denuo effent vifurg.

Toannes a

II. Cum venerabilis mater Catharina de la

in hoc fzculo pro eis , ut inde citius liberen-

tur.. Ludovicus Blofius deS. Gertrude refert,

S. Matia. Croix, Ordinis S. Dominici Duaci,

in vita.

quondam quod

animam quandam purganiem in mani-

formnum no&urnum caperet, excitaviteam bus d

vmonis confpexerit (id, quod forte di-

j

fuas cuftos, & clara voce fignificavit, aliam

vina difpenfatione faCtem eft, cum alizs da-.

fan&imonialem, quam nominaba:, in cceno-

monts ordinarii anfmarum illarum carnitices

bio dela Thieuloyejuxta Atrebatum

, recens. non fint; qui illam flagellabat,

& tamen prz-

obiiffe. Quare illa

ftrato exiliens, diduCtisin dié&ta anima in

illo Iepplicio fe nullam inde

crucis formam manibus , quinies orationem fentire poenam .

oftendebat , quia ad quemli-

dominicam, angelicamque falutationem ad . bet i&um af(li

flentem fibi

Angelum quen-

iliius confolationem pronunciavit.

Cujus, dam afpexit. En verba Blofii

: Anima pro qua«

mortis nuncius cum poítero mane Duacum libet

poena elevabat oculos ad Angelum, ni-

perveniflet, iatelle&tum eft, eodem tempore, ! hil d

icens, fed geftu fuo indicans, íe confola-

uo Catharina Dominicana a Tutelari exper-

Allegam-

tionem ab eo recipere, ac citius fore liberan-

efacta fuerat, animam exhalaffe.

dam. Et quidem pro certo credi poteft, quod

—^ be iniBi-

III. Jofephus Arriaga, focietatis Jefu,

liothec.

inter. Angelici fpiritus (int illi, qui animas purgantes

fcript. fo-

cxtera pietatis infignia, nof(lris gravite

r de- aflamisillis liberatas

?n coelum usg; affociant,

"u

i

njet.

cumbentibus femper advigilabat per noctem,

Ma-

& in conxfpc&u Dei przfentant; Unde S.

ter

384

| PBübliotbece Manualis. Concionatoriee .

fiat mentio: Ego fum panis vivus, qui de

ter ecclefia in offertorio miffze defundiorum

dicit : Signifer S. Michaél reprzíentet eos in

coelo defícendi; ut'videlicet intelligamus ,

corpus Chrifti oblatum, praecipuum efífe ani-

lucem fan&tam. libi oftenditur , inquit S.

|

Hiettts

Antonius , quomodo anima educantur de

marum purgatorii füffragium : quod quidem

Mezn

füffragium ni fallor , apud Zachariam his ver-

ftim.gu

urgatorio , videlicet per 'Angelos fanctos

bis prediétum fuic: Jn fanguine teflamenti tui

eas reprafentantes Archangelo Michael, qui

l 1790

emififti vintlos tuos de lacu.

Hujus enim fzn-

cum maximo tripudio , & gaudio totius cu-

rix cceleftis ante corfpectum Dei ftatuit eas,

guinis teftamenti in forma confecrationis ca-

:g

am ovis ad ovile re-

licis expreffa fit mentio, cum dicitur : Hic

quod patet per parabol

portatz , cum

magno gaudio amicorum,

&

1

et c

alix fanguinis mei , novi & eterni teftamenti :

ä

Llacüs.autem mentio fit in offertorio miffz

*

vicinorum , id

eít, fan&tarum virtutum, - eu

Etd, 6

& animarum de introductione

defun&orum, ubi purgatorium profundus la-

v' lcl

Angelorum ,

cus appellatur.

Adco ut dubitari non poffe

ejus; Unde canit ecclefia:

Archangele Mi-

L.

chael , conftitui te Principem fi

videatur, quin

Propheta ad hoc facrificium

g.per omnes

^

incruentum alluferit, in virtute cujus de-

animas fufcipiendas.

V

fun&i a profundo illo lacu liberantur.

$. Bonay, VIl. Omnes ad

ftri&ti tenentur ex decreto

äï

Don. 14

apudManfidivinz juftitim , donec reddiderint n

ovifli-

V

VIiI. Animam quoque purgantem, in Jo- tbid, u. 6

*

EE

tr.gé.difcmum quadrantem. -

Cujus ratio eft, quia in

na in mare przcipitato delineatam invenio.

$f5 1. füpernam Jerufalem nihil inquinatum intrare

Hic enim limitato trium dierum & noé&tium

$, Ànt

pote

(t' Impoffibile eft, animam intrare rc-

tempore, in ventre ceti, velut in obícuro car-

gnum g

lorim , quatadiu habet aliquid pur-

cere, fine ullo cibo delituit, quemadmodum

X

'"andum.

Hoc figuratum eft in libris Regum,

anima purgans pariter poenam limitatam fu-

].2

ubi dicitur : JMaileus

& [ecuris non funt audita in

flinet, non vero eternam ; Idem Jonas in

f

drabantur;

ventre ceti Deum oravit, ut de obícuro illo

eedificatione templi , prius enim qua

»

& dolabantur lapides, & ligna in,

Libano, &

carcere liberaretur , ita & animz inter illas

fic lapides

fiammas con(titutz, Deo & hominibus fe re-

P

oftea collocabantur in templo ;

vivi nece

ffario in hac vita quadrantur, & po-

commendant, dicentes : AMiferemini mei ; &

Vb

liuntur merito, vel polt hanc vitam igne pur-

v

1

omnes flu&us twi . & gurgites tui [aper me tranfite

gatorio, antequam

'-fupcrædificentur in coelo.

rUnt; vere enim de illis dici poteít: AMazna

-eft velut mare contritio tua. Confideraftisne ali-

Did, dif, — VIL. Inter alia

s interpretationes , quas

f

ntre

Viny

dhibet plalmi feptua-

quando modum , quo Deus Jonam e véi

p5

120 nc ,3. : H

ugo, Cardinalis, illis a

ceti liberum exire fecic? Nunquid enim

" ge

fimi feptimi verbis : Mand

avit nubibus defüper,

& quidem noftro

Deus ad hanc jonæ.libera"ticnem forte per-

é9. januas cali apperuit , ana ,

À

|

motus fuit per triduanum Jonz jejunium ?

propofito percommoda ,

«ce

ft: Per nubes

& ecclefiaítici ,

aut vero per orationis ejus efficaciam ? vel

intelliguntur miniftri facri ,

ut fenfus (ic: Mandavit nub

ibus , id eft,

propter bona propofita , deinceps divinis prz-

Przdicatoribus &

Do&oribus fpiritualibus ;

ceptis prompte obediendi? Nequaquam hsec

omnia ad liberationem Jonz Deum permo-

qui ut plurimum funt face

rdotes , ad quos

as aperire; Chrie

verunt, fed tunc Deus ceto przcepit, ut ex

pertinet animabus cceeli port

Vit 4

fti corpus offerendo ; Janua

enim eft corpus

apertis faucibus fuis Jonam ad littora Nini-

Mij E

ftium.

So JO'

vitana fanum & incolumem evomeret, quan-

&r,

Chrifti , Joan. 10. Ego füm o

annes Qamafcenus obfer

Vat ,

ab Apoftolo-

do Propheta fe in templo faerificium oblatu-

ID

fiam derivatum effe

rum efle promifit : quando enim dixit : I

rum temporibus in eccle

hunc ritum , ut fidelibus in

gratia defunctis

molabo tibi, tune dixit Dominus pifci, &

h Irey,

fferuntur, pars

evomuit Jonam in aridam : Jejunia quidem,

lon,

ex omnibus facrificiis , quz o

quzdam attribuacur mylterio

rum. Difcipuli

orationes, vigilie , dolores patienter tole-

amaícenus, &

rati , interni compunctionis a&tus &c. bona

Salvatoris, inquit predictus D

& falutaria fünt opera , nec non ad füffra-

facri Apoftoli fanxerun

t, in vivificis & tre-

fteriis memoriam fieri

^

gium animabus illis media convenientia. At

mendis facrificiis & my

-

Adver-

vero facrificium incruentum , ceti, id eft,

eorum , qui fideliter dormierunt.

gelio mit-

purgatorii januam aperit, & animam ad cee-

Apui

tendum quoque eft, quod in evan

UMT

fe, de requiem ; fpecifica Corpori

S Chrfü:i

lei littora feliciter apgeller; facit.

)

brufi (

Ü

!

Apui Y

"a j

!

Wttm

I Cem,

C

ïOd, An-

ti

T

f

$0.

fX

Z

335

Titulu; XCV : szzricordia e"ga pq*'uhäüs. :

5- XII-

càtorum , cudi juffit , &-hos omnes Mar-

chioni de Vellarcal donavit ob fponfam Ifa-

| —MISCE'LLANEA.F

bellam fibi e Lufitania adduGtam. Quid Deus

Quezlitas;

infinities liberalior non dabit animas purga-

Hieror-i.

arolus Borromzus hanc infcriptionem

torii velut (ponías cariffimas in coslum fuis

:

Meazza in

L S C

impen(is ducenti ?

:

ftim.quot.

voluit fepulchro fuo apponi: Caro-

lus, Cardinalis, titulo S. Praxedis, Archiepi-

. €II. Dionyfius , Rex Siciliz

P Cum *Damfoï- Valer. 1. 5.

//479.

fcopus Mediolanen(is , frequentibus Cleri,

nem & Pythiam (quorum alteruter mori de- c. 7:

populique ac devoti feeminei fexus commen-

bebat, unus tanquam reus, alter tanquam

obíes) alterum pro altero mori contenden«

datum precibus fe cupiens, hoc loco in (me-

dio templi, ubi cun&

tes vidit, non modo utrique vitam donavit,

i pertranfcunt) monq—

fed etiam in amicitiam füam velut veros ami-

mentum elegit.

Eeccl. c. 6.

II. Eft amicus focius menfz,

& non permä;

cos recepit. Quid Deus faciet, fi viventes

i&

Y

lO.

pro mortuis pau & mori velle videat,

nebit in die neceflitatis : qui locus recte appli-

catur amicis, qui in vita honorant & ferviunt

;Mädia ad illas juvandas.

fuis fautoribus & benefactoribus , poft more

tem autem fine omni fübf(idio relinquunt.

XIII. Scauri pifces , cum"ïeorum 'unus inmian.l

e

a 6

Dan. 14.

III. Apprehendit Angelus Domini (Haba-

naffam incidit, pofleriorem (ui partem de naf: x. c. 5.

931

cuc) in vertice ejus, & portavit eum capillo

fa protendunt, unde reliqui circumnatantes

capitis füi , & pofuit eum in Babylone fupra

m

eum morfu arripiunt, & foras perirahunt: fi

$. Antön.*

lacum ; per hoc fignificatur Angelus cuítos

vero captus caput de naffa porrigat, reliquo-

rum aliquis caudam porrigit

cujusque animz

» quam 'c'aprtus

clienti ferendam.

; lncitans alios ad opem fuo

arripiens fimiliter extrahitur.

f'o(ï

Jon.2. v. IV. Anima in purgatorio ePt velut Jonäs m

. XIV. Elephantes, quando profundam

| Idem, ^

6.

ceto, viventium deítituta fuffragiis, hinc de

fam tranfire volunt, eorum unus in illam de-

N

illa vere dicitur : Circumdederunt me aqua

Ícendit, & pontem quodammodo reliquis fa.

cit:- per quem ubi tranfierunt, eundem po-

Ctribulationum ) usque ad animam : abyflus

ftea unanimi conatu extrahunt.

vallavit me: pelagus operuit caput meum.

Vi g.

Et: cum anguítiaretur in me anima mea, Do-

XV. Pantherz cuidam cum catuli in fo-Plin. 1. R

mini reco:datus fum , ut veniat ad te oratio

veam incidiffent, illa in publico hominem ex«c. 17.

mea ad templum fanctum tuum.

fpe&abat , quem ungue leniter prehenfum

-Vitxä pred

* V. Cuidam concionatori concionem

Xan,"

ad foveam duxit, ubi cum cautulos ille edu-

P:5.67: ranti anima ex purgatorio apparuit dice

Dns ;

xiffet, illa íecurum extra folitudinem duxit.

Legatione fungor animarum in porgatorio :

XVI. Gillardus, cum fe cuidam poft mor- fo. Nadafi

hec enim mandant füis, in derelictis poffef-

tem combuftum latere toto ac peGtore often-in an. a.

fionibus con(titutis : Miferemini mei faltem

diflet, rogatus, quomodo juvari poffet? re-tern hebd, .

vos amici mei. Ex his verbis cras fermonis

fpondit : (i fratres inflanter

quantocius liberabor.

A

pro me orent,?4«nr.-

thema accipies, & repelles ludos execrabiles,

XVII. Luxenburgenfis fpir

itus, Marige pue. Ibid, n. 5.

quos viditi, & induces homines, ut defun&to-

. rum amicorum fubveniant animabus.

elle quinquies Pater & Ave pro illo recitan-

Vita 4.

VI. 5. Monica in extremis conítituta dice-

tis brachia, füppofitis manibus, fle&ens fu- -

ftentabat , quo illa facilius laborem ferret.

Maji apud bat:

Sur.

Ponite ubicunque hoc corpus, nihil vos

XVIiI. Bartholomzus. Floridz Vallis Con-Ibid. n. 5,

ejus cura conturbet. "Tantum illud vos rogo,

ut ad Domini altare mei memineritis. Idem

ditor , quotidie centies & quinquagies pfal. -

nunc animas defuünctorüm dicere credibile eft.

mum Miferere pro animabus recitabat.

In Drey,

Rom.

ViIL. Qui vere diligunt amicos fuos, ita fe

XiX. iIn Monaflerio S. Hilarii Lavionen-Lucas Lu-

erga eos poft mortem gerere debent, ut deil-

fis annima quzedam apparens dixit : Domini. denfis in

cis diebus. propter gloriam refurrectionishift. mir.

lis cum veritate dici queat, quod eccleíia de

SS. Apoftolis canit: Quomodo in vita dilc-

Dominicz ; & quando pro nobis hoftia falu-- Kid. c.

taris Deo immolatur , multi noftrum nulla?"

xerunt 6 , ita & in morte non

»

Utilitas.

funt ferïparati..

poena afficiuntur, & adloca, in quibus cor-

Aplid

pora noftra jacent, venire permittunt; que.-

VIII. S. Hieronymus dicebatr, animas ,

fi aqua benedicta invenimus/afperfa , paradi-

Bern. de.

qus funt in purgatorio , pro quibus facerdos

fiaca nobis requies videtur.

bruto f orat, interim tormentum non

13.

| fuüinere, dum

XX. Solemne eít ecclefi

D. Feriaf:;u facrifi-Mezzza in

miíla celebratur.

Apud Me-

cium miffz vel orationes pro defünctis di-ftim. quot.

azza in

IX. Joannes Landfpergius inter alia fic ora-

cere , ut ipfo flatim hebdomads initio quam!" 92-

bat: Domine Jefu, ego do illis mortem tuam,

itim. quot.

citiffime piorum animz piaculari prece füb-

ag

172

& fanguinem tuum; quomodo enim poffum

levarentur: & quz reliquos hebdomada dies

aliter ipfis fuccurrere, aut mederi?

tu, ut horum virtute liberentur.

» largir;

viventibus fübfidio dedicat, prius mortuo-

Bellarm.

rum, quam mortalium caufam perorare.

X. Habemus lucrum incomparabile ,' fi

de getm.

XXl. Mitte Lazarum , ut intinggt extre-Luc. 16,

$o

ro defundiis orationss affidue füundamus,

[

mum digiti in aqua , & refrigerec linguamV. 24.

.Columvb

*

vel pro illis jejunio, aliis

tibus fatisfaciamus.

que pænit?ntiæ ope-

meam, quia crucior in hac flamma. — Quid

Tod, An*

eft minimum digitum intingete , nifi aliquod

drie de

XI. Carolus V. bis mille nummos aureos,

pietatis opus quodcunque minimum pro ab-

purg. £. Qquorum finguli habebant pondus viginti du-

folutione alicujJus mortui operari ?

&60.

du m

R. P. Lobn. Bill. Man. TOQ. AH.

. $. Xul.

y

J

fï'

le)lwtbecæ Manuaïzs Concionatoriee

86

Vil. Anonymus in libello, bezljizme sz*mä

$. X)ll

AUTHORES.

die Seelen z fifiben , di&Xo.

l

Vill. Matthias Faber in die commemorae

tionis animarum.

]tem in concwmbus fu.

L. Jacobus Montfordus in tr. de miferi-

cordia animabus purgatorii preftanda. -

nebribus.

ä

H. Martinus de Roa in l:bel o die Seelen-

IX. Joannes Nadafi in anno hebdomadae-

Hüf di&o.

rum coleftium. Fer. 3. & in anno zterni-

tatis circa finem.

III. Georgius Ravv m libello Herold ap-

X. Theophilus Raunaudus to. 1. Hete-

|

pcllato.

toclytorum. fpmtuahum CIMe

IV. Ludovicus Andnes in purgatorio Ca-

Xl. Georgius Piftorius in dem allgemeinen

frilitp

tholice afferto, cum mcn:amenus & metho-

Klagbaus.

UP

dis fuffxagand:.

XII. Hieronymus Meazza in ftimulo quo-

. Elias a S. Therefia de Jefu in legatlonc tidiano incitante ad defun&torum fuffragia.!

Matií

ammamm fufiffime.

y, 15

XHl. Jacobus Hautinus in patmcmlo de-

ss

VI. Cafparus Taufch in Matre. dolorofa

fun&torum.

.

p. 3. c. 7. per aliquot $.

XIV. jüfcphusManütr. 68. in difcurfibus.

VTb

dedebedebede ä--ä*--ä--ä—-ä*-ä"ä i nj i *I**--ä--ä**-ä*-ä -xï--il ä***ä****ä*********

y,ih

Y

TIIULSUS

XCVII.

aR d MA peM S

Phll hp«

N

m

u

ER

E.

T

d

MODE?TIA

d

Ul

rum officia a modeftia. præfcnpta mdlcat "

) T025

s

Ignatius in regulis, quas de modeftia con-

QUOAD ESSENTIAM

fcripfit , non fine multarum lachrymarum ,

ut ipfe quondam faffus eft , effuione, quas

i, Det.:

Defi nitio,

Y5

proin in Patris amantiffimi memoriam pla-

L

I.

cet huc apponere.

Sic ergo loquitur.

I1V. la converfatione noürorum illud in

TOm. 2 10 d

Ít virtus ,

quz externa hominis mem-

a. p. a. C.

bra & a&:ones juxta ftatus cujusque

univerfüm dici potefít , ut in omnibus actio-

9.«

14

Vel ,.

ut fu-

decentiam. moderatur.

nibus externis appareat in noftris modeftia &

fius definit Jacobus Alvarez: Eft virtus, quz

humilitas conjun&ta cum religiofa maturita-

externos motus & geftus corporis temperat:

te : Speciatim autem hazc obfervanda (ünt.

que ludis & jocis moderationem adhibet :

V. Caput huc illuc leviter non moveatur;

Iv

& quz cultui & apparatui perfong debitum

fcd cum gravitate, ubi opus erit : & (i j opus

V.

modum ( a quo dfznommaclonem acceplt)

nonit , teneatur reéctum cum moderata in-

lmDOUlt.

/

fle&ione in anteriorem partem, ad neutrum

Dwz/' 10.

latus deflectendo.

It 1j

- VI. Oculos demiffos ut plurlmum teneant,

UE

20 Q-Q

H. Dividitur a S. Thoma in quatuor fpc-

160.

Cies. . quarum pnmd coércet mot

um animi

nec immoderate eos elevando , nec in hanc

ab excelfis, & vocatur bumilitas: a

altera limi-

aut illam partem. circumfle&endo.

VIL.

tat dei;.derlum cognitionis, & fludiofitas apel-

inter loquendum. cum hominibus,

latur: tertia modum, geítusque externos

przertita alicujus authoritatis , non defiga-

Coleff,

moderatur, & proprie modeflie feu moderatio-

tur afpectus in eorum vultus , fed potius fub

V 15

nis nomen retinet : quarta cultum

appa-

oculus.

tatum Hominis in veftibus & aliis utenfilibus

VIII. Rugz in | fronte , aC mulco magis in

LCor,

ordinat. .

Et ipía quoque ad. modeümm pro-

nafo evitentur , , ut ferenitas exterius cerna-

VT

pme dx&am pertinet.

tur, que interioris fit indicium.

"L:elus.

IX. Labia nec nimis compreüa , nec m-

miuin diducta.

Ín Novit.

lII. Hos generaliter bene affignavit Hugo

inftru&. de S. Vidtore , dum ait : Prima cuftodia di-

X. Tota facies hxlarltatcm potxus prz fe

Cs 12,

fciplinz: in geftu eft, utunumquodque mem-

ferat , quam triftitiam aut alium minus mo-

brorum in eo OfHC!O , ad quod creatum eft,

deratum affectum.

Xl. Veftes fint mundæ ; & cum rehgxofa

fs contineat : ut id , quod facit , eo modo

r

faciat , quo faciendum ef , nec plus , nec

deccnua compofita.

aln,er.

— XIL. Manus fit non in füftinenda vefte oc-

Et ut in paucis exemplificemus , ri-

5 u

dere debet fine apertione dentium , videre

cupentur, decenter quietz teneantur.

q

XIII. Inceffus fit moderatus, fine notabili

fine defixione oculorum , loqui fine exæn('o-

ne imanuum & dlnxtorum incedere fine ven-

feftinatione ,

nifi neceffitas urgeret , in qua

V agl

tilatione brach:or um , & (ine gefticulatione

tamen, quantum fieri poteft , decoris ratio

lo

/

fcapularum , federe fine alterutra fuperje-

habeatur.

UT

XIV. Omnes denique ge&us ac motus

àt d.

&ione pedum, fine extenfione vel agitatione

tibiarum, & fine accubatione Jaterum. Pau-

ejusmodi fint , qui apud omnes gdificatio«

Rn

lo diftincius vero (ingulorum membro-

nem parlant.

XV Si

Y

[

387

Titulus XCVJI.X m/wa.; |

XV. Si plures fimul erunt, ordinem prz-

rem, fecundum illud ecclefiaftici : Ex vifü

fcriptum a Su

cognofcitur vir, & ab occuríu faciei vir fen-

do fervent.

periore bini vel terni 1inceden-

:

XVI. Si loquendum fuerit, meminerint

IV. Vitz genus Evangelio conireniän's di- S. P«fil. in

modefítiz & zdificationis tum in verbis; tu

ligere, cuivis facile eft; quod autem quis veleP. ad Ca-

:

minutiffima quzque, quz in eo de(cripripta ^on-

in rationg ac modo loquendi.

-

$. li.

funt, confilia confervet, neque eorum quod-

vis negledtim transmittat, hoc vero rari, quos

EX S. SCRIPTURA.

i Í

)

ego quidem noverim, opere ipfo przftiterunt,

Qualitas.

/

ut videlicet lingua ufi cotinenti filentio ob-

Fhilïpp, 4o Io

G

à :

udete in Domino femper, iterum di-

vinCa, oculis etiam adhibeant moderatio-

V.q.

;

co gaudete: modeftia veft

nem, quam requirit evangelicz perfeCtionis

Ls

ra nota fit

omnibus hominibus.

tenor manibus infüper indicent intentum la-

Matth. 5.

II. Vos eftis lux mundi. Sicut luceat lux

borem ex fufcepto ineundz gratiz Dei cone

V. 05.

filio, modum itidem prefcriberent pedibus,

veftra coram hominibus, ut videant opera

- veftra bona, & glorificent Patrem veítrum

denique reliquis totius corporis membris eo

'qui in ccclis eft.

x

modo uterentur, quem & eorum füfceptz vi«

ld

3 Theff, 4

-]M. Rogamus vos fratres, ut abundetis

tz propofitum, & ipía initio opificis no(tri fa«

V1* — magis, & operam detis, üt quieti fitis, & ut

brica ratio requireret. Qui in veftítu pro de-

coro modefítiam, in congreffione cum cateris

honefte ambuletis ad eos, aui foris fünt.

Phii*pp. 4*

IV. De c&tero, fratres, quzecunque pudi-

circumfpe&ionem, in cibis illud modo, quod

Vs 8»

natura defideraret, teneret, in rebus ad vite

Cca, quzcunque fantta, quzcunque amabilia,

quzcunque,bonz famz, fi qua virtus, fi qua

ufüm parandis uni tantum neceffitáti confüe

lerent. Hzc quidem dum fimpliciter hoc mo-

laus difciplinz, hzc cogitate.

J

do dicuntur, levia videntur, ac nullius pene

INece[fitas.

difficultatis, ejusmodi tamen funt, in quibus

Prow22.4. V. Finis modeftiz timor D

omini , divitiz

fervandis magna opus effe contentione, ipfe

& gloria & vita.

nos ufus docuerit.

1. Petr. 5.

VI. Dominum no

ftrum fanGificate in 'c;)rA

V, 15.

V. De ludo monafteriorum hujufcemodis. Hier. n

dibus veítris, parati femper ad omnem f(atis-

volumus egredi milites, quorum habitus, fer. ep.adRuft.

fadionem omni poícenti vos rationem de ea,

mo, vultus, inceffus, doctrina virtutum e(t. .

quz in vobis eft, fpe : fed cum modeftia & ti-

VI. Monachum OPOrtct Corpus quietum;ls. Baül- in

more , conícientiam habentes bonam, ut in

habitum non fordentem, fed honeftum, vo-(.deAicenf,

€o, quod detrahunt, confundantur, qui ca-

cem moderatam, fed fermonem compofitum

lumniantur veftram bonam in Chriíto con-

habere, in cibo potioneque minime turbu-

verfatïon'gm.

Utilitas. !

lentum effe, fed fedatum potius & gravem,

coram majoribus natu filere, non effe ad ri.

1

Pfov. 2 7. -,

Vl!. Qlomodo i

n aquisyr,e'f'plendent'vültus

fum proclivem, oculos liabere ad terram de-

V. 19,

profpicientium, fic corda hominum manife-

í

jectos, animum ad ceelum eredtum, manibus

fta funt prudentibus.

laborare, Sanctorum pedes abluere, a con-

Eccl. ig.

VIII. Ex vifu cognofcitur vir, & ab oc-

v. 26.

greffu mulierum a-bftinere.

z

curíu faciei cognofcitur" (enfatus;: amictus

Utilitas.

j

corporis, & rifüs dencium

1

,& ing?effus ho-

VII. Speculum, mentis, faciss: & ta

E

minis enunciant de illo,

;:it"cs. Hier. in

g

Dignitas,

oculi, mentis fatentur arcana.

ep.ad Tur.

VE Intus eft cuftodia, que fervat exte-s$. Greg 3-

Colbm 3., IX. Induite vo

$, ficut ele&ti Dei , ifan&ti &

V. 12»

dile&i, vifcera mifericordiz, benignitatem,

rius membra: qui ergo ftatum mentis perdi- paft. .4.

dit, foris in inconftantia motionis fluit, atque

humilitatem, modeítiam, patientiam.

exteriori mobilitato indicat, quod nulla inte-

1. Cor.13.

X. Cum effem parvulus, loquebar üt par-

rius radice fubfiftat.

*

V. lï.,

vulus,(apiebam ut parvulus,cogitabam ut par-

IX. Viri fumma vi

vulus: quando autem factus fum vir, eva-

rtute pra:diti, ctiamfis;m&qï.

nullum verbum emittant, fileotio tamen qua-peluf. i. z.

cuavi, quz erant parvuli, id eft,

gueril:s le-

vis voce clariore, difcipulos fuos erudiunt, P* 2:

vitates & a&;ionesf'

non ipforum aures oblectantes, verum ani-

$. III.

mis lumen & fplendorem afferentes.

ä

X. Sandtorum non tantum verba, fed et- s. Chryt.

EX SS.

PATRIBUS ..

iam ipfi vultus fpirituali gratia pleni fünt.

liom. 3. ad

Xl. S. Hieronymus inter ceteros mode- Pop.

Qualz'ia's.

S:. Aug.

omnibus moribus veftris nihil fiat, quod

ftiz fru&us hos effe precipuos cenfet: ucP*£- Mo-

in I. In

f

loquacibus compunctionem ingerant, & in-" 4622

Reg.

cujusdam offendat a

veftram deceat fanclitatem.

,pc&uma fed quod

trandi'ad focietatem veftram ( puta Religio-

forum) fancta defideria incitent, & affectus

Hl. Motum natura informet ; fi quid fane

li.offi. in natura vitii eft, induftria emendet.

ad cceleftia moveantur, Hi funt, qui mona-

Mugoin] ll. Temperanda eft etiam facies & modi-

fteria implgnt,.& domum Dei «dif cant.

de difcipl.ficanda in geftu fuo, ita ut

nec

proterve exa-

ANece[fitas.

Tnon,

! fperetur, nec molliter diffolvatur, fed femper

XII. Bona domus, in i

!

S. Ambr,

habeat rigidam dulcedinem, & dulcem rigo-

agnofci.

pï'o veftibulo debet

« JH OfrlC.

Ccc a

AR. P. Loln. Dili, Man./ lom. À

e

4

298

( Dibliotbete . Manualis Can'c'lionatOriæ'

fiden

Tbidem.

XIII Habitus mentis in corporis ftatu cer-

tiones , labores. -&ljeiur.üa mea , ut nec Ícane

nitur, animi vox, eft corporis motus.

dalizarentur intuentes; nec abfentes offende-

5' La'utn

XIV. Mortalium Regum Miniítri, &terree

rentur, fed omnes, qui voluiffent, poffent imi-

tari verba mea, & opera, & exempla. Hinc

jutt. de - nisImperatoribus famulantes. quotiescunque

diíc man. ( Dominorum füorum afpectibus prebent,

S. Paulus Corinthios obteftatur: lpfe autem r. Cor. t«

€ 17,

cun&as, quas vel in veftibus, vel in facie ge-

ego Paulus obfecro vos per manfüetudinem v. 50.

runt,fordes diluere ftudiofe conantur, ne quid

& modefítiam Chrifti.

in iplis incompofitum, aut indecorum appa-

II. B. Virgo quam modefta fuerit, teftatur

reat, quod oculis Principis defpiciabile videa-

Niceph. his verbis : Erat Maria in omnibusNiceph. 1,

—

fiden.

tur. Dignum quippe eft, ut, quidquid for-

honefta & gravis, pauca admodum eaque ne- ?. c. 23*

defcit, quidquid deforme eft, amoveant a fe,

ceffaria loquens, ad audiendum facilis, & per-

quatenus afpedtus illorum alliciant, quibus

quam effabilis, honorem füum omnibus ex-

i

placere concupifcunt. Capitur etenim animus

hibens,fine rifü, fine perturbatione, & fine ira-

Drs, h

CpAl

ex ornatu & ípeciofitate creaturam. — Hanc

cundia maxime. Erat denique faftus omnes

regulam, hunc quoque morem folerter cuíto-

expers, fimplex, minimeque vultum fingens,

j5

nihil mollitiei fecum trahens , fed humilita-

- dire debent omnes zterno Regi militantes.

Propierea angelicam converfationem tenere

tem przcellentem colens: & ut paucis di-

-

2 o pidsidiausdondbect um t La ii Sdmepa, ; aE CM r ia

conentur , quotquot ccelefti Domino gratiffi-

cam,in.rebus ejus omnibus multa ineratgra-

mum defiderant exhibere famulacum.

tia. . Idem confirmans S. Ambr. nihil, inquit, S.Ambr. 1.

E

nl

S.Anfdlm. XV. Serva corpus tuum & membra ea di-

torvum in oculis. nihil in verbis procax nihil2- deVirge

in mel.. gnitate, qua decet, ne, fi ea quolibet levitatis

inverecundum ; non geftus fractior, non vox

C.5.

Uaem NI

ftudio injuriofe tractaveris, quanto potiore

petulantior, ut ipfa corporis fpecies fimula-

premio coronareris, (i ea digne traGtafles, tan-

crum fuerit mentis, figura probitatis. Sed &

fï;

|i- Orat-1. de

to majori fupplicio fübjiciaris , fi iis indigne

S. Damaíc. addit: Honefítus veftitus, mo

nat. Virg.

abuíus fueris.

Oculi tui, oculi Chrifti funt.

tiem omnem ac luxum fugiens, greffus feda-

Z

Non igitur licet tibi oculos Chrifti ad aliquas

tus , atque ab omni levitate remotus , mores

LE

vauitates confpiciendas dirigere: quia Chri-.

feveri hilaritate temperari, & quod maxime

pl

" ftuseft veritas, cui omnis falficas contraria eft.

mirandum, fenilis in corpore juvenili pruden-

b

/'Os tuum,os Chrifti eft. Non debes. nondico

tia

Hinc cum Mufz virguncule olim cum

ad detractiones , non dico ad mendacia, fed

magno virginum choro apparuiffet ; & ipíasS. Greg. l.

Yacr.

nec ad otiofos fermones aperire, quod ad fo-

affociari illis petiiffet, refpondit, eam nequa-4- € 13:

opult.:

ï

.Jas laudes Dei & zdificationem proximi de-

P

quam adhuc ea gratia dignam efle, eo quod le.

T

bes patulum habere..

;

]

vicula nonnihil & immodefta adhuc foret, re-

S.Viücent,

XVI. Chrifti Achleta a

d coaptändum Cor-

dituram tamen poft viginti dies. lecumque ad-

de vita

pus faum totaliter in obfequio Chrifti Jefu

ducturá,(i mores emendaffet. Quod & factum.

[/]

Utilitas.

fpirit. c. s exerceat , ut omnes actus & motus corporis

ss

fint omni morum honeftate compofiti, fervi

- MI. S Francifcus tantz erat modeftiz,

: utSurius 44

. Regularium Difciplinz; neque enim poteris

plus folo füo afpe&tu moverit hominum cor-

m

animam unquam ab inordinatis cohibere, ni:

da , quam concionatores fua eloquentia. Híinc

Maff. ]i

X

fi prius ftudueris corpus tuum fubjicere di-

aliquando dicens focio, fe ad concionandum

Vit,

fciplinz, ipfum reftringendo non folum ab

iterum, una alterave vice modeíte urbem ob-

omni aCtu, fed etiam ab omni motu.

ambulavit, quzr:nti vero focio;cur conciona-

u

'ipcon-

tus non effet, refpondit, id fe jam fecifle, dum

)

gruo & inepto.

urbem folita modeftis obambulaffet.

Hinc

S.GrNazs. XVII, Ubi Chriftus, modeftia quoque eft.

fuos in regulis Bis verbis hortatus eft: Con- Reg. s.

z

ep. 19.

XVIII. Dives ideo modefítia, quia Dei por.

falo, moneo, & hortor fratres meos in Chrifto

Rib il ll

S.Ambr. tjo e(t: hoc eft (ut quidam explicant) pars

Jefà Domino noftro, ut, quando vadunt per

h

C. 16,

l. 1.0ffi hocatam inhabitantis Dei.

mundum, non litigent , neque contendant

X1X. Stüdeamus modeftiz, nam ftudiis &

verbis, ut alios judicent, fed fint mites, paci-

$. Bafil. f.

de humii, €Xercitiis a

flimulatur anima, & qualia fac

fici, & modefti, & manfüeti, & humiles.

IV. S. Bernard. cum fuis monachis Inno-Vita I, 2.

talis form;u;ur & figuratur.

centio 1I.- Pontifici & Cardinalibus monafte-€ 1*

4

$. IV.

rium Clarzvallis vifitantibus tanta modefta

Vits,

CATHOLICA.

obviavit, ut Pontifex & Cardinales a lachry.

EXEMPLA

mis prz gaudio fibi temperare non poffent.

Qualz'tas. n

- V, S. Bernardus Senenfis tanta erat mode- Surius in

S. Hieron ï.

hriuülus quantopere modeftiam amarit, &

ftia preditus , ut ad ipfius praefentiam zequa- vit.

|

C

in explan.

exercuerit , teftatur S. Hieron. his ver-

les fug immodel(tize puderet, & vel hac fola

^

I Nenlo

Pf. 44.

bis: Nulli dubium eft, veritatem, & mode-

voce: lBernardinus gdeit: gd gravitatefn fe

ftiam.& juftitiamChriftum appellari,qui dicit:

componerent.

VI. S. Lucianus

M. fola oris inodeifcïa et« ApudLan-

TT

EÉgo fum via, veritás & vita. Et: difcite a me,

EU

quia mitis (um & humilis corde. E qui fa&tus

iam ferocientes homines ad cultum religio-ciz. opufc,,

nis adducebat, Quod cum intellexiffet Ma- 33- c- 2.

eft nobis a Deo juftitia, & redemptio, & fan-

n. 322.

&itas, Nec autem univería dicuntur in cor-

ximianus, qui eum martyrio affici jufferat,

non eft aufus ad fe vocatum afpicere, ne ejus

pore, ut exigantur in membris. Hoc idem

L.6.rev, etiam ipfemet S. Brigittz revelavit dicens:

modeflia'caperetur, & Chriftianus fieret, fed

€.122. Ego pofitus in humanitate fic temperavi ora. -

velo interpofito eum eft allocutus.

VII. DE:-

« Fitulus XCV iII. Madgjiïa. ,.;

389

-'VII. DeS. Ephtem teftatur S. Cregor. Nyf-

affeCtata, fed vera & rcl'iigïoïa obtinetur. 3.

ïþiüem.

fenus , quod vultus ejus Angelicus idoneus

Quod alii Religiofi habitu fuo & cucullo erro-

erat, ut folus fine ulla oratione ad commifera-

res contra modeí(tiam admiffos tegere queant;

tionem intuentes commoveret. Tanta in eo

homines focietatis autem, cum patentem ha-

Cn f

xX

tum fimplicitas, tum manfuetudo , tum pro-

beant faciem, modeftiam cuculli loco habere

bitas cernebatur. Nullus erat pudens, qui

debeant. 3. Quod, cum focietatis ex inftitu-

non iatuens eum , pudore füffundebatur, fe-

to fuo ad magnam cum Deo in orationibus

familiaritatem obligetur, atque adeo etiam

üceph l

ue ipfo melior & modeftior fiebat.

' con.

. VIlI. S. Romanus multos afpe&tu (uo fecit

exteriorem compofitionem, que plurimum

ibiägm-.

rerum divinarum amatores, & quotquot ad

juvat devotionem, magnifacere & procurare

eum ventitabant, eos & afpe&tu, & fermone,

debeat. Ipfe vero tam diiigenter hanc docbris Co

P'?lViti

toto vitz fuz tempore replevit utilitate.

nam obfervabat, ut quidam faffus fit, fe fola $. 1.

Drex, Rof.

IX. Cum Petrus Caftelle Rex ob trium-

modeftia. gravitate, & devotione, qua facrum

P.2 c. 15 phum de fratre Henrico reportatum infolen-

di&tus Pater faciebat, ad fo

:

ïpiät«ätis ingreflum

$s.

tior faCctus, inter alios Uracam Guímaniam

permotum eiie.

matronam nobiliffimam vivam in celeberri-

.V, P. Mutius

Vitellefchus de feipío pro- fn *p'r'imag

feffus e(t, fe tàntum noftrorum in fcholas eun- epift.

ma urbis platea comburi juffiffec, & hac ob

ignis vehementiam ita fe jactaret, ut pes nu-

tium & redeuntium modeftia frutctum perce- -

S'Ambf: ]l

. üug

dus appareret, Ifabella Ubedia ancilla ejus in

piffe, ut enixe fzpius ejus Roms afpe&tu frui

ignem infiliens, camque cooperieos, tamdiu

contenderet. Sed & addidit,bene multos con-

fpecta fimili modeftia ad fociecarem animos

compofitam veftem rmanü tenuit, donec &

adjeciffe. Hinc fuos ad eandem modeftiam

ipía cüm Domina conflagravit.

exhortans, ait, fe nulla ratione vehementius

yttt. di

-l

$. V.

hat Vifgs

hoc caput inculcare poffe, quam fi quisque

EXEMPL

A DOMEST

fibi perfüadeat, fe toram focietatis exiftima-

Hif. Soe, I & Ignatiiüs-adeomode&iæ curam habebat,

tionem dignitatemque in ore, externaque

* utnec mahum, nec oculum membrum-

eorporis compofitione circumferre.

Pu l. lc I(h

D. 107.

ve ullum fine caufa & ratione moveret. Hinc

'"VI. P. Ludovicus Confalvus $. lgnatii Mi- Lanciz.

nifter ad loannem lil. Lufiratie Regem, aopufc. 5

$ Crg l

non paucos infignes viros ad ineundam fecum

Lanciz.

focietatem incitarat. Hinc ipfo initio fui in

quo ad ob(ervanda dicta & facta. S. Ignauii ^ 90« 322*

, 1j

opufc. s. -

urbem ingreffus hanc ordinationem fecit:

miffus füerat, fcripfic, fe nullo temporeleQtio- — .

£403.-

Minifter M. Francifcus Xaverius, & Submini-

nis vel orationis tantopore movere,& ad amo-

fter M. Alphonfus Salmeron, & Syndicus Jo-

rem Dei accendi, quam temp

tium (atuebantur.

ore, k*quyllo 3.l äna-

j

annes Paulus Borefius conveniant die Lunz

ante caenam certa hora ad confultandum inter

Vli.. Toannes Berchman tant

v cfat m.o.dc:-- Vita p.78.

ftiz, ut alii dicerent, fcripras aS. Ignatio mo--

fe circa compofitionem exteriorem , & inte-

Strius 4i

riorem omnium. Circa exteriorem omnibus

deftiz: regulas, (i interiiffent, vel in Joanne

Qdtt.

in rebus, unde przfumi poteft aliqua disedifi-

denuo potuiffe reperiri: Alii ajebant Ange-Pag. 97 ,

catio, five in verbis, fiveingeftibus & motibus

lum humana carne veftitum non ufürum ma-

vel aliis actibus. Przaliis tamen fuam de mo-

jore modeftia. Externi communi nomine Pa-

vjt.

deftia xftimationem declaravit, quando regu-

trem modeftum & modeftiffimum voeabant,

ejusque fpeGtandi caufa fzepius confiftebant.

lasejusdem multis cum lachrymis compofuit,

ideoque cum vidiffet, easab aliquibus parum

Dometftici ejus afpectu ad modeltiam B. Virg. Pag. $1.

ob(ervari, queftus eft, eas tam facile violari,

fibi reprzfentandam incitabantur, Scripferat

cum tamen fibi tot lachrymis conítitiffent.

(ibi: Si tibi cordi eft honor focietatis, fit tibi

Et vero ipfe Deus approbaffe hunc laborem

cordi modeftia.

N

Rib:l, t.

C. ie

S. Ignatii videtur, dum teQtum , füb quo do-

. VIIl. Ferdinandus,

"üih*ius Oenipontanus Ann.Gerri

meítici fedebant, iis ad promulgationem di-

cüm in Euchariflia proceffione in media tur- füP- Coll.

&arum regularum alium in locum abeunti-

ba videret P. Alexandrum Heller, ita motus

—on* »

6

v

büs, concidit, omnes *opprcffuï*rum, ni(i Qb di-

fait ejus viri modeítia & vultu, nefcio quam

Vittlih

&tam caufam abiiffent.

AR

fan&titatem fpirante; ut ftatim eum acciverit,

Il. B. Aloyfius usque a

deo erat hac in Virf-"

juxta fe incedere jufferit, ftupente urbe info-

le

litum Principis morem.

|

tute perfeQtus, ucnihil unquam vel minimum

]

leviter feciffe vifus fit.

Ín verbis tantam ad-

]X. Gerondz cum fce

mina imipudicä duos Ànn.Arag.

e noftris füumma modeftia & gravicate per ur-

1011*

hibebat modeftiam, ut ne tenuiífimo q.uidem

dicto quemquam perftringeret.

.

[]

bem incedentes cerneret, ita permota fuit, ut

.sgrim i

IHI. P. Pafchafius B

Gtæ

mores fuos leviffimos deteftata, confeflionem

qit

Menolog.

roértus tam exqui

erat mode(tiz ac fimplicitatis, ut ab ipío S. P.

multis cum lachrymis fecerit.

X..Mediolani adoleícens qui

dam cum 'fæ'- Ann Proy,

Ignatio Angelus terreftris vocaretur.

Lugd.

Vit. c.22,

— IV.P BalthafarAlvarez fingulariter femper

pe videret fratres noftros ad concionem eun-

1604.

tes, ita modeíto eorum vultu, inceffü & ordi-

Aplan

$.2,

fabditis füis modeftiam commendabart, utpote

.Cil' Op c.l

quam Religiofis focietatis ob tres precipue

ne coramotus eít, ut vere eorum mentibus &

cauías valde neceffariam dicebat. 1. Quod ex

corporibus Deum infidere credens, ad focie-

»c

p

inftituto agerent cum proximis;ac proinde eos

tatem admitti pederit, & iinpetrarit.

&dificare tenerentur, omniumque apui

S

XI. Inter Perufinos vir quidam nobilis,

eum Annua

nomen-habere, quod precipue modefta3s

patrum noftrorum inter facrificandum pieta- p.o ao

tem,in templo filentium;ac religiofam in con g ,

«*fcompoütionc hominis exterioris, nqn tamen

feffio-

Cce 3

,

l

e

-

390

Bibltotbecte Manualis c0n;iorzamiæ

fdüïonali. gravitatem fpe&afïe;t,* domum re-

ram libertatem malum exemplum nemini

í

dux teftamentum jam confectus reícidit, &

prebeat.

À

X. Sicut nunc videmus, multis puerilibus s. Aug. i.

füa cpllcgio chinavit.

&

dele&atíonibus nos carere, quze nos pucros,81 q9.!d»

Jgoih

S. VI.

fi denegarentur ; acerrime cruciabant; ita7e.

r

credendum eít de omni carnali dele&tatione

g

A SIMILITUDINES.

futurum effe, cum pérfedia fan&titas totum

dOä- :

hominem reparaverit.

Qaalz'tas.;

Sucunditas.

R. odriq. p. I. Sï

cut natura arborem nunquam fine cor-

$.t1.2«C53»

tice producit; ita gratia virtutem men-

. XI. Sicut is; qui centum vel plura tem-

ti non inferit, nifi exteriori etiam cortice mo-

&

pla Deo exftruxiflet, merito gauderet ; ita

deítiz ornatam.

multo magis gaudere debet homo quivis , fi

Lud Gran.

1I. Sicut fpeculum imita

tur omne id, quod

per modeítiam fuam ita alios zdificarit, ut

l&.c.15. is facit, qui illi propinquus adftat; ita corpus

vitam emendent, & fpiritualia Deo templa

efficiantur.

:

.quoque eo modo fe componit , quo modo

compofita eft anima, cui unita eft.

XII. Sicut palpebrarum

prominentibus pi- $. Greg. -

lis, qua(i vallo obje&o;puritatem & vehemen- Nyfl l.11.

INece[fitas. —

x

tiam radiorum natura o

bumbrans & frangensinflit.c.a9.

Cie. 1 ,. 1II. Sicut ib fidibus muficorum äures vel

temperatum ac dilutum fplendorem oculis in-

TL' b4 2

Y, 17'

offic. e,22, minima fentiunt ; fic nos fi acres ac diligentes

fert, quo placidus fol pro eo modo, quem vi-

$. 2.

judices effe volumus, animadverforesque vi-

füs pofcit, cum umbra, quam palpebrz fa-

tiorum , etiam magna intelligimus ex parvis.

ciunt,contemperatus exiftat ; ita morum gra-

S.Ephrem,

1V. Sicut magiftri non folum elementorum

vitasatque maturitas cum moderata animi di-

Lih

(

4

de vit2

miffione commixta,non avertit oculos intuene :

và 6

figuras difcipulis oftendunt, fed etiam mini-

Ípirit.

ma quzdam punGa diftinctionesque propo-

tium , fed jucundum efhicit obtutum , ut ne-

nunt ;! ita etíam magi(tri perfectionis minimos

que pravitatis ac feveritatis fplendor obfcu-

quosque contra modeítiam defectus vitare

retur, neque latens in animo vis propter hu-

Infpec. docent; non énim, ut re&te notacS. Donaven-

militatem defpiciatur, fed alterum zqualiter

difc. prol.tura, eft minimum minima contemnere, quz

in utroque , tum in cel(itudine ac füblimicate

non minimam moribus maculam eo turpius

comitas & humauitas, tum in humilitate vice

negle&u habita ingerun

i qu? vitari facilius

verfa gravitas & feveritas gnimad.vcrt,atur.

cognita potuerunt. -

*

(

)riüs tetro colore

Rodriq. p. V. Si

cut eum quem exte

5. VII. : ï'

z

a.tr.2,0,3. affectum videmus ,

confüevimus dicere fa-

" MOTIYV A.

num non effe ; ita & ordinarie judicamus quo-

ceffitas ; quia a modeftiabonum noftrum

- ad animam fanum non effe, quem tetrum im-

I.- Ne

Y

nomen (cujus fummam curam haben-

modefítiz corlquc'præferrc yid'cmus.

dam Salomon fuadet, utpote quod magis per- Eccl. 41;

1

- Uuilitas.

manebit, quam mille thefauri pretiofi & rma- V* !5*

gni) & fama dependet; neque enim tam no-

juiius Fa-

VL Sicut in horologio tunc rótas &' alia

bius c.20.

infftumenta bene moveri judicamus , cum

ta corporis, quam innocentiz ac modeftia

figno dignofcimur, tefte Minutio Felice.

de mortif. cjusdem index ac fonus exterius certa via G

II. Utiitas:: quz quidem triplex eft, 1. ad -

ratione procedunt; ita quoque non vane ju-

majorem JDei gloriam promovendam juxta te-

& Gren

dicare pofïurpus, internum hominis ftactam

ftimoniuto Chrifti: Sic luceat lux veftrra co- Mattli, .

rite ordinatum effe, fi externa ejusdem com-

Ixz &pi

105

;

ram hominibus , ut , videant opera Veürg bo-V--I»s-

ofitio talis eft, qualem efIe decet.

n2, & glorificent Patrem veftrum;, qui in coe-

, NIL. Sicut maturi fru&us egregium de fe

edorem emittunt, & guftui valde bene fa-

lis eft.. 2, Ad /alutem proximi promovendam ;

quia ut lux non tantum illuftrat alia objecta,

piunt ; ita illi homines, qui per egregiam mo-

deftiam maturuerint, optimum de íe bono-

fed alia etiam valde calefacit, &, fi eisdem

propius applicetur, omnino in fe convertit,

rum exemplorum odorem fpirant, gratamque

ita idem quoque modeftia facit, tefte S. Iido-

aliis fuam converfationem efficiunt

ro dicente: viri fümma virtute (imodeftizLib. z. '

Dignitas.

,

przfertim ) prediti, etiam(i nullam verbum£Pe r« ^

VIII. Sicut ad exteras regiones & gentes

emittant, filentio tamen quavis voce clariore

WNieremb.

difcipulos fuos erudiunt, non ipforum aures

in doctr.

.non mittuntür legati, nifi felecti, & optima

Afcet. 1.5 cotporis conftitutiones infignes, ut reveren-

obleGtantes, fed animis lumen & fplendorem

afferentes. 3. Ad /alutem propriam confervan-

c.39, do&. tiam fui confpe&tu ipfo concilient; ita; qui le.

5

gati Chrifti funt in animarum falute procu-

dam: cum;, tefte Rodriquez , communis SS.Rodr. p.2.

Patrum doGtrina fit, in precipuis progreffustr. 2- c.2;

randa, nonnifi fele&iffimi & infigni modeftia

;

prediti fiat, oportet.

noftri fpiritualis mediis modeítiam effenume-

IX. Sicut matronz

randam , utpote quz portas exteriorum fen-

S. Baf. tr.

honcftioreä nunquakrln

$ : LCO[*IS

de vera autraro per feneftras profpiciunt :

diffolutz

faum (per quas mors facile aícendit , juxta

teftimonium S. Jeremiz ) cuftodit, & per hoc Jerem, g.

virt.c, t. vero indefinenter id faciunt ; ita & homo per-

feGtionis; & virtutis Chriftiang ftudiofus an-

"ex quo vita procedit) & concepta

in-VO g[.

Bevotionem confervat.

te omnia dat operam, ut bone(tatem femper

ll]m , * Corn 6-

in moribus teneat, X pet fenfum immode-

lL. ZEquitaj: cum enim (?qisqu; temp

Dei". 29

Tiwas XCEIL Mi

59r

Dei fit (juxta illud S. Pauli : Wa n*e'Fcitiä, :

que ut parvulus? fügiat ergo horum confor.

VTR

quoniam membra veftra templum funt Spiri-

tía inducens virilem animum , üt evacuet "

tus fancti, qui in vobis eft?) merito eum glo-

pE

quz fuünt talium parvulorum.

tificare & portare debemus in corpore noítro,

.. V. Sue C2 communitaiis, in qua quisque babitat,

ApudNisr.

& illud S. Anfelmi con(ilium ample&ti :: Quo-

- do&tr.afcet;

fame & afiimationis magnam curam füfcipere : (ic

l. 5. c. 39.

modo non vultis maculari domus veftras, (ic

enim non modice impelli fe fentiet ad fi

:

ngue

nec Deus domum füam, id eft, Corpus ve-

dv?ï 5

larem modeítiz amorem ac ftudium

, ütpote

flrum. Si ergo vobis non parcitis propter

a qua, ut füpra dictum,

notiffimum utraque

vos ipfos, parcite propter Deum , qui fecit

hzc fama dependet : unde merito hoc unum

vos templum fuum ; graviter enim peccatis,

prope medium velut efficaciffimum adhibuit

fi templum ejus, quod eft in vobis, corrum-

P. Mutius Vitelleícus ad ftudium m

Odïeüiæïlxi"epm. E

pitis.

Nihil ergo in corpore veftro notari

fuis fübditis filiisque perfuadendum..

poffit; quod ad Dei contumeliam fpectet ,

NI Santtorum vel etiam bominun in terris de-

.. , quod non ejus gloriam commender.

gentium, & snode[tia confpicuorwm exempla frequene

IV. Dignitas: ut enim ex gravitate morum

ter fibi objicere: ut enim P. Ludovicus Confal.-

Grg,

plerumque indolis, ftemmatisque excelfitas

yü.«ltut

vus faffus eft, fe nulla oratione aut ledione

cognoícitur ; ita & ex eadém fpecialiter veri

tantopere ad amorem Dei, & quod fequitur,

Hibag.

. filii Dei dignofcuntur; hinc merito S. Tobias

etiam modeftiam, morümque gravitatem ac«

immodeftas linguas ámicorum coércens di-

cendi, quam folius Ignatii afpectus ita meri-

Tob.2. xit: Nolite ita loqui, quoniam filii Saucto-

to quoque idem fperare poterit, qui aliorum

V. 17.

rum fümus, &, ut $. Ambrofius ait: Modeftia

fibi przclaram modeftiam ob oculos objece-

eft portio Dei, vel indicium , per.quod ejus

rit, illudque S. Ambrofii dicdtum

filii effe cognofcimur.

de ejusmodis Ambr.

Sanctis fibi applicarit: fit vobis

tanquam inl. ». de

Lib.4. re- - V. S'ucunditas : qui

d enim gratiu-s accidere

m fi ametur 3b omnibus?

imagine defcripta virginitas (& modeftia) vi. Virg:

|

, vel. €. 70. poteft homini, qua

taque Mariz ( aliorumque hominum modeflie

quemadmodum enim Chriftus ( ut B. Virgo S.

virtute precellentium) in qua velut in fpecu-

Brigittz revelavit ) tam pulcher erat (& mo-

lo refülget fpecies caftitatis & forma virtutis,

deftus ) facie , quod nullus eum videbat, qui

Hinc fumatis exempla vivendi, ubitanquam.

non confolabatur in afpectu ejus, etiamfi pree-

in exemplari magifteria expreffa probitatis;

cordialiter dolorem haberet. linde & dolen-

quid corrigere , quid fugere , quid tenere.

tes dicere confüeverunt: Eamus , & filium

debeatis, oftendunt.

Mariz videamus , ut faltem tanto tempore

- V]Il. Accuratum examþn' ,particulär-e': ut.

relevemur: itaeundem quoque effe&tum me-

enim ad mores adolefícentis rite componen-

rito

fj

dos nihil perinde eft efficax, ac fedulus mo-

leftia imitari ftuduerit.

perare poterit, qui Chriftum in dicta mo-

rum magiíter, qui errores contra modeftiam —

$. VIII.

M

E

D-I A.

commiílos ctficaciter oftendat & corrigat 5

ita cum idem officium examen par:icularo

a. t

E

p

ei && Corifhi prefentiam jugiter in memoria ba-

obeat, merito

,'.ls-

Bon difpar,gX' eo fru&tus fpe--

£

À

bere: Si enim 5. Bernardini prafentia

randus cft. ^

füfficiens füit ad fociorum petulantium mores

i 9 IX-/

corrigendos , quanto magis Dei & Chritfti

Él

E T IG A

prafencia animo concepta lufficiet ad omnem

a funt przcipue , quie de hac virtute

Hinc re-

Iï T'ri

^morem hone(latem inducendam.

Afcete bene difcenda, aliisque incul--

& Gregor.Ce. S. Gregorius Nazianzenus dixit : Ubi

canda fünt. Primum e(t, ut convenientem

Mmh'. H

|395»

N2 epif- Chriftus eft , modeítia quoque eft.

de il zftimationem concipiat , eumque io

Y LS'

II. B. Virginem ut matrem colere & amare: at

finem perpetuo di(ti

chon Iägku:ns in mente -

enim vere & folicite matres nihil impenfius

ac memorla habeat:

curant, quam ut filii eorum mores ad mode-

Multum eft doctrina, v

&

irtute eXCcii*ere

:

Ítiam emnem compofitos habeant, ita idem

multum.

piiffima illa Mater tanto accuratiori ftudio in

Majus opus, mores cotmpofuiffe füos.

!

filiis fuis eficere conabitur , quanto arden-

Cum enim ad hoc requiratur, ut in omníe

tiori eosdem amoris affectu ample&titur.

bus noflris verbis & actibus nihil reperiatur,

ts »

H Studium perfettionis augere, ut enim ipfa

quod cujusquam offendat afpe&tum , quem-

experientia teíle, quanto altius quisque in di-

lep. ll i

admodum $. Auquítinus monet , & hane .

!

nitate alcendit, Regique aut Principi fit fami-

ipfam morum decentiam atque integritatem

;

arior; tanto magis neceffariam (ibi majorem

perfectio fan&titati ( quz in charitate divina

)

l

quandam morum gravitatematque decentiam

precipue confiftit) füperaddat, facile appa-

effe arbitratur : ita eundem impulfum tanto

ret , uti difficillimum & rariffimum opus eft

:Rodr- p

fortius fentient perfectionis ftudiofi, quanto

vir undequaque perfectüs , ita raram quoqué

altior digniorque eft ille , cui per & propter

morum ad leges modeítie. com

(na6»

gqfitamm v

$

(üam virtutem fa&i funt familiariores.

conformationem reperiri.

n.Coris. | IV. Confortia leviculorum fociorum , - velut. in

,

It. Secundum eít, ut ad certa quipiam cae

virtute atque perfe&ione paroulorum , [ludiofé dee

pita revocet, quz circa hanc modeftiam fünt

clinare : Si enim corrumpunt bonos mores;

: Wem. 9'

ob(ervanda , qualia quidem quatuor precipue.

tefte Apoftolo, colloquia prava , quanto

aíTignari poffunt: 1. Hilaritas & ferenitas fvontis

magis id converfatio prava efficiet? an non

C? faciei: quz quidem moderata fit, & ex con-

t

Ícientia bona velut nativa radice procedat, o»

j (b

cum pgrvuli;' iftis lpquccur, fapiet, aget.

i

pore

e

|

392

Biizliotb;ecæ Manualis Concianatoriæ»'

iamus, nam, ut re&e S. Ambrofius advertit, S,Ambrofe.

portet. Unde duo extrema ipfius ftudiofe ca-

venda : prius eft nimia gravitas aut feveritas

nihil fucatum placet, motum natura informet.l. 1. offic«

Si quid in natura vitii eft, induftriaemender ; €: !9-

vultus ,. quz per fronus aut na(i corrugatio-

nem , triítitiam aut alium motum inordina-

ut ars defit, non defit'corredio. 2. Confuetudo

tum indicet: pofterius eft rifus immodicus &

patrie : nam, ut fuum cuique homini, ita & na-

iinmodeftus, quia ridere folutius neutiquam

tioni pulchrum eft, quod proin quivis cum ra-

o

iis permiffum eft , tefte B. Antiocho , qui

tione eligit, qui aliis convivere, fuamque fo-

Y 96:

fünt germani Chriftiani , omnium minime

cietatem gratam efficere defiderat. 3. Exem-

convenit monachis, qui fe jam crucifixerunt

pia politicorum : id eft, qui urbanitatis decorum

iftius mundi vitiis.

Hinc & S. Nilus ad ex-

ftudiofius confe&ancur,& fincerius ; hzc enim

uti oculis fidelius objiciuntur, ita vim quoque

ceffum rifus fugiendum hortatur , quia ener-

efficaciamque habent majorem ad imitationis

s E X C a ao ais a

vat animam : anima vero enervata , facile a

freno legis exuitur: juxta venererab. Bedam

defiderium ftupiumque provocandum. Porro

quz regulz fpeciatim circa cultum divinum,

vero nullum habebit acceffum ccordis come

pun&tio , ubi fuerit immoderatus rifüs & jo-

congreífionum officia, compellandi rationem,

cus : imo non tantum animo, fed etiam cor-

cultum corporis,inceffum, colloquia.refectio-

pori nocet rifüs excuffus, in hoc enim (anguis

nem corporis, & noCturnum decubitum a mo-

récedit a corde , & ex valido rifu homines

deftia prefcribantur, copiofe (imul & elegan-

fzeie fuffocantur.

Hinc breviter & bene S.

ter enarrantur in aureo libello , qui ab aliis

Bernardus ad Eugenium fcribens ait: Foede

afirolog

us ciriflianus , ab aliis decorum 699 urbani-

6;

ad cachinnos moveris , foedius moves.

2.

tas mqrum' fuit infcriptus.

j

Mundities vetium & membrorum , qua afpe-

CONCEPTUS- PEUEDICABILES.

&ui patent: quam quidem S. Ignatius fuis

L E x occafione thematis : Sic luceat lux vef)ra Matth. &&

jj

hac regula commendavit: Mundities, que

* coram bominibus , ut videant opera vvefira bo» v. 15.

& ad valetudinem, & ad zdificationem con-

fert, omnibus curz fit, tam circa feipfos,

na , & glorificent patrem ve[irum . qui incelis eft :

proponi poffunt effectus modeftiz. Et in pri-

quam omnis alia : nam mundities arguit gra-

& Riet

vitatem morum, tefte lfocrate, fi tamen;

ma quidem parte breviter explicari poteft,

inq

quid fit modeftia, & quomodo in capiribus fu.

ut Tullius monet, non fit odiofa, nec exqui-

Fub

fita nimis, nec muliebris, fed virilis tantum,

pra citatis S. 9. n. 2. obfervari debeart. In fe-

cunda parte oftendi poteft, quam convenien-

quz fugiat agreftem & inhumanam negligen-

tiam : quippe nec affeCtatas fordes , nec ex-

ter luci comparetur, eo, quod ut lux illuminet

quifitas delicias Chriftiano convenire, S. Hie-

partim ipfum fübje&tum, cujus famam adau-

S.Hieron.ronymus monet. Certe de S. Bernardo fcri-

get, & confervat: partim alios,quibus morum

ep.2. & bitur, quod in veftibus ei paupertas femper

re&e componendorum exemplar exhibet ; ut

lux gurificet oftendendo errores , qui contra

l 3* € $- placuerit, fordes nunquam ; nimirum anifni

morum decentiam committuntur : & ctandem

fore judices ajebat, aut negligentis, aut fo-

PA

tis gloriam affectantis humanam.

3. Ge[ius

ut /ux calefaciat, quatenus exemplo fuo efticax

J

- && motus membrorum : cujus quidem defe&tus

defiderium imitationis in afpicientibus accen-

dit ; quz omnia facile fufius per ea, quz fü-

2)

breviter, fed fufficienter indicavit Hugo de

IJCOf. l

Hugo "lib. S, Vi&tore his verbis: Geftus autem repre-

erius dicta funt, amplificari poffunt.

lI. Ex occafione ejusdem thematis poffunt

70-40.

de dit. henfibilis eft, (i eft aut mollis aut diffolutus,

monach. 4u€ tardus aut citatus.

Mollis fignificat la-

motiva ad modeftiz (tudium impellentia pro-

poni. Et in prima parte iterum breviteroften-

fciviam , diffolutus negligentiam , tardus pi-

gritiam , citatus five impetuofus inconftan-

di, quomodo morum decentia in oculis, col-

tiam. 4. Sermonis atiemperatio : ut quemad-

loquiis, veftitu, & inceffu fervanda fit. In fe-

So 'CIe'

tnodum $. Clemens monet, uterque qui dif-

cunda parte oftendi & explicari poffunt tres

mens ]. 5.

caufze, ob quas potiffimum modeftiz (tudere ..

ferit, vocem metiatur jufta proporrione &

Pad, c.7

commoderatione ; elatus enim clamor pro-

quis debeat, nimirum.

1. Proter gloriam £2 Eccl. 2&.

Vs $«

nuntiationis , res eft infaniffima: cum proxi-

bonorem Dei: hanc enim caufam Chriftus indi-

cavit, dum dixit: ut glorificent Patrem ve-

mis autem italoqui , ut non audiaris , ejus

eft, qui nullo eft fenfü przeditus, neque enim

firum; nam (icut confufio Patris eft de Filio

indiíciplinato , tefte Siracide ; itafilius bene

audient: & hoc quidem eft pufilli & abjecti

animi indicium, illud vero arrogantiz.. Aliz

moratus eft honor & lztitia Patris füi.. ; 2.

Propter propriam famam ; ubi prius breviter o-

circumftantie in fermone obfervandz , di-

ftin&tius alibi exponentur, hic in genere fuf-

ftendatur, quanti zeftimanda fit fama: deinde

ficit, fi regula füpra citata S. Ignatii obfer-

probetur ad eamconfervandam & augendam

vetur , fi loquendum fuerit, meminerint mo-

potiffimum medium effe morum compofitio-

deftis & sdificationis , tum in verbis, tum

nem legitimam, cum facies fit ípeculum men-

in modo loquendi.

tis.& taciti oculi mentis fateantur arcanum, S.

E g,

. TII. Tertium eft, ut regu

las quasdam gene-

Hieronymo tefte. 3. Propter adificationem proxi- S- Hierom.

WT

mi: qug (ane meli

as & facilius procurari non epift. ad

rales norit, juxta quas fe dirigere quisque dc-

UE.

beat in moribus rite conformandis, quarum

poteft, quam per exteriorem decentiam mo-

rum , hzc enim uti fola in oculos cadit, ita

quidem tres potiflimum affignari poffunt. 1

Cic. 1. 1.

Naiura: quam regulam affignat Cicero his ver-

fola prope eft, quz alios ad imitationem tra-

hit : & hzc ratio fpecialem vim habet in iis ,

oiiiq.

bis : Naturam fequamur, & ab omni, quod ab-

qui fübdito

s habent; hi enim cum fint veluti

horretoculorum amiumque: ap probatfone füu-

Ma-

)

Titulus XCVLI. Mdejlia.'

393

fibtol

: df

magiftri morum , peffime fane officio fuo fa-

& efficaciam habet) inftru&tus effedebeat. . ».

lD.

ciunt fatis,(i,cum íümmam morum honefítatem

Quod, ficut coclum fereni(fimam faciem , ut

fübditos docere debui(fent , pe(fimos mores

ita loquamur, nobis exhibet, ita & homo mo-

nontam verbo, quam quod pejus e(t, exemplis

deftusexternam femper in fronte & facie hila-

doceant peffimis. Qua dere fufius videri po-

ritatem przfeferre debeat, quz interioris fit

teft pedagogus chrift an. p 1. cap. G..

indicium. 3. Quod, ficutfub coelo fereno ho-

. Eccl. 19,

III. Ex occa(ione thematis : Ex vifu cognofci«

mines libenter ambulant & operantur , ceodem

V. 26,

tur vir, €9 ab eccur[a facie) cognofcitur. fenfatus :

vero nubibus obdu&o fugiunt, & intra sdes

comparari poteft modeftia fpeculo. Et r. qui-

fe continent; ita hominis fereni & modefti fo-

dem olítendi fimilitudo ilitus cum fpeculo;

cietatem omnes ament, fugiant vero, fi tur-

quia ut fpeculum plumbo debet effe a tergo;,

bulentum & triftitie nubibus obductum vie

& quafíi in abícondito terminatum, ita mode-

deant. 4. Quod ficut coclum ferenum afpe-

ftia pro fundamento debet habere humilita-

&u fuo & pulchritudine omnes ad conditorem

tem, qua homo non petat ab hominibus videri,

eftimandum & laudandum,atq; amandum in-

i

aut zeftimari, fed foli Deo placere juxta illud

citat,ita & modeflia confpecta homines ad glo-

rificandum Deum im

Chrifti: utglorificent Patrem veftrum , qui in

pellat, uf:i exiis,quz $. 7.

cceliseft. Deinde vero ficut fpeculum, ut cla-

dicta fünt ,' patet.

;

re fpecis reprzfentet, debet conftare vitro pel-

VI. Ex occafione thematis :

| ualis efl dile-

Cant. 5

lucido polito, & mundo,;ita ad modeftiam quo-

Gus tuus ex dilecto? poffunt laudes hominis mo-

V. 9.

que requiritur facies clara ; id eft, ferena &ad

deítiz ftudentis explicari. Et r. quidem dici,

hilaritatem compofita : /evigatio , id eft, mo-

quod capurt illius fit aurum optimum propter

tuum ad leges modef(tiz facta compo(itio: &

gravitatem in capite movendo fervatam. .. 2.

imundities, qud non leve interioris bonz con-

Oculi illius ficut columbz fuper rivulos aqua-

m Ü

ftitutionis prebetindicium. 2. Probari poteft,

rum;,quz la&tefunt lotz,& refidentjuxta fluen-

15

quod in hoc fpeculo homo quivis ab alio facile

ta pleniffima, eo quod non nifi ad objecta hone-

cognofcatur, idque per triplex argumentum

fta & cafta dirigantur.

3. Genz illius (icut

firmari poteft, nempe per authoritatem S. fcri-

areolz aromatum, ob hilaritatem, quam in fa-

S. Hieron.

cie oftendit.

in ep.

piure in citato fupra loco: & Prov. 27. v. 19.

4. Labia ejus lilia diftillantia

ad SS. Patrum maxime $. Hieronymi dicentis;

myrrham probatiffimam , ob accuratam lin-

Furc

fpeculum mentis eft facies, & taciti oculi men-

guz cuftodiam.

j. Manus illius tornatiles

tis fatentur arcana: & S. Gregorii de Juliano

aurez plenz hyacinthis, ob decentiam, qua

apud Rodriq. p.2. tr. 2. c. x. & quotidiana ex-

in iisdem movendis adhibentur. 6. Crura il-

perientia , exquanata füunt axiomata fequenti

lius columnze marmorez ob tarditatem , &

;

paragrapho referenda. Excitentur proinde au«

gravitatem incefTus. 7. Venter ejus eburneus

ditores ad hoc fpeculum frequenter & fructuo-

diftin&us faphiris , ob honeftatem & mundi-

ü

fe (fcilicec cum correctione macularum in eo

tiem veftitus , quem in corpore ornando ob-

vifarum) infpiciendum, ne aliqui fimiles fiant

fervat. . Ob que proinde decora merito qui-

vis homo honiinem modeftum amet. dicat-

homini vultum nativitauis fuüz in fpeculo con-

Jac 1 v fideranti, qui confideravit (e, abiit, & ftatim

que guttur illius fuaviffmnm , & totus de-

246

oblitus eft, qualis fuerit, vide Rodriq. q. ]. c.

fiderabilis, & ipfe eft amicus meus.

1,Cor. 14,

IV. Ex occafione fententiz : Omnia autem

VII. Ex occafioni thematis: Quam pulchra

Cant. 2.

ponefle & fécundum ordinem fiant in wobis : po-

es, &j quam decora cbarifJma in deliciis : poffant

teít modeília horologio comparari, dicique,

pariterlaudes animz modeftiam amantis prz-

quod, (icut . olim Carolus V. ingreffus urbem

dicari. .Et r. quidem dici , quod caput illius

uampiam horologium infpexit, & ex ejusor-

fi ut Carmelus, ob re&titudinem.

2. Capilli

]

inato curfü bonam conftitutionem reipubli-

ficut greges caprarum , ob ordinatam com-

cz collegit, ita idipfum de modefítia recte fen-

pofitioncin... 3. Oculi columbarum, & ficut

tiatur. Probetur ergo fimilicudo ex tribus ca-

piícing in Hefebon, ob puritatem objecto-

ed, 2

pitibus ad horologium requifitis: Et r. quidem

rum, ad quz convertuntur,. 4. Labia ficut vit-

dicatur indicem horas (ignantem e(fe decorem

ta coccinea,ob verecundiam fermonis. . Odor

m 3'

externas noftras aCtiones per diem obiri folitas

oris ficut odor malorum,ob decentiam in men-

fa fervatam.. 6. Collum ficut turris David, &

juxta curfüm folis, id eft, divinz voluntatis di-

rigentem. 2. Ínternas rotulas & inftrumenta

ficut monilia, ob honeftatem quz in ornando

effe potentias internas & habitus fupernatura-

& tegendo adhibetur , & ob generofitatem,

les virtutum, a quibus adtiones externz pro-

qua leviculas mulieres collum denudantes

.' ducifolent, quz nifiomnes füum officium per-

contemnit, & fugit. 7. Dentes ficut greges

T

agant, actum eft de felici curfu horologii.: 3.

ovium, ob temperantiam, quz incibo potuve

':

- Pondera morum rotularum caufantia

o

fïc Tmnos

famendo , famaque aliorum cdíftodienda ob-

:

tiva, quz ad fludium modeftiz füfcipiendum

fervatur. 8. Manus & digiti diítillantes myrr-

impellunt, quz füpra $. 7. videri poffunt.

ham probatiffimam, per abftinentiam ab omni

Pf. 1g.

V. Ex occa(ione thematis: Coli enarrant glo-

contactu immodefto & illicito.9.Pedes & gref-.

: $ Bierot

V.

I,

rian Dei: poteft homo modeftus caelo fereno

füs pulcherrimi in calceamentis, tanquam filize

]epift- J

feu firmamento comparari. Et 1. quidem dici,

Principis, füummam ín gradiendo decentiam;

1 Tutl

quod ficut ccelum intus quodammodo ftellis

gratamque tarditatem ob(ervantis. 10.Statura

plenum eít, ita homo modeftiz ftudiofus intus

palmz affimilata , ob victoriam difficultaus in

feu in animo omnigena virtute, (utpote a qua

obfervandis modeftiz preceptis reportatam.

extrema morum compofitio omnem decorem

Qu omnia fufe explicata videri poffunt apu

R. P. Lobn. Bibl. AMan. Tom. II

, 4)MUills

—^

394

Bibliothece Manualis Conctonatorie

VI. Agnus caftus, frutex fïc'di&us, quia Ibid.$.2,

Juftinum Michovienfem in difcuribus füper

litanias lauretanas difc. 173. & feqq.

caftum hominem efficit, merito hominis mo-

VIIL. Ex Occafione thematis: Filia wea, defti (ymbolum dicitur, ut qui omnibus, a

lavare , ungere, &$ induere cultioribus veftimentis; quibus videtur, integritatis infigne confert,

poteft ornatus exterior animz mode(tz expli-

ut $. Ambrofius loquitur.

VII. S. Bernardus ad mo

deftiam gexömp*io S. Bern.

|

cari, eumque in finem exemplum Judithz

adhiberi, quze t. Javit fe , quo denotatur miun-

B. Virginis zmulandam fic hortatus eít:fuper ifi-

ditits , quam modeftia fpecialiter obfervan-

Obfecro vos, filioli , mulamini hanc vir- goum ma-

Si Mariam diligitis , (1 contenditis £Ye.

dam przcipit.

2. Impofuit mitram fuper caput. &atem.

füum , qua gravitas in eodem movendo in

fi« ei placere, semulamini modeftiam ejus : ni-

nuatur. 3. Exuit f& veftimentis viduitatis [ud ,

hil enim tam idoneum homini , nihil tam

€g induit fe ve[?

imentis jucunditatis fue , qua fuga cengruqm Chriftiano.

triftitiz exterius oftenfz , & ftudium hilari-.

N U t as

$. XII.

tatis denotatur. 4. Induit fandalia pedibus, qui-

utiie

Af d

bus decentía in inceffu innuitor. $..

ff dextrariola , €9* annulos ,

quibus ordinatiffi-

AXIOMAT A.

por. lib

I Man kennt den Vogel an dem Gefang.

Flofileg.

de Ade'.

mus manuum motus fignificatur. .6. Omni»

bus ornamentis ornavit fe , & unxit myrrbo opimo,

. Adit dem das Hers oll ifl, gebet der

quo fuga omnis levitatis muliebris, & decor Mend übr. Ex abundantia cordis os loqui-

h. [utt

in omnuibus aCtionibus & verbis obfíervatus tur.

tiüfn.

deprzdicatur: quibus proinde omnibus effi-

I1I.

Die Sitten . der Mehfchen : find der. befte

cietur, ur animz taliter ornate , quoniam Spiegel. Qualis domus, talis Dominus. J ie

.

*

omnis ifta compofitio non ex libidine, fedex gas Haus, alfo der Herr

virtute procedit, etiam Dominus augeat hanc

IV. Ebrbarke if

das zierliclinkzl Kleic? de;

:

5 Augf

Menjcben.

S. Amär:

in illa pulchritudinem, & incomp

P^

argþili de-

V. Ebrbar

] de bort

core omnibus appareat.

keit- làfst ficb micbt. verbergen , dmh

mot.c3

.fie bat einen offenen. Helm.

H

$. X

NIT.. Ebrbarkeit ift. der- gvo

fle Schats; /des Men-

Gben. ..:Ebrbarkeit ifü über Gold und Suber.

MISCELLANEA.

—NIL . Jüblicbkeit im Zingeficht ifb das b

$

ejfe

MC

Qualitas.

E

]iyaott

Zeugnifs eines guten. GewiJen.

C. 50

Ciceto de],

mz olim cenfores conftitueb

antur 3

VIlL Früblich Geficbt ziebet alles z. ficb. .Hei-

leg.

hs

e Hünmel und . Geficbter liebet jedermann.

-quorum primarium erat offcium ad tef

morum emendationem attendere, erantque

IX. Saubere Kleidung , faubere Sz'tten.' Saube-

inter alios magiftratus maximz reverentig &

ves Haus, ebrbare Inwobner.

—X. Sauberkeit und. Ebrbarkeit

find a stb

oteftatis; cumque illorum munus uno dun-

YH.

À

X i fs

L]

taxat anno duraverit, hoc per quinq

gennium fte

dürabat.

XL Sauberkeit

im Hays zji die befte Täþezerey.

dam S. Brigitte dixit: O — Sauberkeit der. K leidung i/l die grófle Zier develben.

5 g,

Revel.Ex- .]l. Chriftus quon

[ 101, de

w.17. quam honeíte & morigorofe oporteat eas

XHL.- Sauberkeit des. Leibs if ein Zeicben e?nw

teyy,

( animas Deo facratas) in confpeQtu intuen- ebrbarem Sedl.

tium effe cum verbis & moribus . incedere,

F XHIL

cum invitati ad nuptias, intuentes eas, fint

mater Dei, cum toto coelefti

AUTHORES.

Virgo Maria ,

exercitu.

Sponíus

vero defiderans eas, eft

I. Alphonfus Rodriquez p. tr. 2. toto.

verus Deus , Rex Regum & Dominus domi-

II. Jeremias Drexelius in rofis p. 2. 12.

nantium ,. potensque füper omnia creata,

lIL. Joannes Pelecius l. 3. de offic. relig.

Drexp s. IHL Lycurgus , Spartanorum Legislator.

ref, c. 12 modeftiam. commend:

iwurus imperavit, ut Cap. 16. & a c.

intra pal. membris agens.

20. usque gd 39. de fingulis

*

!

$. 15*

adoleícentes maxime manous in via 1

E

lium continerent, filentio incederent, nus-

IV. S. Dorotheus ferm

Cic- lq [l;

T.

quam circumfpicerent, oculos humi defixos

V. Bcrnard'qs Roügnoliqs l. 4- de difcipl.

erent.

c. 38.

?

Ibid. $. 5

IV. Prifcorum metro dicebatur : Corona

0'.

virtutum omnium modeftia.

VI. Julius de morti£ c. 2

Vil. 'Nicolaus Lancizius opufc. 2.

Ibid. $. 3.

V. Publius Virgilius, Poétarum Princeps,

adeo animo , ore , & calamo verecundus

VIII.. Joannes

'B/u'fæns in | Pangrio V. ime

fuit, ut vulgó Parthenius diceretur.

j

N

^P0e.æ.

a TnfU..

— Jitulus XCFL ; Mos.

.395

bid-'g. Ql

aA du Ro odf

&ææwgæmwwwæææwæmæwwwwwwww

ITITAXEUS xcvBb.

Ben,

pet (f

W fua.

IR,

^ MORS

[.

$.

ferta gradientem columna nubis in dlïe] ; &Tf n.

columna ignis in no&te preibat,. quia cumv. rs.

QUOAD ESSENTIAM.

venerit Filius hominis in majeftate füa . om- Pfal. 33

nes hunc & electi, & reprobi videbunt, u

'cïf.*Q-'-Z.

Dcy"ïm'tiq.

8. Gregor,

& jufti de munere retributionis fine fine gau-

:om.2 O.Iïi

I.

deant, & injufti in ulti

one fupplicii in perpe-

Evarg.

Arift.l. de

St receffus ähimæ, fecundum A'rïtöte—

tüum gemant.

lem: aut caloris naturalis diffolutio,

mort, lib.

AMüjuntta mortis.

Forhsg

juxta eundem. Secundus Philofophus

de,ödel.

IV. Quatuor fere fünt magis przcipua ad-

ab Adriano Imperatore interrogatus,

uid effet rors? refpondit, exernus fomnus,

jun&ta, qua mortem terribilem faciunt.. Pri-.

mum funt dolores corporis: de quibus S. David Pf 17.v.8.

Ap. Laet- diffolutio corporum, divitum pavor, paupe-

tium.

rum def(iderium, inevicabilis eventus, incer-

dixit: Circumdederunt me dolores mortis :

ta peregrinatio , latro hominis , (omni pater,

vere enim, ut loquitut Beffzus, circumdanc

faga vitz, vivorum diíce(Tio, refolutio om-

dolores zgrum utobíeffam urbem vallo mor-

nium.

$, Augit.

j]uxta S. Auguftino eft relictio cor-

borum, foffa fymptomatum, excubiis medico-

S.Ambr. poris, depofitio farcinz gravis.

Juxta S.

rum, fectionum, ultionum: baliftis deliquio»

] de boro Ambr. eít abfolutio animz corporis, & quz-

rum: ruina denique murorum ac evaítatione.

mort.€ 3- dam hominis feparatios folvimur enim hoc

Unde, ut idem Pfalmifta ait, ipíi videntes fiC P£.47.v.6.

nexu, cum recedimus.

Unde & David ait:

admirati fünr, conturbati funt, tremot ap-

prehendit eos, ibi dolores ut parturientis.

Dirupifti vincula mea , tibi facrificabo ho-

s.;Gl'Pg.

ftiam laudis.

A. S. Gregorio fomnus vocatur

V. Secundum funt dolores anime , ob pec-

catorum conícientiam perturbate: qui qui- .

l.i2.mort. juxta illad S. Jobi : Homo, cum dormierit,

C. .

non refurget. Cujus appellationis rationem

dem tanti fünt, Innocentio teíte; ut animalInnoc. de

plurimum turbata cogatur quaf(i feipfüm odi(: conc mun-

hanc S. Do&tor reddit, quod vehementer ab

»

infirmis mentibus nomen mortis pertimefíci«

fe. Unde ftatim faübjungitür in Pfalmo fupra di c 41«

citato: torrentes iniquitatis conturbaverunt

tur, fomni autem vocabulum non timetur.

Unde S. Paulus difcipulos admonet dicens:

me: nam torrentes cum multo impetu ves

i

*

niunt, & videntur diruere omnia.

"Nolumus vos igaorare de dormientibus, ut

h

non contriftemini, (icut & cateri , qui fpem

Vi. Tertium fünt dolores infcrni: de quibus

non habent.

Dic&ta autem efít mors a mor-

h

S. Aug

iterum Pfalmi(íta l. c. ait: Dolores inferni cire Pfal. 114.

f. 101. de fu, tefte S. Auguft. quia videlicet per mor»

cumdederunt me: (eu, ut alibi clarius expli- V. 3*

temp.

fum, quo protoparentes noítri vetitum po-

cat: Circamdederunt me dolores mortis, &

pericula inferni invenerunt me, quando fcili-

mum momorderunt, in orbem introdu&a eft.

cet, ut loquitur Innoc. anima ja:m incipit trifte

Divifto.

dijudicare, & fibi pro iniquitatibus fingulis

l

li. Dividitur r. in neturalem , & «iolentam:

debita gehenne tormenta timet imminere.

illa e(t,' quz ab interno principio, videlicet

VII. Quarium fuoc dolores ex. afpettuu demos

caloris naturalis extin&ione , provenit, qui

num exorti: qui (icut fcles excubant ad mue

rium antra, przftolantur egereffum animz; ut

propter. defe&tum humidi radicalis, perinde

ut lucerna deficiente oleo extinguitur. líta

corripiant prodeuntem. — Quod jus videntur

:

eft, qux a principio extrinfeco oritur, cuüm

accepiffe ab exordio mundi, dum iisdem dixit

Cic. l. . $ videlicet, ut Cicero explicat, vel humor de-

Deus: Tu in(diaberis calcaneo ejus.

ub

i*(-äcn.l $ :

"'Tufc.

Gloffa ait: Calcaneum,finem hominis fignifi- v. 15.

J

trahitur,. vel calor extinguitur oppreflione

quapiam , (ive interna,-ut in veneno, inglu-

cat, ad illum femper dzemon attendit, lemper.

in(idiatur.

vie, & alluvione immodica potus, quemad-

Unde iterum cit. Pfalmo 17. ait:

modum cum nimium olei in lucernam infun.-

Preoccupaverunt me laquei mortis. Quan-

ditur: five externa ,. ut fpiritus cor refrige-

tus autem hic dolor (it, S. Bernsrdus expli-S Bern1 z.

rantis ia ateria, vel ore compreílio , quale

cat fequentibus verbis: eam comprehendet de med.

na

eft, cum ignis lapidibus aut multo cinere de-

tam terribiliter, qoam horribiliter forent re-

tinere. Hinc ad Abbatem Bonzvallis in bsec

repente obruitur.

IHl. Dividitur a. in bonam & malam: illa

verba fcrip(it: Orate Salvatorem, ut tempe-

ftivum jam exitum non differat, fed cuftodiat,

contigit, quando homo in ftatu gratiz dece-

dit; ifta eft, quando in peccato mortali, per

Curate munire votis calcaneum nudum meri-

poeníteatiam non deleto,moritur, & a 5. Joan-

tis , ut is, qui infidiatur, invenire non poffit.

ne mors fecünda vocatur.

De illa dicitor:

unde figat dentem , & vulnusinfligat: Qu Epift150,

omnia confirmantur ex vifione,. quam ían-

Pretiofa in. confpectu Domini mors Sandto-

rum ejus ;.de hac: Mors peccatorum pefli

&tus Antonius quondam habuit, dum ele-

ma.. Unde tefle S. Gregor. populum per de-

vatis ad coclum oculis Gigantem quendam

,

gïpbc. 2.

R. P. Lobn. Bibl. Man. Tom. 14.

terri«

.Ddd 2

* .

Bibliotbece . Manualis. Concionatorice

a.

396

ET

terribilem vidit ,.» caput ad coclos attollen-

XIX. Si annis multis viverit homo , & in£cel, 117

tem, & animas ad coclum volare volentes$ ex-

his-omnibus lztatus füerit, meminiffe debet v. 8

,

teníis manibus prohibere conantem, quarum

tenebrofi temporis.

aliquas ad terram allifit, alias autem fruftra

XX. Cum interierit, non fumet ornnia : Pfal. 48«

retinere. contendit.

neque defcendet cum eo gloria ejus.

v

ig.

"

M*

XXI. Auferes fpiritum eorum, & dcficient, Pfal. 1035

y, 12

$ H.

& in pulverem füum revertentur.

V. 29.

EX S. SCRIPTURA.

XXII. Cum morietur homo, hzreditabit Eccl. 10*

iä

y. 13-

Certitudo quoad fübfiantiam.

ferpentes, & beftias, & vermes.

$p4

XXIIL.. Putredini dixi :

Pater meus es,Job. 17.

Gen. 3.

I

uia audifli vocem uxoris tuz, & come-

mater mea, & foror mea vermibus.

V 14

Ecd,!

V. 12.

difti de ligno, de quo przceperam tibi,

XXIV. O mors, quam amara eft memoria Eccl. 4t1.

ne comederes, in füdore vulcus tui veíceris

V:IS'

tua homini pacem habenti in fübftantiis fuis, V. 1.

pane tuo, donec revertaris in terram, de qua

viro quieto, & cujus viz directe funt in

füumptus es, quia pulvis es, & in pulverem re-

[

Luc !

verteris.

omnibus, & adhuc valenti accipere cibum.

y. 5f

XXV. Dies mei ficut umbra declinave- Pfal. 101.

il. Omnes morimur, & qua(i aquz dilabi-

y 12.

runt, & ego (icut foenum arui.

V. I4.

mur in'tcrram, quiz non revexrtuntur.

XXVI. Homo natus de muliere, brevi vi- fob. 14.

Pfal. 89.

IlI. Quis eft'homo, qui vivet, & non vide-

d.

pfai.

vens tempore, repletur multis miferiis. Qui

I

v 1b

V. 490

bit morcem? eruet animam Iuam de manu

inferni ?

quafi flos egreditur, & conteritur, & fugit ve-

E

lut umbra, & nunquam in eodem ftatu per-

^l

Eccl. 25.

IV. A muliere factum eft initium peccati,

manet.

;

V. 33.

& per illam cmnes morimur.

XXVILI. Die mei v

älociores' fuerunt cur- Job. 9.

Rom. 5.

V. Propterea ficut per unum hominem pec-

V. 12«

fore, fugerunt & non viderunt bonum, Per- V. 25*

caium in bunc mundum intravit, & per pec-

tranfierunt quafi naves poma portantes, ficut

catum mors;. & ita in omnes homines mors

aquila volans ad efcam.

Pl !

percranfiit, in quo omnes peccaverunt.

- XXVIII. Ecce equus pallidus, & qui fede- Apoc 9. -

i

UP

Ibid.V. l 40

Vj. Regnavit mors ab Adam usque ad

bat füper eum, nomen illi mors, & infernus V: 9

p

Moyfen, etiam in eos, qui non peccaverunt.

fequebatur eum, & data eft illi poteftas fuper

Sap.7 v 6.

Vil. LInus eft introitus omnibus ad vitam,

LMi

*

j

quatuor partes terrz, interficere gladio, fa-

V. Ó

& (imilis exicus.

me, & morte, & befítiis terra.

Hebr. 9.

VIL Statutum eft hom

inibus fem&l mo-

i

XXIX. Eft,qui locupletatur parce agendo, Eccl. 11.

V. $74

ri, poft hoc autem judicium.

& nefcit, quod tempus pretereat, & mors V: !8.

IX. Breves dies hominis fünt, numerus

Job. t4.

appropinque

2

Y.5,

Menfium ejus apud te; conftituifti terminos

morietur.

t & rxclxinquqat omnia aliis, &

Etd f

VT

ejus, qui prateriri non poterunt.

XXX. Nudus egrefïus füm de utero ma- Job. 1.

Eccl. 9.

X. Noli de mortuo inimico tuo gaudere,

s revertar illuc.

V,2I.

q*is qmez, & nudu

v. g.

Íciens, quóniam omnes moriemur; &

E

Xin gau.

Utilitas.

dium nolumus venire.

Iroy,.

XXXI. Melius eft ire ad domum lu&tus, E&cl.7.v.3.

V

Eccl. 2.

Xl. Non eft in hominis poteftate prohibere

quam ad domum convivii; in illa enim finis

v 0.

fpiritum, nec habet poteftatem in die morris.

cunctorum admonetur hominum, & vivens

3044

Eecl. 41.

XII Noli metuere judicium mortis; Me-

cogitat, quid futurum fit.

V 5o

mento, quz ante te fuerunt, & quz füperven-

XXXIli. Melior eft dies mortis, quam dies Ibid. v. ».

tura funt dbi: Ho; judicium a Domino omni

nativitatis.

carnl.

XXXMI. Quafi effodientes the(aurum, gau- Job. 3.

1 Theff, 5.

XilI. Cum dixetint, pax, & fecuritas ; tunc

dent vehementer, cum. invenerint fepul. v.22.

vl 3.

repentinus eis fuperveniet interitus.

chrum.

Jncertitudo quoad. tempus.

XXXIV. Scimus, quoniam fi terre(tijs do-2. Cor. 5.

It 1

YA7,

Eccl9. '

XIV. Nefcit homo finem (aum; fed ficut

mus nofítra hujus habitationis diffolvatur, V. 1-

V. 19.

piíces capiuntur hamo, & ficut aves laqueo

ECCU l

quod zdificationem ex Deo habemus , do-

Va

comprehenduntur; fic capiuntur homines in

mum non manufacam, (ed aeternam in ccelis.

Mors defiderata.

,

tempore malo, cum eis excemplo fuperve-

nerit.

*

XXXV. Coar&or autem e duobus, defide- Philipp. z.

XV. Memor efto, quoniam mors non tar-

VJ,QB'-A

i

Eccl. 14.

rium habens diffolvi, & effe cum Chrifto.

V* I2

dat, & teflamentum inferorum, quia demone

XXXVI. Quis det, ut veniat petitio mea, Job.6.v.o.

ftratuim eft tibi.

I

& quod exfpecto, tribuat mihi Deus! & qui

Luc. 12.

XV&K Eftote parati, quia, qua hora non

ccepit ipfe me conterat!

putatis, Filius hominis veniet.

XXXVII. Scientes, quoniam, dum fümus». Cor. 5,

Jac. 4.

XVil. Ecce nunc,qui dicitis : Hodie aut cra-

in corpore, peregrinamur a Domino ( per fi- V- 6

V. 14.

ftino die ibimusinillam civitatem,& faciemus

dem enim ambulamus , & non per fpeciem)

ibi quidem annum, & mercabimur, & lucrum

audemus autem, & bonam voiuntatem habe-

3. lp

ïlpU(ïBxe

faciemus, qui ignoratis, quid erit in craftino.

mus magis peregrinari a corpore, & prefen-

tes effe ad Dominum,

i

lt * i

Qualitas.

fily,

XVIII. Viventes enim fciunt, fe effe mo-

XXXVill Educ de cuftodia

animam Prai. 141.

ECC]J 9'

v.8

V. 5.

rituros, mortui vero nihil noverunt amplius,

meam , ad confitendum nomini tuo.

noc habent ultra mercedem, quia oblivioni

XXXIX Moriatur anima mea morte juflo-B;laam

tradita eft memoria eorum.

rum, & fiant noviffima mea horum fimilia. n. 3.

XL.Quam

»w-

Titulus XCF 1H. Murs.

397

:'CCI. ll

)

Pígs.v.s, . XL. Quam dilecta tabernacula tua, Domi-

verteris, incerta omnia, mors certa.

Natus

ne virtutum : concupifcit, & deficit anima

€s? certum eft, quia morieris.

)fal- Ü 8,

mea in atria Domini.

Incertitudo quoad tempus.

aj

- Mors ætjlo;um;

II. Horam ultimam idcirco Dominus vo- S. Greg in

Apoc. 14.

XLL Beati mortui, qui in Domino mori-

luit nobis effe incognitam, ut femper poffit hom.

1 2()'

V. 13,

effe füfpeQta; ut, dum illam prxvidere non

icl g,

untur. À modo jam dicitSpiritus, ut requie-

Ícant a laboribus fuis: opera enim illorum fe-

poffumus, ad illam fine in

*

ha

remus.

S

termiílione prope-

quuntur illos.

lob vv

S2p.4. V.7.

XLII. Juftus

fi morte Apräeoccupatus fue-

ML 'Tanto amplius mors timere debet, s. Creg.'.

B

rit, in refrigerio erit.

quanto nunquam provideri valet. Cur ergo 12 c. 19.

Ed at

Eccl. 1.

XLIII. Timenti Dominum bene erit in

quafi de certo extollitur, cu

M

na incertudinis tenetur?

jus vita füb poe-

V. 13.

extremis, & in die defunctionis fuz benedi-

cetur,

ÍV. Latet ultimus dies, ut obíerventur $. Aug. de

Luc. 12.

XLIV. Beati fervi, quos, cum venerit Do-

omnes dies; fero parantur remedia, cum difc Chii-

Pbl tot;

V.^37-

mortis imminent pericula.

l.

V U.

minus, invenerit vigilantes. Amen dico vo-

bis, quod przcinget fe, & faciet illos difcum-

V. Ad hoc conditor nofter latere nos vo. S. Grez. 1.

db.u,

bere, & tran(iens miniftrabit illis.

luit finemi noftrum , diemque noftrz mortis 12« mor.

ivl Il

Pfai, 115.

XLV. Pretiofa in conípectu Domini mors

effe incognitum , ut , dum femper ignoratur,

E

V. 16.

San&orum ejus.

femper proximus effe credatur; & tanto quis.

Sap. 4.

XLVI. Confummatus in brevi, explevit

que (it ferventior in operatione, quanto &

V. 13.

tempora mulca: placita enim erat Deo ani-

incertus eft devocatione, ut. cjum incerüi fu-

0b.9,

ma illius: propter hoc properavit educere

mus, quando moriamur, fem

per ad mortem

XJ'25-

illam de medio iniquitatum.

X

parati debeamus venire.

AMors. hngiorum, .

Qualitas.

Apoc 9.

Pralo , 5.

XLVII. Mors peccatorum peffima. -

VI. Nudi omnes nafcimur, nudi -morimm; S.Ambr.io

v. :27.

nulla diftin&tio inter cadavera mortuorum, Hexaw.

VO 8!

XLVIII. Nationis iniquz, dirz fünt con-

nifi forte, quia gravius foctent divitum cor-

S52P 3 V 9. f(uümmationes.

i

N

ü-cïbi-

pora, diftenta luxuria.

1. Mach.2,

XLIX. A verbis peccatoris ne tim

V. 62.

tis, quia gloria ejus ftercus & vermis eft.

VII. O durus, & durior cafüs! heu quid S. Anfelm.

perdidit homo, & quid invenit! perdidit bea- in med.

E t

Hodie extollitur, & cras non invenietur,

quia converíus eft in terram fuam, & cogi-

titudinem,ad quam factuseft; & invenit mor-

*S VI 18.

tem , ad quam factus non eft.

Hodie veni-

:

tatio ejus periit.

.

Eccl. 4 1.

L. Vz vobis vi

ri impii, qui dereliquiftis

mus a patria in exilium , a vifione in ccecita-

V, II.

tem , a jucunditate immortalitatis ad corru-

legem Domini altiflimi. Et íi nati fueritis,

.Jobrts

jn maledi&ione naícemini: & fi mortui fue.

ptionem mortis Mifera conditio, gravis do-

21

!?

lor, grave damnum, grave tormentum.

ritis, in inaledictione eri: pars veftra.

Prov. t1.

Lí. Mortao homine impio nulla erit ultra

- VilI In morte tanto timor fit acripr, quan- S.Greg 54

to retributio vicinior, & quanto vicinius

fEccl.7.v.3-

V.Z.

fpes, & exfpectatio folicitorum peribit.

iu. mnor. c 17:

)

dicium tangitur, vehementius formidatur:

;

Sap.5.v.2.

LII. Videntes turbabuntur timore horri-

r ul i RL NU ii

bili, & mirabuntur in fübitatione infperatz

inveniet enim homo poft pufillum, quod in

&ternum non poterit vitare.

ss Ibid. v s

falutis, dicentes intra fe, poenitentiam agen-

: Bern.

Mp

tes, & pre anguftia fpiritus gementes: Hi

IX. Anima mea, quis erit ille pavor, cum $.

dimiffis omnibus, quorum tibi prafentia ju. 2pud Inth.

-

fünt quos habuimus aliquando in derifum.

1' JObo 30

cunda erat, fola iugredieris, & ignitam peni- In P 1.c.7.

l. v« gæ'

Praparatio ad 1hortem.

tus regionem, ubi occurrentia catervatim te-

Éccl. 14.

LIII. Ante obitum operare juftitiam, quo-

terrima monfítra videbis ; quis tibi in die can

)-Q- COD 5'

E

tz neceífitatis füccurreret? quis tuebitur a

Y2127.

niam non eft apud inferos invenire cibum.

r,Vu I(

Eccl.i 12,

LIV. Memento Creatotis tui in diebis ju-

rugientibus preparatis ad efcam ?

"

quis con-

j

v. l..

folabitur ? quis dedtcet?

ventutis tux, antequam veniat tempus affli-

$

&ionis, & appropinquent anni, de qui

.

X. Ultimus dies tanti eft ponderis, ut il- S Aug.ap

bus fii-

lius ratione reli

Deyer!, tr.

cas: non mihi placent.

qui dies mcritg debeaz;;rt ob.

3 in feflo

fervari.

:

S.Joan. E.v.

XI. Loculus dimi

nutive eft 'mortu? locus,

15

4.Reg. 20,. LV Difpone domui tuz, quia morieris.

Ludoiph.

$. HE -

in quo jacet, cui enim viventi magna palatia:

Car: h,

; od

ul

& ampla domus non fufficiebant, pro loco; ap. Manfi

EX S$. PATRIBUS.

ei morienti parvum fpatium füfficit pro locu: tr so ditc

us yn COf: 5'

4

lo; Unde mortuo Alexandro dixit quidam 5: n. r.

Certitudo quoad. (abfLantiam.

Philofophus, quem totus mundus non capie-

2

S. Auguft. L.

id in hac terra certum eft, nifi mors?

bat, hodie parva continet arca.

)

spudBeirl.

Qu

profeciti ? qui fis, hodie fcis; quid

XlI. Adveniente lapide, id eft, mortis du- S. Anton.

Qp

tr. 3. in. facturus fis craftino, nefcis. Speras pecuniam ?

ritie percutierur & conteretur, & tunc aurum P«d. ferm.

om.

nn

fefto.

fapientiz, argeatum eloquentiz, gs divitia- "

incertum eft, an proveniat. Speras uxorem?

poft

incertum eft, an acquiras,vel qualem accipias.

rum, ferrum potentiz comminuetur, & in33:

qpia. t

nihilum redigetur, & a vento difpergetur:

r

Speras filios? incertum eft,an nafcantur. Nati

fünt? incertum;an vivant. Vivunt? incertum

quia caro vermibus, divitiz parentibus, &

O.Bælalm

anima dzmonibus tradetur.

| j

gü,an proficiant,an defipi,ant. Quocunque te

D dd 3

, XIIT.

r

LÀ

9t

315

398

lotbece Manualis / Concionatorice

num, & omnis gloria hominis, tanquam fios

$, Chryf.

XIII. Quis non perturbetur & confterne-

i hefterno die, aut paucis

fceni. Qua fane fimilitudine commodiffime

$, duf

t0.4. ep.5. tur, cum eurn, qu

D6f

ante diebus ambulabat , fexcenta dom;us ne-

Propheta complexus eft humanz vitz bre-

mancipio-

vitatem; & fluxam commodorum ejus lzti-

M a

gotia gerebat, uxoris, filiorum ,

$ Hle

rum, (epe etiam integrarum ci

vitatum Cue

tiam , atque voluptates: fiquidem hodie ali-

bat, fuppli-

quis eft vegeto corpore, deliciis diffluit, pra»

ram füfcipiebat, minab

itür, terre

.

arti

m inferebat, innu-

ftantem ac gratum ei colorem flos etatis prz-

. cia partim folvebat; p

bet, animo magno ac forti eft preditus, cras

$ 6t

mera tum in urbibus,

tum in regicnibus ef-

de fürdiorem ja-.

vero is ipfe miferabili apparet forma, quam

ficiebat, repente quovis lapi

L

biles ho-

centem videt? Cumque inpumera

vel tempus dedit, vel morbus immutaávit.

€.Hiet.

Heiiodo

mines plorent,;

& amiciffimi quique plangant;

Utilitas.

& uxor dolore

diftorqueatur, genas ledat,

XX. Laudare, vel fatis confiderare menSgupp.Abb,

comas vellat, ma

gnoque cum ululatu ancil-

humana non füfficit altitudinem hujus divi»1 i. de glo-

-Jarum greges circum fe collocet ipfüm ta-

ni confilii, quo B. Trinitas homini mortuorifF. Trinit.

men nihil eorum fentientem ? cum etiam om-

£ Aug.

(üblata effe, rationetn,

morte peccati, quz mors animz eft, necefia- 5

nia repente de medio

n dc

ingenium;animam;ori

s lorem & venuftatem,

riam providic mortem corporis, przparatum

í

habens apud fe bons artis inftrumentum,

OEl sU ERSSRERDSMANENDET ( s Is

membrorum, motum;

injucundaautem, & in-

z

Tüem d

ftu-

quo po

fitt per mortem corporis mors ani-

amocna iis fücceffiffe, nimirum filentium,

ma defítrui.

do&rini.

porem,

corruptionem, faniem, vermes, cine-

qui imitationesS Ifi^. l..

VCORTNEN

Chit

jnteritum integrum,

XXL Iniquus moriens ,

$ G.

rem,pulverem,fæcorem,

füi multos ad culpam traxérat,

deleétatione fent. c.62«

corpusque totum €o propera

ns,ut in vilia &

füp. Ma

definat.

peccati ;

mulios a culpa revocat terrore

10,

deformia atque ignobilia offa

tormenti ; quod etiam

Pfalmifta veftacur dt-

3 Bafil,

'X1V. Mortalem te, qua'fo, effe,

recordare ;

füm diffol-

cens: Letabitur juflue, cum siderit vinditkam, ma-

Orat. 24, terraequidem es,

in terramque rur

$ ha.

demorte. veris. Circumfpice eos, qui ant

e te fimilibus

nus fuas lavabit in fanguine peccatoris 5 in pecca-

ejilt

torum enim morientium fanguine jufti la-

f« fe fplendoribus efferebant

ubinam funt

ibus dignitatibus orna

ti erant?

vant mapus , quia dum eorum poena confpi-

illi, qui civil

citur, confpicientis vita mundatur.

Tuidem,

ubi invicti Rhetore

s? ubi Duces? ubi Dy-

lvis?

XXIL. Inclinemus nos ad (zpulchra, & con-S.Ephrem.

naftz? ubi Tyranni? Nonne omnia pu

ditionis noftrz occulta profpiciamus. Ex ca- de vi: fpi-

, Nonne fabula? Nonne in paucis offibus me-

daveribus permi

xtos offium acervos, crania-rit-

moria vitz ipforum confervatur?

liquis offibus cer.

XV. Quid foetidius humano ca

davere?

que carnibus exuta cum re

& An

S. Àntcn.

*

nemus, & hzc confiderantes,

nos ipíos in il-

1.debo

'p.4-tit, r4. qut

d horribilibus ho

L]

mine mortuo? cujus erat

TiCIt,

fit in morte

lis, velutin fpecu

lo quodam contemplabimur,

68.S.7. In. VI

ta gratiffimus amplexus ,

Ubi javentutis flos,

& pulchritudo? ubi ve-

—horribilis afpe&tus. Quid ergo

profunt divi-

honores

nuítus ille genarum decor? hec nobiscum

üze? Divitiz non liberant a Verfne,

carnis defideria fugiamus.

non liberant a foetore,

cogitantes ,

o lavanturs. Bern de

$

L

Räïüicur igni-

XXIiL Juxta lapidem, füper qu

S. Avg. in

XVI, Qui

s refiftit morti

de meditando compone,

& diligen- formula

Pf 101f

bus, undis, ferro ; refi

(titur poteftatibus ;

corpora,

r $n

D

ter excogita, quo

tra&tentur ufü

fepeliendi ; oneft.vit

&t do&,

refiftitur regibus. Veni

t una mors, quis ei

nunc in faciem verfan-

C.14..

reliflic? — Nihil eft illa fortius.

nunc enim in tergum,

.. Crift

tur. Quomodo nutat

caput, cadunt brachia,

Diot. de

X VL Infüperabilis eft

potentia, quia non

$ Chry

fcilicet for-

rigent crura

, jacent ti

biz, quomodo induan-

cont.mort, unum folum, fed omnes fuperat;

Summaque tibi (it Philo-

lip, Ma

tes & debiles, lztos & triftes, eg

[]

enos & divi-

tur, confuantur.

IQ

& fenes, vi-

fophia , meditatio m

ortis affidua. Hancubi-

tes, incolas &

advenas, juvenes

& in xter-

$, Ambt,

omnia flumina intrapt

cunque perrexeris, tecum porta;

.f0s & mulieres; &ut

dinem mortis necefla-

num non peccabis.

6 40

in mare, id eft amaritu

L

dum contemnere cinerisS. Bonav.

m eft omnium

XXIV. Facit mun

$ Ben,

rio fübintrarent ; mors €ni

confideratio ;; nam concupifcentia

oculorum ï?ial.falut.

posna, omnium tributum, o

mnium: carcer,

»

p. üt 7« 6 $.

$p 105,

z

contemnitur, quando quis cogitat, fe in te

omnium domina.

; concupifcentia carnis de-

Bellov,

XVIIL Dicebat quidam,

quod fi habefbt

ram reverfurum

rimitur , quando quis co

gitat, quod in deli-

p. 1. 1. 2: judicein fidelem €

ligere, mortem pre ca-

ibus vermium 5 fuüe

$. tn

di&a 26

d non eft perfonarum

ciis corpus nutritum eritc

Dam' fef.

teris eligeret, eo quo

mnitur,

uando quis cogi-

de$ Vg

accepti

o apud eam,

nec miferetur pupillo,

perbia vit& conte

ert feniori, nec dimittit divitem, nec

tat; quod ille, qui

vult effe luper alios, pone-

- Mit,

nec def

&

tur (ub terra, qua e

(t infimum elementorum,

veretur nobilem, nec horret pauperem

o

dens intrare in civita- S. Chryf.

t fa»

XXV. lit conten

5gn0bü

em, nec evitat fortem, nec parci

am videat, quod fe- de fid. &

nec condonat infipienti, fed ut dici-

tem, qu& floret, priusqu

pienti,

cum concipit, videat

pri

mum quid (it, ideolege nat.

tur : AMors fceptra ligomibus equa

t: E[l commune

lchra, per que doce- . ;

INobilis €9 fortis

ante po

rtam funt fepu

sori ; wiors nulli parcit bonori ;

mur. in qui

d definimus tandem.

n Ów,

veniunt ad funera inortis.

s Hnisl,ld'ioz.q de

t

fceni, foremque ve-

XXVI. Mor

s nihil aliud,quam carceri

- ilit

SEphrem . XIX, Quoties herbam

& laboris cofummatio,

ad portum appli

caüo , cont, mort,

orat. de ^ nuftum confpexeris, fac tibi in mentem ve-

mmi C. (').

peregrinat

ionis adimpl

etio, oneris gravi

morte,

'niat humane noftre naturz fragilitas, ac re-

(io, de domo

cordare ejus fimilitudinis, quam Haias ille mz»

depofitio,

de equo furiofo defcen

ruinofa liberatio, omnium zgrit

udinum ter-

dicens ; Onykmis caro ut foc»

mim-

l

gnus proponit;

l

*

N

N

p

!

Tiwus XCVIH. Mirs.

399

minatio,omnium periculorum evafio,omnium

XLIII. Mäliords dies funt , quibus ad z- s. Euftb,

malorum confümptio.

ternam vitani renafcimur , quam illi; quibus emifi.hom:

$. Auguft. - X XVII. Nihil fic revocat a

ap.Deyerl,

pcccäto, quam

in hzc tempora procreamur. Prima nativi- 1-dePaích,

frequens mortis meditatio.

in exh. 5.

XXVIlI. Memento mortis tur, & non

tate terras ingredimur , fecunda cceleítibus

x

preparamur.

peccabis. Qui íe quotidie recordatur effe

XLIV. Bona mors, & ïncquaquam abhor- S. Bern,-

moriturum , contemnit

prafentia, & ad fu.

renda, qu vitam, etíi adimit, non perimit; eP- 42-

tura feítinat,

adimit quidem, fed ad tempus re(tituendam

S. Greg.

XXIX. Qui öonfïderat, qualis erit in more«

in tempore, duraturam fine tempore.

te, femper erit pavidus in operatione.

XLV. Quis excogitare queat tuarum uti- S.Aug. to.

S.Hier.ad XXX. Nihil zque tibi proficit ad tempe-

litates beatitudinum? Nam male mori Chri- 9- l 1. de

Heliodor. rantiam omaium rerum , quam cogitatio

ftianorum non eít. Bene autem mori cum

vifit. inf,

PP.Ahbo

m. G. 6,

degh

brevis zvi & hujus incerti : quidquid facis,

Chrifto vivere eft.

reípice mortem.

Trinit

XLVI. Eft vita fecura, ubi confcientia pu- $. Bonav.

"

Mors. juftorum. |

ra ; ubi mots fine formidine exípeCtatur, cum folit, c, 3.

S. Aug. l,

dulcedine adeffe optatur , & cum devotione

. XXXI. Mala mors putanda non eft, quam

1. deciv, bona vita preceffit; neque enim facit malam

acceptatur. [ntellige, quod venientem mor-

tem nullus lztus & hilaris fufcipit , nifi qui

mortem, nifi quod fequitur ipfam mortem.

Idem de

fe ad ipfam , dum viv

S

do&rin.

-XXXH. Non poteft male mori, qui bene vi-

preparavit.

eret , Éonis operibus

milo M.

Chrift.

xerit, & vix bene moritur, qui male vixit.

t 66

Mors impiorum & mala.

S, Greg.

- XXXIII. Mors juftorum eft bonis in adju-

fup. Mart. torium , malis in teftimonium , ut inde per-

XLVII. "Vere petlima eft ( mors peccato- v, peda in

rum) quia ficut Vivere charitati o

1o,

verfi fine excufatione perednt, unde eledti

ptimum, ita Pfalm, 33*

mori charitati peffimum eft ; & ex hac mor-

exemplum capiunt, ut vivant.

$. Dern.,in. XXXIV. Bona mors jufti pr()ptör requiem;

te efficitur hoc, quod efi alia mors , id eft,

epift.

diffolutio eorum videtur bona ftultis, quia

melior propter novitatem , optima propter

—

fecuritatem.

vident funus eorum ferri cum tanta pompa,

tamen fit mala 5 quia cujus corpus hic collo«

lbidem,

XXXV. Pretiofa morsSanctorum, pretio-

Ephrem,

catur & deportatur in le&to eburneo, ejus

,

.fa plane tanquam finis laborum, tanquam vi-

anima fe

ulta eft in inferno.

n

;viz fpi

Gorie con(íümmatio, tanquam vitz

XLVI

j

;';mqa, &

*

l. Anima peccatoris multis dolori- Idiot, e.]

&

perfectz fecuritatis ingreffus.

bus & anxietatibus illo tempore fübjacebit;!9 de

S8. Amhr,

XXXVl. Juftis mors eft quietus portus,'

quia cum egredietur , occurrent ei Opera , Contempl,

1. debono nocentibus naufragium putatur. Certe iis,qui-

quz fecit, five bona fuerint , five mala; Ec'"9rt

mnort,

busgravis eft timor mortis , non eítgrave mo-

illa ( velit, nolit) afpiciet oculis interioribus

m

ri, fed grave eft vivere (üb metu mortis. Non

füis, & judicabit in fe mala , quz fecit , &

-ergo mors gravis, fed metus mortis. Non ha-

D.

tormenta fibi videbit e

ter imminere.

pr—oximo mi(crabili-

J de

|

bemus, quod a morte metuamus , fi nihil

PERS

quod timendum fit, vita commifit.

rmula

E

XLIX. Mors peccatorum mala in amiffio- s. Dern,

yeft.viti

$. Aug. l.

XXXVII. Timor de futura morte mentem

ne mundi , a quo non poffant fine dolore fe- ferm. 4r.

parati: pejorin diffolutione carnis, a qua evel. Inter jar-

Ms

de do&. neceffario concutit ,. & quafi clavus carnis,

Chrift,

omnes motus fuperbiz ligno crucis affigit.

luntur eorum animz a fpiritibus malignis ; pe(- V95

S. Chryf.

XXXVIil. Piis mors ultra non eft mors,

fima in tormentis inferni, quando corpus &

fup. Matt-fed nomen tantum habet mortis : imo &

anima perpetuis fimul addicuntur ignibus,

lO.

L. Amara ell, & cerribilis (mors) Domine ldiot, 1,

ipfum nomen fublatum elt.

abundantibus iniquitate, affluentibus profpe- c. 9.

S.Ambrl XXXIX. Quid eft mors, nifi vitiorum fe-

ritate , carentibus adverfitate3 & non lan-

€ € 4 pultura, virtutum fufcitatio ?

guentibus infirmitate.

s Dontn.,

S. Bern.

XL. Volote mortem , etíi non efFugere;

LI. Quarentes, qui eos redimat, & n

Jjal fl

xemo S.Ephrem.

:i[, ?QC'S'

ep. 105. certe vel non timere. Juíftus quippe mortem

eft, qui liberet; requirentes focios, & nemo de ob-

et(i non cavet, tamen non pavet. Denique (i

adeft, qui eos comitetur; Requirentes ad-

dorzm, in

morte praoccupatus fuerit , in refrigerio erit.

vocatos & patronos , & nemo, qui aufit.

llrifïo.

$. Petrus

Dam. fer.

XLI. O quam beate moritur, qui moriendo

LII. Mors peccatorum peffima. Audi un- s, per,

oritur; quam feliciter cemporalem finit vi-.

de peffirna. Mala fiquidem eft in mundi amif: ep. c.

de S. Vitali

fione, pejor in carnis feparatione, peífima in

Matt.

tam, qui vivere perpetualiter incipit. Hinc eft,

quod S. ecclefia dies migrationis Sanctorum

vermis, ignisque duplici contritione.

" Natales vocare confuevit, quia protinus in

LIIL. Percutitur hac animadverfione pec- s. Aug.1f,

$ Choyf

ccelo nafcuntur, cum in terra vifibiliter mo-

cator, ut tnoriens oblivifcatur füi, qui, dum 3. de $$.

de o &

riuntur, & tunc vere incipiunt vivere, cum

viveret, oblitus eft Dei.

Ino

g

mortalem videntur vitam finire.

LIV. Vita erat in paradifo, ubi lignum vi- s. Ambr,

tE, & vita erat lux hominum ; mors igitur in 1. de

S. Cypr.

LXIL Quod interim morímur, ad immor-

bon. mort,

de mor- ralitatem morte.trans

gredimur , 'nec poteft

mgla, quaz ac

ceffit, & fübintravit.

od

talit,

c. 4-

vita xterna füccedere ,' nifi hinc contigerit

Mors. defideranda. -

wccnt.mon'

exire ;: Non eft exitus ifte, fed tranfitus, &

/LV'. Lauda

'cr (Ilc

ndus quidem ille eft, qui mor- S. Climac;

temporali itinere decurío ad vterna transe

tem tanquam bodie venturam exípectat, fed fcal, Par,

g l'- 6.

| greffus,

ille fan&us, qui eandem femper defiderat.

Mers

í

em,

4o93.

Biblio/tb'eeæ Manualis Concionatoriæ

Mors . memnoranda.

fæculi requirunt; fcriptum eft enjm : Ubi eft

*

T.

thefaurus tuus , ibi eft cor cuum.

yl?

S. Gregor.

LVI. Mortem velut prefentem femper tibi

]if;k- "

LXVII. Chriftus Rex nofter, & ideo, quod S. Ambr.

N:z. i^ ob oculos pone.

Ita enim fiet, ut, cum ipfi

fdo$.

fentet^/ o ccurrendum erit, füperior exiftas. Perpe-

Rex juhet , deferere non poffumus, & con. l. de bon:

mott.

"AL

tuum tibi fit hoc ftadium , ut mentem tuam

tempnere. Quando Imperator terrz hujus in

g, Grt

1.f

templam Deo exftruas. Hinc enim affeque-

peregrinis locis aut honoris fpecie , aut mu-

neris alicujus caufa jubet degere , numquid

ris, ut eum pro fpirituali ftatua in ultimo

hinc in confulto [mperatore difcedunt ? &

corde habeas.

S, Laur.

.LVII. O bona mortis confideratio, quis;

quanto amplius eít divinitas parere , quam

humanis? vivere ergo fancte Chriílus eít ;

Jutt.de lig.

quanta per te acquirantur emolumenta, valet

& mori lucrum.

vi-€ 4« intelligere ?. quis poteít capere, quis propa-

. IV.

Senett

lare? utilis eft tui memoratio, ad fugandum

],ep. 6,

.EX LIBELLO DE IMITATIONE

vitiorum exercitium ; ad fugiendos peccato-

CHRISTI.

)

rum laqueos.

]

Mors equo animg»'acceptanda.

Certitudo quoad. fubfTantiam.

$. Chryfo» LVIIL Fiat voluntarium ; quod futurum

L Gi

vidifti aliquando hominem mori , cogi. L.1. c. 93.

ftom, fup. eft neceffarium : offeramus Deo pro munere;

ta, quia tu per eandem tranfibis viam, $ ?

Brunne

Matth.

l

Exeub

quod pro debi

tenemur reddere,

Incertitudo. quoad. tempus.

€

!O.

LIX. Quis mortem temporalem metuat;

II. Si hodie non es paratüs, quomodo cras Ib. $. 1.

Caæ Gd',

fup. beati

cui eteróa vita promittitur ? quis labores

eris? cras eít dies incerta, & qui Ícis, an

immaec,

'carnis timeat, cum fe in

craftinum habebis ?

verit collocandum.

perpetua quiete no-

MC

IiI. Ah ftulte , quid cogitas te diu vidtu. Ibid. $. 7.

$. Ambr.

LX. Mors non eft me

tuenda fortibus : eft

rum, cum nullum diem habeas hic fecurum ?

in Lue, . defideranda (apientibus, & miferis expetenda.

quam multi decepti funt ; & infperate de

l 5.

LXI. Meminiffe debemus, voluntatem nos

corpore extracti? Sic omnium finis mors

$. Cypr.in non noftram , fed Dei facere debere, fecun-

eft , & vita hominum tanquam umbra fübito

L demort- dom quod nos Dominus quotidie juffit orare.

pertranfit.

Utilitas.

Quam prepofterum eft , quamque perver-

füm, ut cum Dei voluntatem fieri. poftule-

IV. Beatus, qui horam mortis fuz fem-: Ibid, j. a.

mus , quando evocat nos & accerfit de hoc

per ob oculos habet ; & ad moriendum quo-

mundo Deus, non ftatim voluntatis ejus im.

tidie fe difponit.

erio pareamus.

.V, Eja chariffi

jbidem.

me, de quantó pety'iculro te Ibid. $. 6.

LXII. Quid oramus & petimus, ut adve-

poteris liberare, de quam magpno timore eri-

niat regnum coclorum , fi captivitas terrena

pere, fi modo femper timoratus fueris , &

(

dele&at? quid precibus frequenter iteratis

füfpectus de morte.

rogamus & pofcimus, ut acceleret dies regni,

VI. Si frequentius de morte tua, quam deL.1.c.21.

fi majora de(ideria & vota potiora fünt fervire

longitudine.vite cogitares , non dubium , $ 5

iftic diabolo, quam regnare cum Chrifto.

quin ferventius te emendares.

S. Ambt.

LXIII. Quid tantopere vitam iftam defi-

Prepavatio. ad. mortem,

nl de

deramus, in qua quanto diutius quis fuerit ,

kL.l. (;.ag.

bon«mort. canto majori oneratur farcina peccatorum ?

VII. Melius eft, nunc providere, & ali-

€. 2,

quid boni przmittere , quam fuper aliorum $- 5*

ipfe Dominus aic: fufficit diei malitia fua.

S. Cypr.

LXIV. Quod interim morimur, ad immor-

auxilio fperare.

Si non es pro te folicitus

UC

modo , quis erit pro te folicitus in futuro?

" talitatem morte transgredimur 5. nec poteft

Nunc tempus eft valde pretiofum , nunc

vita zterna fuccedere , nifi hinc contingeret

exire: non eft exitus ifle, fed tranfitus, &

dies falutis.

VHI. Stude nunc taliter vivere, ut in hora lbid. $. 6.

temporali itinere decurío ad aterna trans-

mortis valeas potiusgaudere. quam timere.-

greffus. Quis non ad meliora feftinet? quis

IX, Quis memorabitur tui poft mortem ?1bid. $. 8.

non mutari & reformari ad Chrifti fpeciem ,

& quis orabit pro te?

Age, age nunc cha-

& ad cocleítis gratiz dignitatem venire citius

riffime, quidquid agere potes , quia nefcis,

exoptet.

Tbidem.

LXV. Ej

ás eft in4'mundo diu velle rema-

quando morieris: nefcis etiam , quid te polt

Joh- "

nere, quem mundus oble&at, quem (zculum

mortem fcquctur.

s

Y 'ER

blandiens atque decipiens, illecebris terrenz

$. V.

voluptatisiinvitat. Porro cum mundus ode-

EXEMPLA CATH

l

ric Chriftianum, quid amas eum, qui te odit,

-EXTER N A.

OLICA

& non magis fequeris Chriftum , qui te re-

PIIO(TEAJILPM"

demit, & diligit ?

JLXVI. Omnibus laborantibus dulcis eft

$, Cryf.

^f yuod tota bomini felicitas a. bona & felici worte

ho.ex.48.finis. Viator libenter interrogat : Ubi eft

pendeat, facile colligitur ex communi ejfato , quo

I

L]

manfio? Mercenarius frequenter computat,

dici jolet: Momentum , 'unde pendet eternitas. — Ft

quando annus completur; agricola femper

iterum : anlis mors,talis fors. . Hinc merito S. 4u-

guflinus dixit: Ultimus dies tanti ef1 ponderis, ut il-

tempus meffis exfpectat ; negotiator die ac

noCte thecz fuz diícutit rationem ; mulier

lius vatione veliqui dies merito debeant obferoari. Et

pregnans femper de decimo menfe cogitat :

bac ipfa de caufa etiom Deus , tefle S. Gregorio ,

fic & ;fervi-Dei libenter de confummatione

«eonditor nofler latere mos voluit fimem mofirum,

iéffi-

ïi

-

|qot

,T Wulus XCV Ill. Mors.

$. Avguft. diemque noftre mortis e[fe iniognitum, ut, dum fawe

impleamus, ut cum eodem Chrifto in hora

h

lirk. in

epud Iair-$er jgnoratur , femper proximus e[Je credatur ; &

mortis cam veritate dicere poffumus : Con-

o

tanto quisque [it ferventior in operatione , quanto &

füummatum eft: Jn manus tuas , o Pater, com-

fefto S, Jo-

an. E vang.

incertus efl de wocatione , ut, dum incerti fumus ,

mendo fpiritum meum. | Quidni ergo hic potiori

8. Greg. 1, 1407

de moriamur , femper ad tmortem parati debea-

jure dicamus , quod paulo ante didum eft:

umus venire.

l I'. mor.

Porro ad banc praparationem rvite in-

Infp

ice , & fac fecundum (,elxeïnrapylar » quod

j

flituendam . nibil eque conducit , quam exempla pie

tibi monflratum eft.

Jan&teque tnorientium ob oculos frequenter obfervantia ;

etf enim plurima ab dfcetis precepta, & media pre-

II. De B. Virginis fanGiffima morte ,. &jn vita

[cribantur , ad mortem pie, fantteque obeundam, bic

gloriofa affumptione fequentia refert Petrus Flor. SS.

/ tamen, fé uspiam alibi, locum babet fapienti[J;mum

Ribadeneira ex probatis authoribus: Cum prefixa.

fan&iffime vite curfuüm diu faniffima tenuif-

Seneca l. ij|ud Senece effatum : .Longum iter per pracepta ,

I.6P. 6.. breve C9 efficax per exempla 5. quia bomines amplius

fet; ( Chriftus enim publico eccle(iz fuze bo«

auribus , quam oculis credunt. — Hinc, plus viva vox

no Matrem fingularibus omnino fuz gratix

&2 convitius ,. quam oratio proderit.

In rem pra-

prafidiis munitam fofpitabat) fui Filii doCtri-

1,19

fentem «venias oportet.

Hanc dodrinam prudenti[f.-

nam, fandiflimique nominis ejus famam, in

ne obforvawit fumvi[]me , fan&tifJmeque memorie

omnes orbis.oras propagatam lata didiciffet,

Brunner in 77 ilbelmus. .-Dux . LIX.. Bavarie , qui , pofiquam

ardentiffimo videndi Filii defiderio flagrans;

Excub. — /pflo receptai cecini]et , 6&8. corpus admirabilibus ,

intimis ob eodem precibus contendit , omni

15

que vel ipfius laure Zdfcetis fufficere poterant , modis

mortalitate corporis exui, coeloque fubvehi.

eruciaffet ,. feptuagefanum octavum atatis amnum af-

Audiit pias Matris preces piiffimus Filius ;

[icutus , de atermtols itinere folicitus , quafivit

votique mox compotem fore per cccleftem

^

jain. abituriens ex snoderatore conícientie, quo Je ritu

Ephebum fignificavit. Mirolegatum hunc,

Jücietatis Sefü, veligiofl ad ilud iter compararent ?

legationemque gaudio Domina excepit, quam

eundemque ut. [ecuriff/amum amplexus , nulla ve omif-

& S. Joanni dilectiffimo filio mox expofuit,

fa. que juvare binc-decedenies poteft ,. fereniffanis

a quo paulatim ad omnes Chriftianos , qui

füüs pre[entibus , inter nofirorum patrum *vota. pla-

Hierofolymis, vicinisque locis degebant, tam

cidiffano fine vivere defüt.

Similem ergo , wut tu

novz & inexpeCtatz rei fama dimanavit. Ita-

quoque , amiceleor , vite tue exitum fortiri queas,

que maximus undique factus ad magnsx Ma-

j

plura tibi , eaque illufiria pie. [ancteque morientium

tris exequias celebrandas concuríus ; certa-

exempla €9 quidem in divevforum [latuum. cla[fes

timque itum in montem Sion , illzque zdes,

vedatta , velut pulcberrimds ideas mortis pie obeun-

quas füprema coena fua, myfticoque Eucha.

IT

de , ante oculos flatuo.

In[pice , €g fac fezundum

riftie epulo Chriftus confecrarat , quasque

S. fpiritus in pentecofte corrufcantibus fuper

exemplar , quod tibi mon[iratum e[]. — .Neque abfler-

veri te permitias , quod. bec exempla in variis autbo-

Apoftolos linguis igneis illuftrarat.

Ingens

huc a piis colledta cereorum, unguentorum;

ribus , ex quibus excerpta funt ,. veperiantur s. mam

preterquam quod. ejusmodi libros pauci babeant , non

aromatumque copia, quibus ex folenni gen-

V'C,Ml

enodicus adbuc labor adbibendus e[Jet in ejusmodi feli-

tis ritu, Dominz jufta perfolverentur; fue

gendis , & pro prefenti f[copo in ordinem redigendis

nebres etiam, ngniz , threnique compofiti ,

quibus funus honeftaretur. [d quoque fü-

quo toto labore per prefentium exemplorum. feletum

€2 narrationem . fubleoaris. — Quod. fi tamen. adbuc

premum in terris folatium Dominz a Filio

60

ï

datum , omnes ut Apoftoli varias.in orbis

5

in tua opinione perfrflas , lege pro libitu 3p[os autbo-

ve$ , C5 bocce compendium aliis , qui aut occafionem

oras evangelii diffeminandi caufa divifi, fubi-

to angelica opera Hierofolymam translati ,

aut wOlumatqn illos lu[ii*andi.non babent,*rglinque.

moriturz lectulo fiflerentur. -Affuere etiam

pra(entes viri prorfüs apoftolici; Hierotheus,

'Timotheus , Dionyfius Areopagita, aliique;

&é

qui Deum popofcerant, & impetrarant,huic ut

fpectaculo fibi adeffe liceret.! Porro Dominaut

dx 9' 8'

brifli, B. VGV irginis , & S. äï'oanmj:

lectiffimo tot piorum collegio fefe vidit ob-

ddsim

Illftria C

morientium - exenpla.

/

vallatam, miris perfufa gaudiis, ingeptes Filio

grates egit pro. tanto beneficio fibi collato.

cfat qliidem Chriftus ante morfem

'Tum placido vultu fingulos intuita, & comiter

Joh. c. 13 T. D'iX

V, 13

affata dixit, hanca Filio fibi fadtam gratiam,

füam diícipulis füis : Scitis quid fece-

yim tvobis ?. os vocatis me Magifler , bene dicitis,

ut omnes eos przfentes fupremum cernere,

Si ergo ego lavi pedes efiros , Do-

& alloqui liceret, jam dudum a coelitibus fefe.

fom. etenim.

winus && Magifler , & vos debetis alter. alterius

de(ideratam, eorum tandem votis non annuilf-

fe tantummodo, fed a Filio etiam petiiffe, ut.

lavare pedes, — Exemplum enim dedi vobis , Ut ,

quemadimodum ego feci vobis, ita 9^ wvos faciatis.

aliquando fefe corporis hujusce mortalitatis

nexibus abfolveret ; Filium vero liberaliter an:

Verum hzc ipía ultima verba potiori jure in

agi. Cubabat bumili Do-

cruce moriens ad omnes homines dicere po-

nuiffe, atque id nunc

terat, utpote in qua perfedtiffimum nobis

mina grabatulo, acceníos, ut quinque circum-

;

moriendi (ficut & prius vivendi) exemplum

ftabant, cereos manu przferebant , quos illa

& modum reliquit. Quz enim fanctior, quz

ore comi, divinamque quodammodo Majefta-

felicior, quz optatior mors cuipiam obtin-

tem fpirante contemplata,propius adeffe juffit

ad accipiendam benedictionem. Qua dataFi-

gere poteft, quam ut fan&iffimam Dei vo-

luntatem in agendo , quam patiendo ita ad-

liumenixe, fübmiffeque rogavit,vellet eam in

Eee

. €aelo

R. P. Lolm le(l;'Man. Tumn, 4I.

P

emo,

Bibliotbece Manualis Conäanatäriæ

402

ccelo ratam,; vellet omnes prafentes olim fu-

ftantes vero his verbis affatus effet : Pa -

ernis Beatorum coeclitum choris adíciícere.

bis, fratres ! pallium in foflam primum , dein

Ad hzc omnes perinde ut pii adverfus piiffi-

& femetipfum demifit ,' mox ingenti fplen«

mam Matrem filii, carum adeo funus certa-

dore circumfufüs , fpiritum füum reddidit

tim deflere, effufeque fuam orbitatem deplo-

Creatori, difcipulus ejus omnibus amare plo-

rare. Quibus illa; Valete, inquit, filii longe

rantibus, quod í(e tali patre ; & paftore cer-

hUT

chariffimi ; fiftite fletus, faceffant lachrymz,

nerent orbatos, folemque occubuiffe, qui fuis

|

cedant füfpiria, Quin vos potius mecum gau-

mundum radiis illuminarat.

Porro etíi ma-

higi

deatis, mihique congratulamini, quod ad Fi-

xima de hoc Sancto éncomia a variis referan-

lium meum, Domiínum veftrum vado, Mox

tur, przcipaum tamen merito cenferi deber,

ad $. Joannem converfa, geminas veftes dua-

quod fuerit difcipulus , quem diligebat Jefus;

"m

bus adítantibus puellis, quibus familiariter

uti ex eo colligitur ; quod adoptarit illum in

ufa fuerat, juffit erogari ; cum ecce fibi Jefum

fratrem, & fanctiffimam Virginem ei tanguam

Filium multis ceelitum legionibus ftipatum,

matrem donarit , cumque illo tanquam fra-

cccloque ad fe delabentem confpicata , miris

tre natu minore fuas facultates adeo liberali

"

delibuta delitiis in hasce vocis erupit: Salve

manu communicarit. Nam quidquid in aliis

benigniffime, omnis boni fons ; làlve lux ,

Sandtis invenitur divifum , S. TJoannes acce-

omnis origo lucis.

Quas ego fatis dignas ti-

pit totum : Ipfe namque eft Angelus, Patriar-

bi gratias redonam , quod acceptam meo de

cha, Propheta, Apoftolus, Evangelifta, Do-

corpore mortalitatem íis induere dignatus.

G&or, Virgo, Martyr.

Quam ob rem hortae

Ecce me, Fili mi, tui fecuram promifli.

Di-

tur merito idem Ribadeneira, ut, quotquot

xerat; cum toto porreCa lectulo, & decen-

Chriítiani audimus, gloriofiffimo & beariffi-

ter compofita , fublatis in coelum manibus,

mo huic Apoftolo devoti (imus.

Huic opti-

fixisque in Filium , ad cceleftia gaudia invi-

mo potentiffimoque Patrono nos magna pie-

tantem , comiter oculis : Eccey inquit, ancilla

tate commendemus.

Hunc Advocatum no-

JDomnini , fia mibi fecundum verbum tuum. Et cum

bis adícifcamus , exempla ejus virtutesque

di&o fimilis plane dormienti füaviter , nullo

imitemurs & vero cum non neíciamus chri-

Mdit

dato doloris indicio, füb vefperam, ad XVIII.

ftianz fümmam perfe&ionis charitate conti-

cal. Sept. anno poft Chriflum natum feptimo

lt

neri fic , ut Chriftum diligamus , invicemque

& quinquagefimo , poft eundem in cruce de-

a Chrifto diligamur, ad hanc ille füo nos ex-

natum tertio & vigefimo, Domina jam duos

emplo, fuffragioque vel maxime promove-

& feptuaginta annos prope (nam fecundum

bit. Quamvis autem decumanaquodammodo

veriorem graviffimorum virorum fententiam

porta, qua nobis ad Chriftum datur au-ditur,

dies quatuor & viginti defiderabantur, quam-

fit ejus benedicta Mater (quz. ut ita loquar,

vis alii tribuant ei non nifi novem & quinqua-

mediatrix eft totius humani generis , apud

ginta, alii etiam fexaginta annos) nata ,. pla-

fuum Filium, ficut & hic apud zternum Pa-

cidifimo confopita fato fan&tiffimam animam

trem ) nibilominus ad ipfam Virginem opti-

ejus in manus edidit, quem ipía olim in hanc

mus Advocatus, & fequefter erit S. Joannes;

S, Bern. ,Iucem ediderat. Unde merito S. Bernard. fi-

quoniam (ingulari prerogativa, privilegioque

1,de Af- duciam ergaipfam concipiendam fequentibus

hanc habet tanqua

m mgtrgm ,« —hævc-illumi

fumpt.

verbis hortatur : zdvocatam premiftit peregrina-

tanquam filium.-

/

tio nofira , qua tanquam Sudicis Mater , &3* Ma-

AP D R A H

ter mifericordie fuppliciter & ejfiaciter falutis noftre

Iluftria Eþi]äoþorum morientium exempla.

negotia pertrattabit. — Quidni? fiquidem nec f'acultas

&i dee[Je potef? , mec voluntas. — Regina calorum eft,

I, [nter hos primum merito locum fibi vendicant ec-

Ribadl x7.

cleie Doéctores, Et quidem de S. Ambrofii mor-

Decemb,

y

mifevicors eft : Denique Mater eff unigeniti Jii Dei ;

nibil emüm fic potef pote[Latis ejus , feu pietatis ma«

te hzc haber Ribadeneira : Cum plalmi quadr»gefimi

tertii explicationem inchoaffet, antequam illam finiret,

gnitudinem commendare ; mfi fovte aut non creditur

repente lethali correptus zgritudine , prolixaque decu-

Dei Filius bonorare Matrem 5 aut dubitare quis po[-

buit, ingemilcente tota civitate, virisque prudentibus

fit omnino in. af ettum cbaritatis tranfrffe Marie vi«

malc metuentibus imperio rom

19, fi fubduceretur is,

Jcera , in quibus ipfa , que ex . Deo e[l charitas , o«

qui füis & meritis & precibus

|

illud fuftentabat. Quam

ob rem Comes Stilicho, Polemarchus, & intimus Ho-

vem menfibus corporaliter fequievit,

norii Imperatoris amicus, quosdam fuos-amicos ad vi-

III. De S. Joannis, Evangelifle , morte

rum fan&um mifit , .qui eum rogarent, ut quandoqui-

( hunc enim, qui folus ex Apoftolis ficcam

dem facile poffet , a Deo fus dilationem mortis im-

mortem obiit, folum quoque hic commemo-

petraret, ne forte mortuo ipfo, mala, quzx timebantur,

rare placet) fic fcribit idem Ribadeneira :

evenirent. LegatiStilichonis füo furgentes officio, mul-

Denique , cum S. Joannes jam effet omnino

tisque eum urgentes , nihil impetrarunt ab Ambrofio,

vetulus, mults & annis laboribus, & meri-

nifi hoc tantummodo refponfüm, vel ab ipfomer S Au-

guftino laudatum: Noz ita imter vos vixi, ut vixiffe tie Pofidon.in

tis cumulatus, ardentiffimoque füi Magiftri

puteat , nec suori timeo , quia bouum. Dominum babemus.vit, S. Au-

videndi defiderio accenfus, ipfo revelante

Afliftehat ex liac eegritudine decumbenti Baffianus, Cau- «u(t, c, 37.

didicit, fe paulo poft hinc evocandum; cum-

denfis Epifcopus, & ciim aliquando invicem preces ad

que aliquando fuos difcipulos admonuiffet ,

Deum funderent, vidit ille venientem Dominum, qui ad

& congruis tempori preceptis imbuiffet , cum

decumbentem invifit, eundem Izto ridenteque ore con-

folatus. Sabbatho fan&o, cum S. Ambrofius commiflis

lisdem montem, in quo fuas ad Deum pre-

inter fe decuffatitn manibus precaretur, fubmiffa voce

ces effundere folitabat , infcendit, juffitque

fub creperam feri vefperis lucem S. Honoratus, Épifco-.

hic foffam cavari , qua fuos artus compone-

pus Vercellenfis, qui in füuprema domus contignatione,

ret.

Itaque figno crucis armatus cum dixif-

morabatur, tertium audiit hac voce fe compellari ; Svrge

Jéflina, quia mede rcceffarus eff : Vlle mox defcendit, mori-

fets Et tu imecum efro , Sefü Chrifle! circgmf

turum-.

p

-

*

493

Titulus XCVIII. ! Mor:

würum divivino tiatioco refecit, quo, fingu-

ter medicos , aliosque 'oliïfequïov. fito peceffa-

lari pietate reverentiaque percepto, fuum vir

rios. Atque hzc lex duodecim totos dies eft

fan&tus fpiritum fuo reddidit Creatori, paulo

obfervata. Crebro,magnaque pietate lachry-

antequam fol oriretur, ipfo mane Pafchatis

mis irroratus Píalmos legens, Sacramenta fu.«

anno Chriftiano CCCXV LL prid. nonas April.

fcepit, dicerefolitus: Po/] perceptum Baptifinum

natus annos quatuor & fexaginta.

etiam laudatos Cbriftianos & Sacerdotes,absque digna

Ribad, 18.

lI. CumS. Aug. duorum & feptuaginta an-

é9 competenti penitentia exire de corpore mon debere,

Auguft. norum fenio effet fatigatus, & duos ac trigin-

Ut horam mortis füz fenfity fuis in Chrifto fi-

ta annos ecclefiz fuiffec mederatus,affecta fra-

liis, quorum multi copiofis irrigati lachrymis

&us ztate , ftudiisque & graviffimis per om-

circumftabant , benedictionem impertivit, &

nem vitam negotiis confectus, mire quietis,ac

ipfe animam Deo cum tanto divinz gloriz in-

'otii cupidus,ut füa revidere poffet opera,ac ad

cremento creatam V. Cal. Sept.reddidit, quo

excipiendam mortem fefe comparare, &ani-

die S. ecclefia agit anniverfariam ejus mermo-

mam fuam ad veram vitam componese, toto-

riam, cum effet fex. & feptuaginta annorum;

que voluntatis affectu Deo frui, Clericis & po-

rexiffetque ecclefiam Hipponenfem fex aunis

. pulo confentientibus (ut tunc in aliquibus ec-

& triginta,anno Chriftiano CCCXXXIII. cefte

clefíis mos obtinebat) fecundum füam mor-

S. Profpero S. Auguft. difcipulo, aut, ut vult

tem , qui fuccederer, Epiícopum defignavit

Cardinalis Baronius CCCXXX.

Evodium Presbyterum; ut is eflet arbiter om-

Ill. De . Greg. Magni morte fic feribit Ri- roidem

nium caufarum & negotiorum, pollicitus in

his etiam operam fuam, fi neceffitas poftulaf-

badeneira: Incredibile memoratu eft, quam 12,Mart

generofo tam publicas, quam privatas calami-

fet, & ita factum eít. Secundum hzc cum qua-

tuor adhuc annos fuiffec füperftes, animum

tates animo femper exceperit ; Nam de feipfo

3

Ícribit in hzc verba: Ecce jam biennium pene ex-

pre

$, divinarumque rerum commentatio-

pletur, quo lectulo teneor, tantisque podagree doloribus

nibus;

»

recreando, afípirandoque incredibili

affüigor, ut vix in diebus feflis usque ad borarum trium

amoris affe&u in Deum, cujus videndi defide-

Jpatium furgere valeamymi[Jarumque folemnia celebra-

rio fic ar(it, ut his ad eum vocibus eriperit:

ve. AMox autem cum gravi compellor dolore decumbe-

Medit. c.. Eja fum, Domine, eia appare mibi, & confolatus ero.

"ult,.

JExbibe profentiam tuam & con[ecutus ero defiderium

ve, ut cruciatum meum po[Jum interrumpente gemitu

tolerare. Qui doler interdum mibi lentus efd , inier-

wneum. Revela gloriaza tuam, C erit perfettum gau

dium meum, fitivit in te anima mea, quam multiplici-

dum nimius; fed neque ita lentus , ut recedat; neque

ita nimius , ut interficiat. | Unde fit , ut qui quotidia

ter tibi cáro mea, . Sitivit anima ad Deum fontem vi-

in snorte fums quotidie repellar a. morte.. INec mirums

vum, quando veuiam & apparebo ante faciem Domi-

quia peccator gravis talis corruptionis carcere diu te-

mi? quando venies confolator meus , quem efpettabo ?

neor inclufus ; unde compellor exclamare : Educ de

O quando videbo gaudiuim meum; quod defidero ? .O. fi

carcere animam meamn . ad. confitendum nomini. tuo.

, fatiabor cum apparuerit gloria mea, quam efurio * O ft

Et alibi ait: Rogo, ut pro tme peccatore enixius ore-

inebriabor ab ubertate domus tu& , ad quam füJpiro?

tis, quia & dolor corporis ex podagricis $ amaritudo

O fi potabis me torrente voluptatis tue , quem fitio?

fint mibi interim, Domino,lacbryme mec panes die ac

cordis ex curarum afflictionibus, &$ immen(a vaftitas

imortalitatis inter tot barbarorum gladios me vebemen-

notte, donec dicatur mibi : Ecce Sponfas tuus.. Pajce

ter affligit. Inter que omnianon temporalem, féd eter-

interim me fingultibus meis , refocilla me . doloribus

nam confolationem requiroy quam per me impetrare non

meis. Hwc funt verbaS. Augufítini, de quibus

valeo, fed. per interce[Jionem

collisere eft, quantis affectibus, quamque ar-

ve[ire beatitudinis, banc

ime obtinere confido, . Quin

s

cex aliis litteris fatis

dentibus de(ideriis füpernam patriam fufpira-

rit. Incerea dum talibus amoris ignibus arde-

intelligitur,a Deo fic afflidtum,morbisque adeo

d. ^

confectum, ut corpus quod ptius erat fuücco-

^

ret,divino nutuW/andali,barbara atque atrox

natio cum Gallis Hifpaniam ingrefía, hinc in

fum, prorfus exaruiffe, nec ei quicquam fuiffe

folatio, nifi folam citz fpem mortis. Eoque

Africam progreffa,totamque longe,lateque re-

D

gionem populata, crudele bellum movit. Hac

fzpius amicos appellat, ut (ibi Numen propi-

tient, impetrentque a mortali corpore miffio-

-

barbara colluvies Hipponem quoque ar&itli-

nem, dolorum interea tolerantiam, invictam-

ma obfidione preffit,, eaque virum fanctum

g

que patientiam, ne nimio, (utipfus ait ) quod abfit.

.moleftiffime atfecit, quod gregem fuurm tot

imalis videret obvallari. Cumque obfidio hec

tadio intmpatientiam cer erumpat, & que curari per

plagam poterat culpa, crefcat ex murmure.. Piiffimus

totum trimeftre tenuiffet, Vir (anctus Domii-

num fubmiffis omnino precibus oravit, ut fe

ergo Deus cumS. Pontificem tot zrumnis de-

fcecaffet, precibus ejus denique annuit, & ex

—

vel ea miferia liberaret, aut patientiam dona-

ret, aut mortalitate corporis abfolveret, ne fui

&gri corporis mortalitate miffionem petenti

dedit, ac ad eternz gloriz bravium, quod he-

,populi calamitatem cogeretur intueri. Atque

huic ultimz petitioni Dominus annuit;acutif-

roicis adeo virtutibus merueratpercipiendum

(nif

evocavit. Moderatus eft ecclefiz annos duode-

5 At

fimaque eum febri corripuit. Unde ftatim fen-

fit mortem (ibi proxime imminere.

Porro

cim,menfes fex,dies novem Obiit 4.IdusMar«

Af

tii, quem diem anniverfaria ecclefia celebrat

quamvis ad hanc excipiendam adeo bene com-

paratus, tantoque moriendi defiderio flagra-

memoria. Anno Chrift. fexcentefimo quarto.

ret, ut di&ctum , nihilominus feptem fibi Pfal-

IV. $. Hjeronymua cum. gloriofe curfum fuum Ibidem

mos Davidicos, quos a poenitentia nominant,

confummaffet, füarumque virtutum ac do&ring ra-

3o. Sept;.-

diis mundum colluftraffet , ecclefiam g. Seripturz

deícribi; & ad proxiinum le&to parietem juffit

thefauris opulentaffet , fligii draconis caput obtri-

afhgi,vetuitque quemquam fe convenire;prz-

l

Vifftt P

tartareas belluas, vidglicet harefes domuif-

R. P. Lo'b,n. Dibl, Man. Towm. L.

Eee 2

iet

um

44

Blibiiotbecee Manualis Concionazorice

fet, omnesque, qui vel his, vel füis eum vitiis

. patriam fufpirabat. Quam ob rcin vir fanctus

ad circumfuíam piorum concionem conver-

oppugnaverant,triumphaffet, pios Catholicos

viam perfe&tionis, qua tenderetur in coclum;

fus, graviffimis omnes verbis hortatus eft ad

fideliter Deo ferviendum. Hinc ccclites ad fe

docuiífet ; jamque fenio affe&to,& annis, & la-

boribus, & ftudiis, & pcenitentiz operibus ef-

coelo fai in ccelos deducendi caufa delapfos in-

fet confectus adeo, ut neque fe lecto commo-

tuitus, fanCtiffimam animam efflavit in hzc

vere poffet, ni(i penfilis e le&tica funiculi ad-

verba: Jnmanus tuas, Domine, commendo [piritum Baron. to.

miniculo attolleretur, febri correptus intelle-

meum. Deceffit Calendis Januarii an. a partu 4- p-382-

xit, afful(ffe diem , quo carcere mortalitatis

virginis CCCLXXVIII. cum o&tennium , fe-

educeretur,& ad beatam fublevaretur immor-

mettre & dies f(edecim in Epifcopatu exegiffet.

jäï

talitatem,quemadmodumardentiflimis omni-

. VI. De morte S.Athanafii S.Greg. Nazianz. Ribad. 2»

3

Incredibile memoratu

in hzc verba fcripfit: /n bona fenettute vitam claus Msji-

no votis exoptarat.

P

eft quibus lztitiis animus ejus inceflerit,quos

dit, Patribusque fiis, Patriarcbis, &$ Zdpoftolis, ae

p

tunc jubilos, quos plaufus dederit. Ec quam-

Martyribus, qui pro veritate dimicaverant, adjungi-

|

vis omnis ejus vita nihil aliud fuerit, quam

tur. ZAtqueut Epitapbium quoddam paucis complettar ;

meditatio, & ad . mortem przparatio; nihilo-

excellentiori bonore in difce[Tu afficitur, quam quo in ci«

minus.denuo ad confligendum cum fítygio

vitatis ingre[fibus ornatus fuerat. Sic videlicet e vita

dracone, quem jam toties vicerat, feíe prepa-

migrans, ut snultas lacbrymas excitaret, tnajoremque

:

ravit. lnde fuos confolatus eft monachos, &

in rebus, que in afpe&tum cadunt, nomihis fui gloriam

in omnium animis reconderet.

Mox ad fanctum

perfonas fibi devotas, quz morienti prafentes

multis lachrymis irriguz, & certatim conflu-

virum converfus ; Zfttu, inquit, cbarum, facrum-

xerant, ut decedentem fpectarent. Cumque

que caput, qui prater cateras tuas laudes, ferionis &

omnes hortatus effet ad amoremDei,mutuam-

fülentii smodum eximie coluifti, orationi quidem no[lra

qu

echaricatem, ipiritum fuum reddidit Crez-

finem bic conflitue , fl virtutum tuarum prajlantian

tori pri

d. Cal.O&, an Chriftiano CCCCXXII.

baud quaquam affecute, at no[tris certe viribus mini«

me inferiori, INos autein ipfe benignus defuper &5 pla»

fecundum

Profperi«(]hronicuui.fed fecundum

Cardinalem Baronium anno CCCCXX..

cidus afpicias, atque bunc populum gubernes perfettum.

Ribaden,

" [dem,Euftbio telle,morti vicinus,ad eos,qui

perfetieo Trinitatis , que in Patris & Pillii 69 Spiritus

deplorabant, fe convertens ait: me non tari-

fanéti contemplatione intelligitur , & colitur, adorata«

14. Juu

rem; weque, fiquidem repub. pacata, futura fit, in

qu

am morientem lugeatis, fed mecum tan-

jJuam portum

falutis attingentem gaudearis.

vitateneas ; fin autem ecclefia bellis [lcgratura e[, 1 &«

Qu

id imbecillius miferia hujus vita, qua tot

ducas aut a[Jumas, tecumque &5 cum tui. imilibus collo-

dolorum

ces. Hattenus S. Greg. Nazidnzenus.. Porro decef-

& paífionum a,g;m.inibus cirpumda-

fitAthanafius an.Chrifti 372. (exto nonas Maji,

mur?

,

V. S. Bafil. ini

erat amicitiam cum quodam

cum totis quadraginta fex annis ecclefiz pra-

Hebrzolofepho medicz artis peritiflimo,quod

fuiffet , grandibus illuftris laboribus , angori-

oppido de(ideraret hunc viramChrifto lucrari.

bus, erumnis, przliis, victoriis, trophzis.,

Sed oleum operamque perdere vifus,quamdiu

VII. Memorsbilis quoque eft S.Chryf. mors qjaem 57.

fanus valensque perftitit. Caterum cum jam

inexilio fancte obita; miffus enim cum effe ab Januagj

vite meta propius abeffet, mortemque fibi

Imperatrice Eudoxia miles, qui eum a priori

Ícniiret imminere, ju(fit hominem acciri, ve-

exilio, Cucufo, ubi preter morem ab incoiis

clementer habebatur, avuiium duceret Ara-

lut auditurus, quznam fibi fpes effet füper.

Hebrzus utarterig tenui motu falienti manus

biffum, indeque Pytiuncem extremos Euxini

lbiden

admovit, protinus exclamavit, actum efle de

pontilimites. Hoc ultimum iter ultime Chryf,

vita ejus,(üb velperam certo deceffurum; Tum

affecit, quod miles, a quo non tam ducebatur,

B] Ma,'i

vero Bafilius : Quid; ait, ditturus, ftusque in tem-

'quam raptabatur, Imperatorii favoris auceps

:pero»

xero? Cui medicus : Id qui-

exulem immen(6s itineris diurni laboribus ex«

pus maiutinum [à

dem, inquitz f

i. Domine fieri nulla ratione pote[?,

-hauftum porro femper urgeret, nec uila no-

& fi id 'video polliceor me fore Chriflianum. Itaque

&urnz etiam quietis parte impertitum refpi-

vir (an&us Deum füpplex oravit, ut mortalis

rare unauam fineret. Itaque (j quud forte

fibi tantifper vita prorogaretur , quo fcilicet

commodius hofpitium, & a rebus viatori ne-

ceffariis inftru&tum occurriffet, inhofpitalis

Hebrseus animi vita potiretur, & ad Chriftum

converteretur.: Potitus eft voti fui Bafilius, &

omnino miles illud declinabat,magnisque am-

falutis Hebrzus, qui miraculo omnes medici-

bagibus ufüs, ad avium, obícurumque aliquod

urguftium divertebat,cujus extincto foco.cu-

n« regulas vincente vidus ab ipfomet Bafilio

D

novis a Deo viribus au&o, publice in ecclefia,

na algeret, cujus jejuna penus muceret,cujus

cum omni fua familia baptizatus eft. Secun-

Arachngo textu tanquam peripetafmate pa-

dum hzc Bafilius le&ulum repetiit, mortem

ries undique fqualeret, quod pro pluma ter-

ram, proítrato pavimentum fatigatis artubus

porro przftolatus, Interea vulgante fama cum

lethalem fui przfulis egritudinem didiciffet,

miniftraret.Tot ergo fractum laboribus & eru-

mnis, ardentiffima febris & incredibili dolore

omnes perinde ut fi natura fingulorum pater

effet, quemadmodum in Chrifto revera erat;

tormina exceperant ; quz: quamvis eum morti

jam proxime admoviffent, nullam tamen xgro

uberibus irrigati lachrymis accurrere, foliciti,

fiqua poffent eum vivum retinere: eoque de

neque no&turnz quietis partem crudelitas in-

humana conceffit. Sed enim quamvis corpus

fuis annís ejus annos augeri defiderabant.

Enim vero plus apud.Deum potuere Bafilii me-

adeo effet affli&tü, iis tamen animi deliciis reft-

vinitusq;

rita & defideria, quibus ille jugiter cæl/eüem

&i ebatqr,quibus Sap&i reficiuntur;di

l'?CTG AE

p

Tuuus XCVIlIL Mors, -

495

recreantür. Carebat quidem medico, qui falue

mia, tot ejus laboribus & fudoribus condigna,

tares herbarum fuccos temperaret,defolatume

illius nempe orrigenda manu Domini, cui

que comiter inviferet, fed mortalis Ae(culapii

folicite adeo pie conftanterque fucrat famula-

vires egerunt imrortales, cxleítesque, ut ita

tus. Deceffit VII. non. Maji anno Chriftiano

loquar, Phoebi, Petrus & S. Joannes Apoftoli.

CCCLXXXIX. Undecimo fícilicet Imperii

Defecerat eum penus , fed Apoftoli detulere

"'Theodofii. Ingemuit ejus occafü tota catholi-

l, t().

11

cocleftiannonam poenu,qua refectus nullo core

ca Respubl. quamvis revera non occubuerit,

poris alimento deinceps indiguit. Inftitutum

fed mortem libitinamque effugerit, ac etiamis

porro profecutus iter ad 5. Ba(ilii Martyris &

num fuis vivat in operibus,quz pofteritati re-

liquit.adeo confummata, fuisque numeris om-

lt

Epifcopi tumulum pervenit, qui, cum fpecta-

bili forma fefe Chryfoftomo obtuliffet:: Ma&e

nibus abfoluta, ut innumeris ea przconiis effe-

rant pofterioris evi Doctores. 5.Bafil. Grego-

animi, inquit, frater]oanaes,cfa&ina noslux

loco (ociabit.

Idem S. Epifcopus & Martyr

rio amaciffimus, eum vas eleCtionis vociat, al-

tumque fapient

pridie apparuerat ecclefiz fuz cdituo, his

puteum, & os Chrifti. Caf-

eum verbis allocutus : Videfis locum fratri

fiodorus aute

m a

it, eum fuiífe clariífimam

fcientiz doGrinzque facem; qui, quamvis in

ineo Joauni, qui paulo poft affuturus eft) prz-

pares. Hifce prognofticis fefe (uper optato vi-

morte fit vifus caligare,tamen hodieque vivit

tz mortalis fine confolatus Chryfoftomus ro-

au&oritate fua,vidit fide (üa: & quamvís mul-

gavit miltes, vellent exiguam eo loco moru-

tos jam annos ab ecclefia fit íecundum cor-

lam fibi concedere, fed enim: Nulla fides, pie-

pus abfens, przíens tamen adeít voce íua,

tasque viris, qui caftra fequuniur. — Minus nihilo

fuisque nos monitis atque prgeceptis, tan»

füpplex exulis moribundi pietas apud impie-

quam Magifler regit, eruditque.

e

tatem valuit. ltaque inítitucum quantocius

. IX. S.Laurentius Juítini

anus,cumj

am pri- Ibidem g;

iter maturare coactus, ad eundem tamen lo-

mum & feptuagefimum ageret &tatis annum, Jaayar,;

«um vel invitis ac frementibus milicibus divi.

laboribus exhauftus, & meritorum plenus, ar»

fit moriendi deliderio, fic camen ut divitiz vo«

nitus eít relatus. Ubi perceptis ecclefiz Sacra-

mentis, quidquid alimenri,veftimentive inho-

luntatis arbitrio ftaret,a qua fuitancipiti mor-

bo tentatus.

A

fpita milicum barbaries ei reliquum feceracid

Neque tamen interim perfuae

emne cum tenui erario liberaliter in paupe-

deri potuit, ut fanitatis recuperandz caufa,

tes partitus, amicosque, quos individuos vitz

fefe (ineret ex afpero ftrato transferri ad minus

comites habuit,confolatus,mortalitate depofi

afperum durumque quin imo fe nimis indul-

ta ad beatam migravit imrnortalitacem XV l1.

genter haberi queftus ait: n quanta ob bujus

Cal.OGQob. qui dies S. Chryf. feftus agebatur

facci vilis [anitatem paraniur ? quanta perduntur, cum

olim,fed nuncidem S.Crucis exaltauoni facer

interea pauperes Cbrif]i, non panem, non.flratum, non

eft, non fine ingulari Numinis providentia, ut

ignem babeant, unde calefiant.. Intellexit vir San-

'tunc tantus divne precocrucis ad triumphos

&us imminere fibi mortem, quam licet (ut

$. Crucis in ceelo celebraidos evocaretur, qui

erat revera modeftus & humilis) fubinde ti-

U

fidiffimus crucifixi Chrifti pediffequus füam

mere videretur, nec fecuritatem fibi pollicee

u

quoque crucem fortiter adeo patienterque ba.

retur, continere tamen gaudium nequibat,

ä

|

jularet. Deceffit Chryfoftomus anno Chriftia-

quoties ejus merniniffet. Atque ita nos docuit

no CCCCVII. imperantibus íenioris Theo-

hujusmodi vitz aCtu timendum effe cum con-

ä

dotii filiis Arcadio & Honorio, illo Conítan-

fidentia, confidentumque cum timore. . Hinc

cünopoli, hoc Roma.

füorum manibus in templum delatus, ut Eu-

ä

lbidem

Ill. De 5. Gregorio Nazianzeno fic fcri-

chariftiz viatico inftru&tus fortius morti, fty-

. 90 Majio

bit Ribadeneira: Hic vir f(anQus, quamvis di-

gique collu&taretur, mox divino viatico rete-

ving femper eílet paratus voluntati, continu-

&us; füupremumque unGtus,fuaviffime Chrifto

usque fuarum domitor affectionum;, & omnis

colloquens : Sufcipe,inquit;me, bon

e efus vita &

as PRHS UER P UCC

omnino perfedionis ftudiofus, tamen circa

Jalus anime mee ; Neque enimn in ju[lificationibus

?i

fupremam fuz. vite periodum ferventius in

méis profLerno prezes meas ante faciem tuam , féd in

id ftudii ;enus incubuit, prudenter emulatus

tiferationibus twis multis. — Illa ego ovis ami[Ja ad

lapidem, qui fublimi loco demiffus, quo vici-

te Paflorem redeo, peto Domine , ut ad ovile me ve-

nior incipit effe centro fuo, tanto concitatior

ducas, fed neque felices [pirituum tuorum fedes affe-

vertii n lp r D r g p P i

eft in motu fuo, Atque hoc fatis eftimarelicet

Gare aufün. — Portio tamen oliqua creature tue 0«

ex €o, quod ipfe de femetipfo fcribit, cum fe

Jflulat micas faaviffme men[a tue. : Poftea ad cir-

verbofiorem putaret (quamvis omnia ejus

cumfítantes converfus ait: . os interea, fratres,

verba non nifi fan&itatem, proximique urili-

fervate Domini pracepta. — Omnis caro fenum, &?

'tatem, vel humanam neceffitatem fpirarent)

emnis gloria ejus tanquam flos feeni, contemplamini

nihilominus quo füg cupiditati modum pone-

me. — Ecce caruit fenum; &9 flos decidit, boram bane

fet,totos quadraginta dies pertinax adeo (ilen-

quis poterit evadere? fed mibi credite filii, nibil prae

tium tenuit,ut pi(ce taciturnior effe videretur.

flantius, quam fervire Domine. Inde reipublicse

Poítea autem fecit (ut monet (apiens ; oíftia

gubernatoribus commendavit juftitiam , &

ori füo (ic,ut hzc vel in Deilaudem diduceret,

erga pauperes mifericordiam , facerdotibus

vel fuo tempore obduceret. Denique cum jam

honorem Dei, cultum ecclefies, & charitae

gloriofüs hicce Do&tor füa tum vita, tum do-

tem , rogavitque eosdem, ut füi fuis in pre-

«Ltrina eccle(iam mirifice illuftraffet, annorum

cibus meminiffent.

Cateris ea commenpe

juxta,meritorumque plenus, nonagenarius ad

davit, quz magis iis convenire videbantur,

& univeríim cunctos admonuit ; ut inprimis

Coclites fubvolavit ; æcc;na percbgtum pre-

Eee 3

Deum

t

406

Bibliotbece Manuahs K Concionatorie

Deur timerent, ejusque obedire mandatis ni-

doloribus confli&tatus exegerit. Simulautem

terentur, Porro füis in Chrifto filiis, prfenti-

prima creperz aurorz lux erupit, matutinas

bus & abíentibus impertitus benedictionem,

Deo preces religiofe perfolvit, fuos inde Cleri-

ut füuum corpus fine pompa, fümptuque in

cos ad exhibendam Deo promptam , accura-

monafterioS. Gregorii in Alga humarent, im-

tamque fervitutem, preftandumque fibimet

peravit. Denique in fuorum coenobitarum

ipfis mutuum caftiffimi amoris affe&tum, & ad

fervandamiinter feíe concordiam ac pacem di-

f

brachiis fuum Dornino Íípiritum reddidit,

quem ille pro tanta fua gloria crearat.

ligenter exhortatus eft. Secundurm hzc taci-

Iur 8.Jan.

Idem S. Vir, Surio referenre in agone cir-

tus usque ad veíperam perduravit. Hinccum

cumfítantibus dixit: abite hinc cum veftris

nox ingruiffer, & lucernarum ufus appetiiffev,

lachrymis; tempus latitiz eft, non lachryma-

fuavi íabmiffaque voce in hzc Regii vatis ver-

rum. Pudeat vos mortem timere, cum Do-

baerupit: Paravi lucernam Cbrifto meo. . Porro

cum divinarum rerum commentationibus us«

minus nofter [efus Chriftus in cujus confpe-

étu decumbo, propter nos in cruce mori vo-

quead quartam rioCtis horam vacaffet, multis

luerit. Hunc die femper ob oc

!

ulxos habui,' tu

mortalibus firatum ejus circumftantibus re-

fcis mi Domine Jefu.

pente cellula ejus ingeati terrz motu quati

Rlbado

^^ €X. S. Paulinus No

lanus Expilyfcopus, dum e

coepit; Ingens ergo cum prgíentes omnes (a-

1'20 Jun.

captivitate redux ; folitis fe deinceps pietatis

cerque horror invaf(iffet, in genua provoluti

u

exercitiis, & ecclefia fuz gubernandz totum

füis Deum fi

pliciis propitiare ftuduerunt.

impendit,léthali correptus egritudine,&a ge-

Caterum vir

ä

n&us cum hocterrz motu, fa-

minisEpilcopisSymmacho acBenedidto vi(ita.

croque fragore (qui tantummodo ejus in cel-

tus, oppido eorum officio, congreffuque re-

lula exauditus eft) corporis nexibus abíoiutus,

creatus eft. Bincin cubili fuo aram juffiterigi,

ad ccelites evolavit. Kelictus eft a morte vul-

ad quam colle&tis utcumque virium reliquiis

tus ejus omnino venuftiffimus, & nivis inftar

magno pietatis affectu miffam fecit, duobus il-

candidifífimus ; Unde facile effet z(timare, ad

lis,quos memoravimus;Epifcopis affiftentibus.

quantam fübvecta effet gloriam illa anima;

]i v

Abfolutio facrificio,lectulum : epetiit, percon-

quz tam caíto, ardioquenexu fuitfet illi corpo-

tatus : libinam funt fratres mei? Quidam fa-

ridevincta, Ingemuit hujus tanti prffulis oc-

Msj

mulorum ratus, eum rc

uirere Epifcopos; qui

cafu tellus, ficut contra valde gaviíius coelicum

prefentes adítàbant, re

;

pondit; Ecceillos,la-

chorus. Moerebat amiffo paítore civitas Nola-

ter. Cui vir fanctus: Non ego hosce fratres re-

na; contra jubilabat novo au&ta inquilino civi-

quiro, inquit, fed Januarium & Martinum, qui

tas fuperna. Illa plangebat orbata Epiícopo;

/^mihi praefentes affuere, mecumque collocuti,

hxc plaudebat ornata focio ; madebar illa la-

fe redituros dixere. FuitS. JanuariusEpifcopus

chrymis, incedebat hzc laetitiis ; illa riftaba-

& Martyr, & Patronus Neapolitanz civitaus,

turamiffo cive,h:c laetabatur recepto munici-

ubi hodieque caputejus religiofe fervatur cam

pe; hincaudiebantur lugubria epicedia, illinc

fanguine, qui capiti appofitus, quamvis antea

lztiffima epicinia; hinc triftia lamenta, illinc

concretus fuerit.folvitur;& ebullit ufitato per-

feíta carmina; hinc omnia funebribus plena

petuoque miraculo. $. Martinus autem fuit

nzniis, illinc natalitiis plena canticis; hinc ei

Epiícopus Turonenfis toto terrarum orbe mi-

fünereum parabatur epitaphium, illinc ci glo-

raculis,ac fama fan&itatis inclytus, cui S.Pau-

riofum immortalis victorig& erigebatur tro-

linus notrus fuerat,utpote cujus precibus adju-

heum. Deceffit S. Paulinus anno Cihriftiano

tus unius receperit oculi incoJlumitatem,fimul

CCCCXXXI.Theodofio juniore, & Valentiano

eum lampadis (qua fecundum ejus obitum ad

Imperatoribus X. Julii, quo die celebrat eccle-

[

tumulum ejusdem pependit) oleo, tanquam

fiaanniverfarium ejus; feftamque mernoriam.

4

' "

ollyrio inunxit. - Hi duo San&ti coelo delapfi

XI. S.IfidorusArchiepifcpous Hifpalentis ec- Ib

ad moribundum invifere Paulinum ,. qui cy-

clefiam fibi demandatam quadraginta circiter April.

gnzum in morem, fui quodammodo funeris

aiios fanCtiflimerexit,jamque fanctitate & me-

cantator, mox cum Regio Vate canere occce-

ritis clarus,non ignarus fe propiusmeta mosxtis

pit:, Levavi oculos meos in montes.. Adftitit mo-

abefIe (quamvis omnis ejus vita perpétua qua-

rienti przfens quidam facerdos pofthumius

dam fuerit meditatio, & ad mortem prepsra-

admodum afflictus,quod quadraginta denario-

tio) tamen ceidem fibi delegit femeftre prepa-

rum (quos ipfejubente Paulino mutuos aliun-

rationi. Itaque ferventius in preces, aliasque

de fumpferat, & in pauperes erogarat ) «s alie

corporis afflictiones incubuit. . Hinc gravilfi-

'hid. n

num conflaffet, eoque nondum diffoluto Vi-

mo implicitus morbo, evocatis ad fe Joanne,

Ny,

rum fanctum mori cerneret, neque qui credi-

Eparcio, & Epifcopis fibi amiciffimis, difcipu-

roribus faceret fatis modum reperiret. Pauli-

lorum humeris in S. Vincentii templum dela-

nus hunc ita meeftum forte confpicatus, cum

tus;cinere & cilicio opertus,reverenti fübmif-

ei comiter arrififfec: Securus , inquit, efZo fili,

fionis ac pietatis affectu;geftuque publica pec-

crede mibi , quia non deerit , qui debitum pauperum

catorum confeílione expiatus , atque facrae

Jolvat. . Vix ea fatus erat, cum ecce tibi baju-

menfz epulo. ex more chriftiano manibus Epi-

ícoporum refe&tus eft. Mox veniam eorum, (i

lus adeft,qui quinquaginta ei denariorum elee

mofynam deferc: e quibus duobus bajulo red-

quz forte perperam commififfet, tum ab uni-

di vice mercedis , reliquis debita diffolvi, &

verío populo intermorientibus vocibus, tum a

creditoribus fatisfieri precepit cum dicto:

divino Numine ardentifTima oratione, & hu-

Gratias'tibi agoy Demine, qui non derelinquis [peran-

millimo totius corporis habitu precatus, mu-

tes inte. Interea diurnz luci fuücceflit acerbo

tudum. ejis amorem commendavit.

Quin &

Viro fan&to nox, utpote quam diris omnino

fub ipfam mortem vaticinatus eft genti , fore,

ag

Tius XCVIH, M.

4C7.

fiabtis; qu& tradiderat divinis przcaptis ,

pofuiffet, & omnia ex animi fententia expe-

do&rinaque recederent, ut omnibus malis im-

diiffet ; jamque füum monafterium repeteret;

plicati fceleram poenas exfolverent, dererum

fen(it fe viribus deficere,coactisque ad fe difci-

culmine deturbati, atque graviffimis erumnis

pulis, dixit,luteam fuam domum fatifcere rui-

oppreffi. Quod (i his malis caftigati ad fanita-

namque minari, fibique e corpore migrandum.

tem tandem revocarent animos , majori quam

'Tum vero cunG&i fublatis in coelum vocibus

antea gloría parta ceeteris nationibus füperio-

. uübere lachrymarum copia madididixere : Cur

res fore. In utraque renon inanem füiffe vatem

tos , Pater , deforis, aut.cui nos defolatos vclinquis ?

füperioris temporis memoria, & no&re xta-

Invadent enim gregem tuum lupi

vapaces, & quis eos

tis amplitudo oftendupnt, cum imperium Hi-

a tmorfibus percu[Jo paftore

probibebit? — Scihn:

: Qquie

fpanicum olim a mauris oppreffum, nunc ab

dem defiderare te Chriflums — fed [aloa tibi

fant tua

exiguis initiis profe&tum, atque a veteri cala-

pramiay nec dilata minuentur. — INoflri. potius mifere«

mitate refloreícens in eat creverit amplitu-

re, quos defzris, Hisce flebilibus adeo, piisque

dinem , quz ipfius orbis ferme finibus termi-

fuorum difcipulorum vocibus motus vir (an-

natur. Denique cun&a pauperibus elargitus

&us non potuitnon flere cum flentibus. itaque

inops zris, opulentus meritis, fanctiffimam

oculisin coclum füblatiscum fingulari dixit af-

animam in Dei manus edidit, pridie nonas

fe&tu: Domine, fi adbuc populo tuo fum nece[Jaritis,

Aprilis anno chriftiano IDCXXXVI. imperae

non vecu/o laboremy fiat vo-untas tua,. Quibus vere

tore Heraclio. Corpus ejus Hifpali conditum,

bisoftendit fefe dubium , incertumque ntrum

cujusurbis, ut mauri potiti (ant, Ferdinandus

potius eligeret, an amore Chrifli terram velin-

75 primus Caftelle Rex, multa prece, pretioque

queret,an ejusdem caufa diutiusin terra rema-

a Bonabetta mauro, Hifpalenfi Rege redemit ;

neret. Ítaque pulchrum nobis prebuitexeme

indeque afportatum Legioneníem in urbem

plum, quo totus nos diviaz voluntatire(ipne-

wanftulit, & in magnificamomnino bafilicam

mus, ut de nobis quodcunque ei libuerit, de-

repofuit , ubi hodie

cernat, Atquehancrefignationem S. Bern. in

religiofe affervatur.

que aürea claufum arca

2

Ibid. 16,

hec verba commendat: Obiuliti plane Jf2ac uni-

AII. S. Ubaldus Perufinu

S Epifcopus (imul

cum illum, quem diligis ; quod in te efl, jugulajii, ün-

Mgji.

ad canam pervenit ztatem, multis jam labo-

molafti fimgulare gaudiuin tuum pia devotione, paratus

ribus, jejuniis, & voluntariis corporis afflictio-

vedire iterum in pericula , innovare certamina, denuo

nibus fatigatus, cruciabili morbo dejectus,

Jüftinere laborem, fabire tribulationem, prolohgareten-

atrociffimos omnino dolores fen(it. Minutif-

tationem, dein differre adbuc ab illa tanta felicitate, &

fimis namque ulceribus, e quibus fceda, con-

diu defiderata focietate beatorum fpirituun, atque in ba-

tinuaque fanies promanabat, toto corpore ejus

. jus mortalitatis eruimnas ab ipfo introitu glorie vevoca-

pullulantibus ultime fanctus Senecio fuit affe-

ri, poftremos quod maximum, eft a Cbriflo fuo peregris

ds, Hoscetamen dolores non modo patien-

nari diutius, fiinodo ipfe voltiffet.. Ardentiflima fe-

ter, fed & hilare, continuis Numen hymnis,

britorrebatur,neque tamen ab ardore precum

canticisque veneratus, a verno jejunio usque

fuarum quidquam remittebat, ftrazusque hu«

ad Domini anaftafim pertulit.. Quo die roga-

mi, cillicio, cinerique, molli nempe lectulo in-

&us a civibus , ut miffarum folennia celebra-

cubabat, & vigore fpiritus corporis infirmita-

ret, cum negaret id a fe poffe praftari, deni-

tem fulciebat, dictitans, ita moriendum Chri-

uc a civitatis re&tore magis folicitatus aí-

ftiano ; militique , füis ut armis (it inftru&tus.

enfit. Protinus ergo nullo prorfus humano

Cumque fupinis oculis in coelum defixis jace-

adjutus auxilio, fete ftrato expediit, miffam

. ret, rogatus eft, ut corpuículum lateris muta-

folenniter fecit, & (ecunidum hanc , ad fre-

tione revelaret. At vir fanctus, /inite, inquit,

quentiffimam populi corncionem , teftamenti

finite me fratres celum potius vefpicere., quam terram,

d

vice ultimum peroravit. Hoc defünctus of-

ut fuo jam itinere iturus ad Dominum f

iritus dirigatur.

l

Sic effatus diabolum (ibi vidit aí

j

ficio ad le&um reverfus, febriamque rigore

flenté, quem

acriter concuffus, altera pentecoftes dieorans

magnanimiter & fortiter his affatus eft: Quid

& pfalleüs ad Dominum migravit. Cujus cor-

bic adflas cruenta beflia?. vibil in me fune[le veperies,

pus hodieque non modointegrum , incorru-

"braba me finus recipiet. Yca dixiv, vixitque. Sed

ptumque durat, fed & miraculis claret, &

quis noftrum fecuritatem fibi fpondeat,fi fl ygia

ad exigendos Ener

j

hzc bellua etiam S. Martinum morituruim fuit

guniqqorum corporibus

Cacodzmones volet.

aufa tentare? Quem noftrum morien tem non

;zïïd0 l !'

" XIII. S. Martinus, Turonenfis Epifcopus,

IN 9 Vs

affiliet ille, qui ne quidem ei pepercit, a quo

fextum jam & odtogefimum affettz statis an-

toties tamque glorioíe fuit triumpbatus? Re-

num agebat, cum vicz mortalis pertz(üs, &

manfit ejus facrum corpus omnino venuftum,

immortalis, beatzque cupidus, divinitus in-

facie clara ac fplendida membris iilis morti-

tellexit, fe vite meta propius abeffe, quod

ficatis, confümptis, aridisque adeo candidis,

ipfüm clare füis etiam difcipulis edixit. Ne-

recentibus & mollibus, ut jam tunc induifle

que tamen etiam ideo quidquam de cura boni

immortalitem viderentur ; Sub idem tempus

Paftoris remifit, fed fuo gregi diligenter at-

in acre funt audice Coelitum voces, non tan-

tendit. Nam cum füb id tempus orta fuiffec

tummodo in conclavi, in quo S. Martinus de-

inter condatenfes clericos lis, eodem conce-

cefferat, fed usque Coloniam Agripinam coee

dere, difcordesque fua pr&fentia pacare de-

leftis fefe mut(ica diffudic.

Atqué hanc Se-

crevit, ratus fe non pofle felicius vitam con-

i

verinus, Epifcopus , ejusque Archidiaconus

fummare , quam fi relinqueret omnes fuas

fuis auribus ufurpavit. Et idem fanctus Seve-

ecclefias omnino pacatas atque concordes. Ad

rinus divinitus intellexit , eam muf(íicam to-

tum tenuiffe cempus , quo Cacodemonces z-

hos clericos ergo profe&us, cum litem com-

tCl'fä

[12

: Bibletbece Manualis. Concionatorie.

4o

L^

linqueretur, atq'ue hujus præFe&i quotidie ad

fefnæ juftitiz adminiftri fandtum Martinum

eum ventitarent, qui palam hzc ei dicerent :

morari, & examinare tentarunt.

Rufpen(isEpifcopus,cum

Monumentum iuwmn eft. adbuc imperfettum Domi-

Pbid p.s. XIV.S Fulgentius

ne; jube ergo, ut id finem accipiat. — Incertum eft

1. Januar, (anCtis officii fui exercitiis a

ffiduo vacaret , vi-

m quafi medita-

enim, qua bora f'ur ingrediatur, nempe smors. Erat

e

taque ejus omnis affiduiffima

1

tionem mortis prz fe ferret,

fentiretque ipíe,

gitur vita Joannis qua(i continua mortis mee

moria, ad quam Dominus eum permovit, quo

fe vitz meta propius abeffe; voluit quodam

ret verg vite viam. iNeque ille turba-

modo obviam prodire morti. Quam ob rem

pande

jus-

tus, fe

d lztatus , non nefcius finito jam preclio

cum nonnullis monachis fuis in infule cu

mque quie-

dam vicing nemus, uno anno prius conce

ffit,

proximam effe coronam, perenne

tem. Porro mors ejus fic habet. Quo tem-

ut rigidiori

s poenitentiz operibus intenderet:

fed fuorum

filiorum lachrymis & precibus ex-

ore Heraclius, Imperator, dimicaturus erat

adveríus Cofthoen, Perfarumn. Regem, qui vae

pugnatus domum rep

etiit, ubi lethali corre-

draginta dies ia decu-

ftarat Hierufalem, ablataque Dominica cru-

ptus egritudine, qua

ce, muliis victoriis infolefcebat, Nicetas Im-

buit, utgraviíIimis omr

yino doloribus exco-

& (nbinde füblatis oculis in ccelum;

pera

tori familiaris Joanni, venit Alexandriam

ueretur,

mult

is eundem rogatum, quo fecum pergere

vocibus hisce Dominum allo

queretur: Domi-

poflea indulgentiam.

Conftantinopolim dignaretur, impertium be-

ne, da snibi modo bic patientiam,

nedi&ione Imperatorem prius quam progree

Deniqueutade

ffe fupremam fibi fenfit horam,

deretur in aciem (tanta fuit Principum p:etas

coaétos ad íe c

lericos, & monachos veniam

& reverentia, qua Joannem profequebantur)

fupplex oravit, (i

forte re quapiam cos offen

folvit Alexandria Conftantinopolim cum Ni-

diflet, Deum precatus;

utip(is de bono paftore

rovideret. Cumque h

ucusque fidelem plane

ceta, qui navigio fluCtuante per ccelefte quod-

dam vifam, noctu vidit Patriarcham cum pau-

redituum ecclefiafticorum

diípenfatorem egil-

rum miferorum,pupillorum;

peribus, aliquando quidem per totam navem

fet,fponte fingulo

*

circumcuríantem , quandoque vero manus

eregrinoru

m, Vi

duarum, aliorumque paupe-

rumtamecc

lefiatticoram,quam fecularium in

extendentem , atque e ccelis auxilía flagitane

tem , Rhodum appulfus ían&us Patriarcha,

Toldem

civitate fua degenti

um nomina recordatus,juf-

L

fit fuas facultates omnes 1

n eos erogari. lnde

non in fomnis, fed omnino vigil, virum fplen-

& benedi&tione fin-

didum, praferentem manu Ícriprum, dicen-

füaviter Deo collocutus,

$, fui femper compos pacate,

temque audivit hzc: Pocat te Rex Regum. Ín«

gulos impercitu

tellexit vir fan&tus a Domino ad alieram vi-

pieque anima

m fào reddid

it Creatori cal, Ja-

hriftiano I3 XXIX. Epifcopatus

tam fe evocari.. Quam ob rem a Niceta fe

nuariis anno c

füi quinto & vigefimo,cum jam e

flet (exagena-

fübito expediit, & in Cyprum profectus, Amae

rovincia mul-

thuntem, in patr

iam pervenit, ubi condidit in

rius. Quotempore quamvis ea p

hzc verba teít

amentum : fgotibi gratias ,

Deus

tas paíía fit bellorum clades, utpote & incen.

ncurfionibus, ac po:

meus , quod ine à

ignum cenfueris, quitua tibi offervem,

diis vaftata, maurorum 1

di boriis nibil aliud. mibi veliquum fit,

ulationibus exhaufta , poftea t

amen omnis

*

&g quod ex mun

nifi tertia pars nummi, qua

m ipfam quoque jubeo dari

illa Rufpenfis dioece(is fuffraganti

bus S. Epi-

res in Chriflo. Quando

fcopi füi meriti

s multa pace floruit.

pauperibus, qui smibi. funt frat

enim. Dei promifJone creatus

fui Epifcopus Aiexane

Ihidem 6.

XV.S. Andr

eas Corfinus,Felulenfis Epifco-

]an-

r unumque agerct

drie , inrveni in epifcopatu 1neo circiter otio iliia ü-

pus.cum jam feptuagefimu

iChrifti nocte,divi-

brarum auri , ex oblatione autem piorum collegi denis

annum,(acratiffimaque nat

na miffarum folemnia celebraret,

denuo ei B.

milübus piures,

bas pecunias, quas cum cogno/ceremn e[Je

Chrifti, Chriftoe

tiam dare svolui, cui nunc quoque trado

Virgoapparuit, &eu

m VIIL idus Januarii de-

flit S. Patriarchaanno chriftiano

Incredibile memoratu

animam, Dece

ceflurum fignificavit.

IoCXX (tefte Card. Baronio) ImperatoreHe-

j

eft,quantum hoc nuncio vi

t fanCtus gaudii cce-

morti para-

raclio, &

fammo Pontificé Bonifacio nominis

perit, qui quamvis jam fatis effet

Sepultus eft ad S. "T ychonis in

tus, magis tamen fe preparavit.

Poftea cum

hujus quinto.

idus Jan.

duorum tumu

lo Epifcop. quorum corpora

res Epifcopatus fui difpofuiffet VIII.

haudaliter acfi viverent a

dhuc,invicem fecef-

ipfis

(acris epiphaniz folenniis anno chriftiano

fere, mediumque S.:Jo

annis corpus recepere.

cloC

CCLXill. fuo reddidit fpiritum Creato-

Anima viía fuit coelum con

fcendere admira-

ri. Vifus eftin ejus morte fplendor ingens, qui

bili circumfufa gloria, cu

m innumera pupillo«

le&ulum ejus circumdedit, & corpus ejus fua-

m corona prazce-

viffimam odoris fragrantiam expiravit Nec de-

rum, viduarum, & pauperu

dente ;

& manibus ramos p

reíerente , facrg

füeruntalique vifiones, & revelationes de glo-

ria illius, ac beatitudine, fed & multis eum

ejus reliquig fuavi

fimum íuadere liquorem,

l

morbis curandis opportunum.

Dominus miraculis illuftravit.

Epiíc. cum cce- Tbid, ag,

Ibid. 23.

XVILS. JulianusConchenfis

XVI. S. Joannes Eleemofinarius, Alexandri-

lefti vita,doctrína, & miraculorum

gloria flore. Jan.

Tan.

nus Patriarcha, omnigenis virtutibus copio-

m ztatis abum,

fiflfime inftru&tus , ad eas acquirendas oppido

ret, jamque ageret octogefimu

vifamDeo fuit eum gravi exerce

re egritudine,

eft adjutus mortis memoria, manpe ratus , ad

qua fe confüÁnandum,

atque ad cocleftem pa-

vefperam fe non perventurum;. füb veíperam

triam evocandum cognovit.

Ergo pontificali-

vero fe pofteram lucem non vifurum. Atque

busindutus & pallio, SS.

Sacramenta fufcepit 5

ut hanc mortis memoriam omnino vivam ,

avit , feque

4

recentemque confervaret , juffit conftrui fibi

inde fibi cilicium afperrimum fir

fuo capiti

in terram abjecit *ciucrc alperfit,

apidem

fepulchrum, fic tamen ut imperfectum re-

g

Titulus XQV I M.

409

lapidem füppofüit, ut Servatorem noftrum

exterorum qläm plurimi concürrere , qui Fa.-;

quadantenus imitaretur. Cumque eum agon

cris ejus pedibus ofcula libantes , eorundem

mortis exerceret , advenientem vidit Virgi-

conta&tu füos annulos , & precatoria rofaria

nem pulcherrimam , candidiffimas opertain

confecrarunt.

Sepultus eft ad S. Maria, ubi

veftibus, inftar folis radiantem, rofeo diade-

füit , & eft a Chriftianis cultus

H

?&aDe'q

mate redimitam , ccelitumque & multarum

multis miraculis illuftratus.

Virginum choris comitatam concinentium :

Ecce facerdos magnus , qui in disbus. fais placuzt

XIX. S. Antoninus , Archiepifcopus Flo-Ibidem 11

Deo. . Vir fan&us , ut cccleftem muficam au-

rentinus ,. cum jam feptuage(imum ageret Maji.

diit, genua humi vixit magno pie:atis affe-

&tatis annum , religionis initz quartum &

quadragefimum, & Archiepifcopatus füi ter-

u, pro tanto beneficio fici coilato gratias

egit Deo, Deiparzque, quod fe diznata fuif-

tium decimum , lenta febri coníumptus eft.

Íec invifere, qux his eum verbis affata eft :

Et quamvis ei medicorum nonnulli fpem vi-

«Accipe , [erve Dei , palmam , fymbolum «irginee

te darenc, ipfe tamen illud Regis vatis ora-

culum reddidit: Dies annorti

)

t noftrov;an in iffis

integritatis ac puritatis , quam fervaffi femper illiba-

.tam. Sic effata difparuit , torumque cubile

Jéptuaginta anni. Juffit omne, quod domi (üz

fuppereffet, pauperibus erogari , quod fuit

fragrantia & odore fuaviffi;:o plenum reli-

quit. Quamob rem Vir fanctus, cum Deo

adeo exiguum, ut fubdu&is exequiarum fam-

grates egitfet, inter ipfas preces, quas fudit,

ptibus non nifi quatüor aurei fuerint reliqui.

fanctam animam efflavit, die Dominico V.

Sanctis ergo Sacramentis armatus , cum jam

quaíi vocis ufu deftitutus videretur, in has

cal. Febr. anno chriftiano clo CCXXVIII. fi-

tamen voces erupit: Servire Deo vegnare eft.

mul expiravit, viderunt, qui morienti prz-

fentes aderant, ex ejusore procedere ramum

Plenam fibi przlegi juífit indulgentiato, qua

fummus eum Poantifex eo tempore donarat,

palmz venuttiffimum , omnique nive candi-

Inde cum

diorem , qui. füblatus in aéra vifü patulum

cujus etiam fe participem fecit.

Religio(i commilites ejus , finitis matutinis

fubire ccelum , :ang.lica harmonia fuaviter

^

precibus, Laudes ( ut vocant) orfi, & Vir

lcla?gmque concinente.

fanctus eo modo , quo porerat , veríiculos

Ibldem I.

XVIII. |S. Hugo, Epï(copus Gratianop*oä

aliquot repetiiffet, crucifixum ferventer am-

April,

plexus, & reverenter oículatus expiravit,

litanus , fuit extremis fuis in doloribus adeo

patiens modeftusque , : non Manlianis im-

nodu Dominicz Afcenfionis füb auroram po-

ftridie cal. Maji, anno chrift. clo CCCCLIX.

periis extorquere , fed humilibus precibus

emendicare neceffaria videretur, hac fübin-

quo tempore fzpe beatitas ejus divinitus eft

revelata.

Degebat Floreniiz, cum Vir fan-

de formula ufüs: Zxbibe, aut fac ii boc aut

illud propter Deum, ut. Dcus boc tibi reiribuat in

Qus expirarec, Papa Pius li. qui, quod mor-

» fuisra.. Quod (i quis eum vel lev.ffime repre-

tis ejus non effet commonitus ,. gre tulit,

hendiffet , feque in ejus famulatu , vel mi-

juffitque eum magna folennitate, pompaque

humari, & ab omni fua curia ex

nimam modefíliam paflum fignificaffet , mox

equias ce-

lebrari, ficut & factum.

Itaque primo fa-

percuffo pectore illam fole:mnem poenitentis

formulam recitabat, c.jus initi;m eft,. Con-

crum funus ad ecclefiam cathedralem , dein

ad coenobium fancti Marci, Oi;dinis Piaedi-

fiteor , &c. . Cumque jam morte propius ab-

effet, quidam Comes intimus ejus amicus

catorum, delatum , quo non tantum civitas

eum vifitatum venit.

omnis , fed confines etiam populi concurre-

Quem Vir fanctus fe-

rio monuit, ne fübjeQtos íibi populos nimiis

runt, ut facrum corpus & contemplarentur,

& ofcularentur, &indulgentias, quas Papa

ve&igalibus, tributisque exhauriret, nifi (e-

verius a Deo puniri vellet. Quo audito Co-

Pius concefferat, confeaguerentur. . Fuitque

concuifus tantus mortalium, ut nonniíi oéti-

mes obítupuit , quod exigere ejusmodi tri-

buta fibi tantum cogitando propofuiffet, nun-

duo elapío poiuerir fepeliri. — Cexerum hoc

quam tamen exegiffet , neque deinceps exi..

octiduo acruim funus femper integrum, bel.

la facie vifendum duravit, artubus omnibus

gere vellet, quod fuas cogitationes ei divi-

nitus effe revelatas agnoviffer.

fnterea ma-

mollibus, flexilibus, fuaviffimamque fragran-

tiam ípirantibus.

Sepultus, ut jufferar, in

jora (emper incrementa morbus füfcipiebar,

vgrumque graviores usque dolores excipies

Ordinís füi ccenobio, ad fan&i Marci pone

fuos religiofos fratres , ubi Dominus eum

bant, cum denique ei felix hora mortis afful-

multis miraculis illuflravit.

fit , qua eum Dominus ad szternz glorie

rzmium evocavit,

[taque aobno chriftiano

XX.S.Profper,EpifcopusAquitanicus,Rhe Ibidem 6;

clo CXXXII. cal. April. die Veneris ante

gienfis Pontificatum (refte Baronio ) geffit an- Jun.

Dominicam Palmarum fub gallicinium fan-

nos omhino quatuor ac viginti (quamvis aliqui

&us Preful anno ztatis octoge(imo , epifco-

N

nonnifi duos & viginti ei tribuant) füb quorum

»

patus quinquagefimo deceffit,

Sacrum. cor- /

finem, Dominpus ei gravium, prolixarumque,

pus ejus relictum eft usque ad diei Martis

& perutilium zrumnarum, quas ejus unius

velperam fequencis hebdomadz, & integrum,

amore fuftinuerar,mercedem redd turus,eum

foetorisque omnis expers duravit. Ad funus

lethali morbo dejectum le&tulo affixit ; unde,

ejus innumera mortalium concio cum tribus

cum fe corporis ergaflulo emancipatom, at-

Epifcopis confluxit. : Neque tantummodo

que in coelum füblatum iri propediem prz-

Gratianopolitanz dicecefeos homines ; [ed

am

fcifïgt, admodum letus,; hilarisque famili

w

fui

VR'. P. ,Labn', B;'le. AMan. LI. Tom.

H

—

À

"

410

| Bülötbecæ Manuoelis Concionatorie — .

fuï Prafulis , faä&ïqüe Pätrïs cafü mceftam ,

fignum przfeferens. llluxitinterim fefta San-

convocavit, rogavitque, ne füo difceffu do-

&is omnibus folennitas , quam cum miraani-

lerent, fe fuüi caufa potius gauderent, neque

mi lxtitia exegiflet , & convocatis coenobitis

inviderent füuam (ibi beatitatem , maxime,

fuo fatisfaCtum divinitus de(iderio , quo dece-

cum fe noffent eo concedere, unde poffet eis

dere illic ambierat, dixiffet, pollicictus, eorum

opitulari. Dein, cum fuiffet benedictionem

fe memorem in ccelo futurum, impertitus eose

facerdotibus & clericis, & multis civium ad

dembenedictione, fecundum nodtis medium

ä

eum videndum congregatis impertitus (com-

anno chriftiano cio CXLVILI. gtacis vero füg

:ä

precantibus omnibus, ejusque agonem juvan-

quarto & quinquagefimo feliciter expiravit,lo-

tibus) facies ejus mira gratia & claritate re-

Co,dieque, quem fibi delegi:;ac predixit. Re-

fplenduit, & fpiritum Deo reddidit, qui pro

ftitit fopito quam mortuo fimilior, valtuque

tanta fua gloria eum crearat , omni populo

adeo nitido, fereno, angcelico, ut morte plus

Vi p

piiffimis & uberrimis lachrymis profequente

formofitatis accepiffe videretur,

£10

tam fancti paftoris mortem , quz incidit in

XXII. S. Carolus Borromzus, Cardinalis Ibidem p,

7. calend. Julii anno chri(tiano CCCCLXV.

& Archiepifcopus Mediolanenfis , decurfo au- 3- 4- 'NOY*

cum rerum potirentur Papa Hilarius & Im-

guftitlimo viue (tadio, triumphatis vitiis, con-

perator Leo.

Extra civitatem folenniter ad

qui(itis ad unam omnibus má/ículis, nobil:ffi-

$. Apollinaris humatus , cujus honori tem-

misque virtutibus (eas quippe B. Archiepifco-

plum hoc ipfe confecrarat. Multis Dominus

pus, quo fatis muneri fuo paftorali faceret;

hunc fan&um Pontificem miraculis illuftra-

profecutus fuit) non potuit enim vero alium

n

vit, omnibus ad ejus taumulum im

petranti-

fibi finem, quam longze feriei (an&tiffimarum

bus quzcunque poftulaflent.

E

actionum debitum polliceri.

Quam ob rem

Ibidem 3.

XXI. S. Malachias, Epifícopus Hyberniz,

propinquante obitus bora,. quaíi eam przía-

Nov.

aliquando familiarius füos coenobitas allocu-

giiffet, vifitato primum devotionis ac revee

tus, cum forte mortis mentio incidiffec, &

rentiz indicibili affectu Jefu Chrifti Redem-

finguli, quoloco, quave hora decedere ge:

ptoris noflri facerofancto fyndone , montem

ftirent, fignificaffent, interrogatus etiam vir

Varallum audiit prope Novariam :: Coram

fanctus : Si binc migro , inquit ,. musquam liben-

fepulchro , quod ibi vifitur Servatoris noftri

tius , quam unde una cum noflro Zdpofolo vefurgere,

quindecim dies iufumpfit afperrimis poeni-

f*[/ m ( dicebat autem. fan&um Patritium ) f

tentiz operibus, vigiliis, oratione ; & animam

peregrinari oportet, €9 ita permittit Deus, . Claram

cceleíti gloriz per generalem totius vitz con-

F'aliem delegi : Interrogatut etiam de tempore:

feffionem,teftibus fufpiriis, &profluvio lachry-

Dien; inquit, /olemem omnium defunttorum ,

marum aptavit. Etíi vero tertiana febri corre-

propter plurima fuffragia , quz pro iis tunc

ptus elfet, fcilicet mortis nuncia, nequaquam

ab eccletia offeruntur.

Si fimplex votum puta-

tamen intermifit facta exercitia ( fed tantum

tür , impletum ef2 5 fi propbetia, me jota prateriit.

moderatus fuit) aut quotidianum miffz facri-

Cupiebat S. Malachias , ut fümmus Pontifex

ficium , quia totis precordiis ad upremam re-

Hybernie Archiepifcopum Armacanum fcili-

rum experientiam anhelabat. Hinc deindeiter

cet f'rimatem , & alterum a Celío conftitue

fiexit Aronam veríus,& ingrefíus lacum majo-

tutn, & ab Innocentio II. confirmaturm, pallio

rem,contendit Afconiam in dominioHelvetio-

impertiretur, quo facilius commiffos fibi po-

rum, ut ibi collegium quoddain ftudioforum

pulorum greges gubernarent. Quam ob iem

adolefícentum nutu fummi Pontificis ordire-

concilium convocavit , ut. Cleri , totiusque

tur. Libi vero ingravefcere morbum fenfit, in-

infulae nomine id a Papa ( (ic enim decrerum

cun&anter ccepit Mediolanamregredi, & to-

füerat, cum vir fan&us effet Romz ) flagita-

tum perfectionis cempus exercitiis fpirigiali-

retur.

Atque hoc oneris, itinerisque ipfe

bus fefel!it, ut puta orando, naucleros ad por-

vir f(an&tus fufcepit certus ire Romam, Papz

turn perenois patrix dirigeado , inflammando

C qui crunc erat Eugenius 1V. S. Bernardus,

focios, & veCtores omnes . quapoilebat arden-

diícipulus & olim monachus Clarz Vallis )

tiffima charitate, ad fupremam felicitatem, id-

fupplicatum.

Claram Vallem appulfus a S.

que fermonibus degloria Beatorum,adeo igni-

Bernard. monachisque ejus exceptus eít, ut

tis & penerrabilibus , utexoculis aufcultaniiü

veterem amicum electumque Dei vas dece-

manantes lachrymz cordaeorum intime vul-

bat.

Quarto aut quinto die poft, cum facra

nerata probarent. Mediolanum appu!fus circa

miffarum folennia fingulari pietatis affcctu

veíperam commemorationis fidelium anima-

publice celebraffet, die, S. Evangeliftee Lu-

rum, altera die, quz fuittertia nonas Nov. an.

c£ facer eft, febri correptus, fe deceffurum

1584. ubi eam colloquiis apprime falutaribus

propediem divinitus intellexit, przdixitque.

traduxiffet, füb tertiam noctis horam,' perce-

AudQa febris vi diviniffimum Euchariftiz via-

tis admiranda devotione , & profundiffimo

ticum, extremamque un&ionem reverentius

humilitatis fenfu ecclefiafticis Sacramentis ,

ercepturus de füblimi fua cella , quam ba.

oculis in pictura fepulturz Chrifti mortui de-

b

itat, ad ecclefiam defcendit, & eodem rediit

fixis.coopertus cilicio;atperfus cinere.velutal-

femper, quamvis jam morti proximus effez,

ter Martinus, cujus virtures folicite vivens fe-

nullam fuüpercilii nubem , nullum frontis ful-

Gatus füerattranquilitfimo omnium membro-

cum, nullam oculorum cavitatem , nullam

rum fitu dile&am Deo animam confignavit,

|

|

narium rugam , nullam dentium ariditatem ,

ultimo anno Pontificatus Gregorii decimi ter-

nullum labiorum livorem , nullum vultus pal-

tii, ztatis füz quadragefimo feptimo — Diffi-

lorem, aullumlanguorem; nullumque lethale

cile di&u eft , fan&itlimi Paftoris inopinara

[

' mors,

g

Titulus XCVI. . Mors '

411

mors, (juem"'lu& um, qui lamenta, quos ge-

citandum varii varia percontabantur, quibus

mitus inter inopes pariter &opulentos pepe-

ille fic fatisfaciebat, ut non aptius vigil quili«

rerit. Deplorabat ecclefia vigilantem Epiíco-

bet, & facultatem animi füi plane compos $

putn, ttibunal incorruptum judicem, pupilli

mirabilem quendam in modum fui erat: ne-

ftrenuuin. defenforem, egeni liberaliffimum

que enim ejus amorem ad zternitatem ten«

s$ecanatem ; breve faciam, univería trifta-

dentem intercipiebantlethalia illa fymptomae

batur civitas, quia neminem in tanta homi-

ta, quibus corpus atterebatur: animus in res

num frequentia invenire erat, quem non Car

cocleftes ere&tus, aut, ut dicamus aptius, Spi-

dinalis Carolus aut reduxiffet errantem , aut

ritus Dei, quo agebatur faacta quadam meta-

fuftentaffet debilem, aut rudem imbuiffet

morphofi rerümi omnium creaturarum voces

fcientia falütis, aut inopem atque afflictum

mutabatin fonos, quos facile ardens ejus cha«

more medici, & patris optimi reftauraflet.

x

rixas intelligentia comprehendebac. Cum fa-

: Vita p.5,

XXII. S. Francifcus SalefiusEpifcopus Ge-

cerdos quidam ex venerabili Patrum Fuliene

inj,

Ac! l o.

benneníis, cum in morbo ex:remo conftitu-

fium Ordine fuggeffiffec, futurum forte ad-

h

tus effec, & quzfitum ex eo fuiffet, num phar-

huc; ut in füo throno Gebennenfi fedens cere

maci nefcio quid haufturus libenter effet; &

neretur; Zgo,inquit, nunquam concupivi tbro-

num ignium vim , novaculzque fentiret, qui-

xum Gebennenfiun , wunam falutem eorum expetii.

bus corpus lancinabatur ; Sentio enim vero, in-

Quserenti alteri, aum fic cariffimas filias fuas

quit, veruntamen egrum babete, ut lubebit. Quod

Ordinis vifitationis orphanas relinqueret ? ter

f! ad ifta fenfus fupererat, omnino confirmare

iltad S. Pauli iteravit: . Qui capit opus , perficiet,

poffumus, illum etiam tum longe vehemen-

Famula autem quedam monialium Ordinis

tius ignes perfen(iffe divinos, quorum vis adi-

ejusdem, earum,quz ultro citroque mandata,

gebat ad pia füfpiria, & ex ejus ore verba eli-

refponíaque perferunt, rata exhilaraturam f&

ciebat plena charitatis tum erga eos, quiopem

officiofo mendacio xgrotum, nunciavit adeffg

ferebant, tum erga eos , qui officii caufa alii

illuftriffimum Epifcopüm Chalcedoneníem,

ex aliis adventabant. Rectori Collegii Socie-

cum Joanna Fremiorta. At is colle&is in ex-

clamationem viribus; Neutiquam, inquit, foror

tatis Jefü, miranti, miferantique vim morbi

tam inexfípectatam, tamque repentinam. |.Ex-

mea : nunquam plane mentiendum , quidquid. demum

jéans , inquit , expettavi Dominum , & intendit

inciderit. ltem ab alio quopiam invitatus, ad

mb Annon vero, perrexic Rector idem, fi

illud S. Martíni ufurpandum: Domine, f adbuc

Domino Deo vifuüm etfet te in preíentia evo-

papulo tuo fian mece[Jarius , non vecufo laborem ;; t

care, voluntatem tuam ad ejus beneplacitum

ego, dixit pluries, ferous maxime inutilis fam. At«

conformares? Tam mübi accepta ,. fubjecit reli-

que hic demum medici ipfüm fen(im deficere,

giofus eger, bec bora quam alia quevis: Domi-

atque adeo abefle proxime ab exitu confpica-

nus efd, faciat, quod bonum ef? in oculis ejus : de me

ti, cempus effe pronunciarunt Sacramentum

ftatuat , ut fibi placuevit : quidquid fantia ejus dex-

extremz unCtionis, quod jam petierat, adhi

*

t5a porrexerit, equo aniwmo excipiam, C5 lubenter.

bendi: id vero dum fit, ipfe qui inungsbatur,

Atque hic profeffionem fidei emifit, eaque

refpondens ad fingula, fecit, quod in fe fuit ad

abfoluta, addidit de fuo hec: ? mille effent. in

indulgentiam eo in articulo folitam proponis

derris veligiones, ego unamy, & folam approbo Catboli-

lucrandam pie & religiofe: tum illud Pfalmo-

am , "fpoflolicam, Romanam : atque in ea profiten-

graphi adjecit: zdmplius lava me ab inigtsitate mea,

da emeri volo, quascunque tandem in contrarium fug-

É9 a peccato meo Tunda me, Sacto-fancto corpo«

gefliones adverfarius immniferit... Hortanti idem,

ris viatico incredibili (uo dolore caruit;ob cree«

ut illud Chrifti Domini ufürparet; Pater, /

bram vomitionem: quo quidem incommodo

fieri poteft, tranfeat a me calix iflé ; fabjecic: INon

vix accedere quidquam gravius tunc potuit

ficut ego 'volo, fed ficut tus Addiditque; Ex quo

viro fan&a dile&tioue efítuanti: Unde voces

1empore. Salvator meus calicem cruciatuum y €9' mor-

ez,quas tunc mittebat, dolore & amore per-

tis in pa[jioue bibere animum induxit, calix idem, ad

mixte , Meus ctbis efd , ut fackam voluntatem &jus,,

ele&tos quod attinet , fuavitate &&j confolatione plenus

qui mifit me 5 renuis confolari arima mea, memor fui

efly nec quidquam babet amaroris. Quzefivit idem

Dei, &? delettatus fam.. Et Archiepifcopo Dama-

Rector: Nüumnam fancti(ffime Trinitati dedi-

fceno, proficenti adveniffe fe, ut opem ferret,

care fe vellet? Atque hic eger ardorem in-

illudqueSalomonis afferenti: Prater, qui juva-

tendens, totusque charitate eftuans hzc fir-

tur a fratre, quafi cioitas firma ; fabjecit eger : (

ma voce pronunciavit : Quidquid in me e[1, voveo

utrumque Dowinus falvabit.

Perrexit Archiepi«

&j confecro Deo, memoriam fatiaque Patri, intelit-

fcopus: Ja&ta fuper Dominum curam tuam. - Et

&uin, cogitationes, verba Filio ; -voluntatem, aff ettus-

confeftim: deinceps : Cor meum, inquit, & ca-

que Spwitui fautlo: cor, corpus, linguam , fenfus,

vo mea exultaverunt in Deum vivum. . Mifericordias

dolores omnes meos . facro-fascte bwnanitati Cbrifi

Domini in aternum . cantabo. / Quando veniam , &

Sefü, qui mea caufa non dubitavit prodi , tradi in

apparebo ante faciem Domini? — Indica wübi , quem

ananus iniquorumy & crucis fabire tormentum, . In-

diligit anina wea, ubi pafcas in meridie.

Interea

.terea rumor de inftante morte Franciíci om-

cum didiciffec Dux Nemorofius , qui ex po-

nium apnimos incredibili mosrore opplevit:

dagra decumbebat, Gebennenfem Epifcopum

.ac Vicarius quidem Generalis Illuftriflimi Ar-

in extremis verfari, jüffit (e ad eum deportaris

chiepifcopi Lugdunenfis ejus cauía oratio-

& ubi ad le&tum pervenit, provolutus conti-

,nem indixit horarum quadraginta , fandtiffi-

nuo in genua, lachrymasque perfufus, Gibi uc

mo Sacramento expofito: & quoniam gravif-

benediceret, itemque filio, Priacipi Geben-

fimo fopore deprimebatur eger, ad eurm ex-

nenfi flagitavit.

Fecit Francifcus ; ut po-

* R-P

»

. Lobn, Bibl. Manu. Tom, i4.

Fffa

tuiy:,

-—

em-

412

Bibliotbece Manualis -Conc,ionatbri;e

tuit. brachium efferens & extendens: fcifci-

hil hoc effe di&titabat: Fateri tamen deníe

tantibusque quibusdam, num eum Princi-

que coaQus fuit, haud amplius loqui íe

»

em agnoícerec? 4gnofco, inquit, Dux INemo-

poffe, eaque propter in füi locum unum &

vofius et : ego illius cliens [um. Advenit poftmo-

Miffionariis fübftituit, qui in ecclefiis, quas

dum Archiepícopus Ebreduneníis , invenit-

luftrabat, concionaretur.

Viribus tandem

que occupatum prorfus in Deo: hzc inter

adeo defecit, ut ad Aram faciens, quinquies

cztera audivit, ingenti quodam mentis ardo-

fubinde, vel fexies confidere debuerit; &

re ingeminantem : Domine, ante te omne defide-

qui in comitatu erant, formidarint, ne por-

viumn meum, 6j gemitus meus a te non efd abfcondi-.

ro Cadurcum vifurus effet: Certe reapfe de-

ius, Deus meus ($' omnia: Defiderium meum , de-

fiderabat ipíe, vifitationi immori, & cene

fiderium colliun eternorum. Addidit deinde fan-

ties iterabat ,. tali morte nihil honorabilius

&to quodam impetu. Trifagium Janttus , . [antus;

Epifcopis accidere poffe.

Ut ergo animad«

Jan&us Dominus Deus. Sabaotb: . pleni funt. c&li &9'

vertit, fe plane deficere, quo minus amplius

terra majeflatis glorie tue ; hymnumque reli-

regi fuo defervire queat. füb medium Octo-

uum gratiarum actionis perfecutus eft ; cum

bris fe Mercuefium deduci curavit, quo etiam

adjunxit píalmum quinquagefimum cum gra-

hic fortiffimus Athleta e medio certaminis

tiarum actione ex imo corde proficifcente, de

palmis ac lauris onuftus, laboribusque exhau-

beneficiis omnibus , quz Dominus Deus in fe

Ítis translatus fuit.

Cum in arce fua exiíte-

contuliffet.

Poít amicorum cujusdam ad-

ret, vires magis ac magis iplüm-defeceraut,

ftantis manum prehendens , (tringensque aó-

uo tamen nihil prohibente eximiam vultus

ve[perafcit, inquit , & inclinata. e[; jam dies. . Et

hilaritatem, quam alias unquam prz fe fere-

bat, ne filios contriftaret, & fingulis diebus

|

quzrenti ex ipfo cuipiam; Timeretne eo ex-

tremo momento, demonum conatus? Zn Do-

usque ad feftum Dei Parentis (ine macula

concepte miffe facrificium peregit.

Poft

mino confido , fubjecit , ipfe deducet de fovealaquei.

Qui cepit perficiet5. quas voces cum ingemina-

hunc vero diem ob facri myfíterii reveren-

ret, ad animz usque interclufionem, vox de-

tiam non amplius aufus eft ad Aram acccde«

nique eum deficit,Sacrum Nomen Jefu finien-

re; quod pedibus in(iftere nequirec 5 interim

tem: claufüla utique tanta virtute digna : ut

vero non omifíit, quin indies in facrarium

uo modo infans linguam primum ín eam vo-

domeflicum fe conferret , ibidem facra *y-

cem folvit, Deus teus; (ic vivere defierit in]efu

naxi reficiendus, quamdiu videlicet pedes

Nomine: quafi voeeilla priori agnofcere prine

promovere poíffet; . quinimo cum eo forte

pergeret, lapfus oculi dextri pupillam lge

cipium faum ; pofteriore Redemptorem vene-

raretur: mox (iquidem inter San&torum Li-

fit. Difficulter admittebat, ut in fuo cubicu-

tanias, qug a circumftantibus recitabantur,

lo altare erigeretur, affenfit vero denique di-

ubi ad.illa verba ventum eft, omnes San&ti

cens: Epifioporum cubicula. San&itatis e[fe [an-

dunocenies , dum iterantur tertium , beata illa

Guaria, & hoc quinque circiter diebus ante

anima corpore foluta eft, fidusque illud mi-

mortem accidit, füb qubus ad fuppedaneum

litantis eccle(iz extinctum terris, micare cce-

Altaris facram Communionem fümpfit, nec

lo ccepit, ubi radii gloriz , ad. quam eve-

ullum facrum audivit, neque SS. Sacramen-

&us eft, nullam unquam defe&ionem patien-

to in flrato fuo refici voluit, ni(i eo die,

tur. Obiit anno fzculi hujus fecundo & vi-

qui ipfi füpremus illuxit. "Tertio Calendas

cefimo exeunte.

V

/al. Jan. hora o&tava

Januarii, die vite ipfius penultimo füb ve-

veípertina anno 2tatis 56. Epilcopatus 20. .

Íperam plane defecerat, etíi nullum fenti-

Vita 1. 5,

ret dolorem , utque impedirctur Canonie

XXIV. Alanus de Solminiac Epiícopus

€, 22»

Cadurcenf(is nulla infirmitate füit correptus,

cum Officium recitare, quod hadtenus nun-

quam intermiferat, Breviarium. ipfi fubdu-

quz.precuríor mortis effet ex mera virium

imbecillitate, roborisque defectu hunc mun-

cendum fuit; inftituerunt deinde füi, ut-

le&um peteret ,. & quieti tantifper indul-

dum deferuit, continui labores, jejunia, vigi-

lie, alimque mortificationes eum ita debili-

geret, attento, in quo verfaretur, ftatu, re-

Ípondit ille: Facite, quod vobis libet, neque enim

taverunt, ut fibi ipfi vix amplius hzreret,

nihilominus mutuato e fua imbecillitate ro-

propriam svoluntatem. amplius. po[Jideo.

Suftinere

noluit, ut veftibus exueretur, dicens, éas ob

bore fexto Idus Septembris anno 1659. vi(i-

tatione in Figeacenfi tra&tu reaffumens , ma-

longam confuetudinem fibi nec quicquam

gno animo munus füum peragebat przedica-

incommodo futuras , & certe quadraginta

bat, ubique , confirmationis Sacramentum

annis in lectum concedens veftes nunquam

exuit, verum a. R. P. Dumas Secretario

conferebat , congregationibus Foraneis afli-

ftebat, & reliqua non aliter perficiebat, quam

admonitus, quod, cum propria voluntate

fi in primo vigore effet: Nemo non judica-

careret, zquum eflet, ut alterius feque-

bat, euin nec diu ita perfeveraturum , nec

retur, obíecuius illas depofuit.

Sub no-.

&is medium animadverfum eft, eum ad ex-

longius vitam fuam protradurum ; ipfe fo-

lus hoc fcire diffimulabat, ita nimirum ad

trema deveniffe, unde fignificatum ipfi fuit,

labores incumbebat: Rogatus fuit, ut pa-

jam jam imminere mortem, quod nuntium

rum illud virium, quod füpereffet, Dei fer-

gaudio fingulari perfufus excepit , volens-

vitio dicaret , & aliquantulum a labore re-

ue linteamini faciem fibi cooperiri, fanctif-

mitteret, verum cum vigor fpiritus, carnis

í

mam Triadem invocavit ;

animam íuam

infirmitatem fori eo fuüftentaret, anima nul-

tribus Divinis Períonis confignans , ut eas

ne

lami ejus imbecillitatis curam habente , ni-

&ternumi adoraret, glprificaretque ; difti

€

^

T itulus! XCFHE Mws.

43

G&ehecex ejusore verba prodierunt: San&if- a Bo (alens fuccefforem , qualem defidera-

füna Trinitas , ibi animam meam commendo; San-

verat, obtinuiflet, quod alias fzpius nobis

ftiffma Trinitas, miferere anime mee 3. Santti[ima

dixerat. Deinde inítar alterius Jacobi reve-

"Irinitas, tibi aniiam ineam dono: Pofthzc co-

rendiffimo Patri Garato Cancellatz Abbati,

natus eft omnia vite momenta, quz adhuc fu-

& univerfim omnibus Canonicis. Regulari-

pererant, benecollocare: Unum fuüorum Ca-

bus füb fua reformatione degentibus ceu Fi-

nonicorum Regularium proxime monuit, ut

liis chariffimis füam benedictionem largitus

hora quarta matutina fe confitentem audiret,

e(t; quem ipfüm favorem Domino de la Ser«

& deinde miffam legeret: verum tantum tem-

re Conques Generali Vicario , & Officiali

poris expectare noluitjnam una poft hora,exo-

fuo exhibuit, qui eundem fubmiffe petiit, &

mologeíi ordinaria expiavit animam ; hanc

pofteaquam füum animi dolorem ex ejus e

miffa fübfecuta fuit, fub quaSS. Sacramentum

vita deceffu teftatus eft, inflanter illum ro-

g

per modum viatici recepit 5 Patri illud non

gavit, fui, fuxque dioecefeos aped Deum

ni(i modo ordinario mini(trare volenti femel

in coelo meminifie dignaretür, id quod fan-

iterumque dixit; Per modum viatici ; per modwum

&us Pracfül ipfi pollicitus eft, füaviter in eum

s iter mox fe in-

viatici, maximum æte/rnitati

intuens , fuoque capite prebens annutum.

greffurum probe gnaàrus.

Facdta gratiarum

Defideraverat etiam przíentiam Dominorum

aCtione confeffionem generalem de tota vita,

Canonicorum. Capituli fuüi Cathedralis, ve«

licet ceteroqui innocentiffima inftituit, me-

rum nonnifi poft ejus obitum Mercuefium

mor illius, quod S. P. Auguft. dicebat, ne San-

adventarunt. Ciírca nonam antemeridianam

&iffimos quidem ex hac vita difcedere debe-

eum. plurimum . deficerent animadvertens

re, quin prius convenieatem pccenitentiam

fignum Chrifli e cruce pendentis fümpfi di-

egiffent.

Paulo poft declaravit, qua ratione

xique feliciffimum illud momentum immie-

bona fua temporalia pro füis fundationibus

nere, in quo Sacrifiium confummandum e[fat ;

erficiendis applicanda effent, & expreffe vo-

utrum non mori vellet, quemadmodum in

uit, ut, quidquid haberet fuppelledtilis, ad

unione ecclefie vixiflet, & actus exercere

utriusque fexus Orphanos pertineret: quo fic

cum primis in hora mortis neceffarios; tunc

ordinato fe non amplius ejusdem Dominum

moribundus manus protrahens, jungensque,

confiderans ad Matrem [füuperiorem puella-

& oculos coelum veríus attollens $ymbolum

rum orphanarum mifit, linteum per eleemofy-

Apoftolicum integre & diftin&e recitavit.

nam rogaturus,in quo canquam Chrifti pauper

Actus deinde fidei, fpei, charitatis, adoratio-

terrz mandaretur. QConfignata fanctitfima

nis & contritionis elicuit tanta cum devotio-

Trinitati anima fua, fuisque bonis paupecibus

ne, ut omnium adftantium oculi lachymas

tranícriptis non aliud ipfi (üperfuit,quam cor-

ubertim fuderint.. His actibus completis illi

pus, quod filiis füis Canonicis Regularibus Ca-

crucifixum deoículandum & adorandum ob-

durci a (e fundacis reliquit &Priori injunxit,ut

tuli; noluit vero ipíe nifi extremz folum pe-

eum (ine Pompa velüti fimplicem religiofum

dis crucifixi parti ofculum infigere, tum mas

feplirent, damnans exemplo füo plures mun-

nibus prehenfum conatus eft ad fe intra le-

danos, qui poft mortem quoque factum füum

&um affümere, dato figno ad linteum attol-

continuantes honorem quzrunt in funerali-

leretur ; cum quzfitum fuiffet, utrum crucifi-

bus, quz omnes mundi honores claudunt, vo-

xum füpra pectus collocare vellet, (ecundum

luntque fplendide eum in locum deporta:i,

refpondit, hunc iptiffimum illius locum effe;

ubi putredine confümendi fünt. Cum ita re-

te ipfa pectori fuo impofitum tam fortiter

bus omnibus fancte providiffet; non fine fer-

fibi adpreffit, amplexusque fuit, quafi eum

vore Vatis Regii pfalmum intonuit: AVi/eri-

cordi fuo imprimere vel cum ipfo cruci affigi

eordias Domini in eternum cantabo, coeleftem il-

concupifceret, ut cumS. Paulo dicere poffec:

lam Jerufalem, quo fpiritus properabat, fibi

Ciriflo confixus fum crucdi : voluit illum ceu

ob oculos ponens, in qua uti Rex ille San&tus

Myrrhz fafciculum inter ubera fua colloca-

dixit, zquum eft, ut hymni ad Dei gloriam de-

re, & inter brachia patientis Jefü mori ; vel

cantentur, noftraque illi vota perfolvantur.

ceu quodam epithemate adhibito, hoc pa&to

Hc eadem verba crebrius repetebat, non (i-

cordis fui corruptionem impedire ; vel de-

ne manifefto cordis fui jubilo ardentiffimoque

nique ceu tutelam contra noílros in hora

de(iderio, quo unice ad unionem cum fummo

mortis aggreflores adhibere; Suum ergo di-

bonoanhelabat. Voluit poftmodum a Curio-

le&um ita penss fe retinens petiit, ut fibi lin.

ne Mercuefiano oleo infirmorum ad fuüpre-

teo facies obtigeretur, ficque quieti iadul-

mam lu£tam fortiter cum inimico fübeundam

gere poffet, quod uni jam Deo adhzrere

inungi,fub qua iunctione ad preces omnes ma-

vellet : perfeveravit in hoc ftatu hotam cir-

gna cuim fide & devotione refpondit.

Tum

citer, ngllum interea verbum elocutus, fuüb

aliquantulum quietis ipli indultum fuit, quod

horam decimam dixit, fe in meridie con-

admodum debilis, viribus plene deftitutus

fummandum, quo fe moriturum innuebat,

effet. Poft hzec ei infiuavi, illuftriffimum no-

modum videlicet loquendi prifcorum The-

ftrum Antiflitem, ejus digniffimum fucceffo-

baidis religioforum fecutus; hi namque fe

rem mihi fcripfiffe, ut fuo nomine Benedi-

tanquam hoítias confiderantes mortem fuam

&ionem illius poftularem: mox is protracta

confümmationem appellabant, & íi Deus

€ lecto manu plane tremula, eidem fuaviter

aliquem avocaret ,. talem non mortuum,

renitens bene precatus eíL, teítatus, fe nop

fed confummatum dicebant. Poft hzec pa-

rum cum hominibus, plurimum vero cum

absque g'fquio ex hoc fæcqlo migrare, quod

Fff3

Deo

^

«y

lezüotiääcæ - Mamalis Concïahaioriæ

414

accee-

per cum cilicio. Quarurn altarám $. Athás

Deo egit : qüandb propius ad lectum

*

üebamus cum 1

pfo collocuturi , non aliud

hafio (a quo recentem dono perceperat, qui-

uam de facrificii füi confummatione re-

que eam pretiofiffimi muneris inftar afferva-

(

p

ondebat: Confumumo facrificium meum, ajebat,

vit) legavit: Alteram Epifcopo Serapionit

cilicium denique duobus diícipulis. His ita

confummo Jacrifictum meum ;

vel potius Deus ejt,

qui illud confamanat , oportei evgo ,

ut illud confum-

compofitis ad univerfüm diícipulorum coe-

tum converfas: Valete, inquit; vifcera mea.

mere periittatmr. Rogatus fuit, ut aliqua do-

cumenta függereret ; ad quod refpondit:

Antonius enim migrat, etiam non erit in

prafenti fieculo vobiscum. Hac locutus ca-

INon pofJum lequi,

nifi quod Dominum po[uerit in

oreme0,; & utcunque urgeremus , ha

ud ta.

fta fingulis ofcula blande divifit, protenf(is-

que paululum pedibus imminentis fati pun-

men aliud refponfum retulimus : nunquam

ne minimam difplicentiam , vel inquietudi-

&um lztus exípectavit, ut ipía vultus hilari-

abeun-

tate coclitum, qui animam ejus coelo fübvee

nem przfetulit. Fervens defiderium

di ad Deum, qui eft unica felicitas, & per-

&uri defcenderant, przfentia facile agnofce-

retur, Hos comiter intuitus, non quafi mo-

fe&io San&ctorum , & centrum eorum quie-

tis; hzc ex ejus ore verba vite omnino

riturus, fed migraturus placideé

in mortem

confopitus , relictis mortalibus, ad cocleftia

poflrema expreffit :

Et quando liberabor de cor-

jore mortis: bujus ?

.atque mox agonem in

grefï-

fübvolavit, Corpus ejus perinde, ut fi vi-

drantem non excef-

vum foret, integerrimum, priftineque tenax

fus füit , qui horz qua

fit; fub quo oculos in coelum continue fixos

coloris, nihil corruptionis, nihil put

u

k

Oris ; nif

hil gravis odoris fpiravit.

habebat :: eodem etiam tempore legi cocpta

fuit Paffio Dominica a S. Joanne Evangeli(ta

lL. S. Benedi&us eodem anno, quo decef- Idem s1.

deícripta,

& eo momento, quo hzc verba

furus erat, & in coclum migraturus, ipfe Msji.

prolata fuerunt:

Et inclinato capite tradidit. [pi-

faum monachis obitum, diemque rnortis in-

rium: füam etiam animam ipfo omnino me-

dicavit, altum tamen przíentibus filencium

ridie Deo tradidit, nullo amplius figno alicu-

indixit, & abfentibus nuntiavit ; fe füum eis

jus motus edito, id quod ab omnibus , qui

obitum certis indiciis' tempori fignificatu-

rum, cumque jam morte propius abeffet, fex

';a-cil&abant, notatum ftuit.

l

ante diebus recludi tumulum juílit. Hinc

ardentibus coepit zftuare febribus. Jamque

fexto die apparente fuz certus mortis, more

lüufüria Religioforum morientium

boaue confectus in ecclefiam fefe ju(Tit defere

| exempla.

ri. Hincacra Synaxi refectus humeris mo»

Ut

nachorum acclinatus, manibus, oculisque in

X :

I

coslum füblatis, una cum precibus animam

& ibád, 17,

*Alhtonius Religioforüm Fundator ; cum

benedi&tam Benedictus fuo reddidit Creato-

3.

gun.

jam quintum fupra centefimum annum

ri, quem tantu

m ille (uzg glorie propagatoe

— enj

agerer, poftquam inclyta fui nominis fama,

rem crearat.

Simul ac vir fanctus expirae

hu

& innumerabilium,miraculorum gloria, &

vit, quidam mon

achorum eum in coelum vi-

eximia fanctitatis exiftimatione omnes or-

dit evolanteimn.

Sanétus enim Maurus ejus

bis terrarum oras impleffet, fuisque eas do-

difcipulus in G

alliis vidit üratam'palliis at-

mita carne, vi&ta ftyge, debellataque he-

corufcam lampadibus viam,

que innumeris

re(ium impietate magnificis trophzis infignif-

uz recto Orien

tis tramice ab ejus conclavi

fec, Deo revelante didicit adeffe fibi me-

in coclum fefe porrigebat, cui venerando cla-

tam laborum , füos igitur füpremis allocu-

rus habitu vir affiftens, cujus effet via, quam

tus verbis, ad omnigene ftudium virtutis

cerneret, per

contatus eít?

Ille fe nefcire

incitavit, monuitque, cane pejus & angue

P

rofeffus , audi

it: Hec efl viay qua dilectu

/: Dq-

caverent familiares hzreticorum congref

[us,

mino .

Benediétus cojum afcendit.

effe nimirum juratos JE(u Chrifti hoftes, &

catholice przdones veritatis. Hinc a duo-

JII. $. Bernardus Abbas, cum jam effet af- Idem ss,

fc&a fenecta fatigatus, exhauftusque volun- Auguft,

bus adítantibus , fine fünebri pompa, loco

ictionibus, infirmitatibus,

nulli mortalium noto füas humari juffit exu-

tariis corporis aff

itineribus, & graviffimis (q

uibus toto vitz

vias, nempe veritus,

ne quid eis honoris de-

s, cceleftis pa-

ferretur. Hinc & fingulari cura cavit,

ne poft

decurfü fuit obrutus) negotii

triz, fammique boni

facie ad

faciem videndi

obitum fuum, in Zigyptum referrentur, ne

denique periculofa íto-

fcilicet (quod erat A'gyptiis folenne) balfa-

de(iderioinflammatus,

machi debilitate fra&us, nihil alimenti po-

mo & aromatibus conditz, multis incorru-

Accellit eo dolor extremus;

v feculis durarent. In hunc enim ZEgypti

tuit retinere.

pt

focdusque pedum tumor

.. Atque has corporis

morec

m vir fanctus. acribus fzepe verbis fue-

& frontis hilaritate,

rat invectus, non dubia fpe, de refurrecturi

afflictiones tanta exporre

L]

rta-

tanta totiüs oris comitate vl

r fan&us excepit,

corporis fui gloria in cecumenica illa mo

lium omnium anafta(i reddenda fecurus. Eo-

fimilis

ut effe videretur navarcho, qui multas

ffas infani maris procellas, (ecur

o defti-

ï

que , quov

is loco mortuus fepeliretur, nihil

perpe

angebatur.

Secundum bzc teftamentum

natoqu

e fefe portu propius abeffe confpica-

tur, & lgtatur.-

Ipfemet vir fan&tus ad ami-

condidit, id eft pauculas, eaque centucula-

morbum

auperes erogavit : Dinz vee

cum Arnaldum Abbatem fcribens,

tas panutias in p

fuurm fignificat in hzc verba : Su/cepim

us cbá-

ftes de capraruin

text villis granc adhuc fu-

ritatem

e

N

:

[ T;'tulus XCVllnL Mhors.

415

vitatem ve[lram in. charitate , &9 non i voluptate.

gloria fecretum quoddam vobis communica-

Que enim voluptas , ubi totum fibi amaritudo vendi-

bo.

Hucusque pro íüa mifericordia Deus

cat. Nifi quod folum nibil comedere , utcunque de-

virgineam integritatem , quam ex utero mae

letabile efl, | Somnus rece[ffit a ne , ne vel beneficio

tris accepi , fervare mihi dignatus eft illiba-

Jüpiti [enfus , dolor unquam recedat. — Defettus. /lo-

tam. Porro quemadmodum effuía fuit ad-

wacbi, fere totum , quod patior , eftl. — Frequenter

verfüs me Dei liberalitas, ita confidete, Filii,

in die ac notte exigit confortari modico admodum qua-

eandem vobis non defuturam. Sed qui quz-

licunque liquere.

INam ad folidum omne inexorabi-

ftum hunc vult , fumptum faciat oportet.

liter indignatur, — Fvc parum , quod dignatur admit-

Opus eít huic thefíauro fervando vigiliis ,

tere , non fine gravi moleflia fumit , fed timet gra-

precibus , & familiaris cum mulieribus con-

viorem , fi f& vacuum omnino dimiferit. — Quod. fi

greffus fuga. Nullus integritatem fuüam pe-

dlufculum interdum admittere acquie[cat. , id gravif-

riculo committat ; quzvis occa(io fatis effe

Jfimum.

Pedes & crura intumuerunt , quemadmo-

poteft ad hanc corrumpendam ; nulla major

dum bydropicis contingere folet , & in bis omnibus

eft negligentia (ine fecuritate ,- quz propriz

ne quid lateat amicum de [latu emici folicitum, fecun-

aut alienz vircutis confidentia fundatur. Ve-

duin interiorem bominem (ut minus fapiens dico) fpi-

nerabile, fanCtumque caftitatis nomen eft in-

ritus promptus efl in carne infirmata , orate Salva-

ftar vite , quz facillime amittitur , nec ullo

torem , qui non vult mortem peccatoris , ut tempe[li-

poteft modo recuperari.

Hinc eos ad amo-

um jam exitum non differat ,. féd cuftodiat $ curate

rem Dei , regularumque obfervantiam , &

Ordinis incrementum (uavibus ardentibus &

munire' votis calcaneusm mnudum meritis , ut is, qui

infidiatur , invenire non po[lit , unde figat dentem ,

coeleftibus quodammoedo verbis , tànquam

il

Ha&enus $. Bernardus füu-

ut oulnus. inflisat.

verus pater, a fuis filiis avellendus ,. adhor-

premam fuam receníens, deícribensque in-

tatus ,' infüper precatus eft, ut ad füuorum

firmitatem, collatamque a Deo tot inter cor-

fratrum jam defundtorum pedes fefe fepeli-

poris erumnas , animi fortitudinem & zqui-

rent, Et vero quamvis arcanum de virginea

tatem 5 cum jam morte propius abeffet , ad

integritate füa rectiffimo fine , foliusque di-

eum certatim confluxerunt Epifcopi provin-

vini honoris, & filiorum fuorum cautelz cau-

ciales, multique Abbates, quos tanti P'atris

fa, nulio vanz glorie cup'dine du&tus, ma-

fui jacturam querentes ipf? comiter folatus

nifeftaffet , nihilominus hanc arcani fui ré-

(ut erat modeftiffimus ) ait, inutilem fe eífe

velationem fibi poítea reiigioni duxit ; acci-

fervum $ par effe , ut aliquando arbor (teri-

toque coenobii Prafide, culpam faffus eft haud

lis eradicaretur. Deniqaue inter füorum :na-

aliter ac(i graviffimo crimine fe implicaffet.

nus lachrymasque filioram puriffimam ani-

Tanta fuit ei confcientix puritas , & verbo.

rum cautela.

Hinc cum (ibi SS. Euchari(tiz

mam füo reddidit Creatori Xlií. cal. Sept.

viaticum , & unctionis extremz Sacramen-

anno chriftiano cIo CLilI. natus annos qua-

tuor & fexaginta.

tum petiiffet afferri , utraque fingulari pie-

Idem 4«

IV. S. Dominicus celebrato Bononixæ-al-

tatis affe&tu percepit , fic, ut ipfemet facer-

Auguft.

tero generali conventu (qui fuit ei füpremus)

dodi reípoaderet, & cum religio(is przlfenti-

lethali correptus eft infirmitate, qua fe cor:

bus pfalmos pro folemni ecclefig rita mori-

poris ergaftulo abfolvendum , & ad coclites

curis dicí lolitos diítincte pronunciaret. Por-

evocandum cognovit. Nam haud multo an-

ro cum przíentes cjus filii tenere lachrymas

te, cum pro folenni füo precibus vacaffet ,

nequirent, etiain ipfe ubertim flevit, & quam

apparuerat illi Dominus his eum verbis allo-

füos diligeret, (ignificavit. Itaque eos con-

curus: Peni, amice, veni, vera gaudia po[Jz]]u-

folatus, majusque ab fe mortuo quam vivo

vus, Quibus e verbis, ut imminere (ibi mnor-

przídium exípectare juflos Domino com-

mendavit.

tem perípexiffet , nequiit conceptam animo

Porro cum fraternum amorem ,.

lztitiam diffimulare , quod abeffe jam pro-

fübimiffionem voluntariam, evangelicamque

pius illa fe meta fentiret, qua cum vita finiun-

pauperiem identidem incuicaffer , juffit eos

tur erumnz.

Quam ob rem juffos adetfe

incipere oficium , quod agonizantibus , &

1 15

lilis im»

,

il

coenobii illius tyrones ( quos non paucos ea

morti colluCtantibus recitari folet.

domus numerabat ) ex aggeftis illis afferibus,

petrata S. Patris exequentibus, füb illa ver-

quibus incubabat (nam le&to non ntebatur)

ba : Subvenite, Santti Dei, occurrite Zingeli IDo-

velut quodam (uggeftu comiter affatus, ad

mini, Jujipientes animam ejus , cfferentes eam in

amorem Dei, coepteque religiofz vitz per

confpetiu. iifimi : Animus cuftodia corporis

feverantiam adhortatus eft, Hinc apud ejus

abíolutus, ab Angelis eft in coclum, ad eter-

ccenobii Pra(idem totius vitz peccata recen-

nam quietem füblatus. Deceffit vir fanctus

füit : dein fenioribus domus in hxc verba

feria fexta anno chriftiano MCCXXI. VI.

valedixic: Filii & fratres mei, quos animo

Aug. anno L. etatis fum. ,

V. S. Francifcus Seraphicus , multo ante

Tdem &o

impreffos circumtuli femper , & porro quo-

O&Obo

que feram , ne dolete difceffu meo , nam

quam decederet, füam fibi mortem a Domi-

fru&tus hic eft contempti;propter Deum mun-

norevelatam, tempus quoque mortis. & diem

di, fic poffe decedere , (icut me decedere

certam fuis coenobitis edixit. In egritudine

videtis. Quanto minus terrz nobis adhafe-

illa, quz fuit illi füprema, fe deferri jufTit ad

rit, tanto melius fuerit , & ut zternz vitz

S. Marie de Portiuncula , jamque moritue

rus, tanquam vetus paupertatis amator. quo

potiamur, cujus eft facienda jadura. Uli-

tima nunc imminet mihi vitz linea 5 quam

fimilis effet Chrifto, qui nudus in cruce mor-

ob rem pro veflro jfolatio ; ;maiorcgue Dei

tuus eft, totum fe veftibus nudavit, feque

hg— :

i«

J

-

416

*

Bibk'otbecæ Manualis Concwnatorice

mi proftravit, & ne forte ftigma lateris vi- quid opus haberet : Nunc,kinqui,t,'nihil, fed

dendum circumftantibus exhiberet, id manu

paulo poft omnium rerum defiderabilium co-

finiftra texit. 'lTum vero omnes ubertim fle-

pia affluam. Denique cum religiofis illis coe-

BC

re, fuamque orbitatem lugere, Ad quos ille-

nobitis pro collatis in fe beneficiis, officiisque

$gt

converíus ait: Ego, quod wmeum e[L , feci , quod

hofpitalitatis grates egiffet, veniamque, quod

Intellexit ea verba

vefirum, Chrifius edoceat.

eis xgritudine fua fuiffet oneri , petiiffet, &;

quidam de ccenobitis , quem vir fanctus An-

ut mutuo fe fraternoque amore complecte-

tiftitem , five Guardianum füum vocitabat;

rentur, rogaffet, fixis in coelum oculis, fublae

tisque manibus fereno prorfus ore fanctam

arreptamque veterem lacernulam, totumque

fünem viro fan&to obtulit cum dicto : Hec tibi

animam exhalavit nonis Martii fub auroram

SOSEROMONSUE NI NT

tanquam pauperi commodo , & tu illa fu[cipias obe-

anno chriftiano clo CCLXXIV. quinquaginta

dientie [antie mandato.

Incredibili laetitia vir

natus annos.

- VIL. S. Antonius Paduanus, ut fe laboribus Ibid. 15.

fan&tus geftiit, ut vidit, fe mendicantem mo-

ri, mendicatoque ami&tu morientium involvi.

exhauftum, viresque voluntariis etiam poenis Junii.

Quam ob rem meritas Deo grates egit, & in

jam fra&tas , & egrum fe denique perfenfit,

virture fanCte obedientiz fuis imperavit, ut,

paululum quietis fibi capturus, feque arctius

Deo uniturus, & morti (quam fibi fciebat im-

fimul ac fefe mortuum jam fenf(iffent, fe tan-

tifper nudum relinquerent , dum ille paffus

minere) fefe preparaturus affumptis duobus

EE n tT Uree M UT TTR ROE EEE

conficerentur.. Secundum hzc fuos ad amo-

comitibus , viris admodum religiofis, in foli-

B

E

tudinem, locumque procul a multis tumulti-

rem divinum, fan&tamque pauperiem, poeni-

Hic cüm

tentiam, mortémque pro fide $. romanz ece

bus, ac arbitris réemorum feceffit.

Clefiz: fabeundam hortatus, commiflfis decuf-

corpuículi affe&i languor quotidie auxiffet;

fatim brachiis, prfentibus & abíentibus fuis

perceptis ecclefiz Sacramentis , & alterna-

benedixit in hzc verba: Valete filii omnes inti-- tim cum fodal

ibus, przedictis feptem pfalmis;

smore Domini, &g' permanete in eo femper. .Et quoniam

quibus olim $. David poenitens ufus eftipíe (o«

lus hymnum: O gloriofa Domina &c. recitavit,

jfutura tentatio &j tribulatio appropinquat, felices, qui

perfeverabunt in bis, que ceperunt. Ego vere ad Deum

invocavitque Deiparam Virginem , cujus fa-

vore meruic videre aípectabili & amabili for-

propero, cujus gratie vos omnes commendo. Sic e€

fatus fibi przlegi juffit hiftoriam Chrifti paffi

ma praefenrem Chriftum, cui cum fuaviter;

in evangelio S. Joannis fcriptam, coepramque

femperque fui compos collocutus placidiffime

ab hisce verbis : 44nute diem feflum Pa[che €9'c.

quaíi confopitus fan&ifliioam animam in Dei

Wibr.:

Hisce praledis ipfe , quoque modo potuit,

manus edidit, qui ad tantam füi nominis glo-.

Q&ub,

illam pfíalmum recitare coepit : Joce mea ad

riam, & tantum totíus ecclefiz fuze eam crea-

Domninun clamavi.

Voce mea ad. Dominum depre-

ratemolumentum. Corpus velut in foporem

catus fum , totumque abfolvit ia hec verba :

folutum , vivo pereinde colore rubuit,. ejus-

Me exfpettant jufii , donec retribuas mibi : ln quee .

que artus omnes adeo vifi mobiles, ac flexiles,

verba füum reddidit fpiritum Creatori , fab- -

ut vivere adhuc, & fpirarecenferetur. Decefe

bato IV. non. OGtobr. füb occafum folis, an-

fit anno chriftiano cIlo CC XXI. idibus Junii,

po chriftiano clo CCXXVL converfionis fus

anno ztatis fuz fexto & trigefimo , quorum

-

XX. ztatis fuz XLV.

quindecim , apud fuos parentes, undecim in

S Bonav

Ordine Canonicorum Regularium $. Augu-

De eodem fic fcribit S. Bonaventura , S.

in vit.

Francifcus Seraphicus cum gravi(Iimis arde-

ftini, decem denique in religiofa Franciícano-

rum familia fanGiiflime exegit.

"

ret corporis doloribus, nullam aliud habebat

fomentum eorum dolorum , quam ut & ipíe

VIll. S. Franci(cus Paula, fundato

r Ordi- Ide;n 2,

divinas laudes caneret, & alios canentes au-

nis Minimorum cum tres regulas fuis monae- Aprilis.

diret.

In quo cum ab Elia pene objurgare-

chis, viris eque ac virginibus, & tertiariis ab

tur, quod potius przflaret extremum illud

Apoftolica itidem fede corfirmatas praícri-

tempus lachrymis & poenitentiz impendere,

püffet, unum & nonaginta jam natus annos,

refpondit, non licere fibi aliter facere, cum

fimul exilii füi metam , & laborum palmam

fciret, fe brevi cum Deo fore.

adeffe, die jovis fanCtioris hebdomadz, quam

Ribad, z. Vl. S. Thomas Aquinas , cum imminere

plurimis fuorum religioforum , qui ad eum

Mart,

fupremum falutatum convenerant, przfenti-

jam mortis horam tantopere fibi defideratam

er(entifceret, SS. Euchariftie Sacramentum

busin templum defcendit, multisque lachry-

marum imbribus irroratus, facro Euchariftize

fibi deferri rogavit , quod ille cernens , hu-

mique proftratus adoravit , eundem prefen-

viatico refe&tus, fuos Religiofos comiter am-

tem fibi Dominum precatus , ut, fiquidem

plexus, eosque ad mutuum amorem, concor-

probe fcripfiffet , operam füam qualemcun-

diam, (abmiffionem, aliasque id genus virtutes

'que propitius acceptaret, fin, fuz veniam

cohortatus, & benedi&tione impertitus, proxi-

20l

daret ignorantie , quod nunquam fibi propo

mo ftatim ejusdem hebdomadis fanctioris die;

fitum fuiffet, vel unguem latum a divina de-

piiffimeque sliquoties crucis effigiem exofcue

clinare voluntate , eoque omnia íua fcripta

latus, cum dixiffet: /nmarustuas, Domine, com-

divinis ejus plantis fübjicere , romanzque

mendo fpiritum meum , füblatis in coelum mani-

ecclefiz (cui & vivensolim ; & nunc moriens

bus, oculisque fanctam animam fuo reddidit

morigerus effet) cenfenda fübmittere. . Hinc

Creatori, eadem hora, qua iplemet Dominus

Euchariftiz viatico inftru&tus , extremoque

pro nobis redimendis fuam in eterni Patris

ad ultimam luctam oleo inunctus , cum quz-

manus ediderat.

Obiit Vir fan&ctus anno

dam ejus cognata percontatum mi(iffet ; ec- chriftiano cloIo VII, Turonis. | Corpus ejus

quam

C

Tiüuus XCF )II. Mors,

412

ti propius disjun&to,ubi peramcenus eratfons,

quamvis undecim dies inhumatum, adeo per-

ftititintegrum, ut fi adhuc animatum videre-

vgritudine correptus , $. Petrrum Cocleftinum

(qui (e fummo Pontificatu abdicavit, & tan-

tur, fuavi(limig: odoris fragrantiam exhalavit.

Idem $.

IX. S. Nicolaus Tolentinus fex menfibus,

quamPatronus ejusdem civitatis colitur) aípe-

Sept,

antequam moreretur, angelicam muficam fine

Qabili fpecie apparentem vidit , qui comiter

gulis noctibus audivit füb auroram, przfcivit-

eum , ut proximam fus moruis horam fortiter

que fuz mortis horam , quam fuis etiam fra-

exciperet, hortatus eft. floc nuncio S. Ber-

nardin, oppido exhilaratus eft; quia dudum ni-

tribus przdixit.

Quin & zgritudine corre-

prus , crefcentibus morbi doloribus eos ad fe

hil magis optaffet , quam diícedere ex hac mi-

convocavit , fuorumque erratorum veniam

fera mortalitate, fumoque illo bono frui. Qua-

€0s oravit , rogavitque coenobitarcham, ut fe

propter Religiofos comites füos ad perfectam

fuorum peccatorum venia , & Sacramentis

fuz regule obfervantiam hortatus, facramens

tis ecclefiz magno pietatis affectu perceptis ,

l5

impertiret. Atque hzc ille magno pietatis af*

fe&tu multis lachrymis irroratus fufcepit. Por-

curavit humi fe deponi tanquam germanum

fancti Francifci filium,fublatisque oculis in coe-.

(

ro quoque petiit afferri fibi crucem , cui Do-

minicz particula crucis erat inclufa. Hanc

lum, lztari coepit, & (übridere fnavirer, tan-

cum magna fubmiflione fuiffet s «neratus, Do-

quam qui defideratum. dudum portum por-

minum oravit, ut füz virtute crucis ab omni

tamque beatitudiniseternz profípiceret,atque

fe periculo, in agone mortis falvum atque in-

itacum rifü migravit in ccelum, cum Deo re-

gnaturus eternum, ipfo Dominici Afcenfus

columen przftaret. Geftiebatanimus ejus in-

credibili lzcitia, miroque tenebatur defide-

profefto die Mercurii,fub vefperam 13.calend.

rio emigrandi de corporis ergaftulo,Deumque

Junii anno 1444.

videndi. [nterrogatus fuis a fratribus, cur ita

XIL. S. Arfcnius, cum quinque & quinqua-

Ibid. 30,

audio gefliret, ait: Dominus meus, Jefus Chri-

ginta annos in ea folitudine , rnon ut morta-

Jul.

Jius fue Matri , €9 mofiro Patri duguftino inni-

lium quispiam, fed ut Angelus coelo demiffus

lens, dicii mibi: Euge [erve bone, € fidelis intra

vixiffet , exegiffetque vige(imum & centefi-

Ille vero dicens hec:

mum ztatis annum , ab omnibus ominino

in gaudium. Domini tui.

Jn manus tuas, .Domine, commendo [biritum meum :

morbis, quibus obnoxia effe grandzva fene-

füblatis ad crucem manibus & oculis mira

Qus amat, liber, quamvis oppido debilis,

tranquillitate reddidit animum füo Creatori

multoque fenio enervis, divinitus Intellexit,

V. Idus Sept. anno chrif!iano 1306.

fe propediemad cocleftem beatitudinem evo-

Ri.b::ld. 21.

X. S. Hilarion Abbas in latrones lapfus,

catum iri. Quod cum fuis difcipulis expo-

Octob.

cum interrogaretur ; num mortem timeret?

fuiffet, cosdem confolatus & ad religiofze per.

fectionis ftadium cohortatus oravit, ne cui-

re(pondit : mori non timet, qui femper mori

paratus eft. llle oCtogefimo ztatis füz anno

quam füum corpus donarent. honoris ergo ,

ad Hefychium difcipulum fuum, quo ille ve-

fed alligatum refli ad montem raperent. Tan-

hementiffime delcctabatur, qua(i teftamenti

ta fuit ejus modeítia. Porro cum jam morti

vice brevem manu propria fcripfit epiftolam,

propius abeffet , timere coepit , tremere,

omnes divitias ei fuas derelinquens, evange-

ubertimque flere.

Quod ut diícipuli adver-

lium fcilicet & tunicam facceam , cucullum

terunt, dixere: F£ :u, Pater, times mortem ?

& pallium.

Venerunt ad egrotantem muiti

Quibus ille: Revera, inquit, nunguam bic me-

de Papho religiofi viri, & maxime quod eum

tus, quo me oppre[Jum cernitis , a tme vece[]t , ex

dixiffe audierant,jam fe adDeum migraturum,

quo primum Cbrifliane militie ex animo nomen dedi.

& corporis vinculis liberandum. Quos omnes

Hzc effaus placide exfpiravit.

13

adjuravit , ut ne puncto quidem horz poft

XIHLE $. Hyacinthus , Ordinis S. Domini-

Ibid. 265

li

mortem refervaretur , fed ftatim eum in eo-

ci, annis fanctis operibus , meritisque cumu-

Aug.

dem hortulo, terra operirent, fic ut veftitus

latus, miro vivendi Domini, & hujus exilii

adeo zrumnofi, prolixique finiendi de(ide-

eratintunica cilicina, cucullo & fago ruftico.

Jamque modicus calor tepebat in corpore,

rio accenfus, fuam divinam Majeftatem füp-

nec, przter fenfuüm quidquam vivi horminis

plex oravit , ut fefe mortalitatis hujus exilio

fupererat, & tamen apertis oculis loquebatur:

educeret, & in patriam admitteret. Annuit

Kgredere, quid times 9. egredere anjma anea, quiá ti-

oranti Dominus, eique revelavit ipfo B. Vir-

mes? ecgredere anima wea, quid dubids ? féptua-

ginis ad coclites affumptz feílo die ( cujus foa

ginta prope anmis fervivifli Chriflo , & mortem ti-

lemnitati erat apprime devotus) ejus defide-

qnes ?

rio fatisfadum iri. Quapropter poftridie an»

ln hzc verba exhalavit fpiritum, fta-

timque humo obrutum, ante urbi fepultum,

niveríartam , feflamque $. Dominici merfho-

quam mortuum nunciaverunt,

riam ardentibus xítuare febribus coepit, a

Idem p. 2.

Xl. Bernard. Senebfis, cum p

lerasque Itä-

quibus non refpiravit, donec expiravit. Pri-

20. Miji. ]ize urbes & populos fuz: do&trinz radiis illu-

die affümpte in coelum Virginis lolenni-

tatem, ut fe jam viribus defectum fenfit,

ftraffecjamque laboribus exhauftus& grandz-

vus efTet,concionandi tamen munus non omit-

convocatis ad fe fenioribus Cracovienfis Cice-

tebat, (quia charitas ei fuggerebat vires, quas

nobii religiofis commendavit eorum , quz

grandzva feneQtus ac debilitas minuebant)

a S. Dominico didicerat , eosque docuerat ;

cercus in regnum Neapolitanum tranfire , at-

obfervationem , mutuam benevolentiam y

que hic evangelii fementem facere , ficut in

charitatem ,. comitatem , maníuetudinem;

aliis Próvinciis fecerat, Aquiliam Aprutiorum

fandam paupertatem , omniumque rerum

e

m

o

metropolim profectus , loco predicte civita-.

caducarum , fluxarumque oblivione

Ggg

Hoc

R P. Lobn. Bibl. Man. Tom. 4f.

,

418

Bibliotbecæ Manuelis. Concionatorice

Hoc namque eft, inquiebat, zternz vitz te-

pretium in pauperes erogari. Cum vero nóe«

ftamentum, tutaque femita, quz ducit ad

bilis quidam potensque vir fuz pietati erga

beatitatem. Sic effatus conticuit, & pofte-

virum fanctum fatisfaCturus, pretiofüm flra-

ro die cum magno pietatis affe&u canonicas

gulum, quo corpus ejus involveretur, emií-

preces Affumptz Virginis folennes decantari

fet, ratus fadturum fe Deo gratiusobfequium,

audiiflet ; perceptis Sacramentis , & oculis

fi ftragulo hoc viri fancti exuvias venerare-

in coelum fublatis , tricefimum-magno fer-

tur, quam fi pretium illius pauperibus im-

vore pfalmum recitavit , cujus initium eít:

pertiretur, oblu&tatus hac in re defiderio, ex-

ä

In te, Domine , fperavi; & (imul ad hzc verba

tremzque voluntati illius, mox eum cacodz-

pervenit: Jnu manus tuas , Dominz , commendo

mon invafit, vexavit. dilaniavitque , donec

Jpiritum meum: füum Domino reddidit, quem

agnitam culpam faffus, pedibusque ejus ad-

pro tanta fua gloria crearat 17. cal. Sept. an.

volutus veniam popofcit Unde vir íancCtus

chriftiano cloCCLVII. etatis füag LX XIV.

miferi vices miferatus , ei manus impofuit

Tbidem 5.

XIV. S. Vincentius Ferrerius, Ordinis Prz-

monito, ut fervaret, quz erat policitus. Si-

April,

dicatorum, cum perfentifceret, fe propediem

militer vetuit honoratiori faum corpus con-

3 Domiao evocandum, idipfüm fuis fodalibus

ditorio inferri, vel in ecclefia templove hu-

indicavit, quibus Audtor fuit, ut quiefcerent,

mari, fed in*communi cum aliis peregrinis,

neque divinz voluntati repugnarent. Sic l-

pauperibusque ccemeterio fepeliri. Deinde

tus urbem lztantibus omnibus ingreffus pau-

circumftantes exhorratus ad amorem , fan-

cis poft diebus graviter febriit. Quare quam-

&umque Domioi timorem, omneque virtutis

vis lemper morti paratus effet, & omnis ejus

genus, animam füam reddidit Creatori, quam

vita, continua mortis medicatio fuiffet, tamen

ad tantam gloriam procrearat. Deceífit Im-

cuidam Ordinis fui religiofo facerdoti , de füis

peratore Valente, & (tefte Baronio ) anno

peccatis univerfim figillatimque confeffus a

chriftiano CCCLXXVIiíf..

Martyrologium

Martino V. fummo Pontifice, pleniffima in-

romanum merninit S.Ephremi cal. Febr. Grz-

dulgentia eft impertitus. Hinc Epifcopo, Ma-

ci in Menologio V. cal. Febr.

Fuit Ephrem

giítratui , Principibusque, civibus (upremum

vir admirandus, divinus a Deo (ingulariter

vale dixit, eosque monuit, ut, quz biennio

illaminatus, & a fanGis Patribus admodum

ultimo publice docuiffet, recordarentur , &

laudatus. S. Gregorius NyfT. quires ab eoge-

exequerentur. Sic enim ccoeleftibus a Domi-

ftas condidit, eum comparat Abeli, Noacho,

no favoribus cumulatum , cuisque de coelo

Abrahamo , Mofi, 5amuceli, aliisque Prophe-.

precibus adjutum iri.

Poftea fores occludi

tis, & veteris teftamenti San&tis.

Vi o

Eum quo-

juífit, ne a conferta multitudine, quz perci-

que S. Bafilius allegat, & ait, tanto remotio-

4nj

piende benedic&ionis illius ergo , certatim

rem fuiffe a fapientia mundi, quanto propior

Confluxerat, pictas ejus, & pax, & animi quies

fuit coclefti. S. Joan. Chryf. vocat magnum

impediretur.

Decreverat enim fupremos il-

Ephremum defolatorum confolatorem, Du-

los egritudinis fuz dies in fui dile&ti comple-

cemque paenitentium. "Theodoretus eum ap-

xibus exigere, ficut & fecit. Nam velut ec-

pellat virum mirabilem, & excellentiffimum.

ftafin paffus, in fümmi boni contemplatione

S. Hieronymus ait, eum complura fcripfiffe

defixus hafit, illam fufpirans patriam, ad quam

opera idiomate füo Siriaco , tanteque exifti-

gigantzis adeo paffibus feftinarat. Denique

mationis fuiffe, ut in aliquibus ecclefiis poft

tufis ubertim lachrymis, eximium pietatis af-

facram fcripturam, ejus etiam fcripta lege-

fe&tum prefeferens , Sacramenta percepit,

rentür. Metaphraftes, Sozomenus, Nizepho-

Chriftique paffi hiftoriam ab Evangeliftis con-

rus, Calliftus, aliiquz hiftoriz Scriptores, in-

fÍcriptam fibi przlegi , feptem pfalmos Davi-

ter.quos S. Athanafius Synaita , Photius Pa-

dicos ad poenitentiam pertinentes, itemque

triarcha, Gregorius Cedrenus, & Theodorus,

litanias recitari curavit, fecundum quas, in-

Prodromus de fan&to Ephremo diflerunt, tan-

credibili corporis animique lztitia. manibus

quam de viro füblimi, imo excellentiffimo &

oculisque in coelum fublatisjanimam Deo red-

divino. Opera illius admodum fpiritualia fünt,

didit, qui pro tanta füa gloria eam crearat,

& in ipfis velutin clariffimo fpeculo S. Ephre-

die Mercurii, ante Dominicam Palmarum,

mi vireus, eloquentia fingularis, altera pre-

anno P. C. N. cIc CCCCLXVIII. *

cepta, maximeque quidam fpiritus coeleftis,

IDEA V.

füpernus, fuavis & efficax (quo Dominus eum

fingulariter impertiverat) mirabiliter elucet.

Jllufiria. Clericorum jecularium pie morieniim

N

Hc ejus opera fancti Patres ,. Grecique faà-

exemnpla.

pientes adeo admirati fünt, ut illa ex idioma-

Ribad. . p.

S

L]

Ephrem virtutum, magnorumqüe plenus

teSyriacoin Grecum convzrrerint, & per di-

2, Febr, 1.*

meritorum , fimul ac fenfic a Domino

viaam bonitatem ad noftra quoque fzcula fint

evocandum fefe ex hoc mortalitatis exilio,

propagata beneficio Gerardi Voffiii Germa-

ad beatam perennemque immortalitatem, mi

ni, qui hzc eadem opera collegit, & in Idio-

rabilem illam fcripfit exhortationem , quz,

ma latinum tranftulit, doGtiffimisque illuftra-

quia ab eo jam moriente compofita fuit, di-

ta nobis Romz typis excudit.

citur teftamentum Ephrem , in quo fignate

II. Venerabilis Bedà cum feliciter vitze füzIbidemaz, -

vetuit fe pretiofis veftibus indui. feque lacer-

curfüm confümma(fet, egrotare paulo ante Maji,

nis juffit indutum fepeliri , quod fi vero fu-

anniverfariam feftamque Dominicz Anaftafis

neri fuo pretiofas jam veftes aliquas prazpa-

folennitatem, czpit laborare omnis eículenti

ratas haberent, juílit eas vendi, partumque

naufea; refpirandi,que difhicultate, quz tenuit

usque

C

Tius XCPHL Mi

419

usque ad afdenlïonem D(Smïhi . quämvïs, ut

intuitus quafi füa eos benedi&tione muniret,

erat fervidus, otiique hoftis, nec fuas in odeo

nullam paffus vel minimam membrorum di-

canendi, nec fuas in fchola docendi vices

diftorfionem , (ine ullo moleftiz figuo, ipfa

omiferit, fuis difcipulis cum. dictaret, füb-

jam morte, cujus ceteri vel nomen horrent,

. inde dicere folitus illa S. Pauli verba: Hor-

fortior , placidi(lime efflavit animam, octavo

rendum eft incidere in manus Dei viventis,

Calendas Junias: evat eo anrio dies facra Core

quo fcilicet eos excitarer ad Dei timorem;

poris Chrifti folemnitatis celebris ,. intra ho«

fed & alias iisdem di&itabat: Difüite, quam

ram fextam, ut przdictioni refponderet even-

Jpoteftis ocy(Jmne , quia' nefcio ,. quam diu fibi vobis-

tus, anno Domini millefimo

1

cum man(urus.

quing?f;teümo

Cum graviffime eum mor-

nonagefimo quinto.

bus urgeret , illud divini codicis oraculum

IDEA V.

crebris fermonibus ufürpabat : Flagellet Deus

omnen Pilium , quem recipit. Ec illud S. Am-

Illu/itia Jköuïärium S. Laicorun pie morien :

brofii : JNon ita inter vos vixi, ut pudeat me vi-

lum exempla,

veres nec timeo mori , quoniam Dominum bonum

m

I.

babemus. Similiter eum vaticinatum tradunt

de füprema , qez imminebat, orbis Chri-

Dhilippus l1. Hitpani

ä Rex, mä—gnumchgem Euæb.Niäs

ftiani calamitate, nifi flamma fopiretur, qua

in vita, Chriftianum infignem in morterenberg.

eceperat accendi, quamque quibusdam Prin-

reprzfentavit.

Multis morbis ac doloribusvirgo co-

cipibus (ibi familiaribus indicavit. Ita paulo

fingulari cum patientia per vitam exantlatis, 9nata C.4»

*- - pof ingruit horribilis illa tempeftas a Sara-

atque hos inter longevis podagra cruciati $ 2*

cenis, a quibus evería, vaftataque eft Europa.

bus exercitatus füit. 'Totum illa Corpus per-

Atque hoc fuum vaticinium complexus effe

repfit, ea cum carais ac nervorum convulfio-

fertur hoc ver(iculo: Regna ruent Romz;

ne, ut neque admoveri tenuiífimos pannos fit

ferro, flammaque , fameque.

Denique cum

fzpe paífa, nec non fingulariter affici delica-

fupremam (ibi mortis horam fen(iflec immi-

tam complexionem oportuerrit. Non fuit ta«

re, videndique fui Domini in gloria, eoque,

men audire lamentantem, non impatientermmr

' .qui vera eít vita fruendi percupidus, dum ca-

non moleftum infervientibus : quinimo folari

neret: Gloria Patri & Filio &c. fpirirtum Deo

eorundem de fua moleftiaafflictionem, Deum

reddidit in anniveríaria fefta

que Domini;æ

i

indentidem laudare, & divinzg fe voluntati

Afcenfionis: folennitate.

conformare. Erat fane iftud agere gloriofius

i

Vita fol.

,.vä—ria mcdica;

IlI. S. Philippus Nerius poft

aliquid reportatis e bello victoriis, ditionibus

413.

menta in morbo adhibita ad fuüos converfus.

in poteftatem redadtis, regnis monarchiz ad-

/ $i alia, inquit, vobis medicamenta non füp-

ditis, aut pari cum Alexandro fortuna mundo

| petunt, manaete, quippe quia cum morte jam

fibi- fübjugato.

Quis dicendo pro dignitate

luctari incipio; quibus dictis, ut (ibi ipfi va-

exequatur fortitudinem, ac conítantiam, qua

caret, conticuit. Verum quo plus fupremis

vultu immoto, ne füfpirans quidem; incifio-

appropinquabat, hoc magis fe mortem con-

nem alterius genu admi(it, & toleravit? ZEgrie

temnere palam indicabat aítantibus, fuper le-

tudine confectus & fractus languoribus, non

&ulum enim, ubi jacebat, quafi eam ad pu-

lachrymam mifit, non fignificationem edi«

gnam provocaret, fedentis inftar allevat fefe :

dit fenfus perculfi; leniendo duntaxat dolo-

duravictamdiu in eo habitu corporis, in quem

ri poftulavit, ut confeffarius elata voce Do-

fe tum compofuerat, donec fpiritum halavit.

minice paffionis ex Evangelifta Matthzo hi-

Aderat jam Philippo füprema hora, cum Pa-

ftoriam legeret,fignanterque verbis infifteret,

tres omnes accürrunt, & quem paulo ante vi-

quibus in horto Getfemane ufus erat Salva-

vum atque incolumem reliquerant, pene mor-

tor: JVon mea, féd tua. voluntas fiat.

Expertus

?

tuum przter opinionem offendunt: Hinc la-

ab hoc confilio, & fa&o cxlefte preemium, &

chrymz illico cunctis cadere incipiunt pre

converfus tox ad confeffarium profunda

dolore, qua(i pueris. Tanti viri jadturam, nul-

cum demiffione monuit, ut gratias Deo re-

lus erat, qui non lugerec; & quis morientem

ferret: füppreffa lxtitiz cauía, ne in animis

Philippum intuitus lachrymas tenere potuif-

circumftantium aliqua füi exiftimatio prove-

fet? qui (ui ipfius oblitus, nihil amavit magis,

niret; ita gloriam, qua apud Deum fuerat il«

:

quam aliis prodeffe. Interea Patribus commu-

luftris, chriftiange demiffionis velo obtegens,

nem parentem infolabiliter plorantibus , ejus

ex ea virtüute cg&terarum bafi, imo corona«

animam Cazfar Baronius lachrymas precibus

mento impulfüs, animi magnitudinem, ac ro«

miícens Deo,San&tisque de more commendat:

bur fingulare moriens explicuit: Pluribus an«

quo peracto admonitus a medico, Philippo

te mortem diebus de imminente obitu factus

mortem inflare, ad illum mox converfíus;

certior, nullo metu, aut triftitia, fed feftivo,

Heus tu, Pater mi! clamare coepit: Quid cau.

ac gaudenti obtutu nuncium accepit. Mox

fie eft, quod nobis nullam verbum dicis? Al.

ad complectendum amicum hofpitem pro di-

loquatur, quzífo, Pater filios, quos Chrifto tan.

gnitate fe comparaturus expiationem con«

to labore genuit: eripiat, rogo, filiis tantum

Ícientiz, quam diligentiffimam & frequentem

&olorem, aut minuat faltem : Ubi benedictio-

promiGt. . Diebus quinquagenis eodem fi-

124

nem filiis tribuerit Pater, tam eorum minuet

tu fupinus ftrato incubuit, virium lapfü, ac

dolorem. His Philippus auditis , oculos con-

vi dolorum mutationem, & innovationem

feftim in coelum tollens, aliquantulum ora-

loci prohibentius. Unum tunc Regis defi-

vit pro filiis: fupplicatione completa aftantes

derium audiebatur, ut fiat Dei voluntas 5

K, P. Lobn, Dill, Man. Tom. Àf

Ggg2

Una

»

420

Albliotbece Manualis : Concionatoriae

dextera tenuit ; tam ar&te complexus, ut mote

Hba hzc cogitatio,ad bonam mottem compa-

ratio. Accidit, uce cubiculariis quidam letior

tuo vix potuerit eripi. Diebus, quibus quine

nuntiaret ; judicio medicorum ex eo morbo

quagenis decubuit, decies & quater facro epu-

lo refectus fuit.

Converíatio fub id tempus

Philippum adhuc biennio fuperftitem fore. At

Rex nibil ad ifta animadvertens; cum mor-

omnis de morte. . Capi menfuram juffit fere-

tri, quo elatus fuit Carolus; quo item amictu

tuus, inquit, fuero, imaginem Deiparz, quam

videtis,iquondam mez matris donum , quam

involutum farcophago intulerint,explorari,ut

non diffimili apparatu conderetur. Funebria

ego

quinquaginta fex annis mecum de collo

circumtu

li, filiz mes date. Intentus in finem

fibi alia inftrui vetuit, quam quz religiofis

Conventus S. Laurentii impenduntur.. Mor-

vit& pie de

currendum, quz ad eum facerent,

o corpori przftandum , fa-

tem Regis omnis chriftianitas luxit.

quidque deinde füu

Fereconfonant his, qux de eodem Jo. Rho. Jo. Rho.

pienter ac provide

preordinavit. Collo meo,

fcripfitquod fcilicecapproximante mortis ho- 5 « 3«

inquiebat, cruculam ligneam a filo appendite,

ra, filio fuo Philippo llI. ad fe accer(ito, rejecta * ^*

ut pedtori infiftat. Mori volo, crucifixum te-

ftragula vefte,pectus reginarum olim curarum

nens manu, quo cum mortem obiit Carolus

hofpitium nobile tunc ebullientibus, ac ftabu-

]mperator progenitor meus. Adfunt ibi binz

candelz ad Aram divz Virginis de monte fer-

lantibus fcedis pediculis horridü oftendens,di-

rato benedictz, unam de iis habete in prom-

xerit: videPrinceps,quo tandem recidant,utri-

usque folis divitiz, &territo concuffoque bellis

ptu, prafentandam, cum opus fuerit, Sarco-

phagum, & fepulturam ratione, quam edico,

veteri novusorbis füb jugum miffus.Morimur.

. Il.Stephanus Hungariz Rex poft filium amif- Ribad.p.o;

inftruetis, Agens fuper negotiis animz cum

confeffario s Pater, ajebat, Dei, apud me vi-

fum,«gritudine correptus,eaque paulatim fta 20. Aug-

&us eft adeo,utinfi(tere pedibus nequiret. At-

ces agis: promitto tibi,przftiturum me fingu-

]a, qu& függefferis, faluti mez opportuna: per

que hinc ficarii aliquot arripuerunt anfam fefe

vindicandi,quod ab eo fefe feverius habitos ex-

te (tabit,(i quidqua

m neceffarium abs me omit-

tetur : Adunivería paratum habes.

Voluit ut

iftimarent. Itaque quatuor inejus caput con-

Philippus filius ad

effet,cum exarema unGtione

fpiravere Palatini, quiprius eum perimere de-

Tbídem

xpedita fubdidit: Pe-

creverunt,quam naturali morte defungeretur.

erat inungendus. Hac e

Detemb

tii,ut intereffes praíens huic fun&ioni : utin-

Quapropter unus eorum vel maxime audax,

füb primas ingruentis vefpera tenebras, ante-

fpicias

$

;quo res humanz fine terminentur.Tum

*

folicite i

nculcavit , & iterato commonuit, ut

quam cubili regio lumen inferrecur,ftricto fer-

ro, quod pallio abíconderat; parricidii cercus;

cordi unice haberet religionem chriftianam;

defenfionem fidéi,& curam juftitig: ut conatus

irrupit. Sed Dei;qui füos tuetur,nutu,fimul ac

acregnandi eo di-

pedem cubiculo intulit, gladius manibus ejus

omnes per tempus vivendi,

rigeret; ut,

cum ipfe quoque mortis artic

ulo

excidis. Rex tinnitu ferri candentis excitus,

fecurum in conífcientia fe

percontatus eft,quid (ibi tinnicus ille portende-

appropinq

uaverit ;

experiatur.

Mandavit fübinde, ut vulnera nu-

ret? Tum vero ficarius metu propemodum

exanimatus, Regisque veftigiis advolutus, &;

darentur,quz ex

morbi, & curationum tractu

cur adveniffec faffus , deftinati parricidii ve-

acceperat. Ea filio commonftrans: Ecce, in-

quit; fili

quomodo a mundo & tempore Reges

niam popofcit.Ille fapplici veniam impertitus,

tractentur, ecce,

quam pariformiter ad czte-

in reliquos conjuratos repente comprehenfos

ros homines mundi ca

pita miferiis fubjaceant!

capitalem tulit (ententiam. | Crefcebar in dies

infirmitas, unde prudenter vir fan&us collige-

Vide,quam fevere,fed jufte,defectus meos,per

bat ex hac valle mortalitatis ac moeroris (e

quos min

us,utoportuit,Deo fervivi,ipfein me

dicet: nec adhuc fcio, quid in futu-

propediem ad regnum gloriofius evocatum iri.

nunc vin

rum mecum difponat.

Binc velim, ut conclu-

Quare cum magno pietatis affectu omniaSS.

Sacramenta percepiffet, ad fs coattos Epifcop.

das quid futurum fit iis, qui Deo negli

gentius

parenc; Tum Chrifti de cruce penden

tis efli-

regnique Dynaftas, ut fidem catholicam tues

rentur, & juftitiam moderarentur cohortatus;

gie

m & flagellum fanguine cruentarum protu-

lit, & hoc figno,

inquit,manus obarmatus diem

delignato fibi fücceffore, cum fuos omnes (in-

gulari pietatis affe&u (acratiflimz Virgini Ma-

obiit Carolus Imperator Avus tuus, ut nunc

riz commendaffet,eàmque fupplex oraffet, ut

ego Rex catholicus : hoc idem in pigaus falutis

füum Spiritum fuo Filio offerre dignaretur,ex-

aífumo, dum morior; non aliter ages fili, &

reverenter,ut decet,femper habebis imaginem

piravit 18.Cal.Sept. qui diesut eft affumptz B.

Chrifli Salvatoris: Ita exemplo tibi Carolus &

Virgini in coelum,feítus, (ic & eodem defungi

m tibi nobiscum com-

(urnis ab ea precibus contendit & impetravit.

Vi d

ego preivimus: meritu

lil. Homobonus fuit in fündendis adIbidem 3.

inuné exinde ípera

Sanguis huic flagello

Deum. precibus pius adeo , ut iis non tan- Nov.

afperfus.noneft meus;fed Caroli Imperatoris,

ac Domioi mei. Tibi nunc affervavi, ut memi-

tummodo diei, fed pleramque etiam partem

no&is impenderet. Semper matutinas pree

neris, nos prz czteris indigere, ut (imili modo

fanguinem fündamus. Accipe donum, & pre-

ces adibat, tamque diligens quavis noQte ad

S. Egidii edem ventitabat ad eas audiendas,

tiolarum reliquiarum loco conferva, atque in

pretio habe. Deo conjundtus vive, a quo tibi

ut parochus nomine Hubertus, fimul campae

nulam infonuiffet, fübito ad referandas eccle-

benedictionem opto, quam paterne & ego im-

ertior. Simul benedictione amanter imperti-

fiz valvas fe proriperet, ut Homobonum ad-

mitteret.

Idem virum fanQum reperit in

ta Philippum dimifit, necultra vidic. Moriens

cereum benedi&tum Deipare Monferratenfis

templo fxpius orantem, quamvis ipíe fores

eL

C

ïïtufüs XCIJ H. Mors.

421

el nbn referaffet. Nam cum maturius adve- cis mentionem dixït: - Hec eft fola [pes mea; in

niens portam fen(iffet occlufam, Deus eam

bac emori certum ef]. At cum jam ad duellum ac-

miraculo pandebat. His atque id genus mira-

cefliffet, oris habitu terroris, horrorisque ple-

culis, & fua fanctitate multos convertit,etiam

no effe ccepit, quafi perquam difficili gravique

pertinaciffimos hareticos, quos admodum

fibilaboreobjecto. Perftititin hoc afpe&tu ali-

doGi religiofique viri variis argumentis;ac ra-

quantifper ; cum derepenteexclamavit: Ma-

tionibus incaffum tentarant. Denique anno

gna e[l vis orci fed eam Cbrifli 3 Efu vis ex adver[o

chriftiano cloCX CVII. cum pro fuo folemni

longe valentior fregit, & obtrivit. Neque diu poft-

matutinis precibus interfuiffet fanus & inco-

ca: P'lane vici. Et denique: Me totum equitatis

lumis, fecundum has fixis humi coram crucifi-

divine judicio fubmitto. Ac ftatim color & füavie

xi Domini icone genibus in preces fefe dedit,

tas oris ejus rediit; addita etiam venuftate, &

.'ïho.

coque corporis fitu duravit, usque ad miffz fa-

fplendorequodam. Atque fic exhaufit animam

Ia.

crificium,in quo cum facerdos hymnum, cujus

an. falutis MCCCXXIH. V. Cal. OGobr. cum

initium eft: Gloria in excelfis.&9c. vecitaret, ipfe -

ageret ann. XXVIII neque ulla poftea morta-

protenfis & invicem commiffis decuffatim

lis pecies, aut pallor vultum ejus deformavit.

brachiis nulla przvia xgritudine tentatus,

Audiamus Surium, his e

regie concinen- Sur,

17v

nullo ftrepitu edito,placidiffime animam exha-

tem, quando ita fcribit: S,

É

lzearius Comes Sept c.13.

lavitId. Novembr. In hüanc modum mortuus

illuftris, fed vir fanctiffimus, & qui cum uxore

eít inventus, diditaque per urbem mortis ejus

nobili perpetuam virginitatem coluit.in mor-

fama, mox innumera concio ad eum viden-

tis articulo pofitus.jubebar,(ibi Chrifti Domini

54

dum, venerandum, tangendum, pretiofarum- -

paffionem legi ; lingua'ejus a divinis non ceffa-

Au.

que reliquarum ejus quidquiam referendum

bat laudibus , crebro repetens illum verfüm:

confluxit. Porro mulus lachrymis, & magno

Dominus opem ferat illi'füper lectum doloris

pietatis affedtu fuit ad S. /Egydii humatus, ubi

ejus: univerfum ftratum ejus verf(afti ii infir-

Dominus eum multis miraculis illuftravit,

mitate ejus: Sumpto autem Dominico Sacra-

claudis pedes, czcis oculos , linguam mutis,

mento, cum facro oleo ungeretur, & veríüm

aures fardis, falutemque zgris impertitus.

illum dicerent: Per crucem 69 paffionem tuam;

Ibidem 6.

Decembr.

IV. S. Hubertus cum multa monafteria, in

libera eum Domine; Ip(e eundem tertio repeti-

quibus etiam ipfe propriis manibus laborarat,

vit, & addidit: Hwc eft fpes mea, in hac volo

fundaffet, tandem optata dies affuit, quo Do-

morit.

EE ERE RRE EEE

Ad extremum jam in agone pofitus,

minus eum exilio mortalitatis educere, & in

vultum prz fe tulit valde terribilem, uode

patriam evocare deftinarat.. Cujus divini con-

colligi liceret, eum in magno verfari labore

filii przfcius, mifit rogatum S. Antiftitam AI-

ob quzdam illi objecta: atque füb ejusmodi

degundem, quo fibi linteum , quod fuis ipfa

confli&u exclamavit : Magna eft demonum

manibus concinnarat, concederet fuo funeri

vis,fed eam penitus enervarunt virtus & meri-

accommodatum. Antequam tabellarius, €o-

ta facro- (anctz incarnationis & paffionis Jefü

dem defltinatus, fuiffet appulfuüs, jam S. Virgo

Chrifti. Et poft paululum rurfum exclamans:

coclefti vifo didicerat, quid S. Huberto eflet

Plane,inquit,vici. Poft aliquantulum temporis

futurum, moxque funebria ei lintea deftina-

fpatium cum ingenti clamore dixit: Totum

navit, quibus exanime corpus ejus involvere-

me divino judicio committo. Atque his di&is

tur. LHec vir fan&us vix accepit, cum fpiri-

reparatus eft vultus ejus, & quodam rubore

tumin Dei manus edidit. Itaque hislioteis in-

atque fplendore,multaque elegantia perfufüs,

E

volutus,perbonorifice a fuis difcipulis ubertim

atque ita reddidit fpiritum.

[

collachrymantibus in Sacello; quod ipfe con-

"VI. Erat quidam tan&us eremita, qui interSpec.

ftruxerat, humatus eft. Centum quinquagin-

Cxteras virtutes magnam habebat gratiam in- Exemp. v.

ta annis ab ejus obitu Abbas divinitus admoni-

firmis miniftrrare. Hic admonitus per vifionemlnfrmitas

tus corpus ejus tranftulit adeo recens & inte-

ivit ad proximam civitatem, & dum veniffec*X€mpl.19.

grum, ut co primum die videretur expiraffe,

ad portam, vidit quendam horribilem infir-

quod Arabicos odores,& Poftana rofaria redo-

mum & fcetidum, quem etiam leprofi inter fe

lebat, eadem lintea, quibus exuviz facrz fue-

fuftinere non volebant. Huic cum fanctus ere-

rant involucz, nihil rabis, nihil vetuftatis con-

mita infervire coepiffet,eum in Domino cone

traxerant.

Hlores etiam herbzque, quibus

fortans, reípondit infirmus: Sit Deus altiffamus

facrum funus fuerat afperfum, priftinum odo-

benedittus, qui banc mibi donavit infirmitatem. | Sed

rem, viroremque retinuerant haud aliter, ac

timeo, ne Deus münuat wmibi premium in celis

fi tunc primum decerpta fuiffent.

, propter tuum fervitium bumile.

Et ille: INon eff

V.S Elzearius ultima &gritudine correptus.

Vita C. 54.

ita, fed pro mea mercede ju[Jus füz bunc wenire.

j

dehinc nihil ulterius cum mortalibus fabula-

Sic fancta lis quotidie inter eos oriebatur, &

f

tus , graviffimos inter & continuos dolores,.

quanto plus eremita ferviebat, tanto plus fer-

animum ad zquitatem & fpem debitz fibi

vire affectabat, & infirmus eum fervire non

mercedis zftimulabat. |ObleGabatur conti-

finebat, ut plus fuftinendo, plus premiare-

nua Chrifti Domini cruciatuum recordatione;

tur. Tunc poft annos quindecim expletos

quorum memoriz aíliduos interpretes adeffe

infirmus deofculari] ceepit manus eremitz,

fibi voluit, Multa etiam ex Davidicis carmi-

gratias eidem referens de pietate fibi imper-

nibus memoriter decantans, illud inprimis ex

tita. Eremita autem rogabat Dominum, ut

Pfal.40. Dominus opem ferat illi faper leGtum dolo-

oftendere dignaretur, qualiter hec anima

fandta de corpore egrederetur. Et oftenfum

ris ejus,C2c.Cum ad extremum certamen facro«

e(ít. Cum enim ad horam noviffimam deve-

fancto ceromate inungerctur,'ad diving cru-

nifTet,

Ggg 3

»

-

EE

—

422

Eibüotbecæ Manualis Concionarorice

;

niffet, audivit vocem dicentem: Penidiletle mi. . Dei. Deinde coclefti quadam exundantis letíe

'Tunc illa feliciffima anima ad omnes fenfíüs. tiz fuavitate delibutus,inilla confcientiz feree

corporis dicebat: obis regratior, quia mibi obt-. nitate , quafi fudo coelo in aprico exultabat,

diftis..Oculi vanitatem nori concupivi[lis ; aures va- . quod per dolores venientem mortem perfen-

nitatem non audiflis ;; tanus in deliciis deletata non. tifcerec. Ab(orptus eft inillis mille Iztitiis do-

fuiflis; pedes ad vana non cucurrifHis ; olfa&tus de- ]orum fen(üs: neque fapiebat audire quidpiam

licias comempfiflis guflus aliquid delicate non edifli. . quod coelum non faperet. In facro-(an&toVia-

7 igitury o corpus meum in pace quiefce , ut tempo-. ticoy& füprema facri ceromatis unctione fpem

Daron,

v opportuno vecipias pro labore eternam vemunera-. ultimam reponebat: Ideoque non ultimo ex-

tionem. Ethoc dicto, cum conventu Ange- fpectatoillo, & canclamato animz fe e mundo

ton. !

àd n

lorum fan&a anima evolavit ad coclum. -

. jam proripientis articulo, mature particeps ef-

1065

Ribad. p.

ViLInea porticu que euntibus ad ecclefiam fe voluit utriusque: boc tantum, íed brevi

3. 25.Dec. B. Clementise

it pervia, fuit quidam Servulus ' tanc moerore nonnihil (übveritus,ne;quia me-

nomine, quem multi veftrum mecum nove- lius fibi &in corpore & inanimo efle (ufceptis

runt, aitS.Greg rebus pauper, meritis dives, illis Sacraments manifeíte fentiebat, iterum

quem longa zgritudo diffolverat. Nam a pri- convalefceret, & invitus defereretur in vita.

mzva etate usque ad finem vicz paralyticus. Evidentibus xterna falutis pignoribus

cumu-

jacebat. Quid dicam quia ftare non potuerat,

latam ajunt, qui morienti adfuere. Quo a

qui nunquam in le&to fuo fürgere,vel ad feden- morte propius aberat, eo magis liquida mor-

dum valebat,nunquam magum fuam ad osdu- . tem exoptantis animi dulcedine ibac in jubi-

cere, nunquam fe potuitinlatusaliud declina- lum. Ultimum illi vite triduum totum ín ex-

re. Huicad ferviendum mater cum fratreade-. quifitze altis & fan&is mori defiderantium San-

rat, & quidquid ex eleemofyna potuiffer acci« &orum fufpiriis atque lztitiis Hlaxit. Haufta

ere, hoc eorum manibus , pauperibus ero- . e Chriíto fiducia non timere fe ajebar, agonem

gabat.

Nequaquam literas noverat, fed . mortis: imo ex omnium jucundiffimarum,

fibi co

dices emerat, & religiofos quosque ia quas unquam habuiffet, horarum cumulo ftbi

hofpitalitatem fafcipiens,hos coram felegere eí[e unam, eamque jucundiílimam eam, quz

fine intermillione faciebat. Factumqueeít;ut, " ultima effet vita, feu mortis, horarum. Regio

Tellcv.

ple- confeffario & alteri cuidam, e primoribus vi-

fpez. moi

quantum ad menfuram propriam attinet

neS Scripturam difceret; cum ficut dixi, litte- "rojinterrogantibus qui valeret : Expitojinquit,

p1l4.

Ü .

ras funditus ignoraret. Studebat in dolore aacer donec veniat immutatio mea.. Vicae fpem og-

femper gratias agere,hymnis Deo,aclaudibus gerentibus refpondit , fe mortem clecturum,

diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tem- ramerfi anni adhuc fibi offerentur, & a publi-

us effet, ut tanta ejus patientia remunerari cis officiorum, & a privatis morborum per-

debuiffet, membrorum dolor ad vitalia rediit." turbationibus liberi, & omnibus, quz quidem

Jelov

fpec, m

Cumque fe jam morti proximum agnovit; pe- . excogitari poffent, deliciarum ac recreatio-

l t df

regrinos viros,atq

uein hofpitalitate fufceptos num commoditacbus affluentes. Solebat dice-

re: nunc demum íe penetrafle ad fuavem fun-

]

admonuit, ut fürgerent, & pro exfípectatione

exitus füicum eo píalmos decantarent. Cum- dum cceleftis illius dicti : Melior eff mifericnrdia

que cum eis & ipfe moriens pfalleret, voces tua fuper viias! Quotquot vitas haberet mun-

fallentium repente compefcuit cumterrore dus,meliorem efie plenam vitz &ternitate mi«

fericordiam Dei fuperomnes vitas. His effufze

maligni clamoris dicens: Zacete, nunquid non au-

ditis, quante refonent laudes in cxlo? Camque ad . in Deum mentis affectibus intermicabant fele-

easdem laudes, quas intus audierat,aurescor- Gta quxdam ad ccclitum Reginam, & omnem

dis incenderet, fanctailla animaa carnefoluta beatorum regiam, Angelosque fufpiria,pretio-

eít. Sed exeunte illa tanta illicodoris fragran- facordiscontriti, & Deoplene immolati facri-

tia afper(a eftjut ofnes illi,qui aderant,inzíti- ficía, & holocauíta, indulgentiarum ufus dili-

MEm h

mabili faavitate replerentur,itaucperhocpa- gens; & quidquid demum utile effe viderat

22' Jull

. tenter agnofcerent, quod eam laudes,q

uasau- ad optime moriendum, id quod optime con-

*

dierat in ccelo füfcepiffent.

fecutus eft anno 1630. 3. Jan. magno fpei pra-

ilela m'a)'okrum in

cipue argumento , illos demum feliciffime

J

o.Nadaüi — VIII. Dom. Joannes de V

Hebdom, Aragonia S.

Jacobi Equitum Commendator. emori, qui morientium auxilio fcfe omni; qua

49

poffunt, ope operaque impendunt.

oft plurima & maxima magpnificg pietatis of-

;

cia, hoc etiam perfufus lumine, ut morientes

IX. Rogerius in Annalibus Anglorum deWad. ec.

precipuo juvaret ftudio, in le&tulo mortuali. Henrico il. Rege infigniter poenitente ait. Quin? c21.

ftatuit, ut pro Bifcaja patria fua tota. fuis im- cum fen(iffet mortem fibi imminere, convoca-

pen(is quafi pro teftamento morientibus omni- tis Epifcopis, & viris religiofis primum fecre-

bus a fe moriente relicto , imprimeretur pra- to , dein coram omnia fua peccata confeffus

xis quedam juvandi «gros ad bene morien-

eft, & füorum peccarorum abfolutionem ac-

dum, & peromnem Biícajam ad fuas rationes . cepit.

Deinde depofitis mollioribus indumen-

diftraheretur,ut omnibus ad manum effet. At tis cilicium induit, & lig

zto fane in colle fuo,

videamus , qui adeo folicitus de moribundis dixit Epifcopis, ac cteris religiofis: frodo

fuit;qualis ipfe fueritin agone;

quale pretium me peccalorem indignum , culpabilem , per funem

tuleritoperz adeo pretiofz Primum generali ifjum vobis Minifivis Dei poftulans , ut Dominus

ïbidem

vitam omnem: exomologe(i ad exemplum S. nofler, qui latroni in cruce confitenti peccata dimifüt,

|

9. ul

Dominici expiavit, & quod illa teftatur, & nos er preces veftras, & /uam ineff abilem mifericor-

ipfius praxis verbis latius referemus, frequen- diam mifereatur infeliciff/ame anime mea; & re-

tiffima fs confeffione parabat ultimo tribunali fponderunt omnes, zfme. Etipfe aic illis.

[R«

C

——

Tüwus XCPlML M.

.1423

Trahite re e le&o ifto, per hunc funem, &

felicem vite finem, ei prænünbïavït; Voïuitæ

imponite le&to illi cinereo : & fecerunt, ficut

que anno toto prius eam febribus decoqui,

przcepit illis; & appofüerunt capiti & pedi-

Sed octo diebus ante quam moreretur , fua-

bus fuis duos lapides magnos quadratos. Et

viffimam in ccelo muficam, cantantesque au«

omnibus rite pera&tis przcepit füum corpus

divit Angelos, a quibus anima Magdalenz (o«

deferri in Nortmanniam Rothmagum usque..

roris ejus in coelum fuit füblata, que etiam

Et his dictis ipfe SS. Viatico munitus in ti-

ipfa ad Martham cum Chrifto a

pparens, in«

more Domini emifit fpiritum.

" Baron.

vifit, & ab boc audiit: Veni,

hofpita mea di-

X. Ferdinandus, Rex Cafte

llze ädVeftcns

lectiffima,quemadmodum tuq

tom. 1r.

diem mortis adeffe, die S. nativitatis Domini

uondam tua me

ad an.

domo recepitti,fic ego te recipiszn in casleftem

miffam cantari precepit, füb qua & commu-

1c65.

domum meam. Hinc in pavimentum cineribus

nicavit. Sequenti die.vocans ad fe Epifcopos

afperfum, impluviumque, e quo ccelum con-

& Abbates, in templum fe deferri jutfit, re-

templari poffet,volnit deponi. Sic depofitze pe:

gio cultu & ornatu indutum, ibique fixis ge-

tenti, manuque orucem przferenti , (acra Do-

nibus Deum univerfi Dominum confeflus, re-

mini paffi hiftoria ,

quamsS. Lucas confcrip(it,

gnüm fuum , quod adminiftraverat , reddi-

et prziecta üimuladea verba ventüm : J ma-

dic: tum chlamidem regalem exuens, & co-

nus tuas, Domine, coi

inendo fpiritum meüm ; ipfa

ronam deponens; cilicio indui, cinereque con-

quoque fuum Domino reddidit. Ait preterea

fpergi voluit, & (ic pott duos dies inter ma-

S.Antonius S.FrontinoPetraæoricenüEpifcopo

nus Epifcoporum fpiritum Deo reddidit.

(quem P'etrus Apoítolus Petracoricis Antifti-

Xl. Joannes, Rex Aragonum ex hac vita mi-

tem przefecerac) facris miffarum folenniis opees

graturus, cum mortis metu in lachrymas fol-

ranti Angelum appacuiífe , & utad exequias S.

veretur, fufead aulicos perorans oftendit , ni-

Marthz properaret, impetraffe. Itaque Tara-

hil ibi regoum, nihil honores profuiffe, fan-

fium ccelefti vi translatum , moriendi affuiffe,

. &tiusque fe victurum fuiffe, &i non Rex, fed

ipfumque Chriftum fünebres ejus exequias ce-

agticola fuiffet. Demum ad Chriftam cruci-

lebrafle. Sic Deus honorat honorantes fes fic

fixum converíus, inter pia fufpiria expiravit.

BDellov.

invicem fibi przftita ob(equia reponit.

u

XII. Juvenis quidam Dux Lotharingiz,cum

lil. De S. Petronillz fingulari pulchritudi-

"I)ïäe 393

fpec. mor. effecin extremis, tefpicieus domos füas & ca-

ne cum quidam Flaccus homo nobilis, ac po

Maji.

p.1-1.2. ftra dicebat: O

Douine Deus, quantum con-

dift, 4,

tens forte refciffet, ranto ejusamore füccendi

temnendus eft ifte mundus, quando ego, qui

ccepit, ut ejus in matrimonium accipienda

tot babeo caílra & palatia , & tot potui ho-

certus, eandem magno militum przfidio ob-

fpitare, neício , quo adhuc in nocte iíta de-

vallatus conveneris, füique adventus caufam

beo ire, aut apud quos hofpitari.

Bellov.

recenfuerit. Cuiilla: Ecquid opus armis,Flace

XIII, Rex Franciz laborans ad mortem, &

ce, ad imbellem muliercuiam debellandam ?

1

pec. mor. defperatus a medicis , & pofitus in cinerem;

l

Animi puellarum non expugnantur armis ;

eit. difl- vocasiromnes aftantes, dicens : Ecce ego,quia

8*

fed donis; non terrore fübjugantur, fed amo-

ditiffimus eram , nobiliffimus de mundo; pro

re. Quod (i me vis uxorem, tridui inducias

omnibus divitiis méis, & potentia, & amicis,

concede, ut ad nuptias me comparem. Ela-

non poffum extorquere a morte inducias ab

pío triduo nobiles mihi matronas ac Virgines,

hac infirmitate per unicam horam. Quid er-

quz me folenni pompa (quemadmodum tuam

g0 valent ifta omuia ? Et hoc dicens, omnes

decet nobilitatem ) tuas in ades deducant,

'audientes concitavit ad fletum.

Placatus hisce Flaccus, ita fe fa&turum rece-

IDEA VI.

pit. Verum enim vero S. Virgo, qüz perpe-

tuam Chrifto virginitatem dedicarat , tridui

Jiüufiria mulierum pie orientium 'exempla.

Tdem p. 1.

inducias precibus, jejuniisque impendit, cos-

o.

Magdalena poft expletos triginta annos

leftem enixe precata Sponfüm, ne fuam perí-

22, Jul.

ipíamet quendam facerdotem rogavit ,

clitari fineret integritatem, folius ejus amori

audiret fabctum Maximinum, füoque ei no-

dicatam , tamque folicite hucusque fibi cone

mine diceret, üt fequenti Dominica füb au-

fervatam. Jam induciarum dies abierat, cum

roram folus.in témplo compareret. Paruit

fan&tus quidam facerdos Nicomedes ejus in

fanctus Epifcopus , & Magdalenam in aére

edes forte delatus, ibidem miffam fecit, &

pendulam fublatis in coelutn manibus, preci-

«

S. Virginem facra Synaxi refecit. Hoc igitur

bus intentam reperit. Hic magno pietatis af

ccelefti vietico premunita, füo fefe lectulo

2b

fe&tu fufis ubertim lachrymis S. Synaxin per-

compofuit, puramque animam ín fui manus

cepit, & haud mulkto póft fuum fpiritum in

Creatoris edidit.. Affuere preftituta die Vire

m

amantifhimi Spon(i fuique Magiftri manus edi-

gines ac Matronz a Flacco fübmiffz,

ejusque

dit, quera füorum peccatorum caufa fenferst

in zdes Virginem deduGture : fed c

um ecam

olim tuumin cruce coele(ti Patri commendaffe.

reperiffent excin&tam , vice nuptiarum füne-

San&itliimam ejus animam coclites in coelum

bres folenniter exequias celebrarunt. Decefz

feftivis plaufibus & jubilis foftulere ; corpus

fit pridie cal. Junii , quo die anniverfariam

eodem loci conditum , & honorifice femper

ejus ecclefía memoriam agit. Corpus ejus

fuit habitum.

Ibidem

via Ardeatina conditum, poftea folenhi pom-

290 Jul'

- * II. De S. Marthz morte fic fcribit cita-tusv

pa in Ba(ilicam Principis Apoftolorum Petrí

Author: Simul illud tempus advenit, quo Do-

translatum , Paulo, hujusce nominis primo;

minus hinc evocatam coclefti prmio donare

ecclefiam moderante.

*

decrevic, uno anno prius , quam decederet

IV. Maria JEgyptiaca, cum a Zofimo, quiTbid,p,2, .

eam 2« Apr.

1

».

JBibliotbece Manualis Concionatorice

, 424

eam in folitudine SS. Euchariftiz epulo re-

tius,Papa,nominis hujusce quartüs, fämä fans

fecerat , petiiffet , ut fequenti anno iterum

Gitatis ejus excitus eandem vifitavit, fuaque

rediret, ille con(ticuto tempore revertens, &

benedictione plenaque indulgentia impertivit.

j p

ad locum, ubi prius eam viderat, progreffus,

Quam ob rem miris illa gaudiis in Domino ge-

a6, ]

nonnullos inde radios folis inftar fplendidos

ftire vifa, convocatas ad fereligiolas filias fuas

emicare fenfir; quos, ut propius acceflit, fan-

oravit, ut in agendis Deogratiis fociam (ibi na«

— -&am jam defunctam, corpus ejus humi ftra-

varentoperam,quod & facrofancto Domini fui

tum , mode(íteque verfus Ocientem compofi-

corpore refecta tuiffet , & ejusdem Domini fui

tum vidit, cum verbis his in arrena exaratis:

füpremus in terris Vicarius ad feinvifere fuif-

Sepeli, Zbba Zozime , mifere Marie corpu[culum.

fet dignatus.Erat inter alias monachasAgnesS.

Redde terrey quod fuun eft , & pulveri adjice pul-

Clarz germana foror,qua; cum forori,fuzque

erem, . Ora tamen Dominum pro me tranfeunte. V.

in Chrifto matri moriturz przfens adeflet,

id. Zprilis , note falutifere pa|J;ionis pofl divine &&

multis lachrymis oravit, ne fe relinqueret in

facre cene communionem. . Ex his charaQteribus

terris, fed in coelum profedtura fe comitem af-

Zofimus collegit nomen San&z fuifle, Maria,

fümeret, quando adeo unanimes in communis

eamque anno przterito , una hora poít acce-

Domini obfíequio convixiffent. Sic orantem

ptam Euchariftiam, eo loci deveniffe, quem

confolata negavit effe Domini voluptatem, ut

ipfe diebus omnino viginti vix;adiiffec. Dein

jam fe comitaretur, neque tamen armbigeret

rzcuntem breyi füubfecuturam V aticinium id

accelfit facrum corpus, pedesque ejus reve-

renter ofculatus, officium defünctorum , ut

fubíecuta haud multo poft Agnetis mors com-

vocant, pone recitavit, eique folennibus ec-

probavit. Interea circumfufz filie ejus omnes

clefiz pfalmis & hyrnis parentavit. Cumque

jam jamque morienti fuz parenti fufis ubertim

neíciret, quemadmodum facrum funus hu-

lachrymis parentabant, & illa defolatas blando

maret, mox accurrentem ferociffimum leo-

fermone coníolata ad omnium virtutum, ime

nem San&tz pedes lambentem vidit, quem fibi

primis fludium humilitatis,fanQzque pauper-

tanquam pollindorem fubmiffum divinitus

tatisanimabat. Hincad fuammetanimam con-

intellexit, ut effodiendo tumulo operam na-

vería, his eam verbis affata eft : /ade fecura, quia

varet. ltaque figno crucis armatus leoni prz-

bonum babes itineris cordu&twm : Vade,quoniam; qui te

cepit humum pedibus eruere, foffamque effo-

creavit, fanttificavit,Eg cuftediens te femper, velut ma»

dere humani corporis capacem. Getula bel-

ter filiam, tenero amore dilexit. Mox ad Dominum

lua fan&i viri juffibus obfecuta cavum fatis

convería: Ti inquit, Domine beneditius fis, qui

capax effodit, in quod Zofimus facrum the-

mecreafli. Inxverrogata, cuinam colloqueretur;

faurum depofuit , eique vetus illud pallium ,

comiter ait: Colloguor anime mee, quam prevenit

Duoinus in beneditlionibus dulcedinis [ug Ad mo-

quod olim ei przbuerat, quo fuam tegeret

nuditatem, abflulit; fibique tanquam facras

rientem Dominus, & Deipara Maria multis

ilius fan&z pocenitentis reliquias affervavit.

candidatarum , auroque coronatarum virgie

Caterum leo facrut; corpus humo obruit,

num choris circumdata invifit. Atque hisce

coeleftibus inundata favoribus cum Dominicze

füoque perfun&tus officio mitis inftar agni di-

Íceffit, & fuum ad monafterium Zofimus re-

paffionis hiftoriam prelegi fibi juffiffet, (an-

C&tam animam edidi: in manus fui Creatoris, &

4

verfüs miracula divina przdicavit, fuisque

ceenobitis quid fibi contigiffet , enarravit.

cilicium, cinerem poenitentiz, labores ; lacer-

li rebus enarratis obftupefaGi, Deo , qui

nulamque mortalitatis, cum ftola immortali-

fuis in San&tis mirabilia.operatur, grates, &

tatis, & paupertatis erumnas cum fempiterna

S. Marie ZEgyptiace anniverfíariam , feftam-

beatitate commutavit.

.que memoriam egerunt.

V. S.Catharina Senenfis,cum tres & trigin- Ibid. 3o,

e

U ibid. p. 1

V. S. Clara vixit in fuo monaftetio duos &

ta compleffet annos,vitamque duxiffet virtutis APril.

I

12. AU$- quadraginta totosannos , idque admirabili vi-

pleniffimam, & chriftianz reipublicz uriliffi-

tz fanQtimonia rexit, fed eximiam omnino fuis

mám, incredibili füccenfa videndi coeleftis

virtutibus quafi coronidem adjunxit patien-

Sponfi de(iderio defecit;in le&ulum viribus de-

tiam letitiam, mediis & atrocibus in doloribus

fecta decidit, fingulari pietatis affectu Sacra-

egritudinis, quz fanctam Virginem oCto & vi-

menta percepit, coactas ad fe fpirituales filias,

gint annis exercuit. Namquamvis extremos.

fociasque fuas mohuit,ut toto amoris affeCtu in

lane cruciatus perpeffa fit, tamen ejus fereni-

folum Chriftum ferrentur,pullis rerum morta-

tatem vultus nulla triftitia obnubilavit, nullus

lium tricis intricarentur, nihil de proximis un-

Ttn 1.

Agril

querulas voces ullas, aut ulla fufpiria dolor ex-

quam mali fufpicarentur;itaque veniam focias,

preffit. Nimirum Dominuseam ranquam fpon-

fi forte quampiam offendiffet, precata plenam

íam probabat,mediasque inter erumnas robo-

füfcepit indulgentiam a fümmis Ponüficibus

rabat, & coeleftibus folatiis cumulabat. . Ali-

Gregorio X.!. & Urbano VI. fibiliberaliter im-

quando cum feptem, decemq; totos diesomni-

pertitam. . Ceeterum diu morti collu&tata, ge-

nojejunia duraffet , omnes fefe invifentes ani-

nerofiffime (tygi conflixit , de qua non modo

mavit, & iisinvicem, Spiritum, quoilla abun-

vivens, fed & moriens gloriofiffime triumpha-

dabat, communicavit. Auxerat interea morbi

vit. Hocinagone mortis, eam quoque ftygius

vis adeo,ut imminere (ibi füpremum non dubi:

accuf(ator arguit vang gloriz:Cui Virgo:Quia?

*s

taret diem, tot (ibi votis exoptatum,quo nem-

vana gloria? 4page [is. INunquam bec obrepfit, [om-

pe corporeis expediri vinculis, & in cocleftis

per cura mübi fuit fola veraque Deigloria. Yoc agoe

oponfi complexus fubvolare geftiebat. Accepit

ne perfundia, mox ad preces converfía , cocle-

de Provincialis Miniftri manu Dominum, Sa-

ftemque Sponfum fuüum füaviter allocuta , fi-

cramenti fpecie velatum, quem videre defide-

mul dixit: 4m manus tuas ,' Domine, commnendo

ertio

rzbacin patriarevelatum. Eodem dielnnocen- Jjiritum meym,-'Ad ccelites evolavit t

L

Co-

Titulus XCV IH Morio

423

ÜCalendas Majl anno a partu Virginis

culenta peGoris plapa, quæ fic eam effecit, ut

1380.

cum fomitu fellis particulas ejeCtarit. Secun»

Idem p.2.

VII. De S. Paulz morte piiffima fic

feribit

dum hzcaliquz perfopz, quibus illa fingulari-

86. Jan. S, Hieronymus: Sentiebat prudentiffima foc-

ter erat curz, cum Presbytero, qui eratei a fa-

minarum adeffe mortem, & frigente aliqua

cris confeffionibus, a puerulo advocátz, cone

parte corporis, atque membrorum, folum ani-

clave fübeuntes, eam jam defün&tam, afpero-

m teporem in facro pectore palpitare, & ni-

que cilicio(quod nunc energumenis liberandis

hilominus qua(i ad fuos pergeret, alienosque

adhibetur) cin&tam reperere. Porro fecundum

defereret, illos verficulos ufurpabat : Domine,

animam gloriofe beato coelitum domicilio ex«

dilexi decorem domus tue, & locum babitationis glo-

ceptam fuiffe- variisin locis divinitus eft reve-

Yie tue. Et: Quam diletia tabernacula tua Domine

laturp. Corpus ejus, quod,dum viveret,fuerat

virtutum . concupifcit, & deficit anima in atria Do-

informe , totumque ulceribus obfitum poftea

mini, Ec: Elesi abjettae[Je in domo Dei magis, quam

vifum fuit integerrimum, pulcherrimum

qtæ,

babitare in tabernaculis peccatorum. Cumque inter-

facie adeo ferena& nitida,ut necApell

rogaretur a. Hieronimo cur taceret, curnol-

es eiplus

elegantiz aut nitoris addere poffe vid

eretur.

let refpondere, an doleret aliquid ? Graco fere

IX. S. Clara de monte Falconis ante mortem]ldem

mone re(pondit, nihil fe habere moleftiz, fed

175

toto feptennio diu noCtüque horrendis eft ey.

Auguft,

omnia quiete & tranquille perfpicere.Poft hzc

ercitata cacodemonum fpeclris. Sed illa fta.

]

obmutuit, & claufis oculis qua(i mortalia de-

bilis omnino petra faitin Chrifto fundara, fem-

fpiceret, usque ad expiraionem animz eos-

per invicta, fraudumque ftlygiarum extitit tri-

dem repetebat ver(iculos,ut,quod dicebat,vix

umphatrix quantoque duriores faerunt ejus

audiri poffet, digitumque ad o5 tenens, crucis

pugne, tanto gloriof'ores eriam faerunt victo-

fignum pingebat in labiis.Defecerat fpiritus,&

riz & coronz, Ínterea affülfit hora,qua füorum

anbclabat in mortem, animaque erumpere ge-

przmia laborum a coelefti Sponfo reciperet,

ftiens ipfam ftridorem , quo mortalium vita fi-

quam divinitus etiam intellexit. Unde quo fe

nitur,inJaudes Dominiconvertebat. Aderanc

melius compararet ad hoc adeo felix iter, lz

Hierofolymarum, & aliarum urbium Epifcopi,

titiz coeleftis exordium,convocatis ad fe facris

& facerdotum inferioris gradus, ac Levitarum

virginibus fe commendavit, eas hortata, quoó

innumerabilis multitado. Omne monafterium

meminiffent , quantas earum cauía fuüftinuiffec

virginum, & monachorum chorirepleverant.

erumnas,patientiz ac modeftiz mutuz ftude-

Statimque ut audivitSponfuüm vocantem: Sur-

rent, fu

perioribus obedientiam deferrent, fefé

B*,veni proxisma mea, [Deciofa mea,columba mea 3 quo-

ar&tiffima invicem charitate comple&terentur,

niam,ecce,byems tranfüt, Cs vece[Tt, pluvia abiit. T.ae-

ne forte redemptionis opus,quod tanto fuüz vi«

ta refpondit : Credo videre bona Domini in terra vi-

t2 pretio aclytro Chriftus in eis operatus fuifz

ventiuim. Ex hiac non ululatus, non planctus, ut

fet earum culpa deftrueretur, Deinde perce-

inter (z:culi homines fieri folet, fed pfalmorum

ptis ecclefiz Sacramentis divinitus intellexit,

linguis diverfis exanima concrepabant. Cae-

impetrata peccatorum venia,fe eloriam mane-

terum illa implevit curfüm füuum , fidem-

re lempiternam. Hoc coelefli vifo fuit incredi-

que fervavit, & nunc fruitur corona ju(ti- -

bilibus inundata gaudiis,ruptoque,quod usque

tiz, fequiturque Agoum, quocunque yadit.

huc fervarat, filentio, hisamantiffimum füum

Saturatur , quiaefurivit,! & leta decantat:

Sponfüm fiitaffata. O dalciffme S'efa , quanto di-

Sicut audivimus , ita vidimus in civitate Domini

gnare preuao tibi fervientes , quorum fint erumne lg«

virtutum , in civitate Dei noftri.

O beata re-

ve. Inde cum magno fervore fübjecit; Ma-

x

rum comimutatio! flevie, ut femper rideret;

gnum, magnium , magnum , Domine, prerium eft mib

defpexitlacus contritos,ut fontem Dominire-

i

paradifus. Subinde veluti An

2

gelis,ccelitibusque

perirer; veftita cilicio eft, uc nunc albis vefti-

collocuta dicebat: Jbducit

e1m6. DPutarunt ade

mentis uteretur,& diceret:Scidiffi Jaccum meum,

ftantes eam expiraffc ; quapropteream huma-

& circumdedifti me letitia.. Cinerem ficut panem man-

tum abftulere, fed illico redanimata reclufito-

ducabat, & potionem fuam cum fletu mifcebat, dicens :

culos.Cumg; collztantes ei dicerent,videriree

Fuerunt mibi lacbryme mee panes die ac notte ; ut in

&iuseam valere, Chrifti fponfanon nefcia, ho«

«ternum pane vefceretür Angelorum,& cane-

ram füz mortis imminere,dixit: Dilette mibi di-

rer: Gujlate, &g videte, quoniam fuavis eft Dominus.

fcipule, meeque forores , mundum relinguo, ad Chris

Idem t4.

VIH. S. Lydwina mortem fuam divinitus

Jtum me vocantem vado ,. cui me vosque comnendo;

April

intellexit, ad quam quo melius fe compararet,

Sic effata (nullo edito doloris indicio) fandtam

abomnibus notis veniam demiffe flagitavit , fi

animam fuo reddidit Creatori, qua priftino

qua forte eisoffendiculo fuiffet. Ita cum folen-

imbutum colore, candoreque corpus reliquit,

nis Pafchz diesilluxiffet, Chriftum, Chriftipa.

baud aliter acfi fpiraret, oculis in ccelum füblas

ramque Apoftolis aliisque ccelitibus cin&tos,in

tis, vultu fplendido & rofeo , qui repente fub-

fuocubili vidit. I'iceam Dominusconfolatus,

iit, vifendum.

adeo pretiofis & fragrantibus ungentis unxit,

X. S.Macrina,virgo,S. Bafilii forormatre de-Ihid. 19,

utetiam poftridie odoribus omnino cocleftibus

functa, indies ad perfectionis apicém anhelavit Julii,

fragraret, Tertio fecundum Paícha die circum-

& quamvis degeret in terris,fiepe camen coele.

ftantes,ut fecederent,feque (olam cum pueru-

ftis beatitudinis cupedias libabat, füoque ex-

lo cognato relinquerent, oravit; Sicque cum

emplo & hortatu reliquis virginibus Domino

rotam fe coeleftium rerum contemplationi de-

devotis,défponfisque,quibus convivebat, tan-

diffet, Chrifto piiffime collocuta, vehementi(-

quam mater earum,magiftraque animos adde-

Éimos omnino dolores perfenfit,

in

Dat, donec germanus ejus frater Gregor. Nyf-

R. P. Lohn. Dil. Man. dàóm. 41

uprimis alu-

fcnuö

426

Bibliotbece Manualis : Concionatorice

fenus ImperatorisV alentis hzretici Ariani im-

XII. S. Chunegundiä, olim Imperatrix, G tbidem 3,

uxor illibata Henrici [mperatoris, poftea vero Mart.

perio ab ecclefia fua exul, & ab Antiocheno

concilio. redux., divinitus inftinCtus ad eam,

monialis, cum totos quindecim annos in fan-

quam toto octennio non viderat, invifere de-

&o propofito exegiffet,reliquis virginibus Deo

NY

SBsctiSpASEE LE

devotis raro religioíz perfeQtionis exemplo

T

crevit. lgitur eam convenit, invenitque morti

Xens

roximam. Unde cognovit eodem fe divinitus

przluxiffet, admiratione mundum defixiffet,

S. Imperatrix gravidejecta morbo, fupremum

effc deftinatum, quo morientem juvaret,mor-

tuamque fuis manibus humaret , cique tan-

fibifenfirimminere diem. Cumque extremos

halitus duceret, ac funebris promeretur ap«

quam forori natu majori, imo matri , fuzeque

L CRESNGREE

paratus, ut fuo feretro aurum inflerni peri-

fpirituali magiftre parentaret Cubabat fandta

fcemina hutmi non innixa lectulo, fed durz ta-

ftroma vidic, ad circumftantes couvería: Tol-

lite, inquit; dllud velamen nou meum , quia nuda

bulz rudi facco (tratz, vicemque cervicalis aí-

fer confimilis fübibat. Caeterum ut germanum

matris wtero egre[Ja nuda vevertar in finum matris

mee, terre.. Operite eum corpus paupere, vigilique

fratrem vidit, Deo grates egit, quod pro fui de-

fiderii fumma, fui caufa fulcipere id iter effet

lacernula, illudque communi tumulo condite juxta Do-

|

minum, fratremque weum. Henricum , qui me vocat.

dignatus. Cumque invicem aliquamdiu divi-

nis de rebus differuiffent, ut adeffe mortis ago-

lta dixit, vixitque. Corpus ejus eo loci con-

nem$S. virgo fenfit, pie prolixeque Deum pre-

ditum, quo mandavit, multis urbibus ad ejus

exequias,conüuencibus, quo facras. . Virgi-

catá pro collatis in fe beneficiis grates egit,

Ven f

quod a mundi laqueis animum fuum dilaque-

neasque exuvias aípicere, & contingere fere-

trum ejus poffent. ''antus fait mortalium con-

um 5 i N TINBUB ID "

a 0

affet, & omnium retum creatarum pedicis ex-

pediviffet, rogans , ne fuas noxas, ac peccata

curías, ut toto triduo facrum funus inhuma-

tum relinqui debuerit, quod tantis, & taatis

refpiceret, fed animam füam velut incenfum

diving charitatis igne liquatum fufcipere di-

miraculis Dominus illuítravit , ut innumeri

gnaretur. Secundum haec cum fignum fande

languentes ad ejus

[«

*

monumentum fupplice

Ü

crucis fuis oculis, ori, cordique impreffiffet,

prifting reftituti fint fanitati.

medias inter preces illa fan&ta anima füo cor-

XIIIL. $. Lutgardam, virginem, Ordinis Ci- jid, 16,

ftercienfis, undecim annis antequam morere- jun.

pore evolavit, quod perinde compofitum, ve-

m

E

nuftumque reliquit, ut erat vivum. Tum vero

tur, Deus corporeo oculorum lumine orba-

vit, ut patientiam magis exercere, & clau(is

cun&z Parthenonis illius virgines ubertim fle-

xe,flebilibusque aera queftibus implere ac di-

corporis oculis, animi magis aperiret, & pue

rius divina luce frueretur. Quinquennio an-

cere : Éxtintium jacet, oculorum , animorumque no»

te mortis fuz diem dixit unoque anno ante

fürorum lumenyduxque fideli[mma anofiro latere avul/a,

abftvatiü noliis vite pv fidium , abolita otvi[Juna puri«

ei cocleftis Sponfüs apparens ait: lmminet jam

dies , quo laborum delorumque iuorum tibi merces &«

tatis icon.folutum concordie wmutue vinculum,everfam,

quod. veliquerat molis veligiofe perfettionis columen.

ponatur , etermunque mibi [ocieris. Quare tria volo

Omnis defun&te chefaurus,omneq uezrarium

facias boc anno : Primum , ut smuitas mibi crebras-

que grates agas pro collatis.in te beneficiis , rogesque

fuere,pallium unum,velumque unum,duoque

annofi detritique calcei. Neque mirum videri

celites , ut idem fattitent ; d iterum efd, ut pro imor-

talibus peccatt smortalis veis , mmagno pietatis affettu

poffit, ei nil przcerea thefauri fuifle reliquum,

quz fuum cor uni Deo devoviffet, aique in eo

aiermun Patran preceris; Tertiumy ut omi[J;s omni-

bus omnino curis magnum concipias defiderium ad me

fuos thefauros omnes repofüiffet. Appenfam

collo geffit crucem ferream, digitoque fimilis

veniendi.

Alias etiam alios certosque mortis

fuz nuncios habuit, & quindecim diebus an-

materiz annulum , cui quoddam Dominicz

tequam decederet, apparuit illi SS. Chrifti

crucis lipfanum erat inclufüm. Corpus ejus

exanime tanta claritate luceque fplenduit, üt

Mater; & S. joannes Baptiíta , cui fuit de-

meros evibrare radios videretur.

vott

1

ima, a quibus füuz mortis horam didi-

jbid 5r.

XI. S Melania, vidua, ut fefe vitze meta pro-

cit.- Denique lethali egritudine correpta fe-

IDecemb.

briens , omnibus ecclefiz Sacramentis armas

pius abeffe divinitus intellexit, feque propedié

a Domino evocatum, coronatumque iri fenfit;

tà, a coclitibus , initer quos erant multe mo-

nachg monafterii illius jam Deo fruentibus

fingulari affe&u pietatis, profufis ubertim la-

vifitata fpiritum íüo reddidit Creatori 16.

chryrmis , hierofolymis omnia facra loca prius

invi(it. Simul ergogloriofa Dominicz Nativit.

cal, Jul. anno chriftiano clo CCALVI. eeta-

tis fue 64.

L]

dies illuxit, $. Specum przfepii ingreffa, nepti

füx fignificavit,fe cum eis nullum porroPafcha

XIV. S. Hedwigi

$5 Ducnfl"a Poloniz , an-Ibid. 15..

nis meritisque cumulata , íe morte propius O&obr.

celebraturam. Mox congregatis factis virgihi-

bus migraturam fe dixit, fic effe Domino vie

abeífe divinitus intellexit.

Quam ob rem

valde lzta defiderio cocleftem Spon(üm füum

fum, cujus ut fe voluntati refignarent, & acco-

imodarent.oravit. Dein monuit, ut coeleftem

videndi, fefe quemadmodum tota vita fece-

Sponíum diligerent, colerent, viverent, ut vi-

rat, ad iter eternitatis coroparavit, SS.Sa-

cramentis armavit, feque facroad fupremam

vere amant, qui Deum cordium intima profpi-

cientem fibi íemper ob oculos ponunt. Dein

lu&am oleo inungi curavit citius , ut id Sae

cramentum majore pietatis affeQtu fufciperet.

prolixe piiffimequeDeo collocuta fupplex ora-

vit, utfe füfcipere dignaretur. Sic precatam;

Cumque magis in horas aüxiflet egritudo,

ubertimque lachrymatam morbus invafit, ani-

filia ejus Gertrudis, Parthenonis Antiftita

interrogavit eam , quonam loco vellec hu-

mamque abfolvit nexibus corporis, quod adeo

mari ; cui illa ut erat fübmififlima, & pauper-

prudenter ac fortiter rationi fubjugarat , ac

muni

ta;is amantiflima , refpondit 5 in cormn

reli-

tri.umpharat.

L

Tuulus RXbVJII. Mirs.

427

r&ïïqüärum facrarum virginum ccemeterio.

Gitate, ac virtüteþonf'pïcuö vïi;gïne*s ea noGte,

Sed ioferente filia; Re&ius fore, (i in templo;

& proximis aliis obitum illius przcedentibus,

eodemque cum Düce Henrico,Maufolzo con-

varia cccleítia lumina füpra templi tectum &

deretur. rogavit, nefieret, aitque fe nullo mo-

in choro, & in cella ejusdem Beatz per fene-

do velle füum corpus quamvis emortuum,;uni-

ftram transeuntia con ípexerunt. Aliz fpecta-

ri conjugis (ui corpori , quod ab hoc jam du-

tiffimz virtutis, & Beatz familiaris focia,ante-

dum, dum viveret, & valeret, fuiffet caftitatis

quam Virgo animam efflaret, vidit Chriftum

amore feparatum. in hac egritudine füprema

Dominum magno fplendore przfulgentem, &

multis fuit a Domino folauis inundata, & a

Angelis comitatum prope le&tum dileQtz an-

ccelitibus vifitata, przfertim die Nativitati B.

cillz füz affiftenter. — Alia in puncto abitus

Mariz facro, cum facre Virgines in templo

ingentem ftrepitum plurimorum audivit,quos

vefpertinas preces perfolverent;ad eam comi-

& amictos veftimentis candidis ingredientes

ter invifere SS. Maria Magdalena, Catharina,

cellam S. Virginis, &lectum ambientes vidit,

Tecla, Urfüla, alizque facra Virgines, quas

& ftatim ipía Beata ad ccelum migravit. Hos

illa latine refalutavit. Sed & alio coclefti vifo

decem imille Martyres fuiffe, quorum feftum

huic fimili recreata fuit, fefto Apoftoli Mat-

Therefia relieiofiffime celebrare confuevit,qui

tbzi die, & Idibus OG. fpiritum reddidit ei,

& ei polliciti fuerant hora füi obitus fe accur-

qui pro fua tanta gloria eum crearat, & gloriz

füros, & eam in cocleftem aulam comitaturos,

coronam, quam Uei gratia meruerat, recepit.

omnes crediderunr. Alia (imiliter mortis ipfo

Jddemp.3, XV.S.Therefia ingraveícente ad interitum

momento quafi columbam nive candidiorem

: I 3'. O&,

morbo, ita ut fe inlectoloco movere nequiret,

ex ore ip(ius prodeuntem; alia lucem chry-

*

fanctiffiimum viaticum diu defideratum dum

ftalloper(imilem; aliz ipíam eadem nocte glo-

adferretur, commiffis manibus, dulciffimis ac

riofam fibi apparentem viderunt: Quibus il«

poftremis verbis fic Virgines alloquuta eft, &

lud manifeftavit, fe non vi morbi, fed ex in-

rogavit: PHe mee, ac Domine per Dei amorem

tolerabili divini amoris incendio vita excef-

!

objecvo in vegule & confiitutionum obfervationem,

fiffe. 'Terra etiam in honorem Therefiz exul-

(

& obedientiam. fuperioribus debitam impenfe adino-

tavit; dum mortem ipfa obeunte arbor ficca

duin incumbant: quod vobis itertim atque iterum te-

.

in campo refípondens ad cellam ejus per au-

flamento velinquo, neque culpas bujus indigne monia-

tamnum repente faummo mane, & referta flo-

lis penfütent, fed nibi potius ignofcant: Confeftim-

ribus albis vifaeft. De mortuz corpus, utSpi-

que fiue ullius adminiculo fe valide erigens

ritus fancti facrarium, & fapientis arcam de-

fümma cum veéneratione & reverentia divi-

cebat, candidum & foi-no(iffimum remanfit,

num Sacramentum miro fplendore perfufa fu-

ac cute tenía, cum jam fenectus illam contra-

fcepit; & in prefencia dile&ti (ui junctis mani-

xiffet; membra omnia flexibiliz, & tractabi-

bus,animi fervore,ac latítia ífüamma amore lan-

lia, odoremque mirifticum aliis odoramentis

guens dicebat : O Domine, o Sponfe mi, acce[jit tan-

ab(imilem, quem adhuc vivens Beata effunde-

dem tempus exoptatum : equum e[ yut te videa

[ D"I-

bat, non modo corpus, fed veftes, & panni-

L

puseft mi Domine, ut ex bac vita difcedam.

culi, quibus egra utebatur, fpirabant.

Jécros juxta placitum tuum. — 'enit demum bora, qua

ACCIDENTIA MORTIS..

boc exilio evipiar, teque fruar, quod tam ardenter con-

&

cupivi: Et immeufas gratias agens, quod eam

Qualitas.

in ecclefz, ut ajebat, filiSta adoptaffet, & in

—

an&tus Auguftinus de fe ipfo (ic fcribit : s, Auguiü..

tarite matris finu animam efllaret, miro cum

Ductus fum cum czteris ad videndum fer. 1. dd:

fenfu repetebat dicens: Sum certe, Domine, ec-

cadaver Czfaris in fepalchro, & vidi, quod fratres.

clefia filia. Peccatorum veniam impenf(iffime

omnino effet livido colore ornatum, putredi-

precabatur, & ob Redemptoris noftri Jefü

ne circumdatum, ventrem ejus diruptum &

Chrifti merita faluterh fe [perare affeverabat:

vermium per illum catervas transeuntes pro»

& ut id obtineret, adftantium fratrum & fo-

fpexi. Duo quoque famelici in foveis oculo«

rorum preces poftulabat. Frequenter habens

rum pafícebantur; crines ejus-non adhzre-

in ore (donec animam efflavit) verfüs illos :

bant capiti, dentes ejus apparebant labris corie

JNe projicias wme a facie tua , &g'c.. cor contritum &

füumptis, & intuens matrem chriftianiflfimam,

bumiliatum Deus nen defpicies.

Et tandem fa-

dixi: Ubinam eft Cefaris corpus preeclarum?

cramento extremz un&ionis, quod eadem re-

ubi maguitudo divitiarnm? ubi apparatus de-

vereniia petierat, & refpondens precibus fu-

liciarum ? ubi-multitudo Dominorum ? ubi

15'

Ícepit,dum liniretur, easdem gratias Deo age-

caterva Daronum? ubiaciestnilitum? ubi le-

bf

bat , quod illam in ecclefiz filiam admififfet,

&us eburneus? ubi thronus regalis? ubi thro»

tandem fequenti die 4. (cilicec Octob. anni

nus imperialis?te verebantur homines,te timee

N

1582. in latus incubuit eo modo, quo imago

bant Principes, te colebanturbes, te timebant

B. Marie Magdalenz exprimi confuevit, &

omnes. Quo ivit tua magnuificentia ? Re-

Chrifti efigiem manu tenens, nec usque ad

fponditmater pietate plena: Fili,omniapariter

obitum deponens, vultu flagranti orans cum

defecerunt, quando defecit fpiritus ejus, & re«

maxima quiete, & immota quafi in ecítafim

liqueraat eum captivatum in fepulchro trium

rapta permanfit usque ad noctem, in qua me-

brachiorum, plenum foetore & putredine.

ritis onufta die f. fanctiffime vitam claudens

II. Jofephus Manfi narrat, (e a perfona qua- Manfi tr.

evolavit ad coronam. n cujus felici(limo

dam fide digni(Tima audiviffe, quod, cum füb 5o.. difc.

tranfitu coelum & terra exultarunt, & fug la-

Pontificatu Clementis VIII. infirmus quidam 27- n. .

hic Rome in ecclefia S.

titiz varia figaa dederunt; plures enim fan-

Marie de Monticel-

Hhh 23

li

A. P', Lobn. Bibl. Man. 1om. 11

, *

troostamutotemcemmosrremmerepic um at eemat

Jibliotbece Manualis Concionatorie

428

is refpondit. fe propterea tantopere latari ac

li fepultus faiffets eo quod mortuus effe cre-

U

dcbatur, cum tamen folum ex accidenti quo-

confidere, quod a $. Patre regaum coclorum

obedientig virtute potiffimum obtineri audi-

g.!

dam deliquium paffus fuiffet,vandem ad ie re-

dil:

verfus,in lecto füo fe pofitum effe credens,cum

viffer, huicautem ipíe fingularicer femper ftue

nj

altum clamaffet, nec effet; qui refponderet, in

duiffec, dixic S.Dern. ad illum: Vere beatus es;

obícuritate illa palpando circuiverit, offaque

fili cariffime, quia caro & fanguis non revela-

mortuorum inveniens, iein fepulchro pofitum

vit tibi fapientiam hanc,fed Pacer cocleftis ipíe

te.docuit. ]jam ergo fecurus egredere quo-

effe apnoverit; cumique qua egrederetur igno-

raret, bona ejus fortuna accidit, ut fepeliendo

niam patefacta eft tibi janua vice. Defuncto itae

alio mertuo,idem fepulchrum apertum fuerit,

que fratre venerabilis Pater fermonem ad fra-

wes habuit, dixitque, magis fe fuper ejus obe-

moxque, qui mortuus credebatur, vivus agni-

/;?ïï

tüs inde ereptus fuit: Interrogatus autem,quid

dientia lzratü fuiffe, quam fi miracula feciflet.

X. Quidam de fpiritualibus filiis reveveren- $tee Ex-

€o tempore, quo velut mortuus jacuerat,

fomniaffet,aut qualia in mente habuiffet phan-

diffimi Patris Roberti, cum viam anguftam & empl. dift,

;,3

taímata, reípondit,quod,quia in juventute fua

arduam, quz ducit ad vitam, indeclinabili ftu- 3- exempl,

certum quendam horminem occiderat, vifum

dio cucurriffet, randem placuit Domino labo- ?*

ei füerit, hoc homicidium fibi inceffanter im-

ribus ejus finem imponere, ut in pace in id-

ipfum dormiens requiefceret, unde nunquam

properari, dicique; O traditor, jam tempus

eft, pocnam exfolvendi. Unde colligitur,quod

effet receffurus; cumque jam in(taret hora;in

Ín extrema mortis hora omnes f(celerum no-

qua de hujus mundi ftadio evocandus, & ad

ftrorum lineg ad centrum fint terminandz, id

ccelefte bravium effet invitandus, Dominus

eft, quod ante faciem miferabilis animz pre-

Abbas cum czreris fráwribus gratia quietis in

fentabuntur, ut in ejusdem perniciem , quz

lc&ulo fuo fe collocaverat, & ecce fopor Do-

facta fünt, teftificentur.

mini irruit füper eum, viditque in fomnis duos

pulcherrimos adoleícentes vultu & habitu in-

Manfidie,. i1ll. B. Catharina Adorni dulcibus & fuavi-

al

34. n 4

us verbis morti abblandiri folebat, frequen-

figniter relucentes, qui qua( lilia, rofas & vio-

las, ac diverfi gencris flores in choro Clareval-

ter dicendo: O mors dulcis, gratiofa, (navis,

opslenta, digna, fortis & fpeciofa: Unicum

lenfi copiofe fpargebant, ita ut pavimentum

duntaxatin ce invenio defeQtum, fcilicet quod

omne piQtum;ac variis coloribus venuftatum

te fugrentibus prelentiam tuam nimis beni-

effe videretur: quo vifo miratus eft, & quafi

gne exhibeas, te vero fequentibus & defide-

fimplicitatem Ordinis zelans dixitad eos: Qui

rantibus nimis avara exiítas.

:

vobis vifüm eít (o boni juvenes) contra con-

jdem difo, , IV. Cumaliquando B.Fclix

C

/apucinus mor-

fueiudinem noftram' pavimentum hoc flori-

bus fternere & mona(lerio hujusmodi novita-

87.9.7. ti Vicinus interrogaretur, num aliquas a dx-

mone pateretur tentationes ? ex humilitate

tem inducere ? . llli vero dixerunt ad eumes

refpondit : Demon tentat hominces fanctos,

Noli ifta mirari, neque moleftus nobis (is in

me autem non aggreditur, qui fum hujus

executione hac officii noftri, quoniam mo-

mundi quoddam peripíema.

do jam in choro ifto celebrabitur nova cujus-

AMors bona.

dam.novi Sancli feftivitas, de cujus foleanita-

Drex. in

V.S DionyfiusAreopagita capitisjam dam-

te gaudebunt Angeli, & hymnus Domino de-

cantabitur in Sion.. Adhuc loquebantur- illi,

prod. c. 3.natus, feralem fententiam chriftiana generofi-

tate excepit, & adítantium probra contem-

& animum videntis & audientis hxc in admi-

S. 46.

nens dixit: Ultimum verbum Dormini mei in

rationem rapiebant.

'Tunc ecce, conciratus

cruce, fit & mihi ultimum in hacluce: Pater;

tabulz ftrepitus, excitat dormientem, & uc

in manus tuas commendo fpiritum meum.

feflivitatem, quam celebrandum intus in fpi-

Vita PP.

ritu cognoverat, foris fecundum dignitatem

VI. Quidam fenex cum in sgone rififfet,

1,13. c.59.caufam quaefitus refpondit: Primo rifi, quia

officii füi exequeretur, figno confuetudinario

omnes timetis mortem.

Secundo rifi, quia

invitatur. Accurrens ergo cum ceteris fratri-

non eftis parati. Tertio rifi,quia de labore va-

bus, pyoperaüter venit ad cum, & cum magna

do ad requiem.

devotione commendavit animam ejus, certií-

SPCC. EX—

VII. Moriente quodam fratre perfectionis

fime credens atque confidens, quia hic erat

emp. V. valde ftudiofo, Abbas in fomnis vidit duos

novus ille San&tus, de quo in requiem affu-

mendo Angeli fancti novem feftivitatem , &

An& ** f(peciofiffimos juvenes pavimentum rofis &

33-

liliis ternentes, quos, cum caufam hujus fa-

novum gaudium effent illico celebraturi. -

&i quzreret, refponderuaot illi, (équenti die

XIL. In gravi infirmitate conttituto $. Bern. S. Anton.

magnam folémaitatem celebratum iri, fcili-

fupervenit,(ibi tentatio defperationis de fua tit. 5. p.t«

cet translationem moribundi ad coclos , uti

falute,confiderans (e in multa negligentia Deo * ? : 1*

ferviiffe, & (e nihil qua(i boni feciffe,unde tan-

ex morre poftero die fecuta incellectum eft.

V. Morituri cujusdam hominis patientif-

tum premium gloriz reeipere deberet ; fed il-

luftratus a Deo,refpondit teatatori : Fateor,

empl.infir- fimi anima poft triginta annos in infirmitate

mit.ex.19. exactos gratias egit omnibus membris & fen-

menihil feciffe dignum tanto premio,fed Chri-

fibus, quod delicias nullas concupicr.nt, fed

ftus Dei Filius duplici ratione illud obtinet.fci-

fideliter ei in omnibus acquieverint.

licet merito pallionis . & ratione hereditaria

Tbid. - tit,

IX.Quidam frater cuma S.Bern. ad mortem

fucceffionis , quia naturalis Filius Dei ; ipfe

una ratione poflidere contentus eft, fcilicec

mors ex. fortiter obeundam animatus, dixiffet, fe certo

12.

confidere, quod ad coelum effet transportan-

quatenus Filius; merito autem paflionis fpe-

dus, prxdictus fandus, eum ad pznitentiaftn

ro mihi certudinaliter ipfum velle largiri, fic-

potius & humilitatem anigmavit, Verum quia

aluit.

que confufus eft inimicqs ; & non pr&ev

Mors

D

€

^

& : d'uus XCVIIL Mors.

429

AMors snala.

poenitentiam, quam ad breve tempus cum

V. Deda -A XU Füic quid

am vic temporibus Conradi,

fru&tu veniz facer

€

25. Manfi qui

h

? fuperfedit, in &ternum

poft Edilredum regnavit, in laico habitu,

fine fru&tu pcenis fübditus facir.

[

n

i

atque ofhcio militari pofitus, fed quantum pro

XIIL. Cuidam parochiz preeerat Presbyter

induftria exteriori Regi placens, tantum pro

in feculo, potens & gloriofüs, fed non minus

interna fuimet negligenua difplicens. Admo-

vitiis, quam divitiis plenus; hic füb cura fua

nebat ergo illum fedulo, ut confiteretur, &

habebat divitem nobilem, & pauperc ulam vi«

emendaret, ac relinqueret fcelera fua, prius-

duam : qui uno tempore decumbentes » f&«

quam fubito mortis interventu tempus omne

fponfum mortis acceperunt in (emetipfis. Vo-

cenireadi & emendandi perderet. Verum ille

catus eft Presbyter, ut morientem divitem vi-

l

cet frequenter admoritus fpernebat verba fa-

fitaret,& accepta confe(fione,data communio-

lutis, fefeque tempore fequenti poenitentiam

|a

ne,exituram animam Deo commendaret ; qui

m

acturum effe promittebat, Inter hec tactus in-

de rapienda folummodo lana, non de ove cu-

&tpl,

firmitate decidit in lectum atque acri czpit

randa folicitus, ut divitis nuncium vidit, ire

lore torqueri. Ad quem ingreffus Rex ( di-

fc(tinavit. Intravit palatium, penetravit cubi-

Iigebat enim eum multum) hortabatur, ut vel

culum, ubi jacebt dives, purpura & ferico

tunc, antequarn moreretur,poenitentiam age-

circumdatus, auro & gemmis ornatus, füper

reccommifforum. At ille refpondebat, non fe

plumarum mollitiem refüpinatus. Ibi invenic

tunc velle confireri peccata fua,fed cum ab in-

circumftantium multitudinem,;feductoria adu-

firmitate rcfürgeret, ne forte exprobrirent fi-

latione diviti folatia per(olventem , conjunx;

bi confodales, quod timore mortis facerer, ea

& filii atque omnis familia lamentabatur Do-

quz fofpes facere noluerat; fortiter quidem

minum, fed & quamplures ex ipfis ad rapien.

(ut fibi videbatur) locutus, fed mi(erabiliter,

dam hzreditatem fufpenfi, licet verbotenus

ut poftea paruit, demoniaca fraude fedu&tus

mortem audaciz, & prefumptionis damna-

eft: camque morbo ingraveícente. denuoad

rent,eam tamen tacito cogitationum zítu pree

eum vifitandum ac docendum Rex intraret,

IQ

cabantur citius venire, & hominem de medio

clamavit lacim miferabili voce: Quid vis mo-

tollere. Itaque. Presbyter (ecretum petiit, &

do? quid huc venifti? Non'enim mihi aliquid

qualemcunque confeffionem extoríi; Deinde

utilitatis aut falutis potes ultra conferre. Ac

feffione firmata, nummi captator charitaris af-

ille, noli, iaquit, ita loqui; vide, ut fanum fa-

fectum fimulans,compati coepit; & condolere,

pias: Non, inquit, infanio, fed peffimam con-

quzrere, quid vellet, quz pars corporis gra-:

Ícienatiam mihi certus prz oculis habeo. .. Et

vius fe haberet. Interancipites gladios fecuri-

1j

quid, inquit, hoc efl?, Paulo ante, inquit, in-

tatem, & pacem faifus propheta pollicebatur,

traverunt domum hanc duo juvenes pulcher-

verbisque mendacibus liniebat parietem. cui

rimi, & refiderunt circa.me, unus ad caput, &

Dominus ruinam minabatur, interim füper-

unus ad pedes, protulitque unuslibellum per-

venit quidam ex parte viduz, qui diceret,eam

pulchrum,fed vehementer modioüm ; ac mihi

in extremis agere, & chriftianz falutis reme-:

legendum dedit, in quo omnia, quz unquam

dià poftulare. Sed Presbyter cum fe totum da«

/bona fecerim, intuens fcripta reperi, & hec

ret ad lactandum peccatorem,pnihil refpoudir,

erant nimium pauca & modica. Receperunt

At Diaconus prope affiftens, pro muliere de-

L HC ts ER E

'codicem, neque mihi aliquid dicebant. Tunc

folata ad cor ejus loquens ait: Grande nobis

fübito füpervenit multitudo malignorum &

piaculum, & fceminz periculum, fi noítra ne-

2

horridorum vultu Íípirituum ; domumque

gligentia fine confeffionis,& facri myfterii par«

hanc mox & exterius obfedit,& intus maxima

ticipatione eam migrare contigerit. Require-

rE

expartereplcvit. Tunciile,qui & obícuritate

tur enim a manibus noftris fanguis ovium no-

tenebro(z faciei, & primatu fedis major vide-

ftrarum, quz nobis a jufto Deo judice credie

batur effe eorum, proferens codicem horren-

t& funt: nec minus pauperum, quam divitum

da vifionis & magnitudinis enormis,& ponde-

curam habere nos oportet , nec minorem de

tis pene importabilis, juffit uni ex fatellitibus

illis, quam his rationem fumus reddituri. Pro-

fnis mihi ad legendum deferri.

Quem cum

peremus ergo, ne nofira culpa íine viatico

legilfem, inveni omnia fcelera,non folum,qua:

hinc paupercuia illa recedere compellatur.,

opere vel verbo, fed etiam qu tenuiflima co-

Cui felle commoto Presbyter ait: O fani ca-

gitatione peccavi, manifeftiffime in eo tetris

pitis confilium, pro vili vidua nobilem reline

effe literis [ctipta. Dicebatque ad illos,qui mi-

quere patronum?! Ne turoeris, inquit Diaco«

tons

hi affederant, viros albatos, & przclaros;

Hic fa»«

nus, ego, 6 /ubes,infirmam vifitabo.

1 ph

Quid hic fedeus. fcientes certiffime, quia no-

vente Presbytero , Diaconus difceffit. cito

SI.

flér ett ifte? Reíponderunt, verum dicis; Ac-

fumptaque falubri hoftia ad viduz tugurium

cipite, & incumulium damnationis veítre du-

pervenit, quz rebus quidem vacua, fed bonis

cite ; quo dicto ftatim difparuerunt. Surgen-

operibus plena, füper humum duram, & par-

tes vcro nequiffimi fpiritus. habentes io mani-

vo ftramine conítratam collidebat membra

bus candens ferrum; percuflerunt me, unus in

exefa jejuniis.

Ille itaque interno lumine

capite, & aliusin pede;qui videlicetin magno

oculos levans, famulz Chrifti in coeno jacenti

tormento irrepunt interiora corporis mei;

vidit exiftere excublas de coelo. Mater enim

moxque ut ad fe invicem perveniunt, mo-

Jefu Maria affiftebat cum choro virginali, quae

riar, & paratis ad rapiendum dzmonibus in in-

praferebat linteolum , & vultum zgrotan-

ferni clauftra pertrabar. Sicque loquebatur

tis ad ludoribus mundans, fatagebat circa fre-

quens mini(terium.

His vifis Diaconus ftu-

xpifer deíperàns, & non multo poft defunctus,

*

Hhhvwa

penig

$

-,Bibiiotbec'æ Manualis Concionatorie

40

fletiteminus. Sed ccrii Regina fuo filio

lore ipfemet membra fua dentibis laniaret, &

pens,

tandem inter hos cruciatus

NirsGuadeccneii tss Cf

toto corpore in te

rram proftrata,adoraviteum

varji.r-r.xaml inlfe'l-i-

7

cem evomeret.

cum fuis virginibus.

Quibus erectis,data fidu-

deo0s2 Ma'ch; ,

cia, vir Deiintravit, María etiam fedem paran-

XVIL. Antiochus Rex ob nimiam in Ju

exercitatem crudelitatem tam gravi infirmi- C. 9

te, ac,ne tímeret, hortante. Sedit, confeffio-

nem vidug accepit , communionem dedit, &

tate a Deo punitus eft, ut ex corpore impii

vermes Ícaturirent, ac viventes in. doloribus

falmis obitum ejus preemunivit. Deinde cum

carnes ejus affluerent, ipfeque fostorem to-

ä

gaudio ad demum divitis properavit, aftans-

que in limine vidit nigros cattos circumval-

leráre^non poffet; quousque tandem homi-

cida & blafphemus peffime percuffus; ut ait

5

lantesle&um divitis. Quos mifer ille videns &

nimis infeftos fentiens,rugiebat clamans. Tol«

facer textus, in montibus per

egre miferabili

obitu vita functus eft.

*

i

lite cattos,tollite,mifero tubvenite ! Uinus tan.

* XVIII Nantius Comes Engo

lismbnfïs cum Baron. tf.

dem ZEchiops voce minax, vultu terribilis. une

cum, quem in manibus geftabat, faucibus ime

fanc&tos Dei miniftros graviter vexaffet, paulo 7. an.593.

poft ardentiffima febri correprus exclamar

merfit peccatoris. Infelix anima nullum in tota

converfatione fua refrigerium conícientiz re-

caepit: Heu heu ab Heraclio Anuftite exulor;

Vits |

ab illo crücior, ab.illo ad judicium vocor: at«

periens,

pavet & trepidat, miferum mors pau-

69

larim occupat.

Denique /&thiops ille furens

que inter hzc verba miíere expiravit, corpus

upcum violenter de paipitantibus faucibus exe

vero usque adeo denigratum eít, ur a prunis

trahit, & ille horribilem dans vocem, infeli-

füperpoficis combuftum videretur.

XIX. Hermannus e monacho 1

utheranuS Breden-

cem fpiritam dedit, Irraerunt cgteri co

mpli-

u

|

prico affe&tus cum annis triginta eo mune

*

ces, & peccatricem animam flagris & vulnerie

ilat.

bus afficientes, immergunt in locum tenebra-

re fünc&tus effet,ac ingentes divitiás & przcdia C?

s i2

comparaffet, tandem morbo gravi correptus,

[

rum, & la

cum morus xterng. Cum hoc afpi-

cerec Diaconus, tremor tenuit eum,

& cadens

horrendum exclamare coepit,.(e damnatum

effe, fecumque 'omnes fe&ta fuz affeclas ei-

Smier

factus eftin mentis exceffu. Sed mox ei appa-

Lifdi

dem damnationi obnoxios effe.

Quibus di-

rens Mater Regis glori , ne timeas, inquit,

Angi.

chariffime, non tibi diabolica nocebit mait-

€tis, torvo afpectu, oculisque flammarum

ft beatitudo cceleftis, His

inftar lucentibus, d

X

P

gnitas, cui parata €

(

cl*perabundasAï'infleli.cem

blandiriis recreatus, poftquam ad le

rediit,

animam efllavi

Mors defiderata.- —

confolattici fug gratias rependit, & ex his re-

velationibus non parum profecit.

XX. S. Paul

us ipfe de fe fcribit: Coar

&or Philémg.

autem e duobus, defiderium habens diffolvi, v. 25.

Spec, Ex-

XIV Refert Robertus de Licio in füo Qua-

poletana pucl-

& effe cum Chrifto.. Hinc & alibi exclamar ; Rem. f*

empl. dift.

drage(iroali, quod in civitate»

V. 2*4'

9. Ex112,]a quxdam formofa fuit, quz va

niiatibus íem-

Infelix ego homo, quis me liberabit de cor-

Mafid

)ore mortis hujus?

per intenta, nil de futura vita cogitaba:, Haec

dita mor»kc»is/f&ntentiäl*äb- cone;

9511

infirmítate percuffa motiones & hortamenta

- XXI. 8. Cyprianus au

dixit: Deo gratias. qui me a. vinculis huj

us 4. in fefto

(alutis abborrebat, ficut mihi retulerunt, qui

audierunt illam. - Tandem invalefcente mor-

corporis dignatur ablolyere. .

^

.XXIl. Domi

nica quzda:n fübito foedi

flima Ibid. n. r.

bo, cum cerneret infelix juvencula, de pro-

ximo fibi imminere mortem , rogavit inftan-

leprà correpta, cum alios fortem ipfius deplos

rantes audiret, in rifum effufa, aliis caufam

ter matrem,ut eam velliret pretiofis veftimene

rifas quarentibus dixit: (i quisin carcere de-

tis,quz ferre confüeverat, ornaret, polirecque

illam , tanquam fi ad nuptias effet acceffura.

tineretur ea conditione, uc non eriperetur,do:

necmari carceris undique coirruiflent, nonne

Annuit eijmater, fecitque quod filia volebat.

O terribile judicium. O ftupendum &admi-

(i videret muros ad ruinam inclipatos, imo

rabile di&u ! fic ornata clamare fufpirando

paulatim jam ruentes; gauderet potius, quam

üerec? Quare, cum anima in corpore velut

coepit juvencula: Heu! moriar ego lic pul.

chra? moriar ego fic decora? moriat ego ín

carcere fit conftricta, merito gaudere debet, fi

corporis parictes concidere & diffolvi, mor4

a

sv Chryi

ctate tam tenera ? Dicebanc illi circumítane

bit.

tes: Committe te Deo, filia, quia benignus

temque fores carceris effringere videt. " «

^

ol

XX!H. S. Gregorius Nazianzenus a

fi

18

go Ibid. n. 3«

& clemens eft.. At illa magis lamentabilicer

clamabat ad Deum:: Domine; folve hanc tuni-

refípondebat: Et quid mihi cum Deo? veni,

o diabole, fufcipe tu animam meam , inter

cam adeo mihi gravem & ponderofam (nem-

pe-centonem corporis) & da mihi leviorem

quz verba expiravit damnata & defperata.

XV. Criforius avaritiz , aliisque vitiis ni-

( fcilicet gloriz veftem).

Spec, Ex-

XXIV. Urfinus facer

dos in morbo coelc- S. Greg. T.

tit. mors.

mium deditus cum ad extrema veniflet, a ni-

ex. 5.

flibus vifis recreatus fzpiusexclamavit: Ve-4. Dial.

gerrimis fpe&ris usque adeo territus eít, ut

toto corporé ac artubus tremens, mileran-

nio, venio, gratias ago. Cumque adftantibus, * ! !«

quos coelites videret, expofuiffet, easdem

dum in modum clamaret: lnducias usque

uane, fed mox ab iis avulfa anima in infer-

voces iteravit: Ecce venio. lnter qux verba

abiit a vita.

nutn dep

ortata eft.

dam Rodriä.

Daron., to.

XVL £unnericus Vandalorum Rex cum

XXV. P. Alphonfus Rodriquez de quo

ïf&iæ u

tradit venatore; quod,cum predam fuam infe-

P l.

6.an. 476.jamjam deChriflianis,quos extreme perfeque-

Tr.9.c.8 f&

queretur,humanam quandam audierit fuavif-

& 484-

batur. triumphum agere pararet,[ubito a Deo

(ime refíonantem vocem: curiofior itaque aece-

immiffis in corpus vermibus tam graviter

. dens,ut,quis effet,infpiceret,leprofum reperit,

tortus & corrofus eft, ut pre foctore & do-

[

cujus

€

Jüwus XCVIH Ms

431

Cujus caro putreFä&a membratim diffluebat;

amarum prorupit planctum, dicente fcriptu-4. Reg.a0:-

Quo. miférabili obftupefactus fpe&taculo ,

ra: Flevit Ezechias fletu magno; Sicque perv. 3.

l!

przfertim ob aflociatam cantus harmoniam;

ferventiffimas preces, & copiolas lachrymas,

miferum, quare cantaffet, interrogavit. Cui

ut vite fuz prolongarentur , divinz inftan-

ille: Deum inter & me nihil mediat, prater-

ter füpplicavit Majeftati.

r4

quam luteus ifte mürus , fcilicet hoc corpus

XXXL In vita fervz Dei Joannz Franci- Vita 1. a,

meum, quod mox ut corruerit, me altera in

fcx de Cantal, qux primogenita fuit S. Fran-fol. 162,

vita femper gavifurum fpero , nonne igitur

cifci Salefii filia fpiritualis, & prima fundatio-

letandi caufam habeo, dum murum hunc rui-

nam proximam minari video : Penetrarat uti-

nis inftitutz vifitationis petra, narratur, quod

morti vicina circumf(tantes, ut (ibi per abíen«

que leprofus ifte in abditiffimo folitudinis füze

tiam eorum tantifper quiefcere liceret, roga-

ll tr.

receffu, illius Apoftoli textumi : Scimus, quo-

rit; Omnibus itaque egreffis monialibus, &

niam fi terreftris domus noftra hujus habita-

H

ipfo Jefuitarum Redtore, qui ei affiftebat in ex-

tionis diffolvatur, quod eificationem ex Deo

tremis, fubito hunc ipfüm revocavit infirma,

. habemus , domum non manu

nam in coelis.

fa&am ) &ter-

przfentemque ita affari caepit: O Pater mi,

formidabilia judicia Dei.. Cui Pater ; idne te

Vita l.. ?.

XXVI. Cardinalis Baronius, cum admo-

c0'9'

aflligit? Ad quem illa: Nequaquam, fed te

neretur a medico, ut ab affidua illa medita-

aífecuro, quod formidabilia valde fint judicia

tione mortis temperaret , ne fcilicet ea ratio»

Dei. Haicferve Dei fan&tus Preful & Epifco-

ne illam accerferet, aut acceleraret; Quidni

pus in hora mortis feobviaturum fpoponderat,

l

€g0, inquit, de morte cogitem ? Numme ti-

quemadmodum &iin re contigit, ficuti ex ejus

.1- l

mere me putas illam , cum qua quotidie fa-

vitz hiftoria liquet 5 & nihilominus tremen-

*á

miliariter ago & loquor? Apage íis, haud

dam effe dicebat mortem.:

equidem timere illam poffum , qu

. AXKII. Cum Cuno Caftri, M

L]

,

am , ut fo»

N

ïalbUrgen(ïskSpec. Ex,

rorem chariffimam diligo.

Y

Dominus, triennio ante mortem babitum restit, mort,

Sanderus

XXVI

ie

2ardinalis Reginaldus,Polus,cum

1. 1.fchifm. ei annunciaretur

ligiofüm fafcepiffet, adeo in perfe&tionis ftu- ex. 18.

; Henricum VIIIL. Angliz Re-

dio profecit, ut cocleíti premio dignus vifus

Angli:,

gem, ecclefiz rebellem , vitz ipfius in(idiari,

Deo fuerit. Cum ergo mortem; quam triduo

& mortem machinari, refpondit: Jam dudum

ante pradixerat, fantte obiiffet, eo tempore

hujus vitz tedio affe&tus mortem optavi, tan-

dzmon mulierem obfeffam relinquens, & poft

to eam ftudio afficere cum conrendat, nihil

reverfionem füam , quzfíitus ubi fuiffet ? re-

1]'

aliud facit , quam fi eunti dormitum vefíti-

fpondit, fe . cum quindecim mille ali.s dzemo-

nibus ad Cunonem oppugnandum accurriffe,

h

menrum detrahere conetur.

AMors metuenda.

fed monachorum circumftantium | precibus

impeditos nihil efficere potuiffe.

a

Manfi difc.

XXVHI. Chriftus ardentiffimo redbni;:-tio-

XXXlii. Venerabilis Pater Eufebius du

Y

ä'--lbid. ex,

conts

25.4!1. nem no(tram cupiebat defiderio, quam per

bus horis ante mortem tam horrendos actus 19.

feílo

Qb

mortem fuam operaturus erat, ac proinde

exercuit, ut circumítantes pre timore in ter-

diícipulo fuo illius vitam pro triginta denariis

ram conciderent; nam quandoque transverfis

ff

vendere volenti dixit : Quod facis, fac citius.

oculis, janctis manibus, facie terribili, diraque

Ideo Apofttolis fuis fic dixit : Defiderio defidera-

voce clamabat: non faciam. Mox: adjuvate

vi boc. Pafcba manducare: vobiscum ; Denique ob

me, fracres, ne peream. Interrogatus, cur it

eandem rationem , Petrum pafífionem (uam

clamarect? Damones terribili aípectu ad bla-

fibi disfuadentem acriter reprehendit, dicens :

fphemiam invitantes adílare dixit. Quare

Calicein , quem dedit wibi Pater , non vis ; ut bibam

iterum priores clamores repetens , tandem a

ilun?. Et tamen, quando in horto Gethfíe-

S. Hieron. adveniente liberatus eft, ad quem

mane morteri fibi ante faciem obfervari vi-

cum dixiffec : Cur tamdiu moratus es, Pater?

dit, adeo contriftatus & comm

Y

Refpondit ipfe intelligibili voce : Ne formides,

!

. agonizaas fanguinem fudarit.

otus e& , ut

fili,nonte deferam, quem tantum diligo. Qua

$. Chryf.

XXIX. Elias, Propheta, ob mortis metum

voce recreatus paulo poft expiravit, & ceco

Epift. 1.

folas libidinofà ac nefarix mulieris minas ve-

cadaver tangenti vifum reftituit.

t

ritus, in fugam (e contulit. Et, qui coelum

XXXIV. Religiofus quidam , cum ad ex-

ibidem tit.

clauferat, & tot miras res effecerat, fermo-

trema deductus, horribili voce primum cla- Facies de-

nis terrorem minime tulit ; verum excelfum

maffet: Maledi&ta hora, in qua religionem in- monum.

illum atque ad coelos usque fuüblimem ani-

travi. Sed paulo poft iterum dixit : Imo be-

mum pavor ita perculic, ut poft illam fidue

nedicta hora, quareligiofus fum factus , & be-

'egb b

ciam, poft rentam in loquendo libertatem,

nedi&a mater Dei, quam femper dilexi : In-

iil

poft tantum virtutis fpecimen editum, & pa-

terrogatus, cur ita clamaffet? refpondit: Ab

triam, & tantum populum , cujus cauía tot

initio dezmones tam terribili forma fibi appa-

. pericula audax adierat, repente linguerety &

ruiffe, ut mallet ignem usque ad finem mun-

quadraginta dierum iter folus obiret , & in

di extenfüm tranfire, quam iterum eos; afpi-

defertum locum migraret.

cere : & hos primas a fe voces expreffiffe, fed

)

Ifaim 38.

XXX. Ezechias quamvis fanctitate polle-

poftea fan&tiffimam Dei matrem advenoiffe,dae-

ret, nihilominus in mortis difcrimine, propter

monesque fugaffe, quam proinde merito bene-

cah

infirmitatem periculofam conítitutus , & ab

dixerit. Quibus dictis feliciter expiravit.

Mortis . memoria.

Efaia ex Dei precepto admonitus: Difpone

Leontius

domuitui, quia morieris tuy & non vives: in

dhucE

XXXV. .S. ']Aol,annes Elc;mofynarixus a

pifc, in

QDUSVRgC.Igp

Jübliotbete Manuelis Conciratorie

43?

fanus monumentum fibi exftrui, fed non ab-

larifüo. Qualiter autem eam ad pcnitete

tiam divinitus perdu&tam , & tandem ad fu-

folvi, ideo juffit, ut diebus folemnioribus, prze

feote. Clero , rem facram fa&urus ab aliquo

blimem fan&itatis gradum fublimatam fuiffe

arbitramini ? ipfamet aufcultate annalium vere

moneretur : Domine, fepulchrum tuum im-

ba: Carnis illecebris dedita nobili cuidam fer-

erfettum eít: jube igitur inchoatum abfolvi,

ä

viens adhzíit. Cum is domo fecedens catele

neícis enim, qua hora fur veniat.

lam fecum duxiffet, illa fola domum poft ali-

1

Deffeus in

XXXVI. S. Bafilius quoque, quoties Epi-

Y

j

- Marf

quot dies rediens, ac gemens, margaritam

1-n02

conc. de

fcopali habitu prodibat in pompam, ne aliqua

mort,p. 1. glorio

lc titillatio fübiret animum, a certa per-

vefte apprehenfam extra domum protrahere

|

(ona a

d id conítituta fibi in aurem dici jube-

conabatur, quz admirans catellam fequitur ,

bac: Pater, fpulchrum perfici jube.

donec ad quandam lignorum congeriem ve-

niens catella fubfiftit , ligna refpiciens & at-

Calamat;

XXXVIlI. Majolus, Epifcopus Vultuarien-

in filva

fis, cum vix ex Ephebis exceffiffet, adco mor-

tingens, quafi dominam, ut ea amoveret, ad-

monens ; Margarita itaque, cum aliquot li-

concept. tem meditari coepit, ut pro memoria hac re-

|

tit. mot$ £&icanda ad omnia conclavis latera calvariem

gna amoviffet, Dominum füum mortuum,

jamque vermibus fcatentem videt, quo fpe-

AF

feu larvam mortis appenderit.

étaculo adeo commota, ut anteactze vite pce-

. XXXVIII. Carolus V. diu ante impetium

Prex. in

nitens, domum paternam repetierit &c. vitam

prodrom.

abdicatum Sarcophagum fibi cum fünebri fup-

c. , S 29. p€

lle&tile conftrui juffit, &, quocunque pere-

aggreffa valde afperam, affiduis vigiliis, ora-

1

tionibus, jejuniis, cilicio induta, humi cubans

g

rinatus eít,

fecum deportavit. Admirantibus

vero a

liis, & thefaurum latere füfpicantibus,

&c. Poftque viginti in aufteritatibus & pere

fectione tradu&tos annos, obiit fanCtitate , ac

ipfe fübridendo dicere folebat, in rei carifü-

mz ufüm, eam fibi arcam deferri.

miraculis clara.

Poftquam decem defunctis

XXXIX. ldem Maximilianus, primus Im-

vitam, fex ccecis oculorum lumen, tribusque

Fab. conc.

Beloy

». in Dom. perator, fecit, qui

& moriens precepit, ut

multís loquelam reftituiffet.

:

XLVI1. S. Ambrofius fic precatus e

ft: Iliüd S.Ambrof.

31 pn

$Adv. cadaver

füum poft mortem omni hominum

forti confpiciendum proponeretur, ut vel fuo

etiam magnopere peto , ut diem obitus, diem prec. 2

extremi judicii, damnationem zterni füppli. ad hife

exemplo difcerent omnes , nulla diademate,

nullas opes, nec ulla imperia a morte eripere

cii, beatitudineinque regni futuri femper me-

minerim, quod nemo indefinenter poteft, nifi

P

offidentem.

XL. Quidam monachus fat neg

ligenä cum

qui ad vitam preordinatus eft xrernam ; in-

&pec, Ex.

definenter, Domine, recolenda eft dies illa , in

& $,

2d horz fpatium migraffet a corpore, rediens

Clim.gr.£&. ad fe, duodecim annis cella fe

inclufit, cum

qua lux cum tenebris pugnat, mifericordia

cum crudelitate defudat, in qua adverfarius

nemine locutus, folo pane & aqua vivere fo-

litus, & in agone accurrentibus fratribus di-

nofter mala, quz fecimus;locuti fumus,vel co-

gitavimus , violentiffimus Accufator retexet,

xit: Nemo, qui mortem ferrio Cogitat pec-

care poterit.

juítitiam fuam ad hxc punienda depofcet.

XLI. Ado

leícenti cuidam vanï(ïïmo nul«

X.LVII. S. Arfenius, priusquam monachum vits Patr,

Platus]. 3.

de hbono

lam rei pie mentionem admittendi cum vir

indueret, in humanarum felicitatum delicia- 1.5. libello

batur exuperantia, apud Principes & Impera- 3.n. $.

n

ftat. rei.

quidam religiofüs hanc fententíam ingeffi-

C. 3 äï'

fet: Subter te fternetur tinea,. & operimen-

tores in honore habitus, poftmodum maxime

tum tuum erunt vermes : adeo permotus eft,

aufteram exorfüs vitam fancto fine quievit,

mortem mediabatur quotidie,ideoque ad eüm

ut fequenti die ad religionis portum confu-

erit.

agonizantem veniens Theophilus, Patriarcha

Alexandrinus ait: Beatus es, Abba Arfeni, qui

i.

Coten. f.

XLII. Similem effe&um ex

þerta eft Domi-

femper. hanc horam ante oculos habuifti.

-

m

demorte, cella, qu& nu

]lam aliam poenitentiam in con-

lofophi vene- rbid. tib,

fefhonea

dmittere volens, tandem hanc füfce-

XLViII, Duo aliquando Phi

runt ad fenem, & rogabant eum , ut eis ver- 10. c.

pit, ut, quoties manus lavaret, fibi ipfi taci-

ta diceret : Hec caro vermium efca erit ;

bum zdificationis diceret. Senex vero tace- 137.

bat. Rurfüm Philofophi dicebant : Nihil no-

nam ubi eam femel, iterumque explevit, fic

immutata eft, ut , quam antea fuerat mali

bis refpondes, pater? Tunc fenex dixit eis :

Quod (tudiofi quidem fitis eloquentiz, fcios

$ D

exempli, tam fuerit poftmodum boni.

uod autem non veri fitis Philofophi, affir-

Duy,

XLlH. Alius quidam adolefcens juffus a

faldefan,

mo. Quamdiu enim loqui difcitis, quafiloqui

$p. a

]. ». ftim, CO

feffario le&um confcendere, ac per horz

virt, c. 79. qua

drantem fibi imaginari , quod aliquando

neíciatis? fit ergo philofophiz veftrz opus;

fic in

femper meditari mortem.

le&o forte agonizans decubirurus fit,

XLIX. Cardinalis Baronius pihi

| unquam Vita 1. à,.

miram vite emendationem inftituit.

habuit antiquius, quam ut de tabernaculi fui c. 3.

Cefar.1.4.

XLIV. Liffardus, monachus & janitor mo-

C, 4-

nafterii, cum tzdio religioíze vitz foboriente,

depofitione aut ediffereret, aut cogitaret, &

quod alii fere exhorrefícunt, hoc ille maxime

'reverti in mundum cogitaret, a fene quodam

ad ccemiterium de nocte duQus , & aperto

dele&abatur, Ítaq; & in figillo,quo litteras an-

te Cardinalatum ob(ignabat, non aliam, quam

fepulchro cadaver infpicere juffus, in propo-

fito firmiffime confirmatus eft

mortis effigiem incidi juffit, & ubi cum viris

religiofis privatim agebat, abfolutis negotiis,

Manfi difce

XLV. B. Margarita de Cordona, ut anna-

h.

e

les tradunt Ecclefiaftici , laíciviam, & carna-

hzc ftatim fübjiciebat. Nunc vero, quefo;ils

lum de morte fermonem inftituamus. Ut pro-

)tem

3ol- lem longo tempore in concubinatu traduxe-

Vero-

land.;in rat vitam , nobili euidam de

pterea Auguüinus,Cardinalis,Valerius

;

fervicns pppu—

E

nenfis

Januarie.

Tiwus XCVlL. Mys -

453

nenfis Epifcopus,

Gabilis, non

vir doctrina & pietate fpe-

LIV. Vita B.

Tacoponi Tudertini aQionem

immerito dixerit,

nusquam alibi

Manfi diíc.

Baronium, nif(i in contempland

bis quidem p

rima facie ridiculam

,,'1. Ied in i. n. 4

is feretris, fe-

fubftantia admo

dum myfteriofam, a

pulchrisque oblectari ;

Hinc etiam quotidie

ficuam comme

tque pro-

morat in hunc fenfüm. Civis

antequam le&ulo fe componeret , animam

uidam aliquot (ibi comparaverat

Deo commendari confuevit

iis precibus, qui.

&o De

pullos, di-

bus ecclefia moribundos rit

e commendat.

ei fervo obvius , confident

er ob noti-

WManfi difc.

tiam, quz mutua inter i

. V. Neque minus hac in praxi zelofum fe

píos vigebat, üt eos

. pullos in edes fuas defe

rre dignetur, togat;

P ? prebuit, atque indefeffum S. Ludovicus,

Epi-

Ícopus Tholofanus, qui,

.Votis prompte annuit ]

acoponus ;

moxque

fet,

cum filius Regis ef-

emptor tradit pullosr

l

ogato bajulo,

monafticen amplexus, in Ordine S. Fran-

confignationis actu

fed in ipfo

ciíci rigorofiffiinam traduxerat vitam , nun-

» De fibi in quopiam fup-

plantet, obteftatur.

quam mortis immemorem,

de eo namque an.

'Fïdeïh*itnge fpondet, &

nales ecclefi

recedit Jacoponus,

recta eccle(iam petens S.

aftici fequens perhibent teftimo-

Fortunati , ubj.

nium: Anniveríarium fuum vivus & fanus

idus emptor (üam habebac

plus quam ad quatuordecim annos ante mor-

fepulturam; inqu

€ hanc projicit pullos. Do-

mum redux emp

-

tem fuam inftituit , & cjusdem celebrationi

fuo tuliff

tor num quippíam nomine

cum candelarum accenfione $

et Jacop

onus, interrogat,

reíponfo-

& campanarum

pulfatione,

quz coníuevic in funere'Epifco-

que negativo accepto, conqueritur

adverfüm

pl, vigiliis & meffis

intidelem bajulum, qui indignatio

nem hanc

; annis (ingulis interfuit.

l'umbam etiam

Y

, in qua fepeliri debuit, cum

injuftam penitus eife refpondic,

fiquidem or-

Veftibus funeral

dinem fibi commiffum

Y

3

ad amu

ffim executus

ibus ibidem impofitis, in me-

fuerit; Ut

moriam continuam mortis füz, per eosdem

lem fau

que verbis fidem daret, Principa-

m ad ecclefiam deducit S. Fortunati,

annos habuit locatam a latere le&ti fui..

ubi aperto fe

D

Bellov. 1.

pulchro ftridor infonuit latitan-

nbrof

3. P. 1.

- LI. Bellovacenfis divitis cujusdam adducit

tium pulloru

m, & ftre

p

exemplum, qui confeffus, dum poeenitentiam

pitus ; tuncque Jaco-

di 9 40'

ponus in füam fübjecit

defenfionem, dicens:

*Xüc

acceptare juberetur, fe ilii imparem afferuit,

Nonne mihi,

imo nunquam poenitenti

,

am a fe adimpleri, &

rem juffiti:

Ecce do

ut eos in domum tuam deporta-

- fieri folitam. Tandem

:

mum tuam; Sepulchra

que poftlongam pugnam

eorum domus illoru

tn.

tantum effecit confe

ffarius

; üt quotidie füum-

LV. De Innocentio IX. fcribitur ;

NOndum Joh. Rho.

|

l

mo mane dum furgeret, & omni nocte, dum

- hoc nomine Pontifex erat, cum vitz

ad quietem fe componer

et; hzc altis füorum

innocep- 5. v. 3.

domefticorum vocibus

tiam mortis contem

plationi commifit cutio. ?* 8

faceret iatonari ver-

diendam, quz,

ba: Domine, nos moriemini.

ut facilior effet, excitato pi-

u

Cui przcépto

Cis argumentis

animo; geminas pi&tas tabel- -

poftquam aliquamdiu paruiffet,

tandem con-

. las habuit, inv

verfus, refipuit; prout ipfe Author in hxc

icem commiffas,

. plicatilesque,

in quarum altera nuda huma

ni capitis cal-

commemorat verba: 'Tandem

.divino nutu

varia , in altera. funeri

Dutt

compunctus expavit:

S pompa videbatur.

isello

advertens, quod indu-

Has ille in interiori

cubiculo pretiofa cum

bitanter decederet ; í

ed ignorabat, quando,

fuppelle&tile c«

7

vel quomodo ex hac vi

'liocatas habebat, ad quas in

ta migraret, hoc autem

quacunque deliberatio

conítabat ei, quod nifi vitam fuam corri

eret,

?ne oculos, animumque

converteret, ac falutaria zte

H

rnitatis ab ipfa

fine fine periret.. Confeftim igitur con

effus,

morte caperet confilia,

omnibas fe mandatis confefforis expofui

t, vi.w

LVI. Paulo etiam accurati

or Alexandrilbid, n. s.

Vit. 1. 9 c.

tamque fuam in melius commutavit.

Olivz, Cardinalis,

LI1I.. In vita S.

Philippi Nerii fequentia le-

Ordinis Eremitarum, di-

6. n. 3.

igentia fuit, qui v

eritus,

nepurpura, quam

guntur verba: Quendam diffolutum conver-

Pii Hll. bencficio induerat,

37

tit juvenem rogando, ut quotidie fepties di-

animo obeflet, eam

e

ä

fepulchto addixit ; Eteni

m fcrinii inftar fepul-

ceret , Salve Regina ; pofteaque terram ofcu-

chrimodulum fibi affabr

Ü

laretur, dicendo : cras mihi poffe

e.fieri voluit,

quilévi .

m. Quod

manu apertus cumuli oftenderet in

- adolefcens ifte acceptans,

& perficiens, tan-

)

teriora "

dem ad optimam conver

fus eft vitam.

inibique feipfüm: in purpura jacentei

vu

n ad vi-

S. Petrus ^

LII. Novi fr

»

m exprimeret , circumpofito Ecclefiaflici -

atrem in Chriflo,qui di(trictam

faluberrimo illo carmine :

Dam. l. 6. hanc mentis fü

In omuibus operi. Eccl.f,

.

ep. 26.

& regulam jugi ac pervigili fer-

bus tuis merorare novi(fi

ma tua. & in zter-

i

vatintuitu; ut

quotiescunque libidinis függe.

ftio fübrepit,

num non peccabis.

Hoc ill

e quum in preces

mox cogitationi füz, velute

xpe-

incumberet, aperiebat,

ditus ad profifcendum,

dicat : eamus ad cir-

€a mente, ut dejeCti :

j L 3&

per ea fimulacta animi-

Oratio , obftantibus .

cam. lllico omnia coemiteria, ac fepulturas

. nequicqnam nuübibus, i

]

imaginando perlüftrans, putrefcentium virus,

n ccelum evaderet,

quod divinis oraculis t

raditum eft. Verum.

aniemque cadaverum, fcatentes quoque ver-

ne popularis aurz favo

mes, & fcetentdium

jus carnium curiofo rima-

r pulverem bhunc plus-

tur intuitu, c

,quam Mathematicum,

in quo cosleftia defcri-

umque confiderat, quia olim car-

-bimus, importune con

nes illz in fü

a viriditate florentes,

funderét,eam rem clam

his fübjacüe-

.omnibus babuit, pictore,

qui fibi operam lo-

re moleftiis ;

corpus etiam füauum paulo poft

Caverat , ad (ilencium.

futurum effe

jurejurandi religione

non ambigit, quod illas effe jam

adacto.

Et veró

» nefcio quo pa&o, fepul-

cernit; com

pendium datluxuriz, qui prebet

chrali etiam e

oculum cor

pulvere foedus gloriofz vermis'

ruptelz , nec eft libidini diverfo-

,enaícitur , fe

mper redivivz ,

rium, inqua

verfatur me

ntefepulchrum.

& nunquam fa-

us mortuz hzres füperbiz.

Maa. .'Iöm. A.

lii

LVII)

434

: .l!ïbliötbccu Manualis. Concionatoria -

S.Clima, LVL Solitarius quidam Thoribiticus in

memoriam faciatis. Leónorz Mafcaregnz ita

fcripfera

ts: Hec eft poftrema epiftola , quam ad.ié

gr. 6.

Horeb nullam animz füg curam penitus ge-

rens in omni negligentia femper degebat. Ex-

fcribam.

Rogabo Dominum pro te in celo brevi (ut

Jpero)

r

dentius. Polanus etiam teftatur, fe ab

treme igitur aliquando infirmatus corpore;

l

nacd

quafi unius horz fpatio

erfecte migravit a

io reliqua omnia moderate affirmante

"

um iterum rediens

nihil adeo affirmate, affeveranterque dictum

corpore, Et in femetip

deprecabatur quidem nos omnes confeftim

audiviffe, quam que de futuris collegii ro-

mani , quos videmus, fücceffibus, & de fua

recedere, portam vero cella ob(ítruens, intus

morte , uno ante illam obitam anno dixit.

annis duodecim manfit, cum nullo colloquium

d-

m habens, nilaliud

Atque hac illé fcientia non ad aliud, quam

nec parvum, nec magnu

ad felicem obitus optimi apparatum uti vo-

reter panem & aquam guítans, tantummoe

.

do fedens, & ea, quz vi

derat in ec(tafi, ftu-

luit, humilis vere in finem usque Ignatius.

Poterat aut veterum , aut etiam novi tefta-

ens fic marens intendebat , ut nunquam

menti Patriarcharum exemplo, inter convo-

deinceps proprium morem Commutaret , at-

catorum , qui ab urbe vicini aberant, &e

O«

tentus, intendens, exi(tens; & excedens, calie

das lachrymas fine ftrepitu femper fundebat.

rum, qui Roms aderant, filiorum corona, &

complexu emoriens illa docere, quz nos avi-

Cum autem migraturus effet ad Dominum ,

dilegiffemus ; poterat fuo , fuorumque foe

.. portam deítruentes intravimus , & multum

latio, /alve, illis ac vale fupremum dicere,

deprecantes hoc folum ab eo audivimus: In-

dulgete mihi: Nemo memortiam mortis no-

paternaque illos benedi&ione profequi , fed

vincente intimum paternz charitatis impul-

fcens, poterit aliquando peccare. iNos vero

ftupebamus , ita prius negligentem videntes

füm ftudio modeftiz fingularis, maluit quafi

g.

occulte emori potius, quam diu animam age-

beata mutatione & transformatione fic repen-

te mutatum & transformatum.

Sepelientes

re, in facra illa poinpa eorum, qui circum

adefle poterant, filiorum, gemina uno in aQu

vero eum fan&te in propinquo caftri monafte-

rio p

oft diem fan&as illius reliquias q

virtutis palma nobilis , & quod fe folatio illo

gærep-

fraudaret, & quod omnem a fe gloriz fu-

X

tes non invenimus.

mum averteret. Atque hzc illi virtns jam

MMors repre'n/t"ina.'

x

j

inde a prima melioris vits state ad mortem

Manrefa enim aliquando

'P" cia*g;

LVIIL EÉremita quidam Turonen

fi

is id ;/'i-

preparatio fuit.

ab extremo vitae

ericulo refpirans, €os , a

Chrift. p.

1, varets quadam die monitus, ut ad Comitem

quibus officii cau

i

vifitabatur, füblato etiam

c.8.$.5. Turonenfem excipiendum fepararet, qui po-

clamore, obteftari non defiit, ut fibi, fi for-

flero die ad eum vilendi caufa venturus ef-

teiterum in extremis laboranti adeflent, iden«

fet, dic Comiti, inquiebat nuntio, hodie,

tidem in aures valde ferio inculcarent:; O mi-

fi quid me ve

lit, jubeat, nullus enim mihi

ér peccater! o infelix! etimm atque etiam cogita,

- craftinus dies.

Hzc (anus dixit & vegetus,

l

quibus te fceleribus obfirinxeris , quibus vitiis Dei

fed poítea a Comi'tc ïadchieme— mortuus

in te iram provocaveris.

Neque tamen eorum,

.repertus eft.

/

?

quz neceffaria fuere, negligens, aut impro-

Pallad.hit, LIX. Chercxmon Abbas, d

um opus,f'acvit,

vida fuit ifta humilitss. Parebat ille Mcdi-

€. .93»

dum (edet, dum omnia pro fano agit, mori-

corum dié&to : migraturum tamen animam ad

ternitatis itinera componebat. Anno 1556.

tur, atque ita (edens ; ac opus nganibu's te-

nens repertus eft. —

13. Julii, ut fe adventapti jam decretorio fuo

diei pararet , circumfpeGtare czepit de iis, qua

occupationem illam, omnium occupationüm

$. VI.

maximam , quoquo modo interpellare pof-

EXEMPLA. DOMESTICA;

fent. Primum ergo ab omnibus mortális vitz

occupátionibus ita fe abfolvir , vt rerum ad-

| lacuit beec exempla pvo folatio fodalium meorum in

miniftrationem in Polancum , & Madridium

faparato paragy

apbo enarrare , ut , dum tam

inclinaret : ipfe vero vel omnino uihil auc

pretiofas e

orum mortes

füb uno afpe&tu propofitas con-

fummarie tantum ac breviter expediret, abs-

fderant. ,

ad imitationem efficacius. excitentur , di-

anima snea morie

que jactura temporis curis jam cceleftibus

Num. 23. cantque cum Balaam : Moriatur

transícribendi : ut quod fupererat ufure lucis mor-

v.1o. juflorum , €9 fiant novi[fma mea borum fimnilia.

talis, DDeo, fibique vatans in adornando vd lucem

immortalem tranfitu collocaret. . Quo circa turbi-

joan. Na-

I. De S. P. Ignatii morte fic fcribit P. Jo-

daü C; 160

annes Nadafi in pretiofis cogitationibus mo-

dis ea tempeflate inter belli firepitum Romz

, ut patuit variis

rebus, fanQo receptui canere conflituit ad

Num. 4.

rientium : Sciebat Ignatius

S. Balbinam: ita illius valetudini jam amplius

argumentjs, brevi fe e vita difceffurum. Pote-

imminute expedire judicante medico. [lluc

rat absque ulla gloriolz colligende füfpicio-

ne dicere füis id , quod in charo fuo Apofto-

ergo feceffit lgnatius, ut quem locum recre-

.& Medico Petro legerat: Juflum autem

andis collegii romani fociis paulo ante con-

le,

D

firuxerat, & in quo fepe (id quod me a fe-

arbitror ,. quamdiu fum in

boc tabernaculo , [ufcita-

nioribus audiiffe non femel commemini ) la-

ve vog.in commoniione : certus, quod vvelox ef? de-

[itio tabernaculi mei , fecundum quoà D. IN. Jfefus

bentibus per genas tranquillis lachrymis coe-

lum afpiciens, identidem exclamaver

at: Heu!

Chriftus fignificavit mibi. Dabo autem operam ; &

ad

quam. fordet tefra $ dum calum ajpicio ! i

biq (c:

-

freguenter. babere os poft obitum meym , ul boru?þ

Ue

(

l

435

Tituus XC VIII. AMors.

ïuprönää folus fecufn, & cum Deo compone-

tifice benedi&tione ätque indulgentia rever»

ret. Eo in loco, (ive ab zfítivi coeli, five

titur, poftulata accenfo emortuali cereo

ab zdificii infalubritate five inclinata jam, &

(cujus ceram Bruxellis religiofe poftza af-

morbis fracta sztate, fübcreícente lgnatii

fervatam fama eít) fuüblatis in coclum pla-

morbo domum eít relatus : Ubi medici fe-

cide oculis, manibusque, fupremis (ufpiriis

curos Ignatii effe juffere domeíticos, languo-

JEfum, iterumque . JEfum , & SEfun in-

rem efle citra periculum. Solebat zgerlgna-

geminans, altera necdum expleta a folis or-

tius, quoties ipfe pro aris hoftia coele(ti lita-

tu hora, explevit fupremum & przvifümy

re haud poffet, litationis loco, conícientiam

quem femper in oculis ac defiderio. habe-

expiare, atque facrificii loco Sacramenti il-

bat, mortalitatis diem Ignatius, grande vi-

lius communione fefe reficere. — ita Pane re-

t& ad mortis Senatusconíültum comparatg,

creatus angelico, horam fibi a Deo indictam

pulchrum mortis cum infigni plane animi

Opperiens, in medicorum fe poteflate reli-

demiffione , providentia, & pietatis ardore

quit ; obediens usque ad mortem 50. Julii

obitz documentum.

die jam exeunte, Joanni Palanco ad fe ac-

.lIl. In infüla Sanciano, ubi in omnes Lre«-Idemc.!Wj

Cer(ito, (ine arbitris aperte affirmat , adeffe

gnum Chinarum ingrediendi occafiones in. ? 20.

jam fibi propinquum diem, qui morbis ac die-

tentus operiebatur , pofteaquam religiofif-

bus vitz fuz füpremam imponat manum.

fime ultimum Sacri Xaverius operatus fuif-

Adiret füummum Chrifti Vicarium, peteret-

fet , idque pro quopiam vita fun&o; febris

que füpplex, ut Ignatio, ac alteri cuidam in

vehemens repente increvit, & Xaverium

domo ex hac vita jam ad profeQtionem ac:

proftravit. Qua duo autem egris maximo

cinctis bene precatus , e Chriíti ac ecclefiz

folent effe folatio , loci hominumque oppor-

totius thefauro plenam indulgeniam largia-

tunitas, illud utrumque defuit Xaverio mo-

turo :

Diftulit in craftinum, non valde ab-

rienti. Locus erat infüla flerilis; & negle-

nuente, ne importunus effet Ignatio, Polan-

&a, ideoque pauperrima, cum nihil ab ipfa

cus, inter fpem a medicis, &'metum ex Igna-

terra, nihil ab hominum induflria illi pro-

tii verbis conceptum ambiguus.

Imo con-

vifum effet. . Nulla ibi domus, ftabiles cives

fultis iterum, & fpei, quam timori propio-

nulli, . Talem ergo locum elegit Deus exer-

ra refpondentibus medicis, intendente fe no-

cendo füo Xaverio morienti.

Homines ve-

Ce, etiam de romano collegio, füpremam

ro, qui cum Xaverio erant, non anímo, non

negotiorum lineam , aliquid cum lgnatio

corpori levando, juvando erant idonei. Ne-

peregit. Medicos periculum non videre di-

mo, qui Sacramentis, & facris officiis egrum

centi: Égo vero, ajebat Ignatius, adeo adiul-

recrearet, facerdos ; nemo, qui corporis,

timablfiun redattus , ut jam mibil fit fuper , miff ut

quoquo modo curandi curam haberet, me-

animam exbalemn.

Quare faceret ille quidem

dicus; nemo, qui fidelem, & peritam illi

arbitratu füo, id, quod videretur, fibi tàmen

operam fuam in extrema rerum omnium pe-

impetratam a Sanclitate fua benedictionem

nuria przftare poffet.

Adde, quod eo tem-

atque indulgentiam ,. quo. magis tempefítiva

poris articulo mortifera illum febris invafit,

futura fit, eo magis opportunam & gratam

quo ille totus in Sinarum falutem, & proxi-

fore.

Qua"in re non Polanci tantum, ut

ma regni limina de(iderio hians delufus eft,

modeíte dicam , inconfiderantiam , verum

& nobilem fpei, quam de ingreffu illo con-

etiam lgnatii patientiam , & hanc prz illa

ceperat, ramum, feu palmam, fibi in mani-

magis admiror, quod non perrexerit urge-

bus velut infringi vidit. In hac animi defi-

re hominem procraftinatorem judicio me-

derio tanto, fpe tanta repente fruftrati, &

dicorum plus nimio affixum, interea flue-

deftituti ftatione, tamet(i Deo fe' jungeret,

bat Ignatio fuprema nox, quz illi füummo

:

intimo tamen quodam igne , velut a gravi

miane in diem seternum diluxit. |Tota illi

plaga accepta, utebatur Xaverius: ut jam

ea nox inter. exaggeratos divini amoris actus

videas.illum in eo rerum articalo a morbo

per jaculatoriarum precum ignitarum facu-

& morte fuiffe deprehenfüm, in quo vulga-

las, & crebra fufpiria explicatos faQa eft

e L L

ri rudium zítimatione, mors judicari potfet

iluminatio in deliciis vicini jam paradifi.

infelix.

At conícius venientis bora', fere-

Audiebantur ab iis, qui in proximo habi-

nus animo, ac ore toto Xaverius, jam antea

tabant, inflammatz fupra quam

lias con-

fe 'brevi e vita difceffurum predixerat: &

D

fueverat, fufpirantis , feque in

eum vi-

brantis voces. At illum non animam age-

rum, de(iderium videndi Dei fenfim in animo

re, verum divina pati exiftimabant : adeo-

fuccedere, atque illam flammam ab hoc igne.

que ante noCtem fere exeuncem adíuit ne-

abfümi. Ergo in navi paupere (nam opu-

mo.

Sexta hebdomadz feria erat, & ulti-

lentz jam abierant) fefe inter egros , illis le-

mus [ulii, atque adeo vite Ignatii dies,

vamento futurus, «ger ipfe collocat Xave-

cum Polancus atque Madridius tempeítive

rius. Verum ubi morbus jam gravior vires

matutini adfuere, ut egrum inviferenc füb

exeruit, in terra, in publico jacere maluit,

folis exortum.:| At jam Ignatius morti pro-

quam in navi. Lufitanus quispiam Georgius

pior, quali in aurora erat illuceícentis eter-

fortem viri tanti a morte proxima aítuantis

ni diei.

Tum propere quzdam reficien-

miferatus, illum domo fua, feu mapali potius

dis viribus opportuna illi oblata funt. Sed

recepit- E (armentis & arborum ramis tentam

horum tempus jam eífe negans, interea

cafulam facile perflabant rigidi venti ; neque

dum Polancus cam impetrata a fummo Pon-

lectulus alius , aut pulvinar fuit morienti,

/

liia

quam ,

R P. Lohn, Bibl, Man. Tom, À.

n

436. :

Bibliotbere Manialis. Concionatorie

quam terra modico ftramine cobperata. Fe-

morte Francifci ia&urain facere, que tali;

rebat morbum nihil his curbatus Xaxerius, ea

tantoque miniftro orbaretur. Cardinales alie

n-

quot, & Regum, Principumque Legati falu-

grat erga paternam Dei providentiam me

tis tranquillitate, qua decebat fan&tum, &

tatum officii gratia, gratulatumque de ad-

ventu accefferant. At modettie ille: intem-

jam in cceli limine conftitutum. — lpfe etiam

defiderii motus, quo non piam tantum in Do-

peüivum nunc videri,

Darent itaque hanc

veniam. lUni enim Deo, vitz mortisque ar-

mino, fed cruentam pro Domino mortem ope

petere appetebat, divinz voluntati fubjuga-

bitrio, dandam effe operam. Sacramentis ec«

clefiz omnibus rite munitus, dum oleo facro

tus, ab illo in holocauftum martyris five oc-

. cifz in Dei obfequium voluntatis, Deo eftob-

de more migratürus inungitur , litanizque

recitantur, ad fingula ipfe refpondit pietate

latus a defiderante martyrium , fed prz illo

fe divinz voluntati addicente Xaverio. Poft

fingulari. Parres a confiliis affi(tere tolici, il-

feptimum morbi diem triduo jacuit absque

lud poftremum rogavere, unum e corpore

j

facultate loquendi. Supremum vero vitz

Societatis, qui vices, interregni tempore, di-

biduum inter ardentia cum Deo colloquia flu-

gne fuftineret, ex animi fententia pronuncia-

xit Xaverio. Etiam cum menre nonnihil ab-

ret. Is renuit, quod neutrum eorum , qui

erraret , celeftia loquebatur. —Nihil ad ve-

antecefferant, Ignatium & Laynem morti vi-

nam bis ab homine.rudi & infeliciter apere

cinum nominare voluiffe meminiffet.. . Mox

tam, nihil ad alia perturbatus, jacebat pro-

quietis avidus, orationi fe dedit, ac, medita-

tioni: ductisque imo e pectore fufpiriis, (pi-

je&tus in (inim providentiz Dei , quanto de-

ftitutus magis Sacramentorum ope , fravrum

rirum Deo reddidit pridie Cal. O&. qui dies

comprecantium corona, & aliis, qux domi

3, Hieronymo anniveríario ritu facer cft. an-

morientibus adeffe folent, folatiis, tanto ma-

clo o LXXiI. paulo ante tertiam noctis vigi-

r

liam : annos natus cum effet duos fere &

gis exag

gerate affixus Deo: jefu, jefu, PFui

— JDavid, tniferere mei ; ajebat. Et eum , quem

fexaginta.

plius anfe felicem Nadafi

e collo ad cor geftabat crucifixum exofcula-

IV. B. Aloyfius uno & am

tus dicebat: , peccatorum meorum miferere.,

hinc migrationem anno intellexit in orauone* 33- prets

Inde familiarem (ibi precem ingeminans in«

matutina. Mediolani faggerentem fibi Deum, coéit.

ut fe ad mortem ardentius hoc demum anno

quiebat: O /an&tiffma Trinitas! Ad magnam

vero, cujus maternam opem expertus fre-

componeret. . Jam enim ultima fibi tempora

Dei Matrem converfus fu-

inftare; necannos vidturum

Mediolano Ro-

' quenter fuerat ,

fpirabat: Menfira, te effe Matrem ! Mater. Dei!

mam redux, pro primo ad mortem inftancem

memento mei!. contentus illam uno, fed fum-

appáratu, fe fcriptis plane fpoliavit, X quid-

mo &auguftiffimo titulorum omnium Matris

uid Afceticorum , quidquid TheologicoBbum

in S. Thomam , etiam quz íuo ingenio de-

.Dei titulo compellare. . Denique moriens,

ulima fufpiria in hzc ad crucifixum verba

prompferat , fcriptorum habuit, ad colicgii

effudit: Sefus Deus cordis mei! & lachrymis

Re&torem detulit 5: eo ad oppetendum mor-

afperfit. Deinde ultimos morientium ocu-

tem expeditus magis. Primaergo, Xremota

lorum obtutus, vires ultimas cruci affixo Je-

ad mortem fe a longe oftendencem appara-

fu confecravit, & Jefüm, Mariam primo in»

tio fuit nuditas paupertatis, in deponendis eciam

tegris, ac poftea intermortuis vocibus inge-

minimis, quibus affici videbatur. Secunda füity

minans j'j. etatis anno, Indicarum erumna-

moriendi defiderium 3 moriente quodam e fra-

rum Io. & menfe 7. poft dulces lachrymas; &

tribus, qui tabem e Nofocomio inter mini-

ftrandum contraxerat, fufpirans Aloyíius, Pa-

fereno vultu pronunciata illa verba: 4m te

- Domine , [peravi , non confundar in eternum: al-

tri cuidam ; O quam libens, inquit, cum fra-

tre Tiberio commutarem, (i me bac Deus

tera poít meridiem hora, feria fexta magnam

animam a corpore multa gloriofe perpeffo,

gratia dignaretur ; quia nunc indicia quz-

-€oelo coronandam dedit: ac oftendit, etiam

dam füppetunt, quibus me Dei g:atia prz-

€os , qui omni humana ope, atque adeo ipfo

ditum effe confidam ;, incertus, qualis poft-

hac fim füturus. Obtinuit,ut & ipfelue com-

defiderata Sacramentorum pracfidio, deftivuti

funt, a Deo, nifi velint deferi, deferi non fo-

muni oppreífis egris in Nofocomio ferviret.

lere, ac fan&e mori poffe.

Et tum ligneum

Servieba: vero iis, qui omnium teterrimi &

Chrifti crucifixi fimulacrum , quod paterna

horridiores erant, morbo, pedore, &c. quid-

. dn domo Xaverii ultimo ejus vitz anno fexta

quid ad corporis & fpiritus folatium pertine-

bat, faciebat Aloyfius una cum fociis, totus in

. quavis feria, & alias, fi quid przter folirtum

pateretur Xaverius, largo füdore perfiuebat;

illorum obfequia effufus; t vero hurnilita-

tis, & charitatis actus obedientiz ductu füfce-

a füdore ceffavit : quafi diceret, jam poft

mortualem füdorem in domo quietis aeterng

pti pulchra ad mortem przparatio fünt, come

. non fudare, verum co

ronari, ob fhdlo;cs fuos,

muni jam illo S. Hieron. proverbio, qui aje-

Xaverium.

(

bat; fe non vidiffe mala morte mortuum,

| Vita l3.

ILI. S. Francifcus Borg

ia fentiens-, fibi finem

qui libenter opera charitatis exercuit. Mar-

vitz inftare, Ludovicum Mendozium Socie-

tii tertio die, morbo jam vires fuperante,

C 17

tatis Presbyterum ad Pontificem mittit , qui

decubuit Aloyfius, & ipíe malo illo conta-

llle ve-

&us. Morbum lztus, & quafi poftremum ac-

benedi&tionem füpplex poftularet.

fo ac libenter indul(it, & ex thefauris eccle-

cepit, feque in illo ita geffit, atque (i illi ve-

re füccubirura effer vi:a. Sacramenta petiit;

fie liberaliter : hoc addito elogio ; miferari:

& ne quam ulli fcandali anfam relinqueret,

fe ecclefi catholicz vicem, magnam eninf

X

Curnm

f

:

: 'Tituius XCPI[-[. MOTS;

437

cum recordaretur (ibi a nonnuilis di&tum, fo-

lum fübeffe Aloyfius, ne in urbe lues in pe-

xe ut corporis afflictiones , quas quidam ni-

ftem erumperet.. Cum ergo videret , fe nec«

mias putabant, fibi morienti Ícrupulo forent,

dum,.mori; fefe obtulit ad ferviendum efte

ita ut S. Bern. fuiffe ajunt. Poft (acrum viati-

infe&is fi forte a morbo refpirare liceret, id-

€um acceptum,ReGtorem rogavit, ut przfenti

que adeo folide: ut a P. Generali,qui ad eum

Patrum & Fratrum coronz fuo nomine dice-

vifitandum advenerat, Gibi obtinuerit potefta-

ret, fe in ea re nulla religione, nullo fcrupulo

tem voto concepto fefe ad infectorum obfe-

tangi , quod exceffiffet. Moleftius fibi effe,

quia devovendi. Et votum illud magno animi

quod potius defeciffet in iis, quz in hoc ge-

nere per obedientiam facere licuiffet. Dein-

fenfu, magna eorum , qui rei conícii aderant,

voluptate nuncupavit. Def(idetiis tunc agen-

de fe, confülto, in nullam unquam legem,

dum eít : & porrigendum cor ultra, quam vi-

quod quidem fciret, peccaífe. Denique nihil

res poffint. [nde accenfa non in lecto , fed in

afflictationis; nifi füperioribus annuentibus fu-

cruce, vel gladio , aut aliter pro Chrifto mo-

Ícepiffe. A prafente P. Provinciali petiit, &

riendi defideria funt feminarium triumpho-

inftitit primum ut fibi poteftas ab eo fieret,

rum. Pretiofiffima z(timabat (ingula momen-

fefe flagello czdendi, feu difciplina. illi vires

ta refidui fibi adhuc temporis: eaque ita fibi

ad id faciendum non fufficere dicenti Patri,

a Deo conceffa accipiebat, ut nonnifi rebus

oftendit, fuüfficere fibi ad id paciendum vires ;

pretiofiffimis impenderentur. Videndum er«

petivitque ut faltem ab alio quopiam fortio-

go»quz fint omnium pretiofiffimz occupatio-

re a capite usque ad calcem flagellaretur: id-

nes, quibus tempus illud impleri poffit. Nunc

que valde ferio. At nec ibi auditus, repulfam

illaz preparandz, ut nos tunc paratos expe-

etiam in tertio tulit, cum humi flratus mor.

&ent. lta nulla ultimi,& optimi illius tempo-

tém opperiri voluit. Ergo dolorum loco, fuc-

ris particula nos przteribit fine lucro.. Non-

cedanez inftar

ftim, luam obedientiam, &

nunguam vefte poftulata fenfim ad meníam,

jj

voluntatis ad id;fi liceret, paratz obfequium

in qua erat crucifixus, adrepebat: illum am-

Deo facrificavit.

Ut fefe quibus poffet mo-

.prek

plexabatur, ofculabatur magna reverentiz ac

"

dis, feu ultro venientibus, feu quztitis afflige-

pii fenfus figoificatione. Tum ad amplexus &

res, fine ullis contra naufeam condimentis po-

oícula & falutationes S. Catharing Senenfis

tionem naufez valde obnoxiam, fine ullo mo-

leftiz figno non repente glutivit, fed ad ve-

admirabilis virginis, cujus ibi imago erat, pro»

cedebat; tum ad alias SanCtorum , quz cir-

xandum palatum & guttur, fenfim & cum

cum in cubiculo erant imagines. Non effe ne-

fenfü, quafi optatiffimum gulz irritamentum:

ceffe le&ulo confurgere dicente valetudina-

demifit. Et íi duo effent, quorum alterutro

rio,& fe crucifixum, atque imagines ad lectum

uti deberet, id, quod minoris erat pretii, me-

apportaturum promittente, perrexit tamen

dicamentum elegit. Petenti autem, quid ita

idem agere quotidie usque dum per vires id

non alterum potius, quod preftantius effet,

licuit ; Fratres, ajébat, hz fünt mez ftationes.

eligeret? quia hoc, inquit, pauperi magis con-

Cum Patre fpirituale tractarz fz'pius, res eft

venit. Proaliisinagone conftitutis Deum ar-

neceffaria morienti; Loquebatur fiepe de re-

denter precari , bona pro agonis noftri felici-

bus Dei, & animi fuüi Aloyfius cum P. Bellar-

tate praparatio eft. Aloy(io certe przclaram

mino confeffario fuo, qui inrerroganti aliquan-

id agendi occa(ionem obtulit Deus, in morte

do Aloy(io, num putaret aliquos a morte fta-

P. Corbinelli, de quoalias. Noftro agoni con-

tim ccelo recipi, absque ulla in purgatorio mo-

fulimus cum àdeo infigni charitatis actu in ul-

ra; refpondit,omnino effe quosdam, & magnis

tima & maxima neceífitatum omnium necef:

argumentis in ea fpe fe efle, fore illum etiam

[

fitate omni ope, qua poffumus alios in diffi-

unum ex illis,utpote magnis divinz beneficen-

cili illo agone füdantes, in duello illo pro vi-

tiz donis ornatum, & a lethali labe femperim-

ta ?terna contra omnem dzmonum & pecca-

munem confervatum ; quz res Aloy(ium tan-«

torum turbam confligentes; fingultibusque

tis gaudiis perfudit, ut abfcendente Bellar-

ultimis migrantem animam agentes adjuva-

mino fibi relictus, intraverit gaudium Domi-

mus. Longus & moleftus Aloyfii morbus:

ni füi quodam mentis exceffu guftandum, fen-

nihil tamen fibi difplicere unquam oftendit,

fu tanto dulcedinis impletus in illa cceleftis

nou perfonam, non ullum períonz ullius fa-

Jerufalem gloria, quafi per rimam fpectata,

Cum, aut verbum, non cibum, non lectum,

ut tota prope illi nox inftar breviffimz mo-

non quicquam. Gratias pro omnibus com-

rulz vifa fuerit, abforbente no&tis longitudi-

pofito femper animo quietus agebat. . Pra-

nem cogitato zterno illo die. Putatur etiam

paratio eft pretiofa, in quieta usque ad finem

in pleno illo dulcedinis cceleftis deliquio füze

atientia migrantem animam poflidere. Nul.

mortis tempus diftincte didicifle: nam id

j

[o)

s nifi de Deo, de vita beata fermones ad-

quod hactenus adeo expreífe non fecerat,

mifit, etiam cum a Cardinalibus vi(itaretur,

dixit pluribus & fiepius , fe octavo a Chri-

quos dulciffime afficiebat illa juvenis ccele-

fti Corporis fefto die diem ultimum obitu-

ftium adeo gnari fapientia, Siquid aliquid di-

rum; & fidem didi morte implevit. Ac-

ceretur, animum avertebat: Si fancta, verbo

ceépto mortis nuncio, letus fratrem, ut fe

& fignis id fibi valde placere oftendebat. Aje-

in dicendo SS. Ambrofii & Auguftini Bym-

bat non formale folum, fed & materiale, ut dici-

no juvaret, rogavit, in gratiarum actionem.

mus debere effeSanQtum, quidquid agitur, vel

Et una 7é Deum laudamus dixere. Alteri Pa-

dicitur apud egrum, cor in ccelum premittit

tri intranti ad fes Pater mi, inquit latine, letan-

&ger, dum audit cecleflia. . Audicbat pericu-

&5 imus, letantes imus! 'Tum ad tres Patres va-

!

lii 3

ie

X

:v

438

Abliotbecoe mwfalzs C anciona"toriæ

le ilis dä&ürus, aceorum þreces experiturus,

centi: Quid fit, FfäterAloyG? Inus, inquit,:

Aloyfius. Et quorfum petente Patre; refpone

literas aliena manu dedit; & nominis loco,

crucem füa manu, fed aliena ope fubfcripfit.

dic: d celuimn.

Quomodo ad coclum? in-

quit Aloyfius. Et Aloyfius: JVj/i wea me pec-

m

Amicum quendam patrem oravit, ut fupre-

mis illis octo diebus vitz fuge, quotidie tertía

cata impediant , fpero in. Dei wifericordia fore, ut

illuc vadam, Una ante folis occafüm hora, de-

ante folis occafaüm hora in cubiculo apud fe

adeffet, ad recitandos feptem Pfalmos poeni-

tracta e capite vitta, cum eandem, ut fibi re-

EEX r Silisa ul fs

tentiales. Veniebatr condicta hora Pater: &

oni pateretur, diceret nonnemo ; refpondit,

oculis in Chriftum, quem tenebact, converfis :

Aloyfius folus fibi tunc cum Patre illo reli-

&us, claufo offio, petebat fibi fuper lectulum

Chriftus cum morere'ur, caput opertum non

habuit.

Vale omnibus dixit, promiffa ome

poni crucifixum. Pater vero le&to proximus,

nixus- genibus feptem Pfalmos lenta pronun-

nium in ccelo recordacione: & precatus eft

omnes, ut fe in difficili, & fupremo illo pun-

ciatione legebat. Subfiftebat nonnunquam

tantifper in verfibus quibusdam , & Aloyfius

&o precibus adjuvarent. Quzdam etiam non-

nullis fuggeffit, quz ab iis pro fe ftetim a more

affixis crucifixo oculis herebat in illo afpe-

&u femper attentus, & hians, ita ut ipfo fui

te fieri defiderabat... Commendationem ani-

aípe&tu eos, qui eum obfervabant, ad lachry-

m mox adjecit. Cum duobus Patribus re-

li&us Aloyfius , felecta quedam e 5.Scriptu-

mas promoveret. lpfíe vero immotus quieto

vultu oculisque tacebat, una illi alterave non-

ra interdum promebat, üt: 7p manus tuas Do-

mine &c. nanc aqua luftrali afpergebacur. nunc

nunquam ex oculis lachrymula placide dela-

bente. Orationi mifícebat le&ionem, & huic

oraptes audiebat, nunc porre&tum a4 os cru-

cifixum exo(ículabatur; & actus, qui fuggere-

rurfus orationem. Aliis diei horis legi Gibi pe-

tebat, & attente audiebat, quz ipfemet de-

bantur, eliciebat. "Tum livida facie mortua-

les illi guttule defluebant , & moveri petens

fignarat audiebat. Ultima fuz vitz hebdo-

mada, perpetuz fere contemplationi fe dabat;

e latere, inquo triduo toto jacuerat, in latus

alterum crucifixi mentioni fa&z acquicvit,

modicum nonnunquam de divinis rebus in-

terloquens, & fzpe jam latoriis quafi faculis

oculis in illum defixis

Mox loqui jam non

potentem cereo benedi&to, & ardente in cr

-

animo in coclum emicans.

Ultimo vitz tri-

duo, ereum crucifixum indulgentiis nobilem

cis formam fuper eum ducto, fignavere, &

cereum in manum dedere: quem ille manu

eCtori tenebat admotum.

Verz ac fanctz

ftinxit; & poft paululum, dulciffimum Jefu

fidei proteftationem fecit fzepius, eo ordine,

quo . in Romano rituali prefcribirar. Magnum

nomer exprimere conatus, motis ad ulnmum

labiis inftar plura dicere molientis, inter fe-

(pe de(iderium oflendebat ad Deum fefti-

cundam & tertiam a no&te inchoata horam

nandi, feque illi penitus co

njungendi. fzepius

octave Corporis Chrifti in feriam fexram

ingeminando : Ctipio diffolvi, & e[Je cum Cbrifto :

& plura hisce fimilia. « Ipfo jam o&avz Cor-

euntis noCte, quz inter 20. & 21. Junii dieft

oris Chrifti, id eft. altimo vite füz die, cum

intercedebat, tres & viginti annos, & tres

j

lures dicerent, adeffe octavum diem, & ta-

meníes, & 11. dies natus morte placida in

Domino requievit.

B. Maedalenz Florenti-

men illum, contra quam tories affirmarat, vi-

vere; Patri cuidam refpondic: Necdum pre-

ng poftea in füblimi glorie gradu confpectus

teriit hodiernus- dies.

Alteri teneram erga

eft, eo quod internis actibus Frequeätandifs—

^s

Aloyfium a longo fitu altero la:ere mmifere af-

fuiffet impeníe addictus.

V. De morte B Stanis

lai Kosks fequentia Rirad. in

fe&um. commiferationem, monftranti Aloy-

habet Ribadeneira in LFloribus 5acdtorum :Flor. 38.

s

fius refpondit: Hac noCte moriar. Negante

altera. ita morti proximum videri ; bis repe-

Ipía porro ex hac vita migratio duo babuicin fin.

tiit: Hac nocte moriar. Et matutinum tem-

fingularia Primum non vinatural: (ed divino

us omne variis fidei, & adorationis actibus,

rxter ordinem juffu exi(timara eft contigil-

Ííe. Deinde & prefenfit eam, & przdixit Sta-

aliisque precibus impendit. O quam pretio-

fa preparatio, ita diem-occupare , quafi fint

nislaus, imo eriam impetraffe conjc&tura eft.

Dies. appetebat fancto Laurentio facer, qui

dici ultimz occupationes.-Sub meridiem diei

ultimi precibus acrius inftitit petere viaticum,

inclyrus ex more focietatis noftre in men-

ftrua fortitione Stanislao patronus obvenerat :

quod ab ipfo diei principio poftulaverat, Ne-

N

anti valecudinario id illi jam dari poffe, cum

Quam ob rem celeberrimum optans agere

eum diem tanquam ad ftolam peuolam , &

2

jis eodem in morbo viaticum dari non de-

vario diftin&tam orpatu parandam pridie infti-

beat; id quidem de extrama unctione, non

tit a Reéctore, multa (ibi ut liceret effe&tu pia;

véro de viatico verum effe, dixit Aloyfius.

perpeffu afpera fufcipere: Ex quibus leviffima

Interea Gregorius XIV. Pontifex illi benedi-

&ionem pro felici morte mifit, quam ille mul-

quadam conceffa; inter cztera ut publice fe-

ta cum fübmiffiffime modeftiz (ignificatione

Íe in coenaculo verberaret. Ipfo mox die fefto

accepit.

'Tandem viaticum impetravit; &

poft obita rite divina, omne matutinum terme-

pus, coquo adminifter exegit, fancto humie

cum Patre quodam litanias de fanctiffimo Sa-

cramento dixit, voce clara preeunti refpon-

litatis, charitatisque negotio religiofum diei

otium colens: quz (unt ferig beaus inprimis

dens. Accepto e P. Rectoris manu viatico,

more eorum. qui péregre veniunt, vel difce-

accepta.

Secundum prandium . interroga-

dunt, amplexu fingulis qui aderant , valedi-

tus publice a Novitiorum magiítro, quid in-

xit, datis pretiofis ad ea, qua dicebantur, re-

terim mente agitaffet ; refpondit: Ex ignis

m infernum,

fponfit, Patri Provinciali mox ingreffo & di-

prefentia fuccurr;(i'e fibi ignc

—

-

J

Z

( quem

:

|

N

Tituus XCV Ii]. M.

x

439

quem fe ajebatrtommeritum, & ignem, quo B.

ob'latam,qua valens Utef)atuf,fah&immæqVir-

Laurentius toftus fuerat. Paulo poft male inci-

ginis Matris fuz imagiaem complexus, atque

pit habere, jubeturque collocari in lectulo.

ofculatus eft. Inde ad alios coelites verfus,quo-

Cofnotiuncula erat non febris, aut quicquam

niam tempus aderat, quo patrocinia maxime

cura dignum, tamen Stanislaus le&tulum in-

conquirenda, atque ufürpanda fünt, voluit

fcenfurus, cum fuper eum benedicens falutare

fibi Patronorum fuorum e beatis cceli inco-

fisnum crucis manu figuraffet , folemni fua hi-

lis nomina recitari, quos una cum iis, qui per

laritate adjecit: fi Deo cordi eft, uthincnun-

fingulos menfes in focietate illi forte obtige-

quam exurgam, fiatejus voluntas. Subinde fe-

rant, ex ordine in libellum retulerat. Poftremo

bricorripitur,quafi Laurentii,Patroni füi,flam-

de morte interrogatus, numquid molelti refi-

marum particeps factus. . Caterum perlevis

deret in animo? Nihil, reípondit : ac ruríus,

fuit febris tertiana,tertioque ejus acceffu mors.

num eflet paratus Deum avocantem fequi ,

cnfecuta, Itaque cum alteroante obicum die

jucundiffime item refpondit: Paratum cor ne-

ad cubicalum füperioris contigaationis dedu-

um JDeus, paratwumn cor meum. Atque ita (ancto

ceretur , poft gratias Deo & focietati de cura,

oleo jam inun&us, altera manu rofarium , &

quz ipfi adhibebatur, aCtas, affirmans ibi de-

quadam piacularis grana, altera facrum ce-

ceffurmm, aiiquam admirationemiis, qui ade-

reum fuftinens inter fandtiffima Je(ü & Mariz

rant;rmovit :Ideoque (übjecit;fi tamenDeo pla-

ingeminanda nomina vivere Deo COepit, adeo-

Er|

citum füerit. At poftridie cum affirmaret, ea fe

que leniter felix ille animus ab fuo corpufcu-

no&e obiturum; füícepere fratres veluti joco,

lo, quod fideliffimum focium , atque admini-

no effe id vero fimile, ni(i forte cocli Regina,

ftrum habuerat, fegregatus eft, eique tam

cui affumpre facer inftabat dies, fecum affu-

vividum colorem, oculos usque co nitidos re.

meret. Poft meridiem languore, ac füdore ge-

liquit, ut adftantes migratio fefellerit, manfit-

lidooccupatus, Patre Facio nihil id effe, ucaf-

que deinceps venuftiffima in ore demortui

folet, dictante, affit;navit diferte, adefle, jam

Ípecies, quafi leniter ac dulce renitentis.

haud dubie claufülàm vitz fuz mortalis. Fe-

!

VI. P. JacobusLáynes, fecundus focietatisVita l, 3.

cereque tandem fidem tam adeo conftantia di-

Jefü Generalis, fractus tandem magnis, Và-6. 13.

&a, tum vires ftatim collabi vehementer cae«

riisque laboribus, & ztate feffus, ut morbum

pt&, atque deficere. lnde inftitit,uti finerent

:xgravem, lentumque incidit, recrudefcentibus

i

humi fefe abje&um ultimum exhalare fpiri-

malis, que tot itineribus, ftudiorum, concio-

tum: Quod cum primo Re&or negáffet, ite-

numque pertinaci labore , cujus folicitudine

rum inftanti ex parte indulgendum ratus, ha-

adminiltrandz focietatis, pubiicisque negotiis

;

&enus conceflit, ut humi cum culcitra fterne-

obeundis, pridem contraxerat. Recreatus poft

retur. ltahumijacens,diviniffima myfteria,&

meliuscule habere coeperat, cum iterum con-

fua & circumftantium confolatione magna fa-

-cionati , fuperioremque locum aícendere ten-

fcepit,'ad preces qux adhibebantur, attente,

tat: adeojuvandz eccle(iz catholice defiderio

pieque refpondens. Sed illud fuit fpectaculum

flagrabat: uttanquam gnavum militem, mors

tratribus perjucundum. Cun&i animadverte-

pusnantemque opprimeret. Invaluit iterum

re , übiprimum in cubiculo facrofanctum Do-

vis morbigravior. Inaudierat tum forte pro in-

Tgini corpus apparuit, tanquam geftiente ad

colümitate fua,vitaque producenda,non domi

diledi fui confpettum animo , duiciiTima qua-

folum , fed publice etiam vota concepta, füpe

d

dam amceaitate, & pulchriore folito hilaricatis

plicadionesque ad templa Sancterum di&as,

a n

floré virgineum ejus osexplicatum. Sub hxc

peregrinationes etiam religionis eratia ab iis

.[. DS&

ad Re&torem converfüs : Tempus breve eít,

fufceptas, qui illius ftudiofiffimi, (3lvum fu.

Ill

inquit , & Patre profequente illud Apoltoli,

xerftitemque vellent. Indolui hec nuncio Lay-

reliquum eft ; ipfe fübjecit, prxparemus nos.

nes, quod diffolvi cum Paulo corporis vincu.

Ac velut de integro ad momentum illud z-

- lis, eque euftodia abire vehementer optaret:

ternitatis arbitrum fe comparere exorfus, his

ut quem mortali in vita in fpeculo tantum ,&

4

repurgavit confeffione animum,veniamque ex

&nigmate vidilfet, facie ad faciem alionando

fratribus coepit rogare, quod minus recta eis

cerneret, ubi beati vo fruuntur fempiterno.

przebuiffet exempla, ita ex animo, acfi vere

Quare identidem illud ufürpabat: Ut quid ego

exemplatalia, non optima prebuiffet Coste-

adbuc terram occupo? Societati enim fe jam inu-

rum quanto breviorufüra vitz reftabat , tanto

tilem, minusque frugi fervum appellans, alteri

eam occupabat intentius

Muitas precatio-

locum , qui munus id obiret felicius, conce-

nes a fanctis viris compofitas ei tempori ac-

à

. dendum. Poftquam indies dolores febremque

commodas ultro exequutus, facram Crucifixi

fine fpe falutis augeri videt. nihilque reliquum

effigiem petit , eam ftatim porrectam manu

factum ad fanandum corpufculum ; ífümmam

tenens,ac peramanter intuens,ore, uti femper

adhzc curam, diligentiamque focios in valetue

erat, letiflimo, plenum pietate ex cordis fui

dine füa tuenda adhibuiffe, confülendum fi-

finu colloquium inflituit; de beneficiis acce-

.bi ratus, ante diem fextum decimuf calend.

ptis gratias benigniffimo Domino agens , qui

Febr. de anteactz vitg erratis puriter confef:

fe procreaffet, qui proprio fanguine redemif-

fus, cceleftem Angelorum panem viatici no-

fec, qui adreligionem vocaffet , ac cxtera ejus

mine ferio poflulans,fumma pietate ac religio-

generis, rogans peccatorum veniam,(piritum-

neÍíumit. Poflridie ejus diei miffis fociis fo-

que fuum in manusillius commendans. 'Tom

cietatem Pio IV. Pontifici Max. qui ejus in pa-

exorfus a pedibus figillatim facras plagas furn-

trocinium, ut dixi, libens, volensque vita de-

cedens, diligenter, pieque cofnendat: veniarmi

p

mo cum fenfü exofculatur ; fimilique afíz&u

QUO-'-

440

Jibliotbece Manuelis. Concionatoria

ad fui curationem non fubibqt. Quod tem-

quoque ex animo peccatorüm poftulat fimul,

& apoftolicam benedidiionem. Dein oleo fa-

pus vocare folebat extremum ponitentie natura-

cro inungi voluit, ut illo munitus Sacramen-

lis , quando ex debilitate , doloreve non va«

to cum dzmone poftremum lu&aretur. Hine

lebat amplius incedere. | Et duplex erat hu-

|

immotrtalitatis fpe ; eeterngque beatitudinis

jus con(ilii ratio ; partim quod febricula fz-

de(derio plenus, Deum vite Au&torem pre-

piuscule tentaretur, orta ex veteri humo-

catur , & amice compellat, fufis etiam uber-

rum intemperie , qug nativam ejus conítitu-

tim lachrymis, ut exulem fe tandem aliquan-

tionum vitiaverat : partim quod fibi metues

Patientie tunc ea

do in patriam revocaret.

ret non infüetam nonnullis in firmitatem non

documenta zgrotus dedit, ut qua fanus, vae

tam corporis, quam animi , morbos fere ,

leaosque vitz pracepta dediffet, ea ad extre-

prout timet , aut male conftitutus eít , cor-

mum usque vitz diem tenuiffe fatisoftenderit. pori affingentis ; quos virtus potius quam

Seniores focietatis Patres, quiaffifterein quo- medica , aut delicata curatio fanarit. Ejus-

tidianis deliberationibus foliti erant , orant;

dem menfis 29. qu& in Sabbathum Virgini

facrum incidit , non omifit dicatum eidem

atque obfecrant, ut extrema voluntate, quem

ex omni numero vicariam focietati operam

immaculate Virgini obire culinge . minifte-

dare vellet, nominaret. Renuit vero ; fa-

rium 5 ac deinde de genibus triclinii medio

&€urumque fe negat, five modeília, qua vir-

prandit ; at egre ac parce.

Vefperi vix in

tute enituit , five quod Ignatium Lojolam

pedes ftare , aut fe fufferre poterat. Quare

idem recufaffe meminiffet, feu utroque ab-

tum demum eatenus morbo ceffit , ut iis ,

ductus. Rogatus ab iisdem , ut focietati ,

quorum intererat, illum indicaret. Exinde

fibique benediceret, tendens in coclum ocu-

deterius indies fe habuit, usque dum mali-

: los, & manus, Patrem luminum, ut qui fo-

gnitas febris certis indiciis manifefto depre-

cietatis auctor effet, eamque ftirpem, & vi-

henía eft. Lztiffimms inter nos agebat, ía-

' neam recens ortam in eccle(iz horto plantaf-

ne maítos tam preftantis viri periculo pari-

fet, (imul, &rigaffet, perque terrarum or-

ter, ac univeríz focietati$: neque ullum da-

bem longe, lateque propagaffet , idem etiam

bat unquam argumentum yvel moerentis ani-

mifericordiz bono divinitus hodierno die be-

mi , vel vim morbi non fortiffime ferentis.

nediceret , tueretur in adveríis, &' prove-

Id tantummodo petiit, ut quoad ejus fieri po-

heret ad majora. Hinc fereno vultu ac pla-

terat , folus effe fineretur, quo (cilicet vicze

Prz-

cido, crucis figno bene precatus cun&tis, Pa-

refiduum omnino cum Deo exigeret.

tres, qui affiftere de more folerent, fic ap-

fagiebat enim hanc invaletudinem fupremam

pellat : Pobis quoque. Patres , banc ipfam focieta-

fibi fore, prout ex oraculo acceperat Neapoli

iem commendatam. babitote ; hmbitionem imprümis

Romam fíibi migrandum , atque inde brevi

— fugiendam cenfeo , ut &j difcordiam , animorumque

in coclum. . Quod augurium mortis fermo il«

difJenfionem : Conjunttionis enim civilis pefles ec ma-

lius cum quodam e Patribus. confirmavit.

xüne funt , eruntque femper. — Caverida deinde na-

Cum enim hic arbitratus, Vincentium zquo

tionum inier ipfas di[fdio , €9^ felhones , idem ita-

crebriores litteras publicas, legesäue provin-

que omnes , mullo habito in [ocietate gentium diver[a-

ciis focietatis preícribere, objiceret illi,' an-

yum diforimine , fapiant in Dominoe. His vere

teceffores generales in eo genere moderatius

verbis füi quemque officii admonens, voce

egiífe ; fapienter illi fübjecit Vincentius: 44

intercepta, refpirandique vi impedits, filen-

tuibi, qui citius boc munere defuntturus um , brevi

tium tenuit. Notarunt curiofi ab illo Fran-

quod cogito, faciendum, ne nunquam faciam. Porro

ciícum Borgiam, qui animam agenti aftabat

e lu&tulo femper oculos in (ignum Chrifti

fixis continenter oculis, ad«o (pectatum blan-

cruci affixi, vel B. Mariz Virginis intentos

de atque hilariter , ut vel ea' re focietatem

ac defixos habebat.

Quoniam

[2201

593

tem füfpie.

illi f(atis commendafle, munerique Prepofiti

rabat identidem, percontatus e(t nonnemo;

Generalis fücceffurum illum augurari vide-

ecquid male haberet: num qua re indigerert.

retur. Biduum fere amiffa voce Laynes ja-

Nulla, xefpondit, neque fujpiria ifla delor , fd

cuit: animo tamen in res divinas intentus.

confolatio exprimit.

Nec vero caufa fuit ambie

Hora tandem no&tis fecunda, decimo quarto

gendi: nam alias cum ad mortem laborareit,ï

cal. Febr. anni 1565. vita hac mortali decef:

amico perfamiliari afferuit, fefe ex coníciene

fit tertio & quinquage(imo etatis anno: egre-

tia tantille/ópere, quam adhuc Deo impen-

gio fociis dato morum , vitzque innocenter

derat, tantam baurire voluptatem, ut vix

exacte exemplo, quod non mirentur folum,

animo capere poffet : Quanta, fubjunxit, fu-

fed & imitentur pofteri : Romanis vero civi-

tura eft , quando. poft- alios ejusdem. INuminis glorie

Vita1, 1. bus luctum

exantlatos — labores . optimus Pater. ac. munevator

€.

12«

7

, füique ing?ns defiderium reliquic.

nofler. smorbum , quo extinguendus. fum ,. féroulo

VII. P. Vincentius Caraffa, octavus focie-

füo immiferit? Quoniam vero nihil petebat:

tatis Generalis, tanta cura pauperum, agro-

Quz circa illum, aut ipfi fierent, conten-

rumque obíequio fe addixit (nominatim in

tiffimus quondam familiariter illi diximus,

valetudinario S. Joannis Lateranenfis) ut le-

fieri non poffe, quin aliqua re, officio-

thalem morbum contraxerit , quem prafen-

ve quandoque opus haberet, cum tamen

. tifcere caepit 27. Maji 1649. nec tamen ape-

nihil unquam pofceret ; Ad quz ipfe: Quid

ruit vel poftridie, etíi ingravefceret, dolorem

velle, inquit, potef? , aut petere, cui ad/ünt omnia?

de more fuo filentio tegens. 'Quippe nifi ne-

Deum annuens , qui unus eft omnia illi ,

qui ipfüum poffidet, & poffidetur ab fpfo,

ceífitate coactus domcüifum No(bdoc/hium

t

xond-

*

'Titü?äs XCPHL Mos.

--

441

Quod reiponfum dedit vultu & ore ceeleftem

mas habuit

hilaritatem ita (pirante,ut nos intithos pietatis

Numen;

; confirtavitque pr;-ceeaturum fe

ut eum, e

jusque regimen profperis

fenfü affe&i, & in lachrymis effu(i, nihil ultra

rebus ad univerfz

ecclefie bonum cumula-

s.

reponere, aut fari poffemus. Medico morem

ret. Et quia idem Italiz affift

ens per abíen-

ggrebat ad nutum, & quamquam non (ine gra

tiam fuam fauftis Vincentii

. viffimo labore furrigere fefe e ftrato valeret,

precibus imperti-

tus non füuetat, petiit, ut n

€ iis fruftraretur:

ad nonnihil cibi. potusve fümendum; quam-

quare & illi, & nobis,

diu tamen colle&is viribus potuit , quidquid

qui in conclavi reliqui

eramus, majore etiam

Qquam prius vigore

prebebatur, fumpüit. . Cum qu/* aljquando

profpera jcomprecatus

ft. Demum morbo

medicis fuggeffiffet, hzc & iíta iilius guftui

indies invalefcente, poft eluía omhia reme-

magis arridere, ipfe homine placide & (ine in-

dia humana, die 8.

Junii, quiin feriam tertiam

terruptione audito, converfus ad medicos:

incurrebat, ad dimidiatam o&tavam matuti-

Domini, ait, quidquid lubet , prafcribite , nullius vei

nam, quarto & fexagefimo zetatis anno, Ghri-

babito refpettu ; fiquidem INumine propitio, quidquid

fti1649 inter faorum lachr

niomine vefiro mibi porrigetur, bauriam. Et obíere

ymas, precesque

totius domus, & íocietati

$ Romz degentis,

vatum eft, i quis per immodicum amoris af-

mortem tamdiu, totque vo

tis expetitam pla-

fectum, aut ignorantiam importunior illi fo-

cidiffime oppetiit, ut virim

immort

ret, nullum molleftiz (ignum ab eo przbitum

omnis exortem Deo viveret.

al 2m pævi

fuife, tamerfi, qui przfentes aderant, nonnifi

VIli. P. Francifcus Piccolorinius nonusNdot, e,

gravate intempeftiva illa officia fpeCtarent.

Süb vitz finem cum mente oberraret, quod B.

Societatis [efü Generalis erat, cujus dolores2* pret.

R

cotis inftar erant ad illius in

enium, cor, ver- Cogit. n,

Xaverio contigiffe ferunt, illud quoque Vin-

à

centio ufuüvenit, ut fermo illi omnis de rebus

ba mirifice acuenda, & inflammanda, cum!*

admirabili virtutum folidarium exaggeratio-

. divinis, atque ad regimen fpectantibus effet.

Nimirum infitz fanctimoniz radii, ut (iepe no-

ne füam patientiam cumularet füfpiriis gratia-

rum & amoris plenis: Nonmeum, ajebat, /Jo-

lenti, atque invito, ita & mente deftituto foras

mine. [éd tuum eft dicere ; fufficit. Dominz, fis bene-

erumpunt, virtutis habitu, quem piz cogita-

di&tus! Flac mea vifcera debent liquefieri,

dw alïi?, ] /is

tiones, probzque actiones peperere, naturam

beneditius! Commendationem anim

2 recitari

agente,atque ad (imiles impellente. Czterum

r

petens dicebat: Jja ponite animam meam in ia

oxime ante aberrationem, quot diebus 5S.

nus 4dngelorum. . Veni Domine, noli tardare. Coo-

E

uchariftiam exceperat, ac poftremo in via-

venit etiam cum uno & altero

; üt ad figna,quse

ticum : quo poftremo tempore, qui aderamus,

daturus erat,

abfolveretur, cum loqui non pofz

omnes mirifice ad pietatem , amoremque fui

fet)id in agone fecit. Petebat

Oftea lztior do«

permovit. Prefatus enim eft, antequam divi-

lores (ibi alios aliis addi, ad i

j

4

0s exandandos

no Pane fereficeret,fe de facro viatico fumen-

do magna fua voluptate monitum maxima

paratus in milliones annorum. Jo. Cardinalis

de Lugo illi a Pontifice benedi&i

onem attulit,

participaturum : quando fanéti(fimum Eucha-

Preces pro fe fieri non aliter vol

uit, nifi ut mo»

riftiz epulum vitz quidem tempore ejus ama-

reretur, benedicens Deum.

Inter dolores,qui

ritudinem micigat, fub mortem vero in viati-

tota illi vi(cera exurebant,

dicebat lztus cui«

Cum acceptum, vere viaticum eft. viaque ad

dam Patri: Morimur; & r

idemus. Aquam;

beatam zteroitatem. Deinde habere fe, age-

quz illi recreando allata fü

erat; ut biberet;alie

reque bono Deo gratias, e&ternasque acturum,

quando totam effundebat, & dicebat: Libemus

quod eoloci ac temporis eum adduxiffet. Pra-

Deo ! boc enim e[]

& queerere delicias in cruce, in qua me

'terea femper deftinaffe, quafiffeque illud im-

pofeit. Deus.

Serva tnibi aliquem zfngulum in tua

penfe, ut omues folaretur, quantumei fas ef-

cruces crucifixe wà Sefa !

Ecce wme ad patiendum am-

et, Denique ne poft mortem quidem quid-

pitus (9* amplius,etiam per totam eternitatein, [i tibi fio

quam adeo cordi habiturum, ut fecundas, ad-

p

laceat, Deus! Dixit cuidam hijariore quadam

veríasque res focietatis. Hazc cum pronuncía-

fpe undequaque perfufüs, quod, cum Deus in»

ret,fatis apparebat,illum loquendo non parum

cipit auferre timorem qüendam (ut

i

fetune

laborare. Etcerte perzgre fenfa fua exprime-

ii

i1

experiebacur) pati fit res longe dulci

ma,

A«

bat propter íammam imbecillitatem. 1taque

nimabus etíam,

quz in purgatorio patiuntur;

rogatus eft ab aliquo aflitentium, ne ultra fe

fe crebro ardent

erque inter dolores, ac zeter-

torqueret. Cui Vincentius: Non moleftie,ait, féd

n felicitatis de

fideria commendans dixit; fe

magno folatio mibi illud eft. 'Tum iis, qui aderant,

omnia ea facra, quz ad intentionem Genera-

univerfzque focietati bene eft precatus. Quod

lis tunt aliquot hebdomadis,

illis tranfcripfif-

ut rite faceret, brachium illi attolli oporcuit :

Íe: nempe ut illz apud De

'vel idem nec ad hoc fat (füpererat virium. Si-

um optime omnia

expedirent negotia , pro qui

bus illa facrificia

mul miffus, qui a füummo Pontifice indulgen-

deftinari poffunt ;

quz ars felici fucceffu fo

tiam, bonamque,precationem poftularet;

/ $

let a Deo coronari. Cum a&

us fidei faceret,

quam ipfíe cum fipBülaris in Vincentium be-

rogabat beatiffimam Virgine

m, ut, inquoille

nevolentiz fignificatione illico conceffit ; ut

dc , ceret,

€ fuz fidei plenitud

ine illa fupple-

qui ab ipfo morbi primordio corporis illius va-

ret. Poft Communionem audit

us eft aliquanes

letudinem medico fuo fedulo commendarar,

do dicere: Domina, patere,

quef, ut merita tua

abiturientem animam votis, & quo licebat, fa-

offeram Deo meo,

cum enim propria non babeam, nift

vore profequererur. Cum igitur a Pontifice

tua offerrem, vac

uus in con[pettu Domini apparerem.

rediiffet Italiz affiftens, egrum eo nuntio re-

Cum id per vires adhuc poffet, per quartam

€rcavit ; qui & grates fan&tiffimo Patri maxi-

horm partem nuäis huqxi genibus

perftitie

AR. P. Loin. szl.-Man. Jom. 41,

PFEGDS,*

Bib'liotbecæ Manualis . Concionatorie

442

ut B. Virgini dedicato die Sabbathi

nedicere , ut-poffitis vefpondert buic' benificioYoeftra

petens,

.

vocationis, && pervenire in regnum celorum. Tn no«

Tnori

9)

ffet. Obtinuit, 17. Junii anno 165 1.

extin&tus. Defiderabat per morbum aliquan-

mine Patriss6 Filii, €9 Spiritus fantti, Amen. Gra*

atam Dei voca-

do videre ccelum e feneítra, & dicebat: Hev,

tiam quoque implorat, qua r

Mox fefe colli-

tionem habentes, falvi fiant.

quam fordet terray dum celum afpicio! Tum Deum

& blande, füaviterque cum Deo collo-

cceli coram tota ejus cüria adorabat. Soepe

gen$, :

illi in ore illa:' Paradifus! Brevi, brevi! fpero

quens, ver(us ali

quot e Plalmis ufürpabat, ut

illum Satcabor , cum apparuerit gloria tua.

Et:

iflic evimus.. Magnificat (pe , ac tenere fecum

3

; illa potiffimum: Et exultavit Jpiri-

uemadmiodum defiderat cerous ad: fontes aquarum

Hn,

repetebat

ita defiderat anima ad te Deus. Et id genus com-

luöwr

tus meus, &9c.

- DDolores , ajebat, pro amore Dei

fant imenfura itinevis furfum.

plura: Crucis fign

o fefe frequenter muniebat,

cum patientia tolerati

gens: Nihil vero cru-

Quare oportet menfura

m iflam babere bonam , con-

aqua item luftrali afper

illitatem labefa&are,

ciare, animique tranqu

fertam & coagitatam.:' V oluit Sacrum in SP.

ita vixerat, vidébatur. Rogante focio, memi.

Ignatii cubiculo celebrari: & per illud petiit

nerisne rogare pt

o fociis? Dubitare mibi vide-

animam füam immergi in fanguine Salvato-

atus. fim futurus.

ris. Quo plus patiebatur diros illos, & lon-

rvis, inquit, quafi vero tam ingr

L

Viti

Oleo jam facro cum inungere

tur, fedato ani-

& 10

giffimos calculi cruciatus, eo fe magis ad red-

e, ecquando

dendas.Deo, quafi pro novis beneficiis ; gra-

mo ad fingula refpondit: rogavitqu

tias effundebat , confeffione quotidie fzpius

oCtauus e]et

a B. zlgatbe fefto dies, cras,

inquit fo-

B

lle: Hic vite nofire terminus e[1.. No-

inftitutas quóusque denique expiravit.

cius; tum i

Vita f.

&e, quz fübíecuta ett,

identidem illud balbu-

IX. P. Alphonfus Salmeron unus ex primis

tiens iteravit: /n vita& eternam: Ec: Hodie vite

2,46.,

S.lenatii fociis, [entiens vitz finem imminere,

libris claufis, rebusque aliis omnibus valere

erumnis tandem eripiar : U(urpabat & illud : Le-

tabitur anima mea in Deo meo. . Quid ita hilaris

juffis, hoc agebat unum,

quafi jam univerfz

carnis viam ingreffurus, medicis ,

ut folent,

effet interrogatus: Quod, inquit, mifericordie

Sanctorum litanias

animum blandis verbis &groto addentibus,bo-

vias patefacere inceperit Deus.

no uti animio effet,non adeo cito interiturum:

frequentius recitari Juffit, quo

dque attentiffi-

Conftanter ille, quod 'e';vvenit,"fore, ut vivorum

me afcultavit, de Chrifti cruciatibus Evange-

e numero brevi eriperetur,affirmabat. Dicen-

lium: In quo repetere quzdam loca anagno-

te altero : Confidé, Pater, equidem daboope-

ften recitandojuífit. Cum vox jam defecitfet,

[P)

labia agitare, crucisque fi

[e)

num manu eftinge-

ram, quo ad licebit, uti convalefcas. 'Ad hec

ille: JDa fotius operam , bene ut moriar , c&lumque

re, deficientibus tandem membris, oculos in

etam : ld enim tnea permagni vefert $. quoniam me-

Chrifti de cruce pendentis, Deiparzque vir-

lior éft imiféricordia Domipi fu,

per vitas. Interroga-

ginis effi

.

giem defigens acquievit : quibus tan-

hilari vultu

dem ocu

lis fractis, claufisque placide in Domi-

tus a focio facerdote, ut haberet,

no obdormivit, ut fomno captus videretur,

reípondit: Oblatum eff

de praterito , prefenti, &&

libenternernortem obi-

juxta illud Prophetz : Jp pace in id ipfum dor-

futuro. Alio quzrente,

ret, dictum illud Epifcopi

cujusdam apud Au-

miam , €? requiefcam. . Erat is dies Iduum Fe-

bruarii anno 158;. &tatis vero feptuagefimi.

$

uftinum intulit; 5í aliquando, cur non modo ? His

X. p. Petrus Faber itidem unus ex primis S. Vita l. a,

er fimilia mentem animi teftabatur, quidque

Ignatii fociis vel eo ex capite morte pretiofae Vs

illo fieri vellet Deus. Igitur licet rite confeffus

cegrotans

facra divinz hoftiz myfteria fampfif-

defün&us dici poteft, quod cum Chri(to hu-

miliaverit femetipfum fa&tus obediens usque

fet,

iterare tamen Sacramenta,totiusque ante-

ad mortem. Poítquam Gandiz primum pro

aCte vit& erratain tutis face

rdotis auribus de-

llato itaque pane Angelorum

collegio «dificando lapidem pofuiffec; Inde

ponere voluit: A

viatici nomine* .

Expe&tate, inquit, venit Deus :

profectus,

Barcinonem ubi attigit, eftuare fe-

becillitate membris uti non

bribus coepit. Dumque ne ipfeq

uidern in con-

*

cumque virium im

c ibi, féd ho«

poffet,in cubitum t

amen nixus, admirantibus,

feffionibus, ac concionibus parci

neíte quoque eum piget quietis, & otii ; cui fa»

qui aderant, fociis,

affurrexit, pieque eft epu-

latus. Socii obnixe rogant, uti vita migrans,

tis exhibebar tertiana negotii, ferius convale-

ícit,feriusque in urbem intrat. Fervebant jam

bene illis dicendo crucis figno precaretur ; re-

cufarat enim,qua erat animi modeftia, ad cum

caloribus omnia, infefto caniculz figno. Nec

proba

batlgnatius eo articulo in urbem ingref-

diem, victus tandem precibus, fublatisque in

cxlum oculis Deum venerans bene precatur

rumo 2

Sed cum adhibiti in con(ilium Patres

;

contra cenfere

nt, vimque elevarent difcrimi-

fociis. Latine locutus hisce verbis, ut; qui

sque, pro, ac

aderant,

affirmarunt: |Patres, inquit, mei ofti-

nis , uti his Ignac. ita Faber utri

coico quodam obtémperandi

(tudio ceffit.

wi, &j lratres i

n Cbriflo chariffimi, femper ego *oos

diléxi, & nunc maxime diligo . etfi non babuerim in-

Romam, quo non raro vel valentibus morden-

te fidere peftifer eft acc

effus , imbecillus, ac

timam co

merationem cum omnibus , tamen ego. fan-

s

&j defiderawi wvos pervenire ad. eam

pro

e &ger accedit. Ex

'

llaravit omnes tanti

per vos dilexi

Patfis aípe&tus ,

de quo, dum octavum jam

«t perfettionem,

ad quam *ocati eflis in bac fccta

D

Societate Sefu. Ego]

aim mee. conver[ationis, €9. vitee

prope ann

um tam longe,

3

]ateque peregrina-

decrei novo qodo *oos alloqui.

tur, tam mu

lta audierant. Exhilarabant inde

vationem vedditurus ;

PPropterea qu

ando Deus pro infinita fua bonitate. vo-

magis fpirantes

Deum. voces, & exempla vie

tz confentanea famz.

Geftiebat vero gau-

luit me vocar.

e, decrevi vos benedicere nova benedi-

&ione. Precor igitur Dominum noftrum 3'fimn Cbri-

dio & ipfe, tum Igtiatii adeo fibi chari, vene»

rand/ique P;tris ufu. Vfr.uwäns , tum gratias

flum, ut dignerturws protegere, manu tenere, €9 be-

*

)

1

)

i

Titulu XCV LL Ms

P.

*

Deo agens de focietatis incremento, quod

nem W/ildium hodie Pretorem,' Feü duum vie

fan&a in urbe reperit : deque pietatis diíci-

rum, & fecundum hunc, Seba(tianum etiam

plina, quz in illa, quafi totius focietatis pa-

Veronium propter lectum afliitentem, preces

xente, domo florebat. Sed gratulatio brevi

adDeum pro fe vivo mortuoque fundendas po-

vertit in lu&dum. OCtavo die certiana corri-

poícit, nec verbum amplius adjecit; fed ex li-

pitur duplici: ex eaque octavo item die, qui

bello precationum ufu diuturno prope atrito,

Dominicus fuit, cum facrofancto viatico eo-

vota ad Deum ultima admodum attentus pra

*

dem die mane , poftea facro oleo rite muni-

fe mifit, inter quz, cum & manus fluerent, &

tus effec, füb meridiem multa, quz vitz an-

fenfus omnis extingui videretur, rogatus, a

Fiiü. So

c.te acte fanctiratem, & ineuntis beatam eter-

facro oleo, quod fupremum depofitis eft pracfi-

l. 6. n 85* nitatem declarabant , argumenta relinquens,

dium, velletinungi? nutuaffirmavit, Soda-

ad Domirum emigravit. Alibi de eodem me-

libus ergo in decumbentis conclave coatis,

moriz proditum leges, quod poft mortem vi-

. le&umque certatim ambientibus , inter vota

'. fus eft in coclo cum magno fplendore conípi-

- precesque Patrum duorum 5 e S. Francifci fo-

- cuus, eo quod ex obedientia mortuus fuiffet,

dalitate Capucinorum, & Chriftophori Reifii,

in fümmis caloribus Romam intrare juffus.

viri Senatorii , Antonii Montenachii , Archi-

Vitalo. XI.Petrus Canifius quam pie fancteque obie-

$

grammatei, e feffo victoque laboribus ac mor-

€ IO,

rit; vitaillius fequ

tibus verbisteftatur. Pe-

bis corpore , fpiricum velute vinculis expedi-

des quarto ante fübremam ejus diem menfe,

:

tum Auctori vite, ante quartam pomerídia-

füffufa intercute unda,intumelcere cceperunt,

nam commendavit, ipfo die S. Thomz anno

qui & fenfim reliquum corpus in eandem la-

partz falutis cIo lo XCVIL cum vixiffetannos

bemtraxere: ftomachus aver(ionibus labora-

LXXVI. menfíes VII. dies XIlI. Poftridie fu-

re, &crebros ciere ru&tus, ut etiam fauces ex--

nus in zdicula collegii expofitum totam fere

^^ulceraret.. Crebrius tamen fedebat per diem,

urbem ad fpectaculum adduxit , quz velut

. quam le&to decumbebat, quo maxime urcba-

communem gentis, & fingularem civitatis Pa«

z

tur; necmorbigenus finegravilabore lectum

uronum, ac parentem deploravit. .

2

;

admittebat, quod in hydrope non ignotum,

XlII. Robertus Bellarminus, e focieta

té äG

quando humoris copia jacentis cor petit, &

fümptus Cardinalis,ex congregatione domum

meatus pulmonurm liberos intercludit. Vife-

reverfus, iilico coepitex morbo periculofe de-

ratad illam paulo aateJoannes, Comes Turria-

cumbere, & febri dcfatigari continua,qua du-

nus, Epifícopus Viglianus , quo cum multa fa-

plicis Tertianz, ut dicunt, proportionem ha

miliaritertractarat : acujus digreffu mox fata-

bens vigefimo dié ad extremum illum perdu-

liegritudine conta&tus , & facras ex ritu eccle-

xit. At quo mágis Roberti debilitaretur Corpus,

fiz preces recitare prohibitus: quod unum z-

eo magis videbatur fpiritus roborari, & inufi-

grofelinquebatur,animum coclefti contempla:

tato ae maximo gaudio delibutus, quod ulti-

tione paícebar, fefeque Numinis curz totum

mam fibi inftare cenferet horam commigrandi

permittebat, cum fubinde dictitáret, magnas

ad &ternam vitam,quam domum ipfe fuam ap-

1e Deogratias debere,quod extremos vite dies

pellabat, utcum Domino zternum vequiefce-

more majorum & (an&torum Patrum exemplo,

. ret ; adeo ejus ferebatur de(iderio, ut terrena-

197

non fine magno corporis cruciatu tranfigeret:

rumrerum naufeam habere,(e fatis diu vixifie,

"

fingulis mortalium zterna lege praícriprum;

& domum fuam frequentiflime repeteret : Ne-

. quibus initiis vitam ordiantur, qua forte fpa-

queabiíto fermone cefface unquam audiretur,

tium zvidecurrant; quo denique lethi genere

. ivefebris incenderet, (ive dolor aflligeret, five

ad metam»perveniant. "Trienté anni 1in hoc

laffitudo diffolveret, five zítu caloreque febris

motborum confliGu ja&tatus, cum, qüi medi-

a mente aliquando aberraret, (ive illius fanita-

cinam iili faceret, defideraretur (quod anno

teintegrauteretur. Rogavit igitur, & efflagi-

fuperiore Perrus Quintius difciplinze medendi

tavitenixis precibus, ne fibi occultaretur peri-

in paucis gratus, & CanifiiftudiotiIimus fatis

culum decefius ex hac vita, qua maxime onc«

concef(iif.

4

4

ret) nihil, inquit, opus filicernio me:

ratus moleftiam excipiebat ; & ideo a reve-

As

-dicamentis; ad plures eo. Pridie ergo ejus

rendiffimo Mutio Vitellefco ,. focietatis fuz

diei, qui S. Thomz folennis eft, MartunoLy-

Prepofito generali, quem femper fpeciali ob-

cio collegii Moderatori animadvertenti Cani-

fervaverat amore, fidem dari ulcro fibi voluit,

fium collapfis viribus etiam lj&guz ufuü ex de-

ne fibrejuscertitudo differretur. Ab iis vero,

ftillationibus prope deftitutum (quod xgre lo-

qui hoftias & preces pro fe offerrent ,. illud

quentis vox «grius' a circumflantibus accipe-

unum requirebat, ne viez füz a Deo peterent

retur) admmonenti de animo ad extremam mor-

inducias ; imo füummum ipfüm Pontificem, qui

tis lu&am confirmaudo, videri ultimum illi vi-

invifere illum accefferat , cum audiiffet Deum

tz difcrimen imminere : promptus annuit,imo

interaras & facra pro fe precari,rogavit humil-

ultro petiit; & poftridie, qui Dominicus erat,

lime illo confilio impofterum fa&urum , ut a

cceleftiSynaxeos epulo paftus jàcuit füpinus in

Deogratiamobtineret; non, ut a mortis peri-

rerci divinarum meditatione usque ad meri-

culo liberaretur, fed ut citius ab hujus morta-

diem affidue defixus. An cocleftialiquo Virg »

lis vite vinculis poffet diffolvi, & ad Chriftum

his ac Marris Dei (cujus laudes ingenti volu-

ac patriam proficifci. Cum autem miniflran-

mine celebrarat) vifo exhilaratus, incertum ;

tium circa fé ftudium videret: En quanta, di-

oculis certe in eam gratulantibus intentus, re.

cebat ille, ob hujus vermis & vilis pauperisfa-

niente vultu, coepitillam Angeli verbis fa2luta.

nitatem patrantur,deturbantur quanta?Quare

re, & coronam legere. Intervenieatem poftea

. graves prohibuit fumptus,ne in fe perdereotue

virum clarui,& Canifio familiariffimum

ann-

€adumChrifti pauperes non panetp,non ftratü

k

2

habe-

T

aA

Y

Bibliotbece Monualis szcmna;oriæ

444

haberent. Adveríus morbi contumaciam indu-

fuisvpgof'effus füerat, ac ne de ea aliter mo-

rientem fentire, vel fenfiffe unquam, quam

ftriam in (e non deberi , utpotequi jam nihilo

operibus docuerat fuis. Diffolvebantur inte-

infervire poffet. Medicos ideo alloquebatur fi-

mul, quod ad füam progredi domum finerent;

rea piiffimailla vincula carnis & fpiritus, dum

ipfe in.cubiculo cordis fui, & intra fe tacitus

neque impedire quzrerent, ne homo mortalis

cceleftia latabatur inira cum pace meditari, &

jam expleto vita fuz tempore moreretur : Mi-

nime tamen recufabat ipforum acquieícere

beatos affari fpiritus , ac feliciffimas audire vo-

ces videbatur, cum miniftrantes obíervave-

przceptis, cum fe omnino divinz crederet vo-

re

runt, quod aliquando plenus animi, & ardo

luntati,& redderete veltigio paratiffimum non

modo illorum, fed cujuscunque etiam mini-

quodam fpiritus geftiebat ferri in coelum , &

Deum obíecrabat, ut carnem (ajebat ipfe) pu-

ftrantium edi&ta exequi. At quam alte in fe

tidam & verminofam divelleret, quz fibi ad

virtutes has defixas haberet, & innatas, illo

ipfum commigrandi erat impedimento: Imo

prafertim apparuit tempore;quo füi morbi ini-

tio per aliquet horas ex gravioris febris infefta-

ipfammetetiam proprii brachii carnem altera

manu defümens ficloquebatur ; Quid non dis-

tione deliraus, inter facras collocutiones & hu-

militatis, ac obedientiz aCtus fe continuo ex-

rumperis caro proditrix? quid agis: quid dif-

fers? Ad Deum vero reveríus dicebat: Non

erceret. Monueruntinterea medici illum me-

lius fe habere, ac communi gratulatione ge-

mea, fedtua voluntas fiat. Aliquando vero in

imum fe humilitatis abjiciens videbatur perti-

ftiebant, dum folus ipfe altiffima cordis moelti-

tia correptus, querebatur, quod a fpe proxime

meícere divinumjudicium, & iis, qui in fupree

ma patria Deum pro fe precari exorabant , re-

commigrandi ad domum retraheretur. Quare

lachrymofis fepe fingultibus cceleftem Patrem

fpondebat. Nimis magna eft resifta, non tam

facilis eft via, qua ducit ad vitam: Magnum

exorabat, ut ad fe illum juberet venire. Ne-

Deibeneficiumin me futurum exiftimabo,;pur-

ício, ajebatille, me adhuc ulli malum per Dei

gatorium etiam per multos annos obtinere.

gratiam dediffe exemplum: At quid impofte-

rum rmihi (it fucurum, ignoro ; Plurimos enim

Addebat tamen, quod (i falutis fedem fuiffet

adéptus, pro omnibus, ac pro Patronis, ac be-

fcio, & perhorrefco ad hanc perveniffe zta-

tem Deo gratiffimos, qui, cum diutius vixe-

nefactoribus fuis przfertim , minime orando

defüturum. Sulcepit poftremam & faluberri-

rint, falutis füz dubium reliqueruht. Nec pre-

mam Pontificis benedictionem, ac ut majori

mi dolore, & intimis afflitari ejulatibus ceffa-

perciperet veneratione & fru&u, confeflionis

vit, quin prius in die beatiffimz Virginis nati-

vitati dicata intellexerit tempus tam exopta-

illam , aliisque orationum piis precibus voluic

antevertere. Tandem Creatoti fuo fpiritum

tum appropinquaffe. ' Quo contineri minime

potuit, quin prz feftinatione alta claraque vo-

redditurus, facratiffimam Chrifli e cruce pen-

dentis effigiem per iteratos amplexus plures

ce ter repeteret hzc verba: O bonum nun

tium ! Sacratiffirno igitur viatico pro fequenti

exofculatus, labantibus brachiis capiti füo im-

pofüit in füpremz devotionis finum , deinde

die indicto; eadem enim mane & altera ex

rzcedentibus , venerabili cibo cum verz pie-

vero ad pe&tus ilia dulciter flri&ta, brachiis in

ipfiusmet crucis figuram cancellatis , apoftoli-

tatís fighificatione fe recreaverat ; S. Caroli

Borromzi mortis lectionem audire voluit: Et

co fymbolo, pfalmo quinquagefimo; oratione

dominicali, & falutatione angelica clare di-

quia jam per decem annos antea teítamentum

de humanis fapientiffime condiderat, coelefti-

ftin&eque pronunciatis,femimortuis poftremo

bus ideo tantum incumbens meditationibus &

vocibus Jefüm trige(ies invocavit. Et jam de-

colloquiis, etiam de fpiritualibus teftaturus,

ftitatus voce clauferat oculos, & membra cce-

medietatem unám animz fuz dulciflimo fuo

perat explicare, cum in ultima copflictatione

Chriíto Jefu, alteram vero fandiffimz virgi»

fpecie vultus hilariori in Redeinptorem fuuim

iterum defixisoculis& ore adloquendum coin-

ni Mariz legare, ipfemet ego audivi. Sequen.

ti vero mane, cum Dominum & Creatorem

pofito placidiffime tradidit animam hora fe-

cunda poft folis orium feria fexta quinto deci-

fuum venire cognovit, füumma cum devotio-

ne & humilitate e lecto furgens humi ftratus,

mo cal. O&. an. poft Chriftum natum 162 .

XIIL P. Balthafar Alvarez poft magnos Vitac. 53.

& genibus flexis ( vires fübminiftrante chari-

N

tate ) percipere voluit, illique ex toto corde

in officio Vifitatoris labores fuperatos, cce.

pit Villarcii diligentias prefcriptas adhibe-

agonem fuum commendare. Gratiarum au-

tem a&tione perfoluta duo fibi promitti cura-

re , ad obtinendum magnum Jubilezum a

Gregorio XIII. pro felici rerum ecclefize

vit, Quz teftamento fuo confcribebantur. l-

num nimirum , quod fine ullo apparatu fepee

progreffu conceffum.

Jejunavit ergo cum

magna feveritate utraque feptimana a Ju-

liretur ; Alterum, quod efferretur in fepul-

chro Patrum füz focietatis. Neque fex horz

bilao przfcripta, nemine potente illum im-

pedire ; quamvis ob fuam debilitatem fatis

elapfe erant, quod Sacramentum unGtionis

porrigi inftantiffime poítulaverit , ut in prz-

effet excufatus. Jejunio illo debilitatum eft

valde corpus; quamvis fenfim fpiritus ad id,

lium cum morte defcenfuürus , dum validis

uteretur fenfibus, iis etiam armis muniri diu-

quod illi imminebat, difponeretur. . Acceffit

temporis illius magnus zftus, & quem in

tius minime protraheretur. Reverendum de-

inde Patrem Andream Eudemojannem ejus-

ipfo itinere menfe Julio fuftinuerat: Quare

cum ad collegium Belmonteníe perveniffet,

dem focietatis, cujus do&tas fcriptiones Ro-

bertus fempert fümma veneratione fufpexe-

incidit in febrem : quam nec medici , nec

tnodeftici magni faciebant: At fan&tus Pa-

—

rat, rogavit , ut literis reftaretur, fe per mi-

fericordiam Dei in ecclefia catholica, & ea

ter intellexit hboram fuam advenifle : &ita

Conícflus

fide decedere, quam femper animo & fcriptis

—

k

fe ad mortcm coepit pra parare,

e(t

Titulus XCV 1. Mors,

445

efï generaliter fo&fo fuo P Alphonío Mento-

non illum efï'c,f'ed Provincialem focietatis Jefü

lo ; communicavit magna cum devotione, pe-

Provinciz Toletang. Statim autem poft hanc

tiitque valde tempeftive, & accepit exiremam

vifionem( quam,ut diximus,eodem die habuit,

un&ionem , editis magnis indiciis reverentig,

quo B. Balthafar obiit Belmontii) venit illa, ut

amoris & zítimationis fanétorum horum Sa-

eam fuo confeffario referretPatri fcilicetChri-

eramentorum, & gratiarum , quz per illa fibi

ftophoro Riverio, viro vere fancto, prudenti,

communicabaatur ac beneficii, quod accipie-

magnique fpiritus,qui & poftea fuit hujus Pro-

bat a Deo, volente ipfum ad fe vocare. No-

vinciz Przpofitus Provincialis, qui folicite ex-

lebat vifitationes admittere, ut eo effet expe-

aminavit,quz illa retulerat; & quando nuncius

ditior ad orandum, & agendum cum Deo fuo.

venit de rmorte P. Balthafaris, facta omnium

Etcumei ocius diceret, ut aliquem conftitue-

circumftantiarum collatione invenit , de eo-

ret fuoloco,refpondit: Ne, quxío, de negotiis

dem effe accipiendam hanc revelationem.

mecum agas, noneítenim cempus. Medicus

XIV. P. Ludovicus de Ponte procefferat ad vira 1. s.

volebat ei periculum indicare, & quam prope

feptuagefimum annum vit& tam exhauftis vi- c. g

39

finem ejus effet vita, coepitque aliquid per am-

ribus, ut miraculo videretur fpirare, cum fz-

bages quasdam infinuare, nolens aperte id di-

pe mentionem fecit fui diei, quafi jam de illo

cere: quem,cum $. Pater bene intelligeret;di-

certior fadtus a Deo : quo cum integras fere

xit valde expedite , & line ulla hzfitatione:

no&tes agebat , vix horz dimidio conceffo

Non efl, cur timeas aperte mihi dicere immi-

quieti : modo gaudio exultans approperantis,

nere mihi mortem ;. quia nihili facio vivere,

quam fperabat, beatitatis: modo timore per-

nec doleo, quod moriar. Quidam alius Pater

culfuüs imminentis judicii.

Et gaudium qui-

videns pacatum animum , quem oftendebat,

dem, cum a quodam regio Miniftro nomine

ad exeundum de carcere hujus corporis,inter-

fuz Majeftatis inviferetur, diffimulare non po-

rogavit: An gauderet, & libenter moreretur?

tuit, fed dixit, idem fibi nuncevenire, quod le-

cui refpondit: Si in aliquo tempore; cur non

profo illi, qui a quodam, venationis caufa ne-

jam? quo refponfo bonz fuz conícientisz tefti-

mus oberrante,; repertus füaviter cantans di-

monium & (alutis fuz fiduciam indicavit, Sed

xit, fe canere pre gaudia, quod videat parie-

quid mirum , quod eam habuerit ii fine tam

tem ex limo conftridtum, qui folus a Deo fe di-

fancte vitz revelationem , fe effe ex numero

viferat hactenus, jam caducum rimas, &rui-

Electorum ad coclum. Accefferant omnes, qui

nam promictere. Timorem autem judicii mul-

in collegio erant; ad hunc ejus tranfitum, mul-

tis modis oftendit, five cum diffluens lachry-

tis profu(is lachrymis. Et quamvis omnes opta-

mis ad pedes crucifixi oravit veniam deli&to-

rent, in ea hora aliquid zdificationis ex ejus

rum, fivecumingeminavit fzpius illa verba :

ore audire, vir tamen fanctus, noluit eorum

Domine, cum veneris judicareynoli me condemnare : (i-

orationem interrumpere: nec füuum internum

ve denique cum quinto decimo die ante ulti-

cum Deo colloquium, iu cujus prafentia cum

mum , generali confeffione omnium totius vi-

magno (ilentio & quiete finem impofuit vitz

t€ noxarum in tuto fe collocare ftuduit , &

fuzg, reddens fpiritum fuum Deo, feptimo die

cum Petro de Sandoval confeffario ; egit de

fuz xgritudinis, hora quinta vefpertina, die

tranfitu fuo, paucis poft diebus futuro, affeve-

25. Julii, fadcto Jacobo, Apoftolo facro , cui

rate dicendo , tempus refolutionis füz inftare.

ipfe erat valde pie addiQus, anno 15 80. zta-

Ultimo vero die, dum adhuc aliqua dictaret

tis füze 47, & focietatis 2;. De qua morte te-

voce minime moribunda, fíxpius interroga-

ftatar P. Ludovicus de Ponte, quod quzdam

vit, quznam f(it hora, quafi prefcius ultimz,

Dei ancilla infignis poenitentiz , & magne

petiitque, nifi tali hora, quam nominabat, ve-

orationis, cum die quodam orationi vacaret,

nerit medicus, eo non expectato, facro oleo

audierit fibi dici : Veni, ut interfis morti cu-

inungi ad luCtam fupremam ; nemine creden-

jusdam fidelis mei fervi. Et tunc rapta fuit

te oriturum tam cito, cum etiamnum labora-

in fpiritu ad quendam egrotum, ubi vidit cir-

ret pro aliorum falute, neque fere debilior vi-

caejuslectum multos viros ecclefiafticos, ma-

deretur, quam fuerita multis annis, Quod au-

gnum (plendorem ex fe ipfis emittentes, &

tem przíciverit horam fui difceffus,multi con-

T

cum illis magnam multitudinem Angelorum.

jecerunt ex iis, quz dixit, egitque. Nam cum,

Poftea ingreffi funt quinque alii in habitu ec-

neício quid, eliquatum pro fe inferri videret,

clefiaftico , fed cum majori gloria & fplen-

dixit fe citius vitam eliquatürum, quam illud

dore, quam priores, quorum unus claram

abfumat. Ultímo die, confumptis quinquecir-

adeo & fplendentem habebat lucem , ut ipía

citer horisin componendis füischartis, opera

cogitaret, eum effe Chriftum Dominum no-

Francifci Pellizeri, füb vefperam folicitus de

ftrum, fed monita eít, non effe. Hic zgrotum

fuprema un&ione, cum interrogaffet, quota

per manum dextram accepit, & erexit; Alii

fit hora, & cognoviffet effe quartam, reípon-

vero quatuor ad ejus latera, & reliqui circum

dit, fupereffe adhuc fatis temporis: cum au-

circa: qui fimul cum Angelis animam ejus in

tem fexta effet , dixit Didaco Sofa, Rectori,

coclum magno cum gaudio , & mufica dedu-

jam non amplius exfpectandum ;

commo-

xerunt, duo vero ex Angelis apud corpus re-

dum füperveniente medico, nihil de medica-

maníerunt , unguentes & thurificantes illud.

mentis agi voluit, fed ab illo petiit, curaret,

ne differatur facra unctura.

Is tametfi nihil

Qua Beata, cum folemnes adeo exequias vi-

diffet animzque adeo gloriofüm aícenfum ,

admodum in ejus. valetudine variaffe nota-

exiftimavit effe quendam Epifcopum in Italia,

ret, nifi quod videatur paulo debilior, quam

magnum Dei fervum, quem illa valde revere-

alias, magis ejus confolandi caufa , quam

batur; ac diligebat: ied revelatum eidem eít,

quod crederet neceffarium effe, cenfuit inun-

3

gendum

446 .

.Bz'bliothecag | Manuleis Con'cionazaïiæ

horarum fines multum etiam excederet, ex-

N

gendum. Ludovico -de Valdivia ultimo mane

p]'f[v

- dixittempus refolutionis s2ec in[Lat,ora pro me.Fran-

arfitque adeo manifeftis in pectore flammis, ut

C'.OC

cifco Cachupino pro veteri confidentia quz-

ob fparfüm toto vultu & corpore incendium

renti, quid hic, de quo audiat, apparatus ad

chara Deo vidtimain cineres redigenda timeri

mortem fibi velit,oculis ad crucifixum conver-

offet. Exinde totum fe gratiis agendis impen-

fis, aliquotiesrepetivit eadem verba Apoftoli,

dit, donec in concionem fuit prodeundum, de

addendo, ut fe Deo commendet. Alias quz-

bono Paftore, ut verba faceret. Vixtamenin-

renti, ut valeat, dixit fe tres aut quatuor horas

greffus erat ad dicendum, vix thematis veiba

extra fe fuiffe. At ille prz reverentia nonaufus

paulo fufius explanaverat, cum Deo fic mode-

rante, repentina capitis defluxio cor dicentis

eftinterrogare, ubinam fuerit & quid viderit.

Eidem dixerat, fe illo die facrofando Sacra-

oppreffit, fimulque refpirandi ac perorandi fa-

TRUE ET N SSSINNUNE SESENTERARMETE

mento jejunum refici velle, ut altero die poft

cültatem prope omnem abftulit. Ac ille nec

cibatum, poffit eo frui pro viatico. Sexta igi-

quicquam territus, animos fibi (umere viribus

tur, qua diximus, horá cum ungeretur; animo

majores,vim naturz non modicam inferre,ver-

przíente refpondit ad omnia, ac pofteà voce

baquidem zgre moliri, cceptam tamen dictio-

i.

UR NETSSEEEUT

fübmiffa repetivit identidem illa Chrifti mo-

nem, quoad licet, profequi non deftitit, donec

sl

rientis verba: n manus tuas, Domine, commendo

novoirruente fluxu proftratus , pronus in fug-

fpiritum mtum: neque alias preces fudit, quam

geftum incubuit. Tüm exortus clamor audi-

torum, moeror & folicitudo concionis, commi-

.quibus imploraret mifericordiam Dei; & poft

coníuetam commendationem animg,cum Jam

feratio, & piusin Patrem charitatis ardor. Ac-

facris omnibus munitus defidera(let relinqui

curritur, levatur, & alienis fultus brachiis ad

IN .4&&4».1 [EUNSRRTERSUET (ANSSOTENS

x

d

"folus, non eft auditus alia dicere, quam illa :

valetudinarium a Patribus deportatur , ac du-

E

citur; fequitur effufa populi multitudo;preces-

JDomine,cum veneris judicare,noli e cosdemnare, Et

pro confueta füa humilitate, imitatione S. Pa-

que, ut impertiatur, jam non concionatorem,

fed vatem obfecrat.. Illeut primum redeunte

tris noftri Ignatii, nulla ad circumftantes ad-

hortatione facta , fatis habuit rclinquere illis

fpiritu formare verba potui, denuo exorfus

exemplum modeítiz, Cumque alias vere in-

prolixam de eternis gaudiis & cocli gloria,pra-

fomnuesageret noctes, ac dormiens quovis le-

miísq; Beatorum fermocinationem, duas ipfas

' viffimo firepitu expergifceretur, tunc in fo-

horas perorando, prafentibus flammas adhi-

mno (feu raptus mentis fuit) tam alto jacuit,

buit, nec ante dolore & amore faucios afe di-

per duas fere horas, ut nullius ingreffu vel col-

mifit, quam tertium infefta capitis non jam de-

loquio excitaretur ; donec hora decima velut

ftillatione, fed nimbo obtueretur; itaquidem

e dulci quiete reverfus ad fe,cum aliquid ad re-

ferebat opinio. Compertum autem poftea fuit,

extra feraptum effe; uti in tempore dicemus.

flaurandas vires prebere vellent, negavit ea-

rumrerum tempus jam efíe ; fed petita & acce-

Qerte momento citius omnem fentiendt vim

pt2in manus candela ardente , quales in mon-

perdidit, neque aliud potuir,quam ut nutu ex-

teSerrato confecrari folent, converfus ad cru-

tremum inungi poftularet: quod, ubi fadtum;

erumpentibus extremz febris indiciis Gne vo-

P d

cem fübmiffa voce dixit iterum: Domine, cum

veneris judicarey noli me condemnare: ac poft ulti-

n

ce,fine fenfu a medicis pro depofito eft habitus.

ma verba Chrifti fpiritum exhalantis capite

A quo tenipore fine cibo , clautis plerumque

inclinato ad crucem , vultuque in pulvinum

oculis, dies adeoguinque, velut in mortuum

cadente, quafi dormire vellet, fine omni con-

jacuit, ni(i quod affiuentem turbam 5 & five

vulfione membrorum, paulo poít placidiflime

manus ad ofculum expetentem , five afpedu

felicem animam reddidit Conditori, decima

tam feliciter occumbeniis defixam, ipfe quo-

fexta Februarii milleimi fexcentefimi viseli-

que paternis interdum oculis ferenitate froutis

mi quarti, dimidia hora poft decimam.

oppido exhilararit:'alta potius contemplatio-

Vialr, XV.B.Bernardus Colnagus non nef(cius fa-

ne defixus, quam violentia morbi a fenfu alic-

€. 17..

crum tniffz facrificium, cui fe accingebat, fibi

natus: quienim attentius eum e vicino obícr-

vabant, divinisoccupatum colloquiis,pfalmis-

- ultimum,adeoque pro viatico in coclum abeune

ti futurum, animam exhomologefi apud con-

que recitandis audiebant intentum. Appete-

Ícientiz fuz , & fimul collegii ReCtorem ( P.

batinterea dies,qua cum moriente Dei Filio fe

Demetrius Licander is erat) de more expiare

morirurum ante gefliens non raro cantillave-

ftatuit : qui tamen, cui fcilicet perfpe&ta erat

rat, cum proprior morti , dati &ris campani fi-

Bernardianima nitorque eximius,(ine cura effe

no inter confuetas ecclefiz preces, quas cir-

juffic. Iret modo facrisque fine metu operare-

cumfüufa PatrumFratrumque corona recitabat,

tur, expiatione nihil opus effe. At Bernardus

velutegravi fomno excitatus , ad fe fenfuum-

contra modefte obniti , inftare non levibus ra-

que officia revertit; &, dum inter coelites, ut

tionum momentis,ac fupplicibus votisrogare,

in extrema luCta certanti adeffe dignentur , ex

. fecztera femper dicto audientem fuiffe ; nunc

ordine compellatos ; S. Agatha quoque ceu

Bernardi ftudiofiffima ad nomen vocabatur,

vero, quo minus ad nutum pro more acquie-

fcat,majorem Dei gloriam, & animz füz com-

oculosin coelumfuftulit, vultum omnem (ere-

navit& blande fübridens inclinato capite, di-

modum poftulare. Gratificaretur ergo hanc fi-

bioperam, ac de noxis fefe accufantem lubens

vam Martyrem, velut matrem, quam fexagin-

audiret. Id ubi impetravit;(ine arbitris magna

ta amplius annis tenere dilexerat, falutaturus,

accuratione ad facrifieium auguftiffimum fu-

puram in manusConditoris animam exhalavit,

pra confuecam comparandi fui rationem femet

idque tam celeriter,ut qui preces Litaneuticas

accendit, idque inter füaviffimos amati Dei

fundebant, iterato S. Zfgaiba, orapro e0, ingemi«

pt.

amplexus eo usque produxit,ut folitos duarüm

nare, aut praeunti refpondere non poffe

AV If

!

[

Coitulus XCVLIL - Mors.

447

Nadii im ^XVL P. Leonatdus Leífius "toleranti&,

prec.cogit. quam doCtring,

— XVII. P. Francifcus Cofterus (qui dicebatIbidem

aut cujuscunque dotis laude

fe' nolle' morofum fenem mori) anno 1619. 25«

a.

certe non minor, in fuüblimi patientig palze-

gtatis 48. moriens, inter ultima Sacramenta

ftranon ultimum nomen,eos quos in diverforii

dicebat: O quanta confolatio! Libenterne

lecto jam olim acceperat, corporis totius hu-

moreretur, roganti refpendit illud S. Ambro-

mores , & foedem Ícabiem, exefarum tibia.

fii: lta vixi, ut me vixiJe non pudeat , mori au«

rum inteftinorum ac ftomachi torminum, her

tem non timeo, quia bonwmn Dominum bab:bo.. P(al-

niz geminz, tibiz curru everío confradz,

mum: Quibabitat ; caum meditate audiret, (in«

duorum caleulorum ovo gallinaceo parium;

gulorum verfüum íenfum.in divina benefi-

diuturnos acutiffimos, acerbiffimosque dolo-

centia ajebat fe.cum bono Deo expertum.

res, ita generofe tulit, ut gratias ageret. Ali-

Tantum ubi le&um illud : Offendam illi faluta«

quando zger inter tot,' adeoque acerba re-

ve ineum: adjecit: Hoc adhuc füpereffé: hoe

pirans, converíus ad Deum: Omnia, inquit,

fe fperare: Hoc a Domino expectare illum

excelfa tua & flu&tus tui fuper me tranfierunt, Doini-

:

debere, ajebat quispiam : & ille hilari fiducia:

n Plenidolorum dies, plenz no&es: fitus

INibil , inquit, dubito, nibil dubito — Et: quantum

omnis absque requie ulla corpus mifetum

erit gaudium cum Domino

e[je! quz illi fuprema

cruciabat, idque totis ultimis vitz quatuor

fuere,

mox animam expiranti.

V

annis. Quis ego fum, inquiebat, amanter in-

A

XVIH. De P. Edmundi Augerii morte, Ni- Ibidem

ter attoces dolores, quem Deus ad patiendum

colina Orfolina magnz pie:atis ac patieniig n. 17.

fibi elegerit? Miror non raro, ad tantum cer-

fcemina, fuo confeflario P. Bernardo Solabel-

tamen a Deo-me tam imbellem athletam de-

lo, & hic P. Ludovico Richeomo Affiftenti fic

fignatum effe. Sed Benedi&tus Dominus in eter-

indicavit. Imminente illius mortis hora vide-

nwn. Ad alium: cipio totum, inquit. de ma-

nu Dei,

bar mihi illum audire de rebus altiffimis , ac

qui memor erit in die vifitationis bujus af-

myfteriis diviniffimis alterius vite differen-

füttiuncue. — S&pe illi in ore: . Quare triftis es

tem. Horacirciter noctis altera duos Angelos

anima mea, & quare conturbas me? " Dicebat, dul :

ariimadverti hinc inde Patris lectum circum-

ciffimi nominis Jefa vi mellea fibi dolorum

ftantes, explicare mappam candoris eximii,

amaritudinem & acerbitatem temperari. Aje-

cüm.tertius veftem pulcherrimam, ac fplendi-

jebat ergo (epe: Jefa dulcis memoria , dans ve-

dam tenebat eo fere modo quafi ad intuen-

Ya cordis gaudia! O bone Tefu, adjuva mé! /4m-

dum Patrem, illius e vita exitum expectaret.

jlius lave me , amplius, amplius, ampliu: lave me,

Paulo poft magna beator:.m . mulutudinem

J*f4! Et fiepe cum dolore crefcebar illi fen-

difpexi,cub:culum pulchro ordine, & admira-

füus pulcherrimz, ac non nifi a Deo dari íoli-

bili pornpa ingredientium.

Circa feprimam

tz, voluptatis. Diceébat de fuo Corpore; jam

nodlis tota illa SanCtorum divina cohors mo«

inde a quadraginra annis in commodu;» ani-

veri caepit, & incedere via lata, Ípatiofa, divi-

m fuz lectum obvenifle, in quo nunquam

te, & a terris ad ccclum usque pertingente.

molliter quieviff; c.

Grarias pro doloribus

Quod cum mihi (tuporem attuliffet, interro-

continuas, tenerrimas, effufiffimas, canquam

gavi, nefcio quem mihi ctum ignotum de tam

pro paternis amoris ben;gniflimi a:gumentis

magnifico. feftoque apparatu, & quid tàm lg-

& beneficiis , quibus vere nec accipiendis dj-

t ac folennis pompz fcena figoificaret. Tum

gnus, nec pro aéceptis gratus effe poffe, agc-

ille; (tatim intelliges, inquit,& protinus P Ed-

bar. Hinc illa illi e corde nata. & ore hilari

mundum vidi pleno majeftatis gradu, & fpe-

dulciter pronuntiata e P(almis : Benedic, anima

cie hominem füperante venientem vefte du-

mea, Dominum, & omniay qui intra me funt , INo-

plici magnifice coopertum; quarum intezior

mini fancto ejus.. Benedicai

ominum in orimi tem-

altera nivem zquabat candore, altera füpe«

€

gores femper laus ejus in ore

0. Mifericordias Do-

rior omnium colorum pellucida varietate ful-

anini in eternum cantabo. Be?zedïüm' Domninus Deus

gurabat. Tumque cogitare fübiit; candore

meus : qui docet manus meas ad ?velium, 69 digitos

puritatem illius, cteris coloribus ardentem

meos ad belium. Dicenti, quid fi Deus illum ad

charitatem ip Deum, & proximum reprzfen-

hoc colicz;herniz, impetiginis, ftomachi, cal.

tari. Przcedebant ordine perelegánti diver-

culi dolores, átque trifles cruciatus ad mille

fz puerorum turmz Patris laudes füaviffime

annos le&to damnaret ? refpondit : Agerem

canentium: & fzpius in eum oculos, hortan-

gratias, & pro patientia poftularem. Res hzc

tium more, refle&tendo ad maturandum,, fe(ti«

finem caperet. Quam letus nuntius damnatis

nandumque inviraban:: Praecérea in coelo fe-

foret, (i poft centum annorum millia libera-

fe meis obtutibus obtulit menfa exqui(itiffimi

rentur? Dixit, & füaviffime lachrymatus eft.

operis, & pretii, in qua exfpeCtabatur ab om-

Neque unquam fe vel vitam petere. vel dolo-

nibus Societatis Jefu Patribus , qui tum ster-

res recufare velle;adjecit / Latam patientiam

na beatitudine fruebantur. Accidit poftea,

effe unicum, quod fuis, quod ccli:um, quod

ut huic revelationi non omnino fidem adhi-

atmnicorum precibus a Deo unice flagitaret.

bens, quoties pro ejus anima preces funde-

Perpetuz illi ex ore hz voces: J«u! 9»fu

re vellem. & pfalium in eccle(ia recitari fo-

mi dulci[fime! Santta Maria, ora pro me!. San&tifz

litum. pro defünctis pronunciare; cum ad

fimo Angelorum epulo quotidie reficiebatur:

verfüm : ARequiem eternam dona eis.. Dommez

& illius defiderio diem defiderabat oriri ci.

ventum erat; nunquam etiam adhibito co-

tius, ajebatque : Mi J'Efu , quande venies , me

natu, illam pronunciare poffem ; fed illius

letum quando facies? Demum dum requiefcere

loco in animum, linguam

que ig.curreret : Go«

ria Patri, & Filio g.

putaretur; requic?it in pace,

*

XIX.

*

|]

448

ïäibiiotbom Manuolis Consionatorie.

tioni recitatz pie refpondit; precesa domeiH-

98.I,

Ibidem32, XIX. P.Martinus Stredonius Brunz Prk-

pofiti Provincialis munere, & vita defüunctus

cis pro fe in templo , & facello fieri poftula-

L d

eft. unum menfem ad obeunda S. Patris noftri

vit, idque ardenter, & amanter maxime tune

exercitia petebat, pro preparatione ad mor-

fieri petiit, cum jam ultimum fingultientem

tem. Alterum przparationis adjumentum illi

vifüri effent, Id quod cumulate przftitum.

fuere preces, lectio, colloquia de gloria coele-

Ultimis quinque vitz fuüz horis in fingultien-

fti. Singulis noGtibus per quinque ultimos vi-

te illo mortis vicinz filentio, figna, de quibus

tz faz annos e le&to fefe ad B. V. imaginem

ánte, quid indicatura effent, convenerat, ede-

conferebat, ibi coram B. V. pro felici morte

bat; quibus abfolutionem, indulgentias; pias

—

füpplex abje&us in genu, fe in eo ftatu collo-

afpirationes legi petebat: & impetrabat , ita

cabat, juxta S. P. Ignatii confilium, in quo ii

utante providerat. Incipiente vicefimo fexto

effe (olent, qui ultimo vitam inter mortemque

die Augufti, poft mediam noGtem inter ulti-

fingultu migrantem jam animam trahunt, &

mos mortis anhelitus facie defiderio anhelan-

te, erexit caput, manuum altera cereum, al«

jacent ad fores eternitatis infinitze : Rex meus,

ajebat, & Deus ieus ! dona mibi animam meam, pro.

tera coronam B. V. tenns, & utramque decuf-

fatam demifit in pe&us, obverfus cruci, quafi

qua oro, & beatam ex bac vita migrationem, pro qua ,

obfecro.. Quatuordecim fui morbi diebus offe- -

illi obviareccum Andrea: &ivitobvius bono

Jefu ia amplexus zternos.

rebat, quidquid (ibi non fapere advertebat,

ad dandum Deo guítum , quod ajunt; ícu ad

XX. M. Francifcus Cajetanus advertens fi- Vita c.22

déle&andum Deum ! peccata,morbum,ut pec-

bi agonem ultimum imminere, convertitom-

cati ftipendium , mortem ipfam ,. facrificabat

nes cogitationes ad Deum,frequentando actus

Deo ad exhibendam plenam divinz illius ju-

contriones, fidei, fpei & charitatis. "Teftis eft

valetudinarii adminifter, a fe, dum feria quar-

ftitiz fatisfaCtionem. . Pro doloribus gratus,-

aclztus gratias agebat, Altero morbo die;

ta excubaret prz foribus cubiculi,in quo ger

decumbebat , fíüb horam fextam auditum

fan&o migrantium viatico munitus, nullum

oftea diem fine illo epulo duxit. Sacro mil-

fuiffe füuave quoddam colloquium , quod in-

x officio etiam quotidie audito, vel totum

tegris etiamnum fenfibus habuit cum facratif-

officium, vel aliquam ejus partem religiofiffi-

fima Virgine dicens : 44d quid venifti Dei Mate?

merecitabat. Meditationes, litanias coelicum. fac, obfecro , ut animam reddam tuo Filio. Dum

omnium, eque ac fanus fecerat, habuit quo-

ipfum poft dimidiam deinde horam audivif-

fet valetudinarius, porrecturus illi modicum

tidianas. Pro fpirituali le&tione quotidie (ibi

legi voluit aliquid de imitatione Chrifti, & e

carnis in liquorem decoctz; quzfiviffetque ex

eo: qualenam fuiffet colloquium, quod audi-

piis Hagiophilz affe&tibus, quos ille tenere

-

ruminabat. Omnium fe precibus enixe voluit

verat,refpondit : Cum vigilarem,fallendi tem-

porís gratia;alloquebar iconem Deiparze,diffi«

commendari: Id quod etiam per pulpica fa-

&um a concionatoribus. At Chrifti crucifixi

mulato, füis ambiguis verbis, favore Virginiss

effiziem confuetis S. Bern. rhythmis ad fingu-

quam affe&u fingulari colebat poft Filium,

la

hrifti membra pronunciandis prolixa ex-

Feria quinta manegratias acturus Chrifto Do-

undantis animi fuavitate horam pulcherri-

mino pro inftitutione Auguftiffimi Sacramen-

mam pretiofe impendit. Jaculatoriz admira-

ti, denuo fe eo refici petiis, qui arbitratur fe

biles. Humi in le&ulo ftratus, in horas prope

non poffe aliter refpondere tantz charitati,

uam fi eodemmet Domino animam fuam ci-

fingulas agebat gratias, conceptis ad interpre:

tes cordis fenfüs verbis pro beneficio nobilis

bartt: Priusquam autemillum füfciperet, ro-

creationis, pretiofz redemptionis, & fancte

gavitobnixe valetudinarium,ne ulli indicaret,

vocationis. Orabat centies , per amarifTimas

füum colloquium pi

erlapfz noctis,cum bea*

tiffima Deiparen

Diem illum impendit

morientis dulciffimi Jefu amaritudines, ut il-

lz amaritudines mortis füz omnia amariffima

contemplandis vulweribus Chrifti, cupiens

dulcorarent.

Maximz miíericordiarum Ma-

mori & fepeliri in ejus pe&ore, indeque refur-

tri & per hanc mifericordiarum zterno Patri,

gere ad vitam immortalem;canens cum fancto

fuum hinc exitum commendabat. Invitabat

Jobo: n nidule wmeo moriar , &' fcut palma mul-

N

ad agonem fuum felices Angelos, &Ignatium

tiplicabo dies. No€te fubfecuta ipfum infirma-

preze

rius per quasdam rimas fpe&tabat, non mino-

65

parentem optimum , ac primos illos decem

focietatis nafcentis primores; ut agoni füo au-

ri contentione , quam pietate, multis dgen-

xiliares adeffent. Gratiam in hac vita,gratiam

tem cum Chriíto crucifixo, genua fle&ebat in

p*

confümmatam flagitabat,& in eternitace vifio-

le&to licet, effet debiliffimus, & qua(i mori-

nem Dei beatam.

Extremam unCtionem fz-

bundus, atque fumpta crucifixi Chrifti effigie

pius petiit; atque ubidemum impetravit,fef-

in manus petebat ab illo celerem vite finem

fa' jam & fra&ta voce Deo gratias pro Matre ec-

in hzc verba: Tàlle zue jamm Demine ex. bac ie

clefia & focietate egit: utpote qui ab illa vafis

ta mortali, &9 deduc wme , pro tuo clementia , o

mifericordiz facramentalis, fuiffet munitus ;

ubi te fruar tuaque fantta .Matre.

Dum au-

ab hac finu amantiffimo femper & ubique por-

tem pe&us vellet una manu pulfare, altera

tatus. Di&tavit focio fchedam verbis valde

flringens crucifixum , deftituebatur viri

.us

ad eam fuftinendam, ac attollendam.

;

[o

przgnantibus, & fenfü magno; ex qua fe

mortuo, venia pro erratis palam in triclinio

ria fexta fciens ipfum medicus lztari, quod

peteretur, Vigefimo.quarto Auguíti vefperi in propinquo effet hora füz mortis, illi

ubi fe jam mozris frigore occupari advertit, dixit: Eja, mi Pater hac noGe liberabe-

novam

eereum accenfum acgcpic; animecommenda- ris a corporis doloribus: Francifcus

prefa«

*

EEE IT MEMMEER

-Tiiz?lus XCV 1. Mors. :

449

: -præretulit letitiam , a&tisque ipfi magnis gra-

tem, & (üperfufis llachrymïs repente impedi-

tiis, pro felici hoc nuntio, promif(it fe pro illo

tam vocem in verba formare non poffet. Quem -

oraturum, fi Deo propitio, potiretur czlefti

fuaviter folatus Joannes; Eja hilariter,air; fra-

requie. Sub exitum diei, majorigeftiebat gau-

ter mi ; preparemus nos: hoc enim nuncio

- dio, fentiens non longe extremam horam ab-

nihil mihi melius, lztius nihil potuitaccidere.

effe; & reje&ta cura corporis, fecurus de di-

Tum prehenfo manu avida crucifixo, dice-

vina protedtione , converfus ad' valetudina-

bat:

Jomine mi! Tüu fcis, quod tu fis wibi , quid-

rium,cujus dolebat vicem,ob toleratos fuicau-

quid po[Jedi: quidquid po[fideo i bac ita.. Quare,

fa labores: 24bi, inquit, cubitum, jam fum fan&is

Domine i T Efü, ne me deferas.. Et plura dixit,

Sacramentis armatus, &2 omni metu liber. Refpon-

quibus cor JEfü tenerum pulcherrimc-laïcefï'a-

dit frater: Vis me fallere & me abfíente de-

bat, & fuum in erumpentes ignes prope ulti-

cedere, Quid refert ? repofüitFrancifcus : opi-

mos explicabat.

Adfuit poftea cum viatico

tulabitur mibi Deus, cui animam meam commendavi.

ReGor , & recentiores collegiales, ac alii co-

Adíunt mihi Regina coclorum cum Angelis,&

mites Sacramenti. loannes vero füblatus in

fanCtis meis tutelaribus. Verum animadver-

genua, iater brachia fociorum, ubi confeffio-

tens frater, illum fen(im appropinquare coe-

nis formula pronunciata eft, ftante jam, etiam

lo, accivit Patrem miniftrum cum alio facer-

viaticum porrecturo Patre, latine ex impro-

. dote, ut ipfum adjuvarent precibus ecclefiz,

vifo: Proteflor, inquit. bic effe verum Filium Dei

648

quas, ne ei effent molefli, legebant fübmiffa

Patris omuipotentis, & beauf[me femper. Virginis.

voce: At Francifcus illas petiit legi voce cla-

Proteftor, me velle vivere & mori verum fülium fan-

riore, eo qucd velletcapere folatium ex rumi-

Ge Matris. Ecclefie Catbolice 24poflalice Romana :

natione myfíteriorum, & affe&tuum contento-

Proteftor, elle me vivere, & mori verum filiun B.

rum in ecclefiz verbis : manfitque femper fir-

Marie Virginis. .Proteflor, me veile vivere (g' mori

mis fen(ibus; jam auícultans, jam alloquens

verum fiium focietatis.. 'Tum Euchari(tiam illi

Chriftum cruci füffixum, & beatiliimam Ma-

Angelica quadam compofitione Deum füum

trem. Dicente poftea Patre licanias, voluit, ut

expe&anti porrigens Pater, dixit: Zfccipe, Fra- -

fubfifteret, ad invocationem S. Franciíci, non

ter, viaticum Corporis Domini nofiri $ Efu Chrifli, ||

folum quod illios gereret nomen, fed quod

cui te cuftodiat ab bofle maligno . & perducat in vi-

fuerit amantifIimus Chrifti crucifixi, deditque

tam eternaim, z4men.. Ibi dolorem aliorum non

nonnihil temporis referendis ipfi gratiis , pro

narro, in Joannem folum intentus; ut ex eo

beneficiis ab eo acceptis, & exorando ejus

legam przcepta feliciter moriendi. Extre-

-przfidio, in hac extrema neceflitate.

Con-

mz unctionisSacramentum miniftranti facere

vertit fe deinde ad S. Patrem Ignatium , cui

doti, cum alit prz lachrymis non integre re-—

gratias egit, quod vixerit in ipfius focietate,

fponderent ad preces , loannes junctis mani-

& in ea moriatur, pctiit quoque veniam ob

bus; fixis coclo oculis, ex integro reípondit.

non fervatas regulas ab ipío fcriptas, tot inter

Inde poteftate accepta , communi focietatis

fuías ad Deum preces, & lachrymas: Oblivi/ce-

fefe accu(andi modo, fuam, ut recepra phrafis

ze, ajebat, mi Pater, erratorum meorum, & vecor-

ait, culpam dixit. Ita domeftici quotanuis non

dare me tuum e[fe F'ilium , nunc tua. mibi tutela eft

»

femel, ita fere in locum alium profe&uri fa-

us, intercede pro me, ut ad oidendum tecum mewmn

cere folent. Num vero quid pro folatio fuo

efum pertingam. Meminit przterea noftri fan-

vellet, interrogatus, in áurem Rectori dixic.ia

é&ti Patris Xaverii, cujus ut meritis Dei fruere-

illius fe poteftate relinquere, ut diceret, vel

taceret: cgterum fibi morienti hoc [ümmo

tür confpedtu, ardenter precabatur. Demum

-complexus manibus crucifixum ,. amanter

effe, folidiffimoque folatio, quod toto eo, quo

- Chriftum in effigie, pariterque intemeratam

in focierate vixiifet tempore, nunquam fe nul--

Virginem compellans , & magno affe&u in-

lo,etiam veniali, peccato,voluntate (ut ajunt)

vocans, animam conditori fuo reddidit anno

deliberata confcientiam contemeraíle memi-

EY

Chrifti 1601. 20. Aprilis, füb exitum facratic-

nerit: neque ullam regularum, vel daiorum a -

ris feriz fextz, & initium Sabbathi fan&ti,

Superioribus decretorum, quod quidem fci-

Nadaf. in

XXI. Joannes Berchmannus Scholafticus

ret, fuiffe transgreffum. Vifuüm ita Re&ori

pret.cogit. (ocieratis dicenti valetudinario; videri fibi,

perfpectam Joannis virtutem' habenti, perti-

€. 22

e re fore, (i mane facra Euchariftia reficeretur.

nere ad exemplum ; foreque citra vanz gloriz

An Euchariftiam pro viatico fümendam füa-

periculum, fi id preefentibus ediceret. Ecs,

deret, interrogavit Joannes: & illo affirman-

qui aderant, amplexu ultimo accipere illi con-

te, cum fe tenuem de vita proóducenda fpem

ceffum.

Inter amplexus, innocentes ac fim-

fupereffe videre diceret; Joannes exerto cor-

pliciter plura multis fuggeffic documenta vire.

" disgaudio,explicatiffima renerrimaque hilari«

tutis; & quafi legatus ad ccelum, fupplices il-

tatis ex intimo fe füperfundentis ubertate,va-

lorum p'rec'es,vel.üt libellos, fe eo, quo deftina-

letudinarii mortem nunciantis collo fefe ex«

rentur, perlaturum recipiebat. Rogatus,num

ultabundus circumdedit, & ar&tiffimo fuavif-

fibi aliquid legi vellez, refpondit : Caepaut de

morte B. /floyf, Legente petitum illud caput

fimoque, amplexu, quantaquanta poterat, Iz-

titiz dulcioris fignificatione teftatus eft, quam

Patre,cum illud legeretur, quod B. Aloy(ius in

longo illo fuo morbo nullum tamen unquam

charum; quam expectatum, quam plenum de.

liciarum nuncium accepiffet. ; Qux (ancta &

impatientiz fignum dederit; ad crucifixum

fimplex. ac fincera Joannis exultatio, & geítus

vultu, & oratiene converfa Joannes; Domi-

rzter folitum tener, valetudinario altas &

ne, inquiebat, fi in hoc deliqui, id quod qui-

uberes lachrymas excivit, adeo ut fingultien.

dem non (cio,ignofce mihi! Lectum deinde;

— Aloy-

|

1

450 -

Bibliotbece Manuahs.| . Concionatoriee

Alby[ïum audito mortis nuncio dixiffe: Te

fterno folis occafü , etatis füpra annum 22.

Deum laudamus: imitari beatum etiam in hoc

meníe quinto: & impreffam animi qua(i ima-

voluit, & reliquos, ut 7e Deum laudamus , una

ginem , etiam in amabili quadam cadaveris

.

fecum dicerent, precatus eft; id quod factum.

venuftate reliquit.

Deficiente indice vitz pulfü : & valetudinarii

/ XXIL S. Claudius Aquaviva de morte ad- Vita n. $.

curatore, qui illum exploraverat, dicente:

monitus, non timeo, inquit; mortem, bonum

Jam imus & fini propinquiores fimus ; crucifi-

Dominum habemus.

s

yiut

xum popofcit, illique rofarium (quo no&ur-

. XXIlI.Anima Hofii,dumS. P. Ignat. in miffa Hift. Soc.

ni monilis inftar torquatus jacere confueve-

confeífionem dixit, vifa eft inter czlites prae- ! 2. n. 39*

Angel

l. 3.

præüx

rat, cum fomnum caperet) circumdedit: tum

cipue radiare; fimili modo etiam animam Jo-

n.20.

Regularum librum petiit, & crucifixo, rofa-

Amh]

annis Codurii corufcantem in coclum evola-

Duic

rioque adjunxit.. Atque hoc veluti fafciculo

re vidit.

Y

plb

pretiofe inftru&tus,nobile illud acroama dixit:

. XXIV. Joannes Baptifta Martinu

$ PanotmiMn- Sicï,!,

Hec tria mibi chariffima : cum bis libenter moriar.

rogatus a facerdote in extremo morbo,num B. 1598

Dixit: oículatus eft, & pe&ori, velutthefau-

Vi

r

inem agnofceret? fpe refpondit,fe mihi

u

rum impofüit: utibi thefaurus effet, ubi erat

fpe

;

andam przbuit; dein illis verbis: Maria

160

cor mortem expeGtans. His pietatis medica

Matergratiz&c.prolatis (anctiffime expiravit.

mentis, & fufpiriis ad quartam usque noétis

XXV. P. loannes Ponce Ducis de Arios fi- An.Tolet.

intentus, cum quiefcere velle videretur, & fe

lius, Re&or No.vi'tatus,Viliarcgienüs, cum in 1696.

il

ad partem alteram convertere, repente fe

ultimo morbo phreneíin timeret, rogavit

in lectuli medium convertit; & f(ublatis in

Deum; ne permitteret, ut quod viveret, co-

ccelum oculis, ceepit turbato vultu, & labiis

gnitione Dei privaretur, Rogavit, & impetra-

trementibus clamare ac dicere latine: Zjec

vit; tam exigua enim phrenefis fuit, ut ratio-

non faciam, ut.ego offendam te, Domine ? Maria, ego

nem non minueret. Predixit obitus diem, &

hnr,]

nunquam ojfendam Filium tuum. — /Abfit a me boc!

poft mortem adhuc fingularem in facie faavi-

Qol.C

non faciam, — Malo miüllies mori, decies nillies, cen-

tatemretinuit. Liltima ejus verba erapt; Ele-

1.

ties millies, millies illies, idque repetitis vicibus

gi abjectus effe in domo Domini mei magis;

ingeminabar: millies millies, millies millies.. Ac-

uam habitare in tabernaculis peccatorum.

currere Patres, & Joannem brachia perturba-

XXVI. P. Joannes Gerardinus in agone di- Ann. Li-

te hinc atque inde ja&antem reperere; cum

xit: non timeo mori, habens a Chrifto fyn- thuan.

. 1606,

3

ille, quafi finita jam pugna: .4/i, inquit, fata-

grapham ad ccelum duplicem ejus figillo mu

Coli Dul.

sia non timeo te.. Projecti noftri circa le&um in

nitam ; intelligebat per hoc figillum verba il-

;ovien fis.

enua, & in preces effufi, luftrali aqua illum,

la: Amen,amen dico vobis: per fyngrapham

f

e

&um, circa omnia, & cubiculum afíperfere.

autem verba illa: qui reliquerit &c. Dein ad

Joannes vero crucifixum cum rofario & Re-

B. Virginem conver(íus , o Maria, inquiebats *

gularum]libello, ac lipfanotheca manu tenens,

tribularer certe nimium, fi nefcirem tuum Pa-

R,.

ajebat: Hec funt arina mea. — Ec (ingula fingil-

trocinium ; quzfo pia matcr, clemens Patro-

latim contemplatus, laudavit (ingula. . Mox

na, dulcis virgo, in hora mortis tuo dulci prz-

rofario in collum repofito, in Regularum li-

fidio fulciar, tu quafi terebynthus extende ra-

bello, ubi formulam votorum fimplicium re-

mos, & me laffum refice. Denique animam

perit, grandi fenfu : Omnipotens, inquit, fempi-

propriam (ic alloquebatur: O anima mea,jam

terne Deus, ego Jfoannes Bercbnannus &c. & reli-

hic male tractaris, malepelleris, jam non no-

fíceris, en domicilium tuum jam quaffatur,ba-

quam formulam, veluti ultino Sacramento fe

Deo in holocauftum devovens (illis tantum

fes nutant, füundamenta diruuntur; parietes

verbis prztermiffis , ut vitam in ea perpetuo de-

finduntur, & p-r rimas & fiffuras jam fpicu-

Ài

gam, cum jam fe in meta vítz videret) ita legit

lis dolorum infitmitas te pellit: quid igitur

1604,

L

totam, prout bis quotannis coram auguítiffi-

moraris ?. exiocyus exi lzeta inftar columbse e

mo Sacramento illa in fpiritus & votorum re-

cavea miíTz, reditura cum virenti tanco olivs.

Mors defiderata.

novatione repeti folet. Arenovatisultimum

rl

votis, Patrum nonnemo, quafi cantantis inftar

XXVII. P. Andreas Frufius , cum graviter Hift. $oc.

pri,

litanias dixit: cui Joannes, vocem etiam in

egrotans, füb facro verbailla audiviffet,omnel.16. n.61.

cantum flectens refpondit. Et crucifixum in

debitum dimifi tibi: tantum defiderium ob

omnes partes veríans, prout in miffionibus

fadam quaíi de xterna vita promiffionem

per plateas urbis facere confuüeverat , ubi de-

concepit, ut fequenti mox die fandiffime

fuerrit mortuus.

-

mum dici audiit: enus Dei: Parce ei Domine

H

&c. fübfiftere tantifper juffit, & oculis in cru-

XXVIII. Hicronymuä Gualdïo tantam Íen- Ann.Rom.

p' zl]

cifixum füaviffima intime demiffionis fignifi-

fit dulcedinem mentis, cum ad mortem zgro- 1594.

hh 1f

€atione converfis, magno & incitato fenfu fa-

tare fe vidit, quantam vix unquam tota vita

fentiebat.

cile tricies repetivit: Parce Domine, Parce Do-

Idem incredibiliter recreabatur,

LI

mine! Vocatus cum aliis ad Joannem Rector,

cum videbat lintea fuo cruore infeda, quod

voluit, ut repeteret aCtus contritionis, fidei,

diceret, ea effe mortis vexilla.

fpei & charitatis. Ajebat ergo Joannes: Do-

XXIX. Joannes Rodericus Grammaticz Hig, soe,

leo, Domine! Spero, Domine ! 44ino, Domine ! Pa-

Magifter interrogatus a Re&tore, an nihil con- p.o.1. z,

Fibu t

vatum cor meum, Deus! Paratum cor meum.. Inter

fcientiam torqueret? refpondit, hos unum

&in])

In Ad[

hos actus affixis crucifixo oculis, TEfus Ma-

fe timere, ne forte vita prorogaretur.

ria, verba ultima, dixit; & ad utrumque abiit

XXX. Vincentius de Rocha Scholafticus, Ann.Lufir,

h, l

feriz fextze hora duodecima & dimidia ab he-

us C&, oll.Ébor.

[

ggm,qqi mortem illi aanuntiavit,amplex

pro- "tie

thulus XCVIL — Mrs.

45k

proque tam optato nuntio.cilicium e pulvi-

8; ex vita fic difcedo ; tanquam ex hofpitio ,

nari extractum , quod nunquam alias a fe

non tanquam domo 5 commorandi enim na-

demiferat ,. donavit.

tura diverforium nobls ; non habitandi dedit.

XXXI. Panormi cum medicus Matthæo

M

^ THI. Socrates Critoni fuadenti, ut, fi vitam Erafmus 1.

Gerardo mortem annuntíaret , prz lztitia is

ipfe füuam neglloeret, faltem liberis parceret 3« apoph.

exclamavit : Gloria Patri, & Filio, & Spiri-

& amicis ab ejus incolumitate pendentibus ,

tui fan&o.

QC

refpondit: liberi, Deo,. qui mihi eos dedit,

)

Vita to. de

XXXII. P. Franciícus Suarez in agone ple-

curz erunt: amicos hinc dlfcedcns vobis (i-

Angel

nus gaudio cooleft;, non putabam , mqme-

À

preefixa

bat, tam fuave efíe, & tam dulce mori. '

miles aut meliores inveniam , ne veftra qui-

dem con(uetudiue diu cariturus; quandoqui-

Ann. Delg.

XXXUL P. Henrlcus de Habspruck in ul

dem nos brevi eodem eftis migraturi.

z

Duac,

timo morbo rogatus, num in focietate mo-

IV. Idem advertens amicos ipíum in car- Xenodh,

i

I61I.

ri jucundum eflec ? refpondlt. .Superat hoc

omnem CO itationem.

Beneficiuin eft bene-

cerem fequentes iugere, lelt ad illos : qurd in. a901-

hoc eft? nonne me jam , e€x quo gcmtus

ficiorum.

Nemo credxt, nemo credit.

Annue

AXXIV. Novitus aoncrum octodecim

füm , morti adjudwatum ícitis ? (i bona mi-

hi advenirent, vitaque preriperetur , enim

1602.

ex:remum inunctus ad fratres , quos Ange.«

Ql

vero mihi, benevolisque meis , lugendum

los zebatur, converfus :

Non poifum, inquit,

foret: at malis impendentibus cum diem ob.

vobis explicare, quam folida voluptas, quam

eam , an non potius lztari mecum L gratu-

fecura &. tranquilla quies , quam profufum

atque ad fenfurn percingens gaudium fit ani-

larxquc mihi convenit?

. V. Idem Platoni- quærentl, an llbenterlnchm P

mo cogitare, fe mori in focietate , qua una

cogitatione dolores omnes & mortem fua-

moreretur ? refpondit: In juventute. bene I- - 2t.

vem duceret.

vivere , in fene&ute bene mori laboravi, at-

Ann. Boet.

XXXV, P. Ludovncüs Pontius , Duas

que ita interiore dolore feu cruciatu non affi-

Coll.Gran,

cior, nec mori recuío ; nam vita honefta fuit:

1611.

Archlobrxgenfs filius, cum illi mors denun-

ciata eft , nuntii manum ar&iffime comple-

mortem cum hilaritate exfpccto.

t

&ens prz gaudio ofculatus eft.

Inde tantis

VI. Hadrianus, Impcrator ; in mortc his Jof. Lang;

verübus lufit.

in Pol, V,

fuavxcaxubus perfündi ccepit , tum ex cocle-

Tors,

ftium gaudiorum defiderio, tum quod inter

."nimulas vagula , blandula.

S

nofiros moreretur , ut timendum fibi dice-

-Hofpes , comesque corporis ,

Dul

ret, ne laborem in vita pro Deo affumptum,

)ue nunc abibis in loca ,

nis,

Deus jam totum in hac vita compenfaffe Vi«

Pallidula , rigidula , udula ,

deatur.

INec , ut foies ,. dabis jocos?

JMors. vepentina.

VII. Thraces, Caufiani ac.Getge exequias .Stobel, in.

Ibid. $98.

XXXVI. Montella Antonius' de Valentia

cum hilaritate ; Natales cum. fletu celebra- Encom.

[

verunt..

tnor,

. Coadjutor feptuagenario major, cum pre-

fente medico Pleuritici alicujus fratris (angui-

VIIL Ludovicus Cortuf ju$, ]ureconfultusnrex. in

Patavianus , lamentationes & lachrymas in prodr. c.

nem emiffüm videret, una cum aliis fanus to-

$. i&

tus, ita depravati (angumls afpectu territus

funere fuo fieri , teftamento füo vetüic , fed t

potius aulzdos, citharoedos , & omnis gene-

l

fuit, ut ter Jefu nomen ingeminaus mortuus

A

conciderit , ficque compos fit fa&tus petitio-

ris muficos numero quinquaginta , qui cum

Clero candidati mclderent, conftituti voluit.

nis, qua petiit a Deo, ut l'ceret fibi (ine mo:

leftia domefticorum decedere..

Feretrum autem a duodecim innuptis puellis

Annus

prafina vefte indutis & lzta carmina canene

XXXVII. P. Ludovicus Gagliardus, Pro-

1604« . vincialis olim & Re&or, cum fuecefforis fui

tibus portari. Pro comitatu vero omnes etiam

822.

religiofos affumi prgcepit ; excepnsms, qui

fermoni cum focio mterefïet, finita concione

nigro habitu uterentur. -

- fine fenfü & motu repertus eft mortuus.

Ex relnt.

1X. In libro de feptem donis legltur, quod Manfi difc,

XXXVIII. Quidam, cum fciret, plerosque

$0

priv.

cognatorum füorum. fabitanea. morte mor-

Saladinus Magnus 8 meceps Saracenorum 9 5 1« 10,

fecit fibi portari fudarium fuum , dum vide-

nb

tuos fuiffe, diffidens Gibi,

quotidie confeffus

eft ;

cumque ahquando in recreatione ma-

ret, fe propinquum morti, & fecit illud cla«

mando per preconem deportari per civita-

num pro fítrophiolo in faccum :mmltteret,

-mortüus concidit.

tem : Tantum deportabit fecum Princeps

Magnus de omnibus rebus fuis,

Hift. Soc.

XXXIX. P. Juvenalis Boterus noctu fanus

Rot

p. 2. l- 3 cubitum iens,

X. Mortuo Alexandro Magno, qui in tam $ $. Anton,

nc 1620

mane mortuus repertus eft,

brevi tempore dominium orbis . acqu'vxt,p. &« Cit.

)

tam compofitus, ac fi dormiret.

convenerunt Philofophi, & dixit unus : Ifte, 14- c- 8

.$. VIL.

qui terram heri totam conculcabat, hodie ab

EXEMPLA PROFANA

ea conculcatur; Heri dominabatur ei, &

poffidebat eam, nunc poffidetur ab ea. Heti

Oualztas.

non fuüfliciebat ei totus munduos, nunc fuffi-

$00

Tab. conc.

x&oteles moriens: dlxlffe fertur :

du-

ciunt ei quatuor ulnz terrz. |Heri preme-

llf

e,in Dom.

IAr

bius vixi, anxius morior : nefcio, quo

bat : cam, nunc premiitur ab ea ; ducebat hee

l, Ach

vado; Ens entium , miferere mei.

ri exercitum fuper eam, hodie ab exercitu

Sen. l. de

puit

II. Seneca de feipío dixit : non me vixiffe

ducitur fub terra.

fene&

fboti

poemtet, ut non fruftra me natum exiftimem:

XI. Severus,imperator,qui füam fibi prepa-

J

R. P. Lobn. Dili. Man. Tom. À.

Ll1l2a

rari

x

452

. Blibliotbece Manualis. Concinatorie

Dion. Ni-rari fecerat mortualem ürnam , intra quam

qua impotenter gloriantur Philofophi, natue

cen. in vi- cineres fuos recludendos ftatuerat, frequen-

ra duce fünt confecuti.

Qua die propagans

pu

dz foboli, regendzque familiz in manus.con-

prod

tz Severi cer eam attingens dicebac: Tu virum capies;

-.quem totus mundus capere non potuit.

veniunt ; eadem fepulchralem veftem , &

b s

reliquum funeris apparatum , vel in mariti

S., Anton.

Xli. Antoninus de quodam Siciliz Rege

lc$.7. refert, quod, dum cuidam amico fuo ; qui

domum inferunt fponíze, vel a fponfo tradi-

tum accipiunt: in quo egregie memorcs eífe

plip

ipfüm feliciffimum effe exiftimabat, fuam vel-

.let reprzfentare infelicitatem ;, eundem ad

videntuc , ideo füfficiendo generi fe compa-

N

«f

rari , quod Huxam plus xquo mortalitatem

regiam menfam fuam invitarit, fuperque ca-

put ejus enfem acutiffimum ex tenuiífimo filo

inopingto occupat mors.

*

XVi. Regibus ZEthiopum

Abyffinorum hzc Ibid.-xn. g

pendentem fufpenderit ; qui exinde nimío

metu perculfus, vix bolum ex propofitis fibi

lex olim: fuit, aut etiam nunc eft, ut, cum

regic opulentiz fercula inferuntur, vas vi-

cibis deglutire potuit ; cumque Rex id fe ad-

mirari fimulans, abítinentiz füz ab eo popo-

treum cinere plenum in menía non defidere-

fciffet caufam , refpondit , omnem cibi man-

tur; quafi vero ea cinerum pra'fertia condiri

ducandi fibi evanuiffe appetitum, utpote qui

poflint dapes, aut conviv& admoneri , tan-

. ob imminentem fibi gladium e cenüi filo pen-

tum cibi effe fum

Dre:

endum ,. quantum brevi

odt

dulum quovis in momento vicinam fibi mor-

morituris (it fatis.

tem exípedtarec; cuij Rex opportune repoe

XVIl. In hiftori

is Indicis Rägni Mogof ta- Manfi di»f*u«

Yr

. fuit dicens : fi tu unum gladium, qui tamen

lis fcribitur vigere ufus, cum dies nuptiarum. n. 8.

erat affixus, licet tenuiter, ita timuifti , ut

inftat, nupturi coemeteria & fepulchra ob-

putares te infelicem & miferum , quz feli-

eunt , ac tandem referant , ut fic recorden-

Citas poteft effe mea , & quz letitia, qui

tur mortis , antequam aliis dent vitz princi-

tot pericula mortis habeo füper me, veneni,

pium ; ad conjugslem namque fovendam

-gladiorum, perfecutorum, & hujusmodi?

continentiam , priusquam ad copulam ma-

Qud

turic

$. Petr,

XIlI, S. Petrus Damianus quandam Impe-

ritalem procedant, fnenti fuæ/coemexerïa &

N

i

Dam. l. . ratorum Grecorum confüetudinem in hec

fepulturas imprimebant.

X

lifi |

—XVII. Brachmanni parite

', ut CardinalisBellarmin, *

pj« 17e

recenfet verba: Apud Grzcos hzc teneri

|

tinentia tutanda conc. de

" confuetudo perhibetur, ut, cum Imperator

Bellarminus fcribit, pro con

fepulturas ante domos füas erigere , & con- morte.

quis in dignitate creatur, mox ut imperiali-

bus fuerit infulis redimitus , cum denique

fervare folent apertas, ut hoc fruentes fpe-

&aculo majori cum honeftate vitam tradu-

procerum vallatur obfequiis , cum excipitur

modulantibus pfallentium choris. quidam

cant j- profitentes unanimiter , mortis me-

moriam efficacilfimum contra carnalem con-

fibi przfto fir obvius, qui videlicet una manu

vafculum plenum mortuüorum offibüs , ac

cupiícentiam fraenum effe..

XIX. Plato difcipulis fuis hanc legem de- s. Hier. in

pulveribus offerat, in alia vero ftupam lini

lat

fuübtiliter pexam , ac piis penfilibus molliter

dit, ut inter ingreffi nunquam pedes operi-c. 1c.

i D

demolitam , cui protinus ignis adbibetur, &

rent; quo ritu voluit extremum vitz femper Matth,

pel

repente in ictu oculi flamma fübito vorante

cogitandum, eo quod tanto quemque fapiene

p

'confumitur, üut in altero debeat contiderare,

tiorem fore crederec

"

s güanto vivacius more-

tem confideraret.

uod eít; in altero valeat videre, quod ha.

bet; in cineribus fiquidem fe cinerem reco-

XX. JEgyptii prudentiores

Lfemper folebantRadzivil.

obionga offa mortuorum five vera, five exPift. 1. p.

gnofcit , in ftupa jam colligit , in die judicii

quam fübito mundus ardebit ; quatenus, dum

ebore ficta fecum portare, &, ubi fibi oc- 134* -

fe (imul ac fua tam vana, tam flocci penden-

currebant, eorurn oft

óbitum exbortarl.

cg-ï(ïone ad meditanc?um

da confiderat , de imperialis culminis afcen-

XXI. Imperatorem Orientis recens crea- Drexel. in

$t (

fo faftigio nullatenus infolefcat, & dum pof-

- feffor.atque poffeffio fuübjacere. communi

tum nemo prius alloqui audebat ,. quam La- prodr.c.1..

btey,

tomus diverfi coloris marmora ei exhibuiffet, 9. 26

65

omnium cafüi non ambigitur , jam quafi de

fingulari dignitatis apice, qui ad fumma pro:

quzfiviffetque , ex quo genere fibi (ua maje-

vec&tus eít, non infletur.

7

ftas monumentum ficri vellet?

Á

&l

Eu

Val, Max.

XIV. De Epaminon

da Thebanorum gene-

XXI!. Philippus , Rex Macedonum

LinD)

L3.c.2. rali Duce refertur, quod cum in pralio le-

gotium dedit puero, ut quotidie e lecto fur-

la ?

Pot,

thaliter fauciatus fuiffet, fequentia interro-

genti diceret : Rex, ho;no es, vive memor

arit: Primum an clypeus fuus falvus effet ;

lethi.

"

Y

Deinde an fufi hoftes penitus forent 5 qu&

- XXIII. Ptolomsus, Rex JEgypti , femper Plut. in "

Pa

poftquam ex animi fententia comperit ; non

calvariam pone fe, vel in mediis etiam epalis conviv,

Tdem

finis, inquit, commilitones, vitz mez, fed

habuit, ne mortis ipfi excideret memoria.

Lin])

inelius & altius initium advenit , nunc enim

Quin & Miniftrum (ibi identidem occinere

lp

"

veftet Epaminondas nafc

*

itur , quig fic mo-

voluit: Rex, infpice , talis eris.

ritut.

XXIV. Agathocles, Sicilie Rex , vafis fi-Beff. c. 1.

Memoria iortis.

ulinis eque ac aureis in menfam omnia in-de mort.

Qiymþ

erri conftituit, quo fe ex figulo & limo na-

(tc

tum , & Regem factum meminiffet.

hi

Rho.l3. XV. De Peruvianis fequens trad.itui—lau—

& 3. €X- I dabili(fimus ufus : Itatini fera alioqui gens,

XXV. Romanis de hofte triumphantibusS. Hier, in

& [oli ac difciplinz vitio ab humanitate ab-

femper fervus a tergo inclamare debebat:epifl, —— .

Hominém te mortalem memaineris.

"horrent ; hane tamen partem fapiefxtiæ ; in

9r$

T z'tuhl& | ,XCP; IJL Mors.

4353

' Mrs incerta,

VI. Sicut torrens ,p'luvïalibrus aquis colli- S. Avg. i&

cuür- Pf. 109.

Brexdl. in XXVI. Tarquinius pifciculi fpina : Fabius. Bitüt» redundat, perftrepit , currit ,

prodr.c, pilocumladte haufto: Ariftides Muftulzmor.. I€ndo curfum finit ; fic nafeuntur homines,

$^ $.5o. füs obiit: Anacreontem & Sophoclem uve Cmoriuntur; & aliis morientibus alii nafcun-

acinus; Luciam, Marci Aurelii filiam , puà-

tur, fuccedunt

à

manebunt.

» accedunt , dqþedupt , 'nöc

.

&iuncula acus fübito extipxic.

lein. l. 8.

XXVIL. Manlius Torquatus, dum in ccena

VII. Sicut ftellz, quz ab Ortente veni'-Lmt, Idiota de

€7. &53. placentam appetit: Quintius Scapula, dum

quamvis fint magnz. celeritatis & virrutis , contempl,

4

apud Aquilium Gallum ccenat: Saufejus, cur; t€ndünt tamen ad occafüm

Es

,

hg

diverfos circulos tardius aut citius fe a no-

, & ibi fécundum mort. 5- l,

ovum forbet: /Emilius Lepidus

» düm egre-

E

diens litnini cubiculi pedem allidit: C. AnG-

ftris afpe&tibus abfcondunt; fic homines uni-

dius, dum pedem in comitio offendit: Be- ver(i ab oriente, id eft, civitate in mundum

bius Pamphilius, dum a puero horas *TäUærit:;— veniunt, fed omnes iterum , ubi aliquamdiu

Juventius Talva, dum facrificat : Bebius

—

i

; ju. fulferint , per mortem ad og;idcntcm'*tcn-

e

dex, dum vadimonium difíe

;

te extincti funt.

r?i jubet, repen-

VIII. Sicut aqua dilabens in ter

Xratln»itla ab. Idem 9.

Drexel,i» XXVIIL Philemon comicus jam comoe. Üorbetur, utamplius non appare

at ; ita ho- V. 1o.

prodr, c,i. di

dl

partem in fcena repraíentarat, fed quia " in terram per mortem cadens ita abfumi-

"

s. 450

pluvia interveniens abrumpere tertium afum t"r» ut nulla ejus memoria extet , fcd ficut

co&git, ad fpectatorum preces promifit, fe il- *X oculis, ita ex animo evanefcit.

lum poftero die abfolaturum.

Cum autem.

,X Sicut poma ex arboribus, fi cruda fint, Cic. in Ca-

tempore deítinato omnes jam convenifífent,

vi avelluntur; fj matura & cocta

; decidunt ; ton.Major,

fic vitam adoleíce

Philemon fruftra exípectatus, in le&tulo mor-

ntibus vis aufcrt, fenibus

tuus inventus eft.

macturitas.

Guido Bi- XXIX. Meffadavus jam fenex, cum

P ami- .X. Sicutis, qui e car(ffcrc' ad mortem du- Drex, in

turi. eX co in craftinum invitaretar convivium , cur citur, non minus angitur , etfi longiore via prodr.c.r,

"i

hift. Ecct, me in craftinum vocas, inquiebat, qui a mu]. QUam alius ducatur; ita cum nos omnes ad $: 99« -

d

tis' annis Cra&inum non habui, red mo:tis ad- mortem- damnati ümus $ Parum/ FO]alnur,,

etiamf(i tardius eo perveniamus.

i

j

ventum in fingulos dies exfpe&tavi : quz no-

bis nunquam in(idiatur , donec nos incautos

XI. Sicut egreffus eft nudus de ute

ro xma- Eecl. . 5.

tris fuz , fic revertetur

tandem etigm Oopprimat.

cum de labore füo homo.

; & nil aþfcrct (&- V* 14.

$. Vi

XII. Sicut hyems hortos & viretà frondi- Beiil. t0.5.

SIMILITUDINES,

(bgs fgoliac & foliis, nudamque humum red. in fefto $,

It5 iia mors im

portuna omne facrum pro. Cith-

ii

Lud.Gran.

fanat ; & quidquid in mundo admiratione

in Duce .

ut is, qui caftrum vult expugnare, pri.

dignum eft.

» in momento dejicit , nudata-

Iï Sic

mo ruinam rmajoribus tormentiis fter- que reddit

pec. ].

regum fceptra , dum illos xquali

* nit , inde oppugnat, invadit , & occupat; falce, ac i

nopes ferit.

pl'r Iii :

- ficante mortem gravis infirmitas pramitticur,

XiIL. Sicut in ludo Schaccorum omnia lu- Manfi difc,

L]

quz ita impugnac naturalem fortitudinem , fü

5 hujus inítramenta füum in tabula locu

j

ut nullam vel diuturnam, vel nocturnam ho- obtinent ,.

m 12,' n. ?Qe

llp'

habet enim Regina locum füum,

mini quietem permittat , fed ita concutiat Rex alium

» & alium pedeíter ; & ita de fin-

. fingulaumembra, ut anima defperans de cor- giis.

Ludo vero terminato omnia fimul in

endendo tandem fü- unam

poiis cafiro amplius def

|

urfam tnittuntur confufim , line ullo

giat, & in alterum mun

dum-.peirgat.

ordine , adeo,

n

Sen. de.

II Sicut vas liquore plenam non extrema habeatur ratio.

ut nullius ibidem pro altero

lta quoque in hac precfenti

cnl'

brev. vit, gutta cadens exhaurit, fe quidquid ante de-. vita contingit,

in qua Deus ludit in orbe ter-

c. 9.

v

cerptum eft; fic ultima vice hora non fola rarum; unusq:

usque enim pro ratione digni-

mortem facit, fzd fola confummmat.

tatis locum fuum ob:zinet,

Princeps videli-

Stapl. te,

Ilf. Sicut is, qui eminus aliquid videt, con- cec hunc, fübditu:

vero alium fibi proprium,

1b

2. in Dom. füfe videt, nefciens, homone, an arbor fit ; at vero terminato

hoc fp:iio, in quo vnjcui-

43. poft fic

qui longam fibi vitam promittens , mor- que vivendum eft

; lecundum diving provi-

.Pcnt. :

tem quaíi eminus & longe di(tantero refpicit, dentix

periodos , omnes in fepulchro, vel

eam , qualis fit , quam terribilis nempe

E

& ut melius dicam, in momento mortis omnes

|/

acerba, non videt.

ex zquo habentur, nec habetur ma

Idem. te; — IV. Sicut vaía fidiilia eque fünt obnoxia quain alterius ratio.

jor unius,

2.inDom, periculo, five (int nova , (ive diuturna ; fic.

X1IV, Sicut fi intrares domum, & (cires , Bellovae

13. poft homines zqualiter funt mortales, & inte

Pent.

ri- quod aliquis in domo accederet , & occideret, (pe. mor.

x

tus periculo expofiti , five fiot adolefcent

es, procul dubio ad teomnes accedentes timeres, P. 1. l. a,

li

five juvenes, five viri, five [enes.

& fufpectos haberes : Sic tu intrans in mun- if 4

Olympio-

^

V. Sicut hydria juxta fonrem contrita, dum hunc,

certus effe debes , quod aliqua ho-

N

dor c. 12. aqua Don perit , fed in fontem fhum reverti- ra te occid

et ,

& neícis,*quz fit illa & ita '

" in E,cg:-l.

tur, eamque ruríus, qui voluerit, ex fonte omnes füfpe&tas debes habere,-

n

haurire potelt , ita corpus, quod in elemen-

. XV.Sicutaqua congelata propter fervorem Idiot. de

ta velut fontem fuum refolvitur iterum refue

folis liquefieri folet, & interram & lutam dilae cent.mort.

noftra frag

äitio, cap' 10,

Ícitasi potelt, Ac?uandocunq'ue Deo placuerit. b1 » ficutique

4illis & aquca con

à

qua

b

454

'Bz'bliotäecæ Manualis Con;io'nataïiæ

quz nihil aliud eft, quam carnea quä:dam mo-

trahitur incantationes , aures ad terram ap-

$

ul

les aliquantulum congelata, quando fervore

plicet, id eft, difcurfus audiat de morte, ci-

mortis percutitur & urgetur, neceffario dif-

nere, & terra: Pulvis es &c.

b

- XXII. Sicut uno offe arido plurimos Phi- Maná difc.

fluit, & in terram decidit, & mutatur, ut di-

cere queat unusquisque : ficut aqua effufus

liftinos occidit Samíon; ita per no(tra quoque 3. n. 8

in tumulo refoluta offa, modo illa, dum vivi-

füm, & difperfa funt omnia offa mea.

S. Chryf.

XVI. Sicut qui tenentur in carcere, fem-

mus, meditamur, omnes fpirituum maligno-

/

eofic.

Y

rum atteremus exercitus.

n

;

gde Laz.

per quidem dejecti , moerentesque fünt, ma-

e

M

xime tamen fub diem illum, quo fuünt edu-

XXIHL. Sicut leonis quamvi

S famelidi cone Ibidäm.

46,

tonm. 5e

ftans eft inftin&us , ut non oppugnet eos,

cendi , & ad ipfas judicis fores protrahendi ,

ac pro cancellis foris ftantes judicis vocem

qui veluti mortui proftrati jacent in terra :

ünde Poeta cecinit : Corpora maghanimo /atis eft

intus audiunt , examinantur metu , nihilo-

'- que melius efficiuntur, quam mortui; fic ani-

proftra[fe leoni ; 1ta daemon circa illos , qui fe

7

ma maxime quidem in ipfo peccati tempore

mortuos exhibe

(

^

nt, omnem fuqm deponit

cruciatur, & angitur, multo tamen magis

vigorem.

D

XXIV. Sicu

cum hinc avulía ,. abducenda elt.

x

t damnati ad mortem quane Idem difo.

S.Ephrem.

XVII.' Sicut ex captivis nonnulli lo

hgïori

tumvis laute habeantur, príusquam ad furcam 4- - 2

erat.de / tempore vinculorum rumnas füftinent, non-

abítrahantur , nihilominus propter juftitiz &

morte.

nulli citius e vineulis emittuntur 5 fic & ani-

condemnationis füz apprehenfionem, ne mi-

m nofirz affeCte füunt, quorum aliz multum

nimurn cum guíta deglutire poffunt bolum ;

Ita quoque qui mortem ferio confiderat, eam-

fatis temporis in hac vita permanent , aliz

zY

vero citius ex hac vita migrant.

Q

que vicinam (

quemadmodurm veraciter eft)

Rohanus

XVIH. Sicut vir fortis, cum vi

cino jam

apprehendit, nu

llam in carnalibus deliciis fa-

:

inf

apud Man- belli certamine armis accingitur, palpitat &

tisfactionem habere poteft, certus, hanc car-

la

fi difc. 53. fe(tinat, tremit ac fevit, quafi pavere per pal.

nem fuam vermium paftum futurum effe, hac-

l

L ET

lorem cernitur, fed per iram vehementer ur-

ue cum confideratione ofmnem carnalem

getur: Íta vir fanctus cum paffioni propin-

faftidit voluptatem : Non eft libidini diverfo-

Bdf

- quare fe conípicit , & naturz fuz infirmitate

rium, in qua verfatur mente fepulchrum.

I

contunditur, & fpei fuz foliditate roboratur,

XXV. Sicutpavo, etfi vifis pennis fuis pul- S. Anto-

W

-& de vicina morte trepidat , & tamen quod

chris eas extendit, & hinc inde fe gyrat, de ea- ninus . 4»

a

moriendo verius vivat, exultat, ad iegnum

dem pulchritudine füperbiens, tamen ad pe- ^ 14 €

quippe non poteft, nifi interpofita morte,

des turpes afpiciens, eas continuo deponit,

n

tran(ire ,. & idcirco & confidendo quafi am-

4

qua(i fe humilians; fic homo attendens ad —

4

LI

M

bigit, & quafi ambigendo confidit, & gau-

finem vite , humiliabitur.

«

[

. dens metuit, & metuens gaudet, quia icit,

XXVI. Sicutad abítergend

as'lihtærdni vel Manf difc.

tàb,

. quod ad bravium quietis non pervenit, nifi

cujuslibet alterius materiz immundz fordes, g. n. 1.

hoc, quod interjacet, cum labore transicen-

lixivium'adhiberi folet, quod ex aqua & cine- .:

! dat. Sic nos, cum morbos a corpore repcel-

ribus auxilio ignis componitur : Eodem modo

. lere cupimus, triftes quidem amarum pur-

quisquis cor & animam fuam a contractis cul-

M

gationis poculum fümimus , certe autem de

parum maculis purificare, eamque in conípe-

gaudeémus.

j

&u Dei immaculatam reddere de(iderat, me-

fubfequente falute

Utilitas..

morjiam mortis , aquam vere compunGionis,

Ibid. ;lifc. '

XIX. Sicut, quod ex viperinis carnibus po-

divinique amoris ignem adhibere debet.

W. 2«

Vi

tenti(Ífima contra venenum conficiatur the-

« XXVII. Sicut effodientes thefaurum mul. $. Antoni-

-fiace medicina, ipía nos docet experientia :

tum laborant,ut inveniantipfüm,quem fümme nts P. 1-

Ita quoque peccat venenum, nobis mortem

defiderant,& quia antiqui fepulchris fuis facie. tit 5: € t

, inferens, fanatur, atque extinguitur, nec non

bant thefauros abfcondere,ideo tales effodien.-

.lt.

mortiferi hujus ferpentis moríus fopitur per

tes, cum inveniunt fepulchrum.gaudent, nihil

feriam mortis meditationem.

H

Dtts

curantes de labore, fperantes quam citius ad

od

Plinius l.

XX. Sicut perdix dum aucupum patitur

thefanrum, quem optabant, pervenire viío fe-

16, c. 33 in(idias, tefte Plinio, in fulco refupina, gle-

pulchro. Sicdefiderantes thefaurum fuperng

M

ba fe terrz pedibus apprehenfa operit; Idem

vitz, cum confiderant, quod per mortem cito

omnino anima chriítiana, dum a dzmone in

ipfum confequantur, fortiores redduntur ad

via voluptatum , aliarumque iilecebrarum

labores, iorelligentes illud Apoftoli: INon

carnis, mundive tentatur, infidiasque pati-

condiene pa[lones bujus temporis &c.

j

tur, przítare deberet, fe nimirum infra ter-

XXVIII. Sicut quando in le&o concutiun- Manfi difc,

Sttp

ram abícondendo, id eft pulverem, ultimum-

tur, tunduntur, moventur plumz , quz in

inD

37- fle 3*.,4 )

UM

que hujus corporis noftri

,& mortalis vite fi-

le&to füunt, fusque deque mote molliores &

nem meditando.

delicatiores evadunt , prebentque fomnum

S.Aug. in.. XXI. Sicuc afpis, ne incantetur, füas obtu-

fuaviorem , auia corpus mollius , & delica-

li

Mfal 57. rat aures , ubi S. Auguflinus inquit : Recu-

it fe

tius in eo conquiefcit. Tdem quoque anima-

ht

fans audire illas voces, quibus fe cogi fentit,

bus eleGtis in infirmitatibus mortalibus con-

allidirt unam aurem terrz, & cauda obrurat

tingit, per has namque mors illis praeparatur,

alteram, atque ita voces illas, quantum po-

quz eft le&us quidam floridus & plumeus ,

tefít evitans , non exit ad incantandum.. lta

IN

ut in eo fuaviter conquiefcant , juxta illud

& Chriftianus, dum a demonio ad volupta-

ejusdem Pfalmiftz oraculum : Exultabunt San-

um deliciarumque carnalium & t:.—crrengru.m

Gi in glorz*c/z » letabantur in cubilibus füis.

XXIX.

Tuwus XCFIL Mi

E

$. Chryf,

XXIX. Sicut ftatuta, quz in fornace bon-

tom.5.

XL. Sicut omnia flumina tehdunt ad mare ;Idiota de

Id

fer. fringitur,haud deletur,fed renova tur ; ficcum

ita omnes homines ad.amaram mortem pro- contempl,

* .v

corpus nofirum moritur, non perit, fed inftau-

b

perant; mors enim eft omnium poena, om. ert.

ratur. Cum igitur videris carnem noftram,tan-

nium tributum, omnium carcer,

N

omniumDo-*'?* «

quam in fornacelique(centem,ne committe,ut

mina, omnium receptaculum.

in hujus rei infpedtione conquiefcas, fed tan-

tifper exfpecta, dum ea ruríus conflata fuerit,

I

- Mors libenter accapt&nda.

Manfidit, XXX. Sicut infans in utero matris confti-

XLI. Sicut mutuata pecunia zquo -animomüsin me,

35.m 9. tutus, quamdiu imperfe&us efl, inde egredi

reddenda eft; fic vite munus, quod aDeo ac-

non curat; mox vero ut ad perfeQtionem per-

cepimus; fine querimonia eft rcftituendum.

venit, ibidem amplius füb(iftere nequit, quin

XLII. Sicüt nemo miratur, liquefactum 1dem.

potius vim adhibec, ut egrediatur, utpote lo-

effe, quot potuit liquefieri, aut exuftum effe,

eum defiderans capaciorem, copiofiorem ci-

quod eít exuftibile; ita nec mirandum , aut

dl

bum.a&rem haurire liberiorem,clarioremque

egre fer

lucem. . Ita quoque qui amore Dei ardent,

tale eft.

cndumäe.ft, mortuum effe, quod mor-

[

& in ordine ad vitam füturam opera bona

XLIII. Sicut is, qui fcit, fe in condu&aLangius in

fibi accumularunt, hic in terris ingenti cam

domo habitare, minus molefte fert, (i exire Pol,v.eod,

impatientia vivunt, dicentes cum Pfalmifta:

jubeatur; ita qui intelligit, domicilium cor-

Heu mihi quia incolatus meus prolongatus!

vel cum À

poris ad breve tempus fibi commendatum

poítolo : Cupio díffolvi, & effe cum

&

effe, non egre id deferet

Chrifto.

conceffit, jubeat.

, fi Deus, 'qui illud

fäï-l. to.5.

XXXI. Sicut matres volentes ablactare

XLIV. Sicut nemo eft, qui non gaudeat, filbidem.

in fefto S.infantes, a

:

liquid abnthii aut aloes mammil-

longa maris pericula emenfüs, ac terram ac

Joan.

lis apponunt; (ic Deus a voluptatibus mun-

.Evggg.

portum feliciter appellat ; ita nec triftandum,

.

di abítrahere nos defiderans, amaram mortis

fi poft fuperata vite hu

jus.

memoriam proponit.

pericula per miot-

Belf. cont,

tem in patria appellamus.

XXXIL Sicut Navarchus, ut navim bene

t

1.de mort. dirigat, in puppi ad clavum fedet; ita uüt ho-

XLV. Sicut felicior eft , /quem vcntuälbidem,

t

l pl 4l

8 5.

acrior cito ad portum deportavit, quam is,

.. mo (eipfum bene dirigat, non tam ortus fui

quem venti fegnes, & longa tranquillicas

g

vitzque ínitium & progreffum

& exitum confiderare debet.

» quam finem

lentiffimo tzdio delaffarunt; ita fortunatior

ett,

B. Alb.

XXXIII. Sicat corvus nunquam redit ad

mit.

quem qufi':ina,ta mors cito his malis exi-

Magnus l. nidum,

fi cineres aut contritos pulveres in eo

XLVI. Sicut, qui debitum contraxit , deInchin, p

fi df

de .vege-

confpexerit; fic neque demones ad animam

m

X

quo magnum cenfüm folvere cogitur, gau- 1.c.16,

redeunt, fi cinere, id efl, mortis memoria con-

det, fi folutione capitis liberare íe a cenfa

(perfam advertant.

Beff. 1. c,

XXXIV. Sicut híirudines, fi corpOrï perti-

poffit: ita cum propter debitum mortis plus

rimis incommodis, puta famis, fitis, morbo-

P.

nacius adhareícant , cinere fuperje&o deci-

rum &c. obnoxii fimus, letari merito debe-

dunt; lta; ut homines a voluptatum, & di-

mus, fi aliquando hoc debitum mortis natu-

vitiarum concupifcentia abítrahantur, non

rg folvere, & per hoc nos a mi

aliud zque efficax remedium eft, quam mor-

feriisk itis

abíolvere poffimus. .

*

tis memoria.-

XLVIIL Sicut ftatua , quando i

n | fordaccä. Chryf.

ntüf

«Idell P« 4

XXXV. Sicut illi

qui migrare cupiunt,

confringitur, non-dpletur, fed renovatur; fic, verb. A-

hr

1

omnia, qux minus transferre poffunt, ín pe-

cum corpus noftrum moritur, non perit, fed Poft.nolite

jb

cuniam redigunt ; ita, qui mortisiiter fibi pro-

renovatur.

J

ignorare.

l

pinquum credunt , omne ftudium in bonis

XLVIII. Sicut Apoftoli navigantes vifoBemeus ^

operibus coacervandis impendant.

-Iirex. in

XXXVL. Sicut nemo prudens inter Oceani

Domino timuerunt omnes, & putabant phan- conc.7.del

prodr.c.

tafma eífe; ita nos in hoc mari

I.flu&tus in tabula ludit: nemo ab ingenti prze-

appropin- mort.p.3.

. z'üx

cipitio pendulus (celera meditatur: nemo in-

quantem mortem, quz adjuvet nos, arbitra-

.

mur inimicam effes cum vero ad litus patrig .

ter medios armatos hoftes inermis hilarefcit

?

cccleftis appulfi fuerimus

ita, qui in perpetuo mortis metu ver(atur,

; 3gnofcemus, vel

maxime íalutarem fuiffe,

nunquam audebit ea perpetrare, quz zter-

num infeilcem afferunt morterm.

XLIX. Sicut fi duo fint in Carcere, unus obIdem conc;

leve, alter ob capitale delidum; ille, quoties?: P. s.

Stapl.to.3,

XXXVII. Sicut apes, cum vehementer in-

mdi[c' |

inDom. ter fe tumultuantur, jactu pulveris compo-

panditur carcer, gaudebit, quia fe libertati re-

hà

ftituendum putat: alter vero terrebitur, quia

Poft. Pen-nuntur; fic homines turbulentis paflionibus

agitati mortis recordatione fedantur.

Á

ad mortem eductum fe iri timet: ita juftus

quisque gaudet morte adveniente , impius-

Eeirlto,j. XXXVIII. Sicut cinis ignem fibi füperpo-

in fefto S.(itum confervat ; ita mortis recordatio ignem

vero tremente animo eanxc—ix-em c:icipict.

-Jo. Evang-divini amoris fovet, ac nutrit.

g.r IX.

Neceffitas.

MOTIV A.

J'a. 'Cli/m. | XXXIX. Sicut

panis neceffarius eft homi-

z

ni prz czteris alimentis; ita intenta medita.

|4dd expetendam mortem.

tio mortis neceffaria eft homini prz aliis ,do-

I.

üid) a peccatis liberat; uti Salomon in- Ssp;cap.n

nis & exercitiis bonis.

cupatus V. 7«

dicgvit: ju/luf , Ji morte praor

fuerit,

456

Bibliotbece Manuakis Concionatorid.

iberó- Bojlev. p«

fuerit ,. in reffig&o erit : rapms efl , me malitia

IV. Quia a vifione wultorum malorum 1

rat, uti Bellovacenfis notavit dicens:; Ter-1. l.2.

mutaret inielletium ejus; incon[lantia concupifcen-

tie transvertit fenfum 5 — Placita erat Deo. anima

tium, propter quod juíti mori defideranr, e(t dift. 4.

fervor zmulationis ;. confiderantes namque

illius, propter boc properavit educere illum de medio

(ü

S. Ambrot, iniquitatum. Hinc S. Ambrof. raptus eft, inquit,

omnia mala, quz fub folz geruntur, videli.

«cet quod multiplicantur peccata, regnat in-

Q5

inPf. óo. juítus, ne malitia mutaret cor ejus. Mors er-

m

go ifta magis peccati fuga, quam morientis eft

juftitia , veritas conculcatur, dehonoratur

Deus, animz damnantur, pauperes appri-

detrimentum. . Et in capite 2. de bono mor-

- tjs hanc inftituit interrogationem : Quid tan-

muntur , jufti defpiciuntur, & impii domi-

nantur, dolent, gemunt, & dolore tabefcunt,

topere vitam ifítam de(ideramus, in qua quan-

' to diutius quis fuerit, tanto rnajori oneratur

mori quam vivcre preoptantes; unde unus

eorum Mathathias dixit: 1. Machab. 2. J/e

farcina peccatorum ? nullus dies (ine pecca-

Hdiora de to noftro przterit. Et idipfum confirmans

mibi , ut quid. natus. fom videre Contritionem popuss

mei: 9 contritionem civitatis fantte!. Hinc de $.

eontempl. idiota, lucrum, inquit, eft mori homini, qui

3

mort.c.6. bona morte moritur; nam per bonam mor-

Praxede fcribit S. Gregor. quod,.cum tantam

Chriftianorum flragem. videre non pofiet,

tem commutat homo timorem in fecurita-

! tem, & ideo fcribitur: Melius eft mihi mori,

Deum precata fit, ut, fi mori expediret, cam

a tot malis eriperet.

quam ut gloriam meam quis evacuet. Gloria

eujuslibet hominis, Domine;eft fan&titas vite,

V. Quia vincula diffoloit ; Hinc $. PaulusRom. 7.

qus gloria cito in hac vita fragili perdi potelt,

dicebat: 4mfelix ego bomo, quis lüberabit sue deV: 9^

utpote- per unum confenfüm peccati morta-

? Etiterum : Coaréior autem 1. Philip.

mortis bujus corpore

lis. . Quamdiu igitur homo vivit, quantum-

a duobus , defiderium babens di[Jolvi, & effe cum - ?*

cunque fit fanQtus, in periculo eft, ut evacue:

Chriflo ; mulio magis melius ,. permanere in. carne

tur gloria füa, id eft, ut perdat fanctitatem

nece[Jarium propter *os.

Super qua verba S.s. Greg.

fuams; íed per bonam mortem evadit omne

Gregor. ait: Adbuc corruptionis füz farci-l.4 mor.

$5

ericulum amittendi gratiam tuam.

nam portans, vinCtus clamat : QCupio difJoloi 9- 12

idiota de-

ll.. Quia portus efl malorum.ac diuturne €9' 1no-

[

& e[fe cum Clniflo ; diffolvi enim non quzre-

contempl

left& navigationis; perfugium arumnofz vitg;

ret, nifi fe procul dubio vinctum viderct.

mort.c.8. effugium miferiarum. Seu ut clarius dixit S.

Propheta veri Dei religionem tam indigne

Cc. 1. 1. Chryfoft. eft fomnus,migratio,translatio,& re-

ab Achab & Jezabel cractari videns, petuivit

Tuf.$. quies; &tranquillus portus, & perturbationis.

animg fuz, ut moreretur: Etait: Sufieit mi-

Chryf. ho. iberatio, & a vitee curis abíolutio. Hinc idio-

bi Domine , tolle animam meam, | Aker ille Ma:

7.ad poP-ta aic; Homo moriturus non magis contrifta-

Phut

chabzus proteftabatur dicens: Meiius e(? ma«

/ T

ri, aut conqueri debet, fi ad morteim pervenit,

Ti bello, quam vid

quaàm navigans, fi ad potcum, ad quem navi-

&orum.

D

ere malq gentis 'nplïr-æ, & San-

M

IT

Àpol

gabat,celerius,quam credit,perting;t. Eft enim

mo:s portus ad quem continuo navigamu

S3,

VI. Quia eft quie& a labaribusi;

uti S. Ambrof. $ Ambrof.

$ r

o r

notavit ,

dicens: Sapiens quisque intelligit,

dé a

& ideo fi ventus, & cafüs tortuitus fubito, &

feli; 42.—

Ti

ex infperato ad illum portum perducit, dole-

uod hzc vitra homini non ad quietean data

oc eft,ut hic laboret, &

re non debet homo. ÉEt idipíum confirmans

fit, (ed ad laborem, h

B:llovac. Bellovacenfis, nonne mors inquit; humani ge-

impofterum quiefcat, hic autem requies nul-

la; tantis enim malis repleta hec vita eft, ut

p. 1. fpec. neris terminus, non ícopulus, in quem impin-

L.2.difh.4.o3s, fed portus, quem libenter attingas, ad

comparatione ejus, mors remedium putetur

effe,non poena ; nam ideo brevem iftam vitam

quem fi quis intra primos annos applicu-rit,

non querimoniam agat, quod minus vixerit,

Deus fecit, ut moleftiz ejus, quia profperita-

te non poterant, temporis exiguitate finiren-

fed gaudeat, quia citius navigavit.

s.Ambro, lil. Quia immunitatem a tentaionibus praftat ;

tur. Hinc Tertullianus, non timegdum eft, Tertullia

fil$e.

5den,

inquit, quod nos liberet ab omni timendo:

l6f,

in c. 1.

Hinc S. fenex Simeon füo vicinus termino

Lue.

cantabat: Nunc dimittis feroum tuum &'c. Ubi

longum. Deu

s adimit tormentum homini,

i

cum vitam ei concedit brevem. Quod

etciam

P.Ambrof.talem format difcarfüm. Quafi ae-

Q . ho- Henr. de

ceíTirate quadam teneretur in hac vita, non

Henricus de Haífia contirmans ait:

. Hsffia in

quam diu

voluntate, ita dimitti petit, quam a vinculis

mo, quid eft ruum diu vivere hic

? tolitud,

uibusdam ad libertatem feftinaret,fünt enim

turnis. zrumnis & tzdiis in mortem ire

anitgz,.

vita, quam intrafti cum do-

vincula quedam corporis hujus, & quod eft

Quid tibi de hac

lore , contrivifti

cum labore, exibis cum tre-

gravius,vincula tventationum,quz nos alligant,

more: Unde S. Bernardus in exequiis unic

eS. Bern.

&ad injuriam captivitatis ad(tringant quadam

fl'r. 36. in

»

fibi dile&i charique fratris fui Gerardi adco

ant.

lege peccati. Qui idem San&tus poftquam illa

$. d

Apoftoli (mibi vivere Chriftus eft & mori iucrum)

conftans, intrepidusque perftirit, ut omnibus

d b0m

confideraffet verba, eadem ad noftrum inter-

flentibus, ipfe fibi folus fletum interdixerit,

totis.

& coercuerit; íta enim in quodam fermone

&l

pretans propofitum ita difcurrit: Lucrum eft

eva(iffe incrementa peccati; lucrum, fueiffe

difcurrit: Plorantibus aliis ego ficcis ocu»

lis fecutus fum invifum funus; Qui me in-

deteriora, & ad meliora tranfiffe. Deinde in

tuebantur, flebant, & mirabantur, quod non

capitulo fsquenti hanc vitam nobis veluti

laqueis plenam ob oculos ponit , dum ait:

flerem ipfe. Videmus mortuos quotidie plan-

gere mortuos fuos,

flecum multum, & (tu-

Quid eft aliud hzc vita;nifi plena lagueorum?

fed

Inter laqueos ambulamus , inter plurimas

&um nullum; Non culpamus affectum,

caufam; Plorantur damna gloriz cernis, vi-

verfamur tentationcs.

tgque

lv p.

: T us XCFIL. Mwris.

457

-teque przfentis incommoda ; juxta S. Ber-

d timgridam 1/0Ytem.

«

h

mnardum, nam quisquis mortem plangit pro-

XI. Quia

eft certif/rna quoad. fübftantiam ; H

inc vSenecada'p.'

ximi, aliud non faci:

; quam dolere quod de- Seneca, certum eft, inquit mortem vitamque

Beirl.to.3:

in fe&- $.

fun&us ab hac miferiaram, lachrymarumque : per vices ire;

& compofita diffolvi, & diffoluta

$. Chryt, valle ereptus fit, & curbidi hüjus maris deluis componi.

Omne hbumanum genus, quodcun-

Cathar,

to. 5. fer, tempeftatibus pertigerit ad portum: Ploran- que ett,

quodcunque erit, morte damnatum

19.

tur vitz przfentis incom:

noda. At, inquies, e(t. Quotidie morimur, quotidie etiam de-

mortuus putrefcit & corrumpitur, pulvi

sque mitur aliqua pars vitz, & tunc quoque, cum

& cinis fit.

Quid tum inde, amice? Hoc ni- crefcimus, vita decrefcit. Infantiam amifi-

mirum illud eít, ob quod maxime eft lztan- mus, deinde pueritiam . deinde adolefcen-

dum; Etenim fi quis veterem domum, ac tiam, usque ad hefternum , quidquid tranfit

conquaffatam zdificaturus eft, primum ejus corporis, perit: bunc ipfüm,

quem agi'mug

incolas ex illa ejicit, deinde domum ipfam diem, cum morte dividimus.

diruit, & eam magnificentius rezdificat, quod

Etc magnos, parvosque terit, tum fortibus

quidem letandum potius, quam dolendum -

«quat

5

ei eft,qui ex veteri habitatione eje&tus eftjnon

Imbelles , populisque Duceg, Seniumque

enim prefentem edium demolitionem fpe-

Juventäe, utn

2

on male canit poeta qui-

&at, led domum, antequam videatur, animo

dam.

T

concipit, ac comprehendit. . Ad eundem mo-

h

XII. Quia e[f incertiffima quoad boram : .nam

dum facturus Deus, corpus noftrum demoli-

ut poeta tragicus canit.

*

ll!p.

tur, & animam in eo habitantem ante, ut ex

"

Certo veniunt ordine parcz,

domo aliqua, ejicit, ut, cum aliam magnifi-

. Nulli juffo ceffare licet :

S

centiorem & przclariorem opere exzditicae

Nulli fcri

t

pram proferre dict;x.

rit, illum ma

d

IT

ducat.

jori cum glorja in gam intro- Se

:

N

emoe tam divos habuit faventes,

^

]

, Cypr.

3

VII. Quia tors aperit viam ad patriam &

Craftinum ut poffet (ibi polliceri.

IR.

amicos, u Cypr. indicavit, dum dixit: Quid Intellige de ordinaria lege. Hinc Ifaac ad Gen. 27,

non properamus, & currimüs, ut patriam no- . Efau, vides, inquit, quod fenuerim, & igno- V. 2.

ftram videre, & parentes falutare poffimus? rem diem mortis mez, -

-

'Ad horum autem afpedtum & complexum ve--

|XMHL — Quia ef? acerbifJma quoad. prefentiam ;

nire, quanta & illis, & n

cum, tefte Ariftotele, (it omnium

titia eft.

MA

:

e

f)bis in commune l-

)

terriþilium

terribiliffimum.

*

Plutarch

- VIII. Quia ad

meliorem vitam eft traäftus. Tran-

XIV.. Quia eft periculofiffima

quoad exitum : ob

de confo

lat. ad

" fitus, inquam, a corruptione ad incorruptio-

graviíIimas tentationes dzetmonum; qui, licet

nem; a mortalitate ad immortalitatem, a per- femper fint execrabiles, tunc etiam omnino

Apollon.

$. Ambr

turbatione ad tranquillitatem , tefte S. Am- fuünt intolerabiles ; quia tunc fciunt fiuere il-

Pbre£

"

de con.

brofio. Hinc Plutarchus, nemo bonus, sit, lud momentum magnum, a quo tota &ter-

mor.

lamentis, fed hymnisdignuseft,& laudationi- nitas pendet; eternítas enim a morte , mors

. bus, non lu&u; fed honorifica recordatione, a vita, hec a momento

t

xpendgg nam pcfii(ïe

neque lachrymis a dolore extortis ; fiquidem. femel, zternum eft.

is, qui inter mortales effe de(iit, divinioris cu-

XV. Quia eft contra naturam , uti Thc'-(),phi;'ï'lxeoþhil.

jusdam vitz faQus e(t confors, liberatus fer- lactus re&te advertit, dum de Chrifto agoni- in Matuh.

vitute corporis ; «rumnofis iftis folicirudi- zante dixit : cepit angi &c. ut credatur verus

nibus, atque cafibus, quos neceffe eft, utper-. homo; humanz enim naturz eít; timere mor-.

£

ferant, quibus mortalis hzc vita obti

git, do- tem, eo q

uod preter naturam ingreffa eft -

Jl

nec conficiant fato deftinatum ipfis vite cur- mors, & propterea illam fugit natura.

Y

x

S.Bern.ep. riculum. Quod ipfüm etiam afferens S, Ber-

XVl. Quia judicii fecuturi evecius incertus eft ; 8. Gxeg.

:95.

nardus ait: Si morte preoccupatus fuerit,in hinc S. Gregor. ait: Redemptor nofter folu.l24 mor,

refrigerio erit; Moritur quidem & juftus, fed tioni carnis appropinquans, &, membrorum* 7-

rde

fecute, quippe cujus mors, ut przfentis eft fuorum fervans fpeciem, fa&tus in agonia cce-

ii

exirus vitz, ita introitus melióris. Bonamors pit prolixius orare: Quid enim profe ille,cum

il

. fi peccato moriaris, ut juftitis vivas ; He«c in agonia effet, peteret, qui in terra pofitus

o

mors neceffe eft, ut precurrat, ut fequatur il-. cceleítia cum poteftate triboebat? fe

d appro-

lafecura. In hac vita, quamdiu durat, compa-

- pinquante morte noftre mentis in fe certa-

tf

ra tibi illam, quz femper durat. Unde quan«. men expreffit, qui vim quandam terroris at-

do ad mortis adventum trepidamus, non

que formidinis patimur , cum per folutionem

l6um

$. Ambr. mortis hoc e(ít vitium, ut S. Ambr. re&e ad-

de bono vertit

"

carnis eterno propinquamus judicio ; Nequé

» fed noftra infirmitatis, qui voluptate enim tunc cujuslibet anima immerito terre-

mortis,

[7N 03

corporis, & delectatione vitz iftius capimur, tur, quando poft pufillum hoc invenit, quod

& curfüm hunc confummare trepidamus, in in &ternum mutare non poffit.

.quo plus amaritudinis, quam voluptatis eft.

XVIIL.. Quia omnes fénfus in morte. deftruuntur S. Bern,

IX..Quia mors ef? debitum omnibus folvendum : uti S.Bernard. preter experientiam confirmat; fer 14.2.1,

atque adeo ftultum eft metuer

'

g, qkuod vitari

dicens : Hic dolor tantus eftquod aufert,& oc- & 9

nequit.

cupat omnes fenfus. In pedibus aufert pote-

X. Quia mors eft exitus anime e carcere: quis

ftatem gradiendi,a manibus & a corpore pote-

autem e carcere, in quo fummas eft moleftias ftatem tangendi, ab oculis videndi, olfa&tum a

perpeffàs, non liberari defideret?

naribus, auditum ab auribus,guftum a palato.

Mmm.

Idco-

458

Mii&tbem Manualis Concionarerie

- &. Bera, de Ideoque merito ín perfona moribundi inge-

pene [nihil aliud, quam de fe cogitare fuffi-

contempj,

mundi,

wil -

miícebat regius vates : Timor & tremor venerunt

ciunt revolventes animo fedulo, quibus reme-

M

5

fuper snes &9 contexerunt me tenebra : Et iterum ali-

diis fuis valeant mederi doloribus, protelare ^ '

r

hi

bi: Vide quomodo mors te crucifigi, Cru-

exitum, recuperare vires, atque optatz refti-

ra diftenduntür, manus & brachia decidunt,

tui fanitati. Fit autem perfzpe, ut circa talia

- pe&us anhelat; cervix languefcit , labia fpu-

occupati, interitus falutis propriz minime re-

-mant;oculi (tupefcunt, vultus horrefcit;facies

cordentur, absque ulla vere compunctionis

exfudat, & morte taCta pallefcit. . Et utique,

difpofitione deficiant. Hinc &S5. Augu(t. mo- S.Aug.fer..

uz videmus de foris, & quz fentimus, levia

net: Agite poenitentiam, antequam mors ini- 49 ad fra»

Ífunt ad ea, qua intus anima miferabilis jam

mica nature vos aggrediatur, nam cum in U**

extrema zgritudine fueritis, fratres, o quam

przeguftar; Nam fenfus a corpore cito recidit,

animam füa mors comitatur euntem.

forte, o quam durum & lachrymabile erit vo-

Bellov;

bis poenitere, & dolere de malis commiffis &

XVIII. Quia morbi perturbant ; uti Bellova-

fpec. mo, cenfis indicavit dicens: In morte folent con-

de bonis omiífis? Quare hoc erit, nifi quia il-

lic capitur tota intentío mentis,ubi eft vis do.

P. 1. 1.3- currere varia morborum genera, & miembra

diü- 40

fic occupare (ingula , ut plures quandoque

loris? Nam corpus dolet, poena aflligit, quia

mors appropinquat, intrare filios, quos pa-

fint morbi, quam membra; .Dolores irruunt

tam vehementer intenfi, ut vires corporis

tres fumme dilexerunt, pro quibus etiam Íe

damnatos exiftimant, tenebrofo oculo afpi-

enervent, fomnum auferant, quietem impe-

diant, animum inquietent, fenfus omnes per-

ciunt ; uxores jam lachrymantes con(iderant j

Mundus adhuc eis fiduciam przftat; Diabo-

turbent, appetitum deftituant,obtundant rme-

moriam, obnubilent intelledum, & fic ani-

lus, ne de peccatis doleant, fidem tribuit, chi-

rographum infirmantibus przbet; caro non

mam totam occupent & diftrabant, ut nihil

aliud ei cogitare liceat, quam dolores.

deficere adhuc (atis fperat; Medici adhuc,ut

lucrentur, ipíum conforrant, parentes ap-

S.Ephrem, | XIX. Quia féparationem ab amicis inducit ; Hinc

Paren.41- S. Ephrem exclamat: Quam tremenda erit

plaudunt, facerdotes alliciunt , & (ic divites

mortis hora? tunc non comitabatur filium pa-

moriuntur in inferno.

Sed & S. Ambrof. illa

ter, non filiam mater, non uxor maritum; non

verba: Orate autem, ne fuga veftra fiat in

hyeme explicans, hyemem intelligit non tem-

fratrem frater, fed folum opera, qua quisque

egit, five bona, five mala; Przmirtamus igi-

poris, fed infirmitatis. Eft hyems non terreni

folis, fed hyems mentis, quando animo frigus

tur nobis ipfi opera bona,,ut, cum hinc abie-

rimus, admittant nos in civitatem Sanctorum.

iliabitur, quando vapor animi, evanelcit,

quando folvitur vigor fenfüs , quando nimius

$. Anto- EtS.Atoninus, aliud, inquit;genus bellantium

nin. P 1-. inimicorum eft multitudo conianguineorum ;

humor exundat, & mentem gravet, quando

tit. 5. C. 2

de quibus dicitur Mich. 7. Inimici hominis

interior caligat afpectus, & ideo ait Dominus ;

S 2«

domelítici ejus. Durum eft fibi, deferere filios

Videte, ne fiat fuga ve(tra in hyeme, velSab-

V

bato. Bonum enim , ut tunc dies judicii vel

& üxores,& alios,quos inordinate diligit: Un-

de Auguftinus de fero pcenitente aic: Quem

mortis adyeniat , cum viget animi blanda

temperies, cum coelefle myíterium ferena lu-

morbus urget, & poena, terret, ad veram vix

veniet fatisfactionem, maximecum filii, quos

ce reíplendet, cum cor noflrum ardet in no-

bis. Accedit, quod ut S. Bern. notat, vix inve-$. Bern,

illicite dilexit, (int prfenres, & uxor, & mun-

dus ad íe vocer, frequenter ex inordinato

nitur, aliquis, qui de falute animz fua audeatSen. fer.

fibi loqui. Executores folicitantur circa di- !3- . 3

amore filiorum potius volunt perdere ani-

mam, quam aliena reftituere, ne pauperes re-

vitias, medici circa corporis medicinas, uxor,^ ?

&

maneant. Coanguítanttales in mici doimefti-

filii, amici confolantur infirmum, & fic mifer

i.

ln Di

ci morientem , in quantum unus quxzrit fibi

non permittitur de peccatis fuis cogitare, nec

i

M

ftatum & finem vitz falubriter ordinare.

legari tantum, alius tantum, & tota eorum fo-

licitudo eft de lana,non deanima; aliquando

XXII. Quia diabolus tunc maxime furit ; hinc $.. G-eg.

etiam incipient evacuare capías, quod videns

S. Gregorius monet: Curandum nobig eft,hom.39.in

infirmans non parum anguftiatur.

& cum magnis quotid:e fleribus cogitandum, Évang.

Kect. 41,

. XX.. Quia bana temporalia - deferenda funt ; Hinc

quam rabidus, quam terribilis ua in nobis

V. I,

Siracitles, O mors, inquit, quam amara eft wemo«

opera requirens, in die noflri exitus princeps

mundi hujus veniat, fi etiam ad Deum carne

via tua bomini babenti pacem in fub[tantiiis fuis ; vi-

$ls

vo quieto, cujus vie dire&te funt in omnibus, &9' ad-

morientem venit, & in illo aliud quzfivit, in

Jugt.

buc valenti accipere cibum.

Quod confirmans

quo fuüum invenire nihil potuit. Quid itaque

dt J

$. Bern. S. Bernardinus, o quantus,inquit,moeror,cum

nos miferi diCturi, quid aQuri fumus, qui in-

Sen. to. t. confpicit fe privari divitiis mundi, quas tanto

numera mala commifimus ? Quid requirenti

tt.14.0. - |abore acquifivit, tanto timore fervavit, &

adverfario, & multa füa in nobis invenienri

€. 9.

. nunc tanto dolore relinquit, quas tanto amore

dicimus , nifi folum ; quod nobis eft certum

dilexit, Videt enim, quod nihil feeum por-

refugium, & folida fpes, quia unum cum illo

tare poteft, nifi peccata fua, quibus ea indebi-

facti fümus, in quo Princeps hujus mundi &

te congregavit, juxta illud Job ?27. Dives cum

füum aliquid requifivit, & invenire minime

$ l

Sr' S'

dor mierit nibil fecum auferet,aperiet oculos fuos ,& ni-

potuit? quoniam fíolus eft inter mortuos

bil invenietid eft,peccatum,quod vere eft nihil.

liber.

Rationem autenmi dat S. AntoninusS. Ant. p,

XXI. Quin difficilis efl eo tempore ponitentia ;

dicens: Quia novit, fe plus temporis non4 tit. 14.

habere ad tentandum ,. ideo plus acuit mi- 9 $ 9:

$l

8. Laur. quia in mortis deprchenfi articulo, inquit S.

de-

j

;

jut de . Laur. Juft. atque languoris nimietate afflidtiy

litiam fuam ad decipiendum, vel per

ps*

N

Tüuns XCV L Meor

459

i

i

fperationem , vel per infidelitatem

» Vel per mortis recordatio , quam dum jufti fedula

tacituraitatem alicujus peccati.

Et prate- mente pertractant, culparum laqueos valen-

$, Cypr. rea teíle S,

Cypriano : Adverfarin

ad F

S vetuseft, terevadunt. Hinc S. Paíchafius ait: Filiorum

nat.

oru-& hoflis antiquus , cum quo p

-

relium geri- debet effe iíta

perfectio, ut fic vivant quo-

mus; fex millia annorum jam

fi mox morituri.

plane com- tidie, qua

plentur ( ut fuo jam fzculo Cyp

rianus com-

XXVIH. | Quia bec memoria facit . ut fuo tem-S. Pafchaty

putabat) ex quo hominem dia

bolus impu-

Pt

pore libenter snoriamur : ficut enim equus, utl. 4. in

gnatj omnia genera tentandi,

& artes at-

non horreat ftatuam in hipodromo ferien. Mauh.

i fto

que infidias dejiciendi , ufü ipfo vetuffatis

dam, prius fzpius per illud ftadium ducitur;

€didicit. Et tandem afpe&tus daemonum eft

dta ut mortem non horreamus , frequenter

nimis tetribilis, quod notatur, cum dicit :

prius per cogitationem animus ad cam con-

Praoccupaverunt me laquei mortis. Dzmo-

fiderandam im

d

nes vocantur laquei mortis; quia infslicem monet :

pellendus eft. Hinc Senecasenec. de

Effice mortem cogitatione familia- nat. qq.-

animam illaqueant, ne pocnitere poffit ; di.

rem , ut, fi ica fors tulerit

»

cit autem : prezoccupaverunt me laquei mor- -

viam exire.

4

" poflis illi ob-*

tis, vidclicet ante prolationem damnationis

XXIX. Quia facit etism , ut bene Snoriamur s

a jJudice; & ante fe

parationem a corpores qu

ia, tefte $. Auguftino, mors omnium vi-

Demones nem

pe fünt tahtz prefümptionis, ti

orum eít peremptoria , atque adeo , ficut

& protervie,

A

ut non expectent miíerum pec-

bene vivere , ita & tnori facit bene.

catorem fibi tradi a Judice per fententiam de-

o

faftidium rerum terrenarum parit , Fab. 645:::4

finitivam,

-fed in eo dominium & poteflatem vt

in exemplo S. Francifci Borgiz , & S. Eli- 8. in com,

quafi de jure acquifitam ufürpant. Unde me--

fabethz , Hungariz Regin , filiz patet, quge 2nim

'rito $.

Bernardus exclamat: Quis ille pavor;

audiens maritum vita funCtum effe, dixic: (i

erit, o anima mea , cum diímiffis omnibus ,

mortem frater meus obiit, & mihi pofthac

.quorum tibi eft jam jucunda przfentia, tam

mundo ejusque vanitatibus defun&

X

æ morie-g

gratus atpectus, cohabitatio ipfa tam familia-

tur mundus ipíe.

:

L

[]

ris, Íola ingrediens incognitam regionem,

XXXL Quia curas &2 ol

ici

tudines teræx'endsïex-

Ibidem

occurfantia tibi catervatim ruere illa teter-

cludit : ficut enim , qui leonem aut monoce-

rima monftra videbis?

J

rotem fe infequentem adverteret , nón effet

AXXIHIHI. Qu

ia (emel tantum flatutum eft bomini-

multum de pallio retinendo folicitus; fed de

bus mori , p'«yi'

hoc autem judicium, inquit S. Pau-

fola vita; ita, qui mortem fibi fipgulis mo-

lus Hebr. 9. v. 27.. Poftquam uno femel mo-

mentis imminentem videt, parum de bonis

Amento naturz concedere , eodemque Deo

temporalibus coadcervandis , aut retinendis

vitz a& rationes dare conceffum eít , con-

folicitus erit , fed id unice aget, ut mortis

fulte ac prudenter fa&um fuerit ,.

fi crebro . zternz in(idias evadat.

d

nobis moriamur, íi morte quoiidiana ad ho-

XXXII. Quia a tentatienibus diaboli protegit, ut

ram extremam nos preparemus, fübductas- en

im perdices, ut aucupis infidias evadant,

. que ad calculum rationes ita digeramus , &

'gleba fe cooperiunt ; ita qui dzmonum infi-

componamus, ut füb expirantis vite tem

pus dias effugere cu

. tales dare poffimus quales optabimus.

Quod communiunt.

piunt , morti?'memor'iä fe

(

tll

. enim femel tantam faciendum , id fxpe, ac

XXXIIL. Quia ad gaudium & fülatium in morte

D

»,

t

[z:pius ante exercitandum , ut recte faat:

d

borii

£, ut enim , teíte S. Cypriano non efts. Cypr. t,

:4 3'

b

M;'s'cqmmemoranda & co

Se /:

J

iU

zdä. |

dignus in morte accipere folatium, qui fe4. ep. 2.

IJJ &

non cogitavit effe moriturum ; ita nullus hocad Anton,

S. Bonav,

XXIV. Quia facit perfe&le vivtre, ut S. Bo-

folatium plus fperare poteft, quam qui fre»

inDizt. naventura indicavit, dicens : Fac

tit. 7. €, 1.

em in- ter-

it feipfum quenter ejusdem mgmoriam renovavit;

defpicerc , & propter refolution

ram, in fui ipfius cognitionem venire. Facit

$. X.

- vitam prafentem perfeGte regere; ficut enim

"

gubernator navis.íe ponit in cauda, ut re-

M ED I A

np

&ius gubernet navim ; fic qui in mari hujus

um a Zo.na morie totius bomünis felicitas depens

mmundi vult recte & fecure navigare , novií:

^

fima fua debet recordari.

deat Ctunc enitm de fumma rerum agitur , quan-

do mórs vecat ) merito oarie induftrie ad mortem

S. Laut.

XXV. Quia bumilem facit at S. Laurentius

Juft, c. 4.

pie feliciterque abeundam a. variis per[onis excogitate

Juft. indicavit, dicens : Confidera frequen-

Jünt, 9 adbibite, quas proin, ut quivis falipere.

deign. .vir.

ter, o homo, te jam mortuum, quem fcis

te de neceffitate moriturum.

ibi magis convenientes

Difpice qua-

fufius veferre.

þgJet,J placet boc loco paule

liter ocali vertentur in capite, venz rum-

pentur in corpore, & cor fcindetur dolore.

. CAliud B, A'u'tr Pxiooämium.) :

: Talis exercitatio cogitationis fomitem mia-

antum inteyfit, mortem felicem ac beatam nan«

o

num parit humilitatis.

cifciy jam pridem indicavit Zntiflenes ,. Pbi-

xs.- Climac.

XXVI. Quiía, jaxta S. Climacum , mortis

lofopbus, dwm interrogatus s quid apud bomines foret.

Sr. .5.

confideratio illos, qui fub religiofa difciplina vivunt,

beatifJmum , efpondit , felirem e[Je mortem ;. Cujus

reddit laborum patientes , efücitque , ut

ne aliquando oblivifceretur Fredericus , Imperator ,

p p

magis deletentur.

: ignomiizïis

id ipfum pro fymbolo ufurpawit: Morte beata mi-

t

s Laur.

XXVIL | Quia peccata vitare facit , uti innuit

bil efi beatius : quod item Fredericus Tertius. cre-

L

juft. ibld. $, T aurentius Juft. dicens : PerfeGta vita eft

:

bris; folebat. amplificare . Jermonibus , dicene: milil

Ll

R. P. Loli, Hibl. Man, Tan. 1l

.Mmmwg

«f

460

Jiibliotbere Manualis . Concionatorie

e[Je felicius felice exitt/t. Unde Seneca rette monet: fortunam, omnibusque blandimentis adulan-

V ivere tota vita difcendum eft , & quod magis for-

tem , hac eadem plusquam regia meditatio-

ta[Je miraberis , tota vita difcendum eft suori. Tot

ne, in qua non fegniter, fed ferio fe exerce-

smaximi viri velictis omnibus impedimentis , cum di-

bat, modeftiz fzpius admonebat: Utque al-

vitiis, officiis, voluptatibus venuntia[Jent , boc unum

'tius in animum ea deícenderet cogitatio , il-

in extremam usque etatem egerunt , ut [cirent : plu-

latis crebro fermonibus, quafi incuffo mal«

ves tamen ex bis nondum fe fcire confe|]", e vita abie-

leo adigebat, quin Regum fepulchra invifere

—

fibe

vunt. Reües ab bac [iquidem wna Jcientie iotius

. ac fübire non dubitabat, non fibi horrori, aut

vitz felicitas dependet. — .De fumma verum agitur ,

4, C:

timori mortem effe arbitrata, fed ex ea potius

ue

quando 1nors vocat, — INullum in omni vita , gravio-

animo fuo precepta , defiderium,

EC TARO N N

vem , nullum magis ferium laborem babemus , quam

! fOlawtium-,

que creari.

boc unum mori.

Merito ergo varie a varüis San-

INDUSTRIA IL

Mortem. defiderare.

&is indufirie ad fimilem mortem obeundam. funt. ad-

bibite , quarum aliguas placet in boc enarrare..

VI. Sapien

ter quoque dixit S. Francifcus

INDUSTRIA I.

Salefius ; Ut bene moriaris, officiofa mortem

Sepe cogitare C loqui de morte.

prenfatione ante concilies neceffe eft. Nam,

'I

duftriam hanc non parum proficuam effe

p

ut S. Auguftinus ait; qui cupit diffolvi & effe s. Aug, ia

ad mortem felicem obtinendam, jam olim

cum Chrifto, non patienter moritur, fed pa- Joann.

t.S.S, Climac,-

E

8. Greg. infapienter advertit S, Gregorius dicens: Sic

tienter vivit & dele&tabiliter moritur.

— —

hom. fintmors ipfa, cum venerit, vincitur,

fi prius ;

Climacus: Laude digniffimus eft is , quigr. &.

lumb. ^ quam veniat, femper timeatur. Habet fe

omnibus diebus mortem exípectac; fed ille

$. Gregor.enim

3

, ut Gregorius Nyflenus ait , ficut ba-

San&us , qui nulla non hora candem defide-

N3z. f. in (i

lifcus , qui perimitur, (i prius videatur, fe-

Dom. 10,

rat, uti plurimi fecerunt.

poft Pent,

cus ipfe perimit. Hinc monachus quidam

VII. $. Ignatius Loyola Chriftum Domi- yr, 1, g.

tefte $. Maximo, fcifcitanti, quid maximum

num ac liberatorem videndi, ficut eft tan-

$. 2.

J

$, Maxim,

ad beaie moriendum haberet momentum?

ta cupiditate flagrabat, ut eam iplam ob rem

T- 36.

Refpondit: Cogitare ultimum fibi hunc diem

folvi corporis vinculis vehementius indies

fore. Unde merito hazc induftria a.

E

optaret. Ítaque fi quando graviorem inci-

Sandis fedulo eft ufürpata.

pl'u'ribqs

l

diffet in morbum, concepta migrandi Ípe abe

Sti

Lyrzus de

I. Et primo quidem S. Eligius, Noviod

ftrahebatur illico a fenibus, non fine magno

imit, Chri-

nenfis Epifcopus ; & $. Vincentius Ferrerius,

l

vit

Bil7.cu.

valetudinis detrimento : quocirca mentem a

qui de nulla re alia fre

cceleftibus rebus interim avocare , etialm at-

morte loquebantur.

,

qucntiusx. , quam de

Ibidem. -

que etiam a medicis jubebatur.

. l. S. Guilielmus,

Bituricenfium Antiítes ,

Vill. De S. Philippo Nerio vite auctor

wja

exequias , funerumque comitatus diligenter

tradit, die fefto Pentecoíles tanto videndi

obibat , in q

uib

Deum defiderio 2&ítuaffe , ut cordis. motus

bus crebrio*,ra de morte (blcqt

effe colloquia.

4

concitatior, duas illi coftulas períregerit ;

Leontius

IIf. S. Joannes

, Alexandrinus Achieþitfco-*-

crediderim ,' captivum imitari voluiffe , qui

in vit2.

pus, ne unquam de morte diflerendi abeffet,

ferreos carceris clathros diffregiffe gaudet;

occafio, fepulchralem molem, quam fibi pri-

ut in liberratem fe vindicet, tanto fiquidem

dem vivo adhuc, fpirantique exítrui jufle-

fervore fancta hec anima ad Deurn füum ra-

rat, imperfectam relinqui voluit , ita tamen,

piebatur, ut ejus potiundi affe&tu , quacun-

ut quaque fefta luce , dum inter fummates,

que impedimento forent, perrumpere non

amicosque infulatus affideret ; a machinario

dubitaret, identidem exclamare folitus : Ani-

m Deum amanti vita hzc mortaiis faft

*

in hxc verba admoneretur : Monumentum

5

í

iydiïo :

tuum in hodiernum usque diem eft imper-

Mors autem in defiderio fit.

fe&um. Domine, jube ergo , ut id fincm

IX. Raymundus Lullus, in nemorum, filva- Carolus "

accipiat, incertum eft enim, qua hora fur

rumqne receffus abdebat fefe frequenter, ubi Dovilius

/

Vitt|

ingrediatur, nempe mors.

gemendi prolongationem incolatus fui, plan- in vita:

d

Vita E. 40

]V. Eminentiffimus Cardinalis," Robertus

gendi moleftias carceris fui, quo detinebatur,

CI.

Bellarminus, moriendi;cupidus, tantum non

finem nullum inveniebat. Cum;ecce,die qua-

formidabat mortem , ut etiam ultro accer-

dam conf(üeti ftadii curriculum ingreffus, at-

ferer. Quare dum remotis arbitris folus effe

que armante hac percitus impatientia commo-

fibi videretur, pellem manu prehendens , ac

tior, in etemitam incidit, qui forxe lilvain me«

vellicans , cum bile ac ftomacbo ajcbat :

dia juxta fontis crepidinem,de via feffus omno

Quid agis caro putrida, ac vermium eíca ,

obdormiverzt, a quo , pofteaquam evigilare

cur adhuc hzres? quidni divelleris? cur me

hominem juffiffet, expetiit; qua demum ratio«

impedis, quo minus abeam ad dommum meam,

ne modoque fe carcere eximere poflet? Alter

heu tandem aliquando abrumpere: Domine,

qui Deum juxta atque ip(íe pridem dilexerat ,

non poffum diutius morari in terra, tráhe me

ejusque delicias penitus fectabatur, ftatim in-

ad te, da mihi pennas ficut columbz, & vo-

telligens, quo illetenderet, eadem fe cumillo,

labo, & requiefcam. Quando veniam & ap-

five dormiat, five vigilet, refpondit cuftodia

parebo ante faciem Dei ? Denique quando

attineri, fedamoris carcerem effe, non vero ti-

Cardinalem domeftici confolari volebant, de

moris, invento homine, qui amoris linguam;

morte cum ipfo fermonem habebant.

fermonem calleret, & factus hilarior, una cum

Lytanus

V. Margarita Auflriaca, Pbilippi IIT. Hi-

€o ccepit inter amoris lachrymas ad horam il«

le

fpaniarum Regis copjux; florentiflimam fuam

shujus

lam fufpira;c ,fc,rvcatiu;,qua de.corpori

eau i

&

yu itulus XCV 111. Mors.

46t

*edüäi euftodia du'ldiüïmo nomini ejus ple-

Dicebatque , fi rei cujuspiam in höc mundo

niffima poffent voce confiteri. "Tanto autem

libera fibi relinqueretur ele&tio, mortem fibi

imimodicz hujus cupidinis zítu torrebatur

primam & ultimatn füturam, quam eligeret,

Raymundus, ut, dum fefe corporis hujus ne-

cum eafola atque unica foret,qua coeli aditum

xibus ab amati pre(entia adverteret detineri,

aperiret : neque hoc fe falli fenfu exiftimabat,

ab fe alienatus, palpitantis cordis concitatio-

cum vitam hanc velut orci carcerem haberet,

re motu , tantum non exípiraret.

qui captivam animam fuam in cor

pore, vero

: Nibersl

X. S. There(ia , quoties horz fignum da-

ergaftulo, languentem cruciaret.

4. C. 16,

bastur, interna quadam voluptate is eam de-

XIV. B. Godefridus, olime'omps Camper- Petrus Ca.

mulcebat fonus, quod hoc fibi pa&to Deum

genfis, confobrinus Henrici IV. Imperatoris, tatrecivs

crederet propiorem reddi. Imo vero retine-

conjuge falutaribus adhortationibus permota, in $S.Gere

re fe ipfam non poterat, quin mortem ab

ut facrum & ipfa velamen acciperet, Praemon- "22

Altiffimo ardenter expeteret ; accidit autem

ftratenfium Ordinem ingreffus fuit, ac paulo

Salmantice, cum in aliarum monialium age-

pof tanto moriendi defiderio affici coepit, ut

ret contubernio , carmen quoddam fpirituale

prater cceleftis illius fontis aquas fitire nihil

E

ab aliqua concini, cujus hoc erat exordium:

aut defiderare quidpiam videretur, adeo ut fze-

"M

Videant te oculi mei füuaviflime atque opti-

pe fociis ejus in itinere quiefcentibus, fupinus

i

E

me Jefu , cur hic flatim non morior , quo

ipfe jacens, manus & brachia componeret, uti

i,

illico cantis affici ccepit exceffibus, ut velut

folet funus componi, dum exequis celebran-

ex animis efferenda cubiculo effet, atque in

tur, & magno cordis füfpirio exclamaret : O !

le&ulum reclinanda , fuitque hzc pie mentis

fi veniat hora illa noftri tranfitus ! O ! fi ad hanc

alienatio tanta, ac, diuturna, ut etiam die

horamaptare & przparare me Domine digne-

poftera füi quodammodo impos manferit, &

ris, Cumquein ztatis floread exitum vi mor-

t

tota mente abíorpta. Alias ipfa amoris quod-

biraperetur, dolentibus & ubertim flentibus,

dam canticum com

qui adítabant. Quamobrem, inquit, poeniten-

pofüit, cujus Veruf'u.s, in-

tercalaris hic erat:

tiz habitum induimus, nifi id fpe&tantes, ut,

Vivo, non vivendo $3 me.

quamprimum liceat, evolemus ad Chriftum ?

Et tam füblimem wvitam [pero,

optandum profecto mihi-eft, ut breviori, qua

Ut moriar , quia mon morior.

:

poffim via, ad coelum contendam.

i

Surius in

XI. De B. Maria Ogniacen(i fcribit Lau-

INDUSTRIA 1II. .

vita,

rentius Surius , vitz exitu imminente tanto

SS. Eucbariflie wiatico. muniri.

cordis jubilo eam exultafle , ut prz animi

Hzc induítria (ingulariter a concilio Conc.Nic.

fui kecitia, trium dierum fpatio, ac noctium,

Niceno commendata eft dicente : De his, qui L can. 13.

canendi finem nullum inveniret, usque eo,

recedunt de corpore, antiquz legisregulz ob 3« Cypria.

ut fauces ravim contraherent , nec.cantui

ferventur, ut fi forte quis recedat ex corpore, 9 €P« $4«

jam füfücere poffent.

ultimo & maxime neceffario vitz (uz viatico

XIL. Stephaniam Soncitatem tradit Joan-

non defraudetur. EtS. Cy prianus, quos exci-

nes a S. Maria paribus ad mortem votis an-

tamus, ait, & hortamur ad przlium, noniner-

helaífle ; non tam amore videndi Deum deo-

mes, & nudos relinquamus, fed protectione

rum ia Sion, cujus dies una in atriis ejus fü-

corporis & fanguinis Chrifti muniamus,& cum

per millia, quam omni fe metu liberandi ,

ad hocfiat Euchariftia , ut poflit accipientibus

quo offendere timebat eum , quem tantope-

effe tutela, quos tutos contra adverfarium vo-

re diligebat, unde fieri amabat, quoties de

lumus,munimento dominicz faturitatis arme-

morte alicujus nuntium , acciperet, facra

mus, hinc plurimi fpecialiter hac induftriajnec

quadam torqueretur invidia, doloreque ta-

fine miraculo funtufi.

beíceret ; quod fe privatam eo bono cenfpi-

XVI. S. Hieronymum fcribit Eufebius füb Eufebius

Ils

vite finem, dum viaticum fümeret, fe in in vita,

audiffet.

caretur, quo alium'ymkortc obita affectum in-

:HS

terram abjeciffe, torfoque pe&tore, lachry-

j

à

Vi l. XIIL S. Catharina Genuenfis totius vitz

misq

C 7»

ue ubertim fluentibus, vivifico 'Sagtg-.

decurfü, maxime autem füpremo biennio ,

mento refectum fuiffe,

tanta hinc emigrandi cupiditate exarfit, ut

XVIIL. S. Auguftinus viaticum fumptums Canifius 1;

animus fepe a fen(ibus alienari videretar;

fic IUUd falutaVit , AVC principium WHOQTæ 3. de Deig,.

mortem velut rem aliquam ratione przditam

creationis & reparitionis: Ave facrificium c» 17.

nunc alloquebatur dulcius , nunc quzftus

nofirge reconciliationis: Ave antidotum no-

fuos coram ea expouebat acerbius , nunc

ftrz curationis: Ave viaticum noftre pere-

crudelem vocitans, nunquid ajebat : O mors,

grinationis: Ave folatium noftri laboris: Ave

quavis tigride crudelior es , quz tui me de-

refugium noftrz tribulationis : A

ve præmium

fiderio tantum aflligi permittis? Nunciterum

noftrz exfpectationis.

;

amice blandiens varios honorum títulos com-

XVIII : Hos imitatus S. Thomas Aquinas

minifcebatur, quibus velut aureis quibusdam

illufirem nobis füz pietatis memoriam reli-

ofhiciis amafiam demereri geftiebat : Quam

quit, qui cum ingravefcente morbo fentiret

pulchra es , inquiebat , amica mea, quam

paulatim fe viribus deftitui, pie admodum fa-

pulchra es, quam decora chariffima , tota,

crofanc&tam fibi petiit Euchariftiam exhiberi ;

tota es de(iderabilis: UInum eft tamen; unum

ut autem allata fuit, tametfi fraCtis jam viribus

inquam; quod te deficit.

langueret, hurni fe proftravit, cumlachrymis

Heu quot furda cupidos averteris aure.

& admirabili pietate Dominu

que ita viatico refectus eft.

m adorans, atf'

Et jïente; oculos claudere fava negas.

XIX.

M»m-m 3

HEN

462

Bibliotbece Manualis Concionatoria

feelig. XIX.David quoque,primus/s.eotorum Rex;

cerdos, adeftque cum S. hoftia, qua dum eum

Scog. hift,

cum vitz terminum adeffe fentiret, indignum

confignare

ergit, videt illico pectus egroti

fe reputans ,. ad quem Chrifti corpns defer-

aperiri, fan

à

amg; hofliam e manibus fuis evo-

retur, duobus innixus facerdotibus in tem-

lare in cor egroti, ac mox in oculis adftantium

j

plum venit, mox in genua procidens Chrifti

omnium regredi , comitante anima decum-

-

corpus fide integra füícepit.

-

bentis ejus confpeQu in eternum beanda.

XX. Acced

it Joannes Hun

iades, Hungariæ

XXVI. AuGor przterea eft Thomas Wal- Walfinz-

Rex, ingens ille Turcarum, hoftiumque terror,

finghamusin Hypodigmate Neuftriz, militemhamus «2» -

;

$ylviiis

quemZEnea

S

lvius fcribit tanta religione ani-

quendam anglum nomine Philippum de bona

l 5

i

one ad facrum hoc fumendum

mique demi

Villa, qui íüb Ottone Imperatore multis annis

viaticum fe preparaffe, ut cum fentiret extre-

militavit, fequentia magno animi fui fenfu ree

mum vitze terminum imminere, nequaquam

ferre confueviffe : Cum inftaret Ottoni dies

paftus (it Dominicum ad fe corpus afferri, ine

ultima, morsque prz foribus immineret, uni-

dignum ratus fervum a Domino vifitari, fcd

ce petiit Imperator facro Viatico muniri, quod

ipfe Dominum adire volvit; cum autem defi-

cum ob fequentes vomitiones fieri nequiret ,

cientibus viribus füis infiftere pedibus non pof-

faltem corpus Dominiad fe deferri, & adorare

fet, vehi fe in zdem facram juffit, ubi poftSa-

optavit; factum id ex voto ; & en, cum bra-

cramenta fufcepta, placide vitam exhalavit.

chia diduceret, Chriftum velut amplexurus,

ER

Angelus

XXI. Ad Laurentium Mediceum, Florenti-

pars ea pectoris, quz cor obtegit, aperiri viía

Polit. 1. 4

x

*norum Ducem, cum facerdos facrofanctum

eft hoftiaque e manibus facerdotis elabi, & in

Viaticum deferret ; jamque palatio imminere

apertum , patensque cor, tanquam in paratam

lpi " n

nuntiaretur, ille confeftim exclamans; procul

fibi fedem devolare , ac deinde rurfum absqusg

inquit, a me hoc abfit, ut patiar Jefum meum,

ullo cicatricis veftigio occludi,

n-

qui me finxit, meredemit, adusque cubiculum

XXVII. Mira quoque benevolentia, ac fi

hoc venire. Tollite hinc, obfecro; me quam-

gularisiila Dei erga S. Bonaventuram füb more

primum, tollite;ut Domino occurram, & cuin

tem exiílit dignatio ; fubito namque viribus

di&o fublevans ipfe fe, quantum poterat, at-

deflitutus in tantum vomitu fatigabatur, ut

que animo corporis imbecillitatem fuftentans,

nihil fümptum retinere poffet. Nihilominus

inter familiarium manus obviam Domino ad

ex chriftiano more defiderabat enixius facro

aulam usque proceífit, cujus ad genua prore-

viatico recreari, abftinuit tamen prsie reveren-

St

tia & periculi caufa, & juffit tamen corpus

pens, fupplexque, ac lachrymans : tunc, ine

vl

quit, mitiffime Jefu, tu nequiffimum hunc

Domini adferri , cujus faltem przfentia, cuia

famere vetaretur confirmatus , lxtius, con-

fervum dignaris invifere, ac mox fumma ani-

mi pietate eundem fufcepit.

ftantiusque excederet, pyxidem , quod ci-

Lyfäusf l

XXII.De beatiffima Virgine ac

Märfyre Sy-

borium vocant , in quocorpus Domini por-

7*C» lo

racufana Lucia tradit Ado in Martyrologio,

tabatur, lateri admoveri voluit, fumendi de-

quz ignibus jam fatta fuperior , acgladio per-

fiderium proteftatus.

Cum ecce fub pyxide

cuffa in gutture, tantas martyrii fui impetra-

lateri appofita, in formam rofz rubentis la-

vitindulgentias,donec Dominici corporis fum-

tusaperitur, qua Chrifli corpus e pyxide in

ly

pto viatico robuftior ad fponfam migraret.

ejus cordis intimum fc immiüt , nuilo poft

Ribad. in

XXIII. S. Maria Magdalena vitam agens

aperturz relicto vefílieio,

imit

fl

vita.

in-deferto , cum fibi vite finem imminere co-

XXVHI Juliana ex nobili Falconeritorum Aunal,

i

gnoviffet, Maximinum Epiícopum accerfivit,

familia Florentiz oriunda, cum aífIidua jeju. Ord. Set-

perceptosque ab eo facrofan&to corporis Chri-

nandi confüetudine , aíiduisque vigiliis diffi- Virarume.

fti viatico ad coclum migravit.

cillimum ftomachi morbum contraxifiet, adeo

Garzonius

XXIV. Ad mortem accedebat Hugo de $.

ut jam cibum nullum retinere potdlet, lzta

in vita.

Vi&ore, regularis Canonicus, cum ftomachi

nihilominus, atque omnibus benigoa, unum

naufeam non levem patiens,; facratiffimi cor-

tamen, quam maxime deplorabat, quod cce-

lefti viatico réfici non permitteretur , qua« -

poris Domini noftri Jefü Chrifti viatico inftrui

vetabatur, offertur fimulata hoflia a facerdote

propter morti jam facta vicipior, deferri fal-

minimeconfecrata; fedSpiritus fan&tus men-

tem ad fe ciborium petivit: quo adorato, ro-

tem zgri illuftraute, fraudem dignolcit, necil-

gavit fibi pectus lavari, dein munda findone

infterni, faper quam fanctiffimum tantifper

lud corpus effeDomini füi,cui verus ac catholi-

cus Chriftianus facramentali unione jungatur,

Sacramentum quieícere poflet : quod fimul

acfaCtum eft, radiare facies decumbenus, ani«

exclamat; Ergo vera afferatur, quam cum ne-

que propter ftomochi indignationem poffe tu-

maque corporeis vinculis excedere viía eft,

to fümere videretur: Afcendat, inquit, Filius

Sacramento nusquam comparente, creditus

ad Patrem, & fervus ad Dominum fuum. Qui-

fponfus in coelum comitari fponfam fuam.

- .bus dictis &S. Euchariftia difparuit, & ipfe vir

- XXIX. Utautem horum exemplum, quoads, Chryfe-

fan&tus, Deo fpiritum füum refignavit.

licet imitemur, merito movere poteft notatu ftomus

Bellatm.

XXV. Fuit juxta Maffiliam vir quidam no-

digniffima S.Chr. fententia fic loquentis : Qui-l 3-

án Catech, bilis, ac fingulari quadam in V. Sacramentum

dam mihi narravit,non ille quidem ab alio edo-

&us, fed dignus habitus, quiid, & vidiffetipfe,

predirus religione, qui, dum gravi detinere-

tur in valetudine, acíacro muniri viatico uni-

& audiffet, quod, qui de hac vita emigraturi

ce de(idefaret, verum propter crebros vomi-

funt, fi myfteriorum hujusmodi cum pura, ac

.tus ab eodem prohiberetur, adorare (üpplici-

munda conícientia participes fuerint,(piritum

efflaturj; ac Angelis corum animas fatellitum

ter petiit, quod fume;c vetabatur ; Pa;ujc 9à*

more

|463. |

um itul?t& XCE HI. Mo?;."

!

1

smore ftiftantibus propter affumptum illudfa- — XXXVI. Poft diuturnam corporis gritu- Vita l. s;

erum hipc re&a in coclum adducuntur.

. dinem tendebat ad finem B. Lydwrnia virgo, c. t 1

cum vidit Dominum Jefum, non (ine fanctifz

INDUSTRIA IV.

fima Matre, ac duodecim Apoftolis, & pluri-

mis Angelis ad fe ingredientem. Vidit men-

h.

" Suprema untione mature fe ad exitum

comparare, -

fuülam inttructam,& in ea, ceu facri olei vaícu-

UR

lum elegantiffimum, crucem quoque pulcher-

XXX. Qiantä in hoc Sacramento eluceat

rimam, & cereum valde luculentum, totum

benignitas ac liberalitas Dei, ac Domini no-

. cubiculum mirifice colluftrantem. Erattum

ftri,facile intelliget;qui expenderit,quanta ho-

corpus virginis innumeris doloribus a verti-

minis infirmitas (it, quantave oblivio, quantz

ce usque ad pedes oppreffum , & ecce fencit

hoftium infidiz, quantus fpror, quibus ea po-

ab ipfo Salvatore facerdotalibus induto vefti-

tiffimum hora mifer homo expofitus eft, qu

bus, loca corporis fui omnia perungi, quz in

fane caufía fuit, cura Suario Sacramentum fpei

morituris facro oleo inungi folent: Utique

fuerit appellatum, quod a concilio Tridenti-

-ccelefti magiftro reapía difcipulam docen:e,

i

otiffimum tem

no hauíerat, ubi magnam diving mifericor-

.quid. eo

P

pore & fieri conve-

diz fiduciam dicitur excitare. Unde S. Tho-

niat, & factum conducar.

à /

ma teíle,manifeítum fit;/boc Sacramentum ul-

XXXVII. S. Therefia tanto mentis ardoreaibefal.-&.

:

E

timum effe, & quodammodo confümmativum

popofcit, tanta reverentia accepit, ac denique c. 15.

Y

totius fpiritualis curationis, quo homo quafi

ipfa ad orationes fingulas rite refpondit,fufce-

ad participandam gloriam przparatur. Unde

ptoque denique Sacramento iterum fupremo

factum, ut quicunque animz, corporisque fa-

Numini gratias maximas egit, quod in eccle-

lutem dilexerint, folicite hoc Sacramentum

fia emori conceffiflet, identidem illud repe-

füb mortem poftularint, ac füfceperint.

tens, candem, Domine, ecclefie füm filia.

XXXI. Singulari id religione füfcepit W/a-

XXXVIII. Margarita de Arboníe ex ordi- Au&or

Zo Leodienfis Epifcopus, qui morbo ingrave-

ne S. Benedi&i religiofifima Abbatiffa, quae vite.

Ícente, cum duobus tantum fecreti hujus ar-

. füb ultimum vite tempus interrogata, an vel--

bitris corpus lavit, ob reverentiam fancte

]let facro oleo inungi? ita, inquit, quam maxi-

unctionis, ac deinde folemniter inunctus eft.

Surius in.

me, atque ex imo corde flagito,verum ad con-

XXXII. DeS. Adelardo (cribit Surius, cum

.fcientiz (ug arbitrum convería , effectus un-

vita.

vitz termino inftante rogaretur num vellet

. &ionis hujus, quefo paucis edoce: quibus in-

oleo fancto perungi, erectis in coelum oculis

tellectis,adftantium precibus fe commendans,

obfecraffe, ut fieret, ceoque munitum exten-

uncta fuit, ad fingulas fenfuum uncturas, de

diífe manus in coclum, dicendo: Nunc dimit-

. peccatis, quz aliquando per eos irrepferant,

tis (ervum tuum Domine, fecundum verbum

;veniam quam demif(liffime poftulans.

tuum in pace, quia percepi omnia tui myfterii

XXXIX. Quantopere vero noceat negle. In vita $.

facramenta, & nunc q

1

S

uird fulvpycreü, nifi ut ad

&us hujus Sacramenti, colligitur ex fequenti Joannis

te veniam.

facto in vitaS. Joannis Dei narrato. Decum. Dei.

Lyreus de XXXIII. Lanfrahcus AEpifco'p/us infirmitate

bebat in Granaten(i nofocomio, cujus curam

imit, Chri- correptus , convocatis ad fe fraudibus, cum

Joannes gerebat, eger aliquis, cui fanctus ex-

ftil.7.c.1.omni pietate extremz uncionis facramen-

cremam dari unCtionem volebat,deprecabatur

q

doc, 6.

tum poftulavit,cumque officium perageretur,

autem eam infirmus, necdum afferens cempus

fedulus ipfe cum aliis refpondebat.

. veniffe,valde enim mortem horrebat, Joannes

XXXIV, Otho Bambergenfis. laudatiffi-

ne affli&to adderet afflictionem, annuit. Inte-

mus Preful, vicz prafentis curfü ad exitum

. rim abíente [oanne moritur,: dumque eum

tendente, tanta virtute artus fatifcentes fpiri-

cum fuis religio(is fociis terre mandaret, leva-

tui fervire cogebat, ut oleo facro infirmorum

vit fe, & dixit clare, propter negleCtam extre-

ungendus, non jacenti, fed fedenti id, fibi

^

mam unctionem ad annos fe omnino viginti

voluerit adminiflrari.

piacülägibus flammis addidum effe.

XXXV. B. Matia Ogniac

eulis ; dhm B. V.

INDUSTRIA V.

pramonente extremam unctionem acciperet,

omnes przcipue adfuere Apoftoli, & eorum

coryphaus Petrus, claves ilii oftendens, polli-

"Anitmno ad wortem prompto vita excedere.

cebatur fe gementi coeli januam patefactu-

XL. Quantopere hzc induftria conducat

:

rum. Porro Chriítus fignum crucis, vexillum

Taulerusg

ad mortem pie oppetendam, dilucide often-

vi&toriz fuz ad ejus pedes defixit, cumque in

dit Taulerus ita loquens : Nullum exercitium

diver(is locis ungeretur, in ipía Sacramenti

in extremis utilius effe poteft, quam ut quis

perceptione, fan&ti Spiritus operationem cum

Chrifti exemplo feipfum ex integro divins

ingenti fingulorum locorum illuftratione per-

voluntati refignet: Fieri enim nequit, quin ís

fenfit. Alias dum ea prafente, unCtionis extre-

qui ejusmodi vera perfe&aque refignatione

mz Sacramentum zgroti fufciperent , illa

'cumíancta erga Deum fiducia ex hac luce di-

Chriftam cum San&torum multitudine adeffe

ícedit, confeftim ad coeleftia regna pertingat.

fentiebat , «grotumque illum mifericorditer

. Nam ficut omnino nihil poenz, nihil ignis

corroborantem, demones expellentem, ani-

purgatorii in Deum cadere poteft, ita nec

mam purgantem , feque dum membra ejus

in bominem , qui eo modo per voluntatis

ungerentur, quafi in lumine, per totum Cor«

conformitatem , amoremque

eo unitus eft,

]

dicens affidue cum vate regio: Paratum cor

gus 'd,iffundentcm videbat, -

Iu

1

464.

Bz'?;iiotbem Manualis Conciona?or,iæ

r'nculm Deus, paratum cor incum. Pf. $6. 8.

apoftema ferro fecanduih,;præleg'eretur , j'uf-'-'

hoc eft explanante Bernardo: Paratum ad fe-

fit Rex, ad illa ipfa Domini verbas; Pater non

cunda, paratüm ad advería, paratum ad fübli-

mea, fed tua voluntas fiat, le&orem nonni-

mia, paratum ad humilia: addo ego paratumi

hil füubfiftere. "Tanti Regum iíte maximus

ad vitam , non alio fine, quam ut perfectior

hanc mentem tam íanus, q

!

ribundus zílimavit.

,

uam &ger ac mo-

evadam,pro peccatis faciam fatis ; paratum ad

mortem, ut finem peccandi inveniam, & felix

XLV. Paulus le Jeufne, in hiftorica füa re- Paulns le

amandi te initium ducam. Et fundamenti qui-

latione fic loquitur: Plures in Kebecana refi- Jzufne in

dem|loco, cui precellens hzc, excelfaque vir-

dentia Neophytos egros jam,& gravi affectos hift. relae

tautis machina innitatur, noftra, inquam, cum

invaletudine vidimus , quibus perfuaderi non

divina voluntate conformitas exfurgat, requi-

poterat,ut fuam a Deo depoícerent fanitatem:

runt DoGtores, mortis nuntium imminentis;

hoc unum pro omni ratione cauffati , is no«

Qu

€a animi zquabilitate & fenfu a denuntiante

fter pater eft; cui non fegnis cura de nobis eft,

t4 il

füfcipere, qua folet res maxima , longeque

ac melius ; quid nobis expediat, novit: Fiat

gratiflima inter homines acceptari, cum cer-

voluntasejus. Cumque noftrorum aliquis uni

i

tum fit, nullum in terris majus atque excel-

eorum forte fuggereret, vorumS. Jofepho fa-

lentius ab amico poffe beneficium exfpeGtari.

ceret, cujus provincia tutele commifla eft, ut

XLIL.Grande hocmyf(terium non ita pridem

meritis füis apad Dominum vitam illi ac fani-

"ibid, Lyr.

perfona quadam pia ac prudens, quaz morti

tatem obtineat, reíponfüm fane non jam Neo-

jam ex graviffimo quodam lapfu facta vici-

phyto, fed vetere Chriftiano digniffimum re-

nior ; dum multorum precibus ad concipien-

tulit: morem tibi lubens geffero, fed fi meaz

dum pro impetranda fanitate votum, inftan-

relinquere me volueris libertati , unum id

tius urgeretur, nullam, inquit, divinz volun-

confeí[im poftulabo, ut eam mihi S. Jofephus

tati vim fecero. Dominus eft,quod bonum vi-

gratiam impetraffe velit, qua fandiffimam Dei

detur in oculis (uis faciat. Aureum dictum!

mei inomnibus adimpleam voluntatem. Alias

S,B'mrd, XLII. S. Bernard. de fratre (no Gerardo, (ic

cum vegetus quidam ac robuftus adolcícens

&26: in . fcribit: Accitus füum ego ad id miraculi, vide-

nofocomium perambulans, ad -s(icinos-decum-

Cant.

re fcilicet, exultantem in morte hominem &

bentes fermonem converteret, peteretque,

infültantem morti. Ubi eft mors victoria tua?

. quo pretio fimilem füz valetudinem mercari

ubi eft mors ftimulus tuus ?. jam non eft fti-

vellent? eorum unusillico, nec procul accer-

mulus, fed jubilus. Jam cantando moritur ho-

fito refponío inquit: nollém ego profedto vel

t0, & moriendo cantat, ufíurpatis ad lzti-

caput de uno in alterum latus contorfifle pro

tiam matre mororis, ufüurpatis ad gloriam,

univería totius mundi fanitate , bene autem

gloriz inimica, ufürpatis ad introicum regni .proabíoluta,mea ad divinam

i

;

vdluma;is»ccm-

porta inferi; & fovea perditionis ad inventio-

pofitionem.

nem falutis, idque ab homine peccatore. u-

XLVI. S.

Gertrudis ex firma 'confïdentia,

fte nimirum, quia tu inique in hominem inno.

quam erga Dei bonitatem habebat, fepenu-

centem & juítum , poteftatem temerariam

mero mori defiderabat, & ruríüm diving vo-

ufurpafti : Mortua es, o mors, & perforata,

luntati ira erat unita, ut zque parata effet ad«

homo quem incautum deglutiíti; cujus illa

. huc vivere, ficuti juxta Dei ben

eplacitum mo-

vox eft in Prophetis, o mors, ero mors tua,

ri. Ipía itaque aliquando iter faciens, dum.

j

mor(üs tuus ero inferne, illo, inquam, hamo

confcenfo monte quodam ad decliviora loca

perforata tranfeuntibus per medium tui fide-

decidiffet, exhilarata fpiritu dixit ad Domi-

libus latum, lztumque exitum pandis ad vi-

num: O bone Jefü, quam bene mecum age-

tam. Gerardus te non formidart, larvalis effi-

retur , fi cafus ifte mihi dediffet occafionem

gies, Gerardus per medias fauces tuas tran-

celerius ad te perveniendi ! .Et his qui ade-

fit ad patríam, non modo fecurus; fed

rant percunctantibus, annon formidaret mo«

tabundus & laudans,

ri, non munita facramentis , refpondit, ego

XLIII. Decumbere coeperat ex gravi mor-

quidem toto corpore opto falutiferis facra-

R ofcius in

vita-

bo Stanislaus Hofius Cardinalis Varmienfis,

mentis muniri, antequam moriarj veruntae

cum audiret Epifcopum publicas pro falute

men ipfis confidenter prefero Domini mei

ejus preces, fupplicationesque inflituifie, ma-

profidentiam ac voluntatem: Et five fubita,

. gna5, inquit, gratias ago Epifcopo, & virgini-

five prolixa morte ille me hinc exire voluerit,

^bus iftis, atque omnibus qui pro me miferrimo

voluntas ejus mihi grata erit, nam qualicun-

Tot

peccatore folicitudinem iftam coeperunt,fcio-

'que obitu ex hac luce migravero, fpero Dei

que magnum pondus habere apud Dominum

mifericordiam nunquam mihi defuturam, fine

vit;

caftarum virginum, & innocentium puero-

qua confequi nequeo falutem.. Hinc eadem

rum orationes, fed nihil aliud ego volo, quam

Gertrudis ante mortem füam Dominuüm allo-

-quod tu vis Domine, fiat voluntas tua , ne

cuta legitur, his verbis: quamvis, Domine

momento quidem temporis vivere cupio, ul-

mi, prz omnibus deliciis mihi optabile, &

tra quod conftituit mihi Dominus, Paratum

jucundum fit , ut e carcere carnis educta, ti-

hu,

cot meum, paratum cor meum,.

bi adjungat , fi tamen velles me hic manere;

ln

XLIV. Philippus II. Hifpaniarum Rex in

eligerem usque ad diem judicii fui in extre-

V

fatali morbo, divinz volüntati devotiffimus,

ma miferia ad laudem nominis tui degere.

illa Servatoris verba, pene infinities repetiit,

Quam voluntatis refigaationem Dominus gra-

Pater, non mea, fed tua voluntas fiat, cumque

tiffimam habuit.

XLVIL S. Lydvina emnigenis exercitata

ezï fa?rq Evangcliïtg Chrifti Demini paffio ad

dolerie

À

Titulus X CE11. Mzors.'- -f

46g

doloribus miferandum füi fpectaculum de- immolavit. QJarto autein die fratribus ad.-

dit , ac velut omnium fere morborum con-

fe reyocatis, iisque bene precatus exceflit.

ducta domus, cui mors ipía imminebat, ha-

LIH. Ambrofius. Sanfedonius infirmita- Tulius San-

bebatur ab omnibus, adeo tamen in Domi-

no voluntatem fuam defixerat, ut nihil in-

'te ultima correptus, ne.contempla:ione di.fedonius

vinorum impediretur , medici tantummo-'" vita,

terim neque facere meditato liberet, quod

Y

cum divino minus congrueret arbitratu, fer-

do vifitationem admittebat, eademque de

,caufa fzpius ad parietem fe converrens,

nm

tür cum Huflitarum regulo frequenter füfpi-

:'1

^

raíffe: hoc mihi Domine acceptiffimum erit,

quietus orabat. Morti proximus advocas

tis patribus, ac fratribus vale ultimum di-

ut aflligens me, dolori non parcas, cum tuz

Xit, ma

voluntatis executio,

gnague admodum pietate fpiritum

d

fumma mihi/ futurq fit

dedit.

1

coníolatio.

TIW. S. Domipicaide S- Severino a DEMastinus

Caeciaver- .

XLVIII. Fauftina virgo , quz pofïäaqüam

cenis magnz virtutis afcetes triduo ante obi. i? Chro-

ra in vita. Jongis valetudinibus ac perpetua tabe ita effet

tum /n-ORUiC a qüoquam Viüfari, er dlätum?ico'

exhaufta, ut vix pelle offa continerentur: ro-

omnibus voluit, fe in animz fuz negotio oc-

ganti Patri fpirituali, an fatis adhuc dolorum

cupatum effe, toto autem illo tempore ad-

effet, minime gentium, inquit, addiditque (i

mortem feliciter obeundam íe expediens,

vel efformato leviter crucis figno febrim fan-

-tandem in D

z

güinisque excreationem , qua conficiebatur,

omini fu.iï-'manu.s fpiritum rcK(ï-y

:

gnavit.

abigere, poílet, fe manum, digitosque

. LV. Camillus

effe moturam.

-IIOH.

de Ceilfs vir in æg'rotorumln vita.

fübfidium factus , poftquam facro effet viati-

XLIX. Maria Princeps Parmenfis , quz

co refedus, noluit poftmodum ullos in con-

cum ad eam felicitatem matureíceret, qua

clave viros nobiles admitti , dictitans, tum

fzminam beare poteft, longa primum tabe

mors duntaxat femel oppetatur, ut bäne op-

acerrime conflictata, mox a medicis concla-

petatur, inprimis curandum effe.

mata fuit. " Suprema itaque incumbente ne-

LVI. S. Elifabeth Thuringie Principis vi- $ Antos.

ceífitate admonentibus , qui excedenti Prin-

cipi aderant, ut a Chrifto Domino, cujus in

dua correpta infirmitate, ultimum ante diem P-3-to.124

fui obitus tertium, juífit omnes cubiculo ex« !

cruce fuffixi, atque trajedti figillum ad com-

plexum & ofcula Chriftiano ritu poftulatum

cedere, qui ad ipfam vifendam convenerant,

nullosque impofterum admitti volens, cupio,

acceperat, pro veteris pietatis familiaritate

ampliationem poítularet; egone inquit: re-

inquiebat, tumultus externi vacua meminiffe

judicis mei terribilis

fpondic, ab hoc Deo meis fceleribus cam in-

que Canuræ, quam per

digne habito , ullam a füpremis hifce dolori-

brevi habeo fuübire.

bus vacationem poítularem, non faciam, hic

LVIL B. Lydwina Schedamenfis virgo Ecugman.

enim morientis Salvatoris habitus me patien-

Thaumaturga morti proxima Domingym ro. nusin vita.

tiz admonet, atque imitationis. . Rede er-

gavit, ut fola (ine ullius mortalis folatio fpi-

go concludic S. Hieron. dicens: Amplecta-

ritum reddere poffet. Et voti compos facta

mur diem,qui affigaat (ingulos domicilio füo,

fuit. - Quando igitur migrandi tempus ad-

& laqueis fzcularibus exolutos paradifo refti-

veniffe intellexit, obnixe amicos omnes, uti

recederent, obfecravit, (i inveni . inquiens,

tuit & regnp.x

ullam apud vos gratiam, qusefo, at hac die

INDUSTRIA VI.

patiamini me folam manere , unico apud me

Imminente morte totum agere cum Deo.

relicto nepotulo meo, pet quem indicabo, fi

quid à vobis mihi preftari velim. lilis itaque

L. Hanc ob caufam Chriftus eclypfin trium

u

abeuntibus coepit virgo exitum fuum Domi-

horarum fitri curavit, ut ante mortem cum

no commendare, cumque fübinde gravibus

coclefti Patre accuratius agere, nosqu : om-

calculi doloribus urgeretur, neque jam lequi

nes fuprema illa hora & folos effe, & :. lum

amplius poffet , accerfivit paer facerdotem,

omnium fcrvare nos ipfos, quem ex omni-

& ali0s, fed accedentes in agone conftitutam

bus nobis elegimus, edoceret, ut S. Bernar-

invenere, de quo illo mox vi

dus notavit,

;trix ad þaimam

Nec def.qnt plura hujus indu-

feliciter evolavit.

ftriz exempla.

1

z

" LVIII. Venera'Bilis Joanna Annunciata. In vitas

Poffid. in

LI. S. Auguftinus,

'ut fupra'di&um , mo

Ts

rum virginum fundatrix vite fuz mortalis

vita,

bo lethali correptus ante dies ferme decem,

exitu appropinquante claudi juffit cortinas

quam,exiret e corpore, ne quis ad eum in-

faas, qua(i lucem mundi hujus vitzqüe ex-

grederetur!, nifi iis cantum horis, quibus me-

cludens,.ad aliam maxime afpiraret , hoc

dici ad eum infpiciendum intrarent; vel ei

prezcavens, ne illius tenebrz hujus radios

refe&tio inferretur, poftulavit.

offuícarent. Nec opinione fua Princeps orti»

ma falli, fraudarique viía fuit, mox enim in

Joan. Mo^^. LII. Grimbaldus Abbas Wintonienfs fa-

lanus if cro-fan&to viatico jam inftru&tus , a fratribus

fua hac folitudine ad Deum convería, vidic

Xita.

lucem quandam de ccclo in pe&tus füum de«

petiit, ut folus per triduum ad iter fuum pa-

fcendere , ac fubft

E

.randum relinqueretur, quo tempore in con-

ravit.

P d

P

are, qua (haïi.;ïïträe exfpi-

tritione cordis & lachrymarum imbre fe Deo

Nnh

INDU-

R. P. Lóhn. Bibi. Man, Tou;. 7/A

466

iblioibere Manuahis | Concionatoriee

INDUSTRIA. Vil.

confueverats fi quid vero a pfallendo ceffaí-

fet, complexus crucifixi imaginem tepto ar-

Pfalmis && by

ennis concinendis diem ulti-w

dore ofculabatur , ut, qui aderant, a lachry-

mum obire.

mis fe contineri non poffenc.

lj

LIX. Qlamvis id, quod fuos oiim docuif-

LXVIL. Sub extremam vitz füx horam, Molanus.

e geftis

li

fe Salvator auditus eft: oportet femper ora-

S. Hubertus Leodien(ium Preful vifo dzmo- 8

re, & non deficere, univerfum vitz noftrz

ne fibi terribilibus minis illudente, Pfalmum"

ont.Leod«

curriculum compledi debeat, precipue ta-

9o.

ui babitat concinere ccepit, quo ftigius

men ejusdem terminum fpectare mihi fem-

nebulo depulfus procul abíceflit.

ó

per vifüm eft, quando & ejusdem nece(fi-

LXVIII. Adver(a, eaque ultima valetu

di- Surius |

tas przfentior, & utilitas folet effe przcla-

ne correptus, cardantem, & migrare formi- An: $..

&i

rior, quod Siracides Eccl. 18. his verbis te-

dantem animam hortabatur , Píalmographi

Vit

ftatus eft, dicens: Non impediaris orare fem-

canticis nempe Pfalm 40. & 41. Quemadmo-

per, & ne vereris usque àd mortem juftifi-

dum defiderat, & Píal;g3. Quam dilstta taberna«

€ari, quoniam merces Dei manet in zter-

culatuz, — Atque ita alacritate maxima fpiri-

j

nurm. q. d. nec,timor, nec pudor te abftra-

tum exhalavit. .

$

hant ab orando, quo usque vita comite id po-

- LXIX. Carilephus Abba

s Madoalenfi s mor Baronius.

teris przítare, ut idem tibi & vivendi finis

ti proximus, expanfis in ecelum manibus, ki- to. 7-

fit, & crandi, quamdiu namque halitus tibi

lari facie concinere coepit illud Pfalm. 88.

fupererit, tamdiu ex oratione fructum capies

Mifericordias Dowmini in. eternum cantabo, & il-

immortalem, quem denegare ille non pote-

lud Píalm. 30. 4n manus tuas Doinine commen-

rit, qui fe invocatum adfore -proxniü; in tem-

do [piritum wmeum, facratiffimoque viatico mu-

pore opportuno.

JH&-A!.! 5

LX. Prabuit in

hoc exemplum'clariüïmum

nitus adjecit, ex Anne cantico: Confirmatum

eft. cor mewun in Deo meo, inter quz verba gaus

Chriftus, qui tefte Apoftolo in diebus carnis

fug preces , fi

licationesque ad eum, qui

dens emifit (piritum..

1

j

V

um facere a morte, cum

LXX. Margarita virgo Hungarica eccle-Surius

poterat ilium

clamore valido & lachrymis obtulit. Et ho-

fiaíticis jam munita facramentis, ubi extre-to. 3-

mam diei horam, qua (e morituram przdi-

mo per ignaviam id negliget, quod Deus tan-

N

to affe&u praecundo monfítravit.

Xerat, v

eniffe cognovit , P(almum trigefi-

LXI. S. Nicolaus Myren(ium Antiftes, cum

mum concinere coepit, 4/n te Domine fberavi,

Baron.

CO- 3.

intelligeret, fuz migrationis horam adeffe, in

cumque dixiílet , n smanus tuas commendo fpiri-

tumn meum , fclicem animam in coclum trans-

hymnos & orationes diffufus, in coclum fu-

fpexit , & cum Angelos fibi occurrentes in-

mifit..

LXXI!. Ver

Wdiana Virgo ex ordine Vallisäilvagus,

rueretur, Píalmo illo pronuntiato: n te Do-

mine [beraui, usque ad eum locum, $n manus

umbroíz , dum in eremo triginta annos vi- Razzlus.

iuas commendo [piritum meum ,. omni letitiz

xiffet, dicm fupremum (ibi inftare cognofens,

hi

Q

fignificatione adftantibus 'Val(ex dij&o in cce-

Pfalmos a poenitentia vocitatos, genibus ni«

lum abiit.

kx

Xa recitare coepit, ac tandem anima Deo red-

üN

S. BOH 3Vo

LXIL S. Francifcus Seraph. appropinquan-

dita co fitu genibus flexis, & manibus ad cz«

N-

í

in vita.

te mortis hora, ipfe, uti potuit, Pfal. 141.

lum elevatis perman(t.

LXXIlI. S. Francifca Romana febri corre- Julius ia

pronuncians, nempe: Joce mea ad Dominum

clamavi, in co veríiculo, me exfpectant jufti,

ta diflolutionem corporis fui in horas fin- vita.

donee retribuas mihi ad zternum retributio-

gulas exfpectabat, eum videns fibi aliquid

nem in focietate juftoru

ctiam virium fupereffe, vefpertinas Deiparee

i

m pcrcip?cndam,

preces voluit recitare, movebantur labia pis

commigravit,

Poffid. in

LXilIL. S. Augu

flinus, ut füpra dictum;

matrone , fed verba diflindte audiri requie

vita.

morrem fibi fentiens imminere, feptem fibi

bant, quare dum facerdos, quid agerer, -in-

ia

Davidicos Pfalmos, quos a poenitentia no-

quirit , illa fpiritum, qui minimus cerie fü-

minant, defcribi, & ad proximum le&o pa-

perarat, magna nifu colligens, refpondit, f&

rietem juffit affigi, quos magna pietate la«

nunquam, ex quacunque infirmitace decums

chrymis difluens, legebat..

beret, officium B. V. intermififfe, cumnque

Perus de — LXIV. S, Petrus Cceleftinus morte appro-

tunc foret velpcerarum hora, eandem in ulti-

Tm(m

Aliaco in pinquante Pfalmum 150. inftar cygni decan-

vita,

ma vitz periodo recirandis precibus, uti par

10,

tans , ultimis ejus verbis. Omnis fpiritus laudet

erat; trgnüggfre voluific,

JDominum, immortuus. eft..

-INDUSTRIA VIII.

LXV. B. Albertus Carme

lita ; qui, pro-

pe adeffe cernens extremum fuz vite diem

Suis ente difce[Jum bene precari, & falutaria

Píalmum exorfüs eft 3. Deus in nomine tuo

. monita dave,

falvum me fac , coi adjunxit trigefimum , Ín te

LXXHI. Magno hic omnibus exemplo

Domine fperavi, quibus diétis anima ejus inftar

columbz candidiffimz viía eft in coelum ten-

Salvator fuit, qui paulo antequam in agos

dere.

N

nem defcenderet , Piliol inquit , adbuc mo-

AVineent,

LXVL S. Archiepifcopus Antoninus febri

dicum «obiscum fum: quo ego ado, «vos mon $o-

teflis *venire , €$' vobis dico , modo tandatum mo-

Mainardus correptus ultima, crebro audiebatur itera-

Àn vita,

re poftremum Pfalmum , Laudate Dominum de

vum da vobis , wut diligatis invicem ,. ficut. dilexi

«&lo quo in omni vira plurimum oblcctari

vos. Joann. 13. V- 3»

Mox füblevatis ocu-

I$

at

*

(

' , T Vulus XCV 111. Mors —

[

467

| lis.in celum : Pater Jan&te inquit : Seroa eos in

dirigat ad omnem voluntatem fu

COF

am corda &

ngmine tuo, quos dedi[!i nibi , ut fint unum ficut &&

pora veftra in pace : Refpond

entibus cun-

W0$ : n0n r0£0 , tit zollas eos de mundo

n

» Jfed ut ferves

Qis, Amen, in

N

e0$ a malo; . fanüifica eos in vveritate,

pace quievit.

"

*

Quem non

LXXIX. S..Do

minicus, poftquam fi

bi möra-

Ws

pauci ex fan&tis hominibus fünt fe

cuti.

3

Lyreus

tem imminere confpexit, advocatis

fratribus

LXXIV. S. Bernard. moriens dixit: Hxc

& diícipling fuz: alumnis

» in hec verba va-

lpl

"L.de7.tria vobis commendo , qua in ftadio, quo

ledixit: Filii & fraires m

ei, quos animo im-

cucurri, quantum potui, obfervavi. 1. Mi-

preffos circumtuli femp

eP,

nus fenfui meo, quam alterius credidi. 1I,

& porro quoque

feram, ecce, nunc ultima mi

hi vitz linea im-

Lzfüs de ledente vindictam- non e

Xxpetivi.

minere videtar: quamobre

li. Scandal

m pro veftro fola-

Ü

um nemini facere volui, & fi,

tio, majoreque Dei

gloria fecretum quoddam

uando incidit, fedavi, ut. potui.

vobis explicabo ;

8. Hi!a(r, in

Hucusque pro füa miferi-

LXXV. S. Honoratus, Arclatenfium Epi-

cordia Deus virgin

eam integritatem ,

uam

fcopus, ultima correptus infirmitate , cum

€x utero matris accepi,

fervare mihi digna-

a Prafe&o cererisque magiftratibus vifitare-

tus eft illibatam.

Potro quemadmodum ef

tür, benedictionem & monita omnibus im-

fufa fuic adverfus

me Dei liberalitas, ita cone

pertivit ; videtis, inquiebat, quam fragile

fidete, filii,

eandem vobisn

Qidi

habemus hofpitium, & poft multa hanc vo-

ón defuüturam, fed

qui queftum hunc defidera

t; famptum facere

bis Honoratus veíter hereditatem relinquit,

non recufet.

fupremo halitu fuo ad hzreditatein vos regni

Opus eft huic thefauro fervan-

do vigilíis .

precibus, & famili

:

,

aris cum mue

cccleftis invirat, nullus mundi hujus amore

lieribus congreffus faga. N

nimium teneatür , optimum eft , ut volun.

ullus: integrita-

tem fuam periculo commit

tat,

quavis OC«

tate quisque id faftid

fario cariturum.

iat ; uno"fe. videt necef-

ca(io fatis effe poteft ad hanc

corrumpem.'

dam; nulla major negligentia eft

» quam que

LXXVI. P.ïPäulugiLeonenfïs, in Britannia

propriz aut alienz virtutis confid

entia funda-

minore Epifcopus, per Angelum ultimo vi-

tur; venerabile, szn&um-quercai

titatis nomen

tx fauz die intellecto , congregatis diícipulis :

inftar vitz eft

»quis facillime amittitur, nec ul-

Filioli mei, inquit, noviffima exitus mei hora

lo poteft mod

orefarciri. Hinceos ad amorem

"appropinquat, fcitis, quz ofteaderim vobis

Dei. humilitatem ac paupertatem adhorta-

exempla vitz , & qux tradiderim dogmata

tus , füblatis furfam ma

ccelettis difciplinz , hzc facite, & Deus pa-

nibus, dixit : Pater

fancte, tu fcis, quia libe

nter perftiti ia volune

cis erit vobiscum, quibus di&tis elevata ma-

tate tua, & illos, quos

mihi dedifti, cuft

nu dixit omnibus , dicens : Benedictio Dei

odivi,

at nunc commendo eos tibi, tu illos

ferva & -

Patris omnipotentis, Filii, & Spiritus fancti

cuftodi, ego ad te venio, Parer co:

léftis.

fuper vos defcendat ; cumque refpondiflent

nüs

LXXX. S. Romualdus,

diuturno jam lan-Canifius

li«

- omnes, Amen, in confpectu eorum vitam

guore ad extrerma perductu

centenariam cum zterna commutavit,

$ , erigens fe de le. antiq. ic&,

Paulusie.

ctulo; (ratres fuos magno ill

icnumero circum. ** 2

LXXViL Amafus, Epifcopus Theanen-

ftantes porenti fermone e

gius l. 5,

ít allocutus. 'Tum

deNeapol,

fis, humanz peregrinationis (uz. adefle finem

Íumma humilitateintereu

m, & fratres, alter-

intelligens, civium primoribus ad fe congre-

na facta confeffione,

nec non precata pecca-

gatis, cum monita multa.dediffet, fuam im-

torum indulgentia ; i

ntimis füfpiriis primum

ertivit benedictionem , dicens : Senui, &

T.

fummo Paftori comm

endavit gregem fibi com:

AJucanui, filii mei,: converíatus coram vobis,

miffum , deinde frat

ribus valedicens ait: ab.

ab hora, qux Deo placuit, usque ad hanc

ite, fratres,

charitfimi ,

& hoc ultimum fenis

diem .pro animabus veítris , nequaquam la-

memoriale pro benedict

ione habetote ;

borem recufavi ;, nunc vero Dominus vocat

: In no.

mine Domini, falus omnium noftri.

me, cui prefto fum; eftote ergo fideles, &

- LXXXI. S. Therefia moritura

fic füas foro-

operamini in dile&ione Dei & proximi usque

res adhortata eft: Obfecro vos

in Domino,

ad mortem , & regnabitis in vcternum., He-

inquiebat filiz mez char

'nedicat itaque vobis Deus, & opus omne ma-

iffing, ac Dominz,

ut primzvas inftituti leg

es, fimul & conftis

nuum veítrarum de excelfo folio fortunet ,

tutiones, quam a«curati

[lime, integetri, me-

& crefcere vos faciat de charitate in charitz-

que obfervetis :

fimul etiam pravum, quod

cem, ut (itis.ante faciem e

hac párum dilige

mundi & immaculati.

qu in fine fzculi

ns vobis monialis exem

plum

dedit, neutiquam refpiciatis ,

l Saron. to,

10,

LXXVIL. s. Dunftanus adveni

ente obit;g

fed quidquid

2

hoc ipfo deliquit, benigne cond

Onetis , oran»

fui die , congregati circa fe filiis,

dé corpore

tibus his viciffim matrem, füp

remum íÍíe ut

exire properabat, & ecce, cum leclo, in quo

compellaret

» aliüd dicere noluir, quam ut

jacebat , usque ad füperiora domus cleva:us

regularum ftatuta, & conftitutionum decre-

cít, led trabibus obfiftentibus, ne ultra vehe-

ta ad unguem fervarent.,

fuperioribusque

retur, in terram leviter demiffus fuit

; idque

füis nunquam non obedientia

tertio factum eít

, €um ad fuos converfüs ;

m finceram prg-

ftarent, quod i

pía moriitum aliquoties incul-

Vos, inquit, oculis veftris, quo VOCOt, intuiti

cando repetebat.

eftis, & quo vadam. Noflis viam, qua inceffi ;

LXXXII. B. Angela de Ful

ginio morti pro;Amaldl&

noftis opera, quibus infüdavi, dum vixi ; qua-

pinqua ad adftantes convería,

filioli mei,inquie.in vita,

propter breviter vos monco, (i quo vado, vul«

bat,quz dico vobis, proptera

morem Dei dico,

tis venire ; qua inceffi

; non pigeat vos ire ; iple

beniguus Deus , qui direxit i

quia non libenter porto fuüb

terram aliquid,

er meurn ad fe,

quod vobis poffit prodeffe; P

lacuit divinz bo-

. 4I.

nna

. K.. P. Lobn. Bz//l Man. i

[]

nitati,

4685

JBibltbete Manualis Cancionatöri&

nitati, dare mvihï curam & folïcitudinem omni-

tione eft profecutus , ita quoque in extremo

1

um veítri, qui fünt in hoc mundo, & ultra &

ejusdem margine pofitus, id ipfum eft contes

circa mare: egoautem cuítodivi vos, ut potüi,

ftatus, dum in genua provolutus voce magna

o Deus meus , a modo refigno €os tibi & rogo;

exclamavit: Jefuü, Jefu in manus tuas com-

ut conferves eosin omni bono ; in amore paü«

mendo fpiritum meum, & exípiravit, corpus

pertatis, defpectus & doloris, in transtforma-

vero, ut erat flexis genibus innixum , ità

Y

tione, & imitatione vite tuz, & perfeCtionis,

remanfit.

LXxxxViHl. De V. Hugone a S. Vidore

quam nobis verbo & facto oftendere voluifti.

Vos autem, o filioli mei, hortor exhortatione

fcriptum invenitur, triahzc in votis habuiffe.

EU WUR u pE NH

hacultima, ut ftudeatis effe parvi; vere humie

I. Ut cibus ejus ultimus effet V. Euchariftia.

les & maníueti, fcholares ejus, qui dixit: Di-

IT. Utultima ejus cogitatio, feu meditatio ef-

fcite a me, quia mitis füm , & humilis corde.

fet de paffione Domini. 1lI. Ut ultimum ejus

Habete charitatem, finequa non eft falus , nec

verbum effet dulciffimum nomen Jetu.

f

la' Lyl'. 6. fis

meritum; neminem judicetis, & fi videritis

LXXXIX. Catharina Bononienfis pau

horninem peccare mortaliter, non dico, quod

tim deficientibus viribus, vultu pulchriore , 1. c. vita

[

non difpliceat vobis peccatum, & quod non

ac lucidiore apparente, adftantes omnes afpe- € 27

debeatis illud abhorrere, fed dico : nolite judi-

xit, deinde fancti(fimum Jefü nomen tertio in-

care, nec contemnere peccantes, quia judicia

vocans, brevi fuípirio fpiritum reddidit.

Deineícitis. Hisdictisimpofuit manum fuam

XC. S. Mechrildis in mortis agone conftitu.

fupra caput fingulorum, & aic: Benedidi (itis

ta, nihil dicebat aliud, quam Jefü bone, Jefü

a Domino a me, filioli mei, vos & omnes alii,

bone;quz verba fxpius replicabat. Cum, ecce,

ï;ï

qui hic przfentesnon fünt,& (icut fignificatum

inftante morte apparuit illi Jefus , invitans

eft mihi €& demonftratum a Domino , ita iftam

eam fuaviffime: Veni benedicta Patris mei ;

zternam benedictionem vobis concedo pre-

offide regnum.

fenseibus & abfentibus : idem Chriftus det eam

XCL 1heodori

cus Canifius , vPretrii frater,

vobis cum illata manu, q

gæ fuit in cruce clgf

merito Pater'a Jefü Maria nuncupari poteft;

vata.

a fingulari cum his beatilfimis nominibus cone

INDUSTRIA IX.

juné&tione ultimisque divitiis, Hunc ad fe vi-

SS.

efa nomen ante mortem pyonunciare. -

dendum Friburgum venientem Petrus ita eft

S.Demard. LXXXIÍII. A militibus excübias agentibus

allocutus: Vide, Theodorice, quid mortis

í15.in vipiliarum verbumtefferarium exigitur, quod

mes nuncius fit tibi allaturus. Lucerns men-

conc,

fi reddant, falvi evadunt; Symbolum teflera-

fx affidente cum aliis Theodorico Petri Ca-

que Chri(tianorum Dei nomen eft, quoomnia

nifii mors , uti folet, legitur.

'Tum Theo-

Jtrf

fidei myfteria, fpei fulcra, charitatis incentiva

doricus apoplecticus repente factus, omnium-

continentur. Felix, qui, eum venerit Domi-

que omnino oblitus eft, etiam legendi & fui

l' l, d(

nus, hanc tefferam reddiderit, falvus profecto

nominis atque loquendi. Hoc tamen occafu

evadet, & tanquam verus Chrifti miles agno-

mnemoriz ne tota illi memorandi facultas oc-

fcetur, atteftante Joele cap. 3. 3. & erit : omnis

cidiffe videretur, Theodorico Jefüs ,

aria,

qui invocaverit : (quemadmodum oportet) JVo-

femper in mente & lingua, fidelis, & ultima

men LDomini, falous erit. Hinc articulo huic

falutis teffera itahz(ir, ut qui nec füuum , nec

fupremo przcipue quadrat fequens S. Bern.

aliena nomina tenebat, teneret nomen Jefu &

admonitio : 7rifZatur aliquis nofirum? — Veniat ,

Mariz, quique alia pronunciare non potetat,

inquit, im cor S'efus , & inde filiat in os , & ecce

hec duo ex integro pronuntiaret, reliqua

turbate omnia & confufe , ifta fancte.

Lit-

ad exortum nominis lumen ,. nubilum omne diffugit ,

vedit ferenum , cui enim in adverfis diffidenti ,' jam

teras ex integro fe iterum velle difcere in«

Limbg

L

tüs in

J

amque deficienti , fi nomen adjutoris fonuit , defuit ?

nuebat : fed fruftraerat.. Libelio ergo precum

Id quod non pauci obfervarunt.

grandi charactere Jefus Maria iníciibi fibi vo-

Chrorj

Rib- l 4

*

. LXXXIV. $. Ignatius Loyola

um inftare

luit, atque hzc duo tantum legere legere, &

'€, 16,

fenfiffet , ex hac vita füz migrat

ib

nis diem ,

voce exprimere poterat. Legentes tamen au-

compofitis omnibus ac manibus junctis, ocu-

diendi avidus fuit, usque dum ultimo vitz

lis in ccelum defixis, Jefüm corde, Jefam ore

biennio ne id quidem affequeretur, quod legi

implorans , placido vultu fanGiffime ad Do-

áudiebat. Manus illi ad omnia vel errans, vel

trius

minum migravit.

prorfus inutilis, formando tamen crucis figno

n

LXXXV. Cardinalis Bellarminus , etatis

frequens, & apta erat, ita feptem & amplius

füug anno 79. cum morte colluctans trigefies

annos vixit femimortuus, piz certe memorig

fummo pietatis affe&tu facratiffimum Jefu no-

afidelitatéretente Jefu & Mariz nominis, cx-

men pronunciavit.

terum eorum omnium , quz retro hzc funt,

Hiftoria

LXXXVI. Jacobus a monte Brandono e

oblitz, Extremo demum oleo expiatus, vocem

Seraphita religiofiffima minorum farnilia , graviffima,

Jefüs tantum & Mariz ha&enus addictam in

l 2.

qua corripiebatur,infirmitate,ad extrema per-

hec verba conatu magno adnifüus expetivit: Ad

du&us , fanctiffimo Jefü nomine religiofe in-

coclum ! ad coelum! 'Tam linguam fuis iterum

vocato, quos paticbatur, lenire ftudebat, do-

Jefü & Mariz repetendi reddidit manus illi in

lores, unum hoc fratres fuos obteftans, ut fi-

formando crucis figno elanguere,lingua ad bal-

lii

bi in auribus iftud, quando per fe amplius in-

butiem usque hebes,jam Jeum,jam Mariam fi-

vocare non poffet, aífidue infonarent.

mul,nunc fingulos tantum referebat. Jefuüm di-

Bordinus LXXXVIL. Joannes Dei, ut in cztera vita

xerat ultimum, cum os & linguam ad Mariam

res

invita fanctifimam hoc nomen pregcipua venera-

edicendam componenu; dido pam Ma, vi

a

d'itulus XCV lil iMors.

469

ad reliqua defuere. Ita ille in ipfo illius nomi-

oculos con'vertäfct, dile&z matris effigiem

nis medio elinguis toto viginti & amplius ho-

jnveniret. nec animam (aam, alibi melius; tu-

rarum fpatio animam duxit, Angelum voca-

tiusve, quam in finu Virginis deponeret, aut

jant ii, qui candidos illius mores longo ufü

fapremum oculorum conjedtum alibi felicius,

experti amabant, Jefum dixit, Mariam dice-

quam in ejus imagine fifteret ; cujus prefen-

j

bat, cum conticuit : reliquum perfeGurus in'

tia seternum frui defiderabat.

ccelo: Ubi Dei &eternum memor dele&tabitur

" XCVII. Fuitin facra PP. Pred

icatorurn fa- Chfuu'ie.

& in memoria zterna erit juftus. In fronte

milia religiofiffimus concionator, qui concio- Ord,

ajunt, poft mortem fignum crucis, quod an-

nes omnes fuas narratione aliqua de Virgine

tea vifüm non fuerat, obfervatum. Obiit In-

Matre claudere folebat Hic morte imminente,

golftadii anno statis 7

4

!j

arnaris diffluens lachrymis, triftitia magna cor

s 'foCic;ati; »fub' ipfo

invadente folatium nullum admittere poffe

$. P. N. Ignatio, inite 52.

a

INDUSTRIA X.

videbatur, fed encomiaftem fuum nequaquam

li

S

deferuit Maria, ei fe vifendam prebuit, moero-

d

Coram SS. Dei Mfatre;, ejusque äuliij]ïma nominä

rem omnem abfter(it, & in jubilum luaviffimz

invocato, füpremwm [piritum exbalare,

voluptatis commutavit, protractisque cum eo

XCLI. Quantopere etíam hzc indultria con-

colloquiis ; fub finem animam de corpore egre-

ducat ad felicem mortem impetrandam fíat

dientem tuta ftatione collocavit,

clare indicavit Pius V. dum in falutatione an-

XCVIII. S. Carolus Borromzus tria hiec Guifari

gelica, in qua prius tantum dicebatar : Ora

per eam a filio ejus petivit: l. Lachrymo-in vita. -

pro mobis peccatoribus : addi juffit : Nunc

füm aípe&um & dolorofum fufpirium Chrifti

& in hora mortis noflrz, Amen. Et merito,

morientis. ll. Unum ex dolorofis fufpiriis ,

"uam ut $. Bonaventura Virginem hanc allo-

& lachrymofis afpe&tibus ac gemitibus cordis

Marie , fub cruce Filii adítantis. — 1II. Ut

cutus dixit : Gloriefian & admirabile efl nomen

iuum, Maria , qui illud retinent , nen expave[cent

fibi Virgo füccurreret eo mortis articulo,

quando cor ejus rumpendum , & anima &

in bora mortis , ab invocatione mominis tui trepidat

fpiritus malignus , pax multa obfervantibus nomen

corpore feparanda foret, Et horum compos

factus Carolus fuit.

N

tuum, . Quod inde tmagis confirmatur , quod

ipía S. Mechtildi quondam dixerit: Ego omni-

- XCIIX. S. Opportuna, Virgo,cum diuoraí-

fec, ut diffolvi poffet,& effe cum Chrifto, intela

bus, qui mihi pie & (an&te deferviant, volo

in morte fideliffime tanquam. mater piiffima

ligens tandem ;fea Domino exauditam,& diem

a

vecationisimminere,dzmonem in cubiculi an-

adeffe , eosque protegere ac confolari , ac

.fane nón pauci (unt experti.

gulo adftantem imperterrita afpexir.ac deinde

ad o(tium domus eculis converfis,ecce;inquit,

Bonüniüs

XCIII. Rex Stephanus, qui

Chrifto Huvnga-

1. 1. dec.2, 08 fübdidit, tucelam fibi. re

aoque fuo gter-

advenit Domina mea B. V. Maria, & extene

À

dens brachia, quafi eam amplexari vellet, fane

nam caflrorum aciem ordiDatam Virginem

matrem elcgit , qui fentiens füz adeffe migra-

&a ejus anima carne foluta eft.

j

XCIX. Decumbebat vidua paupercu

la ',f

tionis cempus, oculos in coeium erigens, ait:

. Regina cocli, muudi inclyta reparatrix, tuo pa-

jam bene cum morte colluGans , rogabatur

parochus , ut füpremis facramentis egram

trocinio fanctam ecclefiam cum Clero & Epi-

fcopis, reenumque cum primatibus & popu-

communire ne gravaretur,impeditus illeViege

rium mi(it, & ecce rem miratn, videt fanctam

lorum precibus commendo, quibus ego nunc

ultimum vale dicens: animam quoque meam

viduam füper vile ftramen humi decumben-

tuis manibus committo.

N

tem, auguftiffimam vero Dei Matrem ; cum

Lamüei'.

XCIV. Fuit & anno Colonienfis Epifcopus,

fplendido virginum cxtu viduz adfiftentem ac

tus ín

füdorem mortualem fudariolo extergentem.

qui de obitu füo imminente per vifum edo-

Chronic. Ctus, füblatis manibus 'exclamavit : Sancta

Quid magis maternum? qua major benevo«

lentiz fingi poteft, fed & facerdoti viduz con«

Maria; (üccurre miferis ; fuccurre Coloniz $

Deinde gloriofz Virgini, quam videre pre fe

fitenti aures daturo, fellam Regina coeli obrue

lit, & allatumin venerabili Sacramento Deum

ferebat, plurimum fe

t

commendans .migyavit

-ad Dominum.

Filium, Mater cum omni virginum choro ad»

Surius ifl

oravit. Tta vidua pie fumpto viatico inter Dei»

XCV. Richardus quoque , Ciftercien(is

vyita.

Epifcopus ia Anglia, mortis fuz hora áppro-

parz fanctiffima brachia exfpiravit,

C. P. Joannes a Campis beate Virginis Nadaft.

pinquante ad beauiffimam Chriíti matrem al-

lata ad (e ejusdem effigie, corde & voce fe

rofarium manibus terebat áffidue. , Nullum

diem Sabbathi vacuum habere (inebat, quin

convertens ait : Maria mater gratiz, mater-

que mi(ericordiz: 'Tu nos ab hefte protege,

aliquam de B.'Virgine hiftoriam narraret;

füb mortem ad quendam converfus,

OL

& mortis hora füfcipe; fuisque mandavit

Capellanis, ut eade:, verba ad ejus aures

noffes, inquit, mi Pater, quantum in morte

afferat animo folatium , Deiparam fingulari

*

pronunciare non ceífarent , atque ita inter

.füfpiria & Marianz invocationis ve

ftudio coluiffe !

Similis huic eft illa vox P.

mbam tradidit Creatori.

3

rba ani:

Francifci de la Hamajade Dionanti morientis.

Annales

XCVI. Ludovicus Seguratus , adolefcens

Incredibile eft, quomodo ifta mifericordiss

Mater füos clientulos juvet , in ifto tranfitu.

religiofus e focietate Jefu morbi tempore,

qui illi fapremus fuit, circum lecticam fuam

Ego certe fic ab illa me animatum fentio, üt

licet, corpore deficiam ) animo tamen pQa

varias beatiffimz Virginis imagines affigi vo-

H

tentior fiam.

luit, ut, quam in patrem y ipfe forte fortuna

INDU«

Ann 3

b

-

4

é

9

JDibliotbete Manualis. Concioatorie

INDUSTRIA XI.

O me miferum & infelixcä:m',kquï tam fero fal-

Chriflum crucifixum fuüfpirüis &

lacem mundum cognoíco: converíus autem

('wn piis ad

-efculis fubire.

ad Chrifti crucifixi imaginem, miferere mei,

CI. Mirum efi, ac idem tranfcendere vi-

inquit, clementiffime [efü ,. & a peccatis

detur, quod Monardes in hiftoria India £. 74.

meis faciem averte, illa motus mifericordia,

recenfet, in Peruvia ramum cujusdam arbu-

qua hominem a morte per crucem tuam re-

Nodt

fÍculg, feu plantz inveniri, qui certo indicio

demiíti, atque hzec inter vetba crucifixum

pret (

homini egrotanti, vel mortem, vel falutem

fzpius exofculans exftinctus cft.

1501

prenunciet. Si enim füperftes homo futurus

CIX, Raingarda , Mater B. Petri venera- Petrus Ve

p

fit, hunc ramum alacrem & letum effe pre-

bilis poft viri obitum monialis facta, dum neia l. 4.

heníurum ; contra, fimoefto animo eum ftrin-

graviter decumberet , crucem cum Domini spift. 17.

gat, mortem imminere conftat. Adeoque id

imagine fibi deferri rogavit

Qua allata, ad-

anno 1562. in domeítico Comitis de Nieva

bibuit ori füo dominicam effigiem, & pedes

manücipio re ipfa comprobatum. Quicquid de

ejus lingua allambens, vultui fuo tota virtute

rei veritate fit, hoc certum, Ramum crucis,

corporis impreffit. Nullam fibi gloriam, nul.

qui lztus arripit, zterna falutis omen habet ;

lam fpem füperefle falutis aflereous , nifi in

uirefpuit , mortis periculum fubir.

cruce Domini füi.. Cumque expleta oratione

Antoninus

CIH. B. Didacus Complutenfis, ex S. Fran-

circumfítantes a vultu ejus imaginem Domini

in relat.

Columna cifci familia ,

.de proxima jam latus morte,

amovere conarentur , quid vultis , inquit,

crucem ligneam, quz ad caput ejus repofita

auferre Dominum meum? permittite cum

. etat, ar&e complexus, & ore fzpiffime ofcu-

mihi, quam diu vixero, ad quem ftatim fum

latus, cum ingenti quadam pietate exclama-

moriens tranfitura. Ita Chriftum in cruce

vit: dulce lignum, dulces clavos, dulcia fe-

illa videre fe reputans, ac amplexu ejus di-

rens pondera. Quibus dictisanimam reddidit.

velli non potuit, donec fuüam io manus illius

Monbri-

CHI. S. Nicolaus Tolentinus paulo ante

animam confignaret.

tius to. 2:mortem crucem fibi offerri voluit, ut, in-

. €X. W. ]oanna de Ce

[pides ex Ordine S, Lopez to.

LE

quiens ejus virtute ceu baculo altiffimz po-

Dominici , dum agonem fuum ipgredienti 4. l. 1. €,

l

A

crucifixi effigies pro more przfentaretur, fi- 54«

teítatis fultus, Jordanem hujus mundi Iibere

transmittere ; & ad paradifi gaudia fcliciter

xis eum Joanna luminibus intuens, te Chri-

pervenire poffim , allata cruce , in genua ,

fle , inquit , obteftor medullitus , ut divini

ut potuit, le&o incumbens, & flens largiter

fanguinis tuti guttam , vel unicam exfolven-

dixit: Salve crux pretiofa ,' quz digna tuifti

dis mihi debitis largiaris, qua coclefti tug jue

. portare mundi pretium , quod in te quievit

ftitiz faciam fatis;. Vix finierat , cum luce

& fedit, latroni mifericordiam imploranti

palam. vifa eft fanguinis gutta , ex vulnere

pepercit, Matrem Virginem, Virgini difci-

lateris Chrifti, recto curíu in pedus Joannz

pulo commendavit: Deumque pro crucifi-

delabi. In cujus rei memoriam , eadem illa

gentibus fe rogavit, ille me per te defendet

Chrifti patienus effigies, etiamnum in loco

N

inhac hora ab hofte maligno. -

ifto honorifice conífervatur.

$urius in ... CIV, S. Comes Elzearius, cum

facro per-

CXI. Antonius Ubaldinus ex Ordine ]e- Toannes

vita,

unctus oleo, varias inter preces, quas coram

füatorum videns benedi&tam inter mulieres Roffi in

fe fundi jufferat, audirer, per crucem & paf-

Virginem Angelorur cohortibus ftipatam ad triumpho

fionem tuam libera eum Domine, ipíe tertio

fe deícendere , ecce, clamabat, dilectam Dej div- atst.

matrem, ut animam meam in coclum evehat,

p' .c. 180

eundem verfüm repetiit addicens : Hzc eft

fpes mea, in hac volo mori.

& quia furgere per iofirmitatem non poterat,

CV. B. Alphonfus Rodriquez e focietate

fuper lectulo fefe érigens brachia in crucem

Jefu facro inun&us oleo. alienatus jam a fen-

componit, ac poft fuaviffima cum fan&ta pa-

fibus, cum in eo flatu fere per triduum hz-

rente. colloquia , hilari vultum fpiritum ab

fiffet, (imul atque a facerdote crucifixi ima-

ipfain finu colle&um emifit. Venz vero ita

»ginem accepiffet , quafi profundo quodam

firmiter invicem adhzfere , ut diftrahi nullo

fomno excitus, oculos aperuit, & facie, quz

conatu potuerint, aimirum fignaculum, quod

ante palluerat ,. in ruborem ver(ía , Chritti

fuper brachium vivens pofuerat ,. mortuus,

conftanter retinuit, & crucem quam vivens

pedes religiofe ofculatus eft ,

: & pxlaci;diffïm'e

exípiravit.

i

tulerat, ne quidem in morte deponere vo«

Vincent.

CVI. S. Ant

luit , manfit autem per dies tres in defuncti

Maxim.

orlinus crucifixi imaginem ,

Ib: l, 15

morte appropinquante , tanto fuifle ardore

cubiculo talis, ac tam fuavis odoris fragran-

in Viuo

complexum ícribitur, ut a dulcibus ofculis

tia, qualem nulla aromata, floresque in no-

. diffuavianda non ante fi

1

ftra mor

Y

nem fccerit/ , quam

dquare.

talitate rgfcrrc, nedum valeqnt ex-

vivendi.

Vincentius CVII. S. Edmundus, Cantuarienfium An-

CXil. Maria Maldonata, alias de Pu

Wrifica- Lüpexz* to,

in fP€ tiftes, facro jam oleo delibutus crucem non

.

LJ

tione di&ta, hora mortis füz imhinente, cruci- 4: l. I« c«

fine lachrymis complexus, mira pietate Chri-

fixiiconem manu accipiens, Chriftum enixius 9^

fti vulnera ; fed lateris preefertim, crebro &

orare inftitit, ut gutta una pretiofi fanguinis

füi tanta copia e confoffo latere profufi os

prolixius deofculabatur illud repetens líaiz

12. Haurietis nunc aquas in gaudio , de fontibus

fuum, labiaque reficeret ; fitü namque ardenti

Salvatoris.

j

torrebatur, cum ecce in confpectu omnium

Lucius

. CVIII.. Joannes, Aragonum Rex piiffimus

Chriftus avulfis.de cruce manibus virginem

Maxim.

ad extrema devenerat, cum fubito exclamat :

amplexus perfoffum latus ori illius applicuit,-

lng.

C

471

Titulus - XCVI]I Mors..

fic anda expleturus, qubd ipfa ant& guttam

INDusTRm Xil.

fierit defiderarat, quo divinz benignitatis ha-

Spiritum fuum ante mortem Deo commendare.

bito teftimonio, lzta exfpiravit , fubfecuta

ccetefti mufica, füaviffimoque per totum cu-

CXVII. Ita Chriftus exemplo przivit, d?F Luc, 23.

biculum odore diffufo.

cens: Pater in manus tuas commendo í

:

tum meutm.

þiri—- V. 46.

Nadafi in

CXIII. Colonie Nicolaus

: Luillerius $. J

pret. cog.

Novitius demittendi füi, ac ad nutum obee

CXVIII. Imiratus Chriüum eft S, Sz;eþhä-'

mor. c. 9.

; Ve(

dienter.omnia faciendi virtute przcellens,

nus fub ipfüm vite exitum dicens: Domine

h

P. 1.

?ger tandem ad mortem , a qua ad vitam

Je(u füfcipe fpiritum meum: quafi diceret,

17,

translatus e(t , cum doloribus eximie exerce-

ait S. Auguflinus: Fecifli me victorem, reci-

retur a Deo, ab eodem ad illos ferendos etiam

pe me in vi&torem, recipe me in triumphum,

robur accepit,notabili plane ad crucem feren.

illi perfequuntur, tu füfcipe, illi ejiciunt, tu

dam invitamento. Vifus eft, inquitSachinus,

intromitte: dic

f

dium Domini tui.

piritui meo , 'i»ntra,ï in gau-

fibi videre Chritum Dominum przgrandi

cruce oneratum, cujus ille veftigia minori

CXIX. S. Dionyfius Areopagi;a' jam fenior Segerus in

cum cruce majori tamen moleftia fectaretur.

ac grandzvus, annos numerans decem (ipra Chronico.

Verum cum aliquando vidiffet Dominum gra-

centum poí(t vincula, verbera, flammas, chri-

vi,fub pondere labentem, & commiferatus vel-

ftiana fortitudine toleratas in crucem actus,

let in oneris ejus partem füccedere, fevero ad

dum crucce gravius fenfiffet deponi de cruce;

eum vultu converfüus Jefus: Qui, inquit, ma-

tandem ad gladium damnatus, jam jam ictum

gpa, & aliena feras, qui tua, eaque leviora non

excepturus, hzc protulit: Ultimum verbum

potes? Hac voce fniro amore fuccenfus,quam

Domini mei in cruce, fit & mihi ultimum in

plurima tolerandi, relicto fociis illuftri excelfi

hac lüce, Pater in m

:

"

anus tuas. commendo

pectoris exemplo, ad Idus Julias brevem cru-

fp'iritum meum.

1

(

ciatum cum zterna jucunditate mutavit.

CXX. S. Dafil. cum vitam füam per regiam S.

G ee;)r.o

(

2"

äadaü i

b.

CXIV. S. Joannes Cardim phyf(icz ftudiofus

crucis víam ad terminum perdu&um cerne- N:z Orat,

, I 2.

30. €t, anno vitam cum zterna commutavit,

ret: ut extremis illam crucifixi verbis fignaret, ?9*

Bracharz in Lufitania. Huic xgro & morien-

preclaris monitis ad omnem pietatem horta-

tus effet, magno affectu illud Chrifti ad Chri-

ti pulcherrima füit occupatio crucifixus. Dií-

folvi cum defideraret, facilesque fibicum Deo

ftum fübjunxit: In manus tuas commendo

-

fore rationesaudiret: Ah ! duram, ajebat,fen-

fpiritum meum. Et una cum verbis animam

tentiam ? Reddere Deo rationem,veruntamen

lztus ad crucifixum Dominum transmifit.

mifericors eft, & cruciatuum mea caufa füíce-

CXXI. Paulus Juftinianus Camaldulenfis, Hift. Ere-

m

prorum recordabitur. Mox exiremis migtan-

cum ad extremam vitz füs lineam devenif: mitica 1

«t

tium facris rite munitus, inter inundantes la-

fet: Adefto jam , inquit, mihi, o bone Jefu,

Co 3Qs

chrymis pietatis eftus,etiam cos, qui aderant,

unica fpes mea, cui foli vixi; cui uni morior, &

fui fpe&aculo ad lachrymas , permovit, &

füfcipe in mifericordia tua fpiritum meum,

a ReGore ferio petiit, nudus humi abjectus

uem in manius tuas commendo, quia tu re-

Y

emori, & mortuus in fimetum abjici ad fepul-

d

IT

emiíti me. Domine Deus veritatis, .quibus

h

turam. Mirum illud , & prodigio par vifum;

di&is requievit in pace.

i

CXXIL Petrus Urf:

ceo

lus, cum Venetiarum

Idem,

t

quod narrat ejus vita : /Egro fuptemum divina

35

vulnera fuaviante, ipfi Chrifti Domini fignum

Dux effet, relido Ducatu ad S. Romualdum

refixis manibus ac pedibus, ita fe Joanni mo-

confügiens monaclii habitum ab eo accepit,

rienti ultro iniecit,ut famulum ampledi füum,

füb quo dum creatori fuo fideliter deferviffet,

& ejus colligere velle inter poftremos anheli-

tandem hora nona, qua Dominus exfpiravit,

tus animam videretur, & ad mirabilitatem in-

ejusdem verba ingeminans: In manus tuas

Domine co

[

)

tendit, quod immotis in ipía cruce claviculis,

nmendo fpiritum meurn, ad eun-

vix egre quieverit, iis rurfum inferi facrum

dem migravit.

fimulachrum. 1n ipfo ergo crucifixi ofculo

CXXlIL Ferdi

nandus laudatifimus: ille Luces Tus

placidam animam, quafi e corpore in Jefu

Cattelle & Legionis Rex, morti cosperat effe denüs,

*

vulnera immigrantem , & ab ovio Jefu a

d

vicinus, cum przíentibus, lectumque Re-.

plexu exceptans, reliquit.

gium circumftantibus regni proceribus, ad

CXV. Martino tuo fuaviffimz ac prom-

Ibo n; l 9g«

Dominum converfus: 'T'ua eít, inquiz, pote-

ptiffimz obedientiz juveni, in Alenconienfi

ftas, Domine, tuum eft regnum, tu es füpra

collegió in acerrima morbi vi, feu a mente ab-

omnes Reges, imperio tno regua cceleftia ac

erraret, feu fibi conftaret, ultimum folatium

terre(tría fübduntur,regnum;quoda te accepi,

füit crucifixus ofculis honoratus. Neque mu-

quamdiu placuit voluntati cuze, rexi, nunc ec-

ta fuere ofcula, fed plena teneritatis, dum bre»

ce id reddo tibi, tantum animam meam de

[ t0,

a

yia,fed plens Deo,hec verba repeterect: Meus

voragine interitus ereptam, ut ad te füfcipias,

triumphus! & ofculabatur, meus triumphus!

rogo, in manus tuas Domine cormmendo fpi-

ritum meum.

& iterum ofículabatur, meus triumphus?! ite-

rum oícula, & verba eadem repetebat, & in»

CXXIV. S. Martha fimul ac tempus illud Au

&

ter hec felix mors.

i

adveniffe, cognovit, quo viciffim ab illo in vite, 2

CXVI. P. Joannes Comblet Hefdinii feria

cocleftem domum excipienda erat, in pavi-

fexta, & fere qua Chriftus hora moriens illud

mentum cineribus afperfüm , impluviumque

in ore frequenter habuit: Cum crucifixo vi»

e quo ccclum contemplari poffet, voluit de-

: poni, atque bic fibi manu crucem tene

n!ti fa—

xi; qu'm crucifixo moriar,

cram

A

: i)ilzliotbecæ Manualis Can?ionatariæ

72

cram paffi Domini hiftoriam prælegï jufferit,

láre confüeverunt. Hic ille eft, qui fub men-

quam $. Lucas confcripfit: Ventum erat ad

dici fpeciei ad parentes ignotus divertit, tan-

ea verba, qua Chriíto poftrema fuerunt; Pa-

tzque filius familiz, vix male fartam; tectame

ter, in manus tuas commendo fpiritum; nec

que in veftibulo &dium füarum cafulam im- .

plura ex

petravit, in qua cum tres ille annos latuiffet,

(pe&tavit, fed ipía fqum Dorino re-

fignavit..

H

x*

ad fuperum palatii invitatus accerfiri fecit

—

familiz praefe&um, rogans eum, ut Domi-

Surius

CXXV, B. Huneg

undilMirso Veninan.

nam vel tantillo tempore ad fe dignetur ac-

to. 4

tienfis in agone pofita jam facro Dominici

cerfere. Abiit ille & nuntiavit Dominz fuz,

corporis percepto viatico, ex cilicio ac cinere

caput erigens, en adfum, inquiebat, Chrifte,

quod a Joanne acceperat, fed abnuit illa ad

eum accedere, quem nec afpicere fe poffe af-

ancilla tua, veni obfecro, Rex piiffime, & me

benigne füfcipe, inter quz, odore fuaviffimo

firmabat ,. inftitit Joannes, & ante mortem,

quam imminentem e proximo exípectabat,

|

illic diffufo, & clariffimolumine fupervenien-

x

te, fan&ta illa anima in ccelum evolavit.

rogat, ni fero penituiffe velit, accedat. Pre-

cepit tandem pueris fuis pauperem illum ad

| !demk—go,;'," CXXVI. Margarita virgo,Hungarïca fane

fe adferrent.

ConteGus igitur, adeo ut vix

iffimis munita facramentis, ubi ad extre-

agnofci poffet ad Dominam letus eít, tum il-

inam diei, qua fe morituram przdixerat, ho-

le: Merces tua inquit, Domina completa eft::

ram perveniffet, Pfalmum trigefimum decan-

penfabit Deus , quod minimo fecilli, mox.

tare ccepic:: In te Domine fperavi, &c. cum-

przfentem jurejurando adigit, velit, jubebat,

que ád eum verfüm deveniffet. 1n manus

d

in pannuceis fuis temulari, dein fan&tum Ev-

£uas commendo fpiritum meum , felicem in

angelii librum, quem puer ab ea dono acce-

coclum animam transmifit.

perat, in manus tradit, atque ita oculos

CXXVII. Fuit Valentianis anno hujus fz-

a

aperit, & ipfe faos claudit.

culi vigefimo octavo mulier pia ; in obeundis

SCXXSD H Juniperus die quädam?/c;ü*rkh.Waniin-

Chrifti patientis ftationibus, dum per vale-

fratribus colloquens, dum inter fe de mor- gus ad an-

tudinem licebat, plurimum exercitata, qu

te confabulantur, quid fuper hac re fentiretnum 1158.

!

cum lefto jam aíffixa paulatim ad mortem

ipfe, non obícure monftravit , dicebat eo- "!3-

tenderet, quod pedibus nequibat, mente ex-

rum aliquis frequenter; a Domino flagito,

lere ftadebat, contigit autem die illa, qu&

ut hanc mihi gratiam preítare digpnetur, ne

ei füprema fuit, dum fólitum urgeret oífi-

extra clauftra moriar, fed chrifliano ritu fe-

cium, jamque ad Calvariz montem cogita-

tione conftitifiet, in-hec verba linguam la-

peliar cum frattribus, qui morienti confi-

lio, & precibus affiftant, cum ftatim füb-

xaffe: huc ergo pervenimus , ubi Servator

junxit Juniperus : Ego cuperem, ut multi

imeus vitam pro me in cruce pofuit, adore-

effent fratres qui pro me orarent, attamen

mus banc crucem, & fi fas eft, in ea Domi-

no commoriamur, tibi ergo Domine ]Jefu

ita defpiciabiliter mori vellem , ut non effet,

qui mortuo parentaret, imo ita fcetere mal-

commendo fpiritum meum. In quibus ver-

f

bis pie obdormivit in Domino.

lem, quod nullus prope accedere auderet;

nec funus pararet, fed tanquam rem abomi- ^

habilem, &immundum in fterquilinium pro-

JINDUSTRIA XIIL -

jicerent, volucribus cocli eícam futurum, ne-

UT

77* Derdlitum a fuis vita excedert.

que enim in vita, fed neque poft mortem ho-

qti,

mini vili & indigno honorem ullum vellem

äatth.

" CXXVIII. Ita Chriftus obiit, ut verba illa

attribui.

indicant : Deus meus, Deus meus, ut quid de-

€.37.V.46.

reliquiti me! HincS.Bjernardus dicebat: Ha

"CXXXIL. Mraria Aurillotia r&ftaurat-i or-

bemus Chriftum a patre nafcentem, in patre

dinis Carmelitarum, dum forte Parthenonis

cubantem, cum patre fedentem, pro patre

Antiftita in eum fermonem venerat, qug

ftantem, füb patre pendentem, fine patre

de certo mortis genere prgoptando diíce-

A

dammodo morientem.

1

ptabatur, cum ftatim pro ea, qua plurimum

CXXIX. Alexius ipfa nu

ptiarum no&e

excellebat, animi fui demiffione, nihii fc in

Metapfxra--

elapfüs Edeffam aufugit, ibique inter mendi-

morte fingulare aut perere aut defiderare

/!tgg. |

cabula tam diu latuit, dum ab eftigie Deipa-

velle affirmavit; Si quid tamen fperati pof-

(

rz proditus, Romam redit, in patria domo

fit, optare fe eo modo ex hac vita decede-

inops, defertusque moriturus, ubi eum e tanta

re, quo B. P. Franciícus Xaverius fcribitur

hereditate vix ultimum angulum impetraf-

deceffiffe, videlicet defertus ab omnibus, ac

cun&is rebus deftitutus, qua vel folatio,

fet, ac feptendecim ipfos annos fimilia multa

a fervis patiens, jam pugnis contufüs, jam for.

vel fübfidio morienti effe poffent. — Utinam,

inquiebat, magno huic Orientis Apoftolo,

dibus perfufus, transegiffet, mors tandem fi-

parium reduxit , mortuum, domeftici igno-

qui Ducis fui.ac Dorini veítigia propius eft

imitatus, vel in morte queam affimilari! ad.

vabant, & vox humana major, romanum

Pontificem & Imperatorem & demortuum

ultimas devenerat terrarum oras, certus

rogredi, donec eum vel terra ipía, vel vita

ä ;

excivit; Ita qui deferi in morte fuftinet, a

;

Ls

tnorte ab omnibus celebratur.

deficeret, fed hzc prior deficere vifa eft, in

. CXXX. Alexio nec vite ratione, nec mor-

deferto peregrini maris littore, in quod egro-

S. Au

!'e;-rarlns

inCatal. tis genere Joannes abfimilis fuit, quem Grzci

tum epibatz expofuüerant, rerum. omnium

4j

-Calyditam a tugurio, quod illi vocant; appel-

egenus jacebat, nullus; qui dolori mcdicää:

Titulus XCE II Mo;yg'

473

faceret, qui animo folatium adderet, inve-

fius dicens: Author pietatis Chriftus tefta-

niebatur, folo numinis auxilio fretus, fola

mentum condidit, fingulis pietatis

opera

ejus ope fuftentabatur, hoc ego mortis ge-

diftribuens :

Apoftolis perfecutionem ; [u-

nus omnibus praetulerim , pluris omnibus

deis corpus, Patri Spiritum , Virgini pata- S,Greg.l.4s

l

eítimarim. — Antiftita hec audiens, ftupere

nymphum, latroni paradifum, peccatori in- Dial.c.59.

vehementer, nec fatis intelligere, quomodo

fernum, Chriítianis poenitentibus crucem.

ea potiffimum hora, qua vel maxime ju-

Hinc S. Auguftinus

rudenter, fac, ait, te-

vandus eft homo, humano, quis folatio, au.

ftamentum, dum

á

xilioque deítitui velit.

nus es, nam fi exípe-

Sed alio colluftra-

Gaveris infirmitatem , omnino minis, vel

batur lumine María, quo clare ac dilucide

blandimentis duceris, quo tu non vis. Nam

perfpiciebat, quantum in pura illa fufferen-

ut S. Gregorius afferit, tutior eft via, ut bo-

tia bonum confifteret, unde fiebat, ut fine

num, quod quisque poft mortem füat fpe«

ulla relaxatione , quz ex humano fubfidio

rat agi per alios, agat ipfe dum vitit per fes

oriri folet, pati, idque non corpore folum

beatius quippe eft liberum exire, quam pet

deferto, fed & fpiritu vehementiffime defi-

vincula.libertatem exfpectare. Unde non

deraret, illis etiam in rebus, quibus bone

pauci hoc confillium fünt fecuti.

fübinde animz quam maxime fibi cupiunt

efíe confultum.

Nec minus quam defide-

CXXXV.*." Dagobertus Francorum ReXAmmoaiuæw

raverat, confecuta fuüit , nam eodem illo

faluti animz füs invigilans, fa.

n

noque confilio convocatis filiis & turba ami-

,3. mentc, fa-1. 4 $. ga.

tempore füpra plurima, quibus valetudo

ejus tentabutur, magna quadam ariditate

corum, generale indixit placitum, in quo per

teftamentum filios fuos Reges conftituic, fed

mentis ac fpiritus afiligi.ceepit, qua preci-

pue ab aCtuali unione cum Deo fe przpedi-

primo loco pro remedio animz füz , omnes

regni füi Bafilicas San&torum fomofas, villa-

ri fentiebat : Solent plurimi, etiam in vir-

tutum palzftra exercitatiffimi hoc rei even-

rum donatione hzredes fecit, rogans & obte-

)

ftans per terribile Chrifti Nomen, memoriam

i

tu non parum turbari , non tamen Maria,

fui in illis ecclefiis

quz tanra animi fui libertate, atque indif-

Ll

; tribus in hebdomde die-

u

bus fieri, &

r

o animz (uz r

erente habitu hzc omnia fufferebat, ut a

f

lutare.

emedio *fgcrilfii-

laude Dei non ceffaret unquam , benedi.

cium offerri

cens Dominum omni tempore cum Prophe-

CXXXVI. S. Carolus /l Borromæus, m;m Lyreus .

/

ta , ac preludens iili, quam tantopere fla-

fe anno 1576. ad füccurrendum pefle con-doc. .

gitabat Chriti exemplo , ejusque fervi Xa-

tactis accingeret, teftamentum condere vo-

verii, füupremo vitz tempore, omnium defti-

luit, quo miffe facrificia mille ad anims

tu cioncm.

fuz falutem offerri, tria mortuorum officia

a Clero perfolvi; & annum facrum unum

CXXXIIL Fuit & in hac difciplina non

male quondam veríata B. Virgo Aleydis, ex

fieri mandavit. — Cereos circa funus accen-

di fex, nec plures , corpüs füum loco hu-

Ciftercienfium familia fan&timonialis, quam

ubi triftiflima quzdam elephantiafis invafif-

mil ante gradus fümmi chori fepeliri juffit.

fet, neceffe fuit, a cxteraram convictu ac

Ecclefiz fug argenteam füpellectilem & ve-

focietate feparare, fequeflrata igitur atque

ftiaria altaris ornamenta, collegio autem Ca-

in angulum quendam ccenobii migrare juffa,

nonicorum Bibliothecam legavit, Amicis ac

ropinquis ,

: gïimiæ :

ubi fola deinceps viveret, aut lenta potius

b

quorum neminem indigentem

td,

morte confümeretur, graviífima triftitia af-

abebat,

przter imagines quasdam pias, nie

fligi vifa eft; Sed mox Chrifti Sponfi ac du-

hil. De cxtero, preter legata quedam pia

cis fui prefidio animos refumens, dercli-

heredes fuos Chrifti pauperes fcripüt, quos,

Mediolani in ma

&ionem hanc amare, eamque prz fuavilfi-

gno )nofoco/fnio degere, ali-

ma mundi totius focietate, etiam cum pa-

que fciebat.

H

ri falutis fuz: profedu, a(timare coepit, Et

CXXXVII. Cives

:

placuiffe Numini vifa pietas fuit, Chriftum

hzrede neceffario careret, ad extrema deve-

quidam Ar.eliaten(ïs,ïcun/ïlbisteæ. |

füum in crüce pendulum ab omnibus (imi-

niens teftamentum condidit, quo mobilium

liter defertum videre, ac conípicere velle

& immobilium füorum heredem ftatoebat

coeperat Aleydis, cum ecce, qui amantium

animam fíuam,

Proximi amici tedtamen-

atgue imitantium Ííe facere voluntates fo-

tum hoc inofficiofum proclamarunt, & irri-

let, vifendum fe illi offerre dignatus eft, at-

tum, fibique omnia* vindicare conabantur,

que- explicate oftendere , quid ejus caufa

olim effet perpeffus, quo illa tantopere re-

Ad judices devolura res eft, dataque fenten-

tia. valere teflamentum, ac reéte hominem

creata fuit, ut ad extremum us

Y

egiffe; animamque ejus per manus pauperum

gue conítan-

;imm.c pïffeyerarxic,x

hs

adire poffe ac debere poffeffionem legato-

rum; oinnibus itaque divenditis fundatum

! I-NDU'S/TRIA XIV.-

eft hofpitale, quod modo in urhe fupereft,

atque animz iliius cenfum precum fuarum

Jüflamenio legüime , pie

decedere,

per(olvit.

que confiz'to

CXXXVIII. B Elifabeth Hungariz Regig B Marens.

$, Aug'

CXXXIV. Etiam hic ,cxemplc;'* preiviffe

lia, Tburingiz Princeps, cum pridie, quam de. Vlitip. ia

Chriftum (faltem hic teftamenro minus firi-

cederet,culpas integerrime confeffa Chriftum Cbrou.

éte accep

to fit fermo teftatus eft S. Ambro-

3

in pauperibus hzredem teftamento reliquit,

09

vilem

AT

TCCU

"

$9

474

B

ib?iotbeeæ Manualis Coneiomtoräæ

ftim evanuit, & zger facie ferena crücifï-.

vilem duntaxaf excipiens tunicam, in qua

xum ízpius ofculatus, fand JEfü & Ma-

bu

fepeliri corpus fuum mandavit.

rie nomina in óre habens, felicem fpiritum

dedit. Fere fimile huic eft id, quod ii re-

,

INDUSTRIA v

tulere, qui adfuere cuidam zgro noftro, cru-

cifixum , ut fibi admoveretur, annuenti,

'—Mifcelvia—nea.

fed eundem ori admotum poftea non femel

confpuenti.

.-Hic no(ftris, ob rem inex-

"

.Unäio extrema ü:iritualisQ

pe&atam , admiratione, terroreque fuüfpen-

fis, ac ex x*gro petentibus , ecquid hoc

Nadfim — CXXXIX. P. W'olffgangus Gravenegg;

pret.cogit. preclarum altz virtutis nomen quotidie, cu-

effet ?; refpondit voce, qua potuit: cu-

pere fe crucifixum ofculo venerari, fed

€403« bitum conceffürus, vefpertina diei totius ex-

iatione veluti facro quodam extremz un-

ait, quoties mihi illum ori admovetis, to«

ties demon manum füam crucifixum inter

?

ionis imitamento, uíüs, in mortuali ex-

pirantium fitu tantifper fupinus , crucem

ac os meum interjecit , ut imprimendum

crucifixo a me ofculum ipfe accipiat. At-

ífronti, oculis, auribus, aliisque de. more il-

3

'lids Sacramenti fenfibus impreffit ,- additis

que illam ego manum conípuo, quam illé

mihi prebet, invitatque ad ofculum : non

accommodatis ad fingulos fenfüs verbis.

-! N'erum ne tahtum externorum fenfüum ex-

vero crucifixum meum [|Efum , quem vos

mihi optato porrigitis.

-Quocirca noftris

piatione fuam circumfcriberet pietatem,

g

frontem cruce muniens internos fenfus ex-

flagranter omríibus pro.egro in preces cf-

fufis, difceffit ille animarum hoftis: &

ilj

piavit in hzc verba: Per iftam fanctam cru-

.cem & fuam piiffimam mifericordiam indul-

«ger crucifixi facram imaginem citra im-

pedimentum eít ofculatus.

En quam infi-

geat mihi Dominus, quicquid memoria, in-

t£elle&u, voluntate, cogitatione deliqui. Tum

diofus tunc adeft Angelus tenebrarum, con-

tra hunc ergo Angeli lucis ab «gro, atque

ad fenfüs reliquos accommodata cuivis ver-

borum fórmula expiandos progrediebatur,

a fanis pro xgro advocandi.

In gaudio, in-

quit, laudatus initio Simeon & exultauone

quotidie providus zternitatis, quam per ma-

ena ingentis ac pretiofis heroicarum virtu-

cum SanÓGis proficifcitur anima (quando cee

dit a corpore) & Angelis vidtorie hymnos

tum actibus conditz patientiz documenta

concinentibus Deo, nec non eam Servato-

| ',Der?i.poqti eít ingreffus.

ri Chrifto, & glorie Reginz offerentibus,

ipfumque cum ea (imul adorantibus, cum

lConfgüz'o frequens n mria:

unverío ccelefli exercitu inquietis locum

perducitur, in gaudium ineffabile , in lu-

dicto /6XL. Oropefa& "moriens P. 'Alphonf'us"

men perpetuum, ubi non eft mocror, nec

n. 25.

Guillermus narrabat beneficia Dei Matris, cu-

gemitus, neque fletus, neque anxietas, fe

jus ope fervatus effet in mari, ne in Anglos

vita immortalis, & perennis leiitia cum

. piratas incideret, folatio illi fuit, quod mo-

omnibus Sanc&

!

is acceptiflimis Dc?o in regno

feretur, ipfo Dei Mauris die. De illo fic an-

coelorum.

Hs

nuz: Magna letitia mortis nuncium exce-

CXLMH. P. Emmahueiis de Lis mortemlbid. n. 5

pit, Deo grates agens, quod in focietate mo-

reretur. Pera&ta igitur totius vitz confef-

fuiffe mortem hominis virtutis plane admi-

randze, ajunt Goaox apnnug.

Hie in ipfo

fione, ipfo die purificationi Virginis facro de-

ceífit, cum & in morbo, & antequam in

mortis agone ea figna dedit, qux & acre

cum inferno hoftle certamen , & ingentem

morbum incideret, quotidie bis. COnEteri ei

-^

foleane effet.

animi fiduciam indicarent.

N&ïï] & Su Mi-

d

chaelem (íibi contenta voce advocavit, . &

quod de S. Martino legitur, intrepido ani-

: SS. Zfngelorum þrc&/idium expedz"tum.x

mo, & conítanti voce, huimani generis bo-

J CXLI. P. Recupitus refert, fe cum alii/s

ftem increpitum ab íe ebegit. — Quid, in-

Jbid. c.1 3/.

f. 9^

multis religiofis adfuiffe morti cujusdam , ut

quit, quzris phantafma infernale? . Non ha-

bes

oteflatem in me, mediante fanguine

l

ille loquitur, boni fervi Dei (an de focie-

tate ille fuerit non explicat) qui porrectum

JEfü Chriíti. ^ Ad memoriam vero R. P.

fibi ad ofculum crucifixum ofículari noluit,

Ignatii intermortuis vocibus figniticavit, fe

& aliis JE(u ac Mariz facra nomina fugge-

mirifice recreari afpe&tu, quo mox fruiturus

rentibus turbato vultu diabolum nomina-

erat beatiffimz illius anima z Quzrunt nos,

vit.

Qua res merito terrore concuffit

& operam tunc intendupt, quam maxime

rebellius his fidelem fidelium Angelorum

emnes, donec manifefte e fignis certis col-

Poffuot ifti, &

legere , illum demone nominato indica-

manum opponat animus.

fids

volunt nos juvare , Deum vident & nos in

re voluiffe, quod a dzemone prohiberetur,

^s

ne poffet crucifixum ofculari, & ]Efum

Deo, ac propter Deum amant: nec minus

periti, & accurati (unt in nobis quzrendis,

ac Mariam pronunciare.

Quocirca omnis

illa religiofa corona in genua procumbens

quam dzemones in perdendis. Imo plus pof-

bis petiit : S. Michael ora pro eo! S. Mi-

funt, velunque pro noLis Angeli quam dz-

chacl ora pro co! ad qux damon coníe-

mones contra nos,

l

I

O'mnium

-7

Tiulus XCV II Mi

4

4

5

Omnium . San&torum invocatio;

M

ginum | candidatarum turm?, poteritis ve-

I. Alphonfus R/odri'quezl, nbtu,m &

firis precibus imbecillam animam.ex mari

SdH. 4

acrum & coadjutorum Chrifto militantium

tam turbulento in coeleftem portum trans-

M

vehere: poteritis fane Dei clementia. Mox

in legione exemplum, De

ipare ac Sancto-

rum omnium cultor fuit

à

uam maximus.

mylíteriorum munimentis exhilaratus, blan-

da morte, ac veluti fübridens , in vitam

In 24 horas fan&tos diftribute collocarat ,

certosque ex omnibus felegerat, in quorum

imzm.orta?em fqlutus eft 'IL*OVa*niif :

cuftodiam diei totius omnes & fingulas 24

horas daret: atque ad, impetrandam in (in-

| ACe-m' & ,-: R&ägjui;zrum þ/?lcrar-um« U/ü-'*'

»

gulas horas illorum opem, certis precibus.

utebatur, in beatum coelitum coetum ali-

-.CXLVI. P. Lucas Crafovius primus e Ibid;C.ïäa

quando inter orandum avocatus, ibique

Polonis PP. in focietatem admiffus ; pti-n.3»

eum illis adeo familiariter verfatus eít, uc

mus eorundem , cefífit e vita.

Hic accee

pto imminentis mortis nuncio,. conícientia

illos noffet, quafi ea in urbe San&torum

Datus, aut a primis annis fuiffet educa-

expiata, reliquisque premiffis, morti jam

proximus , eas, qu

tus; Sub mortem, pera&tis omnibus, quz

romano in collegio

itineri illi facratiffime adornando rite ufur-

typis datz fünt, Wientis - Chrifli; imagi-

nes, accenío facro morientium cereo : (ibi

pantur, poft acerrimos corporis cruciatus,

pre oculis collocavic, illius inftar cerei in

& animi turbamenta, triduo ultimo füa-

viffima in malacia quieie pacis jacuit,

divinis obfequiis ardendo, confumi defidee

rans, & iilis afpicientis alto cum filentio

&nimo jam in ccelum abíconditus, qui ani-

mz migraturg quafi locum parabat. 'To-

per quartam borz partem attente , ac ge-

mens, atque füfpirans eft immoratus. Mox

'tus in amabili fifentio , vultu venerationis

pleno, in pace in id ipfüm quiefcebat, ul-

migrantium preces e breviario ipfe indi-

cans, eas recitari juffit, fingulisque re-

timo Odctobris, & vitz die , cruciatibus

fpondit, in mortcem le

S

iterum reducibus folo Jefü nomine obviam

nem -,:dxein'fie | f:javi-

Jbat, folatiis plenus. 1ta dolorum ac vite

ter (rcfolutus.—

finem invenit, quafi in cccli limine con-

CXLWII'" P. Conzalus de Mec.ïrtz'i:üsX ymor-

Ibidem..

.. fitutus, in vigilia diem Sanétorum omnium

ti proximum ubi advertit fe , -advocatis

.. Alphonfum fibi jam olim devotum, ac no-

tum excipientium przcedente, feftum ipfüm

Patribus & cereo facro accendit juffo ,

cum ipfa civium beatorum

Credo in Deum Patrem , & rceliqua. fym-

focietate triumf

phante celebraturus.

boli dixit, fidem profeffus. Tum, in hac,

inquiebat, fide inftitutus füm, in hac vi-

xi, in hac morior, teftorque, fi forte aliud

CXLIV. P. Cosmas Alcmahüs;, ut apud

in extremo agone excidat mihi, jam nunc

univerfam ccli rempublicam íe redderet

indidum , & irritum velle : Et prehenfo

. gratiofum , ac füavi precum impendio ,

generofe. ardente cereo , ut lumen hoc,

fibi opem illorum pro morte quafi emeret,

inquit , oculos illuminat corporis , fic ego

colle&to ex omni vetufítatis , bibliotheci»

rumque memoria Sanctorum omnium, quot

credo. a Domino Jefu illuminari omnem

hominem venientem in hunc. mundum ,

:

eflent, catalogo, ionumerabilem illum nu-

quia ipfe lumen verem , & zternum eft.

mérum , quo potuit, numiero fecutus cer-

Dixit hxc: & plura inflammato feníu ad-

te, non aflecutus , effecit, ut neminem,

N

didit , àc demum (acramentis acceptis ,

quoad íciret , ex univería coelitum panee

animam dedic, Sanctorum reli

gyri preterierit , cujus honori non unam

ciz pietatis,

v x

qgiæ deli-

4

ut minimum dominicam & angelicam ora.

tionem dixiffet, ut fupremz neceffirati (uxe

fidem auxiliarem manum a S. P. Q. .cce-

'Formul(',—m þzïalz'zh äut votorum iend;)

lefti contra inferos pararet. Morbus illi

J4re,

ld

2

omni virtute varie 'cumulatus, utpote,

quem ille e Deo multis précibus popofce-

: cx'uuï.' -- AdHianus

p

á

leunius Brügïs Ibid, c. IQ

rit.

Ad eminentiíTimos virtutum actus ani-

moriens, optavit ut fibi in extremis po-n. 27.

mum fürrigens continenter, illud veluii

fito formula votorum ,

& formula, qua

dolorum laxamentum ore hilari verfabat,

fe B. V. fpdalcf dedicant, legeretur.

benedidus Deus , laudetur Deus ! - idque

usque ad mortem

Voluntatis | vefienatio.

- , diolani..

; qqa/mv oppetiit -Mg-

CXLIX. Hec Wf"ecit morti fe accir;gensn,id. C. $a

Dux nofler , Jefus , tertio in terram , &n. z.

ibidem CXLVL.'P. Nþicolaus Gaudanïus, magna

'no '5'

& fpecdtabili virtute' vir , ad confideratam.

in hzc verba effufus: Pater, non fcdt

ego volo , fed (icut tu , Pater mi , fat

tremendi Judicis juflitiam (ub mortem tre.

voluntas tua.

Non, quod ego volo, fed

)

mens, P. Coflero & aliis, qui aderant,

quod tu ;

Non

mea voluntas , fed tua

folatia függerentibus in hzc verba erupit :

fiat ;

Fecit id vite ac mortis immacula-

[rajedus quidem nobis reftat terribilis :

tz adolefcens Carolus Cafarius ,. Bono-

Sed vos, o Apoftoli Domini, vos, o Mar-

nienfis, qui innoqentiam'" fuam morte in-

tyrum agmina, vos Confefforum , ac Vir-

nocentium coronavit .

0 5

Totus ille a Dc/e

; O'oyo P

&

WP

476

Qiälïotbem Manualis Concionatorie :

tus eft converfus ille," de quo Czfarius in

& Dei vices gerente confcienti füz arbitro

pendebat ,. íanguinem cum fpueret ; febri

hunc modum ícribit; Ante hoc quadrien-

nium, cum Prior quidam de Ordine Regula-

etiam urebatur, usque dum feníim iret in

cineres. Quicquid fracte a tot fanguinis ege-

rium in quadam corte monafterii füi hofpites

collegiffet; & jam menía effet przparata ,

fti libris vires , quicquid fitis acerrima, quic-

quid medicinz , atque alíia morbo circum-

ipfe tanto fopore coepit affici ; ut nifi ocyus

dormiret , moreretur.

Qui cum in le&o fe

ftare folent, aflligerent, Carolus in Dei cor-

de, velut in olympo voluntatis Dei , fedebat

reclinaffet, mox quidam ejus converfus , qui

Indicatam.

quietus, nil petens, nil recufans.

alteri grangiz preerat ; dormitanti adfuit ;

fibi Dei voluntatem adeo adorabat , ut;, fi

dicens: Domine, cum licentia veflra vado.

Et ille: Quo vadis? Refpondit converfus :

forte in ledto fefe verteret , fi quies impera-

retur, eo fe modo relinqueret ; in quo a

Ad Deum vado, quia mortuus fum in hac

Ad vicing

hora.

Ec Prior : cum multi perfeCti viri

voce imperantis reperiebatur.

mortis nunciatze nomen adeo fe in Dei ita

tranfeant per purgatorium , quid eít, quia

tam abfíolute dicis, teftatim iturumad Deum?

volentis amplexum projecit, ut Patri mortis

nuncio cum fingulari tenerrimse hilaritatis fi-

Ad quod ille refpondit : Habebam contuetu-

gnificatione dixerit,

'mnums: Zení fantie

dinem, ut, quoties tranfirem coram cruci-

Spiritus. . Et emite culitus iiis tue radium ,. i.

fixo, hanc dicerem orationem : Domine, per

nciperet, incipientem & przeuntem fecutus

illam amaritudinem, quam fuftinuifti propter

Carolus, finitüm cum Patre hymnum a ca-

me in cruce, maxime quando apima egreffa

pite ipfe iterum ex integro repeuit ; effufà

eft de corpore tuo , mifecere animz mez in

quadam animi corpori vale dulciffimum fa-

egreffu füo. Et exaudivit Dominus oratio-

cientis exultatione.; Ubi crucifixum amplexu

nem meam, meique mifertus eft, Ec dixit

flringebat, ibat nunc in ofcula, ut abeunti

Prior: Quomodo fuit tibi morienii? Re-

morientis Jefu voluntati, & animz abeunrem

fpondit: Videbatur mihi in agonia , quod

animam illigaret : jam illum pe&ori, jam

totus mundus eflet

L

arpis unus ,. & premeret

cordi , nunc humero , .nunc vero capiti im-

pe&us meurm.

ponebat, inter verba ignea & geftus illos

.quales illorum eífe folent, qui aguntur à Deo,

XLH. Gz/ltus Janttorum vulnerum , quod me- Jo. Major,

Paucul.sante mortem horis affirmavit femel,

dium adhibuit Alquirinus, de quo annalesin fpec.

atque iterum , & meditata bene lententia ,

Ciftercienfes fic loquuntur : Fuit in coenobio exempl.

magno plane auxilio fibi fuiffe in via fpiritus,

Clarevallenfi mónachus quidam , profefüonidi"- 3. ex,

hoc propofitum ardentet & crebrius inno va-

fuz morum integritate concordans , Alqui- ?**

. fet; cordique penitus iniculptum femper cir-

rinus nomine, vir religiofus atque fpiritua-

cumtuliffe: Volo, volo divinam voluntatem

lis, fobrius in vidtu, humilis id vefticu , &

durus admodum cafligator corporis.

]ta

femper in me perfeGtiilime adimpleri. Spiri-

tum, ajebat, omnem obedientiam, devotio-

namque circumcifus ac temperatus erat in

nem, omnia denique virtutis nomina, & res

his, que ad ufuüm corporis pertinere vide-

ipfas colle&tas reperiri in una , unicaque Dei

bantur, ut omni voluptate & vanitate de-

voluntate, quam exacliffime & perfectiflima

pulía , ipfis neceffariis etiam parciffime ute-

adimplenda. Addebat, fe, ut faceret, quod

retur, licet occafio certum limitem exceden-

di fe ei frequenter ingereret.

Erat enim

vult Deus, libenter in purgantibus flammis

usqoe ad fupremum judicii diem ,

fi ita lv-

peritus in arte medicinz.

Et quamvis Ma-

. beat in zternum , quam lubentillime pafiu-

t

gnates & Nobiles terrz operam ejus incef-

rum ,

(i Deus ita vellet , id quod iterur af-

fanter ex(pedarent, & invitum & reniten-

firmare repetiir, fa&urum fe amore Dei vo-

tem per diverfà loca diflraherent, ipíe tamen

luntatisillius adimplendz gratia libenti(fin e,

fuper egenos & pauperes intelligens , magis

, feque ajebat probe advertere , quid , quan-

omnimodam eoreim curationi folicitudinem

tumve dixiffet.

De ilius virtute , quam e

impendebat.

Nec modo ipforum egritudi-

voluntaus fuz cum divina confen(ione haufit,

nes, livoresque curabat, fed & languentium

140 perfonz atque has initer facerdotes qua-

putridas carnes, & fanié defluentia membra

dragenis plures, eximium plane teftimonium

ita dignanter, ita diligenter propriis mani-

dedere , feque nonnulli divinicus monitos ac

bus contre&tabat, ut Chrifti vulnera fovere

permotos affirmavere, ad eximiam de Caroli

putarerur.

Et vere fic erat.

L

Unde & ipfe

meritis , gratia, elor

yobed

Dominus , famulum fuum fecretis confola-

, dam, aut confervandam.

P

inion;m concipien-

tionibus fiepius vifitabat, & ad opus mona-

Toid.n.a. CL. Joannis Ximenii ; Coadiqtofis , i'ub

ftetii hujus mirabiliter incitabat.

Quadam

mortem interrogati, num abire vellet in coe-

igitur vice vidit hujusmodi vifionem Clare-

lum; bec vox fuit: Nihil volo, nifi

uod

valle: .Inprimis audivit quendam percuffo-

Domino pridem (popondi, ut fan&iffima ejus

rem cceleftem preconia voce clamantem, &

voluntas perfeCte fiat.

Bene dixit : Nam

dicentem : Ecce, Jefus Chriftus venit, fargi-

selior ef müfericordia tua

füper «vita, Et: ia

te, occurrite cito obviam Salvatori! Cumque

omnes certatim ad videndum Dominum pro-

jn voluntate ejus.

ALIJE lNDUSTRIzZE; j

perarent , tunc & ipfe cucurrit, & fletit in

odio clauftri, per quod venturus effe fpera-

Cefar.li&. — CLI.. Cuitus fincerum & conflans pafonis Chri-

batur. ltaque ingrediente Domino, accef-

cipe-

82. C. 11. JI::; quod medium üngula-rit.e"r cngax expere

fit, & adygravit eum , flagitans , ut ac

m ep' l

À

x ret

W

x

Tüwus XCV 1. Mor—s.;/* |

477

rc't!'benedi&ïoncm ; & mifericordiam a Deo,

venerabilis Eufebtus migraturum |fe fcierat,

falutari füo. Qua percepta, ccepit eum atten-

tertio die przeunte languore febrinm concuf-

tíus iatueri, & miro pietatis affectu compa.

fus valide, fuper terram nudam, magiftri fuiy

tiebatur ei. Siquidem apparebat ei, tanquam

Hieronymi, non immemor,; fed nudum fecit

dolens atque infirmus, confixus clavis, & lan-

deferri a fratribus, admonens fratres fingulos

cea perforatus, ac fi eadem hora de cruce de-

in propofito permanere, Demum faccum, quo

pofitus effer, ita ut fanguis ubertim de plagis

gloriofus induebatura Hieronymus , deferri

recentibus emanarat. i'orroipfe Dominus lin-

fecit, & fuper fe poni, ordinavitque fe nudum

teolos mundos , quafi corporalia tenens, eis-

inftar glorio(i magiftri extra ecclefiam ( in qua

dem vulaeribus imprimebat, & cruore deter-

jacebat S, Hieronymi cadaver) fepeliri. Poft

fo, in terram projiciebat, quos frater ille cum

hzc, communione accepta, fe Domino, &

umma veneratione recolligens, ac multa dee

glorioío Hieronymo commendavit, & fic per

votione deofculans, quafi redémptionem ani-

triduum locutione, corporalique vifione pri-

mz fuz, in (inu füo repofitos confervabat. His

vatus, circumftantibus fratribus, pfalterium,

& hujusmodi revelationibus frequenter a Do-

pafliones Domini, & alia le

gentibus , jacuit.

mino recreatus, non ceffavit usque in finem,

Die autem mortis , duabus fere horis ante

operari bonum ad omnes, maxime autem ad

beatz animz exitum, coepit venerabilis Eu«

peregrinos & pauperes zgrotantes. Quam

febius tam horribilis a&tus agere, ut circnm-

vero rigidus in poeanitentia fervanda, quam-

ftantes monachi. velut amentes jacerent in

que diítri&tus ca(tigator corporis fai fuerit, ex

terra.. Nam quandoque transverfis . oculis ,

hoc fatis apparebat, quod, cum indigentibus

junctis manibus, facie terribili, diraque voce

runctis cum fervore charitatis operam impea-

clamabat : Non faciam, non faciam, mentiris,

dere, fe folum in hujusmodi cura excipiebat ;

Poft hoc faciem in terFam, quantum poterat,

licet eaim valetudinarius effet, & debilis cor-

&rmans, clamabat: Adjuvate me, fratres, ne

pore, nunquam tamen acquievit carnalem fibi

páreams Monachi autem flentes, ac tremen-

H

impendere medieinam , & totum fe Deo com

initte

sinterrogabant eum. Quid habes, Pater?

bat, quoniam ipficura eft de nobis : Sciee

Quibus ilic: Non videtis demonum &gmina;

d

b

^

at nimirümi virtutes animx in corporis infire

quz me debellare cupiunt? At illi : Quid te

'Eor.

mitateperfici, nec poffe monachum fpiricuales

£4Qurum volcbant, cum diceres, non faciam,

2 Domino confolationes percipere, qui circa

^

non faciam? Etille: conantur, ait, ut blasphe-

a

confolatiunculas carnis fo:x tenere folicitus,

mus inveniar, & ideo fic clamabam: Tunc il-

guítare & videre negligit, quam fuüavis eft Do-

li; quare faciem abícondebas in terra?- Ne,

inus, curfu itaque vite fuz laudabiliter per-

ait, alpe&tum eorum víderem tam terribilem,

acto, cum jam tempus inftare:, quo pro labo»

quod omnes poenz nihil fünt refpectu illius.

ribus,& (anCte pietatisoperibus xternam mer-

inter hzc verba actus priores reiterans, ficad

cedem acciperer, infirmitate correptus ad ex-

extrema devenit, Fratres autem pavidi & ftu-

trema perveuit. Cumque venerabilis Abbas

pentes flabant velut mortui, nefcientes, quid

ad eum gratia vifitationis venilfet , quefivit

faceret. Ad extremam autem horam veniene

ab eo, quid ageret, vel quomodo fe haberet?

ti gloriofus cidem Hieronymus apparuit con-

llie vero refpondit: Bene , chariffime Pater,

fortans eum ; ad . cu

jus adventum przterita

bene omnino mecum agitur, quia vadens va.

damonum turba illa evanuit. Et viderünt

do ad Dominum meum. Quid ergo? (inquit)

Hieronymum monachi quidam. Alii autem

corporalem moleftiam «gre non toleras? &

has voces ab Eufebio audiebant: Unde vénis,

mortis anguflias non formidas? Ezo; inquit,

Pater, quare tantum moratus es? cui vox,

omnia tranquilla, omnia lzxa confidero, quia

audicntibus fratribus dixit : Ex(pe&ta, fili.ne

jam przventas fum a Domino in benedictio-

formides, quia te non deferam, quem tantum

nibus dulcedinis, qux omnem mihi mcero-

diligo. Qua voce audita, brevi difcurío tem-

rem a corde, & omnem pene doiorem a cor-

pore, venerabilis Eufebius exfpiravit. Ad cu-

pore tulit.. Refpondens itaque Abbas, dixit

jus cor

pus fiebant miracula praterite vitz

ci: Obfecro te, dilete mi frater, ut propter

fan&titatem infinuantia. Inter quz quidam mo-

Deum dicas nobis ad zdificationem noítram,

nachus füi monafterii pre lachrymis, & vigi-

fi tibi divinitus eft aliquid revelatum. Tunc

liis lumine oculorum privstus, ftatim ut ejus

ait ille : modo antequam huc intraftis. appa-

corpus venerandum facie terigit, oculorum

ruit mihi mifero, & indigno Dominus Jefüs

lumen recepit. Quidam demoniacus etiam

Chriftus, qui propitio ac fereno vultu me in-

obvius fepeliendo corpori liberatus eft.

1

;

»

tuens, ac figna beatiffimz palífionis fuz often.

CLIV. Obedientia perfztta; cujus medii pul. Ib. din

* e

dens, ait: Ecce, peccara tua deleta fünt a fa-

$*

cie mea, veni ergo fecurus, veni & vide, &

chrum experimentum reliquit converf(us ille, ex. 24

cujus hiftoriam Joannes Major in fpeculo ex«

deofculare vulnera mea, qua tantum dilexi-

emplorum fufe defícribit, & etiam hoc in li.

fti, & toties confovifti. Tali ergo promiffione

bro tit. Oledientis Ex. 17. narratu:.. Hinc fra-

firmatus mori non timeo, quia pofita e(t hzc

fpes mea in finu meo.

ter Innocentius a fene ad fepulchrüm ejus ac-

Et Ícitote, quia pro-

cedente, & dicente: Frater Innocenti more

Xima noéte ante vigiliam B. Martini migra-

tuus es? Refpondit: Pater, quomodo eft pof-

turus fum, dum opus Dei celebrabitur in ec-

fibile, operaiorem obedientiz mori?

clefia, & tali hora defunctus eft.

CLV. Patientia in morbis ; cujus egregium Ib,

dift. 9,

CLLIIT. Cuus calitum , uti de Eufebio Cyril-

Ípecimen przbuit infirmus ille,

in ep. ad

de quo Joan- ex. 136

ug.

nes Major fequentem refert hifloriam: Erat

;qs fcribitin hec verba : Advcnicntc)dig, quo

(

00 3

)

z

guidaw

478

T MRraN I)*ibliotbecæ Manualis sz&mzate-riæ 4

s giffe, mala morte fuiffe defandum , quili- ——

-quidam fan&us eremita, qui inter cztera

virtutes magnam habebat gratiam infirmi

s benter opera charitatis exercuit.

L]

CLX. Oratio propria & aliena: fic eni

m Chri; Mac. 13«

miniftrare. Hic admonitus per vifionem ivit

; nefcitis v* 33-

ad proximam civitatem , & , dum veniffet

ftus faafit dicens: Vigilate, & orate

enim , quando tempus fit. Sic Cancellariu

$ aithaf.

Chav?ff.

'ad portam, vidit quendam horribilem infir-

mum & fctidum , quem etiam leprofi inter

Gerfíon exemplo füo docuit, dum paulo ante

4. c.2. de

obitum pauperes ad templum B. Virgini di-

perf.prud.

fe fuftinere non valebant. — Huic cum $. ere-

mita fervire coepiffet , eum in Domino con-

catum duxit, ómnesque poft largam eleemo»

frnam in geénua procidere , & orare juflit :

fortans , refpondit infirmus : Sit Deus aldif-

fimus benedictus, qui mihi hanc donavit in-

Miferere, Domine Jefu, Gerfonis, (ervi tui.

CLXL pes in Chriflo: nam, ut S. Athana-

put.

firmitatem. . Sed timeo , ne Deus mihi mi-

'muat premium in coelis propter tuum humile

fius ait, quemadmodum vefpa, cum impetit

q 1,6(

petram , non eam lzdit incurfu, fed potius

fervitium. Etille: Non eft ita, fed pro mea |

perdicftimulum ; fic & mors incurrens vitam,

mercede juffus fum huc venire. — Sic fandta

quz eft Chriftus, non potuit eum tenere, fed

lis quotidie inter illos oriebatur , & quanto

plus eremita ferviebat , tanto plus. fervire

ipía potius aculeum perdidit, adeo ut, quos

affectabat, & infirmus eum fervire non fine-

prius terrebat aculeo, nunc infultent, ac di-

bat, ut plus füftinendo plus pramiaretur.-

cant: ubi efl tuus, mors, aculeus.

CLXIL Aeligionis ingre[Jus : nam, ut

S. Chry S; Chryf,

"Tunc poft annos quindecim expletos infirmus

ho. de

deofculari coepit manus eremitz, gratias ei--

foftomus ait, Religio hoc habet, ut,qui eam fe-

compar.

cuti fünt, primum in hac vita bonis multis re-

dem referens de pietate fibi impertita. Ere-

eg. &

mita autem rogabat Dominum , ut oftende- ,

pleat: deinde poft vitz exitum hilares & ludi-

Monac.

bundos ad Dei tribunal perducat. HincS. Ber-

re dignaretur, qualiter hec anima fandta de

corpore egrederetur; & oftenfum eft. Cum

nardus quoque ait: Spirituia corpore exeunti

a cella in coclum non longa;nec difficilis via in-

enim ad horam noviffimam deveniffet , au-

divit vocem dicentem : Veni , dilede mi!

venitur; moriens enim aut vix, aut nunrquam

aliquis a cella ad infernum defcendit, quia vix

'Tanc il'a feliciffima anima.ad omnes feníus

'Corporis dicebat : Vobis regratior , quia,mi-

unquam aliquis, nifi coclo predelftinatus in ea

usque ad mortém perüftic.

hi obediftis. Oculi vanitatem non concupi-

viftis, aures vanitatem non audiítis , manus .

CLXIIL.. Sibi ipfi þr.äzz's' mori fpiritualiter : ütiSenec. in

jam olim etiam Ethnicus Seneca agnovic, &ep-

in deliciis dele&tate non fuifis , pedes ad

.

.Nvana non cucurri

ftis , olfaQus delicias con-

fua(it dicens : Optimum eít, antequam optes,

mori. Incertum eít, quo loco mors te ex-

tem(fli, guftus aliquid delicate non edilti.

'Tu igitur, 0 corpus meum, in pace quiefce,

fpectet ; tuillum in omailoco exfpecta. Egre-

ut tempore opportuno recipias pro labore

gía res eft, mortem morte condifcere, quid

Bevel, $

&ternam remunerationem, Ethoc dictocum

ad illam carcer & cuftodia, & clauítra? li-

Bri l.

berum habet oftium. . Hinc fuadent nonnul-

concentu Angelorum; fan&a anima evolavit

teydl ss

ad ccelum.

li, ut.cum Jobo dicat: In nidulo meo mo-

uti

S.Lau. - CLVI. Quemiibet diem ultimum veputave

riar, & ficut Phoenix ( fic enim aliqui legunt,

Juftin. deS, L aureniius [uítinianus fuafit dicens : Tan-

ubi vulgata verbum falma habet) multipli-

cabo dies ; id eft, (icut phoenix nidum fibi de

lign. vit. to quisque fit ferventior.in operatione, quan

C. A.

to incertior eft in vocatione., Propterea omnis

odoriferis lignis facit, & fe ver(us folem ver-

tens, alis ventilatis ignem accendit, feque

. dié$ velut ultimus ordinandus eft, quia qua-

.lem iüvenerit unamquemque (uus noviffimus

ipíam comburit, ut ex ejus cineribus vermis

prodeat, ac in pheenicem novum vertatur j

S.Afhgn;

divs, cum de hoc fzeculo egreditur , talis in

Vi ,

die noviffimo judicatur.

Et paulo poft fub-

ita jufti fibi moriuntur , ut rectius

| in ïDe'o

Qtrà

olim vivant.

x

dit: Venientem nemo hilaris mortem fufci-

Mtin,

CLXIV. mor B. Virginis: maxime (i per

pit , nifi qui fe ad illam compofuerit. H nc

falutationem angelicam fxpe rogetur, ut in

Seneca

& Seneca admonet dicens: Incertumeít, quo

epift. 26. loco mors te exípectat; egregia res eft, mor-

hora mortis non deferat; (ic enim ipfa non

ne

femel promifit, fe fideliter adfuturam; nec

tem paratüm przítolari, Qui mori confta

ter didicerit , fupra omnem potentiam , &

minus fideliter przftitit, quam promifit.

CLXV. Rofariun mortis recitare: uti P. Di« Jo. Nada&

extra omnem virtutem elt.

t

in ann-

:fic- ehim 'fuä'-/

dacus Martinez, foc. Jefü, cujus adhuc cir-

crucifixi

$. ln

Senecaep. CLVIL. Praparatio quotidiana

cumfertur beatiffimz Virginis rofarium oran-

nus p'll

32.

»

fit Seneca dicens: nemo fcit noftrum, quam

p. 2. hebd,

tit. 5. ü

di modus, quod ille ipfe rofarium tnortis vo-

26.

prope verfetur Deus. Sic itaque formemus

cabat, docebatque alios idem orere.

Ád

9.

animum, tanquam ad extrema ventum fit.

Venientem nemo hilaris mortem excipit, nifi -

quinque majora grana , feu fphzrulas, inter-

calare fufpirium illi erat :

qui ad illam diu fefe compofuerit.

s$.lAug.in CLVIIL Jita bona: nam , tefte S. Augu-

Maria, mater gratie ,

Mater mifericordie ,

1, de difc.(tino, non pote(t male mori , qui bene vixe-

Chrif.c2 .it, Hinc non immerito mors echo vitz vo-

Tu nos ab bofle protege ,

7

Et bora wortis fuüfcipe.

catur.

Unde & Poéta:

Ut tibi mors felix contingat, v

ivere difce:

Gloria tibi, Domine ,

SI Greg.

ui natus es de Virgine,

Wor,

Ut felix poffis vivere, dífce mori.

"—

CLIX. Miféricordie exercitiun : Ut S.. Hie-

Cum Patre &j [anto Spiritu

JIn. [empiterna fæcqu, Amm.

ronymus fuafit dicens: INon memini m le»

Ad

TTitulus xCVIl. Mo*rsi.

479

Ad minora vero: Domine *'efu Chrifle, concedat

Sed & horam ultïmarii Do:;äïni;.s hoüer idcir- Idem hom,

li.

mibi Majeftas tua. bonam mortem, per fanttif/imam

co nobis effe incognitam voluit, ut, dum illam 11. in Ev.

moriém tuam. —Quod in fine poftea illis ver-

previdere non poffumus, ad illam fine inter. *n&cl.

ficulis abfolvebat:

miífione preparemur. Porro in quo confiftac.

[

Gleria tibi Domme » qui na-

lus es de I/irgjne;

[|

praparatio ifta, clare videturServator apud S. .

d

Marcum indicaffe,dum dixit : Videte,vigilate, Marc. 13.

W

$. IX,

3

:

& orate: neícitis enim, quando tempus fit. V. 35*

Asc'

Ubi per verbum Zzdete, commendat affiduam

ETICA

d

.i

memoriam mortis ; nam;uti S. Greg.l.c. dicit,

I.

fic mors ipfa cum venerit vincetur, (i prius

Petr. Pleff.

n

quam véniat, femper timeatur. Per verbum

l

primi& no[Je delet "Afteta , legem mortis omnibus

vebus communewy atque adeo indifpenfabilem e[fe,

Vigilate autem quid indicare voluerit, pulchre

N

idem S.Gregor, l.c. fignificavit dicens : proin-

ut pulchre Petrus Bleffenfis fequentibus ver-

i

bis oftendit: A prx(entis mundi exordio re-

de fratres mei, in conditione mortalitatis ve-

-

ftre oculos figite, venienti vos judice per fletus

rum Creator omnium, licet rebus ipfis na-

turas indidit varias, in hac tamen conditione

quotidie & /amenta preparate. Et cum certa

mors maneat omnes, nolite de témporalis vi-

concludi voluit univerfas, & ut mobilitati &

corruptioni fübfiflerent , & tandem defe&tui

tz providentia certa cogitare. Audite, quid

fubjacerent, ficque educerentur cuncta in ni-

fapiens Salomon dicat: Quodcunque poteft Eccl. ,

if

hilum, quz de nihilo primordialiter proceffe-

facere manus tua, inftanter operare: quia nec v. 1o.

runt. Hinc eft, quod amocenz die luci no&tis

opus nec (cientia,nec ratio,nec lapientía erunt

apud inferos, quo tu properas. Quia ergo &

fuccedat tenebrofitas; profperitati annexa eft

tribulatio,ftabilitatem variat mutabilitas, illu-

venturz mortis tempus ignoramus, & poft

mortem opperari non poffumus, fupereft, ut

dit fecilitatém adverfitas , gaudium doloris

aculeus vulnerat, & mors demum de prefenti

ante mortem tempora indulta rapiamus. Un-

de re&e nonnulli füadent (an&z faeminz, Ida

rcportat vita triumphum. Hzc quippe éft re-

gula, quz nullam admittit exceptionem ; hec

nomine, exemplum fequendum , & (icut illa

feretrum, quod conftrui ante mortem jufferar,

eft fummi conditoris voluntas irmmobilis, hzc

e(t, qugz nec fummas dignitates, nec immen-

bis quotidie panibus & aliis alimentis in pau-

2!

fos potentatus excipit , fed (ceptra ligonibus

peres diftribuendis implevit; ia nos quoqüe

&quans omaibus zqua, omnes in hoc cfficit

tumbam noftram deteftatione feria peccato-

coxquales. Ferenda eft igitur zquanimiter

rum commifforum, & bonorum operum (édu-

lex communis, & illius difpo(itioni parendum

lo exercitio impleamus. Per verbum Orate

humiliter cujus confiliarius nemo fuit.

denique indicavit Chriflus, quod cum tem-

pore mortis precipue tentationes nobis gra-

Bevel, S.

II No[fe debet, cur Deus mortem incertam e[fe o-

Bri, 1. 5.

ves ex demonum calcaneo noítro infidiantium

luerit 5 nimirum quia, ut ipfe ChriitusS. Brigit-

furore immineant, ad has autem füperandas

teyel, 9, |

tz dixit: fihomo fciret cempus mortis fuz,

femper quidem, fed tunc precipue ob majo-

ferviret mihi ex timore; & prz dolore defice-

3

rem corporis animique debilitatem füfficien-

ret. ldeo utex charitate homo ferviat mihi,

&

tes non fimus, oculos noftros ad ccelum con-

ut lemper de fe ipfo fit folicitus, & de me fe-

curus,ideo incerta eft hora exitus omnium ; Et

vertamus; & inde auxilium, roburque ad lu-

&am hanc fortiter ,. feliciterque obeundam

merito, quando enim homo deferuit, quod

erat certum & verum, necefíe fuit & dignum,

cum humilitate & fiducia expetamus. — Ali- Drex, in

S.A!ll:;naü

qui ad hanc priparationem etiam requirunt, prop. c.s,

ut ab incerto aíHigeretur. S. Athanaf. ait: Eft

ora, 4. . & alia ratio,curinutile fitfinem,aut finis diem

ut ad illa accidentia , quz in omni fere peri- $« 10«

Contra

culofo morbo plerumque accidunt , nempe

,—A,rian.

preíciri; ne, fiis mature prenofcatur, tempo-

ra intermedia neglectui habeantur, & cum

mortis wetum , dolorem corporis, & amiffionem vo-

luptatum, folicite nos preparemus, & timorem

perendinationibus utantur usque ad dies fini

quidem mortis amore divino, dolotem cor-

conterminos. Et paulo poft fübjungit: Ideo

po:is confcientiz tranquiilitate, intermiffio-

nem cujusque;qui per mortem obvenit,(ilen-

nem voluptatum generofo earum contemptu

tio texit, neoccafione iflius fcientiz inflati pro

vincere, aut lenire falrem fludeamus. S. An-

T

majori parte temporis fefe negligentes ha-

tonius hunc ipfüm modum fequentibus ver-

u

$. Antoni-beant. S. Anton. quoque ait: Propterea-inger4*

bis docet : Exfípe&atur debite mors,,

i

nus p.1. tam Dobis voluit effe horam mortis, quia, ut

fi pia

przparatio fiat fecundum Domini hort

amen

k .

tit. 5. € I dicit Cyprianus, qualem te invenit Dominus,

;

dicentis. Lucz 12.

$?.

cum vocat, talem pariter tejudicat; de poen.

Sint lumbi vefri pracivthi,

& lucerne (c. — VIbi tria poffünt notari, pri-

dift. i. cap. Nunquid. Stultum autem eít, vi-

mum eft, a vitio(is delectatio

vete in illo ftatu, in quo quis non vellet mori,

nibus abftractio,

ibi.

Sint lumbi veftri precin&i: in lüm-

& cum de momento in rhomentum hoc poflit

bie enim eft. motus dele&tionis venerez,

accidere , ratio debet urgere, ad pure viven-.

cinctura autem eft quedam reftri&tio lum«

dum, propter hujusmodi incertitudinem.

borum, fingnificans mortificationem dele-

III. No[fe debet folidum modum fefe ad mortem pree-

$. Greg.

Cationis, Secundum eít ; in operibus fere

parandi; nam fancti viri, tefle S. Gregor. qui

vens dileCtio : Lucerne ardentes in maribus

mOor,

brevitatem vitz inde(inenter afpiciunt,& tan-

vefiris.. Lucerna fignificat mentem five con-

to fe folicitius manfüris przparants. quanto

Ícientiam : [gnis ardens, fervens eft chari-

tas, juxta illud Luc 12. lgnem veni miitere

nulla!gifc & wanfitoria,ex imc femper'genfgnt.

?n

a u

4

Q

ó

?Fibii?tbebæ Manmüs* Contiänarbriæ

VI. Noffe debet cur wmemoria snortis apud p

le. Idiot. 1. d&

in terram. Manus funt oþer—a. "Tertíum eft vi-

a

va vigilatios Et vos füniles bominibus exjpettanti-

rosque bomines tam fi ineficax; mimirum qui

; eontempl.

ut Idiota re&te notavit; etfi memoriam i

1- tnótte G Ie

bus Dominum [uum &7c. Vigilant enim tales,

non folum in prima vigilia, fed & in fecunda &

lius quandoque habeam in mente, & me mo-

riturum veraciter credam, quia tamen cam

tertia,& quousque veniat Dominus; Eft enim

Faf» (

prima vigilia etas juventutis ; fecunda virilie

tanquam fatdus, imo tanquam demens, quafi

ng

procul fit, confidero, vitam meam miíeram

16 P

tatis; tertia fenectutis ; In iis quilibet vigi-

Putt

lare debet, cohzrendo bonis operibus.

emendare negligo, & converfionem meam

differro, ac in voluptatibus & deleGationi-

Manfi

IV. ANe[Je debet, ob quam precipue cau[am mors

difc1,2.7.formidanda exiflat ; quz quidem juxta Jofe-

bus corporalibus, peccatisque variis ac di-

$CU

veríis tempus meum mnifer

]ij

phum Manfi alia eflc non poteft, quam pec-

ac confumo,

"

abiliter gxpcrïdo

catum;quod nos ad zternam condemnat mor-

tem. Aít qui femper continueque mortem

VIL ANoffe

debet, cur smors fomnus dicatur ; ni- S..väaro;,

meditatur, quafi impoflibile eft, ut mortalis

mirum quia juxta S. Carolum Borrom

um Borrom.ig

culpz maculetur nzvo , dicente $. Ephrem:

eo 9rat. fun,

mors & fomnus in tribus affimilantur ;

Reg. His

S-Ephfemc

Qui femper morti

s recordatur, raro aut nun-

uod ficut dormientes dormiunt cum fpe re-

an,

de comp.

Hinc & intérrogatus ali«

quam peccabit.

furrectionis ; unde dicebat Pfalmifta : JVunquid

:quando Mufonius;

7

.

e

quis bono vitam fuam effet

qui dormit, non adjiciet, ut refurgat? lterum ,

fi-

M

—

terminatutus exitu

? in hzc memorabilia re-

G

"

) 4

cut dormientis vigilat anima : .Ego derimio,

í

fpondit verba: Qui poftremum vite diem fi-

)

cor meum vigilat ; iva & morientis viva permae

bi inftare propofuerit. -

net anima. Poít fomnum homo refurgit ve-

$, Chryi. — V.. JNo[Je debet praxin,

P

& caufam , uotidie /z'bi'

etior & robuftior ; ita & poft mortem tan-

ap. Menfi jpfi moriendi; & caufam quidem afli

gnavit S.

dem refürgent San&i cum corporibus glorio-

diíc.1/5.8. Chryf. dicens: Quandoquidem enim fieri mi-

fis & impaffibilibus, aliasque gloriofas illis

nime poterat,

ut; qui homincs effent, ii infini-

habentibus dotes, de quibus Apoftolus in

ne hac quidem

tas mortes tolerarent,oftendit,

hzc verba ad Corinth. fcribic: Seminatur in

ratione premía effe imminuta ; nam ut natura

corruptione , fowinatur ignubilitery furget in gloria;

fortiti id fimus, femel tantum ut moriamut ;

feminctur in infirmitate, farget in virtute . [emina-

tamen voluntate id quotidie perpéti, fi id ia

tur corpus animale, furget. corpus [pirituals.

N

animum induxerimus, dedit Deus. Unde li-

quet, fore , ut cum tot

hinc coronis difceda-

. NTIL. No[fe deet folidum modum canþl'anäi 0$, S, Hieron. -

,imo vero multo

qui ob smortem propinquorum triftantur ;

quem inin ep. ad

mus, quot dies hic vixerimus

finem. conducenr (cquentes. SS. Patrum fen-

Thyraf.x:

luribus : licetenim die uno,& femel,& bis, &

Q2

fiepe mori. Hoc & Propheta fignificans dixit

tentiz. Inprimis S. Hieron. fic loquitur: D

flitutos fe a motientibus conqueruntur; &.-

Pfalm. 43. . Tàta die propter tesnortificamur , &jii-

mati furus.ficut eves occifionis. Praxin vero often-

vivos filios, aut propter honores, aut propter

negotia, peregrinis regionibus credunt,& gaus

dit Man(i his verbis: Ut autem ad mortem

frequentius confiderandam inducamur, medi-

dent tcta vita (ine affedibus commorari,dume-

modo capiant, quod cupiunt de fuis pignorie

tati nonabs re fuerit, quot, quantique ftimuli

nos ad hanc praxin impellant per omnes vite

bus adipiíci ; & u ad palatia pergant;peregrie

nantur; ad ítudia dignitatis navigant acqui-

noftre a&iones; & inprimis quidem , dum

menfz ad vitam fuftentan

dam, & prolongan-

rendas vel ad caufas pastrimonii aliquas expli-

candas, cum la

hora.

D

d

& periculo proficifcentes;

dam accumbimus, ut notac Seneca, aliena vi-

vimus morte, fcilicer pifcium , avium, aut

emnes impellunt, nec íecum vacare, quos di-

aliorum animalium, que in noftris fepelimus

ligunt,patiuntur ; Etutad palatia cceli,ad ftue

dia Chrifti, ad honcrem vite perpetuz, & pae

ventribus. Dum ad plumas ingredimur dor-

mituri, fomnum mortis imaginem effe, maxi-

trimonium poffeflionis zternz cum fecurita

te valeant pervenirc, nemo filios fuos a fe li-

mamque hominum partem in le&to a mortis

b4

falce recifàm fuife, confiderare poffumus.

benter gratuil

erarabícedere. Dein

de S. Cypr.

S Cyþrign.

Quantum profit, inquit

,exire de fzeculo, Chri- de mortgl.-

Solis occafus, Occidentem ultimi termini no-

ftri reprxfentat.

Ecclefiam adeuntes & intran-

ftus ipfe falutis ar3uc utilitatis noftrz Magi-

fter oftendir, qui, Gam difcipuli ejus contrifta-

tes,ccemeteria pertran

fimus,aut ad fepulchra

offendimus, & ita de aliis totius noftrz per

rentur, quod fe jam diceret receffurum, locue

tus eft ad eosdicens : Si me dilexifJetis ; gaudere-

diem vitz actionibus refolvendum, ut femper

in iis foveatur memoria mortis. Ad quam,ut

tis, quoniam vado ad Patrem 5 . docens videlicet

& oftendens, cum chari, quos diligimus,de fx«

Cond

S. Carolus Borromzus inquit, refpicit, inftitu-

ne

Q'ne.

tusque eft ritus afperfionis cineram fu

per fi-

cülo exeunt,gaudendum potius, quam dole

[]

ulturz

dum. "Tertullianus, cur enim doleas, ait,

fi Tertul. 1.

Mf C

delium capita ; nec non coemeteria fe

monumenta (prout ipfum hoc fignificat no-

periiffe non credas? cur impatienter feras füb de patient.-

ductum interim, quem credis reverfurum ?6 &

men) alizque docent defun&torum rz emoris.

Ydeoque Nazianzenus nos 'admonet dicens :

Profe&io eft, quam putas mortem. Et iterum:

Cur immoderate feras abeffe, quem moz

Mortem velut przfentem femper tibi ob ocue

los pone. Ita enim fiet,

ut cum ipfi occurren-

fübfequeris ?

Ceterum impatientia in hu-

Perpetuum tibi fit

jusmodi, & fpei noftre male ominatur,.

2 !

&

dum erit, fuperior exiftas.

hoc ftudium, ut mentem tuam templum Deo

fidem prevaricatur, & Chriftum ledimus,

exítruas, Hinc enim affequeris, ut eum pro

cum evocaros quoque ab illo, quaíi miferans

0, in-

fpirituali ftatu in ultimo corde habeas,

dos non equanimiter accipiamus. Cupi

ENPREPS C IEPITREEUHREEE P RPNET

quit !

kj-Titulm XCF if. Mor.c; Ms

I

481

N

qu&t Apoftolus , recipi jam,

e g[þ cum Chrij?o

extra cubiculum f&cedere,

n

Phil. 1. v. 23.

Quanto imelius oftendit vo-

& Xapþrbpïnquäns

tum Chriftianorum !

le&o, quo infirmus decu

mbit, eum blande

Ergo votum, (i alios

leniterque alloquatur,

coníecutos impatiente

ut omnem fpem füam

qui nolumus.

E

r dolemus,* ipfi coníe-.

in Deoponat: ut

flagellum Dei patienter tol-

Fah. conc.

AiCret

IX.. No[Je debet cau[as , ob quas mors in mundo

; ut hocad purgationem & ca(tigationem

2. in Dom,

fuam

provenire credat, ut peccata fua confi-

15. poft

& Deo permi[Ja eft, nimirum 1. Ut peccatum in

L

partu füo monftrofo tanto clarius cognofcre-

teatur : utemendationern promittat, fi Domi-

mus, & deteftaremur,

nus vitam concefferit; poenitentia

m pro cul.

2. Ut mundi vanita-

pis promiffis fpondeat ;

tés, & carnis illeccbras canto facilius afper-

ut fübftantiam (üam,

8 Gregor.,

naremur

cum adhuc (enfus & rati

0 in eo vigent, difpo-

"a

; hinc $. Gregor. fuafit: Caro,cum

: 38« mor conegpit

&

citur, penfetur, quid fit exanimis;

nat : ut peccata fua eleemofynis redimat: uc

his,qui in fe

peccaverunt,indulgeat : utre&tam

d

intelliserur, quid ametur. Tunc enim quo-

fid

em & crudelitatem te

dammodo dici poteft cnm Daniele: Eece nu-

;neat : ut de Dei mife-

Pm,'in

U

ricordia numquam defperet.

Cum his & ejus-

mina vefira! ecce quem colebatis. 3. Ut ef-

cemodi allocutionibus f

üly

freneta peccandi licentia coerceatur: quem

uerit mens infirmi re-

levata, data bene

)

«

dictione

tecedat facerdos,

ad tinem mors perinde, ac patibula publice

non poft multum reverfür

erecta, plurimum conducit.

4. Ut divites

us , detque locum,

ut zgrotus de

peccatis fuis poffit cogitare.

humilientur, fi videant, mortem omnia s$qua-

Circa quam q

re, ne fpecialem fe prz pauperibus ab hoc

uidem concilii inftru&tionem

duo fpecialiter

adhuc fünt notanda & obfer-

tributo exemptionem habere. . Ut paupe-

vanda. 1. lIt, fi

res folatium habeant, fi meminerint, per mor-

quidem difponere de fübftan-

ti fua in falutem animz fü

& voluerit, id per

tem quotidie fibi fipem inalorum imminere.

feipfüm potius,

6. Lt occafionem habeamus , varias in mor-

quam per alios faciat; nam,

ut fapienter S.

Gregorius advertit, tutior eft S. Cregor;

tis luQta virtutes exercendi. 7. Ut major Deo ;

via, ut bonu

gloria expurgat, fi a morte nos refufcitet.

m; quo quisque poft mortem/! 4- Dial,

fuam fperat a

gi per zlios, apat iple,dum vivit,

X. INoffe debet &? curare, ut ardens dilJolutio-

pet f& beatiu

e 58.

nis fug Deique videndi defiderium in fe aliisque ex-

s quippe eft,

liberum exire quam

poft vincula libertatem qu

&rere. 3. Ut,

quan-

eitare [judeat; hoc enim vel maxime Deum ab

doquidem,

tefte S. Joanne Climaco,

diabolus

&tüfy

amicis fuis requirere, ex variis hiftoriis pa-

horini fano perfüadet,

Deum effe infinite

tet, ex quibus habetur, aliquos idcirca danta-

pium ac pronum ad indu

]

X

xat a cceli ingreffu fuiffe fafpenfos,quod ejus-

gendum, quatenus

tf

homo parvi pendat pecca

t&, atque audentius

modi in fe excitare defiderium neglexeriat.

Ut autem tale de(iderium tanto facilius eli-

peccat; agonizanti autem perfuadet inter-

dum, Deuri effer

igorofiffimüm,& peccata fua

ciatur, proderit ponderare ea, que Francifcus

Petrarcha pro hoc fine in quodam fuorum

effe plurima & gr

aviffima, ut hac ratione di£.

fidat,

ac deíperet,

idcirco arripiendum tunc S.

Dialogorum füppeditat his fere verbis : Delor.

Greg. (ciatur effe

En Morior. Aativ. En te Dominus preítola- -

confilium, in hec fcre verba Idem La8,

datum; ficut, d

um vivimus, debemus bona mor.

*

|

5

tur, Accelera, ne titubes, neu cun&eris, pone

noftra a memori

fufpicionem, neu tu tibi carior es, quam illi?

a rep

ellere, ne extollant 3

ita appropinquante exi

quis vocatus ab amante diffidit? adhuc forte

ad memoriam revoca

tu ea plerumque jufte

miraberis timuifle, quod optandum eft. Mul-

mus , ut fiduciam prg-

tà enim folutus fcies, qux vinc&tus nullo un-

beant; & defpcraþum

f

timorem premant.

quam ftudio didiciffes, usque adeo, ut arcana ^

CC OU SEXIE:

rerum nofle volentibus; ad quz mortali . velo

CONC

EPTUS P

ob(ida acics veítra non penetrat, quz profecto.

Rænlcg

cupiditas naturalis eft homini, fed vehemen-

BiLES.

tior ftudiofo nil morte melius putem, nilque

Dp

$.

occafione thematis: Regnatij,

wmo

quod brevius adoptatum fuerar. Dolor. Mo-.

7^ ddam usque ad. Vi

/zf Wors ab Wom. s.

norttl

rior. Ratie, imo obdormis, feffusque vitz, ut

wfe: poteft mors Re- v. 14-

gint comparari, & pore

ftas ejus in omnes ho-

arbitror, requieícis: Doler. Morior. Aatio,

)iines expli

cari. lIt autem hoc

Vadelin &ternam requiem.

aptius fiat,

[

Nunc primum

poteft imago mort

vivere incipis, Bona mors initium elt vitz.

exponi, dicique

,

e

is utpote plena myfleriis

Ed

iuod r. pingacur /?

?? ottulis ,

-XI. INoffe debet utilem. modum eos , qui morti

quia neminem refpicir,

vicinores funt, ad eandem pie ac. Chriftiane obeun-

fed ?quo pulfar pede

Conci!.

pauperum tabernas,

Regumque turres. ut

Nanüne-

dam difbonendi.. Qua quidem in re proderitin-

Horatius canit,

2. Sine auribus ; Qquia eft in-

ftructionem Concilii Nannetenfis obfíervare, -

exorabilis, &, ut

teníe C,4.

Boéthius cecinit.

Pml- l'

quod (ic loquitur: Cum facerdos audierit,

Heu. bau, quem fuyda wiferis avertitur aure,

Boe;hius,

patiænï'

aliquem infirmnari in fua plebe, quam citius

l2 de

f

E flentes oculas claudere fexoa negat..

ad eum pergar, & ingreffus cubiculum, aquam

3. Sine na/ó; quia nec odor

?

benedictam fuper eum , & per omne cubicu-

es, nec feetores "onIOL.

currat. 4. Sine cute & Jangzi

n

nej quia pulchri-

l]um afpergat cam antiphona : -dlperges me,

tudine non capitur.

Domnine: & veríu :. Exurgat Deus:- Deinde di-

$. Sne vefte ; quia non

cat orationem : Deus, qui (acerdotibus tuis totam

miferetur inopiz, nec

veretur divitias. 6. Si-

ve judicio fexus ;

pre ceteris gratiam contulift &9c. — Deinde can-

minis dominatur

L

quia maribus zque ac fce-

7. Cuni fake; quia nemi-

tet feptem Píalmos poenitentiales cum pre-

ni parcit, & triticu

m zque ac zizania deme-

eibus pro infirmis.

Poft hzc omnes

jubeat

tit. lUnde merito

quisque eam veretur, &

A. P. Lobn. Dibl, Man. Tow, 11

Ppp

i

—

482

. Jpibliotbeca Manualisï €onþianatorik

$!

äd illius adventum fe preparat, ut velut tela

ia, horum turbulnema,,' de illa enim dicitur:.InJfob. 3$ . '

o

D

)of

przvifa minus feriat. Vide Fabrum in conc.

pace in ipfüm dormiam; de hac: Morieturv. 14

in tempeítate anima €o

rum. . 3. Quia illorum

Funebr. exh. 51.

(

ut S. Bern. ait , fit ibi $. Barn.

Luc.19.

lL. Ex occafione them

atís: Ven*ientx-dz"es in te;

mors eft bilaris , (quia,

quies a laboribus, tit jucunditas de novitate,

f. 41. ex

N. 43-

€&?. circumdabunt te inimici tui vallo: poffunt ter-

l

ribiles circumftantiz mortis explicari , & 1.

fit fecuritas de &ternitate) horum vero tri/?ís,

p:tvf

oftendi, quomodo circumdabunt inimici vallo,.

quia mors peccatorum eít mala in amiffione

nempe damones, peccata , curz fzculares.

mundi, pejor in diffolutione carnis , peffima

in tormentis inferni.

4. Quia illorum mors

Quomodo.coangu[Labunt undique , quia fuper fe

videbit feverum judicem ; infra fe infernum ;

bene olens, $ gloriofa; horum vero: fotida & in-

intra fe vermem conícientie ; extra fe ami-

famis; uti jam olim Salomon predixit, di-

cens: Memoriajufti cum laudibus, & nomen

$.0

cos deferendos cum bonis. Ante fe morrem

appropinguantem , retro fe judicium incer-

impiorum putrefcet. |.j. Quia illorum mors

o (

tantum temporalis, horum autetn zterna eft;

jj Jl

tum. 3. Quomodo ad terram proffernent : cum

projiciendo in fepulchrum, tum terrenis cogi-

namilli ibunt in vitam, hi in fupplicium zter-

A:

tationibus & folicitudinibus involvendo. . 4.

num, quod, tefte S. Auguft. mors pouu

s Qicen- $. Ang. L.

rde civ. c

Quomodo nen relinquent. lapidem fuper lapidem ;

da eft, quam vita, nulla quippe major & pejo

mors eft, quam ubi non moritur mors. Vid

;sult. "

quia bonis corporis & fortunz , imo & frudtu

fuorum operum & laborum privabunt; & ipfa

hzc fufius apud Fabrum exh. funebr. 27.

VI. Ex occafione themats: (Quo vadis?]ob.i6. -

etiam peccatoris propo/ita ac vota concident;

quz omnia fufius apud Fabr. conc. 1, in Dom.

poteít oftendi , quomodo & cum quo fructuv. $«

9. poft Pent. explicara videri poffunt. — .

mortem przmeditari debeant auditores,neme-

]IL Ex occafione thematis: Erunt figna in

pe fi 1. Cogitent fe per mortem tendere ad

| Yuc.21.

fole, & luna, €$ in flellis, &j terris pre[fura. gen-

locum füpplicii nobis deftinatum, videlicet

ad fepu!

chrüm ; hinc enim ut edudtis ad mor-

tiuns poffuat explicari tribulationes morien-

LNTT

tium, & earundem remedia. Et 1. quidem

1em omnia faftidia erunt, — 3. 1d defertum &

y. 1.

locuim vafte folitudinis : wbi nihil invenient, ni(i

Pál, :

oftendi, qualia figna in fole fint futura, id e(t,

L

in ipfa vita, qui ut fol. vivificat omnes hp-

quod premiferint; hinc enim ad opera bo-

UET

na & eleemofynas premiccendas incitabun-

mines partes, fed tunc clara figna per morbos

accipiet, quod occidere debeat, 5ed quia nu-

tur. 3. Per lacum congelatum 69 dubricwn: pro-

tu Dei evenit, patienter ferendus hic eft oc-

pter periculuni ex fübíequenti jadicio & fene

caíus, quia Deus facict, ut cum tmajori gau-

tentia fübeundum; binc eüim armare pedes

dio hic fol iterum oriatur. 2. In Juna: id eit,

affe&tuum firmo timore Dei & amore opor-

in rebus terrenis, feu fortunz bonis, qua per-

tet.. 4. Id perpetuam manfionem :: quia in. quo- Bccl, r1,

inde ut luna mutationi funt obnoxio, qug

cunque loco ceciderit lignum, ibi erit. Er V. 3

go conandum potius , ut ad Auftrum, quam .

tcunc incipient non dare lumen fuum, hoc eft,

nullum morienti folatium przüare poterunt:

ad Aquilonem cadat. . Z4d eum, qui vuifit nos

in vineam, uc fra&dtum operaremur: hinc enim.

unde merito prius fpernenda,& in coelum pre-

mitcenda fuat, ut vel fic folatio effe pofint.

falutaris ftimulus ad bene operandum haurie-

3. In flellis: id eft , propinquis & atmicis , qua

tur, fi enim , ut S. Eieron. difcurrit, tanta$, Hier,

& ipfie cadent, & retrahent fplendorem (üum ;

cura pertimefcitur judicium pulveris, qua in-in ep.

tentione cogitandum eft; qua formidine prz-

unde redus cocleftium. amicorum patroci-

nium, quod tunc flabile erit, queritur. — 4. /n

videndum tantz jüdicium majefiaris? vide

ttrvis: id e(t, corpore, ubi dolores , alizque

hec fuüus apud Fabr. con

j

od im Dom. 4.

)

mi(eriz prevalcbunt; ad quos merito p.r pa-

oft Pafcha.

Vi[. Ex occafione thematis:

| D;ifpmev do- '£.39. v. 1. |

tientiam nos priepárace debemus, Quz omnia

fufius explicata videri poffunt apud Fabrum

mui tuay quia worieris tu, & non vioes: poteft

conc. 3. in Dom. 1. Advent.

oftendi , quomodo quilibet fe d bonam mor-

i V.. Ex occafione thematis: JLaudavi magis

tein difponere debeat, videlicet 1. Difponen-

Eecl. 4

V. T.

mortuos, quam *oiventes : poffant commoda mor-

do de domo [pirituali (ea comícientia, per fa«

cramentorum fü(ceptionem , ferism poeni-

S.Bern. intis explicari, quia fcilicet, ut S. Berna:dus

tranf, Ma- ait, triplex ia morte congratulatio eft, homi-

tentiam , piosque aQus illi articulo conve-

lachiz,

nientes. 2. Difponendo de demo meteriali feu

*j

nes ab omni labore , peccato , & periculo li-

berari.

Hinc & cygnus, ut eft in fabulis,

familia; reddendo, qux ad alios pertinent:

quefitus, cur in morte caneret, refpondit:

Teftamentum condendo: & fi quz dubia vel

Billoy

Quia neque cibi quxrendi cura amplius cru-

arcana enodanda vel revelanda, ad cavendas

lites vel alia incommoda videbuntur, non ne-

112.

ciabor, neque Aucupum laqueos, mortuus

dl "

extimeícam.

Quz omnia vide fuíius apud

gligendo. 3. Difponendo dz domo celefli: hoc

'abr. in conc. funebr. exh. 23.

e(t, ea media eligendo, quz ad cocleftem glo-

V. Ex occa(íiope thematis: Pretiofa in con-

riam obtinendam pre cceteris efficacia vide-

Pralo ! 1 5.

- fpettu. Domini mors Santtorum ejus: poteft diffe-

büntur, prout fufius Fabe

r exh. funebr. 25.

EL

oftendit.

rentia inter, mortem juftorum & impiorum

explicari; quia videlicet, 1. mors jnftorum

VIII.

Ex occafione. thematis : Mdi:tumEch "*

e(t matura, implorum immaiura, cum illi infe-

plora fuper mortuum , quoniam requieoit : poteftv. 19«

rantur in coclefte horreum , ut triticum ele-

oftendi, quomodo mortui plerandi fint; ni-

mirum 1. modercte: uti Siracides in texu ci-

&um; hi vero, ut Zizania, in foveam inferni

, duta

Pf.4.v.9.abjiciantur, 2. Quia illurulm mors eít pacca-

tato innuit, ..& confirmat S. Auguüinus

^* ait;

"Tz";ums XCV 11l. -M;)rs.j

483

S. Àug. ,f. ait: Permittantur pia corda ;carorum,de fuo-

cumentum, facile conjiciipotett, dedäratqu'e

54. de

rum moribus contriftari dolore fanabili,& con-

Bellovacenfis dicens : 1n hoc dabatur ei, quod

Apoft.

folabiles lachrymas fündant conditione mor-

vivus omnibus aliis preponderabat, mortuus

tali, quascito reprimat fideigaudium, qua cre-

autem, & opertus fepulchro, nihil. Quo ad

. dunt, fideles, quando moriuntur, paululum a

usque mundi hujusReges &Monarchz vivunt,

nobis abire,. & ad meliora tranfire. Hinc &

provincias & regna, imo univerfüri mundum

Chriftus pro Lazaro plorans, infremuit fpiri-

perarmorum fuorum potentiam contremifce-

tu in femetipfo, nempe naturz motum repri-

re & fufpirare faciunt, qui tamen, mox ut mor-

mens, ne in lachrymas indecoras prorumpe-

tis neceífitati ficcumbunt, ven

*

(torumk fiunt hi-

. ret. 2. Prudenter : non inani duntaxat fletu, fed

dibrium & locus..

*

potius mediis ipfi proficuis adhibitis commife-

ll. Propheta Regis ait : Exibit

[piritus ejzi: » Manfi difs

rationem oftendendo, nam, ut recte advertit

& revertentur in terram [uam; ubi mox fübjun- 6, a. g. :

& Chryf.

S. Chryfoftomus honor mortuo non fletus,non

'*ho. 61.

itur: n illa die peribunt otnnes cogitationes eorum.-

ejulatus eft , fed hymni & pfalmi , & vitaop:i-

j

n quibus porro verbis fingulariter obíervan-

Àn Joh.

ma, Vis honorare mortuum? faceleemofynas :

"

da funt illa : Znterraim faam. Numquid enim re-

1Theff, 4, 3. Religiofe: fic enim Apoftolus monuit dicens:

gioPfalti (üfficiebat non dicere: Principes haud

. Nolumus vos ignorare, fratres, de dormienti-

fecus ac alios in terram ac pulverem redigen-

bus, ut non contriftemini, ficut & cxteri, qui

dos effe,absq; eo,quod diceret,illos converten-

fpem non habent ; fed certo credentes, quod,

dos effe in terram fuam : Modus hic loquendi

Á

i bene vixerunt, in altera vita felices exituri,

Regii vatis füo non caretmyflerio, quia Prin-

pro nobis oraturi, & avide nos ex(peGtaturi

cipes & Magnates multas quidem poffidenc

fint; ut adeo potius occafionem fumere de-

terras fuas, multis imperant provinciis, at ve«

beamus ipforum exemplo bene vivendi, ut eos

roin hora mortis easdem deferentes in finum

inccelis videre, & i

terrz füg reconduntur. Philippus, Impera-

.te poflimus.

pü$ in sternum cohabita-

tor, in hyppodromo ab equo delapfus, & re-

Pf. 144.

IX. Ex occafione them

ätis - k.?'u/ius Dominus

fürgens, locum, quo in arena jacuerat , cer-

y» T

in omnibus viis fuis , & fantius in omnibus operibus

nens dixit: Ecce, quam exigua arena nos ca«

Píal. 35,

Jdss aut, Sudicia tua aby[Jus multa: poffunt va-

piat, qui totius orbis dominium ftulte 2ffecta-

Vf d»

rix quzftiones circa diverfagenera mortis pro-

mnus. Porro terra propria Principum eft pro-

poni, & refolvi. Cur cam multiante maturam

prii corporis cinis & pulvis, in quem, ficut &

?etatem moriantur ? Ad quam quzftionem re-

omnes alii, in hora mortis convertuntur, &

fpondet S. Auguftinus dicegs: Vocantur ante

ideo revertuntur in terram füuam 5 At vero

tempus boni, ne diutius vexentur a noxiis:

quid fequitur? In iila die peribunt omnes co-

Il

tnali vero & impii tolluntur, ne diutius bonos

gitationes eorum, in illa ipfa die, qua animam

perfequantur. Plures rationes affert, & fufe

exhalant, demoliuntur omnes; quas in capi;e

explicat Matthias. Faber exh. funebr. 32. 3.

formarant, maching, evanefcunt omnia con-

Cur quandoque jufti tam acerba morte occum-

filia, qug tumidi & elati de fubjuganda fibi

bant? nempe ob expiationem peccatorum;au-

terra in corde füo non conceperant, Henri-

gmentum gloriz, exemplum bonorum, malo-

cus V, Rex Franciz, validiffimum armaverat

"n

rumterrorem, & ne tam de via, quam de viz

exercitum, per quem füfpenfum tenebat uni-

termino foliciti effe difcamus, ut pluribus de-.

verfüum mundum chriftianum , confiliorum.

ducit, Faber exh. funebr. 13. 3. Cur vita hu-

fuorum nefcium; At vero mox ut ex improe

mana modo tam brevis fit? Nempe quia nunc

vifo occifus fuit, diffipatus eft univeifus .ille

lex gratiz eft, atque adeo convenit, ut vita no-

exercitus, proftrate funt omnium confiliorum

ftra, qux nihil aliud, quam exilium, curfus in

uorum maching, quia in illo die peribunt:

N

ftadio, & labor eít, citius abfolvatur, id quod

omnes cogitationes corum.

j

l;VlI'

fer. 1. |

fufiusFaber conc. 7. in feftoS.Catharinz often-

HI Refert S. Hieronymus, quod XerxesRex5. H

dit,ubi alias etiam rationes hujus brevitatis af-

potentiffimus, qui montes wquavit, & exficcaa *: €P« a.

fert. 4. Cur mortem incertam effe voluerit De-

/

vit maria, dum die quodam ex eminenti loco

us? Nimirum quia alioqui multa peccata com-

innumerabilem exercitus fui in acie collocati

mitterentur, & multa bona omitterentur , ut

vidifiet multitudinem;armare fleverit, confide»

idem Faber exh. 37. funebri fufius iterum di-

rando, quod intra centum annorum fpatium

ducit, ubialias etiam rationes atfert.

null:s eorum inter vivos füperftes effet. O fi

.

XIII.

poffemu

in talem afcendere fpeculam , inquit

AELI C

ONSPECTUS.

Hieron,

d

e qua univerfam terram fub noftris

, Bellov. p.

m Alexander navigaret per quendam

pedibus cerneremus, jam tibi oftenderem to-

$« 1. 3.

L. Cu

fluvium Paradifi, ut veniret ad hortum

tius orbis ruinas, gentes gentibus, & regna re«

q'dift. 4

ejus, quidam fenex derupeapparens, ei fuafit

gnis collifa, alios

1torquer'i, alics necari, alios

regreffum,& deditlapidem pretiofüm pulcher-

abíorberi flu&ib:

alos i^ fervitutem trahi,

rimum , dicens ei; quodin ejus ponderc agno-

illos na(ci, illos mori. & non Xerxis tantum exe

fceret valorem fuum. Lapis ergoille pofitusin

ercitum , fed totíus mundi horrines, /qui nunc

flatera nudus, omnia ponderaba: quzcunque

vivunt, io brevi fnatio defuturos.

in alialance ponebantur; coopertus autem

IV. Quzruntnonnulli,cur in manibus mor. Manfi dife;

LL

pulvere, nihil ponderabat, fed ei prxponde-

tis potius videamus depictam falcem.quam en- 12« n .

lo

rabàt feftuca una... Quale autem lapiens hic

fem, vel fagittam, five fulmen, aut aliud fimile

fenecio Alexandro, ad totius univer(i domi-

ftrágis faciendz inftrumentum? Certe non eft

nium anhelanti, per hoc tradere voluerit do-

hoc hominis inventum , fed in fimili forma

viía

R. ,P: Lobn, Bi. Man. Tom. Àl.

Ppp2a

rÁ

"

454

idBibliohbeca. MMaäs Concioniatoriee

vifa eft: mors a S. Joanne Apödalypfi C 1;4..

citur habere venenum , ita in fine hominis

tentationes omnis malitiz fuggerit.

De hoc

ubi falcis frequens fit mentio.. Oblervandum

proinde eft, proprium falcis effe, quod in agro

Pfalm. 16.. Jnimici animam meam circumdederunt

é$c. . Inimici noftri maximi fünt daemonesi,

velprato ex zquo fecet herbas, & fpicas, tam

altas, quam humiles, omnes pariter profter-

& hi animam vallo circumdant , cum pecca-

nendo; itaquoque mors in hora predeftinata

ta ante mentem ponunt , & divería tenta-

adveniens, nullum habet moribundorum re-

menta függerunt hinc inde. Jdipem füum cen-

fpeétum, five fint Principes, five fint fübditi,

cluferunt , quia abundantem malitiam fuam in

fani vel infirmi, robufti vel debiles, armati vel

animam includere querunt. . Os eorum lecutum

m

nudi, fed omnes ex zquo refcindit.

eft uperbiam , dum videlicet vel de infidelita-

107'(

. fdem dife, . V. Neminem latet illud recepriffimum af

te, vel de deíperatione , vel de taciturnita-

ia

^^ Wsua g. fertum : zdmyclas filentium perdidit. — Erat au-

te confeffionis morientem tenzant,

*

tem hzc civitas inter Cajcetam & Tarracinam

IX. In . vita S. Aníelmi legitur , leporem yita e, a,

juxta mare fituata: qua falío piratarum fze«

quendam a canibus in(e&tatum , perfugam fu

pius excita rumore ad arma concurrerat;Une equo, cui S. Epifcopus infidebat, fuum fibi

de cum cives quietam nunquam poffent tran-

quazfiviffe refugium, cumque ex inftin&tu re-

figere no&em, remedium adhibituri difcordi-

verentiz erga Epiícopum , dictum leporem

ni; legem promulgarunt, ne quis füb poena

aggredi, vel attingere non auderent, aéra ni-

vitx ad arma provocare, aut conclamare mul-

hilominus latratibus fuis implebant , quod

titudinem, auderet tempore nocturno. Ex

circumftantes, hocque fpectaculum videntes

fine rifu dif&mulare noa poterant ; linde S.

improvifo igitur quadam noCte inimicus de

Mart

mariin terram conícendens, manu falva omni-

Epifcopus occafionem fumpfic faluberrimam

bus dormientibus urbem invafit ,. flammis

illis fuzgerendi fequeatem do&trinam ; Ita e-

^.

jén.

combufit, fpoliis exhaufit; ideoque in pro-

nim ilios alloquebatur: Ridetis? At vero in-

verbium abiit: Amyclas filentium perdidit.

felici huic lepuículo nullus rifus, nulla lzti-

lta quoque jam plurimi mortales quandoque

tia eft. Hio(les ejuscirca ipfum fünt , &ipíe de

vita folicirus confugit ad nosj prefidium fla-

patiuntur infirmitates, aut in diverfaincidunt

pericula, in quibus per pravias confeffiones

gitans. Hoc plane elt & animxz ; namcum de

corpore exit, mox inimici fui, fcilicet maligni

generales, conícientizque munditiem ad mor-

tem excipiendam preparati eflent; (ed ubi vix

fpiritus , quieam in corpore degentem per an-

diícrimen evafere, mortis immemores, laxam

fra&us vitiorum muitis modis perfecuti fünt

aggrediuntur vitam, quos tamen ex improviío

crudeliter,adíunt parati eamrapere,& in mor-

tem aternam przcipitare ; At ipfa nimis an-

rcpentina mors irruens opprimit.

ddem di, — VI. Orator quidam nofiri temporis celebris

xia hucillucque circumfpicit, & qua fe tueatur,

-defenfionis & auxilii manum fibi porrigi inef-

Y$. n 4. de navigantibus differens obíervacs eosdem

non magis a morte diftare; quam diffet fub-

' fabili defiderio concupiícit; demones aucem

e contrario rident , & magno gaudio gaudent,

tile lignum ab undis hoc enim fi non interce-

L]

deret, mori cogerentur; Eodem modo fi quis

fiillam nullo fultam adminiculo inveniant

X. Conftideravit S, Gregorius verba il

la ab S. Grägor,,

me inter'oget, quantum ab unoquoque mors

[

U

diítet homine, vere refpondere potero, quod

Angelo devotis mariis dicta: Nolite expave- hom. a1.

unico tantum flatu & refpiratione a morte

icere : ac fi

E

L^b 9

Hl

xee dicat : Paveant illi , qui'" Evang.

feparatur, quia quam primum homo re

x

ipi-

non amant adventum Joüpernorum civium 5

pertimefcant, qui carnalibus defideriis preffi,

rare definit, pariter vivetre definit.-

Seneca &-

NI Seneca moralis Phjlofophus inqvit :

ad eorum íe focieratem pertingere pofle de-

fperant.,

Vos auter cur pertimelcitis, qua

ud Manfi'Tam debet effe mors ante oculos juveni,quam

dife. 17. (eni. Non enim citamur ex feníu, fed ex de-

veflros cocives videtis ?

Linde & Matthzeus

$* i1o.

Angelum apparuif!e deícribens, aic : Erat au-

pofito. Quanam vero eft inter cenfum & de-

politum differentia? nimirum fructus ex cen-

tem aípectus cjas (icut fülgur, & veftimenta

ejus ficuc nix : in f'igure enim rerror timo-

fu provenientes non recipiuntur, nifi poft an-

. mum evolutum; At vero depofitum ad quam-

ris eft, iü nive auter blandimentum cando-

ris.

Quia vero omnipotens Deus , & terri-

vis Domini poftulationem reftituere tenemur;

& ideo illud femper in promptu effe dcbet.

bilis peccatoribus, & blandus eft juftis, re-

'&e teflis refurrectiopis ejus Angelus, & in

Merito igitur Philofophus ait: citamur ex de-

pofito, quia mors fuper vitam;jus & potefta-

fulgure vultus, & in candote habitus de-

monftratur , ut dc ipfa fua fpecie , & terre-

tem habet, fimilem illi, quam habet depofita-

d

rius fuper rem depofitam ; unde fuperveniente

.ret reprobos, & mulceret pios.

btij

Xl. Poftquam Samíon leonem dilaniavit , Mant difc,

morte non valet dicere ; ego füm juvenis,

nondum fum maturus ad mortem : quia mors

poft aliquanrum temporis ad locum , ubi ca 35. n. 5.-

daver jacebat, reverfus favum mellis in ejus

idem jus habet in juvenes

nod in fenes, cum

tam juvenis, quam fenis vità unice duntaxat

faucibus deprchendit, de quo illud propofuit

Problema :: De comedente exivit cibus ,' & de for-

refpirationi & halitu adhzrefcat.

S, Anton.

VIII. Diabolus graviffime hominem aggres

ti egre[Ja eft dulcedo. . Porro mors eft leo ile fe-

rox & horribilis, de qua proinde in officio

p» 1. tit. £. ditur in fine, fciens plus temporis non fibi re-

defünc&torum dicitur : Salva me ex ore leonis ,

& $ $* manere. In hujus figuram dixit Dominus an-

& in Pfalmo 7. JWVe qvando rapiat, ut leo ani-

tiquo ferpenti Gen. 3. 7à infidiaberis. calcaneo

ejus , Ícilicet creaturze rationali, cujus calca-

aqmam meam , hutcque leonem natura fum-

neus corpóralis eft extremitas corporis, finem

mopere abborret, quia in medio vite noe

firz curíü leo ilte hominem frequenter ag-

vitx de ignans : & ficut (þrpens in cauda di-

. gredi-

$

Tiwus XCPEHL Mus.

4858

greditur , & proflternit. Quisnam vero ita

tn Dei timore: Q—ïxiïe, nunc enihi pro toto

fortis erit, qui de hoc leone victoriam repor-

.mundo, nollem me aliam vitam inflituiffe,

tare ,. in ejusque faucibus mellis fuavitatem

.XV.S.Gregorius Nazianzenus caducam vi- 5. €:egor,

invenire, eique libenter occurrere poffit? Is

nimirum, qui velut alter

tam noftram de(cripfit, cum orat. 10. fic ait: Naz. crat,

Samíon, ípiritum

Ejusmodi vitanoftra eft, fratres, qui vitam flu- 1o.

Dei fecum habebit, id e

ft, qui vitam aget

xam ducimus, ejusmodiin terra ludus, ut cum

janocentiz Chriftianz co

nformem , totum-

. nonfimus, naícamur, cum nati fümus ,ruríuüum

que fpiritualis vite perfe

&ioni fe tradet , is

diflolvimur. Infomnium (ümus minime confi«

enim mortem nequaquam expavefcet.

$. 'Amvbkr.

ftens, fpe&rum quoddam, quod teneri non po-

l. 7- C- 90

XII. Ingeniofa eft S. Ambrofii fuper illa a

teft, avis prerereuntis volatus, navis in mari

in Luc.

Chrito dicta verba ponderatio : Sunt aliqui

veftigium non habens, pulvis, vapor, ros ma-

Ó 3

de hic ftantibus, qui non guftabunt mortem.

tutinus, flos füo tempore naícens, & füo tem-

lta enim Íícribit: Non (atis

eft ftare, nifi,

ubi Chriftus eft ; ftetur.

poremarceícens. Hzcille feculorum & tem-

Soli enim non po-

porum ludibrium eft vita noflra. Propudiofam

tuerunt guítare mortem , qui poffunt ftare

ex te obícceniffima trahimusoriginem , & vix

cum Chrifto. Hí enim, qui, quamdiu in ter-

ex illa foeditate emerfimus, quando in eandem

ris vixerunt , cum inimico infernali fcedus

magnoimpetu redimus. Somnium fümus ho-

pepigerunt, timent, & meriio , ne in ejus

focietate poft hanc vitam eternaliter crucien-

minis miferi, quem (àa noctu imaginatio lu-

, dificat , ut fe regem füblimem in magnifico

tur, ac proinde, quando ab hac vita fepa-

throno fecundum

randi fünt , toto corde contremiícunt.

quietem videat, qui cum

fub dio, atque in trivio no&tem exegit , fra-

Manfi dife,

Xill. Merito aliqui faciunt reflexionem fü-

&us ex duro (olo, rigidus ex frigore, nudus

.per diverfuüm exitum, quem fortiti funt ma-

ex egeftate, famelicus ex longa eturieevigilat.

gifter piftorum, & pincerna Pharaonis; Ambo

Umbra fümus , quam (i tentare roanu velis,

Kegis fibi indignationem contraxerunt,in eune

nonpotes, Non aves, non naves fumus, qua-

dem carcerem, in quo Jofeph vinétus detine-

rumillz pennarum remigio ventos, hz carba-

' batur,conjecti erant , ejusdem erant aulz col-

legz aulíci, ejusdein Regis fübditi & fervi , rei

forum aliis pelagus fülcant , fed fola veftigia

quzdam earum, quz in tran(itu relinquunt,

ambo eraat, qui Regeom fuis contta fe exafpe-

fed talia,ut nullias (inctamradiantes ocaulorum

ravcrunt exceffibus , ac proinde videri pote-

obtutus,ut ea legere poflint. Pulvis fümus;,qui

rat, €os parem íortituros effeexitum,

five pro-

pitium, (ive funett

Y

&i

raviorem fibi ruinam parat , quo füblimius

1m, Er camen tilorum unus

Íea ventorum fpiritu ferri perraittit. Ros fü-

ingratiam regiam reítitutus , alter vero ad pa-

mus, quia vix folem confpicatur , quando vel

tibuium fufpenfus fuit. Quis mihi diverfitatis

pr& reverentia cedit de loco

» Vel prz timore,

hujus edilferat caufám? Omniainfigura con-

& adtniratione tam fplendid

v Majeftatis con-

tingebant illis; Nimirum ambo Regi ZEgypti

fumitur. Flos fümus , que

m fol unus videc

mundurm przfiguranti inferviebant, cum hac

apricum,adoratum, mori.uum.

Cum ergo tam

tamen differentia, quod Pincerna, qui e car-

multa fimus & nos, & vita noftra,

dico, quod

i,

cere ad gratiam pri(tinam readmiffus fuit, de-

. €a propter nihil fumus.

X.

$1

notavericillum, qui in hujus vitz ZEgypto vi-

XVI, In primulo (acrarum litterarum vefti-

L

. vit; fedabsque ulla ad hunc mundum affeGtios

'S Cregor,

bulo, atque inipíis primi & fecundi libri tituli

s Nyffenus -

ne vel adhzreícentia ; Regi potum propina-

magnum myfterium S.GregoriusNiflienus non 29ud Di-

bat, ita tamen, ut ejus manus nequaquar tan-

absque finpulariacumine notavir. Primus fcri. d4c Nyffe.

geret, ideoque fymbolum erat illorum, qui

pturz liber dicitur Genef(is, & latine Genera-

nus $. 4.

Dom. 3

mundo quidem utuntur, fed absque ullo erga

tio, five principium. Secundus liber Exodus,

mundum hunc affectu , juxta illad Apoftoli :

quod Latinis exitus,finis,cerminus dicitur

93

&

O-

poü?*afch.

Habentes alimenta , & quibus tegaur , bis contenti fi-

leane eft Hebrzis nomina libris ab eorum pri-

amus. Magi(ler vero piftorum five coquorum,

mordiis indere, & quoniam primo libro or-

illum reprzeíentabat, qui rebus mundi hujus

tum mundi Moyfes exequitur ; propterea Ge-

toto aftectu immergitur, qui enim farinam &

neícos , fivegenerationis nomine donatus fuit.

panes aliis preparat : mauus femper farina &

Secundo autem libro rexit hiftoriam exceffus

fili quis inquinatas haber ; Hi igitur (ant, qnos

filiorum Hfrael a fervitute &*gyptiaca, & óinem

illa manet terribilis fententia , ut ícilicet in pa-

tam duri, atqueintolerabilis mancipatus, inde

tibulo inferni perpetuo fufpendant

"

ur ; quia

exicrum appellandum p:taverunt.

At nunc

manus nuoquam puras habent.

quetit facer Nyffx Epifcopus ; quid caufg ,

ibidem,

.. XIV. Interrogatus aliquando quidam non

quod librum Genefeos five generationis, &

jdife

minus dives, quam potens, quidnam (ibi de vi«

l 5'

principii ftatim ille e vetigio fequitur , qui

tà peenitente & auítera quorundam religiofo-

ab exitu, & a fine nomen accepic, utot inter

rum , & de vita deliciofa & commoda quorun-

ütrumq; non alius intercedat medius. Fa&um

dam fecundum fenfualitatem, & preefentis fie-

id haud dubie, ut vitz noftrz brevitas indica-

culi ufüm viventium, videretur?

Kefpondit :

retur, & quam anguftis circumícribuptor can-

Cum his vellem vivere, cum illis vero mori

cellis, ut quorum principium inter, & Ginem,

optarem. At vero magis chriftianerefponfurus

nihil videatur reperiri medium. — Hzc tacite

fuiffet, ut Drexelius inquiz, cum iisdem opto

* philofophatur in primis librorum fuorum in-

vivere, quibuscum mori gratum effet, fiqui-

Ícriptionibus Dei amicus Moyfes , inquit ille

dem timenti Deum bene erit in extremis, &c.

hom. 6. in Ecclef. qui ftatim cum Genefi

y uogi

$. Bernard. primus S. Francifci focius , in hora

eft generatio, fimul quoque fcripfit Ex

odu

. id. eít, exceffum, ut,

mertis füac QixiHe fertur : Nunc fentio, quid fit

qui ealegerent, quz fcri-

Ppp3

pta

I AE

(Biblio'tbec'æ& Manualis Concionatorie

486

j

fe ftudiofe contineat, & morïum emendationi

pta funt, etiam per ipfüm ordinem librorum

€a difcerent, quz ad fe ipfos pertinent, Ne-

folicite invigilet: Pulvere e vefligio angulum

colle&o fparfz apes in alvearia revertuntur.

que enim feeri poteft, ut, qui Genefin, gene-

rationem, inquam, audierit, non Exodum, id

Diabolus certe in unam noftram perniciem

maxime femper intentus; cum fciat, qu& no-

eít, exceffum protinus cogitet, Juxta hae

quis tam vanus fit , ut vitze tam vang fidat?

bis ex mortis recordatione emolumenta pro«

L]

veniant, ut illius quam minime memineri-

Et quis fecum reputabit , quod vitz exordio

tam vicinus eft finis , ut nulli ejus initium

mus, magnis modis laborat.

.

XIX. Ingrediebatur S. Davi

d quondam/ ca-

Ibideg,

occurrat, quin terminum (imul obvium ha-

beat, qui non fru&uofe eam locare curet;

ftra Saulis, comiteshabens Abifai , & nonnul.

los fortiffimorum robuftiffimos alios , invenite

& ad horam mortis ftudiofe diligenterque fe

preparet, qui tam cito advenit, tamque in-

uetum Regem, tum exercitum illius omnem

alto (omno fopitum. Vidit Abifài promptam;

opinato nos hinc abripit?

€dem Di-

XVII. Diligentia & induftria mali demonis

fecüramque trucidandi hoftis opportunitatem

fimulque faafit Davidi, ut ne tam preclaram

dac. $. 2.factum multi arbitrantur, quod fepulchra ex-

in Dom. tr4 civitates olim fuerunt conítituta, ut ne

occafionem elabi fineret, vitamque adimeret

!ï

15.

homini , per quem vix fi

bivivereliceret. Re«

Jen

t

Poft homines ob oculos haberent memoriam mor-

tis, fed procul abeffet, quicquid illam refricare

fpondit

pius Rex : V ivit Dominus ,

quia nifi Do-

minus percu[Je

rit eum, aut dies ejus venerit ,. ut moe

poffet ; quod ftygius ille veterator probe fci-

ret, quam fit hoc validum ad continendos in

riatur , aut in

pralium defcendens perierit , propitiu s

fit mibi Dominus, ne «xtendam manum meam 1n Cbri-

officio homines, emolliendosque peccatores

remedium. Confirmatur id ex co, quod alte-

ftum Domini. 1. Reg. 26. 10, 11.. Quid hic re-

frznavit Davidem, utnullis fuaibus in ccdem

zius vitz homines, qui ad nos redeunt, tan-

quam a vita noftra fibi timeant , fragilitatis

infenfiffimi hoftis adduci poffet ? Refpondet 5,

Joan. Chryfoft.Hom. de David &Saul. confpi-

íüx monumentum, quo tueantur , fecum fe-

rant, neque veniant , ni(i bene tedti fune-

ciebat Saulem dormientem, ac de morte come

muni omnibus philofophatur ; fomnium eniràa

bri linteo, quo involuti fuerunt , quando

mortui, Revixit Samuel, vifusque eft Pytho-

nihil aliud,quam mors temporaria, & unius diei

interitus, Hoc ergo Davidem ab inferenda ne-

niffz, quz,.cum a Saule interrogaretur, qua-

lis formz vir effet, qui vifus, refpondit: ir

ce abftinuit, quod vitam in dormiente Saule

imaginem mortis videns, fibi etiam paratam,

Jenex. afcendit , & ipfe amitus. eft. pallio. 1. Reg.

28.14. Quefitum a multis , quale hoc pal.

nec diu poft forte, fi non ab alio, a Deo faltem

inferendam cogitavit. Atfi mors picta tantum

lium faerit Samuelis. Rabbi Salomon refpon-

L

det : Fuit pallium; cum quo fepultus eft. Sed

valuit, mors ipía quid non poterit?

L]

2

— XX. Celebrisilla Davidisnemine

m latet a- Id. Apol-

quorfüm funebri illo ami&tu inuutus advenit,

&us,quando Phi

li&hzis urbem Bethlemiticam 1. de Da-

qui paulo poft ab bac vita iterum abiturus

vid. c. 7.

erat? Tam vilia, aut non ornatiora, pracla-

obfidentibus, aquam cifternz Bethlemitice f'»

tire coepit,quo intellecto defiderio,tres milites

rioraque funt alterius vitz veftimenta ?. Ha-

buit illud zvum veflfes tum elegantiores ,

cum manife(to vitze periculo inimicas pene-

tum pretiofiores, fed venit cum ferali fuo ami-

trando phalanges , aquam attulere, Regique

at ille noluit bibere, fed libavit

cula Samuel, ut ejus, quam jam oppetierat,

prefentarunt,

mortis infigne aliquod fecum ferret , conti-

eam Domino, dicens : Profitius fii mibi Dominus,

ne faciam boc num fanguinem bominum iftorumy qui

Manfit

nuoque ob oculos haberet , quaíi nemo in

hac vita vel momento fecurus degere poffit,

profe£ti funt , &g. animarum periculum bibamm ?. bi

7'"'71

S. Ambrofius, cur David.aquam illam bibere

nifi in confideratione fragilitatis propriz po-

fitus. Propterea etíam Samnucl, tanquam pra»

recufarit; hancaffignat caufam : Eo quod fuz»

viratem bibendi habere non poffet,quz propo-

fidio taliopus habuiffet, pallio füo capulari

fe texit, & velut obarmavit, Atque ille qui-

fite mortis horrore confiaret.

-XXI. Antiqui idololatrze:. cadavera in ci- Manfi difg,

dem i(tud in litore, & portu, quid ergo nos

inter tempeftatum procellas in medio mari;

neres ac pulverem reducere folebant per5 m 8

& przíentaneis periculis agamus?

ignem ; forfitan ex aftuti ferpentis confilio,

Jtilitas memorid. mortis.

ut ita fimul cum cadaverum difperfione , fi-

mul mortis. pmgenimmm—cvanefceret me-

Ibidem.

XVIII. Solent apes, cum toto femel agmi-

moria; Sciebat namque , quantum fibi bel-

neab alveari eruperunt , diffipari, & egre füb

lum cieret memoria mortis.

te&ta priora reverti, . Sed quo remedio feri

offit, ut iterum co&ant, & in priores cellu-

XIL S. Antonius fequentem ex S. Joanne$. Anton.

mpD . !-tit.5.

:

as fe recipiant? Plin. l. 36. c. ult. hac arte

Damafceno sffert difcurfum : Quidam du

C;1, $. 10.'

a facie unicornis, ne ab eo devoraretur, ve-

revocare poffe docet: Pulvere e veftigio an-

uium colle&to, fparfz apes in alvearia rever.

locius fugeret, in quoddam barathrum ma-

gnum cecidit; cum autem caderet, mani-

tuntur. Quam facile ad peccandum erumpunt

homines ? quam leviter ab zquo & bono re-

bus arbufículam apprehendit, & in bafi qua-

dam lubrica & inftabili pedes fixit ; re(piciens

cedunt ? ut vero in femitam redeant, quid

agas? Sume pulverem , fume cinerem, fume

vero vidit duos mures , unum album, &

auxillum terrz, in quam primzvi anguis doe

alterum . nigrum inceffanter. radicem arbu-

j

O

rediimus , atque ea frontem memoriamque

fculz , quam apprehenderat, rodentes , &

jam prope erant, utipfuüm abfcinderent, in

homini prafica; ita facies, ut ad meliorem

fun*do autem ba.xathri vidit dragonem re

rribi-

gem fe rccipyiat , ,& intra legum-cancellos

lem

vïimzm*--mmï Mors.

47

f'enäi'þiräntem ignem,& soperto ore ipfum de.

mus hujus (Fabrïcämx expendit, :atqu;c,diiäpi-

vorare cupientem ; füper bafim vero;ubi fe fu-

dat, nullo mortis, q

u identidemhþumäris

flentantem tenebat,vidit quatuor afpidum ca-

imminet, habito refpectu-

x

N

;

A

*

.

pita inde prodeuntium ; Elevans autem ocu-

XXIV. Cum D

*

Oominus vi

nez. ficulneam ïdemþ"difc-.

los vidit exiguum mellis de ramis illis arbu-

infructüofam amputari jufliffet, vinitor f& in- 8« n« 5«-

Ícule exireoblitasque periculi,in quo undique -

terpofuit;rogavitque ut faltem unius annofpa-

| pofitus erat, fe ipfum dulcedini illius modici

tio eandem toleraret, promittens omnem ex

h

mellis totum dedit.Ouis igitur hominem iftam

parte fua diligentiam & induftriam,ad hoc re-

non judicaret in(3num,qui ita accendit ad illud

quifitam, ut frü&tificaret. Sed quomodo id fe

modicum dele&ationis habendum, quod tam

obtenturum fperabat? Usque duzg fodiam circa

multiplicis pericali oblivifcitur, tanquam ce-

illam, & mittam fiercora. Fotfa autem & ftercora

cus effet, ac.pfüm non videret; ideo orabat

ä

illa mortem prafigurant;quia memoria putre-

P(almifta: Jlumina oculos meos, ne unquam obdor-

dinis, vermium, & fepulturz optimum eft re-

miaminwerie; id eft,in confideradone mortis,

medium , ut anima aliqua ante fterilis bono-

t

M

——

ne quando dicat inimicus ineus, fcilicet diabolus;

rum & virtuoforum operum referac fructus.

prevalui adverfus eun , (cilicet per peccatum.

XXV. Si tam potens & efficax eít mortís Salazar -

Linicornis mortis tenet figrram,quod homines

recordatio, non fim nimius, fi illius potentiam zp. Nyff.

——

O Con- Dom. 15.

femper períequitur, & apprebendere cupit.

cum virtute Nomipis Jefü quodammod

Und: dicitur Job. 34.. INiziquid. volet Rbinozeros

tendere pofle dicam.. Qua alia tam va

lida & poft Pent.

À

Jerviretibi? Rhinoceros eft unicornis,& ifte non

invicta arx ac dulciffimum Domini noftri no- ?**

vultalieui (ervire, quia mors nemini vult füb-

men? De illo inquit Salomon Prov. 18. 10.

. jici, aut parcere, ita ut elephantem etiam cor-

Tüurris fotiffana nomen Domini, ad ipfam currit

nu in ventrem figens interimat, quia fcilicet

juítus, & exaltabitur. Salazar, infignis harum

mors quemicunque virtute,ve

h

| fcientia,ant po-

paroemiarum interpres ait, quod ea verba

teftate magnum interimit. Barathrum, mun-

multi Hebrzorum de inoffabili nomine Jeho-

das eft omnibus malis plenum ; arbufcula

vah accipiunt, ad fan&tiffimum autem nomen

unius cujusque eft vita, qux per horas diei &

Jefu alii confequenter trahere contendünt,

Maseciir.

noctis, quafi per murem nigrum & album, in«

propter affinitatem literarum utriusque no-

ceffanter confümitur, & incifioni appropin-

minis. Sacrofan&tum ergo hoc Domini noftri

. quat. Bafis quatuor afpidum,corpus elt ex qua-.

nomen mmunitiffima turris eft, qui in eam fefe.

tuor elementis compoficum, quibus inordina-

ER

recipit, is exaltabitur, & gloriofos de hofte

:

4

tis, corporis compago diffolvitur. Draco terri-

triumphos referet. -

b:lis, eft infernus, cunctos devorare cupiens.

XXVL Quotiéscunque fummus Pontifex Maná die,

2ulcedo ramufculi mellea,cft delectatio fallax

aliquis in Bafilica $. Joannis Lateranenfi folen- 6- n. $.

pol.

imundi, per quam homo (educitur,ne fuum pe-

niter poffetlionem capit (ui Pontificatus, levis

Dlg

,

. riculum intueatur, & fic dum mundi dele&ta-

uzdam ftupa virgz fümmitati affixa accen- -

i^

À

üonibus vacat, & f(e moriturum non confide-

itur, quz poft editam luminofam quandam

rat, confumpta radice arbuículz, & bafe de-:

flammulamyin fumum & cinerem ín momento

firuGainfoflatum cadir, & ibi defiderium pec-

redigitur, ut per hanc ceremoniam omnium

catorum peribit; led dum mortem bene reco-

humanarum digoitatum; quz cíto in cinerem

gitatpros'aoquam,mel dimictit deleCtationibus :

convertuntut, fugacitas electo Pontifici infi-

r r o

pPiPCI

lum evadit.

riandapna; & peccatum & p

nuetur. Unde preco quidam clara voce cla-

VMä—nü difc.

XNXUI. Fadem ftultitia nonnullorum, mor- .

mav: Beatiffane Pater ,. fic tranfit gleria. mundi.

!2 n, 2.

tem minime contendentium, fed ad radices in

Quibus verbis addi merito poffet. . Neque de-

boc mundo agendas contendentium, fequenti

fcendet tegum, el cum eo gloria eus.

fimilitudine exprimi potcít: $i quis zediticium

XXVII.. De confuetudine aliquando

fuit$ Anton.

exftru&tum habe:et juxta impetuofum torren-

Imperatorum, quod, cum eífent elc&ti, prima P-4-tit 14.

tem, qui contiguam identidem roderet & ab-

die coronationis eorum venicbat ad eum La * 9 37*

jdiit,

fumeret terram, illias autem fabrica non nifi

picidarius, deferens in míanu füa tres vel qua-

b

ad tres vel quatuor ad füummum diftaret pal-

tuor petias; marmorum diverforum colorum

1mos; num quis adeo ob omni mente alienus

dicens: Jubeat Dominus Imperator, de quo

foret, ut inibi curiofa extraeret eftiva ambu-

genere marmoris velit fibi fieri fepulchrum,

lacra, aut cabicila auro diftincta, pretiofisque

quia homo mortalis eft ; & hoc ficbat ad dan-

jncruftata lapicihus, ut flacuas inibi erigeret,

dam fibi occafionem humiliationis ex mema-

aut picturas celebriores? fi nsingue fabricam

ria mortis. lllz namque manus, quz fcriptis

ntof.

füuam vel unico inítsati pertimetcit abripien-

moderabantur; que unico duntaxat nutu vae

d o

. dam fluminis impetu, nullos unquam fingula-

lidiffimos, quocunque volebant, dirigebant &

uS.

S, II

res adhibebit fumptus, aut lüam circa huj

VE

deftinabant exercitüs, coram quibus torus

modi zdificium applicabitimentem. Quoríum

contremifcebat mundus, tandem a validiffi-

igitur & quamcdiu nos infaniemus in exflruen-

mis devorantur Vermibus; Caput illud quod

12;2

X.

dis vanitatum türribus,quic

nes morimur,e

innumeris populis atque provinciis leges de-

^

quafi aquz dilabimur ia terram ? veritas indu-

cernebat, unico ictu fusque deque verfum in

bitata & pradtica eft, quoniam aquz ille vici-

fepalchrum reconditur: corpus; quod regio

nz (unt, noítrisque inhiant faucibus, & nihil-

fplendebat paludamento , tines cocpertum

ominus quis eft, qui hoc ipfüm confideret ex

confpicitur, juxta illud lfaiz: Stübter te flerne-

Y

l

omnibus?Omnibusmors imminer,& nihilomi-

tur tinea, £5 oberimentum tuum eft vermis.

.nus indelinenter fuum quilibet ingenium, pe-

XXVIII. Toennes de S.GeminianosVincer. Nyffen.f.c,

lii de

culium, tempus, & quidquid poflidet, in do-

tius Bellvaceníis, Berchorius, & plures a

Baífi-

A

i

458

Biblitbeca : Manuals | . Coneionatoriae

þ,

Bafilifco ajunt, quod $. Ambrofius in Pfal.

$ XIV.

,,1

! m

gt

112. O&on. 10. his verbis affirmat : Bafilis-

MISCELLANEA-

i

cus fi quodcunque prior viderit animal , fer-

:

st

tur oecidere, & allegatur, ftàtim necari , qui

;

! Qualitas.

u

potuerit a ferpente hujusmodi prarvideri, ipfe

i |

ors falcata pingitur, qualem olim S. Jo- Apoc, w.

quoque ferpens mori dicitur, fi fuerit ho-

I.M

annes vidit, fimilem Filio Hominis, ha- v. 14.

minis preventus afpedu. Vifu perdit, ac

bentem in capite coronam auream, & in ma-

. perit, cxdit, caditque Baflicus.

Qlæm,-

nu fus falcem acutam ; nam uct Chriftus om-

cur mors malis eft tam exitialis? .Mors pecca-

nium judex, fic mors omnium eít carnifex, &

torum pe[Fma. P(alm. 35. v. 22. Cur juíto tam

falutaris? JNam jretiofa in confpe&tu Dowint mors

falx utriusque eft index.

]i. Diogenes Cynicus inter buftuaria ob- Beff, comc. -

Santlorum ejus. Pfalm. 115. 15. Qua fit, quod

juftus morti vitam adimit, & peccatori mors

ambulans, fcifcitanti Alexandro, quid ibi age- 2.de mert,

Dren

rec? Patris tui Philippi, refpondit, calvariamP 3

L1

mortem deteriorem adfert ? Refpondeo, mors

pedt

f

Bafilifcus quidam eft. Qui mortem przime-

quzro, fed interr

gofcere/ nequeo: tu, fi potes,

S

j 9t

oftende.

i

ditatur, ac diu ante quam adveniat, previ-

u

det, nihil huic ab illa incommodi venit, At

lil.Idem rogat

b nupi

quid mali effet mors,Lgert. l. 6.

refpondit: quo pa&to malum, cum przefentem

quem illa przoccupat, & prior videt, eun-

dem intoxicat, & necat.

Et quoniam ju-

non fentiamus? quod autem abeft, nulli ma-

lum eft, Dum fentit homo, vivit; nondum

ftus eam afpectu fuo prevenit, proptera etiam

La

vincit, & veneno fuo exonerat: Mori dici-

igitur adeft mors, quz. fi ad(it, abeft fenfus;

Fdto,

Malum autem non cíl, quod non fenticur.

Fa

tur, fi fuerit hominis preventus afpectu; pec-

catorum vero, qui fe videri priorem, patitur,

IV. Tres fünt nuntii mortis, cafus , infir- Hugo de

b

mitas, fenectus? Cafus dubia, infirmitas gra- clauftro

^

occidit: Allegatur ftatim occidi, qui potue-

Se«.

xit a (erpente hujusmodi. previderi.

Hinc

via, fene&tus certa denunciat, Cafus nuntiat hlme L2«

l

mortem latentem, infirmitas apparentem, fe-

$-

nt Q

intelligetis id, quod de venerabili illo fene

&I2,

Simeone S. Lucas ait; ARefponfum acceperat Si-

ne&tus prefentem. Ex hac incertitudine mor-

tis timor, ex gravitate dolor, ex certitudine

meon a Spirit

u [antüio

.mon vifurum. fe mortem,

- mift videret Ciyifium Dominum. Luc. 2. 26. Non

i

fene&tutis non obflinatio, fed humilitas & af-

hn

fli&tio fequi debet.

X

dicit, quod fit mors illum vifura, fed ille

.

nqu

morterm,

Hoc enim juítus a peccatore dif-

.N. Gorgiás jam vi

cinus xhorti, & fenfim in Laert. 1.6, :

16

fomnum delapfus, cum quazfitus fuiffet, quid

fert, quod ille mortem prior videt, adeo etiam

& 30

fuperat, hic prior a rnorte videtur, atque id-.

ageret? jam fomnus, reípondit, me fratri fuo

MM

tradere incipit.

sE

. €Circo mactatur. Ergo vigilemus, ut mortermi

diuturna meditatione preoccupemus, & vi-

V. Mors non eft gloriofa, fed fortiter mori Seuec, ep.

gloriofum eft. Nemo mortem fuam laudat, 68

fa venenatum hunc Bafilifcum przveniamus;

fic enim omne ab illo toxicum auferemus, at«

ied eum, cujus mors abftulit animum inter-

eft, utrara malitia illi, aa virtus manurm ade

que in voluptatem, & vitam noütam converf

moverit.. Mors enirmn, quae in Catone gloriofa

temus,

eít; in Bruto turpis & erubeícenda. — Cato

illa boneftiflime ufus eft; turpiffime Brutus.

foid.Dom. XXXIX; De militiz Ro&)anæ : Tyronibus

VII. Guilielmus Dux Javariz in íomno vl-Drex, in

$. poít

ait Vegetius l. 1. c. 18. Equi lignei hyeme

ditcervum eminentis f'aturae in altero cornuprodr,c.r.

Pent. $. $. fub tecto, eftate ponebantur in campo. Su-

campanulas, in altero acceníos cereos feren- 9. 38«

per hos juniores primo inermes, dum con-

tem, qui a Venatoribus canibusque agitarus,

fuetitudine proficerent, demum armati co-

cum oimnes efiugiendi vias interclufas cerne-

j Vi

ebantur afcendere, hoc enim affidua me-

l,

ditatione faciebant, fcilicet ut in tumultibus

ret,in apertum Coemeterii D. Virginis fepul-

chrum fugit, ibiace ezptus & occiíus eft.. Ex

- przlii fine mora afcenderenr, qui tam ftudio-

fe exercebantur in pace. O quam pruden-

quo fomnio evigilans !

?rinceps, .ego. inquie-

bat, fum ille cervus, qusre & in dicto. Coe-

ter dictum: ut in tumultu przlii fine mora

meterio fepeliri volo. Quodi & fadtum, mor-

afcenderent, qui ftudiofe exercebantur in

te brevi fecnta.

Y

ace! Quam ardua res, inter confu(z mul-

e

titudinis concurrentium militum, & omnia

4 NBT. Olim parsvit D

T Qermem afcenífu Jon. 4

diluculi,& percuffit hederam, & exaruit. He-

miícentium ftrepitum, dextre quidquam aze-

dera talis homo eff. vermis mors.

re, (i inter otia pacis non crebra exercitatio-

TX. Militia e(t vita bominis füper terram :Ppreff.co

nc.

ne affueveris! Nullus tam confufus, ac tu-

teffera noftra pulvis eft? hinc hominem agno- «. p. .

multuarius, quam füpremus vitze cum mor-

fcas. , Memento ergo homo, quia pulvis es,

L

te confli&us, ubi & mortis timor, & judi-

4

& in pulverem reverteris.

- ld G

cis multo gravior metus, & conícientiz an-

. X. Redte cecinit quidam Poeta. -

Ix;ch. p.re

LLTRI

xietas, & vite amor, & morbi acerbitas, &

INudus ut in terram sieni, fic nudus. abibo.

Ade nOV. Cs

61

plura alia fünt, quz omnia mifcent, ut ani-

12.

m difpicere non poffit ,. quomodo recte

Quid frufira fudo, funera nuda videns.

oc eft:

' tunc agere poffit, qu& non diuturna, fre-

Zuf. Erden bin icb. kowmen blosy.

quentique meditarione ante ad hanc fe pu-

JDa. d! Mutter. micb. gehobven.

gnam Quäiofe comp,ararit,,r

Blos kebr ich in der. Exden Scbos,

. Vird . alles Ryn veriobren.

! XI- Bar- :

Jiuus XCVllL Mos.

499

$. Jo. D« XI. Barlaamus mortem unicorni fero-

maíc c.19. cienti & hominem infe

miniftris, qui adüai)ant., in menteth venit,

:it.

quenti comparat , vi-

Regem in regium le&tum deportare, qui inde

tam arbori, in qua homo fe.aliquam dia fu-

non nifi viginti paffibus diftabat. Jacuit in

ftentat, donec a duobus muribus, albo &

loco tam foerido novem horas, & inibi mor-

L.

atro (puta die ac nocte) radice abji

cum arbore cadat,

impta,

tuus eft. lta Rex florentiffimus, & liliorum,

Infra ipfüm [crobem

nuper adeo poít obtentas geminas infignes

apertam (orbem miferiis refertum) & in ea

victorias, & occupatum regnum Neapolita-

draconem horrendum (infernas fauces) ex

num, totamque Calabriam

& ,Apuliam , non

quatuor vero lateribus, quatuor (afpides

alium mortis locum habuit

L]

(elementa) fingit. ' An non ergo merito ho-

A

XVIIL Cleopatra varia genera collegic Plutarch,

i.

mo timeát? an non ftulte agit, (i füi fecurus

venenorum lethalium , quorum fingula utin Anton.

guttam mellis ex arbore decerpat?

l Dfex. jn

periclitaretur, quod; minimum doloris fen-

XII. Senex quidam cum mors raptura ho-

füm afferret, obtulit rerum capitalium cu-

(

J

predr. c.2. nem adeeffet, illeque quereretur, fe moni-

!

:

ftodiis; ubi animadvertit, ea quz mortem

tum nunquam fuifle, refpondit illa, (at mo-

. accelerarent, cum dolore maturare , lenio-

K

nitum effe, dum tot infantum, juvenum, fe-

ra auteim defici celeritate; tranfiit ad beftias.

numque funera, & przterea fuos etiam ca-

Alpiciebat cum alia aliis admoverentur. Tra-

nos aíp

exiffet; hos enim fidiffimos mortis

. €abat id quotidie, atque in omnibus pene

nuntios effe.

unicum invenit afpidis morfüm círca contra-

Eseder. n XIIl. Numa Romanus Rex in cubiculo füo

efto.

&ionem membrorum vcl gemitum , gravem

$. fpeculum appendit, calvis mortuorum cir-

foporem & torporem. inducere cum faciei

de

Franc.

Borg.

cumcinctum , quos inter hoc lemma legeba-

molli fudore, & fenfüum ftupore facile elan-

[

tur: Speculum hoc non fallit.

ELa.-

gueícentium , & xgre ferentium , ficut qui

Senec.] I.

XIV. Sed & Seneca ait, inventa effe fpe-

alto fomno mer(i (ünt, expergefieri, aut ex-

mat qq. cula, ut homo feipfe nofcerec- | Ut juvenis

G- IQ.

citeri, Hinc eidem paranti fibi clam necem

ztatis Hore admoneretur, tempus illud effe

inferre eo ipfo die, quo etiam poft balneum

(d

difcendi;! fenex ut indecora canis depone-

fplendide epulata eft, cifta rure veniens al«

ret, & de morte aliquid cogitaret.

. lata eft a quodaim, qui a fatellitibus rogatus,

| lln ann. Pa.

XV. Viderat in redudlione S. Mariz Majo-

raquar,

quid ferret. depofiris foliis, ait, fe ficus fer-

M

ris parvulus , necdum rationis compos fre-

re Cleopatrz. Laudantibus ficus arridens,

1635.

& 39..

. quentes in templo exequias, a quibus do-

inviravit, ut fümerent, fed abítinuére. Tum

mum reverfus in defuncti modum corpufcu-

referata janua in lectum fe condidit, in au-

lum humi componebat ;; patremque fuum

reo Jacens leCto ,. regio cultu exornata:

L

rogabat, ut mOriendi fibi poteftatem face-

ajunt, aípidem inter ficos illatam ,' foliis-

ret. Ufuürpavit id frequenter puerulus , do-

.que fuiffe obteQtam. Ita enim juffiffe Cleo-

nec pater repetitis toties precibus commo-

patram, ut ignorantis corpus beflia invade-

'tus: Si te, ait, fili mi, evocare Deus vo-

ret; ut igitut de ficis tollens.eam confpe-

luerit, non inficior, ut qui illius nutum ob-

Xit, brachiu

)

m nudatum;þ. mo;fui ejus prge

/^ 4ervare in omnibus ftudeam. |Morere, fili

buit.

mi! morere, fi Deus te mori voluerit, Hoc

l

patris. accepto refponío exurgit puer va-

C

lens, ac vegetus; atque ubi fe morientis in

XIX. Nil melius seterna lex fedc, quam Senee,

ep

morem in le&ulo compofüit, continuo mo-

quod unum inrroitum nobis ad vitam dedit,6g.

ritur.

,

multos exitus.

N'Vita l. 1.

— XVI. Rev

erendi P. Petzi Fourier, qui an-

XX.. Jigyptii olim in divitum e

:

UR hd O

pulis cada- Herod,] $

no 1565. Miracurz, Gallice Mirecour, pri-

ver ligneum oftendebant dicente

S$: in hunc

die Cal. Dec. in Lotharingia natus eft, Pater,

intuens pota, & oblecta te; talis poft mortem

Dominicus Fourier moriturus, collectis viri-

futurus, uc hoc fren

bus pileolum capiti detraxit, ac junclis mani-

" etent.

i

"

O intempc?antiam coere .

. bus oculisque in coclum fixis mortem exfpe-

XXL Ag

i-ïïlsvinterrogatkus , qdo- pacto quisPItiltarch.,i

Cabat.

Confanguineis monentibus , ne nu-

libertatem tueri poffet? . fi mortem

; inquit, in Lacon,

1

dato capite malum augeret refpondit: INemo

contempferit./ Cum vero injufte ad laqueum

vefirum Principi donum aut. literas. offert , mift de-

damnato lictor quidam flendo condoleret,

le&bo capite. |Ego quoque amimam a Deo mibi tot

define, dixit illi, vicem meam flere, nam fic

-annis commodatum, ut, qua par ef1, reverentia. of-

totto

moiens, melior füm iis, qui me occidunc.

[

. feram maximi momenti donum , . permütite.

lta

XXII. Mors & exilium, & omnia

hoc fitu mortuus eft,

; que in Epid, in

malis habentur, ob oculos tibi quot

idie ver- enchir, Ce

Lud, Guy.

XVIi. Carolus VII. I. Galliz Rex

X7. April.

feniur , omnium vero maxime m

ors; ficog.

pn ID

tom.t,1.4. I498. cum conjuge (ua Britannica iturus. ad

nihil unquam humile cogitabis, nec impen-

9 10.

Fpe&andos nobiles in foffa arcis Ambianenfis

fe cupies

A

*

&etus.

quicquam , inquit fapienter epi-

pila lufuros, ambulacrum adiit, in cujus ma-

le farti limine & poftibus, capite, (taturz li-

XXIIL. Aquila cervum expugnatura , mul. Plin.1, 10,

cet ipfe non altz, offendit; inde fpe&tans

tum pulverem excutit in oculos, & pennisc. 4.

ludos hilariter cum Regina, fübito cararrho

ora verberat, donec przcipitet in rupes; fic

opprimitur, amiffo omni fenfu, & íenfuum

eccle(ia in die Cinerum cineres capiti infper-

fundione. lta füi impos decidit in cloacam,

git, ut nos hoc pacto per mortis memoriam

quz illi proxima erat: .neque ulli e R

í

egiis

fibi & Deo fubjectos efficiat. -

R. P. Lohn. Bibi. Man.» Jum. 11

Q3

| XXIV. Si-

7^

490

Jibliotbecce Mam.;alis -Concionatorice

Pluarch, — XXIV. Simonides Philofophus pof&emi a morituros. Etcerte tales dignos fe efficiunt,

ut ad Chrifti nuptias introire merantur; qui-

in confol. fe Paufaniz Regi Lacedzmoniorum, ut mem-

nofymon € Philofophia promeret, e quo me-

-cunque enim mortis fug efficaciter recor-

lior evadere poffet. Hominem, ajebac

fe, &

dantur, ftudent effe patientes, continentes,

mortalem memineris.

obedieixes.

Deffzus

XXXV. Etfi Chriftus illos, quos a motbis Nyffenus

XXV. Solon ad elatos fpiritus Greco-

9t

( J

conc. I-. prüm retundendos, Delphici templi valvis

curaverat,exhortatus fit, ne dcinceps amplius in die Cin,

l h

de mort. jinfcripfit: nofce teipfum, quis, unde, quo

peccarent; nulli tamen a morte refüfcitato 4

tendas, nam vivendo moreris, & moriendo

fimilem adhortationem fecit, eo quod mors

v1vis.

5

ipfa utpote optimus magifteryeos imbuendos

Fulgof, 2;

XXVI. Saladinus domitor Afiz indufium

fufceperit, ut Nyffenus difcurrit.

- fuum poft mortem ia pertica fufpendi, fimul-

XXXVI. Cum Chriftus regionem Gerafe- Matrh. 8,

que clamari juffit: Hoc fpolium Orientis ter-

norum intraffct occurrerunt, ei duo diemonia v. 28»

ror, & domitor A(iz Saladinus ex tot trium-

habentes, dé monumentis exeuntes: fuper

phis fecum abftulit.

quz verba S. Petrus Chryfol. dicit: Exeunts5. l'etrus

ulatz iridis finuofa

Plin,

XXVII. Pavo cum oc

de monumentis, & verfa vice captivos ferunt, Ch: yfol,

ap.

volumina pandit, übi nigredinem pedum con-

a quibus fuerant captivati; fiftuntur poeais, ^ ^

fpicit; mox criftam cadere finit; idem eve-

" quorum cruciatbus torquebantur , nimirum

niet homini ob fua dona & talenta elato, fi

ex reprzfentatione mortis roborati..

. pedes fuos, id eft, vitx exitum, & quid poft

XXXVIL. Licet poena inferna reipía fitNyffen. in

mortem futurus (it, con(ideret.

;

eravior, quam mors corporis , comminatiofer.5- Poft.

0.'.3'3.*4.

Pluterch,

XXVIII. Cum Againedes & Triphonius

' tamen corporalis mortis acrior, & vehemen-

Quadr.

apuc Bef ArchiteCti pro conftructo Apollini fano mer.

tior eít ad commovendum bomincm,;« hinc

C:jet.

c.7. de

r5 (

mort,

cedem ab eo, quam optimam haberet, poftu-

Deus Adamo mortem, non infernum mina-

laffent, refpondit ille: Poft octiduum voti

. tus eft, fi vetitum pomum non c

effet.

chüums

compotes eritis. linde die feptimo ambo

mortui fünt, quafi a Deo nec dati , ne

XXXVIII. S. Ambro(ï,quæritg cur S. David S. Ambr.

c peti

in apol.

melius quid morte poffit.

"ab aquz , quam tres robuftiflimi per mediam

S.Hier.1.2.

XXIX. Plato relicta

Md

At

henienfium civi-

Philitinorum aciem cum periculo vitz penc. David.

f

contr& JOtate, cum quibusdam

uis difcipulis in villa

trantes attulerant, potu abílinuerit? & re-

vin.

quadam antiqua & ruinofa commoratus eft,

fpondet: fuavitatem bibendi habere non po-

ut timore periculorum, ex frequenti terra

terat, qux propofitz mortis horrore coníta-

$ (

motu ortorum, in fe vitia carnis & inordina-

bat, Nempe, ut addit Nyffenus. ob oculos

L

tas alias concupifcentias refrenaret.

mortis, licet folum cogitate, nulla eft fine

Plutarch.

multo felle voluptas, nulla fine amarore dul«

.. XXX. Cum de Thefpefio fcelerato homi-

|

"

de fera

ne oraculum fuiflet confultum, num quz fpes

cedo, nulle fine anxiis curis delicia.

Nume

foret ipfum emendandi? tefponfum eft: me-

XXXIX. Deus primis parentibus poft

/O f- Ny

a.- I- &.

Vind-

lior erit, poftquam mortuus fuerit. Paulo poft

fen(am tunicas pelliceas ex pellibus mortuo-

itaque gravi cafu collifus ad terram per tri-

rum animalium injecit, ut expreffam fus fra-

duum exanimis Jacuit: reverfüs tandem ad

gilitatis imaginem ceraerent, ex iisque, quid

fe, retulit, quendam e (uis coguatis ad fe ac-

paulo poft futuri effent, perdi(cerent, de qui-

Eng.

àd Àng

ceffiffe, dixiffeque: Salve Thefpefi, cumque

bus tunicis fic loquitur T heodorus : TunicasTheodor,

ille diceret, fe Aridzum vocari, fuübjecit co-

pelliceas dedit illis Deus ex ineffabilibus the- cath.

gnatus: Aridzus fuiíti, fed deinceps Thefpe-

fauris, quare minime quzreadum eft,unde cas

fius, id eft, divinus eris. Ecfic factum vita poft

attuleric;/ Nam; ut ffidor. advertit, tunicalfd. l ro.

Sander

1, fchi

acta probavit.

L]

appellata eft, quia in metu incedentis fonum Ftym. c.

22,

N

8. Bern. f.

XXX. Memorare novi

flima, ait S*Viracidcs,

f

L2

*

icits «tonus enim fonus eft, uade primis pa-

Atg,

de prim| & non'peccabis; & non ait memorare pri-

rentibus tunicz pellicez poft lapfüm funt fa.

qmed.

mordia aut media, validior enim, & vehe-

&e, ut perperuum

:

noville

fuz fragilitatis & iïnüabi-

X

mentior eft Spiritus timoris ad refiftendum

litatis monitorem haberent.

^

XL. S. Chryfoftomus quzrit, cur

Pateff'a- S.Chryf, -

peccato, quam pudor, & dolor; quia pudor

de fimilitudine, & dolor de qualicunque hu-

milias noviflimis Vinez operariis eandem ac ^Pud Nyff-

jus mundi confolatione capit folatium, timor

primis mercedem dederit? & refpondet, pri- "?

vero non invenit, ubi confoletur.

mos operarios fuiffe ex juftis primi fzeculi, qui,.

N Fil'«g

l, mil

Ydem f ad

XXXII. Inter (ancta & defiderabilia loca

quia &tatem füam prolixiorem cogitabanc,

& 7,

milit. de fepelchrum tenet. quodammodo principa-

quodammodo negligentes eos faciebat circa

templ.

tum, & devotionis plus nefcio quid fentitur,

juftitiam, & refrigelcere faciebar animas eo-

C,11,

ubi mortuus requielcit, quam ubi vivus con-

rum exípectatio fzculii longioris, & illis infzi-

iebr,

verfatus eft.

Ya

gidatio erat cognofcere mundi fpatia effe lon-

XXXIII. S. Joannes poft alios tres equos

gioras at poftremi, quia brevitatem vite ob

vidit quartum pallidum; & qui fedebat fuper

oculos habebant, (eipíos incitabant, & accen-

eum, nomen illi mors.

x

debantur amore Dei, ut,quanto brevius habe-

elicus folos illos ad-

J

S Albert.^

XXXIV. Rex Evang

bant fp

atium temporis, tanto fervcntigs in vi-

j

in. s2. mifit ad nuptias, qui vocati fünt apud exitus

nea Domini laborarent..

Matth.

viarum, illi autem juxtaS. Albertaum Magnum

XLI. De fponfa olim dixerunt füperi:Cant 7 .

'fünt in exitibus viarum, qui mórtem fuam ju-

Quz eft ifta, quze afcendit per defertum, V: 9:

LE

yrrhe &

lgiccr profpiciunt , & qui fe credunt quotidie

ficut virgu*la fümi ex axqrgatibqs In

thuris,

T: i?ulu's | XCVH]. Mors.

x49f

thuris , & univerfi pulveris pigmentarii, Mub s nE eXpbhit Cinrerem/ tanquam þanem Deda 1. de

eam omnigenis virtutibus per pulverem uni- manducabam , id eft , memoria infirmitatis prod.

verfüm intelleGis repletam fuiffe ex eo colli-

& conditionis mez , qua memini me pulve.

gunt, quod myrrham & thus, id eft, ftudium

rem ; & cinerem effe , panis mihi eft, refe-

orationis, & confiderationem mortis, velut

n

&io mea eft. Hinc & Chriftus docuit, pa-

*

radices & caufas omnium virtutum habue-

nem quotidïanum bodie petere , ut incertitue

$. Albert rint ; nam, ut bene S. Albertus Magnus ad-

£ 6

dinem horz ultimas: femper ob oculos habe«

vertit , quicunque mortis fuz efficaciter re-

remus. linde exclamans S. Aug

5

uftinus ait:

cordantur, ftadent effe continentes & obe-

O Sapientia vera, & divina providentia, quae

dientes ; nituntur femetipfos per véram con-

docuit & panem petere, & hodie nominare!

tritionem & peccatorum confeffionem a pec-

hoc enim dicto & aviditas cum avaritia tolli-

8:

catorum maculis expiare, non.negligunc

. tur, & humane vitz infinuatur incertum &c.

l

.eleemofynas füas pauperibus erogare , non

Competenter ergo oramus : panem noftrunmt

'céffant orationibus ac aliis bonis o

quotidianum da nobis bodie ,

At

invigilare. -

D

peribus

quia c:a&inus

ï

Á

h

dies, quid pariat, ignoramus.-

Plin.1. 26.

XLII. Plinius de apib

us fcribit, quod þul-

,

— XLVIII. Etiam in illa fententia: 'Nifï:conamatzh,,

8«

e/ap. ult,

vere ex vefligio angulum colledo fparfz in

alvearia revertantur; idem hominibus accie

verfi faeritis, & efficiamini ficut parvuli, non v. 3.

intrabitis in regnum coelorum : mortem no-

dit, qui, fi a juftitia & bonorum operum ftu-

[en, j

bis Chriftus in memoriam revocare voluit ;

) MR-

— dio difcedunt, cinere, qui ex primzvi anguis

nam, ut Nyfílenus ait, dicere quodammodo Nyf. £. 1.

. dolo collectus eft, confper(i ad alveare füuum,

h

id eft, vite melioris ftatum revertüntur.

voluit, neminem potiturum zterna beatitu. in die cin,

(f

dine, nii exiftimatione füa mortuo. fimilis $. 2«

Cajet. in

XLII. Obfervat acute Cajetanus , quod

fiat, ut per ominia fimillimus puer eft. Hinc

c 3. Gen. Deus olim ferpenti dixerit: [nimicitias po-

Artemidorus ajebat, (i quis (omniaret , fe

nara inter te, & mulierem. Et numerum plu-

puerum effe, sgrotanti mortem prenuntia-

ralem propterea ufürpavit , quia non füfficit

imbt.

" inimicum effe diabolo quoad ea , quz funt

ri, quandoquidem & mortui laceris invol«

ipuls

vuntur pannis ,^& in linteolis , quemadmo-

fide aut fpei, fed oportet inimicum effe fe.

i.

cundum omnes partes , fecundum ea, quz

dum infantes, & humi deponuntur.

funt caftitatis , abítinentix , -mifericordiz &

XLIX. Mundi conditio fimilis eft illis locis, Nytt q. a,

reliquorum fan&orum officiorum.

HSS aue

. quz Cattellani Jebtríia vocant; ut enim in his,in fer. s.

tem inimicitias quomodo procurare debea-

quantumcunque fit aliquis nobilis , tributum voft Dom.

penderé debet; ita & in mundo nemo exi 4: Quadr

S. Clim. mus, docet S. Climacus, fic gulam loquen-

gt A"*', tem introducens ; [nimicitias per omnia con-

-initur a mortuis tributo pendendo.

:

1

- :tra me gerit mortis inrenta cogitatio. lInde

L. Rupertus Abbas quzrit, cur Abrahz poft Ruper. in

aliqui virtutem & efficaciam hujus confide-

/mortem uxoris Sarz , Deus non amp/lius ap- &35. Gen

7/]:[:(«

rationis , efficaciz nominis Jefu comparant ,

paruerit? & refpondet, quod prius ob varias

ajuntque illi füo modo applicari illud elogium

infidias & tentationes robore & confolatione

poffe : Turris fortiffima nomen Domini 5 ad

egebat; poft mortem vero Sare, mors ipía

ipfum currit juftus , & exaltabitur.

Hinc

Evagr.ep. Eva

hoc robur conferebat; nec enim arx e(t tam

grius ait : ad omnem anohelitum nomen

munita , nec murus tam validus , qui adeo

ad Anaxijt. ï

cíu & mortis meditationem adjunge ; ingen-

wolota

'fuos tueatur incolas, quemadmodum (eria

tl

tem enim ambz utilit

Vat,em | afferre. confüe-

mortis cogitatio, omnem ab animo tentatios

verunt.

1

Sander, 1.

XLIV. Card

nem prohibet, atque adverfus infidias dia-

dl l !OO

inalis Reginaldus, Polus,; cum

boli ,, mundi

:

1. fchifn. audiviffezt Henricum, R

€

yanitates, & blanditias carnis

:ym- c'

egem , quinquaginta

dcfendit.

Ai;gl.

millia aureorum promi(i

fi:

eilli qui ipfum oc-

Certituzia miortis.

cifürus effet, miratus Regis amentiam dicit;

LI. De hac re&te Poeta :

»

jam dudum fe hujus vitx tedio affecdtum ,

Tendiius buc omnes , wetam properamus ad unam. Ovid, ad,

. mortem defideraffe, nec Henricum aliud age-

Qinnia füb (eges mors- o

Liviam,

. re, quam f(i quis ire dormitum

i

cat GW uas.

/

Chryf

i.

cupienti, ve-

LII. Et alius.

iM

ftem velit detrahere.

)

/| INeceffitas.

l

- Omrüibus eft. eadem letbi oia : mon tamen unus

Comelliu

Sc !fülgo l/'oþ

XLV. Veteres, ut S. Fulgentius no

tat;

Eft vite cunttis , exitiüque :nodqs.

í

"

Gflllus.

1. mith.

mortem non immerito atropos, id eít , fine

LIIf. Et iterum alius:

"

e. 7

ordine, vocarunt: quia mortis conditio fine

- Quidquid babet ortus ,. finem timet : ibimus omnes. Statius ;,

lege venit.

X

JAbimus immenfis urnam quatit. ZEacus umbris.

Silv. r,

XLVI. Ill

;I ebf. 9l

verba Apoftoli : ftatutum eft

LIV, Cuinafci contingit mori reffat: inter- Cornelius

V. 27.

hominibus femel mori: varii varie explicant;

vallisque diftinguimur, cztera equamur.

Gflllus.

nam Theophila&tus legit deffinatum e(t; (eu

D

LV. Sed & alius:

ele&tum ; & certo fini affigaatum. — Alii de-

- Eft commune mori : mors mulli parcit bonori :

Apud Deff,

ftinatum; id eft, adílridium , alligatumque

Dives &2 fortis veniunt ad funera mortis.

COllC, 2, -

mortis legi ac imperio. .S. Chrcyfoftomus le-

git in/Zitutum , ac fi diceret : Hac eft profct-

[ncertitudo quoad. tempus.

fio hominis, ut fuo tempore moriatur.

LVL Fleres , fi kires, unum tua tempa?a tf* Inchinus

i

?f. I6I«

XLVII. lllud Pfalmifte : Cinerem tan-

fan.

:

P. 1. 28s

1

Yo ll.

quam panem manducabam: Venerabilis Be-

-^ Rides, cum mon fit forfitan una dies?

R. P. qun, Dil, Man. Totn. 4d, ,—

LVII., Quis.

,f/qu 2

492

: :-Biiaäæbem Manualis : Concionatoria

Iforat. l

LVIL Quis fcit, an adjiciant hod

ierng | LXVIH. Quomodo fabula, íic vita * non S)mex?-'epv 1

"

quamdiu, fed quam bene acta fit, refert. Ni- ??

4» odar,

craítina vitz.

Tempora dii faperi ?

hil ad rem pertinet, quo loco definas. Quo-

cunque voles , define : tantum bonam clau-

Plutátch.

LVIII. Iphicrates femper in armis flare ex-

àn apoph. ereitium volebat, etíi in folo amicorum con-

fqlam impone.

fiteret , caufain rogatus refpondit ? ne ex«-

Mors. impiorum.

improvifo obrutus dicere cogar: non putse

'-LXIX. ]lli mors ,fgravïs ihcbbat, qui no- Senec. í&

ram , quanto magis idem in militia chriftia-

U

trag.

na facieudum eftt ?

tus nimis omnibus , ignotus moritur fibi.

vbnen/) fibi in-

LIX. Annibal , quamdiu fcipi

LXX. Bias percóntatus, quod genus mor- Maxim, f.

ftere fciebat, arma nunquam exuit, nec dor-

tis malum eífet ? quod legibus coníticutum 36

Cicero ia mivit, nifi vigilantibus Ducibus; Quid Sci-

L]

eft , reípondit, hoc enim íolum propudio-

Caton.

pio ad mortem ? meri

to ergo Cicero, mo-

füm eft, utpote ex deiictis ortam.

ih'ci; /Eneas|:

riendum, inquit, certo elt, (ed iacercum, an

LXXI. Fridericus . Imperator, iis Pr

Sylvius l.

éo ipfo die. Mortem igitur omnibus horis

pibus ,

qui crudeles fuiffent, meriro mortem

2. comm.

impendentem timeas.

dicebat excimefcendam,, .

quia, quales fe aliis

X

— sst B N a t o

Mors dgjïderändaï

praftitere, rales in [e judices inventuri lunt,

LXXIL Ariftoteles quarens , cur, olores

Sene& ep. LX. Q:ni*d fles mifer? quid trepidas? dmnes

in morte canant , Sirenes plorent? reípon-

hac hac neceffitate ducuntur : €o ibis, quo

det, caufam effe, quia in cygnis puriffimus,

7.8-1

omnia eunt, Ad hanc legem natus es.. Hoc

hoc omnibus

in Sirenibus vero impurus fanguis ad cor fiuit.

patfi tuo accidit, hoc matri ,.

Re&tius tamen hoc de juftis & injuftis dicitur,

Ta. Ql

ante te ,. bxc omnibus poít te.

Quantus te

ex quibus hi merito gement in morte, ob im-

P.ï»(

populus moriturum fequetur? quantus con-

comitabitur? Fortior, ut opioor effes, fi

pura opera ad cor & memoriam fiuentía illi

m

utem. propter confcieniam recte fattoru

s

.XI

multi tibi commorentur ; mmuita millia bomi-

num boc ipfo momento, quo tu mori dubi-

m'exfito gaudebunt, & canent,

us emittuat 5 an

tas , animam variis generib

$. XN.S

non putabis, te ad id aliquando perventue

N

^AXIOMA T A.

$ M

rum , ad quod fem

j

m

per ibas: nullüfn künq exi-

1

tu iter elt.

s fervat legem*,' tollit cum paupexe

iCicero t.T.

LXI. Proh Dii immorta

les! quam ,it&r il

I. Mvor

Regem.

i

:$ obn- Unöer/lbäid ;

Tufc. qq. lud jucundum

efíe debet, quo confecto, nul-

- "Tod ba

i féin Gfa:

nulla folicitudo futura (it.

Nimunt fowobl reicb als arme Leut.

la reliqua cura,

dem l, 4 LXIL Nemo cenfet fugiendam effe imor-

M. Ad le&um, ad lethum. us Bett, ins

tem, quam immortalitas fe4uatur. Jam fen-

Grab. Dicebat Lipíius, dum morbo corteptus

Mi

füs moriendi, íi aliquis effe poteít, is ad

decumbere coepit.

V. d

exiguum tempus durat,

prafertim feni: poft

II]. Qualis vita , -Ehi-s'ita.

L:

mortem autem aut feníus nullus eft, aut

Tod nacbküngt ;

v5

»

[ 4 z'es- Febm jïngt , der

vel

N

optandus.

ere,-'qüod non pof-

Lebens - Gfang ,. Todtenklang.

I

Coloff

Seäeca epe

LXIH. Stulcum eft, tim

88.

fis vitare. Mortetn non effugit, qui etiam di-

]V. Qualis mors, talis fors.

Yi li,

ftulir. Moriarnec primus, nec ultimus, omnes

JFie der Baum fällt f0 Hget. er.

meantecefierunt, omnes fequentur: hac cone

ditione intravi, ut exirem.

g'. XVJ- 3

lr. 58* 1

LXIV. Nullam malum, quod extremum

adTHORES

Jdem de

cont.mort, €(t. — Mors ad t& ven

ÍE, timþnda erat, Íi te«

. Jeremias Drexelius in Prodromo 'æ,te.r-

Tots.

cum elffe poffet.

nitatis.

Idem in 1.

LXV. Stultume

(t, fomno dele&tari, mor-

V

Il. Gabriel Inchinus

',dc quatuor noyi(ïi-

Mat

de morib.rem horrere, cuin

fomnus affiduus fit mor-

(

tis imitatio.

mis part. I.

Y.d,

rthufiapus de *qijatuo.r

Math,

Mors -) bonorum.

IIl Dionyfius Ca

16.

noviffimis a c. 2. usque a

Y 3

Plutareh, '/ LXVI. Callicratides percontanti, quam ob

IV. Petrus Canifus to. 4. de noviff..

án Laf:on.

cauíam viri fortes gloriofam mortem igno-

Cnïo[f,

minie anteponerent ? refpondit , quoniam

V. Joannes Bufieus in tom. de flatibus ho-

V. 3,

minum p. 2. de ftatu morientium.

alterum naturz proprium, alterum fuum ef-

;lf;bi(

fe ducunt; nam naturg benefieio vivunt &

VL P. Matthias Faber in' concionibus füe«

[aten

14 dg

ignavillimi , at morti fortiter non contingit ;

nebribus, & in conc. 3. de quatuor Domini-

nifi virtute przditis.

cis Adventus.

!

n c

27'913,

Tangius in

LXVII. Cygnus interrogatus a Ciconia,;

VII. Ludovicus Granatenfis in locis com.

Polyanth. cur ante mortem canere

liberet ? reípondit ,

fol. 803.

Y

y: eodem.jd ob fpem vitz melioris , & futurz felicita-

VIIL Philipgus D' O

tremaga in Pedagoe

um provenire, que in eo con(ifte-

. tis przcfagi

go chriftiano p. 1. c. 8. $. 4.

ret, quod

& a queerendi vi&tus cura , & in-

p.2. Luc.

fidiarum metu abfglverctu;.;

IX. lr-lenri»*ïc-uïs Engelgrav. embl. 3.

2 ngel.

Timlm XCIX. Mortificatio.

493

..ep,ï

Evangel. Item in fefto S. Francifc

.

i Borgiz p. XIII. Thomas -Staplctonüs, te. 7.*in Dom.

2. cceli empyrei.

?

e

; 7- & te. 3. Dorh

X ]oannes Major in fpecu

lo rhagno ex

24. poft Pent.

; 15. & te. z in Dorfx. 23. &

emplorum v. eodem.

Xl. —

. XIV. Laurentius Beirlink in Theatro vi-

eodem.

Jofephus Langius in Pf)lyanthea V.

tx humanz v. eodem, & in promptuario e-

XI!. Antonius Dauroltius in catechifmo

W m

vangy;. te. 3. i(n fefto S. ]oan.jEvang,

hitoriali. c..8. a tit. 1. nsque ad 14.

i, f

-&-x:«æ»k-»weä-»w-»:þM—*M«ä:ä*fw*ä»æ-waæwaH—ww»a—fæäääääwä

TITULUS XCIX.

u

V'US l

ARU

MORTIFICATIO.

quek omnium remedium , utl

fi

[

Em

*

ufius AI'Vageä

& Ni-grenbergiqfsf l

l. cc. oftendunt. -

Divifio.

Xx

QUOAD ESSENTIAM.

s

". 3I. Dividitur 1.

in corporalem €9 [b

iiz'tualäm :8. Aug. f

illa corpus exercet ,

Definitio,

& nomen pcenitentiz 20

1

l.

exterioris fortitur, cujusmodi fu

nt cilicia,

difcipling , durus le&us, vilis ci

To. ä. I.sa.ï

-ft fpontanea, liberaque anime a. vita

bus, aíper

carpeli feparatio, & virium tam ex-

corporis babitus, & fimilia, qux

fuis carnem

E.W l) Cx 3)0

-

oble&tamentis privant.:

ternarum ab illicitis operibus diffo-

ÀAfta in mortificatio-

iuui

0, ut Jacobus Alvarez cam definit. . Ex-

ne paffionum,

propriisque amoris inordinati

abdicatione coníiflit ,' & nome

primitur in S. fcriptura variis nominibus. 1.

$

.

n interioris

. Et principaliter mortificatio vocatur juxta illud

mortificationis accepit.

li. Dividitur 3. in aftivam & paffivam :

2. Cor. 4 S. Pauli: Semper mottificationem Jefu Chri-

illa Rodriq. p,

vte. — fli in corpore noftro circumferentes , uc &

eft, per quam ip(i voluntarie eligimus

AUt2. tr. T.

acceptamus occafiones , aliquid amori noftroc. 7.

. Jefü manifeftecur in corporibus noítris. Vo-

proprio contrarium

catur autem mortificatio potius, quam mors,

patiendi : ia e(t, per

quia non tam in ipía fejun&ione animz a vi-

quam occafiones mo

rtificationis ab obedien-

tia, vela proximo , auc alia

ta carnali, quam in lucta & conatu ad illam

quacunque via

coníequendaim, eft pofira, unde mors fpiri-

nobis obvenientes amplectimi

AT,

IV. Dividitur 3. in

tualis eft potius effe&us mortificationis. 2.

nece[fariaim & liberam :1b, , 12»

Matth. 16, Vocatar abnegatio juxta illud. Chrifti : Qui

illa eft , per

quam appetitum noftrum ab il-

licitis defider

V. 140

vult venire poft me, abneget femetipfum,

iis & adtionibus cohibemus, &

Lac. 14, tollat crucem fuam, & fequatur me. . 3. Re-

propterea abfolute neceffaria eft ad falutem:

ut

V. 35.. mnnciatio: juxta illud ejusdem Chrifti :

ifta eft ,. per quam a licitis voluptatibus aut

non renunciatomnibus , qug -þb[ïïdet ; non

operibus abftinemus, atque adeo iis, qui ad

perfectionem tendere cu

Coloff. 3. poteft meus. effe difcipulus. — 4. Circumcifio ,

convenit,

piunïxc » fpecialiter

Va

11,

juxta illud S. Pauli : Circumcifi eftis circum-

Atus.

cifione non manufatta in expoliatione corpo-

ris carnis, fed in circumcifione Chrifli. .

V. Senfus fuos :

& potentias externas, puta

If. 5$. v.6. Fejunium , jüxca illud Haige : Nonne hoc ett

oculos, aures, guftum, odoratum, ra&ctum non

Inagis jejunium, quod elegi? diffolve colii-

modo ab illicira operatione & dele&tatione

cohibere, fed ultro etiam ob

gationes impietatis , folve fafcilulos depri-

jecta illis adver-

Josm, 12. rmentes. -6. Odium fui, juxta illud Chritti :

fantia & ingrata ampleGti.

V. 28.

IV. Lin

g

Qui odit animam (uam in hoc mundo. in vi-

;uam ab omni noxia, inuili, aut

.

Math.11.ta: zternam cuílodit illam. 7. Violeutia ,

frequenti locu/ tione coércere.

VIi. M

L

e

V. g 2,

juxta illud Salvatoris regnum coclorum vim

emoriam a vanis, importunis, & il-

Matth. 10, paritur, & violenti rapiunt illud.

8. Crux,;

licitis cogitationibus aut phantafiis avertere.,

'V. 3 80

juxta illud ejusdem Chrifti : qui non.accipit

VIIH. Intelle&um a vrebus inutilibus aut

crucem füam, & feguitur me, non eft me

noxiis addifcendis aut difcutiendis cohibere,

Colof, 3.dignus. 9. Denique etiam mors , juxta illud

atque ad judiciu

;

m fuum aliis fubmittendum,

v 3.

adigere.

S. Pauli: ,Mortui enim eftis: & vita veftra

IX. Volu

Eufebius . 3bfcondita eít cum Chrifto : fumendo (cilicet

LA

*

htatc&: ab omni a

more proprio »

ANieremb.

& inordinato coércere, eand

emque Deo

&

lo 3,: do&rl

&tHe&um pro ipfà cavfa, quo fenfu Nieren-

afcet. c,

bergius dixit : Quid eft mortificatio , nifi

hominibus quandocun

que honefte fieri po-

teff , conformare.

57.p , IMOtS anticipata ? mors hominis vivi, mors.

ante mortem , mors fpontanea, mors volun-

X. Pafliones animi,

amorem kpræcipucx &

odium, gaudium & tim

orem; & iram, ne ex-

tatis , mors difficilior ? cui potiori jure con-

veniunt proprietates morti corporali a Sene-

tra rationis & voluntatis diving (emitam evà-

gentur & abripiantur, ftudiofe refrenare. -

ca affignatz, dum ait : Mors eft nature lex,

Yaaus.

tributum .-o,æciumquc:lmorcalium, mnalorume

.

XI. Primus eft,

ut peregrini more, habentes

2

Qq 33

alimen-

4

Bibliotbece Manualis Conciohatoriæ

S. Bern. . alimenta, & quibus tegamur , his contenti

- Utilitas.

omnia alia velut impedimenta reji-

Xm'. Amen, amen, dico vobis, nifi grá- Joam, 12s

Kodriq.P-ciamus,

aliorumque facta & diQta furda aure

num Írumenti cadens in terram mortuum v, 24».

n. tr. ' e

C, ult.

przteret

intes, recto itinere ad patriam ten-

fuerit, ipfum folum manet: fi autem more

$!

[

damus; juxta illud Apoftoli :

Chariffimi, ob-

tuum fuerit, multum fru&um affert,

^

11j

1. Petr. 3.

r

ja Car- Gaiat.

Vr

ecro vos , tanquam advenas & peregrinos

XIV. Spiritu ambulate, & defide

v

16.

&

abftinere vos a carnalibus defideriis, qua mi-

nis non perficietis.

litant adverfus animam.

XV. Sic loquimini ad David : Non habet 1.Reg.18.

lut mortui nihil

XII. Secundus eft , ut ve

. Rex fpon(alia neceffe , nili tantum centumv, 25

aut fentiamus aut agamus , nifi quod ad Dei

przputia Philiftinorum , ut fiat ultio de ini-

$n

loriam , Chriíti imirationem ; noftramque ,nicis Regis.

jr».

& proximi falutem conducit ; hoc en.m elt,

XVI. Qui o

dit animam füam in hoc mun- jyoh. ","

ixit: Mortui

V. 25.

UF

GO].OE- 3 n*q

uod Apo(tolus Coloffenfibus d

. do, in vitam eternam odit cam.

L]

Vs 3.

'e

flis, & vita veítra abícondita eft cum Chri-

XVII. Qui voluerit ani

mam fíaam falvam Marth.i6.

Hoc idern fuafit Bernardus, dum

S, Dern. f.fto in Deo.

3

facere, perdet eam : Qui autem perdideritv. s5.

E

de dilig. dixit:

. Nemo ergo deinceps fibi vivat,

fed ei,

animam (uam propter re, inveniet eam.

Deo.

. Qui enim juftius vi-

XVIli. Quz eít ita, quz aícendit perCant. 5.

qui.

pro fe mortuus eft.

$.Da

vam, quam ei, qui, fi non mgrcrctu—r,xeg—o

defertum , ficut virgula fumi ex aromatibus v. 6.

do&

non viverem.

myrrhg & thuris?

»

Xlil. Tertrius eft

, ut non fimpliciter mor-

. XIX. Quem enim

docebit fapientiam : &If. aq

tui "

(ed cum Chrifto cruci confixi limus, at-

. quem intelligere faciet auditum ; a

blaCtatos v* 9-

o dicere poffimus :

que adé

o jure cum $. Paul

alacte, avulíos ab uberibus.

Gal. 6.

Mihi autem abf(it gloriari ,

nifi in cruce Do-

.XX. Qui exfpedant mortem , & non ve- Joh. 3. v

v. 14.

mini noftri Jefü Chrifti, per quem mihi mun-

nit, quaíi effodientes thefaurum.

28- j

dus crucifixus eft, & ego mundo; quem qui-

um merito S. Bernardus tertium coe-

N

Dignitas.

demgrad

-commortui ,2 Tim. 24

, lgm ob fum

mam pe*rfeQionem indigitat, -

XXI. Fidelis fermo ; nam fi

E

fümus & convivemus , fi futli

$. II

! ncbïmus ,,,, & v. 11.

Y

conregnabitnus.

Shä

EX S. SCRIPTURA. -

XXIl. -Melior e

(t patiens viro forti: & qhinov.' 16.

'tt

-

dominatur animo füo, expugnatore urbium. v. 32

Qualitas.

XXIII. Qui autem funt Chrifti, carnem Gal, 5. v.

ui vult venire poft me , abneget femet-

füarh crucifixerunt cum concupifcentiis fuis.24-

Luc. 9. 'Io 77

v. 23.

Q

ipfum , & tollat crucem fuam quoti-

:

XXIV. Mihi autem ab(it gloriari, nifi inGal. 6. v.

die, & fequatur me.

.

- cruce Domini noítri Jefü Chrifti ; per quem 14

ficat

ionem Jefu in corpo-

2. Cot. 4.

]l. Semper morti

2

mihi mundus crucifixus eft, & ego mundo.

v. [ o.

re no

ftro circumferentes, ut & vita Jefü ma-

' $. lL

nifefterar in corporibus nof(tris. .

D:ut. IO.

IlI. Circumcidite igitur przputium cordis

EX SS. PATRIBUS ET

V. 16.

vefii, & cervicem velítram ; ne«induretis

amplius.

RDOCTORIBUSL'

Gal. 3.

1V. Qui Chrifti fünt,

camïem füam cruci-

Qualitas.

LTA

V. 24

fixerunt cum vitiis & concupi(centiis fuis.-

drpus SBempp.

Gen. 4«

V. Subter te erit appetitus tuus, & tu do-

5

cæüdu's eft homo fic habere c

gp.1

. i

minaberis illius.

fuum, ficut zgrotum,;

cui etiam mul.ad FF. de

d 7,

ifíicamur tota *dic—: :

nteDei,

PL a4$

VWI. Propter te mort

tum volencti inutilia fünt neganda , utilia ve- ?

V.

22.

v ftimati (nmus velut oves occifionis.

! ro etiam nolenti ingerenda.

lI. Bellum militum breve ,

fed r-no'nacAhiS.Ephrem.

Rom.]6. . ViL. Hocícientes; quia vetus homo nofter

(

exhortat.

v. 6.

fimul cruc

i&ixus cít, utdeftruatur corpus pec-

pugna, quoad usque migret ad Dominum ,

ad pietar.

durat.

V

B

cati, ut ultra non ferviamus peccato.

d Dota

CJ r [

VIII. Fac tibi cultros lapideos, & circum-

Ill, Servorum

Dei proprium eft , non fo-;

icehard,

ht o

jof. 5.

lum carnales fenfus per difciplinam re(irin. fuper Gen,

Va

Vs 29

cide fccundo filios 1rael.

gere, fed etiam vper*mortih*catione'm extin-

INece[fitas. :

Uucre.,

£

IV. Monachatus e

ü.petpetua naturäe vio- $. Climae,

Ecd. 1$. IX. Poft ,concupifcentias'tuäs Wnon eas, &

a voluntate tua avertere , fi enim preftes

lentia, fenfuumque v

igilanti[lïma ;& inde.£rad. 1.

v 39

feffa cuftodia. . -

&

animz tug concupilcentias ejus , facict te

-

.

L]

V. Noli extrinfecus :pecus, quo

d ma&eSOrig.apud

in eaudium inimicis tuis

L

L]

fic cur

inquirere, habes in te, quod occidas,

Ma-Cornel. ae

íCong, X. Ego igitur

ro, non quäfï in in-

ibbo- lP. in e.

YV. 27»

certum ; fic pugno;

non quafi aérem verbe-

&a elatum füperbie taurum : macta

12. ep. ad

& in fer-

füm avaritiz camelum : jugula olentem lu-

onm,

rans: fed caftigo corpus meum ;

vitutem redigo; neforte, dum aliis pradi-

xurie hircum: facrifica faginatum gulz vi-

'tulum: obtrunca mordacem invidiz molof-

cavero, ipfe reprobus efficiar.

füm: dilacera pugnacem iracundig arietem :

Mat'th, 11,

XI. A diebus Joannis Bapt.

regnum ccela»

v. 19.

rum vim patitur, & violenti rapiunt i

]lud.

concrema ignavum pigritiz afellum : has pe-

cudes occide , & rite litafti Deo.

Prov. og.. XII. Qui delicate a pueritia nutrit fervum,

Rick. dg

Vitm

VI.'VCult;llus hic, quo Püer Jefus circ

umci-

MOLIS þoüea (entiet eum .contumacfcm..

b

58!th(

a

.

D

e

b

11 zt;;lus, XCF. IIL | Mrtz)?ciztio.

N

49$

fus eft, habendus eft femþæt füper femur de-

b[h

geat, ifta crefcere non Gnänfär. Tollä : fu«per;

h

lecationum & voluptatum contra timores

fua,& falubria fargant, utilitati accedit, quic-

nc&urnos: S

num eft.

poníüs enim iüew fpon(hs fangui-

quid cupidítati demis. Demus

eram puta-

tioni: putetur cupiditas,ut virtus roberetur.

Y

S. Bern. *

VII. Sic amet anima carnem , ut non ipía

a

1. 19, in

XIV. Qui dominari nefcit cupi itatibus, is S.Ambr. l,

.

.S.

:

- in carnem tranfiffe puretur, dicaturque ei in

?

quafi equus raptatur indomitus

Píalm.

Domino: Non permanebit Spiritus meus in

; VolVi;ur, ob- 3: deyirg.

D

teritur, laniatur, affligitur.

I

Lgllag

homine, quia caro eft. Amet Adam Evam

XV. Exurgat Deus, cadat armatus ifte, ca- S.Bern.ap

fuam, fed non fic amet

, Ut voci ;jus plus

dat & conteretur inimicus homo, contemptor Rodr. p.a.

obediat, quam divinz.

S. Anfelm.

Dei amator fuüi, amicus mundi, fervus dia- " I6 4*

(

VIIL Servi Chrifti laborant,ut neque opera

boli. Quid tibi videtur? certe fi recte fen--

in 2. Cor. Vitiorum faciant,neque concupifcentiis carna-

tis, mecum dices: Reus eít mortia, crucifi-

x

3

'5- MEERD

libus vel in corde confentiant. Et reprimen-

gatur, crucifigatur.

f.xö.

do carnis volutates, crucem fibi ipfis faciunt,

,

XVI. Qualis eft in oculis

hominum, qui S Aug( f

ac przceptis juftitiz, qua(i quibusdam clavis

inveríis pedibus ambulare videtur, talis eft50. ad FF,

fe configent, ut pravam actionem, & perver-

»

-

in oculis Angelorum, cui caro pr

i

fam voluntatem in fcipfis refrenent.

»

$

natur.

q;?ria domj. n erem.

S. Doreth,

IX. Quid differt, crucifigere fibi ipfi mun-

XVII. J-uHïPtï, Domjnc; & fic eft, ut pænaïdgm l1

do&r, 11 dum ; & crucifigi mundo? - Mundus homini

fua fibi fit ornis animus inordinatus. :

conf.c. 11,

»;ï.

crucifigitur, cum mundo abrenuntiat homo,

XV1II. Credite mihi, & putata repullulant, S.Bern. tu-

& exinde folitarius fit, relictis parentibus, pof-

&effugata redeunt, & reaccendunturextin&la,Per Cant.

feffionibus, agris, negotiatiopibus, rerum co-

Íopita denuo excitantur, Parum ergo eft, (e. 558-

j*

pia. Crucifigitur enim illi mundus, quia defe-

méel'putaffe; f pe putandum eft: imo fi fie-

rit eum. Quo padto crucifigitur homo mun-

rí poteít , (emper, quia femper, quod putari

do? cum fcilicet, ubiex mundi rebus exceffe-.

x

oportet, fi non diílimulas, invenies.

, Fit)certat adveríus rerum concupifcentias;ad-

. XIX. Hoc eft opus noftrum in hac vita,$

; Clim; £

m; p

verfus voluptates, adveríus propriam volune-

h

a&iones carnis fpiritu mortificare quotidie!3. de

tatem, fübigitque innatas pafTiones & vitia.

affligere, minuere, frznare, interimire. Hec

7e1j(b. Dom.

$. Aumft, X. [n cemplo a Salomone zdificato legi-

eft actio noflra, hac militia noftra.

:

V 16«

$. 25 de mus, duo altaria fuiffe con(tituta,

unum foris,

,

— Utilitas.

9.

3"

tetmip.

€

alterum intus. In illo, quod foris erat, anima-

E XX,—'Cervus fc

rpentes necat, & poft

ferpen- S. Aug. in'

T

lium cedebatur facrificium; in illo vero alta-

tium interemptionem majori fiti inardeícir, Pfal. 141.

ri;, quod intus erat, thymiamatis offerebatur

peremptis ferpentibus acrius ad fontes cur-

MA

incenfum. Videamus ergo, fratres, ne forte

rit; ferpentes vitia tua funt, confume fer-

in nobis duo altaria non (int conftituta, cor-

pentes iniquitatis , tunc amplius defiderabis

poris (cilicet & cordis noftri. Denique duplex

fontem veritatis.

À

)

í

a nobis facrificium querit Deus, unum, ut fi-

* XXl. Augmentum charitat

is .d,eminutiIO'-S- Àuguft,

mus cafto corpore;. aliud, mundo corde effe

b

cupiditatis: períectio nulla cupiditas.-

debeamus. Ergo in exteriore altari, id eít, ljn

XXII. Mortificatione voluntatum vitia ex- Caffizn.

corpore noftro offerantur opera bona; in

tirpantur & marefcunt univería: expulfione! 4- Inttit.

corde odore

N

m fhavitatis, ;edolbac cogitatio

vitiorum virtutes fructificant atque füccre- 43*

fancta.

fcubt: pullatione virtutum puritas cordis ace

Hug.Cärg.

Xi. Corpus of

"ärtuii p facrificium per ma-

quiritur, puritate cordis Apoftolica charita-

at

TF, de

ap: Msnf. cerationem: fpiritus in holocauftum per con-

tis perfe&io poffidetur.

difc 7.1-4: tritionem. De facrificio portio eratip(ius offe-

XXIIL. Caftiga corpus tuum , & diabolum S. Aug. in

yeDe.

rentis, quja corpus non debet omnino perma-

vinces; hoc enirh modo Paulus adverfus i]- t:Cor.e 9.

cerationem annihilarti, fed ei debent neceffaría

lum docuit nos effe pugnandum.

pirem.

dari. De holocaufto nihil retinebatur. Sed to-

XXIV. Hoc' eft falvationis noftre princi- S. Bern. f;

ortate

d

tum offerebatur, & fie totum cor & fpiritus.

j

pium, cum incipimus refpuere, quod dilige- 1. de cir-

,P

L4P7'

CaH'. cole -

XIL. Omini cautione, atque folertía , jugis

bamus: dolore, unde gaudebamus: ampledi, eumcif.

lat, 21..

circumfpe&ti cordis fervetur intentio, ne quo

Phar d

quod timebamus: fequi , quod fuügiebamus :

etot

vV21,

modo judicio noftra diícretionis errante, aut

optare, quod contemnebamus.

inconfideratz continentiz cupiditate fuccen-

XXV. Excrucio me plane , ut ille'parcat:s' Aug. de

fi, aut defiderio nimiz remiffionis ille&ti, füb-

"ia

do de me poenas, ut ille fubveniat, ut placeam "tü'j?j"""

ftantiam virium noflrarum iniquze trutinz

oculis ejus, ut delectem füavitatem ejus: nam

d)

examinatione libremus ; Sed in altera quidem

& victima excruciatur, utin aram imponatur.

lance animz puritatem, in altera vires corpo-

. XXVI. Quis mihi dabit, ut venias in corS.Aug, 1 z.

ig,aplld

ris collocantes, ita vero conícientiz judicio

meum & inebries illud, ut oblivifcar mala Conf. c, s.

nd. 4

utraque pendamus, ut in neutrum partem,

mea, & unum bonum meum ampleCtar te !

ll m e

unius rei affc&tu preponderante, perverfi. vel

Noli abfcondere faciem tuam.

,CP-I

Moriar, ne

ad immodicam diítrictionem, vel ad nimiam

moriar, ut eam videam.

I)

remiflionem,zqualitatis libram propen(ius in-

.XXVII. Cum aliquis oppugnatur, aut affli- $. Dorothy

x

clinemus ;; & illud dicatur nobis, nonne fi re-

gitur ab aliqua vitioía paffione & cogitatione,f. 15.

Geofferas, re&te autem non dividas, pecca(ti?

fi ad a&tum illam perducit, & opere complet,

-v INecefftas.

P

fciat paífionem illam validiorem fieri ac robu-

S:gerna*g, XIII. Non

fiter

poteft virtus cum vitiis pa

ftiorem adverfus eum ; ipfe enim invalefcere

T

dam illi

"

58.ixICahz;cr*efcgï^e, inquit S. B;Fnardu;: ergo ut illa vi-

eam facit contrà [e,& veluti vires quas

V

N

fuggee

-"ibliotbece €Manualis Concionatorie

496

s Cisr

& affligat. (*XXXV., Habent quippe fon&i.

Viri 'hocS dreg-

fuggerit,

ut magis eum oppugn'et,'

is Aohyc 1 4«- dial

q47l

Rurfus vero

fi ille contra certaverit, & fefe illi

proprium, ut, quo lemper ab illicit

ge fint, a fe pleramque etiam licita abícin-

Cï. l, l.

|

" cogitationi & pa

(lioni vitiofze oppofuerit, de-

dant.

I

I

bilitatur vitium i

llud, & cogitatio, atque ad

XXXVI. Quare r

atione noftri officii , & S. Aug. f.

4

oppugnatdu

m & affligendum eum deinceps

15.

de

alida, Tanti fcilicet valet,

ropofiti, non tantum debemus res, fed eciam

0f

impotens fit, & inv

cupiditatem relinquere, & vincere defideria

Ve?b Do(m.

. principiis obftitiffe.

Docent fancti;Patres, tra-

apUü" LV'

" &andum effecorpus noftrum

.quemadmodum

carnis, fanguinis, & quidquid fecandum natu-

læüm l« 2!*

ram eít, non fecundum fpiritum & gradam.

apaphll l

furiofüm aliquem,

przcipitemque equum pe-

ritus eques tractat,

quem arte & induftria fua

Hzc vocatio noftra , hzc profeffio, hoc offi-

cium, & nihil hac vocatione füblimius; nihil

facile affuefacit, ut ad imperantis nutum,quoes

uupto

hac perfetione dignius, nihil hoc officio ho-

j inttb

cunque ille voluerit, greffum fledtat.. Ad eun:

norarius, nihil felicius.

dem modum effreni, impotentique equo cor-

»

oris noftri frenum perpetuo adducendum,

XXXVIL. Soli enim in tranquillo portus. Chryf.

& (ecuritate fümma refidentes velute

x ccelo apud Nier.

[

u

bjiciendaque cal

cári funt: quo padto quic-

Naïnd do&, dic.

facile obtinebis: quod

ipfo czteroram naufragia profpeQtant.

3. €: 32»

quid ipfi imperaveris,

ue converíationem plane coeleftem elege-

do&, 3.

j dl

compendium (i neglexeris,

ipfe tibi paulatim

Et

qni ol

dominari accipiet, tandemque elidet te, ex-

runt, nihilque deterius Angelis effecti,

[|

d ftiic

quidem tüm propter innocentiam cordisque

cuffumque in mille præcipitig dabit.

hi

puri

tatem, tum propter quandam irapoflibi-

: 'Digm'tan

litatem,,

fenfüumque & affectuum abftractio-

mo dicat, quod temporibus

e

nem Angeli dici merentur.

S.*Aügu.(;t. .'X'XVIH'. Ne

XXXVl

2Q

n.,

uid de ejus fa

&is ab z;liis fen S Greg.ia

f 150. de noftris Marty

rum eertam!

na effe non poffint,

lus David faltantem ftu-

2 Reg.c.6.

temp.

habetenim & pax no

ftca Martyres füos: Nam

tiatur, ighoro. Egop

fu

peo, quam pugnaatem: pugnan

do quippe

ficut frequenter

ggeffimus, iracundiam mi-

fugere, juftitiam cuftodire,

hoftes fubdidit, faltando autem coram Do-

tigare, libidinem

mino feipfum vicit.

avaritiam contemnere,

fuperbiam humiliare;

ars magna martyrii elft.

XXXIX. Scimus, quia in oculis Dei; majo- Rich. vi&

ft, quam

ris meriti eft, fizpe mortificari, quam mori.in Pf.118.

& Greg in

XXIX. Quod martyrium gravis e

Feft. OO. inter epulas efurire,

inter veltes multas & pre-

Nonne mors Martyrum tanto erat pretiofior,

inter divitias,

uando mortem przcedens paena produdtior ?

ss

tiofas algere;

paupertate pemi

offert mundus; q

uas oftentat malignu?,

uibus volentibus mori, non dabatur occidi ?

ubll'

quas

Á

Nonne predeítinatis ad. vitam , hoc ipfum

l

|

quas

defiderat nofter appetitus?

L]

h

Dlof. inSa.

XXX. Abnegati

o ac refigoati

0 pröpriæ

ad glori& cumulum profi

cit, quod fine acri

D)

pug

na, fine acerba poena; c

cell. anim. voluntatis Deo gravi

ffima eít. Acceptius ob-

'amglia in eis vita

, quando a vano

non deficit ?

S.Baülc rl [.

Luelf

$.5«n. 1. fequium homo przftat Deo

oltactu, guítu

XL. Qui in feipfo

"-

/, quäntustä fieri þote&,

& non neceffario vifu, auditu,

liberrimam affectuum tran-

inftit, mo-

T

vel ta&u difcrete abftinet, voluntatem fuam

nature divinz

nait,

quillitatem imitatus fuerit, hic defoedatam

in hujusmodi rebus pure propter Deum mor-

pri

us in animo (uo Dei imaginem ref(tituit

-tificans, quam fi mortuos ad vivtam'te)tppo-

priftino

nitori. linde nulla omnino hic me-

rariam revocaret.

N

J

da te

Db.c

8. Dern.f. ^

XXXI. Exceden

te anima, ait S. Bernard. etfi

tuen

emeraria fidentia , ubi prxclarum in

T

tali anima habitantis Dei fulget veltigium,

/

245. in

non vita, certe vit

fenfü,neceffe eft eciam, ut

*

o fe

ntiatur: quis dabit mihi

qui

, quod hic fieri cernitur,. ipíe pro fuo be-

Gz'tnkt.

nec vite tentati

nignitate facit.

pennas ficut c

0

lumbz, & volabo & requie-

Lgcgt

cam? Utinam

hac morte ego frequenter ca-

XLL. Viéctoria no

ftra, gloria noftra intus S.Augy, f.

W

ut non feo-

e(t, non foris eft: foris defpecti, intus ele- 44

dam, ut evada

m laqueos mot:tis,

tiam vitz luxur

iantis mortifera blandimenta :

&i: quomodo vicit Chri(tus, 'vinccïe appe-

Luzlco v

tat Chriftianus.

ju

ut non obftupe

ícam ad fenfüm libidinis , ad

hoc creät;:us es Princeps, ut $.Ba(il.ho.

d iracundiz & impatientie

XLII. Sane in

L.

zítum avariuz, a

j

folicitudinum; & mole-

imperites

affe&tibus, ut dominere beftiis, re- 1 1. in he

6s

ftimulos, ad angores

L.

flias curarum.

Mort

atur anima mea morte

ptibilibus,

& præüs fimul & volatilibus. Tuis *2

fac imperes cogitatio

pibus, Imperator ut íi5;

iuftorum, ut nulla

illam illaqueet fraus, nulla

li,

Bona mors, qua vitakm

uz funt, omnium.

Ad hanc do&rinz for-

oble&tet iniquitas.

mu|am collatus nobis principatus, per ani-

non aufert, fed transfert in melius.

Hufs, nomine Job.

malia.mores noftros concinno ordine mode-

S. Hier. in

XXXII. Vir erat in terra

ratur & dirigit, ut mori ipforum diícamus

Egregius fane vir ]

obs; non enim terra carnis

faperabat, fed imperantis

eííe Domini.

"

ejus animum ipfius

- animi confilio cun&a faciebat.

*

3?ucundzms.

am poft illum per

lr

S.Augl;. XXXHI. Afícendamus et

De vitiis noítiis

XLIIL Nihil unicuique tam expetendum, 3. Gre

gor.

S' L

de Afcenf. vicia & paffiones noftr

as.

Naz. n

(i vitia ipfa calcamus;

quam ut animi pace fruatur , affectibusque

orat, de.

. . fcalam nobis faciamus,

imperet.

ace,

attollent enim ipía nos;

fi fuerint infra nos.

"XXXIV. Genus martytii eft,

fpiritu facta

XLIV. Guftato fpiritu,

neceffe eft defipe- $

Dern.

S. Bern.

.

re carnem: affectand coeleftia, terreftria non ep, 1 1;,

1.30. füpet carni

s mortificare , illo nimirum, quo mem-

LI l

Cant.

fapiunt, eternis inhiam:i, faftidio funt tran-

,

P

bra cceduntur

ferro, horrore quidem mi;ius,

fitoria.

fed diuturnitate moleftius.

XIV.lsi-

|

mv

Tiuus XCIX. Mortäïmtio; c

497

Bg.

iil

$. Clixïnac.!*x XLV, Initium quidem mortificationis vel

RX Quanto caro per Xain&ïonctn magis at- L. 2. c.12,

&r4.col.1membrorum corporis, vel animz volunta-

teritur, tanto fpiritus amplius roboratur,

,S. g.

tis, labor eft; Medium vero interdum la-

XI. Stude mortificationi vitiorum , quiaL. 3. c 43.

i

M

bor, interdum requies: finis autem jam omni

hoc amplius tibi proderit, quam noti

e

terum difficilium quazftionum.

Fi? mul.s l.

motus perturbatione ,. f)mniqqc laboris fepfu

Jum,

caret.

Xil. Verus profectus hominis eft abne

ga- L. 5i.,c. 39;

XLVI.

'Voluptatem' viciffe, voluptas eft

tio fui ipfius, & homo abn

S, Cypr. -

L

cgatu? va;dc liber $. 3-

apud Ly- maxima: nec ulla major eít viCtoria, quam

eft, & fecurus.

reum l.2.e3, qud a cupiditatibus refertur, Magna fa-

XilI. Qui te per contemptum mundano

;L'. 3« 6.34«

aPOPht-I. ne victoria, & nullo non fanguine ac ('udor;

:

rum, & carnis mortificationem fequuntur, $. 2«

emenda.

5

vere fapientes effe cognofcuntur; quia de

vanitate ad veritate

^S,Aug.ho. XLVIIL. Vis, ut intret m

el, unde acetum

m, de arne ad fpiritum: -

17.inter. non fudiíti? funde, quod habes, ut capias;

transferuntur,

Y

N

Nitt

quod non habes. Diícere non diligere, ut

l)ignitäs. ,

die,

difcas diligere: avertere, ut advertaris : fun-

de, ut implearis.

X

XIV. 'Siïtcmetip(um perfe&e vïccrxiþs, cete- L. . .c.»'ss.-—

3

ra facilius fübjugabis. Perfecta vi&toria eit, $ 2

JU

8, Bafil.-

XLVML Quamvi

$ navis Gubcmatori con-

orat.2:, ceffum non fit, tranquillitatem mari pro ar-

de femetipfo triumphare. Qui enim femer-

ipfum fübje&tum tenet, ut fenfualitas rationi,

defelic. bitrio & voluntate imponere; nobis tamen

intergrum eft,vitam quietam,omnique vacane

& ratio in cunctis obediat mihi, hic vere vi-

N

& Dominus mundi.

'tem perturbatione conítituere, (i nimirum ine

&or eft füi ;

ternos tumultus , qui ab affectionibus ex-

( Sucunditas.

4

& $

ternis proficifci folent, [edaverimus, & mens

XV. Oportet te ergo viriliter omnia per- L« 3. 685

tem iis, quz extrinfecu

conítituerimus. -

s accidunt altior?m

tranfire, & potenti manu uti adverfus obje-

AE

a: nam vincenti datur manna, & torpenti

relinquitur miferia,

50 IV. 3

N

fl&o

XVI. Refiftendo paffionibus invenitur paxL r. e,8.'

LO DE IMITATIONE

3. |

u

- D EX LIBEL

vera cordis, nqï*n autem eis fervi

;ndoï

N

[

CHRISTI.

j

"

- Qualitas.

Lib.1. c.

oc 'gd',eil)ye/rcc effe negotium &bnrum; vin.

£xEM

PLA CATHOLICA

3-1.4[.*]'

EXTERNA.

5. g

cere videlicet feipfum, & quotidie fe-

ipfo fortiorem fieri, atque in melius aliquid

.. Qualitas.

roficete.

d

y

- David, cum valde de(ideraffet aquam 1. Parall.

Áti

L.rz. e.17.

II. Habitus & tonfura modicum conferunt,

I.,

S

l-

* de cifterna Bethlehem, poflquam ea !t- V. 17.-

$2. ^ fed mutatio morum, & integra mortificatio

allata eít

, noluit bibere, fed Domino eam * !8*

libavit,

1

pa-/fïjonum, verum faciunf religi'ofutg. .

Necwïtas.

,

]Il. S. Macarius Alcxandni—nus; mortifican- Pailaäius

di füi caufa toto feptennio nihil przter cru. iv hift.

Libz.cs. [|il. Q.ns te m

agis impedit, & moleftat,

$. 3-

da olera vel legumina humectzta füm

püt ;:Laullcfgaæ

quam tua immortificata affectio cordis? quis

totis viginti diebus ac noCtibus te&um non

habet fortius certamen,

cere feipfum?

i

quamkqui' nititur vip-

ingreffus eft, ut fomnium vinceret, cum in-

terdu quidem zí(lu arderet, no&u vero algo-

f

L. 3. c.31*

IV. Eít magnum im

þedimentum, quia in

$.3.

fignis & fenfibilibus rebus ftatur,

re rigeret.

Ad humiliandum fíe íolitus eft

& parum

duorum modiorum íportam arena pienam

de perfecta mortificatione habetur.

L,3.c.31. V. Fili, non potes perfectam poltfidere li-

humeris impofitam p

z

er totam folituäinegx

[mo

ortare.

u

Ilhol

bertatem, n.(i totaliter abneges tametipfum.

III. *S. Polyc

li

L.3.65» VI, Si vere vilis effe fpiritualis, oportet te

hronius mortificabat fe a,!pe-ThQO(JO-

ret. in hift,

$. 3-

ro cilicio, vilique & nullius pretii veftitu,

renunciare tam remotis, quam propinquis,

tamque inopem ducebat vitam, ut nec ne-

& a nemine magis cavere, quam a teipío.

relig.c 24*,

TIbidem.

VII. Qui libere mecum ambulare def(ide-

ceffarium quidem femper haberet nutrimen-

tum, ac noctem totarh vilgil in precibus ftans

rat, neceífe eít, ut omnes pravas & inordi-

natas affeCtiones fuas mortificet, atque nulli

confümeret. Ad augendam mortificationem

habebat in cella truncum ingentem e quercu

cPeaturz pr

t

IVato amore : concupiícenter in-

(quem Theodoretus vitz fcriptor fatetur, fe

hzreat.

duabus manibus vix potuiffe tollere) eur

$

uc

Utiä'tas.

noQu diuque humeris imponebat, & fic in

L/. rcoirn — VIIL Quare quidam San&ti tam contemplae

oratione perfiftebat.

h

tivi & perfc&ti fuerunt? quia omnino feipfos

IV. S. Edmundus Cantuarienfis Fpifc. nonSurius in -

mortificare ab omnibus defideriis terrenis ftu-

tantum Zona,fed etiam caligis utebatur cilici. Novembr,

de

duerunt, & ideo totis medullis cordis Deo in.

nis: folopane vilique cibo contentus, rec pi-

. hgrere, & libere vacare potuerunt.

n

fces,nec carnes comedebat: fitim eo usque to-

r

.—,3-- 1,c25 [X. Ibi homo plus proficit & gratiam lu-

lerabat, ut labra dirumperentur: ad quietem

^

.ratur ampliorem, ubi ma

o

$5

gis feiptum vincif,'

nocturnam capiendam nec lodicibus, nec flra-

& in fpiritu mortificat..

gulo,nec pulvino uteba

»

pntum

R. P. Lobn. Man, Bibl, Tom. II

Rrr

tur»,fcd propriis ta

veíti.

f

$

dPbliotbeca : Manuahs | Concionasoria:

491

cum poenitentiam expleffet , profugiens im.

|

v&ftibus te&us confidebat, idque per triginta

annos etiam ad Archiepifcopi dignitatem eve-

regnum Neapolitanum ea perpetravit crimi-

&us, continuabat.

na, ob quz in urbem rele

s

gatus in ,,vi'nculis

| Cgfmus

$.Athanaf.

V.. S. Antonius cum in adole

f centia .itiaxi-

mifere deceffit.

Utilitas.

A

;'8, 61)

in ejus vi-mas poenitentias feciffet, multisque annis in-

a

credibiles pugnas cum dzmonibus fuftinuif-

attibutis sls

: XIII. Cum quidam ex antiquis P

fet, quando ad extremam (enectam, in qua

nullum corporis afflig

endi modum teneret, PP.-

7

aliquid quieti dandum videbatur, pervenit,

à

ideoque ab aliis de rigore temperando mone-

renovare coepit omnia priftina poenitentiz

retur, refpondit ille: Mihi credite, filii, fi

ä

exercitia ad dandum bonum exemplum aliis,

& locus, & ftatus, conditioque Beatorum in

quibuscum tum verfabatur. Idemq

E

ue $, Franf

ccelis dolorem aliquem admitteret, difplicen-

cifeus Seraphicus faciebar.

L. 1. vit.

";

fidem catholicäm

tizve alicujus capax effet, profecto hoc unum

Vl. S, Domna ubi ad

maxime dolerent, quod plures & graviores

€. 42.

ex lectione EpiftolarumS. Pauli converfa eft,

affligendi mort

!

ificandique oc-'cäifiïonesï non

tanro mortificandi fui fpiritu accenfa fuit, ut

quafiviffent,

?

L]

qunïus inc

omnibus veftibus pretiofis & thefauris in pau

dam cum ad mbleftiam Vi- Pratuto

XiV. Senex qu!

peres erogatis, folido arido pane deinceps

tandam in aqua portanda, cellam fonti pro-fpir So-

vitam füftentarit, femel in die comederit,

piorem exfttuere decreviffet, ubi Angelum fe Phronii,. -

florea lecti loco ufa fuerit, omnesque ope

fequentem, & greffüs, ut pro eis mercedem a .

una cruce conftitueret.

/

8. 7. de

.fafï'us-:f Omnia;

Deo Clienti füo peteret, numerantem audi- -

VII. S. Bernádus de feipfo

vit, eandem remotiorem facere decrevit,

Quadr é

quz mundus amat, crux mihi funt, delecta-

XV. Cum juvenis quidam prifci cujusdam In vitis,

tio carnis, honores, divitiz , vanz: hominum

patris difcipulus, fene fuo obdormifcente fe- PP- p. 3.

laudes, que vero mundus reputat crucem,

pties ad. fomnum pariter capiendum incita. * 237-

illis affixus fum, illis adhzreo, illa toto am-

tus , fepties viciffet, & perflitiffet, fenex in

blector affectu,

T

C

ecftafin raptus vidit thronum pulcherrimum

;;ig;gccy, VIIHL. S. Dorotheus cum

orpus Fuum;gra-?

pro difcipulo paratum & feptem coronas pen-

p. 2. . 6, viffimis poenirentiis affligeret, rogatus, quor-

filesmultoque auro

vinter'licas füpra thmdum

c1 . fum illud pene occiderec ?. refpondit

y

; /qu'ia"

pendere,

& ipíum occidit me.

»

L]

Dighita:.

Palla&ius.

IX. Monachus quidam

fpiritu fuperbis ve»

xXatus, accepto canifiro, terraque impleto;

XVI. Juvenem monacbum apud fenem fo- Pennequim

lidarium depredicabaunt aliqui, quafi jam lon- in 1fag.q.2.

Pene

humeris illud impofuit, & ab uno , loco in

^t

.alium portavit; rogatus, cur in faceret? re-

gius in virtutum ftadio prove&tum, id experi- & 4 ««

nl :l

ri, & reipfa probare voluit fenex: & aflum-

dpendit: vexo vexantem me. -

L!

D

*

.

e

Lanciz

-X B.Simeon viginti maximos c

imicös in.

pris comitibus juvenis cellulam adit, bortum

intrat, & bene cultum afpicit, ac olera hine

oputc. 2

tra tibiale alebat, nec occidebat

-

D UF in VP?f"

n. 178.

vis ad majora fe exerceret.

inde adulta; füfpicatus ille, heriles effe deli-

cias, baculo, quo innitebatur, quafi ludibun-

i

Nece[jtas.

dus ea demetit, & profternit, unum duntaxat

intadtum relinquens: inde ut moris eft, (imul

$, Clem.

"XXI. Cum monachus quidam graviter in.

b

1

äc *.

re quapiam, cujus nullam culpam hab«cbat,

Píalmos recitan

i

j

1

; quibus finitis, juvenis mo«

nacbus vultu m

O

deíto, & hilari fenem rogat,

reprehenfus fuiffec, & S, Climacus ejus patro-

cinium fufcepiffet, refpondit ejus fuperior:

velitne olus. quod reítabat, in collatiunculam

apparari. Ad quam petitionem attonito fimi-

Did s

non me latet, illum effe culpz expertem, fed

fa&i mei fcopus fuit, illi hzc increpatione,

.

&

lis infilit ib ejus collum fenex, dixitque: Vi-

deo, fi'i tmi, re, ut audieram, vere mortuum

mortificatione prxbere merendi materiam.

Sicut enim crudeliter agit parens, qui panem

appetitionibus tuis: quandoguidem ad tan-

infantiss ori fübtrahit fic Prelatus, qui fubdi-

tam a me factam in bortulo labe:n, atque va«

-tis fuis, quando capaces funt, reprehenfioni-

flitatem, tam parum commoveris.

XVil. Perloftrabat füa dicecefis monafteria ILi

bus & aliis mortificationis

generibus fubït.r:f;'-k

S

g. n.,l 8.

hit promerendi materiam.

S. Bafil. & in eorum aliquo Abbatem rogavit,

Luc. Wa-

an ex foisauemquam e predeftinatorum nu-

XII. Juftinus Minorita cum opu

lenta Sa-

ding. to.3. trapia & Regis Ungariz favoribus fpretis in-

mero prz creris effe cenferet. Ad calem quz-

Min. à

Ann. Ord. (ricorum Minorum amplexus fuiffet, & in eo

ftionem parum hefitans Abbas, accerfitum

usque adeo in contemplationis dono profe-

unum e fim.plicioribus Bafil. fiftit.. Ad euem

ann. 1445;

n. I5.

ciffet, ut frequentes ecftafes pateretur, & fe-

continuo vir fanctus: Adfert mihi aquam in

me) videntibus illis ad imaginem B. Virginis

pelvi, ut pedes

Iavem, currit ille, aquam de-

fert; federe il

ium ;'t;;-bï

füpra fratrum capita in muro depictz el;va-

t Hafi]ius, & ipfemet

tuscoram ea fle&ti videretur, & ob factum Eu-

ad'pedes monachi inclinatus, ejus pedes non

fe moventis, nec reluctantis abluit; mandat

genius IV. eum citaffet, & pedes ofculati vo-

Jentem ulnis & ofculo excepiflet, & fibi a(Ti-

deinde, ut die fequenti cum facrifliam in-

dere juffo poft longum fermonem munufcula

gredererur, comparerer, moneretque, ut fa-

& indulgentias copiofas dediffet, adeo tanto

cerdotio innitaretur. . Facit ille ad amuffim

j

favore elatus eft, ue quoiidie infolentior fa-

omnia :' atque hiec Bafilius illum proprio ju«

us, demum ob fratrem quendam cultro vul.

dicio voluntatique mortuum dijudicans, ve-

inter

neratum carceri fuerit mancipatus. 1p quo

re habere argumcnta iudicavit, quibus

preo-

)

l

-

g Tifulus XCIX. 'kMorti"]ïcatio.

499

! pï-':izd*eïïiäato's

cení

fibi deince

[eri merito poffet, eumque

nixus, ad id fe a'ccringïc, &-ecce malus levi«

ter bis fenili mantf tadus magís, quam fe-

. adlegit.

ps in fuis fun&ioknibuïs;comitem

.

curi i&tus, in mare fine periculo profilit: ita

Cefarius

XVIII. Narrat Czefar

ius, Fuifïä in fuo mo-

ad alia omrnia nautica munia , tantum fpecie

j

h8- €» 18. nafterio Ordinis Ciítercien(is infignem quen-

agendi, manum porrigere jubebatur ad fin-

dam Dei fervum, Rudolphum nomine, mo-

gula: cgtera Chrifti virtus &

N

potentia füp- -

nachum laicum divinis revelationibus illu-

P

lebat, atque hoc modo

portum , quem pee '

ftrem, qui quadam no&e (ecundum matu-

thback, felici;er attigit,

tinum orationis extrahendz gratia in eccle-

-

ia remanens, viderit Chriftum Doiminum,

— Sucinditas,

Á

r

|

- gloriofüm quidem illum, fixum tamen in cru-

tonius quondam

j OgatUS, /qut)f "Vita P.

ce, cum quindecim aliis fug familiz religios

inodo totas noCtes orando tan:

ere poffet ? Gorzal.

m

[is, fua itidem unumquemque cruce tam

refípondit, fcias , mi frater, tà

th diu me la- Syl. L. 8

fplendida fülgentem , ut fulgor ex crucibus

tuiffe, in.

Uo vera contemplatio fita (it,

4

quamdiu u

]

u

egrediens, ipías etiam czcz noctis tenebras

am mei ipfius habui rationem 5

N

. facile difliparet; hos omnes Rudolphus pro-

ubi vero inquietis motibus mentem purgavi,

Yil

be'cognoverat, in vivis quippe adhuc erant

& ab omni terrena concretione fegregatum

linguli, ex illis quini laici, facerdotes reli-

cor ad fuperiora traníluli , mox deguítare

coepi, mirificum illum divinz voluntatis fru-

qui deni, Stupore defixus frater , ex tam

infolia vifione, audic Chriftum e cruce hac

&um , qui coeleftium rerum contemplatione

a perpurgatis animis percipi folet,

"1

voce fe alloquentem : Nofti hos, Rudolphe,

Y

cruci. mecum affixos ?. Novi equidem, ait,

orotheus cum mox ab

"initio Arriaä de

13,

fui in religionem ingreffus , totus in à

h

atrei novitatem , hoc eft, vifum tam admi-

bnegà- mortif, c«

randum nonnovi. Audi ergo, & intellige,

tioném voluntatis, aliarumque affe

Qionum 15.

quz loquor, fuübjungit Chriftus : Hi foli ex

inordinatarum incubuiffet, ideoque ob füm.

tota familie hujus religiome fünt ifti , qui

mam, quam exinde percipiebat, animi trane

confixi mecum in cruce, vitam füam omnem

quillitatem, dubitans, num recta vía incede«

converíationemque íacre mes paffioni mor-

ret, a Patre fpirituali confiliu

m peteret, re-

tique ignominiofif

fpondit is, fine metu eum effe poffe, trane

s

ïïfnæx,, pro iplis obitz con.-

Erma,nt.

quillitatem quippe illam ex mortificandi ftu«

Facilitas.

dio natam , ejusderm mor

u

Y

tiäcgtithis præc—lgb.

102

PennEq.

XIX Cum alii]uando in futemþ,l'oi Cadefe—

rum effe fru&tum.

2

1 7,

P

[5

——

n. 5.

c. 7^tur ; Qui vult venire po(t me, vidit S. Ger-

: Pene neglettee mrtz]äcationis.

trudis Chriftum vía quidem florida & vernan«

XXIHL Refert S. Auguftinus, virüm quene $. Auä./fr. :

—

te incedentem: fed tamen fpinis obfita & hor-

dam catholicam , a certis

Em

1

quibusdam muícis

Y

refcente : crucem vero przxcedere , fpinas

füp. Vjon;n.

graviffime aliquando moleftatum , invi

fiffe

. hinc inde amoventem & diffipantem, quibus

hominem quendam hzre(i Manichzorum in«

fignificatum volebat Chriftus ,' afperam qui-

fe&tum , eique importunitatem animalculo-

dem efle virtutis vitam , fed crucis & paffio-

rum horum expofuüiffe: ratus Hzreticus ,

nis füz meritis mirum in modum alperitatem

mitigari , & fe continuo adeffe , ubi (az vo-

non incommodam fibi oblatam ex hoc oc-

f

calionem defendendi erroris füi (eratis, dua

luntatis àu

)

cooperante inchoarit. -

picatu homo facrificium , gratia

effe rerum principia: invifibilium unum , &

hoc effe Deum: vifibiliam alterum , quod

Tbid. n-ïrä,- XX. Abbatem Theodofium cumlvitäm fo-

)

Manichzi demonem conftituebant : cui er«

litariam effet aufpicatus , du&tum in thea-

rori oppofuit ecclefia catholica in fymbolo

truin ingentis magnitudinis, monuit Ange-

ilas voces : vifibilium omnium & invifibi

lus, pugnandum effe cum ZEthiope tam. va-

lium ; quibus verbis confitemur creaffe Deum

ftz molis, ut capite nubes tangere viderc-

omnia, non fpiritualia folum & invilibilia,

tur. Ad hzc verba exhorruit "Theodofius,.

fed corporalia etiam & vifibilia ) ratus ine

T

fed inítitit Angelus , addiditque , ingredere-

quam ille, nactum fefe erroris füi confirmans.

cum omni alacritate & fiducia? mox enim

di occafionem , eumque orthodoxo inflillane

ut tu illud adoríus fueris, ego adjutor adero,

di, dixitilli, qni creavit has mufcas? & quoe

tibique vi&oriam reponam ; atque ita factum:

niam hz fümmam illi afferent moleftiam ; ob

ubi enim luctari invicem capere , continuo

idque viderentur.malz, non aufüs eft affere«

Angelus adfuit, & coronam capiti ejus im-

re, ipías creatas füiffe a Deo : unde ftrin«

pofuit: Aliud luculentius fübminiftrat exem-

gendo illum magis Manichzus, intulit, fi er-

plum , ad Macarium ícribeas : S, Paulinus,

20 a Deo non funt, unde fünt? àd quod hic?

qui fenem, oborta tempeftate, czteris per

credo, quod demon illas creavit. lnfiftit illes

lembum delapfis, folum in navi relictum mi-

fi ergo dzemon mufcas fecit, ut tu affirmas,

rabiliter a Chrifto adjutum memorat, ita ta-

quis igitur apes fecerit, muícis non multo

imen, ut primum conatum femiper ab illo

grandiores ? in hasille conje&tus pedicas, nec, -

Chriftus exigeret ; Jubetur a Chrifto malum

quod fatis apte refponderec, inveniens, eo tam-

excidere, quem eo tempore excidi pro nae.

dem amentig deductus eft, ut confiteretur, &

vis remedio oportebat; id multi homines,

mufcarum & apum conditorem effe diabolurn,

iisque validiffimi , fine fuo & navis periculo

Convi&us in his Catholicus, ad periculofio-

acere non potuiffeat , ille tamen verbo De

i rem fcopulum allifus eft, deducente eum Ma-

MAArr4

nichao

R. P. Lohn. Bibi, Man. Tom, 1.

d

5oG

Biibliotbece . Manualis XCo»ncionatoriæ

fs 1

nichzxo ab apibus ad locuftas , ab his adlä'cer- vivere, eumque deferere, ut tuas cupidita-

tes (equaris.

tas, inde ad aves, ab his.ad ovem, ab ove ad

bovem, mox ad elephantem, & ad extremum

.]II. S. Francifcus Borgia, cum adhuc fzcu- vita 1. 1;

laris miram ex falconum aucupio voluptatem c. 5.

ad hominem: Etperíuafit homini, quod non

a Deo factus eft homo. Ecce tibi in quod infe-

caperet, ut fe mortificaret, ipfo, quo falco he-

rodium infeCtabatur , & occidere parabat,

licitatis pelagus prolapfus fit mifer iíte, ex eo

folo capite, quod in perferendis pauculis mu-

tempore oculos claudebat. Poftea religiofus L. 4. e. $.

V

fa&tus dicere folebat, unum illum diem fine

fcarum morfibus defecerit. Subjungit igitur

Auguítinus : Claudite;fratres,aures cordis ve-

ulla dubitatione amariffimum futurum, quem

fine aliqua carnis afflidtartionem eminiflet exae

ftriadverfus dolosinimici, ne moleftati a mu-

fcis, in par miferiarum barathrum, cum ftoli-

&um. Confuerat impenfe rogare Deum, ut

diffimo ifto Catholico, agamini przcipites : fo»

eum fingulari hac gratia dignaretur. & vitz

lent enim (pergit S. Doctor) aucupes ponere

hujus commoditates omnes in fuüpplicium ipfi

verterentur. Ín vigiliis erat perpecuus,noctes-

in mufcipulam mufcas, ut efürientes aves de-

cipiant : fecit idipfum hic dazmon , qui hinc

quenon paucas infomnes duxit. Qui illi mor-

tificationis cujuspiam Authores extiuflenr,

evertendo laqueum tetendit , mufcasque ad

illecebram oppofuit. Etane hic veteratoris

füos adjutores &t amicos vocabat. :crupulos

calceis ad dilacerandos pedes inferebat. In

infernalis genius eft, irretire hominem in mi-

noribus, ut facilius poftea ipfum in fnaiorib,us

graviffimo folis ardore lenteincedebat, Phar-

transverfüm agat.

maca quoque licet amariffima tarde forbillas

I.

bat, pilulasque in ore dentibus comminutas

OMESTICA.

diü in ore verfabat.

EXEMPLA D

X

Anna

natius per continuam mortificationem

IV. P. Petrus Faber ftudebat ipfe diligen- vita 1. a,

Lud

?

Hift. Soc, L. S.Ig

ter ei, quam tantopere 5anctorum commien- c. 11.

p.ird4

€

b

o devenit, ut vel carcere perturbatio-

195

16.1.197. pibus videretur, vel ficubi ufüs pofceret , iis

dabat ufüs, animi permoleftz compundtoni, .

gt

& iter ad eam dicebat effe voluntariam cor-

(um. fo

uteretur tanquam modeftis famulis, non au-

dentibus fe ante rationis preícriptum Domini

poris affliationem. Multos enim fzpe angi,

9

Rihad.1.5,commovere. Idem licet natura biliofus effet,

quod nunquam animo compungantur , cum

ha. ]

N

c. s.

ita tamen animi motus moderabatur , ut ob

tamen compungi raro corpore velint ; & mul.

15).

fammam lenitatem medicis frigidus lentusque

tos expetere tormenta animz fuz, qui nun-

Ibid.c.r. videretur. Cum quidam ex noftris religiofum

quam velint torquere carnem fuam. — Cum Ibid. c.15.

quendam virum laudaret, & diceret, euta effe

íua egrotis preberet obíequia, ad vincen-

AH. P(

^ wirum multe erationis, Ignatius voce mutata

dum, inter eorum poedores arque conrapia,

YÓ

U /

Ibid. c, 1o. dixit: Vir eft multze mortificationis.Profectum

naturz repugnantis horrorem , animadver-

Mi T.

faorum fpiritualem non ex facilitate naturz,

titnihil tam valere, quam iaductionem quan-

dam animi, ultima quzque perpeti cupien-

aut vultu, fe ex contentione & victoria me-

tiebatur. Unde fratrem quendam vehementis

tis, & in eo ipfo munere , fi

offerentis ad mmortem.

ufüs cffe; ; Fg

ho Ma,

naturz alloquens, vince, ajebat, vincete: fi

C

enim te viceris, fplendidiorem, quarn alii, qui

V. P. Jacobus Laynes corpus fpir

itui , rc;vf'it*a l. 3.

mitiori fünt ingenio ,

abebis in coelo coro-

&eque rationi ita fubjecerat , domitasque c. 16.

nam. Et cum hunc ipfur adolefcentem mini-

animi perturbationes habebar, ut pene de

íter romani collegii quafi minus tractabilem

ipfo dici potuerit. quod de S. Bonaventura

Alexander Alenfis dixiffe fertur, (cili

"

(

graviter accufaret, S. Pater eidem dixit: Mi-

in Adam minime peccafle.

:

CCC eum

j

tius quzfo, & blandius. Equidem iftum ego in

L]

V. P. ThomasSanchez quotiescunque cu . Vita tomo

via Dei plus profeciffe paucis mentibus puto,

biculo exibat , petiita Déo , ut aliquam fibi prefixa,

quam duos illos (nominabat autem morum

lenitate & füavitate maxime amabiles) inte-

mortificationem mitteret 5 quoties. vero. a

lï/'olancua

gro anno, Parifiis adhuc degens cum peftife-

Superioribus aliquid petiit , rogavit Deum,

in vite

ut illi conzrarium facerent. Intcr comeden-

M-s.' ]

rum quendam invififfet, & ex ejusdem conta-

El

&a manu imaginationem peftis afflatze conce-

dum fzpe pedem in altum elevabat: Salem,

u ——————

piper, acorem , & cxtera ciborum condi-

Treoli

piffet, ne ejicere poffet, tandem fumpro ani-

$t

mo digitos ori infertos diu in eo verfans dixit :

menta omnino reípuebat: nec ipfa quidem

elixa olera, fatis ex fe infipida, oleo aut ace-

sb

Si habes peítem in manu , habeas & in ore:

to condiebat.

/

Lon

uo facto omnis imaginatio evanuit.

Vitä lt

II. S. Francifcus Xaveri

us ut feipfum &

VII. P. Francifcus Vill

;anöva ita curiofita- Hift. 'Soc.

2 l 6;

tem domuerat, ut diceret, (i nuntiarerur fibi, P ?- 2 l-

€. $.

naufeam, quam ex egri ulcerofi fervitio fen.

Angelum e ccelo lapfum in via ante zdes co

l. l. n. st.

tiebat, vinceret, faniem exillius ulceribus ex-

füxit. Idem fociis identidem ingerebatillud S,

legii concionari , fe minime ad audiendum

acceffurum , (i ftudio duci (e non pio adver-

Lyreus inP. Ignatius familiare monitum: P'imce teipfian ,

apophteg. caufamque rogarus tam frequentis repetitio-

teret. . Coquo adjutor datus, cum graviffime Ib.n. 126;

ob id tentaretur , ante Chrifti crucifixi ima-

1.2. f- 193 nis, refpondit, quiá hoceS. Patre meo Ignatio

Li 1. didici. Ad focios quondam in hzc verba fcri-

ginem vovit , fe , quamdiu vixerit , fi per

moderatores liceat ; eo in opere permanfu-

Ntten

Epift. i^ pfit: Quam beatum eft vivere quotidie mo-

3 doc

riendo, noftrasque frangendo voluntates , ut

rum , qua fimilibusque vi&toriis ita profecit,

a[ü ^

ut diceret , nihil fibi objectum in actione vir-

quaramus, non quz noítra funt, fed quz Jefu

u

W

Chrifti. Qus enim crux acerbior effe poteft,

tutis, a quo fenfus abhorreret ; quod Deo

juvante non fübegiffet.

quam fine Chriüo; ubi femel eum guftaveris;

VIII. P.

'Tituius; XC]X - Mortificatio. -

So01I

Viacrs — VIIL p. Leonardus Leffius adeo rerum

XVI.Joannes Berchmannus fic feipfüm com-

Vita p. 4.

magnarum aviditatem in fe extinxerat, ut

pellabat: Vis videre, an ames vocationem

paE. 259.

l

diceret , univeríi mundi defiderium e corde

tuam? vide, an ames mortificationem tuam.

fuo effe ablatum3; hinc cum Romse aut alibi

Vocatio tua eít, effe focium

fübinde occafionem haberet, :multas res cu-

Jefu. Quomodo

autem vis efle (ocius]Jefu,nifi

fis crucifixus cum

riofas videndi. conftanter eam negligebat.

T: 5.

Mentis animofitatem , quam bilis commota

Jefu ? Ejus axioma erat: Tantum proficies ,

uantum tibi vim intuleris.

fzpe in iram excitabat, adeo compreffit, ut

. XVIL Alphonfüs Rodriquez dicere folitus Lanciz,

columbina eum modefítia fine felle diceres,

j

érat, duos effe pedes, quibus ad perfectio. 2. n.

6.

Ajebat carnem blande vulpeculari , proinde

nem fiat progreffüs , mortificationem ícili-

X

dolos ejus fedula- indagatione retegendos ,

cet, & amorem Dei

petulantiamque conítanti freno compefcen-

dextrum efle.

» illam finiftrum j þqnc !

dam , id quod ipfe affiduus faciebat , hinc

XVIII. Joannes Ximenez faffus e

ft, Deum vis p,

quotidiana flagella, complura jejunia, & ci-

fibi , quotiescunque mortification

em inter- Alv.c. 44,

licia ufurpabat, adulta hyeme ignem vitabat,

mitteret , ftatim deeffe ,

& folitam portio-

oblata folatio morborum refpuebat, aut fi

nem detrahere.

affumere neceffarium foret, dulcedinem prius

XIX. Bartholomzeus Alvarus; Coadi ufqr » Annal.

pia cogitatione aut alta (imili ratione tempe-

rabat.

qu& zgrotus poft S. Euchariftiam acceptam Lutit dom,

Rogatus, cur adeo in fe feverus ef-

evomuerat, nixis genibus exhaufit.

prof. Olyf,

fet? refpondit: eo quod , dum mortificatio-

XX. Tarracone quidam Novitius vas ple- fIP- »614.

nes fugimus , ultro nos ipfz divina difpofi-

num puris cum ferret, fammeque

(

tione infequantur.

i

o totum €po

naufearet,? f'*Amg'

L]

Annal.

r

yincendi* fui ftudi

taviïtl.

L

Y

IX. P. Bonaventura Barradinas , Recto

n

La:dtp.

Landípergenfis , nunquam , quamdiu in fo-

^EXEMP

LA PROFANA.

3595.

prov.

cietate vixit ; fcilicet viginti novem annis,

I. So

crates immotus coeco immiti, ab uno Plautus ia

Germ. fu.

quidquam füi commodi cauía a Superioribus

folis ortu ad alterum

» €odem in loco Phzedone,

per.

petivit; quam mortificationem fuam

€

Virgie

peritebat ; veftitu utebat

ur vili; lacero , &

nitatem .appellabat.

pervetuíto, injurias & contumclias uxoris ,

An. Rom — X. P. Joannes Paul

us Navarola ex'fugi di-

quz lotio illum etiam

1597.

vipnz prefentiz memotia eo devenerat, ut

mo ferebat animo.

perfundebat , æquifii-

1207

nemo in eo unquam commoti animi fignum

-

. H. Platotam fobrie vivebat, ut fæpvefem'elniog.. La«

adverteret.

Á

An. 'Peru.

Àl. P. Petrus d

tantum de die-cibum fümeret ; pat:imonium ertius in. -

e Anaíco crebro e foeridif:

füum fratribus relinquebat, honores in repu "Ít.

1607 in fimis Indorum ulceribus pus & vermes rade-

blica nunquam ambiebat, injurias a Dionvíio

Miff. Tuc.bac ; ulcera fanie fcatentia oículabatur , &

Syracufano illatas placidifTime ferebat. -

non femelpa:ellam pure.

. I1I. Diogenes herbis & crudis carnibus ve-

plcna»m,. fui frjncen-

7

Laertius iri

di cauía , exhauriebat.-

fcebatur , vefte abje&ta utebatur ,

dolio pro vita,

An. Mex,

Xil. P. Joannes de!a Placa, Hifpanu

$ fuds

domo utebatur , hyeme nudis ped:

bus nives

l$

c.1602. non alio modo, quam mortificatione & pceni-

Calcabat, & ftatuas nive coopertas amplectee

li

tentia ad orationem ducebat, averíans illos,

batur ; plu

:

vio coelo imbrcs etiam maximos

qui foli Dei familiaritati inhiabant,non ftuden-

cxci iebat.

tes interim aniimi corporisque mortificationi.

1

e 'Ca to

Major, di&tus Cenforius, nun- Plütarch,

Roganii cuidam e noftris adolefcenti fümmz

quam pro ccena cibos coGtos inferri patieba-in vita,

fpe, íed fervido, qui fieret, quod non profi-

tur, veítitu utébatur vulgari , nam fua prz-

totno

ceret, quia, refpondit, vivido ingenio cum fis ;

dia colebat, uno apparitore contentus, licet

d

parum tibi imperas ; illud proin apudte ftatue,

Pretor, in publicum pedes proceffit , cum

AR

ideo tam paucos effe viros fpirituales , quia

alii non nifi rheda veGti ,

$

& cum magno CO«

pauci fuis moriuntur cupiditatibus, dicente

mitatu exiffent.:

Deo:. non videbit me homo, & vivetc.

V. Cato Minor. Uticenfis di&üs, nunquam

.x Ihïüem.

Ex Lib.

.XIll. Quidnam magnus Pater dicere fole-

purpura, ut alii Magiftratus, utebatur; fpe

Ingolftad. bat , omnes de focietate fibi perfüadere de.

domo (ine calceis exibat; nonnunquam etiam

M. $. c.

bere , omnia noítra munera effe intra mon-

fine tunica: quando aliquo proficifcebatur,

13 $ 17 tem Oliveti & Calvarie fita

focio equitante pedes incedebat; coclo per-

Lanciz.ep,

XIV. S. Bernard. Realinus.culices fronti

frigido, nudo capite prodibat.

$06

2.1.69. yel faciei infidentes non abigebat, quod idem

VI. Theodofius, Arcadii filius , per Bi-Sczome,

jl

etiam Alphonfus Rodriquez faciebat, uti de

thyniam fervente ccclo iter faciens, cumnus.

]Jb

utroque teftatur Lancizius, addens, noviffe

miles phialam frigida plenam obtuliffet, eune

fe homines in focietate, quibus poft non im:

dem remuneratus vas reddidit, fitimque cum

peditos per plur&s hebdomades moríus culi-

fociis tolerare maluit.

D

cum , admiranda virtutum heroicarum mu-

n

Vil, Alexander Magnus per loca arida ex- Curtius

nera conceflerit Deu

$, per multos annos fru-

ercitum ducens

ftra expetita.

:

&

effudit.

, Oblatam aquam ante pedcslf ?.

Nieremb, — XV.D. Joannes Tr

quus'ne a morüücatione

VIIT. Solimannus, Turcarum Imperator ,

cum ex monte Salahia urbem Damaícenam

afcer. c,

; totam buccam , linguam & pala-

tum abluebat felle, tanquam rofacea aqua ,

fitu, loci, palatiorum amcenitate, & omni de-

ipfüumque mafticab

at, Iut intcrgliu at.nator ilig

liciarum genere abundantem confpexiffet ,

pordvuraret.

falve, inquiebat,terreftris paradife, alteque in-

ARrra3

|

gemiícens

502

jiz'bäiotbecæ' Manualis: Concionatorie

gemifcens fübjungebat : Cum mihi pülchra

IX. Sicut pradens vinitor viti nequaquamManfi dife, |

hzc civitas coeleiti munere donata fit , non

permittit, ut pro füa libidine multum dila:5. n« 4-

L:

ingrediar eam

"veritus , ríe cor animumque

tetur , & germinet , hac enim ratione aliud

j'dem,M'

mihi furripiac?* quo cceli cceleftiumque obli-

i

nihil produceret, przterquam farmenta, &

viícar : quibus di&tis recelfic

palmites , in quos omnis humor magis fub-

» öc nunquam

ftantiofus inutiliter diffunderetur in praju-

eam vidit.

S EVH :

dicium vitium ferciliorum. Eodem modo in

m——Ó—

prafenti difcurrere licet; fi enim permitte-

SIMILITUDINES.

remus , ut totus cordis amor divideretur in

UI

appetitus ; affectus & paffiones inordinatas ,

$ Qualitas.

qux nobis predominantur , nihil profeé&to in

jä Farius I.

Sï

cut periti Equitis eft, frenum inhibere À

Deo reliquum effet , qui tamen totum amo-

hi c1

de mortif.

quando equus ad ima tendit: fi vero in

rem noftrum fibi vendicat : Mortificatio igi-

;9*'. £.

altum, laxare; ita & nos, cum ad virtatum

tur eft ferrum, quod hzc füperflua & infru-

culmina afcendimus, potentiis noítris, quam

&uofa farmenta refcindit; ac proinde hoc

maxime poffumus, frena laxare tendendo au-

- ferro utendum eít , ut voluntas afficiatur

tem ad ima, id eít, mundi voluptates, ma-

virtutibus , omnesque portionis inferioris

ximo conatu inhibere debemus, nifi inabyf-

motus & appetitus fuperiori animz portioni

Roit.p/

fum ftultiti? & erroris

fabjecti maneant.-

;O,l.Cl

:

grqvii,ïïmi«'præcipites

agi velimus, -

.. K. Sicut in aqua turbida impoflibil

4c* eft, Rþdriq. p.

Rodriq.

II. Sicut miles domi latitans facile infirmi-

. hominem vel faam intueri faciem ,. vel ali- a. tr. 1.

p.2.tr. 6

*

Oa i ERENAR A zi i b R

tatem Íuam diffimulat , non autem perinde,

quid quidvis; ita & impolfibile eft, cor ho-

f. C 5.

fi mapnus cum hofte conferendz fint; ita reli-

minis a terrenis affeC&tam fecibus non fecre-

giofus intra celle anguílias latitans , facile

tum ac purificatum , Dei faciem vel videre,

. e5

defe&tus fvos occultat ;; cum vero cum mun-

vel videri ab ipía; foli quippe Beati mundo

d

do & proximo agendum efít, excellentis fit

corde, quia ipfi Deum videbunt.

virtutis mortificationisque neceffe eft.

.XL Sicut non fatis eft, ferrum virtute Idem 1. e;

'ïtfid, c.8. li. Sicut infirmus licet brachium fuum

ignis mollefacere , nifi & malleorum ictibus,

Id cl

propter bonum totius corporis uftulari per-

debita ei forma figuraque imprimatur : ita

mittat, non tamen obiiffe illud , fed amare

nec fatis eft , ut cor noftrum orationis bene-

cenfetur ; ita & nemo animam íuam odiiffe

ficio refolutum veluti liquefcat, ni(i porro &

dicendus efl, licet ferro mortuificationis eam

mortificationis malleo exerceatur, contun-

propter bonum to

»

tius hqmifni,s aduri per-

daturque, ut exclufis ab anima vitiofis car-

mittat.

. nis cupiditatibus, omnium ei virtutum for-

Caf. l, 4« IV, Sicut crucifixus

Vrl

inftit. c.

(qruis" jam non pro ani-

.ma infculpatur, Etad hunc effe&um , ora-

—

i fff?l

mi füi motu membra fua quoquam movendi

lu

84

tionis dulcedinem , füavitatemque defervire

ilem z,

habet poteftatem; ita & nos voluntates no-

par eft , ut videlicet ea, quodam quafi fac.

ftras , ac defideria non fecundum id , quod

'caro, labor, difficultas, atque mortificationis

nobis fuave eft , ac dele&at in prefens , fed

horror condiatur, atque mitigetur. Ea pro-

J

fecandum legem Domini , quo nos illa con«

.prer ab oratione nunquam eft difcendum, do- | -

t0015,],

ftrinxerit, applicare debemus.

|

nec gratia Servatoris noflri, Jefu , perfe&tee

P 64

SI B:GI-

V. Sicut per ciborum abundantiam lafci-

mortificationis paffionum noftrarum apicem

de virgin. viens equus nofter Aurigam quandoque excu-

felicitor contingamus , cujus equidem tanta

€0.7. . tit, quacunque vult, peffimeprzcipitem fert 5

nob:s incumbit nece(fitas, quanto ftudio af-

loideg,

ita & per nimiam abítinentiam propofitum fe&uque eam nobis, cum

,

aícripturis, tuim

virtutis impedit iter.

a Patribus videmus ubique commendari:

Sf Gf egor.

VI. Sicut in organo vel cithara folles vel -

. XIl. Sicut panis confici non poteft, ni(i Penneq. p.

e&

-

chordz prz nimia laxitate non fonant , vel prius granum a palea excutias,

& fepares ;

[ Co 8.

nimia intenfione vel inflatione rumpuntur; ita nec animus ad coeleft

LJ

es aptari delicias, "

ltid ].

ita & vires noftrz, temperiem finonhabeant, nifi abducatur a corpore.

nimio rigore & conniventia franguntur.

P-I-H

Manfi

XlIL Sicut, ceum aqua igni fit c;ontrarila,s; Thom.

VII. Sicut herbz noxiz in plena funt hor- . difficulter ligna vel candelx ignem füfci- opufc. de

Tra&. &1. tulani poteftate, ut illas recidat,

evellat, vel piunt, qu& habent aquam: aqua enim ref;. erudit.

difc. x.

Ti«

L]

pro fuo arbitrio eradicet, ita quoque nos per. ftit : ita ubi malitia p

rimo mentem hominis fmc l$.

mortificationem plenum in paffiones noftras occupavit, non eít verfimile Deum. adeo

LI

hi .

habere debemus dominium, ut illas,eradi- libenter ponere balfamum gratiz in vafe

p'I-C-

cemus, corrigamus, & moderemur, prout fordido & immundo ; nifi illad a fordibus

- neceffum gffe judicaverimus.

emundaveris ac deterferis, ac poneres in eo

vafe, in quo immunditia nunquam fuir:

Mccgäta:.

ltit

Ita. fane oportet vel precedat ,' impediat-

s. (:ng.in VIIL Sicut id, quod ferhina?eri&ms, non .

que fordes mortificatio, vel füccedat, fi ir-

Pf 142 vivificatur, nifi moriatur prius; fic qui mun- . rüperint , easque diluat,

& .abílergat, prius-

do & concupifcentiis ejus non moritur, in quam amoris divini bal

fru&u bonorum operum non multiplicatur; infundatur,

famum in anim,um

fupereít ergo , ut mortificemus membra no-

. XIV.Sicutavis novis þlumis contegi non po- Jul. Fan-,

ftra, quz funt fuüper terram

, quatgnus vivie

teft nifi veteribus exutis ; itanemo veris virtu- ftius c. s.

$ Qir

* if

ficet nos authqr vit.

cum plumis veftiri poteft, nifi priusveteresin.? ?'

d

ordi-

ET( 36

^ Ti XCIX. Mamf catit.

50$

lüdifq

r 4.

ördmatorum füorum a&"c&uum & poffeffio-

Caro per abümentlam marcida affecta, da-

pum habitus exuat.

monibus ultra non præbeblt in fe quieícendi

Sdem $:4.

XV Sicut navis litori multis fïïmbus alll-

locum.

gata, nunquam in portum pregredi poterit,

.XXVII. Sicut llgaum bene arefa&tum mo- Rodr. p.s.

quantumvis vela pandantur, & remis impel-

mento quafi ignem concipit: ita anima ab et

latur; ita homo, licet in ceepto virtutis ici-

humoribus noxiis inordinataruto affectionum

nere laboret , bonaque defideria velut vela

liberata facile oramoms & fervoris Hammam

concipiet..

explicer, nunquam tamen ad perfeGtionem

perveniet, nifi mortificatione pravorum ha-

.. XXVllI.Sicut penna humore grávata dift- Cafían.

bituum vincula rumpat , quz 1pfum terrems

cultex ad alta fuftollitur, libera vefó ab illo, col.9. d

rebus alligatum tenent.

tenuiffimo flatü ajuta in aera fübvolat; ita

ïbld C.10,

XVI. Sicut Chirurgus fcindere membrum

mens vitiis graváta , & affeCtibus inordinata

volens, prius carnem moruficat, ne nimium

fuo pondere ad terram tendit, qus& tamen fi

ex feGtione dolorem concipiat; ita qui diffi-

per mortificationem purgata fuerit, fine dif-

. cultatem in Dei fervitio occurrentem parum

ficultare ad coelum füblevatur.

aut nihil fentire cupxt, prius. fþmtum mortie«

XXXIX. Sicut aurum, quo ragis liquatur, Redr- Pt

ficare debet.

& a fcoria fecernitur , ac veluti confümitur, tf« t C 5.

Rodr. p.5.

XVII. Sicut fi quis large ccenavit; inquie-

tanto purius eHïcuur, ita amor Dei tanto

£0. 1. c. . tàm experitur noctem, eruditate. Ho'nachl,&

coníümmatior perfectiorque cvadit, quanto

f g.

l'o l.

craffis vaporibus in caputa fcendentibus; ita

rerum créatarum Cupxdltas amp ius contra-

cor nimiis affe&tionibus gravatum , mentem

hitur; quz fi demum tota confumatur , pu-

1

€ fomno fpirituali o*a*mms lmpedxt, facuquc,

ra erit perfectaque Dei charitas.

ut hoc illuc fe verfet.-

. XXX. Sicut fi faxum aliquod. debite levi- bed. c.y.

XVIII. Sicut terra (ibi relicta non mf' car-

] Ibldo 6, 5.

gatum eft, magna facilitate murarius illud;

duos, fpinas & rribulos proferi; ita neque a

quo vult, collocat; ita homo per morttüca-

terra animz no(trz f'pcmrl aliud pUtcHt, fi

tionem bene pofitus, ad omnem Dei ac füpe-

!

M t

aratro mortmc.«xmoms exculta non fueric.

riorum difpofitionem parariffimus exiflit.

Ybid, c.10.

XIX. Sicut u, qui aliqua parte corporis

XXXI. Sicut lapis in (ublimi pendens, re- Iid. c, g.

faucitati fünt, femper timent, ne quis ad illos

motis impedimentis, fuopte i mgemo centrum

accedat, & atflidtam illam partem lzdat; ita

velut naturaliter fibi debitum petit, ita anima

male mortificatus in contínuis veríatur an-

noftra, fublatis. appetituum inordinatorurm

goribus, ne quod honori ipfius non rcfpon-

obftaculis, mox ad Deum,' velut centrum

.det, fibi imponatur aut accidat.

fuum fübvolat, eumque ar&n[ï' imis amoris

XX. Sicut muícz dum fucco dulufr'mo

Lezrlmck

brachiis ftringit.-

in fefto S.pafcuntur, jam faturæ tenaci liquore adhz-

XXXII. Sicut mater fi infans defiderans Arrias tt,

Laur.

ita qui dulcedinem volu-

rent, & intereunt ;

ubera, fuum defiderium tantum fignis & nu- de mort,

them 2 pratem tcrreünum avidius fectancur, mani-

tibus declarat, rcnuit ac differt certe porrige- € 19.

feftam animabus fuis exitium creant.

re: at vero quando cum lachrymis poftulat,

Jac.Alvar.

XXI. Sicut is, qui divitias congregare cu-

non poteft f& continere, quin confeftim ea

toni.2,1.2. pit, etiam parva defpicere lucra non debet ;

tradat; fic homo, quando in oratione verbis

idfa u )ta qui virtute dives effe defiderat, etiam mi-

tantum rem defideratam a Deo poftulat, non

nimas mortificandi fe occaf'ones negligere

tam facile impetrat, ac fi etiam morificatio-

non debet.

N

nis opera jungat.

Ibidet.

XXII. Sicut modxca chentls detra&tio non

XXXIII. Sicut vitis putanda eft, ut füa. Jac Alv

modicum affert mefIis detrimentum; fic mo-

viflimos fructus ferat, ita homo mortificari 'o 2. 1. 9;

. dica propriz abnegationis pretermiffio, quz

er varias afllictiones dcbet, ut abunde fxu- Pa $.

"n p

feminis vicem obtinet, non parvam a&"erc

thet.

6 8.

fpiritualis profe&us jacturam.

H

Ibid. 1. 2,

XXIII.

icut Respublica a Rege. Fvo, defi-

ngmms*.

p. 1. 6.4.

ciens infelici pace fruitur, quamdiu a Rege ad

- XXXIV. Sicut fi i parvulus filiolus ob mfïr-ïmdemo

Thon

obedientiam non adigitur; ita apimus per

mitatem cibum falutarem averíetur, Pater

íc d

peccatum a Deo defci(cens nuliam habet pa-

primogenito imperat, ut ipfe przguf(tans ci-

(dit

cis imaginem, dum armis & vi ad fui Creae

bum, exemplo fuo fraterculüm alliciat ad gu-

Q55

toris obedientiam minime revocatur.

flandum; ita Deus videns averfionem, quam

(

lb,di lu 2y

XXIV. Sicutligoa prius ficcanda funt,

homines habent erga trib:lariones, Filio fuo

p. 1. 6 6.

quam igne fplendente lammefcant: fic mens

unigenito pr&libandas obtulit, ut vel illius

a pravis humoribus liberanda eft, in lucem

exemplo moti homines rehqul, pariter illa

amare & defiderare diícerent.

cocleftem accipere mereatur.

Ibid

XXVI. Sicut animal immolandum prius ad

XXXV. Sicut ad templum Deo difican. Ibid. c.18..

V

gladium, quam ad i ignem x emebat, & prius in

dum olim llgna in monte Libano cedeban--

fruftra concidi, & excoriari, quam in holocau-

tur, & Jerofolymam comporcabantur, ita

ita & homo Deo fe of-

ftum accendi debebat;

quos Deus olim pro templo fibi in cclis in-

fere cupiens, prius per mortificationis gla-

habitando eligit: prius in hac vita per mor-

dium interimi, quam eidem Deo offerri debet.

tificationem czdere & preparare folet.

Uilitas.

.XXXVI. Sicut Szlomon dum Mulz Repie Jul Faciug

, Ht

TT

8. Climac, « XXVI. Sicutexiccatum lutum jam non por-

infidebat, omnis eum Judea Regem agnofce- c. $. $3.

j

de. dxfcret- c:s ufui effe poteft , ut 1b1 fe volutent; ita &

bat,& honorabat; ita quicunque carnem & fen-

£

fus

504

Diblotbeca Manualis Contionawria.

LÀ

fus fuos fübegerit, illico Rex, & Dominus fui quam ut equo frznum femper applicetür!

ipfius evadit, meritoque ab aliis honoratur.

BZ

quid zquius, quam ut hoftem vitz, & qui-

dem zterng infidiantem affiduo perfequa-

Sfucunditas.

/mur?,quid equius, quam ut is, qui toties" '

Roär, ps. XXXVII. Sieut elementà non citiusjquie-

Dei Filium occidit, ad mortem faltem W,fpiri-

tt.1. c.16. fcunt, quam ubi centrum attigerunt; ita ho-

taalem damnetur?

X

mo non citius pacem obtinebit, quam fi re-

III. Utüitas: five ad pec

caterum remi[fionem S.Bernia.

motis per mortificationem creaturis in folo

obtinendam (nam per hoc, quod a licitis abft

j f: 4* de

Deo; velut centro, quiefcat.

uadr.

XXXVIII. $

e

nemus, ea nobis, quz prius commifimus illi-

Tbidem.

icut quamdiu venti

mare agi-

cita, condonantur, inquit recte S. Bernardus :

tant, tranquillum hoc effe non poteít ; ita nec

.Et adftipulatur S. Chryíoít. dicens: Non visS. Chryf.

cor hominis quiefcere poteft, quamdiu inor-

a Deo cafítigari, nec in hac, nec in altera vi-in 1. Cor.

dinata aliqua affectio in eodem reperitur.

4 I,

E

ta? fis judex tui ip(ius, rationes a te exige,

Yae. Alvar.

XXXIX. Sicut manna non prius Ifraelitis

te reprehende, & corrige) five ad virtutes

to. 2.1, ». datum eft, quam panis /Egypti defecit; ita

R(*df' p'!

P.146.6. non citius cccleftibus confolationibus homo

produeendas (nam arbores, & vites precipue;

£L6

-nunquam plus frudtificant, quam fi diligenter

reficitur, quam per mortificationem terrena

fuo tempor

e putentur, ) five ad oratioem €s'

folatia abjecerit.

ejficacem : ac

D

acilem. reddendam (nam tefte S.

Tbidem,

XL. Sicut Sara non citius concepit Ifaac,

S. Grcgoi-;

- Gregor. mens ad contemplanda interna non

.5 mor,

feu rifüm & Iztitiam, quam muliebra illi fieri

perducitur, nifí ab his, quz exterius impli-

t

defierunt; ita nec homo prius ad letitiam

A

M.

[

cant, fübtrahatur. Hinc fponfus ait: Vadam g

'Gar.ex,in

Ípiritualem perveniet, quam carn

4

alia defxq;-

ad montem myrrhz, thuris:; quia eos [2:c, 4, Cant,

]5f

xia removerit.

ult.adM

^ldem e. 10.

XLI. Sicut olez per fe

-fumptæ, 'afharæ ac

miliariter vifitat, quos per mortificationem v. 6.

Ro

vitiorum ad alta proficere, & per mundas

i

-guítatu imfuaves fünt, at falfugine conditz

'& humiles orationes fuaviter redolere per.

gratiffimz & accepte: fic parum gratz (unt

fpicit. Ideo S. Danicli dictum ab Angelo:

Daniel, c. |

Deo a&iones : fecus vero, fi mortificationis

Noli metuere Daniel, quia ex die primo, qu

Q 19. V12

condimentup accedat,

pofuifti cor tuum ad intelligendum, ut te af-

AEquitas,

fligeres in confpe&tu Dei tui, exaudita funt

Rodrq. p.

XLII. Sicut (i quis cordato

viro þdibercc,'

verba tua :) five ad proximum edificandun ( cum

enim plerique homines addi&ti voluptatibus

€. tr. I. 4. effe quempiam in domo ipfius, qui ex füummo

odio infidias vitz ipfius ftrueret, talis utique

afflidtiones fugiant, vehementer admirantur;

fumme in hunc hominem excande(íceret, &

fi quem cernant ejusmodi blandimenta con.

$ Ber

59.inC

vindictam de illo famere ftuderet; iia erga

temnere, & mortificationem amare ; hinc

- S. Petrus dixit: In quo admirantur,non con- * Petr. 4-

; corpus füum & paffiones fuas merito quis af-

fici deberet, cum fciat ab his tantum damni,

currentibus vobis in eandem luxuriz con- V* 4

quin & ipfam mortem aternam parari.

fufionem. Certe exemplum S. Domiínici lo-

$8. e&rug

*

Rodrig.p. XLIII. Sicut equus etiam man(üediffimus,

ricati virgis fe, donec Pfalterium Davidis

D

ian.in

?. €6.18. nunquam facile fine freno relinquitor a feí-

integrum recitaflec, cwdentis tam efficax

ejus vita.

"- I.

fuit, ut difcipline ufus in ditione primum

Ífores ita nec animus nofíter ab homine fine

Íreno mortficationis relinquendus eft, quan-

illa, poftea in orbe propemodum toto inva-

luerit) five ad crucem alleviandam ; nam caro

tumcunque in virtutis ftudio profecerit.

S. Aug. f.

XLIV. Sicut qui artem aliquam exercitus

mortificata (acile fuffert incifionem aut ad-

Phi. ,

13. dé

uftionem chirurgi.

V.H

rus eft, ante omnia quzrit inftrumenta apta

P

ad illam exercendam: ita qui religionem &

. IV. Dignitas: Melior quippe eft patiens vi-

1.Cor, I

" Bs

ro forti , & qui dominatur animo fuo, expu«

V. 32«

V,

perfectionem profitere cupit, mo:tificationi

S.Ambrof

fpecialiter ftudeat, oporteat ; ad quid enim

gnatore urbium ; quia graviores inimici funt

f.87.de55.

omnes res relin

pravi mores,

Redï.p t

queret, (i dc(ïderia,tCtinerc

brofio.

quam ho&es'infe&i, tefte5. Am-

g

ulllc.m.

licgret ?

V.. Sfucunditas :

nam quando qüïa propte

I-.Bloüug de

fpir.

$. IX.

.Deum f(enfualitadi ,^ voluntatique proprig: inftit.

L]

.-M

O T I V A.

etiam in rebus minimis relu&atur, ac fe mor« ^

tificat, rem igfi Deo magis gratam facit, quam

cf/tas: quia fine mortificatione neque

fi multos mortuos ad vitam revocaret. -Ne-

--Rodrix,q. p. L Ne

$, t£. 1.

officio hominis, neque Chriftiani , ne-

que minoris faciendum teftimonium Avilz o

A vila

€ 98.

epift.

[bidn G ]3

que religio(i fatisfacere quis poteft, fed con-

fic loquentis: Pone in bilancis una parte 1a- 19 ^

tingit ,

uod in horto imaginibus ex myrto

bores & cruces hominis feipfüm fponte fua

aut alio herbarum genere efformatis evenire

mortificantis; in altera vero rormenta , qux

videmus, ut Ícilicet, nifi affiduo luxuriantes

tepidus, remiffus, neglizensque religiofüs

herbe amputentur, hominis aut alterius rei

intra fe perfenrifcit: invenies profecto mor-

figutam amittant,

Hinc recte S. Bernardus

tificationes hujus, prioris illius non exa-

S.Grgg f

dixit: Parum eft, femel putaffe, fepe putan-

quare modo, fed & mille partibus faperare.

perï.vmf

l4

dum eft, imo, fi fieri poteft, femper, quia fem.

Nam, ut bene notavit Francifcus Arrias,

Arr tr. def

th,u'

per, quod putari oportet , fi non diffimules,

tales incipiubt guüum fereniffime pacis, quæmauf'c'ls'

invenies.

erit in coelis, preguftare, quia, ut Richar-

s. 580 fu'

IL :KEquitas: quid enim &quius quam ut

- dus de Victore notavit; duahus in rebus con-

perCant, ancilla dominari non finatur? quid zquius,

üüilïtk beatitudo, [Ciklicet Ut careat quis iis re-

bus

)

NN

f

Titus XCIX. 'Wiic(attq;

5oS

bus, quas habere non cupit; &.ut poffideat

V. Spes præmii: nam omne optus, teíte S. $ Aug. ep.

emnia,quz habere defiderat. Utrumque au-

tem confequitur mortificationis amator ; nam

Auguftino, leve fieri folet, cum ejus pretium 143 sd De

/

cogitatur: & fpes premii, folatium eft labo- retriad.

eum ex amore Dei abhorreat a v

oluptatibus

i

[

fzculi,

ris. Hinc merito S. Paulus: Omnis, qui in

1. Cor. 9.

& corporis affliCtiones diligat, ubi-

agone contendit , ab omnibus fe abftinet: &

v' 25'

hr

cunque tandem fuerit, inveniet, quod defi-

4«

illi quidem ut corruptibilem coronam acci-

derat, nec adverfitatem aliquam patietur,

piant, nos autem incorruptam, Sed & Báfil. S. Bafil. in

Adt,

quam non optarit ; qui ftatus hominis non

eft aliud quam princi

Semper cor tuum promiffa cosleftia medite- admon. ad

pium & delibatio que-

tur, ut ipía te ad virtutis viam provocent.,

Fil. fpir.

Y

Af

, dam zterng felici;acis;

Y

VIL. Exempla fecularium confiderare :

iupdque Atrias tre

kaQï,

5. Auguft. fibi de his dictum applica

re: po. s mortif.

"

v X.

tuerunt ifti & il (milites, mercatores,agri '*3: & !*

MEDI A.

colz , aulici

tetis?

, p:-zïupcpes,ïæg')ri) & tu non po-

.u. Ii c.gg.

Rodr, p.. L. (brif]i exemplum: Si enim. clcphäntes vifo

VIIT..Vittoria frequens in minoribus rebus:: utiIn fua hift,

|

fanguine ad bellum acriüs inardefcunt ;

Eufebius, tefte Theodoreto, faciebat, caufam: relat,

quidni Chriftianus pofito ante oculos Chri-

que hujus ftudii rogatus, refpondit, quod hac

Gregon,

fti tam prctiofo, & quidem ob amorem &

ratione & graviores tentationes in leviores

j mot,

. falutem illius profaüfo fanguine, ad feipfüm

convertantur, & in his, fi quis füccumbat,

$h

pafliones fuas debellandas accendatur? Hinc

Grep n

parum deperdat; íi vero vincat, diabolus

. Cypr,. te&te S. Cyprianus : Quis, inquit, non libenter

magnopere confufus recedere cogatur, utpo»

h Catt,

*ln— 3- epi&.

& prompte calicem falutis accipiat? quis non

$,

ult. ad Me-

te videns, fe ne in parvis

quidem de tali/hol-

u

Res.

appetat gaudibundus & letus, in quo ali-

mine triumphari poffe.

quid & ipfe Domino fuo retribuat? quis non

IX. Opinionis corretio: 'Toties mihi occur- fenec, ep, -

Wfll 8.:]

pretiofam ia eonfpe&u Dei & fortiter, &

runt ifti, qui non putant fieri poífe, quidquid 194-

V1

cenftanter mortem excipiat; complaciurus

facere non poffunt ; & ajunt, nos loqui ma-

ejus oculis, quí nos in congreffione nominis

jora, quam quz natura humana (üftineat: at

Íui defüper fpeCtens volentes comprobat, ad-

quanto ego de illis meliusexiftimo? ipíi quo-

. juvat dimicantes, vincentes coronat, retri-

que hzc poffunt facere, fed nolunt. Denique

butione paterng pietatis remunerans in no-

quem unquam ifta deftituere tentantem ? Cui

bis, quidquid ipfe

preftitit, & 'þonorans,

non faciliore apparuere in a&tu? nonquia dif-

quod ipfe perfecit. .

[

$ Bern.f.

düs disens:

ficilia fünt, non audemus, fed quia non aude-

II. Oratio: :Sic fuait S. Bernar

mus, difhicilia fünt. Vere notavit idem Phi-

58 inCant. [d quidem (nempe contra feipfüm, indefati-

DN

lofophus, nos umbris noftris terreri; qua lu-

4

gabiliter przliari) durum, Si tuis attempe-

ce experientie diffipantur: Mutta, inquit,

raveris viribus, tale erit, ac fi in uno digito-

per noCtem habita terrori dies vertit in rifum.

Dugus

rum tuorum torrentis impetum fiftere, aut

X. S. Anfelmus quoque ex iflis verbis: /iS.Anfel.de

ipfum denuo coneris Jordanem convertere

smiann

quis vulz, G9 c. re&te colligit, Chriftum, uti gra. menfur,

y vt

ll

retrorfum. Quid facies? Qusre verbum,

tia excitante przvenit voluntatem, ita ubi i. «'ucis«

cui confentias , ipfo faciente, ut confentias.

la confenfum prebuit, ejusdem gratiz fubfi-

Fuge ad illum, qui adveríatur, per quem

dio operantem comitari, & laborantem (üb-

talis fias, cui jam non adveríetur, ut blan-

levare. Arfenii celebratur pronuntiarum. te-

Phil.4. Gdiatur, qui minabatur, & fit ad immutan-

fte S. Dorotheo, eum, qui fe vincere cona-

V. 13.

um efüicacior infüfa gratia, quam incen(a

[OVI/I',Q'

tur, experturum Domini auxilium, quo fa-

rCor.r5.jra. Hinc merito S. Paulus dixit: Omnia

cile id eíficiat, quod fibi difficultatibus imple-

(

V. IO:

poffum in eo, qui me confortat. Non ego

xum videbatur.

Anbrol

Hinc S. Gregor. Nazianz.

j .

autem , fed gratia Dei mecum.

Dei bonitatem admirans exclainat: O fau-

Redrpo. lil. Seria refolutio: hoc medium fenex qui-

ftam contrahendi cum Deo rationem; hoc

w Pc12dam füafit , dum quzrenti cupiam , unde

bonum folo voluntati

of t

fieret, quod, cum tantum perfectionis con-

!

s pretio emendum tibi

prqponimr.

!

'f!itl fpif« j

fequendz defiderium fentiat, tam parum ta-

y!

men in eo ftudio proficiat? refpondit, id uni-

ce ex defeCu ferim &

$. XL

^

cordatz Xrefqluüünyis

contingere.

ASCETICA

, Avili

(pid.c.ig. — 1V. Exercitatio affdua: Ut enim qui in ar-

[b

te militandi vel digladiandi excellere cu-

I'.O&o pqtifïïxhuni funt cap-ita ; qï:æ-deïinär P a

hac vittute bene addiícere, aliisque v«t.c. a,

piunt, prius privatim fe per ludicra cer-

inculcare debe: afícera. — Privuen. if , ut bese

tamina exercent , ita idem faciendum ei,

addifrat naturam & fübflantiam morzz']ïcatz'onz's,

qui in arte morrtiticandi fe(e perfectus eva-

qu& qu'dem in eo fere con(iflit, ut infe-

deré cupit.

S'p Greg E m'

rior animz pars feu appeti:us fenfitivus, fa-

V. zihmor Dei: fortis enim eít ut mors di-

periori ejusdem ànimz parti, id eft, ratio-

'perEyang.

lectios quia ficut mors corpus interemit, (ic

hom. 11,

ni perfedtz fübjiciatur; & íicut homo per

ab amore rerum corporalium ziernz vitz

peccatum Ípoliatus eft gratuitis. (id eft,

lü[.m 5 ;

charitas occidit; nam quem perfecte abfor-

imaginationem nàáctus inconftanrem, memo-

|

buerit, ab terrena foris defideria velut infen-

fibilem reddir.

Hinc Apoflolus exclamat:

riam difperíam , intelle&tum obícuratum,

voluntatem ad malum proclivem, & sf bo-

Quis ncs ferabit a charitate Chrift

t

Je P. Lon. Bibi, Mau, Jdom. ,

num ,l*anguidam); ita mortificationis be-

9$58

neficie

iab ia ii

JBibliotbecee. 'Mar*;ualis- Concionatgriæ

$66

fe eft, ut artem continentiz teneaf, quatenns

neficio duþlex hoc malum a fe remdveat, fe-

non carnem , fed vitia carnis occidat: nam

que in anti

quum juftitis originalis ftatum;

divino auxilio fieri poteft , redu-

plerum

que. dum plus nimio caro reftringiturs

quoad cum

etiam ab exercitatione boni

operisenervatur,

uin

cat: ne ali

oqui fenfualem füum appetitum

ut ad orationem quoque vel pradicationem

le

fecutus, in fe verificet

illad Prophetz: homo

L

va vitiorum in le

f

Yfu. 48.

non fufficiat, dum incenti

V. 13-

cum in honores eflet,

non intellexit, compa-

funditus fuffocare

feftinat, Optimus eft in

ratus eft jumentis infipientibus,

& fïm—il/is fa—

omni re modus, &

laudabilis ubique menfau-

&us eft illis.

)corpus non frangen-S. Hier ad

II. Secundum eft ,

ui bene apprebendat axioma

ra, (inquit re&teS. Hier.

Demetr.

iota. nortificationis

dum fíed regendum eft.

Regulam autem pro

illud a Chrifto propofitum , cui

J

flignatS Aug. dum

Virg.

ü amat ani

mam . fuam , perdet

hac difcretione optimám a

$. Auguft.

Matth.16. praxis innititur :

enarratis gravibus

Sanctorum Íui evi poeni-

in lib. de

V.- 25.

eam: €$ qui perd

iderit animam (uam propter me,

charitas przcipue cuilodi

. morib.

d fcilicet odium füi, quoad

tentiis fübjungit :

Rodr, p.s. inveniet eam. . Quo

(i verus amor füi quoad

tur, charicati

victus, charitati fermo,

charitati gcc, c.54

"

$. 1 €. 8« inferiorem partem ,

saptatur: hanc fiquis

quatenus per hoc odium

habitus, charirati vultu

Sciunt

fuperiorem partem,

m ac füummum bo-

offendit;

uno die durare non finitur.

rocuratur animaz veru

datam effe a Chrifto & Apo-

cujus etiam corpus

hanc ita commen

j

num, quod eft beatitudo,

ftolis, ut (i hzc una a

biit, inania; fi hzc ad-

olim füo modo fiet particeps

. Unde qui fic fe

ur age

re, ac is, qui ut

fit,

lena fint omnia.

odit, perinde cenfebit

V. Quintum eft , ut fr

audes diaboli z'n( d fiudie

vitam falvet corporis;

illud incidi & uri pa-

&$ prudenter. declinare

efiderata objedta ne-

occurrentes bene wuelligat

titur, multaque ab eo d

fludeat../ Pro quibus dignoice

ndis noverit tri- Rode. p.«

gat; cum e contrario a

lius omnia appetitui

di fraudibustr 1.€ 17

- fuo vitiofo concedens ;

& per hoc fanitatem

plex e

ffe hominum genus ejusmo

difficili

obnoxiurm.

Primi funt, qui natura

masis deftruens, verius fe odiffe dicatur.

xercendas ree

IL.— Tertium efl, ut ciat, quem ordinem in mer«

pr

aditi, gravem ad virtutes €

"Jbid. e12.

pugnantiam fentiun

t, ideoque

ruing fe pre-

'&'130,

tificationis exercitio obfe

roare debeat, nimirum ut

1.in rebus ultro obvenientibus,

five ex rigo-

ximos arbitantur,

Quibus proinde fzpe ilia

Doctorum & S5. PP. regula:

non noceb fenjuss

re füperiorem,.

five imperfeQtione

fratrum

Alii funt, qui;

five difficultate o

fficiorum id contingat, mor-

fi abfit.

cen[énfüs : objicienda eft.

quia naturaliter

forditi funt ani

mam bonam;

tificare nos dilcamus. -

2. Ut inde gradum ad

difficultatem fentiunt:

nullam in ulla propere

res neceffarias, id eft, ab obfervatione man-

propterea altum fa-

datorum aut regularum impedientes ; facia-

qui proinde monendi, ne

aut foeordiz occa-

licitis nos iuperare af*

piant,

aliosve defpieiant,

Urd

mus. 3. Ut etiam in

fionem arripiant;

fed potius infir

mitati fua

6 i

— fucícamus. 4. Ut opera

ex obligauone ob-

dícribant, quod in graves

Ed

celfit

ate, aut confuetu-

atque fragilitati a

eunda, non ex ne€

tentationes cadere non

finantur: Ultimi füunt,

dine , fed u

nico vo

juntatis & beneplaciti

non

qui altiffima pace;

propter virtutis ftu-

divini implen

di«/deüdcrio, peragere ftudea-

dium, nec per na

;

ture bonitatem ob:enta

mus.

uia omnia ind

ulgent appe-

uarvtum ejl , ut folitam difcat praxin , boc

fruuntur, fed q

IV.

titui; quibus proinde id ; quo

d [enior qui-

mortificationis exerciti

um fructuofe inftituendi, qua

xit,

exprobran-

fere preceptis confiftit,

dam fimilis genii monacho di

$ Marcear quidem . in tribus

dum eft: Similis es portz ,

per quam quis-

Hom. 15 T. Ut non conjundim,

fed per partes hoc

ditur absque eo,

ut bene advertit S.

quis vult, ingreditur, & egre

xv

into.4. ftudium arripiat: nam,

quid intus geratur,

.unde qvia ho-

Bibl.

. Macarius , quemadmod

um in utero imper-

quod (ciat,

ícis in ho«

ílibus omnia paten

t, in perpetuo verfantur

fe&us in'ans non quamprimum cre

animg periculo, quo

5

d tunc primum intelli-

X

X

mineim, lei paulac

m formatur ac gighitur,

avola-

(þiritualibus p.-:u;z'!.:;atim

gent, quando, ut

ayi; laqueis irretitay

ita in rebus quoque

re voluerint.

augecur homo;

evaditque in

virum perfedtum

ut bene cogm?fcdt ,mcgpfïtat,äm hu Rodr. poa.

Gerte Deus mundum

VI. Sextum eft,

& plenitudinem etatis.

maxime ve[peu . ilarun perfo- * 1. 6 7

non uno (ut tamen seque

facile potuiffet) fed

jus mortificationis

roximi curandam [ufceperunt ;

l füo exemplo pru-

narumy qua falutem p

fex diebus produxit, ut ve

hos enim multiplex rati

o ad hoc ftudiui jure

dente:m in

ftudio perfe&tionis maturationem

fiat ab lis, qu validius

merito impellere debet.

J1, Quia in medio na-

doceret. 2. Ut initium.

*

, atque

adeo majorem

nos occupant, & gravt

ora ma

la accerfupt. Ita

tionis prava verfantur

: jta adveríus vitia

delinquend

i exorbitan

dique occafionem ha-

Coll. «,. Caffianus faafit his verbis

beant.

5. Quia c

um omnibus omnia fieri

C. 14-

arripienda fünt przlia,ütu

nusquisque vitium,

lucrifaciant, merito ma-

adveríus

debeant, ut omnes

uo maxime infeftetur , explorans,

num requiritur pa

ffionum dominium , ut

illud arripiat princ

ipale certamen, omnem

udere, & cum triftibus

folicitudinem erga illius

cum gaudentibus ga

fentis curam ac

offit. 3. Quia cum fum-

impugnati

onem obíervationemqu

e defigens.

criftari quis innoxie

smodi unio requiratur,

JNR, |

b eo fe fenferit abfolutum, rurfum

ma inter operarios eju

Cumpue a

neceffe eft, ut, non quo

d ibi utileeft,íed quod

Y 24'

latebras füi cordis

fimili intentione perluftret,

x

e id, quod

bi inter reliquas paf-

multis, confide

rent, quzrantqu

atque exploret, quam f

rtificationis exercitio obe

fiones perfpexerit deteriorem,atque

adveríus

mneutiquam fine mo

tinéri poteft. — 4.

Quia etiam orationis ex-

tam Ípe

cialius omnia fpiritus arma commo-

perfonis apprime necetia»

S.Greg; l. veat, 3. Ut difcrete hoc ne

gmium affumat:

ercitium ejusmodi

m vite,

sin Chxfiüo tanqua

8o. inor. nam

, ut fapienter advertit 5.

Ggeg. fic necefs

rium eft; utmapen;e

Íac)ant

Qf g.

*

Z'z'tulus XCIX. : Mr;äcatio.

So7

faciant fru&um multum $ hoc autem fine

imperfectionum liberatus e&.k In febuhda

mortificationis ftudio obtineri non poffe, tum

oftendatür, quomodo in terram projici, &

ex füpra dictis, tum ex

tia patet.

quo*tidianak experiene

mori debeat, omnem vitam fenfüalem amit-

*

tendo; ita ut non

jam-per potenti

as füds quz-

Penneq..

.NIL.. Septimum eft , ut beue cognofcat , quid fit

rat , quz fua funt, fed quz fefü Chrifti. In

P. 2. €, 4,1n0r$ fpiritualis, a qua mortificatio nomen ac-

n 2,

tertia tandem explicetur multiplex fru&tus,

cepit , nempe quod tunc aliquis mortuus

quem tale granum affert , dum fcilicet Deo

mundo dicatur , quando ab omnibus , 'quae

(ingulare benqplacitumz fibi grande meritum,

E

mundus amat, animum cohibet, nulla blan-

proximo pulcherrimum exemplum , & de-

ditiarum ejus & voluptatum cupiditate tan-

fundtis non leve folatium 'caufat.

De qua

Ll".

gitur , eumque ad illas deguftandas folicita-

materia videri

re, cruüciare eft : quia, uc ait S. Bernard.

à

S. Laurentii.

poteft F;a/bcr co. 4« pro fefto

h

crux illi e(t omne, cui mundus inheret.

Il. Ex occafïdhc thematis :Qui odit animam

Jbänxläc

:OSSx

Magnum eft inter mortem corporis, & hanc,

Jüam in boc mundo, in vitam eternam cuftodiet eam :

quam mortem fpiritus vocamus, diícrimen :

V. 25.

lila, in inftanti conficitur , hzc paulatim ,

Oftendi poteft, quomodo odiffe debeamus

nos, & noftra ( hz enim intelliguntur etiam

& totam fere vitam occupat: illa omni fenfu,

& actione hominem privat, hec fenfüm non

per animám ) ut ea pro altera vita cuftodia-

mus. 1. Ergo oftendatur, quomodo amicos.

tollit, fed confen(um ; nec operandi faculta-

tem extinguit, fed in meliorem partem eam

2. Divitias. 3. Gloriam & honorem. . 4.

Formam & venuftatem corporis.

.detorquet, impeditque , quo minus aliquid

$* Corpus.

P

conira Deum, vel amorem fanéctum audeat:

6. Vitam corporalem odiffe deb

eamus, ate

A

que ad fingula demonftretur

» quomodo per

illa hominem truncum reddit , ad omne bo-

tale odium melius ,

num, omnemque cum horminibus confüetu-

quam per amorem con-

ferventur.-

Qua de materia iterum videri

dinem inutilem : hzc alacriorem efficit, &

ad omnia publicz rei , hominumque commo-

poteft Faber conc. 7. in feíto S. Laurentii.

da procuranda expeditum , fibique & multis

III.. Ex occafione thematis: Eemus

Cj f)$,joam, i,

pfoficuum : quia quod.corrüptionis ab Ada-

€9^ moriamur cum illo: Comparari pete

ft mor- v. 16,

mo contractum eft, inftaurat, omnesque ani-

tificatio morti , idque probari ex

quatuorSeneca

mi, corporisque facultates in meliorem fta-

conditionibus a Seneca morti attr

ibutis, dum tiat. qq. o

tum reftituit : quod ex parte (ignificare vo-

dixit: Mors eft naturz lex

tributum , offi- 32-

luiffe videtur Apoftolus , dum dicit: Virgo

ciumque mortalium, malor

umque omnium.

€g0, jam non ego, vivit vero in me Chriftus,

remedium. 1. Itaque o(tend

"Orig Hom,

atur, quod etiam

6. in

VAl Octavum eff , ut pofl vittoriam , per mor-

mortificatio fit lex ab ipfo

-hrillo lata: dum

dificationem obtentam , meminerit , debitas Deo grae

dixit: Si quis vult venire poft me,

Exod,

abnegetMatth. 16

tias referre: nam , ut fapienter Origenes ad.

femetipfum, tollat crucem fuam,

& Íequa- v.

24.

vertit , moris eft SanCorum , ubi advería-

tur me,

Quam quidem legem verbo & ex-

emplo C

h

rius vincitur , tanquam qui fciant , non fua

riftus promulgavit;

hinc tanta ejus

virtute, fed gratia Dei victoriam factam,

vis eft, ut ipfe Chriftus dixe

rit: Cvm exal-

tatus fuero a terra

hymnum Deo gratulationis offerre.

Acci-

; omnes traham ad me-

piunt hympum canentes, etiam tympanum

ipfum. 2. Probetu

r, quod fit tributum :

juxta

in manibus füis, ficut de Maria forore Moy-

illud Apoftoli: Ergo, fratres,

debitores fumus nom. &

- fis & Aaron refertur.

Et tu ergo , fi mare

non carni, ut fecundum carnem vivamus ; fiv. 12.

rubrum tran(ieris , (i ZEgyptios in mári füb-

enim fecundum carüem vixeritis , moriemi-

metgi videris, & extingui Pharaonem, atque

ni : fi autem fpiritu faCta carnis mortificave-

in aby(fi profundum przcipitari, potes hy-

ritis, vivetis. 3. Quod fit officium bominum ?

mnurm canere Deo, potes vocem gratulatio-

quia militia eft vita hominis füper terram ;

nis emittere, & dicere: Cantemus Domino

& quia regnum coclorum vim patitur & vio-

&c. Melius autem & digaius hzc dices, fi

lenti rapiunt illud. Hinc S. Auguftinus ait:]o.7. v, ,

Ü p'ït'

TY

habueris tympanum in manu tua , id eft, fi

Hoc eft opus veftrum in hac vita, actiones Matth.1;.

carnem tuam crucifixeris cum vitiis & con-

carnis fpiritu mortificare quotidie , affligere, V

12,

minuere, frenare, interimere.

cupifcentiis , fi mortificaveris membra tua,

4'

Quod fitf

. Aug. f.

2.

quz funt füper terram : Hzc enim via eft,

malórum omnium remedium : quia tolli

t concu-

quz ad veram promiflionis terram

L

A

pifcentiam, quz omnium malorum radix eft :

vetb.Dom,

, id e&' ,'

ad coelumïnos (ecuve pcrdgcit.

juxta illud S. Jacobi : Unde bella & lites in

-

, Vobis ? nonne hinc, ex

concupifcentiis ve-

Jac.4 v.,f.;

flris? Concludatur ejusdem Senecz verbis z.

Omnibus omiffis hoc unum , Lucili , medi-

PRZJEDICABILES.

tare, ne mortis

. CONCEPTUS

( & mortificationis ) nomen

I.

reformides,

Quze omnia füfius explicata vi-

deri poffunt a

;'[oan. 12. E

:

X occafione thematis : Nifi granuin frumenti

pud Nierenb. l. 3. doctrin. Afc.

Vo 2 4.'-

7 €ndens in terram mortuum fuerit , ipfum [olum

3. €. 27. & feq.

manet . fi autem vi0rtuum fuerit , multum fru&tum

.V. Ex occafione fententiz: Propter te mor- pr. ,.

affert : In prima parte oftendi poteft , quo-

tificamur tota die: explicari| poteft neceffitas at

modo;homo mortificatus fit verum granum

&quitas , utilitas , dignitas & jucunditas

frumenti, quia per multiplices afflictiones

mortificationis :

flagellatus, ventilatus, cibratus, &a

paleis

funt dicta.

, juxta ea, que f. 9.kfuüu;

EP.o ' P : Lübn; Bibi. Mn- Jem, L.

.$$s52

NV. Ex

"

598

Jibliothere Manualis Concionatorie

—————

-- X. Exoccafione thetmatis: Quid dabitur i» 1. Reg.17;

G':;I. 6. v

V Ex occafione thematis : Mibi autem ab-

14

fit gloriari , nifi in cruce Domini nofiri 7efu Clni-

vo, qui percufferit Philifieum : Oftendi poffunt v- 26.

fru&tus motrtificationis, & probari, quod idem

füi, per quem wibi mundus crucifixus eff , & ego

snundo : Oftendatur r. quid fit effe crucifixum

pramium , quod Saul olim percuffori Philiftei

romifit, daturus fit Deus illi, qui feipfum ve-

mundo, fcilicet eà, qua mundus eftimat &

amat , fugere & odiffe : & quz ille fugit &

lut robuftiffimum Philifteum & carneam tur«

rim vicerit. Nam r. JDitabit divitiis multis : ds-

odit, amare, & zftimare , quemadmodum

Madi

S. Ignarius focios fuos hortatus eft.. a. Often-

que veris, fcilicet virtutibus, & meritis coele-.

4, n- 80

ftibus , ita ut verede tali dici poffit : multz fi- Prov. $15

!j

datur, quam pretiofa (it hec mors in con-

fpe&u Dei, quamque merito fperare poffit

liz ( & Duces ) congregaverunt divitias ( per V* 22*

ä

varias victorias contra hoftes carnales) tu fu-

talis , qued ficut focius. Chrifti fuit in cruce,

lic focius quoque in gloria fit futurus. Vid.

pergreffa es univerfas. Filiam fuam dabit illi uxo-

$, Àrít

ren; & per hocad fummos honores & dignita-

Rodriquez p. 2. tr. 1. c. ult.-

inec5

M u

tes elevabit, dando calculum candidum , & in

Vr

J NI. Ex occafione thematis 1 Si quis uit ve-

eofcriptum nomen novum, quo némo fcit, ni(i

v.24. — -gire poft ie, abneget fanetipfumy tollat erucem fuam

qui accipit. [ 3. .Et domum patris ejus faciet absque

&j fequatur 5ne: dicatur, Chriftum in cathedra

tributo: Ícilicet miferie & triftitize quibus vita

:ï:

crücis docuiffe veram philofophiam, quam ut

humana fübjcéta eft, quia dabit manna lxti-

olim Philofophi , in duabus tintum voculis

tix abíconditum, & pacem animi perfeGiffi-

conftituerit, (cilicet, ab/ine & fuftine, quarum

mam, Excitentur igitur auditores ad hunc

primam indicaverit vocibus illis: abneget [e-

hoftem fortiter aggredie

sietipfim: alteram vocibus s tollat crucem fuam :

"

ndum, & g;qemfc

debellandum.

Oftendatur dein, quam equum fit, ut omnes

- X. Ex occa

fione thematis : Zfccipe feinïtuma. Mach. -

Chriftiani ad hanc fcholam veniant , & phi-

gladium munus a .D

eo, in quo dejicies adoer[arios po- c« 18.. V.

lofophiam hanc avide addifcant, tum ob prz.

26,

Mf di

ftantiam magiítri, tum ob excellentiam ipfius

puli mei Ifrael:; Ptoponi poteft medium effica-

TA

ciffimum ad concupifcentiam , velut hoftem

fcientie , utpotz quz íola veram anime

fortiffimum vincendum , fcilicet gladius S.

tran

j

uillitatem, verosque hono

N

q

res & gl.ori;m

Michaelis: quis ut. Deus.

Oftendatur ergo,

in hac & altera vita afferat.

quomodo per hunc gladium facili negotio

Matt, 1t. — VÍI.. Ex occafione thematis : Regnu

ih Ctlo-

vincatur concupifcentia divitiarum, quia qui

v. 19. l. us vitn patitur , & violenti rapiunt illud: Often-

Deum habet, authorem omnium divitiarum

1. de imit. d4tor, quam vere dixerit Thomas Kempenfis:

habet, ut adeo intrepide dicere poffit: Domi-

C, $5.

Tantum proficies, quantum tibi vir inculeris.

nus regit me, & nihil mihi deerit , fi enim

uia qui vere mortificatus eft, r. proficit in

non eft inopia timentibus eum, quanto minus

virtute charitatis , quc radix eft aliarum virtu-

erit amantibus illum? 2. Oftendatur, quam

tum , cum augmentum charitatis fit imminu-

efficaciter per hunc gladium fuperetur con-

. Ín gratia: qu& tanto ma-

tio cupiditatis. 2

cupifcentia carnis, cum guftato fpiritu & Deo,

.

jor datur, quant

o difficilius & praeftantius

defipiar omnis caro

e

hinc S. David dixit :

Renuit confolari anima mea, memor fui Dei;

opus patratum eft. 3. Jn divitiis ( meritis ca-

leflibus: qua gratie correfpondet.. 4. In bonore

& delectatus fum. 3. Pariter oftendatur ,Pfalm.23g. ——

ue fuperbia vitze , feuv. 6.

$

& lr

& gloria: quz propter cam excellentem vi-

quam potenter quog

?

l 3. Con

&oriam obtinetut. y. /m pace & animi jucundi-

concupifcentia bonorum , : hoc gladio fupere-

Wetsc

tur, cum Deum amare fit fümmus honor &

iate : quia vincenti dabitur manna abícondi-.

tum, hinc & Ifraélite prius hoftes vincere

dignitas, juxta illud $. Auguftini. Si terram

in terram lade & melle ma-

amas, terra es: (i Deus amas, quid vis, ut di-

debebant, quam

*

Ut adeo vere dixerit S. Da-

mantem fuerunt i

ntrodu&ti. Videri poteft Ar-

cam ? Deuses.

vias de mortif.l. 1.c. 3. 14. 1. & 17. Item Jac.

vid? Nimis honorificati funt amici tui Deus, Pi. 138.

:

Alvarez to. 2. lib. 2- part. 1. tota.

nimis confortatus eft principatus eorum. Ex- v. »7.

citentur proinde auditores, ut petant hunc

Vili. Ex occafione thematis : Qui vicerit ,

ladium a $. Michaéle, dicantque cum Davi-

Apoc. 3. dabo ei federe mecum in throno meo : Oftendatur

de: Non eft huic alter fimilis.

t

V. II-

vi&riam ormnium przítantiffimam effe vi-

Xl. Ex occafione thematis: 7/ivo autem jam 1.Reg. 21«

L. 1. c. 3.Coriam fui ipfius. 1. Quia diffcillima ob hoftis

. potentiam ; q

uis enim habet fortius certa-

*

non ego': vivoit oero in me Chrifius : dici poteft , v. 9.

nititür vincere feipfüm : inquit

omnibus nobis Chriftum propofitum effe tan-

Mst g

men,quam qui

Qonn

3.re&te Thomas Kem»

enfis; non enim eft mo-

quam exemplar, cui vitam noftram tanquam

L3.c.1

imaginem conformemus.Itaque r. oftendatut,

'leftior & pejor animz hoftis , quam tu ipfe

non bene concordans fpiritui. 2. Quia longif-

quomodo per aíciam mortificationis fuper-

flüas partesin capite, oculis, labiis, manibus &

fima : nam bellum militum breve, fed mona-

chi (imo cujusvis etiam hominis ) pugna,

pedibus abícindere & abjicere debeamus, ut

rodeant membra Chrifto conformia. 3. O-

iuoad vixerit, durat, tefte S. Ephrem. 3. Quia

generofr[Timas

cum aperto femper Aarte & cam-

ftendátur, quantus hinc fructus & gloria fpe-

a efficaciffma : qui

randa fit,nempe quod;imago Chrifti.magno in

L.3.c.53.po fit obtinenda. — 4. Qui

honore habendi, & plurima beneficia corpo-

enim feipfum vicerit , cat

era facilius fubju.

ralia & fpiritualia per nos, utimagines Chrifti.

abit. Perfecta ergo vi&toria eft, de femetipfo

Deus bominibus collaturus ; & tandé omnino

L. 1. €, 3 triumphare.

Hoc itaque fíit negotium no-

& quotidte feipfo for

in coelefte templü füz gloriz translaturus fit.

ftrum, vincere feipfum,

qu&e«

Excitentur proinde. audito

tiorem fiari , atqug in melius profige:c,/

: d

f

"

'rggs, ut fepe

ranþ $

Tituus XCIX. Mortifizatio.

A

509

kant: cujus eftx'imag(ï) häec? & fin

ecdüm Chri-

gr&di-untur aüüeritates ,

Tuïs.ïïiperïores Virie

fti imaginem effe advertant, r

bus laborant, debilitantu

ftoque conformare ftudeant.

cforxmæ&tre-',- Chri-

r, & tanquam per-

feverare non valentes ret

ro refpiciunt , nau-

S. XIII.

fea replentur, aut certe c

[

j

penitus debilitanc

'ov"

m pigxiogcm fuam

ALII CONCEPTUS.

. Qualitas,

Neceffitas. -

Manlïi difc,

VI. Deüs* à pri

ncipio mundi hominem vi-

4. n. $.

hflippus Ne

rius dicere Jcbnfï'u'eQevra-t, ve-

ta impertiens, ut

S. —Ambfb

x

ram fancti

facer Chronilíta ícribit : In-

ad Sabin.

fifter

tatem in quatuor digitis con-

fpiravit. in faci

em cjus fpiraculum virz.

At

€; quod dicens,. frontem tangebat, in-

vero fi hujus f«

C

finu

are volens.r

ire vultis myfterium, S. A

I

nem.

i

ationalis partis mortifica*tio/-

brofium aufcul

qua de caufa

ate dicentem: Nunc intelligo,

S. Anfel.

H. S. Anfelmus ín ill

ä V&rba' Pauli: Exbi-

Deus in(vfflaverit in faciem ho«

in c. 15.

minis; ibi enim fünt fenfüs omnes : ibi fe-

Rom.

bentes. bofliam voiventem

» fic loquitur: Hoftia

des atque illecebrae de

quippe immolatur,

lectationum in oculis ,

& viva eft, quando &

auribus, naribus at

É

que ore, ut fenfüs noftros

ab hac vita homo n

on deficit, & tamen fe a

adverfus delectati

ones fortio

carnalibus defideriis

occidit. Hoftia enim oc-

res faceret, at-

qüe eos fanctificarer , ne al

iquid

ciditur, ut. ófferatur ,

fed hoftia vivens eft

aut falfüm deferrent

pröf—'anu;n

corpus pro Domino afflitum

ig animum.

; quod & ho-

"VIT.. S. Bernard. hanc virtutem.

lia dicitut, & vivens, quia

vivit in virtuti-

paris. du-'-LS.v'Bei'h. Q

bus, & eft a vitiis occifüm.

Hoftia videli-

rationis'effe debere dicit , cujus eft

Vitz no- 57.inCant,

r& refpiratio :

icut enim pro confervatione

*cet, quia jam huic mund

O eft a pravis acti-

vit& neceflum e

du

bus mortuum

: Vivens autem

3

ft; ut hzc nunquam deficiat,

n

2qug

prevalet, bona operatur.

quia cuncta ,

ne quidem pro breviffimo temporis fpatio :

Manfi difc. '

lII. Notandum eft

"

quia alias homo ipfe effe de(ineret, & more-

Apoftolum non de una

retur :

.Ita quoque definente in nobis morti«

$ n. az.

folum corporis noftr

i parte loqui , fed abfo-

ficatione, vita

lute dicere: Corpor

3 no(lra

quoque fpiritus , & gratia in

» quia non unus

nobis deficiet.

duataxat fen(füs mortificari d

ebet, fed omnes,

Quseris, in quo fit refpiratio

debet enim effe holocauftu

m

ifta? inquit.S.

Bernardus , in eo,

fi incipiat

» quod eft per-

fpiritus viciffim concupifcere adv

erfüus car-

fectiflimum facrificium , qu

0 omnia in Dei

honorem con fümuntur,-

nem ; huic fi repugnas, refpiras ; (i fpiritu fa-

Unde interpres qui-

a carnis mortificas , refpirafti ; (j hanc cum

dam ait: Diminutám ob

lationem Deo offe-

rünt, qui membrum aliq

vitiis & concupifcentiis fus ctucifigis, refpi«

uod mortificant, non

raíli 5 Caf/igo , inquit Paulus,

corpus meum , ég

omnia. EtS. Hierony:

nus ad Celantiam ita

fcribit: Quid aute

t prodeft , tenuari abfti-

in fervitutem redigo ;

Vox eft refpirantis, imo

nentia Corpus , fi animus

intumefcat füper-

qui-jam refpirat;

vade, & tà fac fimiliter.

bia? Quam laudem me

DAuitas.

rebimür de palloram

VIII. Ingeniofa

eft illa S. Bern.

jejuniis, (i invidia lividi

fimus ? quid virtu.

pd-ryidïer'atioa Idem far,

tis habet ; vinam non

quaillos perftringit,.

qui primo parenti noftroqe OQ.8$.

bibere ; G ira atque

ideo indignantur

]« 730

cdio inebriari.

» quia obtemperando conju-

S.Írerzus ]V. Olima

gis fuge beneplaci

to nos omnes in profundum

l. 3. cont ]r

primis muudi n&talibus , ut S.

adco.barathrum

enzus obfervat, inventum eft cilicium, ut

protraxit ; at vero audite ,

Hxres c.5, i

n natuüra CÓrrüpta caro

quamobrem illos

hac de re reprehendat: lta

per hoc reprimere.

enim fcribit :

tur. ldem quoque San

&tus indagat , quod-

quod obedieric

Indignantur adverfas Adam,

nam in eo lateat myfter

VOCI uüxoris

fuz plus, quam

ium, qued mox, ut

Dei; & ipíi quotidie Evam

fuam

primi parentes noftri

divinum przvaricati

, Carnem vi-

»

fünt przce

delicet, audiunt plus quam Deu

m.

ptum, carnisque füz experti fünt

IX. Siquis cordato alicui viro diceret : (cias

rebellionet

D , eandem carnem foliis ficus "

ROdPin É;

velim, effe quempiam ex haci

pfa domo tua,

« Q tl'. ,'10

non vero aliis frondibus delicatioribus conte-

eX familiaribus tuis

xerint ; dicitque ipfos ideo feciffe

, quia fo-

» qui ftruit infidias vit

28C. 4«

lia ficus afpera funt,

tuz ; quam ( Deus

bone4

) expavefceret ?

& pungitiva , ut hac

quod fi adderet his: odium,

quod adverfüs te

g.æia

ratione aliqua ex

:

macerarept,

| par;e corpus fuyumd rebelle

gerit domeflicus ille tnus,

tam atrox eft;ut ipfe

Manfi difc.

vel fuam etiam mortein

"V.. S. Martinus 'aliqüandb

circa .Vefpdram

contempat, dum vi-«

30- xlr 70)

quendam Parifiis offendens at

1

deat tuam : quin etiam fci

at,&vi

ncula ipfüm

rigam , ab eo-

nranere,& carceres,& mortem cr

dem, ut currum conícenderer

; rogatus fuit;

udeliffimam,

.cui Sanctus,

fi modefte & difícre

& quidem

toxpofi patratum fcelus: Et tamen

te rotas pro-

hzcomni

a lufüm ducit , dummodo lanienz te

Imoveris, confcendam: Si minus

; nunquam:

tradat.

quibus fervus fe ill

Quid; obfíecro,

animi huic foret? quo

ufuüm ratüs auriga , equos

odio in cedis hujus

2gitare ccepit , in quo proinde violento cur«

machinatorem exarde«

Íceret, fieum noffet ;

quam vindictam in eum

fu rüpte fuerunt rotze, dumque iis refarcien.

non excogitaret ? En tibi,

dis infudaret, tantam fecit tem

poris Ja&u-

hoftis hic nofter,

ram , ut ad urbem

corpus eít noftrum

; DObiscum bibens & co-

,accedere probiberetur ,

/., pr&ventus a tenebris.

lta quoque quam plu-

medens : ingrediens & egrediens: minime

etiam ignarum, malum animz noftre effe &

- rimi perfetionis quad

riga gradientes , ma-

uum; inferorum incendia ex z

.. 8nos meditantur face

quo utrique

re progreffus , eoque

uo tempore ceffura.

Quo tamen non impe-

fine mglca;lq

ne oþedicntiä &« difcretipnc ag

gO

diente, ut guftet mo

dicum guid volupta

tulae

958 3

Íen-

8

Bii/liaihecæ Manualis Wcionatoriæ

$10.

fenfualis ( quod citius fape praeterit , & ter-

cuit; fiquidem de illo—S. Paulus ait : Propo-

fitio fibi gaudio fuftinuit crucem , confufione contem-.

minatur, quam fentiatur) füpplicia contemnit

omnia, ipfum etiam v zternitatis.

ta biblia regia legunt , fvo gaudio , quod babe-

bat, fuftinuit crucem, | Quibus verbis jA pofto-

iManfidik, X. Raphatl, Archangelus, Tobiz peregrie

12.».6. nanti precepit, ut ingentem illum a fe ca-

lus, ex mente Ruperti Abbatis, dicere vo-

luit: zternum Patrem in primo inftanti con-

ptum piícem exenteraret, refervando fibi il-

lius interiora , fel fcilicet, & cor : Cordis

ceptationis Filii fui, eidem propofuiffe hanc

optionem ; an in hasce terras ei venire pla-

ejus particulam (i fuper carbones ponas, fu.

L]

mus ej

us extricat omne genua dzmoniorum :

ceret , ut mundum redimeret per gaudia ,

non vero per paffiones ; an vero per paflio-

fel valet ad ungendos oculos, in quibus fue-

nes hominem vellet redimere ; non vero per

rit »Ibugo,, & fanabuntur. Ecce igitur tibi

E

audia; ipfüm,vero crucem gaudio pratu-

potentiffimum quoddam remedium ad füpe-

li

randum univerlum infernum , omneque ge-

ffe; Ideo dicit Apoftolus : Su/tinuit ; feu (ut

nus dzmoniorum ; five fint fpivitus fornica-

melius dicam) elegit crucem ; confuftone con-

tionis, five odii , f(ive cujuscunque alterius.

tempta; id eft; non obfítantibus opprobriis;

Ecce tibi pariter ad acquirendum verum lu-

& contumeliarum confufionibus ; quas paf-

furus erat ; imo hasce unice volebat , & are

men & Dei notitiam exqui(itüm remedium ;

hbid,

folum curate , ut cor veftrum conjungatur

denter deíiderabat. Ac proinde Apoftolus

ad mortificationem ample&ctendam nos ani-

cum felle virtuofx cujusdam mortificauonis,

T

& füper ignem amoris Dei collocetur. 5ic

mare volens; fubjungit.

Recogitate eum ,. qui

ialem. fultinuit a. peccatoribus adverfus [ametipfum

enim extricabit omne genus damoniorum ,

vosque in omni

cantradittionem ,. ut. ne fatigemini animis oefiris de-

tentatioxï: victores

N

F€ma-

ficientes , nondum enim usque ad. fanguinem veftitie

5

Bpebitis.

, Dæ.igm'!ta:.ï

z

Jlis , adverfüs peccatum vepugnantem.

Richardin XÍ. Richardus de S. Vi&ore a

it fponfüm

j

XIV. Dum pro facrificio incruento offe- yanf dife,

erba: Veni in hortum meum , loro

rendo altare accedimus, ut illud Deo tanto i. n. 7.

€. $. Cant;per illa v

mea íponía, meífui m

yrrham &c. animam

reddamus acceptius , illa Pfalmi 42. recitare

ele&am monere voluiffe; ipfam, poftquam

folemus : Confitebor tibi in citbara Deus , Deus

fe in aCtibus mortificationis exercuit , ad cul-

meus : per hoc autem inftrumentum muficum,

men virtutum feliciter pertigiffe ; quafi di-

citharam videlicet , mortificationem incelli-

itentig tolerafti ,

ceret : Afflidionem pcen

Í

!

gere poffumus : Chordz enim , quz in hoc

pugnam t

entationum , laborem cor

reGtionis

inftrumento ple&tro tanguntur , ex mortuo-

morum ,

& venifti ad meffem perfectionis

rum animalium fíunt confedtz nervis; per

virtutum- Meffui itaque in te inyrrham cum

quos fenfus & appetitus noftros, fi non mor-

aromatibus; quia fimul cum amaricudine la-

tuos , faltem mortificatos intelligere poffu-

borum confeGta funt, & perfc&ta in te vit-

mus. Chorde citharz alicujus extenduntur,

tutum aromata.

ut fonum edant; fi enim laxatz fuerint, grae

S Hie.l XIL S. Hieronymus

| cürïofum quoddam

tum Deo fonum refonare nequibunt.

Idem

fa fit, quod

2.9. 16. movet dubium , quanam cau

quoque circa fenfus noflros contingit ; nifi

Deus per altiffimam.

fuam fapientiam difpo-

enim hi mortificati fuerint , gratum Deo fo-

num edere non poterunt , cithara fit ex fic-

fuerit, ut in templo Hierofolymitano tam

celebri & famofo , fuppelle&ileque valoris

co , fübtili, maturo, & artificiofe polito li»

inzftimabilis locupletato , in ejus honorem

gno; ita pariter quanto corpus noftrum ma-

non cerei , fed lampades oleo inftructz , are

gis extenuatum , & ab omni jnordinato af-

derent, cum tamen cera mundior fit, nobi-

fe&tu mundatum fuerit, tan

1

"

tq( gratiorem Deo

y

| & C

lins quoque nut

rimentum lumini przbeat, lu-

harmoniam edet.

hon, r

isque perfpicuum pa-

Mon,

menque clarius ; mag

XV. D. Chryfologus in i

'llud A/;;o&olä: ob-S. Chryt. .

riat, quam oleum. R

eípondet vero, ceram

ab apibus

elaborari , qux mel conficiunt ,

fecro vos , fratres , ut exhibeatis , &c. fic ferm, 108

llulis ex cera febricatis recondi-

dit: Apoftolus rogando, fic omnes homines,

quod in ce

ad facerdo:ale faftigium provexit, ut exhi-

tur: Econtra vero oleum ex olivis exprimi-

beatis corpora veftra hoftiam vivam. O in-

tur, qux amarz fant: Voluit igitur non ce-

auditum . chriftiani Pontificatus officium ,

reos in templo ardete , fed lampades oleo

quando homo fibi ipfi eft & hoftia , & facer-

inflru&as, ut per hoc innuat , quantum fibi

dos; quando homo non extrinfecus , quod

mortificatio pre quavis alia virtute placeat :

Deo eít immolaturus, inquirit; quando ho-

In Domini facrificiis mel non offerunt, inquit

mo fecum, & in fe, & quod pro fe eft, Deo

S. Hieronymus ; ceraque contempta , quz

facrificaturus apportát; quando & eadem

mellis hofpitium eft, oleum accenditur in

manet hoftia, idem permanet & facerdos ;

templo Dei , quod de amaritudine exprimi-

quando hoftia mactatur, & vivit facrificium,

tur olivaram. Pafcha quoque cum amaritu-

uübi corpus fine corpore, fine fanguine fan-

dinibus comedi , in azymis finceritatis & ve-

guis offertur.

ritatis jubetur. Unde colligitur, quod, ubi

—— Facilitas.

aliqua , quantumvis diftans , hujus virtutis

-XVI. Novit Deus, fuz gratiz fubfidium no- | neq. ia

umbra reperitur , ab illa fe Deus honorari

;

Rupertus cenfeat.

bis effe perquam neceffarium, illumque liben- Ia& p.

ó.

] lg

Abb. in c.

XIII. Quam grata & amab

iiis Chrifto mor-

s elargitur,quam ad eam flagitandam prom- & ?« n. 6

E

öu

c'lamc ;

e

8^

W

^11. Hebr. cificatio fuerit, fuüo nos ipfemct exemplo do-

fümus; quod t,riplicj ümilicgdincj de

üs:;l&& XC IX. Mrti)ïcatia..

.STI

$. Maearíus : fi aliquis filium faum vellet ad in»

exterius, ubi victime facrificiis deputatze

ftar avis volare, & furtum ferri, ei alas f(übmi-

C€edebantur: alterum interius inua Sanca

niflraret: item (i in regionem longinquam

San&orum, ubi divería generis incenía of-

emitteret, ubi fciret illi cam venenacis fer-

-ferebantur ; ita & in nobis debere effe duo

penribus negotium fore, illum pharmacis &

altaria unüm intra penetralia cordis , in quo

antidotis communiret: denique fi juberet il-

incenfum erationis: adoleatur, alterum ex-

lum mare trajicere; inftrueret navim, qua ve-

terius in cor

pore, quod,c& fa*n'&g morgitï—

hi poffet, ne, (i nando id agere tentaret, flu-

Catio.

; »

&ibus obrutus fübmergeretur. Vult Deus

It- Quidam

frat:er'dix—it ad fenem : doce Vira PP.

nos in perfeQionis montem quafíi volando

me Pater: & refpondit (enex: vade, ama

evadere: vult cum damone, mundo & car-

tibi ipfe vim facere. Evagina gladium tuum,

ne, virulentis beftiis, collu&tari: vult per hu-

&'exi in bellum.

Cumque diceret frater:

jus vitz tempeftuofum fretum ad zternitatis

non permittunt me cogitationes, dixit ite-

portum curfüm dirigere : quis eft paternorum

rum fenex: fcriprum'eft: Invoca me in die

vilcerum, quibus Deus plenus eft, tam igna-

tribul

ationís tug; eripiam te, & glorificae

rus, ut putet; derebus ad hzc nece

bis me.

continuo nobis provifürum.

)

flariis non

*

!

IlT. S. Bernardüs dicere f'ovl'eäarþreligioncm In. vita,

XVII. Quintilianus ait: res inter ini

tiä urere

ingredi cupientibus: Attendite filii, ut folus

: .Eb/i-d.

fed confuetudine mollefcere:: quod medicinz

in mona(fterium veftrum

.

m Ípiritus ingredïatut,

fimilitudine enucleatius oftendit S. Anfelmus:

corpus autem foris remaneat,

hec enim accepta, & in flomachum trans-

IV. Ludovicus Blofius virum vere morti- Brorm;

miífa convul(iones, & vomitus provocat , ac

ficatum pulcherrimo uvs botro, maturo, ex- Inft. fpir,

&grum ad querelas, & in medicum convitia ja-

co&o, dulci ac fapido comparabat, male ve- c. 1.

cienda compellit; ubi vero aliquot horarum

ro mortificatum botro acido, duro amaro,

N

[idi

lapfü malignos humores hinc inde collectos

guftuique ingrato; conformiter illi Prophe- I

f. 5. v;q.

h

[

expulit, ubi caput, & ftromachum, aliasque

tico ex

f

labruífcas.

pe&avi, ut facäret uvas; feci-t autem-

Y

corporis partes fublevavit, tum demum &

medicus, & medicina ldudatur. Ad hunc mo-

V. Caefar, quando dies elapfüus eft; qu

0 nöri Suetonius

dum divina gratia in animum a Deo immifla,

meminiffet fe beneficium alicui contuliífe, c.8.inTito,

primo cum vitiis & malis affedionibus con-

dicere folitus erat: Amici diem perdidi,quafi

greffu, omnia interiora tumultu & feditione

diceret: Hodie Imperator non fui, non enim

complere videtur: poftea vero ad inítar apis

minus proprium eft hominis, paffionibus do-

in alveolo, & ita illa in corde hominis, füuum

:

minari, quam Cefarum benefacere.

ÀN

"

mcl, ab afpectu hominum abfícondita & retru-

VI. Abraham immolaturus Ifaac, gladium Lyreus 1.

fa, (aaviter operatut, ut notat S. Marcarius ;

U

& ignem portavit.

ldem faciat, qui fe im- 2.apoph.3.

aut, ut ait S. Diadochus, ad inftar Pictoris in

molare cupit, ignem

i

pottet P:ationis,, & gla-

officina fua conclufi, qui paulatim imaginem

dium mo-rlftiüxcgtionis.

fuüam efformar, ac primo craffiores colores,

fubíternendo, tum alios pulcbriores apponen-

- waï;cejz;tas.

2

do, denique przítandílimos cum fuübtilibus

VII. Mens eft charta virginea, in qua non Rtt;driq.x

lineamentis ex arte deducendo, picturam ef-

fingit, fpectantium oculis acceptiffimam: ita

fcribitur , nifi bene fit lzvigata: eft lignum ;P-2- tr.1.

quod non accenditur, nifi bene (it arefactum:

cum anima noftra divina agit gratia.

eft pluma, quz non attoll

n

—itu/rd, nifiab ompni .

Pereverantio.

humore liberata.

j .XVIII. S Chr

Vitl. Abbas Nilus di

$& Chryf.

yf: füper illa verba :

j vopter äe,

cebat: Sl Moyíes prö- To 3. B!ba

hom. 15.

mortificamur tota die , ita fcribit: quandoqui-

bibitus fuit accedere ad vübum, donec cal. 55-PP.c.g.

FE

Rom.

ls

dem fieri minime poterat, ut, qui homioe

ceamenta de pedibus detraxit, qua. froxntc

effent, ii infinitas mortes tolerarenr, oftentit,

nos ad videndum per orationem Deum ac-

X

cedere audebimus, terrenarum rerum affe-

ne hac quidem ratione premia efieimminuta,

nam ut natura fortiti id fimus, femel caotum

&u nondum exuto?

ut moriamur, tamen voluntate id quotidie

IX. Moyfti Deus in rubo apparuit, utL:r. de

perpeti, fi id in animum induxerimus , dedit

fienificaret Populo Ifraelitico, eu

m

2

1 nonnifi Cf.i*n; C.7.

Deus. Unde liquet fore, ut cum to: hinc co-

per difficulratum fpinas ad promiffam terram

ronis difcedamus , quot dies hic vixerimus,

evafurum , roíasque felicitatis capturum.

imo vero multo pluxibus: licet enim die uno,

.X. Ideo juxta S. Ambro(ium /Egyptii ab-

& femel,& bis, & (zpe mori: Qui igitur ad id

ominati fünt paftores, quoniam. qui paffioni-

comparatus fuerit: is femper mercedem ab-

bus ferviunt,& voluptatibus indulgent,do&o-

olutam recipit: Hoc igitur & Propheta figni-

rem virtautis quadam deteftatione declinant.

ficanns , dixit: propter je mqrtäcamur toa die.

XI. Pythagoras cum cognoviffet quen. $. Bafilius

omw 24.'

dam ex familiaribus fe edulüs probe fagina-

:

e

X« Val»-

$ oX

re, dicebat illi: non defines graviorem ti

(

2

cibi carcerem ferare ?

RMISCELLANEA

"s

«

anlitas.

Uulitas.

j

$. Auguft

Augu[t'mus docet, ficut in templo Sa-

XII. Soerates a medico incontinens & ebrio« Vita,

h

í

£.255. de

nifi

temps

L S

fus judic'atus, dixit: omnino talis fuiffem,

lpmonisx duo fuergnt altaria; unum

me

J

$12

düibliotbera. Manualis. Concionataria

me Philofophia, & continuum vincendi ftu-

II. Major füm, &ad majora genitus, quam

dium cohibuiffet.

ut mancipium fim mei corporis.

*enufi dice-

III. Si vis perfe

&

iam bene difcerc Philofo. 'Thotn.

In D ialog.

XIII. Chriftus S. Catharing Sen

hiam.

emp.l.E«

bat, quanto magis morieris in te , tanto ma-

" Omnibus abítineas, omnia fubftineas.

-c' 251

gis in me vives: & quo purgatius cjicies,

Seneca ap«

IV. Si vis perfectam condifce-re/ Theolo.

Rodr. 2.p«

quod tuum eft, tanto ;abundaptius ipíe re-

iam..-

po

nam, quod meum eft.

Sit tibi mors mun

dus: fit tibri vita Deu

s.?; tr. L. r,

XIV. Idém Chriftus

S.-Fraüdifco dicebat,

V. Imperare, (ibi maximum eft imperium. ^ *'

me defideras? amara -tibi dulcig,, dulci; ama-

V]. Tunc omnia jure tenebis, fi poteris

ra fünto.

Rex effe tui.

[

Dz'gnitas.*

VIL Tantum virt

uti adiicics , quantum Seneca ep.

Rodr. þ.a. ..X V. S. Chryfoft. ait plus praftitiffe Devi-

:

113, Juv.

voluptati detraxeris.

. Wido. de

tr.r. eult. dem, non fümendo vindictam de,Saule, cum

VIII. Tantum quisque vivit Deo , quan

tranquil,

^potuiffet, quam Goliathum fternendo; nec

tum moritur fibi.

anim. in

n

tam multas in ipfius occurfüm egreffas, mu-

jofopho!

lieres cantantes, quam ip ccelis Angelorum

IX. Maxima, quz minimo vi&,oria' fangui« qi,1.

opimo.

ne parta elt.

S.,Cath.

REf

turmz magnitudini ejus applauferint.

— X. Herrfib über dicb , zillft über ficb.

Sen. -

, Chryf.

XVI. Plutarchus Alexandrum Magnum

XI.. JVer ibm felbft (lirbt, den. Himmel erxpirbt. -

hom, de Ífüpra alios omnes mundi

Monarchas extol-

vor alin ift gut.

*XAI. Sieg obne Biut;

Baule,

David & ]it, quando alii Monarchz nati fünt, hic ve-

XHL.- Ver ba[fet fich, de

liebet. ficb.

ro regna & imperia

,

fuis lacertis & ar'FniS com-

, tbw alles Gut

paravit.

1'«»

^ OXIV. Sicb Mbjlen*bezwingen

Rod.ps. XVII. O

q

uam magnis homines errori-

bringen.

XV. Wib

m tbut Gewalt , das Feld efbalt. *

tt.1. €, 17 bus tenentur, qui jus dominandi trans maria

XVI. Nichts fürcbten , nicbts begebrn;

cupiunt mittere, feliciffimosque fe judicant,

fi multas per milites provincias obtinent, &

Maaf(t Beitler all zu. bücbflen ,Herm.lf

novas veteribus adjungunt, ignari, quod fit

Seneca.

$. XVI.

iliud ingens paratumque regnum. Imperare

CP. 113«

fibi þrr'iax.ir/numk imperium eft.

AUTHORE S.

—

Sfucundias.

I. Alphonfüs Rodriquez p.2. tr. 1. toto.

XVIIl. S. Abraham convivium fecit, non

in die Nativitatis, fed ablaQtionis; quo indi-

. ]I. Francifcus Arrias in 3. tractatibus fpiri-

care voluit Deus, tunc demum folidz verz-

tualibus tr. 3.

)c mbrtificatiönc.

Etd

quz lgt

tiz locum effe, quando homo in vi-

lil. Julius Fatius d

—

rum perfe&um creícit, & definit effe inter

IV. Jacobus Alvarez tom. 2. lib. 2. toto.:

?

8. Auguü.

os, de quibusApoftolusait: tanquam par-

:

fuper Ge. , s in Chrifto lac vobis potum dedi.

N ]eremias*Drcxelius in Rofis Marianis

p'. 24 C. IO,

A

Is

Q;yq. 50-*

XIX. Hoc commentemur,; mihi crede, dif-

Vl. Lucas Pinellu

s de perfe&. 1. 3. c. 7-

V' 30'

jungamusque nos a corporibus , id eft, con-

1, Tin,

füeícamus mori (nobis ipfis) Hoc, & dum

Vil. Bernardinus Rofignolius de difciplina

V

erimus in terris, erit illi coelefti vitz (imile.

chrift. perfe&tionis l. 2. c. 9. & feqq.

638:10 l.

Et cum illac emiffi feremur e vinculis, minus

VIIL. Joannes Bufzus in Panario. V. mor-

*Tufoe q.

tardabitur curfüs amicorum.

tificatio paffionum.

[.é.

Ecc] st

$. XV..

.IX. Hugo Rott. in via regia p. I- C.7-

"d

AXIOMATA.

& p. 2. C. 19.

Vg

X. Caffianus collat. 24. In

flit. fpirit.

ntum proficies, quantum tibi vim in-

Vs

I.lTa

Fül—etis.

i

XI. deephas Man(ï Bibl. mor. tr. $ 1.

Ptoy,

Y.10

E«

22,

p

"

L. Tin

V IQ'

o/

g eeencN

h

[2

U

lN

MO

A

--

19,

GEn,S

(z»

oD

e ]

v

Deut,

üwf/g WS

C

u

4j

L

D

X

u l

Vs

Etda

l,

fTITU..

Tuuus C. Mulier.

513

MRU GRSENEUTRNU ;wamwæmwmwmmmäw—wwæw—wm MM

li

TITULUS C

il

MULIER

20

LL

XIIT. Pars bona muher bona: in parte bo-lbid. v. 3«

QUOAD ESSENTIAM

natimentiumDominum dabitur viro pro factis

füis.

Ib.c. 7. v.

Ip.

Definitio. -

XIV. Noli difcedere a muhere fenfata &

12».

D

bona, quam fortitus es in timore Domini ;

a

gratia enim verecundise illius fuper aurum.

W

R

I

XV. Sapiens mulier zedificat domum fuam : Prov. 14,

Juxta phi-

ft homo ad liberos paffive procreandos

infipiens exftructam quoque manibus de&ruet V. d

lofophor.

a Deo creatus; per hanc enim paf-

Damnum.

opimo-

F

RE&m.

fivam generationem ( faltem in actu

XVI Inveni amariorem. morte muherem, Ecel, 7. v.

primo?) diftinguitur mulier a viro ;

quod a fortiori locum habet ea medicorum

quae laqueus venatorum eft, & fagena cora9.

fententia, qui folum virile femen ad genera-

ejus, vincula funt manus illius.

Qui placet

Desc, effugiet illam ; qui autem peccator eft,

. tionem neceITarlum effe contendunt

capietur ab illa.

Dsz 10

XVII. Brevisomnis mahtlafuper mahtlamIb 25. v.]

mulieris ; Sors peccatorum cadat füper illam. 25

II Dividitur in celibem feu folutam quæ

nulh unquam viro nupta fuit :

conjugatam ,

XVIII. De veftimentis procedit tinea, & albid, 42. v,

..quz vinculo matrimonii a&tu illigata eft : &

muliere iniquitas viri.

13:

XIX. A muliere factum eft initium peccati,Ib. 25. v.

vidusm, quae.per mortem mariti a c0n]ugu

& per illam omnes morimur.

33*

vinculo foluta eft.

XX. Vinum & mulieres apoftate facrunt[b.xg V. 2«

faplentes & arguent fenfatos.

511

X S. SCRIPTURA

XXI. Melior eft iniquitas viri, quam mu-Ib. 43. v,

lier benefac1ens, &mi

ler canfundens in op-41.

probnum

&

Oualztas.

Fuga.

Eec

rum de mille unum reperi ( perfecum

XXII Nunquid poteft homo a.bfcondere ig-Prov. 6,

29

:'l 7.v.I X/l

intellige, & virtute praeditum ) mu-

nem in finu fuo, ut veftimenta illius non ar-Y: 27

lierem ex omnibus non inveni.

deant ,

aut ambulare fuper prunas , ut non

Prov. 2 t,

II. Fallax gratia, & vana eft pulchritudo ;

comburantw planze ejus? fic qui ingreditur

V. 30.

mulier timens Dom'num ipfa laudabitur.

1. Tim, 2.

IlI. Mulieres in habitu ornato, cum vere-

ad mulierem proximi fui, non erit mundus,

cum tetigerit eam.

V. 9

cundia & fobrietate ornantes fe, & non in tor-

XXIII. In medio mulierum noli commo-Eccl.42.v.

tis crinibus aut auro, aut margaritis, vel vefte

rari, de veftimentis enim procedit tinea, & 1.

pretiofa, fed quod decet mulieres promltten-

a muliere iniquitas viri.

tes pletatem per opera bona.

XXIV. Commorarlleom&dracomplacebrtlb 25. V.

Eccl. 26.

IV.

Mulier fenfata & tacita non eft immu-

V. 18'

(magis ) quam habitare cum muliere nequam. 23-

tatio erudltæ animze (id eft), non eft ullo

XXV. Averte faciem tuam a muliere com- Eccl. 9. v.

pretio comparabilis.

pta, & ne circumfpicias fpeciem alienam.-

Ibid.v. 19.

V. Gratia fuper gratiam mulier fan&a &

Propter fpeciem mulieris multi perierunt, &

pudorata.

Prov. 3r.

ex hoc concupifcentia quafi ignis exar defcit.

v. 10

VI. Muliere

rtem quis inveniet? pro-

X)&VI Ne attendas fallacize mulieris;favus *70v» 5. v«

cul & de ultlmls

bus pretmm e;us

enim diftil lans labiameretricis,& nitidiusoleo *

Eph. z.v,

VH. Mulieres fübjectze fir€ viris fuïs, ficut

22

gutturejus ; noviffima autem illius amara qua-

Domino, quoniam vir caput eft mulieris.

fi abfynthium, & acuta quafi gladius biceps.

. Tim. 3.

VIII. Mulieri non permitto dominari in vi-

XXVII. Non des mulieri: potefïatem anj- Eccl. $. v«

V. I2

rum, fed effe in Üilentio.

Gen. 3. v,

mae tuze, ne ingrediatur in virtutem tuam, &?*

IX. Sub viri poteftate errs, & 1pfe domina-

confundaris.

19.

bitur tui.

Deut.

22.

X. Non induetur mulier veüe virili, abo-

$. IIJ

V« 5.

minabilis enim eft apud Deum, qui hzec facit.

EX SS. PATRIBUS

/

Utilitas.

Qualitas.

Prov. 19.

Xl. Qui invenit mulierem bonam, invenit

uid efï: fpeciófa mulier? fepu]chrum de-S. Chryf.

V. 22,

- Qui

bonum, & hauriet jucunditatem a Donino.

albatum, nifi fuerit cafta & pudica.fur- Pfalm-

Eccl.26.v.

XII. Muhems bonse beatus vir; nam nu-

Pulchritudo autem finehis virtutibus, eft prae- $?

X

merus dierum ipfius conduplicatur.'

Mulier

cipitium. . patens , venenum 1nfplclent1bus

fortibus oblectat virum füum, & annos vitae 11—

conmpofitum.

lius in pace implebit. -

II. Habitare cum. fænuna, & non cOgno.. S, Bern;

R. P. Lobn. Bibl. Man. Tam. II

Ttt

ce-

*

$14

.,Biblz'otbecæ Manualis concionatorice

f.6g.in fcere foeminam plus eft, quam mortuum ad

Md

Cant..

vitam fuícitare.

Quod minus eft, non potes:

quod majus eft, vis, credam tibi ? .

EXEMPLA. :

8. Aug. €.

III. Eft ordo naturalis in hominibus, ut

/i355. in

od

ferviant foeminze viris : quia & illic juftitia eft

- Fuga.

emb]- j

R.

haec, ut infirmior ratio ferviat fortiori: &

-

haecin dominationibus & fervitutibus clara

Auguftine ne germanam quidem foro- Vita c, a6.

?

rem, aut filiam fratris fui in domo fua

juftitia eft, ut, qui excellunt ratione, excel-

B

lant dominatione. -

habitare permiffit, caufamque rogatus dixit:

^

Quia licet de forore aut nepte non fit füfpicio,

tamen ille, quse ad eas ventitant, fufpicio-

. Damnun:

nem poffünt movere , & inde infirmioribus

Cutir,

Id, de Ca-

IV. Cum foemina dominafuf in

:

fcandalum naífci.

'vinim ,

z Apin.

II. S. Hieronymus, ut ab hac pugna fe ex-.S Hier, ep.

5

Idem . S,

V. Nihil effe fentio , quod magis ex arce

pediret, inter feres & luftra vitam egit; cum-4?* -

Soliloqg.

que Vigilantius illi objiceret , hoc non effe

dejiciat animum virilem, quam blandimen-

pugnare, fed fugere, refpondit: Fateor im-

ta foeminsze, cordiumque ille contractus, fine

quo uxor haberi non poteft.

»

becillitatem meam, nolo fpe pugnare victorize,

ne perdam aliquando viétoriam.

$, Chzyf.

VI. Quid aliud eft mala mulier, nifi amici-

S. Gregor.

fup.Mstth. t55 inimica, ineffügabilis poena, neceffarium

III. S. Simeon Stylita nullam unquam mu-

Turl. d

19,

malum, naturalis tentatio, defiderabilis ca-

lierem poft converfionem oculis intentis afpe-

glor Con£.

xit : poftquam vero columnze editiori fe fan-

?

lamitas, domefiicum periculum,. delectabile

detrimentum, 1nali

&itate fervens invexit, non modo extraneoe

flatura, bonik colore de-

mulieri, verum etiam nec

pia ?

videndum praebuit. :

prqp?iæ matri fe

^

Wil

S, Aug.

VIT. Expei*t() crede, coram Deo non men-

Cl

apud Lug. tior : cedros Libani, Duces gregum, füb hac

-IV. S. Francifcus Seraphicüs adeo averte- Vita c. 5«

Dom. 3.

rat oculos, ne ullam mulierein videret, ut, fi-

POft P!f;ii [

»efte concidiffe reperi, de quorüu cafu non

cut ipfe focio faffus eft, nullam de facie nof-

magis füfpicabar, quam Hieronymi, vel Am-

$. 1.

brofü.

fet ; non enim fecurum putabat, earum for-

marum introrfus haufire, quze poffünt aut in-

S.Cypr.de VIII.'Po& confeffionem , vi&oriarumqüe

domitze carnisexcitare igniculum, aut pudicee

fing. Ckr« calcata certamina, poft magnalia & figna

mentis fnaculare nitorem.

Viti

mirabilia, nofcuntur in his omnibus nautra-

X'V., Idem B. Rugerius Francifcanus fecerat, Chron.

627

gaffe, cum volunt in navi fragili navigare,

cumque confeffarius ejus rogaflet

j. cur ita Fxancifc,

Quantos leones domuit una i

cata.

;

nfirmatas deli-

&

fugeret afpe&um foeminarum , cum puritatis P* - ^ 4

dono:a Deo donatum fe fciret , refpondit: '?'*

S,iüdor.l, IX. Ante igneni confi,f*æns, etfi ferreus fis,

Dum homo facit, quod in fe eft, Deum quo-

2.folit. aJiquando diffolveris: proximus periculo, diu

que facere, quod in ipfo eft, & hominem cufto-

tutus non.erit.

direalapfu: fed dum homo permittit natu-

X. Animum ferit, & commovet, non im-

ram libere ferri in ea, ad quae propendet, tunc

6. de 5a-

pudicze tantum, fed pudicee quoque mulie-

Deum permittere, ut homo, fufficienti tan

^

eerdot. C.

ris oculus.

E

tum auxilio adjutus cadat facile.

s'x

- VI. S.Ludovicus Epifcopus Tolofanus col- Vita C 14

: Fuga.

loquia foeminarum prorfus abhorrebat, pree-

cipue fecreta, averlabatur afpectus, absque

S, Hier.,in XI. Hofpitio]iim tunm aut raro, aut nun-

robo tefte & arbitro folus non loquebatur

ep. ad

ulli mulieri, nifi forfan matri aut fororibus.

uam mulierum pedes terant: omnes puel-

Nepot.

las, aut virgines Chrifti, aut sequaliter ig-

Iu teftimonium illibatae pudicitize , femper

nora, aut seqüaliter dilige.

Vide, ne fub

cum illo duo fratres mino

in cubiculo dor-

miebant. |Cavebat omnes fufpiciones, quid-

Vi fl.

eodem tecto manferis, ne przeteritze caftitati

confidas..

Non es Samfone fortior, nec Da-

quid probabiliter fingi poterat, ante. ne fin-

vide fan&ior, nec Salomone fapientior. Me-

geretur, devitant.

"

;

mento femper, quod paradifi colonum de

VII. S. Andreas Corfinus adeo caftimonise Lanziz.

A

Vi

pofleffione fua mulier ejecit.

deditus fuit, ut ne matris quidem & foro- oPufc.a.n.

XII. Matrem tuam ita vide,.ne per illam

rum colloquia fine rubore fuftineret: Aliarum

2?!

ihid.

alias videre cogaris , quarum vultus cordi

vero mulierum afpectus rejiceret prorfus, aut

tuo hareant, & tacitum vivat fub pe&ore

fi neceffitas urgeret, non nifi defixis in terram

vulnus.

Ancilllas , quze illi in obfequio

oculis eas alloqueretur.: Ob quam feveram

oculorum, fenfuumque cuftodiam, dum Pari-

fünt, tibi fcias effe in infidiis ; & quanto

vilior eft earum conditio, tanto facilior efc

fiis ageret, frater caecus, furdus, mutusque

ruina.

appellabatur.

SOvpnl. XHL De euiboi dcuitillc dibbdntt

VIII. S. SabbasAbbas cum advertiffet mul- ibid;

de fing,

de ferro rubigo nutritur, de veftimentis pro-

tos aliquam mulierem comitatos effe, focium

m'lo 1

-Gleric,

j

cedit tinea, de muliere peccati aculeus, fibi-

fuum probare volens dixit : Compatior huic

ats

lus concupifcentise . fomes peftlentise,

mulieri, qued unum duntaxat oculum habe

cui

£

Jiulus C. Mulier. -

S1$

cui Ac;umfocius refponderet, utroque,

& qui-

S. VI.

dem eleganti effe przeditam,

ergone eam, in-

quit, vidifti? diícede

qui fit tam curiofus.

i nolq talem fociunl,

JSIM.*IQLVI/TUDINES.

Engelpr.

IX. Reverendiffimus Antiftes Gropperüs,

Qualitas.

embl. 42,

cum Bonnze per diem comperiffet , ancillam

dj

3:

l.

icut circulu

x

N

in cubili fuo lectum fternentem, ancillam cu-

mulier

S aufeus in naribus fuis, fic Prov. 11,

biculo, & fimul lectum

per feneftram in pla-

pulchra & fatua ; perinde enim 22.

pulchritudin

e fua abutetur,

eaque in lutolu-

team deturbavit.

I

xurize fe volutabit.

-

Damnnum.

1. Sicut nemo fentit,

qua paft'e :caïceus Plutazch,

ftringat, nifi qui eo indutu

S

eft; itanemo no-in mor.

Cantipr, 1..

vit ingenium mulieris, nifi

qui cohabitat illi.

! UA

£. Apum.

X. Canohicu's quidam, cum Cänohicatuä

III. Sicut magnes trahi

^ przepinguem in curam animarum convertif-

*

t ferrum ; ita mu- S.Bafil.1, :

36f $.47

fet, ut eas Deo lucrifaceret, feptuagenariam

ler ferrea licet virorum c

ord)a ad communio- de Virg,

virginem, quz cilicium ejus lavare folebat,

nem voluptatis trahit. :

deperire coepit, & opportunitate, pelle&us

vitiavit. Quo fcelere admiflo, illa quidem

Dannum.

wpr,

poenitens refipuit, at iJle infixus limo profun-

IV. Sicut flores fpinarum admodum fna-

d

do, mifere periit.

Trivei;. i

viter fpirant, fed pun

&unt eos, qui negligen- Apoph.

Conf,

ter carpunt; ita muli

erum pulchritudo alacriz ! ! 3

$. V.

ter olet, fed fere offenditu

denter utitur.

r, qui illis impru-

EXEMPLA DO»MESTICIA.V/

Ribad.l.s [

| "& VIT

ib

C.1I.

i E

| ïgnatius omnium mulvie..mm familiari-

D

tatem, etiam earum, quze fpirituales

J ASCETICA -

aut funt, aut videri volunt, vitandam effe

dicebat, fed earum maxime, quze zetate, con-

uatuor funt, quze circa hanc materiam

L

ditione, ftatu periculofiores funt.

Quarum

praeci

ex confuetudine

Primum eft,

ut

pue obfervare debet Afceta.

*

pler umquef gut fuinuS þfequi-—

cum hoc fex

; quantum fieri poteft, omnem

tur, aut flamma

u confuetudine

m & familiarita-

Vitao l. 6

tem penitus abícindat

, eamque in finem me-

h

G 27.

"OIESE rancifcus Xaverius Gafpari Vicario

morabilem S. Hieron

cift.

dans monita, inter reliqua dicebat : Cum mu-

ymi fententiam ob ocu-S.Hier. ep,

l4

lieribus cujusvis conditionis non nifi luce pa-

losiemper habe

at: Quid tibi necelfe eft in ea47.

Jam atque in publico, hoc eft, in zede facra

verfari domo, i

n qua neceffe habeas ;

autperire, aut vincere 2

quotidie,

colloquere. Nec unquam domum xd eas ibis,

quis unquam apud

nififorte graviori aliquo cafü cogente, veluti

viperam fecurus fomnum

percutiat, certe folicitat.

Capit; quze etfi non

zegrae cujuspiam confeffionem : excepturus,

. Alterumeft

actum curandum erit, ut illius maritus adfit,

; ut, ubi charitas aut neceffi-

aut cognatus aliquis, aut certe vicinus ido-

tas ejusmodi co

nverfatio

nem aàut cohabita-

tionem füaferit, cu

mn magmna cautela eam fü-

neus. 9Siforte virginem aut viduamn conve-

Ícipiat; nimium

en

nire oportebit, ad ejus domum accedes, viris

im proeceps eft, qui tran-

ic- ,ll'*' : ):

Ipectatze vitae commitantibus, quorum fcili-

fire contendit, ubi

alium conípexit cecidiffe,

cet comitatus non folum.offenfionem, fed et-

Neque fidat fibi ,

cum vetulis agendum erit,

nam etiam ab his

peri

iam fufpicionem hominum excludat.

Talia

culum imminere, pul-

vero officia conyeniendarum & rara fint, &

chre quondam Abbas

quidam monachis füis Vita P

necelfaria.

Quippe lubricum eft negotium,

oitendit, dum omne

s ancillas & lottices a

monafterio removit,

ubi minimum lucri fit maximo periculo.

*

& monachis propterea,

;v'ita.

. HI. B. Aloyfius adeo mulieres fugiebat, ut

quod vetulas effent,

murmurantibus ; .€oe-

nam probe falitam cu

m modico potu appo«

ei nativam cum his difcordiam intercedere di-

fuit.

Qui cum ingen

ceres; nullam certe etiam confanguinitate

frigidse ,

ti fiti accenti, deíeau

conjunctam afpicere fuftinebat.

aquam e limofo

ftagno biberent,

Jlb

Abbas id advertens, dixit.

eodem modo rem

f2

Vita & 5.

IV. P. Balthafar Alvarez, nefolus effet eum

cum concupifcentia fe habere,

foemina, nunquam fedebat, priusquam fo-

virgiuibus fatiari non

qua, übi cum-

cio fedes afferretur.

poteft, 1"11 vetulis quae-

Majorem vero dicebat

rit fatietatem.

cum fceminis fpiritualibus cautelam adhiben-

III. Tertium eft

dam, eo quod fpiritualis amor foleat trans-

Ipirituale damnum,

, ut non timeat inordinate Vima £

fi tria haec concurrant. I.

gredi limites fuos, & fieri carnalis. Sicut opti-

Superiorum volunt

as

id Jubentium. 5. Pura

1num vinum in fortiffüunum acetum conver-

intentio, nullum ex

converfatione folatium

titur, quod tamen non advertitur, donec vo-

aliud,

lüntates ita agglutinatse fint,

quam Dei gloriam & animarum falutem

ut potius a Chri-

quaerens.

3

. Si omnis levitas, & nimialiber-

-- ——

fto,

quam a fe mutuo difcedant, & feparentur.

tas agendi abfit. Ob

quas caufas P. Baithafar

Vitàl.i. c.

. V. Alphonfus Rodriquez, etfi per quadra-

Alvarez diceb

18.

ginta annos Janitor fuerit, nullam tamen fce-

at, fecuritatem in agendo cum

proximis, cum ex obedientia fit, effe valde

minam de facie noverat.

magnam, adeo ut, fi qujs obediendi caufa in«

tta

"OAR.P. Lobn. Mg;z. Bibl, Tom. I1.

fames

Bibliotla,ecq "Manualis. Concionatorie

fames foeminas accederet ,; ut illas Chfifïo lu-

enim mulier rem totam non absque fui doli

per audientes deteftatione patefecit.

"

craretur, cum iis agens mundiffimas haberet

tibid. $.

cogitationes, quafi Angelus Dei; atíiex pro-

^ V. In urbe monafterio mulier falfo rumo-

luntate in cubiculo fuo maneret, foedis

ndas nu-**-

pria vo

X

re de viri obitu diffeminato, fecu

Nam vir

ibi cogitationibus uteretur.

ptias celebravit prae

properis votis.

ft inexfpe&tatus revenit.

Mich z.v. - IV, Quartum eft, ut ion facile, commit-

haud ita multó po

8.

tat alicui mulieri fecretum, quod aliis divul-

Mulier & prioris viri

regreffum pertaefa, &

oftetioris nuptias difc

uffo oeftro , ex quo

gari nollet; ita enim jam olim Propheta Mi-

confili-

cheas monuit, dicens: Ab ea, quae dormit in*

celebratee fuerant, jam faftidiens ,

.

Plutarch, finutuo, cuftodi clauftraoris tui. Hinc jam

um fufcepit, &

atrox, & nequi

tia refertum.

in/ Caton.

olim Cenforius Cato dicebat, trium, Ífe poe-

Monet maritum

fecandum (revera procum)

nitudinetangi. r. Quod iter feciffet mari, cum

ut una fecum ad toll

endum de medio impor-

e interpellato-

————— ÁÁ —

terra potuiffet. 3. Quod diem non condito te-

tunum gaudiorum utriusqu

ftamento tranfegiffet. . 3. Quod fecretum foe-

ryem , accingatur.

Sic nuptias initas ratas

i

H

ze illius monitis alient

minae ^00111miüifet.

À

fore. Pellectus fcropl

thori confpur

cator, €o

nfenfit in iniquitatem,

& fcelus patravit

o'miniftra & urgente mu-

-5': VIII.

adaver, facco in-

liere, a qua ve

ri mariti C

clufüm, fub noctem, cr

uenta farcina hume-

MIS CEL LANEA.

eft impofita : fed

ris viri füffe&i, imo proci,

ita, ut extrema Íacci ora cum

miferi vecta-

Q;ualz;tas.'

torisextimo indumento con

fpurcaretur. Qua-

Ifaram, e loco

AElian. 1.

uod niuïiäfesbdebeant ef,ï& ; fubditze

re ille dum in praeterfluentem

*

j

*

edito farcinam excutit, magna

totius corporis

11. C, 26,

viris, vel ipfa etiam natura docuit,

dum in ipfis quoque brutis mafculum przetu-

füccuffione ac nifu, una cum facco valde ex-

cuffo, devolvitur in profluentem , & perit.

lit, & draconem ac gallum gallinaceum cri-

fta, cervum cornibus, leonem jubis, & ci-

Laomna decreto Senatus Sabaudienfis. ante

cadam marem canora voce inftruxit.

aucos menfes , quam haec fcribimus, una

Anton. in

JI. Turpe femper exiftimatum eft, regi a

ccede, quia pluribus n

s

on»-'poteratï, utramque

expiavit.

meliff. to. foemina; hinc Cato dedecus hoc exprimere

^.Í34 vyolens in Romanis, dixit : Mulieres regunt

VI. Haud procul

»Lïugduno mulier, quaelbidem $.

nos, nos Senatum, Senatus Romam, Roma

mariti fuperftitis infigni amore flagrarat, eo ":

orbem, ergo mulieres orbi dominantur.

vita functo, inconfolabiliter moerens, capta-

Livius 1.

JII. Majores noftri nullamne privatam qui-

vit fibi orbitatis folamen ex demortui capite,

34

dem rem agere foeminas fine auctore volue-

quod tumulo educi,

appenfa, pro ftatu fuüo

j

haud exigua pecunia imp

etravit, exacto jam.

Cuá

runt, fed in manu éfTe virorum.

T y,

Theop)h.

femeftri a tumulatione.

Caput fic a trunco

IV. Mulier hebrzea, foedati conjugii fufpi-

Nec vana

àvulum, mulier fcrinio diligenter obferato

tit13,

Rayn. in

cione apud maritum laborabat.

am frequenter

G i

erat fufpicio : nam revera inquinarat fe mu-

inclufit, & per fingulos dies qu

$97«

reclufo , prehe

nfum effabatur ,

àc füaviaba-

lier eo fcelere, cujus fola fufcipio ad maritum

Poltea ver

o inflammatiore per fatanam

pervaferat.

Is igitur jufto dolore faucius po-

tur.

foco ,

idem caput impuri amoris. ignitabu-

ftulat, uxorem ex

lege Domini ad praeftandum

lum; in lectum

fimul cubiturum collocavit.

coram fynagogze prac

fide juramentum, de

fervata thori

fide, fimulque poculum aqua

Hsec per aliq

uod. tempus fic ge

fta funt, fed

non ita multo poft, pro capite,

corpus homi-

Ddlrio,

Zelotypise ref

e

rtum hauriendum, iisque om-

cubare d

duf

nibus diris fe

fubjiciendam , quas myftes ex

nisintegrum fibi ac

x

eprehendit; quod

ql 2(

illecebrofis cum ea

affatibus agens, mariturmg

lege imprecatur

uxorifoedifragge. Mulier fibi

fasquefibi effetanquam

inale conícia, a

&u & arte foeminea excogitat

fe quondam ejus effe,

.

D

lum. Componit fe in

viro, ab ea, quae Juri

s mariti funt, exigere,

devitandi perjurii do

Annuit mulier, & per tempus

cunis, ibique fe ab ancillula herilis

.gedificii

fignificavit.

fatis diuturnum perre

xit in fcelere, rata fibr

nefcia, agitari aliquamdiu mandat. Ubifatis

fas effe, propudiofum commercium cum re-

vifa fibi infantem finxiffe, maritum de conce-

mes

duce quondam vir

oexercere: qui fuit error

pta fufcipione blande arguens , conftantiam

admodum cr.; ffus.

Nam praeterquam quod

Vi

animi, & seternam erga eum benevolentiam

a

fide praeferens , irruit in ejus collum palam

nonnifi vana. Decies viri quondam fui erat,

cui illa faciebat fui copiam ; etiamfi verus

omnibus, & ofculum figit, innocentiam infe-

, conjugii vin-

liciter appetitam conteftata. .. Inde ad judicii

quondam vir revixiffet, tamen

nefas mulieri

culo per mortem difru

.

.

pto ,

*

praefidem advolat, & juramentum rite ccnci-

fuiffet, redivivum excti

pere, tanquam, vi-

pit, omni fe viro,

preeterquam fuo, intactam,

Credita eft fimpli-

rum , nulla fact

a de novo conjugii celebra-

*

ex quo e cunis exceffiffet.

tione, iis adhibti

tis, qux ad conjugium

citer apere, ac dicere; & pro innoxia pro-

defiderantur

itaque

nunciatum ; preefertim ex quo vires poculi,

legitimum

ineundum

.

-

nefaria omni

ex parte fuit ea. viduae commi-

Wadmw

[

am emortus una cum lege veteri, nihilin

Ícientia miferam fodi-

mul

ierem valuiffe funt depraehenfze. Sed Deus

ftio. Tandem vero con

cante, acceffit ad evi no

ftriin hisoris Holdam,

.

tü] Mme

fraudulenta aequivocatione non eft delufus,

um retexit, hae

m. ]0

eique fincere totum gegotl

ut

ficut homo judex, & i:omiger maritus, Mox

- ditulus : C. Mulier. :

517

ut e&þumbeo conjunaiffima, & malignitatum

Ttans ignem, :a]feral ficcam paleam, quamut

fatanze bene intelligens ,. dedocuit viduam, a

propius admovit ,

[d

*

^

igne concepto in cineres

quà confülebatur, & praetenfam conjugem

abiit... Tunc vir fanctus, /óas velim, ait vir-

diabolum effe, füb. demortui mariti fpecie;

gini, quod paleis :gris efl , boc reltgiofís. e[]e mulie-

confirmavit 5 . gràviffime conteftans, non effe

rum alloquia.

Dixit. & rubore fuffüfa mulier

ultra ei confüefcendum, vel fi mors oppeten-

fe fabduxit; & Gualterus difceffit. -

da elfet, & quantivis cruciatus fübeundi, prze-

XI. Juvenis eremita, qui in eremo a pueri-Difcipul.

teritam vero noxam fincera confeffione ex-

tia nutritus fuit, ivit cum Abbate füo ad civi- ^'0mpt.lit.

iandam effe.. Éxcepit bono animo vidua. fa-

j

U

tatem. . Et cum vidiffet milieres in chorea ;! €xembl.

[]

ibre monitum ; itaque domum regreffa, reve-

& quid effent ab Abbate quaefivit folicite.

nientem fatanam, & criminofum comercium

Cui Abbas: anferes fünt.

Et reverfüs puer

continuare tentantem, generose abjecit. Qua-

ad clauftrum flere coepit. « Cui Abbas : fili,

re exacerbatus íoeminze obfirmatione, dia-

quid'vis? Pater volo comedere de illis anfe-

bolus blanditias in furorém vertens, mifellam

rbüs, quos in civifate vidi. 'Tunc Abbas

dire excruciavit. Rediit illa ad Holdam fuam,

convocatis fratribus dixit: Confiderate fra-

&quam male ceffiffet, aufcultare fano confi-

tres mente Molicite, quam periculofus eft mu-

lio, expofuit. Confirmante Holda, perftandum

lieris afpectus.

Nàm hinc innocens puer,

effe in fan&a obfirmatione, fpiritus nequam

qui prius mulierem non viderat, in eremo

crudelius, & acerbius miferam mulierem ex-

nutritus fuerat; & folo vifu muliefis igne car-

cepit; ita ut ejus conftantia pene fleCteretur, &

4

4

lam-

nalis concupifcentize eft accenfus , &in

ftatüeret reverti in id ipfum potíus quam di-

matus. Unde nihil tam damnofum bonis mo-

rze flagellationi obnoxia effe.Quin etiam agens

ribus, quam in aliquo fpectaculo refidere , &

cum Holda, ab inconfpicua manu alapam ex-

mulieres folicite infpicere. David enim ocu-

cepit, adeo vehementer impactam, ut.con-

los fuos injécit in mulierem , & illicito appe-

tunderetur miferrime. Holda ad vacillationem

titu du&us homicidium & adulterium perpe-

mulieris ad repetendum fcelus inclinantis,.in-

travit : & nifi incaute mulierem refpexiffet,

terpellavit Deum, ut loco viduze ,cpniültriciä,

in tantam tentationem . carnis minime inci-

.

dzemon furorem in ipfius Holdze corpus ver-

diffet.

terefineretur. -Exinde, vidua confultrix imu-

XII. Senex quidam dicebat Juveni rel/l;gïo-soph.rün-lp

nis a fatanee vexatione fuit. Sed Holda impa-

fo: Cariffimeattende, quia fal ex aqua eft, , fi :o- Vit.PP.

&o gravi colapho; mutata primum eft: "Tum

appropinquat aquze, continuo folvitur, & de-* ?: 17

m 75.

per undecim confequentes dies ac nottes, vix

ficit. Et monachus fimiliter ex muliere eft,

ulla interpofita quiete dire vexata, exactis au-

&, fi appropinquat mulieri, folvitur & ipfe.

tem iis, quos dixi diebus ac noétibus, Holda

XIII. Non male cecinit quidam :

S.Hier. in

quoque indemnis fuit a daemoniaca infefta-

ep. ad Ne.

tione.

Adam,xSm;äjmem, Petrum, Davidem, Salomonem.

pot.

Card. de

Decepit mulier ; quis modo tutus erit?

rerum.va-

VII. Cum Kennethus Rex SbotorufrriEruth,—'

lintum Fenellz filium fimul etiam Malco-

riet.1.12.

num Druffum Regem & affinem Fenellaze oc-

XIV../ riftippus mulierem parvam confpi- Anton.t de

,w!

€, 16,

catus, fed pulchram : P

arv

cidiffet ;- illa fratuam mira arte fabricari juffit,

Cchrum, inquit, fed magnui

n malum.

um quidem Ppl- inul. forri,

in cujus manu aureum pomum gemmis re-

. XV. Democritus interrogatus, cur magnus'dem f. de

fertum erat, quod quicunque tetigiffet, ftatim

ipfe parvan uxorem duxiffet? refpondit: ]nmul. im-

multis jaculis confodiebatur : eo Regem nil

probo,

tale

fi

malo eligendo minimum elegi.

XVI. Protagoras quzefitus , cur inimicolbid.

x

do, verfipellis foemina interimit.

fufpicantem invitatum in F e&ic'aglfiiþ'f(,jppi.—.

Delrio.

fuo filiam- uxorem dediffet? refpondit : Quia

difquif.

VIII.Non procul a Beneventana Hifpanize

hihil ei.deterius dare poteram.

urbe uxor ruftici cujusdam pertaefa malze tra-

XVII. Secundus interrogatus . q.uid effet Max. f, 9e

g. 2.

Cationis, quod fteriliseffet, noCte quadam au-

mulier mala? refpondit : Viri naufragium,

fugit, & in vefte virili, ceufamulus domefticus

domus tempeftas , quietis impedimentum,

d

variis locis fervivit; donec fexum in fe muta-

vitze captivitas, quotidianum damnum, vo-

tum fentiens, uxorem : duxit, clam priori viro,

luntaria pugna, fumptuofum bellum, ballua

tandem a'quodam , qui illam prius noverat,

convivia, folicitudo confidens, lezena com-

Olaus

agnità & rcgata rem omnem enarravit. .

plectens, exornata fcylla, anima malitiofum,

1X. Olaus Wormius in. Mufaeo Wormea-

malum neceffarium.

Wo

s

rmius

pne"

rio l. 4.6.12. ait,. fuiffe Coppenhagii in Dania

XVIII. Quibus gradibus mulier trahat inEnaelgr.

foeminam. anglam gente, Elifabetham nomi-

ruinam, non male

ne, quae anno 1620. calamo ( cum brachiis ca-

quidam explicavit fäqucn-— embl. 4r.

:I.

tibus verfibus.

reret,) ore fumpto nomen fuum chartze in-

fcriplit ;. ore praeterea.nevit eleganter, filum

o JPoft vifum , rifum : poft vifum venit ad

ujum -

lingua acui intrufit, & alia multa munia ma-

nibus propria executa.eft ore.

Poft ufum ad ta&um:

pfyi tactum venit .

ad a&um :

LJ

Damnum.

Poft attum, fattum : pof? fa&tum penitet

Wading.

AAE Gualterus eFratrum Minorum Ordi-

acuun.

to. 1. An-

nal Minor.

ne fzepius a.nobili virgine, Maria Gracia, roga-

XIX. Nec imperite quidam de Samfone :

tus,ut veniret ad fuas zedes,renuit; tandem ve-

a. lo.

Lenam nor potuit , potuit Juperare Leenam :

nit toties fat.igatus precibus ; fed unamanu ge-

era.

Quem fera non potyz't

yincere?' vicit b

:

$.IX.

Biübliotheée Manualis concibnatoriæ

X

518

IX

IV. Joannes Bufeeus de ftatibus Nominum,

3 hupf

AUTHORES.

tit

virginitatis & viduitatis ftatus.

ipl Long'

& oþ'ufc. :

V. Jacobus Marchantius in Horto Paft,

iA

us Lancizius opufc. 2. C. 4.

Virga Aaronis. tr. 4 lect. 8.

a *

L Niclola

]

col

TI. Henri

cüs l(.:ïnge]gr p. 1. Luc.Ev. embl.41.

- VI. Laurentius Beyrlinck in theatro vite

H

.1Hi. Matthias Faber con

humanae. V. eodem.

L

57 CUU RUARUAU

$ 6j

;

.3.in Fefto SS. Si-

VII. Jofephus Langi

us in Polyant. V. eod. |

monis & Judae.

n hom

ucoutdeuadododbduuduodotutspotlutduu u u

EXstÀs

"

TITULUS Cl

MUNDU S.

$.

$L

$. 1IJ.

n

EX SS. PATRIBUS .

AQUOAAD/ESSENTI'AM.

Dg/ïnitio.

| Q,uqlz'tas:*

-

í

(iíol,

I

I.

go Mu

fb proufhin accipitur, 4vitiof"a & mife-

Mu

ndus tranfit , & concupifcentia ejus.S. Auguft,

ra naturae humanze conditio, ex pec-

,

Quid vis? utrum amare temporalia , & up. Ep.

mi hominis & parentis con-

tranfire cum tempore? an Chr

E

cato pri

| jíftum am&f& & Joan,

$p

jo.1.€ S»

tracta. .

Unde S. Joannes dicit: Sci-

in æte/müm vivere ?

i

v.39,

mus quoniam ex Deo nati fumus, & mun-

fug.

| fi-us totus m m,aligno' POfitus ,gü. j

]àeni

II Difcite in hoc mundo füpra

mundum Ambr. t

Dial,

$ II.

effe, & fi corpus geritis, voh'tet in vo

bis a!eS e Virg.

interior.

EX SS. SCRIP'TUR»A., |

X

X

ujus mundi apy—/s. Gregor.

Ill. San&i viri, qui nihil h

Qualitas.

petunt , procul

. dubio. nullis tumultibusï inl 6. mc()f.

corde premuntur.

4

í

1,]0. 2

^ IV. Si Chriftus pro te

L!

- de coelefti fede S-AügQ de

15

ïv.yl- Mu:ïgus trzujfify', & concupifcentia : e-

fuge terrena, Si"un

d.

TI. Omne quod in mundo eft, cbfiCui)'ifce

"

defcendit. tu propter ipfum

Ib, V. 5

dulcis eft mundus, dulcior eft Chriftus.

Si contem.;:nv.-,

- tia carnis eft, & concupifcentia oculorum, &

amarus eft mundus, omnia, pro te fuftinuit

fuüperbia vitze; q

à

uze mon ex Patre fed ex mP.n-

Chriftus.

;

:

Y

V. Oamatores mun

di, cujus rei gratiá mili- Idem lib,

do eit:

G1 6

/

tatis? major non poterit efle fpes veftra in confeff,

H

Fuga.-

mundo, quam ut amici mundi fitis. Ibi quid

nifi fragile, plenum periculis? & per quot pe-

fb. v. 1 $

T. 'Nvolite& diligere mundum , neéque ea,

qua. in Mundo fünt.

Si Quis diligit mun-

ricula pervenitur ad majus periculum? pere-

dum, non eft charitas Patris in eo.

ant haec omnia, & dimittamus haec vana &

-

.

inania, conferamus nos ad folam inquifitio-

ROmO 12.

IV. Nolite conformari

huic fzeculo , fed

nem eorum, quze finem non habent.

v- 2.

teformamini in novitate fenfus veftri.

.

deficiam. . Caro S. Be,ni. in

^ V. Nemomilitans Deo, i

mplicat fe negotiis

VI. Mundus clamat? ego

9 Tim- 2-

clamat: ego inficiam. Diabolusclamat: ego*P. -

NVo 40

fiecularibus, ut ei placeat, cui fe probavit.

decipiam. Chriftus vero dicit: ego reficiam ;

jJae.4. V.

VI. Adulteri, nefcitis, quia amicitia hujus

j

mundi inimica eft Dei ?. quicunque ergo vo7

& tamen füperba mens magis fequi vult defi-

luerit amicus effe faeculi hujus, inimicus Dei

Cientem, quam reficientem.

VII. M&ndus ifte periculo

fior eft blandus V/8. Augad

conftituitur.

iuàm moleftus : magis cavendus, cum fe al- Uiofc.

4 Reg.18-

VII. Usquequo claudicati

s in duas partes?

lachor

v- 2 2"

fi Dominus eft Deus, fequimini eum : fi au-

licit diligi, quam cum admonet, exigitque

Lipelün

contemni.

tem Baal, (id eft, mundus ) fequimini.

VIIi. Primus

x"Adam pelliceis,veüitur'tuni- S. Bern.f,

19 jul

1. Cor. ?. VIII. Tempus breve eft, reliquum eft, ut

s involvitur.- Non eft tale 3. de u-

v- 290

fint, qui utuntur hoc mundo, tanquam non

cis, pannis fecundu

Aut ifte fallitur, aut mun- "**

utantur: preterit enim figura hujus mundi.

judicium mundi.-

IX. Recedite, recedite, exite hinc, pollu-

duserrat. Sed divinam falli im

offibile eft fa-

lfaïæ 520

aulo poft ; Chriftus utique, qui

v' lI.

tum nolite tangere; exite de medio ejus,

pientiam. Et

mundamini, qui fertis vafa Domini.

non fallitur, elegit, quod moleftius eft: ider-

Apoc. 18.

X. Exite de illa, populus tmeus, ut ne par-

o melius, id utilius, id potius eligendum. Et

quisquis aliud doceat, vel fuadeat, ab eo tan-

v, l'.

ticipes fitis deliétorum, ejus, & de plagis ejus

xon accipiatis.

quam feduétore cavendum.

Damnm&,

"u

- Titulus Cl Mundus.

519

: Damnum.

mo teftamentum illi affe

rret, quo hzres ex

. SAugf. V. Vinceula hujus mundi afperitatem ha-

affe fcribebathr,

ap.Long. bent veram, jucunditatem falfam

»

.

refpondit: Ezo prius mor-

in Pory-

certum

tuus fum, quam pater meus: qua ergo ratio-

anth. V.

dolorem, incertam voluptatem : durum la-

ne mortuum mortuus hzeredem fcribit? tolle,

cod.

borem, timidam quietem : rem plenam mife-

quidquid hoc fcripti eft, & abi.

rize , fpem beatitudinis inanem.

$, Gregor.

IV. S. Alexius ipfa nuptiarum fuaruin die Idem 17.

in hom,

X. Ecce jam in feipfo mundus aruit, & ad-

a paterna domo profugus, & poft aliquot an- Jul.

huc in noftris cordibus floret, ubique mors,

nos rediens, füb fpecie mendici usque ad mor-

- ubique lu&us, ubique defolatio, ubique per-

tem delituit, raroqu

cutimur, ubique amaritudine replemur, & ta-

plo, mundo illufit.

e, fed pulcþerrimo exem-

men coeca mente carnalis concupifcentiae

V. Idem S. Joannes Calybita fecit,, qui ut ldeä Jan.

ejus amaritudines amamus, fugientem fequi-

mundum, diabolumque reditum ad parentes

mur; labenti inhzeremus, &, quia labentem

& patriam affiduo fuadentes generofe vince-

retinere non poffumns , cum ipfo labimur,

ret, rediit quidem, fed mendicorum affum-

quem cadentem tenemus.

.S.äern. in

ptis veftibus, ficque incognitus in paterna

XI. Mundus eft, ubi malitiae plurimum, ubi

domo usque ad. mortemi latuit,

ï;xm.

- fapientize modicum, ubi omnia vifcofa, omnia

. lubricafünt, omnia operta tenebris, & obfíeffa

VI. S. Gallicanus Romani Dux exercitus, Daron. an.

poft Sauromatas, Gothos, & plures alios Po- n 330. &

laqueis, ubi periclitantur animze , & affligun-

los domitos, Conftantiam Conftantini Augufti 53*

tur corp

ora, ubi omnia vanitas & aftliCtio

filiam matrimonio fibi locatam, cum immen-

fpiritus.

fis opibus reliquit, & ex urbe ad oftia tiberi-

€affiod,

Irifi

füp. Pf.44.

XIT. Mari jufte comparatur hic mundus,

na fecedens, hominum infirmorutn fervitiis fe

i

quia falfitatibus amarus eft, fluctibus diabo-

totum addixit. Cujusreifama divulgata, un-

h

licis quatitur, vitiorum tempe

dique multi illuc confluxerunt, ut viderent Pa-

movetur.

üaüþus com-

tricium, Confularem, Triumphalem, mpera-

$. Gregor.

XIII. Qui transeuntia ampl&&itur; ü ipfo

toris generum ad infima minifteria abjectum.

in moral

* a

d decurfüm ducitur, quo decurrentibus im-

Quod mundi contemptu Gallicanus efficit, ut

poftea palmum martyrii Alexandrize fit con-

plicatur.

Íecutus.

i

rl

Idem in

XIV. Defpiciendus a nobis hic mundus fo-

Dial,

s |

ret, etiamii blandiretur, & rebus profperis de-

mulceret animum ; at poftquam tot flagellis

fncq:cjlm;ia.

Tégot,

premitur, tanta adverfitate fatigatur, tot no-

of

bis quotidie dolores ingeminat, quid nobis

Craffus, Francofurdize d

VII. Carolus- tertius Imperator, di&us Avent. in

aliud, quam ne diligatur, clamat ?

ejectus ab imperio, €- 4« Boic,

deje&tus ab omnibus, eti

am famulis, triduo 9!nal.

h d

integro, fame

d

periiffet, nii Lutibertus Mogun-

npt.

$.1V.

feratus,

tinus Archiepifcopus hominis fortunam mi-

. EXEMPLA.

aliquot diebus illum paviffet. Is poftea

ab Arnulpho fücceffore fuo íaltem vittum po-

ftulans, panum aliquem in Suevia,

1.

— Puga.

diétum pro fe alendo obtinuit,

Neyding

Paulus, »'qüæatopere mundum oderit,

d.

14.

Gal.- 6.v. L. S.

VIII Boleslaus tertius Rex Polonise ob Michov.1,

ipfemet teftatur, dum ait: Mihi mun-

dus crucifixus eft, & ego mundo.

interemptum S. Stanislaum conícientiae fti- 4 rer. Po-

mulis exagitatus, & omnibus exofus, ex re- l9 c. 20;

38

Plal!3.c, ][. Petrus Confalvus, dum quadam die equo

gno profugit, tandem in monafterio Carin-

fuperbe vectus per urbem cum fodalibus in-

thize, Ofiach di&cto, occultus minifteria cali-

l

cederet, füubito ab equo in fubjeéctum lutum

nae obiiffe fcribitur.

excuffus eft, ex quo extrattus cüm a pueris &

plebe circumftante affatim rideretur, rubore

af ä

?

g * Ve

fuffufus, fibiqueiratus dixit: Quandoquidem

o munde, cui tam graviter fervivi, fic ate tra-

Gor, ego quoque te, ut mereris, tratabo.

EXEMPLA PROFANA.

Incon[lantia,

]taque eo momento decrevit, fe Deo in ve-

yd

ligione aliqua famulaturum , quod paulo poft

J

ls

in Ordinem S. Dominici receptus przeftitit.

I.iSe

anus Conful füb Tiberio Imperatore Dionyf;1,

| Zachar.

tantze fuerat authoritatis , ut illo ab- 18.

Lipelous

IIl. S. Arfenius cum ex aula Theodofii,

lente Romze Imp

eratorem ageret, aureoque

confpeéta mundi vanitate, in folitudinem fe-

in curru veheretur. . Sed fübito ad illum lite-

Aff L

19, Julii,

ceffiffet, ab Arcadio humaniffimis literis, '&

3

rae funt allatee, quibus cum fperaret dignita-

totius ZEgypti veCtigalibus promiffis ad au-

tem fuam.tribunitia poteftate au&um iri, jut-

lam invitatuseft. Sedis nec refcribere digna-

lus eft in vincula conjici ,

capite pleéti, unco

tus, hoc folum renunciari juffit: Det veniam

trahi,

& in Tiberim preecipitari.

Deus noftris erroribus. Ego quidem mundo

II. Pertinax Imperator ( fic di&us, quodFab. cone,

mortuus fum, pecuniam conftruere mei mu-

imperium grammaticam profeffüs, poftea ali- 9: in Dom.

neris non eft, neque enim mortui nummos tra-

mentorum procurator, inde Conful defigna- 3: Adv. »«

&ant,zeterna cogitare, id unum ad me fpe&at.

tus, demum Africae Proconful, & ex hoc Im- "

Cum vero poftea Magifttianus e paterna do-

perato;' a miitibus eledus, vix o&oginta

dies

Bibliotbece Manualis Goncionatorice

529

ferreze quidem clavi, fed àd coelum aperien-

dies imperiuintenuit, & äb iisdem militibus

eccifus elt.

dum aptze comparantur, merito depip'ere di-

As

ft in.gentesude* barbaris vi-

cuntur.

*

Brex. p. 1.

- [II. Belifarius po

"VII. Sicut deficienti

bus lignis deficit ägnis ; 8 Birn fa.

Ro£,c. 12 Ctorias rep

ortatas,

demum a Juftiniano Impe-

fit, & concupifcentiainO& Epi-

$. 5

ratore ocu.

lis orbatus, e tuguriolo a praetere-

fic quia mundus tran

s: Viator, obfe-

ejus, haud dubium , qu

Ecd» 5- |

untibus ftipem rogavit, dicen

"

in& lætitig quoque Phám

cro, da obo

lum Belifario, quem invidia cae-

tranfeat.k

10

cavit, non culpa.

Fuga.

í

Antonini Caefaris foöär, 0-

Baron.

IV. Plautianus

VIII. vSiïcut, turpe

eft, viru

m zetate profe-

ann. 206, pulenti

ffimus àc potentiffimus , filias dotem

ilia opera "

uinquaginta fuffeciffet.

&um in pulvere confidentem puer

e- $, Nilusin

dedit,.quae Reginis q

facere; ita non mirius turpe eft, eos, qui der

'Sed & populo magis,

quam ipfae Imperator

bus alterius fseculi perfruendis deberent effel. Aícet.

erat formitab

*

ilis. Voxomniumuna erat, coe-

us ruiturum, quam focero Imperator

foliciti, in rerum terrenarum pulvere voluta- .

jum pri

ri, & ftudiorum turpitudine, poffeffionis füze

noceret.

Sed vices ut fit, verterunt ; nam

Plautianum caedis ftructae infimulatum An-

fiedare perfectionem.-

, fb

IX. Sicut nemo non aver

fatur 4]udam fal- Fab.*e'o,nc;:.

toninus in palatio occidit, nomenque illius

fo Chriftum. ofvculo prodentem ;

ita nemoz7 in Fer. ca

1f

ex omnibus monumentis ac tabulis eradi jul-

ret mund

u

m, falíis na.Domin.

fitL. Sed&filium ejus Plautum ac Plautillam

uoque non fugere debe

n

amatores fuos deliciis decipientem,

"

&Hdiabo-'IS-

filiam in Lypari

x

| exulae, & paulo poft ogci-

lo prodentem.

di juffit.

Damnum..

VI

AX. Sïöut fanguis veneno infe&us a

d öo;i"ve—'s:äþlet. tf.

SIMILI.TU

DINES.

unde re-2.inDom.

Jut praefidium confluit, & propterea,

i

tamundi9 poft

. Qualitas.

medium fperabat, exitium parat ;

amatorem , dum ex fal

fis voluptati

bus fuüni-* €nt.

5bni

Granat, inT. €icut parvuli nutricem magis amant ma-

fa.

loc.comm.

tre ; fecus vero , ubi adoleverint ,« &

mam fibi felicitatem po

|llicentur, pergetUum :

£, 636.

fibi interitum conciliunt.

.

"

matris atque nutricis difcrimen agnofcunt ; ita

Xl. Sicut, qui in aqu

l5

. me.rguntu"r', quid—!b.ktr.s.in

S.G.ug.ï

qui fenfu ac

judicio parvuli funt, mundum

ullo mo

do dimittunt, Dom. t9.

Tl

magis, quam

Deum diligunt; fecut vero, qui

uid in manu tenent, n

fenfu & ratione in

Íprituales viros evaferunt.

fed. fecum fübmergi cogunt ; i

ta qui reþusPO. Pent.

mundanis immerfi funt, ea, quae tenent, nun-

Ibid. f,

II. Sicut aulaea ex lana, ferico & auro con-

texta intus deformia, exterius vero forihofa

uam dimittere volunt, ficque nunquam ad-

$. Dre

xX-

Chriftum vocati veniunt.

-ac pulchra funt ; ita felicitas principium e

.XII. Sicut, qui pice

m aut vi

fcum vel']e'vi—, Jof. Lang.

ftn,]

terius nitet, & fulget, interius autem mille

& difficul

ter iterum aiunPolyint.

Dortdl

curarum ac miferiarum aculeis laceratur, quas

ter tangit, inquinatur,

. eod,

fe.amovere p

oteft; fic vix

poffibile videtur,

nemo Íentit, nifi qui patitur.

ui femel

mundo adhaefit, ab eo non in-.

ll in

Eallarm.

IlI. Sicut pueri ranas pifcan

tes þellem rä—

It

conc. 17. n filo aligatam efcam objiciunt, & ubi eam

uinetur, iterumque ab eo liberetur.

aliqua cüm hamo deglutierit, occidit, &

XIII. Sicut David indutu

s armis Sau

lis in- Si/axplet.»l.

cedere non poterat, nec con

tra Goliathums.

gtaplet

efcam ex ore detractam aliis objicit, plures-

.

s mundi indutus,

id eft, ne-

2,in Don

que capit

; ita mundus divitias ac dignitates

pugnare; fic armi

9. ponft

Jiis, objicit, ficque unum poft

gotis faecularibus

fe implicans Deo milit;tre

bent,

aliis ereptas, &

contra Daemonem non poteit.

alterum hamo-fuo in mortem trahit.

iam nimis dili- Thriver.

Idem. c.

IV. Sicut caupones hofpitem divertentem

. XIV. Sicut nemo, qui patr

YI.

& bumane excipiunt, & optima

git, peregrinae I

egionis ftudio tene

tur; ita ne-aPorht,

to.

peramanter

mo ad coelum afpirat,

quazeque promittunt ,

fed in difceffu caram

qui hujus imundi illece-

Íymbo!am f

evero vul

tu rigorofe exigunt ; ita

bri; delectatur.

mundus ab initi

o quidem amatoribus fuis

.

$. Vl

blanditur, fed in fine gravi

ffimis fuppliciis

]uere guftatas delicias cogit.

MOTIVA.

SCni

Fab. conc.

V. Sicut nuces paucsae leviter commotae

&

».in Dom. multum edunt ftrepitum ,

fed triplicem ha-

deugiendum mundum.

i. Quadr. bent corticem amarum; qui detrahi, debet, an-

n, 2.

; ita mundi delicize qui-

eMpluvn Chrifli : qui omn

ia mundo con-S.Bern.f.3.

tequam comedantur

traria elegit.

1

i

Aut ergo mundus err

5

at,de Nativ.

dem a multis laudantur ,

fed triplices habent

hunc, cum fit in-

dolores ac folicitudines in acquire

T

.aut Chriftus fallitur? atqui

$. Hier

N

X]dO , /con-

finita fapientia, falli impoffibile eft, ergo

V.

fervando, ac perdendo.

mundum errare neceffe eft.

Staplet to.

VI. Sicut is, qui thefa

uro in area cläufo o-

us con- Joan. 15.

2.in Dom,ftenfo, clavibusque

diverfis, quarum aliqua

II. Exemplum Santtorum : quos mund

&

ftanter odio habiüit; unde illud Chrifti

eisdem V* !9*

9. poft

ferrea, & ad aperiendum apta; altera aurea,

convenit : Si de mundo fuiffetis, mundus,

Pent.

-ad referandum inepta foret, oblaris, auream e-

piens crederetur ; ita qui vo-

uod fuum erat, diligeret. Quia vero de muu-

ligeret,merito infi

do non eftis, fed ego elegi vos de mundo,

g

luptates hujus

s Im

undi velut clavem auream,

fed ad. . referan

dum coeli thefaurum ineptam

propterea odit vos mundus.

II Falacia mundi: imitatur enim fa

&um r Reg. 20,

praeferunt crucibus, & tribulationibus, quae

Joabl

L'[ïz;ulus 4'CJ. Mundw».

$21

Joabi, qui dum Amafam amice falutavit, &

fuiffetis, mïwiäus, quod fuum erat, diligeret.

manu dextra mentum ejus, quafi ofculans te-

Quia vero de mundo non eftis, fed ego elegi

f

4-

huit, finiftra gladium ejus lateri infixi. Unde

Vos, propterea odit vos mundus,

bi

& ob eandem fallaciam anonnemine mündus

lh

IIl Tertium eft, ut fciat, quid fit relin-Lanetz

unteriori parte pulcher admodum; atergo ve-

quere mundum, nempe relinquere ea, quaeoput. 2r.

ro turpiflimus confpectus eft.

quaerunt tmundani , puta voluptates , divitias, Fer- 2

Eecl.».v. IV. Vanitasmundi: quam, fiüllus, & CoghOf

& honores

0m. 4»

10,

vit, & explicavit Salomon , dum dixit: Om-

dum im

er

L:

milia. Deinde relinquere mo-

poftPaiché

um,; quo mundani opera ad

nia, qu:e defideraverunt oculi met, non nega-

cultum Dei & proximorüm fpe&antia pera-

vi eis, nec prohibui cor meum, quin omni vo-

gunt. Et tandem relinquere finem, propter

lsin

luptate frueretur, & oblectaret fe in his, quze

"

quem mundani plerumque .füa opera pera-

paraveram. Cumque me convertiffem ad uni-

gunt, fcilicet proprium commodum . & amo-

verfa opera, quae fecerant manus meze, & ad

rem.

óc modo enim impletur confilium

labores, in quibus fruftra füdaveram, vidi in

Apoftoli füuadentis , ut mun

omnibus vauitatem, &

utentes dtamur.

*

i

do tanquaxlnqnon

XaHli&ionem" a'nimi, &

ünc.

hihil permanere füb fole.

-- ]V. Quartum eft, utfiu

däa*t non

quocunque

l. JOh- kQ,

V. Jnconflantiasundi: tranfitenim mundus,

modo recedere a. mundo; fed ita;

ut eodem

D

0.

& concupifcentia ejus 5 unde non male mari

v. P 7.

aut majori fervore, quo prius mundo fervie-

ab aliquibus comparatur, quod módo tràn-

bat, deinceps Deo ferviat , juxta confilium

quillum eft, & ad navigandum invitat ; mo-

S. Auguftini dicentis: Amorem veftrüm pur-S. Auguft,

do a ventis

d.

volvit.-

'concitatum ; Huälbus bmnia ins

gate, & quales impetus habeatis ad mundun;, in P£. 31.

tales habeatis ad. Artificem mundi. - Qued

du

ipfüm etiam fuadens S. Chryfologus, vivamus, $ Chryfol,

)Q

x

U

—

inquit, Deo paululum, qui fzeculo viximus? !2-

W

totum: dedimus corporiannum; demusani-

S; Bern,

inze paucos dies. Tempus eft, ut al

inf-.'Cb

vifti amor: pam, ut S. Bern,ardusT at

iqua.ndq

ferm.

cui Chriftus incipit dul

t.äbi; «fioxgxui,guehtuæ- provideds,

X

fe eft ámarefcere mundum. -

:

cefcére , ,iïteäef-f-

i

TA

S. Greg. in

us

N

lL. Ceizflium bonorum amor : uti S. Gr

egorius

Pont

Tifto. — fusfit his verbis :

. Si confideramus , fratres

MISCELLANEA.

chariffimi, quae & quanta fint, quae nobis

Cl Qualitàr.

promittuntur in coelis, vilefcunt animo om-

Y

rhumanüm mundi illecebris deditum, $- Gregox,

nia, quse habentur in terris.

& carnalibus defideriis zeftuans, a dia- ! 8* mor.c.

$. Bern, in

llL Panitatis mundane confideratio: nàm, ut

Ling

ferm. Ecce (5

P

bolo füccenfum & férvens per confenfum ol !*

lyanta

ienter. $; Bernardus . advertit ; :ad. imagi-

lze fuccenfze fimileeft, quia, licet totundas

n

nos requ.

nem Dei fatto anima rationalis, czeteris rebus

quafi fervefcendo projiciat, quot nequitias de-

occupari poteft, repleri non poteft. Hinc &

Idem in

alibiait: Dic mihi, ubifünt amatores mun-

men exundat duntaxat

Ideriorum ad opera exteriora extendit, ta-

snedit.

, hon a4bundat.

di, quiante pauca temporanobiscum füerunt?

IL C

y

nicus Philofophus teftamenti fui ta-

tl

hihil ex eis remanfit, nifi cineres & vermes.

bulis cavit

gtaplet.

c]deo, tefte Stapletoro, Jacob, cum nafcere-

verfus tum

; ne füpinum , fed dorfo caelum 1-Luc.Rv-

2.in Dom

ularent, eo quod cénferet, univer- ^"8*l

9. ponft .

tur, tenuit fratrem Efau in planta pedis, quia

fam orbis machinam inverfam effe, confido- 99* 13«

Pent;

jüftus & ele&u

S

3

ret tamen, rurfüs

i

aliquando convertendam, &

| Dei confiderat peceä.tum,' &

tum íe oculos ad

,

'mundi Vaxïitatem in fine fuo.

CH E

coelum efe&tos habitürum.:

[1hto

iS d.

Zypto nemo Aratorüm coelum lbid,

alpicit, eo

iquod terra nonac

oelo per pluvias,

ASCETICA

fed à Nilo fluvio exiud

ante irrigetur; idem.

faciunt mundi aàmator

e8,

quia omnia- bona

uatuor funt, qus de hac materià eon-

füua in mündo habere fe put

ant.

CQ

i

fiderare debet Afceta, Primum eft, ut

. 1V. Non male mtihidi vanit

firmiter fibi, al

iisque perfuadeat id, quod una-

eneca, punctum e

;

á

atem declarans Sttec.

S.Cyprian. nimit

x

er SS. Patres & Afcetze. docent, & cum

5 inquit, in quo navig

a.— pl æä. nä t.

j quæü-.

de12.abuf.

tis: in quó

bellatis

; In quo regna difponitis

H

illis S. Cyprianus dicens: Mundi amor & Dei

hoc eft illud pün&

um, quod inter tot gentes&

pariter in uno corde habitare non poffunt,

ferro & igni dividi

(

quemadmodum oculi.pariter coelum & terram

mortalium termin

tur. O quam ridiculi funt

Natis

1!c

um te in illa veré ma-

nequaquam confpiciunt. Quod idem confir-

gna fuftuleris, videbis

exercitus ire fübje&tis

S. Hier, inmans S. Hieronymus, di

ff

i

icile, ait, inio im-

vexillis, & licebit dic

ere ;

ep.

poffibile eft ; ut preefentibus quis & futuris

itnigrum campis

agmen :' formicarum ifte di

fcui*fus' eftin an»

[ I5'

Íruatur bonis, ut hic ventrem, & ibi mentem

gufto Jaborantiüm.

impleat: ut de deliciis tranfeat ad delicias:

3

V. Nihil eft in rebushümanis,

ut inutroque fzeculo

i

P

ritiüs

inquit Dhi- Philode

in terra appareat gloriofüs.

fit, & in cælov ac

D

lo, ac negotiis praeter umbram,

auramque le- ^^*0-

Joh.i£v.-

vifmam, fine mora przetervo]

antem,

Il. Alterum eft, ut certo fibi

þ&rfuadeat,

. VI. Bobus ttiturantibus fim

iles funt muh- S. Greg.

19.

noh poffe fe Chrifti difcipulum effe, nifi. &

mundum odiffe, & ab ipío odio haberi velit;

dahi, quia pro mundi gloria

cunéctis fudori-ap. Drex.

p n

bus libenter inferviunt; & gr.

ayium laborüm in atouffl,,

fic enim ipfe Chriftus praedixit :

.Sidemundo

N :

R,l P. Lohn. Mm. BZþl- Tümo I $

jugo co ät ];ievotiiïïme fubmittunt,

Damnum

$522

';Bibliotbgca Mmalis Concionatorie

Domnum.

S. IX.

Fab.eone. VII. Perfae Saccorum fälenne hoe modo

AUTHORES

i,

?. in Dom. celebrant.

Vin&orum,

ui ad füpplicium

1.Qdadr. duci debent, aliquem in fe

Y

a

Regis collocant,

J. Didacus Stella de contemptu mundi.

delicate & molliter vivendi, r

& vefte regia ornant, faciuntque ei poteftatem

iisque pelli-

II. Ludovicus Granatenfis in locis commu-

ï

cibus per eos dies utendi, nec

isquam im-

IIT. Matthias Faber. conc. 5. in Feíto SS,

& Cinj

pedit, quo minus, quod vult, faciat ; comple-

Simonis &

Ms

to vero tempore flagellatum fufpendunt. Idem

Quadr.

]udae. & conc. 2. in Dom. I.

Lo»

fere mundus cum amatoribus fuis facit.

rexeliuS in Roüs» pag. 1;

hii

Staplel. tr.

VIII. Stapletonus re&te mundo illud Apo-

E I^.

IV. Hieremias D

calypfis : Vidi in confpe&u fedis tanquam

S.ji" Doin.

mare vitreum fimile chryftallo : accommo-

V. Henricus Engelgrave p. 2. Luc. Évan-

Tden. k

dat; eft enim mundus mare tumidam per fu-

el. embl. 36.

pf

VI. Thomas Stapletonus te. s, ín Dom. 19.

erbiam, lividum per invidiam, fervidum per

oft Pent. & te. 2. in Dom. g. poft Pent.

iracundiam , profundum per avaritiam , in-

VII. Jofephus Langius in Polyant. V. eod.

quietum per acediam , fpumofum per, luxu-

riam, abforbens per ventris curam, ubi etiam

VIII. Laurentius Beyrlink in theatro vitae

major pifcis minorem devorat.

Sed dicitur

humanze. V. eodem.

"

vitreum propter fragilitatem , nam tranfit

IX. Joannes Major in magn

o Speculo Ex-

—

ectotoemti ii

lbid

nändus & concupifcentia ejus,

A

x

emplomm. V',' eod.

-

1Au, t

tem,

özöööö&ö&öööä&e-öaöQöäeeee«ewe-ä:e-

Dn.in

TOX

L]

TITULUS CIL

JNOBILITAS.

! 35'. L

$. H.

- EX $ SCRIPTURA

*' QUOAD ESSEN'EIAM.

Definitio,

1

- Qualitas.

Dre,

Tobl p, l

$À

I

nerofitatem (id eft, nobilitatem ) i

Fl-l» $ap.8. c;

Wa

! '-Ge

m

lius glorificat , contubernium habens

ft qu»edam a prbgenitofïbus accepta

Dei, fed & Dominus omnium dilexit illam.

2. Rhet.

claritas , juxta Ariftotelem, ^ Quia

]. Videre vocationem veftram , Fratres, 1.!Cer, 1,

x

tamen interdum per propria merita

quia non multi fapientes fecundum carnem, 26

FE

yotentes, non mujti nobiles.

aut divitias acquiritur nobilitas , ideo

non multi p

ft

u

ut etiam hzec comprehendatur in definitione,

III. Melior e

per & füfficiens fibi, quam Prov. 12.

Surfs.Fe

latius forte fic deícribi poflet: Et quaedam

gloriofus ( id e

i

;a

qui fe jactat ob nobllita-v. g.

"

ftatus eminentia feu dignitas, certis quibus-

i

tem ) indigens pane.

dam privilegiis gaudens.

IV. Beata terra, cujus Rex nobilis eft.

Ecel.10.v.

V. Nobilis in portis vir ejus,

quändo fede-

15

,DinO-')

rit cum Senatoribus terrae.

Prov. 31.

rf

v. ga.

n

em&](

II. Dividitur a S. Gregorio Naziä.nzeno in

EX SS. ,PATRJBU-Sæ

ipt

tres fpecies: quarum prima fuam originem

Pamm

fuperne trahit, quatenus fcilicet omnes ad

$. In

imaginem Dei conditi fumus; & dehac re&te

lphy

cecinit quidglm Poeta :

r. p

e ä ud Deuni eft potior, non quem no- $. Hier, ie

P

6. Gregor.

Si Pater eft Adam cunttorum , Mater &

bilitas generis , nec dignitas fzeculi, fed quandam

Naz. apud .

E«va,

i

uem devotio fidei & fan&ta vita commendat. *P-

L]

Drexel. in

JI. Nulli te unquam de generi

s nobilitate S: Hier, in

Tob. p. 1.

Omnes nonne fumus nobilitate pares ?

reeponas, nec obfícuras quasque

& humiliori €Pit* 14*

j

ie)

co natas te inferiores putes. WNefcit religio

€^$2- Altera prifcum fanguinem & claros Natales

praefert ; & hzec uti fuum ortum habet, ita

noftra perfonas accipere, nec conditiones ho-

fuum interitum ignorare non poteft. Ter-

minum, fed animos refpicit fingulorum, fer«

tia eft,

vum & nobile de moribus pronuntiat. Sum-

rit,

quam propxig' virtus & emditig pa-

ma apud Deum libertas eft , non fervir

e pec-

catis,

Tifu—lus CII. Nobilitas, -

325

ratis,. Summa apud'De'iim nobilitas eft, cla-

$. V^

yum effe virtutibus.

D

lgld.

III. Nihil aliud video in nobilitate appe-

EXEMPLA PROFANA.

tendum, nifi quod nobiles quadam neceffita-

Qualita:g

te conftringantur, ne ab antiquorum probi-

Icero, cum ob cognomen di&eriis in- Plutarch. :

tate degenerent. Non enim datur nobili patri

palma , fed curfüi: & plerumque nobilitas

cefferetur, monitus ab aliis, ut aliudin apopht.

carnis ignobilitatem parit mentis. -

cognomen affumeret, negavit, fe id fa&turum,

.s.cmyi.in

fed potius Ciceronis nomen- factis illuftrius

IV. Vacuum fe oftendit in bonis, qui glo-

effetturum,

uam illuftriffima Catonum, Ca-

Mmh.

riatur in patribus

'Ibido

V. Quid prodeft ei,

quein fordidant mo-

X

tulorum, & fimilium nomina fuerint,

Y

Il. Socrates fcifcitanti, quid effet nobilitas ?

Stob.f. g4»

res, generatio clara? aut quid noce

$

t ei gene-

refpondit, animze & corporis bona temperies.

ratio vilis, quem mores adornant..

E

Idem. ho.

.VI. Licet longam progenitorum feriem, &

. ÀII. Democritus quzefitus, in quo confifte- Ibid.

3o. in Joh. quidem clariffimam numeremus, in his glo-

ret nobilitas? pecudum nobilitas, ait, in bo-

no, validoque corporis habitu, hominum au-

riandum non eft, nifi eorum virtutes fupera-

tem nobilitas in bonitate morum fita eft,

re contendamus. Scientes, aliorum opera ni-

hil nobis in judicio profutura ; verum gravi-

.IV. Diogenes interrogatus, quinam homi-Ibid.

ter nos condemnatura, cum optimorum pa-

nes nobiliffimi effent ? refpondit: contem-

ptores opum, gloris, voluptatis, vitae con-

rentum filii, & domefticis exemplis eruditi

?

nihil profecerimus.

trariis autem gaudentes,paupertate, obfcurita-

Ibid,

VII. Cun&is unam atque eundam nobili-

te, fame, labore ac tmorte, fuperiore.

tatem donavit Deus, .cum di

. V. Theocritus audiens quendam ob paren- Ibid,

"gx?natus/ eft om-

nium Pater vocari.

tum nobilitatem gloriari, heus, ajebat vir, bo-..

'S. Aug. tr,

VIII. Admonentur hic divites, vel genere

ne, generofos afbitreris effe non eos, qui ex

nobiles fecundum fzeculum ,. cum Chriftiani

bonorum & illuftrium ftirpe prognati funt, fed

Dom. in

quihoneftatem omnibus rebus praepofüerunt.

monte,

facti fuerint, non fuperbire adverfus pauperes

«& ignobiles, quoniam fimul dicunt Deo: Pa-

^ VI. Lycurgus ftudens cives fuos ad morüm Plutareh,

ter nofter ; quod non poffunt vere ac pie di-

emendationem traducere, non nobis, inquie-in Lacon,

bat, nobilitas & ductum ab Hercule genus pro-

eere, nifi fe fratrf:xs »eHZ-—:- cqglnofcan(t.a

derit, nifi ea opera grefferimus, per quae ille

]

mortalium clariffimus effe&tus eft, ac per om-

$& IX

nem vitam, quze honefta fwlt,/. & difcamusf

&

!

exerceamus. .

; E

/y 'EXEMPLA..

VIL Iphicrates ,

*cum Härmodius illi obji- lïeyrl.«tr.-

1. Fefto.

3

Qualitas.

ceret, quod patre fütore natus effet, meum

Nativ, B.

inquebat, g

.e

Drexel..' mI

mahusMärtyr vir noi)iliiïïmusAfcïeþïa-

enus a me fpmit ?rigir;em ? tugm

!

Rö

vero in te deüit.

K

z

r

Tob. p. c.

di Praefecto in os dixit: Abfit a me,

Damnum.

T. $ 2.

ut nobilem me praeftat parentum fanguis, aut

lex Curiae; generafo Chriiti fequela nobilitat

VIII. Socrates opes & generis nobilitatem Laert,), 2.

viros.

non folum nihil in fe habere nobilitatis dice- c. s.

)ïo h

Non cupio, ut mihi, meoque generi

uidquam parcas.

Chri

fanguls pro me

bat, verum etiam omne malum ex illis oriri

)

4

ufus me nobiliat.

-

dicebat.

il. Agatha, cum Quintilianus Przetor ei di-

- ]X Sed & Diogenes nobilitatem , aliaque Ibid.

27

Sur.s.Feb.

fortunae bona, nihil aliud effe, quam vela-

-xiffet: Nonte pudet nobiligenere natam hu-

milem & fervilemChrifti anorum vitam agere?

mina malitize dicebat ; cum enim nobiles ni-

refpondit: multo preeftantior eft chriftiana

hilo fint aliis meli

.lO.V:

humilitas,& fervitusRegum opibus& fuperbia.

peccant.

X

ores, tamen aliis '-licgntius

i 31'

Beyrlinck.

IIf. Maximilianus Imperator cuidam nobi-

& VL

,

text. 4.in [itatem mille duc

atorum pretio

ectanti ,

1

offum refpondit, at nobilitare non

Bapt.

4

.SIMILITUDINES.

, 4

nifi propria virtus poterit.

h

Y

Qualitas.

N

Panotm. 1.

IV. Alphonfus Aragonum

Rex, cum a,hqms

2. degeftisinfim, anobilitate maxime laudaret, quod fci-

cut, cüi"n fagittarii eliguntur, non gänus Stob, f.g4,

licet effet Rex, Regisfilius, Regis nepos, Re-

1 $i

eorum , fed fagittandi dexteritas inqui-

Alphon»f.v.

t lt

gis frater, hominem interpellans dixit, nihil

ritur; ficin amicorum electione, non unde na-

n

effe, quod in vita minoris ipfe duceret, quam

ti, fed quales fint, inquirendum, uti recte Bion

uod 1ille tanti facere videretur : Jaudem enim

Antigono Regi dixit.

ilem non füam, fed majorum fuorum effe,

q,

II. Sicut lateres figuli ex lutotantum origi- $. Greg.

ho

quippe qui juftitia, moderatione, atque cum

nem ducunt; fic nobilitas obfcuris parenti- Nyff. apuá

excellentia fibi regnum comparaffent ; fuc-

büs quoque nafcitur. -

Lang, in

cefforibus vero nonnifi onera regni cedere, &

: ]JI], Sicut neminem nutr

it fumitis abfonio-

Polvantli,

Threvetr,

ita demum honori fore, fi virtute potius, quam

rüm, fed nares tantum provocat ; ita nemi-

in apopht,

teftamento illa fufcipiant. À feitaque, fiqua

nem beati ftemmatis antiquitas, fed virtutis

modo extent, eliceret ornamenta, nor a patri-

duntaxat admonet,

Fab. conc,

bus mortuis extorqueret.

V. SicutLuna, quo femotior eft a fole,

Ina* s. in Fefto

R. P. Lobn. Bibi. Man, Tom. li.

Bl$ Nau B, V,

Uuu2

zv

524

Bibliotbete Manualis Conqionatoriæ

—

mus nobiles. - Nec ejicit quenquam Philofo-

Hgis fplendet ; ita nobilitas, quo magis fe de-

rimit, & elongat a Deo, eo magis fulget.

phia, nec elegit, omnibus licet.

Patritius

Bevrl.tr.x,

V. Sicut longe praeftantius, majorique di-

Socrates non fuit, Cleanthes aquam traxit, &

..

A

Platonem

Nat.-

in Feto enum laude eft, domum adificare, quam in-

rigando hortulo locavit manus.

habitare, aut ornare zedificatam ; ita excel-

non accepit nobilem Philofophia, fed fecit.

Lud.Vive:ä

lentins longe eft, ab fe partam nobilitatem

]IL Quid aliud eft nobilitas, inquit Ludo-

in introd.

vicus Vives, quam nafcendi fors & opinio a

offidere, quam fervare ab aliis acceptam.

ad3apient.

Ibid. ex S.

VI. Sicut canum & equorum origo nihil

populi ftultitiaindi&a ? aut quze fepenume-

€. g.

Ambrof.. 4d curfum expeditiorem facit, neque illig-pal-

ro làtrociniis quaeritur ?

ma datur, fed curfüi; ita non nobilitas, fed

virtus expeditum facit ad viam falutis decur-

- Utilitas.

Eph (2

rendam.

6 s ber

AV. Qrünes boni, inquit Cicero, nobili-

Cicero pro

,. dedifc

Ariftet. L;. VIT. Sicut

'Phydias inclytus ille cuetor

eítio,

de mundo Minerve ftatuze effigiem fuam ita infculpfit,

tati favemus , quia Reipublicze utile eft, no-*

MC

ut non nifi confrac&to clypeo eximi polfet ; ita

biles effe homines, dignos majoribus fuis.

V. Pontifex in veteri teftamento, ut ma-Fab. them,

Deus nobilium indoli & fanguini fic appetitum

« aUCt,

honoris impreffit, ut nifi prava educatione

jori cum authoritate docere legem & Princi-

corrumpantur, aut

pes poffet, non aliam, quam . nobilem virgi-

| moxtc frangantur , : eripi

þon poffit. .

[

nem ducere audebat, , uti Lev. 21. diciturf

$. VIII

$ VIL

Gth, $.^

. AUTHORES.

p

MISCELL ANEA

on male ftemmatum vanitatem expref-

I Hierimas Drexelius in Tob. p. r. c. z.

ïtfvan. fat; T. : N

fit Juvenalis, dum cecinit :

: ÀI. Matthias Faber. them. 4. in auctar. &

conc. 9. in Fefto Nativ. n. 3.

Stemmata güidffac

iunt ?. quid

:

- lll. Laurentius Beyerlinck in theatro vitse

- longo .

prodeji " Pmm?f

humanse. V. eod, & te

Smguine cenferi ?

pictos oflendere vultus

]

'

xt L eftq Nativ.

Vact.

B.Virg. ..

Majorum ,. &2 (lantes in curribus ZExnilianos?

IV. Ludovicus

oput

Tota licet weteres exornent undique ceree

: Graliatenüs in locis com-

é

"ia , nobilitas [ola eft atque unica virtus.

munibus f. 196.

V. Jofephus Langius in Polyant. V. eod. -

Sen'ec.l.x 1, ]. Sapienter etiam Seneca, bofia mens in-

. VI. L, Annzeus Senecal. 3. de

«

benef & l.

conzov. quit, omnibus patet. Omnes ad hoc nati fa-

T. controverL

]

/

:

;

/

'x

—II

ETE

V

"TITULUS. Cl .

OBEDIENTIA -

j

VE

mandat? executïo»ni man dantür. Aliam quo-

;äl

ä t. c..

Ql 5

que divifionem indicavit. S. Ignatius fic lo-1.5. v

1

QUOAD ESSENTIAM.

quens: Quemadmodum in hominum vita4

/

du» funt hominibus propofitae ad beatitu-

Definifio. -

1

dinem vize, altera pervulgata & commuris,

T.

quae divinis praeceptis fervandis continetur,

altera aliorum tantum, qui Chrifti confiliato-

to corpore complec&untur ; fic in ipfa reli-

]ac Alv.

ft Virtuä, quä eXequïïmur juü"a & prae-

To.

de adept

'cepta majorum, quia praecepta funt.

gione duo effe obedientize genera, quorum al-

perf

virt. ] 3.p.

S. Thomas eam fic definit : Eft virtus,

terum eft imperfectum, alterum perfectum, &

2.€ $..

omnibus abfolutum numeris, in quo vis

&13

11.22. q.

quae promptam reddit hominis volun-

194' a 2.

tatem ad implendam voluntatem przecipien-

obedientia elucet, hominisque religiofi vir-

tis.

Vel ut S. Bonaventura ait, eft fponta-

tus maxime apparet.

Imperfectam obedien-

ad 3.

tiam male oculatam effe, perfe&am fapienter

Ja coni-. neum & rationabile volunta

[

Fi—s propriee Vfacri-

loq. p. 3. ficium,

coecam ; illam judicium fibi de imperatis re-

fe&- 44.

bus fervare, hanc judicium proprium non

habere : illam in alteram propendere partem,

Divifio.

hanc in neutram potius moverl : illam man-

Lud. de

II.E Dividitur communiter obedientia in

datis parere judicio repugnante, neque adeo

obedientiz2e nomen mereri, hanc Judicium

Ponteto. digimam ( bumanam , fpe&tando. perfonam,

3. de perf.

Y

Lt

tr, 6, C.11

cui immediate praeftatur. —.Divina eft, per

judicio ,

voluntatem -fuorum . füperio-

Y l

'quam. praecepta ab ipfomet Deo pofita im-

rum fubjicere voluntati, re&um creden-

t

;w

te

fcr—ir

MU

plentur. — Humana eft, per guam hoininis

do , quodcuuque fit à fupexiofibus pr

puum

('VIQ

M

/

- itulus |CHIT. Obedientia. -

$2$

;, ptum neque rationes przeícripti requirere aut

je&i fimus omni humanse creaturze propter -

, fequi, fed imperata avide arri

eum: juxta S.Petri confilium ;. atque adeo

.. decaufa, nifi quia obedientm eft;« ;

pere nulla aliä

etiam ab inferioribus voluntatem Dei cogno-

P

Ícere non horreamus, juxta exemplum Heli

'iVeg

| ZAitus.

per Samuelem confilia Dei intelligentis, & S. * Reg. 3«

0d

t

V. Magnam de fuis. fuperioribus æ/Zim&tionern

Auguftini, qui de feipfo faffus eft, paratum fe Y* -

elfe, alterius etiam inf

concipere : quod obtinebitur, fi iidem non ut

nibus fequi.

jeriprizs jüdicium in om-

i

. homines ffragilitatibus & imperfe&ionibus

. AX. Secunda radix fünt re; i

j

fä , in quib'us; Lud. de

humanis obnoxii, fed ut Dei & Chrifti Vicarii

obediendum eft, circa quas fequentes gra- Po^tel.c,

confiderentur, quemadmodum S. Paulus fuos

dus affignantur.

1. Ut mandata legis natu-* !4-

EphA 6. V- E

phefios monuit, & S.Bernardus clare fequen-

n

6. S, Bern. ti

ralis & Evangelicae accurateobferveinus. 2

3. de difc.

bus verbis confirmavit : Obedientia, quze

Utetiam confilia, a Deo five per occultas in-

& prec.

exhibetur majoribus, Deo exhibetur ; ipíe e-

ipirationes,, five per creaturas manifeftata,

nim dixit; qui vos audit, me audit.

Unde

m

prompte exequamur.

3. Ut regulas ab Or-

quidquid vice Dei przecipit homo, quod non

dine vel fuperioribus praefcriptas . ftudiofe

fit certum difplicere Deo, haud aliter acipien-

fervemus.

4. Ut in rebus maxime arduis,

dum eft, quamfi preeciperet Deus; quid enim

& quze vires noftras quodammodo excedere

intereft, utrum ipfe per fe, aut per füos mini-

videntur, prompte pareamus, uti Abraham

ftros, five homines, five Angelos hominibus

(

fecerunt,

filium immolare jutfüs, & multi alii San&i

patefaciat fuum beneplacitum,

- 1V.- De üsdem reverenter loqui , neqzie ebzwn de-

X. Tertia radix fint ipft fabditi, qui obedi- Teid.e. g.

C&n.þ'. v

AfeGus. aliis manifeflare : ( hoc enim foret cum

22.

entiam preeftare debent, pro quibus tres gra-

Cham nudationem patris fui fratribus nuncià-

dus idem Ludovicus dePonte affignat. 1. Po-

re) fed potius ea filentio fupprimere, exemplo

tentiarum exterparum in ipfo operum prze-

Sem & Japhet, qui pallium impofuerunt hu-

2.

cepto exequendo neceffaria mortificatio.

meris fuis, & incedentes retrorfum, operue-

Voluntatis proprize abnegatio, & cum füpe-

runt verenda patris füi,ideoque benedictionem

rioris voluntate conformatio. 3. Proprii judi-

& amorem fingularem patris meruerunt.

Lanciz,

cii fubjectio. Quod quidem tresgradus fufe & '

V. Etiam exterioribus ftgnis bonorem £s reveren-

fapienter explicat S. I[gnatiusin aurea epiftola, Annua

opuíc.2. C tiowm i/]js exbibere, exemplo S. Franfcici Borgize,

LJ

qui non tantum, dum a&tu fungebantur fupe-

quam ad focios fuos in Lufitaniam [cripfit, Phiipp.

quam tanti fecit zelofus quidam ex Ordine S. 16c9. f.

rioris officio, fed etiam, poftquam eam perfo-

Auguftini religiofus, ut dicere non fit veri- 576

j

nam depofuerat, peculari reverentia eos pro-

tus, fe nefciviffe, quid fit vera obedientia, do-

|

feguebatur.

nec id ex hac epi

ola feepius ftudiofe perle&a

— V. Eorum difpofitiones , qug manifeftum pecca-

didicit. : -

tum non continent, tam circa fe, quam circa altos ap«

probare , tisque placide acquiefcere, atque eum in

XI. Quarta radix eft ipfe modus obediendi,

feu circumftantie , quae in obedientia praeftan-

Pí.38. V. finem illud S. Davidis in fimilibus cafibus u-

da funt obfervandze, quaeque adfequentes po-

iQe

furpare: Obmutui, & non aperui os meum,

tiffumum revocantur. . :. Ut obediat lbemter S. Bern. £

quoniam tu, fecifti.

& bilariter, non ex triftitiaautneceffitate; nam de virt.

x

V. Eorum voluntatem

froe verbis 'mani!]*e/iatam,

ferenitas in vultu, dulcedo in fermonibus, mul- 9obed:

Jíve undeque tandem cognitam , non aliter ac manda-

tum colorant obedientiam obfequentis, tefte

tun Deo , cum omni diligentia atque perfeftione jux-

S. Bernardo ; difficile quippe eft, ut vultum

ta grgdus mox referendos implere: quemadmodum

non mutent, qui voluntatem mutant.

2. Ut EP. 4. ad

Col. 3. Y S. Paulus fuafit, dicens : Quodcunque facitis,

17

25

quis fimpliciter obediat, uti S. Hieronymus fua- ^uftit

ex animo operamini, ficut Domino & non ho-

it his verbis : Credas tibi/falutare;quidquid

minibus, fcientes,

monatfterii Praepofitus przeceperit, nec dema-

quod a quwino achpietis

retributionem.,/,

jorum fententia judices, cujus officii eft, obe-

dire & implere, quae juffa funt, dicente Moyfe:

Gradus.

Audi Ifrael & tace. . Sic certe, tefte Caffiano, Caffian.

JEgypti monachi univerfa complere, quae-Coll. 10.

To. 3-fd.e VIII. Quemadmodum, tefte Lüdo*&icdde

cunque fuerant a Preepofito fuo praecepta , 3- inftit,

perf.tr- 6 Ponte, quatuor funt radices,ex quibus diver-

€. 13*

tanquam fi a Deo ccelitus edita forent, fine ul-

fitas & perfectio obedientize oritur, ita varii

la difcuffione feftinabant. 3. Ut velociter obe-

quoque in quavis gradus affignari poffunt. Pri-

diat; fidelis quippe obediens, tefte S. Bernar- $. Barn. r,

ma radix, ipfe perfone ,' quibus. obedientia

do, nefcit moras, fugit craftinum, ignorat tar- de virt.

praeftatur, in qua fequentes gradus affignari

ditatem, przeripit praecipientem, parat oculos 9bed.

queunt. 1. Ut ipfi Deo velut fupremo Domi-

vifui,aures auditui,linguam voci, manus operi,

no & univerfali gubernatori obediatur. 2. Ut

itineri pedes; totum fe colligit, ut imperantis

aliis five Angelis, five hominibus propter De-

colligat voluntatem. — 4. Ut Pumiliter obediat ; Phit. a. Y.

um obedientia praeftetur. 3. Ut Dominis & fu-

Chriftf'exemplo, qui humiliavit femetipfum 8

perioribus, non tantum bonis & modeftis, fed

factus obediens usque ad mortem. 5. Ut per-

'I;Pet,n. i

etiam dyfcolis fubditi fimus, quemadmodum

Jeveranter obediat usque.ad mortem , quanto .

Vn

S. Petrüs monet.

4. Ut etiam invicem fupe-

magis alize difficultates

;

]

minores forfciter fu-

Phil. 2. v.

riores nos arbitremur, & fubjecti fimus in ti-

perandze erunt ?

s. & Epn. Inore Chrifti; ut S. Paulus. hortatur.. 5. Ut fub-

5( V» 21,

*Uuugr

sa II.

väiblioz;äecæ Mdnualis Concionatoriæ

426

'JMM

' a S. nox

XV. TlE-t.'ego homo füm füb poteftate CO'II-"I;VIatth. $s

MW'

ftitutus habens füb me milites, & dico huic, v. 9.

vade, & vadit: & alii, veni, & ve

EX S. SCRIPTURA.

pit : & fervo

meo fa.c hoc, & facit.

d nglz'tas: e

]

Deut. t 7: L

facies, quodcunque dixerint, qui praee

s.fern-ü

V. 1Q,

Et

Utizi;gs.

de triis

funt Joco, quem-elegerit Dominus, &

. docuerint te juxta legem ejus , fequerisque

XVI. Qui me audierit , absque terrore Prov. 1.v,

.f dlEcd'

fententiam eorum.

erit, & abundantia perfruetur, timore malo- 33

MO&HS federunt Scri-

rum fublato.

N o

Mtth.23.. ]T. Super cathedram.

XVII. Cuftodi le

gem meam atque confi-Prov. 3. Y.

bae & Pharifeei, omnia ergo, queecunque dixe-

22.

hn t

rint vobis, fervare & facite, fecundum oper

Jium meum, & erit vita animze tuze.

vit iLl

vero eorum nolite facere.

P

XVII. Si volueritis, & aud

lfaie 1. Y«

pyEG

terrze comedetis..

kieritiys me, bona

19,

montbé

1Pero. IIl Subje&i igitur eftote omni humanz

XIX. Vir obediens

Prov. à1.

V. 15.

creaturze propter Deum, five Regi quafi prae-

loquetur vi&orias.

cellenti, five ducibus tanquam ab eo miffis ad

XX. Omnis, qui audit

,

verba mea haec, & v. 28.

Ma:th, 7.

Itil

vindi&am malefaé&torum,laudé vero bonorum.

facit ea, affimilabitur viro fapienti,

qui ædifi-

TT

g.Cori: V. Timeo,. ne ficut ferpens Evam feduxit

Vcavit domu;ïl fuam fupra Petram.

V.S- F

aftutia fua, ita corrumpantur fenfus veftri, &

excidant afimplicitate, quae eft in Chrifto.

Dignitas.

Tf. 398. v.

V. Obmutui, & non aperui os meum,

AÓ,

l4

d

quoniam tu fecifti.

XXI Melior eftobedientia, quam vi&timze, 1 Reg. 15

Cotoff. 3

VI. Quodcunque facitis, ex anim

O oþErae-

& aufcultare magis, quam offerre adipem v« 23 -

Niícolati

v. a 5'.

mini, ficut Domino, & non hominibus, icien-

arietum.

n

P

1p.1,3

XXII. Humiliavit feipfum

; fä&us obediensPhil2,w. '

tes, quod a Domino accipietis retributionem.

Midump

Eþlïn 6- V'

IL Servi obedite Dominis veftris carna-

usque ad mortem, mortem autem crucis; pro- 8

5e«

libus cum timore & tremore, &in fimpl

pter quod & Deus exaltavit illum, & donavit

icitg—

te cordis veftri , ficut Chrifto, :

illi nomen, gqod eft fuï,)?r. o'mne nonl1en.

ANee[ftas.

3szundïtar. |

| XXIII. Quis det talem eos habere men- Dett. 4. v.

Detin. VL En propono in confpe&u veftro ho-

V. 26..

dié benedi&ionem, & maledi&ionem, Bene-

tem, ut timeant me, & cuftodiant univerfa 39

dictionem, fi obedieritis mandatis Dei veftri,

mandata mea in omni tempore, ut bene fit

maledi&ionem, fi non audieritis.

eis, & filiis eorum in zeternum

e

3

?

XXIV. Audite audientes me

, & comedite lf.65. v. 3:

Rom 3. IX. Omnis anima poteftatibus.

fublimiori-

Vs 1o

bus fubdita fit ; non eft enim poteftas , nifia

bonum, & dele&abitur in craffitudine apim'a

Deo. Qu autem funt poteftates, a Deo ordi-

veftra.

XXX. Utinam attendiffe mandata meal

nats;e funt. lta

ue qui refiftunt poteftati, Dei

ordinationl refiftunt. -

Á

Qui autem. refiftunt,

facta fuiffet ficut flumen pax tua, & jufüitia

ipfi fibi damnationem acquirunt.

Iuid, v«3. X. Visnon timere poteftatem

? bbnuin fac,

'cyüla«ücutx gurgites maris.

. & habebis laudem ex illa, Dei enim minifter

. 5- III- ;

efttibi in bonum: fi autem male feceris; time,

non enim fine caufa gladium portat, Dei enim

K,-EX'SS.'PATR'IBUS.. :

minifter eft ; vindex in iram ei, qui male agit.

Quwitas.

1.Reg.15.

XI. Nunquid vult Dominus holocaufta &

t

vO 22-

victimas, & non potius, ut obediätur nomini

LV

erus obediens non attehdit,fquaiefpræ— $. Dern. ds

Wot, c.

Domini ?

3

cipitur, hoc folo contexntus-,— quia prae-

praec, &

!04.

Den;: 17.

it, nolen& obedire fà-

cipitur.

difp.-

V. 226

XII. Qui fuperbier

II.

cerdotis imperio, qui eo tempore miniftrat

Imponitur nomen obedientize praecepto, Hugo de

Domino Deo tuo, & decreto Judicis, morie-

fa&to,' & loco, ut defignet, quod praecipitur : !2« abui.

1nonftret, quod agitur: nominet locum in quo

tur homo ille.

quis moratur. Prima facilis, fecunda gravis,

Á

| 4Equitas.

tertia ad utramque fe habet. Leve enim eft

'praecipere, fed grave eft adimplere. Locus

vero aliquando placet, aliquando difplicet :

Hebr. 1. XIJI.',/Obedite preepofitis veftris, & fübja-

Vs 17

cete eis, ipfi enim pervigilant, quafi rationem

placet quibusdam, non quia abundat fratri-

P

ro animabus veftris reddituri, ut cum gau-

bus, fed quia abundat pifcibus; placet quia

,

folus cunéta poffidet ; & fic fit, ut doceatur

dio hoc faciant, & non gementes, hop enim

obedientia, cum non fit. Hanc obedientiam

non expedit vobis.

multi defiderant, ut extra obedientiam efle

Jet. 35. v.

XIV. Praevaluerun

t fermones Jonadab filii

14

Rechab, quos praecepit filiis fuis, utnon bibe-

ueant.

rent vinum ;. & non biberunt usque ad diem

Ill. Vera obedientia nec þgæpofitorum S, Greg. l

jntentionem difcutit , nec preecepta diícer-

2, in I-

hanc, quia obedierunt praecepto patris fui,

Reg. & 24

ego autem locutus fum ad vos mane confüre

nit ; nefcit judicare, q

Lü,squis pex,fe&.ef didice-

geus, & loquens &pon obedifüs mihi ——

pi obedire,

VL

Tituus. CHl Oledientia. —

527

1l g.

$. Bonav,

IV. Bonus obediens verbum non exfi 'e-yl

c- 4 wec. &

XI. Prima voti gratia eft celeritas folufio- s.iAmhrof.

at, ubi de voluntate Superioris conftiterit,

nis.Hinc Abraham filium fuum juffus offere -2 deCaia

lllum ego optimum obedientiæ.gradum di-

ad holocauftum , non poft dies, ut Cain ob- * 3

xerim, cum eo animo opus recipitur, quo in-

tulit, fed exurgens mane ftravit afinam.

-

jJungitur, adeoque ex voluntate

X

Jubentis , in-

XII. Magni prorfüs obedientia virtus apud S. Lauren,

tentio pendet exequentis.

8. Bern. f.

V. Quisquis vel aperte,

Deum meriti eft, dummodo fuüb lpfa fponte, Juft. de

/

W, H.

de tribus ut, quod habet in voluntat

vel occulte I'atagit,

ac viriliter militetur. Nemo ab illa

h

erd.

e, hoc ei Pater fpi-

nullusque eorum, qui animze fuze falutem de-

fecluditur, ïf ad .Peff-.

Eccl. vitualis injungat, ipfe fe fe

ducit, fiforte fibi de

fiderant, ab ejus fervitute efficitur alienus ;

obedientia blandiatur : neque enim in ea re

L]

1207

Omnes recipit, omnes fovet, omnibus fe dili-

S. Bern. de,

pfe Praelato, fed magis ei Przelatus obedit.

gentibus materno congratulatur affectu, per-

VI. Perfecta obedientia eft maxime in obe-

Íonam non refpicit, zetatem non fpernit, con-

'

iæ Io VQ

FF. de

vit. fol, ad di

X

ente indifcreta, hoc eft, non difcernere,

quid

ditionem non fecernit.

monteDci.

vel quare przecipiatur,

fed ad hoc tantum ni-

,

ti, ut fidelite

XIII. Ut obedientia religiofi Deo fit acce- S.Bonav.

q.

S

r & humiliter fiat, quod a majore

ptabilis, debet effe prompta fine dilatione :-de- *o- 7. col-

17

praecipitur.

Ibid,

VIL. Novi prudentem, incipienteni fapien-

vota fine dedignatione: voluntaria fine con- lt*

10

tradictione: ordinata fine deviatione : jucun-

tem in cella diu poffe confiftere, in conzrega-

dafine turbatione: ftrenua fine pufillanimi-

tione durare (moraliter loquendo) impoffibi-

tate: & univerfalis fine exceptione.

le effe. Stultus ergo fiat, utfit fapiens. Ethaec

XIV. Hilaritas in vultu, dulcedo in fer- 8 Bern. f.

omnis fitejus difcrétio; & hzec omnis ejus fa-

mone, multum de

"

.

:

corant obedientiam füb- 4 c. 9.

u 1

pientia fit, ut in hac partenulla eifit. Difcer-

fequentis.

:

i

nere Superioris eft, fubditorum eft obedire,

Nicolaus

V. Perfe&us in obedientia ille cenfendusS Laurenr,

l& V,

VIII. Saulem David ferire metuit, quia pize

eft, qui in nullo prorfus refiftit majoribus, aut Juftin. de

aj I-2d fübditorum mentes ab omni fe pefte obtre-

invidet paribus. "Vel contra minores per fu- £^ vite

"^mP. Gationis abftinentes , Praepofitorum vitam

perbiam feextollit : fed Praelatis eft abediens, **P* 5*

nullo linguse gladio percutiunt, etiam cum de

fociis congruens, fubditis utiliter condeícen-

imperfe&tione reprehendunt ; qui etfi quando

dens, Deo devotus , magiftro fubditus, fenio-

- pro infirmitate abftinere vix poffunt; ut ex-

ribus obtemperans, & minoribus placens :

trema

quaedam atque exteriora mala Przepo-

verbo utilis, corde humilis. & omnibus man-

fitoru

fi ora

m, fed tamen humiliter loquuntur, qua-

fuetus, atque eo anim

-

o opus injunétum re-

m chlamydis filenter incidunt; quiavi-

cipit, quo precipitur. -

h

delicet dum przelatze dignitati faltem innoxie

XV]I. Verus obediens

3

nefbit'mora'm,, man- $. Bern. $,

& latenter derogant, quafi Regfs fuperpofiti

datum non procraftinat, fed ftatim parat ocu- de Virt,

veftem fiedant. | Sed tamen ad femetipfos re-

los vifui, aures auditui linguam voci, manus 95e&

T

deunt, feque vehementiffime vel de tenuiffima

operi, pedes itineri, & totum fe interius colli-

verbi laceratione reprehendunt.

aA I AE AE

IX. Praelati cum magna reverentia tractan-

git, ut X?mpera.n;is faciat vqhmtaæm.

di fünt, nec eorum funt mores, aut vita taxan-

da, quia cum Deilocum teneant, ejusque per-

Neeefitas.

fonam referant, i

f

e fibi injuriam irrogatam

p

rae

XVH. Magiftratum, ducem uE&re&ofem . Chryf.

deputat, quam in

latos factam confiderat.

non habere, malum eit ,«&e argumentum-üam- 34:

.

Diis non detrahes, inquit, & Principi populi

ebr.

tui non maledices. Deos vocat Przelatos , ac

multarum calamitatum, & principium defe- **

Principes populi, ut in illis Deum confidere-

&us ordinis, & perturbationis ac, confufionis.

mus, & in

Nam ficut fi chori corypheeum & ducem fu-

juriam illorum, Dei effe in juriam

ftuleris, non erit amplius chorus modo con-

l.

. Íciamus.

$. Greg,

gruus & ordinatus ; Etfia Phalange exercitus

Dern. d

mor. c,

X. Notandum vero eft, quod hocloco (Jobi

amoveris Imperatorem, non erit amplius or-

T

093«

Cap. 42 v. 11. ubi dicitur, venerunt ad eum

dinata acies; & finavigio ademeris guberna-

p

amici ejus, & obtulerunt ei finguli ovem u-

nam, & inaurem auream unam ) cum inaure

torem, navem demergens ; ita etiam fiagrege

,

ptt

paftorem abftuleris, omnia evertifti,

Pabuf.

. ovis, cum ove inauris offertur; quia nimirum

XVIII. Manifeftum eft, neminem poffe Jac.

A,lw)ar.-

innocuis mentibus ornamentum femper obe-

fine obedientia fpiritualiter vivere, nam fum- €aP 3

dientiz jungitur, Domino teftante, qui ait: O-

ma fpiritualis vitee non eft alia, quam divinze

ves meze vocem meam audiunt, & ego cogno-

executio voluntatis, & idem prorfus eft fpiri-

Íco eas, & fequuntur me. Beato igitur Job ne-

tualiter converfari

.mo inaurem fine ove, nemo ovem fine inau-

fequi.

)€& divinam voluntatem

re obtulit, quia profe&o Redemptori fuo non

(XI

X. Melius eft obedire Deo, quam homi- $. Bern, de

obedit, qui innocens non eft, & innocens non

nibus, & magiftris melius quam difcipulis ; hrec. &

eft, qui obedire contemnit. Quia vero ipfa obe-

porro in magiftris melius noftris, quam exter- *"P-

dientianon fervili metu, fed charitatis affe&u

nis. Quibus autem melius conftat obedire, ipfis

fervanda eft ; non terrore poenze, fed amore ju-

procul dubio non obedire eft deteftabilius.

ftitie, cuncti, qui ad convivium veniunt, aure-

XX. Nullo alio vitio tam przecipitem dia- Caffian in

am inaurem obtuliffe perhibentur, ut videli-

]relu)i

cet in ea, quze exhibetur obedientia, charitas

bolus monachum pertrahit & perducit ad coll. Abb,

n

mortem , quam cum eum negleétis confiliis Moyfi.

»

p

zuigeat, quae virtutes omnes quafi auri amo-

feniorum fuo j

que confidere.

udicjo perfuaferit defmitioni-

IQ caetera metalla tranfcendat, -

AXI,

|

528

iblioibecee .Manualis Concz*qmtor'iæ

qutet

S,Dern. ep. XXI Qui fe fibi huagifïrum conft

XXX. Liquefiat omnis fuperbia ; defluat $: Auton.:

uff. de

57*

to fe difcipulum fubdit.

omnis coiütumacia, humilitet fe omnis inobe- de Padua

h'gn.v-üi

Gerfon to.

dientia, cum audit, quod Sefus erat fubditus in Dow.

1, confid.

XXII. Qui fibi dux effe vult, fpreto duce

de lib. Ieg. PTODr

jo, non jam indiget daemone tentante;

illis, quis non eft

fubditus illi, qui folo verbo epiph.

quia

fa&us eft fibi ipfe daemon. '

creavit omnia ex nihilo ? qui , ut dicit 1fajas,

, n

menfus e[t pugillo aquas , && celos palma . pondera-

s.Bonse. ^ XXIII. Te Przelato dedifti propter, Domi-

s n Mj

tr.deinte? num & regnum coelorum, & jam non es tu-

vit, qui appendit tribus digitis terram : Mte ts

ib

hom. 6.2- us, fed ejus, cui te vendifti, & ideo nihil tibi

ac tantus eratfubditus illis; quibus illis? 1a-

bro, & pauperculze virgini. .O primus !; O

licetagere detefineejus voluntate: Ipfe enim

noviffimus ! O Angelorum Praelatus , & ho-

eft Dominus voluntatis tuze, & contrectatio

rei alienze invitio Domino, furtum eft, fur au-

minibus fubditus, czeli creator füubditur fabro:

$lo vtt

Deus zeternze glorice fubditur virgini pauper-

] fptc.

tem coelo non appropriat.

culae.Quis audivitunquamtale? & quis vidit

got, dift

huic fimile? non ergo dedignetur obedire &

£P

fubdi Philofophus pifcatori, fapiens fimplici,

$. Augufh XXIV Pro omnibus mihi ratiohibus fuffi-

litteratus idiotz , filius Principis ignobili.

fuper Gen. cit, quod ille Dominus eft, & ego fervus: ille

de

Uiilitas.

fapiens corde, & fortis robore, ego rudis &

imbecillis

ignoro egreffüum & introitum

XXXL. Obedientia c0nöordiam fervatinA n Jac.Alvar,

meum. llli contradicere impium eft: quis

enim reftitit ei, & pacem habuit, ego autem

gelis, unitatem tribuit ecclefüis, pacem confti» l e.

tuit in coenobiis, tranquillitatem facit in re-

idcirco. ordinem ingreffus fum, ubi fubfim,

gnis, in rebus publicis & familiis; & quicun-

& in me Domini voluntas impleatur. :

que excelffus, quaecunque exorbitatio alege in

81fd.L1. XXV. Ridiculum plane eft, cum, ut vilium

iftis confpicitur, ex obedientiae defettu pro-

ep.260, - & Mechanicarum animai magiftros nanciíca-

greditur. .Hanc brutis vis naturze inferuit, in-

.snur, hoc atque illuc- oberremus , divinam

animatis, praebuit. .Hac terrenis cceleftia, &

$ be.

tamen philofophiam tanquam vile aliquid ac

humanis divina religavit, fine qua nihil omni-

delpiciendum nobis ipfis committamus.

no pacatum, ordinatum confiftet. :

trinCu

&.Hier.ep..| . XXVI, Deponere aurum, -incipien!:ium eft,

|

. XXXIL A diluvio fervatus Noe, conftitu- S.Laurent,

sdLici.| pon perfe&orum :' fecit hoc Crates Thebanus,

tus pater multarum gentiumAbraham, ditat

us ,]u('c. de

fecit Anthiftenes : f& ipfum offerre Deo pro-

Jacob,

ro,

feph /Egypto Preelatus, electus dux

contempt.

prium Chriftianorum eft atque Apoftolorum.

h

mundi c.9.

populi

oyfes: David unctus in Regem, eru-

s.bruno. — XXVIL. Quid dicent monachi inobedien-

diti Prophetze, clarificatus Chriftus, honorati

1.tr. de / tes, & füas voluntates facientes, ac per hoc

Apoftoli, Martyres coronati, univerfique glo-

o*4.Eccl. Deo non placentes, cum tota monachorum

1Qv

rificati fideles, eo excellen

«

tius,-*quokperfe&ius $

religio obedientia fit, cum. viderint non fo-

ipfam peragunt.

lum rationales creaturas; ficut Angelos & ho-

mines, fed etiam quae fenfü & ratione carent,

XXXIIL Elias deferti vafta penetrans, & Thom.

apud fe libere commorans, ab Angelo admo- Kem.cone,

$ Donty,

jubentisDomini obedire voluntati? indeenim

nitus furrexit, & comedit, & dum implet 19. $*

1. de.

eft, quod coeli enarrant gloriam Dei : inde eft,

verbum Angeli, ambulavit in fortitudine cibi

pf Nl

quod mare & venti obediunt ei : id eftjquod

terranoftra dedit fructum fuum : in de eft,quod

illius usque ad montem Dei : ducit enim ve-

64l

ra obedientia per brevem laborem ad perfe-

Vento, 7

omne lignum dat fructum in tempore fuo. De-

&ionis culmen, & ad montem quietis zeternae.

nique quod virga in ferpentem, & aqua muta-

tollat. »,

tur in fanguinem , quod mare aperitur, quod

- XXXIV. Utiliffimum eft, viam regiam; qua Jac. Alv.1:

& Greg

itur ad urbem, fcire, at utilius & amabilius efle e

;

petra fundit aquas, quod manna pluit, quo

..

|

afina loquitur, quod Jordanis convertitur re-

folet, viam compendiariam agnofcere, fi per

Wonav.

trorfum, quod jubente horine fol non movea-

eam brevius & tutius ad civitatem acceditur,

h,

tur. . Totum hoc obedientia facit.

& viator a multislaboribus & periculis libera-

UE

tur. Hoc igitur vitze fpiritualis perfectionisque

Vr

Jic.Alvar, XXVIII. Prima vox Dei, quee poft creatio-

tr.2..5. p. nem hominis in auribus ejus infonuit, pree-

compendium eft, obedientia, qua una retenta

Mld& a.

$€1.- ceptum fuit, cujus impletionem ad obedien-

miro modo univerfas virtutes poffidemus, &

iU Q

cunétas vitze vias brevi conficimus,& ad vitam

l n"b,cl ;4' :

tiam pertinere certum eft, fa&o enim homine

&in paradifo vuluptatis collocato , pr?e"CePïf

geternam, ad finem nimirum omnis defiderii

ei Dominus, de omni ligno, &c.

noftri, & omnis perfectionis feftinamus.

8.Laren, XXIX. Voluit Deus-rationalem creaturam

XXXV. Obedientia maxima eft virtus, &; S. Augutt;

c, adv.

Ju&in,

voluntarii boni munere, & liberi arbitrii po-

ut fic dixerim, omnium origo, materque vir- P^

V. C

teftate dotare, ut boni & mali capax ntrumque

tutum.

naturaliter poffet, licet quippe illi eligere & re-

XXXVI. Obedientia eft fidei opus, proba- s. Frae.

fpuere, probare & reprobare. Nec eft, quo

tio verofpei, argumentum charitatis, mater Affis.Orat,

magis rationalis creatura czeteris praeferatur,

X

nifi quod. cum alia omnia conditionis & ne-

humilitatis, & genetrix pacis Del, quae exfu- ?7-

perat omnem fenfum.

|

ceffitatis tantum habeant bonum, haec fola

etiam voluntatis ; ideo dignum eft, ut munus a

. XXXVII. Obedientia San&orum omnibtis Vit, pp.

SI Gleg' i' £

Deo . collatum

cibus eft, ex hac enim abla&ati funt, &

per.

ipfius laxgitoris «fænuletlw ob-

35 nl X

fequio.

hanc ad perfettüonem venerunt,

|

XXXVIL

k

H

- Titulus CIH.. Obediertia.

529

A"mn.'

S.Laurent,

lia

Ju&. de

XXXAVIII. Haec virtus hominem ditat,

12e-

obedientia vi&timis jure praeponitur,

quiä per

D.

tificat ecclefiam, pacem tribuit, mentem or-

victimas aliena caro :

ph,

lign.v.c.s

per obedientiam vero

n

:nat, animam caftificat, coelum aperit, vitam

felicem homini tribui

voluntas propria mac&

atur.

dit.

t anes v;r-tutes cufto-

XLVIHII Nec mágna lucra jejunii, nec a-S. &reg. l.

S.Grg.1, XXXIX. Obedientia unicum bonum eft ad

Íperze vitze ftudia, devotis Chrifti mitilibus in 2 in 1.

majorum praecepta penfíanda funt ,

majoris Reg- € 3

2.inReg, recuperationem vitze, ficut inobedientiaze cul-

enim meriti eft ch

aritatis injunéta refe(tio, je-

iÉ

pa malum fufficiens fuit ad accerfendam mor-

junio propria delib

s

N

eratione perfeéto. Qui enim

tem. Siergoin malo inobedientize mors prae-

Juitus carnem reficit, invitus jejunii praemium

valuit ,'toties vite reddimur, quoties obedi-

devotione promeruit, & ampliorem merce-

finus.

dem obedientize manducando

Bello vac.

acquifivit.

l.2. fpec.

XL. Movere noS- debent mulfa, & rinagna

XLIX. Intendite, filii,

virtutis hujus ali- Quidam

tmor. dift.

.bona, quze perdimus, & quibus per inobedien-

quod ex parte veftigium. Obedientia falus eft Seuex in

25- p. 3.

tiam privamur, qu:e funt duodecim, ficut funt

omnium fidelium.

vica DP. L.

— ER T m MR r

fru&us duodecim ligni vite, quibus licitum

Obedientia genitrix eft

omnium virtutum. Obedientia Regni coclo-

l

fuiffet homini vefci, f fe his per inobedientiam

ruminventrix eft. Obedientiac

celos aperiens,

I14. B. 194

l

non privaffet. Obedientia quippe eft lignum

& homines de terra elev

ans eft. Obedientia

RE N

vi&e, cujus fructus ducitad vitam perpetuam ;

cohabitatrix Angelorum eít. Obedientia San-

inobedientia vero lignum mortis, cujus fru&tus

éorum cibus eft, ex hac enim abla&ati funt,

'C-MVM

G

ducitad mortem ; Fructus autem duodecim

& per hanc ad perfectionem venerunt.

funt, imortalitas corporis, vita zeterria, orna-

L. O felix & abundans gratia! in obedien- S. Hieron,

menta, virtutum,meritabonorum operum, be-

tia fumma virtus claufa eft, nam

fimplici in- r€

nefaciendi facultas, pronitas virium, animze

greffu hominem ducit ad Chriftu

in

C.

g mnln.,

puritas & perfpicacitas, fanctorum affociatio,

LL O fumma libertàs

; qua thegta vix Ibid,/

bonorum ecclefize cormunicatio, pax & concor-

poffit homo peccare. -

dia füperiorum, obedientia inferiorum, abun-

!

LII. Magna vis eft Vohmtatis,;quæ nos ef-8. Chryf.

8. Dern. 1

: dantia terrenorum, & temporalium bonorum.

ficit poffe, quod volumus

, & non poffe illa,

f. de Zas

k:

a

XLI. Vereor, ne & inter nosaliqui fint quo-

'quae nolumus.

.

cheo,

1nCant, rum non acceptet munera fponfüs, eo. quod

( uä Elias eft a mor-

Jac. Alva,

Lüttent,

LIII. Hzec eft quadriga, q

ifi, de

non redoleant illa ; Etenim fiin die jejunii

talium ceetu. fublatus, & ad füperas fedes eye- t€2-to.a. 1.

Ytenypt,

mei inveniatur voluntas mea, non tale jeju-

&us. Haec paupertatem fovet, caftitate

nium elegit fponfus, nec fapit illi jejunium

acent,&

m perfi- 5* P3- c l.

Undi ..

meum, quod non lilium obedientize, fed vi-

cit, virtutesreliquas urget, ne fegnes v

in füorum operum labore torpefcant. Hasc de-

tium proprie voluntatis fapit.

Ego autem

nique eft, quze utfideliffima comes, & folertifft-

non folum de jejunio, fed de.filentio, de vigi-

ma adjutrix viro jufto adftat, ut viam alutis

liis, deoratione, delectione, de operemanum,

currere incipiat

,utineá& progreffus faciat, & ut

poftremo de omni obfervatione monachi, u-

feliciter ad finé

[o]

ptatum fanttitatis perveniat.

Dotn,

bi invenitur voluntas füa in ea, & non obe-

LIV. Obedien

ä

dientia magiftri fui, idipfum 1entio.

tia eft fpontanea mors, vitaS. Clim,

1 COd

curiofitate carens, fecurum periculur, inime- &t« 4«

UXS

l. 2. de-

XLII. Quonto quis altius in obedientize

diata ad Deum afcenfio, metus mortis con-

j

virtute profecerit, tanto ei Deus erit exora-

temptio, tuta navigatio, confectum dormien-

prof. Rel, .

bilior,. & omnis creatura ad obediendum ho-

C. 4. T.

doiter. Obedientia eftfepulchrum voluntatis,

Idem to. 7.-

mini creata fübjectior, & obfequiofior.

& excitatio humilitas :- nihil refiftit, nihil di-

XLII. Qualiter nos audimus nofttos fupe-

Ícernit mortuus in omnibus bonis, aut in his

collat. 5,

riores, taliter noftras, exaudit Deus orationes.

A

;

qu:e videntur mala.

Non qui pie animam

ïs. Greg.

XLIV., Si obedierimus Przepofitis noftris,

fuam mortificaverit, fecurus pro omnibüs ra-

obediet Deus orationibus noftris.

tionem reddet.. Obedientia eft' difcretionis

$. Bonav,

XLV. Citius exauditur una oratio pecca-

in Reg.

toris obedientis,

depofitio inter divitias difcretionis. '

Nov.c.13

quam decem mile contem-

8. Laur.

'ptoris.

JDignitas.

XLVI. Ad hoc

ordinatum eft myfterium

Tuft. deca

LV 'Verevbeatus eft, qui obedientize fruitur SV-Ephrem-»

fto eon-

/

" tam fan &um,(Euchariftize)ut frequentaretur.

poffeffione, quia, cum Domini fit imitator,

? virt. C,

Rtib. c. 24.

Non enim ex [fola indienatis seftimatione a

etiam cohzeres efficitur illius.

e obedi-

communione fe quisque fubducere debet, nam;

ent

LVI. Quid eft adeps arietüm, nifi pinguis

S. Greg. in

.eccato amoto, eo quisque fit dignior, quo in-

interna devotio ele&toris ? adipem ergo arie-

. Reg. c;

«igniorem fe putat ; niemo enim ad hoc fufci-

tum offert, qui in ftudio fecretee converfatio-

hii

piendum per fe dignus eft, quamvis multa fit

!5,

yc, dv

nis devotze orationis affectum habet.: Melior

praeditus fanétitate ; obedientia quemque di-

tamen eftobedientia, quam victimae, & quam

0V [vi

gnum facitnon vita. Obedientia enim puri-

offerre adipes arietum. Quia qui perfecte vo-

tatem impertitur, quae eft optima ad hoc fa-

li-'ran!-

luntaté fui praeceptoris implere didicit, in coe-

cramentum difpofitio; Unde B. Humbertus

lefti regno&abftinentibus & flentibus excellit.

l

Jïs.om.-

ait : Obedientia a libidine vitiorum mentem

LVII. Haec in nobis fumma & fola virtus S. Aug. tr.

caftificantes in obedientia cbavitatis.

purgat; Et r. Petr. r. dicitur : 4nimas veftras

eft obedientize. Si jejunaveris diebus ac noti- 11« de

bus,orationemque feceris,fi in facco fueris ve

j obe .&

34

$. Greg. 1.

XLVII. Obedientia fola virtus eft,

in cinere, fi nihil aliud feceris, nifi quodcunque

humil |

3$. mor4. virtutes coeteras menti inferit, infertasque

preeceptum eft in lege, & tibi vifus fueris quafi

cuftodit.Melior eft obedientia

quarm victimze :

fapiens, &obediens patri non fueris,omnes,vir-

P-».'- .R. P. Lüþ?z. Mwu Biþlo :lbmd M

3 XX

tutes

—,

539

Bibliotbetee .Mmuah's Concionatoriee

"

]i ?

tutes perdidifti: Una obedientia plus val-;e/t;,k

fubmiffi ple&untur, q

uötieä fibi ipfis per ob&-

uam omnes virtutes.

dientiam moriuntur.

O quam fublimiter de

fdem to. 8.

talibus filiis gloriari poteft fponfa Chrifti ec-

LVII. Quid expedit tibi, nifi effe jfub Do-

Theodo-

in Pfák20. ino : quomodo eris fub Domino, nifi fue-

clefia dicens: Manüs mee diflilaverunt wyrrbam,

g u

ris füb praecepto ? fola obedientia tenet pal-

&9 digiti mei pleni myrrba probatifima.

$, Doro!

LXVI. Per obedientiam nobiliffimus triut

n-s. Humbg

ii P

mam, fola inobedientia invenit poenam.

Il-pISOIU ce

S.Greg.in . LIX. Victimze funt obfequia obedientium,

phus acquiritur, nobiliffimum enim genus

IO,

l.4«Rtf.. quia cum hominibus pro Deo fübjicimur, fü-

triumphi eft, vincere feipfüm, quod facit obe-

G4.

diens.

Multi urbes & regna fübjugaverunt

perbos fpiritus fuperamus. Ceeteris quidem

fibi, qui tamen ad hunc nobiliffimum trium-

virtutibus daemones impugnamus , per obe-

dientiam vincimus. Vié&tores ergo fünt, qui

phum non pervenerunt ; Hinc triumphus

obediunt ; quia dum voluntatem fuam aliis

proprius eft ho

minis.

2

LXH. Neque

fumus minus felices Apofto- Jac.Alvar.

perfecte fubjiciunt, ipfi lapfis per obedientiam

Angelis dominantur.

lis, quia illis Chriftus per feipfum praecepit, P« 3: €

LX. Pulchritudo animee pendet ab obe-

nobis per homines

, imo quodammodo feli-

i Pí1.44. dientia ergo Deum , anima enim quamlibet

ciores. Quid enim magnum e

ft, fi homo Deo

immediate fibi praecipenti obediat? At ma-

deformis, fiquidem obtemperavit, deponit

peccatum, fpeciofa redditur. Saule, quid me

gnze fidei indicium eft, hominem, homini pro-

perfe

queris? ile vero,

uis es, Domine? Ego

ter Deum humiliter obedire, & in homine

S*füs. Obedivit, & obedientia ipfa defor-

abje&o, & fibi fimili, Deum preecipientem

Xämz

agnofcere. Certe Thomze Chriftum refufcita-

mem prius animam apprime formofam red-

didit. Rurfum Publicano dicit: Peni, fequere

tum videnti, ipfumque Deum effe credenti,

3 ; &furrexit Publicanus, & fa&tus eft Apo-

dixit ipfe Dominus : Quia vidi[ti me, Thoma,

flolus. Utique anima deformis prius, venu-

credifli : beati, qui non viderunt ; Idem omnino

fibi obedientibus, quia immediate przecipie-

ftatem recepit formze, Unde ? ab obedientia,

bediftis

L3t1!

Touler.£, ^ LXI. Nullum in hac vitacharius, dignisque

bat, poffet dicere : quia vidiftis me; o

LT

1.inBom.facrificium Deo omnipotenti offerri poteft,

mihi ?. beati q

ui me non viderunt, &

i

3. po

| in fqis

Pent,

quam cor humile & obedieus ; Unde poffet

prælgtis nuhl obedierunt.

. aliquis fub uno momento, tam humiliter ac

,

LP

- . pure propter Deum obedire, propriamque ab-

ä

megare voluntatem, ut amplius, veriusque in

ïucunditds;

/LXVIIL. Vivere in obedientia nihil aliud Cltmae.

Deum, fine medio duceretur, quam fi toto de-

cennio in propriis conceptibus, atque inftitu-

eft, quam fuum onus aliorum humeris impo- £t 4«

IT

tis magna cum devotione vixiffet. -

nere, natare füper aliorum ulnas, & fuftentari

Jac.Alvar.

LXIl. Obedientia eft holocauftum , quod

in aquis, ne mergamur, fed fine periculo hoc

P-3.64 : nihil non Deo confecratum relinquit. Pauper-

grande pelagus hujus vitze tranfeamus; & qui-

tas opes immiolat ; Temperantia carnem ma-

dem breviffima navigatione.

L' It Gg

xtat, at obedientia corpus hominis, & appeti-

- LXIX. Pracepta Dei no

lentibus gi'äivia, S. Aug. Se.

f-l

tiones ejus, & voluntatem, & judicium & bre-

volentibus funt levia, ficut ipfe ait: Jugum 61.ud frat,

udia-

viter Deo omniahominis bona fübmittit, qua-

enim sneum fuave e[1, && onus mewn leve.

propter veriffime Anfelmus bonum faecula-

mus Dominum & Salvatorem noftrum, prae-

rem homini comparat, Domino fructus cujus-

cipientem nobis, & füo exemplo nos admo-

dam arboris offerenti; Religiofum vero, non

nentem ; Tüllie, inquit, jugum meum fuper *oss

Toiütn

tantum fru&us, fed & arborem ipfam donanti.

€9 difcite a me, quia mitis fJum... Quid. eft jugum

Ille dicit : En, Domine, fructus vitze meze ti-

Dei fuper fe tollere, nifi fan&ae obedientise

L'!'cll

bi trado : Hic vero ait: Et ego non tantum

preecepto feipfum propter Deum fubjicere ?

uantus fit obedientiae fru&tus; oftenditur,

M

opera, fed & meipfum totum committo.

cum fuübinfertur; &5 incenietis vequiem animabus

$. Auguft. LXIII. Ut non éffet nobis obedientia labo-

Serm.1. ad rjofa, exitum przefentis vitae Salvator per o-

veftris.

Obedientize quidem difciplina modo

frat.

bedientiam terminavit. Jure ergo obedientia

in labore eft, fed in füturo fructum habet pa-

^

L.]c.g

?

uia de poteftate

catiffimum.

'.

omni facrificio preeponitur

a

diaboli nos eripuit, quod n

d

lum legale facri-

LXX. Si quiserg

/— patris fübje&ionem füams, Bonsv.

Lt

ficium facere potuit.

*

confcientiam ad fummum poffedit mundam, c. 7. coll.

à

]

S, Greg. 1.

LXIV. Per alias vi

rtutes noftra ei impen-

ifte de csetero per fingulos dies mortem quafi3*

fomnum, magis vero vitam exfpeGans, non

35. mor. €- dimus, per obedientiam nosmetipfos exhibe-

1l.

mus : quid enim fünt bona electorum opera,

conturbatur, cognofcens in folido, quia non

nifi victimze & holocaufta? Cum .ergo holo-

ipfein tempore feparationis, fed. qui prq]eeü,

càufta & viéctimas per legem offerri Dominus

reddet rationem.

i

LXXI. Nihil arduumhumilibus, n

ihil :;fpe- S.Leo in

Ibid'vS'?u

preecepiffet, & quid eft, quod Dominus liolo-

caufta & viétimas nolle dicitur, velle autem ut

rum mitibus ; & facile omnia praecepta ve-apparit.

&i obediatur, nifi quze propter obedientiam

niunt in effe&tum, quando & gratize praece- "9»

dit auxilium, & obedientia mollit imperium ;

fiunt, holocaufta & vi&imse non funt; quafi

nec dura ibi neceffitate fervitur, ubi diligitur,

dicat: tunc bona funt opera, quando a prae-

ofitorum confcientia non difcordant.

quod jubetur.

T/hom«.

LXV. Si eft aliquid genus fupplicii, quod

LXXII. Quanto fapor divinus excedit om-Rusbrodh,

Kemp.

nem naturalem guftum vel faporem; tanto e-prafk virt,

u

7

Martyres facit, tunc. maximze illi Martyres

fapit.c:3-

Oï!

$,2«

** fupt, qui toties verbe Dei tauquam gïla.dig

am ngdiegti,a omni proprietate melius

:anperi

XIH.

: thulus k /C II]- Obedientia.

5531

Àdem e. 3.

LXXIIT. Quamvis fupra a&tiones omres ju-

Utilitas.

cundum fit, laudare Deum, multo

:

tamen ju-

X. Si bonum eft tuum fentire, & hoc ipfum Libr. r, e«

cundius eft, effe proprium Dei.

"Theodo-

propter Deum dimittis, & alium. fequeris, 9. $. *-

4

zus Studi,

LXXIV. Obedientia mortis fecuritatem pa-

magis exinde proficies.

b

$. Doroth,

rit, & obedientibus licet effe imperterritis.

XI. Valde magnum eft in obedientia ftare, Ibid. $. 9.

!!l.cx"

. LXXV. Si liberari perfecte volumus, & ab

fub Praelato vivere , & fui juris non effe.

deo&cr, I

hoc f2eculo difcedere, oderimus imprimis vo-

Praclatura.

Multo tutius eft ftare in fübjectione, quam in

luntatem noftram, & fic brevi divino praefi-

dio ad impatlibilitatem animi ( qualis in hac

XIT. Difce ergo celeriter Superiori tuo te L-g.c. 12.

vita haberi poteft) perveniemus. Nihil enim

fuübmittere, fi carnem propriam optas fübju- $. 1

adjuvat hominem ad hoc, quam fenfus fuos

gare; citius namque exterior vincitur inimi-

(

odiffe. Atque itafe habet hzec ratio ad om-

*

nem virtutem, ut fi viator iter ingreffus, fci-

cus, fi interior homo non fuerit devafïatu?;--

pione invento, cui innitatur, inter magis ac-

gucunditas.

celeret, & praeoccupet viam : hic enim qui

XIIT. 'Utinam fic tecum effet, & ad hocper- L. 3. e. 32«

viam hanc incedit, fi propriam voluntatem

veniffet, ut tui ipfius amator non efles, fed ad $. 1«

abícindat, abfcindit & priítinas affe&tiones,

nutum meum pure ftares, & ejus, quem tibi

quibus abfciffis fit Dei o

pere, certa quadam

proepofui Patris, tunc.mihi valde placeres, &

ratione impaflibilis.

tota vita tua in gaudio & pace t?axïfirct.

7

IV

EX LIBELLO D

E IMIT

.EXEM

PLA CATHOLI

J CHRISTI.

ATIONE

C

EXTERNA.

Qualitas.

L.slc.is.l,

UM anlz'tas.

» . P

Dif;:e obtemp

erare pulvis: difce fe;hqnii-'-

liare terra & limus, & fub omnium pe-

I Chrlfhls

" humiliavit femetipf'um faftus Philip. 2,

. dibus incurvari: difce voluntates tuas fran-

obediens us

Bere, & ad omnem fübjectionem te dare.-

autem crucis. *

:

que ad mortem, mortem

ipid. $.s.

II. Exardefce contra te, nec patiaris tumo-

. II. B. Virgo tam perfectam Parentibus obe- S.Mechtil,

remin te

vivere : fed ita fübje&tum & parvu-

dientiam exhibuit, ut ne in minima auidem l 9: art« c.

f

lum te exhibe, ut omnes füper te ambulare

re unquam illos contriftarit.

offint: & ficut lutum platearum conculcare.

Inter alia fpe- **

Ibid, $..

Ill. Quia adhuc nimis inordinate te dili-

cialem gratiam quotidie petiit a Deo, ut om-

nibus mandatis Pontificis parere poffet. Sed -

gis, ideo

plene te refignare aliorum volunta-

& Jolepho marito füummam femper revéren-

ti trepi(xias.'

tiam & obedientiam preftitit.

Nece[jitas.

IlI. Samuel ab Heli vocatum fe putans, !« Reg 3«

N

L.:c09.. IV. Multl funt

« I,

fub obedientia magis ex ne-

mox e lecto furrexit, & occurren

ïïtar,

ceffitate, quam ex charitate, & illi poenam ha-

Ce ego, quia vocafli me.

s dixit: ec- v

j

bent, & leviter murmurant, nec libertatem

.IV. 'Caffianus de monachis fuüi zevi fic fcri- L. 4. deIn-

mentis acquirent,

nifi ex toto corde propter

bit: Confidentes intra cubilia füa, & operi ac flit»

[bidem

Deum fe fübjiciant.

meditationi pariter intendentes, cum fonitum

V. Curre huc vel

'illuc, non invenies quie-

pulfantis oftium ac. diverforum c

tem, nifi in humil

cutientis audierint, ad orationem

f

llulas per-

rezimine.

i fubjectione fub Praelati

cilicet eos;

U.3. 6 13.

feu ad opus aliquod invitantis, certatim e cu-

$. 1.

VE Fili,

ui fe fubtrahere nititur ab obe-

bilibus füis prorumpunt, ita, ut is, qui opus

Y

dientia, ipfe

f

e

fubtrahitagratia: & qui quae-

amittit comm

^

Scriptoris exercet, quam repertus fuerit in-

rit habere privata,

unia.

j

choaffe literam, finire non audeat, fed id eo-

.I c-9

4Equitas.

denr pinctofquo ad aures ejus fonitus pulfan-

VII. Quiseft ita fapiens, uto

mnia fcir& þþf-

tis advenerit, fumma velocitate profiliens, ne

fit? ergzo noli nimis in tuo fenfü confidere,

fed velis etiam libenter aliorurn fenfum audire.

tantum quidem morze interponit, quantum

MV.

I;.

coepti apicis confümmet effigiem, fed imper-

[Ono

ï

n

VIII.. Quid magnum, fi tu, qui pulvis es, &

fectam lineam literze relinquens, non taim o-

nihil propter Deum te homini fübdis, quando

peris compendia, lucrave fectetur, quam obe-

ego Omnipotens & Altiffimus , qui cun&a

dientize virtutem exequi toto ftudie atque ae-

creavi ex nihilo, me homini propter te fubje-

mulatione feftinet. Quam non folum operi

ci.Factum füm omnium humillimus&infimus;

manuum, feu lectioni, velfilentio & quieti cel-

ut tuam fuperbiam mea humilitate vinceres.

Ibid. $3«

IX. Quid hábes homo inanis conqueri ?

lze, verum etiam cun&tis virtutibus ita praefe-

l

runt, & huic judicent omnia poftponenda, &

i

uid fordide peccator potes contradicere ex-

univerfa difpendia fübire contenti fint, dum-

brobrantibus tibi, quitoties Deum offendifti,

modo hoc bónum in nullo violare videantur.

& infernum multoties meruifti ? fed peper-

cit tibi oculus meus, quia pretiofa füit anima

. V. S. Francifcus Seraphicus de fe ita dicere Liber z.

ron. p.

folebat: Inter alias gratias, quas divina borii-

tua in confpe&tu meo

ut cognofceres di-

tas in me plena congeffit manu, etiam hac '* * 28

T r

lectionem meam, & gratus femper pro bene-

me dignata eft, ut animo tam libenti unius ho-

ficiis exifteres, & utad veram fu

D

humilitatem te jugiter dares.:

b je&ionem | &

rze Novitio, quam cuivis veter

ano qpamli—-

bet prudenti obtemperarem,

Xxx2

. VI.S.

*

523

Biibliotbece : Manualis Concionatorice

Vita 1-4;6- VI. S. Therefia adeo fundata erat in obe-

20

nus tradit, imperatque puerorum more fty-

dientia, ut dicere folita fit: Si omnes Angeli

lum per fingulas literarum notas ducat, eos-

dicerent aliquid, & Superior contrarium praze-

que ut legendi ignarus componat, hoc illi ftu-

ciperet,fe tamen hujus imperium praelaturam;

dium convenire. Parüit ftrenue adolefcens,

Superiorum enim obedientiam in S. Scriptu-

diuque id fecit, tanto animi fenfu, ut per eam

ra à Deo commendatam effe, atque adeo effe

exercitationem, non unius modo obedienti:e,

de fide, in qua non poffit effe deceptio ; at

quze prima. petebatur, fed reliquarum virtu-

pii

revelationes Angelo

tum, quze commites adeffe folent, ingentibus

g

effe.

j

rum illufionibus obn'oxias

Íe auctum incrementis fateretur.

L 1.vit.c.

]b

270 & l. 86

. VII. S. Francifca Romäna etiam illas res,

. XIV. Duo fratres carnales venerunt habita- vita Pa-

quas fciebat divinitus, fe debere, exequi, non.

rein monafterio quodam, ex quibus unus erat trum l. &

€, l7l

exequebatur fine confeffarii confenfu, idque

proeclarze continentize, alter obedientise ma- libello r4.

n; 170

Deus in illa probabat. EidemS. Brigitta appa-

gnze, cui dicebat Pater: Fac hoc & faciebat,

rens dixit, ut ad imitationem fui nunquam di-

manduca mane, & manducabat ; De qua re

Ícederet ab obedientia, cum fit vera via ope-

magnam opinionem in monafterio habebat,

randi mirabilia, & addidit, ut fi forte evocare-

qui ita obediens exiftebat. Punétus autem in-

- tur ab obedientia, dum cum magna fuavitate

vidiae mucrone frater ejus, ille continens, ad-

loquitur cum dilecto Domino, íine ulla mo-

verfus eum dixit in feipfo; Ego probo eum,

a relinqueret illam conver

fi habeat obedientiam ; & accedens ad Patrem

'bedientiam.

If:-ltionem propter

monafterii, dixit e1: Mittite mecum fratrem

Spec. Ex.

VHI.. Obedientiffimi duo adolefcentes mo-

meum, ut eamus alicubi, & dimifit eos Abbas

dift. 2. eX rj maluerunt, quam ficos, quos ad alium de-

abire; & affümens eum ille frater abftinens,

2:0.

ferre julli erant, attingere.

"

voluit eum tentare, & cum veniffent ad flu-

Lyizus i

L

X

IX. S. Bern. cum mortuus tot mir

acula fa-

men, ubi erat multitudo crocodilorum, dicit

1. apophr,

ceret, ut propterea concurfus hominum divi-

ei, defícende in fiumen & tranfi. Quanam ve-

S.1gn. 1

2

Abbas ei przeci-

ro navi illum Nilum trajeciffe exiftimatis? U-

T

^'pa officia Impediret, ideoque

peret, ut ceffaret ab iis patrandis, ab illo mo-

tique non alia, quam ea, de qua paulo ante di-

mento nullum amplius patravit. . Idem S. An.

ximus, fcilicet obedientize navi, nam ftatim

fubditur ; Et ille mox . defcendit. (Cumque

Manl t

tonius de monacho quodam defuntto, ad im-

: ; 55(' ng

perium Jancellini Prioris Generalis Carthufia-

obediens fuiffet, nulluin inter procellas ab 1n-

!

n

vidia fraterna fibi commotas fuftinuit pericu-

norum, & Lyrzeus de Petro Cajetano ad 5.

Francifci mandatum teftatur.

lum, quin potius venerunt crodili, & linge-

Ioid,

X. Cum quadam Abbatifla fimplicior a

bant corpus ejus, in nullo leedentes eurm.

fuis, quam vitze ratio exigeret, crederetur,

Quod cum vidiffet frater ejus, dixit ei: A-

N

ideoque nullam audientiam impetrare poflet,

Ícende de flumine &c.

Y

ad mortuarum. fororum Ííepulchra fe coníe-

XV. S. Hier. refert, quod mon

a

chos 111 ere- S. ermn.

mo vifitando quendam viderit, cui füperior

In reg Mo-

rens, illis precepit,ut furgerent, & fua manda-

nac . Cs

ta perficerent, quod iftze ftatim fecerunt.

praeceperat, ut quotidie faxum ingens per tri-

9

lbäd; : ex

XI. B. Genebaldus Lauduneníis Epifcop.

um mniliarium fpatium humeris fuis portaret,

Lippeloc.

in coenobii cellulam a S. Remigio conclufus,

tametíi illius nec utilitas nec neceflitas ulla

1. 0&.

ut feptennio toto expiabilem duceret vitam,

effet. O&o jam anni przeterierant, quibus prae-

cum ante completum feptennium Angeli vo-

ceptum iftud punctualiter adimpleverat. Et

ce moneretur egredi, in formam crucis pro-

quia, inquit, S. Doctor, juffio haec puerilis

ratus refpondit: Etiamíi ipfe Doininus Je-

quidam lufus videri poterat illis, qui meritum

inarg

fus ad me indigniffimum venire dignaretur,

obedientize non agnofcebant, eundem fcifcita-

Ahbas :

tus fum, an libenter praecepto huic paruiflet,

de obs

pedem tamen hinc prius foras non eflerrem,

donec ille, qui me illius nomine hoc ergaftulo

qui refpondit: Adeo 1d libenter, &prompte fe-

conclufit, advenerit.

ci, quandoingens hoc pondus ad tantum fpa-

Drex. in

Rofis. p.2.

XII Euphrofina virgo Alexandrina, cum

tium detuli, ut idipfum velut ré fublimem ma-

virili habitu, & Smaragdi nomine alfumpto, in

ximique ponderis interpretatus fuerim. Scri-

€.13. «.

'monafterium admiffa, ob vultus decorem, ne

bit vero S. Hier. fe ab hocrefponfo adeofuif!»e -

aliis periculum crearet, in cellula inclu(a, &

permotum, utab eotempore, & deinceps mo-

humaniszeque ac divinis officiis abftinere juf-

nachi vitam agere coeperit.Huc digitum inten-

fa effet, totis triginta octo annis in ea conftan-

dit Rodr. quando alicubi fcribit : MonachusRotrep.5.

Manfi tr.

tiffime & cum magna quiete perfeveravit.

quidam octo annis per tria miliaria juffus in-'7- $*

XIIT. De venerabili Patre Joanne a cruce

gentis ponderis lapidem bis quotidie ad mo-

54. diíc,

?- Carmelita difcalceato legitur, quod, poftquam

nafterium deferre, dicebat, fe tam leetum ac

M. M

n« $.

in religionem ingreffüs abfolutis Salmanticae

contentum illo tempore fuiffe, ac fi rem om-

la'c,

ftudiis fuis ( ubi, velut flos ingeniorum, omni-

nium, quze injungi

tnam 1eclilet, -

poterant, honorificentiff.-

x

bus admirationi fuerat,) ad vitam conventua-

lem revertebatur, Director ipfius ad ejus pro-

XVI. Cum Auguftinus Mannius Ordinisioh. Rho.

bandum fpiritum, obedientiam, velut, explo-

Clericorum Regularium S. Philippi eleganterl 4- c. 8.

ad contionem dixiffet, eadem quae dixerat,

exempl.2,

ratricem adhibuerit; nam quia fcientize fuze

opinione tumidum advertit, obedientia ei me-

fümma fide, ne verbo quidem mutato, fex

dicinam facere decrevit; Libellum igitur, in

confequentibus diebus, quibus ei dicendi fors

quo prima elementa chriftianze fidei contine-

obtigerat, repetere a Philippo jubetur, ardu-

bantur, homini ab aliis abmnere juffo in ma-

&antibus

um plane imperatqm! & humana fpe

inep Fuin;

]

fimlus CIII. Obc;'ziientiä.

H

533

ineptum. Verum Mannius obedientiam popu-

critatem inteHiäaS, & inter pericula fe

Curam,

lari anteferens judicio, ac fibilorum fecurus,

& inter infima nobilem, Facus erat

quidem

conftanter executus eft ,

uamquam ridente

de Aquitania Provincizeque Domin

o mona-

corona, quumque in függe

t

m afcenderet ad

chorumFurnarius, fed de monachorumFurna-

dicendum, claro füfurro obmurmurante : En

nario factus eft Regni cceleítis perpetuus pof-

ominem unius 'orationis.

3

fed ea

t

multqrum

feflor, terree Regibus major, Angelis par.

olim erat fermonibus praedicanda

r

Pbid.

XXL . S. Anton, fan&um Paulum fimpli- Vit. EP. 1.

exempl,

. XVII. Parem contuetudinis, ac naturze vim

cem in diéta minibus veri

fi

in

ï*lp

effe,detrito fapientum proverbio, quum fcitum

piritus erudiens, ad ? WE j*

it, validiffimam illam oportet effe obedien-

ejus probandam obedientiam valde peregrina

] 5

& paradoxa eidem przecipit, quae, dum ipfe fi-

l

QUr

tiam, quze centum annorum mores valeat im-

ne contradictione exequeretur, virtutem ejus

h

mutare ; facilius aliquando naturze ingenium,

magnopere eft admiratus. Multa tamen eum

quam mores exuimus, fednihil virtuti eft inac-

docere volens, de obedientia przecipere ei fo-

ceffum; Gratia Ord. Minim. Virgoab ultimain-

itus erat, etiam quae ratio & caufa non pofce-

fantia ad fene&tam usque centum & amplius

ret, in quibus ejus animus erga obedientiam

annorum zetatem, durilfimo vitae genere ufa,

probaretur. Haurite enim aliquando eum a-

poftabdicatam paternam hzereditatem, atque

quam juffit ex puteo, & in terram tota die ef-

inpauperes diftributam, fine lare ac tecto, afpe-

fundere, & contextas fportellas refolvere, ac

ra veíte,cibo,ac leétulo prope nullotranfegerat,

denuo contexere, & veftimentum diffuere, at-

eique vitze generi veluti inolevérat. In eo ne

que iterum, refuüere, & rurfum refolvere. De-

Poiret, vifum eft facerdoti, quo ad arcana ani-

mum vero hiftoria ad noftrum propofitum in

mi arbitro utebatur, molliendum effs, & par-

haec verba concludit : Ita per hzec informatus,

.

cendum tam exactze fenectuti. Ne verbo qui-

brevi ad perfe&ionem venit : ex cu

jus exem-

dem imperium deprecata tam prope metam

plo docebat B. Antonius, quod fi quis velit ad

adjunxit, lacrymis modo obortis teítata, diffi-

perfectionem velociter pervenire, non fibi ipfi

cilius effe, mollius ex alieno, quam durius ex

fieret magifter, nec pro propriis voluntatibus

animi fui fenfu vivere, adeo

L

obediret,etiamfi re£tum videatur effe,quod vel-

loris.

que virtutis ame

Maná tr,

lét, fed fecundum mandatum Salvatoris obfer-

XVIII. Tertio poft S. Viti mortem die, cum

vandum efle,ut ante omnia unusquisque abne-

confuetas pro illo preces, & exequias celebra-

get lemetipfum, fibi, & renuntiet propriis vo-

remus, repente totum odaeum, feu locus, in

luntatibus, quia & Salvatoripfe dixit: Ego«ve-

quo funus jacebat, gratiffimo odore perfufus

ni, non ut faciam voluntatem meam, fed ejus qui mifit

completur. Itaque PraefesCoenobii jubet ape-

me.Ea utiquo voluntas Chrifti, non erat con-

riri feretrum ; tum vero praefentes omnes cer-

traria voluntati Patris, fed qui venerat obe-

iun,

nimus ex venerandis ejus plantis geminos

dientiam docere, non inveniretur obediens,

quali fontes fragrantis unguenti fcaturire ;

fi propriam faceret voluntatem.

?g Mp

[

quare Praefectus monafterii; videtis, inquit,

XX. De S. Franfcifco Affifinate legitur, To .3.

opuf. S.

omnes miraculum ? en laborum & fatigatio-

quod cum mortuo B. Petro Cathaneo propter

num de pedibus ipfius expreffi fudores, tam

ejus fanCtitatem & crebra miraculacatervatim

'r:ncife,

gratum Deo odorem un

AFOphg

guentiä per obedientiæ

in ecclefia S. Marize de Angelis ad e jus fepul-

35

facrificium obtulerunt. -

chrum non finejfratrum incommodo,

& quie-

Utilitas.

tis, filentiisque monaftici detriment

0, undi-

que populi confluerent, ad ejus tumulum ac-

Abbasc.e.ridum in e

$marsgdus — XIX. Plantaverat quidam fenex lignum a-

cedens B.Pater, & füper illum ftans ait: Frater

de obedie,

remo, & volens obedientiam fra-

Petre, qui mihi in vita propenfiffim

am praefti-

tris probare, dixit ei: Per fingulos dies rigali-

gnum illud, donec fru&um faciat. Erat autem

tifti obedientiam,

in morte humile non dene-

gabis obfequiüm. Propter te fratrum tuorüm

longe ab eis aqua, ita ut vefpere pergeret, &

religiofa quies perturbatur, dum a tot, tantis-

mane veniret. Quod cum feciflet pertres an-

nos frater, illud lignum viride fattum eft, &

que populis debitus honor tuo corpori exhi-

betur. Per fan&tam tibi injungo obedientiam,

fruétum attulit, fumens autem ex fru&u ejus

ne plura deince

ps perpetres miracula, ne quod

fenex attulit ad cellam, & dixit fratribus: ÁAc-

inDei &Sancto

cipite, & manducate obedientize fructum, di-

rum ordinatur honorem, in hu-

jus religiofze zediculee manifeftius vergat de-

cebat fenex, quia nihil fic queerit Deus ab ini-

trimentum ; Mirabile di&u !

Nullum poftea

I'oP-.S'

tium.habentibus converfationis , quam- obe-

fecit miraculum : nec

»

dientize laborem.

populi xtqmultus am-

Mu Mgru'.

plius venit ad fepulchru

e

l 4'C. 3.0

. XX. De Guilielmo quondam Aquitanize

XXIII. In revelationibns S. Brigittze legi- 'evel.l, 4«

Duce referunt Scriptores, quod monachus

tur, cum ob interruptas de mandato Przelati * 29*

exiftens, juffus panes coquere, cum jam coenze

afperitates corporis, mirum in modum triffa-

tempus inftaret,confeftim füccendit fornacem,

retur, a

pparuit B. Virgo, eique meritum obe-

ln

rutabulo ignem circumvertit, fed fcopam, qua

dienti

aeap

|

eruit; qui enim dixit efficacem vo-

prunas everreret, locumque ponendis panibus

luntatem jejunii,

aut pii operis habens, ob

pM)

aptaret, non habuit.Infiliens ergo in fornacem,

Praelati mandatu

m omittit, meritum eiusdem

melote pro fcopa eft ufus.

Tum demum co-

operis omiffi no

n perdi

t, & meritum aliud o-.

£tos panes fratribus nihilo tardius , quam re-

bedientiae conquirit.

pofícebat, attulit, nulla corporis aut indumen-

. XXIV, Cardinalis Baronius dum in noftra V*t 5 Phi4

etiamnum Con gregatione moraretur,

lip. Nerii

torum parte læfa ut propenfae obedientize ala-

utpote,

lib, 1.6.20,

!Xxxsy

unus ä,s. ,1

3Bibliotbece Manualis Concionatorie

534

unus ex primis S. Philippi Nerii difcipulis; cui

teeque devotionis pro modulo fuo particeps

directionem fuam totaliter comendaverat, fto-

effici cupiens, verfus illam plagam coeli, qua

machum adeo languentem habebat, ut modi-

monafterium fitum erat, vultu & animo in-

cus quisque cibus magnum ei faftidium, capi-

tentus ftabat, dehinc confuetudinariis preci-

tisque caufaret dolorem, adeo ut vir fan&tus ei

bus, quae Converfis vice Matutinarum ftatu-

orationi, & cuivis alteri mentis applicationi

tae funt, quanto potuit, devotius expletis, cum

infiftere prohibuerit; Et tamen cum S. Philip-

in paupere oratoriolo cordis füi enixius quzse-

pus die quodam poft meridiem illum conve-

reret, quid precis, feu quid laudis Dominze no-

niens, panem fatis magnum, & limonem, five

firze offerret, unde protelatas, & in longum

malum Maffilicum in ejus camera vidiffet, ei-

valde productas fratrum vigilias aliquo modo

dem, ut utrumque in füa preefentia manduca-

recompenfare potuiffet, nihil aliud przeter fa-

ret,mandavit, quod. tametíi fecundum ditcur-

lutationem ejusdem piae Dominse, quam ut-

fum humanum timorem ingerere potuiffet, ne

cunque didicerat fe fcire invenit. Hanc itaque

talis obedientiae executio mortem ei concilia-

tanquam verbum confummans & abbrevia-

ret, fiquidem malum Maffilicum ejus infirmi-

tum, in quo plenitudo totius devotionis inve-

tati natura fuaplurimum nocere debuiffet, ipfe

nire pöfï&t,' affumens, & oculos ad coelum di-

tamen non diífcurrendo, fed obediendo, & in-

rigens, venias venlis, fufpiria fufpiriis , falu-

tellectum fuum captivando viro Dei prom-

tationes falutationibus fuperaddidit, in tam

tiffime obedivit.

Unde Dei difpofitione fa-

religiofo negotio reliquam no&is, & diluculi

&um eft, ut propter tam heroicze virtutis me-

partem fine tzedio transegit. Denique quod

Vif

rita a capitis dolore, & lan

guore ftomachi

non fruftra in gemitu fuo laboraverit, nec in-

Jane liber evaderet.

ET

caffum mifericordiam a Matre mifericordiee

? g ul

Specul ex-

ts

XXV. Inftabat aliquando

: Sag:fratifïïmasö-

quze fi erit, Dominus Reverendiffimo Abbati

empl. dift. ] emnit)as Aí

lumptionis (firite memini ) inte-

Berndo per fpiritum revelare dignatus eft.

3 9 n' 37.

meratae & immaculateeVirginis DeiGenitricis

Qui divinis Hymnis expletis, cum in conven-

Marise, & fratres Grangiarum Clarzevallis ob

tu fratrum ob tantze Solemnitatis praerogati-

reverentiam tantee diei ad Abbatem feftina-

vam commendandam, fermonem faceret,

bant, verum in una ex his Grangiis, quae vici-

Spiritus fan&ti gratia vehementer ignitum, in-

niores erant, fuit converfus quidam religio-

ter czetera fic ait: Et quidem, fratres mei

fus ac timens Deum, qui etfi pro fimplicitate

dulciffimi, dubitare fas non eft, vos Domino

fua, perfectiora, quzeque facree religionis ap-

Jefu Chrifto vero Regi, nec non gloriofze Vir-

prehendere nequibat, bonae tamen voluntatis,

gini Matri ipfius fanctum beneplacens, & ac-

& devotionis exiftens ; piiffimam DeiGenitri-

ceptabile devotionis noftrse facrificium hac

cem Dominam noftram fincero venerabatur

nocte obtuliffe, ideoque fru&um laboris veftri

affectu.Cum magifter Grangize ordinaret,quis-

mercedem azeternam apud Dominum, & ean-

nam ad Abbatiam ire deberet, vel qui ob tu-

dem benigniffimam Protectricem noftram vo-

bis repofitam effe, certiffima fide tenere de-

telam domiremanerent. Inter coeteros, qui re-

manfuri erant, eidem fratri cura cuftodienda-

betis, Veruntamen fcire vos volo, unum ex

rum ovium commiffa eft, Quam commiffionem

minoribus & fimplicioribus noftris Converfis,

licet zeegerrime ferret, quoniam fperabat, &

quem obedientia hac nocte montibus & fyl-

ï

multum defiderabat divinis Hymnis, & canti-

vis iftis fub dio tantee feftivitatis gaudia ce-

lenis fpiritualibus intereffe, quas in honorem

lebrare coegerat, tam jucundum , tam;devo-

1

tum, tam feftivum Dominz noftree Matutina-

Reginze coeli a fancto illo Conventu, devotit-

fime perfolvendas fore fciebat, nihil tamen

rum exfolviffe fervitium, ut nullius quanta-

ä

aufus contradicere, obedientiffime paruit im-

cunque füfpenfa contemplatio, feu intenfa de-

peranti. Unde accidit, ut devotio fan&ta, quam

vot.o, ipfius devotioni, (quam non alta con-

mente conceperat, quamque per inquietudi-

teinplationis fublimitas, fed fübmiffa fanctae

nem terrenae .occupationis, quam obedientia

fimplicitatis humilitas efficit) precferri potue-

rit.

injuuxerat, perdere timebat, eadem obedien-

Quo audito mirati funt univerfi, praeci-

tia promptam veluntatem ipfius remuneran-

pue non folum mirati, fed & gratulati funt, &

te, velut ignis fcintillans & seftuans in prae-

vehementer sedificati fratres Laici; quos ohe-

cordiis ejus, magis ac magis dilatata, ferven-

dientia tam feftivis, quam privatis diebus fre-

tior efficeretur. Nocte itaque facratifTimze cele-

quenter in diverfa opera trahebat, certiffime

britatis, dum folicitas excubias, fuper gregem

Ícientes quoniam ficut fepta clauftri, & parie-

fuum in pafcuis quiefcentem fervaret, fattum

tes templi fanctum non faciunt, timorem Do-

eft, ut lonitus figni Matutinalis, quo fratres ad

mini negligentem, fic etiam negotia quaze cau-

divinas laudes perfolvendas in coenobio exci-

fa terrenze neceffitatis obedientia injunxerit,

tabantur, quodque ob conticinii filentium pro-

nihil obeffe poterunt, puras manus in oratio-

culaudiri poterat, aures ipfius reverberaret.

ne levanti.

ï

lt dif.

Tum vero concaluit cor ejus iin ipfo & in me-

XXVI. De beato

fiatre Nicolao de Tolenti- Ibid. hift.

GXQmPL

ditatione ipfius exarfit ignis, cogitantis fanctae.

no fertur, quod,cum femel graviter infirmatus 7- €xempl.

U^

illius multitudinis frequentiam, qualiter fince-

effe,itaut fratres de vita ejus dubitarent, voca- * ?

ro affectu piiffimae Matri mifericordiae coele-

tus medicus juflit eum carnes comedere, quod

ftis harmonize laudes in coimune perfolverent,

ipfe recufavit, donecPrior, qui eratinloco hoc,

feu qualiter finguli quique apud fe in fecreto

fibi praecepit.

Tunc anguftiatus vir fanctus,

fuo ejusdem B. V. patrocinium, votis & fufpi-

vocato Priori loci dicit ei. Generali omnino eft

riis umplorarent.Protinus ergo exurgens, tan-

uod

o?ed

A

;endum, hoc eft, quod promifi, h . q

Yya-

Titulus CIIJ. Obedientia.

p

$535

Salvatori meo, fuse fanctiffimze Genitrici, & B.

fuiffet eos, difcefferunt. Etpo&qua;h difceffe-

Auguft. primo obtuli, & usque ad mortem fer-

runt, fedit iterum fenex vefpere poft miffas,

vare cupivi. Cum ergo Prior,&

ALila

i

firmariuscar-

fecundum confuetudinem admonens illum

nes fibi offerrent comedendas, ipfe omnino

fratrem, & inftruens eum,&, cum loqueretur,

bedire volens, accepta parva particula femel

gravatus eft fomno. Frater autem fuftinebat,

tantum guftavitde carnibus,dicens : Ecce obe-

donec excitaretur fenex, & faceret ei fecun-

"divi. Nolite me amplius de vitio gulae mole-

dum confuetudinem orationem. . Cum ergo

are, quia melioris medici adhaefi confilio. Et

non evigilante fene diu federet, difcipulus 1l-

tunc celeriter eft fanatus, quod certe non efui

lius compulfus eft cogitationum füarum mo-

tantillee carnis,fed caeleftis Medici medicami-

Qui extor-

leftia, ut recederet, & dormiret.

ni, & merito obedientize adícribebatur. Item

quens fibi,reftitit cogitationi, & refedit.Iterum

fertur de eodem, quod, cum quadam vice in

autem compellebatur fomno, & non abit. Si-

infirmitate fua una perdix affata ad mandu-

militer fa&tum eft usque fepties, & reftitit fem-

candum fibi fuiffet appofita, & ipfe de ea co-

per animo fuo.Poft hoc; jam media noe trans-

medere recufaffet, praeceptum fuit a Priore

aca,

eviegi

.öx

lavit fenex, & invenit eum affiften-

—— per obedientiam, ut manum poneret ad man-

tem fibi, & dixitei: usque modo non difceffifti?

ducandum. Atille volens' obedire ingemuit,

Et ille refpondit : non, quia non demiferas me

& elevatis oculis in czelum fatto crucis figno

Pater. Et fenex dixit: Etquarenon me excita-

manum ad perdicem pofuit, & ecce perdix

fti? & refpondit: Non praefumpfi pulfare, ne te

revivifcens protinus avolavit.

':ibid. dift.

contribularem.Surgentes autem coeperunt fa-

8

XXVII. Legitur in vitaS. Arnulphi de Brü-

cere matutinas,& poft matutinarum finem di-

"

: exempl- xella monachi Ciftercienfis, quod, cum zefta-

mifit fenex difcipulum. Qui cum federet fo-

.£6.

tis tempore fratres Grangorize regulam imi-

lus,factus eft in exceffü mentis, & ecce quidam

tantes monachorum, poft prandiüm paufa-

oftendebat ei locum gloriofum, & fedem in

rent in le&tis fuis Dominicis diebus, & feftivi-

eo, & fuper fedem feptem coronas. Interroga-

tatibus SanCtorum: vir Domini quzrens fibi

batautem illum, qui ei hoc oftendebat, dicens:

&

aliquod diverforium, ubiorationes íuas fecre-

cujus funthaec? & ille dicebat : difcipulitui,

?

tius ad Dominum funderet, & inter u!nas fan-

locum quidem , & fedem pro converfatione

&i amoris interius in fpiritu fuo fuaviter ob-

fua donavit ei Deus, has autem feptem coro-

dormiret, dormire exterius corpore recufabat.

nas nocte ifta promeruit. Hzec audiens fenex

Fattum eft autem , ut quidam frater pro hac

miratus eft, & tremefactus vocavit difcipulum

re reprehenderet eum coram magiftro con-

& dixit ei: dic mihi,quid fecifti no&e ifta.Atil-

verforum. Qui ftatim praecepit ei, ut aliis ea

le: Ignofce mihi pater,quia nihil feci.Senex au-

Tora dormientibus ipfe quoque dormiret, ne, fi

tem exiftimans, quia humiliando fe non con-

forte vigilaret, caeteri fratres, qui compatie-

fiteretur,dixit ei : Crede non quiefco,nifi dixe-

bantur corpori ejus magnis fatigato cruciati-

ris mihi, quid fecifti: vel quid cogitafti hacno-

bus, id molefte ferrent. —Paruit ille praecepto

&e. Frater autem nihil fibi confciusquid egif-

magiftri fui, ficut ad omnia paratus, & obedi-

fet, non inveniebat, quid diceret. Dicebat au-

ens erat. Cum autem poft prandium intraflet

tem feni : Ignofce mihiPater,quia nihil feci,ni-

dormitorium, & calceamenta füa extraheret,

fi tantum hoc, quod compulfus motu cogita-

"& in le&ulo fuo fe collocare deberet, aftitit ei

tionum mearum, ut difcederem & dormirem,

fubito daemon, qui ridendo & irrídendo eum,

fepties, fed quia a te dimiffüus fecundum con-

in haec verbaprorupit: Ejafrater, eja quid eft,

fuetudinem non füeram, nonreceffi. Audiens

quod agis? ubi eft nunc fancta religio tua? &

autem hoc fenex, ftatim intellexit, quia quo-

"ubi funt vigiliae tuze, quas hora ifta obferva-

ties quis refiftit cogitationi fuze, toties coro-

re confuevifti? Certe fervor tuus pro nihilore-

naturaDeo: Et fratri quidem huic nihil ho-

putandus eft, queniam membra tua torpore

rum dixit caufa utilitatis fuze, fed aliis narra-

finens perfeverare negligis in opere, quod coe-

vit hoc fpiritualibus fratribus, ut difcamus,

piftü. Surge ergo velociter, & vigiliis atque

quia & pro parvis cogitationibus nobis Deus

orationibus intende, ficut jam pridem fecifti,

coronas tribuit.

Bonum eft ergo, ut extor-

Cumque vir beatus dzemonem fibi aftare con-

queat fibi ipfi homo in omnirepropter Deum.

fpiceret, verba ejus fe ductoria contemnens;

Etenim fcriptum eft : Aeg

quia eum contra praeceptum magiftri fui ad

num celorum vim pag

Libur , €9' violenti diripiunt illud.

vigilandum provocabat, cum indignatione ait:

XXIX. Cum frater quidam obedientize Spec. Ex.

Recede a me mifer, receda a me, modo;enim

caufa micas poft menfam colligeret, & Abbati dift. 3. ex,

velis, nolis, dormiam, ut confundaris, & fom-

oftenderet, in uniones converfze apparuerunt, !*

H

no meo torquearis.

Et cum hzec dixiffet,

XXX. Cum quondamfratres ad Innocentii I^. dift. a.

?nti ;

uus hoftis in fugam converfus eft.

monachi fepulchrum fe conferentes dicerent: *** 24«-

Ibid, dift.

VIIL Senex quidam erat in Thebaide

ergone o Innocenti, mortuus es? relponditille

f

exempl,

fedens in fpelunea, & habuit quendam difci-

l

ex fepülchro : Obedieris mori non poteft.

Rudriq. p.

!

'11704

pulum probatum. Confüetudo autem erat, ut

XXXI. S. Dofitheus cum ob delicatam in- 3:t-5.e 14

fenex vefpere doceret difcipulum, & commo-

dolem graves poenitentias füfcipere non pof-

neret eum, quaze effent animae profutura. Poft

admonitionem faciebant orationem, & admit-

let, coronam S. Antonio parem per quinque-

annorum exactam obedientiam promeruit.

Spec. Ex,

tebat eum dormire.

Contigit autem;Laicos

XXXIIL. Virgo quaedam cum a Chrifto par-in append,

quosdam religiofos fcientes multam abftinen-

vulo vifitata,eam ad opus comune vocatam de- 9* 91«

juve-

nam .fani; venire ad eum, & cum confulatus erruilïet, in cellgm tevería velut adultum

BCIR.

Eibliozbecæ Mnualis Concionatorice

1536

nem invenit, dicentemque aüdivit: Tam

XLII. In Villanovana domo carmelitana

Lyrzus. ?

magnum me tua obedientia fecit.

cum Monialem quampiam Chriftus fzepius de

apopht. 2.

F

noéte vifitaffet, verita Prioriffa, neillufio effet,

XXXIII. Rogerius monachus moriturusAr-

fenium Abbatem fic allocutus eft: Quaefo te,

illam dormire juffit, & non dare audientiam

pater,ex obedientia me mori jube,ut etiam mo-

apparitioni, quod cum feciffet illa,. & apud

Chriftum redeuntem fe excufans dormire coe-

riendo merear, fiquidem,60.]am anni funt,qui-

bus hancgratiam a Deo petii, nepatris mei in-

piffet, eundem juxta caput reperit, & hzec di-

gulfu morerer. Ergo ut Arfenius: Morere, mi

centem audivit: Quia obedifti, te cuftodivi: &

frater, quo di&to ftatim mortuus eft, & eadem

difparens confolatione plenam reliquit.

noce fe fpe&tandumArfenio prsebuit;dixitque,

XLIII. S. Dorotheus de feipfo faflus eft,obe- S, Doroth.

dientia factum effe, ut in tanta quiete ,vi'vereJt, do&r. 5.

mortem fic obitam pluris a Chrifto zeftimatam

effe quam ullam totius vitze actionem.

ut plerumque poeniteret ipfum tantze tranquil-

ViaPP.l XXXIV. Difcipulus quidam fenisad aquam

litatis ; quoque hac fua tentatione Patri fpi-

$.*28. hauriendam miflus cum fünis oblitus effet, di-

rituali expofita, intellexit, hunc proprium

-xitPuteo: Putee, fe;vus Chrifti Abbas meus,

obedientize fru&tum effe.

mifitme, uthauriam aquam ^ Et mox aqua

XLIV. B. JEzydius cum data ei a S. Fran- Jac.Alvar,

djuendit.

cifo facultas effet, locum, quem vellet, eligen- te«2-| 5-P»

Tbidem n.

XXXV. Cum quidam frater ad mandatum

di, poft tres dies ad antiquum locum rediens 3** !3«

Y44eT

fenis in locum periculum profectus, a mere-

enixe S. Patrem rogavit, ut fibi & locum, &

trice ad opus impudicum folicitaretur, mira-

occu]

ationem praefcriberet, alias epim quiete.

bilter per vim occultam ad

fe vivere non poffe.-

translatus eft.

: monaftaigm

--.XLV. Converfus quidam de fratribusClarze- Spea. ex-

vallis innocentize vitze,&converfationis hone- emjior.-

Vil nc XXXVI. S.Franfcica Romana, cum a mari-

20

toterevocata, ante quam unicamAntiphonam

ftae, cum graviter aliquam diu segrot

affet, tan- dift. 3. ex-

recitaret, ftatim paruiffet, ultima vice aureis li-

dem ad extrema devenit. Intravit ad eum gra-

expl. 39,

tià vifitationis beatusBernardus,& confortans

Rodriq. v. teris exaratam invenit. Id quod etiam mona-

3::55-63* cho cuidam imperfettam literam ex obedien-

'eum, ait: Confidefili, quia migraturus es jam

tia relinquenti contigiffe fcribitur.

nunc de morte ad vitam, de labore temporali

!

Domi?

Jo. Nadafi

/]I. Cum duo religiofi in coena

-ad requiem zeternam. Ille vero cum ingenti fi-

in snno . nj eo ipfo, quo cormmunicandum erat, tempo-

duciarefpondit : Quidni pergam ad Dominum

&Creatorem meum, vere confido, & quantum

fer. 4«

heébd. €xl.re.. ad eleemofynam colligendam miffi, re-

- deuntes in facello, ubi S. Euchariftia afferva-

.de mifericordia Domini mei Jefü Chrifti prze-

Cl

kebd. 5.

batur, fuam infelicitatem quod eo die facro

fumere audeo, certus fum, qui cito vifurus fum

bonaDoiminiinterra viventium.Porro B.Bern-

$ SOCI 35

epulo abftinere deberent,deplorarent, pulcher-

rimus . Juvenis ex arca Euchariftica profiliit,

ardus, ut erat medicus fapiens, paftorque íoli-

feque jelum effe afferens, ut

citus, timens homini ruflicano, ne tam fida

^porrexit.

:

;fique corpus fuuni

refponfio de przefümptionis magis temeritate,

L. s. infin.

XXXVIIIL -

'S.' Gertrüdi- öiïändebätur via a-

.quam confcentize puritate procederet, ait: Si-

nimarum ad coelum in fimilitudine afferis val-

gna cor tuuni, frater, hgna cor tuum, frater, fi-

g e 240

. de proclivis, qui difficulter poterat afcendi,

gna cortuum, quideft, quod locutus es? Unde

unde afcendentes fe juvabant ainbubus mani-

tibi fubrepere potuit tantee prsefumptionis au-

bus, & exutraque parte erant daemones im-

dacia? Enim verotues ille pauperculus, & mi-

ped ientes.

Religioforum tamen affer habe-

rabilis home, qui cum nihil, aut prope nil ha-

bat ex utraque parte perticas, & praeterea

beres in fzeculo, neceffitate forfitan magis,

etiam Angeli in afcenfu juvabant.

quam timore Dei cogente, ad nos confügifti,

8. Doroth.

XXXIX. Quidam fenex, cum fratres noctu

multis:precibus tandem aditum impetrando.

do&r. 11. -pfallerent, Angelum, prodeuntem, & calicem

Nos vero caufaDei collegimus inopem, & pa-

rem te fecimus viétu atque veftitu, caeterisque

cum hoftia portantem vidit, in quem intin-

gens fignabat frontem praefentium, imo & ali-

coimmunitatibus his, qui nobiscum funt fapienti-

quorum abfentium fedes, quia ex obedientia

bus,atque nobilibus viris,&fattus es quafi unus.

aberant, & licet fomno vacarent, commune ta-

ex illis. Quid igitur tribuifti Domino pro omni-

men cum aliis meritum reportabant.

busiftis?& ecce non fufficit ingraditudini tuge,

Lyreseus 1.

XL.Cum AnnadeS. Auguft. ex Teref. fami-

gratis accepiffe tot beneficia de manu Domini,

nifi &regnum ipfius haereditario vendices tibi.

1.apoht, lia juberetur improvifo abfentis vices in cho-

Lpos

ro fupplere, & le&tionem legere, ad pulpitum

Ad hzc ille refpondens blando vultu, & tran-

accedens, & partemBreviarii,in qualettio non

quillo animo dixit: Bene,Pater chariflime, be-

erat, ex errore arripiens, dum aperit, totam

ne utique perorafti, & vera funt omnia, quze di-

xifti, veruntamen fj jubes, loquar ad te Domi-

lectioné aureis fcriptam literis Vidit,xlegitrgue

num & Patrem meum, & paucis aperiam, un-

Sfucunditas.

de mihi pauperi , & miféro fuggeri potuit

;lodriQ- p. XLI.]oann esAbbas cum"po& annos triginta

tantze non praefumptionis, fed (ut ego fpero))

3.tr. $, in monafterio exactos, alios viginti in folitu-

devotionis occafio, fi tamen vera eft illa praee

39».

dicatio veflra ,

-dine cum fümma fanctitate tranfegit,ad mona-

uam nobis foepius inculca-

fterium rediit, afferens,familiaritatis cum Deo

ftis, qua fcilicet Regnum Dei, non carnis no-

| Ptsü,

bilitate, non terrenis divitiis poffidetur, fed

hine,

jucunditatem, quze in folitudine percipitur,

1

in monafterio per jucunditatem libertatis &

fola obedientiae virtute acquiritur. Hauc, in-

li,

. pacis, qua religiofi ob folicitudinum caren-

quam, fententiam, tanquam verbum abbrevize

(;iam. pe-rü*uuntur,lcom penfaïig

tum a Domino, fedula commemoratione apud

e

-

ïïtulus. ä]l]. Obecïief;tia;

$37

-Jtàn,

me continui, ponens illud quafi fignaculum.

Amashunc? &illerefpondit: etiam. Etite-

iPophll 2.4

fupra cor meuin, affidue meditando, & luper

rum dixit illi : Diligis me? & refpondit :etiam.

brachium meum, folicite operando. Quseri-

Poft dixit illi Abbas: Tolleergo, fi amas eum,

te, fi

placet abomnibus magiftris, & fociis, qui- '

& mitte illum in fürnum ardentem, & tenens

bus me o

bfequi, ac ferviri juffiftis, fi cuiquam

eum pater fuus ja&tavit in fornacem ardentem,

il

i

]

orum aliquando inobediens füi, de fratribus

& ftatim facta eft fornax velut ros, ipfeque fi-

noftris quempiam verbo, aut figno vel alio

lium illzefum recepit. Ex quo fa&to acquifivit

quolibet imodo, quantum in me fuit , contri-

fibi gloriam in tempore

fiavi. Quia fi operam dedi omnibus in Chrifto

illo, quemadmodum

^s

Àol

Abraham Patriarcha. -

S

obedire, omnibus fervire, cunctosque per Dei

XLIIL S. Joh. Clim. hiftoriam quandam Clim gr,a.

j j

gratiam diligere, quis prohibere me poteft, ut-

memorabilem in haec verba recenfet: Joan-n a.

de mifericordia ejus non confidam? Beatus

nes Sabaites vir mihiin paucis carus, res mi-

itaquc Pater cum tale refponfum ab homine

hi auditudigniffimasretulit. Hic mihi fic nar-:

rufticano accepiffet, gavifus eft zaudio magno,

rationem exorfus eft. Erat, inquit, ineo Afizo -

& ait: Vere beatus es, chariffime fili, quia

coenobio,in quo ego degebam ( inde enimi vir

Ailr,

caro & fanguis non revelavit tibi fapientiam

] M

hic fan&us venerat ) e fenibus quidam religio-

I

hanc, fed Pater coeleftis ipfe te docuit animam

fus admodum folutus, & male fane moratus,

tuam ad vitam, rectiffimoque tramite perdu-

teftor hoc veri caufa, non hominis judicandi.

xitad patriam. ]Jam ergo fecurus egredere,

Na&tus hic erat difcipulum, nefcio quando,ad-

quoniam patefatta eft tibi janua vitze. , De-

modum juvenem, cuinomen Acacius, ingenio

functo itaque fratre, & exequiis celebratis,

fimplici,fed animo caetera minime imprudenti.

venerabilis Pater de converíatione & confum-

li,

Hic ab illotetrico Silicernio tanta, ac tam indi-

matione ejus fermonem in Capitulo luculen-

gnafazepe tulit,ut multisfortaffe res fupra fidem

]; 8«

a

D

tum fua illa devotione, & facundia peroravit,

videri poffit. Quippe qui non convitiis tan-

omnesque illius exemplo ad amorem obedi-

tum & contumeliis illum exagitarit, fed quo-

entize mirabiliter accendit, veheménter nam-

tidie verberibus & plagis male mul&arit, & A-

que affectus fuit in refponfione illius, & magis

cacius omnia prudenter & patienter perfere-

congratulabatur ei fuper obedientize virtute,

bat. Huncego, cumin fingulos dies, velut, em-

& füper ipfius animze puritate, quam fi vidii-

ptitium mancipium, pelfime tractari cerne-

rem, faepenumero occurrentem allocutus fum.

fet eum iïgnris & prodigis 'c-cnr,ufca.nf:emT

*

Dignitas.

Quid eít, inquam, frater Acaci, quomodo ha-

bes hodie? tunc ille mihi mox nunc liventes

- Aefaelus 1.

" XLVI. Cafatiu

s Heifterbatenfis refert,

« 6.c€,

oculos, nunc Izefum collum, nunc caput plagis

35* quod, cum przedicator quidam peccatoribus .

contufum oftendit. At ego, quodgermanum

poenam comminatus fuiffet inferni, lafciva

patientiee alumnum fcirem, bene habet, bene

quaedam mulier in oratorio cómpuncta fermo-

habet, inquam, fuftine ; fru&um patientize

nem przedicatoris interruperit, interrogando,

feres. Hoc patto cum novennium totum apud

quonam modo concubina: praedicatorum poe-

immitem illum fenem Acaeius egiffet, ad coo-

nas evafuree effent infernales? Cui prsedica-

lum profectus eft. . Poft quintum inde diem,

torfive deli&ti exaggerandi caufa, five quiain-

magifter ille fzevus .Acacii mortui abiit ad

terius 2d hoc motus fuiffet, reipondit: Deli-

quendam e fenioribus magni nominis virum,

&um hoc alio modo dilui non poife, quam ut

quem affatus ; Pater, inquit, frater Acacius

ejusmodi concubinae clibanum ingredercatar

mortuus eft. At fenior hoc audito, crede mi-

ardentem.

ieec igitur ad literam obédire

Li, inquit

pater, non credo mortuum ; Tum

volens, quia talis concubinatus fe ream agno-

maogi

n?xv'

PC

Acacil, veni, inquit, & vide. - Ubi

Ícebat, ut de vitze scternze fecuritate fibi pro-

ad fepulchrum conftitit, exclamat pater ,

&

fpiceret, die quadam exfpectavit, quo fornax

im

*

velut viventem (nam vere in quieteSan&ort

; [

accendebatur,cumque omnes domeftici egref-.

vivebat) compellans, frater Acaci, inquit, es

fi fuiffent, ipfa fornacem ingreffa ibidem mor--

ne mortuus ? Hic ille praeclarus obedientize

tua fuit. -Deus autern infinuare volens, quam

filius, etiam a morte fpecimen obedientice fi-

fibi accepta fuiffet obedientia illa ; In ipfa

li, praebiturus : quomodo, inquit, mi pater

hora, ut preefatus Author fcribit, effecit, ut qui

fieri poteft ,

y

circa domum fuerant, contempl

[2

(]!-

i fint.co--

moriatur ?

üt vetus obedientiae alL*tmlïqs

/

lumbam candidilfimam de ore fornacis exire,

JXLIX. Devotiffima Francifea a Jefu Ordi- Rho. hift

& cum multa claritate coeli fecreta penetra-

nis Minorum Joannis Borgize foror. virginitati V** ? 4€

:

re.

etupefatti de vifione, effrattis foribus in-

nuptias, & chriftianae pauperitati Principam " " ^

sreffi, faeminam femiuftam extrahbentes, ad

aulas pofthabuit, brevi tantum profecit, ut vir-

yerburm) preedicti facerdotis, tanquam proprii -

ginibusSodalibus moderaretur. Manebat inter

corporis interfectricem, in campo fepelierunt.

Virgines Franícifeze mater, anus grandseva,

Ut autem Deus oftenderet, mortem tam fim-

exaequato viduitatis labore, tam facili ad om-

pliciter il/atam non fuiffe ex malitia, fed ex

nem religiofi morislegem confüetudine, ut in

obedientia, noctibus candelis ardentibus mul-

illa zetate filize obtemperaret, ac pro miraculo

tis tumultum ejus illuftravit.

haberetur. Optaverat aliquando pridie quam

J Smaragdus -

XLVIH. Quidam fízecularis renuntiavit fze- .

Abbasc.

communicaret, divinze Euchariftisze. vieilem

culo, & venit monafterium, adéucens fecum

ante aram noctem agere, idque fibi a filia in-

13.de obe

filium fuum parvul'um , quem Abbss tenens

dulgeri volebat, quod Angelos adeffe dice-

infantulum ofculabatur, & dixit patri ejus :

| dienq

ret vigilantibus; cui Franícifca; abi, inquit,

»3

Aopina

& P, Laþn. Jibl. Man. 2omn. 11

*

RA

538

Bibliotbece Manualis Concionatorie

Domina Mater;. Nam quod ad Angelos per-

collo circumferret, Sed'& ipfe S.Tgn.adeo ejus

tinet, affiftunt etiam ex obedientia dormien-

obedientize confidebat, ut literis, quibus eum

jb !

tibus.

x

ko

ex India Romam revocabat, folam literam 1.

gom-c'

Philipp.a. L. Chriftus propter obed

I

entiam - accöpit

in calce adfcripferit, non dubitans, quin ea

5047'

nomen fuper omne nomen, ut in nomine

fufficeret, ad iter illud pari velocitate & ala-

ejus genu flectatur coeleftium, terreftrium, &

.

:

critate, quia ingreffus Indiam fuerat, fufcipien-

fit jf

infernorum.

dum.Epifcopos eorumqueVicarios adeo venc-

S,Bern.f. LI. B. Virgo unica illa obedientia per ver-

rabatur, & tam perfecte obediebat, ut nihil fi-

15. de fe- bum fiat expreffa, plus merita eft, quam om-

ne eorum auctoritate tentare przefumeret.

Siv.D.Vir. hos San&i fuis actibus, tefte S. Bernardino ; e-

JIT. S. Francifcus Borgia Superiores usque Vitala, c.

levata quippe eft,ut ipfe ait, ad infinitatem per-

eo vereri folebat;ut.licet jam eo munere defun- 3-

Vi P.

fe&ionem & gratiarum , ad imperfcrutabilem

&i effent,esdem, qua antea, reverentia coleret.

p

abyffüm charifinàtum Spiritus fancti.

Non tantum S Ignat. juffa ad unguem expedie-

VitaPP.l L]I. Cum aliquando quatuor íratres de

bat, fed etiam fratri Coadjutori Michaeli Mar-

3 5.de obe-

dien.

Scythia ad Abbatem Pambonem veniffent, &

co, qui eicomes aS. Ignatio additus fuerat, in

unusquisque virtutem alterius explicaret, ni-

iis, quze valetudinem concernebant, exa&iffi-

P.Q.pa

mirum quod unus jejunaret multum, alter ni-

me obediebat. .In Ognatenfi feceffu lapides,

u$

hil poffideret, tertius plurimam charitatem

calcem & ligna ad aedes conftruendas portare

haberet, quartus vero viginti duobus annis in

juffus, tam libenter & ex

pedite paruit, ac fi

obedientia vixiffet, dixit Abbas Pambo: dico

Angeli vocem audiviffet.

vobis, quia iftius virtus major eft, quam reli-

IV. B. Aloyfius nullum

-unquam vel levif- Vita,

. quorum, quia unusquisque horum virtutem,

fimum imperium praeterivit, Mandata Supe-

quam poffidet, voluntate propria retinuit, hic

riorum non aliter, ac fi ab ipfo Chrifto data

F

Hit.:

autem voluntatem füam abfcindens, alienze fe

effent, accipiebat. Erga Manuducttoris focium

1514

voluntatis fervum fecit.-

tantam reverentiam & obfervantiam exhibe-

Tbid.1. 14,

LIH. Quidam Patrum narravit, fe vidiffe

bat, ut ipfum P. Generalem majorem colere

n. 9.

quatuor ordines in coelo, Infirmorum, hofpi-

vix poffet. Juffus a meditando abftinere, Deo

talitatem Se&antium , Eremitarum , Obedi-

interius confolationes & illuftrationes multi-

entium , hos vero tor

plicanti dicebat : Recede, Domine, a me, ut

que & corqnz; apt;ea

obedire poffim. Si ab aliis obSuperiorum man-

fquif,fev exornatos,

data vexaretur,id unum refpondebat: quid vis,

VI

faciam tibi? Prophetae dictum eft: ut jumen-

tum factus fum apud te, & ego fempertecum.

í

^.

EXEMPLA DO

.MESTICA.

ita La C.

lbde

V. P.Petrus Faber ad nutum parebat. S. Ign. V

m

— Qualitas.

licet fciret, ex fuo ad locum imperatum difcef- 27-

Ínatius quanti fecerit obedientiam, pri-

fu fpem fructus,aut valetudinem primum recu-

Vital.&. c. L. (S.

4. kem H.

3nario ex ejus epiftola colligi poteft.Item

peratam laefüm iri; neque enim nos, abjebat,

S.p.».l. 7. cum patrem quendam infignem, fed in rebus

voto obltringi, ut ad falutem multos arbitratu

2, n. 28.

agendis fuze fententiae tenaciorem poft mul-

noítro vocemus, fed ut filii fimus obedien-

Amie

1506.|

ta media fruftra adhibita e focietate ejecit, ad-

tes.Unde licet fciret, pro fe retinendo fcribere

8

vocatque ad fe P. Joanne Philippo Vito Socio,

Principes, Refpublicas, Proceres &c. tamen

Secretari, ades, dixit, excipe : teftatum volo

ad nutumS.lgnatii 2bibat. Volebat fubditos

focietati; quid de obedientia fentiam, fimul-

non confiderare mala in Superioribus, fed fo-

que undecim dictavit capita, quae P. Ribade-

la bona, nt fic eos ex aniimo poflent honora-

neira teftamentum S. Ignatii appellabat, & ab

re. Imofividerent, Superioros longe a virtu-

Vitaltid. eol.c.ref»runtur. Dicere quoque folebat, eos,

Jel. A

te abeffe, eo acrius ipfis enitendum elle, ut ipfi

li. vi

Maff. . 5 4$ui in obediendo voluntatem tantum, & non

fe divini amoris, timorisque refpectu, in ftatu

6,7,

. judicium pariter cum Superioris judicio con-

fuo perficerent, diligentia, fiGelitate, alacritate

lutó

formarent, àltero tantum pede in religione

$M I

obfequii; nam ita demum ubi fe gratos ipfi

Áti,

effe, & pleramque in magna incommoda inci-

Deo efficerent, dignos per obedientiam fore,

dere, & graviffimis perturbatze confcientize

quibus etiam boni Praefides concederent

3

t

]

lr

ftimulis ac moleftiis implicari.

Hinc cum P.

VL P. Joannes Nuncivs Barretus ex morbo Hift. See,

Hift. Soc.Jacobo Loffio in Siciliam abeunti mandaffet,

àd mortem decumbens ajebat, fe, modo S. Ign. P. t* l- t4-

p.r.1. 8 n.ut fingulis octiduis ad fe fcriberet, & ille dili-

aüueret, nequaquam recufaturum, ita apimam * ! 19

genter fingulis octiduis id przeftitiffet, fzepius

agentem, ac vel poftridie expiraturum, in na-

Ícibens hoc ipfum, quod nihil fcriptu dignum

vim inferri, cum tamen itaaliqui a mari abhor-

illa hebdomade contigiffet, legens tales literas

reret, uttritum illud : Attufzeve Aquilonun-

affirmabat,confeffionem illam longe gratiorem

quam mea vela videbis: identidé fibi occineret. -

fibi fuiffet, quam fi multa & przeclara geffiffet.

VII. Ernanuel Alvarius Conimbricze 1 546, Ibid. 1.6.5.-

Ib.!m

Vital2.c,

II. S. Francifcus Xaverius tam erat obedi-

juffus fcribere affe&um fuum ad gratum in fo- 97*

W

$9.

entize ftudiofus, ut vix indicata S. Ignatius vo-

cietate, nihil, ajebat, mihi melius eft, majus-

luntate, quia volebat, ut Indiam peteret, mox

que eligere, qnam obedientiam parentem feli-

omnes difficultates & difcrimina contemnens

citatis, Antonius vero Quadrius, paratiffimus,

ad iter fe pararet, nec minori alacritate füfci-

ajebat,fum,fummis & infirmis dehac focietate

Ib. 1,6.c,8. peret. S. Ignatius velut Superiorum fuum adeo

Dei mei, & Domini]efu Chriftiinfervire; Id u-

aeftimabat & venerabatur, ut nomen illius a

num cupio,nihil ut mihi unquam mandent, vel

literis praecifum in reliquiaria theea inclufum

mapdare omjttant, vel concedant, quo mihi

[

indul-

Tütulus: CH Obedientia. |

3559

indulgeant, fed me fevere ac libere ad füam

randi conftantize gratia, fimul u aliquid jufte

voluntatem regant.

Patris dolori deretur, fed nec parentis lacry-

Intib In-... VIII. Quidam pater dicebat, homines focie-

mie, nec virorum principum,.quidomum eum

golfi-c.13. tatis effe debere,ficut materia prima,

patientes

reducturi aderant, preces, nec Pontificis im-

* 47

AnnalLu-

Icilicet fe aSuperiore quavis forma informari.

;

peria, quze fubrepta effe dicebat, apud ado-

IX. P. Valentinus Carvalius,cum duodecim

lefcentem tanti erant, ut quidquam illis con-

fit. 1565. jam annis eximia cum laude füperiores fcho-

cedendum fibi putarét ; aditurum fe ad Pon-

las docuiffet, & Thefes do&iffimas pro defen-

tificem , & caufam fuam apud sequiffimum

fione imprimi curaffet, vocatus repente ad

Principem Chrifti vicarium feliciter perora-

x'æ—" c;

navim, ut in Japoniam navigaret, relictis om-

turum ; illos vero inimicorum, non atfinium

nibus, nec verbulo addito, itineri fecommifit.

Vita P.r.

partes fuftinere,qui fe e falutis portu abreptum,

X. Joannes Berchman cenfebat, in rebus

iterum furentibus rerum humanarum flucti-

P*&39. minimis ftudio maximo obediri debere, quo

bus vellent exponerfe. Talia dicentem ardenti

intelligerentSuperiores, quanto in pretio man-

ore, oculisque ubertim flentibus, quum fle&tere

data fua haberentur. S.Ignat. eo etiam nomi-

fe poffe defperarent, qui advenerant, Proceres,

nehunc magis diligebat,quod tam praeftantem

Franfcifcus Borgia Preepofitus Generalis, qui

P.2.pag. deobedientia epiftolam ícripfiffet. Semel in

adolefcentis ardore fuerat delettatus, objecto

115

Ífummo zeftu ter quaterque uno die foras ex

obedientize nomine, monitumque, ne, dum

obedientia egreffüs, cum a cubiculi focio mo-

contra legitima imperia acrius tendit, Socie-

neretur, ut attenderet, ne per imprudentiam

tatem ipfam amitteret, cui obfequi cura effet

peccet, & in morbum incidat, refpondit: mi

prima; ita momento refrigeravit, ut ne ver-

frater, prudentiam ego moderatoribus relin-

bulo quidem mutire aufüs, fed lacrymarum

quo, obedire mea folius cautio eft.-

plenus abierit,currumque fratris confcenderit.

Hift. Sec.1.

XI. Septimanea quidam ex S. Francifci fa-

Valuit obedientia egregiee indolis index, &

157 milia apud nos exercitia faciebat, cumque fa-

poft aliquantos dies victor, ac tyronibus red-

u

crum legeret,cafu intereant Novitiorum aliqui.

ditus, ejus fanctimonize locavit fundamenta,

Jamn facro ad tremendiMyfterii elevationem

cui Salletanae palmae coronam impofuerunt,

.exlempi.'

ventum erat, cum ecce pulfatur Novitiis cam-

. XVI. Violentius adhuc blanditur Evange- !b

panula, & repente audito figno omnes confür-

lii propagandi affulgens e propinquo fpes, vi- !2«

— : gunt, & abeunt. Poft facrum obftupefactus

ris preefertim, quos hujusce operis amor extra :

. Pater, & converfus ad noftrum, tanta, inquit,

patriam, Europamque, ultra Oceanum traxit ;

de Societatis obedientia audivi, quanta nun-

& nihilominus in hac tanta generoíae mentis

quam credidi: nunc tanta vidi, quanta audivi.

illecebra obfequium Xaverii Calpari Barzeeo

D.

Ibdem lib.. . XIT. Joannes AntoniusApulus Novitius fze-

potius fuit. Bis exemplum dedit. Ormuzii

17112 -pe a magiftro Novitiorum rogatus in morbo,

agitantem evocarupt, miffis Legatis, Arabise

quando mori vellet? femper refpondit: cum

vicini accolze, ad quos viri fama pervaferat, &

tu Pater veniam dederis.Cui Pater ergo,inqui-

pollicebantur, fe monita ac fcita chriftiana fe-

ebat, cras hora fecunda morere, ita facttum.

uuturos, fi ad ipfos iret. ' Sollicitabant Per-

Annukæ.

XIII. lldephonfus Lopez cum prius ipfe

1 dis regiones, quae albam ac metenti oppor-

1596. fol. fuiffet medicus, & in focietate, Coadjutor fa-

tunam meffem 'oftendebant ex propinquo,

557;

&us, gravi denique dolore laterum preffus,

ipfe ardens animi, & longinqua aggredi para-

videret medicum ab ea curandi arte recedere,

tur; & Xaverius Orientis fines, ignotamque

a

— quamipfíe longo ufu expertus fuiffet falutarem,

poniam abierat, ut facile contuli non poffet.

magna cum animi tranquillitata ad ejus prae-

h

7

is quamquam blandientibus ,. quia. infüla

*

fcriptum fumpfit medicinas, & fic obiit.

excedere Xaverius vetuerat, major fuit Bart-

Joh. Rho.

. XIV. Pater Gonzalez Cardofus quamquam

zseus, obfequii laudem tot gentium conver-

Hitt, virt.

divinitus fuiffet admonitus in eo, quod impe-

fioni praehabens, ne ducis injuria pugnaret

14.c.6 n

'rabatur itinere, fibi fceleratorum hominum

Idem Gose fubfiftere jüffus ,. nulla rerum ge-

3.e

. fs.

- infidiis effe occambendum , non ideo tamen

rendarum fpe, ab illo, quod obtinebat, prze-

ab eundo fe continuit, fed jubenti dixit: Ego

fidio, elici potuit; fed ardorem animi in vi-

cina vertens, tanto validius ad evangelicum

vero iter ingrediar, fed fcito, me neque eo, quo

u

mittor, perventurum, neque huc porro rever-

opus incubuit, quanto longinquis excurfioni-

furum : Cumque ea dicta joco elevarentur,

bus.prolibebatur ; nempe arétioribus finibus

lp

h

iter illud fibi füpremum intrepide ingreffus

inclufum ignem acrioribus flam

eft, in eoque, monito prius focio, ut fuga fe

ma graffari videmvs.

mis, iu groxi—.

periculo jamjam inftanti fubduceret, paulo

.XVII. P. Joannes Ba

ptifta Pifcator, B. Aloy- Ib-exempl:

fii Gonzagae olim Tyrocinii magifter fuit,

14«

Y

poft ab impiis czefus, obedientize Jaudem ab

ipfa morte decerpfit. ..

quod ad przecipiédam viri fan&timoniarm pree-

Jb.exempl.: XV. Difficilius adhuc pietatis ardoribus,

dicedum fuit, &NeapolitaniCollegiiRector dié

.60"'

!O.

quam ingenio moderamur, quia honeftius ejus

claufit extremum, ad illum usque obedientiae

retinendae caufa obluétari videmur ; fed hujus

fummus. /Egro ac tenuiter fpuritum recipro-

etiam luxuriam veluti quamdam, obedientia

canti cibum ('id eratex coéto olere acetarium )

depafcit, ut ipfa validior injuria frugem ferat.

obtulit valetudinarii minifler,quem;ut alacrius

Rodulphus Societatis ineundze certus, fuga fe

fumeret, medentis praetendit imperium. Ad e&

aterna e domo in noftram receperat, & repe-

vocé nihileffatus pifcator, conniti, & quamvis

titis parenti precibus, jubente Pontifice, tan-

ftomacho reluctante, effe coepit, tantavi, 'ut

ti

fper apud fuos effe jubebatur, fimul explo-

tumente ac rubente facie, oculi ipfi orbibus

Yyy2

' ]?.Ln

& P. Lein, Man, Bibl, dimn, LL

$60

JBiblioibera Manualis Gonäma:&ig

lum fere aut'exiguum fructum fecit; caufans

jam extantes, multo fanguine fuffunderentur,

ac fpiritu intercepto pene fuffocaretur: nec

fatis clare indicat hiftoria focietatis , quia fci-

tamen definebat, donec reverfus adminifter

licet illud iternon fufceperat fuperiorem nutu,

ropere inde inimicum naturze cibum amo-

fed fuze pietatis, fociorum & Proregis impulfu.

P

itus eft, hominis virtutem fine fine admirans,

-XXLI. Cum anno 1552. omnia inter noftros

ul

i debitam noftris ex legibus medicanti obe-

Conimbricae turbarentur, juffit. S. Ign. P. Mi- Htft. Soe.

d

ientiam in tanto vitze difcrimine,

vel verbo

chaelem Turrianum,& P.Borgiam exHifpania P* 1 l 2&

!

violare, religioni fibi duxerit ; ut qui optime

eo fe conferre; fed cum res per fe viderentur '^ 32

fciret, nebis quidem obedientiam votum effe,

jam compofitze, neceffe non duxerunt illi, lo-

vivere opus non effe.

co fe movere. : Verum dein graviores turbae

tit

feexemp, XVIIJ. Judicentviri fapientes, paremne, an

exortze fünt, quze ex omnium fententia even-

1

tnajorem laudem meritus fit in eo, quod fub-

turze non fuiflent, fi dicti duo Patres in Lufi-

;2- D.

jiciam Hieronymus Natalis ; ego enim, qui

taniam 1e, ut Ignatius jufferat, contuliffent;

nimirum ait Orlandinus, füumma potiffimum

utriusque fa&um arduze plenum virtutis effe

video, rem in medio relinquam : Miffus ab

capita Deus movet, docetque ac multa in re-

Ignatio Natalis, ut per Hilpaniani conftitu-

bus gerendis per imprudentiam prudentium

nimis Adminiftratorum peccantur.

tiones a fe longanieditatione defcriptas evul-

,

garet; atqueinterpretatur, quamquam tantus

XXIJ. Scripferat P. Laynes Provi

ncialisIta-

effet, tamé modeftize ufürpandee caufa Pintise;

lize ad S. P. Ignatium, cum eo leniter expoftu- Hift. $oc,.

lans,quod omnes Patres Romam vocaret. Re- !« 12. n. 82

quum a Borgia Collegii fundatores religiofis

epulis exciperentur, easdem fuper menfam le-

fpondit S. Pater, dolere fe vicem Laynis, quod,

;?)'im

gere non dubitavit. Id maxime agebat, ad no-

licet admonitus, nondum tamen communia

privatis anteponeret, refcriberet proinde, quid

wum illud Ignatianze prudentize atque fapien-

tize lumen omnium animis füfpenfis, & ecce

poenitentiae ob hanc culpam fübire vellet ; cui

tibiaBorgia, qui aliorum quidem modera-

refpondit Laynes, fe has literas non femel mul-

tor, nullum tamen in Natalem imperii jus ha-

tis cum lacrymis legiffe, ac angi vehementer

hno:]

quod parentem fuum hac in re offenderit,

iun (

beret, aliquid extemplo his, qui recitabat, ex-

Dulion,

plicandis, ornandisque dicere jubetur. Res

quodque viginti annis nondum perfe&e judi-

Yf

erat paulo durior,& humana fapientibus etiam

cium füum deponere didicerit.

Dolore- fe

fummopere, agnofcere culpam, ac petere, ut

iniquior, juberi ab eo, qui imperium in fe non

ho

haberet, & perfonie, quam fuftinebat, au£cto-

fe quamprimum Provincialiatu , concionibus,

ritatem extemporane:e orationis periculo ex-

aliisque literis aeternum exueret, Romam vo-

Is

caret, & velad culinam yel ad hortos, aut do-

lj.

poni. Sedpotior Natali obfequendi curafuit,

& victo egregie animo conftitutionum legum-

mum purgandam, aut Grammaticam docen-

que noftrarum celfitudinem facto ipfo, cui pa-

dam zeternum,fi vellet, & quamdiu vellet,man-

/

riaverbanon inveniret; Juculenter approbavit.

ciparet, velfi menftruas difciplinas aut jejunia

imponeret, omnia fe facturum pro culpa hac

Anni,

äoexemplb

XIX. Invidendum veteranis apud Lugdu-

$0.

nenfes, celebri Joannis laudatiffimi olim mo-

expia"nïäa. Satis id fuit S. Ignatio Vo;uiife;

VOb

nachi exemplo revocato, obedientise Tyroci-

Uxulitas.-

Isj

nium Sebaftianus Davinus depofuit. Jacen-

tem enim temere in horto aridum ramum, ut

XXIII. S. Francifcus Xaverius fcribens ad Lib. 2. CP

depangeret atque affunderet tamdiu quotidie

P. Paulum Camertem, credas mihi, inquit, ti- ** .

bique perfuadas velim, nihil effe tutius atque

aquam, donec virefceret, juffus, nulla praeab-

ab omni errore remotius, quam femper opta-

furdi imperii interpretatione ufüs, parere ut

fubito coepit, ita diutiffime füumma quadam

re fibi ab aliis imperari, & imperantibus ex .

alacritate perfeveravit. Rifüm movere poterat

animo obtemperare.

Hinc fzepe, licet d

E Lq 2, epiæc

fubditorum obedientia non dubitaret, tamen t«

vaniffimus labor, nifi admodum comprobaf-

fet eventus, uberem effe obedientize fructum,

füb obedientia imperare folebat pro majori,

N

illique ipfam parere naturam. . Sive ea ignoti

ut ajebat, ipforum merito.

UT

XXIV. P. Cafpar Barzaeus

Gyoæ ih mor- Hift, Soä

dnq )

ligni conditio fuit, ut etiam aridum longa irri-

bum lapfus a P. Antonio Gomio Re&ore per P- !« l&«v

Usc

gatione iterum viveret, five, quod, vero pro-

pius, adolefcentis obedientiam commendare

jocum juffus eft convalefcere quamprimum ***

voluit Deus, longos poft menfes rediit paula-

*

quod imponendam humeris ejus crucem do-

mi jam paratam haberet. Poftridie P. Cafpar

tim viror, & ramus ]

am arbufculs in novas fe

frondes, ignotique generis induit, auctaque

de cubili furgit, Gomio fefiftit ad omnia expe-

ad juftam magnitudinem tyronibus, qui eam

ditus & alacer. Idem ex tempore juffüs concio-

nari inrefectorio,tam expedite id fecit, ut nun-

obedientize arborem appellavere, diu exem-

Xeno;

plo fuit, atque admirationi. Nollem equidem

quam meminerit, fe folutius dixiffe; & cum

4.de

novarum 2zedium fübftructione in hortum

majori fru&tu. Alio tempore a Gomio Rectore

dici]

juffus Andream Carvalium Ducis Alcacefii fi-

progrediente excifam fuiffe, potuit transfer-

lium ad Societatem adducere, fecit, adduxit.

ri, ut nobile virtutis monumentum ; ideoque

Vita €. 9».

g

ne omnino oblivione exarefcat, in hos virtu-

*

Y

XXV. P. Balthafar Alvarez ajebat, fecurita-

m'ioiü

tum hortos libenter intulimus.

tem in agendo cum proximo, cum ex obedien-

ld

&lift, Soc.

ANece[Dtas.

tia fit, eflevaldemagnam, adeo utfi quis obedi-

p.r1l14. XX. P. Melchior Nuunius Indize Pro

vin-

endi caufa infames foeminas accederet, ut illas

no 13 l []

cialis in Japoniam primum, poftea ad Sinas

Chrifto lucraretur, cum eis agens mundiffiinas

L. 1. 5. n.

ngee

$34- . 16.,

Evangelii promulgandj caufa Profe&us, nul-

cogitationes hab-erfat, quafl eifef« aliqïu,is.A

]us;

$. 87-

4

fïtulds CH Oledientia, —

s6i

lus; & fiex propriavoluntate in cubiculo fuo

maneret, foedis ibi cogitationibus uteretur.

fuiffent, nemo tamen inventus fit, q-uï ante fi-

gnum pugnae hoftem repellere tentaret.

Ipfe nunquam animum abjiciebat in arduis,

V. Duo Turcarum Principes,

Muftpha, qui Fierim,

in quibus obedientia illum collocabat, etfi ad-

Cyprum expugnavit,

& Mahometes, in collo- Kemond, ,

$,

verteret fe talentis deftitutum ad eas fuftinen-

l TA

das. Dicebat enim,

í

eru

uio cum Oratoribus chriftianis habito dixiffe '-4 deortu

deducet

ex quo Deus religiofum

ntur, mirari fe, in Kuropa non feverius in

: T Fo 9.

pofuit, ipfe eundem

; etiam cum pro-

rebelles & feditiofos cives animadverti: fu-

fe&u ; quod fi illum

plus oneret, quam ferre

poffit, feipfüm oner

at,

umquidem Dominum uti pro fymbolo his ver-

lere,

uod illi deeft.

quia in fe r.epepi,t fup.-

bis: aut moriendum aut obediendum. Ethanc

Hift. 80c.1.

.XXVI.

Nea

legem ab omni Princi

poli magifter quidam ob cülpam

vandam.

pe inviolatum effe fer-

12. n. 25, jujï'us AB

obadilla cibum

humi fumere, & fri-

gida levare fitim, cum

V. Scipio Africanus cum in Aï'ricä' bellum Beierlin, -

apud Oviedum quere-

gereret, oftendit viros armatos, quos fecum intheatr,

retur, fe paenitentiam t

alem fine valetudinis

habebat, & turrim przeterea excelfam in ma- V«Obed.

detrimento peragere n

L:

on poffe, hortatus eft

ri, & dixit: Nullus horum omniu

ipfum Oviedo, utalacr

1

-

m e&, qgi.no lg.

ter pareret, nam frigi-

non confcenfa turri femet in

Í

dze poculum medicinze

calicem fore, paruit il-

turus fit, fi ego juffero.

x*mare g'ræcipi*taf

ln

' le, atque ex eo p

otu & feffi

d

miorque eft factus.

one convaluit : fïrf

VI. Fulgofus de quodam Affyriorum Prin- Fv

lgofus

^

ucunditas.,

*

cipe refert, quod dum in praefentia exteri cu-

lib. 2. c. $.

jusdam Legati de militum fuorum gloriaretur

terum mes

!i,t?o

. XXVII. B. Aloy

f. dicere folebat,

fc

e rhagno—

obedientia, ip

ere recreari, quod fcire, religionem navileffe

feque ex multis, qui in turis ca- ROr9b,

cumine vigilias agebant, unum ex illis nomi-

; fimilem,in qua propter obedientiam non mino-

ne ad fe accerfiviflét, is confeftim ex eadem

res facerent progreffus, qui juffu Gubernatoris

otiofi fedent, quam in remigendo defudant. -

fe turn deorfum egerit praecipitem.

Annal Li-

XXVIII. P.

$. IIX.

thuan.Co ,tuor

Joannes Gerardinus Belga qua-

Bulion,

votorum Profeffus in agone rogatus,

']EXEMPL

A BESTIARUM.

quid de obedientia fentiret

; refpondit: qui

116.06-.

vult lzetus effe in agone,

L(G

allus Columbani Abbatis difcipulus & M. Marue

fi obediens Superio-

Hildeboldus Diaconus pifciculos,

quos lïäSleyä...Ca 3'

An.nuæ

ribus , & refignatus ad

omnia officia.

de flumine reticulo traxerant

, in folitudine

XXIX. P. Nicolaus Denotarius, olim Pro-

alfaturi ignem concinnaba

i

1586. f.

vincialis Romze, moriturus cum rogaretur a

"

nt, cum interim ur-

19.

fus mire magnitudinis propius accedens, Dia-

Domefticis, quid vellet eos meminiffe? re-

conum quidem terruit, fed Gallo jubente, ut

fpondit, ftudium obedientize fe commenda-

ligua igni inferret, obedivit: Hoc ideo fane

re ; id enim fibi in hoc articulo

mortis füm-

hic referendum duximus , ut

$nam fecuritatem afferre.

qui praepofitis

Annuäel

CXAX. D

I

fuis reniti audent, tali exe

mplo magis confun-

gnatius Martinus dicebat, idfi-

dantur,

quando & fylveftres ferze juffa Santto-

3598. £

bifolatii & fpeiad imm

1

ortalitatem confequen-

rum revereantur, & obfervent.

158.

dam praefertim effe,

quod nunquam meminif-

Sic & D. Elie-

fet, egiíle fe,

ronymo urfis etiam bellua fer

ocior leo obfe-

&

ut ad fuam voluntatem fle&eret

quium przeftitiffe dicitur ; Afellum monafterii

Judicium Superioris. Unde obtemperavit il-

ad paífcua educere, pafcentemque comitari af

lis fumma femper fide,

nunquam de praefidio

& ftationeé dec

fuetus, agafonis fungebatur oflicio. Sed afello

collocavit.

S

effit, in qua obedientia illum

amiffo juffus ipfe ligna dorfo deferre, onera-

ri fe multa cum manfuetudine patiebatur, do-

il

VII

nec poftea inventum ante fe ad monaíterium

EXEMPLA

. PROFANA.

agens reduxit. Ecce bruta animalium fenio-

Plutarch,

rum juffis obfe

quuntur, & homo rationis ca-

[. A gefilaus celeberrimus . Lacedaemonio-

pax audet refragari.

apud Ro-

rum Dux, cum ei rem non minus feli-

$u

driq. pI. 8 Ld

lT. Legitur in vita S. Arnulphi de Bruxella Spezil ex

L[þVv

tF. $. C. 7

€

citer, quam fortiter gerendi mandata ab Se-

monachi Ciftercienfis,

quod quodam teinpo- £/»l. dife

natu allata effent, quibus domum revocaba-

re, cum in Gratia. ( cui certum nomen eft

?» exempl,

tur, e medio fcilicet honorum curfü, omiffa

J

345.

moraretir, id officium impofitum fuit ei , 1

Hs

rei profpere conficiendae maxima opportuni-

famulo fibi adjun&o,

quotiescunque neceffe

tate domum illico fe recepit; quod quidem

ellet, fruges faccis imp

olitas, ad monafterium,

majori Jaudi, quam univerfa reli

carrucaret, /JIterum

£&ta, ducebatur.

Y

qua illips fa—

quein iisdem faccis panes,

qui fratribus G

rangize certis per hebdomadam.

Kenoph. . ][. Chryfantha miles cum e

lata jam ac vi-

diebus fufficer

e poffent, reportaret. Contigit

ata bipenni hoftem effet percuffurus, ut tu-

autem die quadam eum cum curru

diícipl.

bam receptui canentem audivit, a&utum ab

frugibus

onerato ad monafterium deveniffz,

Cu

mque

Plutal!dh.

"hofte illefo, placide ac compofite receffit.

ante molendinum faccis ac frugibus ev

acuatis

to, 1, in

l]. Paufanias Grzeci agminis Imperator,

currum fuum exoneraffet, cum eodem currü

«

cum inter facrificandum Mardonius Dux Per-

Marcell,

farum inexfpettatus irrueret, fuos omnes ab-

ad proximam Grangiam (quse nova cüria due

citur) profectus eft, Ubi cum negotium, pro

jectis ad pedes clypeis juffit quiefcere; nec

quo illuc ierat, expleffet, etiam duos porcos,

prius hoftem repellere, quam pugnze fignum

quos à Praela

bus

to fuo licentiatus dare pauperi«

daretur. Quod illi tam obedienter preeftite-

ropofuerat, in duobus faccis incl

ludens

ora

l

x

a

ccorum ligavit ,

tis

Kunt, ut, lif;et plures eom ab hqiie jam caefi

Heisq'ue in curru loca

ad

ïyys—

562

Biblietbeca Manualis Concionatoriue

cum fratrem in fylvam ire præ/clvepit , atque

-adxf monafterium remeavit.

Cumque jam

. folicite agere, ne procelli illic demorati, aut

portze monafterii appropinquaret, eidemque

rent metas, aut alienam

.. porci tanquam animalia inquieta importune

proprias transcende

Abüt

——

glandem in fua da

mna manducarent.

erunnirent, timens vir Dei,-ne forte quis-

frater lzeta fronte,

& libentiffimo animo, quia

uam hujusmodi occafione in füfpicionem la-

0"

beretur, brutis animalibus tanquam ratione

obediens erat, juffa fa&urus in fylvam pr

utentibus locutus eft dicens :

udite porci,

ceffit.. Sed cum multi tranfüffent dies, &

tempus poft tempus fugace

s vices peragent,

audi e verba mea, fi difplicet in oculis Dei,

ui devotus elfet,

ne, ficut propofui, in ufus pauperum vos ex-

redi&us frater, quippe q

e

gravi

ter ferre coepit, fe

divinis exemptum

endam, licentiam habete grunniendi, ficut

& facitis. Si vero gratum eft, & acceptabi-

myfteriis,

nec miffarum celebratioriibus, nec

exceffum capitulis cum re

liquis fratribus pol-

ie Deo meo, ut per me de carnibus veftris

o accen-

fe intereffe... Un

de pio quodam Zel

avida pauperum réficiatur efürles, preecipio

fus omnes procellos in unum conge

ftos, his fi-

^ obisin nomine Domini, ut penitus ab hoc

milibusque verbis a

2

i

ffatur:* Ecce,

inquit fra-

importuno grunnitu ceffetis. Res mira: Con-

bus, quibus vo-

tinuo porci illi, qui diu, multumque intra

tres porci, quoniam his die

bis folicitus cuftos interfüi, fatis abundeque

faccos clamitaverant, preecipientis obedien-

tes adjurationi, atque imperio, grunnire cef-

docui, inftruxi , informavi, ubi & ubi non

eto, n8e

- liceat vobis pafcentia ora porrigere, p

: ^* faverunt. Tunc vir Dei filentibus procis mo-

dentes, vel Con-

nafterium ingreffus, ad pitrinum usque per-

has ampliffimas metas exce

ventui lites vel vicinis damun

a lafcivis difcur-

- rexit, ubi faccos fuos panibus implevit. Quod

dum fa&um fuiffet, & iidem facci fuper por-

- fibus excitetis, praefertim quia nec fpatiamen-

ta licita conceffaque "vobis ar&ta funt, nec

cosjjactarentur , qui in duobus faccis inclufi

7

habebantur, miro modo, ac fi mortui effent,

landium copize, quibus pafcendi eftis, par-

cior

i hic manu jacent difperfze. — Ego

jam ac

incitari ad grunnitum minime potuerunt :

lan-

Quoniam Dominus nofter omnipotens ,. qui

Conventum pergo, ubi to

rpentem jam &

um refocillabo, at-

precibus famuli fui eos quodammodo obmu-

euentem animum paulul

que fic vos revifurus revert

or. His igitur ver-

tefcere fecit, nonnifi permiffione ejusdem

i:e commendavit,

naturalem eis grunnitum reddidit.

Igitur

* bis porcellos divinze cuftod

panibus onerato curru, in viam füam profe-

&abiit. Verum cum iniqui

vicini refcivitlent,

& liberis, quo

tus eft.. Cumque jam longe rémotus effet a

»orcos cuftodem non habere, -

- vellent, difcurfibus agi, Cq

üippe cum nuJus

muro inonafterii, procis fuis licentiam grun-

1c ad fua.

niendi

ficut antea confueverant) ' verbo

adeffet, qui prohiberet)

ceu jam nut

nt, gavififunt, c

lam in infidiis/

reddidit ,

qui ftatim inquietudine folita cla-

vota prata virere

morem emittentes ,' donec ad Grangiam ven-

ppüti—fünt,ïcurio

fiffimo oculo intuiti .funt, ut-

as fibi metas improvidum pes

tum eft, grunnire & clamoribns infanire non

rumne praeícript

ceffaverunt. Eosdem autem porcos fic

;

cus transvaderet

.Sed cum diu defideraffent, &

N

4

utpre-

ré

ffe&u ; porcis iipofitas

ofuerat, pauperibus dedit.

. fpel fuze fruftrarentut

hiï ^ (fedy &

leges devoti cuftodis

ftri&e fervautibus, vi eos

4bitdit. — ]II. Erat in Dioecefi Monafterie

ftatnerunrt. Un-

1eexemp junc eftinfigne quoddam Monafterium Or-

ad preevaricationem impellere

dentibus verfus

de arreptis fuftibus,

Hagris, tri

,l Zs

dinis Cruciferorum, cujus nomen ob certas

ftias deduxerunt.

caufas fubticeo, habens in circumjacentibus

prohibitas fylvas invitas be

i

fu-

Sed, O res nimium admiran

a! Cum porcelli

fibi locis fylva ambliffimas, ad quas non

3

tum eft, a&iusque a

a

punctum praefixi

os modo, verum etiam aliorum procellos

vi,ut di£

termini deveniffent, pi

itaviflentque attores,

'fumpto condigno pretio idcirco minare foli-

ti Fnem vifuros, me-

ti funt, ut autumnali tempore rapidis flati-

jam jamque fe infaufti vo

mores facti praeccpti, quo

d fraterimpotuit re-

büs dejedas glandes infra transeunte porci

vultibus,

terrentibus Íe ar-

colligerent, & fic dul

ci pabulo incraffati efi-

jectis cum impetu.

D

mis contemptis, pe

de quogue in transyverfum

bus hominum fierent aptiores..

. Cum igitur

- girato,trans di

varicataimpellentium crura ra-

uodam ternpore dives quercubus fylva , de-

vidis curfibus agebantur. Stab

antattonitihoc

lapfis glandibus u

Itra folitum copiofe refperfa

& adrem

frerium praedictum non fa-

videntes hoftes fraternze fzel icitatis,

jaceret, & mona

nimis infolitam invidi obftupuere fubulci. De-

cilem nummum de alienis fagin

andis procel-

let invidis

-mum tam non minus fuam invidiam, quam

' lis in pretium caperet, ( quia fo

bruti animalis obedientiam admirantes, pro-

fupplicium effe aliena felici

tas

vil

lani cir-

]

e&is armis,. depofitaque invidia, concito ad

cum commorantes, qui &

Apfi in proximis

iylvis fimili fpe porcos alebant, monac

hi.s

P

riorem monafterii greffü abierunt, cul recen-

^ter orta prodigia enarrantes,

reparata chari-

de fuo lucro deffeventes, communicato invi-

De quo

cem. confilio ftatuerunt diligentius fe obfer-

tate veniam de invidia petierunt.

á

fit Deus benedi&us in fzecula Am

en.

vare velle, ne forte porci monachorum exor-

& celebr

l

1 Ihido di&b

batis metis in fuas fylvas improvidos pedes

IV. Accidit quoddam mirabile,

?. ex8

memoria dignum ,

apud civitatem Eugubii.

20

»a

defigerent, quaten

us vel ficin monachorum

'S. Pater Francifcus

Perce-

Nam cum adhuc viveret

damna fumpta occafione fzevirent.

erat in territorio ejusdem quidam]

upus terri-

it ifta fecretius Prior, & rufticam. plebem

— bilis magnitudine co

rporis, & ferociffimus ra-

raterna invidia laborantem ingemuit. Ne

ralia, fed homi-

E

tamen infaufti defiderii füi male fperatos con-

bie famis, qui non folum ani

mies

| fequerentur effe&tus ,. advocatum ad fe Lai-

nes, & foeminas devorabat : ita quod o

Glves

*s

um

H Tündus jCI'II.A Obf'd;entia; ;

J

45

vives in tanto terrore tenebat!, quod omnes

lupe, ego volo; /qugd tu dexs.' mihi fidem, ut

ibant muniti, cum egrediebantur terram, ac

poffim evidenter credere, quod promittis. Et

fi deberent ad bella funefta procedere : nec

cum extendiffet S. Francifcus manum pro re-

tamen fic armati valebant dicti lupi: morda-

cipienda fide, lupus etiam levavit pedem an-

ces dentes ac truculentam rabiem evadere,

teriorem dextrum : & blande, & leniter po-

quin eidem per infortunium obviabant. | Un-

fuit füper manum S Francifci, figno, quo po-

de tantus terror omnes invafit, quod vix ali-

terat, fidem dando.

'Tunc S. Francifeus ait:

quis extra portam civitatis audebat fecurus

frater lupe, preecipio tibi in nomine Domini

exire.

Volens autem Deus notificare fancti-

noftri Tefu Chrifti, quod venias a modo me-

totem beati Franciífci civibus fupra diétis, cum

cum ni! duhitans in civitatem, ad faciendam

ipfe beatus Pater tunc temporis. effet ibidem

pacem iftam. Etlupus obediens ftatim ccepit

compatiens illis, difpofuit exire obviam dicto

iter cum S.Francifco,tanquam manfuetiffimus

lupo: cui cives dicebant: cave, Pater Fran-

asgnus: quod videntes illi de civitate , coepe-

cifce, ne portam exeas : quia lupus, qui jam

runt vehementer mirari, & novitas, haec fta-

multos devoravit, penitus, te occidet.. San-

tim per civitatem totam infonuit: ita quod

&us autem Franfcifcus fperans in Domino

omnes tam viri,quam mulieres,magni & parvi,

Jefu Chrifo, qui univerfze carnis fpiritibus

ad plateam fimul convenerunt: quia S. Fran-

dominatur: non clypeo prote(tus, vel galea,

cifcus ibi erat cum lupo. . Congregata igitur

fed figno S. crucis fe muniens, exivit portam

populi maxima multitudine, furgens S Fran-

cum focio, totam fiduciam fuam jactans in

Domino.

cifcus, fecit illis mirabilem praedicationem di-

Etfic fideliffimus Pater Francifcus

cens, inter alia, quomodo propter peccata ta-

intrepidus exivit ad lupum : Et ecce multis

les peftilentiee permittuntur, & quanto fit pe-

cernentibus de locis,in quibus ad fpectandum

riculofior vorax flamma gehennze, quae habet

afcenderant,lupus ille terribilis contra S.Fran-

in aeternum devorare damnatos, quam rabies

cifcum , & focium aperto ore currit , contra

lupi, quze non poteft occidere, nifi corpus, &

quem 5. Pater oppofuit fignum crucis, & tam

quam fit pavendum in barathrum infernale

a ífe, quamaíocio virtute divina lupum

demergi, quando tantam multitudinem un-

compefcuit: & curfuüm retinuit, & os tru-

um parvum animal in tanto pavore, & peri-

culo detinebat.

eulenter apertum conclufit, & demum advo-

Revertamini-ergo, chariffi-

cans eum, ait :. veni ad me, frater lupe, & ex

mi, adDominum, & facite poenitentiam di-

parte Chrifti tibi preecipio, quod nec mihi,

gnam a lupo liberabit vos Deus in praefenti z

nec alteri noceas.

Mirabile dittu, ftatim fa-

& in futuro faucibus barathri devorantis, &

&a cruce conclufit os illud terribile, & fa&o

his dictis ait: Audite, chariffimi, frater lupus

mandato, ftatim fe ad pedes Santti, jam fa-

qui hoc corai vobis adftat, promifit mihi, &

€tus quafi agnus ex lupo, capite inclinato pro-

firavit.

de promiffione fidem exhibuit, facere pacem

5ic autem. proftrato ante fe, dixit S.

vobiscum, & nunquam vos lzedere in aliquo,

Franfcifcus: frater lupe, tu facis multa dam-

[i tamen vos promittitis fibi quotidie expenfas

na in partibus iftis, & horrenda maleficia per-

dare, & ego pro fratre lupo fidejubebo, quod

petraiti, creaturas Dei fine mifericordia de-

pactum pacis firmiter obfervabit: tunc om-

ftruendo, non folum autem irrationalia ani-

nes ibi congregati cum clamore valido, pro-

malia deftruis, fed quod deteftationis audacise

miferunt lupum nutrire continue. EtS.Fran-

eít, occidis, &.devoras.homines ad imaginem

ciícus coram omnibus dixit lupo, & tu frater

Dei factos ; Unde tu es dignus horrenda mor-

lupe, promittis fervare pactum iftis, fcilicet,

-

te mutilari, tanquam praedator, & peflimus

.

quoc nec anima aliqucd, nec perfonam, ali-

homicida : propter quod omnes contra te-

ju-

cujus laedas ? Et lupus fe u: gericulans,.cum

fte clamant, & murmurant, & tota ifta civitas

inclinatione capitis, & geftibus corporis, &

eft inimica. ^ Sed, frater lupe, ego vclo inter

caudze, & aurium blandimentis, fe fervatu-

te, & iftos facerepacem, ita quod a teipfi non

rum pacta promiffa omnibus evidenter often-

laedantur amplius; & ipfe tibi omnem offen-

dit. Et S. Francifcus ait : frater lupe, ego

fam praeteriam dimittentes, nec homines, nec

volo, quod , ficut tu de hoc dedifii fidem,

canes te amplius perfequentur. Etlupus ge-

cum efíemus extra portam, ita & hic coram

ftibus corporis & caudae, & aurium ac capitis

toto populo ifto des m?hi fidem ; quod ifta

inclinatione monftrabat illa, quze Sanus di-

obfervabis, & in fidejuffione pro te fatta mi-

cebat, omnimode acceptare, & ait iterum S.

nime delinquens. :|Tunc lupns levato pede

Franícifícus : Fratér lupe, & quo tibi placet fa-

Gextero dedit fidem in manu S. Francifci fide-

cere pacem iftam : ego promitto tibi, quod fa-

jufforis fui, coram cun&is aftantibus, & facta

I

ciam tibi dari expenfas quotidie, donec vixe-

eft tanta admiratio, & gaudium omnium tam

ris, per homines 1ftus civitatis, ita quod nun-

pro devotione Sancti, quam pzo novitate mi-

quam famen amplius patieris : quia ego fcio,

raculi, quam infuper pro pace lupi & populi,

quod, quidquid male facis, propter rabiem fa-

ut omnes clamarent ad fidera, laudantes & be-

/ dlfh

inis facis.

yertph

5ed, fráter mi lupe, ex quo adqui-

nedicentes Dominum Jefum Chriftum, qui eos

ram tibi talem gratiam, volo, qucd tu promit-

meritis illius Sanéti de ore ferze peffimze libe-

tas mihi, quod nunquam aliquod animal, vel

ravit, & de tam horrenda pefte in pace pofuit,

hominem lIzedas : promittis mihi ifta ? Et lu-

& quiete, ' Ex illo igitur die Tupus populo &

pus fignum' evidens inclinato capite fecit:

populus lupo pa&a, per S. Francifcum ordi-

od

quod promittebat facere illa, auze fibi impone-

nata, fervavit. & lupus per duos 2nnos vivens,

bantux aSan &o Et S. Franfcifcus ait : l'rater

& per civitatem ofüiatim vitütans

neminem

lgedens z

Jibliotbece Manualis"Concionatoriæ

544

ledens : nec ipfze lzefus ab aliquo, fuit curia-

venit'verum pietafis cultorem, perinde ut in-

liter nutritus. Et mirum eft valde, quod nun-

ftrumentum quoddam utile opifici, ad com*

quam"latrabat canis aliquis contra eum. Tan-

plendam fpiritualem fabricam omnibus in re-

dem lupus feniens, mortuus eft, de cujus

bus parare, in quibus, ut operam fuam navet,

sorte. cives plurimum doluerunt, quia dicti

re&tum effe Antiftes judicaverit, ne, fi id facere

lupi pacifica & benigna patientia, quandocun-

recufaverit, impedimento fit, quominus fpiri-

Et ut inftrumentum.

que per civitatem pergebat, miram S. l'ran-

tuale opus compleatur.

cifci virtutem , & fanctitatem.

non fibi ipfi deligit, quod de facto ufus fit ad ar-

Jdern t

miriücam in

: memoriam revocabat.

tem juvandam, eodem modo pietatis, culto-

mur.

rem quoque nequaquam convenit, ipfum effe,

Cog'

qui fibi judicio fuo opus deligat, fub guberna-

$. IX.

tione fui artificis prudentise debet , confilio-

que concedere.Brevius ita proponitur; Sicut

: SX-IX"'M,I LITUDINES..

inftrumentum a fabro quocunque modo, & ad

. Qualitas.

quazecunque opera applicari fe finit; ita ve-

Vit. PP.deI.

rum obedientize cultorem ad . complendam

Si

cut aþis , quocunque vadit, mäfop.era/;-

pat. &

tur; ità & monachus ( & quivis alius

fpiritualiter fabricam perfectionis omn?bus in

huim.

Obedientiee amator) quocunque pergit, fi

M.

*rebus parere convenit.

propter Deum perrexerit, dulcedirem bono-

T

rum actuum femper poteft perficere.

Necqüz'tgs.

: IX. Sicut cibus fine fale eft infipidus, poti-Manfitr,

S.pifil.in. ]I. Sicut paftori füo oves obtemperant, &

$, Clim

couft. Mo yjam quamcunque ille vult, ingrediuntur; fic

usque naufeam,quam nutrimentum caufat, ita45* difc. $.

qai a

aaft. c-253- Qui ex Deo pietatis cultores funt, moderato-

quoque nullum onus, quantumvis fit virtuo-" $:

ribus fuis obfequi debent, nihil omnino illo-

Íum, & perfectum, fine condimento hujus fa-

rum juffa curiofius perfcrutantes.

j

lis myftici obedientize Deo placet. Unde B.

Petrus Damianus inquit: Ut ergo.noftra fit de-

&lgn. &.p. ll. Sicutcadaver quoque verfus, & quacun-

conft. $. 1. que ratione tractare fe finit; ita obediens to-

votio, vel affe&io fructuofa, falutiferze fit fem-

Aontu,

tusin Superiorum fuorum effe poteftate cupit.

per obedientize fale condita, & quoscunque bo-

1.6.Die

Idem. l. c.

IV. Sicut baculus fcipiove non movet fe,

ni operis vita noftra ramos expandat, in radi-

t d

nifi ab alio moveatur ; fic neque obediens

ce lemper obedientise necefle eft, coalefcat.

C

/.X.. Sicut fervus in Palatium Regis admif-8. Macar,

quidquam aggreditur, n

H

jü Supe'rigris volun-

- tate permotus.

fus, grandi periculo obnoxius eft, fi nan exhom. 13.

: Rodriq.

h:

V. Sicutdi

ordine & volungate Regis ipfi miniftret ; ita

!

Masf

ifcipulus magiftrum füper dubio

$ d

y.3: t* S*confulens ejus confilio acquiefrit, quia magi-

homo quoque fervitio Dei deputatus non mi-

1.2,

€ 15.

norem reprehenfionem poenamque timere

fter eft ; ita fübditus Superioribus acquielcit

imperio, quia fuperior eft.

4

L.

merito poteft, fi voluntatem Dei per Superio-

Manfi, tr.

[. Sicut non ftat penes c

hordam foni bo-

res declaratam exequi differat , aut omnino

£

transgredi praefumat.

54 difc-. nitas, vel fuavitas, quin potius penes peritiam

3

icut fine Duce non cot

1fiäitui de vi- c.!.a!:r.Jtl;

15.n

[v4

fidicinis, qui illam debito modo contempera-

Xl. S

re noyit; ita quoque virtus poenitentiae non

'&oria, &finegubernatorenon pervenitur ad ftin. in lig.

iA

,vite C 3.

confiftit in hac vel illa difciplina, in tam hifpi-

portum ; ita & absque obedientia impoflibil

- do cilicio, vel in jejunio adeo rigido, fed po-

de abt:dT

eft in hujus vita» pelago nonpgriclita;ri. ;

9

tius in obedientia per quam illi haec omnia a

Utilitas..

.Patre fpirituali preefcribuntur.

Unde S. Phi-

. lippus Nerius intcr alia de hac virtutetradita

| XII. Sibut&cibus' corporis in- omnia ejusLu-d. de

membra diftribuitur, ut cüique det nutrime

aL

».. Ponte to.

documenta, hoc quoque fuis poft fereliquit, vi-

ia a

limentim 3 de perf.

delicet obedientiam compendiofam quandam

tum neceffarium ; ita obedien

CLCU CA

t.rlöl C- l] [»

eft potentiarum & fenfüum boni religiofi,

effe viam, per quam fubito ad perfectionem

ervenitur, multoque majoris fe aeftimare 1l-

omniunique virtutum quze in ejus anima fe-

H

u

m, qui füb obedientia vitam quandam agit

dem habent.

N

actarios domare Rodr. P.3«

ordinariam , quam alium, qui ex propria vo-

XIIL. Sicut qui/equos refr

luntate rigidiffirnam ait poenitentiam.

cupiunt, nunc incitant,)nunc inhibent nunc int?. $ €. 6.

gyrum, nunc retro agunt, nunc adducts re-

;fbid. difce

VII. Sicut nullus eft, quantumvis impius,

a$.nm8. qui eundem cultum & venerationem deferre

pente habenis fiftunt, quo fic lupatis psrere,

recufet cruci alicui ligneze, velfi&tli, quam ar-

neque füos impetus fequi, condocefaciant; ita

genteze, vel aureze, quia non honorat materi-

experti Spiritus magiftri faciunt, ut difcipu-

am, fed patibulum, quod in ea repraefentatur

los fuos in obedientiae virtute perficiant, &

tractabiles reddant.

i

Chrifti crucifixi.. Eodem modo; tamefi Supe-

zior fit homo imperfectus,vilis, & importunus,

XIV. Sicut viator iter aggreffus, Scipione$. Doroth,

nihilominus illum venerari, eique obedire de-

invento, cui innitatur, magis illud accelerat,

do f.I.

bet, qui imaginem Dei in fe portat.

& preeoccupat viam ; ita qui propriam vVo-

SO naüll

. VIII. Quemadmodum faber, zedificator ve

Juntatem abfcindit, & voluntati Superioris ac-

conftit,

uiefcit, celerius in perfectione progreditur.

fingulis artis iuftrumentis pro arbitrio utitur

münu Co 3 i"u'O,

neque unquam ullum inventum eft inftru-

XV. Sicut arbores agreftes inferi duobus fo- S.Bernard.

& 28.

lent ramufculis alicujus arboris nobilis, & ex ferm. de

mentum, quod ad quemcunque illle ufum vo-

luiffet, non fe facile trattandum praebuerit, ac

hocarbor, quze erat prius agreftis,producit flo- obed c.12,

res, fructus & folia fecundum naturam

arboris

goderatoris manul cefferit; ita quoque con-

nobif

a zfuluf CII. Ol;e/die'ntïa.æ b

565

noBiïïg*de qua ramufculi fünt affumptl: Sic

ne operantur, horum enim ä&ïohesï talis funt

obedientia alienam voluntatem, & fenfum

Tneriti, ut quaevis earum, etiam mirima, hoc

confümit, atque cordi ejus, qui o5edientiam

obedientia chara&tere confignata, Deo fit ac-

promittit, inferit; & jam cor illud, fi in obe-

ceptifima, ab eoque liberaliter compenfetur.

dientia perfeverat, fecundum volunt*atem &

Unde S. Bernardus ait: Qui fe fibi magiftrum

fenfum fui Superioris jam operatur, uande di-

conftituit, ftulto fe difcipulum fubdit.-

citur obedire, id eft, contra

^ XX. Sicut fi quis Alchymifta effet tam ex-Ib

"

fum & voluntatem ire.

proprium fen—

idin- 6.

cellens , ut p'umbum & lapides in perfectiffi-

Idem tom.— XVI. Sicut ex inobedientia primze noftre

mum transtinutaret aurum, nemo non magni

2.ferm.46. parentis fumus condemnati, ita per obedien-

eum faceret ; fic manducatio, dormitio, am-

C.9

tiam Marize Virg. fumus a morte perempto-

bulatio, a&iones funt in fe ipfis omni caren-

rialiberati ; Ideo haec obedientia ab Eva re-

tes merito, obedientia autem illas exaltat, &

jecta, a Maria gratanter recepta, continue fua-

ad seternze vitze fublevat meritum, Deo gra-

debat, opture falutem mundi; lIdeo divinze

tas acceptasque conftituit, nec non aeternae

voluptati fübdi, & omnino fub divino impe-

efficit meritorias remune

:

rät.io-nivs , ideoque

rio ejus voluntaten annihilari ; Unde audita

magni facienda eft. :

Dorvini voluntate de conceptu filii fui, valen-

N

Dignitas.

teratque lzetanter, etiam velociter,Angelo ait :

- XXI. Sicutim

;

Ecce ZIncilla, quafi dicat, ecce volenti corde, lae-

preffüm Principistnfigne va- Jac.Alvar

lorem confert monetze, de fe quantumvis vili ; 9- 9 5-

u

tanti facie, atque veloci opere adimpleo, quid-

ita & voluntatis divine executio maximum P *: *

uid divinze fueritbeneplacitum voluntati.

h

$. Climac, — XVII. Sicut navis, quae bonum habet na-

recipit valorem,

quantumvis in exilis"mokmen-»

ti materia.

grad.26. varchum feu gubernatoremgsDeo adjuvante,

fine periculo in portum defertur ;. ita anima,

XXII. Sicut plus fuum amorem erga ami-S- Bonav.

cum teftatum facit, qui etiam fervum ejuse &tad,

quze bonum habet paftorem, facile coelum con-

ícendit, quamvis antea mala multa patrarit.

magna cum reverentia excipit, eique fervit, "**

XVIII. Sicut qui in navi eft, femper proce-

quam fi ipfi folum Domino ea pree/taret; ita

fublimior quoque gradus eft obedientise, quae

$.Bonav. dit, & tamen ipfe quiefcit; fic qui eft in navi

to.6. Diet

bedientize, femper proficit in mundo, dor-

hominibus, quam qus ip

fi Deo exhiþetur, fix |

falut,

uidem czetera fint paria. -

z

r

.

[*

.

1-3-miendo, vigilando, comedendo, abftinendo,

X

a

XIHIL Sicut illum equum prze cseteris

æï-s- öhrgff

u

ambulando, quiefcendo , quiaj;inftar nautze

1j

non movetur motu proprio, fed alieno. -

ftimamus & laudamus, qui fine ulla vi habena- hom. 4, de

rum pro nutu compe/citur; itaistandem per- V9

Manfi, tr. XIX. Sicut terra a femetipfa magna cum

54 di.24. facilitate, tefte experientia, herbas,flores arbo-

fectionem obedientize, laudemque confecutus

1.2,

cenfetur, qui etiam fine imperio obedire, &

E

res plantas, aliaque germina producit ; Quan-

vel praefüumptam Su

do vero aratro, & ligoniqus colitur, idiptum

periorum voluntatem exe-

quidem facit, fed cum labore ; requiruntur

um

qui didi'cit.- (

enim agricolae fudores ad illam irrigandam,

( Qucunditas.

M

Y

o

magna quoque induftria opus eft, ad eam fter-

r "XXIV. Sic

1

ut qui navyi probe

inftructze , &'R(;dr- p.3«

nl

corandam , & fodiendam; KEodem quoque

bonum nautam habenti impofitus, cum ma-'*5: €. 10.

d

modo videmus, quod aliquis ex proprio ce-

d,

gna fecuritate & tranquilitate ad portuni de-

rebro facilis fit in abftinentiis, difciplinis, ora-

ftinatum pertingit; ita obediens aliorum fe

tionibus jejuniis faciendis ; At vero fi heec

committens directioni, cum magna animi li-

omnia facienda fint ex praecepto, & per obe-

bertate & jucunditate iter h

d

dientiam alteri debitam, magnam in iis omni-

perfectionis abfolvit. -

j

ujus Vl:tæ atque

LU

bus fentiat repugnantiam , ideoque confiliis

xtf,

XXV. Sicut, is qui

iter moleftum aut dü'- Anony

»

Y

opus eft, exhortationibus, adductis motivis

ficile farcinis gravatus facere cogitur, felicem

:

"u

& proeceptis; Veruntamen magna quazedam

fe putat, fi farcinas fuas alterius tergo portan-

obfervanda eft differentia, inter terram a fe-

das committere queat; ita cum obediens gra-

metipfa fructum proferentem, & inter eandem

viffüimam rationis reddendae coram Deo farf

rp'sl

terram proferentem, fru&tum pott cultivatio-

cinam in humeros Superiorum conjicere que-

Y

t b

nem, & labores eidem adhibitos; Terra enim

at, merito fe beatum seftimare debet.

ex feipfa non producit, nifi lentes, urticas,

folia aut arbores filveftres ; At vero terra be-

XXVI. Sicut qui in rheda aut lectica iter Jac.Alvar.

faciunt, omnibus notum eft, quantis moleftiis 'o 2-l-5 p.

ne cultivata herbas edit, flores, & fruétus do-

itineris liberentur: Neque Solis ardoribus 3*€ 18

mefticos, ac falutiferos, arboresque ab ea pro-

seftuant, nec hyemis rigore rigent, nec nive,

du&tze dulciffimos proferunt fruttus; Eodem

aut grandine feriuntur, nec pluvia madefiunt ;

igitur modo hi, qui ex proprio cerebro fe gu-

ita veri obedientes, in lectica fanctee obedien-

r0th-

bernare volunt, nequaquam virtuofe operari

tize ve&i, a mille tentationibus, & a multis a-

f

poffunt, quia deeft illis meritum obedientize,

nimze periculis liberantur. Sol indifcreti fer-

qua propria voluntas abnegatur; Etideo ta-

voris eos non urit, quem nubes obedientiae

les, ut plurimum deprehendentur effe fuper-

temperat; nix ignavize & tepiditatisnon im-

bi, indifcreti, & praefumptuofi, plusque in illis

pedit,/ quem indumentum obedientize arcet.

lafdn

reperietur emendatione, quam commendatio-

Üe

ne dignum, aut vero in bene caeeptis minime

AEquitas,

perfeverabunt. . Hoc autem, nequaquam acci-

XXVILSicut aq

AT

uaelagena fuperhe obftru&ta Rodr.a. g..

dit illis, qui dependenter ab alterius directio-

deorfum non fluit; interdum vero etiam contratr. $.€. $»

£

natu-

R. P. Lobn. Bibi. Man Zomn. ÁI.

$66

le'bliot?äem ,Manualis äanc-ionamiæ

naturam furfum afcendit, ad continuationem

perfectiffimsze . regulae , lpfï nempe voluntati

& bonum univerfi ; ita obediens propter glo-

Divinae conformis eft ?

riam Dei, & bonum communitatis, cui ag-

V. Quartus eft, quod. Superioribus & Sociis

gregatus eft, etiam a&iones naturali fuze in-

cobabitantibus valde amabilem €9 acceptum faciat, ut-

clinationi contrarias fufcipere non reformidat;

pote per quam & graviffimum onus quod fen-

Join.

$. &ugu[l!:.

XXIIX. Sicut membra corporis quidem

tiunt Superiores, fi inobedientes & immorige-

W.S*

spüd Rod. omnia ab anima informantur,

capiti tamen pa-

ros nacti fünt fubditos: quodque experiuntur

lo

boni religiofi, fi reliqui omnia onera in iplos

rent, quiain eo folo quinque fenfus vigent; ita

pL 88'

cum in Superioribus potiffimum authoritas

exonerare, feque velut membra diffociare ye-

2l

Dei, poteftas ac prudentia reperiantur, meri-

lint, non modiceiminuatur, ut clare S. Paulus Heb. 13.v«

indicavit, dum Hebraeos ad obedientiam Su- 17.

to his debita aSubditis obedientia przeftatur.

LT

jac.Alvsr, | XXIX. Sicu

raepofterum & fimile monftro

perioribus exhibendam ideo exhortatus eft, ut

t2.1. 5. p« foret, fi caput

ij

ominis reperet, & pedes fur-

cum gaudio & non gementes onus Superio-

3! c- ri

fum tollerentur, & capiti imperare vellent ;

ris portent. Idque confirmavitetiam S. Fran-

ita non minus abfurdum eft, fi inferior nollet

cifcus Borgia, dum inter ea, quae ad converfa-

parere, fed potius

tionem focietatis neceffaria duxit, tertio loco

ipfe fibi guberhatio:1j$ ! of-

ficium affumere..

Obedientiam pofuit, eo quod haec membra fo-

S« Bäüla .

XXX. Sicut pro falute corporis

äad medi-

cietatis,

*

s

qp

ze Oratio, cum Deo conjungit, &

a

Ípectat, vim mormi cognofcere, & medi-

Per[ecut

L

[

amundo abftrahit,

IAnter fe per chari-

$. Cl

Monatt,

cinam preefcibere ; segrum vero obedire de-

tatem copulet, vere enim quze eadem funt per

gl ,

cet, ita ad Superiorem, velut medicum fpiri-

obedientiam uni tertio,nempeSuperiori,etiam

tualem, euratio fübditi pertinet ; hic vero

2l

Z

inter fe eadem effe neceffe eft, utadeo merito

uam bo- Pf. 13;.?.

tanto promptius exa&tiusque obfequi debet,

exclamare cum Davide liceat; O q

^

quanto anmplius falus animze fanitatem corpo-

num & quam jücundum eft, habitate fratres **

in unum, id eft, omnes ab uno capite dirigi.

ïalem diguitate praeftantiaque füa antecedit. -

VI. Quintus fru&us eft, quod fit aptiffamum

D

294X

inflrumentum ad vittoriam de vitüis &^ cupiditatibus

15

^

obtinendam ; cum radicem ejusmodi vitiorum

MO TI VA.

c19.

& motuum tollat, propriam fcilicet volunta-

Àpoe,. 12,

eviter & in compendio hzec explicavit,

tem, id quod fapienter advertit Abbas Achil-

V« 2

L Br

dixit, Obedientiam fimilem e[Je arbori, feu

les, dum quacfitus, quomodo daemones fupe-

ligno vite , quod S. Joannes olim in caelefti

randi fint, dixit, id unice per voluntatis pro-

Jerufalem vidit, & de quo audivit, quod affe-

prize abdicationem, fine qua nullum omnino

rat fructus duodecim, cum hoc folo difcrimi-

vitium fuperari poffe, etiam reliqui antiquiores

ne, quod hoc lignum per menfes duntaxat fin-

Patres perfuafiffimum habebant, unde reé&te

.

gulos fructum fuum dederit, obedientia vero

S. Auguft. dicebat : Expedit inferius fubji

C1

$. Aug,ua;

$ o

&inP

gynC

toties fere, quoties exercetur, duodecim fuos

Superiori, ut ille qui fibi fübjicii vult, quode

f. 1'03.

fu&tus afferat, qui proin merito pro todidem

inferius, fe fubjiiciat Superiori fuo.

gnofce

motivis fervire poffüunt ad ftudium hujus vir-

ordinem, quaere pacem. — Tu Deo, tibi caro,

i Ib di

^

hdr, i

tutis, & amorem perfuüadendum.

;

quid juftius? quid pulchrius ? Tu majori, ti-

' Sþ.*/'i'homas

II. Primus itaque fruttus eft, quod obed

ienQ

bi minor. Servi tu ei, qui te fecit, ut tibi fer-

25.0,185» t5 Homfnem Dzo cbariffanum efficiat, cum tefte S.

viat, quod propter te factum eft. Si auté tu con-

?.5 33 $-eThoma, nibil Deofit

2ratius quam fipropriam

temnis fervire&obedireDeo,nunquam efficies,

voluntatem quis propter ipfum relinquat; &

ut tibi caro obtemperet. Qui non obtempe-

merito, fi enimAbraham tantopere placuitDeo

ras Domino, torqueris a fervo. Sic S. Augulft.

X

;

Prris

Veri in

qui voluit tantum facrificare filium fuum ,. &

Ut adeo vere dixerit Salomon, obedientem lo- Prov.

per hoc Deoobedire; quanto magis eidem pla-

qui (atque adeo & prius obtinere) victorias,

v.2g8.

li. üi

cebit, qui attus non alium, fed feipfum per ve-

VII, Sextus fructus, eft, quod efficaciffanumz

Orn,

ram obedientiam immolaverit.

fit meditum ad virtutes acquirendas : cum tefte 5. L.1.eontra

III. Secundus fructus eft, quod Cbrijio;[äwaü—

Auguftino, obedienhtia fit mater aliarum vir- 2áverfleg,

limuan atque adeo etiam gratif/aum faciat;ut qui

tutum ; & juxta S. Gregorium fit illa virtus,

€s 14«

S. Gfeg- ll

in tota vita nullam perinde virtuté, atque obe-

quze reliquas virtutes menti inferit, infertas-

55. mot.:

^ dientiam, verbo & exemplocommendaffe fci-

ue cuftodit, id quod inductione fingularum

tur,ut meritotandem dixerit, cibum fuum effe

virtutum facile conftabit.

d

facere voluntatem Patris fui, qui in coelis eft.

VIIL. Septimus fru&tus eft, qu

od ad m&dia Rusbro-—ch.

l.

e virt.

jos.a.v. ]V. Tertius fru&us eft, quod etiam B. Virgi-

Jubernaturalia augenda fit optimum medium: nam

34*

ni, aliisque Sancis nullum obfequium perinde

obedientia, tefte Rusbrochio, tam eximia vir-

€, 13.

gratum fit, atque obedientia; per hanc enim

tuseft, ut vel minimum opus ejus imperio fa-

vere cultus purif/mus ( quia ubi voluntas Dei

&um, multo melius, De

ue acceptius fit, alio

1

- àmpletur,peccatum intervenire non poteft )am-

quolibet magno opere

ne ipfa perpetrato.

plilmus Cutpote ad omnia totius diei, imo vitae

Hinc S. Dorotheus; utífupra vidimus, quin-

ET

opera fe extendens & ) perpetuus ( utpote diu

que annorum fpatio gloriam S. Antonii me-

noctuque durans,& per hocSan(ctorum in coelis

ritis parem eft na&tus. Sed ipfe Deus quondam

degertium, Deumque fine fine laudantium fi-

voce de ccelo lapfateftatus eft,Monialem, quae

milis ) praeftatur; ut merito quidam dixerit ;

omiffa propter obedientiam comiunione in

Santtorum eft cultus gvati]Jmmus optima vita.

culina miniftraverat, plus meriti acqui: iviffe,

Quae autem melior vita efie poteft, qugm quae

quam quae communicaflet.

Xl. OGa-

y.

/

/

Tiius CIII ;obedig;aia,,

565

iX. Octavus fru&us eft, quod fit utiliffimum

natat, ita lzetitiam q"ubque ac pacem, quze ex

inflvumentum ad pr oxird falutem procurandam : cum

obedientia fequitur omnem fenfum ac gaudi-

enim perfe&iffime hominem cum Chrifto, pro-

um corporalelongiffime excellere; & merito,

pter queim obedientia preeftatur, conjungat,

cum talis homo per obedientiam femper ha-

necelle eft, ut verificetur, quod idem Chriftus

beat quod defiderat, ficque guftare incipiat

Joan. 15. apud Joannem dixit : Qui manet in me, & ego

manna abfconditum, quod Deus in Apocaly- Apoos. s.

V.

à

ineo, hicfert fructum multum. Detali quippe

pfi vincentibus (qualis utique eft obediens, lc- ?- Pf. 5. v.

l3.

cum veritate dicere iterum poteft Deus, quod

quens victorias de feipfo reportatas) promifit.

P. 88. v. olim de S. Davidedixit: Inveni virum fecun-

XII. Undecimus fru&us eft, quod fit /cutum

TOA

2I.

dum cor meum, qui faciet omnes voluntates

impenetralile adoerías omnia mala corporis &9^ ani-

meas, hinc oleo fancto unxi eum, & manus

ine : illud videlicet, de quo S. David dixit :

Pí, 1. v. . mea auxiliabitur ei, & brachium meum con-

Scuto bonze voluntatis tuze coronafti nos Do-

fortabit eum,

ut omnia quaecunque facturus

mine. Cum vere obediens neque in profperis

eft, profperentur.

elevetur (utpote qui nihil aliud, quam Dei vo-

X. Nonus eft, quod vnmm

fit. ex cärtioribus

luntatem defiderat, & quzerit ) neque in ad-

fianis pradcjlinationis:. Quia hzec fola via, ficut a

verfis dejiciatur, cum memor fit doctrinze a S..

voluntate propria eft remotiffima, ita nullis

Petro data : & quis eft, qui noceat, vobis, fi

ambagibus aut erroribus eft obnoxia.

Hinc

boni Cid eft, folius beneplaciti divini ) aámu-

Matth.19. Chriftus intrepide dixit : Si vis ad vitam ingre-

latores fueritis; atque adeorectius de hoc fcu-

S. Climac. )i, ier

vamandata. HincS. Joannes Climacus

to, quam olim miles Myrtillus dicere queat *

gtad. 4.

dixit : Si quis confcientiam füuam mundiffi-

Effugi geminum chypeo difcrimen in uno,.

mam in Patris fpiritualis fubjeCtione fervavit,

Dum premererque falo: duwm premererque folo.

3 ;rVi

hic.jam mortem ut fomnum, imo vero ut vi-

Qui fcilicet in terra pugnando, vi&or evafe-

tam quodidie intrepidus exfpectat; certiffime

rat: in mari vero, cum naufragium fecilfet,

Íciers, obitus tempore, fui ipfius non a fe, fed

inverío clypeo velut navicula ufus enatavit.

a Patre rationem effe requirendam. Id quod

XIll. Duodecimus fructus eft, quod fit vera

Dial. c.

ipfe aeternus Paterquondam S. Catharinze re-

163

cau/a bonoris &$ dignitaiis 1naxime, quze in terris

velavit dicens: Verus obediens non obligatur

haberi poteft; uti clare patet in Chrifto, qui,

e 158.

mihi reddere rationem de fe, fed folummodo

f

quia füit obedien usque, ad mortem, propte-

Przelatus cui fubditus extitit

Et iterum re-

rea accepit nomen füper omne nomen, ita ut

ligio eft velut navicula fecura pro recipendis

in nomine ejus genu fle&tatur cceleftium, ter-

animabus, quase currere volunt ad perfectio-

reftrium, & infernorum ; id quod fi in ullo,

nem, ut ea tutiffime perducat ad portum seter-

certe in obediente, vel maxime etiam adim-

nzxe falutis. Obedientia eft clavis,qua Chriftus

pletum cernitur, utpote qui & coeleftibus fpe-

coelum aperuit, quam in manu Vicarii fui reli-

cialiter carus per obedientiam efficitur, ut in

wl

quit. Hinc S. Bern. dicereaufus eft: Dignus

primis tribus motivis vidimus : & a terreftri-

[ 10f

23 inCant, ero, qui Deum videam, fi prius, quam videam,

bus, id eft, hominibus praecipue honoratur,

obediffe inveniar: Securus videbo, ad quem

utpote qui pulcherrimum & fummum impe-

Iu lib. de meze obedientize munus preecefferit. Sed &

rium fui ipfius nactus eft: & ab infernalibus

do&r. Ber. fratrer ejus Gerardus morti vicinus, cum in

maxime timetur, & zeftimatur, utpote quem

Spiritu raptus effet, poft triduum ad fe rever-

victorem ip

fus dixit:Bona eft obedientia! ad tribunalChri-

forum fortiffimum & potepþüïi-

mum non Íemel funt experti,.

fti fui, animas Sanctorum vidi, ipfumque mihi

dicentem audivi: Ecce locus tuus, inter fra-

$. XI.

Petrus de. tres tuos:. nullus tui Ordinis peribit, fi Ordi-

^

v."l

Vezga in

nem amaverit ; aut in morte purgabitur, aut

hiít íui

2

Ordin,

in brevipoftmortem. Nec minus memorabile

Müli exemplum ob oculos babere 5 quöd effi -

eft, quod alteri cuipiam religiofo ex Ordine S.

cax medium fuafit S. Bernard. dicens : S.Bern.to.

eonu

Hier. eveniffe fcribitur, quod videlicet poft vi-

Obedientiam: oftendit in mu

-t

nd

um veniens, 3. íe*m, de

Eff.leg.r

fitationem a Santtis, quos fingulariter colebat,

in mundo manens, & de mundo tranfiens. 1j ^bed. n. 3.

N

b

factam, dixerit: Doleo, me tam parum in re-

mundum veniens, unde Joh. 6. ipfeait: De.**

;Ifg- l'

mot.

ligione laboraffe ; fed propter paffionem & — fcendi de cwelo non ut faciam. vo'vztateii meam, fid

crucem 'Chrifti, & religionis obedientiam ,

voluntatem ejus, qui wifit me.. Secundo in mun-

quam obfervari,vado ad regnum coelorum, &

do manens: Afus cibus efd , v faciom edlunta-

broch

focmihi Dominus manifeftavit, ad confolatio-

tem ejus, qui mict me.

Tertio de mundo tran-

o vits

nem, & zedificationem religioforum, utque te-

fiens, unde Joh. 14. Sicut mandatwsn dedit mibi

i

idi ac neglipentes vitam mutent. Quibusdi-

Paier, fic faciu; Et de hoc Bern. ait: Memen-

&

s paulo poft ingenti gaudio repletus eft; fed

tote fratres, ne perderet obedientiam, perdi-

& facies ejus velut Angeli refplenduit, ficque

dit vitam, & in fignum, quod obediendo man-

iuter pias afpirationes animam Deo reddidit.

dato Patris mortem fuftinuit, inclinato capite

—XI. Decimus fructus eft, quod fit fons ? ra-

emifit Spiritum. Unde S. Bern. alibi monet:

| 'm«.. "

dix fpiritualis & folide letitie : quem quidem S.

Difce homo obedire : difce terra fubdi, difce

H

David indicavit, dum dixit: Dilexifti juítitiam

ulvis obtemperare.

De Authore tuo foquens s. Dern. £,

E

& odiftiiniquitatem : propterea unxit te Deus

vangelifta, & erat, inquit, fubditus illis, fuper miffü

oleo lzetitiae prae confortibus tuis, ubi recte

haud dubium, quin Marize & Jofeph. Erube-ett.

Izetitiam hanc oleo Comparat, ut fignificet, fi-

fce fuperbe cini$ : Deus fe humiliat, & tu te

cut oleum omnibus reliquis humoribus fupere

1

exaltas

? Deus fe homiuibus fübdit, & tu

; R P. Lobn, Man. Bibl. Lom. H.

domi-

,Zzzz

s

568

Biblotbece Monuahs Comionatori;c'

dominari

geftiens hominibus tuo té preeponis

ftimonia. Sol & Luna obedierunt Jofüze : cce-

Authori.

lum, terra & mare Moyfi, cum illud tenebras

B.AugSer — ][ ngelorum exemplum cenfiderare.

Sic S.

offunderet, haec Dathan & Abiron, iftud Pha-

sprmí

fadfra.| Anooftinus fuafit dicens: Eftote non pro fua,

raonem hauriret: Aer & grando Samueli pa-

nl

fed pro veftra utilitate & falute in omnibus

ruerunt : Pluvia & morbi;ac ipfa mors Chritto:

t

fibi obedientes.

Ecce enim fratres, Angelus

Serpentes & colubri Apoftolis: B. Antonio &

|

in omnibus obedit Deo, & tu qui cinis es. &

pluribus aliis feree :^ S. Francifco Affifiati

vermis, contradicis Deo ? Infenfibilia obe-

aves : P. Jofeph Anchietze pifces & alize ani-

diunt Deo, & turationalis refiftis Deo ?. Quod

mantes: S.Sergius Abbas leone , S. Gallus

Urfo. . S. Norbertus lupo, ad obfequium eft

ipfum etiam confirmans S. Bernardus fic lo-

uitur : Sed ipíos Spiritus tam fublimes au-

ufus: B. Theodoro crocodüo velut navigio

:

i omnes adminiftratorios effe, & in minifte-

eft ufa.

«

rium mitti dignantiffimum, ut ne indignum

V. INon intueri im per[ona Superioris bominem

dicam, minime tamen puto reperies in fcri-

obnoxium erroribus atque miferiis, fed Cbri-

3

D

*

pturis aliquando , quemquam illorum .vel

Ín Qiü. de

[iwain ipfum, qui eftSapientia fumma,bonitas 1m-

tas 1

.

contradixiffe mittenti, vel erga ipfos tam in-

menfía, chari

nfinita,qui nec decipi poteft, obed.

feriores fe, propter quos in minifterium 1mit-

nec nos vult ipfe decipere. Quibus verbis S.

tebantur, faltem tenuiter fuiffe commotum.

illius

Ignat, hoc mediuin fuafit, abducens pro

*

Exempla funt obedientize, fi diligenter atten-

confirmatione etiam S. Bern. dicantem.

Sive U deprze,

das, eo fane acceptabiliora, quoin materia d1-

Deus,fiveHomoVicariusDei mandatum quod-'

niori .

$. Laur.

z ATE

cunque tradiderit, pari profecto obíequendum

Militum exemplum ob ocaälbs babere , uti

eft cura, pari reverentia deferendum, modo

p

Juft. de

S. Laur Juft. monet dicens: Qui militant ter-

tamen Deo contraria non praecipiat homo.-

difciplin

renam militiam, non funt fine duce, & folus

Monaft,

Vl Firmiffme crederé 5 eum Superiore, quem

$. 7^

Chrifti miles erit fine directione ? Ubi vali-

quis babet, a 13eo ipfi pradeftinatum e[Jey & quidquid

dior & fagacior eft hoftis, ibi diligentior cu-

ipfe praceperit, Dei praceptum e[Je: fic enim perin-

ftodia adhibenda eft. Et alibi pariter inquit:

Sicut fine Duce non confiditur de victoria, &

de ut ad credenda, quae fides catholica pro-

ponit, toto animo, affenfuque noftro Itatim in-

fine gubernatore non pervenitur ad portum,

cumbemus, fic ad ea facienda, qusecunque

ita & absque obedientia impofibile eft;in hujus

Superior dixerit, czelo quodam impetu vo-

Mn

vize pelago non periclitari. Quzevis enim mi-

Juntatis parenci- cupidze, fine ulla difquifitio-

y;U

nima inobedientia in bello fübvertere poteft

ne feremur, quciiadmodum S. Abraham Fi-

Pse

quamvis ingentem victoriam , hoftique fores

lium iminolaturus feciffet credendus eft. Ita

61

aperit ad faciendam ftragem Unde Centurio

iterum ejusdem iere verbis hoc remedium 5.

In di&tis

exactam militum fuorum deprazedicat obedi-

Ignatius commendavit.

Quod etiam pius

entiam, dum ait: JDice buic, vade (s* vadii ; &

PP- c8.

alii ceni ( uenit ; &9' fervo meo, faz bocs €$ j acit.

quidam Pater apod BElofium his valde bene

notaódis verbis fusft : Certo tibi pertuade,

SBrunode' [V. Jrrationalium creaturarum exemplum intueri ;

ornatuEc-

ipfum Dominum Deum tuum 1fua eeterna fa-

uti paterne confulit S. Bruno. Quid dicent,

D

.

| clef, c, iO.

inqui

ens, faas voluntates facientes, cum vide-

pientia ac bonitate illos Praelatos tibi praedefti

naffe, & providiffe, ac per eos potius, quana per

rint non folum ratiónales creaturas, ficut An-

alios füar gratiam tibi praeftare velle.-

geli & homines, verum etiam quae fenfu &

ratione carent, Jubentis Domini ebedire vo-

- VIL. Bene aninzatum offetbumque e[Je ad. id, qtd1n. epift,

Superior mandai, vel fenii ;. fic enim fiet, inquit cit, de

luntati ? Inde eít enim, quod cceli enarrant

gloriam Dei ; Inde eft, quod venti & mare

iterum S. Ignatius, non folóm ut fine moleftia,

obediant ei ; inde eft, quod terra noftra dedit

fed. etiar cum vo'uptate lzetitiaquepareatur ;

nam ut eftapud 5. Leonem, non dura ibl D€-s, Leo f; 4,

. fru&um füum; inde eft, quod omne lignum

dat fru&um in tempore fuo

Idemque poft

ceflit«te fervitur, tbl diligitur, quod jubetur. de jejunio

allata diverfaruin creaturarum infenfatarum

Pro quo redio facilius pracicando fuadet P. Sept, Mei-

Creatori fuo obedientium exemnpla, jn hzec

acobus Alvarez, ut Superiores íuos quis tan- f&

quiim de fe bene meritos Patres, & qui non

verba exclamat ; Sed o miferia femper lugen-

da, & magis lacrymis, quam verbis exponen-

tam effe, quam bene effe, dare, foleant afpi-

da! Omnis creatura eft obediens Deo praeter

ciat, dilgatque.

p-6e u

4;"9- Richerd.

illam, quze facta eft ad imaginem Dei.. Etid

VII.. Omnem affsGtm inordinatum exuere, pr

c'!'S'Il

&.Laut jipfuümconfirmans S. Laur. Juft. . Non medio-

cipue amoris & timoris immoderati, quod me- 3Pud. Àlv.

Juft. c. 2.

dium Richard. de S.Vittore feq. verbis pruden- ** *: * 5

de lign.

cris, inquit, eft pudor genetri bumano, impe-

p. 36 17.

it,

rio Dei infenfibilia, irrationabiliaque parere,

ter fuafit: Duo fünt, quee folent perfectioném

1

& homines non obedire, quibus fenfus ab ipfo

Obedientize przepedire, id eft, ne cogamur vel

tributus eft Authore.

Servaverunt cuncta

amata deferere, vel afpera tolerare.

Sed fi

]s

animalia legem , & ordinem fibi impofitum,

femel animus vel amore abitinentize, vel pa-

30 U

& ideo perfüterunt in natura, qua creata

tientize perfecte incaluerit, protinus Ruben, id

23' V *6

Ófunt; Inobediens autem homo idcirco cur-

eft, timor Dei ad omnem obedientiam absque

ruit, quia non obtemperavit, & qui per gra-

ulla contradictione fe fubdit.

Qui enim tam

Vs

tiam fuüturus erat Angelorum collega, ex ne-

adverfa perpeti, quam profperis non delectari,

ütnà.

Q

glecto imperio effectus eft miniítrator jumen-

apud femetipfum ftatv:t, quae difücultas ejus

hteL

Drexel, intorum.

De hac creaturarum irrationabi-

obedientiam minuere poterit ? Si eniin du-

Rof(is p. .]ium obedientia

am per

N MPH

$ 13 $ 9-

plura ju Sacris prqftant te-

r & sdpeta quaeque pro Dei amore eti

mé-

c

: Tüulm CIIIQ *Obfäfantïa. -

$69

memetipfum appeto, cor non magis hec ex p.tag«þfizä-eäï«'-(ä*iIä.ut':irv)mä,—j devota fine dedï-gnati—ö-vää,

ad

J

juncta obedignti a, ad majoris meritik g

loriam^ wojuntària fine contradi&tione, fimplex fine

(

tolero? '

" difcuflione, perfeverans fine ceffatione, ordi-

S.Bern, f.

at

z1. in

IX.. Affuefacere f& vt etiam minoribus f fabd.

natà fine devictione, jucunda fine turbatione,

€& obediat : Sic enIm mon difficulter Majoribus. ftrenua fine pufillanimitate, & univeríalis ine

Cant.

obedientiam przeftabit. Quod mediumS.Bern. exceptione. Qualiter nos audivimus noftros

ardus his verbis fuggeffit : Parum eft, fub- Superiores

, taliter nofh',as exaudit De,uä/oraf

5

jectum effe Deo, nifi fit & humanze creaturae: tiones.

K

propter Deum, five Abbati tanquam przecel-

II. Tertium

eft, ut non tantum fummam de

lenti, five Prioribus tanquam ab eo conftitu- virtutehacseftimationem concipiat, fed etiam

tis. Ego plusdico: Subdereparibus,fubdere radices norit, ex quibus.dignitas perfectioque

& minoribus, fic enim nos decetimplereom- illius oritur, quarum quidem quinque poffunt

nem juiïitiam, & perfe&ikoaem obedientize.

affignari. 1. Quia per votum obedientize non

tantum corpus proprium, quod per caftitatem

ilà

offertur, nec tantum res exteriores, quze pe.

$. XiI.

votum paupertatis Deo confecrantur, fed ipfa

-- voluntas, quze omnibus potior eft, dedicatur.

ASCETICA.

2. Quia votum obedientize continet fub fe a-

D

t

uatuór funt potiffimum, quae A'fïfeta de

lia vota, cum ad votum illud fpe&et, fervare

ho

hac virtute przecipue fcire, aliisque in- omnia quae füb praeceptum cadunt, vel fub

culcare debet. Primum eítfübítantia & per- peccato obligant;qualia utique etiam caftitasáz

fectioillius: quam quidem cognitionem haud paupertas cenfentur. 3. Quia votum obedi-

difficulter confequetur, fi eanaem fecundum, entice proprize f? extendit ad a&tus religionis,

quátuor dimenfiones confideraverit;Etr.qui- quanto autem aliquid propinquius fini eft,

dem .Zititudinem íciat in eo confiftere, ut non . tanto melius cenfetur. Atque hze tres rationes

tantum in primo & fecundo gradu quis haere- aS. Thoma afferuntur, ex quibus ille deducit,

at, id eft, potentias exteriores & voluntatem hoc magis effe effentiale votum, quam reliqua,

ad. id, quod imperatum eft,'exequendum ap- .cum illa duo fine obedientia neutiquam con-

plicet, fed etiam judicium fuum cum Superio- ftituant religicfum, obedientia vero fecun-

ris judicio conformet ; quo fenfu illud S.Apo- dum rcgulam fola a quibusdam religionibus,

Rom, 13.ftoliintelligi poteft ; Omnis, id eft, totaanima ut Carthufienfi & Benedi&tina voveatur. 4.

yl ll

P,3. conft

fecundum omnes potentias, poteftatibus fub- Quia virtus obedientiae eft origo, materque

&€. 1, $. 24

r

'limioribus fubdita fit. 2. rofunditatem fciat omnium virtutum, ut füpra ex S. Auguft. vi-

*

ine

o fitam effe, ut non tantum majoribus,fed dimus. Quia fummam cum charitate conjun-

di

1

etiam minoribus fe'fubjiciat, quemadmodum . Ctionem habet, cum utraqne fecundum bene-

S. Ignatius fuis fociis corhendavitdicens: Val-. placitum divinum ac&tiones fuas dirigat : Utra-

de neceffarium eft, utomnesnon folum Supe- . que fit virtus generalis ad mandatum cuftodi-

riori focietatis vel domus, fed etiam fübordi- . amimpellens : utraque fitvirtutum reliquarum

natis officialibus, qui exillo Authoritatem ac- forma & parens: utraqueidem cum Deo velle

ceperunt, obediant; & affuefcant non intueri . & nolle habeat, licet-diverfa ratione nempe

uisillefit, cui obediunt, fed potius, quis ille charitas permodum aiici, obedientia per mo-

lit, propter quem & cui in omnibus obediunt, dum fübditi.. Éx quibus omnibus tandem

M

.

ui eft Chriftus Dominus. Itafane B. Aloyfius colligitur, obedientiam afferre triplicem homi-

[

eciffe fcribitur ; quilicet genere natus illuftri-. ni períectionem, juxta triplicem fcilicet titu-

fimo, niniinis tamen Coadjutoribus cum tan- lum, fecundum quem coníiderari poteft. Nam

ta humilitate ac reverentia obediebat, utma- quatenus /aupüsuer ut bomno fpe&atur, euim per-

UH-

jore vix ipfi P. Generali obedire poflet. 3, £La- ficit dum eum in naturalem fuum ftat:un re-

9

vt

Y

*

junto

iiiudinem iciat in eo pofitam, ut non tautum ducit, ormmesque inl

CÍL

ores potenrtias rationi,

;Meü'

in illis, quze fub peccato a Superioribus prae- velut parti iaperiori, fubjicit: deinde quateuus

cepta funt, fed etiam, quze finetali obligatio- poliice conüideratur, ut membrum cumitunitans

ne imperantur, imo &iniis,in quibus nullum | vel reipiblicae, eundem perficit ; du euin

expreffum praeceptum, fed folum fignum vo- fuo capiti f ordinat, & per'hoc ipfam politi-

49 Yo So Io

P.6. conf. |untatis Superioris cernitur, in fpiritu amoris . ci corporisincolumitatem confezvat: denique

j

& non perturbationetimoris, ut S.Ignatiuslo- quatenus ut religiofus perfeccionis ftudiofus fpe-

uitur, obediatur.

Longitudinem denique in. &tatur, ipfüum perficit, dum eum Deo ipfi per-

! .Alv.

^

€o confiítere fciat, utjuxta exemplum füi Ser- fettüiffime conjungat, & fubjicit, fecuzique cha-

Ó 17'

vatoris fupradiétam obedientiam exerceatus- ritatem & reliquarum virtutum fupernatura-

' que ad mortem, ut cum veritzte olimin uitimo lium apparatum adducit.

:

d

Jo. 19 v- vitze articulo dicere queat: confummatum eft:

IV. Quartum eft, ut bene cognofcat potiora

30. Luce-

fibique illud quoque ejusdem Chrifticum ma-. impedimenta, quae ab hoc tam neceflario ac

M -

gno fuo folatio adjicere queat. -In manus tu- . falutari obedientisze exercitio impediunt;fimul-

as commendo fpiritum meum.

que apta fciat media pro iisdem removendis.

$. Donav.

II. Secundum eft, ut bene cognofcat cir- Sunt autem ejusmodi impedimenta quatuor

in tra&t. .

o&o. col«

cumftantias ad perfectionem. obedientize re-. praecipue, && ea fere, quze auditum, quo minus

lat-'*eï lo 30

quifitas ,, quze quidem fufius fupra $. 1. funt. vocem ab alio prolatam exaudiat, impediunt,

licatze, breviter vero a S. Bonaventura in- . 1. Eft, 5i organum auditus fit deflru&tum , id eft,

/t€ 2.opul, €XP

; dicatae,

dum ait: Obed,iex;tj,a deþet effe prom-

fi in Superiore non Deum, fed hominem

duns

Z,zzrvs

[ dibd

- Biblietbecs Manuolis Concionatorie.

370

duntaxat fpecteinus ; hoc enim errore perfe-

hanc viam calcare foliti nori leire exemplo fuo

verante, mirum non eft, fi füperioris mandata

atque confortio levamentum atque folatium

.

;

temerenegligantur. Unde falicepatet, quod

afferant.

JII. Ex occafione them

atis: Que eft i/ia,fc:n:.v

Part. &. e.fit remedium huic impedimento admoven-

z.. s.

dum, illud fcilicet, quod S. Ignatius praefcripfit

qus progreditur quafi aurorá. confurgens, pulcbra ut v. 9-

dicens: Verfari debet ob oculos Deus Creator

luna, ele&ta wt fol, terribilis ut «aflrorum acies ordi-

ac Dominus nofter, propter quem homini

nata, poteft oftendi, quomodo hzec praedicata

obedientia przeftatur.

2. Eft, Si digiti auri

obedientize ftudiofze animae, conveniant. Et

inferantur , id eft, carnalis amor cor occupet ;

1. quidem, quomodo nt aurora confürgens peft

Lib.3.e. nam ut re&e Thomas de Kempis dixit, quia

viam purgativam progrediatur, dum devicta

omnium vitiorum radice, nempe voluntate

— —— ——

13. $.2. adhuc nimis inordinate te diligis, ideo plene

&H

l 3 € 13 te aliorum voluntati refignare trepidas. Hinc

propria, plenam de omnibus vitiis victoriam

-

refert.

2. Quomodo per viam illuminstivam

VI 28'

Jdr |

remedium ab eodem dictatum arripiendum :

Prov. 2

uvat non quzelibet res adepta vel multipli-

progreffa appareat, plenautluna, eo quod obe-

cata exteríus, fed potius contempta, & recifa

dientiaomnes virtutes menti inferat, infertas-

ex corde radicitus.

Noli ergo concupifcere,

que cuftodiat, id quod per inductionem potio-

quod non licet habere. Noli habere, quod

rum virtutum oftendi poteft. 3. Quomodo per

te poteft impedire, & libertate interiori pri-

viam unitivam progreffa fplendeat electa ut

vare. 3. Eft tumultus bominumn,id eft, refpectus

fol, quatenus proprium eft obedientiae,charita-

tem Dei velüt fociam adducere, & per hanc

& timor iisdem difplicendi ; pro quo proin

removendo adhiberidum iterum eft mediuma

Deoc perfe&iffime unire. |4. Quomodo fitter-

At

ribilis, ut caftrorum acies ordinata, daemoni-

——

V

Thoma Kempenfi fuppeditatum ,. dum ait :

m

quis es tu, ut timeas a mortali homine, hodie

bus, ut qui neminem fic timent, ac eum, qui

"T

eít, & cras non comparet. Deumtime, &

voluntatem propriam abdicavit, utpote fine

9

hominum terrores non expavefcas.

4. Eft

qua impofibilem fibi de quo

;

quam vi'&origm'

firepitus aque aut, alterius reéi : id eft, curde &

effe fciunt.

.. IV. Ex occafione thematis

: Obedien; laQite; Prov. 11.

folicitudines animum vellicantes ; vere enim

frequenter fruftra conturbatur homo : thefau-

tur vittorias : oftendi poteft, quomodo multi- v. 28.

plicem hoftem , fed quadruplicem przecipue

clälïx

rizat, & ignorat cui congregabitea. Undefe-

quendum S. Pauli confilium dicentis : Nolite

vincat obediens: 1. £iabiun, Juxta illud. S.

conformari huic faeculo ( inutilibus vos curis

Gregorii :

.Cum hominibus pro Deo fubJici- s. Greg. i

gravantes ) fed reformamini in novitate fen-

mus, fuperbos fpiritus fuperamus. C:eteris 4. in 1.

Íus veftri, ut probetis, quze fit voluntas Dei

quidem virtutibus daemones impugnamus , Reé.c. $

»er obedientiam vincimus.

2. Mundum quia,

bona, ,bifm(eplacens, & xpelrrfe".&a..

tefte S. Chryfoftomo, nihil aliud eft mundum 8. Chryf.

L

$. XII, -

vincere, quam peflimorumi hominum ( & fui hem.18.in

ipfius maxiie ) voluntati converíatione con- Joan»

tradicere, & Dei voluntatem ampletu ; haec

)l

! CöNCEPTUS PREDPCAB—ILES.

autem illefolus facit, qui fideliter ejus man-

Luc. 2. v.].

afione lfenltentiæ : Etera Jabditus

datis obedit. 3. Carnew propriam,id quod elegan-

IR![ !

$15

4

Es

.oftendi poffunt fructus obedien-

ter S. Bernárdus füper illa verba : Beati mi- S. Bern. &

tize, quod fcilicet obediens.

1. Creícat aiate,

tes, quoniam poffidebunt terram :

oftenditJe omnm.

trum 9an&is,

juze annos non fimpliciter, fed bene, id eft,

dicens: Hanc ego terram corpus nof

iuxta Dei voluntatem transaétos numerat 2.

intelligo.

Quod fi poffidere veiut anima, fi

Sapientia, id eft, fapida fcientia, omnes tuas

regnare defiderat fupra membra iua, neceffe

a&iones velut media ad divinum beneplaci-

eft, ut fit ipía mitis, & Superiori iuo fubje-

bjv 14

&a, quoniam tale inveniet inferius fuum,

tum velut ultirnum finem ordinante. 3. Gra-

tia apud Deum & meritis fupernaturalibus, uti

qualem fe exhibuerit Superiori; zrimatur e-

Graiia apud bomines, uti

nim creatura ad ulciftendam fui injuriam

ex $. 1o.n. 8. patet.

Creatoris. Et ideo noverit anima, quee re-

ex n. 5. ejusdem $. patet, item & ex variis hi-

:

.

bellem fibi iveri* carnem fuam, íe quoque

s: Hec efl via, am-

£

iU

l&js 30.

.]Il. Ex occafione themati

minus, quam

porteat, füper'oribus pote-

h.

: Gfeg,

,v,' 2!.

bulete in ea : probari poteft, quod obedientia

ftatibus effe fu^ie

A.

am. Maníuefcat ipfa, &

3Q

!

humilietur fub pc

nti

IW(UU

A2

Dei altiffiml

müx.t: X

fit optima via ad coelum, quia habet omnes

&

proprietates ad optatam viam requifitas. Nam

fubjeéta fit Deo, & his par

n

E

L

', quibus vice

ejus habet obedire Pr

lo

a

u

,*ïj

at

-]

S&

?

&- continuo

Ssp. 4 v. 1. Eft via certa, cum fit inter figna certiora

33*

praedeftinationis, uti $. 1o. n. 10. demonítra-

corpus faum inveniet obediens & fübiectum.

tum, eft.

2. Via vetia & irevif/ma : quia de

Certe fi homo in eo, quod fattus eft, per-

eo, qui ipfam ingreditur, vere dici poteft:

duraffet, non effet poteftas inimico àd car-

N

Coníiimmatus in brevi explevit tempora 1nul-

nem ejus accedere, & animse contraria fü-

L4

*

furrare, ait re&e S. Ambrofius.

a

4

Sei

P.

j

t S. Ambrof,

ta, uti exemplo Dofithei fzepius citati patet.

3. Via fecura : quia non füo, fed aliorum inni-

quia, ut S. Gregorius ait, dum alienze voci apud Jac.

humiliter fuübdimur ,

nosmetipfos in corde Alv. tom,

titur judicio, atque adeo nullis erroribus aut

Ug

W.

"

infidiis eft obnoxia. — 4. Via jucusda ( plana:

fuperamus,

Et hac eít praecipua o

bedien- !; 8 P« 3e

tie victoria , quia homo vincens fermet-,

R:n

cum de hac ipfe Chriftus dixerit: jugum

Gre&- 35

meum ( id eft obedientia ) fuave eít, & onus

ipfum, qui vicit reliqua omaia, fortior o-

iROR C íQ.

am

leve.. Adde' quod plerique homines Santcti

Ítenditur, & majorem ex þc facinore, qu

ex.

PA

9 a

Tiuus CID. öþeäahtæ;

s71

ex aliis gloriam affequitür. — Vincit feipfum,

quia fuis defideriis vim infert, & libens vro-

VIT. Ex occafïone 'then'iatis : Hodie fi 'chem Pf94, v.8.

€jus audieritis , nolite obdurare corda veftra: poteft

Tj

pter amorem Domini alterius voluntati fübji-

Oftendi, cur vocem Superioris libenter audi-

€it. Vincit feipfum,quoniam aliquid ipfe eft, &

re debeant, fübditi, nempe quia habet om-

poteft, fervore obedientise fuüperat, ut non

nes proprietates vocis illius, quze a fzeculi fi-

propriü judiciü fequatur, aut propriam volun-

. Jüs libenter & prompte auditur. Eft enim 1.

taté faciat, fed Dei acPre»latorum mandata Cu-

vox potentis: nempe 1pfius Dei, de quo S. Da- Pf45. v.6.

ftodiat. Quze omnia füfius apud Jac. Alvar.1o-

vid dixit: dedit vocem fuam, & mota eft ter-

co paulo ante citato explicata videri poffunt.

rà: fi ergo Regum & Dominorum hujus mun-

V.Ex occafione ejusdem thematis poffet ex-

di vox tam celeriter auditur, quanto prom-

plicari multiplex praemium obedientize, eum-

ptius vox Regis Regum & Domini dominan-

V. 28.

S, Hier. inquein finem affumi fententia S. Hieron. fic lo-

tium audienda erit. 2. Eft vox fapientis: imo

quentis: Quia dum per obedientiam fua defide-

Pros(.

ipfius Sapientize increatze, quze per Superio-

?* riavincere fatagit;per juftitiam judicis poftmo-

rem loquitur; quidni ergo fibi quivisaPatre

dum vic&torize palmam:

preeripit. Is eft ille, cui

eeterno de Superiore dittum credat : Hic eftLuc. 9, v.

viétoriam de fe confecuto, tam illuftria prze-

cario 35*

fiilius meus dile&tus, in quo tanquam vi

mia in Apocalypfi promittuntur. 2.Ut Chri-

meo, mihi complacui: ipfüm audite : Quid 2-Paral. c.

ftum vitze lignum in fuavitate manducet, jux-

ni dicamus cum Regina Saba: Beati viri tui,

ta illud : vincenti dabo edere de ligno vitze.

& beati fervi tui hi, qui affiftünt coram te o-

9.7 Xf

Apoc. 2,

2. Ut aeternam damnationem ignoret, juxta

mni tempore, & audiunt fapientiam tüam?

',vt 74 V.

id: Qui vicerit, non lzedetur a morte fecun-

3. Eft vox amantis, miram amoris dulcedinem

IIl

da... 3. Ut puritate ditatus, arcana divina co-

gnofcat juxta illad : Vincenti dabo manna

fpirans, uti fponfa experta eft dum anima il-

V. 17.

Iius liquefatta eft, ut dilectus ejus locutus eft.

V. 26,

abfconditum, & calculum candidum. — 4. Ut

Quidni ergo dicatur cum eadem fponfa? fo-

fuis appetitionibus dominetur juxta illud :

netvox tua in auribus meis ; vox enim tua Cint, a. v.

V Hs

. , Qui vicerit & cuftodierit in fine opera mea,

dulcis, & facies tua decora. 4. Eft vox pre- ! 4

)

dabo illi poteftatem fuper gentes, &reget eos in

miantis, cum hoc ipfo, quod aliquid per Supe-

virgaferrea. s, Ut in hac vita & futura virtu-

riores imperare dignetur Deus, ad praemium

&3:V.5. tum preemiis cum honore veftiatur, juxta.il-

vocet promiffum illi, qui fermonem fuum fer- Zant, 4, V.

n l

. lud : Qui vicerit, fi veftietur veftimentis albis,

vaverit; adeoque illi quodammodo verba ad 8

ln

& non delebo nomen ejus de libro vitze, & con-

Sponfam olim di&a occulte infüfurret : veni

fitebor nomen ejus coram Patre meo, & coram

TT]

de Libano fponfa mea; veni deLibano, fpon-

Angeliseis. 6. Utaliosinftarcolumnze verbo

fa mea; veni de Libano, veni coronaberis.

& exemplo fuftentet, juxta illud: Qui vicerit,

Cf

;. I25

faciam eum columnam in tem

1

plo Dei mei.

VIII. Ex occafione thematis Invidia diaboli Sap, ä;/v.

1184

7 Ut cum Chrifto,

Introivit mors in orbem terrarum ; explicari pof-34.

[l

.

obedentium capite, in ae-

funt impedimenta, quae communiter objice-

ternum regnet, juxta illud : Qui vicerit, dabo ei

re folet daemon, ne vox Superiorum exau-

?. 9Is

- federemecumin throno meo.Quaze omnia faci-

uidem fuü

le

diatur, quae q

1 Reg. 15.

dilatariaut etiam alio modo explicari poffunt

pra $. XII. n. 4 expliyc'ä.-

jen. f

XI. Ex occatione thematis : Melior eft obe-

ta videri poITunt.

5 3-,

dientiay quat vittime : explicari poteft, quomo-

& XxN .

»

AT

do obedientia omnes vi&timas antiqui tefta-

ALII CONCEPTUS.

.. x'-'

C

menti eminenter contineat. Et r.quidem fit

pinguiffimum bolocanflum, cum per illam totus

. — Qualitas.

homo in facrificium cedat. 2. Sit facrificium

ín Pf.

L O

bfervandum, Quöd Moyfes de aliänxäï Manfi tr,.

148* Jaudis & gratiarum ationis : juxta illud S. Augu-

creaturarum irrationabilium produ- 54. dif. 1.

ftini, vis femper laudare Deum ? bene fac om-

nia C

Cione dixerit: Er vidit Deus, quod e[fet bonum, "..

laud

ii

od fit per perfe&am obedientiam ) &

fcilicet immediate poftquam illas creavit ;

iDeum. 3. Sacrificium Propitiatorium feu

Non vero idem de homine dixit, licet is velut

- pro peccatis : quia eft efficaciffimum medium ad

parvus quidam mundus creatus fuerit. Scitis-

$. Greg.

peccatorum remiffionem impetrandam juxta

ne? quidnam in eo lateat myfterii, nimirum

lib

B.

Allud S. Greg. Tanto quisque Deum citius pla-

bonitas hominis ex ejus obedientia judicare

mor.c, o

cat, quanto ante oculos ejus repreffa arbitrii

debet, quia homo intantum bonus erit, in

- fui füperbia gladio preecepti feimmolat. 4. Sa-

quantum preaecepto Creatoris fül fuerit obe-

crificium pacifc«m, quia miram habetvirtutem

diens & fubjectus.

Eandem quoque. obfer-

ad varia dona a Deo impetranda. s.Sacrificium

vationem Bellovacenfis faper praeditta verba

Eucbariflicum : quia revocat in memoriam cru-

expreffit dicens : Licet dicatur homo reli&us

entum facrificium , quo Chriftus feipfum Pa-

effe in manu confilii tui, ficut dicitur Ecclefia-

tri zeterno obtulit, dum obediens usque ad

ftci. 15. Deus ab initio &9c. non eft tamen in-

mortem crucis factus eft : quze omnia longe

telligendum, quod ei licitum fit facere, quod

imeroh

perfectiori modo convenire obedientize, quam

velit, fed quia id, quod faciendum eft, non

]d jac-

veteribus facrificiis facile probari poteft, ut

cogatur de neceffitate naturae facere, ficut

j t0th

Pf.39.v.7. adeo merito Chriftus per Davidem dixerit :

creaturze irrationales ,. fed libera ele&tione ex

:p(g'l

Sacrificium & oblationem noluifti : auresau-

proprio confilio procedente.

ilrïä-SS

tem perfecifti mihi. Holocauftum & pro pec-

Il Elice Prophetze a Deo olim , prout inlb.difc.18s

cato non poftulafti : tunc'/dixi, ecce venio: in

, of

capite libri fcriptum eft de

cap. 19. lib. 3. Reg. legitur, mandatum fuit:n- s.

ine, ut fägerem

€9 ecce

Deus voluntatem tuam.

Egredcre, 65'* Jia in ionie eoratm Domino , '

Domis

x

3

d

2

;Bibliafbecä .Mangaüs Concionatori&

Dominus tranfit, E?fþiritus grandis, &2 fortis fubver«

) Sponfain/facris'.*Cah*ticis fe audita voce Ibid. dife, :

coeleftis ammatorisful, intus in anima & corde 23, v. 1«

tens montes ,& convertens petras ante Dominum ; INon

in fpiritu Dominus ; & pof? (piritum commotio; INon

liquefa&am füiffe dicit: fmima mea liguefotta

jiem d

eft, ut locutus eff.

Quo loquendi modo, ni fal-

in commotione Dominus ; & poft commotionem 1gnis,

041 n' h

non in.-igne Dominuss Et poft ignem fibilus aure te-

lor,perfe&iffimam quandam inuere voluit obe-

nuis.. Étin boc tenuis aurc fibilo, Deus coram Propbe-

dientiam. Etenim fi aurifex in manu fua am-

püllam quandam auro liquefacto plenam ha-

. tatranficns, videndum fe exbibuit ; Omnia autem in

bens, aurum illud interrogaret , in quidnam

figuracontingebantillis ; Etenim ex hoc verus

obediens infallibiliter agnofcitur, quando non

fibi magis charum ornamentum, aut vas, fe

folum obedit, ad promulgationem legum, vel

adhiberi vellet, an fcilicet ex fe annulos, an ca-

tenam aut torquem auream, an vero coronam

ad intimationem, feu comminationem poena-

rum transgrefforibus infligendarum vel ad fo-

regiam fieri mallet, utique fifenfu, ufüque ra-

lam voce praecipientis obtemperat, verum e-

tionis preeditum effet, refponfürum effet, ad

omnes aurifici collibitas figuras fubeundas,pe-

. tiam ad quemlibet nutum & fibilum obedit, &

voluntati Superioris occurrit ; Quisquis enim

rinde fe aeque promptum & difpofitum effe :

hoc facit, Deum in fe effe manifefte oftendit.

Eodem quoque fenfü & modo fponfa, id cft,

Ihid, difc

anima elec&ta locuta fuiffe videtur, fcilicet ad

II Refert Herodotus de Amafi, qui ex vili

18.8. plebecula ad regnum ZEgypti affumptus fuit,

vocem & przeceptum Dei indifferentem, & ad

/

quod, dum populus eum. ob infimam illius

omnia, quze fibi placeret imponere, exaéifli-

me exequenda fe effe promptiffimam — Anima

conditionem venerari dedignaretur, hoc fuerit

ufusconfilio. Simulachrum quoddam Dei il-

anea liquefacta eft perincendium charitatis)ita

praediéta fponfaze verba Richardus de S.Vittore

lius, quem adorabant, ex materia vafis eenei,

exponit) parata videlicet inftar metalli lique-

in quo pedes lavebantur, fundi fecit, illudque

fatti decurrere in omnes modulos divinze vo-

publicae adorationi expofuit; Cumque vidif-

fet illud ab omnibus reverenter coli, dixit illis :

luntatis.. Eundem quoque fenfüm Gillbertus

Abbas his verbis indicat. Magna in liquefa-

Ob eandem igitur caufam & me, tanquam Re-

gem veítrum agnofcere mihique obedire de-

&tis ad fequendum mobilitas, & prompta vo-

betis, non-am meos confiderando natales,

luntas. Intelligitis jam, ut arbitror, in lique-

factis ad obediendum aptitudinem grandem,

quam perfonam illius, quam repraefento. 1ta

humilis animze affettum tractabileim

"

quoque iidem ZEgyptii Jofepho zEgypti Vice-

Kegi debitos exhibere honores, & reverentiam

. VI. Apud Jobum fcribitur : INunquid i

nities fdem 418:;

mirime renuebant, tametfi illum paftorum o-

fulgura, és' ibunt, (9' reverientia dicent tibi, adfamu: ? 23 " $.

j

vium filium, & fratrem effe fcirent, quorum

Uhi Cajetanus advertit, quod in Hebraeo non

profeffio /Egytiis abominabilis erat; Imo

habeantur hzec verba : &t vewertentia, fed fo-

tametíi fcirent, eum tot annis cujusdam 1u1-

lum : £t dicent tibi, ecce nos 5 Pineda tamen

lii

j

niftri Aulae, id eft, Putipharis, fuiffe manci-

ait: eo ordine, quo fcripta eft, accipienda eft

pium & fervum, cui manus ejus

fententia, ut poftquam revería fuerint, dicant,

fervierunt.

kin cophino

adfumus : Ecce nos: Obfequii nimirum vox

Ibidem,

]V. Celebris e

ftilla Ezechielis Prophetze

non folum praeftandi, fed & przeftiti; Quafi

exhibita vifio, quam hi

s verbis defcribit: fa-

dicant: Ecce jam absque ulla mora imperata

cies una , facies Cberub 5 & facies fecunda , facies

confecimus. Enim vero, ut experientia do-

cet, fulguri proprium eft, prius oculis noftris

bominis; £9 im tertio facies leonis , & n quarto fa-

cies aqui/e.

In omnibus aliis ejusdem Pro-

apparere per fulgorem evibratum, quam toni-

trui ftrepitus aures perftringat ;

c proinde

phetze locis, ubi haec vifio recenfetur, pari-

fulgur, aptaeft veri ac perfetü obedientis figu-

ter facies bovis exprimitur loco faciei cheru-

binicee ; Unde colligitur hoc loco bovem in

ra, utpote cui fimiliter proprium eft, quod pri-

Cheribim transmutatum fuiffe.

Porro bos,

usquam praecepti Superioris tonitru audia-

lite (;

tur, jam de fa&to illud ipfum refplendeat, per

l'nla;

qui adeo piger & ftolidus eft, nequit sequi-

parari generofitati leonis, nec velocitati a-

exac(tam ejusdem prseecepti executionem &

quilze, nec hominis fcientize ; Et tamen hic

adimpletionem. — Tales erant monachi tem-

pore S. Hieronymi, de quibus idem Dottor

bos in Cherubim transmutatus, primo,lo-

co pofitus, omnes preecedit, adeo ut aquila,

in hzec verba fcribit: Subditi ante conabantur

leo, & homo, bovi in Cherubim transmuta-

juffa implere, quam forent emiffa, & quibus-

dam quodammodo indiciis nitebantur pro-

to venerabundam videantur exhibere reve-

hetare de voluntate mandantis.

1

rentiam , tametfi ob ignorantiam , negligen-

tiam, &ftoliditatem bos quidam effet ; Hzec

VII. Dionyfius Carthufianus fubdit : In hoc

patet fize obedientide promptitudo, & devo-

autem omnia in figura contingebant, voluit

enim Deus per

oc inuere, quod tametfi

tionis alacritas, fiquidem Dominus dixeratei :

Praelatus intra&tabilis fit, & inftar bovis fto-

Efto paratus mane, & ipfe furrexit no&e. Cum

lidus, nihil ominus tamen honorari debeat,

Abrahaim dormiens a Deo juffus fuiffet filium

fuum Ifaac in facrificium immolare, dicit facer

veluti quidam e coelo dilapfus Cherubim,

$ Àf

id eft, ac fi altiffima effet fcientia & fapien-

textus : De n«&te confurgens , non exfpe&avit

L Hey

auroram, quantumvis credibile, fit, quod affe-

Ó l3,

tia dotatus, quia Deum repraefentat ; No-

tandum vero , quod Ezechiel dicat: lbi erat

&us paternus eum extimulaverit ad differen«

bapeus Sprüus, quia Deus iis, qui locum

dam praecepti adeo ardui,& legi naturali repu-

gnantis executionem, quantum poterat. Atta-

fuum tenent , fpecialiter divinum fuum fpiri-

/——

um imprimit.

men ipfe de no&te confurgens, adoriri voluit

prse-

Y

Titulus /CIII. Obeaientia.

$73

dj

preecepti executïonem-; Verebatur enim, ne

tum hominis,ficut corpus fed denihilo per in-

d

votum mora offenderet, iniquit D. Chryfoft.

fufflationem fiiam creavit, & ita fe Patrem fpi-

aut juffionem tarditas impediret.

[]

ritus effe quodammodo demonftravit. Ideo

-- Mem dife. .VIIT. Propheta Regius fe per fuüam erga

etiam Pater fpirituum dicitur, quia nosin ba-

Deum obedientiam, ut jumentum factum fuif-

tifmo fecundum fpiritum generavit. Unde

- ?4- PI l.

ä

fe afferit: Et quidem quod id ipfum huic obe-

anc deducit confequentiam , quod videlicet

dientize virtuti attribuerit, ex verbis fequenti-

ideo Deo magis debeamus efle obedientes,

bus clare deducitur, quia:ait : Ténuifte manum

magisque fübjecti, quam fimus erga patres no-

dexteram sneam , & in voluntate tua. deduxiji mé,

ftros carnales; Et huic magis, inquit Anfel-

quafi diceret, omnes actiones meas juxta di-

mus, quam carnalibus parentibus obtempera-

vinae voluntatis tuze beneplacitum ordinafti ;

re debemus.

X

tentiCrea—- $. Bonav.

At vero cur fe jumento potius sffimilavit,quam

- XII. Omnes creaturze ab omnipo

alteri cuipiam animali, videbantur enim,quod,

toris manu tali cum fapientia & difpofitione ef-c-7.! 2. de

profecu

ut perfe&tam quandam exprimeret obedien-

*

fe füuum acceperunt, utomnes exemplo fuo nos

tiam, melius dictu

ix» d

yq t

u

ifet; ut manicipium

obedientiam doceant. Nam ut S.Bonaventura

relig c. 29»

factus fum apud te: ?ro refolutione obfervan-

in capite, cui titulus eft: Cur fit obediendum

aliis? inquit: Omnis creatura ita eft ordinata

dum, hanc inter mancipium & jumentum in-

tercedere differentiam, quod, quando manci-

aDeo, quod licet ipfe Deus omnibus & fingulis

ita praefit, ut ab ipfo folo accipiant, quod funt,

pium aliquod, vel fervus emptitius ad pondus

aliquod portandum vires fuas infufficientes

& habent, & poífunt,tamen propinquiora fibi,

efle cenfet, vel honefte fe excufet, vel certe o-

non loco, fed fimilitudine plenius accipiunt ab

neris experientiam facere tentet ; Non vero

ipfo, qnod inferioribus, & fibi propinquioribus

influant, & illa iterum fuis inferioribus usque

fic jumentum ; Hoc enim os fuum non aperit,

nec recalcittat, fed onus fibi impofitum fine

adinfirmum, & inferiora fuperioribus fübdita

fint, & fuperiora inferioribus przefint, & eare-

excufatione recipit, quo agitur, graditur, nec

unquam conqueritur, neque difcurrit; Talem

gant, ut fumma mediis, & media praefint imis.

Sic Angeli fuperiores inferioribus praefunt, &

fe David apud Deum fuiffe afferit, quando de

praeftanda ei obedientia agebatür. Nam fine di

coeleftis terrenis, & irrationalibus rationabilia.

' XIIIL. Quantum Chriftus obedientiam ama- Idem to. 6,

Ícurfu, aut examine, fine excufatione vel con-

tradictione, quidquid ei impofitum effet, vel

rit, priusquam in coelos afcenderet, oftendere

Qiaz. talut.

ndfs

tit. 3. c $.

Dei voluntati conforme judicare poterat prom-

voluit, fiquidem, ut ex monte Oliveti afcen-

inl 8!

pte exequebatur, hacque ratione gratiam Dei

deret, prius Bethaniam tranfire voluit,quae, ut

fibi comparavit, dicentis : Jveni virum [ecun-

paulo ante diximus, idem fignificat, quod do-

dum cor meum, quia jecit omnes voluntates meas, :

mus obedientiae, nam Lucse ultimo dicitur:

IX. Saulus mox in Paulum mutatus, & ex

Eduxit autem eosforas in. Betbaniam, €$ elevatis

perfecutore Apoftolus factus fuit, fine dilatio-

manibus fuis benedixit eis.

Ubi. S. Bonaventura

ne voluntatem fuam in manus Dei configna-

ait: Bethania quippe domus obedientize di-

vit, dicendos Domine quid me vis facere? Ut ve-

citur; In figura hujus

Deus aibendit in coe-

&

lum de Bethania.

?

ro Deo coccam obedientiam quam maxime

placere intelligeret, facer Textus de Pauloait;

XIV. Obfcuruseftfen

fus verborum il].oï;u.m, Manfl tr.v

INibil videbat ; Demum vero eundem ad .Ana-

quae ecclefia in fefto Afcenfionis Chrifti cane- 45- cifes 44

niam mifit, quia obedientia fertur ad audita

re folet, videlicet: 4fiendens Chriflus in atiuim,

D. 84

exequenda, verus enim obediens folas aures

captivam duxit captivitatem : Quid enim per capti-

habet ad audiendum, non autem oculos aper-

vam captivitatem hoc loco intelligendam ve-

)

tos ad videndum.

nit? Num forte ecclefia vult dicere,quod Chri-

ZEquiias.

ftus in coelum aífcendens, fecum duxerit ani-

Idem: difi? X. Quod Deus in creatione hominis mullum

mas illus,quae velut in depofito in finuAbrahse

Inn-s..

alium fibi fcopum habuerit praefixum,quam ut

captivae detinebantur, ut easdem coeleftis glo-

illum fibi obedientem efticeret, ex hominisfor-

rise faceret participes? Atvero fic hic, verbo-

matione fufficienter colligitur ; NNam ut facer

rumillorum fenfus eft, potius dicendum fuiffe

Textus ait: Pormavit igitur Dominus D?lis bomi-

videbatur, liberam duxit captivitate,quia eas-

nem de limoterre, &j infbiravit in faciem ejus [piracu

dé fecum ducebat, ut vera fiorumDei libertate

lum. Voluitigitur Deushominem exterranon

gauderent. Neceffim igitur eft diceret,'ilium

fol:da, fed aqua humetrata producere, ut effet

Dei tanto fuiffe obedientiae amore captum, ut

flexibilior ad omnes plasmatori collibitas for-

etiam impaffibilis, & immortalis ad dextram.

masrecipiendas. Nain ut S. Paulus ad Roma-

Patris refidens, continuo, & fine ulla inter-

d, h 35

nos ait: Foluntati ejus quisvefiftit ?. INunquid dicis

miflione in hac fe virtute exercere voluerit;

figmentum &i, qui finxit ; Quid me fecifTi fic ?. n non

Ac proinde modum invenit, quo in Sacramens

P N

babet potefLatem figulus luti,2x eadem ma[Ja f acere aliud

to Euchariftize a fe infüituto in fpecies facra-

quidem as n bonoremy alius vero in contumieliom?

mentales, quotiescunque verba confecrationis

S, Anfel.

E

-

XIL S. Anfelmus non folum ad.lutum, e

a facerdotibus pronuntiantur, obe

lientifimus

. ad Hebr.

quos plasmati fumus, verum etiam ad flatum

defcenderet ; ObedienteDeo vocihominis ; ca-

Q» 12,

& afpirationem, qua Deus nobis animam in-

ptivam ergo duxit captivitatem, i. e. humani-

fundit, fe reflectit inquiens : Nonne obteim-

tatem, quam interris affumpferat, veluti man-

perabimus Deo, qui formavit hominem de li-

cipium & fervam, foli modicorum verborum

mo terrze, & inípiravit in faciem ejus fpira-

expreffioni ad defcendendum fub fpecies pa-

Quis-

eulum vitae? Non enim de materia fecit Ipiri-

nis & vini fubjectam in

coclos deduxiF. |

Aaaa

Rnarmg

[

R P, Lobn, Bibi, Man. lon. 41.

;

574

Eilziiotbecæ-Manuam Concionatorie

X

nam excogitari pöte?c E;Hïcacior ftimulus hoc ;

in virtute obedientize infignis fuerit ; ü(iui-'

ut obedientes efficeremur? Quis unquam in-

dem vix Chriftus ei hzec verba dixerant. £/o-

—— —

S Amnf

ventus qui adeo expedite & exacte majori-

die in domo tua oportet me maneret, cüm ecce con-

j,inU

bus füis obediat, quemadmodum quotidie

feftim obedivit, nam illefeffinans defcendit, €9'

a

(,10

Chriftus, Rex glorize, fuis obedit miniftris &

excepit illum gaudens in domum fuam.

fervis, Creator creaturze ?. Circa hanc obedi-

XVII. S. Bernardinus mutas a

dducit ra;a-sx.Bernar.d-L

tiones, cur Deus domum voluntatis noftrze,

de perte&.

enti fuze imitationem Blofius fequentem

Obed, C, I«

refert Salvatori nofiri revelationem , inqui-

dum eam obedientize fubjicimus , adeo gra-

ens: Chriftus fzepius revelare dignatus eft,

tam & acceptam habeat; Inter ceetera vero

EEE

quod quilibet Chriftianus imitari debeat hu-

ait: Cum nullius rei poffeffores, aut Domini

milem füam obedientiam, quia ipfe obedivit

fimus, nifi per facultatem & ufüm libertatis

Patri fuo coelefti, & hominibus non folum bo-

noftrae, iftam abdicare a fe, quantum nobis

nis, verum etiam impiis.

Neque enim haec

poffibile & licitum eft, abdicare prout eft pof-

virtus praeclariffima a folis monachis, vel mo-

fibile, omnia, quorum effe poffümus poffeffo-

nialibus, fed prorfüs ab omnibus e

res ; Cum in nobis nihil fit charius, intimius,

E

.

xjmiek coe-

altius & majus propria libertate ac facultate

'li? & fervari poteft

ANece[Jitas.

ufus ejus ; abdieare hanc a fe, prout eft pol-

$.Hieron, XV. S. Hieronymus nimia, q

ue ex virtu-

fibile, tanto eft perfectius & altius, quando ifta

eo 8 integ-tis hujus transgreffione, & omiffione, proma-

gnonzft,

preeponderat omnibus aliis abdicabilibus no-

.

€, 6..

nant damna, in traétatu de regula monachalr

ftris.

exprimit his verbis: Monftraretur portentum

^ XVHI. Scri

ptor quidam hiftoricus, qui ri'?

ïoar, ,.,B. Qf

tus & mores omníum nationum defcribit de

hemus 1,dé

navigatoribus, & pro certo nunquam venire-

Alia apud

tur ad portum, fi de directione & gubernatio-

Orientalibus haec habet ; Orientales victimas

Minfi itre

ne navigii quicunque remigator ordinaret ad

non jugulant, fed przeclufo fpiritu necant, ne

&. dMc. -

votum.. Non civitas, non regnum, non mini-

quid mancum Deo offeratur, fed-integrum. 7

e 24e

1a domuncula diu maneret in rure, fi, cujus

Simili modo acceptiffimum Deo facrificium

voluntati pareretur, deeflet ; Propter quod iple

erit, fi hoc ei ex toto fpiritu, corde, affettu &

Papa Petrus, qui religionis Apoftolicze vitam

voluntate noftra obtulerimus, mortificando,

volebat inftruere, ficut a magiftro didicerat, ut

reprimendo, & fuffocando dcfideria nofira,

magis intelligatur, qualiter anima perficiatur

afle&tus & appetitus noftros, ut cultro mortifi- -

in obedientia charitatis ac fraternitatis amo-

cationis & obedientize ijgulati, Deo confe-

re, exponit apertius. . Omnes, inquit, hono-

crari poffint.

rificate, fraternitatem. diligite, Deum timete,

XIX. S. Joannes

: C]imacus ait; Nunquam Climacus

l

.S'gmd- 4-!1-

Regem honorificate; Ét ne excufationis arri-

ponas in omni vita memoriam illius ingent

piatur fcutum, fub particulari riomine pree-

Atbletze, qui toties decem & o&to annis nun- ***

uam auribus fuis, a Preefide fuo, cui infervit,

eminentis dignitatis generaliter infert omni-

bus : fervi fubditi eftote.in omni timore Do-

illam vocem accepit : Salvus efto: fed illetan-

qminis; & ne Prelati in medium producatur

dem idem interiori animi fenfu quotidie audit

pravitas, quze plerumque fübditis pracftat cau-

3 Domino, non quidem falvus fjs, quod optan-

12m ma

o

tis eft, & certum;, fed falvus es, quod affir-

1 cafus, non tantum inquit, bonis &

mantis eft, certum, & definitum.

— Manli ii

modeftis, fed etiam diícolis.

- V!.nc.Feir

.XX. Humilitas & obedientia, ut fimilitt

À5

Manfitr.

XVI. Ad noftram quoque doctri

/n-alin,d'ifpo;

dine Dorothei do&trina prima utar, funt velut fer 4.in .

fne 2.

54. difc.4. (ujt, ut, cum a lucifero in deferto tentaretur,

duo agiles equi, vitze noftrae currum trahentes,

poft Epip.

9. 7.

certameu circa hujusce virtutis meritum in-

& in coeleftes manfiones fineullo labore por-

tantes. S. Vincentius Ferrerius pariter obedi4

ftitueretur; ait enim Evangelifta: Tunc Jejus

duétus efl n defertum a [piritu, ventaretur a diabolo.

entiam nobis ad coelum aditum aperire dicit:

Circa tuze verba facer quidam interpres ait,

Non exiftimet, inquit, aliquis hominum, quod

Dominus Jefus omnia agit, ait, aut miffus,aut

aliter poffit intrare paradifum, nec per Domi-

du&us, aut vocatus, aut fpontanens ; miffus

num, ,vel poteftatem humanam vel fpiritua-

F

venit in mundum, ductus vadit in defertum,

lem, fed per humilem obedientiam.

vocatus furrexit a mortuis. Eundem quoque

XXI.. S. Antonivs de Pacua circa locum, S. Anton.

in quo Magdalena plenariam accepit omnium

de Pad.

Dei filium fiepius in Bethania hofpitio exce-

ferm.infet.

ptum reperietis, tametli caftellum hoc procul

peccatorum füorum abfoltuionem, id eft, cir-

aff

3. Jerofolyma remotum effet, idque ut reor, ex

ca domum Simonis,Pharifeei, lequentem in- *'

hac caufa, quia Bethania idem fignificat, quod

ftituit ingeniofam, ponderationem, inquiens:

domus obedientiee : ipfum quoque faepius

Moraliter bene hic datur forma, quomo-

do anima peccatoris converti debeat, ut

reperietis menfze accumbentem, five in do-

mo Simonis Pharifzei, five in domo S. Petri,

polfit 'indulgertiom: percipere de peccatis.

idque quia utriusque domus paterfamilias Si-

Ubi primo occurrit videre, ubi ipfum veniae

monis nomine appellabatur; Simon enim

largitorem valeas invenire. Refpondeo, in

idem eft, quod obediens. Utrumque hoc S.An-

domo Simonis, qui obediens exponitur,

intra domum obedientize ibi ipfüm invenies,

tonius obfervat, dum ait; Hofpitabatur fzepe

in Bethania, quze interpretatur, domus obe-

quia obedientia ipfum ad fuum hofpitium

dientize, & Simonis, qui interpretatur obe-

trahit femper. . Mulier peccatrix anima, quae

Ditge,

diens. Quodfiin domum Zachzei ultro fe in-

bene vocatur Maria a mari.

Mare propter

Vinus

E

DT

grefferit, mirum non eft, cum hic Zachzeus

mulütudinem"*amaritudif??i-s peccatox*um.

"vuit

tih c,j

35

E Ti mtlus CIII. Obedientia.

$75

*

vült a cülpa fanari, oportet, quod vadat ad

a

| dicens, facilius ngïe cameltm tranfire per foramen

tuum Simonis, id eít, ad obedientiam.

acus, quam epulentos intrare Regnum colorum. Au-

SAmbrot XXIL Chriftus Redemptor nofter Apofto-

dierunt hzec cum ftupore difcipuli, conterriti-

Mr.iaLuc]is fuis olim praecepit dicens :

Neminem per

que dixerunt, quis ergo potevit falous e[Je ? Miatth.

€. 19..

"thud

viam falutaveritis.. At vero cum ita fit, ut cer-

.19.25. Refpondit Dominus apud hemiwes boc

PCI?'SQ;

tus quidam Dei fervus illuminatus, S. Philippi

impoffibile e[Je, apud. Deum autem. omnia poffibilia.

d, G

Tunc dixit Simon Petrus ad. illum :: Ecce us

Nerii difcipulus, dicere folitus erat : Qui ur-

banitate morum caret, fpiritum Dei nunquam

veliquimus owmia , &? focuti fümus te , quid ergo erit

habebit; cur igitur Filius Dei fcholae fuze di-

nobis ?. $. Hieronymus in commentaiione ho-

fcipulis hanc praecepit inurbanitatem, ne fci-

rum beati Petri verborum pofitus exclamat z

licet in via obvios falutarent?. Hujus rei my-

Grandis fiducia? Quando cseeteris Apoftolis

erigit comas, mentemque & omnes artus tre-

fterium S. Ambrofius nobis pandit, inquiens:

Ergo & hic non falutationis officium auffer-

mor concutit, natus de terribili fententia ,

tur, fed obftaculum impediendze devotionis

quam Chriftus contra divites pronuntiavit,

- aboletur, ut, quando divina mandantur, pau-

ita ut dicerent; Quis evgó poterit. falous .e[fe ?

lifper fequeftrentur humana : pulchrior, quo

Solus Simon Petrus auda&ter, animofeque vel

praeceptorum maturior executio divinorum,

intrepide ait ad. Chriftum, non folum de fe

quae per moram fzepe trahit offenfam. Ubi

bene fifüs, fed etiam de aliis fecurus, fibi vi-

notanda funt verba illa: Pulchra eft faluta-

deri edictum illud ad fe, collegasque fuos.non

n hnf)r

-...tio, fed pulchrior &c.

Etenim oratio men-

pertinere, eo quod pauperes effent, & otni-

talis; cilicia, jejunia & alize fimiles aufterita-

bus renuntiaffent, adeoque certam fperarent

"i |.dé

i ul

tes bona quidem & laudabilia funt opera: At

falvationem. . Qui factum , quod , cum alii

nf

vero longe majoris eft meriti & profectus, fi

Apoltoli contremifcebant, folus Petrus fiden-

Q

ter Chrifto loquebatur, dicebatque, certam fi-

quis per obedientiam ab iisdem abftineat. In

3

14.

vita S. Philippi Nerii de Francifco Maria Ta-

bi, fociisque fuis promittere beatitudinem.

Refpondet S. Petrus Damianus, monetque ad-

rugio, qui poflea ad Cardinalitiam affümptus

-. dignitatem fuit, unusque ex primis S. Philippi

vertere, quis ille fit, qui loquitur; Dixit Si-

Nerii difcipulis, noftreeque Congregationis

mon Petrus.

Simon ex interpretatione S.

. Pater fuit; legitur, quod dum nocturno tem-

Hieronymi, Venerabilis Bedae, Nicolai Ly-

. pore ad orationem faciendam furgere volens,

rani & Pagnini, idem eft, quod obediens.

At fi obediens loquebatur, quid mirum, quod

& S.Philippo id faciendi poftulaffet licentiam,

inaes

is complexionis ejus probe nofcens debilitate,

confidenter praefumebat, & humiliter gloria-

hanc ei denegarit ; Tarugius autem ideo a pro-

batur, quando alii angebantur animis & tre-

d d

pidabant? qui enim perfecte obediens eft, ille

L

pofito fuo minime deftitit, quin potins proprii

hujus operis permiffionem folito ardentius

tuto cum JEfu, five Salvatore Joqui poteft,

|

folicitavit: cum vero tandem fuum executus

nemo enim certius, quam verus o

I

bed;iens,

fuiffet defiderium, contigit, quod prima noGte,

poffe fperare falutem videtur.

qua fürrexerit, caput fuum àdeo debilitarit, ut

XXV. Pugnabat Jacob pertinaciter

Xih 'Pa—-

-. deinceps per undecim menfes orationis exer-

laeftra facra, inclinabatque in illius partes vi-

. Citio nequicquam vacare potuerit.

&oria. Cum inter produttiorem conflictim

: - Manfi dií

[

aurora proximum diem nuntiaret, dicebat ad.

&

x Far.

XXIIH. In libris Regum legitur, quod, cum

1 ;44 n' 50

Jacobum ille, quo cum"lu&abatur): dimitte sne,

H'm

Naaman Syrus ad Elifzeüni acceffilfet utale-

jam enim afcendit aurora, Gen. 32 26. . Atquid

f2

pra faa ab eo curaretur, a Propheta fepties in

f

aquis Jordanis fe abluere juffus fuerit.: At vero

impedimenti adferre intermiffioni pugnae dies

poterat? cur ille finem lu&tz: ante fieri voluit,

num forte aquae lordanis hac erant virtute

quam dies appeteret? etíi concertatio illa &

— praeditze, ut lepram curarent ; & pofito, quod

corporalis & fpiritualis erat, fic ut Jacob fpi-

- ad malum hoc pellendum natura fua fervirent,

ritu etiam pugnaret, ardentibusque precibus

-quonam fpectabat numerus ille feptenarius?

. Abulenfisait: dicendum, quod itapoterat fa-

Deum appeteret, & plurimas illi ab oculis

lacrymas affunderet, quare orándi ftudium

nari Naaman, lavando fe unica vice in aqua,

quzm fi fe lavaret fepties, & tamen juffit, quod

propter ingruentem diem relinquere, aut fe-

ponere debuit ? cum Deus aniet audire ora-

Pal

lavaret fepties propter meritum obedientize ;

tiones, & nulla illis impedimenta fol. cum

minftt

ficut interdum jubentur aliqua quibusdam,

die per fe adferat, quid erat, quo minus Ja-

i

- quze non funt neceffaria, & tamen juben-

cob per diem tam fan&to operi operam re&te

tur, ut obediant, & mereantur obediendo.

Obíervandum tamen eft, Naaman fanitatem

daret ? Satisfaciunt huic dubitationi, falu-

berrimumque fimul monitum fuggerunt gloffa

non recepifle, nifi poftquam difcurfum, & in-

Angelica, & Pererius, qui ajunt, illud: Di-

telle&tum fuum captivando mortificavit, quia

miüte me , jam enim aícendit aurora ; perinde

ab initio in aquis illis fe abluere renuit, di-

fuiffe, ac fi dixiffet: Tempus eft, ut ab in-

cendo: Aquas Syrize longe meliore effe. At

vero quando a prudenti fervo fuo monitus,

vifibilibus ad temporalia tra&tanda defcen-

das.

Habebat Jacob uxores non minus

partem fuam rationalem vicit, & arbitrio Pro-

quatuor , fobolem multam ex pluribus ma-

phetee fubfiravit, defideratum fanitatis fru-

tribus, familiam 'copiofam.

Quando ergo

Didae..

&um protinus obtinuit.:

dilucefcere coepit, juffus eft intermittere ftu-

Nmundi" ä—-

Nyfinus

XXIV. Gravi edi&to Redemptor

dium orationis fpirituale ,. & vacare guberna-

jn vit, A-

ud Matthaum divites mundanos perculit,

tionidoriius , difponere neceffaria, & rem

i2d2a2

€urare

brah.€ 5 — R. P.Lobn. Man. Pz'l?l. I?)m.l?-:

|

7

576

dBiblietbeca Manualis Concionatoria —

hii

curäre familiarem.Non enim eft grata Deo ora-

vota oratio. Si enim propter ocupationem uti-

lem orationem aliquis intermittat, ipfa, occu-

tio, quze tunc fit, cum faciendum aliud. Multo

autem magis probat, cum jufta habetur ratio

patio vice orationis reputabitur, juxta Apofto-

neceffitatum, & illi primum occurritur, quae

lum fine intermiffione oret, qui lemper opera-

tur. Itaque intermittere orationem, contem-

maxitna eft ; & quoniam magis congruebat,

ftudere curze domus, quam orationi tunc, cum

plationem, aut aliud quodlibet fpirituale ex-

dies appetebat, idcirco illegloriofo colluttato-

ercitium, ut rebus aliis magis utilibus, & ne-

ceffariis opera detur, etiam eft orare, & con-

ri fuo dicebat, dimitte me, & vade procuratum

res tuas familiares, & ordinatum operas do-

templari, & fecundum Pauli di&tum perpetuo

mefticorum tuorum, hzec acceptiffima fuerit

recari; Ille namque legitime orat, qui, quod.

fuze obligationis eft, facit, ille fcit Deum quae-

oratio. Deum enim pro Deo, ut ajunt, relinque-

xe, non eftillum deferere, fed potius majoraa-

rere, qui novit ipfum pro ipfo relinquere, quan-

pud illum lucra facere, amplioremque apud il-

do magis expedit, & majoris refert.

XXVI

;

lum gratiam inire. Sancttum enim adagium

l. Tam vehementer flagrabat fpiri- lbidem, |

docet, illum optime orare, qui officii fui par-

tus Prophetzee, ut non contentus, quod ipfe

tes recte curat, probeque exequitur. llle ve-

pientiffimo Domino füo laudum cantica pan-

geret, & concineret, etiam Angelos ad con-

rus quzerendi, & inveniendi Deum eft modus.

3Xxbidem.

XXVI, Suaviffimam fragrantiam , quam

celebrandas alternatim, ejusdem Domini lau-

fponfe veftimenta exhalabant, Sponfus fen-

des ardentibus votis, & magnis vocibus invi-

taret; inquiens : JBenedicite Domino oimnes n«

tiens ajebat, thuri, quod carbonibus impofi-

tum fuüpremo Numini votivo cultu adoletur,

geli ejus, benedicite Domino ommes virtuies ejus.

fimilem fibi eorum odorem videri, inquiens:

Pfalm. 102. v. 21 Non diffimulavit autem

ocor veftimentorusm tuorum, ficut odor tburis ;; Cant.

Propheta modum laudum , & orationum,

4. 1 1. Notorium eft, quidquid rei materialis ad

quibus vacaturi erant Angeli dicens, Facien-

fponfze commendationem affumittur, id alle-

ies verbum ilius ad audiendam wvocean firmonum

ejus , mini[lri $us , qui facitis voluntate

m énss5 ve-

goricum effe, & myfticum, nam füb cortice

materialium latet fpirituale, quod fponfo ma-

lut dixiffet : Facite quaecunque illum velle

xime eft propofitum. Videamus itaque nunc,

noftis, quicquid voce imperat, aut annuit o-

uid veftimenta fponfze fignificent, Richardus

culis, explete, efte famuli ejus promptiffimi

de S. Vi&tore cum omnibus aliis expofitoribus

& expeditiffimi ad exequenda omnia Juffa il-

.git, veftimenta effe fymbola virtutum, & ope-

lius. Notandum hic, quod fanctus Propheta

rum meritorium, quibus fovetur & contegitur

non fatis confequenter locutus, & hortatus

Invitabat illos, ut come

anima, & omnium exercitationum piarum,

Angelos videatur.

quibus illa ornatur, & venuftatur. Kichardi

munibus laudibus communem Dominum

verba funt ejusmodi: Veftimenta animze funt

celebrarent , benedicérent, magnificarent,

opera, quae in charitate funt, vel fiunt, quibus

ftatimque dicebat, ut voluntatem ejus opere

veftiti, & non nudi inveniuntur ante Deum

perficerent, & verbis ejus citum obtemperan-

Kle&i.

Cultus ergo animze fünt opera mife-

tiffime morem gererent, facientes, verbum il-

lius.

——

ricordize , ut vifitatio infirmorum, confolatio

Quid hic uni cum altero convenit ?.

in carcere detentorum, erogatio eleemofyna-

Quid connexionis inter invitationem ad oran-

run in pauperes, veftitio nudorum, & alia id

dum, & exhortationem ad faciendum, quae

genus opera facra. Notandum vero, quod

juberentur ? Quomodo qui vacare laudibus

odor thuris erat ,

uem illa veftimenta fpira-

fuaferat, mox dare operam explendis man-

bant. Cujusnam ret hieroglyphicum eft thus?

datis confulit ? Occurrit dubitationi S. Àu-

guftinus inquiens, non fuife ita abreptum a

Noón puto effe aliquem, qui nefciat, thus effe

typum orationis. Nihil magis tritum, per-

fervore fpiritus fan&um Davidem, ut impru-

vulgarumque, quam illud Pfalm. 140. . 2

Z'-

denter verba effutiret, fed valde confequenter

potius locutum , quando primum ita incla-

vigatur oratio mea ficut. incenfinn in.- confpetiu. t&0.

Secundum hzec, quod fponfie veftimenta, quae

mavit Angelicos fpiritus ; .Binedicite Domtno.

'erant virtutes, & opera charitatis &c.thus, ut

omnes. ZIngeli ejus , ftatimque fübjunxit : facite

verbum illius. Hoccine vero fit benedicere Do-

fponfus ajebat, five incenfum olebant perinde

fuit, ac fi dixiffet, olere orationem. . Verum

mino, facere verbum illius? Isne laudet, &

cum vifitare captivos, confolari lugentes, ve-

oret Deum, qui operatur, quae illi grata pu-

ftire nudos, fepelire mortuos, ferre opem egen-

tat, & juffa illius exequitur?.Imo vero, inquit

tibus fint opera plurimum diftincta ab actu &

Auguftinus: Si vis benedicere Dominum, fac

exertitio orationis, quomodo omnia illa ole-

verbum ejus,voluntatem ejus, fi vis vacare ora-

bant thus, five orationem? VoluitSpiritus .

tioni, quae Dei pergrata fit oculis, fepone ora-

ea re tacite infinuare doctrinam , quam hic

tionem,intermitte contemplationem,ceffa tan-

tradimus, & fignificare, illam effe optimam

tifper ab ipfius laudibus, quando alize ftatus

orationem, cum quis officium füum recte cu-

tui occupationes neceffariee alio te vocant,

rat, Deumque, qui videtur effe in ratione, re-

quando ex officio tuo facere aliud teneris, cui

tinquendum pro Deo, quando magis convenit,

dum operam navas diligentem, acceptiffimam :

& res ita poftulat, quia tunc. Deo magis pla-

Deo laudem offers.

Optimum genus oran-

cent alia opera magis neceffaria, quam oratio.

di eft, Deum pro Deo relinquere, quod cum

Melius hzec dicet Richardus, quam ego. Ve-

facis, devotiffimum illi oblequium , & cul-

ftimenta fünt ficut odor thuris, quia fic bonum

tum religiofiffimum offers : Si vis benedicere,

derem de' fe mittit bogma operatio, ficut de»

Dominum, fac verbum ejus, voluntatém ejus,

XXXVI,IL

Ti?ulzis CIll. Obedientia.-

577

äidq:m'

. XXXIII.. Àccipiamus hanc a ccclefi mapi-

confectari. Om»nibqs ergo danda opera, & ora-

ftro do&trinam. Attentiffimam ille arden:iff-

tioni pre omnibus,nifi quando gravior neceffi-

mammque in hortoGethfemane adPatre:m fuum

ecternum fundebat orationem,

tas, & debita officii, vel ftatus proprii officia

inquiens: Pater

: f.

u

nos ab ea alio vocant. Difcretionis infignis eft

smi, ff po[Tibile efd, tranfaat a me calix

*

/jie.

Matth. 26.

virtus, a&um virtutis

E

V. 39. Atfino

n ita expedit, fiat tua per omnia

I

pro alio aétu virtutis

intermittere.

voluntas, cui fubjectiffime obtemperare fum

Dienitas,

N

paratus. Habebattunc apud fetres chariffimos

: SDUX. Videns

ccoeleftis Praecur

Apoftolos, & monet S. Matthaeus, quod inter-

for propius Idem in vi-

ad fe accedere folem , cujus ipfe aurora erat, * Abrahs-

aniffa ad tempus oratione venit illos invifam,

plenus gaudio, & lzetitia, fucclamabat: Zcce ^ 65

invenitque fomno oppreffos, & objurgavit u-

num, maxime Petrum, qui tantam conftantize

"dgnus. Dei, ecce qui tollit peccatum smundi.. Joan. 1.

firmitudinem tam .

v. 29. Non exiguam difficultatem habet ftatue-

ja&anter pollicitus effet, &

re, de quo peccato faht&tus Joannes loquatur.

nec ad horulam cum Domino füo pro communi

falute vigilante, & tribunal Patris

am cum in mundo tot fint peccata, quae au-

fui appellan-

ferri debeant, tot maculze, quae puftulent era-

te vigilare potuiffet

,poftquam in morté cum il-

di, nimis parce de Agno Dei locutus ]oannes

lo velle ire fpopond

iffet.. Matthaeus ibid. v. 40.

ficait: Fenit ad Difcipulos fuos, && invenit eos dor-

videtur, cum de illo ait, quod tollit peccatum

mundi, in quo affluentiffima eft fzelerum col-

snientes. Recepit fe denuo ad orationem anxie

Iuvies, quze exhauriri petat, & aboleri.

Sed

affli&tus Dominus, five, ut illud i

bid. v. 42, ha-

bet,iterum fecundo abiit,

quoniam de uno tantum per Agnum Dei au-

&oravit. Aliquamdiu

ferendo peccato loquitur, qualenam illud effe

precatus, etiam hanc tantifper fepofuit oratio-

dicemus ? Magnus Bulgarorum Archiepifco-

nem, & venit iterum folicitus magifter ad fom-

pus Theophylactus in c. 1. Joan. de hac re fic

unicolofos difcipulos. Confugit etiam tertio ad

ait: fortaffis autem, quia inobediens fuit ho-

orationem & tertio inde ad gregem fuum im-

mo Deo, & in varias affectiones incidit, pec-

piger, ac pervigil paftor recurrit, fed quid eft,

catum mundi inobedientia fuit, quam e me-

quod, cum Patre aeternoFilius ejus coaeternos

dio abftulit Dominus, fa&tus obediens usque

loquens, toties ab illo receffit, utabiret ad di-

ad mortem , & contrarium contrario fanans.

fcipulos? Siccine Creatorem reliquit, ut crea-

INonne videtis unam inobedientiam a S. Joan-

turas vifitaret? Parum urbane fattum videtur,

ne vocari peccatum mundi ? Tale autem hoc

quod fufceptum cum tali Patre colloquium,

Aterum, atque iterum interupit, ab illo ad ta-

videtur quale fi dixiffet, praeter inobedien-

tiam nullum effe vitium in mundo, nec virtu-

-' lescreaturas feceffit. Refpondet Simon de Caf-

tem aliquam preeter obedientiam. Cum quis

fia, inquiens, magno confilio hoc feciffe Doini-

num & magiftrum, ut nobis inculcaret doctri-

eft inobediens, illum omnibus contaminatum

efle flagitiis, praefüpponere poffumus. | Ín fo-

nam, quam hic verfamus, creboque illo accef-

loinobedientiae peccato peccata omnia viden-

fü ad orationem & receflü ad difcipulos nos

tur inclufa, unde & Joannes, cum 'indicare

doceret, propter majorem quandam neceffita-

vellet, quod Chriftus auferret omnia peccata,

tem nonnunquam intermittendam orationem,

ait, tollere inobedientiam :

cc& qui tollt pec-

& feponendas preces, quando res poftulat, ut

caium tundi, Ergo econtrario de illo, qui eft

vel dormientem excitemus, vel negligentem

vere obediens, affirmare, ut videtur, poffu-

ftimulemus. Bona enim oratio fuerit, & qualis

3lla Chrifti, fi orationem deferas, ut objurges

mus, omnibus ornatum effe gratii.sl, & virtuti-

bus: De obediente namque omnia bona cre-

Aomnum aliquorum difcipulorum, & focor-

dere, & cogitare, quid

diam Apoftorum corrigas, & cafüiges, qui

fanctiffimo poffumus.

quid de: integez'rimQ d

/

tunc vigilare, & infervire füo magiftro, & in-

*

XXX, Non inepta videtur ratio jam di&t

?

: 1g.

fomnes illum fequi deberent.. Simonis de Cat-

ob quam unicum facrificium , quo Abraham ^ 2

fia verba lib. 3. in Evang. talia funt : Nullo

filium füum offerre volebat , multorum no-

refponío fufcepto, interpolavit orare per mo-

mine eft donatum, cum ille ait: abrabam Pa.

dicum, reverfuüs tamen ad piam, & utilem

ter mofter nonne ex operibus ju[lificatus efty off-rens

actionem , nàm ivenit confortaturus difcipu-

los. Oportet fiquidem orationem intermitte-

lfaac filium fuper altare? Sed ut fententiae eru-

diti illius, quem dixi, Interpretis inhzeream,

re pro utilitatibus proximorum, maxime ubi

dico, obedientiam, Abrahze fuiffe appellatam

bella fpiritualiatimentur. Ktdifcretionis infi-

muita opera, ad indicandum etiam, quam fu-

gnis eft virtus, aétum virtutis prae alio actu vir-

blimis, quam excellens, quam Deo erata fit

tutisintermittere. Quod orationem Dominus

obedientize virtus, ut in qua virtutes omnes

intermifit, hoc fecit, ut alteri operi pietatis,

videanturinclufze. Cujus dubii ((nempe curde

hoc eft, difcipulorüm exhortationi, emenda-

una obedientia, tanquam de multis operibus

tioni, corroborationi ftuderet. Convenit enim

locutus fit S. Jacobus ) folutio in eo videtur

aliquaido feponere orationem, quando àlio-

confiftere, quod obedientia perfe&a multi-

rum falus curam, opemque noftram efflagitat,

plex eft, & inftar multorum a&tuum apud

imprimis cum anima cujuspiam periculo pro-

Deum reputatur. N. efcio, quid habeat illa tam

ximam per nos fofpitari poteft, tunc enim rem

accepta Dei oculis, & heroica obedientize vir-

magis gratam Deo feceris, fi illo etiam reli&o,

tus, ut qui unam illam poffidet, multis afilue-

ad avertendum a periclitabundo exitium te

re videatur virtutibus, totumque confeciífe

tonverteris. Magnae enim prudentize eft, mi-

perfectionis curriculu

à

Y

eft excultus.

m, gui illa fola perfecte

aus lucrum de[ereg*g, & majorem quæEM;

XXXI S.

,A-a'aaþg

d

n ad

Biblioibecee .Mahual/is- Concionateria

578

Ibidem,

XXXI. S. foannes Cþhryfo;fi:omus homil. r.

. XXXIII. Cum extollere virtutem alicujus ibideg.

2

volumus, dicere folemus: $o trocare mialma por

de laudibus S. Pauli quzerit tale quippiam.

Quid in Angelis magnificum preedicamus? A

la faya, hoc eft, cum ipfius anima meam cornu-

quo illos commendare ampliffime, & extollere

tarem. Namuthomines oderunt jacturam in

yarfit

plurimum poffumus? Ut refpondeat quoefito,

fuis permutationibus, & anima valde pretio-

T dife

jubet nos facer Dot&tor ad Regem cantorem

fum monile eft, fic nunquam fuam cum alia

——

.n. 6l

pergere,ut qui hanc facile diluat dubitationem.

permutare vellent, nifi lucrum alterius multo

llle de Angelis fic ait: Benedicite Domino omnes

fanctioris, & opulentioris ex mutatione fpera-

rent.. Interrogemus nuncS. Ignatium Marty-

"dngeli ejusy potentes virtutes facientes verbutn illius,

ad audiendum «ocem fermouumejus. . Pf. 102. v. 20.

rem, quam ille animum pro fua arriperet, fi de-

Ecce promptam Prophetze refponfionem, in-

ligendi optio, & commutandi facultas conce-

quit Chryfoftomus, cum plurima effent, a qui-

deretur. Refpondet ille Epift. 11. Tom. 3. Bib-

bus praedicare beatos illos fpiritus poffet ; poft-

liothec.Vet. PP. Meam animam cum animabus

quam generatim dixiffet, effe illos potentes vir-

eorum, qui Epifcopo parent, libens commuta-

tute, omnibus gratiis, cumulatos, cunctis prae-

vero, faxit Deus, ut cum illis mihi portio con-

rogativis ornatos, & perfeCtionibus infignes,

tingat a Deo. Ex toto ergofacrofantto pulcher-

siseto:

mox ad obedientiam eorum fpeciatim efferen-

rimarum virtutum choro nulla inclyti Marty-

dam convertebatur, inquiens, Facientes ver-

ris ad fe oculos rapuit, nifi obedientia; Neque

umillius. Utenim probes, quem virtutibus

cum alius animee fuze commutationem fecif-

omnibus circumfluere, & fanctum effe, & om-

fet, nifi cum eo, quem obedientize perftudio-

füm & obfervantem fciviffet. Meam animam

nium gratiarum cimeliarchium,&omnibus fpi-

ritualis perfectionis ornamentis infigniter ex-

]ubens commutavero cum animabus eorum,

cultum, uuus teftis fufficere, idque folum fatis

qui Epifcopo parent. Maximse dignitatis, &

elfe videtur, quod effe vere obedientiam dicas,

incomparabilis pretii eft obedientia, quze fola

quod ubi perfuaferis, nihil. ad abfolutiffimam

pretium virtutum cunctaruni includere yide-

danctitatem, confummatiffimamque virtutem

tur. Quiergo perfecte obediens fuerit, hunc

deeffe. Quid ergo in Angelis magnificum prze-

ftatim, ut videtur, virtutibus divitem, & pror-

dicamus? Profecto; quia cum omni cura obedi-

fus fan&tum cenfere poffumus, & habere.

XXXIV.S.VincentiusFerrerius d

e illo;quod $. Vincent,

untDeo., /Hoc maxime in illis commendamus,

errer. fer,-

quod tam expediti profiliunt,tam celeres advo-

Beatiffima Virgo miniftris Nuptiarum in Cana

4:3n Dom,

Galileze dedit, moríito tractans, ita difcurrit:

lant adomnia, quzecunque Dominus imperat,

2. poft,

quod David quoque admirando dicebat ; Peten-

Quodcunque dixerit vobis, facite. Sciendum

tes oiriute, f acientes verbum illius. Huic enim bono

quod inter omnia opera & utiliora, quze poffu-

eequale eft nihil, prorfus etiamfi fint millies in-

1nus facere pro falute noftra, principalius &

corporei, hoc eft enim, quod maxime praeftat

majus eft, obedire mandatis Dei. . Quam ob

efíe beatos, quia obediunt praeceptis Dei. De

.

caufam Patres antiqui, vero ditati fpiritu, vir-

uo nobis perfuafum habemus, quod fit perfe-

tutem obedientize nulli non praeferebant ope-

ribono. Prout in hzc verba fcriptum reli-

$. i.

tus obediens, fi eundem omni fanctitate, &

iPil, m

perfectione ornatum credamus, nihil temere

quit Caffianus: Non folum operi manuum,

Vl

egerimus, extraque omne przecipitis judicii,

feu lectioni, vel filentio, & quieti cella», verum

aut erroneze fententize periculum erimus.

etiam cunctis virtutibus ita praeferunt, ut huic

XXXII Ad hoc propofitum fpe&at illa

judicent omnia poftponenda, & univerfa di-

Ibihem.

Ífpendia fubire contenti funt, dummodo hoc

Theophylacti obfervatio, quod in Evangeliis,

cum Princeps Apoftolorum de fuo nomine Si-

bonum in nullo violaffe videantur.

mon appellatur,illud plerumque nomen adjun-

XXXV. Acceptiffimus Abrahae feryus E.l

ie- Gen. 24,

zer ab eodem Domino fuo, ut dignam lfaac fi- "*

22,

gitur, quo illum Chriftus donavit, quando Pe-

trum vocavit Matth. ro. v.

p

)

in recenfione

lio füo fponfam adduceret, ableeatus fuerat :

De hac autem fponfa per fingularia divinae

Apoftolorum, primus Simon, qui dicitur Petrus.

Iterum Matth. 16. v. 16. Refpondens Simon Petrus

providentize indicia certificatus, camque prae-

dixit Luc. 5. v 9. cum ideret Simon Petrus Joan. 6.

fentem nactus, pretiofas indilate eidem dona-

vit inaures, dicente fcriptura: Protalit inauresg

Mähü b

v. 8. ZAndreas frater Simonis Petris, & ibid. v. 60.

Re[pordit ei Simon Petrus, & apud eundem. Jo-

aureas &j armillas. Circaquod fattum non vulga-

difioä.n 7.

ris moveri poteft difficultas ; cum enim fervus

annem alibi faepe. Cur tantze curze fuit Evan-

geliftis, ut haec duo nomina conjungerent? 5i-

illeeedesDomini füi egreffus fuerit,ex omnibus

bonis ejus portans fecum ; Cur obfecro fola

mon ( quod alibi quoque diximus ) idem eft,

quod obediens, & Petri nomena Petra quae

monilium, & inaurium iftarum fit imentio ?

S. Ambrof. |

firmitatis fymbolum eft; venit. Quod ergo obe-

Myfterium revelat S. Ambrofius dicens :

ve-

dientia cum petra copulatur, perinde eft, acfi

niebat jam cocleftibus dotata Myfteriis, venie- l- deliaae.

dicatur, obedientiam effe lapidem fündamen-

bat magnafecum ornamenta & aurium, &^ **

mianuum ferens, eo quod auditu & operibus

talem, cui virtutes aliae omnes innitantur;

nam ut quempiam firmiter inhaerere virtuti-

emineat ecclefiae pulchritudo. Rebecca enim

bus credas, firmiter illud folum facere poteft,

ecclefize praefigurabat, quae, ut digna Chrifti

fi verum, perfectumque obedientem effe fcias.

fponfa effe poffit;inter omnes alias virtutes, pri-

Qui habet obedientiam, etiam ipfe Petrus effi-

mo omnium loco exactam quandam profiteri

debetobedientiam. Inauris aurea, & margari«

citur, per obedientiam proficiens, ut firmetur

in bono, inquit Theophyl

E

tum fulgens, inquit Sapiens, qui arguit fapien-

gätus m €. I. Joan-

m gemae

nes.

tem, & aurem obedientem ; ficut eni

animam

i"zftulu& CIII. Obedientia.

$79

n

aüähïam exornantes fünt virtutes chriftianze,

relicet,hoc folum con&ät,etimSimonis nomine

itatefte S. Ambrofio : omnium virtutum fun-

appellatum fuiffe : Simonem quendam &c. Si-

damentum, &

torum.

N

$

Cæïe&ium obEdieqtia 'manda.

mon autem idem eft, quod obedieus; Kt ideo

L

per hoc innuitur, illos vel maxime Deo place-

ä

Manütr. — XXXVI. zDigefe quoque poffumus, Filiüm

re atque ad portandam erucem ejus habiles &

84: diíc. 4 Dei;licetin utero virginali operaSpiritus fan-

idoneos elfe, qui obedientes exiftunt.

t

*

,ng O.

&i fuerit conceptus, nihilominus verum quen-

XXXIX. S. Francifcus Salefius de hac ma- $. Francif,

dam obedientize extitiffe partum, Enim vero

teria difcurrens in libris de amore Dei, fequen- Sales p. .

Jacob Patriarcha gregem füum multiplicare

tem adducit fimilitudinem. Omnes quafi her- !.2- c.3- de

fatagens, maxime quoad illum, qui ad fe fpe-

bse, quze flavos producunt flores fpecialiter ve- *'V« amor.

&abat, fequentem obfervaffe legitur fapacem

ro Cicoria fylveftris, quze flores coeruleos pro-

ld faciendi modum : 7àlles virgas populeas viri-

gienit, ad partem, ubi foleft, femper fle&tuntur,

des, &$ amygdalinas, & ex platanis. ex parte decorti-

illiusque fequuntur perpetuo gyrum: At vero

cavit, eas, detrattisque corticibus, in bis, que fpoliata

Heliotropium, quod folifequum appellare fo-

fuerant, camdor apparuit, illa «ero, que intégra fue.

lemus, non folum fleres folem verfus flectit &

vant, viridia permanferumt, atque in bunc modum color

inclinat, fed & omnia folia fua ad eundem,ubi-

effetus eft varius. Pofuit eas in canalibus, ubi effunde-

cunque eft, dirigit, luminareque hoc majus

batur aquas ut., cuma veni[]ent g: eges d bibendum, an-

femper & ubique fectatur ; Ita pariter viri fpiri-

te ocutos baberent virgas, & in afpettu earum eoncipe-

tuales florem cordis fui, id eft obedientiam,

vent, fcttumque ef , ut inip[o calore coitus oves intue-

incíinantad ea,quze ex parte divinze voluntatis

ventur virgas, & parerent maculofa, & voria & di-

praecepta funt, imo animze ipforum fanéto quo-

verío colore ve[berfa.

Porro de Incarnatione

damamore fuccenfze, non folum divinam vo-

Verbi olim in hazec verba prophetatum fuit;

luntaté hancrefpiciunt per obedientiam prze-

Egredietur virga.de rodice Se[|e , & flos de radice

ceptorum, verum etiam per omnimodam affe-

ejus afcendet, & vequiefcet, fuper eum Spiritus Domi-

&us fuiunionem, divini hujus folis cürfum fe-

ni. Virgo igitur concipiendo Filium, oculos

quuntur in omnibus praeceptis, confiliis, infpi-

fuos, magis vero cor, & mentem fuam, in obe-

rationibus, fineulla prorfus exceptione aut dif-

dientiam defixam habebat, ac proinde in ipfo

InGtnt,

ferentia, adeo ut cum Pfalmifta dicere poffint.

actu Incarnationis in haéc verba prorupit: Ecce

Jenuifli Domine snanum, dexteram team, &j in vo-

tt.[et,

ancila Domini, fiat wnibi fecundum verbum ttum;

|Dom,

lurta:e tua deduxifli me ; & cum gloria fa cepi/li me

,

*

!

'»0&.

Quis igitur mirari poterit eandem beatiffimam

XL. Subditi Prophetze Job aliquando ads.

i

Greg . 1, :

Virginem verum obedientize partum enixam

"

ipfum convenientes, auream illi obtulere in-35 mor.

fuif'e? S, Antoniusait: Mariaobediente voci

aurem, & oviculam, dicente Scriptüra: dede-9: 10

Angeh Dei, Filius uterum ejus intravit: Ac

:—

z

runt keyi Lnusquisque eutm unam, &j inaurem auream

proinde S. Auguftinus id ipfum corfiderans

.

unam. Quze munera merito quisque obfttüpe-

exclamat dicens; O felix obedier

tia, quae coe-

Ícat. Quase enim inter ovem & inaurem viget

li in fe opificem corporavit.

unio? Myfterium nobis patefacit S.Gregorius,

S. Chryf.

. XAXVIL Regis Pfaltes ait : Zudi filia, &

dum inquit: Notandum vero eft, quod hoc lo-

in Pf2l. 44« gide, && inclixa auremctuam,ég 50;7:*21;;'[2: Rex de-

co cum inaure ovis, cum ove inauris offertur,

V. li.

corem tuum. Ex boc autem loquendi modo de-

quia nimirum innocuis mentibus ornamen-

ducitur,quod pulchrituco animze alicujus, qua

tum feniper obedientiae jungitur, Domino at-

cor cocleftis Sponfi rapitur, potius in auribus

teftante, qui ait: Oves mese vocem meam au-

confiftat, quam in aliis membris. Audi, incli-

diunt, & ego cognofco eas, & fequuntur me.

naaurem tuam, & concupifcet decorem tuum.

Beato igitur Job nemo inaurem fine ove, ne-

x

Ut fcias, inquit D. Chryfoftomus, eum non lo-

mo ovem fine inaure obtulit, quia prcf &o

bl

n

ui de pulchritudine corporis, eam dixit con-

Rederaptori fuo non obedit, qui innocens nori

f

itui ex ejus obedientia. Audi, enim fignifi-

eft, & innocens efie non poteft,

cat, quod obedi.

Subdit vero idem Chryfo-

contemnit. .

n

qui ycbedir-e

ftomus : obedientia non conftituit pulchritu-

—XLlI. Quamnpam exift

imas effe rat/imiem,s Bonfv'

dinem corporis fed animze.

S

cur Salvator nofter Petrum prae cunictis Apo- Dis:.falut.

Manfi ib

XXXVIII. Inter omnes Adan

)

H pö&eros uni-

fiolis elegit, cul confignaret claves regni coe- * 3 *« 2-

dif.6.n 7. cus tantum dignus fuit, qui cruci Recdemptoris

lorum: 7ibidabo Lcves R grácelorumi? cui non

1

ad montem Calvarium afcendentis humeros

illas S. Andreze affienayit? qui primus fe eius

fuos fubmitteret. Ad vero nunquid is timere

fequelze adiunxit? auf vero S. Joanni dilecto

-poterat , divinum illum Atlartem, qui tribus

difcipulo füo ?. Refpondet. S. Bonaventura :

duntaxat digitistotum fuftinet mundum, onus

Chriftus dedít Simoni, qui exponitur obedi-

illud crucis, quantumvis grave, regere nequa-

ens, claves regni coclórum ; obedientia enim

n

j [j

quam folum poffe ? Omnia in figura continge-

eft clavis aperiens ccelum.

]

bant. Atvero quem putatis hanc Chrifto exhi-

XLIT. Duodennis Filius Dei, poft

quam inD4 Nyt

n nvit,

buifle benevolentiam,ut crucé portate juvaret?

templo a Parentibus inventus fuit, cefzendit

Quisnam füblimi hoc dignus factus eft honore?

cumeis,& venitlNNazareth, & erat fubditus il!is.

55

Num forte S. Petrus? aut vero Princeps Syna-

Luc. 2. 51. Abiitergo cum veraMatre fuaMaria

zogzeNicodemus?vel S.Michael Archangelus?

& putativo Patre Joieph Redemptor niundi,

ullus horum.Sed folum quidam de villa ad ci-

omnisque illius occupatio erat vivereex illorü

vitatem Jerofolymitanam tranfiens. At vero

voluntate, & arbitrio; & erat fubditus illis.

quibus meritis hunc fibi honorem comparavit?

Beatiffimus Papa fanctus Gregorius in catena

DA

JNullo prorfüus, quantum ex 5.Scriptura collige-

aurea Po&oris Ange;ici in Evangeliftze verl

]

1e

$86

Bibliotbece Manualis Concionatorice

fic diflerit : Totam íntermediam Chrifti vi-

vita' remunerari.

Quemadmodum in jam-

lOdr- p'4

iam memorato vidimus Patriarcha, cujus uni-

tam, quze eft inter oftenfionem zetatis, &

verfam felicitatem ejusdem obedientize etiam.

t5

tempus baptismatis, velut

immunem alicujus

famofi, & publici miraculi, & doctrinze ,

E-

attribuit. Porro, quando illis Rebeccze ver-

bis (In me fit ifta maledi&tio) fequens adjicit

vangelifta füb uno verbo colligit dicens : &

commentarium : Hic habes, quod nulla via

wi.P

erat fubditus illis. Cum vero Dominus 1n-

: ;iþ,dehu

terea plurima egerit digna memoratu, cur fa-

pro falute noftra fecurior eft, quam obedien-

rii

tiae.

;

cer Hiftoricus eorum narrationem praetermi-

XLV. Author operis imperfe&i illud in Awhor

£ n

fit? Non omnino prztermifit , fed myftico

m , imperf,

5

Chrifti Genealogia expreflum vocabulu

compendio ufüs, plurima paucis complexus

Obed, interpretans idem fignificare ait, qu

od oper. ho-

E

eft, ait: Et erat fubditus illis : quod per-

mil, l,'

inde fuit, acfi dixiffet : fub uno verbo om-

fubditus ; Quo füuppofito commentario, ita

difcurrit ad proefens intentum : Iíte adtem

nia, quzecunque de noftro Redemptore dici

Obed, qui fubditus dicebatur, quid genuit *

Jjnt. o

poffunt, collegi, cum fübditum fuifle affirma-

9-P-3-l^5'

vi Nam qui alium a prompta, perfettaque

elTe, id eft refrigerium ; Jeffe enim in latino

6b

iermone refri

gerium appellatur, nam vere

obedientia commmendavit, omnia dixit quae-

'itus eft Deo, & parentibus fuis,

|,4. Infi

cunque dici poffunt, ut omnibus aliis afiiuere

quicunque fubc

)

virtutibus credatur.

tales filios gen

erat, Deo praeftante, a quibus

Ibid,

reirigeret

ur.. Quia nimirum,

ut Bellovacenfis

XLIII. Venit quondam fugitivus David in

Nobe ad Abimelch Sacerdotem, qui fimul ac

in fpeculo

füo morali fcriptum reliquit : fane

illum vidit, admirabundus ait :- Qu ego teita

divina volunta

s eft multum delecabilis in

corde devoto, ficut dicit Auguftinus; Mihi

Joium , incomitatumque 'video ?. Rex. pracepit. mibi

adhzerere Deo bonum eft &c. & alibi: Cum

farmonem. 1. Reg. 21.

2. negotjumque comdifit ,

quod, ut efi admodum grave, ita vult e[fe tc&tum, 69

tibi adhaefero, ex om

ni re, nunquam mihi la-

bor, nunquam dolor,

fed vita mea tota vivet

jecretum. —— lllud vero te fcire velim, quod valde

Talis adhzefio facit ho-

famelicus buc wvenio , quare fi vel quinque pan*s

in te, tota plena te.

.

«l aliud quidpiam efculentorum in prompiu babcss

minem, pacific

um, 1

mperturbabilem, & quie-

tum & in prae

fenti quali Deum facit Luc 2.

nece[Jitati wmee fac fabvenias.

Rejfpondit Sacerdos,

hominibus bonse voluntatis.

001

vibil ad wanum fe babere, nift panes fanctos, quos da-

Etin terra pax

.

W& À

re non po[ft , mifi eorum , qui fumpturi illum erants

XLVI. Venienti

bs de civitate difcipulis , Thom.

NT

cum ad manducandum hortarentur Jefum,

K:mp. in

puritatem ante examina[Jet. — Ithaque ajebat : Siwum-

concion,

di [unt. pueri, maxime a mulieribus ? ibidem v. 4.

ipíe

obedientize panem, qui animaniDeo fübje-

*

reS

:

zmar;g.-

Abulenfis fcifcitatur, quamobrem Abimelech

&am grati

ofiffime pafcit, oftendit, omni cor-

mul,

o.effe praeferendum. Nec fapidior ul-

facerdos dederit Davidi panes propofitionis

porali cib

fan&tos, cum facile poffet illum alio mittere,

lus guftatur cibus, nec pinguior menía aman-

tis oculis proponitur, quam impletio man dati

ubi profanos, ad levandam fuam efuriem,

coeleftis, ficut ipfe obedientiffimus Jefus e£-

proficiendamque reliquam viam , acciperet

fatur :. .Meus cibus eff , ut facz'am»-voluma&em ejus,.

panes ? Refpondet q. 8. in 1. Reg. 21. vidit

ejus magnam velocitatem ex mandato Regis,

-quz'.)mwyz't A

,

ideo non mifit ad aliam domum pro pane, fed

credidit obfervationem praecepti regalis fut-

- g. XV.

Bibl.p!up.

l. Eà

ficientem efle caufam ad hoc, quod poflet

a,

dare David de cibis fanctificatis.

MI*SCELLANEA.

Sfucunditas.

Qualitas.

. Manfi tr.

| XLIV. 'Tacob Patriarcha deferta domo pa-

54. difc.

terna in Mefopotamiam fe contulit, ad lo-

Brigittze a Chrifto diQum cft: quid ti-L 6. zev.

0345

L. S'

mes? etiam decies comederes in die* 117.

cum, ubi omnis exularat timor Dei, imo ubi

Idolis facrificabatur ; Et ut paucis abfolvam,

propter obecientiam, non tibi imputaoi tur in

domum fübiit perfidi Laban , fed dum haec

peccatum: Nonvirginitas meretur coronam,

omnia ex materno duntaxat imperio, prae-

non viduitas appropinquat Deo, fed obedien-

ceptoque aggreffus eft, Deo protegente, per-

tia omnes introducit in coe]um.

Greglib.

II. S. Gregoriusnaturam obedientize defcri-!

que hoc ipfum obedientize fecuritatem nobis

bens dicebat : debet obedientiain adverfis ex 3

5. nlor. C»

L]

indigitante, omne corporis animzeque decli-

i alacrita-!

navit periculum ; Quin & prima nocte difcef-

fuo aliquid habere ( magnam animi

füs füi Angelos habuit cuftodes, fbibique oble-

tem;amoremque parendi) & in profperis ex

quentes, quos per fcalam afcendere, & defcen-

fuo omnino nihil habere (quia non propter

derevidit. Redeunti pariter occurrerunt An-

dele&ationem propriam, Íed folam Dei vo-

luntatem admittenda & amanda funt,

LU

geli, dicente Scriptura : Fuerrmmt ei oboiam Zdn-

am fua- Ep/ 4. ad.

p'n'vüdt

geli Dei. Quam praerogativam Rupertus Abbas

II]. S. Hieronymus monacho cuipi

Ruftic.

promptiffimse ejus obedientiee incunc&tenter

debat, ut nunquam de Majorum fuorum fen-

tentia judicet, fed illud a Moyfe di&tum fibi

adfcribit, inquiens : . Jacob poftquam praece-

ptum matris peregit, revertenti obviam fue-

applicet : Audi Ifrael, & tace.

runt Angeli Dei, ut fciamus, quia poft obedien-

IV. Lacedz»mone legibus cautum €

rat ne Etfeb,Ca,

m ar-dé prae,

tize laborem cuique viro fideli fupereft, fuper-

juvenibus, qui ad capeffandam rempublica

-

par, Evati-

nis illum revelationibus glorificari, & coe-

veniffent, f2s effet

$

, de legum æquitafe difpu

leftium fpiritum crebra vilione etiam in. hac

:""-:41' e.

AV. Pytha-

L

| ïïtulus CIl1. Obedientia.

$8

&odr.p.s. — V. Pychagoras difcipulis fuis vetabat, ne rei

mam trazismifit : quod vicini ex eo cogiove-

tr. $. C 5 quam enunciaffet, rationem exigerent. Quod

re, quod alitem ex igne candicantem epreffam

ipfis adeo fan&um erat, ut haec vox ;. Jpfe dixit :

videre coelum peteret.

Reclufo loco exani-

cun&is filentium imponeret.

1e Corpus extraxere, & incerti rerum, quafi

Vit. PP,

. V. Abbas Neftero in ipfo religionis ingref-

nocentem, ut fe ipfam peremiffet defperabun-

n

lib. de hu- f dicebat: Ego & afinusunum fumus. Quid-

da, exclufam communi Chriftianorum coeme-

lot

mi&

, quid ei imponitur, hoc portat, & (ine mora.

terioin profano campo abjecere, terraque ob-

tf

Exo 2[. v*

VII.In Exodo fcriptum eft: fi dixeritfervus :

5*

ruere. Sed Deo placuiffe eam fimplicitatem

-

diligo Dominum meum & uxorem & liberos,

cceleftibus fignis & flammis circa. tumulum

l,

non ingrediar liber, offerret eum Dominus diis,

jacentis velut ftellis eminentibus offendit. ..

Y

N

*

XII.. S.Francifcu

B

: bil.'pwp;

& applicabitur ad oftium & poftes, perforabit-

s fratrem refractarium juf-

que autem ejus fübula, & erit ei fervus in fze-

fit detrattis veftibus vivure humi defodi in al-

Jit. O. de

obft£vat.

Alvar. to.culum. | Hoc di&tum altiori fenfu viri re/icio-

tam foveam a fratribus, quod fecerunt men-

precepti

9« P-3.1.5. fi eft, cui auris perforanda, ut

perobedientiam

totenus. Tunc Francifc. eum'allocutus : E/ne

Dei.

C. s.

v

l. 4. Inftit.

Majorum praecepta fufcipiat..

3

wortuus ?. frater ? quo humiliter refpondente ;

VIIT. A5bas Binufius apud C

äHiänüm fic

la Pater 5 veljalten propter.meum peccatum snori de-

35*

loquitur: fed forte dicas: quomodo poteft ho-

bueram. Tunc juffit illum iterum erui, dicens:

mo crucen jugiter portare: vel quemadmo-

Surge ,. £9' i vere mortuus es , obedito Pralatis ad

dum vivens quis poteft ele crucifixus ? audi

mutum, Sicut homo mortuus in nullo potuit

rationem breviter: Crux no(tra, timor Domini

repugnare.

eft : ficut ergo cruci^xus jam non pro animi

Er;ititas.

fui motu, membra fua quoque movendi vel

XIIT. Thäüponïptls

interrogatus,

quie difci-Drexel in

convertend1 habet poteftatem : ita & nos vo-

plina potiffimum exerceretur Spartze ? peritia, 909 P- €-

luntates noftras ac defideria, non fecundum

inquit, jubendi & obediendi. Cumque aliquis !5 ^ 3*

id, quod nobis fuave eft, ac dele&tat ad prze-

diceret , omnes Spartanorum falutem in eo.

fens, fed fecundum legem Domini, qua nos

confiftere, quod Reges ad imperandum habe-

Gell. L z.

illa conftrinxerit, applicare debemus.

ret, non fola haec caufae

g

:

i

5

- ]X. Craffus Mucianus cum in Afia Confula-

cives obediere norint.

ft inquit, fed quod

j

m

no&. Att

mll

€. 13

:j

'tüm & Provinciam obtineret, & pro urbe Le-

XIV. DixitS. Syncletica: ideo in

con'gilega— Vs PP l,

. veaoppugnanda proceram trabem ad arietem

tione cuilibet converfanti magis 'obedien- !5:d* obe-

Dicjog,

..

Samutiti

fabricandum afferri juffiffet , Meleathenfium

tiam, quam continentiam proponimus, quo-'

]i

veroArchitettus minorum, utpote quam aptio-

niam continentia arrogantiam habet, obedi-

rem, fini preefixo cenfebat, mififfet, veftes ei-

entia autem humilitatem congruam pollicetur.

dem detrahi, graviterque virgis czedi impera-

XV. B.Gertrudis deAntiftitis füze afperitate Rodriq. p,

vit.

Et ne hoc ulli videretur fz2evum: omne,

conquefta apud. Deum, defiftere juffa eft, eo,

3'tr- 5 10.8.

inquiebat;imperantis ofiicium corrumpitur at-

quod fibi & Antiftiti maxime confuleretur.

que ditfolvitur, fi quis, ad id, quod facere ju-

Eidem pro defectu cujusdam perfonze oran-

betur, non obfequio debito, fed confilio non

1

tidixit apparens Deus: ejus ex abundantia

defiderato refpondeat.

pietatis,dulcedinis.& dilectionis meze divinze,

h Bibl;paup

.

X. In monafterio Vill

a Comitte, Braccaren-

litl El de

qua congregationem hanc elegi, permitto in-

fis Lufitanize oppido, cum Abbatiffa eligenda

hzerere aliquos defectus etiam illis, qui prae-

.eled.

efíet, & ambitiofze aliquze, ut in fe calculi con-

funt, ut inde meritum congregationis augea-

ferrétur, forori fimplici in culina occupatze fut-

tur. Nam inulto majoris virtutis eft fubjici ei,

E

fragia conferrent, plures eam,in calculi confpi-

cujus defectus cognofcitur, quam alteri, cu

e

jus

yarunt, & Abbatiffa haec foror electa eft ano-

opera per omnia probata videntur. Ego finofu-

, f0

lengbus: fuafpe delufze forores illae, parere ei

periores habere aliquos defectus, & ex diverfi-

n

nolebant; necpro morein capitulo ei obfequi-

tate curarum quandoque maculari, ut inagis

um praeftiturae. Tum illa fpiritu commota ma-

humilientur.Subditorum meritum crefcit tam.

£no fervore : Quandoquidein, inquit, vos mibi obe-

ex defectibus, quam profectibus, eorum, quae

direvecu/afTis viventes, ac ine pro legiruma agnofcere,

reefunt, & fimiliter meritum illarum , quae

«/0$, gue bic dermitis mortue fgite, &j uti deceat obe-

b

ene praefunt, crefcit tam ex

profectibus,quam

Gfegnlibd

dire, bac docete. Ecce repente prodeunt e fuis /o-

ex defectibus fubditorum.

U

T

culis moniales feptem ibidem [2ite gensflexe, dimif-

XVI. B. Catharina Bononienfis dicebat : o

-Tn libro de

3'

e fcripto -

fis capitibus obedientiam & reverentiam , ut

bedientia magis fine dubio eft meritoria, quam

1

iubente

P

verze Abbatiffze exhibuerunt, nec recefferünt,

ulla peenitentia, quae fieri poteft. Si enim À

-

donec, ipfa, quae vocavit, juffit ad fepulchra

braham fuit juftificatus, & tantopere placuit,

redire.

'Tunc fe czeterze illae fübmilffere.

qui Deo folum obedivit, quanto magis jufti-

. Radetus

.XI. Cum mulier proftituta in concione

P 2.vird,

ficabitur creatura, quae pro amore Dei fe fub-

p

i

audiffet de inferorum füppliciis dici, tacta fce-

mittit ad obedientiam fervo ipfius Dei. Ea-

yftie

lerum dolore, interpellato facerdote, quzerit,

dem dixit: quis dubitare poteft, de fua falute,

quibus modis expiari poffint noxae earum,

fi vitam finiat in obedientia, quae fuo Domino$- 7. de ar-

use Cum «facris hominibus confüeverunt.

fimiliorem facit, quam ulla alia virtus. Ita-'Pete

fu. Cn

"um facerdos animadvería foeminae fimpli-

que qui vult erigere bonum zedificium, acci.

d pre

citate, per jocum ait: fiin medium fe flam-

piat illam pro fuo fundamento, & credat fir-

mantis camini incendium immifíerit ; at illa

g Dr

D

miter, fe melius falvandum per illam, quam

]

ferio haec dici rata, capta occafione in accen-

per ullam poenitentiam, jejunium, & quam-

fos fornacium ignes fe dedit, & exufta ani-

vis contemplationem,

R. Po LQ]J]?. Blþlt Mä.n. Im- l[-

Bbbb

l

XVII.

562

Jibliotbecee .M&n—uzzlis Concimtoria,

La ^ XVILS.Philippus Nertus dicebat; far&tita-

cum majori laxitate per quamcunque flumi-

opuíc. g.f tem in tribus digitis fitam effe,

quod pronun-

659.

nis partem trajiciunt, fed trajiciunt per pon-

tians frontem tangebat, addebatque totum

tem, quae via plana eft, & fecura, cuftodientes

effe fitum in abnegatione rationalis facultatis.

fuas regulas & obedientes fuis füperioribus.

Grad.4. de.

XVIII. Teftatur Climacus, vidiffe fe in quo-

. XXV. Tempore Simonis (qui idem figni-

Qbed,

dam monafterio fenes canitie orisque habituü

ficat ac obediens ) diciturterra Juda quieviffe

venerabiles inftar puerorum agiles, & ad. rni-

omnibus diebus ejus; idem l1perare poteft,

nimum füperioris nutum promptiffimos, quo-

qusquis.,obediexltiæ fincere ftuduerit.

rum nonnulli totos quinquaginta annos füb

oDbedientizee fignis meruiffent. Eosdem ro-

"

$. XVI.

gatos, ecquid folatii, aut quod praemium tam

diuturnze obedientice tuliffent, alios refpon-

, AXIOMAT A.

diffe, fe ad ipfum humilitatis fundum defcen-

diffe, ubi jam extra inimici tela fecuri agerent.

I. Felicitatis mater ,obþdieiitia eft.

Alios id fe co

n

mmodi confecutos, ut jam quas-

. YL. Gebor[am ift die büfle Zier der. Untertbanen,

libet injurias ignominiasque riderent,

IIl Gebor/am if2 die feflifle Mauer einer Stadt.

Lyreus in

XIX. Joannes Avila Jacobo Guífmano &

IV. Gebor[a ift das befte Waffen der Soldaten.

Apophteg.

Cafpari Loarti interreliqua monitaetiam hoc

S. Ign. ap.

. V. Geborfam efi. ein gemacbte. und 'unfebibare

dabat: Nihil commoveat vos, qua tandem

Rechnung.

1,30 f. 1 34.

in re opera veftra adhibeatur : Etenim cum

VI

. Geborfam ift der kürzefte Wig gän Hzm-

(

ex confervatione & incrementis hujus fami-

tnel.

lize ( Societatis") magnopere pendeat utilitas

. VII. Gebor/am

ten Kvon.

Gebo

/Ze'i'* Uh;?rtbanen*" ifL. der Regen-

animarum, quidquid ei confervandse ac pro-

vjamer *. Unteriban iff ein Erquz'-

movendze conducit, vel ipfaslances, patinas-

ckung der Obern.

$*

que purgare, id demum eft animas converte-

VHI. .Der Geborfam

s

re, & fumma voluntate eft paragendum. Co-

Hinmmel

| fabrt in —.eihgr Senften gen

gitatione igitur a propriis ac czereris abduécta

IX. Der Geborfam if2 Zoll froy vom

xz'irren..

operibus id curate duntaxat, ut pareatis,quod-

-X. Der Gebor/ame genüfit eine swige Mablzeit.

que vobis przecipitur, non tam propter ipfam

XI. Der Gebo

?

Y

rem agatis, quam quia przecipitur, permagni

er ficb felbft überzoindt.

"fam 3fe. der /grä/ie 05/iggär, sveil

zeftimantes, quod ejus corporis membra vo-

XIL :

Was Gewalt nicht kan » ersirbt der Ge-

bis Deus det effe, in

quo Xfuæ Majeftatis ob-

$

boríam.

$. Anl

fequium exhibeatur. .

—XIHII. Gebor[am ift das lindefle Rublettlein.

apud |

Vit, PP. 1.

XX. Abbas Ypericus dicere foleb

at :"yquia

- XIV. Ge

?

15. de

minifteriummonachi eft obedientia, quam qui

Forcbt,.

borfam if der befie j?arzgg;fg avider : die

ti7, 0p

obgd.

:l (l 4!

poffidet, quidquid popofcerit, a Deo impetra-

r Vi&erias.

1.j

bit, & cum fiducia Chrifto adítabit. Etenim

-)äV: .' O-be.diens Ipque't

Dominus fic venit ad crucem

obediens usque ad mortem. -

; faf&üs fgilicet

$ XVIL-

— Diguitas.

AUTHORES.

limid. de

XXI. Quidam frater requifivit fenem, quid

E Alphonfus Roderiquez p. 3.tt 4.

patient,

faciam Pater, quoniam nullà opera monachi

II. The

0

& hum.

Büab r «lbo.cio

philus Bern a-.rdzfnus de perfevexfan—

facio, fed in negligentia conttitutus comedo,

& bibo, & dormio, & de hora in horam trans-

IIT. Bernardinus R

;

Theodor,

gredior; de cogitatione in cogitationem, &

Chrift. perf£. l. 4. c. 24.

[

ofignoliüs de difcipiin&

hHt

propterea contriftor, & deficio? cui fenex ait:

. IV. Jeremias Drex

inEul'ebio,

t

elius in RQGS M

árianis

h

u fede in cellatua, & fac, quod potes, fine

. 2.C. 12.

,

perturbatione animi & confide in Deum, quia

V. Ludovicu

qui fedit in cella propter Deum, inve

nitur in

fe

S de'Pxonte' to. 4. t1 ó. c. rr. &

VI. Eufebïlls Nierenberg

loco illo, uþi fe&ï Abbas Antonius.

lus l 5. do&r.

Sucunditas.

x

Afcet. c. 47. & feqq. do&r. 8

VII. Francifcus Arrias de

Diadcis$ XXIL. S. Catharina Senenfis dicebät, r

;2-

B L.

?mit. ChrifH to.

ligionem effe veluti naviculam fecuram pro

VIil, Jac

obus Alvattzto. 2 lib, s p. 3-

ECCLg.vi

recipiendis animabus, quze currere volunt ad

'JX. Nicolaus Lancizius to. 1.

PPqu. 2. Cc N7.

perfectionem, ut eas tutiffi

*

me ducat ad por-

& opufc. 5. c. 2.

tam falutis aeternac.

(

.. X. Dorothzeus ferm. 1.

€ 163.

XXIII. Eidem alibi Chriftus dixit: Verus

XI.

-V.-.Ob-e-

obediens non obligatur mihi reddere ratio-

dientia.

Joannes B'ufæus in Virida:tïio.

Ó Mlcar.

h'epit «

nem de fe, fed iolummodo Prze

4

läatus, cui obe-

XII. Hugo Rott..

p. 1. 6.7.5.4. & p. 2.C. 19.

ln

diit.

f.4. & p. 5.c. 1

M.

Lud. de

XXIV. S.B

ernard. dicebat, fqui'/cos:f;'rahs—

| ATE Luca

:

V gt

Ponte to.

Pinellus ]. 2. de perf. a c. 2o.

W de$

8 tr, G. C,

ire copiofum liujus mundi fluvium , non pe-

usque ad finem.

Q[d. k :f

12,

dibus vadentes, ficut fzeculares, qui ob vo-

XIV.

luntatem propriam fübmerfionis - periculo

54.

Jofephus Manf. Biblioth. mof*a]i.sl tr.

untexpofiti: neque. navi, ficutPraelati, qui

TITU-

$83

060 eme 0 -—

4

TITULUS CIV.

j

o DEDE.

ORUM CUSTODIA

; ,' H

$L

VI. Etiama puerorum formojiothhn a/þeïtft fefe S. Profpene: -

fludiofe cobibere : nam afpe&us formoforum, te- 2.de pro-

fte S. Profpero eft adeo potens, ut ferrum vir-

miff. c. 15.

QUOAD ESSENVTIAM.

S. Hieron,

"

tutemque emolliat. Et ut S. Hieronymus ait,

in cap. 3.

femel fpecies formae cordi per oculós aligata,

Thren.

Dejïnijio.

Hinc

vix magni luctaminis manu folvitur.

I.

B. Virgo S. Brigittze dixit, inter res deteftan-

das etiam hoc effe, fi quis concupifcat vide-

ft virtus, qua oculos ab omni afpe&u

re facies pulchras ; quia videlicet, ut S. Ba- L. a. revel

non neceflario propter Deum contine-

filius dixit, oculi funt incorporeze manus. . 6, 23.

Hinc etiam B.l1faac Syrus dicebat: a fidu-

4

Ex qua definitione patet, eam

ad mortificationem velut fpeciem par-

j

cia juvenum, & allocutione, ficut ab amici-

tialem pertinere.

tia diaboli abftinendum.

Gerte non fruftra

cupidines pinguntur fagittarii, quia nimirum

"As

pulchri etiam a longinquo vulnerant, ut So-

crates teftatur, quod usque adeo verum effe

II. Dividi poteft in cuftodiam necäU?zriar;z &

cenfüit Ariftoteles, ut quzefitus, cur pulchri

Jbontaneam : Prior eft, qua oculos ab afpe&u

homines amarentur : ftultam hanc e

fle quae-

illicito, feu divina lege prohibito cohibemus:

Itionem refponderit.

pofterior eft, qua eosdem alicitorum objecto-

VIT. 4 fplendido && ornato veftitu oculos averte- T'ertullts-

rqm intuitione continemus.

re: nam, ut Tertullianus ait, in omni fpe-nus de fpea

&aculo nullum majus fcandalum occurrit , *c c 25.

i

Divifio. |

quam illeipfe virorum & mulierum accuratior

cultus ; quem proin merito alibi, fictam &

8. Ambrof. lIII.*'Oculos cobibere ab afpe&u þmzum corporis,

elaboratam libidinem vocat.

apud Lan. qjas pudor vetat, in quovis Jexu ($ atate.

Specta-

[

;

2. (.—-'40

nim, fi quid hujusmodi fortuito accidat,

"VII. b imaginibus nudis, vel letione libre- S. Clemers

n. 95«

quanti horroris eft : quod ergo in aliis difpli-

vum non fatis boneftorum oculos cobibere : nam, etfi l.3-pxdag.

cet, numquid in feipfo placere poteft? inquit

fieri poffit, ut, quividettalia, fortiter fe ge- € 11

Ideo Demetrius Phale-

rat; veruntamen ne cadat, cavendum efít:

recte S. Ambrofius.

reus monebat inter alia adolefcentes, ut in fo-

fieri enim poteft, ut, qui viderit, concupi-

fcat, inquit recte S. Clemens Alexandrinus.

litudine feipfos revererentur ? quemadmo-

dum P. Balthafar Alvarez e focietate Jefu fa-

IX. Ktiam ab aliis obje&tis non nece[fariis oculos Serm. 10«

ciebat, qui valde cautus erat, ne inter furgen-

dum aut veftes exuendas ullam cor

avertere: cum praepofiti tui feu magiftri, vel

:

amici cujusdam cellam ingrederis, caye, ne

tem nudam afpiceret.

*

poris Prar-

quicquaim eorum , quae ibi fuerint, curiofe

Theodor. — ]V. Témipore orationis aut aliarum funäiohüm

icruteris, aut intuaris.

Quicunque enim

in Hiíft.S$,

Jpiritualium ab omni non nece[Jario afpe&tu. oculos con-

impudenter & curiofe in his fe geflerit, ha-

inEufebio:

4»

iintre: corte Eufebius ob unicam oculorum in

bitum . & profeffionem monafticam mentitur,

operarios proximo in agro laborantes füb au-

& Chriftum, qui eam inftituit.

Hinc & ipfa! r. vit. e«

ditione legis Evangelicee fattam emiffionem

B. Virgo Fratri Alphonfo Rodriquez focietate 38

ita fe punivit, ut per quadraginta, quibus fu-

Jefu haec tria monita dedit : Quando incedis

pervixit, annos nec in coelum, nec aftra ocu-

per viam, non attollas magis oculos, quam

los attolleret , fed femper injecto in collum

"

fit neceffe ad videndum ubi pedes figas: ad

collari ferreo inclinatus incederet.

neutrum latus convertas oculos: nec caput

attollas, ficut hodie fecifti, quando vidifti

Eccl9. v. — V. 24b omni feminarum ajpetta fedulo ab/linei'e;

i

S.

. juxta monitum Sapientis : Virginem ne afpi-

mulierem. .

cias, ne forte fcandaliceris in decore illius,

*X.'-Comædidk', fdltus, larvas , iaurorum certa- In Pf-lll;-

nam facies mulieris, tefte B. Macario, fagitta

smina. && fan:lia , mift admodkum: pia fint , witro vita. Volaterr,

$. Macar.

eft truculenta, vulnus infligens in animam,

re: nam S. Auguftinus inter peccata & occa-' ??

Et ut S. Chryfoftomus ait, animum ferit &

fioneseorum numerat fpe&aculorum frequen-

in epift. a

commovet non impudica tantum;' fed pu-

tiam.

Sed & Romani olim, cum inviolata

Monaft.

S. Chryf,

dicae quoque mulieris oculus. Imo S.Augu-

etiamnum ftaret morum integritas, theatrum

l. 6. de Sa.

ftinus dicere aufus eft, Bafilifci afpectum to-

a Cornelio Nafica exftruéctum everti curarunt,

exiftimantes indignam effe perpetuo aedificio

cerd,c, g, lerabilorem effe cautu & afpectu foeminze,

€o quod ille fuo a

fpectaculorum vanitatem,

. mam occidat,

fpe&q corpus, haec vero ani-

R. P. Lohn. Mus. Bill, Ton. I

Bbbb a

$. 0.

584

.Dibliotbece Manualis Concionatoria,

$. TI.

hoc enim excufat miferia, illud. commendat

mifericordia. Sin alias, non Prophetse, non

EX S SCRIPTURA.

Domini, fed Dinze, vel Evze, imo ipfius fata-

nae te imitatorem dixerim.

Qualitas.

IV. Bruta fpectant, ad quae nata funt; AdS.Greg.

paftum genita funt pecora ; itaque pronam Nyfl. Óf.9e

Pf 11i8. v. - A verte oculos meos, ne videant vanita-

deorfümque vergentem formam habent, ut

hr

tem.

3

1

'ventrem & qu:ze ventri fubjecta funt, videant,

js h:

ï()?l; HID

p2

V. Yo-

IT. Pepigi fce

dus *cuni oculis meis, ut xie

Homo vero non ventrem refpicit, fed fupe-

cogitarem quidem de virgine.

periora contuetur, caput illi fublime eft, ut ge-

Ezech.so. . ÍII. Unusquisque offenfione oculorum ab-

nus ccelette fufpiciat; Oculi non tendunt in

VB 7-

jiciat, & in idolis /Egypti nolite pollui.

terram , quocirca non vim inferas naturse

Prov. 4.

IV. Oculitui re&ta videant & palpebrze tuze

-

tuze : Terrena ne fpectes, fed ceeleftia, ubi

V. 2&e*

praecedant greffus tuos.

Chriftus eft. Sicformatuses, & formatuate

Eecl. 9. v.

9.

V. Averte faciem tuam a imuliere compta,

monet, ad quemnatusfisfinem. Genitus es,

& ne circumfpicias fpeciem alienam, propter

ut Deum videas, & contempleris, non ut humi

fpeciem mulieris multi perierunt, & ex hoc

dejecta ferpat vita tua: ldcirco fapientis ocu-

urautem non ad ca-

concupifcentia quafi ignis exardefcit.

li in capite funtipfius.

e pl

put, fed in capite, nempe ut quze excelía funt

virgi.

& Íublimia intueantur, & 1ipectentur.

Qui

INece[fitas.

autem ea non aípicit, fed terrena, is oculos

Eecl. 33.

VI. 'Nequius oculo quid creatum ?

humi defixos, ac fepultos habet.

|

v. 16.

VII. Oculus meus depraedatus eft animam

V. Natura collocavit oculos in fummo ca- B«ilovac,

Thren. 3 L meam.

NY

v. 1.

pite noftro, per quod nobis fignificatur, quod fpec« mor.

ihumi

Prov.10o.

VIII. Qui annuit oculo, dabit dolorem.

eos figere debemus in Chrifto capite noftro.! 3* 4if*- -

a,

V. 20.

IX. Nerefpicias mulierem multivolam, ne

Juxta illud Pf. Oculi met femper ad :Dominum ; &

Eccl 9, v, incidas in laqueos illius. . Virginem ne con-

quod naturam divinam in coelo contemplari

9.

fpicias, ne fcandalizeris in decore illius.

debemus, üt ad eam femper dirigamus oculos

Prov.275

X. Infernus & perditio nunquam implen-

interiores intentionum nofitrarum & affectio-

Y. 29.

tur : fimiliter & oculi hominum infatiabiles.

num noftrarum, ut beatus Martinus faciebat,

ui oculis ac manibus in coclum femper erat

T.

intentus.

Et beatus Stephanus, qui inten-

Utilitas.

BOl'l

dens in coelum, vidit gloriam Dei, Act. Apo-

1.

Matth, $.

XI. Si oculus tuus dexter fcandalizat te,

ftol. 7. & beatus Joannes, qui per aquilam fi-

*". 20.

.erue eum, & projice abste ; expedit enim tibi,

guratur, qui intuitus eft folem in rota. id eft

N i

ut pereat unum membrorum tuorum, quam

Deum in 1ua Deitate.

ftra

totum corpus mittatur in gehennam.

VI. Oculos tuos, rogo, ut tantum afpiciant Cornelivs

Matth. 6,

XII. Si oculus tuus fuerit fimplex, totum

re&ta, id eft, coram, five ante te, ad hoc ut 13LaP, e 4.

v

29

corpus tuum lucidum erit.

pedes & greffüs, necubi offendat, vel erret ; *9"*

ad hoc enim dati funt oculi, ut viam praelu-

Dignitas.

ftrent per eamque dirigant iter totius corpo-

m Ó— Ü

ris, quare ulterius non füunt

jaciendi.

if. 39, Y»

XIII. Qui claudit ocujos fuos , ,nä videant

VII. Perfectae ac finceri

Ílimae 'fanctitatis 9alvianus

ap Manf(i

16.k

malum, iíte in excelfis habitabit. Regem in

volens cultores fuos facere Salvator , juffit ab

decore íuo videbunt oculi ejus.

his cautiffime etiam minima vitari, ut quam

tr.56. difz.

Sl Aufx

$

h

ura eft pupilla oculi, tam pura fi Chrittiani "

ä

$. IIT.

j

ominis vita, & ficut falva intuitus incolumi-

tate, pulveris labem in fe oculus non reciperet,

ïï

EXSS PATRIBUS ET :

fic vita noftra labem in fe penitus impudicitize

non haberet.

DOCTORIBUS.

VIII. Audientes falubriter in caufa fortes, *. Aug. in

Qualitas.

metiuntur infirmitatem fuam, & quod dam- !f 5e.

nat Deus, evitare cupientes, ab afpectu fecuro

abftinent oculos. Non eos defigunt in pul-

S,Chryf.

I..N

on eft reprehendendus afpe&us oculo-

ho. 22. in

rum, fed voluntatis negligentia, & ef-

chritudine carnis alienze, nec fe 1pfos faciunt

Gen,

fraenata concupifcentia, Nam oculos propte-

de perverfa fimplicitate fecuros. Proponunt

fibi cafum David, & ad hoc illum magnum

rea fa&tus eft, ut dum videt creaturas Def, ipío-

rum conditorglorificetur. . Itaque oculi opus

vident cecidiffe, ut parvi nolint videre, unde

eft videre; male autem videre a mente eft,

poffint cadere; Reprimunt enim oculos a pe-

tulantia, non fe facile adjungunt, non mifcen-

uce intrinfecus gubernat.

L.devera ll[. Oculorum acies non ad omnia paíffim

tes fe mulieribus alienis, nonlevant oculos fa-

virgin.

vifibilia pandenda eft, ne omnem quoque fi-

ciles ad aliena moenia,ad aliena folaria. De lon-

guram atque formarum fpeciem fine examine

ge enim vidit David illam ,. in qua captus eft.

hauriens ad earum poftea turbetur imagines.

Mulier longe, libido prope; alibi erat, quod

lt

S. Bonav,

III. Si locum, caufam, & tempus confide-

videret; inillo, unde caderet.

"T

t

.[X. Oro te, five mater, five forer, five fi- Tertul. L

euli,

in t. p-fpe-rans, tua vel friris neceffitate oculos levas,

l

M4

non folum non culpo, fed plurimum laudo, lia yirgo , Íec

undum annorum nomina dixe- de velam

,

vir.c. xé.

rum

4

Titulus Cl F Oculorum 'Cz/;/lodz'a.

585

rim, vela caput, fi mater, propter filios, fi fo-

liter vivimus, fi & mater viventium per ocu-

los ad mortem venit.

Hinc etiam modo fub

ror, rropter fratres, fifilia, propter patres; om-

nesinte oetates periclitantur. Induearmiatu-

Evae voce, quze exteriora videndo concupi-

ram pudoris, circumduc vallum verecuudize,

Mg'

í

fcens, bona interiora perdiderat, Propheta di-

LUf

murum fexui tuo ftrue, qui nec tuos emittat

Cit: Octwus meus depradatus eft animam meam :

oculos, nec admittat alienos.

3

eoncupifcendo enim vifibilia, invifibiles vir-

PetrusCel-

X. Quamvis homo in fronte duos habeat

tutes amifit. Qu:ze ergo interiorem fru&um

lenfis . ;, 0culos, tamen ab uno eos officio disjungere

per exteriorem vifum perdidit, per oculum

ep, 21.

non valet, ut altero coelum, alteroterram con-

corporis pertulit praedam cordis.

tueatur ; coanguftatum eft pallium, utrumque

XVI. Averte oculos meos ( quia ipfi.me

Hug.Card.

operire, imo utrumque operari non valet; fic

avolare fecerunt : vel ut ex Hebrzeo legitur :

apudManf

nifi claufero, nec dicam, nifi eruero oculum,

difc. 12e

quia ipfi abftulerunt robur meum, quia ipfi me

qui me fcandalizat, revelata facie gloriam Do-

fuperaverunt) id eft, corporis. Hoc petit pro-

T» 2

mini non contemplabor.

pter multas cauías, quze tales poffunt affignari.

Prima eft, quia ex afpectu vanitatis provocatur

ANece[fitas.

concupifcentia, Secunda,

uia ex hoc impri-

mitur turpis machinatio.

1

ertia, quia ex lioc

$. Dafil. de

XI. Non igitur vaga oculorum acies ad om-

generatur prava cogitatio : Prov. 33. Oculi

virgin.

nja paffim refpicienda vifibilia pandenda eft,

tui videbunt extraneas, C5 cor tuum loquetur per-

e emnem quoque figuram, atque figurarum

ver/a.

Quarta, quia ex hoc dilaceratur cor,

fpeciem fine diftretionis examine hauriens,

& depraedatur, Thren. 3. Oculus meus depreda-

ad earum poftea turbetur imagines.

tvit

tus e[t animam ineam.

Quinta, quia ex hoc fen-

! IDUF.

$.

o

XI. Hzec tria inftrumenta fünt excolendis

fus, & ratio amittitur. « Dan. 4. Levavi oculos

hü- SD

de humi];. Virtutibus, ac coelefti puritati per quam ac-

meos in celum, fenfus, meus redditus efl mibi ; ergo

tgte.

commoda ; Temperantia ventris, moderatio

a contrariis, qui ad vanitates inferiores refpi-

linguae, & oculorum fraenum : Si ergo duo fer-

cit; amittit fenfüm.

Unde bene dicitur in Pf.

vaveris, ocules vero non cuftodiveris, fed di-

39. t non re[pexit in vanitctes é$ infan:as falfas.

ftrahantur, firmam caftitatem tenere .nequis;

Sexta eft, quia ex hoc nafcitur abortivum, id

quemadmodum enim aquaeductus confractus

eft, bonum propofitum extinguitur. Sicut ad

perdit aquas, ita & oculorum difítractio men-

tem caftam deftruit.:

literam contingit, quod, cum mulieres prze-

gnantes aliquid vident & concupifcunt fi non

XXIIl. Nullain vobis concupifcentia oculo-

Bol'and.

poffint, habere faciunt abortivum: fic qui vi-

12. Jan.de

rum cujuscunque viri, diabolo inftigante, con-

det vanitates, aliquando perdit bonum pro-

furgat: Nec dicatis, vosanimos habere pudi-

feg S.Ca-

farea V.

cos, fi oculos, impudicos habeatis, quia impu-

pofitum Matth. 24. l/e pregnantibus &c. Septi-

ma, quia ex hoc propofitum malum concipi-

dicus oculus, impudici cordi, eft nuncius.

tur Gen. 3.

je]lus

Nec putare debet, quae in virum non fimplici-

dd afpettum virgarum ex parte de-

IT

corticarum ouves.

l

ter convertit afpectum, ab aliis fe non videri,

cum haec facit. Videtur omnino, aquibus fe

XVII. Eftfane iniquum, & indignum, prze- S. Ba(ll.1,

terquam quod ad vitium per oculos vehitur,

de virgin,

videri non arbitratur. Sed eccelateat, ut a ne-

mine hominum videatur, quid íacit de illo

virginem, quam manu contrectare non audet,

eam Jactu oculorum indifferenter attingere.

jamus

Superinfre&tore, quem omnino latere non

oteft ?

Quae igitur non evitabat luminum jaétum,

nf

quantum in fe eft, nec manus quidem tactum

5 diís

SO .QU"'. in

XIV. Oculi veftri etfi jaciuntur in aliquam

fceminarum, figantur in nulla, neque enim

vitabit, ficut enim cum ignem tangiinus, ignis

TC2

indicia per impreffas nobis aduftiones excipi-

quando proceditis, foeminas videre prohibe-

mini, fed appetere, aut ab ipfis appeti velle, cri-

mus, ita impoffibile eft, eum, quem ignis amo-

ris attigerit, e'usmodi tactum innocuum, in-

minofum eít. Nec folo tattu & affe&tu, fed a-

n

Ípectu quoque appetitur & appetit concupi-

violatumque perferre.

Ícentia toeminarum.

Nec dicatis vos habere

"VXIII. Quisquis per has corporis feneftras S. Greg. 1.

animos pudicos, fi habeatis oculos impudi-

incaute exterius refpicit, plerumque in de-2!. mor.

gg. n

"

le&ationem peccati, etiam nolens cadit,

Cs 2.

cos, quia impudicus oculus impudici cordis

eft nuncius; & cum feinvicem fibimet, etiam

atque obligatus defideriis incipit velle, quod

tacente lingua, confpe&u mutuo corda nun-

nolebat: Princeps quippe anima, dum ante

ciant jmpudica, & fecundum concupiiten-

H

non providet, ne incaute videat, quod con-

tiam carnis alterutro deleCtantur ardore,eti; m

cupifcat, coeca

videt.

poft incipit fäeüderare , quod

4

intaCtis ab immunda violatione corporipus,

fugit caftitas ipfa de moribus. Nec putare de-

.. XIX. Non generaliter (Chriftus, dum dixit $. Chryf,

bet, qui in foeminam figit oculum; & ipfius in

qui viderit mulierem ad concupifcendum eam '9- 17. in

fe ipfe diligit fixum, ab aliis fenon videri, dum

&c. ) concupifcentiam interimit, fed illam,

att

hoc fecerit; videtur omnino, & a quibus fe

quae ex formae decore concipitur, qui enim

videri non arbitratür.

1

ft

udet elegantes facies afpicere, ipfe praecipue

XV. Nequeenim Evangelium vetitum con-

fornacem fibi iftius paffionis accendit, & ca-

Manfi

tigiflet, nifi hoc incaute refpicere, fcriptum

ptivam faciens animam, ad opus quoque ce-

Tra&. 56. quippe eft : idit muüer &9c. — Hinc ergo pen-

leriter adducit.

,

h

Sifc. 14. . janqum eít; quanto debemus moderamine

..XX. Omne peccatum ex qu

odam niali- Salmer, to,

9.

,

Jm

. erga illicita vifum reftringere nos, qui mora-

gno vifu oritur, unde fuperbia non eft aliud, $- tt: 46.

jb

Bbbb3

quam

s86

Pribliotbece Manualis Concion:thriæ

fermone narrare concupifcentias, quas hau-

uam fe cernere per confpicialia, quze rem fpe-

riunt ab exterioribus, & lethaliter transmit-

&atam majoré reddunt,quam fit in fe ipfa.Ava-

ritiaetiam creaturas adhibitis fpecillis, tanqua

tunt ad cor; quis tanta pollet providentia,

& tantse cuftodise fui munitus eft clypeo, ut

pretiofiores res quam fint, refpicit, ficut & in-

vidia, quze cruciat vifa magnitudine alterius ;

a telis concupifcentiarum | oculorum liber

exiftat? ab ipfis enim dominandi amor, iü-

L"llc':

luxuria &ira, quze lumen rationis perturbant

dumentorum faftus, morum elatio, divitia-

ob infitum affe&tum. Rurfum per contrarium

y

omne bonum noftrum , imo & Angelorum in

rum cupiditas,

domorum agrorumque, & ha-

bendi inordinatus procreatur

affe&tus, adul-

bona & recta vifione confiftit, ut ita videndo

vitam habeant, & abundantius habeant.

teria, fornicationes, furta, homicidia, vitee

Cornei, a

hujus illecebrofus amor, & quam plurima alia

XXI. Magna eft vis oculorum, ad cor, &

pil

Lap. in

mentem vulnerandum. Species enim vifa per

vitiorum genera ab his fomentum accipiunt.

Eccle

oculos tranfit ad cor, & mentem, illique fuam

XXVI. O culi eft videre, male autem videS. Chrift,

re a mente eft. - Poftquam autem haec negli- 25 22. in

formam, & confequenter amorem, vel odium

*

imprimit, quae fpecies hzeret in corde, etiam

gens effe & habens laxare coeperi

t, quemad- "9^

modum auriga nefciens indomitorum equo-

oftquam res viía abierit.

$, Laur.

XXII. O quantis concupifcentiarum fagit-

rum ferociam coraüpefcere, & equos currum

hift.c 7-détis ex inordinato oculorum afpe&tu impru-

trahentes, & fe ipfum in praeceps ire facit, fic

L5t

vit.iolit. qortis transfigitur cor? Transmittunt utique

& voluntas noftra.-

S. Eufeb.

T

effrzenati intuitus ad animam corporearum

XXVIL Quam facile poteft in puncto cor-

E.myi'. hoe

formas rerum, atque concupifcibilium quali-

poris evagari velocitas oculi, tam folicite

tatum imagines, fuaque importunitate inter-

P

d

rzecavenda eft irruentis noxa delicti.

S. Aug. f.

XXVII. Prima adulterii tela funt ocu.lp

7 d8.dé

LgCA

nam dividunt unitatem , fanétos diffipant co-

temp.-

[5

gitatus, animi vigorem debilitant, tepefaciunt

rum, fecunda verborum.

charitatem, compunétionem minuunt, devo-

XXIX.lllecrebrofa vifus tranfeuntis affetio. $. Amb.in

XX. Ex inordinato oculorum afpectu i;

n- 's*fiatzh.c..;.

LV

tionem fzedant, pacis tranquilitatem turbant

'Transmittunt u

ti,— öo auï'.

n

& terreni pulveris infufilatione rationalem ca-

rudentis transfigitur.

que effrzenati intuitus ad aniniam, corpore

3. Jait c.7.de

vita folit,

lieant obtutum. -

$.Ephrém "XXIII. Gravis ac vehemens e

ft pro&itor

rum formas rerum , atque concupifcibilium

L.5

qualitates imaginum, fuaque importunitate

p2 m Qoculusvagus, atque diftractus. Nam caeterae

$r

97*

afpectiones,, atque

perturbationes animi, re-

internam dividunt unitatem, fanctos diffipant

centem habent tenta

tionis ardorem. Bellum

cogitatus,

ánimi vigorem debilitant.

L

1

XXXI. Ejusdem libidinis eft, vi

*

d

ere & vi- Tertull.

autem oculorum, & preéfens, & abfens do-

em apud Lan-

lore afiligiti animam, prava concupifcentia in-

deri, TamÍan&i viri eft fuffundi, fi virgin

fit. ciz opuf.a.

flammans mentem. . Exempli gratia, audivit

viderit, quam fan&e virginis, fi aviro vifa

50377.

quis fuavem muficorum concentum, & prae-

.XXXII. — Deprimendi funt oculi quafi ra-

S Greg.l.

teriit, poftea luctus vocem audivit, & plan-

ptores ad culpam. Quisquis enim per has

21. OT.

corporis feneftras incaute exterius refpicit, c. s,

&us, dulcem muficorum contentum depulit.

Similiter guftavit quis mel, poftea vero aliquid

plerumque in de

"

lectationem peccati etiam no-

lens cadit, atque o

bligatus defiderüis incipit

].é.

etiam deguítavit acerbiffimarum fpecierum,

uod noluit,

:

& acerbitas dülcedinem mellis ex gutture re-

velle,

i- S. Clem.

:ecit. Idem odoratus eft quis fuavitlimum ali-

XXXIII. Verfatalibus & tanquam coun

ventibus oculis intueri, nihil eft aliud, quar

p Alex. 1 3.

quid; dein

*

de malum aliquem olfecit odorerm,

3

pedagog.

1

« gravis od

or fuavitatem odoratus extinxit.

oculis moechari. Cum per oculos cupiditas

Et rurí

ineat, prima pugnae praeludia.

$ Vire

um tetigit quis aquam frigidam, & po-

XXXIV. Cum

hauftee luminibus formaeS. Dafil. in

ftea ebullientem attingit, & fervor calidze frigi-

V dN

ditatem aquae repreffit. Caeterum v

agiatque

obtutus paffive defixerit ,

atque in animanfüt virg.

lu

molitae cera inftar voluptate confpecue

diftra&i oculi bellum, & preefente, & abfente

materia comburit mentem per concupiícen-

fpeciei imagines prefferit, quamvis ille abeat,

feorfumque fit, qui hujusmodi formas im-

tiam. Quinetiam in fomnis corda fimplicium

imaginationibus illudit. Nam deemones ten-

prefferit, infignita animo confpecti fpecies,

tationem in mentem atque cogitationem in-

quod fuum eft femper operatur, animamque

imaginibus ludit.

ducunt, in animo defcribunt efformantes

tentationem in oculis hominis, pro quo &

XXXV. Contuefce non circumferre ocu-8. Doroth,

doctr. o 1.

losad aliena & vana, haec enim deperire fa-

«Propheta obfecrans, dixit. 4oerte oculos meos,

es monafticos.

interrog.o

ne ideant vanitatem,

'ciunt omnes labor

HupodeS. XXIV. Etfi corpus ab immunda violatione

Dignitas.

vi&. apud non tangitur, ipfa tamen immunda violatio

XXXVI. Multu

m verecundia pläcet, mul-S.Ambrof.

Aanfi difc. vifu, affe&u, cogitatione, delectatione perpe-

Nonne€: - offic.

tum gratie conciliat apud. Deum.

19.]-5* . tvotur, vifus inordinatns parit malam cogita-

hzec ipraetulit Publicanum , & commendavit * *

tionem, cogitatio dele&tationem , deleétatio

illum, qui nec oculos audebat ad coelum ele-

confenfüm , confenfüs operationem, operatio

vare ?

confüetudinem , confuetudo neceffitatem, &

D

Sucunditas.

ita paulatim fic corrumpitur anima, ut jam di-

XXXVII. Pulchra ac bona contem

þjäns Clemervg.

s . L aur.

cat, fe non poffe a peccato abftinere.

XXV. Quis oculorum, fine prohibitione

oculus cor lzetitia afficit, hoc eft, qui re&te Alex.P

»

p

Juft, de

RD

dilcipe

contémplarj didicit, laetitia afficitur.

vane & cuxiofe confpicientium, Va.let**humano

Titulas C'IV Oculorum Cuffodia.

587

$. IV.

matrona, pof'tQuam; abextafi ad ferediit, hanc

J.EX LIBELLO DE IMITA

deduxit confequentiam : Quod fi illa ,. quze

i

TPION'E')'

gratia plena & füperplena erat, in przefentia

:

tam illuftrium & nobilium virorum, tantam

]

CHRISTL —

exhibuit modeftiam, . & timorem, ut oculos

u

fuos a divino confpe&u nunquam diverterit,

! $7

y i

id vis Viäere, (ju:od non Iicetähabf:re:

quanto igitur magis mulieres fragiles ingenti

I. Q

tranfit mundus & concupifcentia ejus.

V

/

Quid potes alibi videre, quod hic non vides :

cum timore ftare debent coram viris, cavere-

ecce coelum & terra, & om

que, neillos afpiciant? alius quidam author de

j

nia elementa, nam

:

eadem beatiflima Virgine ita fcribit : Nun-

Ibid.

ex his omnia funt fatta.

Chift

1l. Quid potes alicubi videre, quod diu po-

quam oculos elevavit, ficut ceeteri homines

facere folent, fed femper humi defixos tenuit,

?i

teft füb fole permanere : credis te forfitan fa-

nifi Deum oraret. . Adeo inter ceeteras perfe-

,

tiari ? fed non poteris pertingere. . Si cuncta

videres preefentia, quid effét, nifi vifio vana:

&iones fpiritu prophetiae donata eít, ut f forte

j

leva octilos-tuos ad Deum in excelfis, & ora

aliquid illicitum vifura effet, illico ejus oculi

clauderentur.

Quando fanéctus Gabriel Ar-

I!

pro peccatiis tuis & ne

gligentlis : .dimätte vana

vanis.

changelus in annuntiatione ad eam ingreffus

L. 9. c. 1.

fuit, inquit fan&us Lucas: Türbata eft íin fer-

Fuígb,

$. 4«

Ill. Quid hic circümfpicis, cum ifte non fit

mene ejus: idque quia in fpecie-virili apparuits

tyf. lg

locus tuae requietionis ? in cocleftibus debet

effe habitatio tua, & ficut in tranfitu cuncta

Et quidem nec tunc oculos ad eum videndum

i.

terrena funt afpscienda.

X

levavit; Non enim dicit Evangelifta : Tur-

m

bata eft in afpecta, fed in ferrnone ejus. Unde

2

- €.44.

IV. Utilius eft oculosa rebus di

fplicentibus

D

avertere, & uricuique fuum fentire relinquere,

fanctus Kucherius ait: Turbata eft non in vul-

iwh.n

quam contentiofis fermonibus defervife.

tu ejus, fed in fermone ejus, non enim Ange-

AA

ï

N

: P c.gll.o

lum, fed verbum Angeli attendebat. ^ -

Lair,

F

S.1

. V. Fii, noli effe curiofus, nec vacuas gere

d edt

* - folicitudines. Quid hoc velillud ad te: tu me

III. S. Joannes Baptifta, tefte S. Hieron

. S.err. epe :

fequere. Quid enim ad te, utruin ille fit talis

mo, fanttàm Matrem habuit, Pontificisque

t [ot,

fillius erat, & tamen nec matris affe&tu, nec

L ad, i utt.

. veltalis, aut ifte fic & fic agit, vel loquitur.

L.3. €. 1

VI. Beati oculi, qui exterioribus c

patris opibus vincebatur, ut'in domo paren-

l.

lguü, in-

tum cum periculo viveret caftitatis. Vivebat

teriori'lags'/autem funt intenti.

in eremo, & oculis defiderantibus Chriftum,

ul

nihil aliud dignabatur afpicere.. San&tus igi-

d Lan.

tur Joannes Baptifta ne quidem oculos füos

in fanctam Elifabethan matrem fuam defige-

4

IE»XEMP'L A CATHOLi"cþ :

Grez,]

re voluit. Idem fanc&tus Do&or in eadem epi-

. IrloT,

. EXTERNA.

ftola ad Rufticum fubjungit: Matrem ita vide,

LO

ne per illam alias videre cogaris, quarum vul-

E

anzz'm.

tus cordi tuo hzereat, & tacitum, vivat füb pe-

Gore vulnus, Ancillas, quze illi in obfequio

hriftus volens benedicere panem fuble-

funt, fcias effe tibi infidiis, quia quanto vilior

Clem,

;]o.6.w V. . I C

; vat oculos, quod tefte Vener. Bedaideo

earum conditio, tanto facilior eft ruina.

Q.&X-ï 3'

'tam fpecialiter Evangelifta commemoravit, ut

IV. S. Cajetanus Thienseus vifüm füum Vital.2»

gl

fignificaret; eum non tuiffe folitum oculos huc

non folum c

irca objecta periculofa refraen

iW 12.

E

aut illuc convertere.

l

/

d

S. Vinc. in

vit, & mortificavit, verum etiam circa ob-

DAf n

S. de Nat,

: l. De Beatavirgine fic fcribit S. Vincentius

je&ta indifferentia, in quibus difficulter offen-

Ferrerius : Depingitur cum majori oculo,

diculum aliquod folet occurrere. Etenim in

inti.

quam ore; Etquidem fic proprie depingitur,

ejus vita haec verba leguntur: Poftquam

ad innuendum, quod habebat oculum cordis

Carolus V. Imperator Rege & Tyranno Al-

iagnum ad cogitandum & contemplandum,

gierienfi devicto ,. Muleaffem in ejus locum

led os parvum ad pauca loquendum ; patet in

ibidem dominatorem conftituiflet, Neapo-

imagine füa , quam depinxit beatus Lucas,

lim adveniens , totius urbis excitavit popu-

quze eft Roinae.Et paulo poft fubjungit : fem-

lum, qui turmatim accurrit, ut Trium-

per habebat fuos oculos ad terram, cum geftu

; Doroih

phum Ceefaris fpe&taret ; Beatus Cajetanus ea

jodr. 2

fanctatis oculis demiffis ibat, ideo de ipfa di-

occafione ufüs eft, ut de fe ipfo devicto

ntemog4

citScriptura: quam pulchra es? oculi tuico-

triumphum ageret : Cum enim e feneftra ca-

lumbarum, absque eo quod intrinfecus latet :

merse fuze pompam illam, ad quam fpectsn-

Nota, oculi tui columbarum, non dicit falco-

dam a multis rogatus, & perfuafus, fuerat, vi-

: Anbri

num. 1n vita S. Francifcee Romanze legitur,

dere poffet, nullo modo ad eam videndum,

:o [' OæC'

quod beata Virgo fe illi in extafi exiftenti in

I

moveri potuit, quin potius ad pedes crucifxi

ea fpecie fpectandam praebuerit, qua viía fuit

cujusdam illo tempore genuflexus in cocle-

a tribus Regibus Orientalibus, quando hi cum

füium rerum, comtemplatione perféveravit.

illa de Incarnatione unigeniti füi ejusque Na-

Adhsec Author vitee. ejusdem fervi Dei in

tivitate ratiocinabantur : viderunt enim . il-

capite fequenti, fequentia verba de eo fub-

lam oculos fuos in divinum fuum infantem

ne&it: Profunda oculorum beati Cajetani

"um

habere defixos, ex qua oculorum rmodeftia

la )

mortificatio omnem prorfus füperat ceftima-

à

fancti illi Reges fupra modum manferunt

tionem; fiquidém hos fibi eotantum fine fer-

ättbniti & zedificati. Unde praedicta fancta

vire volebat, ut gradienti ducatum praebe--

rent,

/

588

Bibliotbece Manualis Concionatoria

r

rent, facrificiis, aliisque facris orationibus per-

f

os oculos habuit. Hanc iile exercitationem

agendis cooperarentur. lImo per urbem gra-

adeo homine religiofo dignam effe cenfebat,

diens adeo erat quoad fenfus recollectus, ut

uttyronibus folemne hoc carnem occineret,

corpus ejus nihil aliud vitalitatis,quam motum

oculos dejicerent, & fi quos in domefticorum

circulis minus coecos videret, iis fuis ipfe di-

localem habere videretur. Unde Neapolita-

nis usque in praefentem diem illud natum eft

gitis oculos, ut defunctis mqris eft, claudere

proverbium, ut, dum aliquem modeftiffime in

confueverat.

!

X. Celebris quoque eft caftigatio, q

Sipit.

plateis compofitum ambulare vident, dicere

3on malitio

fi, fedin-F9.

Ó ls'

confueverint: Theatini paffü ambulat.

ipfo in poenam cujusdam 1

M.'mip.,Ex.

V. Cum S.Francifcus in quodam domicilio

differentis afpe&us fumpti

t Eufebius. Sedebat

v.Vifus. -propte Affifium valde ftricto cum fratribus fuis

*.

fuper quandam petram ipfe, & Ammianus ille

moram traheret,accidit ut Romze coronandus.

admirabilis,& divinorum Evangeliorum hifto-

riam alter quidem legebat, alter vero eorum,

Imperator Otto cum magna pompaillac tranfi-

explicabat fententiam.

ret.

At vir fan&tus cum fecus viam maneret,

quze erant obfcuriora,

a

"

nec ipfe, nec aliquis fratrum faltem afpicere

Cum autem quidam agr

iC

:olae in fübjecto cam-

anc contemplationem

. de tugurio voluit, praeter unum ex ipfis, cui

po terram foderent, ad Ii

us eft Eufebius, cum autem divi-

gloriam hujusmodi modicum duraturam, Im-

Magnus tract

.

nus Ammi

anus legiffet locum Evangelicum,

peratori conffanter nuntiari praecepit.

fcifcitaretur autem interpretationem,jufi

itku-

Cs qeogidug du

Spec ex-

:"VI. In vitis patrum fequens refertur exem-

empl,V.

lum : fedente aliquando Abbate Sylvano in

febius, utrepeteret le&tionem. Cum is autem

dixiffet : ita, qui arant,forte dele&atus,minime

eculus eX 1monte Sina, volens difcipulus ejus abire ad

o

quoddam monafterium fuum : dixit feni, di-

exaudifti, ut eft verifimile, fuis deinceps oculis

mitte aquam, & riga hortum. Ille autem exi-

legem tulit, ut neque campum illum ultra

comtemplarentur, negne coelefti pulchritudi-

ens ad dimittendam aquam tegebat faciem fu-

am cuculla fua, tantum ad pedes fuos inten-

ne, & chori aftrorum afpe&u fruerentur, fed

dens. Contigit autem ipfa hora, ut quidam fu-

auguftiffima utens femita, cujus menfuram

ferente ad oratorium,

perveniret ad eum, & videns eum a longe

ajunt fuiffe unius palmi,

li

confideravit, quid faceret, & cum perveniflet

extraeam deinceps egredi non eftpaffus. — Di-

[

cuntaütem eum plus,quam quadraginta annos

V

ad eum,dixit eo:dic mihiAbba, ut quid tegebas

Bu

.cuculla faciem tuam, & fic adaquabas hor-

vixifle poft hanclegem. Ut autem cüm animi

y.tit

tum? & dixiteifenex: Ne viderent oculi mei

fui fententia ad haec quoque eum traheret ali-

k

&

|arbores, & occuparetur mens mea a'b opere

qua neceffitas,cum lumbos zona ferrea alligaf-

- fuo in confideratione earum-

Íet, & graviffimum collare collo impofuiffet,

Febf:

jo Rho.1.

aliquo alio fétro conjungit zonam collari, quod

VH. P. Hieronymus Monteflorianus Capuc-

7- hift c.4. cinorum Generalis uni tantum ccclo, liberisve

erat.collo impofitum , ut hoc modo inclinatus

h, 1Q.

campis intuendis oculorum minifterio utebá-

cogeretur affidue in terram refpicere.

— XI. S.Philippus Nerius, licet in dono virgi-

Vita l. 2.€«

tur, cacterum non foeminam, non virum, non

lsi T. 30

puerum, non jumenta, non feras, non artis aut

nitatis eximius effet, oculos fuos tamen adeo

naturee admiranda, unquam defünato aut for-

conftanter cuftodivit, utuna ex venuftioribus,

t, mulieribus,

tuito intuitum tradunt; quin cumilla campo-

quae fuo tempore Romae eran

tinuos, fuas

rum libertate uteretur, fic vidiffe,ut nefcio quid

quaeque per t

riginta annos con

apud ipfum confeffiones facr

amentales depo-

füblimius ageret, totusque animo in Deum

Dtas.

emicaret, acleviffima illa oculorum veluti e-

fuerat, affirmarit, eundem fanctum Philippum

Neg.

ventilatione interiores contemplationis flam-

toto illo tempore nun

uam ab ipfa vifum fuüif-

fe, aut ipfum fixo oc

[

A

mas excitaret. In reliquis dubitari poteras,

intuitum.

u orum' obtutu eam fuiffe

Vita [

an ullum oculorum ufum effe homini neceífa-

64

rium arbitraretur, quibus tam raro uteretur.

J XII. In vitis Patrum

: legitui', quod mona-

chus occurrit ancillis Dei in itinere quodam,

5. libell. 4,

Manüdif, VIII, M. Joannes Avila feveriffime & ipfe

n. 62.

1

8,n. 6,.

imperavit, nulla oculis ne quidem florum in-

quibus vifis divertit extra viam, cui dixit Ab-

£uendorum data venia; invitanti enim Cordu-

batiffa: Tu, fi perfe&us monachus elfes, non

Drey,

.9.' 60

bze focio, ut amoeniffimi, ac floridiffimi horti,

refpiceres, nos fic, ut cognofceres, quia foej '

^

per quem deje&is luminibus ibat, afpe&tu frui

mins eramus.

-Beila&d.ö.

XIII. Ludovici Blo

fii modeftia tum fingul:

vellet, poffe per eam vernantis naturze verfico-

Vi

]

lorem hilaritatem animum in divina fubrigere,

riter emicuit, ut oculorum ac vultus compofi-

Joan c.]ng.

tione,totoque corporis habitu paffim intuentes

iiotus, ac feveritati proprior : hoc meanon in-

ad caftitatis amoré accenderet, non jgnorabat

tereft, nam animo ad divina fubvehendo, fatis

mihi Domini Jefü Chrifti florent myfteria.

videlicet oculis male cuftoditis laedi caftitaté ;

Hancobcauíam,cum ante oculos religioforum

jo.Rho. 1

IX. Admirabilis quoque eft continentia S.

€. D. 3.

PetrideAlcantara, de qua fic fcribit P. Joannes

viroram mulieres apparere periculofum judi-

Rho : 1n ipfa, quam affiduus incolebat, cella,

caret,ftuduit, quantum fas effet, earum confpe-

Vita-c.

&um a fuis removere : Ea propter,cum antea

oculos feveriffimecontinuit, namque ex mate-

riane,anex calcelapidibusque ftarent parietes,

in hortoConventuali, in quem monachis certis

horis porneridianis patet acceffus, mulieres

& quze defcriptio effet facelli, in quod fzepius

ad orationem conveniebat, ignoravit; arborem

foeno fpargendo, cumulando, plauftris impo-

praegrandem in medio impluvio non vidit

nendo, operam ponerent, cavit in antedictis

Vltl.g

codicillis, ne deinceps fieret, his verbis : Her-

per quatuor annos ; Tres integros annos pro-

natione .

pe continuo deje&tis omnino palpebris clau-

ba horti anvenmgtli,s ex mea ordi

demex-

589

Titulus CIV. —culro.mm Cu/Todia.

üenieti,'verti, exficcari, atque in pIaqurokpo-

fecufum putabat, earum formarum introrfüs

i, per viros vel juvenes, non autem per mu-

admittere imagines, quae poffunt aut indomi-

r

lieres, aut puellas debet, maxime illis horis,

te carnis excitare igniculum, aut pudicae

quibus fratres fpatiari poffünt in horto, etiam

mentis maculare nitorem.

fi pluris conftet, per mafculos hoc facere,

XXII. S. Clara in tota vita nullius mafculi Vitap, r.

quam perfoeminas. Preeftatenim pati dam-

faciem afpexit: imo dicebat, fe etiam' eum, c. 1a.

t), )

num aliquod in crumena, quam in anima.

qui in fluvium ea rejiceret, non afpecturum.

)

Sulpit. ».

€. 15e

XIV. In vita S. Martini Epifcogi virgo quze-

Hinc grandem putabat negligentiam a fe com:

dam praedicatur, quze ita fe penitus ab omni-

miffam, cum femel ad hoftiam elevatam oculos

um virorum oculis removiffet, ut ne ipfum

convertens virum contra voluntatem afpexif-

fet

quidém ad fe Martinum, cum eam ille officii

Quando domo exibat, ita pallio oculos Vita par.-

caufa vifitare vellet, admiferit. Nam cum pro-

tegebat, utnon potuerit ejus facies ab aliis vi- € 11«

deri, nec alii ab illa.

peagellum illius przeteriret, in quo fejam ante

complures annos pudica cohibebat, audita fi-

XXIII. Veteres Monachi fic oculos conti- S. H'er. in

de illius atque virtute divertit, ut tam illuftris

nebant, ut nemo alterum afpicere operantem, if reg,

i

ach.

meriti puellam religiofo officio Epifcopus ho-

fed defixis luminibus unusquis

que ffzo dun-

noraret.Nos confequenter gavifüram illam vir-

taxat operi effet intentus.

$

ginem putabamus, fiquidem hoc in teftimoni-

XXIV. Hugo Epifcopus Gratianopolitanus, Laneiz.

um virtutis fuze effe habituram, ad quam tanti

quamvis omninoatentationibus carnis liber- opufc. a.

nominis facerdos, depofito propofiti rigore ve-

rimus erat, tamen, per quinquaginta annos, " 273*

niret. Verum illa fortiffimi vincula propofiti ne

quibus Epifcopatui praefuit, nullam unquam

Martini quidem contemplationelaxavit. lta

mulierem afpexit.

De eodem refert Manfi: Mulierum confef-

vir beatus accepta per aliam foeminam excufa-

tione laudabili, ex illius foribus, quze viden-

fiones non minus caute, quam benigne fufci-

piebat, non enim in angulis, autobícuris, aut

dam fe falutandamque non dederat, non lae-

fus abfceffit. O virginem gloriofam? quae ne

fecretis locis eas audire folitus erat, fed potius

a Martino quidem paffa eft fe videri.

ubi a pluribus confpici poffet : Et aurem qui-

Job. 31.

V. T.

XV. S. Job pepigit foedus cum oculis fuis,

dem fatis familiariter applicabat,oculorum au-

ut ne cogitaret quidem de virgine.

tem in alteram partem vertebat afpectum, au-

8ozom.1

5. hift.

XVI. S. Ephrem Edeffam tendens, cum

ditum folum propter infidias diaboli, hujus-

Ecci.c 16.

Deum precatus effet, ut primo urbis ingreffü

.

modi negoótis afferens effe applicandum ;

&5uriust.

in virum incideret, quocum differeret de iis,

quam videlicet oculorum cuftodiam incredi-

Febro

quae excolendo animo prodeffent, füb ipfam

bili femper & ubique circumfpe&ione ferva-

portam mulier levicula ei fit obvia, quae cum

bat, ita ut cum potentes & nobiles mulieres

fixis oculis Ephremum afpiceret, non erube-

Gjuxtaillud Apoftoli : Cui honorem, honorem )

ialst

fcis, inquit ille, me tam fixe afpicere: cui mu-

ad colloquium honorifice, hilariterque fre-

- lier, non erubefco, inquit, nam mihi licerereor

quenter füfciperet, multa coram fe, diuque

5111-3-

- te afpicere, quia ex te, laterequetuo defüumpta

traCtantium facies penitus non videret.

Íum. Tibi vero convenit non foeminas, fed ter-

XXV. S. Andreas Corfinus adeo mulierum Lanciz.

ram, matrem tuam, ex qua fumptus es, afpice-

afpectum & colloquia fugiebat, ut ne matris ^6f 2.n.

re,cum& in illam reverfurus fis.AuditEphrem,

quidem & fororis colloquia füftineret, & pro- !7*

& te votia Deo compotem fattum gavifus eft.

pterea frater caecus,

Drex. in

| furdus,!muþusque appgl—

X

N cet. ]. v.

XVil. S. Bernardus ante quam religioni fe

laretur.

addixerat,cum femel foeminam fixioribus ocu-

XXVI. S. Thomas Aquinas, etfi divinitus Sur. 7.

C2«

Vita ]. 1.

lis intuitus fuiffet, rigente coelo, in gelidiffimaze

ab omni fenfu'carnis liberatus, perinde tamen Vart»

€. 4.

aquze ftagnum collo tenus fe immerfit.

ldem

formoforum vultuum afpe&tum vitabat , at-

( LAT

toto annoin cellaiua habitans, nefcivit, an cel-

que alii viperas & fcorpiones vitare folent.

liod]. h

materia

] 62'

lae pavimentum

| exligno, an ex xalizï

u

. XXVII. Carolus Magnus Imperator faepe Daurolt,

efiet.

feneftram claufit, ne formofiores mulieres € 6 tit,

Dre.lc. — XVIII. Sara Virginum facrarum Antiftita in

44* - 3.

$. 6.

praetereuntes afpiceret.

monafterio Scythiotico fexaginta annis prope

XXVIII. Rogerius tam folicite oculos cu- Daurolt.c,

aquam limpidilfimam habitavit, & nunquam

ftodiebat, utlicet in medio populi verfans in- $- tit: 44«

elïanM«

eam afpexit.

tratres annosnullius mulieris faciem videret: - 9

j o2

Vita,

XIX. S. Carolus Borromzeus licetad forum

rogatus caufam refpondit : quando homo fa-

frequentiffimo populo refertum habitaret,nun-

cit, quod eft in fe, & occafiones peccandi fu-

quamtamenprofpexit. Sed & in villis & hor-

git, tum viciffim facit Deus, quod eft in fe, &

tis amceniffimis tempore fat Jongo commora-

hominem cuftodit; at quando fe temere con-

tus ne quidem leviter oculorum oble&amenta

Jicit in periculum, tum etiam jufte a Deo de-

ibi przeparata afpicere voluit.

feritur, & inpeccatum labi finitur.

Vita. c. 2.

In C&nt- Yo

XX. S.Laurentius Juftinianus dicere foli-

. AXIX. Ferdinandus]lI. Imperator nunquam

tus erat, nullam rem monachum afpicere de-

fceminze locutus eft folus, fed aula fpe&tante ; Iuft c« 3«

bere in hoc fzeculo, quae defiderium illius te-

quodfi decoris caufa fuit foli loquendum, Im- ^

neret: hinc ille nunquam animi rem

f

,

ittendli

peratricem adeffe arbitram colloquii voluit.

caufa in hortum feceffit.

Agebàt ea modeftia, ut.in colloquentis tunc

Vita, e. 5

XXI. S. Francifcus Seraphicns adeo aver-

vultum nunquam intüeretur, ajuntque in om-

tere folebat oculos a foeminis, ut, ficut ipfe fo-

ni vita nullius foeminse vultuma

cio dixit,quafi nullam defacienoffet ; non enim

confideraffe.

$

$ veïn-uPcatem

— R. £, Lobn. Dibi, Man. Tom. LL

Ccce

INecefa

N

od

90

Bibliotbece Mauualis Concionatorie

nivium ad calorem nimium, propter hoc,

Nece[fitas.

€em. .v XXX. Vidit Eva, & comedit, fibique &

quod nimis ardens fuit in mundi vàa

t

nitatibus ;

6.

nobis exitium ereavit.

j

confpiciendis.

XXXI. Videntes Filii Dei fil

jas hominüm,

XLII. Caefarius in Dialogis fuis de quodam CefariusY.

Gen. 6. v.

2,

quod effent pulchree, in tanta

m poftea luxu'—

antiquorum monachorum, cuijuniorum CU-4«€ 42*

riam funt prolapfi.

ra comiffa erat, fequens enarrat factum , ad

Gen. 9. V.

XXXII. Videns Cham verenda pat

i

rxis-, fui,

juniorum in ordine cuftodiendos oculos per-

Ita enim fcribit : cum unum

85.

1nalediéctionem incurrit..

e

opportunum.

Gen.34« V.

XXXIII. Volens Dina videre muli

eres al;

ex adolefcentibus fecum adduxiffet ,

& fimul

i

equitantes , nefcio quid, vel unde, confer-

terius regionis, a Sichem confpecta, rapta &

corrupta eft.

:

rent, obviam habuerunt juvenculam formo-

oReg. 11 XXXIV. Vidit Dà

vid de folario mulierem

fam, quam, cum ex induftria equum füum.

retrahendo Przpofitus falutaffet officiofiffi-

Javantem, & advocari jubens peccavit cum

ea

Aperuit, ut inquit S. Chryfoftomus, in

me, ftetitilla, & refalutavit eum ; cum pau-

vano oculos, & fufcepit fagittze i&tum. — Vel

*

lulum proceffiffent , volens Przepofitus ten-

tare juvenem, ait Puella ifta videbatur mihi

lbid. 5

$. Auguft-ut S. Auguftinus dixit, de longe vidit eam, in

inPí50. qua captus eft. Mulier longe, libido prope.

multum formofa fuiffe, cui cum ille diceret :

Alibi erat, quod videret; in illo, unde cade-

credite mihi Domine, & hoé ipfum vifum eft

ret.

*

mihi, refpondit Praepofitus : unum ta

men de-

Spec. ex.

XXXV. S. B

enedictus in fæculö /,fenri(äl vi-

format eam , quod monocula eft: Refpon-

dift. 1. ex.

dit mulierem , & graviffime in eremo poft-

dit juvenis : vere Domine utrumque oculum

£Qe

habet, ego. enim fatis diligenter confideravi

modum tentatus eft, ideoque 1n fpinas nu-

eam. Tunc motus Preepofitus ait: Et ego

dum fe abjicit.

n

Jbid. dift.

XXXVI. Abbas P

ai-ïor'perqq

uzidraginta» an-

confiderabo dorfum tuum , tantze debueras

2.,ex. 67

nos gravem carnis tentationem

fuftinuit, quia

effe fimplicitatis, ut utrum effe mas, vel fae-

Reverfus vero ad

puellam fpicas collizentem. curiofius conípe-

mina),[fcire non pofles.

monafterium dixit fenioribus : Vos, Domi-

8. Auguü.xegääXVII. Aliquis ,. quia oculos, quos in

ni quandoque arguitis me,' quod non edu-

cam mecum juniores, & exponens eis cau-

lib. con- theatro fortiter continere ftatuerat, & vero

fe.c.1. etiam aliquamdiu continuerat, clamore populi

fam, praedictum juvenem durius arguit atque

motus aperuit, fpe&avit, clamavit, exaríit, ab-

caftigavit.

ftulitque infaniam, qua ftimulabatur, non tau-

tum redire cum illis, a quibus ante traheba-

$. VI.

tur, fed etiam prze illis, & alios fecum trahere.

XXXVIII. S. Editha virgo regia poft mor-

Nadafiin

EXEMPLA DOMESTICA.

afio hebd,

tem in fepulchro tota incorrupta reperta eft,

.cal, ann.-

exceptis oculis, pedibus ac manibus, cujus rei

:

I. S.

Ignatiu

s P. Oliverio Manaraeo, qüi ipfi Lanc.

oputc, 2.

deern.

(amet caufam elffe dixit, quod illis, cum ef-

valedicens, oculos fixe in illum, utpote

fl 394.;

hebd. 62.

ifurus direxerat, per

n. 1.

i

t parvula,

nonnihil ad. levitatem abufa fit.

nunquam forte amplius v

AXXXIX.

Cornelius a Lapide in illud Prov.

P. Polancum pracepit, ut quotidie de hoc

Ergelgt.

defe&u fe examinaret, & quoties ad fe ut Re-

Dom. 4.

6. ne capiaris nutibus. illius : Audivi in Belgio,

&or officii caufa fcriberet, adderet, num poe-

Quadr.

inquit, matr

onam fapientem & fanttam, mo-

nentem con

feffarios etiam religiofos & fan-

nitentiam hanc perfolviflet.

Vit,

$ 5--

&os, ut caveant fibi ab afpe&tu, & colloquiis

II. S. Francifcus Xaverius fublimiffimos, & Rhe.l.7 c.

quantum potuit, in coelum fixos ferebat

OCu- 4 - 2. €x

focminarum paenitentium: quia, inquiebat,

t il- noftris,.

|

adeo illices funt oculi earum, ut fi in virum

los, ea totius oris fuaviffimi hilaritate, u

am illos defigant, illum plane irre-

lius afpe&us animos intuentium lerenaret :

quempi

Addebat : Certa fum non effe virum

viros enim Xaverianse virtutis , quibusque

tiant.

3

adeo gravem & conftantem, cui, fi fixe eum

longo ac prompto fervitio oculi dudum funt

Blbl &t

reciproce per quadrantem intuita fuero, non

edomiti, eos in caelum figere fas. Sive hu-

à . j ;

mum, five fidera intueantur, iunocenter

perfuaferim, quidquid voluero.

Utilitas.

agunt, periculum adeunt, & creant, cum me-

Snec. Ex.

XL. Oculi cafti S. Ludovici Epifcopi etiam

dia evolant via.

Humus propriee admonet

decem annos quafi chry-

imbecillitatis ac fordium , fidera recuperan-

Lini

dift. 5. &poft quadringentos &

^

79.

ftallum lucidiffimi rep

erti funt, eo quod illis

dae patriae fpem admonent ; ac füpra plagas,

Opuíc,

quibus capiuntur, felicius attollunt , verum

359.

xiffet.

mulierem ad fcelus follicitantem torve gfpe-

minus experti, tutius terrae affigunt, ne ca-

iantur, dum volant.

Pone neglette Oculorum. Cü/lodiæ.

Rellovac.

LXI. In vita B. Marize de Oegnies legitur,

/ l]. De S. Francifco Borgia in

ejus vita le- Ibid.1. c.

am mulier moreretur, reve-

gitur: Medio in aucipio, quod unicum ei

inípec.1.3:quod, cum quaed

adhuc Duci erat curarum diverticulum, fen-

dif,5. P 2- [ tum fuit el, & vi

ditmaximam multitudinem

daemonum occurrentem, & volentem eam ca-

tire videbatur, qui enim Gerofalcos, ejus ve-

At

gnantem contra bonos Angelos,

nationis totius fcientiffimus, educaret dili-

léio, t

pére, & pu

genter, ac peritiffuime uteretur non modo

larc ]

pro qua impe

travit, ut a daemonibus liberare-

tur, & in purgatorio torqueretur,

& oftendit

pulcherrimis inde documentis, facili ad mo-

n.hs.

eioranti B. Petrus, quomodo in purgatorio

res trajeCtione, animum informabat affidue,

oluptas,

fiens ab aquis

verum düm maxime ferveret ea v

dicta mulier torqgebatun, tran

[ qcülis'

n ithus CIF. Ocorom ceflodia.

591

oculis feveris feveriffime imperäbat.

Illudin

VIII. P. Balthafar Alvarez Romam profe- Vitac. LE

omni Hierofalceorum venatione longe acci-

&us, dum alii ad res curiofas videndas excur-

i.

dere folet jucundiffimum , cum multis gyris

rebant, ipfe interea ad SS. corpra in oratio-

4

fübvectus, fupremoque volatu in nubes pro-

ne manebat.

Cum effet Re&or Martinenfis

peniodum elatus, przedo ibi jam eft, ut in in-

Collegii, toto Proceffionis die Corporis Chri-

ferius volantem, & nequicquam defenfioni fe

fti inftitutze tempore oculos ita SS. Sacramen-

componentem ardeam fuülminis inftar inva-

to affixos habuit, ut nunquam eos ad fpecta-

dat, deiett?mque conficiat. Id, cum fieret,

cula averterit. Vallifoleti cum publico Inqui-

atque füblimes oculi alitum volatum ac pu-

fitionis a&u intereffet, feptem horis oculis in

gnam fequerentur, Francifcus eos dejiciens,

imaginem B. V. quam fecum tulerat, defixus

innocenti voluptate privare confueverat, ut

haerebat, tantum ne cogeretur mulieres afpi-

per eam exercitationem ferio condifcerent

ceret, fine quorum aí

avertere fe il'ico ad rutum, ubi vel levis effet

theatrum oculos figere.

pe&u non poterat in

noxte fufpicio, ne illice voluptate animi arcem

IX. P. Jacobus

lem maximus erat ocu- Annus

defertis ultro praefidiis proderent adverfariis.

Ibid. n. 4

lorum cuffos; hinc pauciffimos nofcebat. 14* coll,

IX. De B. Aloyfio fic idem fcribit, Itum

Scenicas actiones nunquam, nifi cum aut de !^8olft.

eft aliquando a fociis alios in hortos, quam

morte aut judicio, coelove effent habitze, fpe-

.confueverant , aderatque Aloyfius ; verum

&abat..

- animo adeo incuriofo, oculisque adeo in hu-

X. Ludovicus de Ponte, nec infirmus, nec Vit. l. 2. c,

mum dejectis, 'ut cum füb vefperam domi

fanus, afpectu camporum fe recreabat.

audiffet aliquos utriusquze ville opportunita-

Lanci2.

XI. P. Antonius Pinas per quendam a Ger-

opuice. 2,

. tes invicem conferre, miratus, quam dicerent

mano fratre falutatus refpondit: ejus ego epi-

villam, ferio interrogavefit , an alio praeter

ftola abhinc tres annos accepi, quam etiam

n.gar.f

-morem itum eífet ; nimirum oculos caelo &

nunc obfignatam affervo, & eo pro atramen-

fideribus integros fervabat : Aliasadolefcen-

X

tarii operculo commode utor.

tem Aloyfiun jufferat Ferdinandus parens

XIL Joannes Berchmann nunquam o

bUIOS Vita 2 fol;

terra attollebat, nifi ratione aut neceflitate ^ * 7?

adeffe, c'im. Cataphra&torum turmas , quas

ipfe ducebat, Mediolani ampliffimo ante ar-

cogeretur. Nunquafn nifi ad internofcendum

nä

cem in campo luftraret , res erat fpectaculi

Ad

alpiciebat , eos, quibuscum loquebatur.

longe jucundiffimi, & fama vicinis ex urbi-

nullum ftrepitum movebat oculos, quos tam

bus fpectatüm evocaverat promifcuze turbze

depreffos habebat femper, utanullo digno-

multitudinem infinitam, quze fpe&taculum,

fci poffent, cujus coloris effent.

Scripicrat :

dum quzerit, augeret. Equi generofiffimi, ar-

Mulierum afpectum inftar bafilifci vitancdum.

ia auro illita, chlamydes verficolores, fagu-

Et alibi: quid vis videre, quod non licet ha-

laauro ubique, aut etiam gemmis fulgentia,

bere? a multis tentationibus liberat cu/todia

l.

promptam nec ulli periculo obnoxiam oculis

oculorum, quae eft mater devotionis. foga-

oftentabant voluntatem, illos tamen habuit

lt 2

tus, quomodo animum perpetuo ad fe revo-

o

in poteftate Aloyfius, occlufisque palpebris

caret? refpondit fida oculorum cuftodia, fine

ä

illius pompze nihil per oculos paffus inferri,

qua cor cuftodiri nequit.

Novanunquzin vi-

animum nulla rerum oneratuni varietate, at-

dit.

Coactus aliquando interefle lirimati,

que inconcuffüm coeleftibus felicius intulit.

nunquam oculos fuftulit, ita ut nobilis quis-

- Idem confirmat, quod alibi in vita ejus legi-

piam id advertens focio in aurem diceret : pro-

Vita.

tur. B. Aloyfius tam fevere oculos cuftodie-

ho.ll7 6'

fecto hic Pater fanctus eft.. Nunquam adduci

n.4,0

bat, ut plurimas ioeminas etiam coníangui-

potuit, ut hortos, vineas, folemnes equitatio-

lrl

nitate arctiffima. conjunétas nunquam aípe-

nes Romze afpiceret.

xerit. Oculis humi defixis per publicum in-

XIIH. Alphonfüs Rodriquez per annos Vitac.9.

cedebat, & ab iis, quae maxime oculos ad fe

ä

i

quadraginta feptem, quos in religione tra-

alliciunt, ftudiofe illos continebat.

duxit, nunquam petiit licentiam pro fua re-

Bibl. Soc.

V. P. Joannes Fuldenfis tam dih'gens. fuit

f. 510.

creatione ad campos eundi, vel hortos. Nul-1. 2. c. 6.

fenfuum fuorum, atque oculorum imprimis

lam mulierem, etíi per quadraginta annos ja-

cuftos, ut totis viginti feptem annis, quibus

nuam curaverat, de facie cognofcebat.

Treviris habitavit, nurquam de Odaeo in ten;-

XIV. Novitius quidam Neapoli moriens Nd«fi in

lum inferne defpexerit.

faffus eft fe ob oculos a jucurdo maris vicini ^'? Aa-

Lanciz.

VI. P. Petrus Faber hanc oculis füislegem

afpectu cuftoditos hoc habere preemii, ut i:

1

| gelico

opufc.2.h indixit, ut non tantum ab state grandiore,

299.

morte Angelorum fuerit alpeétu recreatus.

: hcbq.

verum etiam a pufionibus ac puellulis afpe-

&um omnem, tametfi mens fpectandi elfet

&. VII.

optima, cohiberet, gnarus nempe illius prze-

EXEMPLA PROFANA.

)ldr T- ü

cepti, fententizeque Gregorii, unum illum in

I. Al

exander Magnus de muliere quacam tancis.

turpes pravasque actiones nonlabi, qui fibi

admodum ormoía capta monitus , onufe.2.te

Annä]-

& in rectis, honeftisque didicerit temperare,

fuis licet fuadentibus, noluit vicere, fed fpon- 289

VII. P. Thomas Sanchez defixis femper hu-

fo reftituijulfit. Sed &de Darii uxore ad Par-

1610. & mioculisinceffit, aut feditin menfa, itautnec

mennionem fcripfit : Ego non folum non vi-

Lanc. 1. c. aífi

dentem , nec minifirantem cognofceret.

diffe inveniar uxorem Darii, aut videre ccgi-

n. 315.

Dutctus femel a PP. Dominicanis per mona-

taffe, fed nec verba facientes de ejus forma

fterium laudabat quidem omnia, ne adverte-

audire fuftinuiffe.

.rent, oculos tamen femper claufos habebat,

3

lI. Scipio Africanus expugnata Carthagine ibid,

ccc 2

cum

R. P. Lobn. Man. D. Iun. II

N

dedkadiesa-

: Bibliotbete Manualis Concionatoriee

495

cum audiffet multas formofas mulieres , ibi-

fuos a mulierum afpe&tu non avertit. Unde

nullam ad fuum confpe&um

S. Bonaventura in praedi&a vita ita fcribit:

dem reperiri,

Harum contagionem evadere converfantem

duci permifit, ne, ut Florus loquitur,

quid de

cum eis, nifi probatiffimum virum, tam dif-

retur.

virginitatis flore delibaüö, faltem oculis vide-

ficile dixit (ícilicet S. Francifcus ) quam

Drey,

Nice.l

IbidJ

IIT. Rex Antiochus confpecta Ephefi in fua

juxta fcriptum c. 6. Prov. in igne ambulare , &9?

67.5 ]l

ürbe Dianze facerdoti valde formofa, continuo

non comburere plantas. — Siquidem ipfe adeo a-

verterat oculos fuüos, ne hujusmodi. vanita-

illinc folvit, ne afpe&u paulatim audacior eo

tem viderent, quod, ficut aliquando focio di-

' impelleretur, unde captus non rediret.

hnony

Tbid,

^ ÍV. Pericles Praetor Athenienfium colle-

xit, quafi nullam recognofcebat in facie.

Hugo Cardinalis jam aductum ex

Proverbiis

gam fuum Sophoclem corripuit, quod przete-

textum : Nonquid poteft homo abfcondere

reuntem puerum formofum intuitus effet, &

formam ejus laudaffet, decere quippe. — Prae-

ignem in finu fuo, ut veftimenta illius non

torem non folas ma

ardeant? autambulare fuper prunas, ut non

nus, fedocqlos etiam con-

.

comburantur plante ejus? fic qui ingreditur

tinentes habere.

.;Beirlinck

V. Apulejus & Hermes Pla

tonis difcipuli

ad mulierem ; hunc, inquam , textum in

fenfu morali ita exponit: ignem in finu ab-

Martini.

InfeftoS, oculos fibi eruiffe dicuntur, ne illorum ufu a

fcondit, qui mulieri 1

ibenter loquitur: fuper

l

them. 3.

ftudio virtutis avocarentur.

Ibid.

VI. Ifaus Atfyrius Sophifta dum aquodam,

prunas ambulat, qui affeétus fuos in fpeciem

mulieris figit: ad has prunas multi fe calefa-

qui decentis formze mulierem ei exhibebat,

ciunt cum Petro, Chriftum negantes. Quis

interrogaretur, num formofa effet? refpondit,

defii laborare ab oculis.

unquam dicturus effet, quod oculus etiam ab

Erifmus. — VIT. Cajus Sulpitius Gallus uxorem fuam

ipfismetnivibus ad inftarfulphuris excitaturus

effet impuri incendium amoris? & tamen re-

lapopht. jopudiavit, quod aperto capite foras exilfet,

vera ita eft, nam acandore, & a nivibus ve-

inquiens : Tibi meos unius przefinit oculos

Jex noftra, quibus formam approbes : his or-

nufti vultus flamma accenditur concupifcen-

lic

tize carnalis.

namenta comparato, his efto fpeciofa: aliis

velle videri formofam, in fufpicione & crimi-

"VI. Sicut homo in tenebris fequitur lucer- Manfi dife. — .

ne haereat, neceffe eft.

nam praeeuntem quocunque illa ducit ; fic 13.m3«.

Á Á——— — —— EEE

Maníi dif.

cor fequitur oculum & viium. — Hinc oculos,

VIiL, Panthea Aftradati Scytharum Regis

uia celer, fubtilis, & verfabilis eft, quocun-

$.n. 7.

conjux rareeque pulchritudinis mulier, cum

a Cyro Rege captiva teneretur, ab eodem Cy-

que fe vertit, & verfat, eodem trahit & cor. Vi-

lden,

ce verfa cor per oculum fuos affe&tus pandit,

ro oculis nunquam confpe&ta fuit; dicebat

enim : forfitan pulchritudinem ejus videndi

& enunciat, atque per oculum velut nun-

defiderium mihi quoque labem aliquando in-

cium, alios ad fe allicit, & invitat.

V. Sicut vifus, inter alios fenfüs prior eftIbid. dife.

uret. Quam continentiam Antiochus Abbas

ponderans, in haec verba nobis improperat :

in fitu, & in ordinein capite, ita in animae no- 19 n. 6«

Á

quodíi talia fuo affeverant teftimonio a fide

cumento obdnet principatum.

exotici, & a falutari un&ione alieni, quid non

INece[fitas.

conveniat prze illis tanta efficere, qui Chrifti

H

$ hn

ex profeffo difcipuli fumus ?

homan d

Livi. l. 9.

VI. Sicut qui morbum

devitare cupit, mor-Sancius. in

c. 6.

1X. Xenophon de Lycurgo Reipublicee La-

bi caufam, quam poteft ftudiofiffime declinat ; *-8

1,Job..

Nath,

cedzeinoniorum legislatore, fequens perhibet

teftinionium: Cum animis adolefcentum pu-

fic, qui cogitationem ab amoris turpitudine

dorem inferere cuperet, inftituit ut in via ma-

puram confervare voluerit, incumbit diligen-

ter, ne per oculos, ad cogitationem , & ani-

rium utramque intra veftem continerent, in-

mam, foeminarum imagines admittat

$ Augu&,

cederent tacite, nunquam circumfpicerent, ea

] dlo.

. VII. Sicut bafilifcus unico fepe afpectu pe- S- Pafil. in

Nfb i.

tantum intuerentur, quae ante pedes effent.

rímit corpus ; ita unicus fzepe oculi jaétus:c2.1fa.

lt

$. VIII.

fagittam plane exitialem emittit.

SIMILITUDINES.

VIII. Sicut ignis,

ubi foenum contigit, fta-S. Chryf

om. 3. de

tim accendit flammam ; it& ignis concupifcen-

verb, lfai.

Qualitas.

tize fimul atque per oculum attigerit formam,

X

*

Mati

X

P liltardh.

cut venatores non finunt canes fuos

rotinus exurit animum.

"

in moral.

j

IX. Sicut cerva confixa jacu

lo in vitali cor-Idem höin-

2,'nul'

quidvis olfacere vel mordere , fed inte-

gros fere ferVant, ita oportet oculos & aures

poris parte, etfi venatorum effugiat manus;* 5

non finere quocunque ad libitum vagari , fed

tamen exitio proxima eft; itaanimus, ubi per

rebus neceffariis fervare.

afpe&um jaculo concupifcenti:e vulneratus

eft, etfi abire finatur, tamen periculum mortis

PhiloJud. ]I. Sicut natura principatum in corpore de-

dit capiti, ideoque ei fummum locum tribuit ;

fpiritualis difficulter evadet.

itainter caeteros fenfüs imperium penes ocu-

X,. Sicut peftistempore portas ci

vitatis & Lauciz.

domum diligenter cuftodire neceffe eft ; it

4 9pufc. 2.n;

los effe voluit, & propterea in praecipuo loco

l?.

conftituit.

cum oculi fint cordis janua, merito fingula-?

S- Fflnc*;;

III. Sicut impoffibile eft; ut quis nudis pe-

rem in iis diligenter fuo tempore claudendis

curam habere convenit.

]?co Nly,

fcus in vità dibus fuper ardentes carbones ambulans, non

c. 3f

Jaedatur, ita quoque impoffibile eft, ut quis

XI. Sicut fi feneftrae domus effra&tse nec plu- Drex. in

Ooemo. Ge

agp:l.c,g

2.$.2.

amore impuro non accendatur; qui oculos

viasnec nives arceant, putredini ac

mun.

Titulus Cl V Oclorum ctflodia.

$93

ióum exponunt; itafioculi ad omnem curio-

oculo quidem efficitur, fed in fuperiori animze

fitatem pateant, mens fordibus impletur; &

vi,nempe in cogitatione

marum fit defidiabulum.

pha'ntasmam caftitati

ic*o,gitationum peffi

adverfantig fructificat.

4Equitas,

Drex.in

XH. Sicut infanus effet, qüi oculos eruen-

^ dl

Nicet. ], t.

dos praeberet, ea tamen lege, ut gladiolo au-

!

€ 7.$ 1.

MOTIVA.

reo eruantur; ficinfipiens quoque merito cen-

fendus eft, qui virginea forma tanquam gladio-

lo aureo oculos perdere geftit.

luntas Cbri/li, qui, ut olim S./fBïrgiftæ, L. 1. rev.,

I. Vo

ita nuncomnibus dicit : Quia oculi mei c 11.

Anonym.

XIII. Sicut ille paterfamilias, qui feryum in

domo rebellem haberet, & ad fcelus cum fua

erant fanguinolenti , & pleni lachrymis, ideo

oculi

-

tui debent abftinere ab omni delectabili

ífponfa committendum allicientem, utique fe-

vifu.

yeriffime eum coerceret, & carcere conclude-

ret; ita id ipfüm oculis noftris facere debe-

lL. Quia Deus babitat in corde moftro , fi ergo Deut, 23.

olim exigebat, ut nihil appareat fceditatis in V- 3-

mus, cum omnes fenfus noftros ab illis ad

concupifcentiam inordinatam creaturarum

caftris, quia ambulabat in medio eorum ; quid-

inflamari advertamus.

nimagis exigere id credatur in animo, ubi li-

bentius habitat, quam in caftris.

ldem *

. XIV. Sicutille homo ftultus judicaretur, qui

peregrinum aliquem in domum admitteret,

IlI. Quia .Deus os bomini fublime dedit, celum Dial. c,

intueri ju[ftt , €9' ereftos ad fidera tollere voultus ; 144*

quem Ííciret pacem domefticam perturbatu-

rum, & ipfum Dominum fauciaturum ; itain-

ergo non décet oculos contaminare rerum

fipiens merito videri debet, qui per oculos ne-

terreftrium non neceffariarum intuitu, neDeus

repetat exprobrationem S. Catharinze olim his

Ício quaze curiofa objecta in animum admittit,

Íciat inde pacem animze turbandam, mentem-

verbis faétam : O mifera, contemnis, quod

s

gratiofe exhibui tibi, fcilicet, ut pro gloria mea

que graviter fauciandam.

!d;em,

XV. Sicut ii, qui male affectos ha

bent OCU«

alpiceres coelum, & alia pulcherrima, quze vi-

los, linteamen aliquod obtendunt, ne lucis

dere potes in creaturis meis.

Et ut afpicias

ld. |

alia minifteria mea, & lutum atque miferiam

m

Tplendor illis officiat ; ita qui oculos fuos afpe-

&tu aliorum laefos 'fentiunt, palpebras oculo-

alpiciendo , mortem adipifcaris.

rum obtendere debent, ne fplendor & pul-

IV. Quia cum wagi oculi [int merum *virtutü In c. 9. Ju-

EEE

chritudo creaturarum illis damnum creet.

fericulum, tefte Celada, virginitatis, fafcinum, dith. $.26.

fdem.

- XVI. Sicut is, qui fciret, fe ob alicujus rei

libidinis minze, venenum caftitatis voluptatis" !4?-

afpectum in febrem aut alium morbum gra-

illecebrae, gehennze fcintilla, pietatis funus, &

vem lapfürum, diligenter & facile a tali re vi-

fepulchrum caftitatis; merito ob tantum peri-

denda abftineret; ita & arerum creatarum illi-

culum evagari non finuntur, ne cum S. Augu-

bid, ii

,

cito afpe&tu cayvendum, utpote ex quo in fé-

ftino fero queramur dicentes: Per quales for-

brem. concupifcentize incidimus, & difficul-

mas ire folebant oculi mei, per tales imagines

ibat & cor meum.

g

tatem alpirandi ad coeleftia fentimus.

Uxiitas.

M Qyz'af oculorum cu]iodz'a efl mater ydwm':io- S. Auguft,

$. Chry£.

XVII. Sicut cum gladium a puero. teneri

vis ; utrecte dicebat ]oannes Berchmannus,& .. 5. Con-

ass n

hom.17.in videmus , etiamfi nondum vulneratus fit, ta-

vero ipfa etiam experientia confirmat, qua ex- fff.

z

Matth.

men ne vulneretur, verberamus, minasque, fi

perimur, quando magis exterior oculus clau-

f:xcpius eum contingat, intentamus ; ita Deus

ditur, tanto magis interiorcm aperiri.

fepe inverecundum coercet afpectum , ne

VI. Quia ipfi Etbnici, ut Socrates O alii, tefte Lan-ciz. |

quandoque in ipfam incidat a&tionem.

Xenophonte, pulcbrorum obtutus penius vitare opuic. a,

$. Augu?,

AVIII. Sicut ei, quicarbones vivos appre-

, Dafil i

lv de hO'

jubebant ; 1 ergo a fide exotici (ut Antiochus^- 292.

neft. mu-

hendit, hi parum nocebunt, fi cito abjiciat il-

Abbas loquitur) & a falutari unctione alieni

( lfao

lief;

los; fecus vero, fi diutius retinere illos volue-

talia fuadent, quid nos conveniet facere, qui

rit ; ita oculorum ja&tus parum nocebit, fi

Chrifti ex profeffo difcipuli fumus ?

. Chryf

mox, ubi res aliqua illicita aut perniciofa fue-

VII.

ynm j *

rit confpecta, av

Qrtantur; fecus , fi fixe defi-

Quia ipfa natura, tanquam felicita mater, Bellovac.

ver, li.

antur.

tot operimenta pofuit : dicunt enim Philofophi, fpee. p. x.

Mavfidifc,

XIX. Sicut quando, leoni hominem a

ggr e-

quod natura, virtutem vifivam operuit feptem dilc. 5.1 3.

Ldem hon

21.1-2. dijenti velum aliquod, vel aliud quippiam fu-

tunicis, quarum altera deficiente laeditur, &

maxime paffibilis fit ab intrinfeco tangente.

-

per oculos projicitur, unde vifus obfufcetur,

omnen protinus amittit ferociam & vigo-

VIIL Quia falfa & deceptoria funt objeGta , S.Ambrot,

rem: Itaquoque in praefenti afferere poffumus.

que oculis jurunda apparent , ut fapienter S.'- debona

Quod, dum nos per oculorum cuítodiam

Ambrofius advertit dicens : Si volumus poft *9rc9.

communimus & defendimus , omnes vires

mortem corporis hujus in bonis effe, cavea-

"

daemonis protinus debilitentur: Econtra vero

Lal

mus, ne agglutinetur anima noftra huic cor-

DprC-th

fi oculus nofter Jubricus & vagus fuerit, peffi-

pori; ne commifceatur, ne inhzereat, ne tra-

310-

ma contra nos molitur,. & in

tur a corpore, & tanquam ebria perturba-

pemiciem no-

um

ftram nobis praevalet.

tionibus ejus vacillet & fluitet, necfe ei credat

J?c. Alv.1.

XX. Sieut granum tritici intra terram ab-

atque ejus delectationibus, ut committat fe

2, p.2,62. fconditur,fed extraterram,& in aere füpraftan-

Dres,

ejus fenfibus. Nam & oculus ejus error &

Noerio. :

te &üu&uxn emittit: Ita incautus afpectus in

. íraus eft: quia fallitur vifus, & auris ejus de-

l sc h

ccc3

ceptio

[

Bibliothece Mauualis Concionatorice

594

auditus illuditur, & fapor

cupifcendum eain, & clauditur, ne mors in-

ceptio &&, quia &

asejus. Veletiam dicerepoffu-

ejusdeceptio eft. Deniquenon otiofe dictum

tret per feneftr

-eft: oculi tui re&avideant, quod non effet di-

mus,

uod oc

uli peccatoris lachzymis ftag-

nent ad faciendam poenitentiam, &.caftigan-

&um, nifi frequenter errarent. Vidifti meretri-

cem, captus es vultu ejus, & formam decoram

dum peccata, quorum incentivafueruut. Un-

de Regius Vates inquit:

Exitus aqua:um de-

-putafti : Erraverunt oculi tui, perverfa vide-

duxerumnt oculi wwei. quia mon cuffodierumt 1

egenn

runt,alianunciaverunt. Nam fi vera vidiffent,

tuam, Tametfi enim divinze legis obfervantia

vidiffent deformem meretricis afle&um,inhae-

ad'cor, non vero ad oculos pertineat, atta-

rentem procaciam , indecentem impudici-

tiam, marcentes libidines, tetram colluvio-

men oculos flumen quoddam lachrymarum

nem, animae vulnera, confcientiae cicatrices ;

profudiffe dicit, eo, quod divinam legem

ui viderit, inquit, mulierem ad concupifcen-

non cuftodierint, quia cum oculi cordis trans-

greffionem caufaverint, merito lachrymis ma-

umeam. Vides, quod ifte falfum quaefivit,

qui non veritatem, fed adulterium requifivit ;

nant, ad abftergendum maculas, oculorum

occafione a corde legem transgrediente con-

videre enim quzefivit, ut coricupifceret, non

tractas.

ut verum cognofceret: Errat igitur oculus,

VIIL Fuga mwuliebris aff

fbetius ,

de quo fic S. $ Chryf.

S.de conti^

ubi errat affectus, -affectus ergo deceptio, eft

locutus eft

. Job diabolum qui-

deceptio vifus.

Chryfoftomus

.Jof-

Apud

IV.

uia fpecialiter conducit ad. quietem artmi,

dem videns ac

D

cedentem non fugit, fed man- nen

.

Manü

fit ficut leo, viri

bus fidens; virginem autem

uti vel ipfe Ethnicus Seneca agnovit dicens:

diífc 13.

videns non

ftetit, leque moratus eft in cor-

Q

L

qui deponere vult defideria rerum omnium,

tuenda pulchritndine, fed ftatim foceffit; cen-

quarum,

cupiditate flagravit, & oculos, & au-

res ab his, quee reliquit, avertat;

'nihilenim fa-

febat nimirum in praelio contra demones, vi-

rili, & audaci animo opus effe ; in continentise

cilius, quam amor recrudefcit.

iam concedi, non

autem práeparatione victor

fed feceffu.. Quod

$X

ex virginum confuetud

1nec,

MEDIA.

monitum przclare Martius eremita in mon- Daurolt.c,

& caleftium verum pulcbritudinem fapius

te Maffico imp

levit, qui inuliebrem afpecturn 6. tit. vo.

1. Dgei

omnino refugiebat; procax autem,

ac petu- n 2.

confiderare ;.fic enim exclamabimus

cumS.Ignatio. O quam fordet mihi terra, cum

ljans quaed

am, ut fe fpectaret, nolentem com-

pellere conata eft, fed

cum eam procul acce-

coclum intueor ! Ita fane ipfe etiam Ethnicus

àc hu-

Seneca faciebat, dum exclamavit: Quam ju-

dentem videret, in cellam confugiens,

mi inter palmarum folia ftrato vultu pro fua

vat inter fidera ipfa vagantem , divitum pa-

vimentaridere, & totam cum auro fuo terram!

caftitate DEUM precatus , non ante oculos

]I.. Corifli erga nos aimoran ponderare ; fi enim

fuftulit, quam i

fta morae

impatiens difceffiffet.

De F. Rugero,

S. Francifci difcipulo legitur,

uxor Tygranis Regis faffa eít, fe ab eo tempo-

ulierem in faciem unquam dt»

re, quo audivit, maritum pro

ipfa redimenda

quod n

ullum m

|

recte a

[pexerit, adeo ut ne quidem matrem

e captivitate vitam obtuliffe, in nullum alium

, tetateque

quam ipfum oculos conjecifie, quid Chriftia-

fuam, tametíi haec mulier fancta

Subdit vero

matura effet, afpicer

e voluerit.

num facere convenit, fi meminerit, Chriftum

Miratus valde, tum

tam praetiofam vitam nomn obtulifle tantum

hiftorize hujus author :

pro illo, fed etiam reipfa per mortem tam cru-

quia pluries videra

m eum loquentem cum

multis ,

& pluries przedicanteni eis.

.. tum

delem & ignominiofam perdidiffe ? -

deo in illo priculo

II Omnia, cum 5. Pawo, ut [levcora arbitrari ;

etiam, euia fciebant, eum a

fecurum, quod non crec

lo aliquem in mundo

fic enim ultro ab iis oculos avertemus, nec

ei fimilem fu

o tempore fuiffe, tum; quia ficut

nifi neceffitate coacti, illos adres creatas con-

)

ipfe dix

erat; mihi, ftando cum mulieribus ca-

vertemus.

ftior efficiebatur ; Adeo enim abmina

batuf

IV. Gaudium ex vifione beatifca ,' eternum du-

vatura , animo frequenter objicere 5 fic enim facile

eas, quod nullo modo poterat cum eis diu

ftare. In duodecim annis, quibusin Ordine fte-

claudemus oculos cum S.Silvano, & dicemus:

Sipl 13 nj

Claudamini, oculi mei, claudamini, & ad fu-

terat, non potui perpendere per confeftionem

RD

unum motum mentis. inordinatum. de facto

tura vos gaudia refervate.

lli: Cum fciatis, vos effe

V.. Curiofitatem interiorem compe[rere ; per hanc

mulierum. Dixi ergo i

in facto mulierum fic fecarum, un

deeft: quod

' enim oculi incitantur ad res terrenas curio-

fius contemplandas.

tantum timetis eas infpicere: Et ipfe refpon-

dit: In poteftate hominis eft, vitare occafio-

Niehiri,

VI. Oculorum füorum infirmitatem &2 damna fepius

de$, VJ&

. gur dllos caufata perpendere 5

fic enim non modice

nem peccati, & ideo quamdiu facit homo

L dg

alpebras velut velamen con-

quod eft in fe, & Dominus facit, quod in feïeff:,

ch.c, It

Ancitabimur, ad p

tuendo hominem.

tra fplendorem cr

eaturarum obducendas.

de qua Bello vac.

$. Anton.

VII. Peccata fia pravoculis babere 5

fic enim ad

IX. JEcernam vetributionem ponderare ;

*

3. dift. 5.

fic loquitur Bellovacenfis :

Movere nos de-!

Dom. 22. falubre

m erübefcentiam commoti, oculos cum

p.de

poft. Tri- pablicano elevare vix fuftinebimus. De hoc

bet acterna retributio, quae eft Dei vifio,

nit,

nam ut líaias ait: qui claudit eculos juos , me

medio fic difcurrit S. Antonius Paduanus:

videat walum , ifle in excelfis babitabit , wummene

Nota, quod ex nim

io fletu oculus obfcuratur,

facies.attenuatur: fic vere

w2 faxorum , fublimitas ejus. — Sanctus Job quo-

caput conturbatur,

.poenitentis oculus,

.

quia depraedatur animam

d

ue poftquam dixiflet : Pepigi fadus cum ocu-

^

hs 1wueis , wb ne cogi

iarem quidem de virgine,

bícuratur, ne videat -mulieremn ad cons

1nox

ejtxg, o

Titulus CIF. Oculorum . Cuflodia.

395

wiox afferti fui fubne&tit rationem «dicens :

tummodo c

orporei fenfus motum & a&io-

-quam enim partem baberet in me Deus?. À contra-

nem habet,

rio igitur deduci poffe videtur, quod fi oculos

V. Qintum eft, ut ben

dþprebendht, majus. Quah;'Paulus de

fuos bene cuftodire noverit, magnam fit cum

doque periculum viris fanttis ab bujus cu[todie nagle- Palat. in

Deo partem habiturus. Etquia vifio eft tota

&u imminere, uti recte Paulus de Palatio adver- ^ $. Eccl.

merces, ex hac oculorum cuftodia vifionem

tit dicens : Multi perirerunt ex afpectu foe-

obis beatificam lucrabimur.

Ac proinde

minarum, imo fere quis periit, nifi ex hoc

S

anctus Job hanc oculorum cuftodiam velut

afpectu? Adeo viris piis hoc unicum eft para-

fecuri pignoris loco habebat, unde zeternam

tum periculum. Afpicit fol fpeculum pofitum,

fuam poterat fperare falutem, quando dicebat :

furgit flamma in fpeculo: Et quidem quanto

Et in carne 1ea videbo Deumn Salvatorem meum,

Tpeculum lucidius eft, ac purius, tanto ignis in

uem vifurus fum ego ipféy &j* mon alius, & oculi snei

ipfoper deflexum magis inardefcit: quod idem

con/petturi funt.

izpenumero contingere folet in quibusdam

confcientis, & animabus coeteroquin puris, in

$ XL

quibus, eo quod nimia cum fidncia objecta

temere confpiciant lubria & lafciva, carnalis

"hyl

tconde

ASCETICA.

!s J

concupiícentize ignis fübito accenditm?

I.

uinque fünt quze de hac materia Afceta

S. XII.

bene abprehendere aliisque incultare

debet. Primune[ly ut magnam de bac cu[lodia afti-

CONCEPTUS PRJEDICABILES.

mationem concipiat, certoque fibi per fuadeat , eame[Je

ex potioribus mediis ad perf'eisionem confequendaw:: ne-

X

occafioné tematis : i oculus Xtuus deXe Matth, 8;

mo certe hanc facile affequentur, nifi per in-

I.E

* iey fcandalisat te

, eue eum ,. C projice abs

Ve 28.

ternam mentis collectionem, animique folitu-

te ! polfünt in primis explicari fcandala feu

dinem ; quis autem hanc folitudinem fperet,

damna, quae ab oculo parum caute cuftodito

Irolht,

absque oculorum accurata cuftodia ?.

t 10

proveniunt, praecipue vero hzec tria : tenta-

2

l.. [Miterum eft, ut folidamy brevemque norit oiam

tiones & lapfus carnis: inquietudo animi per

ac modum, oculorum curiofitatem compefcendi; quae

varios affectus, ex rebus confpettis oriri foli-

quidem optima ac breviffima merito cenfetur,

tos : & diftraciio atque impedimentum in ora-

ampla & grandis rerum coeleftium zeftimatio,

tione ac devotione: quze proinde damna, pau-

& cum Superis communicatio ;- ut enim Cae-

Jo fufius defcribantur. Deindeoftendatur, qua-

Iites ob perfectiffimam Dei, rerumque ad bea-

léremedium fit adhibendum ad hzec fcanda-

titudinem fpettantium cognitionem , non di-

la avertenda, fcilicet eruendum oculum, non

gnantur afpicere res terenas nullumque 1lla-

quidem corporaliter, ut S.Lucia fecit, dum au-

rum defiderium concipiunt; ita quo magis

diens quendam oculis fuis ad turpem con-

quis ad Beatorum ftatum cognitione & zefti-

cupifcentiam inffammatum, utrumque eruit

matione rerum divinarum accefferit, hoc ma-

& ipfi transmifit : fed fpiritualiter, claudendo

gis ad oculos a rebus terrenis avertendos in-

eosdem, & non nifi ad ufus licitos & necefía-

.citabitur.

rios eosdem dirigento.

T

IH. Tirtium efl, ut quoniam in.bac bita, maxime

II. Ex occafione them

atis : Oculos i deþræ- Threrl;.g,

Jf quis inter bowines vivere cogatur, fieri vix pote[t,

datus e. animam meam : oftendi poteft, quam:. V: 52«

wuL nen frequenter 1n. oculos incidant, quc *vel ad.con-

crudeles fint praedones oculi.

1. Quia fpo-

«upifcentiam dllicitam impellant, «vel, ad difplicentia,

liant omnibus divitiis & meritis coeleftibus 2.

ind:gnationis , aut alias fimiles motus concinent, flu-

Quia fpoliant etiam vefítibus pretiofiffimis,

diofe fe a[juefaciat, ex rebus vifts mentem ad. celeftia

fcilicet gratia, & aliis habitibus fupernaturali-

transferre, aut. alium quempiam [piritualem fru&tum

bus. 3.Quiafpoliant ipfa etiam vita fpirituali,

eliceres fic enim ex ipfo rerum confpe&arum

mortemquezeternam inferunt, quze omnia fa-

veneno antidotum faciet, quo facile fefe con-

cile exemplo Samíonis, Davidis, Ammonis,

tra omnem rerum vifibilium tentationem de-

Holofernis, Salomonis & fimilium probari

$19 13- V« fendat, atque innoxium fervet. . Itafane Deus

poffunt. . Oftendatur deinde , quomodo hi

ipfe per Salomonem fuafit dicens: Quorum

przedones coerceri, & perpetuo carceri inclu-

. fi fpecie delectati, Deos putaverunt ; fciant,

di, aut certe omnino ad mortem feu mortifi-

quanto his Domiriator eorum fpeciofior eft,

cationem fpiritualem condemnari debeant, id

Ípeciei enim Generator omnia conftituit.

quod per ac&tus aliquos füpra $. 1. enumera-

Richard.

.IV.. Quaetuim efl , ut competenteniem. de vilitate

tos doceri

oteft. .

?

de S. Vi&., ;

y

E

J.1. in

iflonis corporalis efcimationem concipiat, quam fe-

III. Ex occafione thematis : Sioculus tuus fitn. Lue. x v.

Apoc.c. 1.

quentibus verbis Richardus de S. Victore de-

plex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit : Often- v. 34.

clarat: Vifio corporalis eft,, quando oculos ad

dipoteft, quomodo homo quivis fimplicitatem

ov

exteriora & vifibiliaaperimus,& coelum & ter-

in citata ienfentia a Chrifto requifitam in ge-

3,din.s-

ram, figuras & colores rerum vifibilium vide-

mino oculo obfervare aut procurrare debeat.

h

inus; fed hzec vifio infima & infirma, . quze

Et 1. quidem in externo feu corporali oculo

quia angufta eft, maxima non comprehendit ;

per fimplicem ufum, ut eft, non dirigendo aut

& quia hebes eft, minima non difcernit, & quia

aperiendo illo, nifi ubi neceffitas, vel utilitas,

pigra eft, non attingit remota; & quia perfpi-

vel charitas requirit, ad modum monachi, qui

cax elt, non penetrat oculta. Quze nihil deni-

januze fuze cellae haec verba infcripfit, ut me-

miniffet, non alter januam illam pro egreffu

gueinyfcicæ fignificationis continet, & tan-

Á

ene

$96

JBibliotbecae Manialis Conciofmtur'iæ

effe aperiendam, quam cum una ex tribüs ül-

mirum ad fluenta puriffima, quália funt Deus,

lis caufis impelleret. 2.Idem etiam in interno

B.Virgo, & Coeleftia, item objecta ea, quze ani-

MOR N IN CR N

oculo rationis oftendi poteft, quomodo fcili-

mam puriorem faciunt, & ad Deum ac virtu-

cet ille quoque fimplicitate retinere aut pro-

tem ardentius amandam & confectandum

conducunt, qualia funt exempla bona perfo-

cürare debeat, tum per fidem fimplicem nihil

credendo, nifi omne & folum id, quod fupre-

narum virtute confpicuarum.

ma veritas manifeftavit : per mtentionem fim-

JXIIE

plicem , folam Dei majorem gloriam & bene-

placitum quaerendo : per [ciestiam fimplicem

ALII CONCEPTUS.

ea fola per illam fcrutando & addifcendo, quae

,

- Qualitas.

vel ad falutem propriam, vel ad proximi zedi-

ficationem conducunt; quem in finem afferri

T

ucifer per oblationem omnium regno- Manfi dife,

rum totius univerfi ad fui adorationem 21.

Í.5

$.Berm & dilatari poteft celebris illa S.Bernardi fen-

Chriftum inducere volens, Chriftnm in mon-

C

I(:.gfupef

tentia: Sunt, qui fcire volunt eo fine tantum,

ut fciant, & turpis curiofitas eft. Et fünt, qui

tem altiffimum extulit, ut inde omnia mundi

regna confpicere poffet (oftendit ei omnia re-

fcire volunt, ut Ícientiam fuam vendant, & tur-

pis quaeftus eft. Et funt, qui volunt, ut fcian-

gna mundi1) at vero quaenam illum urgebat

tur ipfi, & turpis vanitaseft. Et funt, qui fcire

neceffitas, ut illum fuper altiff«uoum montem

collocaret ? Ex quo enim perfettiffimam ha-

volunt,ut ardentius aedificent, & charitas eft.Et

funt, qui fcire volunt, ut zedificentur, & pru-

bebat fapientiam daemon, bene fcire poterat,

Ícriptum efle ? Domini eft terray & pleniiudo ejus,

dentia eft. Videri poteft de hac materia Fäbler

conc. 2. in fefto S. Martini.

orbis terrarusm, & univerfi, qui babitant in eo.. Re-

iLuc. u

- ]V. Ex occafione thematis: Si autem nequam

fpondeo, haec quidem omnia vera elffe, verun-

tamen probe quoque fciebat, quod oculus in-

$ Peros

V- 350 :

(oculus tuus) fuerit, erdm corpus tuum tenebrofum

nit

e'it: oftendi poteft. 1. quis fit nequam oculus,

cantct voluntatem, quodque cor facile fedu-

Qu

nempe is, qui creaturas tantum afpicit, ut vel

-catur ex praefenti, ( aétuali afpectu; Hic

enimift incantatio cara, propter illicientem,

b

Deo füum honorum fureretur, ipfeque oculis

humanis placeat : vel ut divitias acquirat, au-

& delinientem voluptatem.

Porro modum,

quo lücifer Chrifto omnia mundi regna often-

geatque: vel ut vane ex cbjectis vilis delecte-

tur: velutaliorum obfervans errores & vitia

dit, Janfenius his verbis declarat : omrium

vanam de propria innocentia ac virtute com-

imágines novo quodam modo repraefentavit

humanis ejus obtutibus, faciens per eas ima-

placentiam capiat. 2. Oftendi poteft, quomo-

do per hunc oculum nequam totum corpus

gines omnia apparere oculis ejts.

Cid eft, homo) tenebrofus feu vanus efficiatur,

II.. Huc fpeciat verbum illud S. Pauli ad Ga-

dum hoc ipfo Deo, Santtis, & hominibus juftis

latas dicentis: quis vos fafcinavit? S. Anfelmus

dilplicet, & perinde ut objectum luce carens

legit: Incantavit : Cornelius a Lapipe dicit:

fafcinari fignificat perftringere oculos, ut pu-

nec eeftimatur, nec laudatur. 3. Oftendi poteft,

quomodo curari poffit hic oculus nequam,

'tes te videre, quod reveanon vides. Sicigitur

Ícilicet tollendo quadruplicem caufam hujus

daemon nos incantat, efficiendo, ut nobis una

res alia effe videatur.S.Hieronymus inquit: di-

obícurationis & nequitize, nempe füperbiam,

luxuriam,invidiam,iracundiam, quae proin vel

citur fafcinum proprie infantibus nocere, &

omnes breviter, vel una alterave fufius expli-

setati parvulze, & his, qui firino nec dum ve-

cetur; pro quo fcopo videri peteft F'aber conc.

ftigio fiunt gradum. I:heu! quotfunt, quibus

.4. in fefto S. Martini.

daemon per unius obtutus incantationem ti-

Pfal. 118

V. Ex occafione thematis :

: Aoerte 'obuloï

morem Dei aufert, & devotionem, eo quod

Maif ;

9. 73

lj .2

mcos, me vidcaut vanitatein : oftendi poteft, quam

etiamnum in via fpirituali novitiifint, & non-

vere omnia vana fint, quae per oculos videntur

dum beneradicati? S. Augulftinus violentiam,

in hac terra: quem iu fmern afferri poteft

qua oculus valet ad feducendam mentem in

Ecclef, ^

:exemplum Salomonis ce feipfo fatentis: Om-

confeffionibus fuis ad vivum his verbis ex-

nia, quze defideraverunt oculi mei, non negavi

preffit: Refifto feductionibus oculortm meo-

.v. 10-

eis: & per partes oftendi ex eodem capite,

rum, ne implicentur pedes mei, quibus ingre-

quantas divitias, voluptates, & honores fibi

dior viam tuam. . Certum quidem eft, quod,

coacervarit, videritque, & fruitus fit, & tamen

qui tenfos fibi Jaqueos vult declinare, necet-

de illis omnibus faffüs tandem fit : & vidi in

fario oculos apertos habere debeat; At vero

his omnibus vanitatem & afflittionem, & nihil

ubi, & quomodo illos aperiat, caute illi viden-

dum eft; Imitandus ei eft S. Augiftinus, qui

permanere fub fole.. 2. Oftendi poteft, quomo-

do per averfionem atalibus objectis, & con-

eodem inlocodicit: Et erigo ad te invifibiles

verfionem ad Deum & coeleftia, illa omnia,

oculos, ut tu evelas de laqueo pedes meos.

quze in creaturis queerebantur, perfectiori lon-

ANece[Jitas.

]

ge modo in Deo reperiantur, atque adeo re-

Pf. 122,

€&tius cum S. Davide dicatur: Atte, Domine,

TIT. Ingeniofum eft illud äSajvialïo oculisSalvian., — |

v.'.

levavi oculos meos, qui habitas in coelis.

attributum epithetum, quo illi ab eo natürales 3* d€ Prov.

Cant. 5,

"VI. Ex occafione thematis : Oculi ejus ficut

animi Cuniculi appellantur.

Cuniculi enim

V« 12

non fübito ab igne accenduntur, non evertunt

coluwibe Japer rioulos aquarum, qué la&te funt. lote,

&j refidemt juxia fluemnta pleni/ima : explicetur,

in aere muros, turres, fortalitiarecens exftru-

quomodo oculi & potentia vifiva ufürpari de-

&a, fed tempus & occafionem oppportunam

im fer-

beant, &ad quæ;obje&ft dirigi ac applicari, ni-

exfpectant, donec ignis fenfim,& paulat

penqo

597

Titulus CIV . Oculorum Ci;/iodz'a.

ECC ag DUSS g

pendo ad maffam pulveris pertingat, & impe-

abunde fufficit, ut anima, quantumvis, fan&a

tum faciat: Idipfum quoque multis contingit

& perfecta fit, thefauris meritorum, donorum,

animabus, quze veluti fortalitia inexpugnabi-

& gratiarum exfpolietur.

lia, per virtutum & meritorum fuorum folidi-

Utilitas.

tatem optime munita erant, quze tandem fus-

VE

que deque unius duntaxat obtutus occafione

VI. Regius Vates, poftquam diyinam legem Manfidifz,

evertuntur.

Quis unquam fortior fuit Sam-

fumma, qua fieri poffet, cum pun&tualitate ad- 5. n. 3.

fone? quis Davide in fan&titate & perfectione

implere fecum ftaftuiffet, hifce Deum eft ver-

fuit ftabilior? & tamen inimicus fagax oppor-

bis precatus: Legem pone mibi, Domine, viam 9fu-

tunum exfpectavit tempus, in quo fe ab exer-

flificatienum tuarum, && exquiram eam femper ; da

citu fuo in campis exiftente abfentans , poft

mibi intellettum, C9' ferutabov legem tuasmy, Cj cufto-

lo i,

diam illam in toto corde meo; inclina cor mewnin te-

Il.

laute delicate nutritum corpus, captumque in

meridie fomnum, ad-carnalem. voluptatem

Jflimonia tua, &i mon in avaritiam : obfervandum

vero eft, quod ad hunc finem afféquendum,

magis erat difpofitus, tuncque cuniculus cen-

ceptum ignem evomuit, viditque mulierem ia-

nihilaliud a Deo petierit,praeterquam exactam

vantem fe,&?c.' Cujus objecti fpecies tot annis

oculorum cuftodiam; namimmediate : ;4ver-

in mente ejus fervatae, & adeo implacabile ei

te oculos meos , ne videant oanitatem. . Unde AI-

bellum moverunt, ut lamentari coactus fuerit

bertus Magnus ait: Poftquam petit gratiamn

ad proficiendum in bono, hic petit ad caven-

dicendo: Quoniam lumbi mei impleti funt sllufini-

bus, & non e[l fanitas in carne mea ; E-tenim haec

duin.mala oculorum cuftodiam : & merito,

quia nifi aliquando ab oculo miferere feductus

phantafmata nobis invitis nos infeftant, tur-

pesque fovent.cogitatus, atque tentationes,

fuiffet, jugiter in vita fua immaculatus manfif-

atque ad motus abfcoenos nos exftimularit.

fet. Nam in lib. 3. Regum de ipfo dicitur :

S. Pötrus-

IV. B. Petrus Damianus quorundam lapi-

Eo quod fecijJet David vettum in ocuis Domini, &

Dam. in

dumhanc effe proprietatem fcribit, quod inftar

non declina[Jct ab omuibus, que preceperat ei, cunttis

epuí-. de

diebus vite fue, excepto fermone Ure Fietbei ; Hoc

bon. reliz

lignorum ignem concipiant, & ardeant: itae-

nim fcribit : Orientis lapides fünt igniferi, qui

autem cum Bethfabea commiffum adulteri-

mafculus & foemina nuncupantur, & dicuntur

um, indeque fecutum Urize homicidium, & ex

Pyroboli, qui nimirum, cum afe invicem pro-

utroque delié&to caufatum in.populo grave

cul fünt, non accenduntur ; fi vero foemina

fcandalum, ex hoc folum, quod vidit mulie-

rem lavantem fe, fuam traxerunt originem.

appropinquaverit mafculo, protinus ex eis

ignis egreditur, ita ut omnia, quae circa mon-

Unde merito ait: z4verte oculos meos, ne videant

tem funt, flammis voracibus exurantur. . Hoc

vanitates, in oiatua vivificames [latue feroo tuo elo-

idem multis accidere quotidie videmus, qui ut

quium tuum intimoretuo. Ubi fpecialiter notan-

lurimum non accenduntur ad lafciviam, nifi

dum eft verbum illud : Stat«e, quod cum ver-

bis illis Sapientisoptime confonat : Ownes vie

folum ad afpectum objeti illecebrofi, adhujus

enim praefentiam & obtutum continere fe ne-

tue [Labilientur ; quia quando oculi diligenter

queunt, quin fibi mutuo complaceant, feque

cuftodiuntur, Evangelicorum, praeceptorum

Qui

invicem defiderent, & concupifcant.

obfervantia firmiter ftabilitur, ipfaque inno-

merito jllud Canticorum ufürpare deberent :

centiaillaefa confervatur; Jmvia tua vivificame.

VII. Sozomenus de fan&to Ephrem refert, 5azomen

adverte oculos iuos ,. quia ipfi we avolare fecerunt :

Vel, ut ex Hebraeo legitur: quia ipfi abftule-

quod, dum aliquendo in civitatem Edeffze abi-! 3 hift;

runt robur meum , quia ipli me fuperave-

ret, inter fe meditando dixerit: Domine, tu E.

runt.

meum hoc iter fic dirige, ut primo urbis in-

Maufil'c, V.Utquis per feneftras domum ingrediatur,

greffü in eum incidam, qui mecum differat

14.1.2.. peceffario fcalae requiruntur, per quas fumma

fuper his, quae fint juvando & excolendo ani-

cum difficultate & periculo aícenditur. Atque

mo. Accidit autem, quod, dum portze urbis

ideo, dum ait : AMors afcendit per fenefiras, infi-

vicinuselfet, cogitans, quisnam illi primum

nuare volebat, adeo preedee cupidos futuros

obviaturus effet, coram íe viderit mulie-

effe inimicos, utillius potiundae defiderio om-

rem quandam vanam & lafcivam, quam cum

vir Dei fixis oculis intuitus fuiffet, mulier pa-

nes fuperaturi fint difficultates. Eodem igi-

tur modo mors peccati, & inimicus infernalis

riter irretortis oculis eum afpexit : Quod vi-

dens S. Ephrem turbari ccepit, timens, ne for-

omne füperant obftaculum, ut animas noftras

depraedari poffint, ideoque omni cum indu-

te vota ejus Deus non exaudiffet, cumque

ftriafe per feneftras infinuat, id eft, per oculos ;

torvos. in mulierem oculos conjeciffet, illa-

At vero quibusnam utitur fcalis, ut per fene-

que pariter torvis illum oculis intueretur,

ftras has ingredi poffit? Scalae ejusmodi funt,

poft breve filentium his ei verbis impropera-

rerum vifibilium & delec&tabilium fpecies, quae

vit: Non erubefcis, procula, tam fixis ocu-

tametíi bene confideratze fcalae fint, quibus

lis me petere ? Cui ipfa protinus refpondit :

ad Creatorem illarum afcendere poffumus,

Non erubefco, licere mihi reor te afpicere, ex

Q

nihilominus dum per malitiam noftram illis

te, tuoque latere fumpta fum, tibi vero conve-

TO

abutimur, in iisdem nobis complacendo, no-

nit, non foeminas, fed matrem tuam terram

afpicere, de qua fumptus efl, in quam rever-

ftrumque affe&um in fruitione illarum firman-

do, fcalse fiunt ad depraedandum animam, per

füses. Quod refponfo prsecepto, vir Dei confe-

quas potiffimum afcenfus patet ad. feneftras,

ftim agnovit Dei circa fe difpofitionem, qua

tum ad animae fuae culturam meliorem, tum

i.e.: oculos; oculus meus depredatus efi animam

meam, unicus enim illicitus oculorum obtutus

ad exftimulandü eum ad perfectionem, & fan-

Dddd

'Rþ; P, Lebn. Bibl, Man. 1an. Li.

; &ita-

^

$98

Dibliotbecee 'Manualz's Concionatorice

: &itateh, exä&aïh quandam circa oculos cau-

dicitia, corporis conjicio cafütatem, & te di-

telam circumfpettionem menti ejus imprime-

gnum, cui cubiculi, & regize camerze cufto-

re voluit.

diam committam. : Tu veroeregione, qui in-

Manfi dife,

VIII. Myfteriis turgent

irerba illa in facris

freenes & impudicos habes oculos , palatio

l;na 6.

Canticis ad animam amantem, quie virum

egredere, in domo mea nullatenus remanebis ;

[

fpiritualem & perfe&um repreefentat, dire&ta,

qui enim ferio & fubtiliter Reginze contem-

mpH,h

videlicet: Oculi ejus ficut. columbe /fuüper vioulos

platus es venuftatem, timeo, ne illius etiàm

aquarum, que latte funt lote, At vero aliquis, quo

violare velis honeftatem. Haec Rex. Parabo-

Jam, fratres audiftis, fenfum intellexiftis: ocu-

fine ad hujus columbze oculos abluendos lac

adhibetur, dum illa fuper limpidiffimos aqua-

losin aliquam conjeciftis? Mulierem vidiftis?

La

rum fontes hoc fine evolare confüevit? Pro

poeniteat ; Àb oculisim

x

op'liCo )

:

po&erum,cavete, Inors

i

hujus qusefiti folutione Íciendum eft, in dubi-

1359

tatum effe, quod per hafce columbas animze

X. Xenophontis milites czeci oculis fuerunt, Idem áifc,

Íummo innocentize & puritatis candore con-

quod per multam nivem iterfecerint. Qui igi- 1a.n. g.

tur nives puritatis intactas, & incontaminatas

Ep,M:dtt

Ípicuze fignificentur, quibus neceffurn eft, ut

d Jots

oculos adeo circumfpecte cuftodiant, ut nulla

confervare volunt, caecorum more fe habent,

illis objecti alicujus lafcivi, & lubrici, aut pe-

nec oculos, quamdiu inter ejusmodi nives am-

duf

bulant, aperiunt, ideoque tanquam generofi

riculofi imago, aut fpecies imprimi poffit. Au-

n

diatis velim S.GregoriumNytfenum lattis pro-

militesimpugnant, & vincunt fe ipfos,volupta-

prietates in hzec verba exponentem : Conve-

te oculorum fe privando, ne propriam coin-

quinent innocentiam,virtute enim ad hoc opus

Derid.

niens laus hujusmodi oculis tribuitur ; cum

bunil

la&e columba talis ablui, venuftaque reddi

eft, cui proprium eft omnem füperare ditiicul-

.

commemoratur. Nam vero hocinlacte obfer-

t£atem.

vatum eft, folum inter humida proprietatem

Xl. Accid

it viroilluftri, quod adftaret alteri Gail.

hanc habere, quod in eo nullius rei fimulach-

non inferioris dignitatis in templo,cumque in- Baldr. 1.3.

feirlinck

rum acfimilitudo confpiciatur, etenim res om-

greffa effet adolefcentula genere & forma no-5tim v. s

*

[hfml 3. i*

nes, quae humidze naturze funt, ad fimilitudi-

bilis, oculos illico in ejus afpectum reflexit,

fit.5,

nem ípeculorum ob lzevitatem fuperficiei faci-

quod cum alteri illi difplicuifie animadverte-

L

unt, ut infpicientium in eas viciffim ex ipfis

ret, ejus feveritatem comprimere aufus, illo

imaginesreluceant: in folo autem lacte hujus-

Pfalmi verficulo fe excufavit : DeletafTime, Do-

modi fimulachrorü expreffiolocum non habet.

mine, in fattura tua : Sed ille extempore fuaviter

:

'i(dem difc,

IX. In opufculis fanéti Francifci, fequentia

fane: Perge, ait, & vide, quae eodem in Pfal-

Senc

10.».6.. leguntur: Multoties beatus Pater fratres fuos

mo fequantur, & invenies: vir infipiens

non CQ

(o

hortabatur, ut fenfus, omni, qua poffent, foli-

gnofcet, g foultus nn intelligit bec.

citudine cuftodirent, & refraenarent, fed prze-

cipue oculos docebat habere pudicos, & ho-

$. XIV.

*

nefos, hanc illis proponens fzepius parabo-

MïISCELLANEA.

lam: Rex quidam pius & caftus duos mifit

fucceffive nuncios ad Reginam, qui ei quze-

.. Qualitas.

hriftus S. Brigittz:e motum gubernandi Lib.6.tev,

dam de Regis mente fignificarent; Reverti-

tur primus, & pro verbis, quae ad Reginam

corporis tradens,inter alia dixit ; datum c. 6.

' detulit, tantum verba Regi reportat, fed de

eft homini vifüs, tanquam bonus fpeculator,

qui difcernat inter hoftes venientes, & amicos

Regina nihil loquitur, quia oculos fapienter

tenebat in capite, nec ullatenus profilierant in

Tunc autem inquit, veniunt hoftes, quando

Reginam, redit & fecundus , fed poft pauca

oculi defiderant.videre pulchras facies. .

II. Si nefcis, oculi funt in amore duces, ca-L. r, eleg.

verba, quase pro nuncii refponfione refert,

g

longam de Reginze pulchritudine texuit hi-

nebat olim Propertius.

L. de vera

[toriam. Vere, inquit, Domine, pul

cherrima

III. S. Bafilius ait, oculos pronubos effe,

& fpeciofiffima foeraina eft Regina, felix &

cujus tactus minifter eft.

virg.

IV. Plinius teftatur, oculos morientehomi- Lanciz.

beatus reputari poteft, qui fruitur illa. Cui

turbatus Rex : Tu ferve nequam in fponfam

neprim

ointerire, & ultimo, nafci, ut ferius ex- 9P»fc 2.

$ lm

meam oculos tuos impudicos conjecifti?

ponatur homo telis diaboli,

& citius fubdu—'f H

l, iij

catur..

Credo, quod tibi emere voluifti rem, quam

$ Ti

ita curiofe profpexifti. lratus jubet ad 1e al-

V. Salvianus oculos

: appellat naturales L. de pro-

vid.

f

429;

. terum revocari, & ait illi: Quid tibi de Regi-

uosdam animi cuniculos.

&1,

VI. Inter duodecim Meditationes, quibus Vira PP. .

na videtur? optime, inquit, Domine, liben-

ap.Lanciz.

ter, & modefte audivit verba Regis, & pru-

duodecim Anchoreta fe quotidie exercuiffe

denter refpondit: cui ulterius Rex : Quid de

dixerunt, primus & fenior eorum dixit: Ego, Lc. n.301.

Cjet, 1

fratres ex quo coepi quiefcere, totum circum-

$

pulchritudine illius judicas ? Nonne fpeciofa

& pulchra tibi vifa eft? caeteris eftne praeftan-

fixi meipfum, his, quze funt,vifionibus.Et velut

tior mulieribus? Refpondit fervus: Domine,

murum faciens inter animum, & corporales

actus, dixi inmente mea: quemadmodum is,

de pulchritudine illius nihil fcio; venuftane

an fpeciofa fit, tuum folummodo eft difcer-

qui intramurum praeftantem non vidit, fic nec

nere & judicare, meum autem, tua illi verba

tu velis exteriores actus afpicere, fed teipfum

intuere, fuftinens quotidie fpem Dei.

proferre. Bene, & cordate, inquit Rex, refpon-

difti. Tu, qui oculos habes caftos & verecun-

VII. S. Bafilius rogatus a Libanio Sophifta Amphi-

elm Qo

ad ejus difci-

€

lgch in

dos, meus efto cubicularius ; ex oculqrum pu-

Ícholse lnagi(tfo,quem adierat, ut

pulos *

jus vitj.

"

Titulus CP. Odium.

599

pulos verba faceret, illos inter aha fetio-rno- los, & aures ab his, quse reliquit, avertat ; ci-

nendos cenfüit, pudore armari, demiffos ha- to rebellat affectus, quocunque fe cqnverterm

bere oculos, furfum animum.

Ita beneca.

Horas de -

"VIII. Segmus irritant animos demüï"a per

arte poeti- aures.

ca.

SXV

Quam quae funt oculis fübje&ta fïdehbus

In pf. 4 1.

IX. Oculi membra fünt carnis, fed mentis

AXIOMATA.

fenefirze, dicebat S. Auguftinus.

L Oculi funt in amore duces,

ANece[fitas.

"Atugen find der Liebe Bothen.

Lanciz.

X Daemon offert oculis formas illices, &

Il. higen f&id. Fenfler des. Herzens; -

opufc. 2. faciles voluptates, ut vifu deftruat caftitatem.

ILI. Was die dugen miohr fében, beiüht und"

lii

n 259»

T

effes-

XI. Tunc ego te vidi, tunc coepi fcire, qmd Jcbneidt nicbt ins Herss..

AV. Die Augen glauben ibnen j&lb/t, die Obreæ

Ep.Medeg

Illa fuit ment's primaruina meze !

glauben «mdem.

, ad Jifon. Camt Ovidius

, ut utinam non cum illo plun-

- Stohaus f.

mi canere id poFeI tT

$. XVI

XII. Ignis tangentes, inquiebat Xenophon,

4e

propeque aftantes urit, pulchri & formofi

AUTHORES

non item ; procul enim aftantes inflammant.

De g ad

humil

XIII. S. Bernardus dicebat, oculos effe oc-

l. Nicolaus Lancizius opufc. 2. c, 4. &

cafionem peccati, indicium commifize culpæ,

1

caufam committendae.

II. Jacobus Alvarez to. 2.]. 2. p. 2. c. 2.

(j

1.

iidr, Ls

Utiitas:

IV.

Jeremias Drexelius in Nicetal. 1. c.7.

ranciícus Arrias in tribus tract. fpirit.

lm V. lh

Beirlinck.

XJV Cum aliquando S. Ephrem paupercu-

tr. 3. p. 2. C. 15. 16. & 17.

them.

3 inla coena occuparetur, mulier procax accefiit

V. Joannes Pelecyus. de offic. Relig. l. 3.

fe

c. 8.

Mat

ad demiffam cellze fenefiram, quae dum rogat,

numquid ad apparatum defideraret, hoé re-

VI. Laurentius Beirlinck them. 3. in fefto

fponfum accepit: nihil equidem nifi tres la-

S. Martini.

teres, & paululum luti ad hanc fenefïram oC-

VII. Julius Facius de mortificatione c. 6.

cludendam.

confid.

Seneca ep.

XV. Qui deponere vult defi dena rerum

VII. ]ofephus Manfi.

rás

omnium, quarum cupiditate flagrawt, & ocu-

IX. Joannes Rho.l 7. var. virt. c. 4

æm Mxæmw mex mwmxæmeWWwaw wwM Mm

IITULUS CV.

b 6tty,

O-D'1U M

$. I

tia dlcentls Illud vero quale eft , quod in-

terdum patientes nos efle credlmus, quia re-

QUOAD ESSENTIAM

fpondere contemnimus lacefíiti, vel geftu, mo-

1, dj

tuque irriforio fratrem fubíannnamus? Quafi

Dejïmtzo.

vero apud Deum verba tantumodo , & non

de vera

i

l,l

-

praecipue voluntas vocetur in culpam & opus

T

I

folum peccati, & non etmn Vo'fum ac propo-

ft, juxtaD. Augufhnus vetus ira, ex plu-

fitum habeamus in crimine ?

Quid enirn; dit-

Wt d

8. Auguft.

ribus caufis colle&ta, diuturno tempore

2)[0

1. definit.

.Vel juxta S. Thomam,

fert, utrum quis gladio peremerit fratrem, ar

$. Thomas

j perfeverans.,

aliqua ad mortem frau!e compulerit, cum *

eft diffonantia appetltus rationalis ad

ipfius eum colo vel crimine conftetextinctum?

depn

* * q 29: apprehenfum ut d;fconvemens

Et infra :

Seepe autem ficta patientia etiam

,

up

acrius ad iracundiam, qu:m fermo füccendit,

Lanc

JDivifio.

& atrociffimas verherum tranfcendit injurias

maligna taciturnitas : Jleviusque tolerzntul ini*

p

Cajet. !. 2.

1I. Dividitur a Cajetano & alue in Odium

micorum vulnera, quam irridentium fubdola

q, 29.

Zbeuinationis & odium inimicitiz.

lllud eft,

blandimenta.

quo rem aliquam averfamur ; hoc quo perfo-

nam abominamur, iliique malum optainus.

]V. Secundus eft, odim fitm verbis, puta

contumeliis aut 1mprecat10n1bus malis con-

Unde Azor hzec duo odia Rei & Pe»jonæ ap-

teítari.

pellat.

V. Tertius eft, ipfo opere grave alteri malim,

A&us.

odio impellente, macbinari, quomodo Cain Abe-

lem, & fratres Jofephi hunc fuum fmterculum

lpht

€aff. coll.

III. Primus eft, animo folo averari alterum:

oderunt.

jif

16, lzq

L]

de quo actu memoranda eft Caffiani lenten-

j Vltl-

A. P. Lobn. Man. Dibl. 10m. 44.

Dddda

VI.

609

Bibliotberes Manualis Concionatorice

VI. Quartus eft, optare, ut,alii..gubquc inimi-

. V. In comparatione odii ira feftuca eft ; fedS.Aug. in

cis fuis malum inferant,

feftucam fi nutrias, trabis erit : fi evellas & ferm..

105- $. V.

VII. Quintus e

ft

,,g

auder

29.

-e, fi inimicis malum

projicias, nihil erit.

aliquod aut infortunium eoeniat, de quo actu locu-

.. VL Graviffimum inimicitize genus, eft,corde Caffiod. in

tus, eft Job, quando dixit: Si gavifus fum ad

effe adverfarium, & lingua fimulare devotum. P^ 54

ruinam ejus, qui me oderat: & exultavi, quod

, M

00* Damnum.

f, 15'

inveniffet egm malum

4 VII Irafcimini, inquit David, & nolitö pec-S.Hier. ep,

care. Hoc quid velit intelligi, plenius Apofto- 36.

lus interpretatur : Sol non occidat füper ira-

cundiam veftram. Quid agemus nos in die ju-

EX SSCRIPTURA.—

dicii, fuper quorum iram, non unius diei, fed .

&

Qualitas.

tantorum annorum fol teftis occubuit ?

É

l-

^. VIII. Qui invidet velodit, non alium prius, S.Ambrot.

Ó

Prov.26. T,.

(^yui operit odium fraudülenfer, revelabi-

quam feipfum occidit. Qui exultat in adver-Ppret. a. ad

v, 26.

tur malitia ejus in concilio.

fis proximi, & aflligitur in profperis ejus, alie- iff.

t« Joh. 2.

IE. Qui odit fratrem füum, in tenebris eft,

no proximum fe petit gladio,

V. lI

& in tenebris ambulat, nefcit, quo eat, quia

. . IX.. Vitam animze quzelibet culpa polluit, S. Greg. k

b

tenebrae obcaecaverunt oculos ejus.

ey.

oniam dil

fervatus vero contra proximum dolor occidit, 1. mo& .

dinitt

20.

zjoh.4.ve ]II. Si quis dixerit,

vigo- Deum,

menti namque ut gladius infigitur , & mu-

r J

& fratrem oderit, men

das

eft

crone illius ipfa vifcerum occul

ta perfodiun-

tur.

:

l

Fuga.

Lev.199 — IVL' Non oderis fratrem in corde tuo, fed

"m

XH. [f

'. 17.

ä

publice

argue eum, ne 'habeag fuper illo pec-

EXEMPLA CATHOLICA.

catum.

Matth.5. - V. Sioffers munus tuum ad altare, & ibi

'c 240

recordatus fueris quia frater tuus habet ali-

Qualitas.

quid adverfüm te, relinque ibi munus tuum

fäu femper oderatJacob pro benedi&ione, Gen. 1 7v

" ante altare, & vade prius reconciliari fratri

LE

. qua benedixerat ei Pater, dixitque in^'*

tuo, & tunc veniens ofTerre,xmunus tuum.

corde fuo : Venient dies luctus Patris mei, &

I

Damnum.

occidam Jacob fratrem meum.

i

Il. Fratres Jofephi videntes,. quod

a patre Gän-säav'-

Prov. 16. | VI Odium fufcitat

plus cuntis filiis amaretur, oderant eum, nec4:

rixas, & univerfa deli-

V.17. :(ta operit charitas. ^

poterant ei quidquam pacifice loqui.

1.Joh. 3. VII. Omnis, qui odit fratrem fuuni, homi-

II ZEgypti Filios lfaael fummopere ode-Exoda1. v.

V. 1O»

cida eft. Etfcitis, quoniam omnis homicida

runt: &atllixerunt illudentes, atque ad ama- ! ?

ritudinem perduxerunt vitam eorum operibus

$bf

non habet vitam ætgrnam iníe manentem.

&65 i

duris luti & lateris, omnique famulatu, quo

$. III.

m terrae operibus premebantur.

]Of. ü

itboly:

Füuga.

EXSS PATRIBUS.

IV. David, quantopere hoc odium fugerit, Pf. 109. v

Qüalitas.

teftatur ipfe dicens : Locuti funt adverfum me 4-

lingua dolofa, & fermonibus odii circurnde-

Bo

$.Éph.in [.

uemadmodum omnium virtütum e:&-

derunt me & expugnaverunt me gratis. Pro

lViu,

interr .toe

cellentiffima eft charitas, ita univerfo-

Y.

eo, ut me diligerent, detrahebant mihi, ego

rum vitiorum graviffimum eft , odiffe proxi-

autem orabam. |Unde admirans S. Bernar- S. Barn. f.

mum. Nam qui fratrem fuum odit, homici-

dus exclamat: O vere hominem fecundum34- in

da eft, ficut aàit Apoftolus. Qui odit fratrem

cor Dei, qui fibi ulcifcenti potius, quam ex- "*

T

fuum, Deum ipfum odit.

E

0fflin

$. Chryf.

probranti füccenfendum putavit, quaeftum

TAT

II. Non eft hoc fpe&tandum, utnon habea-

exiftimans maledi&a : atille intendebat, quid

inPf7. us inimicos, fed ne jufte & cum caufa & ut,

in occulto ageret Deus.

licet millies odio habeamur, non habeamus

V. Job quoque de feipfo confitetur, fe inTob. 21.

odio, neque averfemur.

ruina inimici gavifum non fuiffe, nec exultaf- v- 29.

$. Auguft,

]II. Qui fcit, fe vel unum hominem odio

C

S. 1. de

fe, quando malum illi occurrit.

IOVH.]

temer.

habere, nefcio, fi ad altare Domini poffit fe-

VI. Abbas Agatkon dicebatde fe : Sec

uri- Vit. PP. 1

i.

curus accedere, cum praecipue Joannes Evan-

dum voluntatem meam nunquam dormivi,5: libell. -

gelifta terribiliter clamet, & dicat : Qui fra-

e

trem füum odit, homicida eft. Nam veftrum

retinens in corde meo adverfus quemquam ?

dolores ; neque dimifi alium dormire haben-

eft judicare, utrum homicida, antequam pce-

tem adverfum me aliquid.

;

nitentiam agat, praefumere debet Euchari-

VII. Jofeph Patriarcha non folum non o

dit Gen. 45-V-

ftiam accipere. -

r

fratres fuos, aquibus venditus eft, fed ofcula- ! 5

$, Chryf.

r.

Vg

Iupo Matt.

IV. Hsec eft pugna pe

iculofa, & haec glo-

tus eft eos, & ploravit füper fingulos. Odium

m

^

riofa vi&oria, qui poterit odiffe, quod amat ;

fratrum, inquit S. Auguítinus, lacrymis cari-

& amare, quod odit,

am pretio

N

'tat:'.is-'abluebat.. Non eogitavit addiét

& gel' ma-

Titulós CF. Qdimn.

691

-AUg l

tm,

-germanitatem, fed pro malis bona reftituens, quandoordinaria non profuünt.. Quare Augu-

:

jam tunc necdum data j;Apoftolica ïpræ'ceptg

itus confilium uxoris fecutus, Cinnze ad fe vo-

RUEN

complevit.

catodixit: Cinna, iterum tibi vitam do, prius

T

hofti, nunc infidiatori ac parricidze, eiqueCon--

Damnum.

fulatum obtulit , perpetuoque amiciffinum

a..'Reg.-xs,, VIII. Ammon fororem fuam Thamar poft

habuit, ac folum hzeredem reliquit.

;

V. 15.

oppreffionem exofam habuit odio magno ni-

VI. Phocion Imperator licet innocentiffi- JE

han l.

äier. t

mis, itaut majus effet odium, quo oderat eam,

mus, cum Athenienfium juffü lictore ei pocu- 10.

amore, quo ante dilexerat ; unde & ejici eam

lum venenatum porrigente, propinqui rogaf-

extra domum juffit. Sed & ipfe fimile odium

fent, quid filio mandaret ? hoc unum, inquit,

ab Abfalone, ipfamque denique mortem ex

jufta Numinis vindicta tulit.

ut oblivifcantur potus hujus, quem nunc ab

Athenienfibus oblatum bibo.

Efther. c.

IX. Aman cumex odio erga Mardochzeum

Amb:&t

9.

pro ipío juffiffet patibulum erigi, interitum-

508 VITE

.et. 2. qd

if

que toti Genti Judaicze machinatus effet, eon-

SIMILITUDINES.

vería fortuna, ipfe primus cum familia fua in

eo pependit, & intcrüt.

Ong

Sper. Ex-

X. Burgenfis quidam cum odium erga quos-

Qualitás.

) ID0

empl. V

dimittere

dam usque ad mortem foviffet, poft mortem

I Si

cut inter animantes quzedam fünt oc- Plintus1.

illius, dum in templo preces pro eo perfolvun-

culta diffidia, licet nullà appareat diffidii 1o. c. 74.

8x. 4.

tur, Chriftus crucifixus manus fuas retrahens

ratio, ut inter araneas & ferpentes, formicasá&

auribusque inferens clare dixit :

: Non peper-

forices, trochilum & aquilam ; itaífünt, qui

Cit, nec parcam.

certam gentem aut homines oderunt, cum ne-

piden s

'XI. Mulier quaedam cum odium femel con-

Íciant, quare oderint.

ceptum nunquam amplius dimittere confuef-

II. Sicut carboni femel exufto, fuffocatoque Erafinus

fet, in ultimo morbo, dum ei facerdos Viati-

fi denuo flagret, major eft vis ; ita femel fopi-iufimi.

eum porrigere voluit, avertit fe ad parietem,

tum odium, fi rurfuim excandefcat, acrius eft.

& dixit : Sicut me averti ab hominibus, fic

II.Sicut ii, qui ex balneo calent, vehemen- ibidem,

en.yxy.v.

Deus avertet fe a me, nec unquam mifericor-

tius frigefcunt ; ita acrius fe oderunt,

.qui prius

r

diter afpiciet.

fuerunt amici.

piravit.

Quibus dictis paulo pofiï ex-

IV. Sicut flamma alacris, fumus vero into-!dem in

lerabilis eft ; ita fzepe tolerabilior eft manife- «popht.

$. V.

fta injuria, quam occultum odium.

n3N;

V. Sicut facileeft, ignem injicere, fed d

/1 ff- Ibidem,

-EXE,MPLA*PROFANA.

cile inje&tum extinguere ; italonge facilius eft,

inimicitias excitare quam componere.

d.l Y

Qualitas.

VI. Sicut vultures ad extinéta corpora odo- Phutarh.

,

Saheil. 1.3.

mon Athenienfis usque . adeo odium

referuntur, fana non fentiunt ; ita,qui odio ha-1? moral,

r. Ti

bentalios, ad delicta aliorum accurrunt, ac

€. 2. apud.

ergo omnes homines Imbiberat, ut ab

carpunt; ad recte facta autem funt ftupidi.

Jof. Lang. omni eorum conftortio fe abftrahens, femper

inPolyant. (ohis vivere confueverit.

Quzefitus autem,

VII. Sicut ea, quae rupta funt, eo difficilius Thriverus

coalefcunt, quo magis prius conjunéta funt, *Popht.

quae effet caufa tanti odii? refpondit: Impro-

fic amicorum & propinquorum odia tanto 79*

10]. Y

- bos odi, quia improbi funt: reliquos autem,

funt vehementiora, quanto arctiori prius ami-

. quia improbos non oderunt.

,lutuCho

citiae aut necefijtudmis vinculo fuerunt con-

II. Hannibal adhuc puer interrogatus quan-

inVita«.— do odium inter Carthaginem & Roinam fini-

Rri&i |

|

endum eífe ? pedem olo infixit, & fufcitato

Puga.

tf

n

pulvere, tunc finiendum dixit, quando altera

VIII. Sicut fi infles in fcintillam , excitasProv. r$,

ars in pulverem redacta fuerit.

incendium ; contra fi infpuas, extirguis ; & v. 1.

l

"Textor, in

III. Vatinianus adeo Romanos oderat, ut in

utrumque tibi in manu eft ; fic odia inflatis

Officin. l. proverbium abierit illius odium , idemque ef-

60002 Lj

fet Vatinianum ac fummum odium.

& acerbis fermonibus magis excitantur, man-

fuetis fopiuntur, juxta illud Salomonis : Re-

Íponfio mollis frangit iram ; Sermo durus fu-

Fuga.

Ícitat furorem.

?

dl

Ca-i'iïod.l.

IV. Theodorius Rex Venantium inimicum

»9,

IX. Sicut cupimus cloacas quam longiffi- Plararch,

J.v$nep. fümmis honoribus cum auxiffet, rationem

10.

me ab 3edibus noftris abeffe; ita odia velut vi- n moral,

ha

hujusreddens dixit: Unde fic fa&tum eft, ut ei

libenter daremus praemium, qui noftrum fic

tiorum purgamenta fzetida, quam longe pof-

iblell.ï

fumus, a nobis removere oportet.

n

juvit inimicum, quia cafü patrocinante con-

X. Sicut Rex in imagine fua honoratur ;s. Greg. in

trario, tanto nobisreddebatur acceptus, quan-

fic Deus in homine amatur vel odio habetur. mor.

to tunc cognofci poterat indevotus, id eft, ini-

micus.

Damnum.

)45:"

Seriee, de

V. CumLucius Cinna Augnfto Imperatori

.XI. Sicut nullum in vulnere valet medi-S. Aug. de

CGleml.9. infidias paraffet, Livia conjux Augufti eidem

camentum, fi intus fit ferrum ; ita nihil profi-re&a con-

verfat, Cas

fuafit, clementia retraheret ab odio, exemplo

cit illius oratio, in c

verfatur odium.

ujus pectore mqfþiferum

thgl,

anedici , quu.i extraordinaria media adhibet,

Ddddg

MI..

662

Bibliotbece Mouualis Concionatoria

Langius in

XII. Sicut ex Ellychnio difflato, & non-

IV. Charismata meliora emulari : Juxtà con r.Det.4. v

Polyan. dum extinéto nafcitur plurimus foetor, & ali-

filium S. Petri dicentis : Et quis eft, q

V. Odium.cuando etiam maximum incendium ; ita ex

Vobis, fi boni aemulatores fueritis ?

ui nocea? 13*

odiis diffimulatis gravi

Hïmus fæpg oritur tu-

À

V. Duplicem per[onam intueri in iüis , qui mos Gem. $a.

multus.

injuria affeciffe videntur : unam, qua nobis ma- V: 19

—xMärCh.

XIII. Sicut fi flammain domo exorta foras

le volunt propria voluntate; alteram, qua

tub.SaCt»pon prodit, perniciofior eft, quia nemüne

velut inftrumentum a Deo affümptum id exe-

4: *** 4* prohibente graffatur : ita odium ocultum gra-

quuntur, quod Deus per providentiam fuam

viffime nocet, quia aliorum auxilio

'ad majus noftrum bonum fieri decrevit; quo

[

foplrl &

.corrigi non pote&.

modo Jofeph fratres fuos afpexit, dum dixit:

Nolite timere: num Dei poffumus refiftere

Fa

&. VII.

voluntati? vos cogitaftis de me malum ( pro-

MOTIV A.

pria voluntate inferendum ) fed Deus vertit

illud in bonum per fuam fingularem provi-

ia Deo fumme injuriofum efi : ut quia ex

I.Ql

toto corde amari fe praecepit, & meri-

dgntigm.

to, quia dignus eft; per odium autem proxi-

$x

mi tanquam ima

ginis fuae contemnitqr, &

odio habetur.

s

ASCETICA.

II. Quia bomine Chriftiano indignum eft : "utpo

te cui a Chrifto fpecialiter mandatum eft, ut

atuor przecipue funt, quse ab afceta

proximum diligere, & ex hoc indicio verus

R Qu

fpecialiter circa hoc vitium notanda

difcipulus ac Chriftianus dici ftudeat. .. Hinc

funt.

Primum eft, ut bene addifcat, & diftin-

jam olim de primis Chriftianis cum admira-

guat, quid in proximo fit odio habendum. Caffiod.fu- ;

tione Ethnici dicebant: En

quoquo amant

Qua in re Caffiodorus facem przefert dicens : P*r Pfal.

íe?

Perfectum odium eltt, homines diligere, & eo-

IIl. Quia ipfi naturali inclinationi contrarium eft

rum vitiafemper horrere, nam in illa parte,qua

boc vitium: heec enim impellit nos ad proxi-

creatura Dei funt, amandos effe non dubium

mos noftros velut fratres & membra diligen-

elt : 1n illa ini

quitate horrendi funt, in qua fe

dos, cujus contrarium odio pexficitur.

polluerünt. -

$

. IV. Quiaomnes labores noftros & opera infvuttuo-

. II. Alterum eft, utfciat, quomodo fe defen-

fos facit : Si enim orationem repellit Deus,

dere debeat contra activum odium, nimirum

quamdiu odium, fovetur, quanto magis de

obfervando dottrinam. ultimam priori $. da-

aliis operibus id fentiendum erit ?

i

tam ; fic enim apprehenfionem injurie vel

V. Quia,tefte S.Bafilio, ficüt is,qui charita-

offenílàe, exqua omne odium nafcitur, facile

tem habet, is Deum ha

P

tollet, & cum ea tanquam radiceipfum etiam

bet, diabolum nutrit.

bet; fic qui odium ha—

, L]

cdii vitium exterminabit.

i

VI. Quia in manifeftum

beatitudinisanim

III. Tertium eft, ut fciat quomodo fe ge- S.Aug. ho.

tendze periculum precipitat ; cum Deus lege ta-

rere debeat, fi ipfe forte caufam odii dedit al- 40-*?-'503'

lionis, uti ergo nos non dimittimus debita, ita

teri, videlicet li aequalis eft, fequendo con-

nec ipfe dimiffurus fit, atque adeo hau

:

d. 'du.b[ie

filium S. Auguftini dicentis: Ipíos imprimis

in infernum detrurfurus fit.

admoneo, quicunque habetis difcordiam cum

fratribus veftris, & revocatis ad vos, & confi-

$. VIII.

deratis vos, & juftum judicium fertisin vobis

MEDI A.

intus in cordibus veftris, & invenietis vos

non debuifle facere, quod feciftis, non debui-

RE

$ Petn, f,

viftum in proximo afpicere, & quafi dicen-

ftis dicere, quod dixittis.

Petite veniam fra-

t d

29.inCant,

I. Cb

tem fibi imaginari : Quod uni ex mi-

Ti

tres a fratribus veftris, facite fratribus, quod

nimis meis feciftis, mihi feciftis: Ita S. Bern-

ait Apoftolus: Donantes vobis ipfis, ficut &

ardus fuafit dicens: Proinde, dilectiffimi, pa-

Deus in Chrifto donavit vobis.

Nolite eru-

Bl

cem habere ad vos, & nolite lzedere invicem,

li ol

befcere veniam petere. Si autem Superior fit, Ibid.

non facto, non verbo, non figno qualicunque ;

qui offendit, aliud ejmsdem Sanécü confilium

fic enim peccantes, in Chriftum peccatis, qui

audiat, dum ait : Ante oculos Dei poeniteat,:

Matth. 25 3jit: Quod uni ex minimis meis feciftis, mihi

v. 4C-

feciftis.

:

eum, ante oculos Dei puniat cor fuum, & fi

non poteft dicere fervo füuo, quia non oportet, :

Plutarch.

Il. Materiam odii fübducere : Uti Plutarchus

da mihi veniam , blande illum alloquatur ;.

ap.Lang,

fuafit: Subduc materiam & extinguetur ignis;

inPolyant.

fubduc occafionem, conquiefcet odium five in-

blandaenim appellatio venize eft poftulatio.

vidia.

j ïïlüs

SAug.f5. ]IT. Sua peccata conjz'derar/e : fic enim odium

$X

lvt

de$.Steph.

quisque infe convertet. ItaS. Auguftinus mo-

) Cimm'

CONCEPTUS PRJEDICABILES.

nuit his verbis: O quicunque ille es, attendis,

quid tibi fecerit homo, & rion confideras, quid

I. 'Ex

occafione thematis : JNen oderis fra.Lev.19. —

tu feceris Deo, cum enim tu multui:graviora

þ:

trem iwun a corde tuo: explicari pof- V* 17* 7

j

in Deum peccata commiferis, quare non di-

funt caufee, cur Proximus odio non fit ha-

mittis homini parum, ut tibi De

/

bendus, nimirum r. quia imago Dei eft, atque

us dignetp;i

adeo, quiipfum odit, Deuntodiffe cenfen-^

l'enittere multum ?

i

dus

ä

—

Titulus 'CI/T Oäium*. :

603

1[14 v.

:ä:us;eft 2. Quia in/irumenium Dei eft paterne

IV. Cum duobus jnimicis in navi, " & qui- L^ngius in

nos corrigere volentis. 3. Quia pbrenefi inte-

dem altero in puppi , altero in prora fedenti- Poiyant.

$

riore animi conceptus eft, atque adeo com-

bus, gravis tempeftas interitum minaretur, V* !nimi-

miferatione potius, quam odio dignus eft. — 4.

interrogavit, is, qui in puppi fedebat, qua parte "*

Quia Membrum eft ejusdem corporis, cujus nos

Navarchus putaretnavem prius hauriendam;

membrum fumus, atque adeo iterum amorem

cumque intellexiffet, in prorà citius mergen-

potius, quam odium meretur, cum nemo car-

nem fuam odio habeat.

dam, jam, inquit, mihi mors mea multo le-

vior evadet, quando inimicum meum

prius

Il. Ex occafione thematis : Qua wenlüra

morientem videbo.

*

menft fueritis, eadem remetientur vobis: oftendan-

. V. Arifton cum ex quodam audiviffet, ami- Piutarch.

tur damna, quae incurruntur per odium, fcili-

cis bene, inimicis male faciendum, quin imol c

cet par aut majus odium. 1. apud Deum, qui

refpondit; preeftantius eft amicis beneface

ficut diligentes fe diligit, ita fe odio habentes

:

n6

in füa imagíne pariter odiffe folet. 2. apud

& ex inimicis etiam reddere amico,sf

Proximos : quia ficut hi diligi optant ab aliis:

Damnutm.

ita'vel maxime deteftantur eos, qui ejusmodi

dilectionis officium praetermittunt, atque ad

VL Plutarchus dicere folebat, inimicosBoeth. 63.

odium proniÍíunt. 3. apud /epfos: cum enim

venenis fimiles effe; quae alexipharmaca con- de conf.

odium rancor omnem cordi lzetitiam fürripi-

ftituunt; nam & ipfi, licet mali, aliena mala

;

ant, neceffario fieri folet, ut ejusmodo homi-

tollunt, & corrigunt.

nes ob internam triftitiam & melancholiam

etiam fibi ipfis odiofi & graves fint, atque adeo

. VII. Boethius judicavit, nullam peftem effeSeneca inyq

efficaciorem ad noce

:

ndum, quam familiarem Mero fu.

i

infernum quendam experiri incipiant,

inimicum.

!

tent.

l

IlI. Ex occafione thematis : Omnis qui odit

VIIL Effe&us odii

fratren faumy bomicida eft : oftendi poteft, quam

neca fequentibus.

pulghre defcripüt Se-

rede S. Joannes odium homicidio compara-

rit. r. Quia, quantum ex fe, is, qui odit, oc-

cidit Deum, quatenus eft caufa Paffionis Chri-

Si eterna [émper odia sortales agcmt ;

1ti.

JVec captus unquam cedat ex animis, furor,

2. Quia occidit Proximum, imprecando

€i, machinando, aut etiam attu inferendo

Sad arma felix teneat, infelix paret ,

imortem vel corporalem, vel certe fpiritualem

Nibil relinquent bellay tum va[Hs ager

Squalebit arvis, fabdita teGtis face.

peccati aut infamiae. 3. Quia feipfum occi-

dit, tum abbreviando vitam corporis per tri-

dlius þpultas ebruet gentes cinis.

ftitiam &tumorem ; tum animam occidendo

per triftitiam & rancorem ; tum animam oc-

54. XII.

cidendo per peccatum ipfum odii.

ho

Vide plures concep

tus in titulis Ira.& Di-

AXIOMATA.

ll.SOI

le&tio inimici.

T.

;gulus Fgilum odit ,

l

Ein Bettler bafJet den andern.

$. IX.:

JI. Ex grandi amicitia nafcuntur gvandia odia,

dus gutem IFein «vird guter Effig.-

MISCELLANE A;

"us gro[fer Lieb, gro[fer Hafs.

AII. Odia occulta pariunt incommoda multa,

, Qualitas.

Heimlicher Hafs, bitteres Fafs..

Senec, de

IV. Ínclufa odia pariunt grandes tempeflates, -

ira.

[ Re

&e d—iXit Seneca: Non eft prudentis,

uf dicke Wolken folgt gvofs W'etter.

erit.

erantes odilfe'; alioquiX ipfe fibi odio

V. Oderint, dum meiuant.

Plutarch.

II. Fabius Maximus diceba't,s abfurdum fibi

Der Haas fabr. «venig. [cbaden kan,

TF'ann Forcht bey ib flebt auf dem Plan.

in 2POIfhf» videri, fi cum equos & canes venaticos fami-

VI. Odia imveterata raro fanata. :

liaritate, ciboque cicuremus. potius , quam

catenis ac verberibus, homines, feroci animo,

- Zdite Fücbs, und alter Hafs

non humanitate ac beneficiis nobis concilie-

Sind fibiver su zabmen.

mus, fed afperiores in illos fimus, quam agri-

colae funt in caprificos ac malos filveftres, &

$. XIII.

leaítros, qui has non protinus excidunt, fed

AUTHORES.

incilïone docent mitefcere.

AZEneas

Sylvius, l,

III. Sigismundus Imp. cum ei Laurentius

l. ]oännes Bufteus in Panario V. eodem.

3. cemmm,

Ungariee Palatinus diceret, imprudenter eum

IL. Jacobus Marchantius in tuba Sacerd.

facere, quod vi&os hoftes in amicos reciperet,

ect. 4.

4

A:

refpondit: Tibi quidem videtur utile inimi-

li. ]

cun occidere, quia mortuus bellum non ex-

eodem.

ofephqs Langius in Polyanthzea V

citat, atqui ego inimicum occido, dum par-

IV. Thomas St

apletonus tex, 2'1 in Dom. 5.

80; & amicum facjo, dum extol.lo,

, po& Pent.

TITU.

,ï.

Bibliatbece Mantalis Concitnatoriee

604

——

T

TITULUS CIV.

p lj

p

, $.

O P

de

US BONUM.

tünüdl

[ 4'

$. L

XIII. Non 6n?mis,, qui dicit mihi, Domine, Matt. 7. v.

Domine, intrabitin regnum ezelorum ; fed quie1.

facit voluntatem Patris mei, qui in czelis eft,

, QUV.OAD-ESSENTI-AM,

ipfe intrabit in regnum caelorum.

. quinftio.

XIV. Omnem palmitem in me non feren- Jo. 15. v.

S Blm-

tem fru&um, tollet eum, & omnem qui fert?.

Ms

!

fru&um, pugabit eum, ut fructum plus afferat.

|

- XV. Quid proderit, fratres mei, fi fidem Jac. a. v.

ft opus, iritæ veternae meritörium; Sic

quis dicat fe habere, opera autem non habeat ? 14.

enim hic accipitur, &non prout eft opus

laudabile feu rationis dictamini con-

numguid poterit fides falvare eum ?

forme, quale etiam ab Ethnicis patra-

Utilitas.

:ii potelt.

AXVI. ïndicabo tibi, o homo, quid fit bo- Mich 7.v.

Divifto.

num, & quid Dominus requiratate : utique 6.

MC

]i di

facere judicium, & diligere mifericordiam, &

h,

. W. Dividitur in opus neceffarium & fupere-

folicitum ambulare.cum Deo tuo.

rogatorium ; illud eft, quod omnino impleri

XVIL Dicite jufto, quoniam bene, quoniam Ifeiz. 3. v.

neceffe eft ab iis, qui vitam aeternam obtinere

fru&um adinventionum fuarum comedet.

]CI

defiderant; illud eft,

st

quodllixber'e ab operante

XVIII. Reddet unicuique fecundum opera Rom. 2. v.

Á

fufcipitur.

ejus.

jhE

XIX. Glor

gd.

ia autem & honpr, & pax omni Ibid.v. 1.

n

operanti bonum.

1

XX. Bonum autem facientes non deficia- Gal.6.v.9.

mus ; tempore én

i

EX» S. SCRIP T'URA.

cientes.

im fuo metemqs non defi-

&

Quaiitas.

XXI. De fru&

Iá

T 6riä fui unus&uisque reple- Prov. 12.

Cin,

lioli mei, non diligamus verbo, neque

bitur bonis, & j

uxta opera manuugm fuagflxn V. 14.

I:]O- 3. V-Ib Fi

3

lingua, fed opere & veritate.

retribuetur /e.:i.

Matth. 5.

II. Sic luceat lux veftra coram hominibus

v. IÓ.

!

ut videant opera veftra bona, &

$JH

Men f

Patrem veftrum, qui in czelis eft.

glorif'æcent

fms

jo.9;w4. . IlIl. Me oportet operari opera ejus, qui mi-

EX SS. PATRIBUS.

fit me, donec dies eft: venit

nox, quando ne-

mo poteft operari.

Qualitas.»

P. v. 3.

lV. Erit tanquam

lignum, quod plantatüni

abent opera linguam fuam, habent fä; S. Cyrilus

eft fecus decurfus aquarum, quod fruttum

rH

cundiam fuam, etiam tacente lingua.: 3P- Lyre-

fuum dabit in tempore fuo.

um apep.

Mars.14«

V. Bonum opus operata eft in me. -

facta namque praedittis amantem probant.

L

v. 6.

II. Manus datze funt homini ut melius lo-

b

Fegor.

eN

VI. Operamini non cibum, qui perit, fed

queretur; tunc enim melius quis loquitur, x

Jo-6.v.17- qui permanet in vitam aeternam.

cum manuum aétiones vocem comitantur, & Opif.-

r l. de

1Cor.15. VIT. Itaque, fratres, mei dile&i, ftabiles

V. 58.

eftote & immobiles, abundantes in opere Do-

pronuntiationem adjuvant; illarum quippe Mundi.

Mi

motus, rei, de qua agitur, & vocis fono con-

V

mini femper, fcientes, quod labor vefter non

eft inanis in Domino.

veniens, nefcio quid fpiritus & vita habet.

jo.12. v. VIII. Ambulate, dum lucem habetis, ut

Quisquis igitur diligere fe alium afferit, & in

38.

non vos tenebrze comprehendant.

X

verbis fiftit, fine manibus loquitur, verba ejus

Vltlp

quodammodo mortua fünt ; accedat opera-

$10

Jo. 15. v - IX. Pofui,vos, ut eatis, & fructum afferatis,

16.

L

i

& fru&us vefter maneat.

tio, quze manuum fimilitudine fignificatur, &

Gal. 6. v.

X. Dum tempus habemus, operemur bo-

fiet, ut melius Joquatur.

10.

num ad omnes, maxime a

. 1II. Non absque facramenti quadam fignifi- Orig.hio.o.

fidel.

i

z

utem domefïicos

catione hoc 1nihi videtur fcriptum ( fcilicet in Judices:

D.Petr z.. X]. Satagite, ut per bona opera certam vo-

hiftoria de militibus Gedeonis aquam manu

jor&pp

i

V. IO.

lambentibus ) nempe quod & manu, & lingua

anuq,

catjonem veftram & eleCtionem faciatis.

operari debeant milites Chrifti, hoc eft, opere

Nece[ftas.

& verbo. .

í

C £

9!9.

Matth. 3.

XII. Omnis arbor, quze non facit fru&um

IV. QuiChr

ifhim profitentur fe amare, non $. Igh. M.

Y. 1

bonum, exeidetur, & in ignem mittetur.

is, qu

modo ex iis, qqæ d.icunþ fed & ex i

faciunt, *P ef,

o"x

Zuulus CV 1

: Opus Boizwm.f À

605

n )fäcïlim-t, .r:ogngfc'unfür.;t ex fructibus eniin är—

bor dignofcitur; praeftat enim amicum effe,

IV. David eratvirfecundum cor Dei, & fa-A&. r5

ciebat omnes voluntates ejus, & fecit re&um . 12

& tacere, quam loqui, & non effe: non in fer-

in oculis Domini, & non declinavit ab omni-

mone regnum Dei, fed in virtute eft.

bus quae przeceperat ei cun&is die

$, Chryf.

bus vitee3.Rog.15.

V. s.

V. Ille Syllogifmus certiffime concludit,

fu:xe, excepto fermone Uriae Hethzei.

: N

apudLy. qui per opera efficitur.

V-E

zechias operatus eft bonum &1

edum, 2- Parlip,

1. S. Berr.

apoph 9.!, ; VLS

piritualis homo omne opus fu

um trina

& verum coram Domino Deo fuo in univerfa ^ 3 : 21

confideratione preeveniat. Primo, an liceat :

]l.3 de

cultura minifterii domus Domini, juxta legem

confid

deinde, an deceat: poftremo, an expediat ;

& caeremonias, volens requirere Deum fuum

M

C 4«

nam etiamfi conftet in chriftiana Philofophia

in toto córdé fuo. Hinc etiam aufüs eft.ad

non decere, quod nonlicet; non expedire,

eum dicere : Obfecro, Domine, memento * Reg 2e.

quod non decét, & non licet, non continuo

quaefo,quomodo ambulaverim coram te,in ve- . 3

tamen omne, quod licet, decere aut expedire

ritate, & in corde perfecto, & quod placitum

'ISI V

confequens erit.

eft coram te, fecerim.

S.Bafil. in VII. PoteftjuxtaApoftolicam adhortationem

VI. De Jobo quóque dixit Deus ad fatan : Job r.v.8.

. 33.

vir quivis bonarum artium ftudiofus cuncta

Numquid confiderafti fervum meum ]ob, quod

217

facere ad gloriam Dei, ita, ut facta, dictaque

non fit eifimilis in terra, homo rectus, & fim-

ipfius omnia, omnisque fpiritualis operatio

plex, ac timens Deum, & recedens a malo.

vimlaudis habeant. Sive énim bibat juftus,

VIH. S. Clara de Monte Falco cum tantap.1.1. Vit,

five edat, omnia ad Dei gloriam facit.

Talis

cautela ac diligentia omnia fua peragebat, ac€ 5:

etiam, cum dormit, cor vigilat, juxta verbum

fiquavis hora vocanda foret ad rationem Deo

dicentis in Cantico Canticorum : Ego dor-

reddendam.

/

du

-mio, & cor meum vigilat.

S. Gregor,

intän—

VIII. Senex quidam ex antiquis Patribus, Lyreus l.

l. x1. in

VIII. Vigilanti cura per cuncta opera

ad fe venientibus dicere folebat : Non opvs!-Pópht.

tionobis noftra penfanda eft, ut nihil tempora-

eft verborum tantum ; funt enim verba pluri- ^

Job.

leinhis, quze a

o

j2 1.

eit, appetat, fed totam fe in fo-

nia in hominibus tempore hoc, fed opera ne-

liditate aeternitatis figat.

ceffaria funt, haec enim Deus quaerit, non

Nece[fitas.

31,2, V.

Idem hom;

verb.a, quæ,,fru&um non habent.

IX.. Nec fibi aliquis credat ; quidqui(ï' fibi

ldy. 10

3.in Evan-

animus fine operis atteftatione refpondeat.

S

gel.

. . De dile&ione Conditoris lin

gua, mens, & vi-

SIMILITUDINES.

dón.

ta requiruntur.

Utilitas.

x anlïtas.

S. Bern.f; X Non tranfeu

nt opera noftra, vt viden-

cut arbor, fi virefcat foliis, flores redo-3 Laurent,

0915

15.ad

tur, fed temporalia quzeque veluti zeternita-

I.k Si

leat, etíi immatura fructibus, fecunda & J:ftin in

L

Cler, P

'tisfeminajaciuntur: Stupebit infipiens, cum

amoena in fe effe videatur, infructuofa cenfen- P^0cn.

ex hoc modico femine copiofam viderit, ex-

da eft; ita & opus quodlibet, fi interna virtu-

tis ac charitatis directione informatum non eft,

urgere meffem, five bonam, five malam pro

ualitate fementis.

aeternze vitze merito prorfus caret.

Idem f. de XI. Ad quid opera illorum feq'uunfur, nifi

II. Sicutqui fepér aut aggerem conftruunt, Flutarch,

Omn. SS. ut laudent eos in portis ? ad quid fequuntur,

? ccgaite

quodvis congerunt, lignum, faxum, aut colum-

perfe&,

nifi ut multiplicentur afructu eorum, & acci-

nam efepulchro delapfam ; at qui Regiam

pientes de fructu manuum fuarum faginen-

zedificat, nihil temere componit ; Sic vir bo-

tur vituli , quos ex teftimonio Prophetico,

nus nullam vitze partem negligit incompofite.

Cyrils

cum resedificabuntur muri Jerufalem, fuper

- III, Sicut in templo Salomonis nihil erat, Drex. in

w. Lym.

altare Domini novimus imponendos.

quod nonauro tegeretur: fic in templo ani-*'uftil. a.

1apop

C, IOÓ,

3

$. IV.

mze. nullum opus relinqui debet, quod non

Gtezüt

auro charitatis, divinze, feu

pu"rifümæ inten-

|,de

: "

EXEMP L A.

tionis veftiatur.

EEN

nif.

yf

IV. Sicut homines avari

nec minima lucra Step"let.t.a.

Marc. 7.,

Dom.

Lundi

V. 37»

hi'ifïüsusque adeo perfe&e fua opera

contemnunt, fed femper cumulo addunt;3 !

ft

i" j C

elaboràvit, ut publicum a turba tefti-

ita homo nec minimas benefaciendi occa- pgm.

monium tulerit, dicente : Bene omnia fecit.

fiones przetermittere debet.

. Sed S.MarizeMagdalenze quondam dixit: Sint

V. Sicut in eo, qui re&e valet, calor natu-lbids —

Vitap. 1. omnia opera tua facta cum tanta manfuetu-

ralis omne alimentum in fanguinem conver-

"'0010-

dine, & cum a&u feu geftu adeo humili, ut

-repraefentent magnetem ad trahendas crea-

tits; fic in Deo radicatus, omnia quze facit &,

quae ei accidunt, 1

]

ateriam virtujgis & boni

-turas ad Deum : & cum tanta prudentia, ut

operis facit.

fintregula membris meis, id eft, animabus re-

. VI. Sicut Domini

"honoratiores , famulos Beitl. ,.g,

[ l'g-bïw* |

ligiofis & tuis proximis.

4. infefta

| Judicesc

uos, qui eos comitantur ad magnum Prin-

$ Cath,

Jjofephl.1.

II. Abel, tefte Tofepho, juftitiam colebat, &

cipem aut imperatorem ituros, quam pof-

antiq. & 3« omnibus actionibus fuis D

funt, optime & decentiffime veftire folent ;

tus, virtuti operam dabat.

eum præfen"tem ra-

ita, cum opera noftra nos olim ad Deum Ju-

: Gen. 6.

III. De Noe teftatur S. Scriptura, quod fue-

dicem ituros comittatura fint, zequum eft, ut,

8.9.

(

ritv

1

g M

- « cum Deo ambulaverit.

irjuftus, atque perfe&us m*"operibus-fuis,

mus.

quam poffümus , perfe&ilï'une eadem peraga-

g

d

. Keee

VI.

AX

gBibliothecé: Mauualis Concionatorice ;

6c6

Ibidem,

VII. Sicut ii, qui ad nuptias invitati fünt,

aChrifto vifitaretur, has Beatorum in cselis vo*

ces audiviffe dicitur: O felices vos, qui in ter-

omnem operam adhibent, ut honeftiffime ve-

pn

ftiti accedant ; itaqui ad coeleftes nuptias in-

ris adhuc degitis, meritorum enim majores

j l

vitatos fe credunt, non minorem diligentiam

cumulos vobis poteftis comparare ! Si enima

"

adhi

quaritum quotidie meritorum

mortalis fibi ac-

t, ut pulcherrimis virtutibus, optimis-

p

que

[

:

eribus ornati compareant.

quirere poteft, probe intelligeret, quo tempo-

risarticulo mane expergifcitur, füummo perfun-

Uxilitas.

deretur gaudio, advertens diem fibi illucefce-

- VIII. Sicut malis operibus quafi qtiibusxdam

re, qua Deo vivere, & tantis fe divitiis, meri-

r

ve&ibus ac feris vitee nobis Janud'clauditur;

tisque locupletare poffet

IH AMmor & Zelus erga

proximum : cum enim

ita absque duþ'io boni—s, operibus ,aPeI'ifnr. '

Dei effica-

hujus falus maxime per gratiam

viup s

$. VL

cem procuretur ( nam lomo rigat, & plantat

pf A

MOTIVA

duntaxat, Deus autem dat incrementum, te-

*

4

*

61210&4

Cor.ff,

fte D. Paulo) hac autem gratia tanto certius 1.

Y O.

cejïias : Quia ex operibüs; jufïifiöatut

& copiofiusobtineatur, quanto gratior eft is,

I.— Ne

homo, & non ex fide tantum, tefte S.

qui eam petit, tanto autem Deo quisque fit

Jac. 2. v.

amorem fuum. ope-

acob. Et haec funt, ex quibus in altera vi-

gratior, quanto copiofius

recte infertur, opti-

244

ta vivere debemus, unde merito hortatur Sa-

ribus Deo gratis teftatur,

$Lu

lomon: Quodcunque poteft facere manus tua,

mum effe proximo fubveniendi med

»

ium ; bo-

norum, id eft, ftatui

füo ac vocationi confor-

]uïk. DL

inftanter operare ; quia ne£ opus, nec ratio.

d ülc.

nec fapientia erunt apud inferos, quo tu pro-

mium operum exercitium.

per£ f

/ el'HS.

"

IV. ite brevitas : quis enim

mendicus, fi

confd.

1 LJ Tim.

era bona funt verze di-

Rex ei thefaurum aperiret ac facultatem con-

4 . ]L Utilitas: Quia op

D

auferendi ex illo the«

V. 8«

vitize fpirituales ad.omni

autiles, tefte S. Paulo

cederet, per unum diem

-dicente : Corporalis exercitatio ad modicum

fauro, quantum vellet, &

L

poffet, vel unicum

momentum abire

fineret, quem non pecuniis

utilis eft ; pietasautem (quam interpretes vo-

lunt in bonorum operum exercitio confiftere)

ex thefauro exportandis impenderet ? quan-

Matth. 6.

ad omniautilis eft. Unde & Chriftus tam

to magis ergo

ceffare non debet manus no-

v- 200

folicite ad hos thefauros, quosnec fures effo-

ftra fpatio tam

brevi vitae ad divitias czeleftes

arandas conceffo.

Hinc merito monet

A

diunt, & furantur, nec zerugo & tinea confu-

comp

L

j

mit congregandos hortatur.

P

Ap

oft

olus: Videte, fratres, quomodo caute

yaic

Si

n

eni

im tam jucundus eft

am

buletis, non quafi infipientes, fed ut fa-

Eph- 5'0

H Sucunditas :

& mili-

operariis, artificibus, mercatoribus

pientes, redimentes tempus, quoniam dies V- 15-»

A

tibus labor ac certamen, quia per eos fe divi-

mali funt.

tias temporales & perituras obtenturos fpe-

V. Secularium fervo

réo exemplwn $ flc-enim

illi die no&tuque a

laboribus non ceffant, ut

rant; quanto magis jucunda accidere debet

operum bonoru

m exercitatio, per quam verze

honores & opes, & Vo

luptatés perituras ac-

& szeternum manfürze divitize fpirituales com-

quirere , fruique iis poffint, qui facere non

& hi

deberet homo, ut seternas opes, ac volupta-

hrg,

arantur.

,

LUPT

IV. Dignitas: Sienimin

hac vitatanto quis-

tes, gloriamque con

fequatur ? O utinam . non

uc. t 6 E

que dignior cenfetur, quanto propius digni-

cum veritate dici p

oflet: Filii hujus faeculi L

Jucis in. generatione fua ** 8

tate füa ad Regem vel Imperatorem accedit,

prudentiores Filiis

quantoque majo

r horum amicus creditur ;

funt.

uantam bonis ope

ribus dignitatem ineffe ne-

folahomo proxime ad Deum.

. $. VIlI.

Ied s

cefle eft, per quae

.

um

accedit, & ami

cus ejus cariffimus efficitur. .

*

ASCETICA.

V. Fuiitas: Cumeni

m Deus, tefte pio Àu-

enfet, ex quanto quis agat,

ia funt praecipua, quae afceta de bo-

thore, magis, p

-I. Tr

nis operibus noffe, aliisque bene in-

quam opus quo

d facit, facile patet facilli-

culcare debet.

Primus eft, ut bene cogno-

Matth. 11.

murm cuique

efle ,

bonis operibus vacare ;

v. 36*

fam Chriftus onus fuum leve,

fcat, quaenam con

ditiones ad opus bonum

quam ob cau

requirantur, fcilice

t, ut quoad /ubflantiam fit

& jugum fuave effe dixit.. .

faltem indifferens : quoad modum fiat cum

T& ymL

debita diligentia & circumftantiis : & quoad

finem fiat propter finem füpernaturalem. Quod

MED I A.

nonnulli brevius expreflérunt, dum dixerunt :

& Creg. [.

or Dá : nam, ut S. Gregorius ait, nun-

Omne tulit pun&tum , patitur qui femper ;

^hom. 5. in

A"

Lt

quam Dei amor eft otiofüs ; operatur

agitque ,

MpudDy

Fv;ng.

enim magna, fieft: fi vero operari renuit,

Que wult, quove modo

amor non €it.

—

quia vult.

vult Deus , G

n thüf

Dredenb,

fi enim temporali-

2'c-6. q

II. mor füi Ordinatus :

De primo

uidem teftatur Theodoretus his Theodor.

l, g.collat. bus divitiistantopere inhiamus, ut per eas no-

eum amat,omnia alia defpiciens, orat. de '

bis bene fit in hac vita; quanto magis operi-

verbis : Qui

Shtn,

& eum folum, qui amatur, re

fpiciens, illius cu- ii

mt.»

bus bonis ftudiofe vacandum eft, quae effi-

ram, & füuam in eum fervitutem czeteris prae-

N

'ciunt, ut nobis in hac & altera bene fit.

fert ompnibus, illafolum dicens & faciens, q

ua.e'

Hmc merito B. M.echtildem*. cam quondam

el,

-'n

A

r

JTitulus xCV J. Benum.

607

eiquem Aænaffv:,placent,& gratia funt; & abhor-

ret omnia, quaecun

gradus, teftatur apette SA. k

aurentius Tuftin. S.Laur. Juf

8; Petrus

ipfum etiam fentie

que ille prohibet. Quod

dum ait. Rarus profe&to repó

ó

r

itur,

qui folo te- d« compl.

Barm, 1

ns B.Petrus Damian. ait:

ftimonio contentus fit divino. H

! hrift.

CP. 30

: Unum eft, quod mens cujusque fidelis debet

oc probatif-

nerf. col.

folerter attendere,

fimorum virorum proprium elt,

qui in luce

9

& intra femetipfum foli-

veritatis gradientés introrfus, )

cita femper inquifiti

one verfare, fcilic. utrum

placere concupifcunt. |

eo *;gzntuxn

placeat Deo , quod

agit: & an.

ejus vita vel

IV. Alterum eft, u

operibus Deus delectetur ;

t magnum de ejusmodi

quidquid homo faciat, fi

quid enim prodeft,

bonis operibus zeftim

ationem concipiat, quam

hoc non

placet Deo;

quidem haud difficul

ter hauriet, fi certo fibi

5icut enim, inquit Stapletonus,

qui aliquem

m vitam

invitat, parat ftudiofe cibos,

non fuo, fed ho-

perfuadeat, optima

qualis eft, quze

fpitis palato gratos ; fic fi

optimis operibus abundat)) e

e fanmumn, quem.

VitaP.Bal.

Deo per opera no-

Deo exhibere poffümus ;

cultum :

thaf. Alv

Itra placere volumus, ea o

portet facere, quze

Jfammnum s

ipfi grata, non quae

noftris cupiditatibus ac-

quod nobis ipfis hac in vita procur

are poffu-

Com;.

f

€.21,&45,

cepta funt.

mus, gaudium: & [ummum denique,

quod de-

Porro ut cognofcamus,

quae ipfi

functis zeque ac viventibus praeítare

potfümus,

grata funt, tres habemus Su

periores, qui id

auxilium.

Indicent

ut bene notavit Joannes

Ximenez

. V. Tertium eft, ut medium idcïnikeumv' & ef-

Secietatis Jefü Coadjutor) Deum in coelo,

ficax norit,

quo in ejusmodi bonorum o

Superiorum in Capitulo,

rationem in capite ;

rum exejrcitio juvetur,

p

$ Laurent. nam,

ut 5. Laurentius Ju

ftinianus ait, homi-

quale quidem prze re-

Juft. e. 24.

nis ratio,

cum fplendore illufiratur fa

liquis zeftimatur,

fi ita hoc exercitium aggre-

de diíc.

pientise,

diatur ,. ac fi dies

quilibet aut primus conver-

perf, mon

& divino appropinquat lumini, eft

quaedam

fionis, aut ultimu

; €onít.

[

jpiritualis regula, & ma

giftra virtutum, per

S vitze effet; quorum medio-

quas quid rectum,

rum primum S. Antonius fuafit dicens : Hoc Surius to.

quidve obliquum verfetur

fit primum cunctis in commune mandatum, ?- P- 366.

in corde, quid agen

dum,

& quid omittendum

fit, fufficienter intelligit.

Ideo Chrifti legiti-

nullum in arrepti propofiti vigore laffefcere,

í

musfervus, & perfectioni

fed quafi inci

plentem debere femper augere,

S amator nunquam

quod coeperit. Alterum S. Bafilius fuggeffit S- Bsfil. ia

cellet, rationis judicio virt

utum actus exami-

nare, ne incuria diícretio

nis , vitium fub vir-

dicens : Semper ante oculos tuos verfetur u]- intru&.ad *

l. fpit.

tutis velamine ad opus exeat. Sed & S. Bafi-

timus dies. Cum enim diluculo furrexeris,

$.Bafilius

ad velperum te ambigas pervenire: & cumin

;t. 7. de

lius teftatur,. Deum per naturze legem, boni

prafcript.

malique rationem nobis indidiffe, fui Domi-

le&ulum ad quiefcendum membra tua pofue-

phl 5,'

nam, aurigandi gnaram ,

ris, noli confidere de lucis adventu, ut facilius

"m

Inam.

& re&ricem opti-

te poiïis'refræna're ab omnibus vitiiis,: :

II. Quod vero etiam

eo modo , qui Deo pla-

$

$. IX.

cet facere. nofira debea

mus, fat clare indica-

vit Apoftolus, dum horta

tus eft, ut effemus

CONCEPTUS PRJEDICABILES,.

abundantes in bono o

pere femper, id eft, ut

'$. »Bäülius

5. Bafilius exp

licat, m

. hx occafione the

matis: Tbefourisate vobis

jn reg.

mur opus Doniini,

ajore ftudio perfequa-

—— tbefauros in.celo :

poffunt bena opera Matth. 6.

brev. 290.

uam ea , quae vulgo funt

thefauro comparari.

( t6

*

*

inftudio apud homin

es; fienim idem Ápofto-

Tum : ficut enim in th

I. Propter veritatem ope- v. ao.

lus Dominis carnali

bus voluit ferviri non ad

efauro res valde varize

H

reperiuntur ; ita vita quoque noftra variis

oculum, fed ex animo, cum timore & tremo-

operibus, ab obedientia ac Dei vol

re, fimplicitate & bona voluntate,

quanto ma-

Ícriptis, abundere debet.

untate prae-

gis ab homine Deus in fuo fe

rvitio fimilem

2 P?',aprer anäiquita-

&Kecl. 33

diligentiam requiret. -

tem: quia ficut thefaurus e

ft pecunia, vel aliae

V. 23.

H

Hinc per Siracidem

fimiles res abfconditze a 1

ongo tempore; ita

hortatur :

In omnibus |

operibus tuis praecel-

ab antiquis jam Patribus

leus efto.

ac Majoribus bona

Ill. Quod denique etiam

opera jam funt exercita,

& nobi

S pro thefau-

facienda fint ope-

ro, id eft, ad imitationem reli&a.

Propter pra-

ra, quia D EO placent ;

pulchre imprimis in-

flantiam vel valerem :

dicavit S. Bernardus, d

um ait, ex intentione

quia ficut thefaurus divi-

rectitudinem operis, vcl

tem-& beatum, omn

ibusque bonis affiuentem

ut ex facie pulchritu-

facit hominem ; ita

id ipfum multo copiofius

dineni corporis zeftimari.

Duo autem in in-

& fublimius bona o

pera faciunt, uti facile fu-

tentione ( quam faciem ani

mae effe diximus)

neceffaria requirüntur;

fius oftendi poteft. Excitentur

proinde Au-

res, & caufa, id eft,

tanquam duzegenzse,

ditores, ut nulli labori percant i

n hoc thefau-

quid 1ntendas,

& propter

ro comparando, & effodiendo.

quid. Et ex his fane duobusani

mae vel de-

cor, vel deformitas judicatur.

TL Ex occafione thematis: Opera enim illo-

Apoc. ls.

Lud.G;'an.

opus, tefte Granatenfi

Illud porro

vumn [equuntur illes : poteft n

arrari & explicari v. 13.

apudDrex.

; eft Deo gratiffimum,

Parabola Barlaami de ami

in amufíi 1.

quod folis eius oculis

confpicuum, ei,

ui

Co, qui ad . judicem

2'-0-6- q-60

f

operatur, nec utilit

ati, nec honori, fed nec

citatus, tres, quos habebat

; Amico$ rogavit, ut

voluptati eft, nifi ho

fecum irent ,

& apud judicem defenderent ;

jheodof;

caufa fit fattum.

€ folo nomine, quod Dei

quorum primus

$. Bern. f.

E contrario vero juxta S.

bat) nonnifi indui

per quem divitias intellige-

de obed, &

Bernardum

; infipida Deo, & quoddammo-

Ium aut veftem,

qua honefte

jils

do infulfa

tegeretur, obtulit: alter (per q

uem conían-

?I,I.

- nifi omniu

m

eft noftra obedientia vel patientia,

guinei fignificantur ) nonnifi ad domum us-

. quze vel agimus, vel patimur,

ipfe fit caufa,

.. Quàm autem fübl

que judicis, feu fepulchrum, commitrabatur :

R, P. Lobn. Man. Dibl. Tun. H

imis fit hic

tertius, quem minime fibic

A

oncüiare ftudebat,

06002

(opera

/

—

6og:

. Bübliotbecae Makilalis Conci&natoriæ

(opera bona puta?) usquead judicium fecutus

induratas manus haberet; fic' neque Deu-$

eft, fortiterquedefendit. Excitenturproinde

alios in ccelum- admittit, nifi qui in boniS

Auditores, ut hunc velut finceriffimum ami-

operibus ftrenue fe exercuerunt.

cum pluris aeftiment, & ante omnes fovere

,

- Utilitas.

pér frequens exertium ftudeant.

V. Chiromantrze ex nmianibus homini : 'pro- Lyreus

N Matth. 25.

II], Ex occafione thematis : Prudentes eero

V. 4

acceprunt oleum in vafis füis eum lampadibus : pof-

peram ei vel adverfam fortunam annunciant ; l.t.

funt bona opera oleo comparari, lampas vero

verius tamen ex operibus bonis manuum vel .

mentis, felix ei ftatus zeternitatis preedicitur.

anima dici. Et 1. quidem neceffitas bonorum

operum oftendi, quod fcilicet, quam parum

VI. Ariftodemus, cum uxor ei geminos fi- Ibid,

lumen fine oleo aut fimili materia nutriri, tam

lios peperiffet,, ut de haerede, regni Lacedz-

monici judicare poffet, atque adco quis pri-

parum lumen glorize & vifio beatifica fine bo-

nis operibus confervaripoffit. 2. Oftendi po-

mogenitus effet , intelligere, ex infidiis arbi-

ïä

teft gaudium, quod ex lumine glorize per ole-

tros obfervare juffit, quem ex geminis mater

rimum uberibus admoveret , ulnis excipe-

um bonorim operum accenfo vel obtento ori-

;ï

tur, ubi fufius nuptiarum coeleftium, & bea-

ret, ofculis diffuaviaret, ficque ex hifce judi-

titudinis zeternae jucuniditas explicari poteft.

ciis primogenitus innotuit. Simili modo etiam

nofter erza Deum amor, & primi amici ex

3. Oftendi poffunt mercatores, qui ejusmodi

oleum vendunt, id eft, occafiones variae bono-

operi

bus cognofcuntur.

.

.

ruim opérüm exercendorum proponi poffunt,

" VJI. S. Gertrudis divi

nitus edo£ta eft, quöd L4 infin,

quandoque aliquis fcribit, vel alios docet ea 13«

atque ad illas folicite ap

J

prehendendgg Audif

tores ?xcitafi. ;

intentione, ut laus Dei per hoc promoveatur,

NEEDEUTUTUNUER

fj

& profe&us animarum , tunc omnis profe-

X

&us, quem unquam aliquis ex illa doctrina

LANEA.

vel Scriptura etiam poft mille annorum mil-

'MISCEL

lia confequatur, cedit in illius falutem, qui fua

«. -Qualitas.

intenüqne hoc Pgimitgs Domino libavit,

Lyreus!, [.

L

;cclefia, dum ; Epiftolam 'recitarii m iniiï*'a

1. apopht.

? jubet, non

fruftra manus libro applicart

i4.

raecipit, ut fignifice

t non füfficere audire Ver-

b

candam ef-

um Dei, fed etiam manum appli

AUTHORES.

fe, id eft, opere complenduim, quod lectum eft.

Levit, 1.

IL Olim in veréri Téftamento non offere-

—

c&läus Lancizius o/pufc. 3. c. 3. & 9. &

V. is.

bantur pulli , nifi retorto ad collum capite,

opufc. 5. €. 3. &;opu»fc. 1o. c. &. ;tem

S Greg.

circa quem ritum S. Giregorius ait: caput ad

opufc. 11.C. 32. &c. 17.

;

*

ho. 7. in

eunulas retorqueri praecipitur , ut ea, quee

II. Hadrianus E:

12eus m apvbpfþt.w S. [gnatii

k Ze(:h e

dicis, facias, & os ad opera conjungas ; quid

]. r:apopht. 14-

$. Profper

III. Thomas Stapletonus text. 3. & 5. in

apud Lyr.

enim ait S. Profper, agat donum dile&ionis,

L

fi benevolentiae folicitudo non vigilet.

Dom. 7. poft. Pent. & text. 7: in Dom. 12. poft

-H Maximum hoc eft officium Sapientize,

Pent.]tem text. 2.in Dorn. Septuag. -

Seneca ep.

-

20»

& ]

D

udicium, ut verbis opera. concordent, ut

IV. Hieremias Drexelius in amuffi feu re-

& ipfe par tibi ubique,

ibidemque fis. Quis

&a intentione l. 2. c. 1.

V. Henricus Engelgrave p. . Lucis Evang.

hoc praeftabit ? pauci, aliqui tamen.

embl. 39.

LE

$

dNece[fitas.

VI. Matthias

Faberconc. 3. in Dom. . pöft

to Romanüs neminem in civem Ro-

Pent. & conc. 5. in Dom. 11,

Enge!gr.inl : IN Ca

poft Pe?t. Óem ^"

Luce

" manurm ad

v

m,i;tebat, nifi qui callofas & laboge

conc. I. in Domf Septuag. :

Evang.

00990009000009099909

D js

999909

!

Vm

"TITULUS CVIL

$

M

OR KA CECI E l

à

do oras, cum Deo loqueris. 'I;'ufïusB'. Bal-

-' 9; -Ic |

QUOAD ESSENTIAM.

thaf. Alvarez Soc. Jefu orare, eft fpiritum fu-

um ad Deum elevare , eique res fuas omnes

JDefinitio.

familiariter, magnaque cum reverentia com-

lT;m

municare , ficut folet amicus cum amico,

M

S.Damaíc.

ft elevatio men*?t-z'.s ad Deum, ut eam S.

cui fidit — Ex quibus definitionibus. Lu* Ludov,:

dovicus Granatenfis fequentia colligit prae- Gran. 1. ,

Ndà

1.3.defide,

^ Damafcenus definit.

m

S.Auguft.

E

guftinus, eftlocutio ad Deum : quando

'conia orationis.

Oratio eft Elevatie animze de orate

nt:9€ 1e

Comeml

ln PL$g$.

*

enim legis, tibi loquitur I?eus : quane

fupra fe, & fuper pmniav, quae creata fu

nie

€-

Til CF Oratio. : 5

ödäj

Unuio cüm Deo, & in F»memïdüm immenfe mem, quze eft iiafpe&io rei fine difcurfa.' ^ De

3

fuavitatis & amoris Divini pelagüs immerfio. quibus fic lo

quitur Hugg de S. Vic&t. Coglta- Hugo 1, 3

Oratio eft Exitus animiadrecipiendum Deum, | tio va:

g

a inceffu femper huc & illuc divertit, de sni. *

cum venit ad illum : trahit eumad fetanquam | fed meditatio deftinata promotione femper in

.vicinum : hofpitio excipit infetanquam infuo ulteriora tendit: Contemplatio autem eft li-

t

t

templo: ibi poffidet eum, amat eum, & fruitur bera mentis perfpicacia in Sapientize fpecülo

eo. Oratio eft Statio animze in praefentia Dei; cum admiratione füfpenfa. Meditatiónis eft

& Dei in preefentia animze, dum afpicitille perfcrutari occulta.

Cplïte;pglaþiox'lis ad-

il

animam oculis füae m

a*

ifericordize , & heec '"mirari pgr—fpicüäg

Deum oculis humilitatis , qui afpe&us eft

[

"u

majoris fecunditatis & virtutis, quam ille om-

BU

nium Stellarum & Planetarum coeli. Oratio

N ;'Magnm;-z de Deo

€

J

eft Catbeira fpiritualis, in qua anita fedet ad

Iusque þe:fe&iorkaeï ac digüi* 3

,pedes Domini, audiens do&trinam eJus, & re-

taté a Limationem concipere.

j

VI,-Ob easdem perfe&tiones eum

laudare 655 be- I

cipiens inffluentias mifericordise ejus, dicens

fa.G, v. 3

cumSponfa inCanticis: Anima mealiquefacta

nedicere , ad imitationem Seraphinorum cla-

mantium.: San&tus, San&tus, Sanétus, Domi-

eft, ut dile&tus locutus eft. . Ibi accendit eam-

Deus füo amore, & ungit fua gratia, quae fic

nus Deus exercituum, plena eft omnis terra

gloria ejus.

R

m

uncta & elevata in Spiritu contemplatur, &

V

. 40 infm.

contemplando amat, & amando guftat, & gu-

VIL. Per cantica fgi

Qit'uc"kzlia gaudium fuum) de Apo&, 19.

14

jus gloria ac bonitare conceptum profiteri ,. ad mo- V. 6

ftando quiefcit, & in ifta quiete omni fruitur

gloria, que in hoc mundo haberi poteft.

dum Sánctorum dicentium : . Alleluja, quo-

niam regnavit Dominus Deus nofter omni-

Oratio eft cibusanimse; delicie & amplexus Dei ;

ofculum pacis inter Sponfum & Sponfam : Sab-

potens. Gaudeamus, & exultemus, & demus

loriam ei.

batbum lpirituale, in quo Deus dulciter requie-

LVIIL. Eundem

h

j

d

*

orar

fcit : Domus faltus Libani, in qua verüs Sa-

e ; feu Autlmrem ,omj— beid.. V 4;

nium bonorum voce, & exteriori corporis

lomon füis fruitur deliciis cum filiis homi-

s

fi

t

num. Oratioeft Speculumclariffimum, in quo -

übmiffione confiteri, ad imitationem viginti

Deus cognofcitur , cognofcitur & homo cüm

quatuor Seniorum cadentium & adorantium

. Deum fedentem fuper thronum, & dicentium

omnibus fuis nzevis, imperfectionibus & mi-

feriis.

Oratio eft. exercitium quotidianum

Alleluja.

IX. Gratias illi pro. beneficiis accgotis agere, & Apoe, 7,.

multarum virtutum , mortificatio appetituum

fenfualium, fonique omnis boni propofiti &

propterea benedicere, ac dicere cum iisdem V: 12: -

Senioribus : Benedictio, & claritas, & fapien-

defiderii.

Oratio eft lac incipientium, cibus

proficientium, viaticum peregrinantium, por-

tia, & gratiarum actio, honor & virtus, & forti-

P.

tudo Deo.noftro in fzecula fzeculoruim.

;u; periclitantium ,' adiminiculum. triumphan-

tium. Oratio eft medicina infirmorüm, gau-

- .. d fünilem benedittionem creaturas invitare, Dan. 3. v,-

juxta exemplum trium puerorum' Chaldzeo- 57-

dium affli&orum , fertitudo debilium , reme-

aiun peccatorum , deiciatio juftorum , auxi-

rum in fornace exiftentium, & dicentium: Be-

nedicite omnia opera Domini Domino : laü-

lium vivorum, fifragium mortuorum, & com-

:

date & füperexaltate eum in fzecula.

mume totius ecclefice /ubfihum. ^ Oratio eft

XIL .Deum in Sanctis fuis laudare, juxta illud Pf. 150,

p»iaregalis, per quam ad cor Dei ingredi-

Davidis: Laudate Dominum in San&tis ejug. V t-

J

mur, primitie Tuturae glorie : manna in le ha-

bens omnis dulcedinis. fusvitatem :: & /cala

XIJI...Varias:ab eo gratias és' dona. petere, juxta Lue. t1.'

MH

illud Chrifti :: Petite, & accipietis, quaerite, V: 9.

]acob, per quam Angeli afcendunt portantes

fupplices noftros libellos ad Deum, & defcen-

& invenietis, pulfate, & aperietur vobis,

dunt reportantes ad nos negotiorum noftro-

XIII Dioinas ejus perfediones , aut "y[l. e a Gen. 24.

vite Chrifli 6$ San&orum cum conveniemtibus af- v 63.

rum expeditiones.

f'ettibus . &^ imitationis: propofttio meditari , juxta

N

Definitio.

*

exemplum lfaac deambulantis per viam,

quze ducit ad Puteum , cujus nomen eft vi-

Drex. in

II. Dividitur potiffimum in voc

aleil; é9 men-

ventis & videntis, & e

Rofis mar4alem. — Vocalis dicitur, quze non animum tan-

gredientig ad nieditan-

dum in agro.

P. 1^€ 9.tum, fed & linguam occupat, quàndo fcilicet

2.

animus & lingua, velut gemini legati, fe Deo

- XIV. Kasdem p

e?fe&z'mes aut : "yfleria cuin ad- Pf 33.yv.3,..

miratione && Spiritus [uaitate absque difcu» fu con-

fiftunt, & caufam fuam juncta. opera pero-

templari, juxta iilud Davidis : Guftate, & vide-

rant. Mentalis eft, quae lingua filente cor evo-

cat ad fecretum cum Deo colloquium.

te; -quqni-am fuavis eft .Dom-inþus.v

lIL Vocalis fubdividitur in Publicam , que

, Gradus. |

nomine totius populi in ecclefia a facerdoti-

bus peragitur, quod fit, dum Horas Canonicas

XV. Primus eft þum labore & difficultate

recitant, Et Privaiam, quam finguli privatim. mentem ad Deum elevare & precari.

uocunque loco peragunt, juxta monitum S.

XVI. Secundus eft, magna cum felicitate

1. Tim.2- Dauli : Volo ergo viros orare in omni loco.

& delectatione mentem etiam inter ipfas oc-

äicl;. de S.

IV. Mentalis fubdividitur in fimplicem Co- cupationes ad Deum attollere, ficque imple-

niti

ft momentanea cujuspiam re illud Ch

3

ia l dT

Vi& 1.1.de8?fationem , quae e

Lut.- l 89 A

Contemp. rei conlideratio. — Aeditationem, quae eft fedula | deficere.

rifti : Oportet fempgþ orare, & non

*

(

V. T.

k o

6.

, t

& affe&uofa rerum rimatio : & Contemnplatio-

-

Eeegg

XVII.

l-d.

IBiblibtbete Manualis €oncionatorie

616

—'XV.II; Tertius elt in [tali elevatione pafïïve

XVII Loquar ad Dominum

'

e magis, quam active habere, quemadmodum

fim pluvis & cinis.

meum, cum

v.127.

P

Vit.l.5. €. de S.Ignatio Ribadeneria teftatur.

$.

)

"lttentienis,

'(

$1

XVIII. Orabo fpiritu, orabo & mente.

t,Cor. à4.«

XIX. Spiritus eft Deus, & eos qui adorant

V. 15,

JO.[* .'IQ.

E.:-x' S SCRIPTURA ..

eum, in fpiritu & veritate oportet adorare.

g. RegO 7.

TA A)

XX. Invenit fervus tuus cor fuum, ut ora-

;

V. 27«

)h

- Qualitas Preparationis.

ret te oratione hac.

XXI. Defcenderuntque volucres fuper ca- Gen.1 $. Y.

te orationem praepara animam tuam,

davera C

,

]zcsV

v- .30

n ,fac:rifi(:ium oblata) abigebat egs "

16

Deum.

& neli eITe quafi homo, qui tentat

;

Abram.

Prov. 1&.

II. Hominis:

e

Ferwis. ;

'ft animagm przeparare, & Dþ-

Vo' l.

mini gubernare linguam.

-

.XXII. Deprecatus fum faciem tuam íÍn to-Pr. rig.

Pc IQ.Vs

III. Defi

"

^

derium pauperum

exaudi,vint Do-

to corde meo.

3

v. 58. 4

9141

57.

minus: p

XXIII. Dirigatur oratio mea ficut

Pf.

auris tua.

ræparationerp yt—:ordis 'eju?' *audiv;'t

: incen- :

» l

f 4..

l3

fum in confpettu tuo.

h r

Perfeverantie,

5

*

| 4 Ed'ei; :

Luc.ig. v

Jä.y ' [] y.s.

IV Siquis ve

ftrum indiget fapientia, poftu-

XXIV. Oportet femper orare, & non defi-

1

let a Deo, qui dat omnibus affluenter, & non

cere.

improperat, & dabiturei. Poftulet autem in

XXV.

Hi omnes Difcipuli erant perfeve-A.&- 1. V,

Jp.16,

rantes unam terin oratione, cum m

qlierl bus 4

fide nihil haefitans. Qui enim haefitat, fimilis

& Matre Jefu.

"

Mat. 1

il

eit flu&ui maris, qui a vento movetur, & cir-

XXVI. Etfiille perfeveraverit pulfans, dicoUuce 11»

cumfertur.

Non ergo exiftimet homo ille,

B !

vobis, etfi non dabit illi furgens, eo quod ami- ": &

t

h

SOh- 1 60

quod accipiet aliquid a Domino.

cus ejus fit, propterimprobitatem tamen ejus

V. Omnià quzecun

*

Í

que orahtes petitis, éle-

UT

Ys 24.

dite, quia accipietis.

furget, & dabit illi, quotquot habet necela-

—

xios. .

$p6 :

)

Z]ïduimtis. "

lii

Phónv9. Vl. Speräie in eo omnis: Ic(l)ngregätiäfï pm

XXVII. Non impediaris orare femper.

- Ecc;l.la,

puli, effundite coram iilo corda veftra :

. 22.

lj

adjutor nofter in aeternum.

:

' ïlQþuS

XXVIII. Vigilate omni tempore orantes, Y

uc.91.

ut digni habeamini fugere ifta omnia, quae fu-

v: 36.

Thre. 5. v«

VII. Bonus eft Dominus fperant

tura fünt, & ftaré ante Filium hominis.

j

29.

lum, animze quzerenti illum.

d

ibsin i

TOb. 4' v.

IfJH

| jo. 3.v

VIII. Cariffimi, fi cor noftrum

ron.repre-

XXIX. Omni tempore benedic Deum, &

e

)j

21.

pete àb eo, ut vias tuas dirigat, & omnia con-

henderit nos, fiduciam habemus ad Deum,

filia tua in ipfo penmaneant.

XXX. Oratione inftate, vigilan

]

COIOm 4

fb v,

& quidquid petierimus, acpipiïemus.ab eo..

:

tes m ea, in

Ve 2«

Charitatis,

gratiarum aétione,

- Temporis.

Pf. 56 v.7.

IX. Subditus eRoDomine, &'.ora* eum -

M g. v.1.

X. Ecce non abbreviata manus Domini, ut

| XXXI Cor füu

m tradet ad vigilandum di- Eccl. $9.

luculo ad Dominum, qui fecit illum, & in * *

falvare nequeat : neque aggravata eft auris

confpe&tu Altiffimi deprecabitur. ,

ejus, ut non exaudiat : fed iniquitates veftrze

- XXXII. Oportet praevenire folem ad be-SP- 16-v.

diyiferunt inter vos & Deum veftrum, & pec-

cata veftra abfconderunt faciem ejus a vobis,

nedictionem tuam, & ad 0:3tionem lucis te?*

Det i

13

adorare.

neexaudiret; manuenim veftrze pollutze funt

XXXIII. Anima mea defideravit

fcin "no-ïf-?-5- Vs 9»

fanguine, & digiti veftri iniquitate.

"Thr. 5. V.

-XL Oppofuifti nubem

&e, fed & fpiritu meo in praecordiis meis vigi-

Í

33R("7

M

ne tranfeat oratio.

( peccatorum ) tibi,

labo ad te.

)

*

XXXIV. Media

n

locte Turgebain ad confi- f*f- 11g. v

Je9.—31. XII. Scimus, quia peccatofes Deus nonau-

dit; & fi quis cultor eft, & voluntatem ejus

tendum tibí füper judicia juítificationis tuse. ??*

facit, hunc exaudit.

"A ffli&tionis. .

JO.cl s v.7.

XIII. Si manferitis inme, & verba mea in

"A0 V Bond

eft oratio cum jejunio.

* l Tob. ! 2- v-

8

vobis manferint ,, quodcunque volueritis , pe-

XXXVI. Scitote, quoniam exaudiet Domi-

Jud. 4. v.

tetis, & fiet vobis.

nus preces veftras ; fi manétes perfeveraveritis

E B4

K

in jejuniis,& orationibus in confpectu Domini.

Hunilitatis.

XXXVII. Operiantur faccis homines, & ju- J91-3-V-8»

v. 16,

dud.c9.

XIV. Humilium & manfüetorum femper

menta, & clament ad Dominum in fortitudi-

tibi placuit deprecatio,

ne, & convertaturviraviafua mala. Quis fcit.

Eccl 35.

XV. Oratio humiliantis fe penetrabit nu-

fi convertatur, & igznofcat Deus.

,

'V- SH-

XXXVIII. Noli metuere Danie

- bes, & donec propinquet , non confolabitur:

1: quia exD- 1€, .

V. 12«

& non difcedet, donec Altiffimus afpiciat.

die primo, quo pofuifti cor tuum ad intelli-

f:fh Y

PI. 101. v.

XVI. Refpexit in orationem humilium, &

gendum, ut te affligeres in confpedu Dei,

1.

non fprevit preces eorum.

exaudita funt verba tua,

Pre

t

€-

F iiul?ü CZ1. Oratio. .. -

611

Wv.

- Prp quibus.

LIV. Quoniam 'ad te orallao, Do

3

mine, manePr, s. v. s.

exaudies vocem

.

i [Tim. 2. XXXIX. Obfecro igitur primum omnium

yidebo.

'mgam, Mane aftabo tibi, &

V.j l $

fieri obfecrationes, orationes, poftulationes,

t l4,

LV. Confurge, laüdä in noGe,

in prin.cipio Thren. 2.

Ó

.gratiarum actionés pro omnibus hominibus,

(w

vigiliarum : effunde ficut aqua

m cor tuum V. 19.

P

ro Regibus, & omnibus, qui m fublimitate

ante confpectum D

x

Y A

funt conftituti.

s

omip,i-; leva ad eum ma-

C1 ^

Luc. 6 V.

nus tuas.

h

28.

XL. Ego dico vobis: Diligite inimicos ve-

.LVI. Sedebit folitari

E

ftros, benefacite iis, qui oderunt vos, & orate

:

us & ta,ceþit, quia le-Thren, 3.

Ms,'

pro perfequentibus & calumniantibus vos, ut

vavit fuper fe.

V. 2g.

fitis filii Patris veftri, qui in coelis eft.

LVII. In Juftificationibus

| tuis mEditabor,

Jac. 5. v.

non oblivifcar fermones tuos.

]

Pfal 11 fi."

WE

36.

.XLI. Orate pro invicem, ut falvemini: mul-

'LVIII. Teftimon

A

tum enim- valet deprecatio jufti affidua.-

ja tua meditatio meà "e&,"lth V RA

& confilium meum juftificationes tuze.

tg,

In-Cbrifti nomine. -

LIX. Meditabor in

.a

dilexi.

Amandatis tuis, quze ISid. v,4£,

ln

jo.4.v. XLII. Quodcunque petieritis in nomine

13.

meo, hoc faciam, utglorificetur Pater in Filio.

LX. Concaluitx»cfor meum intra me

Jo. 16. v.

, &*ilïPfga,v.b

23.

XLIII.Amen,amen dico vobis, fi quid petie-

meditationer mea exardefcet ignis.

Colapv!

ritis Patrem m nomine meo, dabit vobis.

—Su(AHI-L s

o

Nece[fitas.

307

Jo. 16. v. | XLIV. Petite & accipietis, ut gaudium ve-

EX SS. PATRIBUS ET DOC'?ORIBUS. |

&j

firüm fit plenum.

anlitas. |

ldþ

V. 22.

Math 175. XLV. Hoc genus daemoni

$

orum non : ejici-

»

tür nifi per orationem & jejunium.

atio, fi ipfius naturam feu quiddifätEm S.Clymac,

Matth, 16.

XLVI. Vi

fpectes : ef? familiaris

V. 41

tationem.

gilate, &orate, neintretis in ten-

junttio bominis cum Deo.

(conver/ätz'o ä-þcon- gräx 38.

À

Y

II. Fumilitas & Charitas, fpirituales oratio-5. Lcur. '

Utilitas.

nis fünt alee, quarum remigio usque ad inte- Juft. de

riora ingreditur velaminis, ubi verbum in fin

u caít. con.

nub., c. 22.

Luc.t11. v.

refidens paterno seterna virtute generatur.

d.

XLVII. Si ergo vos, cum fitis mali, noftis

liI. Ille veram DEO orationem exhibet,S Greg ín

22

L

bona dona dare filiis veftris, quanto magis

n

Pater vefter, qui in coeliseft, dabit S

»

qui femeti

pfum, quia pulvig fit, humiliterc 1. Job.

*

piriturq

videt.

bonum petentibus fe.

IV. Orare oportet reverenter, tam mente, S-Bemävfd

bv

I-f.ïgo. V.

XLVIIL. Plorans nequaquam plorabis : mi-

19.

ferans miferebitur tui : ad vocem clamoris tui

uam corpore, id eft, humilem debet reveren--in regil

tiam fervare interius, & exterius ; parum quip-

ftatim, ut audierit, refpondebit.

P

e

prodeft orare ; & caput inclinare, atque pe-

IOb- B- v.5.

XLIX. Tu fi diluculo confurrexeris ad

à

us exterius tundere, nifi orans

x

),

Deum, & Omnipotentem fueris deprecatus,

*

inclinet, & !

fi mundus & rectus incefleris, ftatim evigilabit

humiliter interius mentem. .

V. Magna prorfus eft orationis virtus, di-S. Laur.

ad te, & pacatum reddet habitaculum Juttitize

2

CCL 390

6

4tuæ.

yino confpectui oblata per Angelos, fi tamen Juft. de.

fit charitate ignita, fide plena, intentioni re- Perf. grat.

&ae fübnixa, humilitate fociata, a deli&ctorum * ! *

Ip' lduV-

- Dignitas.

lordibus im

,

rata.

7

polluta, bonisque operibusi deco-

Deut.4.

L. Nec eft alia natio tam grandis, quze ha-

v2

beat Deos appropinquantes fibi, ficut Deus no-

.. VJ. Perfe&a eft oratio, cum präces. ju&itiä—þhgeniüs

,260 V 9'

commencdat.

5

in £, 16,..

fter adeft cunctis obfecrationibus noftris.

S. Lauf.

3, Reg. g.

LI. Ergone putandum eft, quod vere Deus

VII. Omnipotens Deus orationem iïlius in

Juft. deor,

V. 27.

. habitat füper terram? fienim' coelum, & coeli

tribulatione non audit, qui illius preecepta

C. 4..

EII'I"

in operatione adimplere contemnit : . di-

,

*coelorum te capere non

poffunt, quanto mi—

gnum quippe eft, ut ab ejus beneficiis quisque

*nus domus hæc 2

fit extranens , c

ujus juffionibus non vult effe

1ubje&us.

*

Obom'v'

J'ucunditas.

VIII. Omnes male viv

äntes, etíi lingua ta-

d. 4v

$zp g.v. — LII. Intfangïin domum meam conquiefcam

ceant, vita Domino maledicunt

uid prodeft, $. Aug. in

16,

cum illa ( Deitate ) non enim habet amaritu-

quia hymnum cantàtlingua tua,

í

facrilegium Pf 102.

exhalat vita tua ?.

nb

'dinem converfatio illins, nec taedium con-

IX. Si vis benedicere Domino, fac verbum Idem«-

'viäïus illius, fed leetitiam & gaudium.

ejus, dicit enim David : Benedicite Domino om-

ses "virtutes ejus, qui facitis voluntatem ejus.

Md?tatio.,

. . Bene odor veftimentorum tuorum, ficut S. Gre

SER

(j, 19

y

Ecd4 v. ^ LIII. Beätüs irir, quiin fapientia morabitur

thuris, effe perhibetur, quia in omnibus operi- « 4« Cant»

2$

-& qui in juftitia füa meditabitur, &in fenfu

bus fuis orat, dum perveniendi inten

M

þioneea,

'€ogitabit circumfpe&i?nem De, -

que gote&, bona operatur.

2

619

gibliotbece Manualis Concienatoriae

n

$. Bonav.

XI. Si Deum ferventer orare volumus, illi fcretionem faporis ciborum, ifte eft, qui com-

j

Pii:g. tripliciter adhzerere debemus, videlicetperfi- plet, quod dicitur: Pfallite fapienter.

n

dem,fpem, charitatem : Fides enim orationem «

XX. Mens noftra coeleftis eft, & tunc o

ran- S.iüd. l. 3. g

do Deum bene contemplatur, quando nullis defumm,

dirigit, fpes erigit, charitas porrigit.

/

bono,

G?!frid!

- — ' Zhttentio (2 ejus qualitas.

;

j

.

terrenis curis aut erroribus impeditur.

;plld

Bellov.

XIL

Non plus delectatur Deus

in orafiorie/

XXI. Vis loqui cum Deo ? attende fis. Vis s.Ephr,.

rbl

fpec. mor.voca]i fine attenfione mentali,

audiri? teipfum prius, quid loquaris, audi. te. a.

i& :

p' 20. di [

quamin garritu

&

c,?(]c dC

85

avium; vel in grunitu porcorum ; orans Pfal-

Nec fic properes, ne fruftra ores. -

mifta dicit Domino : Zntente voci orationis mec,

XXII. Magnam injuriam Deo facio, cum il- s.Bern.1,

f,

Rex meus, & Deus imeus, . Et alibi: Fiant aures

Jum precor, ut meam precem audiat, quaru deanim.

tue intendentes n vocem deprecationis mee : fed fi

ego, qui füundo, non audio. Deprecor illum, € 8-

tu ipfe.non attendis tibi ,

;

ut mihi intendat, ego vero nec mihi, nec illi

Deum intendere tibi ?

quomodo fperas

intendo. Quod deterius eft, inutilia & immun-

£ufebius

5,Bern

XIII. Quomodo prob:

: bitur ,Cöhgiegams,

dain corde verfando, foetorem horribilem ejus

deinté

Emyfl, in

fi a femetipfo cogitationum evagatione di-

afpectibus ingéro.

dem.c

UC;

. XXIII. Unde vos moneo,

dile&iffimi, pure Hemf. a7.

fperfus eft? aut quomodo erit Deus in medio

$ Cart

tui,fitecum ipfe non fueris ? fi deeft ille, qui

femper, & ftrenue divinis intereffe laudibus. in Cant.

Bortott

pofcit, quomodo aderit ille, qui pofcitur ?

Strenuequidem, ut, ficut reverenter, ita & ala-

criter Domino affiftatis, non pigri, non fom-

quomodo fufcitabitur

| Judex, fi dormitaverit

Advocatus.

nolénti, non ofcitantes, non parcentes voci-

'S';Chryi'.

XIV. Cnm amico colloquens cum atten-

bus, non praecidentes verba dimidia, non in-

tome Ie

trad. 9.

tione illud facis, cum Dei autem de peccatis

tegra tranfilientes, non fractis & remiffis voci-

€,22»

tuisagena, & condonationem poftulans, & ve-

bus muliebre quiddam balba de nare fonan-

niam orans, fübindetorpefcis, genibusque hu-

tes, fed virili, ut dignum eft, & fonitu, & affectu.

mi pofitis, fzepe per forum , faepe per aedes

voces fanéti Spiritus depromentes. Pure vero,

mentem tuam divagari finis, ore tuo interim

ut nihil aliud, dum pfalitis, quam quod pfal-

&.Cllm:

temere, inaniterque garriente.

litis, cogitetis. Spiritus fanctus illa horagra-

gu 1

$. Anto-

XV. Unguentum eft oratio, quo fanantur

tiarum non recipit, quidquid aliud, quam de-

nll-p4s.

peftes, & ulcera animee, qu« in fe fuavis eft :

bes, neglecto eo, quod debes obtuleris.

funm. &

Mufcae funt importunse cogitationes volati-

XXIV.. Omnes homines funt ita affecti, utS.

/md. l.4.

EAU

8: $ 8.

les, quee menti occürrunt, quze tunc moriur-

illis ftudeant & opitulari, & attendere, quos €Pift. 12.

Ter,

tur, cum permanent, & odorem perdunt, id

viderint nequaquam dormientes, neque igna-

Don,

eft, deftruunt fuavit

vize deditos ; fed qui ipfi fe praeparant, & in-

"

atem , &;iconfolaticmem

5

poft

orationis. .

ftruunt, & prompti funt ad officii partes pera-

S.Greg.

XVI. Saepe in ipfo orationis

(ücriBcib fin-

gendas. Qua igitur fronte tu poftulare audes,

liv, 16. -

ut dum ipfe dormis, nullaque falutis tuse cura

fnor. C

portunze fe cogitationes ingerunt, quae hoc

19,

rapere vel maculare contendunt, quod in no-

tangeris, infuperabile auxilium coelefte ad te

bis Deo flentes immolamus : unde Abraham

advolet? cumque voto fruftratus fueris, zegre

cun ad occafum folis facrificium offerret, in-

fers?. Praecedant itaque ea, quee a te exigun-

fiftentes aves pertulit, quas ftadiofe, ne ob-

tur, & tunc demum, quse funt auxilii divini

latum facrificium raperent, abegit ; fic nos,

fubfequentur.

cum in aracordis holocauftum Deo offerimus,

Neceffitas.

ab immundis hoc volucribus cuftodiamus, ne

maligni fpiritus, & perverfae cogitationes ra-

XXV. Inftabilis eft bonorum operum ftru-8. Bonzv,

uod mens noftra

piant,

G

Xoii!'erre fe Domino

Gura, quae devota orationis frequentia non defex zlis,

utiliter fperat.

compaginatur.

S.Aug lib.

XVII. Orantes de men

xbris fui corporis fa-

XXVI. .Cum videro quempiam non aman- $. Chryf.

decura

pre mort.

ciant, quod fupplicantibus congruit, cum ge-

tem orandi ftudium, nec hujus rei fervida ve- . t- deer.

€. l,

nua figunt, cum extendunt manus; vel etiam

hementique cura teneri, continuo mihi palam Deo.

eft, eum nihil egregize dotis poffidere. . Et

profternuntur folo, & fi quid aliud vifibiliter

faciant : quamvis eorum invifibilis voluntas,

quisquis non orat Deum, nec divino collo-

SLatre

& cordis intentio Deo nota fit, nec ille indi-

quio cupit affidue frui, is mortuus eft, & vita

Jitis.

geat his indiciis, ut ei humanus pandatur ani-

carens, expersque fanze mentis; nam hoc

l -Qnt, (

Tus ; fed his magis feipfum excitat homo ad.

ipfum eft evidentiffimum argumentum amen-

orandum, gemendumque humilius atque fer-

tize, non intelligere magnitudinem hujus ho-

ventius ; & nefcio quomodo, cum hi motus

noris,nec amare deprecandi ftudium.

corporis fieri, nifi motu animi praecedente non

XXVIL Munus füum ut praeftet, magisS.Augu.

poflint, eisdemque rurfus, exterius vifibiliter

opus eft orationum, quam Oratoris faculcate,

4. de do&,

ut orando pro fe, & pro illis, q

Chrí(tian,

fattis, ille interior invifibilis, qui eos fecit, au-

uos eft allocuflus,

C,

I

*

getur: ac per hoc cordis affectus, qui, ut fie-

fit Orator ante, quam dictor.

j

«

3

y

rent ifta, praeceffit, quia fa&ta funt, crefcit. -

XXVIII. Arbittror, cunctise

fTe mani?eiïuxi, S. Chryf.

$. Anguft.

, t,de

duper Pf.

XVIII. Tunc in toto corde clamatur, quan-

quod fimpliciter impofibile fit absque preca-

orando

85.

do aliunde non cogitatur; tales orationes ra-

tionis praefidio cum virtute degere, cumque

rze funt multis, crebrae

hac vitze hujus curfum peragere. . Etenim qui : .^.

paucis, utrum'nec cui-

quam, nefcio.

fiat, ut virtutem quis exerceat, nifi continen«

Mdem,

XIX. Si qui

s intendaf' ita animam fuam in

ter fupplex ad, genua accidat ei, qui virtutem

omnenm, largitur homini?

XXIX,

fingula verba Pfalimorum, üctät guítus eft ad dj-

Tütulus CV Il Oratio. -

$. C'fxryf. !

—XXIV. 'chlyemtifïïmi. fpmtus €ontinenter

req

L!.df:

puieicat n fiató, qual aáima'recfüls re-

ltl

or, obambulant, obfervantes nos, ut fi quem de-

ficiatur,

i

t

-

9 ^ prehenderint nudatum d

XXX

. dio, protinus abripiant.

:

eprecatipni-s, praefi-

:

VI.. Magn. um negotïum fgabet homoBeliovac

,

bg![ridu

L

tra&tare in curia fummi Regis; anima vero infgec. mor.

XXX. Ceffet oratio, quoties d

eeft näc&fïï tas,

p.'ar lO.

Ult,

apud Nie-

corporis carcere detenta non potelt illuc a-

h P"

remb. 1. i

quoties tibi nullum imminet periculum ipfa

Ícendere : nec coram eo fuà negotiap'rgcm-äfïlb- 3. dift,

E

doCtr. afc

'etiam morte gravius. Sed fi nefcis : Militia

c.74. do&, eft vita hominis fuper terram, & continua col-

re, ideoopuseft, quod adillam nuncium. fü-^"

WBemnllg

uim, id eft, orationem dirigat ; quze vicem ejus

* animy,

6.

luctatio adveríus nequitias fpirituales. N eque

gerat, & ejus negotia procuret : unde Pfalmi-

L

fta ait: 4ntvet oratio mea

aliud forte difcrimen gravius poteft, aut peri-

culofius in

in confpettu. tuo : .ubi

Z

3

veniri, quam diffimulatio ipfa peri-

gloffa Auguftini dicit: Magna virtus purae

P

culi. Nunquam deeft igitur orandi nece

""""

;

Hitgs,

s

orationis, quze quafi quidam. nunciu

S. intrat,

ubi nunquam eft vera fecuritas,

& ibi negotia

s.bernard.

XXXI. Nullo alio modo Deus ad mifericor-

uit.

peragit, quo caro pervenire ne-

S

de inter.

dem.

diam flectitur, quam fi animus deprecantis ad

^ XXXVII. Qui fu

mus nos,:aut quze fari:itfu—i

RTT

7495 eum toto de

votionis affectu convertatur.

5« W*Qïda

LCny,

S. Carolus

do, noftra, ut tam multis tentationibus refiite-

Orrom,

XXXII. Inter alia,quze Sapientia Dei, Chri-

re valeamus ? hoc erat certe, quod quaerebat 9944

itus Dominus Nofter, in toto fancti Evangelii

Deus, hoc erat, ad quod nos perducere (ata-

decurfu, fumma cum follicitudine nobis com-

gebat, ut videntes defe&tum noftrum, & quod

mendavit, oratio praecipuum locum habet cu-

non eft nobis auxilium alium, ad ejus :r.iferi-

jus ufüs & exercitium homini chriftiano adeo

cordiam tota humilitate curramus. Propte-

elt proprium, ut Deus propter ipfam eos ab

rea rogo vos, fratres, ut femper ad manum

omnibus mundi nationibus diffimiles facere

habeatis tutiffimum orationis refugium.

voluerit.

Domus mea, in

quit .Redemptor,

domus orationis vocabitur.

-XXXVIII. Quod fi te ipfüm deftitueriss.cteyt 1.

precatione, perinde faceris, ac fi pifce:n ex2 deor.

S$.Climc... XXXIII. Quando daemones vident religio-

aqua extraxeris, ut enim pifci

X

&rad. 15- fum externis corporis minifteris diftrattum,

ln N

non pofle precibus operam dare, invadunt

ita tibi dep,recatio.' ;

Utiliias.

D

ld. L

. ipfum graviffime, & turpiffimas cogitationes

pill ra,

objiciunt, quibus illum ad ruinam compellant.

—AXXXIX, Multiplex eft Orationis utilitas, $. Bossv,

&.Vincent

Ferr.fcr.6

XXXIV. Sciendum , quod inter omnia

quibus etiam alias bonas actiones ipfa excel- 4e rr^f.

Dom. 5.

'opera, quae poffumus in hoc mundo facere,

lit.. Prima qnia facilius & citius per eam'tl ! 2

poft Trin.

necefíaria eft devota oratio ad Deum. Ratio;

dmpetramus , quze a Deo defideramus, ita ut * 69* -

24

quia certum eft; quod ómnia bona. tam tem-

quandoque citius brevi oratione aliquis ob-

poralia, feu corporalia, quam etiam fpiritua-

tineat, quod diutinis jejuniis vel aliis labori-

lia, habemus a Deo: Nam oeomne datum opti-

bus, & piis operibus vix obtineret : licet & alia.

mum , Ícilicet bonorum temporalium & cor-

bona opera ad hoc aliquatenus fufiragentur,

poralium , & omne donum perfeütum,, fcilicet

unde in omni cafü, in omni periculo, pro .

Cut gloffa ait) bonorum fpititualium, defur-

omni defiderio defiderato femper invenie- .

Jum e[t , def[cendens a Patre luminumn ; id eft, An-

mus, Sancos principaliter orationis .fubfi-.

^ s

|

gclorum.

Si ergo vis rigare hortum tuum de

dium refugiffe, quafi ibi

NI

alio fonte, oportet ponere canalem, perquam

tebant, confecuturos.

promptius, r?uod pe

aqua veniat ad hortum ; ita etiam fi vultis,

, Dote,

quod aqua gratiarum Dei veniat ad. veftrum

. XL. Orationis virtus hominem illumin at'j; ää*La?ymM

efudis,

nam & oratione melius folvuntur dubia, q uam Tutt. ogatov.: *

campum, hortum, vineam, domum, Corpus

inquifitione alia, citius

que pandugtur fefcre;?,;ifgs :

3

& animam, de fonte ab alto Spiritus fapien-

precibus, quam ftudio.

!

Chy'

. tize, verbum Dei in excelfis, ponatis cana-

XLI. Orationis arte ( Judith)) arma vi&ric

1

UT

aS Asguft. .

1

)

lem, fcilicet orationem devg)tam: mediante

fabricavit , quibus adverfa confligeret, ut pa-f 28. de-

:

ifta veniunt ad vos bona tem

- ralia, & fpiritualia.

po*ralia, corpo-

affiduis orationibus

vefcentes viros foemina vindicaret, ubi enim 'eP.

- S$.Laurent.

pulíatur coelum ,. poten- .

XXXV. Nihil, tam validum reperitur: ad

tia femper calcatur armorum.

*

juftin. de ,

,

ofüum mnoftrorum conterendam rabiem ,

: . orat c. 6

XLII. Oratio ecclefize inurus eft, qui ram-S.Chryt l;

' quam orationis perfeverans opus: fed quia

pi non poteít , munimentum in. concuffum2- de .iat,

.alia negotia hoc minime permittunt, non

(2

VCb

daemonibus quidem formitabile

, plis vero ni-

praetermitten

fed intermifcenda eft noftris

mirum nobis, tuum ac falutifernm.

oratio acionibus, quamvis magna voce ipfe

- XLIII. Oratio loneius vulnerat, quam fa-

Q Ambrof.

hu

clamet ad Dominum, qui etfi lingua taceat,

gitti; fagitta enim n

on nifi proxime confpe-fer. 1: de

'de doe'ï-

bonis tamen operibus perfeverat; conniten-

driltiat

&um vulnerat adverfarium ,. oratio autem Eiifzeo.

-15'

dum tamen eft, ut in primordio faltem cu-

etiam longius pofitum vulnerat inimicum: fic

jusque operis dirigatur oratio, quia, ficut

ai-

Chrgh

n

namque Klifzeus Propheta,. cum eum- vellet

litem procedere ad confliGtum non congruit

Rex Syriz captivare, ac fuze fübdere pote-

, 08

fine armorum protecione,, ita & homini

rndo

ftati, multisque eun; armatorum cinxiffet ag-

La

chriftiano .absque orationis munimine ali-

minibus : non eft territus, fed annuncianti

quid agere non licet. Egredientem igitur de

puero ait : noá timere, plures enia n

sbyfcum [iant,

hofpitio armet oratio, reeredientem de platea

quam cum illis.

-comitetur, cum ambulante ambulet , cum

. XLIV. Cun&a revera caeteftium armorums

operante collaboret, nec

prius corpufculum

67.

Zom. AL

genera dïvänis precibus cþnthïexïtur q

»

V

-R,.-* P. Lobn, lib Man.

M

äbliotb?m ,Mammh's Com"onatarïia

x

.

fe Deo tradide-

nedi&us Deus, qui noh amovit orationenm

vel fola poffunt eos hxerï,

qui

runt ; narn peditum quidem robur, atque pe-

meam, & mifericordiam fuam a me.

LVIIL. Nemo repente fit fummus: a

ritiam, fagittariorum experientiam,in proden-

dendo, non volando fümmitas fcalae obtiné-

fcala clau- .

do hofte calliditatem, fzepe vel hoftilis obtu-

ftrali f. z.

tus, atque adverfariorum ardor animi, aliaque

tur. Afcendanius duobus veluti pedibus, me-

ditatione & oratione ; illa docet, quid defit,

preeterea inanem reddunt: at precatio te-

hzec, ne defit, obtinet: illaviam oftendit, hzec

lum eft infuperabile, tuumque przefidium,

;

N

deducit; illaimminentia nobis pericula agno-

quod seque m

ilitem unäu/m, ac mulf:a millia

n

rofligat.

]

fcimus, ifta evadimus,

j d

S.Boiiv.

XLV. Effora

tio fimilis fcuto, quod divinze

LIX. Quid poffit invenire fan&ius his, qui $, Chryf. f;

De

dizt, Sal,

cum Deo commercium habent? quid porro a. de Deo,.

indignationi debemus op

ponere ; nam ficut

GitoB.C. 6.

fcutum prohibet i&um lanceze vel fagittze,

fic

juftius? quid ornatius? quid fapientius ? Ete-

oratio fervatlancea , vela fagitta fententize

nim fi qui cum fapientibus viris colloqui fo-

lent, propter affiduam confuetudinem bre-

irze Dei : unde dicitur de Aaron, quod proie-

rens fcutum orationis reftitit ire.

vi fic transmutantur, utillorum prudentiam

$Dam

S. Laür.

XLVI. Oratio placat Deum,

laetificat An-

referant, quid dicere convenit de his, qui di-

16,p

poftu-

vina confuetudine fruuntur, d& cum Deo fua

20

Juft.de — gelos, recreat Santtos, penetrat caelos,

perf. grad. |5t4 reportat, terret dzemones, adverfarios fu-

colloquia mifcent, ei jfua vota deferentes ?

uanta fapientia, virtute, prudentia, bonitate,

$, Etl

$3P-12« perat, immutam homines, virszsx feparat,iroþO-

rat mentem.

fobrietate, morunmi aequitate replet illos pre-

ttora

catio & obfecratio *

]eo

S. Chryt.

XLVII. Diabolus, cu

n*i nequani fit, & no-

&Chr)

6.hom. deverit, quod orationis tempore res magnas

LX. Age jam, &

illud exponamus vobis,

conficimus, tunc nos aggreditur (fzepe enim

uam multis San&is datum fit, deprecationis $, Chry&, .

'Or ;t.

przefidio fervare, non folum gentes ac civita-! e.

Cf

in le&o füpini jacemus, & nihil cogitamus,

n men-

lom, 6

venimus ad orandum,, & mox infinitze cogi-

tes, verum etiam orbem univerfum.

tione vero deprecationis primus occurrit Pau-

tationes fefe ingerunt) ut nos frucu illius va-

lus, ille infatiabilis Dei cultor, ille cuftos orbis

cuos, & penitus in irritum laborare faciat.

&.Iidor.], XLVIÍII. Quandoquisque orat, Sanctum ad

terrarum, qui per deprecationem ac affiduam

$.fent.c.3. fe fpiritum advocat, at ubi venerit, confertim

obfecrationem omnes gentes falvas fecit, fem-

tentamenta daemoniorum, quze fe mentibus

per illud dicensnobis: Hujus rei gratia flecto

$t

enua mea ad Patrem Domini mei Jefi Chrifti.

humanis immergunt, praefentiam ejus ferre

Afcendit S.Auguft,.

opd

U

non fuftinentes, effugiunt.

LXI. Oratio jufti clavis eft coeli,

S.1üdonl . XLIX. Non eft mirum , fi tentationibus

vrecatio, & defcendit Dei miferatio. — Licet f 226.

eoi

& miferabiliter, qui

alta terra, altàm coelum, audit tamen Deus.

Idl

n.fent.e. 3. füccumbat frequenter ,

if

ftudium orationis non frequentat.

Unde Bb

hominis linguam , fi mundam habeat con-

df

Iüdorus dicit: Hoceft remedium ejus, qui vi-

Ícientiam.

. -LXII. Aptiffima arma orati

o eft, thefaurus S-Chry'f.*

tiorum incitamentis aeftuat, ut, quoties quo-

divitize inexhauftze , portus hom. 5. de

libet vitio tangitur, toties ad orationem fu-

certe perpetuus,

nat.

el

uietus, occafio tranquilitatis, denique au-

income-

j

giat, quiafrequens oratio vitiorum imppgna—

thor, parens, fons & radix bonorum omnium

preh.

tionem extinguit. -

.

e

& innumerabilium oratio eft, aque etiam re-

$. ht

L. Szepe contingi

. uf, Quæ'fïüaio noftro

fuperior.

Mi

TY ]

f$. corrigere non poffumus, ea per preces effice-

gia facultate potior, &

)

ftfructus: S.Arr.-hmfï

re valeamus.

-- LXIII. Petitio Deo facta magnus e

fentae praefidium,

& qui petit a Deo,

dum petit, accipit ; ipfum eP. £4- ad

$Auguf& — LI. Oratio eft anima -

emet,

infetm. Angelo bono folatium,

diabolo fupplicium

namque petere eft accipere. -

gratum Deo obfequium.

Dignitas.

Vid. & ejus Gloff.

in Pf. 68. fupra n. 36. cit.

LXIV. Quantze dignitatis fit hominem S.Chryt,

8. Greg, in

LIT. Quisquis

pro aliis intercedere nititur;

cum Deo mifcere fermonem, neminem la-l.3 de or.

$soral.

fibi petius ex charitate fuffragatur,

& pro fe-

€0,

tet. Ceterum eam dignitatem ratione con-

metipfo tanto citius exaudiri meretur, quanto

fequi nemo prorfus valet : quandoquidem

magis devote pro aliis intercedit.

hic honos etiam Angelorum füperat majefta-

8. Chryf.

LIH.

Nihil potentius homine orante. Qui

&

fup. Matth, orat cum jejunio,

duplices alas habet, nam ne-

tem, quod ipfi probe intelligentes, apud Pro-

h()m 1

38.

phetas

defcribuntur omnes multo cum tre-

ue aberrat, neque torquet.

more ,

Jaudes & cultum Domino offerentes,

$, Beda in LIV. Pfalmus eft tutela pueris,

jüvenibus

B:xam.l.9.ornamentum , folamen fenibus , mulieribus

facies quidem ac pedes ob ingentem reveren-

ncipientibus primum effi-

tiam tegentes, volatu vero dum nen valent

aptiffimus decor. 1

quieti manere, magnum tremorem declaran-

citur elementum , proficientibus incremen-

tes nimirum, & nosinterim docentes, ut tan-

SBer

tum, perfe&is ftabile firmamentum.

Dd ]

S Auguft,

LV. Re&e novit vivere,qui recte novit orare.

tifper dum oramus,

humanze naturae oblivi-

(lfan

hom. 40.

fcamur, & occupati men

tis alacritate, fimul

LVI. Nunc autem manent tria haec, ver-

& tremore nihil refpiciamus rerum praefen-

M

S.Bernatd, b exemplum, oratios major autem horum

tium, fed exiftimemus nosin Angelorum me-

*P. 191* oratio, ea namque operi & voci gratiam & ef-

dio confiftere , idemque facrificium cum illis

ficatiam promeretur.

*

peragere.

S.Aug.in

LVII. Cum vi

deris non a te amotam depre-

:ationem, fecurus efto, quia non eft ate amo-

LXV. Orare,

commune eft opuS Angelo- Ibid,

Pfal. 65.

16.,

dquam in-

ta mifericordia ejus. Hinc Pfalmiftaait: Be-

rum p ariter & hominmg,; gleque qui

tereft

! Tütulus CV. Oratio..

E JCE

— LXXVI. Nihileft, quod dalcius in hac vita S-B&n*ärü-

f"erefï inter noftram naturam & illorum, quod.

YR

attinet ad deprecationem. — Hec te feparata

fentitur, majore cum gaudio percipitur, cor-s3p«eund.

mutis animantibus, hzec te fociat Angelis,

da hominum fortius ab amore disjungit : ni-

TM

m

quin facile fiet, ut quis in illorum civitatem

hil animum munit potentius, nihil hominem

m

transferatur, in illorum vitam & confortium,

ad quaevis bona opera facienda, & quavis tri-

ad illorum honorem, utilitatem, fapientiam &

bulationes perferendas reddit alacriorem ftu-

intelligentiam, qui per omnem vitam preci-

bus & divino cultui vacare ftuduerit.

: le contelnplationis vel *orat'ionis.,

3

A[fduitas, -

S. Chryf.

LXVI. Quis non obftupefcat & admiretur

ii

Y t deor.tantam benevolentiam Dei erga nos, ut mor-

-LXXVII. Si non vis intermittere orare, noli $. Aug. in

tÜn,

€0e

P

talibus tantum honoris largiatur, &. dignos

intermittere defiderare.

continuum defide- "fal» 36.

* ^ habuerit, qui cüm ipfo colloquamur, noftra-

rium tuum continua vox tua eft, Tacebis, fi

que vota ad ipfum deponamus. Nam vere

amare deftiteris.Frigus charitatis filentium

profetto cum Deo.fabulamur, quoties vaca-

cordis eft.

5i femper manet charitas,femper

mus deprecationi.

clamas.

S.Damian,

Si femper . clamas, defideras : fi de-

LXVII. Inzéftimationis meze lancibus gra-

fideras, requiem recordaris.

Semper orat,

R

penfat fanctze orationis obolus, quam

ui femper vitam beatam, aeternam defiderat.

20,

auri talentum vel

d

*

- LXXVIII. Dicuntur fratres in /Egypto cre-5- Aug. adt

tudo gemmarum. -

copiofa hmic'antium anulti-

- bras quidem habere orationes, fed eas tamen ! !o5amc.

^. $. Ethrem.,

LXV

III.. Non eft alia, in tota Vitävlkhumana

breviffimas, & raptim quodammodo jacula- ^^*

u deürapdo

praetiofior oratione polfeffio..

tas, ne illa vigilanter erecta intentio per pro-

Jeo.

düctiores moras evanefcat.

N S'..Chryf,

LXIX. Magna quippe dignitas orationis ;

Cuyl

mox ut ab ore proceffit, fufcipiunt eam Ange-

— LXXIX. Egredientes de hofpitio. armet

5. Hieron,

- Ji manibus fuis, & offerunt Deo.

oratio, regredientibus de platea occurrat ante, !^ PPift.

. Chi:yf.

M

LXX. Hac fegregarisapecoribus; haec

te

quam feffios nec prius corpu(cu

*

hom. 6g. A

ngelis jungit, hac brevi fane illorum reipu-

efcat, quam animam pafcat.

l.:um requi-

blicze, illorum vitie, vivendique ratióni, di-

LXXX. Utilius cenfent ( Patres antiqui ) Caff.1, a.

V

gnitati, nobilitati, fapientize, intelligentize

breves quidem, fed creberrimas orationes fic- Inttit. c.

fi

adjungeretur, qui omnenr

,

ibi Vitam 'ipzupi'eciä

ri, ut frequentius Dominum deprecantes ju- '*

bus ponendam putavit..

3

i

giter eidem cohserere poffimus.

à 8 Franc, -

( LXXAL Ino

ratione -

oputc.

Deum a]loqu'—ïlïiür A a

LXXXI. Ait Propheta: Oculi.Demini fuperS. Je» Da:

ïugu&

audimus, &

quafi Angelicam vitam agentes

juflos , & aures ejus in. preces eorum ; quo fit, u

tmaff; C IO4

DN

i, ]

. . tom.3.

í

inter Àn

elos-converfamur,

Patres hominis cum Deo conjun£tionem, ora-

hift. Jofa.

** eoll, 14.

-

LXXI

[

Miat,

Bellovae,

Honorabile , eft .officium orandi, tionem definiant, eamque Angelorum opus,

infpee,. Quia, qui orat, cum Deo loquitur; magnus

ac füturze Iaetitize przeludium appellent, figui-

fdiivï. 32.

honor eft, loqui frequenter cum magno ali-

- dem in hoc potius, quam in ullis aliis rebus

dyf.

quo Principe, major.cum Rege, multo for-

fitum effe coelorum regnum cenfent, ut ad

*

tius cum Rege Regum. : .Magna eft orationis

5 i

fan&am ,Trinitatem. appropinquet, eamque

Dd

dignitas, quia iple Deus tota curia coele-

contempletur; quam quidem ad rem cum

Q

ftisintenta eft audi

x

precandi affiduitas mentem velut manu du-

j

lectantur in eis. -

K orationesrnoftras, & de-

e

cat, non absre beatitudinis illius preludium,

- Dbid.

LXXIII. Ad orandam

."f'rhov,ere nos -debet

ac veluti effigies queedam appellata eft,.—

Arhref

cultus ejus nobilitas, quia^non eft officium

LXXXIL Ait Apolftolus : //eio viros oraré inS.Ambrot

p

ruíticorum, ut fodere, arare, putare &c. Sed

emni leco, levantes puras manus : & Dominus'ib. 6 de

u

eft officium Filii Dei.& Matris ejus, & offi-

dicitin Evangelio : tu zutem cum oras. íntra insactame

cium Sanctorum & Angelorum; Filius enim

cubiculum tuum , 6 clotfo oflio o*a. Patrem iu. P« 8

Dei, & Mater ejus hoc officium habuerunt,

um: nontibi videtur effe contrarjum, ut dicat

Chry

& exercuerunt,. & Sanéti ejus fpecialiter i

Apoftolus: in omni loco ora: & Dominus

terris idipfum exerc

dicat: intra in cubiculum tüum, & ora ; fed

1 D2

ent, &retinent in -Cæþf,

n

ut orent ibi inceü"anter pro -11'07bis.;

&

non eft contrarium, aliud Paulus videtur di-

cere, aliud Dominus. . Nunquid potuit Paü-

Sucunditas.

lus contra Chrifti docere praecepta; non uti»

LXXIV lOratio, ticeroris-oimhie refüpgium,

que: quaratione; quia non contrarius, led

hom. 19.

hilaritatis augumentum , óccafio perpetuze

interpres eft Chrifli; quid ergo ;' potes utis

voluptatis: oratio, portus tempeftate Jactatis,

3

que orare, & in cubiculo tuo femper orare 2

flu&uantibus anchora, fcipio tribulantibus,

habes ubique cabiculum tuum. Et fi inter

pauperum thefaurus, divitum fecuritas, mor- gentes, inter Judzeos pofitus fis, habes tamen

borum curatio, cuftodia. fanitatis.

s

;

ubique fecretum cubiculum tuum : 1neéns tua

- S.Bernatd,

LXXV. Orando

rituale,

apud Lud.

bibitur. vinum fpi

eft, in populo licet pofitus ; tamen in interio-

(;tan- la 3"

lzetificans cor horinis, vinum fcilicet Spiri-

ri hornine arcanum tuüm, fecretumque con-

— deorat.

tus fanéti, quod inebriat mentem, & carna- fervas. 'Tu autem cum oras, intra in cubicu-

cl 8.

jum voluptatum infündit oblivionem : hu- , lum tuum : bene addit, intra, nec fic ores,

meétans interiora arentis confcientioe, efcas' quomodo [udzeus, cui dicitur, populus bic labiis

bonoruüm actuum digerit, & deducit per quae- me benoca! ,. cor autem eórum longe eff a me : non

dam animz membra, fidem roborans, Ípem ergo de labiis tantummodo tua procedat ora-

"

confortans, vegetans Qrdigansque charitatem, -

tio: animo totus intende , i;ltra in recegüm

& mores impinguans.

CTAP

AR

pectoris tuiv..«'

2

LXxXif

,» P. Lobn. Bibl. Man. Z?Jm IZ

616

Jibliotbece Manualis: Congionatqriæ

8.Chisf.

EXXXIIT. Quando aliqubm cérno, qui,

Facilitas.

WC

hom.67. non precari affidue, in magnis numeret detri-

. XCI. Movere debet ad rationem,

orandi gellovac;

mentis, omnium illum virtutum acerrimum

facilitas, & inexcufahilitas,

quia opus de facili dift, 39,

ffinct

cultorem, Deique -templ-mnveffe conjicio.

poteft fieri, & ita inexcufabile eft, fecundum

fs

quod in Pfalmo dicitur: apud me oratio Deo vite

!] fjot

Perfeverantia,

:ee, "Ubigloffaait: apud juftum femper eft,

,ft, Pa

ertall

&.Bonav. LXXXJV. Oratio debet effe continüa, ut

quod dare poteft, fcilicet oratio, quam fi non

fer. 27.

poteft dare voce, poteft eam femper dare men-

inipol

Confeff.

4*fiout nunquam deficit pugna, fic nunquam

te, utfemper oret, bonum defiderando, & vo-

p

ceflemus petere mifericordiam, nunquam mi-

Jendo.

les exiftens in pugna, deponit arma ante ob-

XCII. Non infirmitate aut paupertate fegyis,

tentam victoriam : arma noftra funt oratio-

poteft excufare homo, cui fi diceretur, jejuna,

Gillel;ert.

neï:XXXV. Pertinax oratio pertingit ad fi-

poffet refpondere : Non poffum : quia infir-

6.in

musfüm. Si dicitur ei: faceleemofynam

$La

€ant,

nem. Etfitibi in initiis ficca & velut faxea

poffet refpondere, non poffüm, quia pauper ^

videatur, oleum tamen gratiarum de hoc du-

fum : fi dicitur, ora, non poteft hoc dicere;

]ufl dt

riffimo faxo, modo perfeveres, modo te lon-

ditiph

quia fi non poteft orare voce, poteft orare

mOUoQE

gior mora non diffolvat, iodo tua vota dila-

corde, ipfa bona voluntas, & defid

tione non lentefcant. Cave, ne illud tibi de

di, oratio eft, .

erium oran-

]

— Evangelioimproperetur : fic non potuifti una

XCIIT. In orandis hominibus, & fümptu o

7$. Chry& '

$54

hora vigilare mecum ? Quod fi torpor abeft,

pus eft, & fervili adulatione,

multoque & mo- in Pfal.

vide, ne dilationis teedium te fatiget, & defi-

lefto ambitu: non enim folum re&ta ipfos 145*

al 6t

derium tuum infringat. Utrobiquereatus eft,

Tiau.

fi fit anima vel in poftulatione remi

Doníinos adire licet, & appellare demonere,

!

iTa 3 Vtä'l

fed frequenter neceffum miniftros, difpenfa-

deficiens in exfpectatione.

tores, curatores eorum, pecuniis, & verbis,

S*.B:m.c.

LXXXVI. Munificentiffimus eft & augu-

2 m frffimus Rex nofter, & indigne fert, quando-

& omnui denique pa&to demulcere, quo vel

ita tandem poftulata accipias. Nihil iftiusmo-

cunque quis exiguum aliquid a fe petit, quan-

di in orando Deo ; non ibi opus eft Interpre-

docunque aliquis de rebus ipfum minime ipfi

tibus, neque tam ab intercefforibus, quam

convenientibus rogat. lNoli igitur illum ora-

noftris iporum precibus ,

pro umpetrandis

tione tua iratum facere, fed ea petito tibi,

muneribus exoratur,

quae digna fünt Rege, & Deo: hzec autem pe-

tens ab eo, ne prius rece

De oratione Dominica.

S Chry£

fferis, qgam'qügd

XCIV, Quz vera magis apud Deum Pa-4eOrae

etis, impetraveris.

$r

$. Grlegqr;:'

LXXXVII. Vult Deus rogari, vult cogi,

trem precatio, quam quase a Filio, qui eft veri- "9*

infea

hom.

! i yult quadam importunitate vinci. ldéo tibi

tas, de ejus ore prolata eft ?

cluft

Evan

XCV. Oratio D

]

;

ominica perfe&iffima eft,

S;'T;homa

64

? dicitur: Regnum Dei vim patitur, & violenti

Si 2,2. qo 88'

xapiunt illud. Eftoigitur fedulus in oratione ,

quia, ficut Auguftinus dicit ad Probam.

att, 9« i

efto in precibus importunus: cave, neab ora-

recte & congruenter oramus, nihil aliud di-

lml

cere poffumus , quam

tione deficias. 5i diffimulat audire, quem ro-

quod m ifta Qratione

. $, Tertula

deconfi

gas, efto raptor, utregnum ccelorum aecipias:

Dominica pofitum eft.

Ll

' Wieb. de

CI 7-

efto violentus, ut vim etiam ipfis inferans coe-

XCVI. Neque enim propria tantum ora

Orát,

tionis officia complexa eft, ied omnem pene

lis. Bona violentia, qua Deus non offenditur,

fermonem Domini, omnem orationem di-

fed placatur, proximus non lIzeditur, fed ju-

vatur: peccatum minuitur, non multiglica-

fciplinge , ut revera'in oratione hac Evange-

lii breviarium comprehendatur.

S.Avguft,

tur Bona, inquam,violentia, qua non quz-

XCVII. Si per omnia precationum fantta- Epift1at.

titur lucrum cito periturum,

m

Layr,

quiritur finé fine manfurum.

fed reggu;ïm ac-

rum verba difvurras, quantum exiftimo nihil

Vil de

B. Augfl,

LXXXVIII. Ne deficias in oratione: Deus,

invenies, quod non ifta Dominica contineat,

lo t

fuper, Pf.

& concludat oratio

. Dionyf.

"Ub.f..'z;

68.

quod conceffurus eft, etfi differt, non auffert,

NNon levitate utitur, quipromiffit: nonfacile

XCVIII. Tanta eft hujus orationis profun- Carrhufiin

de fententia movetur : quod promifit eft fi-

ditas in fenfu, foecunditas in niyfteriis, effica- * 6: Marts

cia in effe&tu, & artificiofitas in ordine, utne-

xum : faliere non poteft: habet, unde faciat.

S.Grego. LXXXIX. Ecce ftat, qui ante tranfibat:

mo capere queat, vel eloqui.

in hom.

quia dum adhuc turbas phantasmatum in ora-

Dé oraiione publica.

füp, Evap.

tione patimur, Jefum aliquatenus tranfeun-

XCIX. Congregate illli San&os e

jus, ut ilh;liugo

tem fentimus.

Cum vero orationi vehemen-

fimul pro nobis intercedant : quod enim Do-Card,

ter infiftimus, ftat Jefüs, ut lumen reftituat,

minus uni Sancto forfitan negaret, omnibus

quia Deus in corde figitur, & lux amifla re-

'congregatis & orantibus non negaret ; ficut

aratur.

in claufiris, quando Conventus totus petit

S. Bern. f.

XC. Nemo noftrum parvipendat oratio-

$.de quad.

ab Abbate, non eft confuetudinis, ut patian-

nemfuam: dico enim vobis, quod ipfe, ad

tur repulfam.

quem oramus, non parvipendit eam :. poft

C. Per f»epe Deus quafi pudore commo-S. Chry£

quam egrefla cft ab ore noftro, ipfeícribiteam

vetur, cum multitudinem ad precationemhom. . in

c, 1.Cor.2,

in libro fuo, & unum ex duobus indubitanter

concordem, atque confpirantem cernit.

S'Greg. ll

Íperare poffümus, quoniam aut dabit,

CI. Depreécatio coníon

Y

qüoq

antes non habenss. Bag?,

Qef;ixnus, aqþ quod novit utilius.-

N

multo eft invalidipr.

CII. Mul-

[]

Juulus CF. 11-, Oratio.

61y

S.Anibrof. CT. Multi nimirum , dum congregantur

Q

Verba noftra, fed d eiiderifa;;Undeþre&e er Píal-

032,

unanimes, magni fiunt, & multorum preces

miftam dicitur: Defiderium pauperum exau-

impoffibile eft non audiri.

divit Dominus, p

&.Vincen. . CIII. Ideo congregamur in folemnitatibus,

audivit auris tua.

ræparationgm cordis eorumm

FerrS.6. vel proceffionibus, ut ab invicem inflamine-

CXE. Meditatio docet, quid, & qualiter fit Bellov.iib,

in Dom.5-mur, & oratio afcendat ad Deum.

orandum, difponit & ordinat animum, & re- 3: fPec. p.

poft. Pent,

CIV. Hséc vis Deo grata eft. « Coimus in

IOII *

"Tertull.

*

coe

gulat mentem, elevat cor in Deum.

in apolog. .

etum, & congregationem, ut ad Deumquafi

CXII. Meditatio parit fcientiam, fcient

ia33-

€ 59«

fa&tà manu przecationibus ambiamus.

CcompuncGionem , compun(ctio :devotionem,

S. Aug 1.

defpir. &

devotio perficit orationem : meditatio eff fre-

anim,€,

l

quens cogitatio, curiofa, & fagax obfcura in«so.

MEDITATIO|

[

J

veftigare, & occulta ad notitiam trahere.

Ejus quz;litas.

Scie

ntia eft, quando homo ad notitiam fui af-

fid

ua meditatione il

luftratar ;; Cumpun&io

S.Laurent, «C»V.» Qüic'unque effe -Deij fideliä fervus &

eft,; quando ex confideratione malorum fuo-

4tifeipl.

Jut de prudensdefiderat. Salvatoris gefta, & prseci-

rum cor interio dolore tangitur. -

.CXIII. Afcendamus velut duobus quibus-

S.Bern.äre

Tnotiece g.

pue ipfius paffionem nuninare non Pegligat.

"

1,de S. An-

dam pedibus, meditatione & oratione. Medi-

diea.

4

,' Uxilitas.

tatio fiquidem docet, quid defit: oratio, ne

Cjk : :

defit, obtinet: meditatione agnofcimus im-

Pm-

&.Bafil.ep. CVI. Maxima viarum ad veri ixïve&ïgatio—-

»

l oad Gl'o

minentia nobis pericuia, & oratione evadi-

*X h:au.

mem ferentium, meditatio eft S.Scripturarum ;

mus.

Quandoquidem in his cum rerum agendarum

CXIV. Le&io quafi folidum cibutmn ori ap- Idem c. 1.

praecepta inveniuntur, tum beatorum homi-

O.

/ponit, meditatio mafticat & frangit,oratio fa- *

num vitze memorize proditze , ac praéfcriptae,

porem acquirit.

Contemplatio eft ipfa dul- ***

f

tanquam fimulacra quzedam animata propo-

cedo, quze jucundat, & reficit, le&io in cor-

fita funt, vitae ad normam divinam infüituen-

tice, meditatio id adipe, oratio in defiderii

dze, iis quidem, qui bonorum operum exem-

poftulatione, contem

plaria cupiunt imitari. Proinde in quare quis-

platio in acceptee dul- |

que noftrum fenferit, fe eo, quod oportet, defi-

cgdinis dele&atiöne.r

ci, in illud affidue incumbens, tanquam ab

d

officina quadam medicinze, appofitum fuse in-

: Nezä[]ïtas, ;

Ofl'c

firmitati medicamentum invenire poterit.

CXV. Ád orandi. ftudium meditatia- bro« $,Donav.

Jf

S,.Dernat.

CVIIL. Sedula meditatio non remanet extra,

vocat, & informat.

Hugo ait; fic orationi fpec.ditc.

in fcala

non hzeret in fuperficie, fed ulterius pedem fi-

Thoth

€lauftr,

git, interiorapenetrat, fingula rimatur, & ma-

fan&ta meditatio neceffaria eft, ut omnhino iT € 34

€.3,

perfecta effe oratio nequeat, fi eam meditatio

, qu 86'

fticando ac rimando fuccum elicit, & trans-

non comitetur, autpreecedat. Nam & hi, qui

;. 9-!

glutiendo usque ad cordis intima transmittit,

Idem L 1.

mala fua confiderare negligunt, aut nihil pe-

de confi,

. CVIII. Confideratio rerum particularium

tendo facile per ignorantiam falluntur, aut

Tertili

mentem, de qua oritur, purificat, regit atfe-

cette minus, quam oportet, digne petendo

,I d'

67

&us, dirigit actus, corrigit exceffüus, compo-

Quanto homo ma-

h

per defidiam tepefcunt.

nit mores vitam honeftat & ordinat,. agenda

gis mala füa intell

z

praeordinat, aCta recogitat, ut nihil in mente

igit, tanto ainpü*fls fufpirzgä

refideat incorre&um aut corre&ione egens.

& gemit.

Irgut

Haec eft, quie in profperis adverfa praefentit,

Viücnh

in adverfis quafi non fentit.

ZX

ls.ï/ivï,

S Laur.

CIX. Nihil aptius Deum po

flidere faeit, &

Juft. de

EX LIBELLO.DE IMITATIONE CHRISTI.

cafto Con-

mentem refreenat, quam attenta meditatio,

nub.c.2.z4

quze in oratione proponitur. EHsec fiquidem

quantus fervor ommium. religloforum .. e

onyf.

cor amovet ab exterioribus, & ad fe redire

I.O

p

in principio füze füntee inftitutionis imit e1g.

f Murs

compellit. Hzec eft difciplina mentis, fpiritua-

fuit! O quanta devotio

M !

orationis ! quanta ?*

lis Peedagogus, orationis funiculus, incipien-

eemulatio virtutis !

tium eruditio, & intentionis mentis provida

.JI. Leva oculos tuos ad Detim ín excelfis,

gubernatrix. Ex ipfius affiduitate ftabilitur

& ora pro peccatis tuis & negligentiis: mane

iens, purgantur cogitationes, folitudo fapit,

cum eo in cella, quia non invenies alibi tan«

delectat Deus, ingenium acuitur, clarificatur

tam pacem.

^

)

p

tl

fenfus, illuftratur ratio, loquela reftringitur, &

. M. Apud Altiffimum fit cog

itatio fua; & L 436 £,

animus ad alta fufpenditur. lpfa eft fpiritualis

*

deprecatio tua ad Chriftum fineint

Ql'miaïü*g . ll[-zx

Janua orationis, per quam verbum ab ingre-

ne dirigatur,.

"

dientibus agnofcitur, & puris manibus hono-

V. Semper cum

Imofe Del& cotdis bu-1a,e 1 [?

ratur. Quamdiu mentis oratio veraciter poffi-

imilitate defiderandum eft, & petet

l

1duni, quid- $- ?.

detur, tanquam oculi pupilla cuftodienda eft,

& velut .

quid defiderabile menti occurrit, maximeque

at

quqddam fpirituale degoiüitum'fer«

curh propria refignatione mihi totum come-

n.q,.m

vanda,

mittendum eft, atque dicendum: Domine tu.

S.Greg.1,

CX. Vera poftulatio non eft in vocibus,fed

.Col' l,,

Ícis qualiter melius eft: fac hocvelillud, ficut

nils

22mort, jncopgitationibus cordis, valentiores namque

volueris. Da quod vis & quantum vis, &

quando vis.

Voces apud iieqretiHimas aures -Degï non facidnt.

Ffffíg

.Medz'—..

L/-

Billiothece; Manuslis Concionatoria

618

VIII S.Bernardus no&urnis vigiliis aHi

ftens Spec. ex«,

Meditatio.

empl. V.

L r.c. 20,

V. Quzere aptum tempus vacandi tibi, & -

vidit Angelos diligentiffime fingulorum ora-

Aug., €Xe

5' Io

de beneficiis Dei frequenter cogita.

tiotiem notantes, & illorum quidem, quicum

ll.-

fervore eam peragebant, aureis : eorum, qui

Iþid.

VI. Si te fübtraxeris a fuperfluis locutioni-

minus ferventer orabant, argenteis: qui vo-

bus & otiofis circummitionibus, nec non a no-

vitatibus & rumoribus audiendis, invenies

luntatem bene orandi absque effe&u habebant,

atramento: qui fomnolenter & pigre, ac ofci-

tempus füfficiens & aptum pro bonis medi-

A

ta

$

nter Deum laudabant, aqua fcribebant: de

tationibus infiftendis.

H

E

le.c1.f. — VIE. Sinefcis fpecul

ar

j alta & coelefcia, re-

illis qui v

el peccáto mortali obnoxii , vel vo-

4»

luntarie di

ftraéti erant, nihil notabant.-

quiefce in paffione Chrifti, & in facris vulne-

IX. Dormienti fub oratione monacho

Chri- Roäriq. p.

l- tr. 5. c,

-&ibus ej;us libepter habita. -

ftus obverfis humeris apparuit, afferens fer-

*

vum tam pigrum non merer!

videre faciem ?^

$. V..

fuam. Alteri fub

choro dormienti imago Chri-

EXEMPLA CATHOLICA.

fti defcentens tantum colaphum inflixit, ut

€

tribus poft dieb

us fuerit extinctus.

EXTERNA.

X. Cum qua

dam.no&te duo fratres feden-

SpEc'. exa

^rent matutinum

empl. v.

; ?

Qualitas.

1

do in le&is fuis pariter c .

Ol'at. ex.

ipa-

diabolus fubito adfuit, & to-tore

m intolerabi-

14j

Toan. !3 I

2

hriftus elevatis furfum ,bculis dixit :

Matth. 26.

ter grátias ago tibi, quia audifti me. Sed

lem producens dixit: tali orationi tale incen-

i

& in horto progreffus pufillum, procidit in

Ííum convenit.

- XI. Quodam tempore n

o&e in fpecie mo- Sp;ec.ex.v. ] p

"TT

faciem fuam orans & dicens : Pater mi, fi poHi—

nachi daemon ad oftium ce

]lulae S. Macharii 1.dam.ez,

bile eft, tranfeat calix ifte a me.

.

o.Mach.e. [ Appropinquante exercitu

Tinidtii*æi jli—-

ulfiverat dicens : furge, Abba Machari, & ea- 4*

mus ad colle&tam,

ubi fratres ad vigilias con-

10. v.25. das Machabszeus, & qui cum illo erant, depre-

gregantur.

Sed ille gratia

Dei repletus falli

cabantur Dominum, caput te

rra afpergentes,

nim diaboli fallaciam,

Iumbosque ciliciis pr

D

zecin&ti,

ad altaris crepi-

non potuit, intellexit e

,uUt el

& ait : O mendak verit

atis inimice, quid tibi

dinem provoluti

ls eiïet,propitiug, & ini-

focietatis eft cum colle&ta & congregatione

micis eorum inimicus.

San&orum ? at ille ait: latet ergote Macha-

a.Mach.c, [II. Idem Judas quon

dam vidit in fomnio

facerdos,virum bo-

ri, quod fi

ne nobis nulla colle&ta agitur, nul-

15 v.12. Oniam,qui fuerat fummus

*

Ja congregatio monachoru

m? Veni tu deni-

num & beni

gnum, verecundum vifu, mode-

& videbis operanoftra: dixit autem Ma-

ftum moribus, & eloquio decorum, & qui a

que,

.

tus erat,

manus

chari

us: imperet tibi Dominus, dademon im-

puero in virtutibus exercitz

munde ,

& converfus ad orationem petiit a

prode

ntem orare pro omni

populo Judaeo-

Domino, ut.fibi oftenderet , fi hoc verum

rum. Pofthocapparuiffe & ali

um virum zetate

smon. Abiitergo

& gloria mirabilem,

& magni decoris habitu-

effet, quod gloriatus eft d

ad;colle&tam ; ubi a fratr!

*

bus vigiliae celebra-

dine circa illum : re

fpondentem vero Oniam,

bantür, & iterum 1

n oratione Dominum de-

dixiffe:; Hic e

ít &ratrum amator, & populi

utei veritaterm ver

bi hujus often-

Ifrael, hic eft, qui multum orat pro populo

precabatur,

deret:. & ecce vidit pe

r totam ecclefiam quafi

& univería fancta ciyitate, ]gremias Propheta

arvulos quosdam pueros sthiopes

nieros

——

Dei.

i

difcurrere huc atque illuc, & velut volitando

S. Hie£. de

- [V. S. a

cobus Minor usque adeo flexisge-

utcal-

deferri : difcurrentes autem illi zethiopes pue-

vir. illuftr. nibus Deum pro populo deprecabatur,

ri fingulisq

uibusque fratribus in oratione po-

lum duriffimum obduceret. Quod ipfum etiam

fallentibus illudebant: & fi cui de

Sur.16. de S.Edmundo Epifcopo Cantuarienfi Surius

fitis atque p

Nov.

eis oculos duo

bus digitis comprefüiffentftatim

- teftatur , additque, faepe etiam i,änguinem gx

dormitabant : fi cui vero in os mififfent digi-

genibus erupiffe.

tum, ofcitare eum faciebant : item cum po

s- Hi&ï. in

V. S. Paulus eremita

genibus complicaris,

ciffent fratres,

erefta cervice, extenfisque in

coelum mani-

Pfalmum ad orandum fe proje

vit.s.Pauli

percurrebant iterum fingulos,

& ante alium

bus, cum repertus effeta S. Antonio; hic eum

quafi in mulie-

i

primo vivere credens p

ariter orábat ; fed poft-

quidem jacentem in oratione,

ntur: an

te alium quafi

am nulla, ut folebat,

fufpiriaprecantis audi-

rum fpeciem verteba

$ilu,

zedificantes aut appor

tantes aliquid, , aut di-

67

vit, in flebile ofculum ruens intellexit, .quod

verfa quaeque agente

s apparebant, & quse-

etiam poft mortem Deum, cui omnia vivunt,

afi ludentes formaftfent,

officiofo geftu precaretur.

cunque dzemones qu

Maïlü. '1- 2.

fubmiffis ge-

hzec orantes illi in cordis fui cogitatione ver-

VI. S.Arfenius quovis fabbato,

fabant ; acaliquantis tamen fratribus, ubi ali-

'C.VI.

nibus, a vefpere usqu

e ad matutinum tempus

ffent, quafi violenter repulfi

orationem facie femper a

d Orientem: verfa

quid horum coepi

continuabat; illum adorans, de quo per Pro-

praecipites d

ejicie

bantur, ita ut nec ftare ante

eos, auttran

fire auderent, aliis etiam juxta

hetam dicitur: Ecce vir oriens nomen ejus.

cervices & dorfa

Ibidem,.

- VII. S.Servatio Traje&tenfi Epifcopo igneus

ludebant; haec cum vidiflet

m radius apparuit, qui mox 1n

S. Macharius gr

aviter ingemuit, & lachrymas

Do-

füpra vertice

ans

profundens,

ad Dominum dixit: Refpice;

fublime vol

; coelum fpecie teftatus, ut vi-

Deus : féd exfar«

detur, in ignis fpecie orationum ejus. fervo-

mines €9' ne fileasy nieque mitigeris,

rem, in fplendore, vitae puritatem, in afcenfu

ge & di[pergantur inimici tui , é&g

fugiant a facie

LR

bys,

UT

rua » queniam an;'ma' noftra veplewur. illufioni

O

"

U

tueritorum alt?tudinem.

—À

Tituus CV1. Operatio. -

6«19'

M Q

Mlv

Soft orationem autem, examinandze veritatis

venit obféquium füum illi offerens. ^ Cui

ETA

l

ratia, feorfum evocatis fingulis quibusque

cum multum placeret, tam in decore, quam

ratribus, ante quorum faciem viderat doemo-

in fermone ,

gratanter ab eo fulceptus

nes diverfo habitu, & variis imaginibus lu-

eft. .Qui mox militi fervire coepit diligenter,

dentes, requirit ab eis, fi in oratione vel zedi-

& tam timide, tam fideliter, & tam jucunde,

ficandi cogitationes babuerint, vel iter agen-

ut fatis ille miraretur, nunquam equum fuum

di, vel alia diverfa, quae unicuique per daemo-

afcendit, nunquam defcendit, quin ille effet

nes imaginata viderat : & finguli eorum ita

praeparatus, &genu flexo ftapetem teneret,

confitebantur, in corde füo fuiffe cogitatio-

difertum, providum, hilarem femper fe ex-

nes, ficut ille arguebat. Et in tunc vere intel-

hibuit. Die quadam dum fimul equitarent,

ïüdriq. "

' !ro 5- c.

lectum eft; quod omnes 1alze & fuperfluze ac

& veniffent ad fluvium quendam magnum,

vanze cogitationes, quae vel pfallentibus, vel

miles refpiciens, & plures ex inimicis fuüis

fomniorum aut orationum tempore occurunt,

mortalibus poft eos venire confiderans, ait

quasque unusquisque in corde conceperit, il-

fervo : Mortui fumus ,. ecce inimici mei poft

lufione & inftinétu daemonum fiant. Nab ab

me feftinant ; fluvius ex oppofito eft, nullus

aliis, qui omni cuftodia fervant in timore &

fuper locus refugii: aut occident me, aut

ust, Qu

Tunc ille: Ne timeas, Domine,

'mplt V.

amore Dei cor fuum, illi tenebrofi aethiopes,

capient.

It Q

& hae, quas immittunt, cogitationes repellun-

vadum fluminis hujus bene novi: fequere

I

tur; Chrifto enim mens conjunéta, & przeci-

tantum me, bene evademus. Refpondente

pue tempore orationis intenta,, nihil malu

m,

n

milite: nurquam homo fiuvium iftum in hoc

nihilque füperfluum recepit.

loco transvadavit: fpe tamen evafionis fuum

Späc.ex.y,

Jbidem V. XI[. Venerunt aliquando ad Abbatem Lu-

ducem fecutus, fine periculo venit ad litus :

m

i

erat.€x.7 cium in Hennato monachi quidam, qui dice-

& ecce eis transpofitis, hoftes ex oppofito

bantur Eucharytze, hoc eft oratores, & inter-

litore confiftentes mirati funt, dicentes :

rogavit eos fenex dicens : Quod eft opus ma-

quis unquam adivit vadum in flumine ifto;

nuum veftrarum, & illi dixerunt : nos non

non alius nifi diabolus illum transvexit,

contingimus aliquando opus manuum ; fed,

timentesque reverfi funt.

Proceffu vero

ficut dicit Apoftolus, fine intermifione ora-

temporis accidit, ut militis uxor firmaretur

mus: dicit eis fenex: & non manducatis ?

usque ad mortem, in qua dum omnes medi-

alii autem dixerunt: etiam manducamus.

corum artes defeciffent, ait iterum daemon

Et dicit eis: quando ergo comeditis, quis pro

Domino fuo : Si domina mea inungeretur la-

vobisorat? &iterum interrogaviteos dicens:

&e leonino, ftatim fanaretur, dicente milite ;

non dormitis? & illi dixerunt: dormimus.

unde haberetur lac tale ? refpondit ille : ego

Et dicit éis fenex : cum dormitis, quis pro

afferam, qui vadens, & poft fpacium unius ho-

vobis orat? & non invenerunt, quid ad haec

rze rediens, vas plenum fecum attulit: a quo

-

refponderent ei. Et dixit eis: ingnoícite mi-

cum fuiffet peruncta, mox meliorata pritti-

hi, fraters, quia ecce non facitis, ficut dixiftis.

num recuperavit vigorem.

Cui cum diceret

Ego autem oftendo vobis, quia operans ma-

miles : unde habuifti tam cito iftud ? refpon-

nibus meis, fine intermiffione oro ; fedeo e-

dit: de montibüs attuli Arabize : recedens a

nim juvante Deo infundens paucas palmulas,

te, in Arabiam ivi,lezenze fpeluncam intravi,

& facio ex eis plectam, & dico: AMiférere mei

catulos abegi, & ipfam mulfi, ficque revor-

JDeus , fecundum multitudinem. 69c.. & dicit eis :

fus fum ad te: ftupente milite ad verba ifta,

oratio eft an non ? & dicunt ei: etiam.

Et

& dicente: quis ergo es tu ? Refpondit ille;

il dixit: quando permanfero tota die labo-

Non foliciteris de hoc, fervus enim tuus fum.

rans, & orans corde, vel ore, facio plus minus

rgo inftante milite, tandem confeffus eft, di-

fedecim nummos, & pono ex eis ad oftium

cens : Daemon ego fum, unus ex illis, qui

duo: numinos, & refiduos manduco, & qui

cum lucifero ceciderunt.

Tunc magis miles

accipit illos duos denarios, orat pro me tempo-

ftupens, fubjunxit: fi natura diabolus es, quid

res quo ego manduco,vel dormio,atque itaper

eft, quod tam fideliterfervis homini? Refpon-

Y

dit daemon : Magna eft mihi confolatio, efle-

gratiam Dei implebitur in me, quod fcriptum

eft : fme intermi[Tone ovate,

cum filiis hon.inum: dicente milite, non au-

ibid. V.S.

XIIÍ. Virgo quaedam religiofa fecundum

deo de czetero uti fervitio tuc, iterum ille re-

$alut Ang. niumerum Pfalmorum, centum quinquaginta

fpondit : hoc pro certo fcias ; quia fi me te-

ex. 7.

falutationes Angelicas, cum totidem veniis,

nueris, nunquam a me vel propter me aliquid

Regins coeli fingulis diebus offerebat, fed

mali eveniet.

Non audeo, inquit, fed quid-

quoniam propter ipfam multiplicitatem mi-

quid pro mercede tua poftulaveris, licet dimi- |

dium bonorum meorum, libens tradam ti-

nus digna devotione, quam oporteret, eas re-

citabat, admonita eft ab eadem Domina noftra,

bi.

Nunquam homo homini férvivit tam fi-

| quatenus reciffis duabus partibus, quinqua-

deliter : & tam utiliter: per tuam providen-

ginta fibi quotidie falutationes cum conve-

tiam juxta fluvium mortem - evafi ,

per

nientibus orationibus Dominicis intente &

te uxor mea recepit fanitatem : tunc dae-

amorofe perfolveret, patenter infinuans, Deo

mon : Ex quo tecum effe non potero, nil pro

& fibi acceptius fore, fi parum cum devotio-

fervitio meo, nifi quinque folidos requiro;

ne recitet, quam multum negligenter & fine

quos cum recepiffet, militi illi reddiditdicens:

devotione exhibitum.

4

peto, ut ex eis nolam compares, & fuper te-

T»id. V.

lefcentis venu-

erat. fo

XIV. Daemon quidam ado

&um pauperis illius ecclefizde ac defolatze fu-

EFD

fpendag, utper eam faltem Dominicis

diebus

. fü fpeciem induensy, ad quemdam militem

P

fideles

620

Billiothbece; Manualis Coricionatorie -

fideles ad divinuin ï:önvocen tur . officium $

W

- - XVII. Nïm unius hsec | oanhis laus füit fiBid.n.

9

ficque oculis ejus difparuit.

Et.hoc idcirco

additur illi comes. Marcus Angelus Gamba-

ranus C. Sommafcus; clarum inter focios Hie«

daemon petiit, ut hi, qui hactenus debitam ho-

ram officii praevenientes, cum fumma devo-

ronymi /Emiliani nomen ; ea enim nocte, quae

tione expectabant, eo quod timerent tardius

illifuprema fuit, quum inftare fibi mortem fen--

ad divina myfteria concurere, decaetero non

tiret, vires animo addente, veftes induit, &

nifi poft auditum nolze fonum convenirent.

quamvis zegre fe moliens, ad ecclefiam adiit,

Luc- er

17

Ibid, V,

- XV. Celebrabantur aliquando folemnes

quam cum claufam, ut id temporis, reperiif-

Angelus

let, domefticum ad oratorium perreptavit, ibi-

€x. I2,

vigiliae, & S. Bernardus cum czeteris fra-

a

Marolul

tribus aderat, cumque hymnuus : 7e Deum lauda-

que flexo poplite ; fcamnoque innixus, cum

l e

oratione, cui affüeverat, aliquantulum tempo-

mus: cantaretur, vidit fan&tos Angelos multa

claritate fulgentes, mira etiam vultus alacrita-

ris extraxiffet, Ícamnum manupulfans, abfol-

vendze fimul vitze, fimulorationis veluti dato

z

te devotos, qui utrumque chorum pecurren-

figrio, ad meliores emigravit. ^ *..:

2

i

tes, modohunc, modo illum excitabant, can-

tantibus aderant, & quafi congratulantes afta-

^XIX. De Angelo Pacio Ordinis

Miriorum Ibid, n.1«

refert idem Author.

Nocte manus ad Deum

[riden.

bant, & ut diutius illehymnus cum devotione

przcineretur, modis omnibus elaborare fata-

non fruftra tolli, verbis, exemploqug docuit

Propheta, quem omnes pleriquejfequuntur.

gebant. Intellexit quoque Vir fauctus, hym-

,

num illum vere effe familiarem ipfis, quos

Caeterum meridiem huic operi deftinare in-

füterat Pacius, & qua maxime diei tempefta-

J

tanta inftantia vidit operam dare, quatenusa

Ped,

fratribns ad honorem Dei cum fervore devo-

te mortales otia fettantur, ipfe, qui precum

Clllin.

tionis cantaretur. Cuidam etiam fratri fpiri-

continuus eflet, tum ipfam, quantum poterat,

42 62

tuali videre conceffum eft, dum idem hym-

intendebat, füique facti non unam reddebat - :

M líft

nus inciperetur, quod ab ore incipientis flama

rationem : & primo quidem, imitari fe Apo-

ftolos, qui ex veterit difciplina ad horam ora-

Tagis fplendo

ris erm?;päbat ; & furfum con-

cedebat.

tionis nonam templum adire confueverant,

deinde nullam fibi opportuniorem Deo exo- .

XVI. De Dominico Anadono ,'öra.iiiis

rando'ea videri, qua perfecto magno Chrifti

Josn.Rho. Predicatorum , fic fcribit Joannes Rho. Ge-

facrificio totius hominum generis falus con-

L3-€8- mina in hoc, quod fequitur, laus,

publica.&

dita eft : quid enini precibus aliud

/

n. 4e

^privata, continetur. Altera Valentini Caenobii

pOfcimus,',

quam quod ea nobis obveniat?

Patrum eft, qui centum ipfas Aras, facram in-

— XX. Clerici, qui Minores dici volueru

nt, Ibid. n.1z.

tra sedem, & dometftica clauftra, Deo excita-

eam fufcepere provinciam, ut femper domi

b

runt: ut mihi unius familia religio urbem

aliquos.in Dei oratione habeant occupatos,

l5c

tueri poffe, & coenobium illud gloriofiori elo-

ld

quodque finguli non poffunt, ut vicaria in-

gio, quam a centum . portis olim. Thebse, a

vicem opera praeftent. univerfi; caeloque affi-

centum altaribus cognomentum pofle defu-

miles fint domus illze, in

mere videatur.Altera Anadono debetur: nam

quibusa Dei laudi—

bus nünquam ceffatur.

quum tuendze altarium religioni fatis effe vi-

XXI. Seraphinum Cavallum Ord

deri poffet, domefticorum aliquem fingulas

mls Prae- ibïd. n.20,

dicatorum Generalem magiftrum, conftan-

- ad aras Deo quotidie fupplicare; nec leve id

tiffimze pietatis füiffe, tradunt annales: illud

ä

quanquam frequenti in familia, vel ad pietatis

ex nominis augurio memorabile, tres ipfas

augmentum, vel ad publicze falutis tutelam,

horas late difpanfis brachiis quondam orando

- momentum allaturum effet; quid de Anadoni

perfeveraffe; quem corporis habitum vix per

- orandi ftudio dicere nos convenit? qui unus

lemihoram a pauciffimis tolerari poffe credi-

,. fi aliorum ceffaffet induflria ,, omnium obivit

:ä

partes, & centum altaria quotidie circumiens,

derim ; fed ut beata illa Seraphim perpetuo

alis librata, Deum circumftant, fic ifte ne.no-

lingulisque advolutus, vir, minime alioqui

mine videretur indignus, immoto corpore

otiofus; praepotenti Deo laudis hoftias cen-

animum altiffimo volatu explicabat. :

tum, noyo atque admirabili hecatombes ge-

Á

nere immolayit,

Abundamus nimirum tem-

fiukas. —

pore, fi attendamus, neque illius fpatia fumma

. XXII. B. Virgo cum tanta affiduitate ora- Drexel, i.

mdn Q

| vitee Jactura, per negligentiam elabi finamus.

tioni vacabat, ut omnis ejus vita & operatio, Rof. mar«-

Jbid.n.z. XVII. Non minor in Joanne Dei orationis

tefte S. Alberto Magno, fuerit fedula precatio ; P* !. €. 9.

wl ]

contentio, quem non in le&ulo affli&um ja-

& ideo S. Ephrem eam Thuribulum aureum, .

centemque, fed genibus nixum ,. ardentiffi-

in quó fine irtermiffione thus orationis füa-

inas ad Deum preces fundentem , renovata

viffimum offerebatur, appellarit.

i

*

Pauli AnachoretarumPrincipis memoria mor-

. XXIII

. S. Bartholomzeus centi

es de die, & Maru?txa ^

talitatis extrema neceffitas occupavit, ac ve-

centies de nocte, flexis

(X

cavit.

;

genibus, orationi va-? c

*

luti religiofum illum corporis habitum reve-

rita, humi aflligere cadaver non eft aufa, ut

XXIV. S. Anton

ius falepe pertotam no&tem S»Aäïhanaf.

clariffima effet teftificatio, quam affidue orare

orans, exorto fole,dixit: Ah quid meimpedis, o.in ejus vita

confueviffet ille, cujus exuvize, ad quam longo

fol qui oriris,ab amoceniore me fole abftrahens *c. 6

1e ufu compofuerant, frigida in morte pietatis

XXV. Paulusin finibus, Aphricze quingen- Inid,

retinebant imaginem : abftulit illi mors ani-

torum monacboruin Pater, nullo vitze fuze die

mam & orationem, o

4

.,.

kais gelum noa l-

quidquam prius egit, quin trecertas orationes' ..

l

$,

culiflet.

f

*

)

genibusprovoluf:us Doinino ob

j

X V"f','

,

]

Tituu: CVL Oraiío.-

62!

id-n. 8*

( —XXV»I. S. Martinus Turonenfis Epifcopus — XXXIII. Thoriaas S—ïrlctus facerdotale pre. ibid. 1o,

;;./;M.V

ne cunc quidem cum laboraret manibus, lin»

cum breviarium quotidie ex formula psrcur-

n. 9.

guam ab oratione cohibuit ; imo in agone,

rit ad annum quintum füpra centefimum, qui

Meruit zternos in-

frigefcentibus jim membris labia adhuc mo-

vitz illi füapremus fuit.

vebat, nec prius orare deftitit, quam fubito

ter Dei laudatores enumerari, qui victis tem-

f

lumine circumfufius fpiricum reddidit.

porum legibus

Luc. 3.

XXVII. Anna vidua, tefte S. Luca, non di-

laudare perfeveravit.

pretisque Vicir(ï(ï;udinibus hic

fcedebat de templo, jejuniis & obíervationi-

v.37.

bus ferviens die ac nocte.

Uülitas.

Marulus

XXVIIIL. S. Martha centies per diem, &

XXXIV. Moyfes

quamdiu in vertice collis

l

centies per noctem fubmittere genua folita

manus elevabac, populus Ifraeliticus contra

fuit, dum illum in cclis adoraret regnantem,

Amalec vincebat , (in autem paululum remi- Exod. 34.

vl II.

quem in terris morantem hofpitio exceperat,

fiffet, faperabat Amalec. Anna perorationem

fteriliratis malum avertit Elias pluviam impe-

ex

nReg II

non jam minus in fupplicando folicita, quam

2

;.Reg. 15,

id. u;l'(

olim fuerat in minifirando.

travit. Ezechias vitz prolongationem. Sara

in cubiculo domus fuz tribus diebus orans,ab

4-]'&6ng. 20

!bidemq

XXIX. De Trafilla Virgine Amita füa te-

ftatur S. Gregorius: quod , cum ipfam poft

improperio ancillz liberata eft: poft ea vero-

mortem lavare vellent , genibus cubitisque

etiam eodem medio cum Tobia a damonio Tob 3.&g.

Concretam callorum duritiem invenerint ex

protecta. unfdith contra Holofernem ugna-.llldiFh-B..'

affiduo precandi ftudio cretam.

tura, oratorium fuum ingreffa, cilicio induta,

Pæd;

« XXX. Thais meretrix 5. Paphnutii opera

cinereque confpería, & in terram proftrata,.

Ch V i &n

ad frugem revocata, tanta tencbatur ante-

Domino prius fupplicavit: fed & Oniz & ci--

t.2. C. 25. aCtee vitze verecundia, tam Íe ex animo abji

vibus dixir, nihil aliud fiat pro me, nifi ora-

$.6. hift.5. ciebat, ut Dei nomeo proferre non aufa, hoc

tio ad Dominum. Efther quoque Mardochzo Efth. 4.

folum frequens repeteret : Qui piasmafti me;

dixit: congrega omnes Judaos, quos repe-

miferere mei: qua demiffione ad illum virtutis

ries, & orate pro me: (icque falutem illis pe-

gradum intra annum pervenit , ut illuítrem

perit, malumque paratum in hoftium caput

glorie locum, quem $. Paulus Simplex in

convertit. Tres pueri in fornace Babylonica Dan. 3.

coelo viderat, & patri fuo Antonio paratum

benedicentes & orantes Deum , ab incendio

[

credebat, vox de ccclo lapfa Thaides effe di-

liberati (ant. Daniel quia etiam contra Regis Dan. 9.

decretum ter de die orationem continuavit,

Ceret, quemque effet iatra quindecim dies fe-

"

an. 15.'

lici morte confecutura.

e

a leonibus eft cuftoditus. Sufanna quia flens

»

A

|

Jo Rho.

XXXIl. Pius V. quam privata 1

Rb iilios

fufpexit in coclum, fiduciamque habebat in

|

15 c8.

orandi coafüetudinem haníerat ; eam, non in-

Domino, ab adulterii crimine, & morte, libe-

n. a,

£

ter Pontificatus ardua , negotiorumque tem-

ra declarata eft. Jonas in ventre ceti clamans Jone r»

ad Dominum,ab eodem ceto incolumis in ter-.

peftatem unquam interrupit , 1ta non modo

r.Mach 6

filatis horis divinarum laudum pcuf'um dili-

ram ejectus eft. Judas Machabzus quoties ora

vit Dominum, viciífe legitur, bis vero vittus 9: & 1t»

gentiffime perfolvebat , verum & certas no-

j t

&is horas & quidquid otii alienis tempori-

ab Antiocho & Bacchide, oraffe non legitur.

I

bus poterat fuüffürari, totum id agendo cum

XXXV. Quia pro S. Petro in carcere de- A& 1.

Domino, & quz plurima pro ejusdem glo-

tento, oratio fine intermiffione fiebat a po-

ria fuíceperat peragenda, expedieudis diii-

pulo, 2b Angelo

coclitus ei fübmiffo mirabi-

liter liberacus eft.

gentiffime impendebat : & profitebatur pa-

lam, fine orandi ftudio neque Pontuficatus,

XXXVI. S. Thomas fatebatur, fe dockri- Surius in

neque interiores fibi anima rationes confie

nam füam magis oratione, quam labore ob- Yi'a 7-

ftere. Quanta autem ejus eflet in exoran-

tinuiffe: dice:e quoque folitus , religiolum

al't.v

(ine oratione effe militem fine armis.

do Numine vis, quam fecundo in precibus

uteretur Deo, novit chiiftiana Respublica,

XXXVII. S. Jaeobus Epifcopus Nifiben- Spec.ex.V,

quam celeberrima de Turcarum claíle irn-

fis civitatem fuam a graviffima Saporis Re orat. ex.

gis obfidione l:beravit, dum ciniphum & cu- ! *

petrata victoria ab immi

ücnti difcrimine lif

beravit.

licum agmina ingentia in hoftilem exercitum

a.; Vitellio quiindecim

immitti impetravit.

í

il it

. Ibid, n.ag.

XXXHI. Joanni Baptift

ut minimum horas diebus fingulis abfumebat

XXXVII. Oratione Publii

m

ionachi dz- Ibid.ex.g.

f mits

,L6

oratio, quantula parte, (fi reliqua pietatis de-

mon a [uliano imperatore in Perüdem miffus

mamus officiíà) curando corpori relicta! fed

pro certo reíponfo afferendo. per decem dies

fi opus effet, vehementius multo agebat ; fuit

detentus, ad

julianum fine effectu redire Co-

actus efl. .

enim, quum in gravibus chriftiang Reipubli-

czg temporibus totidem fxpe dies perdius ac

.. XXXIX. Berroldus juvenis diffolutus cum Ibid.ex. 16,

fariutl

pernox ante aram & divini(fimam Euchari-

fe pro converficne impetranda B. Elifabethz

lc: l.'

ftiam per(everaverit immotus, fi duas modo

Thuripgiz Duciffz commendaflet, ea oran-

horas füb auroram eXcipias, quas naturz ufi-

te usque adeo aríit & fudavit, ut ne omnino

,A-)hanaf.

bus concedebat.

Quid,non a Deo aufferret,

a nimio xítu confumeretur clamare, petere-

1 e)lUS viu

quem de petendi ac precandi conftanría nul-

que, ut ab oratione defiftat, debuerit.

í

XL. Otrationibus fratzuüm Cuno monachus Ibid.v.mo»

la temporis dimoveret vicifitudo? | Fortiffi-

id,

mus Ducum jJofue, qui ardore animi cocio

adeo in morte roboratus eít. ut, licet quinde- ri €x« 18*

novas deditleges, elatx manus períeveran-

cim mi/lía demconem ad eum impugnandum

tia hoftium urbes delevit.

conyenerint, nihil ei nocere potueript.

Gggg

R. P. Lain, Man, El fu. LT.

XLI. S

u

625

Bibliothecæ X"Manuahs Cohcionatoriaz

&*

-fcens orbis terrarum, fe 'Arrianum effe rmïrai-

$. Climac, . X. S. Climacus refert, unum ei prifcis Anä-

]

grad. 18« choretis dicere folitum fuiffe, fe in oratione

tüs eft, quonam putatis modo Deum facrile-

matutina curfum totius diei confpicere, quali

gum hunc proftraviffe? Bellovacenfis ait: Le-

enim tenore ac modo prima illa oratio precee

gitur in Ecclefiaftica hiftoria, quod cum Con-

flantinus Imperator fa&us Arrianus defende-

deret, tali reliqua omnia eo die folere fequi.

XLli. Cum Joannes Alarionis Aloyfio Ber-

'ret Arrium, convocavit concilium apud Con-

Job. Rho.

ftantinopolim , in quo fe&a Arii confirmare-

€. 8- V« 50

trando Ordinis Predicatorum, velut fodali

mis ac frigoris penetra-

tur; cum autem Alcxander Patriarcha Ale-

fuo in Albaide de hye

bili vi conquereretur , nec jam fe effe feren-

xandrinus omnibus di&te fedtx fe opponeret,

comminaatur ei exilium Arriani, nifi eis ia

do affirmaret; quin te igitur, ait Aloyfius, ad

mane confentiret; ipfc autem tota no&te pet-

orandum recipis? neque enim fieri poteft,

ut rite Deum orantes non incalefcant.

noé&tans in oratione , provolutus füb altari;

Tfbid.niG, . XLIII. De Bonaventura Seraphina fic fcri-

caufam füuam & eccleíize Domino commen-

davit; facto mane cum Arrius cum fuis con-

bit Joannes Rho: fingulari hujus virginis in-

nocentia puerilibus ctiam i

n annis, mirum;

ftipatus duceretur cum maxima gloria.ad

Educabawur illa

concilium , neceífitate compulfus declinavit

quam dele&aretur Deus.

cum focia apud Moniales Gandienfes, quibus

: ad publicum locum. libi cum federet, omnia

f

inteftina fua , & vifcera emifit ia feceffum.

TR

zi

perfua!

um erat, quidquid a Deo hzc flagitaf-

XLVL Inine hiftoriz ecclefiaftice legicur;

-Tbid.

H

fent, absque dubio impetraturas, itaque ma-

giftra morum quoties five agris pluvia, five

/quod, cum Vslentinianus Arrianus vitam fi-

niifec laqueo, fübítitoitur ei Eugenius, fimili-

annona fororibus opus erat, accitas ad fe

puellas jubebat actutum fe in preces dare ; ni

ter Arrianus, "Theodofius autem vir catholi-

cus contra eum arma movit, premuniens fe

Deum exotarent, ne ad fe reverterentur, ne-

ve jentaculum fperarent; parebant illz, atque

jejuniis & orationibus, vigilans in oratione

ante checas Martyrum proítratus.

Cui qui-

in (ecretum horti domeftici locum fecedentes

is tantilla ia corpora defzvientes, at-

dam fan&tus cremica promifit victoriam. Cum

flagell

tranfiret Alpes cum fuis, & videret infinitamn

que precibu

s incumbentes, quod imperaba-

-Mira Numinis indulgen-

multitudinem undique confliuentem, & eos

tur, impetrabant.

! ad pedes montis ad pugnas exípe&tantes, fui

tia, quafi teftari veller, illis vocis nequaguam

Sinite parvulos venire ad me

territi terga vertebant & fugam parábanbt,

fe poenitere:

. delcendit Theodofius, & proJectis armis ad

Bärdöius

(OXLIV. Sap

or Rex Períarum truculenriífi-

ährox

,quiquenon tàm pro

terram íe prottravit in oratióne: qua come

.adan 417. mus ecclefie perfecutof

Cni

n. 48.

regnis acquirendis, qua

m ut fidem cathoii-

pleta, Dominus animavit fuos , ita ut reverfi

W. 1.

bella gerebat , cum

- more leonum irruerent in hoítes gentiles &

jl ]

cam penitus extirparet ;

1

Nifibim civitatem per va

lidihmum exerci-

Arrianos,& fubito infurgens ventus vehemens

h. 4ó

tela, qua hoftes projiciebant, intorquebat ín

tum ar&a cinxiffet ob(idione , iliiusque moc-

.

nia

& propugnacula, per labo:

iofe derivatum

ipfos, Dei virtute. Eugenius adducitur ante

pz

des Theodofii , ubi vitam finivit.

& deductum in eadem vicini

fluminis impe-

tum, dejeciffet, & folo equaffet , S. Jaco

bus

XLVHL De belli Duce quodam natione Jo. Rho.

Gallo multum in bello: fortunato, orationi- l. 3. c. 8

zi

ejusdem loci Epifcopus hoc ufus eft con(ilio:

Videns murum corruiffe, vocavit populum

bus proinde addi&tiffimo, Blafio Monluco no-?- !?

mine, fcripta reperio fequentia: Homihis hic

urbis & Clerum, & milites ad orationem : fa-

' ego pugnacifliimi , quem vere Martis pullum

&o mane invenerunt muros urbis cum omni-

bus propugnaculis reparatos poft orationem:

*

dicere poílis, libenter nomen interfero , ut

muit, qnia vidit fuper

doceam , neque ipía inter arma, quod non-

uod videns 5apor ti

murum quendam imperiali [chemate orna-

nulli tamen habent pro explorato, ceffare pie-

tatem.. 'Tradit ipfe de feipfo in libris, quos de

tum; quem cum crederet effe Romanorum

Imperatorem ,.

mortem minitabatur explora-

rebus fuis ftylo edidit militari, nnilum fibi

dtem abiiffe non adorato Chrifiianis preci-

toribus fuis, qui ei

dixerunt , quod Roma-

nus Imperator in i

llis partibus non adeffet.

'bus Numine ; cum vero arma eflent expee

dienda, atque in hoftem pugnandum , cum

Quem cum cogn

oíceret , non effe hominem,

-

bella Chriftianorum ; ad

concepto a fe carmine, tum ex ia« ris formulis,

ajebat, Deum agere

quem cum przcepiffet m

uitas dirigi fagittas,

magno animi fentu femper orafle. " Nam qui

nec ipfum Ixderent, nec Sapor ceflaret ab

ad prefentis mortis periculum toto corpore

obfidione ; Epi(copus abdu&us eft füper tur-

perhorreíceret, ubi preces ac vota concepe-

rat, addi fibi animos, novumque per offa vi»

rim eminentiorem, ut Sapori & exercitui ma-

qui oravit, ut Dominus fuüperbiam

gorem curtere, atque incaleícere in venis. fan-

lediceret,

guinem fantiebat; ut unus omnium maxime

eorum mu

(cis & cyniphibus domaret : & íita-

tim nebula exivit de flavio, quz emifit mu-

in media exinde rueret pericula, & temeri-

tati propior, quam forritudini, videretur.

EE a

ícas & cyniphes & culices, qux intrantes per

XLVIII. . 1n vita S. Thomae

de AquinoHif, Sol.

probofcides elephantorum, & nares & aures

equorum, faciebant eos difcurrere & fugere

legitur, quod cum aliquando multo tem-c. i71.

is fefloribus, qui in eis fe-

pore ftuduiffet, ut textum aliquem di£-

ab exercitu, infinit

ficillimum Ifaig Prophetz ,

fuper quem

debant, interfectis,

&

itaSapor non fine mul

ta confüfione difceffit ab obfidione.

tunc commentabatur , interpretari poflet,

Bellov

XLV. Cum olim totus quafi mundus Ar-

folito ferventius ad orationem confugerit

pro illius intelligentia. Cumque in majori

. riana pefte effet contaminatus, ut proinde in

uerunt

letionibus $. Damafi Papz dicatur: ipgerii-

orationis fervore poQtus effet, appar

coram

$-

JTüwus CVL Ora.

625

voram eoS, Petrus & S. Paulus, qui difficulta-

tem plane declararunt,

alia parte apprehendit. Cumque Hybrzus fac-

unde vere dicere potu-

cum levaret, vir Dei ex induftria eundem ca-

it, Petrus Apoftolus &

Paulus Do&tor gentium

dere permifit.

ip(i me docuerunr,

Quod cum ízpius ab eo fa&tum

& quidem fraterReginaldus

fuiffet, Hebrz

focius ejus vocem

Apoftolorum diftinéte audi-

us viro Dei irafcens dixit: opor.

vit, licet, quinam e

tet, ut & tu ex ea parte onus füftineas ;

quia

ffent; fcire non potuerit;

ego idipfum folus portare non poffum :

tunce

abeuntibus vero A

poftolis,Reginaldo ad feac-

— *

cer(ito dixit

: illas refume

Deifervus ait: dimittefaccum ; nu

DC te paue

paginas, in qüibus,

cis verbis affabor: N

Á

uper me rogafti, ut pro fa»

me dictante fuper l(aiam,

proximis diebus fcri-

lute tua Domin

bebas, & quz dictabo dili

um precarer pro tui illuminae

genter ex

cipe. Coepi

tione, ut veram

fidem ampletereris : ego qui-

ego ftatim fcribere , illo non alit

er di&tante,

t

dem omni cum diligentia partibus meis fatise

quam fi legeret illa, quz dictaba

: Cumque

feci, tu vero defeciíti, & mihi, & tibi ipfi: con-

Ícripferam ; dixit: Redi jam ad qui

e

ícendum,

juge cum (finceritate cordis orationem tuam

.quiaadhuc multum noctis fupere(t.

Keginal-

cum mea, moxque füper te deícendere vide-

dus autem fümma cum inftantia im

0 & cum

bis divinam mifericordiatn :quo di&to mox pae

lachrymis S. Do&orem interrogavi

t, quinam

illi fuiffentqui in obfcuro & (ilentio

noCtiscum

latium, frumentum, bajulus, & navicula fimul

ab oculis eorum difparuerunt.

Ex quo miracu-

li,

illo mifcuiffent difcurfus, tandem poft multam

lo ftupefa&us,

fadtam reluctantiam, & acceptam a Keginaldo

& domi fuz domefticis idipfum

enarrans occafionem fümpfit, ut gremio eccle»

promiflionem , quod ea,

quz dicturus effet ,

ie fe cum omnibus familiz fu

quoad usque viveret, manifeftare nollet; dixit

& domefticis age

ei: vidiftime hisce diebus va

gregaret. Optimeigitur D. C

hryfoftomus ait,

ide anxium fuper

fi nos in virtutis fludio feduli

difficultate loci Prophetiz

hujus , quem nunc

fuerimus, effica-

expofui;

ces erunt & preces aliorum pro nobis : fi vero

cujus cum fenfüm percipere non pof-

em, & ea meres mirificeangeret, non prius a

de(ides fuerimus, nemo nos juvare poterit, -

L. Eximiam meretur laudem incredibilis il- Jo. Rho,-

precibus & lachryrmis deftiti, quam a Deo im-

la Caroli V. orationi incumbentis attentio: del 3. c. $.

. petravi, uttnihiliceretícire, quod ut fcirem,

qua P. Rhoinhzc verba fcribit : quam intento 9*« 1

tantopere laboraveram: quare pius

ominus

fervifnimifertus , beatosad me Apo

j

olos Pe:

animo ibi effet, tunc maxime patuit, cum ma-

gni Regis Legato

per internuncium urgenti,

trum & Paulum hacno&e mifit, qui mihi, ficut

ütadmitteretur

; rem magni momenti aíferre

vides, rem planam & apertam fecere.

fi

Ghronic.

fefe, re

^

P

XLIX. In Chronicis Ca

ucinorum fequens

ondit : Nec ego quidem nunc leviter

Copucin. recenfetur hiftoría. Frater

atthzus de Bafcio

fum occupatus, qui cum Deo ago.

to. 1. p.2. unus

,LL. Cuno, magnus Dominus de X7al

purg, Spee. 'äx

an'

1552,

ex primis religionis illius fundatoribus,&

vir poteus & dives in feculo,

tam valensin mi. V. mori&

h. 36,

fzculi füi Apoftolus, atque in dono miraculo-

litia, ne dicam malitia.quam

vigens in pruden-93« 18:

rum infignis, utpote qui zpius ficcis pedibus

tia feculari, ante finem vita

mare inambulavit, cum die quadam Venetiis

in clauftro habi.

tum füfcepit regularem, &q

uia temporis lon«

Hebrzis predicaret, unus illorum fite fe com-

ginquitate non poterat,

j W 1 .

punctum effe (imulavit, dictumque Dei fer-

morum probitate dies

;31 c:gl

[uos dimidiare fatageba

t.

- Ubi adeo profecit,

I

vutn, ut pro fe intercederet, rogavit, üt hac

quod confumnmato i brevi e

Xp

ratione ad verz fidei perduceretur notitiam:

levit tempora multa ;

placita enim erat Deo anima illiu

5, unde & qui voca-

Cui vir Dei fe pro eo oraturum effe, firmiter

verat eum ad füum fer

promifit: at vero Hebrzus ille vix ab eorecetz

——

vitium, non folum prz-

ftitit ei veniam deli&

orum, fed in tali ordine

ferat, cum protinus cum ali:

is fuis fodalibus &

fedz confortibus, datam fi

bi promiffionem ,

precognitum ei fecit finem fuum. Habebact

conventus proletarium pulcherrimum, quem

vanamque & fitam illam fiduciam, effüfo ca-

equaritiz fuse

I

chinno derifit : poft aliquot vero dies huic viro

oropter foetum nobilem deputa-

verat, quem cum vi

:

r nobilis Henricus de ifen-

Deiobviam factus, eidem dixit: neício, quid

burg concu

fibi velit, quod, poftquam metuis orationibus

iíceret, neque pretio habere pof:

fet, hoca

1

um eft, ut occult

e fubtractus , ei

commendavi,Chriftus vefter, ne vel femel rni-

transmitterecur

hiin mentem venerit, aut minimum mihi lucis

;quem cum minime redderet,

miffus eft przdi

&us Cuno, quii eidem Henrico

radium communicavit : ita quidem eft;refpon-

fuerat in fzcu

det vir fanctus,, fed poft paucos dies hujus tibi

lo amiciffimus , & cum nihil

proficeret, videns hominem obftinatum, ir-

edicam rationem: interea vero te obfecro, ut

ad me venias, quia opera tua indigeo. Paulo

ruente in fe, ut poft patuit, fpiritu Dei, ad

divinum judicium appellavit,

diem ei prefi-

poft igitur Judzeusillum conveniens , abeo ad

gens. Quid plura? Henricus

palatium quoddam uno milliari ab urbe diftans

appellationem

contempfit, & Cuno domum

rediens, omni-

perductus fuit, ubi in limine ejus bajulum

quendam invenit, nec non faccum frumento

bus modis quibus potuit,

ad eundem diem fe

prgeparavit ;

dicebat igitur Abbati: Domine,

refertum, & fcapham in mari pofitam. Con-

exta feria c»

verfüsigituradHebreum vir Dei eidem dixit:

tari:

ucem accepi ; fexta fería transfre-

j ol

fexta feria in capella mea me vobis tra«

AUE

Frumentum hoc naviculz huic imponere vel-

didi :

fexta feria habitum indui regularem:

lem, ut per mare ad domum noftram deporta-

Deus

fexta feria laborumi meorum mihi refti-

retur. Adjuvame igitur, ut (accum hunc prz-

tuetmercedem : expletis vero jam tribus annis

fentis bajuli humeris imponere poffim : Ju-

in fan&ta converfatione febre correptus eft, vi-

dxus igitur perlibenter manus ori facci appli.

eavit , F. Mattheus autem euridem (a

fitatus ab amicis fe dixit tertia die moriturum:

ccum ex- 'illi autem recedere volebant,eo quodlevis effet

R. P. Loin. Bill, Man. Tin, AL

x

8882 —

:jus

-

*

624.

;

Bibliotbecee Mammm Concio ^atorie

ejus infirmitas, &nulla adhuc (igna mortis ap-

mis ferventium .præcoräiïsk odores ac fetvos.

res cientem fomnolentes autem cum naufcá

arerent, Sedipía rogabat, ne folemnitati fuze -

deeffent ; & fa&tum eft,ut moreretur die tertio,

uegligentem.

. LV. Dioraticus vir S. teíte .

Dorotheo , S.Doroth»

hoc eft in Vigilia fancti Jacobi,ficut ipfe przdi-

vidit no&u in principio Pfalmodiz e Sacrario dodr. 13«

xcrat : eo fane tempore erat mulier obfeffa in

villa proxima, qua hora mortis ejusdem Cue

ingredientem Angelum velte fplendida indu-

ia

tum, qui omnes Religiofos prefentes ambu-.

"L f l' i

— —- fonis liberata e[t,& venit ad facerdotem fuum,

dicens, demonem exüffe. Poft paululum vero

lando fignabat, ut & fubfellia legitime abfene

59

tium; pertranfiffe vero loca eorum, qui per

ridens diabolus, gravius vexare miferam cae-

it. addu&ta e(l igitur ad facerdotem, qui quafi

defidiam aberant.

vit !

Meditatio. -

concionando cum diabolo ccepit interrogare

tb

eum, & dicere: Mifer tu exieras? ita eft, in-

LVI. B. Virgo, tefte D. Bernardino Senen- to.i. f,61.

. quit, Ecubi, fuitti, infelix? a

d quod diabolus :

fi, tanto lumine illuftrata fuit, utetiamnum in

utero materno exiflens perfe&tius Deum con-

Cunoibi fuper mattam jacebat,& debebat mo-

ri, ad cujus tranfitum feftinantes pene quinde-

templata fit, quam alii bomines in ztate pere

fc&ta, magisque excefferit in contemplatione

cim millia fociorum meorum,cum maximo tri-

pudio illuc tranfibant , & videbar mihi nune

dormiendo quam alii vigilando.

.LVIL. lfaac egreffus fuerat a

d meditan- Gen. 24«

quam gaudium aliquod habiturus , nifi iviffem

& deambu- v« 63-

cum eis ; fciens autem vas iftud mihi traditu

n

dum in agro, inclinata jam die;

Vib

labat per viaim, quz ducit ad pureum viven-

amittere non poffe, reliqui illud ad tempus, &

T

Mu

ivicumeis; dixitque facerdos: quid a&tum eft

tis & videntis.

LVIII. S. Francifcus perdius & pernox in il- D. Bonav.

jbi? Kefpondit diabulus: Supervenerunt ma-

yira

—^ — ledi&i toafuratiilli, & circumftantes cadaver,

la oratione: Deus meus & omnia: herebat, In

L]

lO.

atque orantes., ita valide propugnare coepe-

(zpeque vifüs eft corpore fublevatus a terra,

& nubecula quadam fulgente circumdatus.

f

runt, quod nullus noftrum propius accedere

LIX. S. Aquilinus, Epi

L

copus Ebroicenfis, Surius 19.

aufus fuit. Dixit iterum facerdos : & ubi deve-

ut liberius meditadoni vacare po

flet , non O&ob.

nit anima? Relpondit diabolus, ad pedes Al-

In ,

/tiffimi. Et videte boniihomines, quanta no-

longe ab ecclefia diflantem elegit cella

ubique fecretum quzrens , animarumi cauías

bisinjuriafitallata. Homo ifte nobis fervierat

plus q

uam quadraginta annis ad omnem vo-

& negotia tanto curabat melius, quanto plus

corporum dec!

inabat prafentiam.

luntat

em noflram nocte ac die paratiffimus

nnis etiam Nadafi in

& modo tribus annis

tantum alteri fervivit

LX. joannes de Firmo fepte

num puer clam fe a puerorum c

L

onfortio fub- ànno. cru-

Domino, & ille nobis abítulit eum. Cum igi-

n agro pater- Cf*

hebd, :

j

tur nobis anima auferretur, furore commoti in

ducebar, ut attentiffima mente i

no Chriftum paffum meditaretur, id quod ta

m 32: : 3

nos invicem tota debacchatione graffati fu-

ferio faciebat, ut prz lachrytnis cor parvu-

mus, & ego modo non habeo, ubi me vindi-

Vil

cem, nifihoc vafculo, quod mihi traditum eft.

lum deficere, &

:

in an?ore' crucifixi tabeícere

4j

videretur..

Surius

Ex cujus occupatione doloris—r*evmedium ali-

*

LXI.Frater

]Egidius taui fzpe& tam arden

quantulum recipio.

!

tQ. 76

. LII. Bernardinus

Pallius, Cä'puci*n oru,ü Ge-

ter de Deo, ejusqe beneficiis & operibus medi-

JO. Rhoo

J« 5« C. d.

neralislongo ipfe ufü doctus magnifice de toto

tabatur. utnon potuerit poítea de Deo (ine ec-

ftafi cogitare ;

unde fratres ejus colloquio frui

n. *95.

orationis negotio loquebatur; fi quis enim

iofe cavere debebant,ne de Deo

a (e peteret, quisnam bonus effet ? refponfue

cupientes ftud

vel SS. Trinitate mentionem facerent.

rum illico fe dicebar : qvi orat: ungenti quis

ontifici fcri- S. Bern.

me.ior? non mutaturum fe, fed additurum:

LXH. S. Bernardus Eugenio P

bens, inter cetera dicebat: Quod vi

vis & fa. - 1. de

eonfid. -

Qvi melius orat: premenü adh

ucinítantique:

us mortalium effer ?

pis, t

otum das actioni, con(iderationi xgjhil,

uis omnium optim

laudo te, in

hoc non laudo. . Hinc quinque li«

idem repoliturum co

mmutata vocula tan-

deratione ad eundem (cripfit,

rat. Ora-

bros, de confi

tummodo, qui omnium opiime O

& in iis fic eum colloquitur:

Si totus vis eífe

culum hoc fí cum Demoftheneo , aut Augu-

omnium per acti

onem inftar illius, qui dicit z

fliniano conferas , ut illo multo füblimius,

omnia faétus füm, eflo & tuus,

nam & tu ho-

ita huic fuppar judicabis. Nam ut actionem

mo es, in finu tuo, quo omnes recipis, teipfum

oratoris cum chriftianis precibus non com-

modeftiam animi, cui Auguflinus

etiam collige. Omnes habentte, efto &tuex

ponamus,

& tertias tribuit, ita be-

habentibus unus, ut quid folus fraudaris mue

primas, & (ecundas,

(i univerfos lucreris;

ne cum oràtione convenit, ut diffociatz nus:

neri tui ? quid prodeft,

teipfum perdas? fapientibus, & infipientibus

Vit, |

quam inveni

antur.

4

Dignitas.

debitores , & foli negas te tibi : omues de

c. 4,

fonte bibunt, de pe&ore tuo, & tu (eorfum

i. ! de

LliI. S. Chryfoftomus ait , apu

d Angelös in

orand,

honore & zflimátrione effe eos, quos Deo per

fitiens ftabis ? Si maledictus, qui fuam par-

Deo. !

tem facit deteriorem , quid ille, qui fe penitus

freq

uentem orationem videnr magis familia-

,V

& tunc adítare ipfos magno cum fi-

reddit expertem ?

E

res efle,

* VII. »

*

lentio, & poftquam ceffaverint, ap

plagd?re,

EXEMPLA DOMESTICA

laudare, admirari.

]

ualitas.

Nada(i i

LIV. S Bernardus v

idit noctu Angelum

anno Àn

n

gnatius in horas fingula

S : fe collïg-':bät Ribad.l.4,

hebd.,

$ thurib

alo, thymiamare coelefti referro , cho-

L S.I

'Tatr íre- vit, c. 1.

firare, & divinailla chymiamafi in inti«

ruæþ lu

animumqqc in Deum elevabat.

qucnï;t

i

*

Tiwus CUlL Orath.

645

quenter autem orabat, ut ex intentíone ani-

quïi aérem obfident ,1 tum Aadw arcendam aéris

mi morbum contraheret. in rebus graviori-

inclementiam ; memineratque inter has pre-

Doty,

bus nihil ftatuebat prius quam rem Domino

ces etiam eorum , qui vel habitaffent olim in

in oratione commendaffec. . Sperabat fe pre-

r, N

i

tali domicilio , vel impofterum effent habita-

Í

fidio orationis quamcunque moleítiam;,etiamfi

turi, ne quid eorum animis illa habitatio no-

focietas diffolveretur, equo animo laturum.

ceret, "Triplex potiffimum orandi genus ad-

ä Orianä.

Hinc inter vias & rationes ad (uos cuítodien-

hibebat, netnpe ex litaniis, quas affidue & ad

W. r. hift.

dos adhibitas, primum precandi & commen-

omnem, adhibebat ufüm, ex myfteriis vite,

N U. 99..

dandi ftudium perfuafit ,

diana eíca reficerent.

quo fe veluwc -quo!tïi'-

& patlionis Chriíti , per quz tum (ingulas S.

Triados Períonas, tum omnes ccelites obte-

Vita l. 6

IL. S.Francifcus Xaver. pro attentione com-

'lll [.6';

ftabatur: Ex preceptis Dei & ecclefiz , nec

e $.

paranda ante fingulas horas officii divini hy-

non peccatis & virtutibus, animzque inter-

mnum, Veni S. Spiritus, recitabat tanto fervo-

nis pariter atque externis potentiis,

Ajebat

re, ut ei cor e peCtore exilire , animusque defi-

orantis amorem & charitatem ex orationis at-

cere videretur.Hinc ejus oratio ardens femper

tentione perpendi. Quocircaad continendam

& accenía, ac plerumque coeleftibus deliciis

in ea mentem , prelertim in imperata pfal-

t lh

affluens erat. Libentius autem in facris zdi-

modia vias omnes indagabat, precipue vero

r 62.

bus, quam aliis inlocis orabat, eoquod crede-

fequentes induflrias adhibebat.

1. Tempus Hift, foc,

ret, inillis Deum benignius audire orantes.

orationis fzepe in memoriam fibi revocabat l. 3. n. 35«

Vita l. 4..

lM. S. Franciícus Borgia omne tempus per.

& paulo ante omnia negotia difponebat, , 2. '

) Dony,

tlæ.

ire exiftimabat, quod noa cum Deo, aut ad

in ipfa oratione poft fingulos píalmos dice-

Deum pertinentibus tranfigeretur. In miffa la-

| vita

bat: Pater cceleftis, da mihi fpiritum bonum.,

10,

chrymas ubertim fundeba: ; pratiasque poftea

3. lmaginabatur fibi utrumque Angelum bo-

diutiffime egit, ut nonnifi egre & cum fufpiriis

num & malum, illum quidem omnia verba

ad prandium duceretur.

Extra fe non raro

pia pronuntiantem , hunc vero omnes eva-

us 9.

pofitus videbatur -

LI

l delo

)oh -

Corpore quidem prz-

gationes fcribentem. 3. Imperabat animo,

fens, animo vero in ccelis verfabatur. Negotiis

ut vel in uno pfalmo fine evagatione per(ifte-

diurnis, quoad fieri poterat, fe fübducebat, ut

ret: id fi acquifivit, ad alium dein fimili cum

in orationis montem fecederet. Altari fümmmo

pa&o progreffus eft. Perfe&to pfalmodiz mu-

imminentem cellam frequenter adibatRomz,

nere, piíi ex fententia votoque fuccederet,

Vidhfi n

talemque etiam in ceteris focietatis collegiis

€oncipiendum effe dolorem ajebat, fed quie-

i CU

extruendam curabat. Orandi & in fe inquiren-

tum, qui perpetuus fit ad novum usque tem-

di ftudiofos amabat, & confuetudine illorum

j held, !

pus pfalmodiz duret. Ex quibus indullriis ile

jj

I

diu delectatus. Collegiorumipfis curam man-

lz fuavitates ac dulcedines, quibus tanquam

H

i

dabat, ut eam ipíam focios fidei fu: credi-

jucuudo pabulo fe recreabat,ortum habebant ;

tos vircutem docerent.

negabat enim citra Dei miraculum fieri poffe,

; Vit- d IG 2.

&

.c. 3

IV. B. Aloyfius tantum ftudii or| 'fionc.pone-

ut quinulla precandi cupiditate ac fame, nifi

"

bat, ac fiinea virrutum (ümma omnium pofita

tum, cum conftitutum precationi tempus ad-

Yurlis

x—.

Q i

eflet. Hinc dicebat ; Religionum tam miferas

venetit, incitatur, is folidiorem ex ea

facies ex una oratione neglecta provenire ; il

voluptatemque percipiat.

guftum

lam effe compendiofam viam ad perfectio-

VI. P. Francifcus Suarez ftudiis licet occu- vir, to, qe

nem; fine illa neminem fe perfecte vincere

patiffimus, tamen, cum fe orationi dabat, Ang. pref,

pofle. Maximas reputabat delicias, cum ora-

omnes penitus curas usque adeo deponebat,

tipnis tempus appropinquabat, dicebatque, fe

ut affirmarec quoties breviarium in manus

$, lt

putare, eum, qui has delicias femel puttaffet,

fümeret,ita omnes mox alias cogitationes eva-

|1.dt

non facile ab oratione avelli fe paffurum.:

al

neícere; ut nulla res, quantumvis magni mo-

Omnem in priparatione diligentiam adhibe-

mcenti, eum difltraheret, quam collectionem

bat, dicens, animuim non prieparátum tam pa-

tetnporis diftributioni ( quam ille matre

t

rum poífe divinam fimilitudinem in fe reci-

fpiritus vocabat ) adícripfit.

pere, quam parum aqua turbida humanam fa-

. VII. P. Sebaftianus Barradius jam TeneX*Vïmwmï,,

ciem reprafentat. Ne di(iraheretur, ab ex-

duodecim horas in exercitiis fpiritualibus prefixa,

fpuendo etiam abftinebat. Nihil erat ei faci-

quotidie infumebat, & tanta cum attentione,

lius, quam mentem cum Deo coujun&tam ha-

ut ftrepitus introeuntium in cubiculum vel -

j

bere, tadtumque fentiebat ipfe difficultatis

facellum nonaudiret. flicquanta mentis ani- Jo. Rho.

À

in cogitationibus a Deo avellen

mique contentione Deum facerdotali ex for- l. 3. c. 10;

alii in mente Deo unienda.

dis, quantum

mula quotidie, extremam przfertim laudaretn. 5.

* Vit, la.

V. P Petrus Faber tam incenfo in oraxtio-

C'O 4-'

getatem , vel ex eo difcere poffumus, quodlen-

nem ftudio ferebatur, ut prater quotidianz

tiflime faceret, fed folidas horas huic illeope--

pfalmodiz penfum, contemplationisque no-

ri deftinabat, & ne amicus fene&tuti fomnus

Gurnz , quocunque ingrederetur , anías ubi-

obreperet, vel diloricato ad feneftram pe&tore

que quzreret, & captaret orandi. In itineri-

frigidiffims aurz morfu illum vellicabat, vel -

bus optatiflima nactus otia, totum prope tem-

frigida manus ac faciem afperfus prorfus abi-

pus piis cogitationibus & fanctis precibus con-

gebat.

Idem medicis per valetudines abfti-

fümebat. Ín conducendis novis edibus ac per-

nere jubentibus , alto cum fufpirio, quanwum

mutandis hofpitiis mos ei erat, primo fuo in-

poterat ,, obluctabatur: Quid , inquiebat,

greffu fingulis in cu

u

lis preces flexo genu

cum hominibus famulari permittis , Dei

Rihad» ]'5'

tum ad abi

Vit' (i li

fundere,

ä,h

dos impuros fpiritus;

laudibus interdicitis? ac ne prefidium, acX

3

cede«

Gg8$g 3

666

Subotbeca Manualis Concimatoriæ

cedcrct au&aritas,ïllïs ad fe adeuntibus,vires,

fïuporem immoto , ore quafï f'ubr'i-dente, eo

quantum quidem poterat, excitans fe vege-

ardore, ut aliqui juxta ipfüm fleCterent, tan-

tum animoque eredto oftendere conabatur ,

tum ideo, ut aliquid ardoris ex ejus propin-

:|

ut dulciffimo fibilabori parem crederent, nec

quitate haurirent.

abítinerent , nam gravior illi ipfa morte vide-

XII. Bernardus Japon a S. Francifco Xave- Hit. S0c,. !

Ibidl n'7'

batur vita, que Dei laude non viveret.

rio Romam miffus doceri quidem coepit, fed P- 1« l. 14*

Vita €, 6.

VIIf. P. Balthafar Alvarez feptem fuas ho-

ob infirmam valetudinem cum ífola ei domi-

n. 15.

ras canonicas cum magna quiete & reveren.

nica oratio expofita fuiffet, poftea etiam va-

tia, fuis temporibus, & in collecto loco , ut

lentior fa&tus nihil pr&terea fibi addifcendum

cordis effundendi occafiones fugeret , recita»

putabat ; quidquid enim ícire oporteret , ea

bat; nunquam eft vifus in aliquo tranfitu ora-

in oratiene contineri , illam fibi; & obedien-

re, nec deambulans , fed per multos annos

tiam , omnium loco ftudiorum effe; & ta-

in medio fui cubiculi flexis genibus orabat.

men erat ingenii peracuti.

Ordinarie orabat folus, ut diutius orare, at-

X

-

ilI. P. Antonius Criminalis quotidie tri-Ibid. L 12.

que in fenfis, quz Deus communicabat, hz-

gefies prolixius orare confueverat.

n, 66. -

rere ac frui poffet.

Ex frequenti ufu pfíal-

XIV. P. Francifcus Villanova tántum ex Hift. Soc.

morum in fuis exhortationibus , & fpiritu ,

orationis ftudio familiaritatem cum Deo eft?- ? - x«

n. 197,

quem ex eis hauriebat, advertebatur horum

na&tus, ut Deum femper przíentem, lachry-

mas quoque de Deo ad placitum haberet.

internorum fenfüum ejus magnitudo : per-

pendebac.enim valde quodlibet eorum ver-

/ X V. Auferebant tantum diei, ac virium Pe- Jo. Rho.

bulum.

tro Cottono Henrici magni , cui a confeílioni * 9 . 8

Vi |.2. IX.In Ludovico de Ponte ea fuit reveren-

bus & concionibus erat , aula , & chrifliane ** ^oftrise

rei commoda, ut vix quidquam illi otii fü-

€.9.$.2. tia erga SS, Eüchariftiam,ut,cum cernuus eam

* adoraret (adorabat autem fzpiffime) videre-

pereffet ad contemplationem, ac de legitimis

tur infra terram & fines rerum , ad nihilum

fomni fpatiis quicquam decerpere, fine peri-

usque fe velle dimittere.

Solebat horas ca-

culo valetüdinis, non poffet. Ergo qua erat

nonicas, fi poterat, coram venerabili Sacra-

in Deum fípe, petere aufus, ut liceret vel in

. mentoa gentbus,autcerte (iegredi non potuit,

fomno divina contemplari, feliciter impetra-

verfüs illud recitare. Siob difficultatem refpi-

vit: quamquam ille, quantum conniti pote-

F

. tandi pronunciare preces non poterat, intus

rat, in tanto negotiorum zftu, de(cripta quo-

2 &

.eos non minore fenfü atque ardore dicebat.

tidiane commentationi, facriticio, & divinis

Neque pro romano breviario prolixo voluit

laudibus rempora ; ita fibi fepofita volebat,.

ut viros etiam utriusque ordinis Principes a

(

unquam privilegium brevioris admittere.

Vil

Confüeverat etiam'raptim interípirare, cum

limine feveriffime id cemporis excluderet ;

oj

fecurus offenfionum.. Quod quum de quiri-

pfalmi függerent affectum. üIbi ad illa ver-

Jo. Rho:t ba perveniflet : rocidamus ante eum : um ve-

tantibus agdiffec Henricus , hominis inítitu-

tum laudavit, eumque cariorem habuit. Mul-

fie

l. 3. €. 16 ro totum corpus profternebat humi, non mi-

*

nori animi fenfu ac reverentia, quam fi prz-

tuin intereft, utrum humanis volens libens-

fentem Dominum intueretur. Reliquum ve-

que, an coaQtus impliceris ; qui ultro fequun-

ro facerdotalium laudum ita perfolvebat at-

tur, vix ulla füblimioris

coaGis indulget Deus..

quietis fuperye.&vfpes,

tentus, immotusque , ut interpellatores non

admitteret, quicunque illi demum effent ; nec

XVI. Sancta Bellarmi

no füit ea horarumlbid,. €1g,

partitio, qua divina carmina a facerdotibus" $: eX

cuiquam roganti ante abfolutas preces ver-

bumredderet: ut mirum non fit divinis vo-

decantari veteris ecclcfie mox fuit. Adive.-"fs*M*'

ratad invifendum hominem Petrus Aldobran-

M

luptatibus fuiffe delibutum, qui coeleftem ro-

i

rem tam attente colligeret.

dinus Cardinalis, qui ut admiffus in cubicu-

lum vidit eum de genu horarias preces re-

Viae.10. X. P. Leonardus Letlius mirabatur officium

Vil i

n. 48.

canonicum ab aliquibus defultorie percurri ,

citantem neque fibi affurgentem , cum nec

interpellare effet aufus; nec porro quidquam

6 l4.

ut fpontaneis fe precibus impendant, cum

non has, fcd illud primz cure effe oporteat.

interrogaret , audivit ab eo , fua Deo tem-

pora farta effe fervanda ;

mque vulgatum

Ad id a negotiis non fecus, quam ad labo-

rum folamen placidamque quietem fe confe-

id erat in aula, ut quieto

;

u

ocumque in lo-

vülx. S*

rebat; Singulorum pfalmorum literales , ana-

Co, vel Principum conventu füas preces per-

G1f

gogicas, & allegoricas intelligentias callebat,

agere liceret. Idem, cum in cubiculo inam-

bulantem offendiífet focius , & , quod toto

& przterea quo quisque pfalmus fine, affe-

&u, & modo fuit conceptus , quibus omni-

ex ore fe prodebat, meditabundum, roga-

" bus affequebatur , ut fingulari cum facilitate

viffetque, num forte facerdotale penfum per-

N

' & oble&atione compofitam mentem in divi-

folveret, adrnirans refpondit: Adone me Dei

no ifto officio contineret.

i

negligentem putas, ut obambulans eum fo-

Vita fol.

.Xl. Joannes Berchmann nihil aggredieba-

lemni more precari füftineam ? digna viro

133. 28. tur, ni:fi DCO per Qrationem Con[hltOo AE'

vox: obiter Deo füpplicat, qui obambulan-

:

v. 87$. firmabat omnium imperfedionum reme-

do precatur.

XVII. Bene

Df

dium effe orationem. Fjus axioma erat: (i

dictus Herbeftus extrema vale- lbid. n. 4

,'1

non habuero orationis habitum , non vivam

tudine veftes nunquam exuit , nec fe leQulo

T

Q

in focietate cum pace.. Ad orandum fe com-

credidit celfi animi vir, qui neceffariam illam

ponebat oculis claufis,, manibus ante pectus

quietem fegnitiem int

retabatur;verum ex.

]u

trem& jam proximus

Ge, miniflrro decum-

»,faddu&is., genibus perpetuo flexis, corpore ad

"

bentinm;

62

E

,

Tituus CV1I. Orati

bentium abícedere juffo , nec nifi poft hbfam

rio modo medigandi -adhïi)itos, faffus eft, fe

ad fe redire medio in conclave genibus nixus,

fequentes fru&us percepiffe. r.Subfidium ad

folemnes facardotibus preces auípicatus eo

vivendum in cruce, in labore, & probatione,

abiit, ubi dulciífime nullo labore zternum

AUE

"

quamdiu volueritDeus. 2. Veram opinionem

Ls

erfolvet.

XVIII. Eluxit in Cla

& appretiationem pretiofi, fcientiamque illud

l$

lbid.—n.f;

udio Aquavivä adhuc

a vili feparandi. 3. Media (atis apta, nec diffi-

puero,quz in fene miraculo propemodum fuit,

cilia ad coelum perveniendi. 4. Novam noti-

fingularis divinas inter preces animi pietas.

tiam & intelligentiam veritatum , quibus ad

Vix decimum füpergreffus annum, eas períol-

pectus usque ipfius Dei penetraret; ex quo ve-

vere orfüs e(t, uturpabatque qu& cunc magna

ritates illz fluebant. $. Vitam &Spiritum in-

eratia celebritateSainte Crucii Cardinalis de-

teriorem, & per bunc remotionem omnium

Ícriptionem. Jam vero virj& Reipublicz ad-

impedimentorum perfeQionis. &. Solatium

i ln

motus,obrucusque negotiorum mole: ac tem-

& levamen in gubérnatione, ut inter multas

$, *

poribus duriffimis exercitus, adeo, dum reci-

curas qua(i fine cura tranliret. 7. Evaneícen-

X

táret, ibi totus erat, ac i extra hominum con»

tiam anxietatum & tentationum habendi plus

fuetudinem ageret in folitadine: tantis ince-

" l. Iï"

temporis ad orandum. $.Compaffionem cum

lj

debat latitiis, ut crebro gemitu ac (uipiriis fe

alienis defeCtibus. , 9. Humiliationem pruden-

proderet. Rapiebatur maximePfalmorum füb-

tem in propriis peccatis. 10. Summam animi

À

j

! Rh 0.

limitate,ac latenti,fed viris magnis non ignota

tranquilliratem ad pacem.

T

^

$

inillis Divinitatis vi,ut divino lumine iuperfu-

9"108)

— XNV. P.Franciícus Vill

anova anvtc, xqüvam Hift. Set*::

tofti,

fus abditos ibi thefauros videret: quoruin in-

alii furgerent, jam ordinarie per horam me- p.2.1. n.

dicem in aliquot eorum fub/ecivas commenta-

ditatus füerat, tantamque ex familiaritate hac 127-

tiones homo occupatiffimus ad pofteros etiam

cum Dceo fiduciam eít confecutus, uc licet

transmifit. Addebat etiam quotidie plerasque

pauperrimi Collegii effet Re&

privata hujus pieratis exercitationes,adeoque

tamen penuriam pateretur.

,

or, nunquam |

inter induendas veítes,corpofitis ad facerdo-

XXVI. Bertrandus Coadjutor. & Infirma-

VAn'n,.'i 602

talium imitationem carminibus precaba:ur,.

rius circumgeflata clepfydra orationis horam Prov.B«Ig,

Mediiatio

meníurabat, ne vel particulam doni hujus bo coli« Lo-

Lanc. op..

van

XIX, S. Ignatius P. Jacobo Layni fuadenti,

ni per officii fui diftra&ctiones amitteret.

2 ln- 182-

ut longius tempus pro meditatione prafcri-

XXVII. P Petrus Faber fatebatur , plus fe Vie, 1. a.

z

beret, dixit, (uficere etizm unicum quadran-

jucunditatis & folidi gaudii fuccique fentirec.4.

tem ad vitam religiofe inftituendam.

in medicationibus, quas ad falutem proximo- Annug

. Vita l. 6

XX. S. Francifcus Xaverius ne ia fümmis

rum dirigebat, agendo hominum caufas cum !598.

C $

.

quidem Commorini occupauonibus horam

Deo, quam ex altiffimarum rerum con(idera 15

meditaiionis iacermifit,quippe meditandi oc-

tione, fi ab omni eam vel vivorum vel mor-

cupationem przcipuam dicebat; hinc no-

tuorum utilitate fejungeret. Eratautem quo-

&urnz quieti aliquas horas detrahebat, quas

tidiana meditationis ejus materia vita Chri-

orationi dabat. Maxime vero in Chrilli vicz

fti, licec preter illa

4

i

mortisque meditatione acquiefcebat, fíaris

adhiberet.,

m interdurq etiam alia;

narus Ibi eximia omnis exempli documenta

XXVIIIL P. Tgnatius Mar

tinius diebus f ngue

in illuftri po(ita monumento intueri atque imi-

lis ac noctibus horas quinas medi:ationi flexis

il c10;

j

tarilicere. Hoc meditationis genus maxime

genibus, immobili firmitate impendebar.

falubre ac frugiferum, przcipuum utique ex-

XXIX. P Georgius Colibrand quotidie ab Annus

firis

emplar chriftiang vite, & ingens invitamen-

hora nona ad decimam de n

16609.

tum divinz charitatis impeníe com

meditabatur,

d

octis x'*xovi"fiïim«is

f.230.

pieera-

tur ipíe, & aliis commendabat.

. XXX, P.Gonfalvus Sy

lVeria, dum in Judzav

itia

l MO E

. XXI. S. Francifcus Borgias poít noctem

Provincialis effet, conítituit, ut focii omnes c.

Iv

€. 14

maxime mediam meditationi vacabat, quo

tempore pomeridiano etiam integram boram

D

ternpore ita extra fe tapi videba:ur, ut quin-

de Deo & divinis rebus contemplationi da-

que vel fex horas momenti inftar judicaiet,

rent, quo ad bene vivendum atque ad con-

furgeretque ignibus quafi inflammatus.

verfionis officium. cum fruc&tu

:

"

peragcn;ï-qm

Vit. l, 3.

XXII. P. Jacobus Laynes, etfi multís &

B

ab eo vires acciperent.

C 16,

preclariffimis e Deo donis, & doctrina pre-

4 XXXI. Joannes Berchman quamdiu béne

"Vita p.r.f.

fertim tara & excellenti, focietatem perinde,

valuit, non folum non intermifit, fed neou

€29 f.151.

ut S. Jenatius pietate illuftraret, tamen preca-

trajecit quidem flatam ineditationis horam,

tioni & meditationi pleraque accepta refere-

ut plus virium haberet fua cum aliorum pre-

hat. Hinc (iveprivata, five pühlica, five fua,

cibus conjunQta oratio. Audito figno ex me-

five aliena res gereretur, (ive advería, (ive fe-

ditatione ftatim furgebat, factoque examine,

eunda inciderent.precibus ad Deum tanquam

calamo excipiebat illuftrationes, propofita.

portum, fic ab Ignatio edoctus, confugiebat.

XXXII. Conimbriczg. olim. inftar críti-]p (

C.p.

Vit. tom.

XXIII., P. Francifeus Süarez, qui omnem

nis habebatur ,

fi quis e collegio pedem i.Ls.n.55.

prefixa &

Theologiam compluribus tomis egregie illu.

efferret, & non prius coram $S. Sacra-

jh

Dib. fcript.ftravit, ingenue faffus eft, malle fe, quidquid

mento meditationis mareriam pararet. Un-

foc,

fcientiz acquifiviffet, perdere, quam unicam

de fiebat, ut nonnunquam in itinere xftu

folitee meditationis horulam intermittere.

contemplationis abrepti in obvia. qus-

XXIV. S. Balthafar Alvarez ex dono con-

que feu homines, feu jumenta , feu lapi:

urrce

templationis, poü fexdecim annos in ordina-

L

des ; Veluc,chlis & fcnfuf capiti inc

rent.

B

628

Bïbiiotbeca Mam:älis COnajionatoriæ

S. Chryl.

rentoccur(íantium ludibrium. Durabat oratio

VII. Sicut ad Impcratdrem nemo pro vefte

ial

jn, 9

etiam in men(a, unde tantus in vultu pallor

di(ciffa, nec pro decem obolis ereptis audetn

exoríüs erat, ut externi joco dicent, palearum

accedere, ita etiam tu, atque longe adco am-

fj, p

1

illos faligine eum fibi colorem accerfere.

plius cave, ne ad Deum accedas pro rebus

!

XXXIII. Petrus Vellon Coadjutor Lapici-

vilibus, contemptis, & nibili, ut verbi grátias

da pro feftis quatuor;

in ipfis vero feftis oQto

fi quis in pecunía cibi fecerit injuriam; aut

Qrip ho

horas vel in cubiculo,

vel ante vcnerabile Sa-

fi quis affecerit te contumelia.

yingeh

1

VIIL. Sicut fi quis tenebrofüm fübit cubi- Rodr. p.2,

cramentum genibus nixus impendit.

culum, principio quafi nil. videt, fed fi iftic tr. $617

j

$. VII.

moretur, perfpicit, quz in eo funt, omnia;

ita idem fperare poteft, qui in oratione primo

EXEMPLA PROFANA.

fodtit

arum videns, tamen in ea perfeverat.

g Maefi

Belrl.th.^. T. Sc

ipio Africanus nunquam rem aliquam ar-

IX. Sicut arbor, cum plantata cft non pro- Fr /Egi-

di[c- 29'

in fefto S. .

duam aufpicatus eft, quin prius a Jove

Barthol. conüliu

tínus grandefcit,aut fru&tus parit, ita nec ora- dius,

m & auxilium pro felici fucceffu pe-

tio füpervacanea eft, quia non illico foecunda.

tierit.

«

X. Sicut fumus ex modica flamma fufcita- Stapl. in

Il. Ctoe

&

T

Dom 29.

Yoidem.

fus Lydorum Rex a Cyro vi&us,

tus cíto evanefcit, ne alte afcendere valet; fic

togo, ut cremarctur, impofitus

; Apollinem in-

poft Pent.

oratio ex modico fervore Spiritus profecta

A

vocavit,ut rogum extingueret. Quod mox coe

ftatim remittit, ad Deum

difficulter afcendit, " ^* .

acta coelo fereno nubes copiofo imbre effecit.

et.

& impetrandi viribus car

Ibidem. À

llI. Numam Pompilium Jovem e ccelo pre-

XI. Sicut, qui absque u

lo merito in Rem- IdemDom.

cibus fuis deducere potui

inf. oé&t.

ffe, fuþel*&iïiofa cre-

publicam, peteret magnam

pecuniz fummam

didit antiquitas.

a Rege, mirari non deberet ,

(i rcpul(am pa

Nat., th.ö.

H

Dadreus

- IV. Lacedemones; te

fte Plätonc,,oranfäs

L

teretur, ita nec mirum videri debet, fi ho«

Dion.

V. Orat. infol

um pulchra & bona petere folebant, nec

mines tam male de Deo meriti, nihil per pre-

Cb 16

loc. fimil. unquam aliud quid prc;cari audidi funt.

cct obtinebunt.

d.

-

- XII. Sicut fi quis

*

filium Regis cccidiffet, & S. Dafil. in

o 70$. VIII.

manus adhucí

angui

ine ejus cruentas pro re ali- - 1. lfaiz.

SIMILITUDINES.

qua obtinenda extenderet;

indignationem po-

- Qualitas.

tius,quam liberalitatem Regis provocaret; ita

& lut

qui in peccato gravi confticatus Deum orat,

cut ii qui ad audientiam magni Domini

j c.

L. Si

admittuntur famulos füos extra concla-

iram potius, quam mifericordiam conciliabit.

de lgt

Xl Sicut ft

ferrum in vulnere manet,medi- S. Ber. f.

vit.

ve relinquunt ; ita qui ad Deum oraturi acce-'

49. de

dunt, creaturas & negotia (que ad famulan-

camentum non proficit ; ita necoratio prode-

mod. ben.

$. Epl

rit,quamdiu dolor velodium haret in pe&tore.

viv.& Ven.

pit £

dum homini datz fünt) extra cordis concla-

ve, vel templum rclinquere debent.

. XIV. Sicut ignis, quanto magis in unum pega in fe.

colligitür, tanto amplius nutritur, & flammnas tto Innoc.

Idem,

.. H. Sicut fponfa, cum fponfo folo amicum

habens colloquium,indignatur, fi quis januam

evaporans ruríum impctuofïus erumpit; italdem de

ä

& mens cum diutius intra fe commorata fue- perf. mo-

pulfet, eamque a tam

grato colloquio abftra-

here velit, ideoque ex

(pe&are eum jubet, ita

ric, & ardentius per amoris ihcendium urit in naft. c,15.

fe, & per defiderium elevatur in Deum.

$t

& anima cum Deo colloquens, fiquidem eum

10.5. ho

amet, cum indignatione repellere debet om-

- XV. Sicut qui terram colir, folerter fentes $. Laur.

i

debet eradicare, ut uberiores valeat collige- Juft. c. 4,

.

nes cogitationes, quz januam cordis pulfant,

onis in de orat.

re fru&tus ; ita qui dulcedinem devot!

eamque ab oratione impedire fatagunt.

oratione guítare cupit, fummopere impedi-

Ydem.

1ll. Sicut isy qui aliurn comedit , ob fceto-

rem oris ad Regis colloquium non admitti-

menta declinare debet.

ii

XVI. Sicut/qui men

dicant anie fores ec- 9. Bonav,

tur, ita qui cor terrenis defideriis plenum ha-

deformitatem?: 5 de^

3

cle(iarum, omnem dolotcm &

UMT

bet, merito ab oratione excludendus eft.

quam habent i^ corpore, oftendunt;

fic& mconfeü".

P

Piuviüs ;

IV.Sicut,qui caponem comederet,& alicui

25 Apti

illo offa transmitteret, meri-

Domino, & Anzelis ejus infirmitatem animz

Audrotius; Dormino fola de i

tuz oítendas in oratione.

de confeff.to gravem illius in

dignationem incurreret ; ita

la S. Chtyf.

Deum is, qui in oratione

XVII. Sicut aqua, dum per plana & amp

ho. 5. de

non parum offendat

fpatia fertur, non in altum exfurgit, fed tenui-

di(traétus, fola verba,velut offa Deo transmit-

at. Dei.

ter fefe late quaqua verfus expandit: cum au- "

tit,affectus vero pios, & devotionem (quz funt

tem manu artificum fübtus colligente, flrin-

8, Chn

- potiffima orationis pars) eidem non offert.

10, 3. k

V.Sicut (i frater & -

(oror fimul coram Prin-

genteque coa&ta fueritin anguflum ; jam indé

(g.

folicita emni telo velocius fe in excelfum ja-

cipe audientiam haberent, fr

atre perorante,

lis dimiffis, &

culatur, petitque regionem füpernam. $Sic

deceret, ut foror modefte, ocu

mens humana dum otiofa, & liberior, quam

quieta adítaret ;

ita cum anima & corpus cum

utcorpus ad modeftiam

expediat, degit , diffunditur, lateque defluit.

* Deo loquuntnr,decet,

atque quietem religiofam fe com

ponat.

Ut igitur mens noftra in Deum elevetur, in-

tentiusque bona contempletur ccclefiia,opor-

N

8. Chfyf-

VI. Sicut fi quis fapplicium tibiadvolvatur

tet illam reftringere atque ab effe&tu & amore

i hry

ho, 52. in ad genua,

fed manibus attrectet fordidiffimis,

ij

te luto merferit, non modo non

horum terrenorum & mundapnorum fequeftra-

c.15.Matt. quas paulo an

eum exaudires, fcd calcibus etiam expelleres;

res nam ut $.Gregorius ait, quanto cor homi-

num terrena defideria dilatant, tanto finus

ita nec Deus exaudiet orationem, quz fordi-

ftatur.

cordis.ad fufceptionem S. Spiritus angu

V1l

da'mcnte perada elft.

,

Mj

lj, U.f

L

/

Shy

629

Titulus CV 1l Orah.

in[ïf.14

'2.'

inon. ad

S&Biülad. XVIII. Sicut eít quoddam gcnus [erpentis;

ita anima , qruæ'abk 'o'r;ltïone dyeïïftït,' quovis

quod, cum vadit ad bibendum aquam, ante-

momento in mortis zternz eft periculo.

Fil. Spirit.

quam acccedit ad fontem, evornit venenum.

XXIX. Sicut corpus noflrum, cum animussS. Chryf.

lmitare ergo hujus ferpentis aftutiam,& omne

abeft, mortum eft, & fcetidum, ita nifi (e ani- ho« 6.7»

venenum amariífimum projice ab anima tua.

mus ad precationes excitet,mortuus eft, mifer

Qtig.hom.

XIX. Sicut lignum aridum, omnique hu-

& foeetidus; atqui quavis morte acerbius pu-

ROdl', p'æu

L $CU

Lingen. more liberum, aptum eft, ut ab igne confu-

tandum effe,precatione fpoliari. Vatesille nos

matur: fic mens amore temporalium morti-

Daniel docet, qui mori maluit

x

» quam tribqs

ficatione purgata, difpofita eft, ut coclefti il-

diebus a precibus ratardari.

luftratione & calore formetur.

XXX. Sicut Holofernes aquz ductum inci- Beierl. th;

XX. Sicut ad elaborandum ferrum non

KRodriq.

dit, ne.in oppidum Bethuliz influeret; itaa. in fefto

ap.Mznfi fufficit, quod ignis calore emolliatur; ni(i in-

hoftis animarum incidi curat orationem

liut,

; ne'S.Bartholi

,

difc.29. |füper mallei ictibus contundàtur ad impri-

divinum in nos auxilium fluat.

:

mendam ei, quam volumus, figuram , ita

XXXI. Sicut egrotus, qui vix pedibus conf(i- Stapi.th. g,

Sïiþl, h

quoque cor noítrum per oracionis calorem

ftere valet affiduo eget alimento: & cecus,quiin Dom.

UDm 10,

mollificari non fufficit ; nifi etiam adhibeatur

pariter difficile graditur,continuo eget ducto- infr. Nat,

boftDess

lh ,

martellus mortificationis ad animam noftram

re, qui eum in via dirigat: & arbor in arido 9one

elaborandam , tollendo ab ea qualitates no-

plantata folo frequentibus eget aquis, quibus

xias, quas habet,. & ad figurandam in ipío

irrigatur, ut fructum proferat: & locus fordi-

demDom,

virtutes, quibus indiget , & hoc fine fervire

dus ac malos fcetores exhalans, bonis odori-

M. of

debet dulcedo orationis, & amoris divini fua-

bus implendus eít, ne noceat : & ulcus ardore

vitas, ut facilitetur labor, & tedium, quzx

fuo finitimam carnem incendens, frigidis affi-

Nit, ffr.ö.

mortificationi conjuncta eífe nofcuntur.

due liquoribus refrigerandum eft; ita& homo

bion.

XXI. Sicut guftus corporis fingulas ali-

quivis per naturz conditionem infirmus, per

Carth. 16 menti particulas difcernit,

fapit, ac dirigit;

cupiditatem czcus, in arido hoc mundo plane

! Dofl. f

diíc..32.

.ita interior animz gultus fingula verbaSpiri.

tatus,fomitem peccati fcetidum circumferens,

J L lfl

tus S. attendat, atque revolvat: hoc modo

&ffiduis ad Deum orationibus, velut optimo

!

pfallere, eft vere fapienrer pfallere, quoniam

& przfentiffimo medicamento opus habet.

fapientia dicitur quafi fapida fcientia.

XXXII.Sicut piícis fine aqua vivere non pot- 8, Chryf

S. Laur.

. XXIl. Sicut vox fine modulatione auribus

eft, atque adeo ex illa extra&tus, mox deficitl. o: de

jutt. e.6. hominum operofa exiítit; fic oratio absque

acmoritur; ita necanima poteft (ine oratione orando

j n f

de liga.

devotione auribus Dei inexaudibilis eft.

vivere,eaque deficiente etiam ipfa mox deficir, Deo-

vit.

(j d

8. Ephr.

XXIII. Sicut, fi quis coram Rege aftans &

XXXIil. Sicutqui nervos corporis incidic, Ibid.

nod, beni,

cum eo colloquens, a confervo autem ífuo

nv Vet

pat. 50.

univerfam corporis harmoniam diffolvit; ita

tdain fe

vocatus , Rege relicto, cum illo. fermones

qui orationem impendit, omnem vittutum

miícet; ita monachus, qui in füa pfalmodia

ftrudiuram penitus corrumpit.

E

y

x

0 Innoc.

lem di

cum Deo colloquitur

-

1

$ intcnvtkio—ne interim

XXXIV. Sicut tota olitoris cura in fodien- Granat, iu

ef, mo

mentis füz alio reflexa.

dis irrigandisque plantarum radicibus verfía- fylva loc,

3

ul us

ANeceffitas.

tur, utpote ex quibus terrg fuccus in alimen- €om. v.

s. Chryf.

l XXiV., Sicut.

venti fzpenumero ex ad-

to. 5. ho.

tum arboris attrahitur; ita maxima piorum 9/2tle

, Vut.

werio ingruentes accenfüm ignem luücernz

cura in eo verfari debet, ut cogicationum &

ub

87.

flatu diventilato extinguunt; fic & diabolus

affectuum fuorum radices in ccclo figant, ut

le orat.

cum accenfam in nobis orationis flammam

inde cocleftis gratiz faccum trahant, quo vire

viderit, innumeris nos folicitudinibus hinc

3

d

cutum germina in terra proferant.

5

!

inde perflatos, non

XXXV. S

icut pullus recenter exclufus ne Granat. h

,Don,

lucem extinxerit.

prius fini:t quiefcere, quam

cefle habet pipire, atque opem parentum ge- 3 de orat

C0

B. JEgid.

XXV. Sicut, fi quis litem alicui intentat,

mito füo implorare ; ita homini gratia nuda- * 1*

onfefh

apudSur.

Ccoram judice, is, cui lis infertur, omni ftudio

to. & omnibus auxiliis deftituto oratio ante-

i 3

23.»Aprmil.

laborat, ne contra ipfum fententia feratur,

omnia eft neceffaria.

jta & demon facit: nam quando pius. ho-

*

. XXXVI.Sicutqui domum periculo incendii VitaPP. 1.

Chrf

mo Deum orat pro füa aliorumve falute , li-

expofitam habent, aquam femper para

t

)

tem intendit dz

:

am in-g. ni 26;

pj d

praedoni.

inoni ; fanquam animarum

propinquo habére quoque debent: ita.cum

(at. Deis

quivis homo concupiícentiz flammis obno«

S. Chr—yf.l

XXVI. Sicut radix neceffaria eft, ut vigor,

to. 9. ho.

xium effe fe fciat, merito orationis medium

viror, fapor, & quicquid eft aliorum bono-

femper in promptu habeat, neceífe eft.

6g.

rum, Garborum transmittatur: & ficut füun-

XXXVIL Sicut fine calore naturali impoffi- S; Thom,

damentum neceffarium eít ad univerfam fa-

bile eft viram hominis corporalem confervari, de Villang.

bricam (uftentandam ; ita etiam oratio necef-

alimentaque prodeffe, & bonam conco&io. * !*

faria eft ad vigorem fpiritus ad, ad florem vir:

nem fieri; ita fine oratione vita animz con-

tutum, nec non ad corroborand

am perfectio-

fiftere nequit, per illam autem fpiritus vires.

nem in anima.

acquirit ad operationes vitales exercendas.

$. Chryf,

XXVII. Sicut corpu

S nervoruü beneficio

- XXXVLI. Sicut miles fine armis ludibrium S.Thomas

lbid.

conftat, currit, ftat, vivit, compactumque eft,

eft hoftibus, utpote quibus neutiquam noce- Aquin. 1.

iisque inci(is omnes corporis numeri diffol.

re, facile autem ab iis füperari poteft ; ita ho« P Hift. .

vuntur,; fic animi per fanctas preces conglu-

mo (ine oratione , cum fe contra infültus dz. Dom. 1 3.

tinantur, & conftant, c

3

urfumque habenþ Pig-

monum tueri non vàleat, haud difficulter ab ^ 9^*

tatis facilem & fecandum. -

:

iis vincetur, & fübjugabitur,

:

?

Manü difc.

revifïïmuffi

hr

XXVIII. Sicut homo, qui per b

XXXIX.Sicut ad agros fcecüdandos

non (üHï-ï

Rodt.

14* - $8 (batium temporis re

f

Cituna pluvia,fed

L

R. P. Lobn, Bibl. Man. Tom. 11

pirare definit, moritgr;

h

frequentiori imbre opus eft;

--

630

.Bz'bh'otbecæ Manuolis - Concinatorie

ita ut homo optautos vïrtufum fru&tus ferat,

— LII. Sicut lapis, quo altius ruit, tanto for- Nier.in líba

non femel, fed (zpius pluvia gratiarum per

tius cadit,& tundit terram ; & aquz; qug pau- dé ador. in

orationem petenda eft.

latim de ccelo cadunt, magis profunt arvis, pit.

s;,Hiiar. l.

XL. Sicutoculus corporis etiam pleniffime

quam quz magno impetu ea percurrunt; ita

& doctrinz, quz ex oratione ccelitus hau-

de nat. & fanus non poteft cernere, ni(i candore lucis

grat,

adjutus; fic homo etiam perfedtiffime juftifi-

riuntur, magis profünt, quam quz propria exe

catus, nifi zternz juftitiz: luce divinitus per

perientia & labore hauriuntur.

orationem adjuvetur, re&te vivere non poteit.

L.I Sicut ferrur in igne mollefcit, ut ad Rodr. p.t«

Roánp.:. XLI.Sicut Faber ferrarius,quando opus jux-

omnem nutum artificis tra&tari & formari pof tf 5. C 14»

&. 5 C. 16.ta votum non füccedit,illud in ignem denuo in-

fit, ita per orationem homo emollitur, ut

s at

fle&i fine labore in Dei voluntatem poffit.

ha« 68'

jicit & reducit; ita ad orationis ignem fiepius

redeundum,& defideria bona recudenda fünt.

LIV. Sicut fons in horto pofitus, omnibusIdem c.15.

idemc.19.

XLII. Sicut qui cum triremibus contrario

plantis vigorem & virtutem per aquas fuas -

vento navigant, remis fortius navem impel-

commaünicat; ita orationis efficacía omnes

]unt, ita inoratione,deficiente profpero vento

virtutum plante vividz goridæqge confer-

internarum illuftrationum, vires ac potentias

. vantur.

noftras tanto amplius applicari neceffe eft.

LV. Sicut, qui incantant

ferpentes, non in- Vitz PP.'

b

ibidcm.

XLIILSicuthortulanus in eo omnem curam

telligunt vim verborum, & tamen illos fu-l 3. n. 4

. ponit, ut terram femper humidam & teneram

gant; ita fzpe meditantes divinas fcripturas,

confervet, quo aptior fit ad fructus producen-

& orantes, licet non intelligant, quid dicant;

dos; itafervus Dei ante omniaoperam dat,ut

tamen fugant damones.

][ld- f0 1

cor füum femper fit plenum humilitate & fce-

.LVI. Sicut quando carbonibus vivis thusDrexel. in

h frud,

cunditate gratiz, quam ab oratióne recipit.

injicitur, optimus odor fpargirur;

ita cumRbet. cel.

l.

[

Lbidem;

XLIV. Sicut radii folares femper cum fole

amoris prunz thus orationis accipiunt ;

Deq

S

xl.;CJISQ

conjungi neceffe habent, ut conferventur 5 ita

gratiffimus odor incenditut.

ut anima in devotione & fplendore füperna-

LVIIL. Sicut refpiratio non folum eft caufa, Ibid.

turali vitz perfedtz confervetur, perpetua

fed etiam fignum vitz; ita oratio vitalis pla-

cum Deo conjun&tione opus habet..

ne ac falutaris e(t, etiamfi non impetret, quod

XLV. Sicut arbor in loco, in quo a fole lu-

poftulat. Atque ideo David dixit: Os meum

:

aperui, & attraxi fpiritum.

naque irradiari non poteft, nec creícet, nec

familiariter al-S. Chfyf-

fructus producet ; ita qui orationem cceleftis

' LVIIL. Sicut fi qui Regem

folis lunzque influxus recipere non ftudet,

loquuntur, & apud illum locum obtinent di-hom.8. *

& & perfedione proficiet.

gnitatis, fieri non poteft, ut inopia laborent;

nunquam m virtut

ita fieri omnino longe difficilius poteft. ut,

Beirlth.o. XLVI. Sicut in medicina corporali quz-

qui fupplices ad Deum accedunt, & cum eo

M

in fetoS. dam funt Alexipharmaca , pluribus morbis

- €olloquuntur, mortales animos nancifcantur.

1

itationes.Ambrof, i ;

Barthol curandis utilia ita omnibus animz infirmi-

.LIX. Sicut corporis virtus exerc

tatibus unica efít medicina oratio; inclinat

augetur frequenti, at inexercitata minuitur,lib. a, de

quippe & ad fe trahit Deum velut medicum

& labitur ; plurimi enim exercitii diffuetudoAbet. c. G.

ET

animarum noftrarum, qui folo nutu quzcun-,

etiam naturalem confüevit diffolvere vircu-

1m.21,

tem; fimiliter animz fortitudo exercitatio-

ue perdita reftaurat.

s

S. Chryb:. — XLVII. Sicut, ubi

Re'ginaxingreditur ali-

nis affiduitate folidatur, ut labor ipfe difcipli-

n fit non oneri futurus fed ufüi. Hunc ci-

li.dé quam civitatem, neceffe eft, ut omnis opu-

orando

lentia pariter confequatur ; fic poftquam de-

bum menti noftrz deferamus , qui multa at-

D

e

tritus meditatione, ac politus. cor hominis,

precatio venerit in animam, omnes virtutes

fimul ingrediuntur.

e

ficut illud czlefte manna confirmat.

,

,Gran:t.l.

O äcc-—ccffu folis

- .LX. Sicut cardinalibus cibis alictur homos. Bonav.

XLVIII. Sicut luna pro vari

3. deortr. magis vel minus crefcit in lumine ; ita anima

exterior, fic devotis orationibus homó inte-p :. fpece

ci 22-

6 13»

rior pafcitur, ac nutritur.

tanto magis in virtute proficit, & irradiatur,

-*

quanto propius divinitatis foli per orationem

LXI. Sicut aqua ignis extingitur; ita con-S. Laur,

iff, c. 1254

conjungitur.

cupifcentiarum vitiofarum impetusy oratione!

füperatur.

e orat,

ibidem.

XLIX. Sicut cera

ad folem purgatur, &

)

LXIL Sicut fpeculum

fäcit hominem fe- S.Bonav.l,

quotidie candidior efficitur , fic anima foli ju-

o.2 de prof.

flitig per orationem expofita, quotidie pu-

ipfüm cognofcere; ita oratio clarius facit h

Viti)

rior f(an&iorque evadit,

mines agno(cere defe&tus füos, vel profectu

llocutf 'funt, ab

$.

$, Chry. — L. Sicut ii, qui cum Rege co

quia lucidius confcientia ibi fe fibi reprefen-

7' n.:

de prec. eoque honorem conlecuti , non dignantur in

tat, & vel ex profectus conf(ideratione in

l-, Zo

contubernium venire mendicorum,& abjecto-

fiduciam fpei lzta erigitur, vel ex dictþ&us

rum hominum ; ita qui ad familiaritatem Dei

con(fideratione confunditur.

Süpit

Strm

admiffus eft, nequaquam dignabitur in mun-

LXIHL. Sicut corpus folis lumines fic ani-S. Chryt,

vita $

di, earnis, & demonis contubernium venire.

mus precationum radiis illaftratur. Si ergohom. 67«

Atir

czci calamitas eft, folem non poffe afpicere;

Idem 110.

LI. Sicut fi quis unguentariz tabernz affi-

92. inlo, det, ctiam invitus accipit illum odorem , ita

uanta tandem eft Chriftiani viri jaCtura, non

multo magis, qui ecclefiam & orationem fre-

affidue Deum precari, Chriftique fplendorem.

1

Grana

quentant, etfi duri & afper(i fint; incipient ta-

in animum precibus inferri?

LXIV. Sicut ille, qui tenet caftrum Regis inS. Bonav.

3 dec

1aen aliquando ea, quz audierint, & intelle-

M

obfidione, fi obfideretur ab inimicis, reputa-in diet Sal,

Xerint, opere complere. -

xgtgrtit. 2 €, Sq

?»

E

us CV IL Oratio.

G1

h Nler h h

retur mEdehs ; mf' caftrum Regi denunciaret

luptates carnis, quando femel cæleües per

obfeffum, vel pereret fuccurfum, vel nifi ex-

orationem deguftavit.

h Plr.

t

fpe&arer a Rege auxilium ; vel 6i poft auxi-

LXXill Sicut mater videns noxiui ci-

Kbldi.lü-

bum redderet hoftibus caürum fic cüm ho.

bum arripuiffe iafantem , ut illum relinquat,

]:

o

ftes vifibiles & invifibiles obfdent animam

dulces ei cupedias oPFert 3 ita Deus caeleftes

tentationibus , ftatim debemus Regi Regum

in oratione preguftare delicias facit homi-

N

- nuncium orationis mittere , & obíidionem

nem, ut terreítres & noxias dlmxtmr

d[ Wt p

denunciare; (icut faciebat Propheta, qui di-

LXXIV. Sicut parentes, ægwtante fiio, fi

11dem in fil-

(

cebsat : Conczlu.m unaligenantium . obfedit.

Deus

forte fomnum falutarem capit , obíervarev? loc.

enim non. dlfïet't auxxhum mittere,

ftudiofe folent , ne ab aliquo domefticorum

com. V,

Preepar, ad

.S. Chryf.

LXV. Sicut urbs moenibus minime fepta,

fomnus talis Pcrepltu intercidatus 5 ita cccle-

"Qrate.

linere, f

ho. 68.

facile in hoftium poteftatem venit, ideo, quod

ftis fponfus anima in illo quiefcente, & per

l

nemo illos propulfare poffit; fic precatione

orationem obdormiente diligenter curat , ne

3

animum non communitum facile diabolus in

falutaris ifte ac vitalis fomnus impediatur.

-

fuam redigit poteftatem , facileque contami-

Perfeverantia.

natomnium turpitudine Hagltmwm Sed enim

IXXV Sicut certaminis bravmm non af- S.Lautent,

*Vite Dp

cum animam precibus viderit circumfeptam,

fequitur,qui antequam metas attingit, deficit ; Juftn. c,

l Sn,m

'veritus robur ac vim, qvam p:eces illi fuppe-

)

fic orationis fru&tu privatur , quisquis in llla 4- lign.

I

ditant (quz animum magis alunt, quam cibus

non €tht€rl€ im portunus.

j

corpora) propius non audet accedcre.

Pro oratione dominica.

Dignitas.

LXXVI. Sicut brewarmm compendiofeS. Tertul.

sDrestl,ig

At cal,

: d£d. to. x.

LXVI Sicut ii æulzm, quibusliber ad Prmcl-

in fe includit, quidquid in tota S. fcripturalib. r.de

|de fru&. pem autRegem acceffus conceditur ; beatiffi-

tam veteris , quam novi

teftamenti contine- 9Tat. apud

ETJ'

. erat.

Maníi diícs

M

mi & (ümmo honore affecti cenfentur, ita qui

tur, imo multo plura, fcilicet íermones & ho-

milias a SS. Patribus fcriptas; ita dici pofie

35

per orationem familiarius cum Deo loqui aut

L

. converfari coníüevit , merito tanto beatior

videtur , quod increata & incarnata fapientia,

verbum Patris abbreviatum , in hac oratione

1

honorauorque eítimatur , quanto altior die

gniorque ipíe eít Deus.

velut breviario quodam, congefferit, quid-

]

LXVIL. Sicut fi rutticus aut. mendlcus in

quid boni aut pulchri eft in S. literis.

Meditatio.

.&ulam admitteretur , & cum ipíis primariis

$. Chryf

LXXVII. Sicut. chalybis affritu. 1gmss Cyrill -

lon f

aulicis Regi fervitium commune przílare fine-

)

retur, füummam , nec immcerito, dlgmtatem

copxofe ex lapide exilit; ita dum mens di- Alex.apud

fcurfa meditationeque quafi percutitur, ignis oderiq.

fclicitatemque confecutus videretur ; ita cum

)

homo per orationem Angelis fe focmre &

amoris divini , & defiderium perfectionis ex- 7 * f

)

cum iisdem Deum laudare permittatur, me-

citatur.

rito ob tantam gratiam perbeatus, & magno

LXXVIII. Sicut fol non omnes , quos il- S. Bern.

$ Ambrif

honore afïe&us cenfíeri debet.

luminat, etiam calefacit, fed eos tantum ,f 25 tuper-

lib 2, de

- Facilitas.

quos ad calorem rec1p1cndum bene diípofitos -nt.

Abel. c. (

advertit ; ita meditatio muitos quidern illu-

S Chryf.

LXVIII Sicut neque charitatis vxs, ita ne-

minat , non tamen permdc omnes ad opee»

. hom.a1. que precationis efficacitas. loci intervallo

randum 1 movet , & excitat , fed eos dunta-

coércetur, fed quemadmoaum illa longe con-

Xat , qui per generofam re[oluuonem íe ca«

jun&os copulat, (ic hzc eos, qui procul ab-

aces faciunt.

funt, admodum juvare potcü

LXXIX. Sicut flulte ageret , qui totum lRoderiq,

Sucunditas.

dxem in transmittenda acu fine filo confume-1 c.

LXIX. Slcuc fi mendico daretur facultas

ret, nunquatn vero FUS«TGE- ita non minus.

$. Dondt,

mendicandi per aliquam urbem , & is Íciret,

inepte agere cenfendus eft, qui totum medi-

D 1 [pit

in quavis domo fe liberaliffimam ftipem ob-

tationis tempus in difcuríu infumit, nihil aue

.

tenturum , utique jucundiffima ei mendica-

tem affectui tribuit.

5 Laut,

tio breviffi imaque accideret: ita merito tem-

LXXX. Sicut fol Vapores e terra attelht. Polec. l, 2,

fiff, 10

pus orationis cum tanto majori alacritate lze-

ex quibus pluvia gignitur; ita meditatio ex de cflic.

je otül

titiaque impendere debemus, quanto certio-

peccatis con(ideratis varios effedus produ- Reli g' H

res fumus, nos tum a Deo, tum a fanQtis am-

cit, ut ex illis pluvia Voluntarm lechryma

s ponadi

rum oriatur.

Vita PP, l.

lifima dona gratiasque obtenturos.

Wij n

LXX. Sicut viator farcina gravatus, flan-

LXXXL Sicut infans. ab uber:bus mátr iSS Chrvf

5. libell. d5 & re

. LÀ 209

fpirando, oneris & viz laborem im-

pendens, modo in hanc, modo in alteram spud Re

minuit; ita homo per oratloncm laborem

uüberum. partem gyrat Íe . papillamque ori driq. P« r«

ïf-/äc C. 1!3

hujus vitz levat.

tamdiu inferit , donec optato lacte fruatur ;

Sulpitius

LXXI. Sicut fabri ferrarii , ut lacertis fuis

ita idipfüm per meditationem facere queme

Seve

que convenit, ut cocleftium confolationum

[ chryl.

vita

rus innonnihil parcant, ex induftria fübinde a can-

denti maífa aberrant, obiter ac molli brachio

lade dulcedineque recreari mereacur.

am. Af

Mamm.

incudem tundentes, ita a negotiis pupblicis

$. 1X.

orando refpirandum , uti S. Martinus feciffe

fe dixit.

j

yt

!

MOTI YV A.

S Thomn

Granat.tl.

LXXII. Sicut primi homines dicuntur glan-

ceffitas : nam non propter hoc oramus, ^

LE

2« q.

L

3. de orat des reliquiffe, poftquam frumenti ufüm inve-

*

inquit D. Thom. , utdivinam difpofitio-

Rïaq

nerunt 3

ita anima nullo negotio refpuit vo-

nem imuternus.fed uumpctremus,qued Deus Greg. 1. i.

digt $^

R. P Lobn. Bibl. Man. 1em. 4l

dHhhha

i

, $ 5'

difpo- pf CK

L]

e

632

Dibliotbecee Manuólis Concionatork

tidiana diaboli tela exfüperat : Oratio eft pri-

difpofuit per orationes effe implendum ; non

enim, teíte D. Gregorio obtineri poffunt, qug

ma virtus adveríus tentationum incurfus : ora-

|

Eï

tio füuperat tentamenta inimicorum : vincit

predeftinata nen fuerunt, fed ea, quz fandti

|

I

viri orando efficiunt , ita predeftinata funt,

dzmohes, füuperat immundos fpiritus: per ora-

tionem vincuntur damonia, oratio daemoní-

f i |

ut precibus obtineantur ; quatenns poftulan-

BIULA

do mereantur accipere, quod eis omnipotens

bus omnibus malis przvalet. Et S. Lauren-

tius Juftinianus inquieas : Nihil profe&o ficS. Laur,

Deus ante fzcula difpofuit donare.

$. Chryf.

lL Utilitas: qug quidem multplex eft. 1.

terret Leviathan , ficut orationum crebra in- Juft. c. 5«

hom. 79.

ftantia, atque deprecantium devota fufpiria:

de inter,

ad pop.

A vitia extirpanda : nam tefte S. Chryíoftom.

conítit.

impoffibile eft hominem congruo precantem

&que orationis , quam gehennz crematur in-

Antioch.

cendio.

$. «4d veram devotionem €9 appetitum

ftudio, Deoque continuo fupplicantem , un-

. $. Climac

quam peccare. Hinc S. Climacus orationem

verum [piritualium obtinendum : quod nullo effica-

&ad. 28« vocat fpeculum perfectionis , & curiam ac ju-

ciori argumento, ait Granatenfis , quam ipfa

ä

dicium, & tribunal Domini ante füturum tri-

experientia probari potefít , qua quisque ex-

bunal', plagis noftris adferens miedicinam :

periri poteft, fe, fi una alterave no&te fedeat

quemadmodum enim obícurum juxta cla-

ante altare, & cum Deo converfetur, totum

$

rum, &curvum juxtare&tum pofitum, magis

alium quam accefferat , difceffurum.

elucefcit 5 fic anima pofita juxta praíentiam

IlL. ZEquitas: Quid enim zquius, quam ut

Dei, quz lux eft, & regula omnium rerum;

homo ex íe pauperrimus a Patre füo coclefti

confeftim omnes defectus confpicit, & reme-

panem aliaque neceffa;ia petat? quid equius,

, hn

orat. d

dia petitab eo , qui , uticaput eft omnis reCti-

quam ut artem , quam per totam zternitatem

j l^il

tudinis & pulchritudinis, fic remedium cft

exerciturus cft, in hac vita perfec&te addiícere

"

L, 1. &

contra omnes miferias & calamitates.. 2. Z4d

& exercere incipiat? nam ut bene advertit S.

625

virtutes comparandas: eft enim inter virtutes

Auguftin. meditatio przfentis vitz nofirg in s.

X

&Cyrr.|

& orationem reciproca queedam & infepara-

Jaude Dei effe debet , quia exultatio fempiter- in Pf. 148.

h epn 9,

Cafüan. bilis conjuné&tio, ut Abbas Ifaac apud Callia-

na futurz noftrz vite laus Dei erit. Etnemo

M oiDout

Coll.9.c.1. num loquitur ; nam ficut ad orationis perfe:

poteít idoneus fieri futurz , qui fe ad illam . '

&ionem omnium tendit ftru&ura virtutum ;

modo non exercueris. Bellovaceníis hunc in Spec. mor.

N

ita ni(i hujus culmine omnia fuerint colligata,

finem exemplum omnium creaturarum ob p. 10.1.g.

nullo modo firma poterunt vel ftabilia per-

oculos ponit, dicens: Debent nos movere addift- 32,

$. Climae durare. Hinc S. Climacus vocat orationem

orationem exempla rerum fenfibilium. 'Ter-

grad. 28- matrem & reginam, & cibum, & fontem vir«

ra enim nimis ficca, qua(i petens a Deo plu-

E

tutum, & gratiarum miniftram, & profectum

viam, hiat füperius diverfis fciffuris, quafi in«

Dial.c.66. invifibilem. Id quod ipfe etiam Deus S. Ca-

nuens rationali creaturz, ut os aperiat ad

&

tharing Seneníi confirmavit dicens: Nove-

fuperna fluenta obtinenda, dicens Patri plu-

ris, filia chariffima, quod in oratione humili,

viarum: Anima mea, ficut terra fine aqua, ti-

continua & fideli cum vera perfeverantia, lu-

bi. Itemterrz nafcentia, ut herba, & arbores,

cratur anima perfe&ionem & omnem virtu-

& earum flores , quot habent folia, totlinguas

tem. . 3. Z4d lucrum fpirituale meritorum augen-

fuo Creatori erigunt , quafi augeri & perfici

S. Bonav.dum: nam, teíle S. Bonaventura, quacunque

poftulantes, & quafi clamant : /mperfettum no-

$ h.f

5 de verd

de p?rf- . hora lucratur homo orauione devotione plus,

Jürum viderunt oculi tui, Domine, 1cem. creatu-

Don,

Vi« $* quam valeat totus mundus 5 firma quippe eít

re irrationales, utjumenta & aves: Bosenim

Servatoris promiílio:Omnia quzcunque oran-

indigens pabulo aut potu, caput furfum, quae

tes petitis.. Quod confirmans Chryfoftomus ;

fi ad Deum clevans , & quali, fibi quod ne-

$.Chtyf, Oratio, inquit, thefaurus perpetuus , divi-

ceffarium elt, a Deo pofiulans mugit, Afinus

hom.5.dérig inexhauílz , portus, quietus , occafio

rudit, equis binnit, od r. 18. . Jngemuii ani-

incom-. .

ei,

tanquillitatis, parens , fons & radix bono-

ial , mugierunt greges armenti , quia non funt pa-

.

rum omnium , & innumerabilium.

Quibus

fiua eis. Job. 12.7. . Interroga jumenta , & doce-

yreh. D

c

/

)

ultimis verbis aliudquoddam nobiszinfiauatur

bunt tey & voolatilia celi, &2 indicabunt tibi : loquere

Bu (

terre &j'c. Idem quzdam volucres, ut columba

i exi

potentiffimum motivum , ad imprimendam

dtt,

nobis firmiter orationis neceffitatem : utpo-

& turtur,quod defiderant, gemendo indicant ;

ficut pullus birundinis, fic clamabo. Vfaiz 38. 14.

te per quam omnia bona recipimus cuncta-

que mala declinamus : Unde fanctus Bona-

IV. Dignita: : Quid enim magis honoriicum

ventura ait; In hoc innuitur oratio multum

quam intimam cum Deo,(ummo Domino, coe-

nobis ámanda, quia per ipfam impetratur ob-

lique Principibas familiaritatem habere?

tentio omnis boni , & amotio omnis mali.

.M Sucundita:: Quid enim jacundius, quam

Yd. tom.

Quapropter citatus S. Chryfoftomus merito

mendicum poffe a Deo Coclitibusque, quan-

g. Hom,

monet : Vitam noflram in precibus Deique

docunque placuerit , non mendicare , folum

67.

cultu traducamus, atque in ea re vi;am, Và-

ftipem liberaliffimam , fed etiam exfpedtare?

letudinem, divitias, bonorum finem pofitum

egrum poffe medico peritiffimo miferias fuas

Veneg

effe, cenfeamus.

4. ZA damonis infidias evi-

fecundum voluntacem exponere, prafensque

ed; j

S. Chryf.

remedium exfpeCtare? Keum poffe cum Ju-

"m

tandas: nam , vt S. Chryfoftomus ait, fi dze-

l! l- /de

mones nos confpexerint deprecatione muni-

dice fuo loqui pro libitu, & veniam impetra-

i r

orando

tos , illico refiliunt, non aliter ac predones

re? Diícipulum indoctum cum fapienuflimo

UR

Deo.

!/

Bern

fer

"

, ac facinorofi, ubi coufpiciunt militis gladium

magiítro? Sponfam cum dile

iïiüïnïo Sponfo

uT

ad votum colloqui poffe?

^

l, W

49. de

in caput fuum vibrari. Quod ipfum etiam

»olue-

S. Chryf.

mod bene

S. Bernardus confirmat, dicens : Oratio fre-

VI. Facilitas: nam (ihominemrogare v

hom

17«

ris, inquic S. Chryfoftomus, interrogas , quid de mulisre

lydi? quens, diaboli jacula fübmovet: Oratio quo-

ac L:?Chanan.

LÀ

*

633

| Tit;zfus CVL Oratie.

facit? & dicittibi,prandet,ccenat, dormit,cum

deas voluntatem Domini tui, & vifites tem-

amicis agit; non vacat: aut certe minifter re-

plum fan&um ejus. Huius medii efficaciam ex-

[bidem,

fpoadere tibi non dignabitur: ad Deum autem

pertus eft monachusille, quicumimmotus &

nihilhorum opus eft, (ed ubicunque faeris, aut

". $dem in

totus árdens in templo oraret, rogatus, quod

invocaveris, auditte. Nonenim quzriturlo-

medium adhiberet? refpondit: fe ad initium

Fal r

cus, fed devotio mentis. Sed neque affiítit mi-

$ L;u,'

orationis cor füuum colligere, & cogitationibus

U.c..

les, qui expellat: nonfatelles, qui dicat non eft

fuis dicere: Venite, adoremus, & procidamus,

de itr

nunc tempus accedendi: necopus eft janitori-

N

& ploremus ante Dominum;qui fecit nos, quia

CO.

bus, qui te introducant , non difpenfatoribus,

ipfe eft Dominus Deus nofter. Sed & S. Chry- $. Chryf,

procuratoribus , cuftodibus aut amicis : Sed

foftomus hoc medium commendat, dicens: in Pf 19.

quando ip(e per teipfum accefferis, & tunc ma-

Imaginare tibi, quando ad orationem pergis,;

xime exaudiet. Adde, quod ipfe quoque mo-

intrare tecuriam illam beatam,in qua Rex glo-

dus fit admodum facilis. Quid enim facilius

rize edet , ftellis coronatus, innumerabilibus-

mendico , quam fuas miferias aperire & exag-

que Angelis & Sanctis ipfi miniftrantibus cir-

gerare? quid facilius lefo,quam de injuriis ju-

cumdatus, qaijin de unum omnes oculos men-

dicem interpellare? quid facilius amanti,quam

temque convertant, ut dicere orantes poffint:

in amatilaudes fe effundere , aut alios amanti-

Spectaculum fa&ti fümus mundo, Angelis &

. bus proprios affeQtus elicere! Sed & ipfa quo-

hominibus. Nulluüs ergo fit citharcedus , nul- idem in

l

que-impetratio ex parte Dei non eft difficilis,

lus lyricen, quiita fe exerceatfcenam ingref. Pfalm. 4.

S. Chryf, cum, utaitS. Chryfoftomus , quemadmodum

orat. de

furus, timens , nealiquid infuave & inconcin-

:ä

parturiens cupit eniti foecum, ita Deus cupiat

num canat, ut nos ingreffuri theatrum An-.

D. Philog.

L, 1. re

mifericordiam effandere, &, uc 3. Brigitte

gelorum. Ufürpemus modo officium

, quorum

S. Berno :

€. 25

"'revelavit, paratior fit dare, quam aliquis pete-

fortimur confortium. .

3

f. 12. in

Angufu.

Cant.

S. Cypr. 1.

re; nec enim, tefte S. Cypriano , ullis finibus

: H. Fita bona: Multum enim

; tefle S. Beda

]

Ven, Beda

, uhc !

2.ep. 9. premitur, nec coércentibus clauftzis intra cer-

jüvat orationis puritatem, fiin omni loco vel

le templo

ad Donat. ta metarum fpatia frenatur, manat jugitet, ex-

tempore nos ab ictibus temperemus illicitis ;

Salom

uberat affluenter; noftrum tantum fileat pe-

quidquid enim ante orationis horam (inquit

X 0 L :

M

1014

&us, & pateat. Quantumillic fidei afferimus,

Caffianus ) anima noftra conceperit , neceffe Caff. cotl,

tantum gratiz haurimus. Et ut fponte fol ra-

eft,ut orantibus nobis per ingeftionem recor- 9. c. 3.

lll j

diat;dies illuminar,fons rigat,imber irrorat,ita

dationisrecurrat. Quamobrem quales orantes

fe Spiritus cceleftis infundit. Imo, quod admi-

volumus inveniri;tales nos ante orationis ter-

p- 3. vit.

rabilius eít, creaturam fuam (quemadmodum

pus przparare debemus, ex precedente enim

B. Mariz Magdalenz de Pazzisrevelavit) tan-

ftatu mens atque animus in füpplicatione for-

S $

quam benefactricem recognofcit , dum recipit

matur. Etidcircoquidquidorantes nolarnus,

- jlla dona, quz illi donat, quamvis ille benefi-

ut nobisirrepat, anteorationem de abditis pe-

cium conferat , & illa recipiat , quz ex fe eft

Ctoris noftri extrudere fludeamus.

]

mendica, &abeoditata. Adeocomplacet (ibi

HI. Studiofa praparatio : juxta Siracidis mo

- Eccl; 18

^ Deus, dum benefacit , ut pro beneficio in fe

nitum : Ante orationem przpara animamv. 23.

collato zítimet, dum ejus beneficia & dona a

tuam, & noli effz quafi homo , qui tentat

8. Aug. » nob

5.de verb.

is recipiantur. Hinc reQe S. Auguftinus

Deum. Hinc Nüm confilium : Adoraturi

H

parabolam de amico ob importunitatem pul-

fedeant: quod obfervavit S. David fedens co- ?« Reg. 7«

D

e

fantis panes dante difcurrens ait: llle qui no-

ram Domino , qui & fru&um expofuüity dum V: !9-

lebat dare, quod petebatur, fecit, quia alter

dixic: Preparationem cordis eorum audivit

3

in petendo non deficit , quanto magis dabit

auris tua, Domine. In quo autem przpara-

Deus bonus, qui hortatur n

í

0S, ut petamus :Acui

tio ifta confiftat , indicaffe videtur Deus , P'falm. 194

d!ifplxicet, fi non peta

mus ?

dum Moyfen fecum collocuturum folum (ne v 17.

X

fociis montem a(cendere juffit, & ubi id fe.Exod. c.

M E

D

E.

cit, nube fex diebus texit ; Nam, ut fapien. ?** V

:

Eufeb. f.1,

refentia Dei, Znaelorum aliorumque celitum

6

ad excit,

I'.P

ter advertit $. Gregorius, intentioni animz,

; Greg;).r.

dévot.

cogitata; uti faafit Eufebius Erniff. his ver-

fi exterior evagatio clauditur, interior fecef-

in moral,

bis : Intueamur, qua difciplina cordis corporis

fus aperitur : & qusz extra fe fpargi propter

nos oporteat in confpectu Angelorum pfíallere

difciplinam mens non poteft, eo fe füpra fe

& orare. Ne vacui dimilfi vacuos dimittant

intendere per profectum poteft, quia & in al-

nos , qui venerant , ut vota deferrent: qui ve«

tum creícere arbor cogitur, qua' per ramos

nerantamici, quinimo fponfus ipfe, qui ftatad

diftendi probibetur. HincS. Berpardus oratu- S, Bern. in

'oftium, & pulfat, (i nulla ei digna devotio de

rus dicebat: Intentiones, copitationes, volun meditat,

intus re'pondens aperiat , recederet conque-

tates, affectiones, & omnia interiora mea, vee

rens, &dicens: Attendi, &aufcultavi, nemio,

nite, afcendamus in montem, ubi Dominus

uod bonum eft,loquitur. ldem medium etiam

videt, vel videtur. Curs, folicitudines, anxie-

Venerab. V, Beda fuafit,

dum quzfitus, quomodo quis

tates, poenz , fervitutes, exfpectate me hic

Beda in

obtinere pofílit, ut fenfus in oratione non va-

hexam.1.9.

cum afino, corpore ifto, donec ego cum pue-

etur? refpondit: fi certius fit, fe ante ocu-

ro, intelligentia fcilicet & ratione usque jilluc

$. Ber.. losDomini

affiftere. IdemS. Bernardus fuafit

apud Ro-

properantes revertemur ad vos : revertemur

fequentibus verbis: Veniens ad ecclefiam po-

enim, & heurevertemurquam cito! Hanc ob

driq. p. r.

lf. 5! COI 2,

nemanum tuam fuüperos tuum & dicit : Exfípe

caufam Machetes fenex apud Caffianum, ejus Cefr. 1. s.

&ate hic cogitationes peífimz , intentiones &

que exemplum fecntus S. Ignatius, faíciculum inftit.c.32,

9

1/

affe&us cordis , & appetitus carnis: tu autem

literarum, fibi orationis tempore oblatum, in Ribad.1.5, ,

yiart

anima meaintra in gaudium Domini tui, & vi-

ignem nonlegentes projecerunt,

c. !. It

j

Hhhh g

"-

IV. Senf

*«

634

Blibliotbece Manualis: Concionatorie

Matth, 6..— 1V.. Senfüum exteriorum , ? præaipue'oculomm

COgitationibus fe ingerit, non eft in Folïtudi;

nc,

v. 6,

cu/todia : hoc enim Chriftus faafit, dum claufo

Si vero pretnatur aliquis corporaliter

|

Drex, in. oftiocubiculi orare nos voluit. Et prifci Patres,

popularibus turbis, & tamen nullos curarum

l

Rhet. ccel.

dum amantem orationis cecum;,& furdum fie-

fa&cularium tumultus in corde patiatur , non

t

l.j.6 $.

ri volebant. Quid eft autem claudere oftium ?

eftin urbe. Itaque bene converfantibus pri-

$

S

: A.ug. in

)

"

inquit S. Auguítinus. Hoc oftium tanquam

mum folitudo mentis tribuitur, ut exurgen-

ECCII n |

,

duás habet valvas, cupidiratis, & timoris. Aut

tem intrinfecus ftrepitum terrenorum defide-

Pf. 141.

cupis aliquid terrenum, & hac intrat: autti-

riorum premant , ut ebullientes ab infimis

curas cordis per fuperni gratiam reftringant

mes aliquid terrenum, & hac intrat. Timoris

ergo & cupiditatis januam claude contra dia-

amoris , omnesque motus importune fe offe-

lï

rentium levium cogitationum, quafi quasdam

bolum, aperi ad Chriftum, cupiendo regnum

ccelorum, timendo ienem gchennarum. Per

circumvolantes mufícas , ab oculis mentis abi-

gant manu gravitatis, & quoddam fibi cum

Pfal. lol t"

cupiditatem fxculi diabolus intrat; per defide-

-yium vitz zternz Chriftus intrat. Per timoe

Domino intra fe fecretum quzrant, ubi cum

y, 17'

illo, exteriori ceffante ftrepit

.yem poenarum temporalium diabolus intrat,

u, per intcn?ïa

?

per timorem ignis aternalis Chriftus intrat.

delideria filenter loquantur.

VILL.- Exemplum [ervorum mundanoru

m dfteti- $. Chryf.

l

S.Bernard, ReCte ergo & breviter S; Bernardus dixit: Ju-

in epift.. ce filentium, & ab omni ftrepitu fecularium

dere ; uti S. Chryfoftomus fuafit dicens: Nam ho.79. ad.

fi Deus noftrum in orationibus torporem & PoP.

perpetua quies cogit cocleftia meditari.

Lud. Gra- - V. Curarum fépofitio ,. &5 affe&tuum inordinato-

negligentiam exquirat , & quod in ejus con-

natenfis inrym relittio: nam & hac duo inter potiora im-

fípectu pofiti ; & orantes , neque tantum ei

"Thots

fylva lcc. pedimenta orationis S. Bernardus pofüit, cu-

prebemus honorem , quantum dominis fer-

Xnp.l2

€oim.s

e

prapara-

ram Ícilicet pungentem && af cttum vigentem : d

vi, quantum Ducibus mrilites, quantum ami-

à

co lo f

quod fuper illa verba l(aig: Et vocaberisSabe

cis amici.

i

uo ?d Orat,

bathum delicatum ; difcurrens Granatenfis,

IX. Confiderare naturam €&$

preftantiam oratios S. An!elm; d

pulchre oftendit, dum ait: Dictu mirum eft,

tiis, uti S. Anfelmus monet , dum ait: Oratio apud Bel,

Mah.é.

eft qua(i quoddam familiare colloguium cum lov 1 e

V3l.

1

quam arduum, ac difficile fit piis etiam homi»

nibus , mentem a tertenis ad coeleftia perfe-

Deo ; & fübdit: Orationis tempore chriftianus

&e elevare ; non enim a peccatis folum vel

homo cum Deo loquitur : confideret igitur fi-

leviflimis, qua fetvorem charitatis tepefa-

delis anima, quam reverenter; humiliter & at-

ciant; fed a multis etiam aliis , qux quam-

zente debetloqui cum fummo Principe; quam

Ton4.

vis-pcccata'nmi fint, mentem tamen diftra-

timorate, cum fummo ]udice: quam familiari-

v. 3l

ter cüm amico:quam dulciter cum Sponío dul-

hunt , &abinternailla vacatione velavocant,

velimpediunt, abítinendum eft. Idco non mi

ciflirno. "Totaigiturattentione & toto affe&u,

& mentis adnifu loquatur homo cum Deo; fine

52j

rum, ft Sabbatum delicatum a nobis exigat ,

[

quod videlicet, delicate, hoc eft, non fegniter

intertuptione & fine mentis evagatione.

j

X. .4[fduitas orationis : nam , ut bene a

d- S; Donav.

aut ofcitanter, fed magna cura & attentione,

-

uod in eo pezcipitur, agendum fit.

vertit S. Bonaventuta , quanto frequentius l. 2. de.

quis orat, tanto fiet oratio ei delectabilior prof. c. 5.

S.Bernard. . VI. Témporis apti elegäio?: itá S. Bernardus in-

fícrm. 86. (inuavit dicens: non tfnodolocum , fed & ctem-

& efficacior 5 & quanto rarius

, L.xamo inüpi—,

í

in Cant^ Sus obfervare oportet cum, qui fibi orarg vo-

dior & ätæd.iol[ï.or.

luerit. Tempus feriatum commodius aptius-

Zs OERTIG.A-

que, maximeautem, cum profundum no&tur-

nus fopor filentium indicit , tunc plane libe-

Oratio in genere,

hac fequentia przcipue Afceta

kbehc

ï

rior puriorque exit oratio. Hoc Chriftus ob-

L De

3f a0. v.9. f(ervavit perno&tans in oratione. Hoc líaias

cognolcere , aliosque docere debet.

1. Quid & quanti facienda. fit. orotio ; nacmque

V. 55.

Pí. 118« defeipfodicens : Animamea defideravit tein

notte. Hoc David : Memor fai noGte nominis

quod fit reverens & amica converíatio cum

ä

Vf. 133.

tui. Hinc & alios hortatur: In noGtibus extol.

Deo.

Et ideo tum ob fummam dignitatem,

V. $

lite manus veftras in fan&a, &benedicite Do-

tum ob neceífitatem & utilitarem fuam pror-

Mithaf

fus finguíarem maximi facienda, cum vere

minum. Et merito, quam enirm fecura (inguit

v 6

S. Bernardus ) afcendit de no&te oratio, folo

juxta dictum S. Auguftini, re&te norit vive-

Loc. c'it.

re,

iui recte novit orare.

arbitro Deo, fan&toque Angelo, qui illam fa-

dei artf&ulum *ïigiuz

E

perno altari füfcipit prefentandam. Quam fe-

-H. JNe[fe debet triplicem f

fundamentum , adorationem cum debita alacritate C&

rena & placida, nullo interturbata clamore vel

ftrepitu ! Quam denique munda & fincera,

di[pofitione faciendam, quorat primus eft, quod

oratio noftra vere cognofcatur a Deo, id quod :

nullo refpería pulvere terrenz folicitudinis ,

nulla afpicientis laude feu adulatione tentata.

Deus ipfe per lfaiam Ezechiz indicari juffit

dicens : Vade,& dicEzechis:Haxc dicit Domi- I'a. c. 38.

S. Chryf; ''unc plantz, inquit S. Chryfoftomus , refpi-

hom. 42. i rant, in noCtedico , tunc & anima maxime ro-

nus Deus David Patris tai : Audivi orationem V* 5*

tuam, & vidi lachrymas tuas, Alter eft, quod Jo- 16. v.

adpop. rem, & plus illis fafcipit 5 qux per diem fol

[

excuffit, hxc no&e refrigerantur.

nihil dare velit, nifi per orationem, quemad- ?^*

VII. Solitudinem mentis procurare : quid enim

modumipfe iterum indicavit dicens: Petite, &

9. Greg.l. prodeft folitudo corporis, inquit 5. Gregorius,

accipietis : & $. Thomas cum communi fenfü s Thosas

Theologoruüm tradit. '"Tertius, quod oratio s. 2. q.g4.

8o. mor,a (i folitado defuerit mentis ? qui enim corpo-

Q» 112,

re remotus vivit , fed cumultibus converfa-

femper fru&tuofà fit futura, fi debito modo fiat a. a.

o vobis, Joan. 16;

-

- tionis humang , terrenorum defideriorum

ita enim jpfc promiüt ; Amen,amen dic

fi quid v 23*

,^

P 4tulzl.f CV II. ö?:atiös,'

635

( quid petieritis Patrem in nornine meó, da * Deo facio, tefte S. Bernardo, cum illum *plïe- S, Bernard,

7

bit vobis; eo fcilicet modo, quem $. Bernar-

cor, ut meam precem audiat, quam ego, qui!- de anim.

fius & 9

dus indicavit, dum dixit: Unum ex duobus

fundo, non audio. 2. Fiducia firma: juxta ip

:

;

z

N

indubitanter fperare poffumus, quoniam aut

Servatoris promiffum : Omnia quecunqu

e

Joan. t4.

: dabit, qued petimus ; aut quod novit utilius.

orantes petitis, credite,quia accipietis, & eves

Ve fa4f

Ii. ANoffe debet, que. de preparatione ad oratio-

nient vobis ;; hinc commune Theologorum

j »x ECCIQ 18*.

nem [iienda (unt, iterumque ad tria capita re-

dogma eft, menfuüram credendi effe menfuram Pfal. 3.

vocari poffunt. 1. Omnino neceffariam effe

impetrandi, juxta quam fanctus David dixit : V. 22.

preparationem juxta illud Siracidis: Ante

Fiat mifericordia tua fuper nos, quemadmo-

. orationem przpara animam tuam, & noli ef-

dum íperavimus in te.. 3. Per[everantia; quia, S. Gregot,

fe quafi homo, qui tentat Deum. — 2. Diligen-

tefte S. Gregorio, virtutis pondus oratio nonin moral. -

tiz hujus przparationis plerumpue fücceffum

habet, quam nequaquam perfeverantia conti-

Pfal. 1o, ; Orationis refpondere;juxta illud Davidis: Prze-

nui amoris tenet.. Veraciter orare eft amoris

in compun&tione gemitus , & non compofita S. Bonav,

V. 17.

" parationem cordis eorum audivit auris tua.

3. Duplicem effe preparationem adhibendam,

verba refonate. Quod etiam confirmat $. Bo. to. 7. 1. 2.'

remotam fcilicet, & proximam. Et remotam

naventura dicens : Non propterea a prece cef.

de prof,

« Cf

. quidem in tribus confiftere, videlicet ardeni

fandum eft, quia Deus probat hocorantis con- "** & 67«

029.ad

ftantiam, expurgat humilitati confcientiam, &

Xp.

defiderio orandi, quia defiderium pauperum ex-

audivit Dominus,ut David l.c. ait: Curarum &

remunerat afflicti patientiam. Unde & Gill. Gillbert...

affettuum impertinentium . remotion , juxta con(i-

bertus Abbas, pertinax, inquit, oratio pertin- Abb. c. &

"Thom.

lium Thom:x Kempenfis : Oportet te effe nu-

git ad finem: etíi ab initio (icca & velur fa. 1n cant.

Kemp.1» dum (id eít,ut ibidem explicat, nulli creatu-

xea videbatur, oleum tàmen elicies gratia-

c'8.$.5. rz implica verbo ) & purum cor gerere, fi

rum de hoc lapide duriffimo, tantum (i per-

feveres, fi te longior mora non diffolvat, fi

. Anfeli,

.vis vacare & videre, quam fuavis fit Dominus.

* Vere enim, ubi eft thefaurus tuus, ibi eft cor

non dilatione tua vota lentefcant,molefta pla-

pud Dd

neamanti dilatio, fed folent protracta detide«

y. lG

Matth,6.. tüum, inquit Chriftus: ZLnicitie cum Deo &j

proximo reftauratione: nam, ut recte S.Clemens

ria amplius creícere. Rationem vcro hujus

V. al

ulteriorem redditS. Bernardus, dum ait: Ad

advertit, cum precatio fit converíatio & col-

locutio cum Deo, inter familiares & amicos

Dei beneficentiam obtinendam, retinendam,

? fieri debet;atque adeo füpponit deletam offzn-

& obíervandam neceffaria funt prefidia fedu-

/foag. fam; Fixum quippeelt, quia peccatores Deus

lg & longanimis oratiouis. .. bi nota, quo

*

'v. 8t.

nonaudit. Hinc & cam proximo amicitia, fi

pramitrat perfeverantiam , & longanimita-

quidem diffoluta fit, retauranda eft,:ta enim

tem,& poftea ad alios tranfeat aCtus virtutum,

Matrh, s. Chriftus clare indicavit, dum dixit: Si offers

quibus cum oratio conjungi debe*, in qua tan- .

v.23.

munus cuum ad altare, & ibi recordatus fueris,

ta fit fides, ut fperet anima, tanta devotio,ut

- quia frater tuus habetaliquid adverfum te,re:

Deum cogere videatur,tantus a:nor,ut omnia,

&

Donoy,

linque ibi munus taum ante altare, & vade

quz petit in oratione.fe (entia: obrinere: cam ' ,

10

rius reconciliari fratri tüno: & tunc veniens

*

benigna humilitas, ut in omnibus, non füam;

of 5

offeres munus tuum. Hincre&eS.Auguttinus

fed Dei praoptet fieri voluntatem, haber cor-

infert: Si non oraveritis, fpem non habebitis;

dis puricatem. Cum quo confentiens S. Gre. $. Grégos;

fi aliter, quam Magiíter docuerit, oraveritis,

gorius: Vult Deus orari, vult cogi; vult qua- in Pial, 6

non exauüdiemini; aut fi in oratione mentiti

daim importunitate vinci. Ideo tibi dicitur: Re. P*

.

fueritis, non impetrabitis. Ergo & orandum,

gnum Dei oim patitur, 55 oiolenti rapiunt ilud. Quid

/ ,& verum dicendum e(ít: & (ic orandum eft,

hac rapina locupletius: bona violentia . qua

quomodo ille voluit: Velis, nolis, quotidie di-

Deus non offenditur, fed placatur;. proximus

éturus es: dimitte nobis debita noftra, (icut

non leditur, fed juvatur; peccatum minuie

& nos dimitcimus debitoribus noftris. Vir fe«

tur, non multiplicatur. S. Ambrofius fimilis

curus dicerc? fac,quoddicis. Proximam ve-

ter ait: O beata violentia, quz vi patientis

ro przparationem pariter in tribus confiftere,

bonitatem elicit, & utilitatem tribuit inferene

-Matth. 26. nempe in firmo propofito diftra&tiones & caufas

di! quisquis enim violentior Chrifto fuerit ree

-

v. 3Ó6.

earum cavendi, ad exemplum Chriíti diíci-

ligioor habebitur a Chrifto.

:

N

pulis dicentis: Sedete hic, donec vadam il-

V. Nofe debet. caufas &? veme

dia di/z'raïtïanum P. dod& B.

luc, & orem: & ipfe avulfus eft ab eis: Di-

in oratione; quarum qnidem tres przcipue af v.-ar,

vine gratie petitiene: ad exemplum S. Mairis

fignat Roderiquez. Prima eft propria noftra i

eccletiz, fingulis horis Canonicis verfum il-

curia, quam in eo admittimus; quod rerüm

lum: Deus inadjutorium &c. przmittentis :

vanarum & affectionum terrenarum fpecies

Prefentie Dei imaginatione : ita enim iteru:m ec-

& (imulacra amandare ex corde non ftudea«

cleíia nos monet,dum in laudibus feriz quinte

mus; quale enim frumentum molendino afa

od

nobis occinit: Speculator adítat defuper qui

fundimus, hoc molit & conterit lapis: qua«

nos diebus omnibus actusque

1

lem liquorem vafi infundimus, hunc redolet,

16 n

cit a luce prima in Veíperum.

;

noftros profpi-

quales herbas plantavimus in corde, tales fe«

IV. INo[fe debet, que conditones ín

ipfa orationis

minabit. Hinc merito antiqui Pátres mone-

bant: Quales orantes volumus inveniri, tale$

férie fint objervande , nempe tres prgcipue.

Phomis

1. Reverentia tam exterior, (qua in humili ac

nos ante orationis tempus przparare debe-

decenti corporis compofitione conf(iftit) quam

mus: ex precedenti enim ftatu mens atqué

.00*

h

interior debitam attentionem ad ea, quz ora«-

animus in fupplicatione formatur. Alteracaue

Il h

mpedis

mus, requirens ; vere enitn magnam injuriam

Nfa- eft demonis conatus /ad orationem i

)

endam

* '(

636

d:ibliotbece Manualis Concionatórie

|

endam, veluti aquz du&um, per quem in cor-

nempe vel per ia defideria, nam, tefte Galfar« Galfardus

da noflra cceleftes gratize derivantur,ad quem

do, vir defideriorum vir orationum eft. Ecapud Nies

einb, afíc,

proinde conatum elidendum tanto acriori

bene femper orat; qui bene femper optat fine*

*

[

&r. l. 1.

ftudio ad oratüionem incumbendum , atque

intermiflione ; efficacius enim apud Deum vo- 5

oc. g. c»

in ea perfiftendum eft, quanto ei infeftiorem

ta, quam verba clamant. Sic, ut 5. Anfelmus

effe daemonem novimus.

Tertia caufa eft

teftatur ; orabat Moyfes, cui tacenti Dominus s, Anfelm,

bumana dibilitas &2 infirmitas per peccatum adeo

dixit: quid clamas ad tne? clamabat enim inc. 5. ep,

vitiata, ut, tefte D. Bernardo, vix femel ora-

corde, quamvis nihil diceret ore. Ita juge de- 1.2d Thef-

tionem Dominicam (ine diftractione recitare

fiderium & inceffabilis amor affidia eft oratio fal.

poffimus. Cohtra quam poriffimum humilia-

San&orum. Aliter idem defeCtus per bonam

tio & vilipenfio fui , ex his ipfis diftra&tioni-

vitam, legisque & obedientiz accuratam im-

bus de(umpta ferviet.

pletionem compenfatur, nam ita Siracides do- gcc], , z.

I À ab quMA iÉ u . n FR ol ii ov

- NT1. INo[Je debet potiores tentationes, que circa boc

cuit dicens: Qui confervat legem,multiplicat v. 1. & 2.

Jaluberrimum orationis. exercitium occurvere . folent,

orationem: Sacrificium falutare e(t, atcende-

modumque folidum eisdem-occurrendi: quarum qui-

re mandatis. Huic fapienter S. Auguftinus ad- s, Auguft,

dem potiores hz fere effe folent. "Prima eft

ftipulans dixit: Vis femper laudare Deurm ? in Pí. 148.

eonfolationem defetius: pro qua víncenda often-

bene fac omnia, & laudafti Deum. Denique

dat 1. Veram devotionem non in fenfibili fa-

poreft, & per illum modum fuppleri, quem vir

pore , fed in bona & prompta voluntate Deo

quidam S. Ignatio & fociis farcinas portans ad-

L þm' 4'1

ferviendi confiflere, 3. Revocet in memo-

hibuiffe dicitur,dum illis in hofpitio orantibus,

W

riam, uti nihil in orbe, ita neque has defola-

in angulo latens dixit. Domine Deus, viri hi

|

tiones fine voluntate Dei obveniffe,utpote qui

fancti fünt, & ego jumentum ipforum, quod

cas vel ad negligentiam noftram in prepara-

ipfi volunt,& quzrunt;hoc & ego. Qua oratio-

tione aut alio genere commiffam , caftigan-

ne altiffimzx tandem & extraordinariz oratio-

dam, vel ad humilitatem confervandam, vel

nis donum confecutus fcribitur, uti füfius re-

virtutem ad patientiam probandam, vel ma-

fert Rodriquez. Quarta tentatio eft, quod ni- p L odb

jorem fuam & noftram gloriam promovendam

hil efficiant & impetrent füa oratione: cui oc- deperf. tr.

immifit, unde oportet dicere cum pio afceta:

currat oftendendo cauías, ob quas[id eveniat. s. c. a1.

L. 3. de

Adefto mihi Domine Jefü,in omni loco & cem-

1. Quia opponunt nübem peccati, ne tranfeat 5* 4-

imit. c.16,

pore, " Hec mihi fit confolatio, libenter velle

Thren. 3. ;

oratio, & manus fanguine Chriíti pollutas ad

(

carere omni folatio. Etfi tua defuerit confo-

Deum extendunt; hinc quia is, qui difplicec, " 44*

latio, fit mihi tua voluntas & jufta probato pro

ad intercedendur mittitur , irati animus ad

—

fummo folatio. 3. Jubeat legere ip(um ejus-

deteriora provocatur,ut reGte dixit S. Gregor.

dem Authoris caput nonum ex fecundo libro,

vid.fufius n. 10.) 2. Quia petunt male, hinc

ubi plenam de modo fe in (imili cafü gerendi

audire coguntur illud S Jacobi : Petitis, & non s, Gregor;

inftru&tionem inveniet; fpeciatim vero illa

accipitis, eo quod male petatis, ut in concupi- in Paftor..

verba jubeat bene ponderare: Nunquam inve-

Ícentiis veftris infumatis. Jufte ergo non exau- lac4. v.3-

nialiquem tamreligiofum& devotum,qui non

diuntur ad votum , ut exaudiantur ad (anita-

interdum habuerit gratiz fuübtractionem, aut

tem, quemadmodut loquitur 3. Itidorus, qui

non fenferit fervoris diminutionem : non enim

& addit: Multi orantes non exaudiuntur,quia s Iüdor. ls

ï

. €ft dignus alta Dei contemplatione, qui pro

Deus meliora illis providendo, quam petunt, 3. de fum-

Deo non eft exercitatus aliqua tribulatione.So-

refervat ; ficut contingere folet parvulis, qui, mo bono.

letenim fequentis confolationis tentatio pra-

ne in (chola vapulent, Deum exorant ; fed non

E. 3. c, G, cedens effe fignum. Secundatentatio eft, men-

datur illis poftulationis effectus, quia impedi-

$.8.

tis inftabilita: , & difirattionum multitudo : circa

tur auditio ad profectum. |.3. Quia dona fua

quam falubriter iterum illi fequentem Thomz

tardius dando commendat, non negat, ut te-

'IKempenfis doctrinam in memoriam revocet:

ftatur S. Auguftinus : Defiderata diu, dulciuss, r de ^

JNec eft illufio, quod aliquando in excelfum

obtinentur: cito autem data vilefcunt. Pete; verb. Do-

LUR

v' 16.

fubito raperis, & ftatim ad (olitas ineptias cor-

quzre, infta: petendo & qu&rendo crefcas,ut mini.

dis reverteris. lllas enim invite magis pate-

capias.. Servat tibi Deus, quod non vultcito -

Y

Yis, quam agis; & quamdiu difplicent, & reni-

dare, & tu difcas magna magis de(iderare.

J

- teris, meritum eft, & non perditio. Non ergo

VIL. Noffe debet. illufiones &j fraudes damonis , ,. & ,

Ie

te conturbent alieng phantafie de quacunque

quibus boc [aluberrimum ' orationis exercilium, Gul qe ogat, -

materia ingeíte. Forte ferva propofitum, &

fru&tum certe illius impedire conatur, quorum plu-«

intentionem rectam ad Deum. Invoca divi-

rimas enumerat Ludov. Granatenfis, ex qui-

ng.c*ïf'

nam. gratiam, abige cum Abrahamo aves fa-

bus tamen hz fere funt potiores & ufitatio-

crificium orationis confumere volentes; & fi

res

1. Quod impellas ad ceremonias facras

filum orationis abrumpitur, connecte iterum

& (itum corporis decentem in oratione con-

cum priori parte. Nec dubita pergratum, imo

temnendas, quafi incipientibus magis, quam

'gratiorem fore hunc conatum,quam (i absque

perfedtis convenientes, Cui occurratur often-

-omni diftradtione oraffes. '"Tertia eft defeitus

dendo cztemoniarum iftarum urilitatem, ut-

teinporis ad orandwum ob aría negotia: cui occur-

pote quze. perinde conducunt ad. virtutes

xat oftendendo-" 1. Non requiri longas oratio-

confervandas & acquirendas, ficut acciden-

ne$, fed breves fufficere, quas antiqui Patres

tia ad fubítantie productionem & confer-

I l g,

- frequenter, imo affidue ufurpaffe dicuntur,ne

' V.,'),g.

vationem ; & prsterea faciunt , ut homo

illa vigilanter erecta intentio per produ&tiores

non fecundum animam duntaxat, fed corpus

-

motras evaneícat. Oflendat 2. varios modos,

etiam fervitio Creatoris. impendatur, . fic-

quibus hunc defe&um compeníare pollit,

atio

a

que pcrf;&um fiat ho,lecäuüum; qua r

ane

As

E

Tuwus CVL .Omtiä; :

637

&

Süri,

fane perfuadet, ab ipfis etiam perfe&tis tanto. orationis, ut tamen Femper'g:g,cmikzxeri;t, fibi

Dui N

&b

accuratius effe obíervandas, quanto magis ab

non tantum in colle thuris, fed etiam myr-

r alc.

-dis, quam ab imperfe&tis ejusmodi holocau-

rhg commorandum effe. Sequatur item mo-

üdy. ]

ftum exípe&atur. 2. Quod inftiget ad magi-

rem viatoris , qui ita intrat hofpitium & jen-

[

tglc

ítros fpirituales contemnendos, eo quod per

- taculum fümit, ut tamen fimul etiam folici-

5 Anielm

orationem ab ipfo Deo velut nobiliori magi-

tus fit de eo, quod reftat, itinere peragendo,

- ftro inftituantur: cui occurratur oftendendo;

LT

fimiliter ergo & ipíe ita fruetur divina dulce-

l.idTM

quam conítanter Deus hünc morem tenuerit,

dine inter orandum haufta, ut tamen fe re-

d

H

ut homines pro inítructione ad homines mi-

folvat, ac paratus fit; ad reliquum vitz iter

" ferit, ita ut ipfüm S. Paulum ad S. Andniam

. peràafperas vias tribulationum, amore illius,

pro (imili iaftruCtione ablegarit, atque ideo

a quo tam fuaviter r

s

multos, qui ejusmodi morem & humilitacem

conficiendum.

:

ecrea&:ur;,fuüihefd'dafum

i

Es

neglexerunt ; & dono orationis privarit, &

VHI. INo[fe debet potio

Y

£5 oiïaumjtqniz'as , vel zn-

V.L&gf

graviffime errare permiferit, uti ex Hare(iar- . dufirias, quibus oratio. Deo gratior efficaciorque fieri

charum aliorumque virorum Íípiritualium rui-

Jület ; quales quidem (equentes effe videntur.

J AUgu&.

in Jf 148

na patet. 3.Quod femini bono piorum defide-

1. Si preccs cum Chrifti orationibus,per humi-

riorum, etiam zizania malorum immifceat,

. lem- utramque oblationem zterno Patri fa-

ficque inAngelum lucis fe transformet: cui oc-

- Gam,uniantur ; (ic enim per orationem Chri-

currendum commendando confilium S. Joan. :

. fli & tegentur imperfectiones noítre oratio-

1. Joan. 4. Nolite omni Spiritui credere,fed probare Spi-

nis, & quafi una oratio fa&a non poterunt non

V.l.

ritus, fi ex Deo fint, Quomodo autem pro-

placere «terno Patri. . 2. Si cum aliis homini-

baudi fint mox oftendit, dum ait : In hoc

. bus jungantur, multique f(imul orent; nam,ut

cognofcitur Spiritus Dei: OmnisSpiritus, qui

re&teS.Ambrof. dixit, multi minimi,dum con- S,Ambrot;

confitetur Jefum Chriftum: in carne veniíle

, gregantur unanimes, fünt magni, & multoruml. de pen.

(ejusque exemplo fe conformare ftudet j ex

preces impoffibile eft non audiri;. quia tefte

? 1 &tf

Deo eft: & omnis 5piritus, qui folvit Jefum

Tertulliano, coimus in coetum & congrega- Tertullian,

Chriftum, ex Deo non eft. . 4. Quod inducat

tionem, ut ad Deum quafi facta manu. preca- Apol.c.39,

epaf .

j G Ol

€os, qui orationis dono prediti fünt, ad alios

tionibus ambiamus orantes.

Hezc vis Deo

Sn 4.

contemnendos, utpote (imili gratia non do-

grata eft. . Et, ut S. Chryfoflomus ait, Deus s. Chryt.

Thren $,

natos: cui occurrendum oftendeodo, (icut a

frequenter reverecur mulritudinem unani- hom.2. in

hi

circuli peripheria variz linez tendunt ad cen-

mem & coníentientem in precando, ut veluti €P- ad Cor,

trum, ita varias quoque in hoc orbe vias effe

pudore vi&tus, non audeat illis negare.. Hinc

ad Deum , qui centrum noftrum eít, perve-

pulchre alibi, vis, inquic, difcere, quanta fit Idem hom.

nieadi, unde infipienter alii contemnerentur,

orationis in ecclefia fa&tze potentia? vinctus 79. ad po-

qui per alias vias & virtutes, quam per oratio-

erat Petrus, multisque catenis circumdatus ; Pul«

/

o Grtdoti

nem ad Deum tendunt. . . Quod fuadeat, ut

n Paltor,

Oratio autem ficbat fine intermiffione ab ec-

vel revelationes petant a Deo, vel certe gra-

clefia pro eo, & ftatim eum a carcere liberavit.

a. M

tias a Deo in oratione acceptas obviis quibus-

Quid hacigitur oratione fic potentius,quz co-

que, puerorum more, mauifeftent: cui oc-

lumnam & eccle(ize turrim adjuvit? ut intelli-

lfidot.

cürrendum oftendendo , quod, cum ejusmo-

. gas pritnum eam pollere orationem, qux cum

di revelationes fint extraordinarius favor Dei,

conienfu agitur, & jugi concordia plurimorum

N

mg bonos

qui nec magis San&tum facir, (i ad(it, nec mi-

hominum. /3.Siex vero & hunuli corde pro- Juditti 9.'

nus San&um, (i abfit, merito non petendz a

cedat, nam, tefte Judith,bumilium & manfüe- v. 16,

Deo, fed potius, (i dentur, cum magna reve-

torum fempcer ei placuit deprecatió; & facii-

rentia & humilitate acceptandz funt, & quan-

ficium Deo grati(litnum eílSpiritus contribus P6. go.

tum fieri poteft, occultandz, exemplo Chri-

latus,& cor contritüm & humilitatum non de-. v. 19.

,

fti fiepius prohibentis, ne miracula a fe patra-

fpiciet. j.Siattenta fit; quam attendonem

nd

ta manifeftarent. HincS. Bernard. recte mo-

' qualis effe debeac. S.Bernard. fequentibus ver- $. Bernar-

i o

;f Ma. 2)5,.'

: '*., 16.

net, illam Prophetz fententiam: Secretum

bis indicavit: triplex eft in oratione attentio dir- apud

Dit

meum mihi: in parietibus cubiculi, aut certe

procuranda: Prima ad verbum: Secunda ad nf difc,

2 .v. Il.

in ipfo corde effe fcribendam, femperque ob

fenfum: Tertia ad obje&tum. Prima attentio

oculos habendam. 6. Quod incitet ad devo-

procurandá eft ad verbum, i. €. , vocalem pro-

N

tionis exercirium tanti zítimandum, ut prz

Jationem,& formationem verborum,fcil- ne in

Je 0rats

illo aliarum virrutum, obedientiz prefertim,

eishomoaliquo modo erret,mmaxime corrupte

& mortificationis ftudium negligatur; qui ere

: L.a.c;.ü.

proferendo fanctiffima verba Scripturg facrae.

ror, tefíte Granaten(i, eft unus ex primariis,

. Secunda attentio debet effz ad verborum fen-

ui in hac vita folent occurrere 5 imo & ex

fum, quz in oratione proferimus. Tertia at-

univerfalioribus,quia in omnibus,& per omnia

tentio debet effe ad objectum, i e. ad Deum,

deftruit vitam fpiritualem, qu& eft divinz le-

quem oramus, & etiam ad rem, ob quam ora-

mus. Bonaquidem eft attentio prima: me-

gis adimpletio, ad quam orat/o, velut medium

t

ordinatur,quem tamen ordinem hicerror per-

lior eft (ecunda: tertia optima reputatur. -

vertit, dum ex medio finem,& ex finemedium

IX. ANo[Jz debet , diabolum nullo tempore magis, S. Chryt,

facit. Quare ut huic illufioni folide occurra-

quam tempore orationis, nobis infidiari ; nam uc S. in P£14$.

(

, Lue. 9.

tür, anteomnia verba Chriüi pra oculis ha-

. Chryfoft. notat, cum fciat, quod eo tempore

V. 23«

benda fünt: Qui vult venire poft me, abneget

obtinere poffumus remiffionem peccatorum,

Íemetipfum, & tollat crucem fuam, & í(equa-

optans nos in ipfo portu orationis impinge-

ab ir*

tur me. Quare ita expetat & recipiat donum

re, tempus iliud adoritur, mentemque

iii

; tellq&ü

R. P. Lobn, Man. þ'ibl. ,me. II |

X

P n d

6L38

Bibiibtbeca qutqli.f Concionasorice

CMCL í

telle&tu verborum avertit, quo auctiores

cens: Sive confequamur quod petimus , five Aug. ep.

120, ad

yp,inüf

damno, quam lucro, ex precibus abeamus.

non coníequamur, períeveremus femper in

Honorat,

]

Philipp.

X. INo[fe debet caufas , ob quas preces noftra non

oratione, & non folum gratias agamus, fi con-

-b

Abb. de exaudiuntur : Nimirum primo quia nubem peccati

fequamur ; fed & (i repulfam paffi fuerimus;

filent. C 9-opponimus, nam ut recte notavit Philippus Ab.

nam cum Deus nobis aliquid negat,non minus

bas? ANonejt [peciofa laus n ore peccatoris, dum in*

eft, quam (i conceffiffet, nefcimus enim nos,

quz nobis conducunt, ficut ipfenovit. Et con-

fpe&tor intimus non labrum exterius; fed in-

fi

um S. Chryfoftomus: aliquando S Chryt.

ternam atcendit confcientiam : Ecce non eff. ab-

firmans idip

breviata manus Domini , ut. [alvare nequeat 5 neque

dat, inquit, aliquando non dat, ac utrumqu

eto.6 hom.

de orat,

aggravata e[t manus ejus, ut non exaudiat , ut 1faias

quidem utiliter, adeoque ut, five accipias,five

non accipias, acceperis tamen,dum non acce-

inquit: fed iniquitates veflre diviferunt. inter vos,

& Deum ve[ftrum, & peccata vefIra abfconderumt fa-

pifti; & five impetres, impetraveris tamen;

ciem ejus a volis , ne exaudire ; manus enim vefira

dum non

impetrafti$ nonnunquam enim non

pollute fant fanguine, & digitt veftri iniquitate : non

accepiffe,

utilius eft. Hinc recte füadet Blo-

fius; Omnino dabit id, quod petis,

fi expedit Plofin Pa

efl , qui invocet ju[titiam. Cujus genuinam ra-

dabicrad. an. ce

S. Clem.

tionem affignat S. Clemens ad Alexandrinus

ut accipias, fi vero illad non conducit,

17

7, ftrom.

dicens: Precatio, cum Deo converfatio, &

aliud, quod conducat. : Novit, quando, novit;

collocutio eft, proindeque inter familiares &

quatenus tuz peritioni fatisfacere debeat,dum

amicos fieri debet, & fupponere deletam of-

ex infirmitate humana poftulas,quz utilia non

$.Greg. . feníam. Unde re&te S. Gregorius concludit :

fünt. Abfit, ut donet, qua petis, quando ta»

le aliquid defideras, quod utrum illi placeat,

L: 18 mor. j id, quod przcipit, facimus , id , quod peti-

igenoras. Hoc aut confimili modo orare difce:

F- l.

mus,obtinebimus ; valdenamque apud Deum

Domine, fi tibi placet , fi expedit , uc id fiat;

utraque hzc fibi neceffario congruunt, ut &

oratione operatio, & operatione fulciatur ora-

fiat: (i vero non tibi placet;fi non expedit, non

fiat.. . Quia vult, ut inflantius petatur, & fic plus

tio: paulo poft vero in hzc verba concludit :

Juxta ergo Joannis vocem,; tunc cor fiduciam

mereamur: uti S. Antonius Pad. indicavit di-

cets: Alio confilio omnipotens Deus, cum

S.hAbtom

in oratione accipit, cum fibi vitz pravitas nul-

Pad, S. in

Rup. JJAb-

la contradicit :: Hinc admodum bene fübjun-

Sanci ejus adveríariorum perfecutionibus

er. 3. poft

comprimuntur , cumque affiduis , ut liberen-.

I.

me

'bask 1490 degi[

Rupertus Abbas. Cum igitur invocamus,

vi&, verbi& Dominus non exaudit dum clamamus, &

tur, interpellationibus clamant, differre folet

Q

voces, feu vota pecentium, ut merita patiene

Dei €.8: pon dicit: Ecce ad(um, fcire debemus fan-

. &tis Angelis invocationes atque clamores no-

tium creícant, quatenus eo magis exaudiun-

(tros Deo offerenubus refiftere, & contradi-

tur ad meritum. quo citius non exaudiantur

cere malos,babentes in manibus accu(a;tiones

ad votum. Cum quo confentiens S. Chryfo-

ftomus, an non praftare poteít, inquic, prius, Hom, 5o.

$, Anto

& jacula, quz funt-peccata noftra.. Secundo.

uia fic expedit ad profettum noflrum;uti prxclare

quam petamus ? Poteft utique; verum pro- Gen.

|

P. 6

pter hoc dicert, & exípeétat , ut occafionem

|

S- 6:

8. Aug. in5. Augultinus fuüper verba P(al. 76. /'oce inea ad

at.

Dominum clamavi , ita fcribens advertit: fed

accipiat.qua jufte nos fua cura dignos effici

Multi enim fünt omnis meriti expertes, &

multi clamant ad Dominum pro divitiis ac-

quirendis, dampisque evitandis, pro füorum

gratiarum, quas poftulant, impetrant, impe-

trandarum indigni, quorum preces Deus ideo

falute,pro ftabilitate domus füz, pro felicitate

temporali , pro dignitate faeculari; poftremo

axaudire differt, ut per virtutum exercitium,

vivz fcilicet fpei, verz fidei, humilitatis, pro«

etiam pro ipfa falute corporis; pro his atque

hujusmodi rebus multi clamant ad Dominum;

fundz , ardentis charitatis, & venerabundz

confidentiz acquirant (ibi mericum, ut exaus

vix quisquam propter ipfam Dominum; . fa-

cile quippe homini eft, quodlibet de(ider re a

diri poffint.. Quam do&trinam pulchra fimili-

tudine confirmat S. Ifidorus dicens: Tardius s. Tfid. .

Domino, & ipfum Dominum ncn defiderare,

quaf(i vero fuavius effe poffit, quod dat, quam

exaudiuntur quorundam orationes , ut dum fent. c. 7.

differuntur , fortius excitate majoribus prze

ipfe, qui dat ; quisquis ergo pro alia re quali-

bet clamat ad Dominum, nondum eft tran(i-

miis cumulentur, exemplo pruinarum, & re-

preffione meffium, in quibus quanto tardius

liens, propter quod dicit : Poce inea ad Dominum

clamavi. Et rurfus idem alio loco memorat.

fata femina exeunt, tanto ad frugem cumu-.

latius crefcunt.: 6. Qvia vult nos fecum diutius re-

Idem. Quidquid aliud petitur, quam quod ad vitam

zternam cedit, nihil petiiur, non quia nulla

tinere, uti S. Chryfoftomus indicavit his ver- S. Chryt.

bis: Si differt aliquando Dominus, non odio homil. de

res e(t, féd quia in tant& rei comparatione,

quidquid aliud concupifcitur, nihil eft. 3.Quia

facit, nec te averíatur, fed differendo , diu- prof. Ev-

Blofig;

tius apüd fe confervare vult;. ficuti & patres*"

condlvi

tardius dando, fua dona magis commendat, é&g defide-

vari facit:. Agit igitur divina providentia no-

filios indulgentius amantes, quo illos diutius

GIS.

S.Ls»ut; bifcum, ait B. Laur. Juftinianus, ut differat uti-

apud fe detineant, quos defides vident, dedi-

Juü. C. 40

liter,quz liberaliter donare difponit ; ut difca-

ta opera morantur aliquid daturi. 7. Quia vult

ge orat.

mus magna magne defiderare , quia quo diu-

patientiam & fiduciam probare, quam babemus in

tius abeft, quod ardenter diligitur, eo robu-

eo , &$ an amore puro pvopter feipfum magis , quam S. Thom,

s- ?et.

ftius & exfpeGianus defideria cumulantur;tan-

propter dona, diligasmus eum, uti SThomas Villa- Vill. in

toque dulcius fapit, & cautius confervatur,

nova notavit: cui confentiens S. Bafilius, ex Dom- a.

uadr,

i,

UL

quod petcipitur, quanto diutius in prece fu-

hoc inquit, & fides noflra & charitas erga

S. Bafil. c.

. fpenfüus extitit perentis affectus.. 4. Quia utilius

Deum declaratur, quandocunque quod peti- ,

Conft,

Monaft.

quid dare decrevit, uti . Augultin. indicavit di-

tur, non celeriter auferimus.

XI. Nife

?À

M.

6:9

Aug, :

"-0. ld

Lap. in c,

Comela XI. Noffe debet caujas, ob quas communis qmulto- -

inüftere forte contendis, di(ciplinam tam in«

n

rum oratio citius exauditur , quas quidem bene

numerabilis populi, qui tibi commiffus eft,

3. At

Apotft.

affignat Cornelius a Lapide fequentibus ver- :

negligas, & propter proprium commodum,

bis. Prima prerogativa ef , quia'oratio in ec-

communem falutem plebis, qua juftitiam a

Clefia eft prolixa quzdam Dei invocatio, &

te przftolatur, amittas: fcriptum quippe eft:

adoratio ejusdem in prefentiaomnium fadta,

Qui confervat legem , multiplicat orationem : &' fa-

unde major ei laus & honor, quam a privatim

crificium falutare, attendere mandatis ; jufticiam ere

-Orantibus. Secunda prarogativa eft , quod, ta-

go facere, quid eft aliud, quam orare?.

: N ()Hl.

metíi Deus in omni loco przfens (it, fpecia-

XII. IN[Je debet, quid: a Deo b

etendum

?

fits qua Hug Cind,

. lius tamen in ecclefiis, utpote locis cultui fuo -

U

in re facem prefert Hugo C

ardinalis , expli-

. €onfecratis, adfit, juxra illud Pfalmi 10. Do-

cans illa verba Chrifti: /f quid p:tieritis: & (ic

minus in templo fantto tuo; Ibi quoque in gratiis

loquens: /i quid petieritis,id eft, aliquid, in quo

fuis difpenfandis liberalior exiftit,, majorique

oftenditur, quid (fit petendum, ícilicet vita

cum frudtu homo divinam ejus recolere po-

DofinBs,

&terna,que eft quid ; non temporalia, quz ni-

tàd, M G

teít preíentiam, quippe qui in SS. Sacramen-

hil funt. Clarius vero S.Bonaventura idipfum

W

to vere & realiter adeit,unde de eccle(ía Chri.

judicat dicens: digna, & congrua debet pe-

ftianorum longe magis verificatur , quam de

tere ; Quecunque petierimus, f(ecundum vo-

templo Jerofolymitano, quod 3. Reg. c. 9. di- -

luntatem ejus, audiet nos: falutem animg

citur. Exaudivi oraitonew tuam, €g deprecationem

tüz , & qui& ad falutem fiunt, petere debes,

.tuam, quam deprecatus es coram me: Sanüificagi

talia enim fecundum voluntatem Dei fant.

domum banc, quam edifia[fli, ut ponerem. momen

Cujus rationem affiznans Abbas Ifaac, nihil Apüd Ca

meum ibi in fempiternumy &g. erunz oculi mei, €9 cor

)

caducum, inquíc, vult a fe, nihil,vile, nihilfian coll;

C

SROUm ibi cun(lis diebus.

dirtia prerogstiva e[t,

temporale, eternitatum conditor imploraris9- € 23«

quod propter focietatem aliorum majorem re-

itaque illius magnificentiz maximam irroga-

Cipiant fervorem , & efficaciem , propter bo«

bit injuriam , quisquis fempirernis petitionis

num aliorum exemplum, & ob fanctam quan-

$. Anto

bus prztermiffis, tranfitorium aliquid & ca-

hd $ in

dam zrnulationem, & maxime propter unio -

ducum ab eo maluerit poftulare, & offen(am

nem orationum, quos facerdotes fundunt, ad

ftt..poft

potius, quam propitiationem judicis fui, vili-

1, Dom,

eum fere modum, quo moneta aliqua defe-

tate orationis incurrit. Hine re&te concludit

Quoía, cum rmultis bonis conjuncta facilius

,Quad.

Blofius dicens: nulla preftantior oratio eft,

expenditur, Quartà denique prarogativa ejt,

quam, ut quis petat gratiffimam Dei, voluns

quod oratio facta in ecclefia adjuvetur & cor-

x

7

tatem in fe & in omnibus aliis Gieri,

roboretur a SanCtis,

d

juorum corpora & rc[i-

X

V. ANoffé debet, quo Jenfa. Deus. peccatores s as

uie ibidem in veneratione íunt.

:

exaudire , & non exaudire dicatur ; id quod behe rogat

; 6.24

Homc $

S. Anton

XIL.| No[fe debet , quomodo juxta 4poftoli Pauli

oftendit S.Bernardus de cceco illuminato affee

Gt0,

p.4.6. g. fnonitum, fie intermilhone orare po[Jumus, id quod

|

rens, & hanc diftinctionem adifferens : Ora«-

$.6.

egregie explicat.S. Antonin. (icloquens: Non

tionem peccatoris ex bonis defiderio naturs

funt hec intelligenda fuperficialiter, quantum

procedeniem exaudit Deus,non quati ex jufti-

ad ipfüm a&tum orationis pro continuo tem-

tia,quia hoc non meretur peccator,fed ex pura

. pore;quia illud effet impollibile, cum oportet

mifericordia: obíervatis tamen quatuor cons

.. dormire, comedere, & in aliis occupari. Sed

ditionibus, quz communiter requiruntur ad

fecundum quod exponit S. Thomas. Primo

orationem; fcilicet, ut pro fe petat, neceffaria

quantum ad defiderium.charitatis, quod eft

ad falutem; pie, & perfeverauter; &hsec qua;

caufa & motivum ad orationem, hoe debet

tuor nofícuntur in uno verfo Prophetz , cum

effe in nobis continue in aCtu vel virtute ; vir-

ait : 2dpud me oratio Deo vite mee , dicam Deot

-—. tus autem hujusmodi defiderii manet-in no-

ficeptor weus es $. per hoc enim , quod dicit:

$.1f.!4.

bis in his quz facimus in charitate, & ad glo-

fänte 6 7'

Deo,involvitur, pie; per vite, ad falutem ; pe£

riaim Dei; omnia enim debemus facere in glo-

me2, profe; per lioc, quod dicit, dicaim, perfes

riam Dei,& fic femper oramus, Secundo quan.

verantia denotatur, propter propofitum de

tum ad affedtum, vel in ipfo orante; nam ex

futuro. De hoc patet exemplum de Püblica-

ipfía oratione facta, pe etfi non coütinue. re-

no;quia ait : Deus, propitius eflo mibi peccatori: &

^

manet magis devotus, & pro tunc etiam dici-

ex hacoratione meruit jaftificationem : & fie

tur orare, refpedtu illtus orationis affectus, vel

debet intelligi verbum ezci nati, dum Joan. 9;

s hr *

in aliis, puta, cum (uis beneficiis provocatali-

ait: peccatores Deus non audit; nat peccatores;

honi d

quem ad orandum pro íe, etiam cum ab ora-

in quantum peccatores fünt, Deus non exau-

Blofius in tione quiefcit. EHoc ipfum etiam indicavit

dit, fed folum in quantum fünt boni; & bono

24

concavi. Deus, dum ad Virginem Catharinam dixit :

adhzrent, & deteftantur mala: nam peccato-

Xwe.g.

San&tum defiderium, animz fcil. bona volun-

ves de pecatis poenitentes magis connumeran-

ta5, continua oratio cít, quia virtutem habet

di funt in numero pcenitentium. Quam do»

orationis. Et quidquid homo in Dei, proximi-

Qrinam etiam S. Antonius confirmat fequentie S, Ántófi;

que charitate facit, poteít vocari oratio, cum

bus verbis: conveni: erare viatoribus emni-p. 4. c. ,

ffom.

charitatis affectus pro oratione reputetur. Un-

bus, non folum juftis, f& etiam peccatoribus : d- 44

; T

j, it

$.Pet. . derecteS . Petrus Damiani ad Cinthium illius

licet enim dicatur Jacobi j, c. 16.. .Multum

Dam. lib temporis urbis Romz Gubernatorem, virum

om. ? ;

valet. deprecatio ju[li ajfidua, valet tamen, & ex«

)';(?.dr'

9. €j II* timoratz conícientiz, & orationis exercitio

auditur oratio peccatoris, ut patec de ora«

fummopere deditum ita fcribit:. Cave ergo,

tione Publicani; & hoc non merito fui, fi«

, Q

.ne propter peculiare orationis ftudium , cui

Monäüo

eut juftiaudiuntur; fed ex pura mifericordi,

R. P. Lobn. Bsz(. AMan. Tàm. 41. !

z

liiia

b

t

640

..Zfïblibtbecæ Manualis Concionatoriee

fi tamen debite oret; hec eft contraillud,Joan.

bene cujuslibet a&tionis, aut virtutis, aut ví-

tii natura perpendatur: motivaque aptaad ea

9. Peccatores Deus non exaudit ; quia intelligitur

fecandum Thomam , cum petit in quantum

fugienda vel exercenda excogitentur, & me-

dia pauca, fed efficacia ad eundum finem in-

peccator , fecundum defiderium peccati, i. e.

committendo aliquod iniquum.

Vel poteít

dagentur, cum firmo propofito, deinceps illa

d

ferio adhibendi : Si celloquia fint optima, id eft,

dici fecunduim Auguftinum, quod illud dixit

Chelidonius nondum perfedz iliuminatus ;

variis affeCtibus, maxime gratulationis, dolo-

fic enim putaba:, fed (ic non erat.

ris, humilitatis, oblationis, de(ideriis, propo-

$. Climac.

XV. INo[fe debet imodum di[cendi orationis exer-

fiti, (pei, invocationis &c. eliciantur, maxime

grad ag. citium; quem quidemS. Climae. fequentibus

circa virtutem aut myfterium, quz fünt ma-

n. 26.

verbis Índicavit: Habebis przceptorem Deum

teria meditationis: fi Éxamen, quoque fit opti«

in oratione tua:; facultatem dicendi non pof-

- mum, id eft, grariz de bono fucceffu agantur;

dolor de malo concipiatur, radices quoque

fumus per fermonem diícere ; naturam enim

ipíam fequitur: ita nec orationis pre(tantiam,

mali fücceffus indagentur, fi propofita per

diem recolantur, & renoventur. 3.Quanta cutmin . itin.

er doctrinam alterius affequimur; ipfa enim

per feipíam doctorem habet Deum, qui do-

diligentia &j accuratione ea in[lituenda fit , utpote perf. C« 2«

cet hominem fcientiam , & fuggerit precanti

quz tefte S Thercfia, omnium virtutum com- 9.

orationem.

Non efi, qui f& abícondat a calere

arandarum principiom eft, & in quaomnium

I uor

hriftianorum vita fit conftituta: cujus vel

Y2

ejus; unusquisque enim magiítrum intra fe

habet, qui eum docet, quomodo orare de-

unicus quadrans legitime infuümptus, tefte S.

beat, adeoque nemo excufare fe poreft, & di-

Ignatio, füfficit ad hominem brevi tempore

are.

Quam do&rinam

ad apicem perfetionis perducendum. 4 Que

€ere, non pef(le fe or

apte confirmatAlphon

füs Rodriquez fequenti-

induflrie aut difpofiiones fint ex moftra parte adbi-

bende ad [oldum ex boc exercitio fruCtum referen-

bus verbis: ficut pater, qui filium habec phre-

neticum eidem compatitur, & ingentem in

dum, quales füunt: Si infignis & excellens in

Deum amor, atque ad res fpirituales affedtus

animo fuo fentit dolorem , dum filium fuum

mox, ut loqui incipit, delirare in lermonibus

atque propenlio procuretur: (i cum fincero

fine, cilicet non confolationis hauriendz, fed

füis audit: ita pientiffimus Pater cceleftis, ad

pieratem & compaffionem erga nos movetur,

divinz gloriz, fuzque ac alienz perfectionis

promovendz gratia meditatio fufcipiatursz fi

q»ando videt,tantam effe natura debilitatem,

: infirmitatem, ut, dum cum ipfo fenfate lo-

non punGta duntaxat ; fcd ipfe exiam fru&tus

meditationis, prevideatur : íi quis fe ante

€—— I

qui volunt, fübito in mille deliras incidant

Deum velut ccecum,nudum,mendicum,fame-

cogitationes, ac proinde tametfi quis nullam

fentiat in oratione devotionem & fuccum,

licum, ab omnibus dereli&tum couftituat: fi

affectibus potius voluntatis quam difcurfibus

Íed econtra ingentem ariditatem , cogitatio-

num & imaginationum conflictum, in eoque

intelle&u infiftatur : fi non in generalibus dun-

l;!

taxat terminis confiftendo, fed ad particularia

toto tempore orationis perfeveret, propter

.hoc orationem non deferat, utpote quz Deo

deícendendo, virtutis cujuspiam exercitium;

aut vitii fuga proponatur: íi circa eandem

gratiffima eft, magüique in divino ejus con-

Ípe&tu valoris & meriti; imio certo credat,

materiam magis neceffariam, per plures dies

meditatio continuetur. Quz ormnia fufius ex-

talem orationem fzpe Deo magis efie gratam;

Y

magisque meritoriam, quam fi illam magna

plicgta gpgd Rodriquez videri poffunt.

cum devotione, & coníolatione perfeciflet,

.De Oratione vocali in. fpecie.

o quod in illa ex amore Dei majotem fuih-

N

XVIL . Nofje debet 1. Quis f fcopus illius, vi- P. . tr. s. j

nuerit difficultatem.

delicet Laudare Deum & Sanctos illius: Pa-l.c.r1 us-

- De Miditatione in Jpecie.. X

vias gratias a Deo & Sanctis petere : varios vir. quead ar.

tutum. actus exercere, aut. certe earandem eli-

1

XNI.. Noffe debet 1. Quis fit fcopus illius, nem-

2. Quis

e cultus Dai é$ Santierum, cum fit verus actus

ciendarum propofitum concipere.

&Mtas,

modus folidus &j* optimus fit , bauc orationem. per- Pfal. 46,

y.1j,

religionis : lüufiratio intellk&tus in rebus pro-

atum

priam cujuscunque vocationem ac

agendi, videlicet is, quem S. David fuafit, V. 7

dum dixit: Pfalite Deo noflro, pfallite:

concernentibus: Éxercitatio voluntatis ad ea,

quz intellectus facienda dictaverit, executio-

píalliti Regi nofiro, pfallite: quoniam Rex

omnis terrz Deus, pfallite fapienter. . Ubi

ni mandanda: Petitio gratie cum congruis af-

fe&ibus. a. Quomodo snaieria. &2 forma optima

quinguies repeiito verbo ffallite, infinuare

videtur voluiffe, quoad Pbabitum & [itum cor-

eligi debeat. Et materia quidem optima erit,

fi vocationi cujusque & ftatui commodata,do-

poris xeverenter : quoad vocem difliacte, &

&rina, non quz clever, fed pafcat, diícutien-

non precipitanter : quoad snemoriam atten-

da affumacur, qualis quidem vel ex perfedtio-

te: iquoad eoluntatem ardenter & devote

nibus divinis, vcl ex vita Chrifti & Sancto-

effe orandum , quod przftabitur, fi affectus

in ipía oratione contenti, precipue gratu-

rums vel ex precep ; & regulis, vel ex na-

tura virtutum & vitio, ^m defumi poteft. For-

lationis, doloris, timoris, fiduciz , defi-

derii, amoris eliciantur, & iaterna quz-

ma erit optima, fi di/pofitio (it optima; 1. e. prae-

ludia alieequa induítrie ad meliorem fuccelf-

. dam ac fingularis reverentia SS. Jefu & Ma-

riz nominibus, & adverfum Glaria Patri €9c.

-

füm meditationibus ab afcetis, & pracipue

S. Ignatio in additionibus praefcripte, ftudiofe

exhibeatur.

3. Quanti facienda fi& bec ora-

niia per-

obíerventur : fi confideratio fit optima : i. e. fi

tio, quantaque afieof diligentia ac revere

agenda,

j

IUulu CV. IJ.'*V Oratip.:

6at

agmda, wm vere homines nos, quid oremus,

petus eam altius evehebat , etiam ciconiam

icutoportet, nefciamus ; quiautem fcrutatur

cafu pretervolantem interemerit; poftea ve-

corda, fciat, quid de(ideret Spiritus, quia fe.

ro pondere fuo depreffa in aquas inciderit &

cundum Deum poftulat; atque adeo Brevia-

grandis lupi, cafu ibi natantis tergo inhzferits

rium « alii fimiles libelli (int quafi orationes

cumque eam in alto hzrentem fagittarius

a $. Spiritu compofitz , & dictate: (i ergo

confpexifIet, & extractam cum lupo poft ter-

prgeceptor fummopere dolet, fi oratio ab ipío

gum projecerit, lupus fagittz infixus leporem

magno labore compofita, non ea , qua decet

tunc fortuito pratercurrentem pondere fuo

membrorum & vocis moderatione decentia-

opprefferit, & ma&tarit. Hec quinque, in-

querecitetur; quanto magis difplicebit Spiri-

quam, verius per fagittam orationis obtineri,

tui San&to, (i orationes ab ipfo dictate ofci-

nempeSpiritum fanétum per columbam figni-

tanter, & parum decore perfolvantut?

ficatum, accipitrem diabolum animabus no«

&S. XII.

ftris infidiantem, ciconias, id eft, malos focios

& inimicos, qui in ítate prolperitatis ad nos

1 iti,

CONCEP

TUS PRJADICA-

tf P

B il ..

accedunt, in hyeme tribulationis abeunt: Lu-

| E

.

pum in aquis, id eft, auxilium adverfitatibus :

Qualitas.

& leporem;, i

d cft, benedictionem in tempo-

x dbcaüone t

hematis:

Dz'rigati;f oratio mea

E at

V. 2.

ralibus,bonis. 2. Oftenfüm iri, quomodo

^ ficut incenfian in con[pe&tu tuo5 poteft natu-

fagitta hzec conflituta effe debeat, nempe fa-

ra orationis per comparationem cum Thymia-

&a efle ex arundine bumilitatis, ut (it levis, &

mate explicari.

Et 1. quidem quia ficut ad

nubes penetrans : /inas babere pennas charitatis

Thymiama quinque res requirebantur, vide-

& fiducig : & tandem cu/ide firrea perfeveran-

licet thus, galbanum, onyx; ftaQc; maftyche;

tiz armata effe, ut efficacius feriat. 3. Often-.

ità ad orationem fructuofam requiruntur

fum iri, quomodo fe gerere debeat ipfe fagit-

quinque virtutes nempe fides, (pes, charitas,

tarius in hac fagitta Jacienda, nempe ut ha-

humilitas , períeverantia. 2. Sicut Thymia-

beat pbaretram lagittis refertam , id eft, me-

ma non. nifi in templo & Sancto Sandtorum

moriam aut libelios precationibus impletos z

incendi debebar; ita oratio non nifi in ipfo

arcum eumque intendat, id eft, potentias fuas

pectore aut anima, qua cft verum templum

applicet ad orationem debita cum atrentione

Dei, peragi debet. |.3. Quia ficut Thymiama

faciendam : ut unum oculum , nempe externum.

a fammo facerdote offerri debebat ; ita ora-

Claudat , altero, fcilicet interno ad metam col-

tiones noftrz noo nifi per Chriftum Dominum

lineet, id eft, intentionem pro orationibus fa-

vel fummum facerdotem Deo (ünt reprafen-

ciat: ut genu fléiat , quo certius collimet, &

tandz, uti ipía eccle(ia fao exemplo docet.

obtinest, quod petit, id quod per huniliatio-

4. Sicut Thytmiama per ignem animari debe-

nem externam pratabit. Qos omnía facile

- bat; itaorationes noftre per ignem cceleftem

fufius deduci, imo per tres conclunes in tri-

Spiricus fancti, & charitatem .ab eo infufam,

bus feriis Kogationum, aut tribus Dominicis

fünt accendendz. | $.Sicut Thymiama recta

antecedentibus, demonfílrari poffant.

furfüm ferebatur , neque ullo vento ad latus

1ii. Ex occafiohe thematis: Jegationem mz't-,I.u.c;æq,;

trahebatur; ita oratio recta ad Deum tum

Lens vogat ea, que pacis funt: dici poteft, Chri-v. sa.-

per intentionem puriffimam, tum per atten-

ftum l. c. per parabolam monere, quid facien-

tionem fedulam dirigi debet. Excitentur pro-

dum'fit Regi, qui venienti contra fe fortiori

inde auditcores , ut S. Gerardi Pannonienfis

refiflere non valet, fcilicet lepationem mit-

Epifcopi pietatem amulentur, qui in ede D.

tendam, pacemque rogaudam ; atque adea

?,I. tr:5'

Gregotii a fe ex(tructa aram B. Virgini po-

cuin & nos propter nollra peccata Deum of-

TOR L

fuit, cui thuribulum argenteum & duos fe-

fenfüm habeamus, & graves poenas ac cala-

yiead 1l

nes affignavit, qui fin

gulis horxjs Catholico

mitates minitantem aut jnferentem, merito

ritu thus adolerent.

$

hoc ipfum confilium arripere, legationem«

Q.Reg. 1 30

II. Ex occafione thematis: Vibra fapgittam ;

que, id eft, orationem mitrere ; ut autem

.)m. 46!

v. 17.

Jagitta falutis Domini: poteft dici, Deum imi-

fructuofe hoc faciamus , operam dandam,

" 7'

tari Matres quorundam populorum in novo

ut oratio obfervet legati proprietates ,. &

orbe, qui ut filios fuos affuefaciant ad fagittas

I. quidam ficut legatus debet effe gratus ei,

jaciendas , nihil dant, nifi quod fagitta petie-

ad quem mittitur (cum enim is, qui difpli-

rint, & obtinuerint: fimiliter enim & ipfum,

cet, ad intercedendum mittitur , írati ani-

ut oratione aflueícamus, nihil dare velle, nifi

mus ad deteriora provocatur) & babitu de-

per orationem id obtinuerimus. Quare matu-

centi comparere, itá & oratio per charita- . Cregor,

re difcendam artem utendi hac fagitta, adeo-

tem Deo grataj & decenter veftita effe de.in Paftor;

que tria oftenfum iri hac concione. 1. Quan-

beat. 3. Sicut legatus debet habere literas

tos fra&tus fperare poffimus ex hac fagitta;

credentie , ut vocant, :quibus doceat fidem

illos ipfos nimirum, quos fabulofus ille fagit-

fibi habendam, feque fperare a Rege au-

tarius, de quo P. Jacobus Bidermannus in

diendum ; ita & oratio fiduciam fimilem

Utopia fcribic, unica fagitta in altum ja&ta

habere debeat juxta illud Chrifti, omnia

eft confecutus , tum ícilicet ramum, cui tres

qu&cunque orantes petitis , credite, quia

columbz inafidebant, ita diviferat, ut illa un-

accipietis. 3. Sicut legatus debet effc in-Mare. 11,

gibus in illa fiffura hzferint: poftea ulterius

:

ftrudtus pretiofis donariis Regis offerendis ;v. 24.

progreífa fagitta accipitrem columbis infi

-

ita oratio debeat cor contritum & humilia-

tum, quo Deo nihil eft gratius, offerre. — 4.

diaptem transfoderit: tum ; quia adhuc im-

Sicut

1,11—;

—

N

642

Bibliotbece . Manualis Comz'onatnriæ

. Sicut legatüs debet cum magna reverentia,

militer & modejïe rogavit, catellum fe vocaus ;

ita pariter ab orante talis humilitas & mode-

& attentione faüum negotium proponere Re-

gi; ita & oratio cum fimili diligentia caufam

ftia afferenda eft. | $. Sicut illo oravit per/eue«

fuam explicare. j. Sicut legatus non ftatim

raniery non defiftens, etfi repulfam jam paffa

debet deíperare & cedere, (i ftatim non obti-

fueric; ita & oraturus conftanter in oratione

períeverare debet, uti fufius Faber in auct.

neat, quod petit, fed fapius urgere; ita &

.

oratio períeverans & importuna effe debeat.

them. j. in Feriis. Rogat. oftendit.-

uz omnia fufius explicata apud Fabrum

V]I. Ex occafione thematis: Publicanus apuc 1g,-

Conc. 1. in Feriis Rogationum videri poffunt.

longe flans, nolebat mec oculos. ad. celum levare, fed , 15.

Plutarch.

percutiebat pettus. fuum : . poffünt ritus & czre-

1]V. Ex occafione ejusdem themacis dici po-

in Catone. teft, caveadum fümmopere, ne imitemur Ro-

moniz externz in oratione adhibendz expli-

cari, nimirum 1. quod clara voce re&te invoca-

manos, qui pro pace facienda inter patrem &.

filium, tres legatos, quorum unus caput vul-

iur Deus ;

tum ad excitandam devouonem

Pm; l 37'

intériorem, tum ad obíequium corpore zque

LU

"neratum, alter animum vecordia laborantem;

tertius podagram habebat, atque adeo audire

ac animo Deo preftandum , tum ob redun-

dantiam ex animo in corpus fe exonerantem.

coacti funt a Catone cenfore: Populi Roma-

ni Legatio nec caput, nec cor, nec pedes ha-

2.. Quod caput denudetur ;; tum ob virilis (exus

precellentiam, tum ob divinz Majeftatis re-

—

bet. ltaque 1. curandum , ut legatio noftra

habeat caput, id eft, attentionem, qua per varias

verentiam, tum ob orationis, quz aperta effe

debet, conditionem ( 3. Quod manus, re&te

*

ditractiones quodam modo difcinditur, & de-

faedatur, ut facies per vulnera: ac prudentiam,

jungantur & extollantur: tum ut veniam fuppli-

citer nos petere, opem a ccelo exfpectare, cor

ne ftultum aliquid & puerile petat. .2. Ut ha-

Joan. 1. €- beat cor, id eft, fiduciam charitati junttam, juxta

noftrum Deo offerre oftendamus, rum ut ope-

ra orationi nos jungere velle fignificemus. 4.

$.v.21« illudS. loannis: Cariffimi, fi cor noftrum non

reprehenderit nos , fiduciam habemus ad

Quod genua recte flettantur : tum in figaum hu-

militatis, tum in figaum obedientiz, quam

i"' Mub b

|

Deum, &, quidquid petierimus , accipiemus

ab eo. 3. Ut habeat pedes , id eft, fervorem &

exhibere Deo five ob peccata plectenti, five

»1

varia prsecepta injungenti parati fumus.

perfeuerantiam,quoS indicavit Chriftus illis ver-

ï;

bis: Petite, & accipietis: quzrite, & inve-

j. Quod oculi re&te demittantur : tum ad indi-

nitateimn f(üam oftendendam; tum ad divini-

Luc. 11. nietis: pul(ate,& aperietur vobis. Quzc omnia

v. 9.

fufius apud Fabrum in auctario explicata—vi-

tatis excellentiam proteftandam; tum ad va-

deri queunt them. 2. in Fer. Rogat.

riasgratiasac dona coclitus per hanc humilita-

Eccl. 18.

'/XV. Ex occafione thematis : Zdnte orationem

tem obtinenda. "Videantur hzc füfius a Fa-

bro conc 4.in Dom.ro. poft Penr. explicata.

v.23. . frepara animam tuam,

& noli e[Je quafi bomos qui

tentat Deum : poteft oratio cytharz compara-

VIII. Exoccafione thematis : Bona eft oratioTTob. a,

cum jejunio & eleemofyna : afferri poffunt caufie, v.3.

ri, juxta illud Davidis: Confitebor tibi in cy-

pi42, thara, Deus, Deus meus. Et 1. oftendi, quod

cur hzc tría jungenda fint. Quia neceffaria

funt ad demonem expugnandum, nam ficut

V 4»02 '

ficut in cytbara funt variz fides, íta oratio

- 'contineat varias virtutes,fidem,fpem;cbarita-

militi ad fedefendendum tria fünt neceffaria,

tem,humilitatem;religionem,perfeverantiam.

gladius, lorica,& (cutum ; ita militi chrifliano Ecc]. dg.

Aut fi magis placet, explicari poffunt hz fides

oratio pro gladio: jejunium. quo anima ope- v. 1.

perp

otentias exteriores & interiores.,2.Quod

ritur, pro thorace: eleemolyna; quz, tefte Si-

ficut

fides hz debent effe concordes , atque

racide , füper fcutum potenus. & (uper lan-

inteníz; ita & orantis animus & potentiz, ut

ceam adveríüs inimicum pugaabit, pro clypeo

'concordent, & tote fe applicent ad laudan-

ferviet. 2. Quia neceffaria funt ad fatisfactio-

nem peccatorum, nam per orationem fatisfa-

dum Deum, intendi, id eft, ad id, quod facien-

dum eft, excitari debeant. .3. Oftendatur mo-

cimus Deo, puniendo nos in bonis apimi, qui-

dus id faciendi, fi cilicet juxta monitum $.

bus iplam offendimus, & obviamus fuperbise

Chryfoftomi videat oraturus , quis roget?

vitz : per jejunium fatisfacimus nobis, pu-

Matis (

nempe homo, quem roget ? nempe Deum;

niendo nos in bonis corporis, & concupi(cen-

Y

quid roget? nempe indulgentiam. De quibus

tie carnis obviamus : per eleemofynam fatis-

vide Fabrum in au&ario them. 1. in Fer.Kogat.

facimus proximo , puaiendo nos in fortunz

V]. Ex occafione thematis? Ecce mulier Cba-

benis & concupifcentiz oculorum obviando.

Meatth.15.

L

V, 22»

nanca ab finibus illis egre[fa clamavit dicens ei: Mi-

3. Quia juvant ad faciliorem impetration«m,

farere mei Domine, Fii David: o

ffunt conditio-

tum quia meadici preces, centones, & vulne-

Nàm 1. ficut

nes bonz orationis explicari.

ra reprafentant: tum quia aurum, thus, &

illa egre[/a eft a finibus 'Tyri & Sydonis. gente

myrrham offerunt : tuim quia impedimenta,

impia, ita & orans debet fecedere a peccato-

[cil. gravationem mentis per cibos factam, &

rum ftatu, a turbis impedientibus orationem.

diftradtionem curarum per divitias caufatam,

2. Sicut illa cum magpna /ide (2' fiducia oravit,

tollunt jejunium & eleemofyna, ficque ora-

credens ipfum poffe, & fperans velle eum ju-

tio facilius & attentius peragitur.

Quia ju-

vare: ita fimilem fidem & fiduciam oraturus

vant fümmopere ad vitam &ternam prome-

habere debet. 3.Sicut illa devote, id eft, fere

rendam , oratio quidem per modum miferi-

venter & attente clamando oravit, nihil aliud

cordiz, eleemofyna per modum amicitiz, je-

nifi Filie miferiam, & Chrifti benignitatem ac

junium. per modum mercedis, prouc fufius

potentiam confiderando ; ita &oraturus pari

explicat Faber conc. 3. in Fer. Rogat.

)

P

E

dberiis tb

cum devotione orare debet. 4.Sicut illa bu-

A

IX Ex occalione thematis :

Yi$ V. 144

—

ao

Titulus. CVI. Orafi;. |

643 :

ris obinlerunt ei munera, aurum , tbus ,. €» myr-

tut lübinde utilïtäs & dignïtas bujus clavis;

rbam: óftendi poteft, quomodo magi in teme

quem in finem conc. 1. Fabri. in Dom. j. poft

plorum frequentatione (init imitandi,& r. qui-

Paícha. n. 1. & 4. fervire poteft.-

dem ante ingre[Jum, videntes ftellam gavi(i funt

. XII. Ex oceafione thematis : Preparate feu- Jer.46.v.3.1

gaudio magno valde, quos imitari oportet,

tum 69 clypeum: . vel, apprebende arma & fcutum ; Vf-34» v.2

alacriter ad templum properando, quod non

poteít oratio (cuto comparari, idque probari

difculter przítabitur, fi ftella fidei oriatur, &

dC g.

1. authoritate Salomonis dicentis: proferens

demonftret, qualem Deum adorare & colere

fervitutis fa& fcutum, orationem. 2. Autho-

*

l, 13

AmBrof.

velimus, & quid ab eo fperare poffimus. 2./n

ritate SS. Patrum, precipue S. Ambrofii di- 5.

ingre[Ju duo przftiterunt, adorarunt & mune-

centis, bonum fcutum oratio, quo omnia a

d.in orat.

fun.de obi-

ra obtulerunt: Idem ergo in templis quoque

verfarii ignita fpicula repelluntur. EtS. Hie-

tu. Valent.

noftris przftandum , dicendumque cum Da-

tonymi: lemper in manibus tuis fit divina le-

"

D Hieron.

| Pfal.1 37:

vid: In confpe&ta Angelorum pfallam tibi,

&io & tam crebrz orationes, ut omnes COBi: in. ep,. ad

adorabo ad templum fanctum tuum.' Sed &

tationum fagittz, quibus adolefcentià percuti Salvian.

v. le

aurum charitatis, thus orationis , & myrrha

folet, hujusmodi clypeo repellantur. 3. Expe-

mortificationis in. füperandis impedimentis

rientia & indu&ione, fic enim Jofue urbem Jof.g.v.19.

& moleftiis offerenda. — 3. Pofl egre[Jum per

Hai, dum clypeum in altum levavit,expugna-

aliam viam reveríi fuünt in regionem fuam,

vit.

Sic David tefte S. Chryfoftomo, multos

quod tanto diligentius in templo faciendum,

ac fzevos inimicos effügit precationis ope, non

quanto mádgis genuinus & proprius hic tem-

aliis armis exercitum muniens, fic alii car-

plorum frequentatorum frudtus eft, utpote

nem, alii diabolum vicerunt orationis prazfi-

quz per feftum ipfum, per altare, & ibi ab-

dio, ut pluribus exemplis oftendit Faber in

fÍconditum fanguinem Chrifti, & per confef-

Au&t. thern. 4. in Dom. . poft Paícha n. 3.

fionale ac cathedram, hujus emendatio

XIl. Ex occafione thematis : Corfitebor tibibf.42,v.g. —

admonet. :

)

nis »nos

in citbara Deus: poteít illa S. Ambrofii expli-

"Matth. 6.

X. Ex occafione thematis : Onimtersï autem

catio afferri, qua dicit: Habet citharam fuam

V. 7-

nolite multum loqui: proponi poffünt, & cor-

anima noflra. Neque enim diceret Paulus:

rige varii errores circa orationem committi

Orabo Spiritu, orabo & mente : pfallam Spiri-

foiiti. Quorum primus eft eorum , qui nimis

tu,pfallam & mente;nifi citharam haberet quz

parum orant, eo quod non zftiment , quibus

ple&ro Spiritus fan&ti refültaret. Itaque ex-

TISES.

proinde neceffitas, utilitas & dignitas brevi-

plicetur, quos effectus habeat hxc cithara.

É

ter oftendenda. Secundus eorum;, qui nimis

I. Quam apta fit ad Jaudandum .Deum , utpote Apoc. s

multum orant cum negotiorum domeftico-

cum qua etiam viginti quatuor feniores can- v. 8.

rum detrimento; quibus oftendendum, ora-

ticum cecinifle, aS. Joanne funt auditi. 2. Ad

Tob» Gz-l

tionis efficaciam non in multitudine, fed bo-

deinonem & Ípiritum malum pellendum, ut

vfgi

nitate precum confiftere, poffeque etiam per

olim David Saulis fpiritum malum recedere

bona opera ex obedientia fufcepta Deum lau-

coegit; (ic enim Chriftus teftatus eft dicens:

)

dari, & rogari. Tertius eorum, qui nimium

hoc genus demoniorum non ejicitur nifi per

anguntur ob diftractiones; qui docendi, non

orationem & jejunium. 3. Ad feras , ift eft, M

ätth. 17,

zetl. !9- :

nocere diítra&tionem, (i voluntaria non fit;

feccatores attrabendos & convertendos, uti Orpheus V« 21-

BU

jubeantur proin?e bonam intentionem prz-

feciffe olim fingitur, fed verius de orauone

mittere, & agere,quod poffunt,abigendo cum

dicitur, uti exemplo S. Pauli per preces 3. Ste-

Abrahamo volucres a facrificio, ficque quie-

phani, S. Auguflini per preces matris, & plu-

ti (int. Quartus eorum eft, qui animum abji-

rium aliorum per aliorüm precesi converfo-

ciunt, fi non ftatim exaudiantur, quibus pro-

rum probari poteft. 4 Ad anmas ex orco aut

inde cauíz, cur Deus non exaudiat ftatim, fed

purgatorio educendas : ut Orpheus Eurydicen

differat , exponeadz, uti fufius priori $. n. 6.

eduxiífe fertur, & vere fa&tum, pluriinis ex

füb fin, & n. to. oftenfz fünt.

emplis alibi monítratum eft. . Ad /axa pro

Xl. Ex occafione ejusdem thematis poteft

urbe cale[]i edificanda, uti olim A mphion fecifle,

0W. 7s

oratio clavi auree , qualis folet a Principibus

& citbara fua lapides ad urbem Thebarum

dari camerariis, comparari. 1. Quia ficut illa

edificandum attraxifle fingitur,quatenus fcili-

eít aurea, ita oratio debet effe formata chari-

cet viatico facro fümpto mox fe movent, &

tate, feu ex auro charitatis compofita. 2. Sicut

cum gaudio inter orationes ad coeleftem ur-

illa debet effe cava, ut in feram intrare poffit ;

bem íe conferunt,futuri ibi angnlares lapides.

ita oratio debet effe humilis per exinanitio-

Vide Fabrum them.4. in Dom.4. poft Pafzh. n.

nem & vilipenfionem, qua orans feipfum ni-

j.item in opere tripart. c. 3. ineandem Dom.

hil effe & poffe judicat. 3.Sicut clavis habet

XIV. Ex occa(ione thematis: JPeite, (* Joan. 16. -

barbam crücibus plerumque inftrudtam; ita

accipietis: poteft narrari fadtum mendici, quiV 84

oratio quoque debet habere fiduciam non in

omnibus Íuis liberis ftatim poít nativita-

ullo orantis merito, fed fola Chrifti paffione

tem crura fregit , ut femper miferi cffent,

& interceffione confidentem. 4. Sicut clavis

& mendicare cogerentur, 'caufamque quz-

babet manubriun, ita & oratio cooperari de-

fitus refpondit, ie nullam artem faciliorem

bet Deo dona fua offerenti, tum per attentio-

& magis quzftuofam Scire, quam artem

nem fedulam, tum per bonam operationem.

mendicandi , idque proprio exemplo didi-

j- Sicut clavis debet effe robu/fa, ut facilius re-

cifle. Applicetur ergo hoc ad artem orau-

pagulum Januz removere poffit, ita & oratio-

di, & 1. oflendatur, quid ad hanc artem

nem conftantem & perfíeverantem effe opor-

requiratur, ut fcilicec mendicorum mo-

fu. |

fata

; M

tet; ut facilius impetret, quod peti;. Explice-

;cl inopiam & miíeriam agnofcamus ;

alii

v

644

Jübliotbece Manualis | Concionaterie:

]

alis etiam demoäüremus- ; ideo enim Deus

XVII. Ex occafione thematis: Sic ergo ora- Matth. 6;

quoque crura nobis & mauus fregit, ut ad

bitis : Pater nofler, qui es in celis &c. poteft often- v. 9.

X

omnia impótentes mendicare ab ipfo opem

di feptemplex neceflitas ex feptem neceffita-

cogeremur: ut affedtuofe & ferventer opem

tibus; nempe r. neceffitas ecclefiz , ratione

"

petamus, & importuni fimus in petendo eo-

cujus petitur, ut fan&ificetur nomen Dei.

j 16

ründem mendicorum more.

2. Oftendatur

[

* 2. Neceffitas conftantiz ob fragilitatem, ratio-

hanc artem facillimam effe, & quzftuofiffi-

ne cujus petimus, ut adveniat regnum ejus;

mam, cum & ipfa inopia noftra nos impellat;

ne excidamus ab eo. 3. Neceffitas coecitatis,

& Deus paratiffimus fit ad audiendum, &

ratione cujus petimus, t fiat voluntas tua.

dandum, quod petimus, aut, quod mcelius eft.

quiailla optime fcit, quid profit nobis. 4.Ne-

ceffitas faftentationis, ratione cujus petimus

uem in finem concio r. Fabri in *qu."y;

oft Pafcha n. 3. & 4. ferviet.

| panem quotidianum. . j. Neceffitas auxilii ad

1 Theff. 5

XV.Ex occafione thematis : Sine intermi[-

vitanda pecccata & remittenda, ratione cujus

ffone orate : poteft dici, metito mirum videri,

, dicimus: Et dimitte nobis debita noítra.

6.

cur Deus ad oradonem (ine intermiffione fa-

. Neceflitas roboris contra centationcs, ratione

ij-WQll

ciendam hortetur, cum tribus de caufis ho-

cujus oramus: Et ne nos indicas in tentatio-

mines rogare. foleant: vel quia nefciunt alii

nem. 7. Neceffitas protectionis contra peri-

eorumindigentiam : vel quia nos non amant:

cula & mala corporalia, ratione, cujus dici-

vel quia non pertinet ad ipíos nobis provide-

mus: Sed libera nos a malo. Qu& omnia fu-

re: quarum caufarum nulla in Deo militat ;

- fius apud Fabrum conc.5. inFer Rog. & conc.

de ipfo enim dixit Chriftus: Scit enim Pater

1. in Dom. 5. poft Pent. n. 2. explicata vide.

vefter, quid opus fit vobis, antequam petatis.

. XVHL. Ex occafione themats ejusdem po-

Et iterum: Noh dico vobis, quia ego rogabo

teft orationis Dominice preftantia & excel-

Patrem pro vobis : ipfe enim Pater amat vos;

centia fuperalias orationes demonftrari,(imul-

atque adeo ad ipfüm etiam fpectat nobis pro-

que petitiones in ea contentz explicari , fpe«-

videre. Afferantur ergo cauíz, cur nihilo-

cialiter vero oftendi,quomodo feptem petitio«

Mu

minas velitrogari, (cilicet r. ut perorationem

nes contra feptem vitia capitalia prafens offe«

U

rant remedium.

difponamur ad accipiendum; fiducia quippe

Qusz omnia videri poffunt

eft vafculum, quod quo capacius eft, eo plus

apud Fsbrum conc. 11. in Fer. Rogat. & conc.,

accipimus. 3. Ut fic donum, quod petimus;

I2. ltem in au&t. them. 3. in easdem Ferias.

promereamur, ficque gaudium noftrum ple-

"dAlridentia Orrationis.

XIX. Ex

nius f(it.

3. Ut, dum Dei bonitatem velut

eccafione thematis: Orid oremus pom, 8.3"

aquam fontanam magis conftringimus & ur-

- fücut cpertot , uefcitnus « vel , nefcitis , quid petatis: v. a6.-

gemus, largius illam effluere faciamus. 4. Ut

dici poteít Chriftum recte hoc dixifle. 1.Quia Marc. 1e.

Mpo

debicum Deo cultum per exercitium tot tam-

plerumque noxía petimus ,' uti experientia V. 38*

Y 50

que przftanium virtutum, puta fidei, fpei

oftendit, quia fcilicet in rebus füpernaturali-

|

charitatis, humilitatis, religionis, longanimi-

bus cognoícendis plerumque adhuc infantes

tatis, perfeverantiz &c. exhibeamus, ficque

fümus. 2. Quia non Jegitimo modo petimus, uti

ipfos quoque habitus harum virtutum au-

proh dolor iterum experientia quotidiana cla-

geamus. j. Ut familiares magis Deo efficia-

re nimis oftendit. 3. Quia tempore impertuno

mur, atque ingentia, quz talis familiaritas

petimus, fcilicet, ut ftatim. quando petimus,

fecum affert, bona participemus, 6. Ut Dei

concedatur. Vide hzc fufius explicata a Fa-

iLueï u

dona magis zítimemus, fi diu & importunis

bro in auctatio them. 2. in fefto jacobi.

*

precibus fuerint obtenta. Qu omnia fufius

- KX. Ex occafione ejusdem thematis narra-

explicata vide apud Fabr. c. 2. in Dom. ;.

»

ri poteft, quod Gilimer Rex W/andalorum in

oft Paích.

monte przrupti(limo juxta Hipponem a Du-

XVI. Ex occafione them

atis: Zfccedite ad

Pf.33. V« 6.

ce Phara inclufus, miífo ad hunc tabellaiio

eum, & illuminamini: poteft oftendi necetlitas

. tria petierit, fcilicet panem,quia diu nulium vi-

orationis per comparationem animz noftrz

diffet: /pongiam , qua laclirymas abftergeret:

cum luna, & Dei cum fole. Nam r. ficut luna

citbaram ad miferias faas deplorandas, Often-

nullam habet lucem, nifi a fole 5 fic & nos

datur eadem nobis petenda a Deo. Scilicet pa-

omne donum perfe&tum a Patre luminum ac-

nem quotidianum, id eft, necefTariam fuftenta-

LMJ«

V. *'

cipimus. 2.Sicut Juna lumen accipit fecun-

tionem : Spongiam, id eft, veram poenitentiam

dum afpe&tum folis. & tota illuminatur, cum

ad peccata delenda: & citbaram vitee honefla

recte & totaliter illi obvertitur? minus vero

& anQz, quz ex variis virtutibus velut fidi-

accipit, cum óblique eum refpicit; fic anima

bus componitur, & plusquam quidquam aliud

noftra íecundum difpofitionem, quem in ora-

animam in hac & altera vita latificat. Videri

,

tione affert, plus vel minus lucis cocleftis re-

poffunt hzc tria aliter explicata apud Fabrum

cipit. 3. Sicut luna operatur in inferioribus

in au&ar. them. r.in Fer. Rogat. n. 3.

juxta formam luminis a fole accepti ; ita ani-

XXI. Ex occafione thematis : Zn illo die in Joan. 16;

ma fibi & aliis prodeft juxta menfüram gra-

Tomine 10 petetis: moveri poteft quaftio, cur v.26.

tiz in oratione accept. 4. Sicut terra inter

Chriftus dixerit: ?5 illo die: refpondendurm-

folem & lunam interpofita omnem commu-

que hoc faCtum, ut fignificaret, femper qui-

nicationem luminis & influxus impedit; ita

demorandum effe, (ed fpecialiter in certis qui-

terreftria defideria & cure potiffimum fructi-

Matis

busdam temporibus , nempe 1. In rebus du-

biis. 2. IneleGtionibus faciendis. 3.Cum itet

j ,G.n' iu

bus ex oratione pgrcipiendis impedimentum

ntra-

objiciunt.

. agendum., 4. Quando matrimonium co

hen-

T | Timm CV 1l Oräï?v.

645

M 6

hendum. .j. Quando cïbu;s,)fumendus. 6.

fent , cruentam ab illis païïï funt ftragem ,

nv.g.x

Quando res difficiles agerediendz.

7. Ad

factique fünt preda inimicorum (üorum 5 &

alia negotia.

Quz omnia fufe diducta vide-

meri:o, inquit Theodoretus, cur enim legem

ri poflunt apud Fabrum in auclario them.

3.

in Dom. . poft Pafcha.

transgredientes , arcam . ad auxilium trahe-

Jdaa. 16,

rent, quz legem intus habeat (iram? quoct

. XXII. Ex occafione thematis : "nen, amen

T. 14-

funt, qui ab arca myftica, Beatiffimi inquam,

dico vobis , fi quid petieritis Patrem in nowtrie mzo ,

Virgine Maria , ejusque patrocinio turelam

dabit vobis : explicari pote(t , quid fit in nomine

& protectionem exfp

edtant, cum tamen ipfi

Chrifti petere, fcilicet 1. In nomine meo,.id eft,

impuri(limam vitam ducant! Nunquid magna

juffu & imperio meo. 2. Propterme & merita

eft temeritas , ejus implorare auxilium , uc

mea, 3. Inperfonamea, ut fratres Jofephum

in impudic

"

in nomine Patris. 4. In nomine Je(u, ad falu-

ii fordibus, quarum ipfa eft ini-

mica, vivere poffint,

tem veftram. j. Adgloriam nominis:nei. Qug

Àl. S. Leo Magnus Attilam coércuit ,

omnia fufius explicata videri

qüji Ibid, n. P^

queunt apud Fa-

vi&oriofus & iníolens ,

per potentiffimum

brum them. 3. in Dom.

$. poti Pafcoa.

exercitum univerfz Itali

v* Ífervitutis.

,ï' Luc. I .Ix.

XXIHI. Ex occafione thematis s /Nui mibi

jugum

imponere minabatur : idem vero

SanGtus Ro-

molef'us effe ; jam ofiua clavfum eff : poffunt pa..

Inz per orationum fuarum efficacia

riter enumerari caufz , cur Deus differat audi-

m a Deo

Cbrinere nequivit,ne Genfericus Ro

mam cum

re oraiiones, videlicer. r. LIt miferiam no(tram

exercitu fuo intraret : undenam oritur hzc

coguofcamns. 2. Ut dona illius magis eftime-

utriusque eventus diverfitas , maxime cum

mus. 3. litre&tius petamus. 4. Ut melius pro-

credibile (it, quod S./Leo,

ficut in annis pro-

betur virtus & patientia noftra. 5. lIt fervor

fecerat, ita quoque in m

ajori merito apud

in nobis major excitetur. 6. lIt nos fecum diu-

Deum pariter accreverit.

Sciendum igitur

tius inorationererineat, 7. lictalione nos pu-

eít , hunc eundem fan&tum

Pontificem urbi

niat. Quz copiofius probata videri potfunt

Roms in poenam ingratitüdinis fux hanc ca-

apud Fabr.conc. 4. in Fer. Rogat.-

lamitatem predixiffe, (i quidem non folum

Matt 15,

v. g.

X XIV. Ex occafione thematis : Populuf bics

ob gratiam, per repulfüm Attil

am, receptam,

labiis me bonexat , cor autem eorum longe efl a me!

nullam erga Deum exhibuit

gratitudinem ,

explicari poffunt caufze & remedia diftra&tio-

verum étiam deince

ps magis , quam ante,

num;fimulque oftendi orationem effe omnium

theatris, fpectaculis,

aliisq

ue profanis gaudiis

rerum difhcillimam & facillimam. Pofï'unt,.k

fc dare coepit ; quibus ira

autem pradicdte caufa & remedia fufius ex-

exafperavit.

m ngi vehemen;ter

Non. t

l

y. 26

plicata videri a

pud Fabr. conc. 7. in*Dom. f*

IHl Cogleftis Sponfus non

| fine. myfterio Ydem dife.

oft. Pafcha.

MatC, M

l

- Apoc, 19.

XXV. Ex occafione thematis :

príus ad montem myrrhz itu

rum (e effe di- 29. n. 1.

njb

V. .

27 Zlelujil ,

cit, priusquam collem thuris

"A lieluja: explicári poteft, quid (ibi velit iíta

aícendit; quia

cum thuris nomine oratio fymbofice intelli.

vox Alleluja.; quod nimirum. 1. Hortetur

gatur, anima orans ad fanctum hoc exercis

ad gaudium fpirituale. 3. Ad Dei laudem

tium quam maxime difponitur, fi mortifica.

' - & gratiarum aClionem. . 3. Ad pognam fpi-

tionem, quz per myrrham denoratur, (ibi

ritualem. 4. Ad vitz renovationem ac pu-

ritatem.

faciat familiarem

; €os namque familiariter

vifitat, inquit S.

Gregorius

N

Refurre&.,

De quibus Fabr. cpnc. 7- in Dom.þ

' quos per mor.

tificationem vitiorum ad al

ta proficere , &

-Luc. 11,

XXVI. Ex occafione thematis : Quis ve-

per mundas & utiles orati

"O s.

flruni babebit amicum, &^ ibit. ad. illum media notte?

ones. füaviter re-

dolere perfpicit.

X

poflunt explicari ritus in. füpplicatione adhi-

À

IV. P. Ribadeneira, poft.

ziï*u'am ja. vita S. Vit, !4.

beri foliti, dicique 1. Cur vexillum prefera-

Francifci Borgiz de Spiritu o

rationis & con- c. s.

tur.

2. Cur litanix cantentur. 3. Cur re-

temp!

ationis, in quo excellebat, füftuse

git -

liquiz geftentur.

4. Cur facies & lumina

fet, & tandem'in capite fequenti de.

ejus

adhibeantur. y. Cur ordine proceda:ur. 6.

mortiticatione differere velfet ,

r

fequens prg:

Cur mortificatio adhibeatur. De quibus vi-

mifi

À

w o

g

atum : Recte in Afcericis judicant ho-

deatur Faber conc. 10o. in Fer. Rogat.

mines pii, fufpe&tum videri orandi fludium,

E.ue. 16..

- XXVil. Ex occafione thematis : INilite por-

niü & (ui victoria comes accedat ; fic enim

L

tare facculum, neque calceamenta ; & neminem per

appello, quam vulgo morrificationem dicunt:

viam falutaveritis : oftendi poteít , qux ca-

u

à

i domandas effe animi perturhatione affe-

venda (int in proceffione: nempe 1. non por-

tusque docear, Non fügit cocleftis baec

phis

tandus faccus negotiationum, .2. Non pera

lofophia Franciícum ,. diu, multum

que in ea

commelffationum. . 3. Non calcesmenta (u-

exercitatum , ideo orandi ft

perbi veftitus.

4. Nemo . in via falutandus

udio morxth—iiica'-.

tionis exercitium adjunxit

per confabulationem. $. Eundum, ficut oves

VO*SQ NHUS ait ,.

quod fí Moyíes monitus Manfi difa, .

eunt, quz videantur a

fuit, ne ad rubum

in fefto S. Marci.

pud Ea'orum theim. 4.

accederet, ni(i depo(itis 29. n. $,

T

calceis ,

multo minus convenit , ut przfu-

460

BI XIII-/ |

mamus per orationem cum Deo nos unire,

ALII CONCEPTUS.

nifi calceos affe&uum carnalium & terreno-

7

ualitas.

rum depo(uerimus..

Manfi difc.

l.'

abet olim pop

ulus hebraus erga arcam

. VI. Hieron. Cardanus curiofe inqnirit, cum Idem u.

38.2,6, -

^^ valdemagnam fiduciam, & tamen cum

r2

rofz fpinis armmentur,hancque illius affignat ra-

aliquando eandem contra Philifthzcos edu

;

xif tionem ; quis (i rofa fpinifera non fit, nec etiam

*

( R P. Loin, Bl Ma Tin, H

etif

—

C

í

»1

646

Bibliotbece Manualis. Concionatoriee

erit ödorïfcra. ldem,*qü04ue in przfenti dice-

IX. Obfervaftisne aliquando, quam diffe. Iderh difeg

re poffümus ; fiquidem orationis noflre in-

renter ? Chriftus habuerit in trium illorum 1:6. n. &

cenfum fuam.cclum veríus non' exhalabit

mortuorum refufcitatione? (cililet filii viduge

fragrantiam , nifi prius contritum & füper

Naimiticz , & filiz Archifynagogi, nec non &

prunas ardentes concrematum fuerit.

Lazari, fratris Marthe & Magdalenz: porro

EH. a. $.

VII. Idem Author fequens movet dubium ,

in duabus primis re(fuícitationibus Evangeli-

videlicet, undenam fiat, quod, cum oratio ad-

fte nullam orationis Chrifti mentionem fa-

eo fit grata & füavis (fiquidem per hanc cum

ciunt ad zternum Parrem füum diredtz, ficuc

ipfomet Deoloqüimur, & converfamur, & in

in hac tertía , qua Lazarus refüícitatus fuit :

hoc colloquio anima magnam lztitiam expe-

Nam íanctus loannes hanc refufcitationem

ritur , non babet amavitudinem conver[atio illius ,

deícribens. ait: Jefus autem elevatis furfum ocu-

wec tedium convittus illius , fed letitiam & gau-

lis dixit ; Pater ! & infremuit. Spiritu: Rurfam

diut) : cumque adeo fit utilis , & neceffaria

fremens in femetipfo. Et quid vero ad hujus dif-

eadem oratio , nihilominus adeo illam diffi-

ficultatis folutionem re(ponderi poffe exifti-

cilem & tzdiofam effe experiamur, ut, ficut

mas? Nimirum Lazarus peccatorem reprz-

fandus Bonaventura de profedtu Religiofo-

fentabat in peccatis habituatum, & invete-

rum differens notat, quafi ligati catuli ad fti-

ratum: (Inde Ruppertus Abbas ait: Typum

pitem, retinenti animo cogamur effe in divi-

gerit peccatoris, jam coníüetudine nequitiz

Vs

nis ?

Porro ratio, quam ad dubium folven-

inveterati, ja'nque imala confuetudine foeten:

: Nipe. L

dum adfert, hec e(t: quia licet oratio natura

tis ; üt autem talis peccator in vitam, id eft,

C. l!

füa non fit difficilis, molefta tamen eft morti.

in ftatum grstiz revoceiur , opus eft effica-

ficatio, quz eft difpotitio ad illam neceffaria;

cia orationis ; oratio enirmn eft officium fru-

fic enim in rebus naturalibus videmus , quod

&uofüm , ait Bellovacenfis : magnum eft lu-

difhicultas in forma introducenda non coafi-

crum hujus officii, quia femper, omni hora;

|

ftat , fed in difponendo fubje&to ad iliam re-

& omni loco poteft homo orando lucrari rem

cipiendam 5 quot enim conatus non (facit

maximam, (cilicet veniam peccartorum, gra-

ignis , ut inligno viridi priushumiditatem ab-

tiam meritor

-

]

j

um , & ipfam Deum , &ï&jus

forbeat, priusquam ardere incipiat ? quantus

gloriam.

inde nafcitur fumus? quot ftrepi:us & rumo-

WORV

Rbo de P. Magiüfo Joanne Avila ità Rho. L. 3.

res trunci illius viror excitat ? at vero, quan-

fcribit: Adolelcentibus. quo literarum labor 9.8, R. 9.

do lignum difpofitum eft ,. flamma fine diffi-

exercebart, identidem affirmabat, malle fe illo-

cultate flagrare & lignum confumere incipit;

rum genua callis obdurefcere ob orandi con-

eodem modo difficul(as , quam in oratione

tendonem , quam oculos laborare ob ftudia

experimur, in eo confiftit , quod fcilicet vi-

literarum 5 harum ením fzpe inanem efle la-

ror, & vigor paffionum no(trarum difficulter

borem, illius nunquam non frugiferam occu-

tollatur , quod effrznes appetitus noftri ba-

pationem. Idem Stephanum Centenarefium,

benis refrznentur, & coerceantur : hoc au-

cujus ingens erat concionandi fludium , &

tem femel obtento, mens noflra per viam

laus, cum ab eo partitionem diurnarum , ac

nocturnarum horarum inter orationis, ac li-

orationis facillime ad cceleftia elevatur, divi-

noque inflammatur amore,

terarum ftudia audiffet, horas aliquor literis

ademptas, precationijuffit contribuere, quod

- [Neceffitas..

ifta chtiftiane dicendi optima effet maàgiftra.

BIMTRPPIIPVMUNNERI TM

Li. s.1i- VIIT. In vitis Patram legituf, quocd fratres

" XI. Regius Pfaltes ait ; Os ju/Hi meditabitur Mnnfï'difg

bell. 127 Abbatem Acathonem interrogaverint dicen-

Japientiam , lingua ejus loquetur judicium. Qui lo 8.n-.8.

R.

L

tes: Pater, que virrus in converíatione pl.s

quendi modus prima fzcie quidem improprius

habetlaboris ? & dixit eis : iznofcite mihi,quia

videtur, quia meditari ad mentem, non ve-

puto non eífe alium laborem talem, quailiseft

ro ad os pertinet; & t»m:n opiime dicir ;

orare Deum: dum enim voloerit homo ora-

quia per hzc verba alludere voluit ad cratio-

A Mat

re Deum (uum, femper inimici demones fe-

nem vocalem, cujus lingua eftinirammentum ;

"

ftinant interrumpere orationem ejus , fcien-

nec non ad mentalem orationem, qus inte-

tes , quia nulla re impediuntur, ni

rius fitin corde, quando igitur ambo uniun-

tionem fufam ad Deum.

.(ï per ora-

tur, tunc Predicaror loquirur, & predicat

9Manfi difc.

IX. Holofernes ut civitatem Bethuliz ar-

cum.judicio, cum prudentiz, cum frudtu :

,xz. R. 5.

mis fuis fübjiceret , eamque juris fui faceret,

tunc /mgua ejus loquetur judicium.

aquz ductus, per quos aqua in civitatem ma.

XIL. San&vs Carolus Borromzeus fümma AQa Me-

nabat, incidi, & alio diverti precepit, fuam-

cum folicitudine fanctum hoc exercitium po-: diol. 199.

que fine dubio affecutus fuiffet intentionem,

pulo fuo Mediolanenfi recommendavit, fiqui-

ni(i divina providentia heroinam illam Judith

dem in illius litera quadam pafítorali fequen-

ad notum illud heroicum facinus patrandum

tía leguntur: Inter alia, quz fapientia Dei,

permoviffet: Idem quoque eft Holoferni in-

Chriftus Dominos nofler , in toto Sancti

fernalis ftratagema, & artificium, qui, ut ani-

Evangelii decurfü füumma. cum folicitudine

mam noftram fibi fübjiciat, myfticos incidere

nobis commendavit , oratio przcipuum lo-

nititur aquzeductus , id eft , removere a no-

cum habet, cvjus ufus & exercitium homini

bis fatagit S. Spirirus impulfüs, & infpiratio-

chrifliano adeo eft proprium , ut Deus pro-

nes ccele(tes , Jumina item , & virtutes, qux

pter ipfam eos$ ab omnibus mundi nationibus

oratione mediante in animas noftras trans-

diffimiles facere voluerit : Domus mea, inauit

mittuntur,

Rcdemptohf , domus eraienis vocabitur ;

qui-

' bus

m

Tius CEIL Oph. -

Ley d

647

T

Dus verbis evidenter demon(trat, orátionem

populi chriftiani peculiarem tefferam effe de-

tionem fe proï"trärun"t*, fuþefäïgg & confufus

remanfit: unde Lyianus ait: fumus ille ex

bere, qui, ficut (tanquam domus Dei familiae

igne procedens fignificavit orationis virtutem

F

xes ; e ccelo vivunt, id eft,ex auxilio Dei, a quo

Tobix & Sare, cujus merito

omnia bona fperant; ita quoque per fanctum

expulit demonem Sarz.,

X

Angelus Raphae-l

]

. & continuum orationis exercitium cum Deo

XV. S. Béernardinus ratíonem afï!ïgn-atgbü'f $.

in Rég.

& ccelitibus commercium habere debent. Et

paulo poft orationi attribuitencomium, quod

oratio tempore matutino facta, Opportunior c.

2. C $x

fit, quam quavis alia diei hora àd Deum effü-

fit omnium virtutum principum, progreffus,

fà; aitenim: Merito mane oratio:

& complementum. Cardinalis Baronius ex

.

optirna eft,

propter myfterium fuüm

P)

nam fignat gratiz

epiftola Theodolphi.Abbatis Floriacenfis,

qui

infufionem, quz maxime

in illa hora a fideli-

T;

poftea ad Epifcopatum A

urelianenfem affum-

bus per orationem acquiti poteft ; quia ficut

ptus fuit, verba quzdam refert, quibus Cle-

in aurora fugiunt latrones, (ic tunc per oratio».

rum luum, ad quem przdiCtam epiftolam di-

nem infufione gratiz fugiunt daemones, (icut

- xexerat, ad legendum libros facros, & oran-

in aurora lupi, vulpes, & aliz ferz fe àbfcon:

dum, his verbis invitat: His atmis vitia com-

primuntur, his alimentis virtutes nutriuntur.

dunt, nàm in temporé noGis hinc inde ad

pa(tum vagantur, unde Pfàl. ro

j. dicitur: Po«

:l;

Vira$Phi. XIIL Unum ex przcipuis mediis, quibus

fuifli tenebras, & fat&a eff nox, in

ipa pertranfibunt

& I,

lipp. 1,7, S. Philippus Nerius ad tantam perfectionem

omnes beflie fylue:

dé mane vero idem ait?

devenit, fuit oratio, cui per affectum adeo

Ortus ef? ol &$* congregate funt, €? incu^

ilibus fuis

exceffivum addictus fuit, ut omnia exercitía,

collocabuntur :

Sic in no&te tentatiónes multís

]

quz in congregatione noflra inftituit, & or-

dinavit, ad hunc precipue finem dire&ta fue-

plicantur, in aurora tunc per gratiam ia orae

tione infüfam difcedunt.

rint: unde ob eandem caufam inftitutum no.

ftrum Congregationem Cratorii appellari voluit.

. XVI. Sponíus caleftis, tefte Blofio,

Tan-&ä ïn,ü'oïic'läïh

Catharinz dixit ; fcito ; filia, quod ani

ma Pcr' C, $o

Preterea ex libris, quos frequentius legere

feverans in humili fidelique oratione

lolitus fuit, fpecialis erat Joannis Caffiani lee

, adipi-

fcitur omnem virtütem, unde null

o tinódo

£*

TT

€io, in quo inter cxteras ejus collationes

orationis ftudium negligendum, aut omittene

fine dubio fequentia verba legit: Omnis mo:

rC. 8. l 90

dum eft ob aliqua adver(antia ; -five ea pro-

»

nachi finis (& confequenter cujuscunque al-

.

terius ad perfe&tionem adípirantis (cordis-

cedant ab illatione Satanz, five a fragilitate

propria, (ive a cogitationibus immundis, fivé

l

.que perfectio, ad jugem atque indisruptam

abinordinatis (tim

N

orationis perfeverantiam tendit, & quantum

ulis, & carnali motu corpo-

ris; fréquenter enim diabolus orationis tems

humgnz fragilitati conceditur, ad immobi-

pore animam variis ima

ginibus & phantaíma-

lem tranquillitatem meniis, ac perpetuam ni-

tibus magis infeftare co

natur;quam extra teme

titur puritatem ; qui idem Caffianus paulo

pus orationis, tunc callide fu

ggerit oratios

poft fübdit: (icut ad orationis perfe&tionem

quod talis oratio níhi

omnium tendit ftructura virtutum;itanifi hu-

lilliprofit,cum alia cogi-

tare non debebeat, quam illa, quz orat; ma«

a

jus culmini fuerint colligata, atque compacta,

lignus hoftis hoc perfüadere nititur,

ut is quíi

nullo modo firma poterunt vel (tabilia perdu-

orat, tedium, confufione

mque inentis incure

rare. Unde $. Nilus monet inquiens: omne,

Tat,atque ita omittat exer

citiu

quod agis , oratione obfignato. . Si enim cor

moration's.qud

Manfi

e(t armatura fortiffima adver

pnd

noftrum, hoc orationis figillo ob(ignatum fue-

ci infultus..

us omnes inim;'-'*.-

rit, nullum erit periculum, ut dona gtatiz,

,

XVIL. S, Bonaventuta aliam

quendam ré s. figiay,

J

merita, virtutes, quas in fe recludit, ei eri-

cenlet orationis effecturm, [cili

ntur. Etideo pariter S. Ephrem ait: fi-

cet reparatio- in c, ig;

o muniamur orationis,

nern virtutis naturz, jux:aillu

Jacobi.5. Ora. Lud.-

B

10 fidei falvabit infirmwn, é$ alle

abit eum i ln«

Manfidic, LV. Archangelus Ra';ähael de ccelo mil-

de Ecclefiafticus c;38. merito nos monét; ne;

11 nj Íus, ut Tobiz in itinere ducis loco ferviret,

dum infitmi fümus

; nos ipfos negligamus s

cum juxta flumen Tigris immenfam illum ce-

Fili, in tua infiriitate ne de

TA

/p

icias te ipfums at ve--

piffet pifcem, eum extenterari, & excerptum

ro quonarn id modo practicandum erit, ut ab

ex co jecur affari, & confervari precepit fubs

infirmitate refurgamus? fapiens fübdit. Orá

dens: Cordis ejus particulaim fi fuper carbones po-

Dominum , 62 ipfe curabit te ; poteftisne imnelios

. Tas, fumus ejus extricat. omne genus dewenioruin,

rem hoc medicum de

At Ne

fiderare? eft hic me«

diol, 109

At vero, inquies, quidnam fumus ficci hujus

dicus tibi femper vicinus;

& promptus, qui

pifcis fuper carbones pofiti cooperari pote-

pro reftituenda fanitate aliu

d non requirit fti-

rit ad fpirituum rebellium fügam & diífipa-

pendium, quam orationem, de qua beatus

/

tionem ? refpondet Lyranus. per fümum hutic

Laurentius Juftinianus ait: infirmitatem ora:

orationem fymbolicz intelligi, uti ex illis ver-

tiohis virtus fanàt, omnes medici pecuniis;

bis Apocalyp(is colligitur : afcendit fumus in-

Deus autem nofter pura or

!

.

cenforum,

Quod (i igitur fola orationis um«

atione ad eon&gf-

tendam f(ànitatem placa'ur.

bra & figura, quamvis remota, ad diífipan-

XVIIL Salvianüs ex

dum univer(üm infernum füfficit, quid ipfa

plicans illud Pfalmi 3 3. saivianüg

Oculi Domini füper juflo

$, C2 aures ejus in precesl. 3. de gua

oratio non przítabit ? utique extricat omne

erum: (ic loquitur: id quod dicit, divinas be&Dei,

genus demoniorum.

Adhzc quamvis da«

aures in precibus femper effe juftorum , non

mon omnibus aliis Sarz fponfis necem intu-

audientia tantum Dei, fed quzdam quaf(i

. letit, attamen mox ut Sara & Tobias ad era-

Obedientia defignatur

3 quomodo enim id

k kk 2

pres

R. P. Lolm. .Blb&). Man. Ibmo üc'

T

;v—/zr

648

- Dibliotbece Manualis Concionarori —

recibüs juftorum divinz aures funt, quo-

hibitus, quin paradifum affecutus füerit: Job

in ftercore Deum ad mifericordiam provoca«

modo , nifi ut femper audiant, nifi ut femper

exaudiant, nifi ut prompte audita tribuant,

vit; igitur ubicunque fueris, ora.

nifi ut illico exaudita concedant?

Pe;fweraiztia.

df

Manfidif, XIX. [n &ulis regiis fzpe fit, quod, poft-

XXIII. Fortaífa differt, quz daturus eft, in- $. Bafil.

gn.C.l

ij.m4. quam quis eft admiilus ad proxima regio cone

2. Conft,

I €—!

quitS. Bafilius, ut hoc modo magis te ad affi-c

cavi penetralia, ab hoc tamen non ftatim ad

duitatem vocet, & ut intelligas, quod fit do- Monaft.

audientiarm admittatur, fed fzepe longo tem-

num Dei, & ut datum diligenter cuftodias, fi-

pore exípectando herere debeat ; at vero non

fic res orationis cum Deo habet; fed oratio

quidem nititur unusquisque, quod magno la-

bore invenit,id majorietiam quadam diligen-

recta ingreditur, nec diu przftolatur audien-

tiams quin potius Deus exípetat nos , ma-

tia cuftodire, ne eo amiffo, labores ectiam cum

eo füos multos amittat, neque neglecto Dei

gnaque cum anxictate preces noftras przfto-

latur , atque audientiam a nobis habere defi-

munere, eterna vita indignus efficiatur. Pro-

inde noli unquam animum defpondere, (i non

derat; unde David dicebat: audiam, quid lo-

quatur in me. Dominus Deus.

Et in Apocalypfi

celeriter invenias, quod rogas: fi enim intel-

lexiffet Dominus, te, fi munus celeriter im-

dicitur, ecce ego /to ad oftium, && pulfos vix ora-

tio Dei throno appropinquavit. cum ecce fa-

petraffes, id nequaquam effe amiffuruui, fine

bito ingreditur, nec eft, qui illam impediat:

dubio, quz ejus eft bonitas ; ultro ipfp tibiy

nullo tuo rogatu, detuliffet.

Intret in confpettu tuo oratio mea.. Prius dixerat:

XXIV. Cornelius ]Janfenius . ponderans Manf difc,

| appropinquet deprecatio; inquit Hugo Cardinalis,

M Jf

W

verba illa: Petite, quzrite, pulfate, inquit : 27. n.4.

nunc dicit: intret poflulatio ; quod plus eít.

ä

40

n

Oratio enim non tam füpplicat, quam impe-

Tribus i(tis fententiis unum & idem fignifica-

tur, nifi quod congeries fententiarum com-

trat. Ly enim intret , imperium fonat, (icut

mendet fidentem , inftan:em, & ardentem

& confequentia verba : Fiant aures tueg intenden-

precationem ; nam ipfüm petere fiduciam in

des in vocem deprecationis mec.

: LÀ

Hom4.de -XX Divus Chryfoftomus eorum; qui ab

oratione neceffariam fignificat, quarere ve-

*

ro, diligentiam ; pulfare, ardoremn

Anna,

oratione facienda éxemptos fefe autumant,

& pe:fe-

. €o quod facris in locis eam , ob negotia fua

verantiam.

XXV. S. Do&or Bonaventura füper confi-s Bonay,

impediti, fundere nequeant, nequaquam ade

mittitexcufationes ; ne excufationem quzra-

lium illud Evangelicum in. principio capitisin Luc.

' |

18. S. Lucz relatum: JDicebat autein & parabo» c. 18.

.3nus , inquit, dicendo non effe propinquam

lam ad illos, quoniat oportet femper orare, &3' non de»

przcationes edem; nos enim ipíos, fi lobrii

fuerimus, templa faciet divini gratia Spiritus,

ficere, ita fcribit : hoc intelligitur, ut oratio

femper vel fic inore per poftulationem; vel fit

lbijt

ut magna utique nobis precandi facuitas af-

- fluat; neque enim talis eft apud nos divinus

in corde per defiderium; vel fit in opere per

praparationem ; qui autem bona agit, ad hoc

cultus, qualis quondam. apud' Judzos erat,

multum habens fenfibilium ceremoniatum, il

fe difponit, fi ejus oratio debeat audiri, & fe«

cundum hoc dicitur ; fine intcrmniffone orate, ubi

lic precatartím oportebat ad templum alcen-

dere, thus emere, ligna & ignem ad manus

Gloffa ait: femper orat, qui bene agit fem-

habere, arrepto cultro alcari aíliftere, aliaque

per; ipfum enim defiderium bonuin , oraitio

multa przcepta perficeres hic nihil tale, fed

eft; & (i continuum eft defiderium, continua

ul-

eitoratios & hoc eft,quod dicit Beda in gloffa,

ubicunque fueris, prafto eft tibi altare, &c

ter, & victima: tu ipfe altare, & facerdos;

&

femper orat, qui femper agit bona, nec defi-

nit orare, nifi cam definit juftus effe.

victima es: Sacrificia illa in limitato loco, &

XXVI. S. Hieronymus fupex illa ver

ba:In I;f.lq.a.

templo offerebantur ; ad noftram autem ora-

Laudate eum fol & luna, inquit, in eo, quod

tionem , quz prata e(t Deo, loco holocaufti,

ut beatus Laurentius ait, non locus, fed afle-

a fao officio & fervitio non recedant, fervi-

(

. &us ad orandum efít eligendus.

tium ipforum laus Dei eft: quod idem pro-

as,nec pe&ug

ofivo prafenti applicare poffumus.

Smb

Ibid.

XXI. Etiamfi nec genua flect

YT

pulíes, nec manus ad coelum tendas, fi men-

J-—XXVIIE. S. Chryfoftomus objectioni cui- Hom, 4.

iam a (cularibus fieri folite in hzc verbadeAnna.

tem folum afferas fervidam, nihil tibi ad ab-

folutam precationem deerit; licet enim mu-

refpondet. Dicet? Qui fieri poteft, ut homo

fzcularis forenfibus negouis afhxus, tribus

lieri colum tenenti, st telam texenti fufpice-

re in coelum, ac'ardenti pe&tore Deum invo-

horis diei precetur, & ad eccle(iam currat;

-€are: licet etiam viro foro veríanu , aut iter

Refpondet fan&us Do&tor: Poteít, & facile

facienti ardenter precari. Alteri itidem in o£-

eít, licet enim ad ecclefiam currere non fit

ficina fedenti, ac coria füenti , animam ad

commodum, poteft inibi, foro curizque ve-

ftibulo inhzrens przcari; ad hoc enim men-

Deum exigere: licet fervo furfum & deorfum

curfitanti, vel in culina miniftranti,fi non adi-

te magis opus eft quam voce; animi con-

tentione magis, quam manuum extenfione ;

re eccleliam, precationem intentam ex imo

e&ore ciere: non pudet loci Deum.

nec tam refert, quo corporis habitu id facias,

uam quo animz affectu.

S.Baül.lio.

XXII, Silentes áudit Deus: non locus, fed

13. in ex- propofiti initium quzritur.

jeremias enim

XXVIHI San&us Bonaventura obfervat,S. Bonav,

hort, ad. in luto erat, & Deum atiraxit ; Daniel in leo-

quod Chriftus nos in oratione inftruens, nul- Luc. c.11.

bapt.

num lacu Deo placuit: tres pueri ia cami-

lam fecerit teenporis mentionem : tempus,

Manfl |

l,

-noDeum promeruere: Latro non cruce pro-

omni

inquit ; taccf;ur, ut oüepdatur » quod

tem

;

x TR

..--V'x

Zwuwdus CVIL. 'ömtifö-.

649

! *t'eüþm-c indifferenter eft orandum,fecundum

Unam petii a Dmhino, banc reguirain , fed qua-

quod dicit infra: oportet femper orare, &

nam eít res hzc una, quam petiit? Nam fore

non deficere : & Ecclefiaftici 15. non impe-

te , ut ceffaret Saulis perfecutio? . vel üt ad

diaris orare femper.

h

N

folium regium; pro quo poffidendo a Samue«

. .-De Perf.

XXIX. Beatus Laurentius Juftini

a

,nüs hu-

$ B

le confecratus fuerat, inthronizaretur? Aut

CH

grat. c,12.]us fanc&ti exercitii multos enümerat

effectus;

Mouf, -

inquiens: Terret demones , adverfarios (u-

vero numerofam a Deo prolem (fibi dari pe«

tiit: Nequaquam, fed hoc folum: ut inba«

perat; immutat homines, vires reparat, robo-

rat mentem , inter quos ultimus hic effectus

biteji in Domo: Domini ommbus diebus vite. mee.

Nimirum priusquam Chriftus illam annuncia»

confideratione eft dignus; fiquidem, ut ex-

ret evangelii magnam veritatem, jam eam

perientia docet, multi quidem fünt in operi-

perfedte intellexerat,

cilicet, ; primum querité

bus bonis producendis foecundi , at vero fpi-

Regnum Dei 6$. Suftitia

n ejus.

"

ritus eorum fzxpe fimilis eft igni ex ftramine

Et ideo dixit

Uunam pelii, id eft, uc Hu

vel paleis excitato; (icut enim hic magnam

nit, vitam zternam.

go C*a—rdinlïgli.s CX[)Of

Bammam parit, fed fübito evanefcit; ita quo-

que multi inprimis vite fervoribus multis

De publica & æmmunï orai;iane;/

XXXIIL In AGib

quidem vacant virtutum heroicarum opeti-

i.

us Apoftolorum terribi- Manfi dife;

n

bus, at vero mox fati

lis illa legitur Heroi

— feverant.

gati, minime in i.is pet-

dis contra eccle(iam tunc 18. n. s.

naícentem perfíecutio, occidit enim Jacobum

A&. 12;

De objetto ovationis , ftu , qüz'd

Mdf

etenaum.

fratrem Joannis gladio, videns autem quia Y 3*

placeret Judzis, appofüit, ut apprehenderec

,

d d

Maufidif.. — XXX. Pfalmifta Pf, j4. ab his verbis exor-

& Petum. 1mo (ían&us Petrus paulo poft

.38«n.2. ditur: Exaudi Deus orationem meam, & ne defpe-

incarceratus, & duabüs catenis vinctus, mule

xeris deprecationem meam, intende mibi, &9 exaudi

fme : . At vero undenam Davidi tanta nata eft

tisque militum cuftodiis fumma cum diligene

tia cuftodiebatur; & tamen in eodem carcee

confidentia de fe exaudieado ? Audite expo-

fiionem Bedz dicentis: Multorum exaudi-

re reciderunt cateng de manibus ejus, de-

fcenditque Angelus quidam de coelo, qui care

tur oratio, cum pro temporalibus rogant, &

cerem illum aperiens, eum liberavit.

Quare

l

conceditur eis quod poftulant, quoruin polt-

hoc? Quia,

dum Petrus. fervabatür in carces

'$ Donay,

.. €a defpicitur deprecatio, quia terrena orant,

re, oratio fiebat fine inter

3in Lut,

miHiong ab ecclefia

?

Y

30-180

non zterna, & ideo ifte utrumque poait, fci-

ad Deéum pro eo.

licet ut oration

exaudiat, & deprecatio-

«,-4

lii,ür: Mo

'

nem non defpic

s

"

IV. in Exodo leg

yfes & a« Exodfcf. 12;

5 ld eft, terrena ceum«()rg—

S

fanïiä

Hur afcenderunt fuper serticem collis, Ulbi

)

re permittat. :

Lippomanus ait: A(ícenderunt ad orationis

;

Ibidem.

XXXI. Idem. Regius Pr

opheta P[almhm

locum , ubicunque enim duo vel tres Domi«

76. ia incipit: P6ce mea ad Dominum clamavi,

voce tnea ad. Deum , && intendit mibi.

At vero

num faerint deprecati , in fide exaudiuntur.

Quod fi vero tantum, valent duo vel tres

fs

. quis unquam repertus eft, qui voce alterius

m

quanto plus mille, decies mille, & centu

clamarit? Cur igitur dicit, voce mea?. Audia-

millia, imo integer quidam populus valee

mus eundem Bedam dicentem : LHac voce

bunt?, Multorum oratio frequentior fit & ex-

clamat , qui corde claufo ab omni affz&ione

audibilior, ide

RD

terrena, tota mentis affectione non ad aliquid

eccle(ia

O orationes ;gendæ etam in

terrenum, fed ad Deum afpirat, utipfum prz-

XXXV. D. Chryfo?comus €os,l quf' dicunt : S. Chögg.

mium recipiat; ille vero non hac voce cla-

orari domi poffumus, his verbis perftringit ; hom. 3«

mat;qui magis terrena,quam Deum defiderat,

Te homo decipis, & magno in errore verfa«

]nBoug

& ideo non pro íe, ut ipfum przmium ha.

ris, nam et(i domi quoque detur orandi facul.

beat, fed pro ipfis terrenis poftulat, qui infee

tas, tamen fieri non poteít, ut domi tam bene

licior eít, cam exa

"

audiretur,

uditur, quam fi no'n ex-

Ores, quam in ecclefia, ubi tot Patres, übi clae

mor felici focietate excicus ad Deum immore

S.Ambrot. XXXII. S. Ambrofius circa populum He-

talem refertur. Non pariter exoras, cum fo«

*H()m.þ

in 1":"-: 18: breum ad Deum clamautem, nec exauditum,

lus Dominum obfecras, neque tuis cum fratri-

deAnte

& circa Moyfen, qui licet os füum non ape-

bus ; eftenim in hoc plas aliquid,videlicet cone

ruiffet, auditus tamen, & exauditus fuit, fe.

cordia, confpiratio, copula amoris & charita«

quentem inftituit ingeniofam obfervationem :

' |

tis, facerdotum preces. Prafunt enim ob eam

Dicit ad eum Dominus, quid clamas ad ime ? - fo.

/

rem facerdotes, ut populi orationes, quz ine

num ejus non audio, vocem ejus agnofco;

firmiores per fe fünt, validiores illas complee

filentium ejus lego, clamorem ejus in operi-

x& fimul in coelum evehantur.

bus deprehendo; Clamabat populus, & non

XXXVILS Chr

yfologus füper illa verba: Settü. 1 $3. |

audiebatur, tacebat Moyfes, & exaudiebatur,

Quod Ji duo ex vvobis c

onfenferint, &c.inquit: Aue

Non populo dié&tüm eft, quid clamas od me?

diftis quantum poffit, & przvaleat fancte peti«

Non enim ad Deum clamabat populus, qui

tionis affenfus? non dixit illad aut illud,fed to-

injufta & viris indigoa clamabat, fed Moy(i

tum (e promifit; quicquid unitas poftulationis

dictum eft; quid clamas ad me ?. Hoc eft, tu

concupierit prticurum. Et paulo poft fübdic

folus ad me clamas, qui de me fperas. Scirene

s Donti

ubi fünt, qui prefümunt, ecclefiz conventum

Lic ob

cupitis, quonam defíideria illius, quem inter

poffe contemni & folitarias preces venerandze

Manü— l. c.

omnes homines Deus fecundum cor füum

D. g.

cógregationis autumát anteferri, (i duobus vel

tribus fimul pofitis medium fe futurü,& omnia

dfc agnþvit;,dire&a fugrint? Ipí(emet ait:

Kkkkg

fe

65Q

Bibiotbere Manuahs. Concionatoria

fe promittit, quz vpo&ulät'us fucrif , praftatu-

jus orationis fecuritate fanctus Cyprianus te«

ftatnr, inquiens: quz vera magis apud Deum

rum? qui nil negat tam paucis , quid in con-

gregatione San&torum pofcentibus denegabit?

Patrem precatio, quam quz a Filio, qui- e&

veritas, de ejus ore prolata eft?

.

Sic credens Propheta, hoc adeptum fe gloria-

d illumi- Manf dit&

tur, cum dicit: Confitebor tibi, Domine, in toto

*^ XL. Deus in Exodo przcepit, ut a

eorde meo, in cón[iio juflorum €9. congregatione.

nandam domum füam, quam domum oratio- 1o. n. 3.

rE

. De oratione Dominica.

nis effe dixit, magnum quoddam funderetur

XXXVII. Omnia, quz defiderant

ut, inquit

cadelabrum, totaliter aureum; in feptem lu-

$, Bern.

,

ap. Manfi

fan&us Bernardinus, five ad finem acquiren-

cernas, a feptem ramis in formam liliorum

d bonum, fíive removendi a nobis

fabricatis, füftentatas diftin&dtum. Omnia au-

dife.40, di aliquo

« 7»

quodcunque malum, vel confervandi bona;

tem hzc in figura contingebant illis. . Can-

delabrum enim hoc orationem Dominicam

- quz habemus, vel denique liberandi nos a

malis, in quz incidimus, aut quz imminent;

perfigurabat, qua feptem continet petitío-

ï

in hac oratione petuntur. Et quidem bona;

nes, velut totidem lucernas , myfticum ani-

marum fidelium templum illuminantes.

quxz petuntur, vel funt naturze,vel gratiz, vel

gloriz : Primo autem loco poftulamus bona

XLI. Nefício an vos ad hoc aliquando re- Ibid n.8s

flexeritis, quod quando verbum hoc abbre-

gloriz, dicendo : J44veniat regnum tuum ; Se-

$

cundo bona gratiz, dicendo: "at voluntas tua;

viatum a finu Patris in terram deícendit, tri-

bus precipue rebus manum füam appoluerit,

ficut in celo , &&9 in terra.

Tertio;bona naturz;

quz ia illa continentur petitione fanem no-

illisque omnibus ad falutem noftram fpectan-

tibus: Abbreviavit enim, & compendiavit fa-

' firum &$c. Poftea petimus; ut nobis remitten-

tur mala, five illa fint practerita, five prafen-

crificia, przcepta, & orationes, Porro íacrifi»

cia & oblationes legis mofaice noo habebant

tia, five fütura, five culpz , five poenz, (ive

etiam tentationis. A malis culpz liberari pe-

numerum, & hzc omnía reftrinxit & compen-

]

diavit in incruento miffz facrificio s Unde in

timus, cum dicimus: JDimitte nobis debita mo-

fira. .A tentationibus, cum dicimus: é9 ne

colle&a quadam ita orat eccleía: jDeus qui

legalium differentiam boftiarum in unius. facrificii

nos inducas in tentationem. .A malis pocn ; di-

Precepta vero czree

cendo: JLibera nos a malo..

perfe&tione fanxifli &.

Manfdi, XXXVIIL Ipfemet Filius Dei apud S.]

Qe

monialia, judicíalia, legalia, omnia in unum

folum reítrinxit, videlicet in przceptum di-

-400 n 2

annem cap. 16. ait: 44men, amen dico volis, fi

quid petieritis Patrem in nomine meo , dalit vobis.

le&ionis proximi : Plenitudo iegis dikétos qui

diligit proximumy legem implevit. Orationes pa-

uanto igitur major fpes nobis effe poterit,

fi non folum in ejus nomine, verum etiam

ritet, quarum multz & varie erant, prout

ex facris literis deducitur, in unam folam

er fupplicationem a Filio Dei compofitam

d

efideratas ab ipfo gratias poftulemus ? quod

compendiavit, fcilicet in-hanc otationem Do-

minicam, fiquidem hzc virtualiter & eminen-

idem fan&us Cyprianus his verbis tangit, di-

cens: Quanto efficacius impetramus ,. quod

ter omnes alias preces comple&itur. Adeo;,

ut, ficut ab increata fapientia homo vocatur

petimus in Chrifti nomine, fi petamus ipfius

oratione? Maxime cum, ut fanctus Cyptia-

omnis creatura, ita quoque oratio. . De qua

proinde multo melius , quam de Apocalyp(i

nus ait, hoc fine-Chriftus illam compofuerit.

Ut dum prece, & oratione, quam Filius do-

dici poteft: 7óor facramenta, quot apices.

XLII. Inter alias orationes oratio Domini- $ Thomas

cuit, apud Patrem loquimur; facilius audia-

mur , & agnofcat Pater Filii fuüi verba, cum

ca principaliter invenitur; habet enim quin- opuíc.c.7

:

recem facimus.

Gratiores enim accentus

que excellentias , qu& in oratione requirun-

tur: Debet enim oratio effe fecura, recta, or»

in auribus zterni Patris refonare nequeunt,

dinata, devota, humilis.

Omes autem hz

quam Filii illius, de quo fzpius e ccelo tefti-

monium perhibuit, dicens: Jic eff Filius meus

prerogative in hac oratione recluduntur.

dile&us , in que mibi. bene complacui,, ipfum audite.

Nam primo eft fecuriffima; eft enim ab ad-

vocato noftro formata, qui eft fapientiffimus

Quafi dicere vellet: Audite ejus inftructio-

nes, & efítote certi, quod fi mihi fupplicatio-

petitor, in quo fünt omnes thefauri fapien-

tiz ; fecurior apparet ex hoc, quod ipfe, qui

nes veftras ab ipfo formatas

pori'excrïgis, mi-

hi futurz fint gratiffima.

orationem exaudic cum Patre, docuit nos

XXXIX. S. Bernardinus

hanc rationem in-

orare fecundum illud Pfalmi 9o. Clamabit ad

Muf í

S.Bernard,

86 u

'8. 60 €. Is

finuat: cur cceleflis magifter hanc orationem

me , 6j ego exaudiam eum, 'Etenim fi quando

vobis memoriale aliquod ad certam quan-

componere voluerit, dum ait: proptérea ne

vagemur incerti, omnium petendorum nobis

dam gratiam implorandam Principi porrige-

re volentibus, ipfemet Princeps;cui illud por-

in hacoratione formam dedit. Unde videtur

mihi,quod eterna & prima veritas, quz erra-

rigendum eít, ipfüm propria manu formaret

aut dictaret, nunquid vos omnimodum per

re non novit, nec fe decipi permittit, nobis

Chriftianis dicat illud Joelis Prophetsz. 2. 23.

illud memoriale quidvis impetrandi fecuri-

Filii Sion letamini in Domino . Deo ve[tro, quia de-

tatem & fiduciam habere exiftimatis? Tale

dit vobis Dottorem: fic orabitis: Pater nofler &2'c.

quid autem nobis contingit in przfenti, nam

S

eti»

ut divus Chryfologus ait, orandi thema, ma-

$. Auguftinus ad ptobam nos ab huju

j*

e di-

tionis limitibus nequaquam egredi po

teriam petendi, fupplicandi normam , pau-

cit: liberum eft aliis, inquit atque allis ver-

ciffimis in verbis ipfe tibi, qui tibi exoran-

bis, eadem tamen in orando dicere , fed non

dus indul(it, ut ex hoc petendi tu fumas fen-

fam, intellectum poftulandi capias, menfuras

deþct eífe liberum; alia dicere: Porro de hu-

colligas

Titulus CVIL Oratio

l

6st

colligas impetrandi, & breviffimo magifterio

eft, ut per attentam medïtatïonemnl;

orandi latiffimam capias difciplinam ; imul

yfleria

fidei noitrz, utita

à dicam, mafíticet, & c

ommi-

quia ad amoris indicium Re

x ipfe officio fun--

&us eft Advocati , ut

nuat. Qnonam putatis modo Davidem le-

preces, quibus reiponfu-

gis Dei amore & affectio

ne captum fuiffe ?

M

rus erat, ipfe dictarét

; cunctatio ablata eít im-

lo LY

petrandi omnis: Imo fiducia collara eíft tota

Ipfemet idipfüm dicat;

Nam poítquam dixi(-.

fec: Qr

10:/10d0. dilexi legem iuam , Domine ?. Pro-

promerendi, quando ipfüm fe le

[»

o

it in preci-

bus, qui rogatur. Secun

tinus refpondit : Tota die meditatio m

ea ef1 5 Nie

do eft cerca; nam ipfe

mirum perfé&ionem & profectum

Chriftus docto? eft ;

nam ipíius eft docere,

obfervantia h

u

; quem ab

jus legis anima fidel

is percipit,

quod nos orare oport

eat; Ea quippe, quz

attente me/di,t

ipfe orare docuit,

rectiffime poftulantur. "Ter-

abatur: Unde dicebat: Lex Do-

mini immaculata, convcertens avimas, teffimonium é9c.

,

tio eft ordinata; eft'autem h

i€ debitus ordo,

XLIV. Jeremias caufam

at !..æ

piritualiz carnalib

1

Is

» propter quam Jerem. c

15, cccleftia terrenis, de-

innumerabiles anim

& perduntur, his verbis t2.

fiderando,

& orando preferamus , fecundum

aífignat

iliad. Mart

h. 6. Priüuas

: Defolatione defolata ef omnis terra, quia

querite regnum Dei.

nullus eft, qui recopitet corde; ubi ponderandum

Hoc Domíinus in h

ac oratione fervare docuit,

iiu, i |

in qua primo per

eft verbum illud, recogitet, non enim (üffi-

na

ntur cceleftia, poftea terre-

ciebat Prophetz dicere

.. COgitet ;

rimo en: loco docemur meotem &

fed dixit ,

vgc"em eievare ad coelaim

recogitet ; unde & Ezechias in cant

ico fuo ita

, iavocando Deum,

canit.: Reagitalo tibi omnes annos me

0s in amari-

tanquam Patrem : Pa

UC nofer , qui es in calis.

Pofiea ad fanctifica

tudine anime mee, Domine, fi fü viotur éjc. fru-

odurn ejus nomen , & ad

tus autem, quem inde percepit, hic füit: 7

regnum ejus poftulandum , nec non ad im-

Ó

qutm eruifi am'imm meam , Wt non periret,

plendam divinam ejus voluntatem. Quo fa-

€to , docemur petere res alias , ad noftrum

f XIV. -

commodum & utilitatem

fpectantes : Panem

- moftrum &c.. Qu

arto eft devota

MISCELLA NE A

» quia pingue-

do devotionis facit,

facrificium orationis effe

Qualitas.

Deo acceptum. Devotio

plerumque propter

I. S Gertr'udis &

e

coclo didicit,

ofa"tïoniä V€- Drexel; :

---prolixitatem

orationis obtünditur, unde fü.

re & devot& verba nobi

liffimis gem- Rhet. coel,

. perfluam orationis prolixitatem docuit vitare

mis aut floribus vernantiffimis

Matthzi 6.. Ovantes nolite

aut

effe (gmilia ,l. 1. e, g.

multum loqui , & Au-

1

organi inftar fuaviffimam e

dere harmo- $- 2

gultinus dicit ad proba

m: Abfit ab oratione

niam ; fi autem

ratio negligentior fit, &

multa locutio, fed non defit multa precatio,

fine cura, tum ver

a floribus marcidis, gem-

fi fetrvens perfeveret intentio: Unde Domi-

imis obfcuris, & infüavi muficz (imilia effe. .

nus hanc orationem brevem inflituit, Con-

Il. Orator coram Turcarum imperatore Drexal.

furgit aucem devotio ex charitate,

quz eft

caufam acturus per plurima conclavia dedu- Rhe: «el.

amor Dei & proximi ,

quorum utrumque in

citur: in fingulis geftu fupplici, fabmiffis hu£l. 1. c, 6,

, hac cratione oftenditu

r. Nam ad iní(ínuan-

S - r.

düum divinum amorem vocamus eum Patrem.

mi genibus, reverentiam; tanquam erga Im-

peratorem przfentem exhibere cogitur ,. (i

,

Ad iníünuandum autem amorem proximi ,

quidem ad aures Imperatoris admitti velit.

cominuniter pro omnibus oramus, dicentes:

UE S. Hieronymus , qu&reéns , cur Jere- s. Hieron,

Pater nofler ,. & dimitte nobis s.

Ad qUO)d

Thonaf

mias dixerit : neque taceat pupilla o

culi tui ; apud Ro-

pulc

proximorum dilectio nos inducit.

j. Eft hu-

refpondit :

Quando coram Deo lachrymze driq. p. z.

i

milis; nam vera humilitas ef?

funduntur,

tunc dici

» quando aliquis

pupillas oculorura trans, 5 € 11.

nihil ex fuis viribus przfumit

; led totum ex

mittere Deo .voces.

divina virtute imperrandum exípectat. Hoc

IV. P. Drexelius ait, quosdam Authores il. L.. Rhet;

;

autem in przfenti adimpletur, quia gratías,

. quas poftulamus , ex liberalitate Dei

lum Davidis verfum : refpexit Dominus in col. c. 5.

e

proficifci

orationem humilium :

interpretari in oratio- $- 4-

agnolfcimus ,

de nullo merito. pro

nem ciade: quod cum

fumcntcs,

prio pra

aliz avicule primo

vere canere incipiant : & in fummis calori-

busfileant, hxc toto

;

MEDITATIO..

ftivo tempore, incre-

dibili conftantia flrideat,

atque adeo moneat,

Manfidic, XLIII. Inter alias regni cceim"-umyfï:f;ilitu-

etiam tempore adverfitat

iIS orare.

J 36.n.6. dines coeleftis magifter hanc quoque adduxit

V. S. Climacus modum oraidi docens

a finapi defümptam, inquiens: Sivie efl regnum

Ante omnia , ait, in orationis noltrz

* Grad, ag.

chiro- p. 295.-

ä

celorum grano finapis. Quis veró non admire-

grapho gratiarum aCtionem (inceiam

f'atua-

]

tur, quod ccelur adeo vaftum, grano tam mi-

mus ; in fecundo autem verfü conf-flionem

nuto ab illo comparetur, qui dixit: Ego um

oftium, per me, [i quis introterit, faloabitur? Sciene

& contritionem animi, ex intimo aff:&u pro-

deuntem. Atque ita deinum Regi

dum vero eft, hanc effe feminis hujus proprie-

ftalationem indicemus noflram.

novüro po»

tatem, ut Gloffa interlineatis ait, & ipfamet

.VI. In regno Lao cum no&e

quadem P. Jo. Phi-

confirmat experientia, fcilicet, quod, quanto

Chri(tiani

in templo orarent alta voce ,lipp. de

plus teritur , tanto plus redolet ejus fragantia,

repente filvetris bubalus oppidum, ingref: Mr. in

acrimonia, & virtus, quam in fe continet : Ec-

us templi atrium intrat, ubi bubalus do- Miff. làp.

ce tibi igitur myfterium, ob quod huic femini

meflicus erat, in quem fylveftri capto ^^ * !*

« Fegnum beatum affimilatur , nimirum quia

impetu, cum ab eo aberraret , eodem

erat

qm illud hübi'.vul.t! acquirer—exje,- huic neceffum

furore lin columnam im?'egic ; quEe.

una

RE

652

Billioibece Manuaks . Concinatoria

g. o

üna e templi fülcris ( edes enim inferne ob

'XXI. Theodoretus refert, monachum quen- Apud Re«-

iorit

tigtium mecum non incolunt) tanto impetu,

dam dixiffe , orationem effe medicinam uni- driq. p. 17

HU

ut totum templum concuteretur.

Interim

veríaliffimam , efficaciffimamque , omnibus t5 C- 14«

*

orantium intus nemo fe omnino movit , Ífed

denique virtutibus comparandis fufficien-

tem , quod nimirum applicet anims bonum

omnes precibus erant intenti, velut nihil ac-

cidiffet; ipfe etiam domeftici bubali Domi-

infinitum, quod e(t Deus, atque hoc fenfü ora-

;:

nus orare non deftitic, fed monitus , ut eum

tionem omnipotentem vocari, quia una cum

tumultum fedaret , refpondit : Non videri fibi

- fit, omnia poteft.

QU 9-97':

conveniens, ut Deum relinquat, ad bubalum

XII. S. Auguft

inus medium affignans ad s. Aggüfi.,. 4

;

fervandum : ejus loco fi quidem interitet,

cor confervandum. Non putrefcit inquit, cor, in Pf, 5;

*

j

. filevetur ad coclum. Frumentum tuum fi ha-

(it, 27 !

Fhader!us

alium fe empturum.

"

UP

VilI, San&us quidam Coeno

bii Antiftes, af:

beres in inferioribus, ne putrefceret, levares

illud ad füperioia. Frumento tuo quzris

? 3.

i» Vitid.. &due Deum precabatur, ne patereturunquam

RþO- Hb' .

coetum fuum a fe feparari , nec in hac , nec

mutare locum , & cor permittis in terra pu-

:

S'CA If ]

trefcere ; frumentum levares ad füperiora ,

h 4'

4

. alvera vita, fed ut in coelo fint fimule Hunc

Chriftus poft tot preces ita erudiit, Appe-

corlevain coelum. Et unde, inquis, poffum?

tebat in remoto Afceterio feftus Sandtorum

qui funes », que machinz , qux fcale opus

dies, ad quem invitatus , per quietem vo-

funt? gradus affeQtus eft, iter tutum voluntas

tua eft, amando afcendis, & orando.

cem audiit: 40, fed premtie fratres tuos 5 tu

l]».'«i[itds e

goliremus faquere.. Chriftus igitur gri mendi-

| XIII. Güm Carolus V. Imperator frovin- Brex. 1. x.

ci fpecie media fe in via abjecit. Dilcipuli

preeuntes rogant cauíam ecjulatus , qui re-

ciam Peruanam fibi reconciliatam cuperet ; Rhet, cas

ä

nobilem illum Gafcam huic officio deftina- c.2. $. 4

Ípondit : ZEger infüdebawm jumento , quod excujJo

m fugit , etiam defertus non babeo , qui me ad ur:

vit,eique complures chartas puras,& a criptu-

ra vacuas, folo nomine fuo notatas dedit, eo

bem deportet, cui monachi fe excufabant: quod

& ipfi pedites irent ; & eo reliCto abierunt.

con(ilio, ut, quisquis privilegium aut munus

peteret hoc ipfo, fiin chartailla fcriptum fuif-

Secütus Abbas eundem offendit , cognito-

que illius ftatu qua(ivit, nonne paulo ante

fet, impetraret. Ita Chriftus fecit, dum dixit:

Amen, amen dico vobis; fi quid petieritis Pa«

tran(iere. quidam monachi , & te/bic etiam

;;

relictum invenire.

Sane , inquit wger , /éd

trem in nomine meo , dabit vobis.

. XIT. Lucianus fingit Deum fupremum Jo- Drex. 1 3.

audita conditione mea abiere , .quod dicerent , |fe pe-

dibus-incedere , nec po[[e opem ferre. Et Abbas:

vem ad ingentem cocli feneftram quotidie per

-unam horam federe, füique copiam facere, di-

Potesne paululum ingredi , ut fimul fenfan progre-

diamur ?. INon po[Jun, inquit. Ergo Abbas eum

&uris partibus , aut aliquid rogaturis. Quis-

quis autetn illam horam aucupari norit, omnia

. jn humeros fuícipit , dicens: .Deus non fuble-

valit : Zbeamus. " Ec &ger: Quomodo me per tan-

impetrare, extra illam nihil. Hinc quia pau-

cis iila nota eft, paucos etiam effe; qui im-

ium fpatium itinevis feres ?. abi modo, C& precare

p me.

Et Abbas: JVon dimittam ; en /axum ,

petrent , quod petunt.

3

/

À

XV. Conftantius Hazret

icus dicebat quan. H. S. p. a.

cui te impofütum fubibo, €2' geflabe. Paffus eft igi-

tur id fieri mifer; & primum quidem fentit

- dam de religio(is focietatis Jefu: Si Jefuite l.2.n.128.

orationi dediti fint, & a mulieribus caveant,

onus$ ad hominis modum grave, mox levius;

iterumque facilius : tandem cum vix fentiret

perfeveraturos ne dubita.

MR . diudM — aumdi . zi as5 d -

» )

XVI. Hebrzi de cultu

4

divino pcï*:rx facrificia Drex. 1. s.

. amplius farcinam , coepit mirari , qnid hoc

?

rei effet: cum e veítigio, qui gerebatur ,

j

m

J

:

axime a

b ipfis pera&io , decem miracula Rhet. ceat,

commemorant. 1. Quod, licet ionumera ho- * 7

nullus füit, & nusquam apparuit ; fed vocem

audiit fe compellantem : Quéndo a[fidue oras pro

minum multitudo confluxerit, nullus tamen

unquam fe exclufüm fit que(us.. 2. Quod,

tuis difcipulis , ut vivi &2 mortui üna fitis , & ii

bonore celi , & beatitate juxta tecum perfruantur ;

.cum ftarent, íe compre(lerint: cum verocon.

feffionem peccatorum facerent, & in terram

wident , ut longe diverfa illorumy ac tua fint [Ludia

viriutum? Conare ergo illos ad fii emendationem in-

procumberent , quatuor cupitorum fparium

nemini fitnegatum; 3. Quod., licet faccificia

citare , uti fe tecum exerceant , ut po[/im tue petitioni

fatisfacere.

Alienz preces tum demum pro-

füb dio füerint perácta, nunqu

am tamen ignis

: per pluvias faerit extin&tus. — 4- Quod facri.

funt, cum per eas tibi non obes, fed opere

adjuvas precantem.

ficiorum fumus nunquam fuerit a vento impe-

€ornel. a

VIII. S. Bernardus

ditüs , quo minus recta pergeret.

$. Quod

fere cOntefnplatïonï fe-

Lap. c. ?. dendo vacavit, ut & Apoftoli in adventu Spi-

ipfum etiam facerdorem fummum eco die ,

inAG.v.2. ritüs fan&i erant fedentes; & fecundum Ari-

quo facrificandum erac, nullus unquam fini«

ftotelem : nima fedendo fit (apiens.

fter eveatus impedierit. 6. Quod in panibus

Nece[fitas.

propofitionis nullum unquam vitium fuerit,

Drew

Rodr. p.1. IX. S. Thomas Aquinas ajebat, Religiofum

deprehenfum. 7. Quod nulla fzmina , qua

l N

uterum ferebat, carnis fanctificata naufeam

tr. &. €, 2. (ine oratione, militem effe (ine armis, imbel-

dl c

Jem fcilicec , imo nudum.

;

fenferit. 8. Quod caro fandtificata nunquam

g.

foetoris aliquid contraxerit. 9. Quod in eo,

Cap, 11.

X. S. Thomas de Villanova dicebat, .pr

vit,

ftare orationem , 'quod calor naturalis in íto-

.quo viciimz ma

&abantur , loco nulle un-

macho folet, nempe vitam hominis conferva-

quam mufce fuerinc confpecte, | 30. Quod

re, alimenta concoquere, membra vegetare, nemo facrificantium a ferpente autticmj-,

lhl

E

Y 9.

forupmque hominem reítaurare.

i

pifmc fit læfu,ä,

XVIl. Cuin

Tüulus €F. II Oratio. -

653

u N

SMH. lo 3.

XVIL Cum Noec

Hqu b Ilj

olumbam ex arcaiemi- dore defcendit , ut filii Ifraél facie

de orat, €. fi(Tet ut videret 1

1I,.

num aquz ceffaífent, illa

tueri non potuerint.

m ejus in-

T'S'c-lk

primo die quidem vacua, led octavo die cum

ramo olivz rediit; fimili modo oratio e cor-

Sucunditas.

de demiffa , licet non ftatim prima vice ex-

XXII. Oratio manna

audiatur , fuo tempore tamen fructum refe-

quoddam eft coele- p, «. wr. s.

fle, inquit Rodri

quez, quod unicuique fa. c. t4.

rét , ramumque divinz mifericordia afferet.

porem offert ; & afferc, quem vulc & defi-

Cell.9.c.7.

. MM.

XXIX. Abbas Nilus aupud Caffianum di-

derat ; quzris humilitatem ?. dabit tibi fapo-

) PI' li

xit, orationem effe campum floribus pulcher-

rem humilitatis , exercitium . quodlibet- de

rimis refertum , juxta illud fcriprurz : Ecce

peccatis , de morte, de Chrifti cruciatibus ;

Gen. 27. odor Filii mei, ficut odor a

de refürrectione , de bencficiis Dei ; quzris

gri pleni, cui be-

v. 27.

nedixit Dominus.

& defideras dolorem , & confüfionem tui ?

Rho. lib.

patientiam , maníuetudiuem ? dabunt aff

x

XIX. Cardinalis Borbonius cum aliquando

a-

9.C. 11, in

italiam proficifceretur , ad alpium pedem

tim ea, quz diximus.

R. 4

O0b nives denfiffimas plures dies coactus eft in

XXIII. Jonathas olim dicebat: paululumi. s. Reg.

bofpitio fübfiftere cum omni & quidem ma-

guílavi mellis, & ecce morior: fed qui ora- 14. V. 43-

£uo comitatu , aperta demum aliquantum

tionis dulcedinem fructumque deguftat , re-

via, abiturus voluit, ut erat humanus , Car-

Cius dicit: Paolulum guftavi mellis in ora«

dinalis-hofpiti loqui:s Id fiebat füb menfe fi-

tione, & ecce vivo, id eft

m lu

nem ; cum enim eleemofynarius , gratiis de

, totus refürgo ,

& alium homi,ncm induo.

Mret cals

more Deo actis , confuetum etiam retribuere ;

TY

fübjangeret.. Interim Cardinalis oóconomus

XXIV. .Favus mellis verba *cgmpoüt*a ; in- Prov. 16.

quit Salomon , dulcedo animz , faniras of v. 24.

feu moderator rogat diu quzíitum hofpi-

tem , quantum pro hofpitio debeant. lile

fium ; quz autem verba magis compofita ex-

iftere poffunt, quam quz ab ipíb Spiritu S. -

negat , fe quidquam-acceptare , idque tam

conftanter , ut Cardinalis ratus , arcanam

didata , & ab ecclefia approbata funt?

caufam latere , hofpitem &d fe evocarit , qui

XXV. Orationi re&e applicari poteft illud Eccl.. 24,

varias initio & officiofas caufas praetexebat.

Siracidis: Tran(ite.ad me omnes , qui con-v. 26.

Taudem cum urgeretur, fic ait: Ante annos

cupifcitis me, & a generationibus meís adim-

aliquos duo PP. Capucini divertebanr , qui

Dra.l.

plemini. Spiritus enim meus fuper m«l dul-

altero mane difceffuri conjugi mez dixere ;

cis, & hzreditas mea fuper mel & favuin.

fe pro í(aa fymbola ei dare fuum confuüetum

XXVI. Oranti evenit, quod olim Ezechieli Ezech. 3.

-

illud : Retribuere dignare. -Et uxor quidem ace-

quiefcebat ; ego vero füperveniens , indi-

eveniffe S, fcriptura teftatur, dum volumenv. 3-

oblatum eft, quod , ubi commedit, factum eft

gnabundus eos infequor , & eis pallium au-

fero ; vix domum attigi, cum in maniam in-

in ore ejus, ficut mel dulce. Idem enim ope-

cido , inítar furiis aC , nulla mali remiffio-

rantur do&rinz coclitus in oratione haufta.-

ne

Uxor conjiciens mali caufam , equitem

- Meditatio.

f $94

d D.

veríus patres illos expedit , rogatque, ut

revertantur.

Redeunt , ac precibus fuis me

XXVII. Gerfon quz(itus , quodnam exer- part. *

reítitaunt mihi: ego ad eorum pedes füpplex

citium fru&uofius cenferet religiofo ? op

ti- Alph. M

accido, ac veniam errati poftulo : voveoque

mum fibi-videri meditationem refpondit, eo

Dfex. L b

quod fru&tus ex leCtione aut oratione vocali

Wbet. cad.

nunquam accipere pretium ab illo hofpite ,

qui in domo mea ad gratiarum actionem poft

hauftus plerumque cum illis impreffus, etiam

«

A

meníam dicerec: Rerribuere : quod quia etiam -

in futarum fervict,

eleemofynarius ifte fecit, voti teneor. . Lau-

XXVIII. $. fcriptura dicif, fplendorem 9'Equ.

34«

davit Cardinalis pietatem hofpitis, & ejus

qui in facie Moyfis poit congreffam cum Deov. a9.

liberalitatem acceptavit , quia ex voto erat:

apparuit, fuiffe cornu firnilem , in quo robus

fed hofpes nihil perdidit.

Pofiquam enim

animalium folet confiflere, ad figni&candum, :

pnumerum & ztatem liberorum ejus intellc-

egrediendum efle ab oratione cum robore &

xit, ac inter cos effe filium melioris ingenii -

fortitudine ad laborandum.

ad (tudia nati, aílignavit eidem quingenra

fcuta annua, & ufumfru&ctum unius e fuis

XXIX, Eadem S. fcriptura teftatur , Pä-Gen. 48:-'

beneficiis , ut in collegio aleretur, pollicitus-

triarcham Jofephum fratres füos duriufculev. 25.

infuper ei plura

præftiturum , fi íe habilem

quidem allocutum effe, juffiffe tamen inter--

ea, oeconomum faccos ipforum frumento &

- ad ea faceret.

Dignitas.

pecuniis impleri ; 1ta facere folet & Deus;dum

durius quidem in meditatione per ariditatem

Drexel.

XX. Diogenes Oratores terhomines vo-

fuos filios habet, fed tamen interea mentem

l.Rhet. cabat, quia, (icut eum

, qui nec facundus,

cceleftibus donis replet.

cel, c. 2,

JO

[I

nec humanus , nec doctus eft , hominem

ä

effe negamus ; ita is , qui defertus ,. affabi-

. XXX. S, Therefia dixit, neminem quax;-ïn itiner,

tumvis perditum meditationis exercitium , fiBerf. c.16,

lis & doQus eí(t, terhomo merito

cari

[

poteft YO

a Deo ad id excitetur, negligere debere, eo

quod ipfa omnium virtutum comparandarum

EKxod. 34. XXIl. Meyfes ex divino colloqui in mon-

principium , & omnium chriftianorum vita

VX 290

te, cum tanta claritate & vultus füi

*

fplén«

in ea fit fita.

LlIlI

$. Xv.

Blübliotbecee .Manuakis Concionatorte

654.

$. XV.

AXIOMA T A.

AUTHORES.

I.

ui nefcit orare , adeat mare.

I. Alphonfüs Rodriquez p. 1. tr. $

Vr nicbt betben kan, aufs bobe Meer [oll

IT.

acobus Alvarez to. 3.

f

. llI. 'Eufebius Nierembergius de adoratione

i

gabn.

II. Qui nefcit tribulari , nefcit precari.

in fpiritu & veritate.

f

INotb lehret betben.

IV. Theopbilus Bernardinus l. 6. toto.

[i

V. Joannes Bufzus in Viridario V. Oratio.

qt

HL JVon clamor , [éd amorv clangit m aure

Dei.

.

lefti.

VI. Hieremias Drexelius in Rhetorica cos-

!

Go giebt nicbt. Acbtung aufs Gefchrey

q?

, fondern

Item in rofis Marianis part. r. c. 9. .

l

aufs Ey.

VII. Bernardinus Rofignolius l.4. de difcipl.

IV. Carius eft multo precibus quodcunque para-

a c. 1. usque ad 23.

. àur.

Vlit. Nicolaus Lancizius opufc. 6. 7. & r1.

rga pa-

Quam quod epes , €$ quod copia la

IX. Ignatius Balfamon tract. de modo re-

2

ä

vant.

&e orandi.

|

. Multo con[lat , quod precibus , e

mptum,

X. Ludovicus Granatenfis de oratione &

VWoblfeiler 1fü kaufen , damn bitten.

meditatione lib. tres;

x

(

. N. Preces. Principun armate. funt: Cogit vo-

"X. Petrus Sanchez in regno Dei pag. 7.

C

gaundo , qui rogat potentior,

(

Herren bitten. ife - gebotben.

"

j X;li. Ffadcifcus Arras to. 2. tf: guiion

- XIII. Jofephus M

L

f

VI. Rete novit oivere , qui rette novit orare. |

4

;m(ï" bibliotheca : mora

Recbt gebetbet ifü vecbt gelebt..

trad. $9.

,,,,,

E

ä$æ4*4**4&

d dedodededeteledebotebe dedebodedetededebetelededeie deledededel

ï

f

TITULUS CVl

äï

ORBIS.

—

BOo*WU0 O ESMXISUAM-

ii S. David Propbeta ,

'fäüm in D[almo oFfavo opera Dei confideravit , -mgrz"täy

exclamarit : . Domine ,

Dominus nofler , quam admirabile e[] nomen tuum in

univer[a terra! Ea tamen eff. bominum ,

non. laudanda fane confuetudo , ut ,

ue communia [unt , €? quotidie oculis objiciuntur ,

minus plerumque e[limare ,. &

ivis bomini Dei velut . Condi-

ä

admirari foleant. — Quare c

um tantopere nece[]aria fUb cu

.

joris &? [upremi Finis cog

mitio & «c[lhmatio ( ex bis em

m ipfe amor , in quo confi-

, Q&on modicum ad diciam Dei

. f perfectio bominis ,

oriri folet ) merito [perari potef!

aflinationem. ingenerandam. proficuum fore, fi ea pr

&UU ,

que rarius in orbe oc-

& in admirctionem. bomines. plerumgüe . rapiunt ,

breviter veferantur ; . baec

tDrrint ,

enim fi ad. Deun . eefHimandum. non. [ufficiant ,

merito de talibus perjonis fequentia. Sa-.

verba promunciari poljumt .

Fanmi autem [ünt ommes bomiues, im qui-

lomonis Sap. 1

itello-

bus. non. [ubef] fci

entia. Dei , & de bis, que vvidentur. bona , tion. potuerunt i

neque. intendentes. operibus. agnoverumt ,

quis effet artifex.

Unude

gere eum , qui eji

paulo poff fubdit :

"

u

r

ortm fi [pecie. dele&tati , deos putaverunt , [ciant , quanto bis

Jpeciofor eff , [peci

4

ei enim Generator baec omnia con[htui. . 7dut [f

Dominator eorum

intelligant ab iis , quoniam qui bec fecit ,

«irtutem €?. opera. eorum mirati funt.;

fortior efl ii

$, a magnitudine enim p

eciei & .creature cogno[cibiliter poterit. creator

j

borum "videri.

ualis quidem conjetura & illatio fpecialiter ex bis , qua in orbe

admiranda occurrunt , relatis merito [perari poteff.

INon ignoro equidem , plures bac

de re auibores eruditos commentarios reliquifje , uti Simonem. Majolum in. caniculari-

pus diebus , $.. Sfoannem. Nierenbergium ,

& ls; verum quia bi libri grandiores

aut per legere le&hori lubeat ,

ideo potiora , que libris

fant , quam ut emere eosdem ,

dllis admiranda enarrantur ,. p

lacuit im breve compendium redatla proponere , ut vel

ipla brevitate le&or. alliciatur

ad materiam banc nmo fine [peciali fru&u ,. gufiuque ,

ut [pero , perlegendum.

6. T

Tüuuus CV1H. Orbis.

65$

5.

I

D

conveniebant ad cibum $ tüm inaeiflri inter-

DE MORIB

US GENTIUM.

rogabant, quid frugi ab ortu ad illu

d cempus

effeciffent? Qui nihil haberent, q

uod offera

[ ægyptii ventum mortuorum eximunt,

rent, impranfi foras ad opus tundebantur.

ls

ut omnium peccatorum caufam, one-

XIII. Inde feftum agunt diem,

fi a Rege ca«

ra capitibus ferre virorum eft, humeris fcemi-

pilli abluuntur:

narum, fceminz ftanres urinam egerunt, viri

Exípectatam mortem pro de-

decore vitz: habent, nec ullus corporibus hoe

lo

fedentes. Suillum pecus adeo deteftantur, uc

nos redditur,quem fene&us folvit. Filii fenió

o

fubulcis omnia templa inrerdicta 6int, Etfi

conícítos patres interficiunt, & eorum carni«

quis porcum attigerit, cum omnibus indu-

bus vefcuntur, nullam animantem occidunt.

mentis in flumine abluetur.

Decedente ali-

XIV. Lacedzmonii

furandi ufüm impune

pl

quo muliebris familia caput ac vultum fibi

concedebant, quod furandi fol

luto deformat, excurrit deinde, & per urbem

ertia acueret

animos adolefcentium; & infidi

arum aítus, &

,

plangit, viri nudatis pectorribus fe converbe-

vigilandi tolerantiam, & o

rant. Apud eos Amafis Regis edicto unus-

brependi celerita-

b

tem; atque adeo pro bello aptos redderet,

quisque cogebatur fingulis annis deftinato

Solebant liberorum füorum indolem publice

magillratui indicare, quo fe artifico alat,

experiri, verberibus admotis, illosque horta-

omittentibus poena capitis erat decreta.

Il. Apud Arabesconfanguinei omni habent

ri, ut flagellorum ictus fortiter petierrent, &

^

vulnera preberent vulneribus.

Quoscanque

communia, maximus' tamen, ztate precedit

ple&ebant, no&u puniebant.

- Quilibet Patri

cateros. Una omnibus uxor, ad quam ingref.

in fuo artificio füccedebat.

Ante bellum amo-

j

furus baculum (quem femper portant) ante

ri facrificabant, quod is unus victori

am pa.

fores deponit ne alius ingrediatur.

riat; aut mufis , ut facinora in b

ello patrata

Ii1. Atfyrii egrotos in viis proponebant, &

predicarent.

exquirebant a prztereuntibus, fcirdate reme-

XV. Apud Perías Regi ebrietas femel in an-

dium.

no permittitur. Homines amant adunco na«

IV. Apud Babylonios ubi virgines fade

Ío , quod ejusmodi fuiffe Cyrum Kegem pro-

funt nubiles, omnes in unum locum congre-

dantannales. Miniftranti f(amulo

gantur, & circumfiftenti virorum frequentiz

ne fpuere, nec loqui licet.

nec hifcerg,-

a Przcone figillatim fecundum ordinem for-

a

mz venduntur.

.

XVI. Phigalli vino odeo gaudent, ut non

alibi, quam in cauponis habitent, hofpitibus

'N. Ba&triani fenio vel morbo confettos ca-

domos elocantes cum uxoribus.

nibus devorandos objiciunt, ad hoc de indáe

XVII. Sabzi corpora defunctorum non plu-

ftria enutritis, quos fepulchrales vocant.

ris faciunt, quam ftercora, hinc ipfos etiam

if

'VI. Carmani percuffa faciei vena perfluen-

Reges in fterquilina abjiciunt.

tem inde fanguinem vino permifcent, propi-

XVIII. In Monomota

/

pe& regno & aula, fi

nantque, amicitiz finem ftatuentes, fangui-

Rex bibit, tuífic, fternu

tat;

qui ad(ünt, ingenti

nem guítaffe mutuum: Nemini apud eos li-

clamore pioferunt verba

cebat uxorem ducere, nifi

» quibus ipfi bene

j

prius caput occifi

precantur, idem przíftanr, qui foris funt, au«

hoftis ad Regem detuliffet.

ditis prioribus fequuntur reliqui in tota civi-

. VH. Cafpii parentes inclufos famz necant,

tate, Memo ad hunc Regem accedere au«

cum annum 7o. &tatis exceflerunt.

det, nifi calceis detra&tis.

u

VIIL. Catti Germaniz populi virgines nu-

KIX. Scoti ztate S. Hieronymi vefceban-

biles in publicum producunt,' & accurrente

tur humanis carnibus,& licet per fylvas inve-

,

juvenum multitudine dant optionem eligen-

nirent armentorum & porcorum greges, ta-

di virum, quem veliat.

men paftorum nates & foeminarum

papillas

IX. Apud Creftones populos finguli plures

abfcindere folebant,

& has folas pro deliciis

habent uxores, cum autem vir moritur, ori-

arbitrari.

"

tür certamen inter illas, quz ardentius ama-

XX. Tibareni populi Scythiz in Afía, quos

,

rit viventem? in quo quz vicerit, ad mortui

amant, fenio confectos füfpendunt in patibu-

j

tumulum exornata ducitur, & a propinquis

lis. Si quando mulieres peperint, viri velut

mactata cum viro humatur.

.

F

ggritudine fimulata in le&tulis decumbunt,ut

X. Galli antiqui liberos ad confp

e&um

puerperz, his jacentibus miniftrant uxores,

füum prius venire non patiebantur, quam

XXI. Tonemphorz canem habent pro Ree

er «tatem adoleviffent, & militaribus peri-

je motu etus imperia augureantes.

,

*

culis fubeundis effent idonei.

XXIL . Zithiopes Reges fuos ita honorant,

/

XI. Nullam absque philofopho faciebant

ut fi eorum aliquis unoculus fit aut alio

facrificium ; quia ceufebant per divinz natu-

membro careat , turpe judicent, fi non om-

j

r conícios facra fieri oportere, tanquam diis

nes confanguinei & domeflici eodem ca-

propinquiores; horum interceffione bona a

j

reant, fed & iniquum putent Rege mortuo

diis judicabant petenda ,

quorum confilio in

fupervivere.

]

pace & bello uterentur.

XXIII.Egyptiorum Regi nullus famulus aut

Xil. Gymnofophi(tz nudi degebant in fyl.

alia res fecundum voluntatem conceditur,

vis, ab ortu ad occafüm perftabant intuentes

imo ipfe fe felicem judicat ex eo; quod non fe.

folem immobilibus oculis ; ferventibus are-

cundum voluntatem fuam fed fecundum fo-

nis toto die alternis pedibus infiftebant. Apud

lam legem vivere poffit. Unde preícribi ut ipfi,

eos omnes adoleícentes ex diveríis locis

quomodo ire, ftare, Javare, cum uxore coha-

R. P. Lobn. Bibi, Man. Tàm. 11.

L11l12a3

bitare, ,

V!)"z'bäisïbecæ Mannualis Concionatri

66

fiepe unicornes, aut tricones reperiuntut, foe

bitare,quid & quantum comedere debeat &c.

Hoc modo inire conciliant (ibi animos fübdi-

lidisque ungulis. Apud Mifios omnino carent

cornibus ; /Elianus fcribir, Erithraos boves

torum, ut hi eo mortuo 72. diebus nullas nu-

ptias peragant,& in civitate quotidie 200. vel

cornua mobilia habere, ut auriculas , Majo-

lus ibid.

3c0. difcurrant,lu&tum teftantes, & Regis lau-

des cantantes.

XXVIII. Plinius dicit, in Canariis Infulis ca»

nes effe mire magnitudinis, & in regno The-

XXIV. Troglodyte inter fe acriter certan-

tes, fi anus edveniat, pacem precipiens, mox

beto afini maguitudine adveríus feras omnes

dimicare. linde Incola eos domi familiarius

obediunt. Pro grandi piaculo habent, fi quis

alitos fübire jugum, & trahas vehere docent,

vivere cupiat, qui in vita nihil przftare po-

teít, & nonnifi aliis oneri eft ; Et pariter judi-

cujusmodi boves trahere folent. Imo ZElianus

l. 4. c. 18. docet, eos contra leonem pugnare;

cant malum, (i quis talem hominem pauen-

ter videat, nec omnino occidat.

& (i leo victus fuerit, tam mordaciter eum re-

L]

li.

tinere,ut,ediamfi enfe eorum crura abfcindan-

IDE QUADRUPEDIBUS.

tüur, non tamen eum dimittant, nifi tandem

moriantur. Garamantum Regum canes du«

In his plüra occurrunt admiratione digniffi-

ma, quarum aliqua placet deguftare.

centi ab exilio reduxere przliantes contra ree

fiftentes. Rhodienfium militum canes ita edu-

XXV. in Suecia Sylve(tres afini funt tan-

cati fuerunt, ut, cum noCtu vagarentur, Tur-

t& proceritatis, ut füummo dorío equent men-

cás a Chriftianis folo odore ita difcreverint,

füram hominis porre&i in brachia elata. In

ut illos latratibus & morfibus impeterent, his

Scythia cornibus praditi nafcuntur. Terra In-

blandirentur.

Alii in conflictum hoftium fe

dica gignit afinos cornutos , e quorum corni-

immifcuerunt,eosque morfibus graviter lefe-

bus (i fiant pocula, venenum nihil nocet. Eft

autem his a(inis peculiares forma, nam uni-

runt,quin & captivos Indos commendatos tan-

ta folertia affervarunt, ut, fi qui aufugiffent,

cornis e(t, folipes, eft praterea fylveftris, ve-

eos etiam multitudini admiítos internofce-

lox, audax, pugnax , equi magnitudine , pur-

rent & retraherent ; quod fi vero noctu aufue

pureo capite, reliquo tamen corpore albus,

nigris oculis,& uno cornu in fronte praeditus,

giffent, tamet(i jam ad multa miiliaria dilapfos

nutu. dominorum odore infequentes invene-

cujus fuperior pars punicea, inferior alba me-

dia nigra eft. [n urbe Memphi funt gradarii

runs, dentibusque abreptos dextera fortiffime

retenta ad reditum compulerunt, reludtantes

a(ini, tam apti ad equitandum, ac optimi equi.

Maurifii afini tam celeriter currunt, ut volare

difcerpferunt , unde in catalogum militum

videantur, fefIi tamen adeo immobiles fiunt;

conícripti, duplicique ftipendio funt donati.

Quidam ita erat affüefactus, ut lumen in men-

ut prz pedum dolore lacrimentür, oporteat-

que eos equis alligari , ut trahantur potius,

fa (tabili veftigio prioribus pedibus tenuerit,

donec epule perdurarent. Canes cecorum

quam incedant. Ita Majolus coll.7. Saphronius

narrat,quosdam Anachoretas habuiffe aGnum,

Romz loco ligati, Dominos ad omnes eccle-

fias, ad omnes Principum civiumque domos,

quem illi fternentes miferunt ad hortum cum

his verbis: Vade in hortum & affer olera,qui-

eleemofynz petendz gratia ducunt, norunt

enim, quo veniendum fit, ibique fubfiftunt.

bus auditis ille mox ad hortum folus perrexit,

:

ibique capite januam pulfavit,oneratusque do-

Majolus ibid.

Ly'bicaä'ad equorum magnitu-

mum reverfus eft. Albertus M. tradit,fe exper-

XXIX.Caprz

tum effe,(i ex ea parte corii afinini,qua ille one-

dinem accedunt , cornua pectori appenía ha-

bent. Aliz enim in cruribus cornua gerunt;

ra portavit, fiant calcei, nunquam eos confu-

mi, etiamf(i fcabris lapidibus iter peragatur.

alix fex menfibus non bibunr,fed tantum mare

intuentur hiantes,aurasque excipiunc, Plinius

XXVI. Apud Saxones mons Regius eít, in

fcribitl.8.c.5 0. cum dug caprz in ponte tenui,

quo reperiuntur bifontes ($5üfftl) intra quo-

rum cornua tres viri federe pofTunt, in cujus

qui utramque non caperet , fibi occurriffent,

earum alteram fe proftraviffe fuper pontem;

pelle 15. viri cubare queunt ; cornibus equum

cum feffore in altum ja&tant; lingua vero ho-

ut altera füper ipfam tranfiret.

j

L

. XXX. Cervi Aqui

lonares aliqui fünt, quibus

minem ad fe trahunt. Majol. coll.7.

XXXII. Boves in [ndia reperiuntur exigui

triplex cornu eft; quorum unum ad r5 ramos

quidem, fed preter oneris ferendi induftriam,

propagatur,collo crinito equorum more,pedie

bus fiffis. In novo orbe in regione Chicorae

etiam füb froeno currere , & equitare dociles

riorum adeo cicures fünt, ut educantur & re-

equorum gradariorum more. Zlianus fcribit,

apud Indos effe boves hircis non majores, qui

ducantur ad pafcua gregatim, ficut apud nos

Prolomzus fecundus cervi

conjugati velociffime curfum conficiunt, per-

capre & oves.

hinnulum munere accepit , qui lipguz Grg-

indeac Getici equi. Alii reperiuntur, quorum

ce innutritus fic ad eum fermonem aíTuefa-

cornua usque ad caudam fe porrigunt.

Alii

&us eft,utloquentes intelligeret. Majol. l.c. ex

cornua in humeris habentes, alii gibbo(i funt

ad onera ferenda , & quandoque clephantis

Ziano. Olao tefte, jugum ferunt, & bini cur-

rum trahunt per ampliffimas nives & glacies.

majores. In India orientali, ia provincia Man-

gi, boves reperiuntur fylveíteres criniti pro-

XXXI. Crocodilus quidam repertus eft 26.

cubitorum longus;alii capita tam ingentia ha-

xiore juba, quz ad pedes usque protenditur;

cauda quoque eft illis, quam equis elegantior.

buerunt, ut hiatu vaccam corhode glutiiffent,

XXXIL. Elephas arandi, vehendi & pugnan-

Cornua vero tam magna, ut non tantum ex-

di artem addiícit, lapides ad certum ícopum

tendant fe ab occipite usque ad caudam , fed

jacit,

& optime natare diícit, uti & fcribere &

etiam incolz pro amphoris utantur.' lln India

intel-

lï;ituïus CV Ill W Orbis.

657

intelligere füo modo. ImotïQuandoque etiam

tem exeräi"cum fibi obviare, nàm ere&to cor«

funambuli officium exercere,uti Neronis tem-

pore fteterant. ZElianus fcribit; quandam ita

pore contingit. Tempore Germanici fex Ele-

inftructam fuiffe;ut auriga fungeretur officio.

phantes marss virili veftitu induti, & totidem

Marcus Polus narrat, fe vidiffe apud Tartaros

fceminz muliebri ftola ornatz decore epulis

uríos pregrandes albos , ac 20. ulnis longio-

accubuerunt, ac in men(íam promufícides tan-

res. Alb. M. addit, obíervari, hos albos urfos

quam manus porrexerunt, & füumma modeftia

aquis mergi incolumes,ac in imo maris piíces

epulati fünt.. Quandoque excreícunt in alti-

venari. Saxo Gramimaticus memorat, in agro

tudinem 15y. pedum. Majolus l. c.

Suecico urfüm virginem rapuiffe ,. & in fpe-

XXXlil. In Sarmatia fünt equi, qui per

cum, quz-inviis paludibus perplexa ramoe

centena millia, & 5o. paffuum continuo curíu

rum ferie tegebatur, omnibus incognitum lo-

currunt. Ín Arabia diem & noGem integrum

cum protraxifle, reddidiffe preegnantem, pe«

affiduo curfü currunt. | Probo Imperatori

periffe puérurm; cui nomen ulno füit, qui per-

equus fuit, qui 1o0. milliaria fingulis diebus

infignis in flruendis fraudibus fuit.. Diu virgo

currere poffer, & decem diebus períeverare.

in eo loco delituit, urfi przda vi&titans,ac tan»

dem caíu a vicinis

fi

Czíar equum habebat, qui.anteriores pedes

humanos habebat, nec alium dorío accepit.

eadem uríus, mater & proles.

pecus inventa eft, ö»c:in'

Franc. Alv. memorat Pretoianni Principi ex

XXXVIHI. In Cyrenaica Regione fünt mures

4Eoypto miffos 30. equos elephantorum ma-

erinateorum genere, pungentibüs pilis, ZElia-

gnitudine. In Balaxia urbe Per(idis adeo vali-

nus ait; alios lepornm (fimilitudinem eerere.

dis lunct unguibus, ut foleis ferreis nunquam

Olaus tradit, muxes in faccaro alitos effectos

egeant. In Corfica Infula funt equi ovibus

- albos, poftea vero, quando ceffavit faccari ali-

paulo majotes. Bucephalus Alex.M. 16.talen-

monia,priftinam nigredinem repetiilTe. Arifto-

tis emptus eft. Scytharum Rex equam habuit

teles reflaturymures eredtos ire,quafi bipedes,

generofam, ad quam admiflus pullus ejus , ut

eo quod poftrema crura przlonga , anteriora

ex illo reciperet,recuíavit. Poflea vero velata

brevia habeant. Alb. M.ait, inIndia effe mu«

matre admiffus , at vidit & agnovit matrem,

res magnitudine vulpibus pares. Amjyntas

aufugit,& fe precipitem dedit ; (ed & ipfa ma-

fcribit, in Cafpiis montibus murium maxi-

ter ob inceftum exhorruit. Ariftoteles fcribit,

mam effe multitudinem, eosque intrepide fiu-

in Syria ex agreítibus equis unum armento

vios przcipites tranare; caudas enim inter f&

praeffe , nec pati, ut juniores foeminas con-

mordicus tenentes transmitcunt flumina.

Ícendant, fed corrigere, & tam diu delinquen-

XXXVIIL . Cameli dicuntur in r5: usque

tem infectari, donec arreptum in terram fle-

diem perferre (itim. Intra unum diem 100000,

xum ore exícindens pudenda caítraverit.

paffuum abíolvere poffunt ambulando. Leo-

XXXIV. JElianas fcribit, Maurifios Leo-

nius fcribit, eos doceri choreas ducere hoc

nes uno eodemque tecto cum pueris-ali; ex

modo. Includitur junior Camelus in loco; ubi

eodem fonte cum hominibus bibere, & (i do-

pavimentur przcalidum fit, ut urgente calo-.

ium alicujus ingrediantur, ut canes foras

re;alternatim pedes attollere cógatur, interea

propelli ; imo folis verbis a mulieribus abigi,

femper ad fores tympanum a Du&ore pulfa-

maxime fimilibus: Non te pudet , quod cum

tur,unde fit, ut habitu contracto, quoties dein

fis animalium Rex, ad hoc tuguriolum diver-

tympanum pulíatur, fimiles faltus peragat.

tas, & quemdecebat animalia venerari, mife-

| XXXIX. Jofephus Anchieta fcribit, in Brafi-

ricordiam muliebrem canum more exquirere?

lia animal compertum effe Echino perfimile,

Idem me:norat in exercita Jubz Mauri ado-

cujus fetz przlonge ac perdure fünt, colore

leícentem venando leonem levi ictu percut

pallido, fed aculeatz, fumma cufpide nigrz;

fiffe, poft annum vero in reditu exercitus per

quz cufpis etiam ab animanris divulía cute, fi

eadem loca exercitum penetraffe , neminem

alicui rei admoveatur, fponte eam penetrat,

prorfus Ilzdentem, nifi illum adolefcentem,

nemine urgente, ita unica noCte craffiffimum

quem difcerpfit, nullo valente auxiliü auferre.

coxium perinde ac acus perforarit, unde mue

XXXV. [uxta urbem Belfa orientalis In-

lieribus ad aures perforandas in ufuü eft,

diz vulpes reperitur, quz toto ore ac collo,

XL. Aloyfius Almeida narrat in regno Gote

atque anterioribus pedibus vulpes eft, pofte-

to extare filvam,in qua reperiatur animal ca-

riores pedes vero anferinos habet, hzc mitri-

nis magnitudine, auribus brevibus, aureo co«

tur in mare fune collo alligato, venator ore

lore, premolli villos hoc cum fenuerit, fpon-

pifces, captosaue in cymbam litusve ad Do-

te rnare ingtedi, & paulatim in pifcem mutari;

minum , cui fervit, defert. In Cafpia vulpes

Id compertum ex eo, quod aliquando captus

ingrediuntur civitatem, & adulantur homini-

fit ejusmodi piícis, cujus una pársadhuc má-

bus in zdibus, ut canes. Apud Tartaros ni-

neébat quadrupedis, altera fquammis & pinnis.

gt2 , in Borealibus regionibus albz , & rufz

formata apparebat.

cum cruce in dorfo reperiuntur. IHfidorus fcri-

XLI. In Lybiaanimal eft,cui nomen Nume-

bit, ex equa aliquando vulpem natam.

rus ; hoc venatu vivit & predam femperin un-

XXXVI. In Prafiis Indis (imiz habent co-

décim partes dividic, decem comedens, undes

mam ac barbam , caudamque leoninz fimi-

cimam relinquens. Hermes Trifinegiftus nar-

lem, capite & extrema cauda flavz fünt, reli-

rat in /Egyptoó quadrupedem fuiffe duodecies.

quo corpore albz , accedunt ad fuburbium

paribus omnino intervallis emittentem uri-

Latagex urbis, & oryzam codam a Rege

nam,unde obfervatum horologii vicem animal

abjectam quotidie accipiunt, "Tanta autem

przfetuliffejiideoque per horas duodecim tune

diem dividi cce

us.

eit earum ?opia, ut Alex. M putave?iy, ingeg-

piffe, conjicit Trimegift

3

5.11;

653

dlibliotbece Manualis Concionatorice

1

. HlI.

—

eft, in qua ejusmodi cornutz aves ova füa iá

DE AVIBUS.

terra recondunt, & inde opportuno tempore

XLII. Tiberio Principe corvus futorís ita

ulli prodeunt.

fermoni afuefactus erat , ut omni. matutino

LIV. in ipfa Africe Ora avicula eft (Mono*

- tempore evolans in roítra in forum , verfus

cadiata, feu paradifiaca ab incolis nominata,

Tiberium, deinde Germanicum & Drufum

quod ipfam in paradifo folius Dei proprio nae

Czíares nominatim, mox tranfeuntem po-

íci crederent) corporis magnitudine, & pene

aR ey at

pulum Rom. falutaret, poítea ad tabernam

forma Coturnici fimilis, pennarum ambitu

1

difcolere, fed venuíto admodum ac decoro

remearet. Majol. coll. 6.

XLIIl. Cxlius Rhodiginus narrat, Cardina-

exornata, pedes nullos habens; pennz ejus;

lem Afcanium pfittacum habuiffe, qui per-

quz alas & caudam conftituüunt, in orbem ex-

petua ferie recitaverit fymbolum fidei latino

tenduntur ; immobiles plane velut radii rotz

infixi fponte fuftinentur,neque unquam in tere

idiomate, nullo penitus errore admiffo.

XLIV. Anthus avis fi herbis pafcatur, &

ris videtur. Maículi tergum ex parte depref-

fum & inflexum eft;adeo ut (inum quendam &

€qui adveniant, ipfa avolat fugiens, fed ipfo-

sum hinnitum apertiffime imitatur,atque inju-

foveam efformet, in quam fcemina (quz ven-

trem cavum habet) ova deponit, & excludit;

riam accepti pabuli quafi derifione ulcifcitur.

XLV. Taurus avis in Arelatenfi agro boum

ex dorío maris duo nigra fila cornuum more

extenía, & fütorio filo fimilia procedunt , ut

mugitum aperte imitari dicitur, uti & alia,cui

nomen afina, afinorum rugitum voce fua imi-

foemina mari firmius alligetur, Cibus eis foli-

tatur.

dior nullus, hinc mane nihil reperitur, fed to-

XLVI. In Traprobana infuüla ita edocen-

tus venter pinguedine tantum repletus con-

tur aves , ut pueros in aera evehant , incolu-

fpicitur. lta Majolus, qui ait; fe talem avem

bis vidiffe, & in manibus habuifle. Addit in-

mesque in terram deftituant. ln eodem mari

nautz avibus pro Magnete ad orbis partes in-

fuper, fi foemina dormire velit, a mare exci-

i dorfo, & viciífim hunc a fcemina.

dicandas utuntur. In Norvegia autem horo-

logia vicem füpplent, cum totis tribus men-

: LV. Caprimulgus avis caprarum ubera fu-

git, & in füummam earum perniciem; Inde enim

fibus fol femper videatur , neque crepufcula

dignoíci poffint ; Cornices enim interdiu con-

vel exczcatur capra, vel certe debilitatur.

- LVI. Vefpertiliones (uti & vultures) non

ticefícunt, deinde canentes afuetos (olis oc-

cafus indicant.

procreant ova, fed omnes fünt foeminz, ven-

t Heracleotico o&iö

toque praegnantur, & pullos procreant , qui

XLVIL. In ipfo Zgy

hirundines evaganti Nilo continuatione , ni-

ftatim a partu fünt volatiles: uberibus & la-

dorum molem inexpugnabilem opponunt ita-

&e eos nutriunt, & ample&tendo deferunt. In

dii fere unius fpatio, quod humano opere per-

infula Meffana fünt aquilis majores, & in ci-

bum fuavem homini parantur.

fici non poffet, atque ita omnem humanam

Regum potentiam fuperant.

*

LV1l. Regulus feu Trochilus, fi pennis nu-

XLVIIL. In criental

1

India ar

bores funt fu-

datus veru infigatur parvo, fe ip(um in igne

e

rripas maris,de quibus aves procreantur ro-

rotat,& affat,uti Alb.M. fe expertum teftatur.

j

ris infixis,arboribus dependentes; tempore

LVIII. Nifüs avis rapax raptam vefpere

vero maturitatis ex arboribus decidunt, ac per

aviculam intra pedum articulos nocte tota

incrementa proficientes,ficut ceterz aves vo-

retinet illzfam , ut frigefcentes articuli cale-

lare incipiunt ; veruntamen nifi decidentes

fiant, mane autem accepti beneficii memor

cito aquas invenerint, vivere non poffunt,

eam dimittit, Alb. M.

LIX. In Brafilia avis quzedam eft non minor

q

uoniam in aquis eft nutrimentum earum.

XLIX. In India orientali dicuntur arbores

corvo, cujus alge fimul repercuffz tantum

fragorem emittunt, ut multarum arborum

effe, cujus folia etiam a trunco feparata ani-

mata fint, & moveantur, fed non ultra octa-

cafum imitentur. Apud Corpius avis eft, quz

vum diem ob defectum alimenti. Olaus quo-

fapine volat, exteníis cruribus, & collo fup-

que fcribit, ad Orchades infulas arborem effe,

pofitis , fimulque catelli vocem emittit.

LX.Apud Indosavis eft nomineMufcatulus,

cujus fru&us, fi in mare decidant, tempore

anates fiant, fenfimque crefcentibus alis evo-

magnitudine humanum pollicem non exce-

dens, roftrum mulierisacu majus non eft, pe-

. lent in filvas.

L. Philarchus fcribit puerum aquilam edu-

des quafi exigua fcriptoris linea,tota avis cum

eaffe, mutuoque adeo fe amaffe, ut, cum puer

nido ponderata 24. grana non exceflit, mirae

on

velocitatis eft, ad nidum accedentibus ftatim

zgrotaret , ipía affiduo affideret, ipfo n

edente, cibum non caperet, ipfo cremato , &

inliftit, atque oculos primum petit, ac fugit.

LXI. Digzcron avis eft perdicis ovo non ma-

ipfa in rogum involaret. In unico aquilz ni-

do compertz fünt reliquiz 300. anatum, 100.

jor, de cujus ftercore fi quis tantum, quanta

anferum leporum 40. & pifc:iumïinnumcra-

milii eft magnitvdo,fümat folutum in poculo,

bilium.

moritur ad vefperam, fed morte fuaviffima,

& lomno fimillima. Ipfius autem efus libera-

LI. In faltu Hircinie aves nafcuntur, qua-

rum pennz in tenebris fulgent, ut incolis pe-

tor eft doloris, & jucundiffimus edentibus,

unde Reges eam inter thefauros retinent.

regrinantibus viam moderentur.

LII. In urbe Quetinfu Magni Cam gallinz

LXII. JAElianus memorat, 'arentinum

mulierem ,. nomine Heraclidem , ciconiam

, naícuntur , quz pilis perinde ut feles noftra-

tes teguntur.

de alto lapfam & crure fra&o afflictam cu-

LIIL ZElianus narrat;in ZEthiopia Unicornes

raffe, & dimififfe, poft annum vero redeun-

aves reperiri. Inter Molucas Meffana, infula

tibus Ciconiie, cum ipfa íolem vernum

faret,

TifuJus CVHL: Orbis.

659

ftaret, ciconism quandam leniter demiffam,

mum aggereffus latera primum moríü vellicar,

lapidem quendam in finum ejus evomuiffe

neque prius przdam deferit, quam fune uter-

ac volaffe ,

qui lapis noctu rotam domum

ue in litus auc Navigium attrahatur. — Alius

illuftravit.

juxta infülam Cubam Cartilaginem tenuam

LXIlI. In Braffilia avis quedam eft ; quz

gerit capite marfupii modo , quam obviis pi-

nunquam nido exit, fed ad eam, velutad Re-

Ícibus jaQtat in caput, & (ic capram przedam

gem, aliz aves rapaces cibum deferunt. . Ibi-

ad Dominum adducit.

dem avicule quzxdam pafferibus fimiles ni-

LXXl. Faíten piícis eft, incujusore marina

dum 200 vel 300 fufficientem communi la-

aqua efficitur dulcisunde dulcedine tali alle-

bore zdificant, miraque arte contexünt, ve:

Gipiíces in os innatant , & ab eo deglutiuntur.

lut amplam domum, in qua quzvis fibi cellu-

LXXII. In Arotan infüla Zeila piícis eft,

Jam conficit, in quam ova deponat, & exclu-

quiaítu capi (e permittit, verum capiens mox

dat; (igrandioravis accefferit , tanto impetu

febriarripitür, nec definit morbus , donec pi-

i

erumpunt ornines fimul, ut iila defeffa aculea-

ícis dimittatur.

"

"- LXXIIIL Olaus tradit

tis morfibus recedere cogatur.

:

1

,ïfx/ Norvegia Oceaho

LXIV. Albertus M. memorat,i

nventos efffeï

marina quadam monftra effe ,. quibus (it hu-

anferes bicorporeos, folo dorfo connexos, &

mana facies fimul cum. monachorum cuculli

utrumque propriis pedibus gradiendo,alterum

quadam fimilitudine, horum aliquid fia pifca-

dorfío detuliffe alterna delatione, anfer aliquis.

toribus in cymbam trahatur, mox omnium,

in eadem domo 60 annis vixiffe dicitur.:

qui in navigio fünt, manus obftupefcere ; &

- LXV.InSiparum regionibus aves tam gran-

praterea ingentem reliquorum ejus formg

des fünt, ut quamvis magnam quadrupedem

piícium adnatantium fremitum edi , nec quie-

attollant...Marcus Polus narrat, avem, Ruch

Ícere, doneccaptivus pifcis dimittatur.

nomine,tam grandem effe, ut expanfis alis r6.

LXXIV. Anuno Domini 1043 capra in Ho-

paffusinlatum tendatur. Magno Cham allata

landiz lacu marina mulier fuit, eo e mari de-

eft penna ad 40. palmas longa, craffa ad ulnas

jecta , in Harlemum urbem delata vetliri fe

duas. linde hzc avis etiam elephantem ra-

paffa eft, & pane lactegue nutriri, didicit quo-

ptum ad terram allidit , & devorat.

que fila ducere , & obfequirebus multis mulie-

LXVI..In Balearibus in(ulis reperitur avis,

bri more, imo & Chrifto crucifixo genua fle-

Aurifrigium dicta,qus uno pede anferino,alte-

Gere, docilis ad omnia , qug mandaret Patro-

£o aquilino con(tat,rapto vivitex terra & mari,

na. Nunquam .tamen locuta eft, licetmultos

folo moríu bibit, omnem cibum aqua tingit, &

ibi annos vixerit. In baltico mari aono 153 r.

deinderoftro veluti manu ori applicat. :

captus eít vir marinus, qui Epiícopum infulis

LXVII..Solinus memorat in Bceotia perdi-

ornatum corporis habitu penitus exprimebart,

ces certas in aére metas habere, ultra quásnon

dono datus Sigismundo Polounie Kegiz trie

tranfeant. Odericus memorat, in Trapezunte

duo tantum vixit,

perdices congregatim homninem ductorem fe-

LXXV., JElianus memorat,piícem effe (Lu-

qui, cum ipío quieícere, cumipío progredi, &

nam vocant ) qui cum pinnas fuas molles &

fic inregiam duci, iterumque reduci, dimitfis;

lenes in. natando explicat, ad (imilitudinem

ifüm Regi neceffaria.

lunz femicirculum efficit.

Idem piíces luna

quz videbgntur, adt

$. VII

plena impletur, & hac deficiente deficit, imo

||

DE PISCIBUS.

LXVIII.

etiam arbores vel puteos, (i ipfi applicegur,

Craffus Romanus murenam ha-

crefcere, vel decrefcere fimili modo facit.

bebat, quz inauribus & gemmis diftin&tiomo-

LXXVI Circa Africe litora tanta copia

nili ornata appellantis Craffi vocem agnofce-

pifces volant , ut procul confpicientibus in-

^

bat, atque ad eum adnatabat, & fi quid ei por-

fula quedam videatur. .

rigebat, gaudio exiliens

prompte accipiebat,

LXXVIL Plinius memorat , Hippotamum

Majoll. coll..9.

equino dorfo,juba, & hinnitu, roftro refüpino,

. LXIX. Olaus mcmoïre:;', fe oculis fpe&taffe,

ungulis bifidis, aprinis dentibus, cauda tor«

pulíants quodam cytharam & canente, plu-

tuofa prezditum. M, Scauro allatum Romam

res delphines adnataífe, & ad horz interval-

eíffe. Hunc nimis (acturatum accto arundinum

lum immobiles aufcultaffe Plinius narrat, Au-

ftipitefe ipfam vulnerare, ac venam pró fluvio

gu(to.regnante delphinum quendam e Bajo.-

fangoinis relevare, & rurfüm plagam limo ob-

no Pateolos ia ludum literarium deportaffe,

ducere. li, qui novum orhem perluftrarunt,

quoties puer eum vocabat, & paftum przbe.

traduntin Aquilopari plaga. & maxime Fran-

bat, iterumque repottaífe, idque tam diu, do.

ciz litoribus innumeros efle xquos comper-

nec puer poft plures annos. morbo extin&tus

tos, qui aqua terraque . vitam agant.

eít, tum enim & ipfe non inveniens puerüm

LXXVIH. Pifcis parafitus, quz- Delphinus

in loco confüeto prz de(iderio expiravit.

cepit,devorat,itaque ex ejus tanquam ex men-

.LXX. Juxta Hifpaniole litora compertus

fa locuplete pinguefcit, eo nimirum Delphi-

eft pifciculus, non multo longior hominis ul-

nus tantopere delectatur, ur cum ipfo liben-

na, hunca parvulo domi marínis aquis opple-

ter prezdam dividat. /Elianus.

35

to vafe alunt incolz, fitque adeo cicur , ut pal»

LXXIX. Margaritifere conchze

fimul gre-;

pari gaudeat. Subinde vero certo tempore fu-

gatitmn,ut apes,natant,Regemque forma & ma-

niculis retis modo obvolvitur, & dcin prxlon-

gnitudine preftantem habent, quo tamen ca-

o fune alligatus perinde ac canis huc illuc va-

ptoloco fe non movent, fed facile capiuntur.

LXXX AlbertusM. narrat [e vidiffe pifcem,

ïat-?r ; &obviumquemque pifcem licet maxi-

fpatam

!

669

Bibliotbece Manualis Concionalorie

Spatam nomine, qui mucronem in capite

LXXXVI. Capito pifcis volens devorare

prelongum gerat , utrinque dentatum ferrz

pifcem , femper explorat, an adhuc vivat,

modo ad pedes quatuor porre&tum ; ut binis

feque moveat, nifi enim mortuum repercerit,

boum jugis non trahatur.-

non devorat.

LXXXVII. Plinius docet in Heraclea Pon-

LXXXI. Plinius ait, in fümma maria pifcem

aícendere, Lucernam nomine, cujus lingua

tica & Rhegio piíces defoffos nalci, & conti«

ignea per os exerta tranquillis noGibus lucet,

giffe aliquando , ut exiccata terra in filvas

autollite mari fefquipedanea fere cornua.. Sed

abierint, & his quoque humore deftitutis , in

& in iplo Norvegic mari ingentis magnitudi-

humido ut feras conttitiffe. Adjicit Ariftoteles,

nis pilces confpiciuntur, quorum oculi procul

in Paphlagonia pifces optimos inveniri defofa

ardentes ignes crediti fünt a pifcatoribus.

fos , *cum tamen nullz aquz (int propinquz,

LXXXH. Nautilus pifcis Concha unica

atque adeo a terra produci.

Olaus tradit ;

preditus, cumex ima maris (ede ad füommam

& Plinius , Menan pifcem zftate nigerrimum;

aquam effertur, invertit & mutat concham

hveme candidiffimum efle.

doríum verfus, ne haufta aqua demergatur,

LXXVIIIL. Seneca narrat delphinos quon-

ubi ad füummum zquoris pervenit, quieícen-

dam e mari concurriffe & cum agmine cro-

te mari concham fupremam vertit , ac quafi

codilorum ex Nilo venientium infigniter pu-

Ícapha utitur; brachiis enim duobus in utrum-

gnaffe, vitoresque evafiffe propterea, quod

que latus remigat, fed fi flet ventus, brachia

inferiorem carnem crocodilorum mollem ae

teneram fpinis fuis vulnerarint.

quibus prius, ut femis, utebatur , confti-

tuit gubernacula , cetera brachia leviora in

MUELXXXIX. Invenitur piícis quidam totus

rotundus (unde & orbis vocatur ) qui tous €

remigando exercens, inter quz eft membra-

na pertenuis, qua extenía pro velo utitur.

capite conítat, nuiloalio membro apparente.

-XC. Albertus M. narrat, Galatem piícem

Si inftet a belluis periculum , concham aqua

complet , & fimul ex pondere in imum fer-

foetus fuos in alvo vivere fentientem extra-

tur, donec füpernatandum fit.

here, &, fi quidem eos ad vitam maturos in-

LXXXIH. Olaüs memorat , maritimos

venerit, foris relinquere 5 fi autem non , eos

in matricem, ut foveantur, reponere.

quosdam pifces adeo ingentis molis effe , ut

inlitus abje&ti exefiscarnibus, & o(libus mun-

XCIl. Dies, marinus piícis unam tantum

datis fübeant vices amplie domus confectis

diem vivit, Ephemerus vero piícis vix tres

1

feneftris, & portis, cubiculis difpolitis, 11no

horas fupervivit.

7

/

" XClI. Abides, cum

fenuerit , mutata for-'.

ecam ftabulis pro brutis, qui tamen füb hoc

tecto dormiunt, perpetuo formniant, fe procel-

ma in terram migrat , atque terreftre fadtus

animal; terra vefcitur , & Aftoiz vocatur.

lis jaGtari, & nautragium iminere. Albertus M.

memorat, fe pifcem vidiffe, cajus oculorum

"XCIIL "Tortura piícis eft, qui Ícutum prze-

cavitas 20 hominum capax fuiflet. Addunralii

durum octo ac fzpe novem pedes patens, in

in (íiau Orotigna compertum piícem, cujus ca-

capite baftam, cornu, & galeam babet.

XCIV. 'efteus pifcis pertzíus duritiem

pitis amplitudo in altum fuerit pedes 15, lati-

tudinelonge majori , reliquo corpore ultra 30.

cutis tranfit ad aquas fluviatiles, ut rigore

dimiffo: mollior cutis , qua mollitie obtenta

Ejus pinnas fuiffe grandes, ut ingens dolium.

Alium item vifum, cujus caput erectum cum

iterum redit ad pelagus.

*

duabas anterioribus pinnis altitudinem ma-

XCV. Teftudines aquati

les' tam magnæ

lorum navium füperarit , licet reliqua mem-

quandoque fünt, ut cymbz ufum prgbeat

concha earum , imo quandoque domum una

bra füb aquis adhuc fuerint. S. Bafilius memo-

rat, fiepe cete inveniri montibus fimilia quo-

tegat. In regno certe indico Zapa quxedam

inventa eft, cujus tefta S. Antonii Pátavini

ad magnitudinem, & infularum vicem exhi-

:

bere, fifüpernatent. Orthagoras fcribit, cete

facellum dixit.

XCVI. Pifcatores in Anglia, Lucio pifci, ut

longitudine unius ftadii dimidii excrefcere ,

fervata latitudinis proportione. Olaus tradit,

emptori pinguedinem oflendant, vivo ven-

vifüm cete, cujus hiatus pateret ad pedes duo-

trem aperiunt, atque interiora abdomine re-

decim dentibus hinc inde difpofitis aprorum

ferta effe, oculata fide teflantur; quod fi non

vendatur excifus , refuitur filio venter, & in

aut elephantum perfimilibus, tam vaftis ocu-

lis, ut ambitus 20 homines fedentes caperet ,

vivario reponitur, ubi tincarum consadtu

circa oculos ac füpercilia pro pilis numera-

glqtinofa fanatur, vivusque perfeverat.

banrur cornua 250€2q; obdura,ut aliorum ani-

DE SERPENTIBUS.

malium.porrectaad 7. pedum longitudinem.

LXXXIV. Cancellus pifcis concharum ho-

XCVII. In Aquilonari plaga ferpens e(t,

fpes ex limo & terra nudus naícitur, tnox in-

ceui foli crifta precandida in capite patet ,

greditur conchas vacuas ; ubi creverit, in-

hanc reliquz ferpentes fpeciei ejusdem quafi

greditur ampliorem, & fic deinceps.-

ducem fequuntur.

LXXXV. Scaurus piícis cum in naffam in-

XCVIIH.

In Ta

brobana infüla ferpentis

ciderit, poftremam füi partem de naffa ejicit,

quoddam genus eft , quadrangulari ferme

reliqui vero, qui captinon funt, circumnatan-

orma, cui fünt 4 Capita, ea ordine, uc

tes eum moríu corripiunt, & foras focium

aliud feptentrionem , aliud meridiem , a-

.

perferunt; fj vero in caput exierit, foris alius

liud ortum ,

aliud — occafüm . refpiciat

3

caudam porrigit, quam ille apprehendens

quo íe unum gradiendo dirigit ; eo reli-

quum corpus fequitur nulla corporis con-

extrahitur.

E

vere

66t

k 1 ftulm CF IIL . Orl)zs

verfione ; multipedum enim animal eft, &

CVIH. Non longe a Nili ortu Sang

üïf' ugz

euique capiti füus oculus.

repertz fuünt cubitorum 7 longitudine ; &

XCIX. In Malabar ferpentes fünt ad 6 cu-

tinez alibi inventz 30 pedum.-

bitoslongi, absque pedibus, vifu horrendi, fed

CIX. In Ponto albe fünt apes , bisque in

mites; Íponte vero accedunt ad hominum

menfe mella faciunt. In ZEthiopia adeo cicures

fünt , ut inter hominum cubicula conficiant

confuetudinem ;. caputillis eft anguillis per(i-

mile , dorfüm vero profert vultum hom

füa examina.- In novo orbe omnes aculeo

variis d:ftin&ctum coloribus. -

qinis

carent, & mel album conficiunt.

C. Solinus memorat, in India tam magnos

CX. Solinus & Ifidorus (cribunt , Indiam

effc ferpentes, ut cervos, & tauros deglutiant.

alere formicas canibus maximis non mino-

Olaus ait, in Norvegia effe (erpentis genus in

res, quas aurum penitus egeítum cum fümma

circuli modum contorquens cor

pus , quod

pernicie attingentium cuftodire memorant.

$o cubitos longitudine excedir.

Plinius /Egyptiorum luporum magnitudinem

CI, Poffidonius (cribit, draconem in Macra

eis tribuit.

juxta Jordanem repertum, non minus jugero

CXI. In infulainFpaniola aranez funt tam

longum, altum vero adeo, ut equites duo binc

grandes , ut lufuriz pilg zquales (int.

inde pofiti fe mutuo confpicere non poffent ;

CXII. In India locuftz fuünt quaternorum

Íqammza ejus militare fcutum latitudine z-

cubitorum longitudinis, fermonibus & cruri-

quabanot, orís hiatus hominem admittere po-

bus ferrarü ufüm prebentes , cum inaruerint.

terat. idem narrat, prope Damafcum inven-

CXIII. Alphora primum vermis eft, poftea

tüm draconem, qui hominem equo feden-

in pifcem tran(it, rurfüs tabe aliqua confum-

tem devorarit, (eque vidiffe teftatur, fuiffeque

matur, is pifcis extra aquam fe recipi, & de-

longum pedes 240.

[

uxa ómni carne usque ad caput & oculos, i

- CiI. Crocodilus cumlíngua careat, in füb-

in aquam remittatur, corpus, quod fuerat ab-

fidium trochilum feu regulum avem vocat,

fümptum, carne ruríüm veftitur, velut renoe

hic enim in os involans, ipfüm primo os cro-

vatum;eftquelonge majus,quam antea fuerat.

codili, dein dentes, & randem fauces repurgat,

ita ut crocodilus dulcedine captus [omno pre-

DE ZDIFICIIS MEMORABILIBUS

matür. Nili incole crocodilos non aliter ac

ORBIS.

equos domant ineqitant, & maria trajiciunt.

CXIV. Templum Ephefiz Dianz 220 nnís

CIII. Albertus M. narrat, reperiri vermem

factum ab univería A(ia , in quo aliud quafi

ftelle figura, qui noctu u ftella laceat, nun-

miraculum erant columnz 127 a fingulis Re-

uam nifi in magnis imbribus proveniat , ac

gibus fa&z 60 pedum altitudine.

erenitatem adefle demonftret ; hujus tanrum

CXV. In Mexico tantz amplitud:nis tem-

efle rigorem, ut tactum ignem non aliter , ac

plum fuit, ut ;co domus in eo extrui porues

glácies extinguat,hujus etiam fanie contactum

rint; n ambitu turres 400 prealtas habebat,

corpus de colore in virorem mutatur.

ex iis 36 czlatz. Majolus coll. 3.

CIV. in Cypri zrariis fornacibus ex medio

CXVlL. In templo Jerofolymitano. erant

igni nafcitur, majoris mufez magnitudine vel-

2000 talenta pecunix. Unica trabs auri 3co0

ut pennatum quadrupes, appellatur Pyralis, a

mipas , & ultra pendebat.

Deferviebant ei

quibusdamPyrauf(ta,quamdiu eít in igne,vivit;

24000 facerdotes (alii 44000 numerant , &

cum egreditur, paulolongiore volatu moritur.

8cco levitarum). Porta tam robufta erat, ut

CV. InHifpaniola eftmufcarum genus,ma-

a 20 viris vix claudi poffet, & aperiri.

gnitudine fcarabao noftro (imile , quod cu-

CXVH. ApudRavcííam templum integrum

cuyo nominatur, quarum oculi velut lucerna

unico faxo tegitur.

In /Egypto totum tem-

lucent , unde hujus fulgore integra familia ,

plum cx faxo erat , putantque Zgyptii hanc

dum coenz accumbit, illuftratur ; imo ctiam

rimam omnium ecclefiarum fuiffe,

itinerantes (ibi re(tes ex ejusmodi mufcis fa-

CXVIIH. In india templum vifitur, cui ad

ciunt , quos fi collo a

ppendant, ad 4000 n

cuftodiam 4000 militum perpetuo aluntur.

füuum videntur.

lempium Urpíale tantg venuflatis erat, ut

CVI. Ganges luvius vermibus abundat,be-

pàvimentum , muri, columnz auro tectz,

ruleis nomine, & colore, hi bina habent hra-

ipfum quoque.tectum ex auro confectum

chia fenum cubitorum, quibus elephantos ad

fuerit, & infüper catena aurea totum tem-

oXlum ambierit.

potum ventitantes moidicus comprehenfos

in profundum trahunt.

CXIX. In Morimena Datiz templum Jovis

. CVII. Infndia vermís nafcitur 7 cubitis lon-

erat, in quo habitacula 30co facerdotum vi-

gus, qui unum dentem in fuperiori, alterum in

febantur, quorum fümmus cen

fum agnnuum

inferiori oris parre haber , quibus, quidquid

15 talentorum habebart.

comprehenderit, conterit, etiam boves inte-

CXX. Marcus Poius teftatur, fé cum magno

gtos. Pellisejus duorum digitorumcraífitiem

Imperatore Cham in Cambalienfi urbe habi-

habet ; dum capitur 30 viri hafta, enfe, & (u-

tafie, cujus zdes regix in ampliffimorum

dibus inftructi, hamo ferreo ovem appendunt,

murorum medio extructe füunt, ex auro te-

& attra&tum interficiunt , qui 30 diebus fu-

&um habent univerfüm, minio; lazurio,& exi-

fpenfus oleum in fübje&ta vaía ditlillat , quod

miis coloribus ornatum ; extant item ex au-

tantz eft efficaciz, ut, quidquid tangir, mox

ro columnz 24 ac: pinus arbor maxima aurQ

in cineres redigat. Unde Reges Indorum in

illigata, e qua undequaaue pendentramufcue

portis urbium aperiendis hoc oleo utuntur.

li gemmis vvarum modo referti.

Mmmm

CXXI.

R. P Lohn., Bibl, Man, dem, LL

662

Hübliethece Manyalis. Conciunatoria

rogaret quid de Roma fentiret ? . Refponde-

CXXI. Rex quidam Sinarum palatium inha-

bitat, non muris fultum , fed odo columnis

rit Hormisda, fe putare jam dimidium urbis

abfolutum propter zdificiorum fplendorem,

fáperimpofitum, quz ad pedes 70 affurgunt,

cum tamen nec dum intraffet illam.

quasque bini homines compleQeerentur, fünt-

CXXVIII. In Oxirinco urbe Thebaidis

que tales hz zdes, quz tanti Regis majefta-

tem deceant.

plura erant monafteria, quam domus ; 20006

. CXXIL Summus Rex Sinarum Regiam

virginum, & 10000 monachorum ibi repe-

habet, quz 79aulas continet , & tantz maje-

riebantur. S. Bernardus 160 monafteria xdifi-

cavit cum fex germanís fratribus.

ftatis eft, ut dies abfümatur tota in ipfis aulis;

.CXXIX. Ven. Beda narrat , in monafterio

cubiculisque perluftrandis ; Ex iis aulis 4 ma-

una inferne fuperneque to»

Bangor tantum effe numerum monachorum,

gis infignes funt,

ta zre, alia argento , tot

a auro & encaufto

ut, cum in feptem portiones cum prazpofitis

onibus p

retiofisque gemmis

fibi Rectoribus monafterium effe divifüm ,

alia, quarta uni

nulla harum portio minus, quam 3oo homi-

exornata & conte

&aeít, Septemplices muri

invicem valde remoti omnia zdificia cingunt,

nes haberet, qui omnes de labore manuum

vivere folebant.

4

vifitur ibi folum regium ex ebore, prorfusque

confe&tum eft gemmis pretiofiffimis, adeo ut

-.CXXX. Petrus Cavenfis Abbas, tribus mil-

libus monachorum una die veftitum mona-

noctu micet, & intenebriscorufcet, Rexnun-

fpe&tandum przbet, fed

chalem tribuit.

In unico monaflerio ex iis,

quam fole lucente fe

tuo faces acceníos

quibus S. Macarius przfidebat, 1400 reperie-

qui adftant miniftri

, perpe

In Grinefienfi monafterio in Gallia

pre manibus tenent.

Si adeatur colloquii ,

bantur.

90o monachi priori fzculo vixerunt, u &

àut audiendorum legatorum cauía, ingentem

ingr

editur ferpentem artificio fadtum in pa-

in Winbruno Britaniz $oo moniales,

CXXXlL.Sub Serapione monachorum 106ce

latin

a area locatum , cubiculi capacitatem

habentem, fex quoque neceflarios fecum in-

vivebant. In Nitrianon procul ab Alexandria

40coo paffuum, numerabantur ;joo monafte-

gredi jubet ,

in ferpentis pectore feneftella

ria omnia funt ; coo monachorum.

e(t vitro obdu&ta , ut lo

quentes ipfe quidem

non tamen ab iis videatur.

. CXXXII. [n urbe chinchem Sinarum pons

videat,

CXXIII. Regis Zipangu

palatium totum la-

extat longitudine 900 paffuum ex fàxis, quo-

minis aureis confe&tum eft,

uti omnia folaria.

rum minima amplitudo ad pedes 20, latitu-

.

do 5 fe extendebat.

Alius eft non procul.ab

Jave Majoris i

nfulg Regis pa

latium ampliffi-

ilud pluribus gradibus afcendi.

urbe Anchieo 1300 longus paffus. Alterius

mü eft, inquei

tanta eft laticudo & longitudo , ut vicus in-

tur,quoru

m fempe

r alteraureus eft,argenteus

didem etiam inlarninis, quibus mu-

ens fit in eo exftructus. Í[n Quinfai urbe

alter, quo

12000 pontium reperta fünt, qui omnes tane

rustegebatur,

obfervabatur. Te&tum quoque

eximioauro Compo

fitum erat, plurimaque fta-

tx erant amplitudinis , ut onerarias naves

admitterent.

bant fimulacra aurea, innumerabilibus gem-

mis & diadematis, exornata, ita ut qui vide-

CXXXIII. In India via ad O&imeftre iter

lapidibus ubique ítrata eft, 20c000 diípofita

runt, dicerent,

in orbe reperiri nihil pretiofius.

CXXIV. Regu

lus Abibeiba inhabitat pa-

fuünt in itinerantium ufum in hofpitiis, in fin-

bores excelía fre-

gulis vero hofpitiis 400 equi curfores alun-

ludem ingentem, in qua ar

tur.

quentifTimz

fant, tamque latz,

ut oCto viri

Hofpitia hzc ubique occurrunt , tam

J

is eas non complectantur , in

ornata, ut Reges capere poffint.

conjundis uln

CXXXIV. Reges Cufconii duas vias milita-

iis ergo Rex cum reliquo populo habitat pen-

filibus caíis exftru&is.

res direxerunt ad plura milliaria , quam 2000.

]talica , atquein iis ad fingulas feptenas leucas

CXXV. In Aquilonari regione comper-

diverforia conftituerunt tam ampla, ut in fin-

tum eít, muros conítrui ex glaciei fragrmentis

eadem ratione compadis, qua marmora jun-

gulis nudus, exarmatus, famelicus 4c0c0 ho-

minum exercitus fübito appellans veftiri, ar-

guntur, füntque adeo firma , ut nullis facile

mari, & in longum tempus pafci poffet.

tormentis expu

gnari poffint.

CXXVI.Jov

ius fcribit,

cum Rex Anglorum;

CXXXV. Strabo fcribit juxta Damafcum

effe antrum , inquo 4000 hominum commode

& Galliz in fini

bus Morinorum ad colloquium

conveniffent, Regem Angliz ligneam domum

habitare pofünt.

CXXXVI. In ZEthiopia vero aliud eft tam

attuliffe, que erat inftar ampliffims Regie

cum ampliffimis

porticibus , ac coenaculis ,

amplum , ut in eo ingens ecclefía & mona-

teria miris modis ela-

(lerium e&dificatum fit.

que conítabat ex ma

CXXXVII.1InPtolomzi bibliotheca 2c009

borata, picta fimul &

inaurata, tanto fabro-

librorum reperta funt, & tamen tota poftea

rum & architet&torum

ingenio , ut aptiffimis

juncturi

s.2c vertebris tota plicatilis membra-

incendio confümpta eft. — Alexandria biblio-

theca 40cooo librorum , tefte Oforio , qua

tim divi

di, &, cum luberet, tolli, ac in varias

continebat.

formas diftingui , & erigi poffet.

.

poítea aucta 7coo00

Quabacond

oni cubicü-

. VII.

CXXVII. In regia

DE HORTIS , ET QULE IN HIS

Jum erat totum ex laminis aureis ita compae

eret, transferri poflet.

CONTINENTUR.

&um, ut quocunque lub

CXXXVIII. Phzacum regio, cujus Rex

Rome olim tam fplend

ide «des vifebantur;

ut cum Confítantius Imperator fecum Hor-

Alcinous fuit, hortos habuit tanta pomorum

-

misdam Períam peritiflimum Architedtum

'

varietate nobiles ; ut prematuris primis no-

:

& (üburbii parte maxima pertranfita

va Ítatim renaícerentur.

duceret,

CXXXIX.

Tiulus CVIIL. Orbis:

663

CXXXIX, In Thebis ZFIgypti 100. porte ferit, mox eosdem iterum diffundat, e contra-

fuerunr, & horti penfiles, e quibus, fi nece(- rio vero alia arbor eít, quz equos etiam in-

farium (uerat, exercitus armatos educebant vitos attrahar, occulto quodam fenfu, nec.

Reges, nemine, e civibus id fentire.

-"Mlia animalia, idque aliquando a&u contigit

CXL. Babylonie fuerunt horti penfiles in. Alexandro Magno equo (uo in(identi,

quadrata figura, quorum latus quodlibet .

CXLIX. In ripis Gangis fluvii arundines

quaternum eft jugerum, hi fornicibus conti- funt,qu& hominis amplexum füperent, ita ut

aentur, fefe in forcipis modum intercidenti- ex fingulis fingulz naves pifcatoriz fieri pof-

bus, fitis füper pilis, in aleatoriarum tabella- fint. Cortex enim earum ad palmi men(üram

rum formam, aliis füper alias pofitis. . Pile craffus eít, ingulaque internodia hominis cu-

concava fünt, & terra plenz, ut arbores ma- jusque proceritati zquantur, unde incolz

ximas confitas recipere poffint.

randia vaía ex iis conficiunc. Bocatius ícri-

CXL/. In ZEgypto Labyrinthus e

it,. flumine Odono tam grandes arundines

mos 1COO. & Regias 12. perpetuo parietis am« gieni, ut unam vix triginta homines ferre

bitum amplexus marmore extructusacteCtus valeant, unde trabis firmiffime officium in

unum iin fe defcenfüm habet; porticus omnesS zdificiis przeítant.

90. gradibus af(cenduntur, fuitin hac Labyrin-

CL. In regno Samara prope Javam mino-

tho Coloffüs Serapidis ex Smaragdo.9. cubi- rem nuces crefcunt, qu& magnitudine íüa

torum ; ambitum habet 36000co. paffuum.

humanum caput adzquant, prebensque ex

CXLII. In in(ula Ceila arbores füunt tam medulla non cibum modo, fed

3

potum »eciam

craffe, uc nec 14. viri eas brachiis circumdare perquam fapidum.

"

a P&rfïca fün

poffint. Linde etíiam ob proceritatem a ripa

.CLL In urbe Ciang

t mala fa-

in ripam pontium loco in fluminibus ftatuun-

idiffima duarum librarum.

tur.: Aliz itaexcreícunt in altum,;ut nec fagit-

CLII. In urbe Quinfíai pira reperiuntur 10,

tis trajici poffint ; radices vero e terra adeo librarum; & (apiditlimi candidiflimique fucci.

attolluntur, ut füb curvatura earum currus

CLill. ln india arbor eft altiffima, cujus

tranfire poffint. Majolus coll. 21.

rami excre(cunt füpra 12. cubitos , reliquum

-CXLIII. In provincia Malabar arbor eft, poftea fponte fle&titur deorium usque in fo-

ex cujus ftipite extuberat unicum pomum, lum, terrzque etiam íponte figitur, ibique

fed tam magnum , ut robuftum hominem etiam radices mittit, ruríum novam efficiens

oneret. — Continet autem Pini more intra fe. arborem, cujus etíam rurfum rami eodem or-

fru&tus 3oo. diftin&is peliculis, quorum fin- . dine reflectuntur , & radicibus emiffis, nova

guli noftrorum pomorum magnitudinem quoque arbore exurgente, adeo in longum ea

"€quant, rurfumque intra illos continentur propagatio arborum augetur, ut longiffima.

& alii, quales in Echino Caftanez.

ornatiffimaque porticus umbratilis efhiciatur.

CXLIV. In Calecutis regno arbor eft, cui. Sunt autem hz arbores tantz amplitudinis,

tantum funt 4. folia ramorum vice expanía, ut füb fingulis ad evitandum meridianum

quorum latitudo tanta eft, ut hominem a fole zítum percommode 400. homines fedeant.

& pluviis defendant.. In Cael urbe provinciz

CLIV. 1n Orbe novo tam fertiles fünt ari-

Malabar cujusdam infructuofz arboris folia. ftz, ut ex una bis mille grana numerata fint,

ad 6. cubitos longa, totidemque lata funt, ita & craffitie humano brachio zquentur. Afri-

tenua, ut papyri vicem fübeant.

cz frumentum quibusdam in locis tam fertile

CXLV. ln Themiítitan feu Mexico urbe eft, ut ad quinque culmorum proceritatem

arbor eít, cujus corcex eft Joco tili ad texen-. culmi afcendant, nec minores calami fint di-

dum percommodus ; lignum, fi acuatur,aptil-: gito fructum 209. & 400. granorum . ferant,

fimum ad acus conficiendas, unde ex eadem bis in anno metitur, nec polt pritma (ata feri-

arbore veftes conficiuntur.

tur, cum fponte cadentia a culmo grana in

CXLVI. In Hircania ficus tam fertiles funt, novam mefífum exurgant.

ut 270. modios feiant. . Indorum pornatia fi-

CLV. Fabz in ZEgypto non prdcul ab Ale-

cus habent, quarum caudices in orbem fpa- xandria in arborem prope exurgunt, illarum

tio 60. paffaum extuberantur, ranorum um — folia tam ampla (ünt, & tanta durities, ut po-

brz ambitu bina ftadia confumunt, foliorum culi minifterium fine artificio fübebant,

latitudo formicz Amazonicz peltx compara«

CLVI. In Hifpaniola infüla pepones tam

tur,pomum eft eximiz fuavitatis. Ficus /Egy-. ampli fünt, ut finguli homines unico fe fen-

- ptiac uno anno fepties fruCtum ferunt.

tiant onuftos, vixque humeris ferant ; cre-

— CXLVil. In Margiana provincia vites funt. fcunt autem toto anno femper maturi, fam-

tantz amplitudinis, ut bini homines con- per fapidi, & ad vefícendum grati.

jun&is brachiis ftipitem nequeant ampledti.

Uvarum autem botri bipedali funt longitu-

/$. VIIL

dine, in Mauritania

vero botri bicubitales.re-

periuntur.

-DE OPER

IBUS ADMIRANDIS.

CXLVI

1

II. In prövinciä Pudifetania arbor — CLVIL. Coloffus Rhodius feptuaginta u

eft, cui nomen eft Pudor, quz furgitin altitu« " bitorum altitudinis, erat, pauci pollicem ejus

dinem palmorum novem, atque ideo pado- ample&ti poterant, digiti illius majores erant

ris nomea conlecuta eft, quod (i quis propius plerisque ftatuis, vafti fpecus hiabant de fra-

füccedat, mox illa velut retrocedens ramor. &is membris, 12. annis effeGtus eft, confti«

in fe ipíam colligat; ubi vero iterum recef- titque 300. talentis. Majol. 23. col.

R. P. Lohn. Bibi, Mau. Tom, 1

Mmmms23

CLVIIL..

664

diibliotbese - Manuahis . Conciotiatorias

CLXVI. Plinius memorat, QUcndam Ho-

CLVIII. In Orbe novo ex oíffibus Cete na-

ves compingunt. Leander fcribit, fe Venetiis

meri Iliadem in membrana , quz nuce corue

cludi poffet, fcriptiffe.

paves vitreas vidiíTe,jimo& triremes,parvas ta«

men, & non ad ufüm navigandi fa&tas. Lufita:

CLXVII. Francifcus Alumnus fymbolum

ni ante hac fatis diunavibus ex corio ufi fünt.

Apoftolorum & S. Joan. Evangelia in fpatio

Aícitas tradit, Arabes bubulis utribus conta-

denario magnitudinem non excedente diftin-

Giffime conícripfit.

bulatas crates imponere, & fic aquis fe com-

bore formïcas &

mittere. ZE:hiopes habent plicatiles naves,

CLXVIIL Callicrates ex e€

alia animalia tam parva fecit; ut partes earum

quas, übi ad ripam venerint, extrahunt,& hu-

meris portant. Caligula Imperator navem ce-

à czteris cerni non pofient.

L]

" CEXIX. Myrmecides qui

dam quädrigam

drinis tabulis compegerat, puppim fecerat

eburneam, auro ac gemmis ornatam, eratque

ex ebore fecit; quam mufca alis degeret.

CLXX. Aurifex quidamAfricanus Memphis

hac navis tanta amplitudine, ut fpatiofas au-

las contineret, haberetque hortos virentibus

ulicem catenula aurea alligavit.

"CLXXL Romz organum füerat vifum,

arboribus confitos, ubi etiam irrigatione Ho-;-

i

rerent.

quod tübas, tymbana , & integros hominum

CLIX. Amulius Rex machinas invenerat,

chotos referebat, ita ut pueriles voces.fe a

x

i

quz tonitrua, fulguraque referrent; & fulmi;

dire quis putaret.

N

:

na ejacularentur.

CLXXII.: Veneti

is ex vitro Fa&äaerant dr;

" CLX. Architas p

hilofophus pariter & me-

gana valde fonora, Silvefter IL. Pontifex or-

chanicus columbam fecit ligneam , qu per

gana con(truxit, que calefacte aquae violen-

aéra volaret, fi tamen femel confc.derat, non

tia moydukllatos ederent fonos,

affurgebat.

(

*

* CLXLI A

AT ILR

ER A CULIS ET

Ibertus M. ftatuam hominis for-

DEN

PORTENTIS.

ma articulate loquentem confecerat ; 'quatn

CLXXIII.

jJuxta Harpa:a oppidum' Afiz

S. Thomas ad fpectandumi in cubiculum in-

Mi

tromiffüs, cum audiret loquentem, perterres

eft cautes horrenda, unico digito mmobilis, f&

.

tamen toto corpore impellatur, refiftens.

fa&tus baculo fregit. Interrogatus poftea ab

CLXXIV. M. Cu

Alberto, quomodo machina placuiffet , .cüm

i^X

rius & Valeria cum þd;n-

Stpltt

diceret, fe €

a

f

tübus nati funt.

[

m confregiffe, fübj ecitAïlbe.rtus?

* CLXXV. Filius Pruliz Bithyniorum

Regis

t Y

opus 30 annorum contregifti.

Don.

CLXIL . [nventa füht Horologia, qu& non

i fuprema oris parte non dentes, fed os con-

$«t

tinaaum habuit loco dentium.

"TFimarchus

modo excitent dormietitelii horà, qua cupit

excitati , fed etiam miállei ictu 6 filice ignem

duplicem utrobique ordinem dentium.

excutiant, ut adeo, duifi efca fpoute aduritur,

CLXXVI.' Mecinas ultimo vitz triennio,

& lychnus illi proximus accenditur,.'h;

nec unico quidem momento , dormivit.

me?

CLXXVII. Albertus M. teftatur, fuiffe vi-

habeatur absque humano opere.

CLXIIL Horologium turris Pretoriang

rum quendam melancholicum, qui in.carcere

er 7. hebdornadas jejuniis durarit.

continet totius anni revolutionem cum redto

eur(u folis & lung, numeroque certo tnenfium

- CLXXVIII. Scipio Africanus annis j'4. ni-

hil emit, - nihil veadidiz, nihil zdificavit.

& dierum, & affignatione Calendarii totius

anni: habens item ortum & occafum, meri-

CLXXÍIX. Gorgias Epirota in funere ma-

tris füz utero elapfüs, le&tum ferenres confi-

diemque, folftitia, lanz: & folis altitudinem,

"

z:quationes, quantitate

m dierum ac noCtium,

ftere coegit inopinato vagitu.

.

[

ortüm & occafum Zodiaci;

CLXXX. AntipaterSidonius omn!

Bus, an-

lunz oppofitiones;

nis eo die febre laboravit, quo genitus eít,

numerum horarum triplicium;

feu integri, di-

midii, & horarum inzqualium feu planetariae

eoque die etiam tandem excunctus cít.

/|CLXXXI. Ariftomenes Meflenius ab Athz-

rum omni tempore concordantium, quas ho-

ras oftenditunica manus feu index, qui mobi-

nienfibus diffectus hirfütum cor habe e ree

ertus eft.

7

lis exiftens cum ipfo fole de uho figno zodiaci

litl.»,

in aliud per unum gradvm fingulis totius anni

CLXXXII. Quo anno

Saguntus deleta c;-;[t

áb Hannibale, puer in eadem urbe reveríus

Y.90,

diebus tranfit. Infra fphzram horologii forin-

*

fecus eít alia grandis [phera, cui infcriptum eft

eft in uterum matris.

"CLXXXIII.Pauloante mortemCzfaris equo-

Calendarium, ubi Angelus a latere collocatus

uotidie prafentem diem virgula demonítrat.

rum greges comperti fünt pabulo abflinere;

übertimque flere.Pridie vero avem regaliolum

Mathi

- CLXIV. Aaron Rex Perfarum ad Carolum

V. 36

Imperatorem Clepfydram, dono miferat ex

cum laureo tumulo fe Pompejane Curize infe-

rentem, volucres varii generis difcerpferunt,

aurichalco ita compofitam , ut , quod horz

elapfz fuerant, tot erez pilulz in fübjedtum

CLXXXIV. Midz puero dormienti tormi-

cz in os grana tritici congefferunt ; Platoni

cymbalum deciderent, totidemque equites

.per feneftras apertas €

vero apes, mel & favos intulerunt.

claudebant.

x

?cibant, easque iterum

CLXXXV. Annoquo Nero excidit principae

!['75' vl

fis civis in utrids-'

- .CLXV.Cappoccius Senen

tu, olez & prata in contrarias fedes tranfiere.

elineaverat, quidquid

CLXXXVI. Ante paulo quam Auguftus Im-

que manus unguibus d

de paffione Chrifti tradidere Evangeliftz, &

perator fatus effet;bos in fuburbanoRomz ad

non res tantum & a&

arantem locutus dixic, fruftra fe urgeri, non

u$ ; ff:d etiam períonas

fucuros.

expreflerat.

enim frumenta, fed hornines brevi de

TITU-

Titulus CIX. Otium. -

665

*sæ»mwwwwwmwæwæwwwwæwwwafæäæ&wagg;&æææ

-

— 4 UR US CIE

MESL

VII. Quintus e&; tempus male agendorcan.

/QUOAD ESSENTIAM. .

Jumere: ut omnes peccatores, maáxime con-

fuetudinarii, faciunt. " Unde re&te concludit

b Däjïnitio.

Senéca; omnem fere hominum vitam otio. Senec; ep.

I.

fam effe, dum ait: Si volueris attendere, 1. ad Lu-

magna vit& pars elabitur màle agentibus, cil.

St va;'catio" feu cel:ffat.io(ab utili. nego-

maxima nihil

tio; hinc negotium, quod eft oppo-

,agenti(bvgj, tocg aliud agen-

fitum otio, fic dictum eft,

Fibus.

quia: ncgac

otium; & penitus excludit.

$.

IT.

Divifio. -

.EX $. SCRIPTURA.

! II. Dividi *Apote&'in Pby/icum &Morale;.fe'l:l

Qualitas.

* aZHütuale & Interpretatioum. — Mlud eft, quando

aliquis neceffaria corporis quiete accepta ab

I.Q

ui ölp»cra-tur, terram fuam , fatiabitur Prov. 12,

omni negotio corporali vel fpirituali abftinet,

. panibus :

qui aqþcm fe&tatur otium, V. 11

&

ut faciebant illi; quo Chriftus in Evangelio

ügltifümug eft.

Matth;a2o.allocutus eft. dicens. Quid hic ftatis tota die

Fuga./

v-o 60 ^

" otiofi? - Illud eft, quando quis varia quidem

negotia füfcipit, fed inutilia & nociva; quod

IL. Non ode

ECC] ? 7-

Staplet,

Stapletonus apta fimilitudine declarat, dum

cationem creatam altiffimo.

ris laboriofa opera, '&i rufti.

V. 16.

text.2, in ait : Sicut pueri in luteis caíulis erigendis

IlI. -Nen defrauderis'a die bono, & par.

ECCL 14.. !

Dom.

Occupati , aut in arundine equitantes, occu-

ticula boni doni non te prztereat. - -

Sept.

V 14.

patiflimi fibi videntur, cum tamen noftro ju-

* IV- Videte, fratres, quomodo caute am- Eph 5,

dicio non niíi nugas tractent ; Sic omnes oc-

buletis; non quafi infipientes, fed quafi fa- v. 15.

cupationes terrenz, in quibus vel Dei gloria,

pientes, redimente

s$tempus, quoniam dies

vel falus proximi, vel noftra non quszritur;

mali fünt.

etíi nobis feria ac gravis videatur, Deo tamen

V. Rogamus vos, fratres, ut aperimini ma- r.Theff. 4.

& Angelis ,: & fapienti cuique nugz & inane

nibus veítris, ficut. precepimus vobis. -

V. LI.

otium videtur. Hinc Chriítus dixit: Martha,

VE. Denunciamus vobis, fratres'in nomi- a.Theff.,

Martha folicita es & turbaris erga plurima.

ne Domini noftri Jeíu Chrifti, uc fubtraharis v. 6.

Porro unum eft neceffaridm. Maria optimam

vos ab omni fratre ab ambulante inordinate,

partem elegit, quze nou auferetur ab ea5 dum

& non (ecundum tradit

üione—m, quam accee-

Ícilicet folum divinz gloriz & faiuus fuz ne-

perunt a. rfobis.

»gotium curandum fülcepit.

Danmum.

"Aclus.

X

VII. Defideria occidunt pigrum ; nolue- Eccl. 4o,

HII. Primus eft , /omno 'þluvs temporis tribuere,

runt enim manus ejus quidquam operari : V. 32.

quam reda ratio poftulet, id

tota die concupifcit & defiderat.

duntaxat fallendi gratia.

que tem pf)'ris

VHI. Servo malevola tortura & compe- Eccl. $5,

IV. Secundus eít, otiofís €9 inutilibus copi-

des; mitte illum in operationem, ne vacet; v.ag.

Edcl. ".

tationihus fe occupare; uti fecerunt illi, de qui-

mulitam enim malitiam docuit otiofitas.

V. 30.

bus Salomon ait: Solummodo hoc inveni,

IX. Qui operatur terram , fatiabitur pa- Prov. og.

quod fecerit Deus hominem re&tum, & ipfe

ni

bus:

ftate.

qui fectatur otium, replebitür ege- v. 19.

fe infinitis mifcuerit quseftionibus.

V. Tertius eft, otiofis & inutiibus verbis tem-

X. Hzc füit iniquitas Sodomze fororis tui, Matth. 7,

Matth. 12. pus. terrere, de quibus Chriftus in Evangelio

fuperbia, faturitas panis, & abundantia, &v. 19.

^ V. 36.

dixit: Dico autem vobis , quoniam omne

otium ipfius, & filiarum ejus.

verbum otiofum , quod locuti fuerint homi-

XI. Per agrum pigri hominis tranfivi, Prov. 1s;

nes, reddent rationem de eo in die judicii.

& per vineam viri ftulti, & ecce totum re- v. 39.

Vl. Quartus eft, operibus inutilibus. fe. occu-

pleverant urtice , & operuerant füperfi-

jare: quemadmodum faciunt illi; qui non

ciem ejus fpinz, & maceria lapidum defiru-

a erat.

' 1,'1'-75- v.6.

nifi honores, divitias) ac voluptates inordi-

nate fe&tantur, atque adeo experientur olim,

XII. Qui congregat in. meffe, filius. fa- Prov, 10,

quod David dixit : ^Dormierunt fomnum

piens eft:

qui autem ftertit in Wæ&'ate, filius v. 5.

fuum, & nihil inyvenerunt omnes viri divi-

confufionis.

tiarum (& volu

V

Xlil. Egeftatem opera eft manus remif. Ibid. v. 4.

ptatum ac -lkjonqrum )in xþa-

nibrus fuis.

fa: manus autem fortium divitias parat.

M m mm 3

$. Ill

|

666

Biibliotbece Manualis Concionazrife

So , Ili.

X. Mens otiofi nihil aliud cogitare novict;Caflian liti;

quam de eícis & ventre, donec inventa quan- 16* inft. c.

EX 'S&. PATRIBUS.

doque fodalitate cujusdam viri aut foeminz ?

*

Qualitas.

&quali tepore torpentis, rebus eorum ac ne-

ulv

ceffitatibus involvatur, & ita paulatim red-

p e t

$. AUguü.I'

id eft, quod cum labore meminimus,

..datur noxiis occupatioribus irretitus, ut tan»

122. C. 12.

Qu

cum labore oblivifcimur, cum labore

quam ferpentinis

iris obftridus, nunquam

' difcimus, cum labore neícimus, cum labore

- deinceps ad perfe

;

ionem profeffionis fuze (e

ftrenui, cum labore inertes füumus? nonne

valeat enodare.

hinc apparet, in quid velut pondere fuo pro-

XI. Cum arguantur otiofitatis ipfi etiam, S.Bern f.g,

clivis & prona fit vitiofa natura, & quanta

quos nemo conduxit; .qui jam condu&ti füncin Purif.

ope, ut hine liberetur.

L]

fi otiofi invetti fuerint, quid merentur? fi- P. V.

8. Chryf.

Il. Nihil boni facere, ni

hil aliud eft, quam

in ho. 18.

des quippe fine operibus mortua eft.

L]

facere aliquid mali. Exempli cauía:s Si Ser-

XlI. Omnium tentationum & cogi

tatio- Idem f ad

$, Donn

in ep. ad

vum habes, non rapacem, non ebriofum,

num malarum colluvies eft otium , fummaPlP- de

Éphef,

mont.

mdmü

non contumacem, fed (obrium, moderatuim;

mentis málita, m

:

vitii omnis expertem, idem tamen fi totos

mors animz.

alOrum-*omnium fanidäa

z

[

*

dies domi fedeat otiofus, omirtatque ea, quz

^XHI. Otium eft naturz pudor, fentina fa- Quidem

Surius 0

ad munus fuum attineant, nonnue graviter

ap. Engel.

miliz, hoftis artium; magifter ignorantig, pa:

t0.2, in

U

vapulabit? atqui nihil malifecit; Ííed fatis

ter inopiz, curarum prodromus, memoriz

maleficii eft, munus füum officiumque negle-

Dom.$ept,

fitus , nox ingenii , peítis voluntatis morbo-

$.

xiffe. Si manus ita aífecta fit, ut non linguam

rum fomes, leno pudicitiz, virtutis exilium,

illa quidem praeícindat, non oculos eruat, ni«

vitiorum hofpitium, Angelorum labor, d-

hii denique detrimenti afferat; fed otiofa ce(-

monum prefidium, animz proditor, terrz

fet, nihil reliquo corpori inferviat, quis non

probrum, cceli dolor, Numinis odium, homie

Mp T

iftiusmodi manum inutilem , & ut paralyti-

nis vivi fepulchrum, moitui barathrum.

"

M

cam reícindendam potius, quam retinendam

— XIV. Orio velut janua utitur demon , ut S.Bern.l.1

ütat?

illicitas cogitationum illecebras e

Idem in 2

: 1li. Deus pofuit homine .gggl;.laborandum,

riffimas mentes infítillet,

ad Thefr artusque ejus ad hoc effinxit5 ideoque otio-

XV. Quis utilior eft, is, qui in-de

liciis eft, S. Chryf

& hp

€..3.

us ab ordine fuo, & creatione deficit.

; lQnT. 3.. ia

IN CESM.

an qui exercetur? quz navis, ea, quz navi-

8. Profper

IV. Non otiofis apt dormientibus prove-

gat, vel ea, quz in litore manet? quse aqua,

A&.Apïo&x

Y v

1 decon ni

t regnum coclorum, non otio & defidia tor-

V. 2l

L

€a, quz fluit, vel quz ftat? quod ferrum, an

1. temp, pentibus æt*erna-þbca;-i;udo ingeritur.

quod' movetur ; vel quo nemo utitur? nam

E

— Fügá.

/ jlud quidem fplendet, ac argento fimile cít;

)À

hoc autem rubigine confümitur,. & ubique.

h4

;ndum

S.Rafil.in . V. Quomodo. non odio'profeqü*

inutile eft. 'Tale quid &it etiam in otioía ani«

6&, 1. lh

otium, quod formica & ape pejorem effecit

ma ; rubigo enim quzdam apprehendit illam;

hominum, qui utique initio conditionis fug

& cqnfumit, fplendorem, ac alia omnia.

P

pofitus eft in paradifo, ut operaretur, & cu-

ftodiret eum ?

Primum igitur & maxime

$.UV.

proprium. humanze conditioni ftudium eft,

ut operetur, ita ut iners otium fit propemo-

EXEMPLA CATHOLICA.

dum przter naturam hominis, id quod affe-

" Quaiitas.

rit fe-Dominus odiffe.

&lutii

E

$, Ambrof.

Vl. Nulla fine labore virtus, quia labor

s

andavi cum plures Senatores ante por- Engeler.ln

6

— tam domus fenatoriz federent, & men- Dom.Sept.

Cain. c. 2,

l. $. de proccü'us virtutis eft.

Vil. Facito aliquid operis, ut te femper

dicus quidam afferens,fe morbum occultum, $. £

S. Hier.

diabolus inveniat occupaturm.

$i Apotioli

quem prodere pudor vetaret, habere, elce-

ep. 4«

habentes poteftatem de Evangelio vivendi,

mofynam petiiffet, omnesque dediffent, qui-

laboràabant manibus fuis,ne quem gravarent,

dam illorum famulum fuum poft illum mi-

& aliis tribuebant refrigeria, quorum pro fpi-

fit, percontaturum, quis effet tandem mor-

ritualibus debebant metere carnalia, cur tu

bus ille, quo laboraret? cui mendicus, cum

in ufas tuos ceflüra non przpares? .

omnia membra íana & robuíta appsrerent,

confeffus eft tandem , morbum peflimum,

Daumum.

quo tantopere fingula füa membra aflligan-

Msf |

VIII. Otium malitiz pars eft, imo vero

tur, pigritiam & otium effe.

6 6

S. Chryf.

ho. l 6-

non pars, fed cauía & malaradix. Omnem

uippe malitiam docuit otium.

Fuga.

s- A']g.

1X. Per hanc(otiofitatem) accendimur fre-

IT. /S. Paulus de fe ipfo ad Thc[fa]onipenQ 3. Theff. 3.

f. 16.

quenter ad luxuriam, per hanc animamur ad

fes fcripfit: Scitis, quoniam non inquieti fui» v. 7.

füuperbiam, per hanc ducimur ad mundi glo-

mus ipter vos, neque gratis panem mandue-

riam , per banc tentamur delicata paíti, per

cavimus ab aliquo, fed in labore & fatigatio-

banc füffocamur pretiofe ve(titi, per hanc ad

ne die ac nodte operantes, ne quem veltrum

faperfluam dormitionem trahimur, per hanc

gravaremus.

ad verba fcularia ducimur. Nunquam quis

IIL. S. Hieronymus de ZEgyptiorum mona- $. Hier,

civis coclorum erit, i otiofitatem amaverit.

fteriis teftatur, quod nullum absque operis*P*4:

p'zl (

abo-

fh*. t

g' 6-

Tihuus C]X Qiium.

.C&man "n

665

D c:

läbere;fufcipiat-it, non tam propter victus ne-

II. Paulus Vergius tam fedulo labori vaca- An. 146g,

ecinitatem , quam propter animz falutem, ne , vi ; ut varias quotidie laborandi rationes ex«Col.Crum,

mens perniciofis cogitationibus vagetur.

cogitaverit, dicere folitus , quo quis diutiusblov. f.

Gan' l. 16.

IV. Abbas Paulus fingulis annis fofia pal-

in religione vixiffet , tanto minus ei de quie- 375

infi.c. 54« marum intra annum coliecta füppofito igne

te & otio cogitandum effe, Et qui períevee

cremabat, in tantum probans, fine opere ma-

rare ac mori bene in focietate v

:

elit, illi la-

nuum , nec in loco poffe monachum perdu-

boribus immmoriendum effe.

rare , nec ad perfectionis culmen aliqnando

.III. Joannes Baptifta Gentilis otium adeoAn. 1656.

SIBem[(: ^

confcendere, ut, cum hoc fieri tiequaquam

execrabatur, ut non modo imperatos fibi la- prov.Med.

It J'orie

neceffitas victus exigeret , pro fola purgatio-

bores peraccurate expleret , fed alios etiam Coll-Taur.

j V,

ftudiofiffime juvaret , ideo

x

ac cordis, & cogitationum foliditate, ac per«

que pes &,man;us"'

Ieverantia cellz, vel acediz ipfius vi&toria &

omnium diceretur.

ldem l al

expurgatione perficeret.

]V. Hubertus Vagenberg fümmus dför' otii An. 1498,

| de

S., Donav.

mont,

V. S. Francifcus & füa ipfe manu fzpe la-

extiterat, ideoque laborem non minus, quamf. 120.

inejus vit. borabat, & otium quendam, laborisque fu-

alii quietem amabat ; unde cum per feme-

gitantem, fratrem mufcam a

ab ordine fuo removit.

Ppellavit, atque

flre ob morbum lecto affixus effe cogeretur,

Quidem

nihil

ravius ci accidebat, quam quod confue-

iU En!el-.

Surius 26c,

VI. S. Bernardus, cum alios fuos fratres di-

tis la

b

oribus vacare non poffet.

l

0.3, in

Auguft,

ligenter in Jabore corporali exercendos fü-

V. Joannes de Mendoza licet honeft

iffimis An. xärag

Don $ept,

ÍcepiíTet, ne fe quidem excipi voluit ; & fiqui-

ortus natalibus, tanta tamen cum fedulitate £ (34.

l,

dem communem laborem fuftinere non vale-

minifterium ac labores Marthze obibat, ut

bat , alio fibi comme

etiam, cum debilitatus vix fe fuftentaret , ab

-nfura.to .labxore 'compene

iisdem ceffare noluerit, nemors, üt dicere fo-

-'" fabat.

Damnum. -

s

lebat, ceflantem & imparatum occuparet.

2»Reg.rr. — VII. David, quamdiu fe exercitavit in mi-

VI. Joannes Farinzus etfi toto Jam cor- Annua.

t

n r,

litia, non infültavit ei luxuria , fed poftquam

pore exhauftus fuiffet, nihilominus tamen nec

We COL.M.

in domo otiofus remanfit, laboravit adulte-

momentum elabi (ibi paffus fuerat ,. quod non

rio, & homicidium commifit, ut loquitur S.

Aueuftinus.

u-

D

vel corporalibus, vcel fpiritualibus exercitiis

V Cf

impenderet,

Lomu 3. m

SO A ugu ü.

VIII. Samfon , dum cum Philiftheis pu-

i Apo

f.16.ad PD,,

— $. V.

lud. 16. 9

navit , non potuit capi ab hoflibus, fed,

V. 2I.

poftquam dormivit in finu Dalilz , & otiofe

cum ea reman(it, mox ca

EXEMPLA PROFAN A.

tur ab hoftibus.

'p'itury ,& excoecä-

$

Fuga.

3. Reg. 11,

IX. Salomon, quamdiu occupatus erat in

Furius Ctefinus, cum ex parvo agello Piinius 1.

YV. 4

T C.

multo co

zdificatione cempli, non fenfit luxuriam, fed

iofiores fructus, quam alii 10, c. 6.

mox recedens ab opere perfenfit infultum lu-

ex amplioribus

j

undis perciperet ; ideoque

xuriz, & deficiens foemina inftigante adoravit

apud fenatum, ut de veneficio füfpe&tus, ac-

in thalamo vitulum aureum.

Unde merito

cufatus fuiffet, comparuit quidem, fed omnia

concluditidem S. Augu(tinus:Vigilate itaque,

fua inftrumenta, bovesque, ac filiam validam

fratres mei, & nolite deficere ; quia nec fan-

in forum adducens , dicensque : Hec funt,

&iores Davide, nec fortiores Samíone, nec

Quirites, veneficia mea, quibus tam copio-

Salutius

fapientiores Salomone vos effe cognoíco.

fos fru&tus obtinui : nec poffum vobis often-

X. Quidam Patrum , cum dzmonem e

dere, aut in forum adducere lucubrationes ,

P.1- SPeGlfratris cujusdam cella modo ingredientem,

ld

€.

e

"

vigilias, & füdores meos. Quoaudito omnium

omm,Stpt

modo egredientem vidiffet, & ex fratre quz-

calculo abfolutus eft. .

h

fiviffet, quid ageret ? deprehendit,tum ingref-

II. Pififtratus, Rex Athenienfis in forum ac- lianus 'F

fum efíe demonem , quando otiofüs fuerat;

cerfiri juffit otiofos in foro deambulantes , apud Eng.

iterumque exiiffe , quando laboribus hone-

edixitque, fi boves & fementem non habe- in Dom.

ftis & utilibus fefe occupabat.

rent, de fuo acciperent, ut terram excolerent ; "€P* P* 2«

þVidew Plura tit. Acedia. . f-

veritus , ne iftorum hominum otiüm f(ibi in-

$. V.

fidias flrueret , aut ad furta ac rapinas pro-

EXEMPLA DOMESTICA.

vocaret.

III. M. Aurelius eam regionem felicem pro-

Ibidem,

Maff, 1.

natius cum duos, tresve rei familiaris

€. 6.

s. I. S.lg

nunciavit, ubi nulli otioíi forent, fed omnes

Adjutores ad januam alieno tempore

proprio labore fruerentur, nec quisquam fu-

converfíantes afpexiffet, illico juffit acervum

dore alieno viveret,

lapidum in proximo fitum , in fummam zdium

IV. Sinenfes neminem otiari permittunt , farricus

contignationem fine cunctatione transferre ;

quod usque adeo obíervant , ut czcos etiam to. s. rer»!

Itf

h

cumque poft tres menfes iterum confabulan-

in priftino laborare , claudos vero aut aliter Ind. 1. 4,

tes reperiffet , eundem acervum in priorem

pedibus male affectos , manibus laborare * ?*

Jocum referre eos juffit , fimulque admonuit,

cegant.

;

nihil in Dei fervitio periculofius effe , quam

V. Romanus Cato neminem in civem Engelgray,

otium. Hinc etiam in regulis prefcripfi, ut

romanum admittebat , qui non prius ma-l. c.

]i

omnes , quamdiu fani funt, femper occupati

num füam infpiciendum dediffet ; eamque

p. ?. con- effe ftudeant, ne.otium malorum omnium

per labores induratam , ac callofam often-

hi

"E«

diffet.

n.i;

L]

! origo domi noürg locum habeat.

VI. Drs-

Bibliotbecee —Mzmuah's Concionatoride&

668

abducit a feriis vel neceffariis , circa inutilia

Fabercon, . VI. Draco, Rex Bithyniz , lapidari juffit

À

in fept« eos , qui in otio deprehenfi fuerant , preter

veríaturt.

pueros & fenes.

VII. Sicut perþrimam fentinz aqua lateh-s, Bern, f;

Tbidem.

ter intrat, & excrefcit, donec navis per nauta-de S. Any

Vil. Sed & Romz olim nemini in publi-

cum prodire licebat , nifi infigne opificii vel

rum incuriam demergitur; ita ex otio atque drez.

ignavia concupifcentiz & cogitationes pra-

artis , qua aleret aut occuparet fefe, fecum

portaret. Quod fi quis fecus feciffe compertus

vg multiplicantur ; donec navis cordis eis

:

füccumbens in pe&ore periclitetur.

tuit, non folum puerorum infequentium cla-

moribus ut fatuus inceffabatur , fed etiam a

VIII: Sicut auceps fagittam in aves volan- Engelgr.is.

cenfore condemnatus cum aliis ergaítulis ope«

tes dirigere non confüevit, fed , ubi confe-fept. to. 2«

ri publico faciendo addicebatur.

derint ac quieverint , in eas collimat ac fe»

Plin.l.36. — VIII. Amafis Rex apud /Egyptios legem

rit; ita dzemon nonnifi otiofos telo cupidi-

his inflammare folet.

ndidit , ut finguli fingulis annis apud Pro-

€; 12 3?

ciarum przfides demonflrarent, unde vi-

IX. Sicut rubigo ferrum 5 ita vires otiu

m Laag. fin

elyant,

verent. Et qui hoc non faceret, aut, unde ie-

emollit.v

gitimo viveret, non deinonftraret, velut in-

v eod,

G. VIII.

YV 3let. 1. 2.

utile pondus terrz vita mulctaretur.

IX. Athenienfes otiofos homines non ali-

MO TI V A.

de inft.

antig.

ter puniebant, ac fi magnum aliquod deli-

ia hoc vitium diffuadent exemplo füoA&or. :z;

&um perpetraffent.

Deus & Chriflus ; cum de Deo dictumv. 28.

fit : In ipfo vivimus, movemur & fümus. EtJoan- $-

Qualitas.

'v. 1 8'

$. Gregol

Seneca in

iterum : Pater meus usque modo operatur,

X. Varia, vir prztorius , nulla alia re,

& ego operor. De Chriíto vero, quod in la-

i hom,

epitt.

quam otio notus confenuit , propterea a

V. 16.

transeuntibus dici folebat, Varia hic fitus eft.

boribus fuerit a juventute fua.

Engelgr.

Xl. Domitianus, Imperator ; quotidie per

. li. Quia diffoadent ommes res create ; utiS. Augutk,

pulchre $. Auguftinus oftlendit his verbis :í.16.adFF,

Dom. 9.. horas aliquot fe in cubiculo abícondcbat ;

poft Pent. muicas ftilo configebat, Hinc percunGtanii-

Ecce fol curfüm anni perficit, luna etiam men-in trem.

p r

fibus & viciílicudinibus difcurrit, & ceterg

bus, quis cum Imperatore effet? refponfum:

ne mufca quidem.

fteille. Omnia enim deputata fibi officia (ine

quiete exercent. ^ Nunquid etiam animalia

Ibidem.

XII. Hartabus, Hircaniz Rex, talpas capic-

bruta ad fux pature induftriam. otium fü-

bat: Eropus, Macedoniz Rex Lydisz filo ra-

giant? numquid etiam laborant , u-* confer-

nas colligebat : Ptolomzus omnium artii-

ventur in effe? numquid ia füis necefbtati-

gum tabernas obambulab—at..

bus deficere & pigrefcere ea advertimus? ab-

fit.

$. VIL.

Qmuia eniru fub obedientua funt, omnia

agunt, quod agere debent. Qu ergo de-

TC

SIMIL

ITUDINES

6 3.3,3,

mentia eft ,. ut folus homo de ignavo otio

agendo cogitec ?

Qualitas.

]il Quia diffuadet ip/a natura finem Crea- S. Bafil. in

$. Auguft.

15

icut inter ignem & aquam tenenda eft

ep. 81

via, ut nec exuratur homo, nec demer-

tionis improperans: nequé euim eo confilio , conít ro-

i

Drederb,

inquit S. Bafilius, Doiminus hominem finxit,

naft. c. $.

gatur 5 Sic inter apicem fuperbiz , & vora-

l 8iel

ginem defidig iter noftrum temperare debe-

ut fegnis ac langnens defideat, fed porius, ut

tss

eflet , qui (e in laboribus honeftis exerceret :

mus, ficut fcriptum eíft : .non declinetis ne-

que ad dextram, neque ad finiftram.

quandoquidem & primo Adz in Paradifo

pricepit, ut laboraret, & paradifüm cuítodi-

——

Ptes. in

- ]t. Sicut in Magpatum culinis, cum ignis

Nic. e. 3. fegnior eft, butyrum affundunt, ut ad flam-

ret; & tum deinde, poftquam ex illo ejectus

exulavit, fententiam tulit, ut pane fuo in fü-

$. r

mam irritent; ita diabolus utitur otio ad cor-

dore vultus fui ve/ceretur.

da hominum accendenda.

IV. Quia ipfa otii malignitas diffuadet: tuma. niti.

—

. Damnum.

etium maleficii principium efle, nemo eft, qui hom. 7

& Bem.de [ll. Sicut ex temperato labore carnis in-

ignoret, tefte S, Bafilio. Hinc &S. Chryfofto- $. Chryf.

(0m : 936.

ligno vite cendia cohibentur ; fic ex otio foventur &

mus füos admonens, valde, iaquit, detidero,!

vos bonis operibus effe occupatos , omnium

in Matth..

lu Ij

C. 4*

creícunt,

Drex. in

v ag

Idem de

1V. Sicut aqua, quz caret decurfu, ac ja-

enim vitiorum quafi magiftlra quzdam atque

Nic. c. 3.

origo eft otiofitas,

Et ficut cognata funt vi-

grad. perf, cet in fovels, putrefcit; ita & corpus otii ta-

C. 9.'

be confedum , concupifcentiarum & volu-

tia mentiri & furari , ita & proxinia funt ni-

tatum carnalium parit ac nutrit infaniam.

hil & male agere: tempus perdere, & caíti-

8. Ohrvf.

V. Sicut terra non occupata femente aut

tatem non recinere : otiari & lIuxuriari.

hom. 9. in con(itione quamlibet herbam producet; Sic

V. Quia premii laboribus promi(fi magni- S. Aug. tr.

2. ad Cor: & anima, quoties non habes, quodagat rerum

tudo diífuadet: de quo (ic S. Avguftinus: Die 5 in lo.

leïhn |

neceffariarum , cum omnino cupiat aliquid

cam Deo meo: propter verba labiorum tuo-

lQ l'nft'

rum cuttodivi vias duras, ad quam ergo mer-

agere, pravis aQionibus femet tradit.

Dn, c.

March.

VI. Sicut oculus non definit cernere ,. at-

cedem? Audi, & noli deficere. Si deficiebas

à

in laboribus, promiffa mercede fortis efto.

tub. Sac.| que ob hoc cernit mala, fi bona non poteft

nto

t 2. 1. 6. habere objeQta ; ita & cogitatio , quotic; fe

Homo promifit, qui te p?eeü faliere, qua

Oor-

Iusuus CIX. Otizzm.&

669

forior effe debes in agro Dei, quando promifit

pulfari , otium vero innurnetis fpiritibus de.

"

hn (

veritas, cuinec füccedi poteft, nec mori, nec

vaftari,

fallere poteft eum, cui promiffüm eft. Et quid

$ l

II. Alterum eit, ut pariter eftimare DOrit, s. Hier, ad

lte,

eft ? aurum eft, quod hic multum amant ho-

quod S. Hieronymus

ronunciavit dicens : Demet.

mines, an argentum ? an poffeífiones , ob

quas homines fundunt aurum ? an amcena

Nihil in fan&o propofito deterius eft otio,

quod non folummodo non acquirit nova, fed

predia, amplaz domus, multa mancipia , ani-

etiam pera&ta confümit ; SanGe vite ratio

malia numerofa ? non eft hzc merces que-

proceffu gaudet, & crefcit , ceffatione tor«

Engei:r.'n

dam, ad quam nos hortatur, ut in labore du-

peícit & deficit : quotidianis ac recentibus vir-

:pt' muä

remus. Quid dicitur mercesifta? vita zterna.

tutum incrementis , inftauranda mens eft, &

Audiftis, & gavi(i exclamaítis, amate, quod

audiftis , & liberamini a laboribus veítris in

vivendi hoc iter non de transa&ox,,'fedx de

reliquo metiendum,

N

s

requiem vitz zterng.

]lI. Tertium eft, ut,

fi forfan ipfe aut alius

Mg. Iin

VI. Quia diffuadet periculum (alutis amit-

lywt,

przteritum tempus minus impendit , noverit,

T

tendz, quod otiofus incurrit ; cum is, qui la-

quomodo.hzcjactura reparari queat. Id, quod

borat, ab uno tantum , otiofüs vero ab innu-

eleganter S. Auguftinus in hzc verba docuit :s, Ayg, &

meris damonibus infeftatur , atque adeo fa-

Exípectatis a n;e forte fcire, quid eft tempusa6. de

cile víncatur

feníerunt.

; uti jam olim andqui Patres

redimere? dicturus fum, quod pauci audiunt, Verb. Ap.

pauci ferunt , pauci aggrediuntur, pauci

idor, uj

, 28'

$. Xl.

agunt: tamen dicam, quoniam ipfi pauci ,

0. $,

M E D I A.

qui me audituri funt , inter malos vivunt.

3

1 s. Gregor. ],

Redimere tempus boc eft. Quando aliquis

ahn. t

in hom.

ïrimrem Dei -ar(äentem frocurare :"nam amor,

tibi infert litem, perde aliquid , ut Deo vaces,

. 16

tefte S. Gregorio nunquam eft otiofüs ;

non litibus perde. Ergo ex eo, quod perdes;

operatur enim magna fi eft

; aut fi opergr'i

pretium eft temporis. Certe quando pro tuis

At

fenuit, amor non eft.

neceffitatibus procedis ad publicum , das

l6lldïFl

1 U

l. Crifii &$. SS. labores frequenter ponderare ;

numtmos , & emis tibi panem , aut vinum, aut

fic enim 'nollet quis füb capite, reliquisque

oleüm, aut aliquam (uppellectilem , das &

membris laboriof(is commcmbrum efle deli-

accipis ; aliquid amittis, & aliquid acquiris,

catum.

hoceftemere; nam fi nihil amittas, & habeas,

HI. Mundanorum

! exemplum ob oculos babere 3

quod non babebas, aut inveni(li, aut dona-

qui pro tam exiguis bonis tam magnos labo-

tum accepifti , aut hzreditate acquifivifti.

res exantlant , atque adeo illam pii Aícetz

Quando autem aliquid amittis, ut aliqui ha-

admonitionem fioi applicare : Efubefce fer.

beas, tunc emis: quod habes, emptum eft,

ve piger & querulofe, quod illi paratiores in-

Quod amittis, pretium eft. Quomodo ergo

veniunrur ad vanitatem, quam tu ad verita

perdis nummos; ut emas tibi aliquid : fic pere

ThK.L3.tem. fPro vanare & parva promiffione die

de nummos, ut emas tibi quietem. Ecce hoc

€ 3- $:3- noctuque fatigari non timetur ; fed proh do-

eít tempus redimere.

lor! pro bono incommutabili , pro fümmo

?

$. XI.

Bdl i

honore & gloria interminabili, vel ad modi-

t mo.

cum fatigari pigritatur.

Bredenb.

CONCEPTUS PRAEDICABILES.

(

SR. C 5'

IV. Praemii laborantibus promi[fi! magnitudinem

I

lgicoll froguenter meditari: certe $. Mechtildis, cum

UR 3'0.v

Ex

occafione thematis : Demine , Puer tméutMatih, $&

femel a Chrifto vifitaretur , has voces Bea-

jacet paralyticus , & male torquetur : Poteftv. 6,

torum audivit: O felices vos, qui in terris

u

adhuc degitis, meritorum enim camulos ma-

otium paralyfi compatari propter triplicem

caufam.

1. Quia omnia membra impedit a

jores poteftis vobis comparare! (i enim, quan-

labore, atque adeo etiam lucro , ficut para-

*

tum quotidie meritorum mortalia (ibi acqui-

ly(is; qui effe&us in otio tanto magis eft ofti-

rere poteft, probe intelligeret, quo temporis

mandus , quanto przítantius eft lucrum,

:

Difil

articulo mane expergifcitur, fümmo perfun-

quod per laborem Dei caufa füfceptüm fpera-

deretur gaudio, advertens diem fibi illucefce--

ripoterat. 2. Quia gravem valde dolorem

j

re, qua Deo vivere, & tantis fe diviti

1 fhlrvf

js locu-

creat, ut paralyfis; nam vere otiofo applica-

m 39

pletare poffet.

ri poteft illud pii Afcetz dictum : Tepidusl, t, de mís

Luc. 18.

V. Timore füpplicii otiofis in. altero orbe parati ,

Manl

V. 47-

habet tribulationem fuper tribulationeth ,lit, e, ag.

". m

velut flagello , fefe ad laborem exftimulare ; Servus

quia interioti confolatione caret, exteriorem

*'lC- G 3'

enim (ciens voluntatem Domini füi, & non

quzrere probibetur. 3. Quia admodum gra-

faciens vapulabit miultis.

vem moleftiam creat domefticis, & aliis,

Vide plüra in verbo Acedia.

quibuscum verfatur otiofus, ficuc paralyfis

quando (cilicet alii ipfum alere, portare, fubs

5. X.

ASC

ETICIZAXA

levare , ejusque labones & officia in fe fufcis

hg.

pere debent, idque non per modicum tem.

in lt

Caáffian. 1,

ia przcipue de hoc vitio bene obfer-

pus, fed per totam quafi vitam.

Oftenda-

10 inft.

I. Tr

mon. c.

vare debet Afcera: Primum eft, u fir-

tur fubinde , quomodo ab hoc morbo curarí

miter bi & aliis perfuadeat, quod Caffianus

&3.

poffint, fcilicet ad Chriftum confügiendo,

fequentibus verbis tradidit : Hxc apud E-

ejusque vel exemplum ponderando, vel prz.

gyptum ab antiquis Patribus fancita eft (en-

featiam cogirando, vel auxilium

, in Euchg.

tentia, operantem monachum damone uno

riítia maxime , invocando.

Nnnn

1l. Ex

R. P. Lokhn. Bib(. Man. Tom. II

6

od

/

o

Jrblitbec Manualis Concionatorie

Prov. 29

II. Ex occafione thematis : Qui fellatur

III. Caji Marii apud Saluftium imperatoría$. z. Ibid;

V. 19.

otium , replebitur egeflate: poteft explicari qua-. vox erat: Nemoignavia immortalis factus eft.

" druplex egeftas , quam patientur otioli , ni-

IV. Gerardus Spartanus a quodam hofpite Lanciz.

Prov. 20. mirum.

i. n bonis temporalibus ; juxta tefti-

rogatus,qua poena mulctarentur adulteri; cum opufc. t«

V. 4

monium Salomonis: Propter frigus piger ara-

nihil faper bac re fancitum a Lycurgo fit ?n- 165-

re noluit : mendicabit ergo zílate , & non

nullus apud nos adulter hofpe$ e(t, refpondit.

2. Thef. dabitur illi.

Ec S. Pauli: fi quis non vult

V. Theophraftes interrogatus: quid effet Ibidem,

3* 1* operari non manducet. 2. /m bonis fame :

amor ? refpondit : Animz otiofz affectus-

quia qui congregat in meffe, filius fapiens eft:

qui autem ftertit in-zftate, filius confütionis,

Vl. Demetrius vitam otiofam, & fine ullis Senecea

forcrunz incurfionibus mare mortuum repueep. 68.

Prov. 10.unc ait Salomon. 3. n bonis gratie : nam hic

V 5.

vel maxime verificatur proverbium illud Sa-

tabat.

Tbid. v, 4.

Damnum.

lomonis : Egeítatem operata eft manus re-

2. Cor.9- pmiffa : tnanus autem fortium divitias. 4. /n

VII. Re&e cecinit Ovidius :

Ovid. de

V.

e

Otia fit tollas , periere cupidinis arcus.

remed. ae

1. Cor,

bonis glorie : quia qui parce feminavit, parce

v. Ó.

^'& metet, & unusquisque mercedem recipiet

Contempteque jacent , && fine luce, faces, mor.

fecundum fuum laborem.

rÍ

VIII. Fridericus Marchio Brandenburgen- /Eneas

]íI. Ex occafione thematis : Multam mali-

fis extremis tabulis Fridericum (eeundo geni- Sy)vius i

tiam docuit otiofitas : demon(lrari poteft, quo-

tum Joanni primogenito prztulit ,. ac Mar-comm,

modo otium vere (it radix omnis malitiz, id-

chionatum cum Electoratu imperii hoc una

que ex triplicicapite. 1. Quia denudat & fpo-

de caufa tranícripfit, quod natu rmajor utpo-

liat hominem otiofüm auxilio & przfidio di-

te otii ac quietis amantior non bene admini-

vino ; neque enim Deus juvare folet homi-

ftraturus hanc dignitatem videretur.

nem; qui cooperare non cupit. 2. Quia

IX. Otium & Reges fimul ac beatas perdi- Catullus

pluribus, imo, ut S. Hieronymus ait, innume-

dit urbes , ut re&te jam olim Catu

ris damonibus infeftari facit. 3. Quia homini

cinir.

x

llus 'ce- ad Leff,

ipfi eiam quodammodo manu ligat , ut de-

X. Appius Claudius (xpe dicere folebatl,Senean."

. fendere fe contra hoítes non poffit ; que

omnia facile fufius diduci poffunt.

negotium populo romano melius, quam otium tit. fapien-

committi, quod adverteret , nimia quieteter dida,

Prov. 24.

IV. Ex occafione thematis: Per agrum pi-

Matza

v. 50.

gri bominis tranftvi, ( ecce totum repleve:ant urti-

imperia in defidiam refolvi ; & negotium no-

"

mine equidem horrendum civitatis mores in

v. 32.

Ecd. 40« ( , && operuerant fupesficiem ejus fpine : poffant

ftatu füo continuiffe ,. blandz appellationis

.explicari damna otii , fpinisque hoc compa-

rari. 1. Quia fterile & infructuofum eft, ut

quietem vero plurimis vitiis refper(ffe.

XI. Non male damna otii Ovidius defcri-

fpina. Hinc Siracides ait ; Defideria occie

dunt pigrum ; noluerunt enim manus ejus

pfit his verfibus : -

Cernis, ut ignavum corrumpant otia corpus ?

Ovid. r«

quidquam operari , tota die concupiícit , &

defiderat. 2. Quia impediunt etiam fructum

Ut capiant vitium., ni moveantur , aque ? Pont,

feu íemen bonorum operumr, ut fping. 3. Quía

F mibi , fi quis erat dicendi carininis ufus ,

eleg. 6s

fodicant & pungunt conícientiam, ut fpinz.

Deficit eflque minor fa&kus inerte fitis.

4. Quia füb eo fe abfcondunt venenatz bee

Xll Breviter etiam Lucanus :.

Variam dant otia snentem.

Lucan. r.

ftiz, id eft, peccata, ficut füb fpinis. Exciten-

tur proinde auditores ad has fpinas toto ani-

XIII. S. Bernardus aliad damnum infinuavits, Bem; (

mi conatu evellendas.

dicens: Agnoícant homines, quod,; qui indenativ.g.

. Prov. 26. V. Ex occafione thematis : Dicit piger : leo

laboribus non funt, vifitari ab Angelis non

V. .l "0

eft in via , €3 leena in itineribus : poteft expli-

merentur. Agno(cant, quam placeat füperis

cari radix & caufa potiífima otii, (cilicet timor

diffcultatis, & moleftiz , que in operando fo-

civibus laþor, cujus fpiritualis intcntio/c&.

let intervenire, & ob horribilem fpeciem me-

$. XIIl.

tito leoni poteft comparari ; Et concupifcentia

inordinata bonorum fenfibilium , qua ob vim al-

AUTHORES.

liciendi , & nocendi non incongrue leznz

I. Joannes Bufzeus in Panario V. eodem.

Yugy

affimilati poteft. Unde merito jam olim Philo-

II. Jeremias Drexelius in Niceta c. 3.

fophi totam Philofophiz fummam in gemi-

nis illis verbis: zbfline, & fuf?ine, collocarunt.

]lII. facobus Marchantius in tuba facerd.

4

Oftendatur proinde quomodo gemina hzc

t 4 l6d 6.

cauía feu radix evelli , ficque ipfum etiam

IV. Henricus Engelgrave in luce evang

L

otium eradicari debeat.

j

to. 2. Dom. Sept.

S. XII.

V. Matthias Faber conc. 2. in Dom. Sept.

MISC

ELLANE'A.

VI. Thomas Stapletonus text. 5 in Sept.

Qualitas.

VII. Jofephus Langius in Polyant. V. eod.

Pl y

Senec.

&e de otio dixit Seneca ; Otium fine

VIIL. Didacus Stella l. 3. de contemptu.

^18,

22.

ep. L. Re

literis mors eft & jvivi hominis fe-

mundi p. 26.

N

al 12

ultura.

1X. Philippus D' Outreman in pedagogo

L

Engelgr in

[1. Alexander M. dicere folebat , regium

chriftiano p. 1. c. 7. $. 8.

Dom.àept. effe laborare, fervile otio & luxui vacare,

"TITU-

- Titulus CX..— Paffo Chriffi. :

67:

. li

L]

säææxxgääzaxaxæaäæäaaæaäææäwäæääääägx

"Lav

10puft, 1.

Bn. 165,

;

LIIISLUSCE

t Diden.

Sotteg

J PASSIO CHRISTL -

^ 63.

RE

tibus. r. Ex parte inftrumentorum , qux

juxta S. Chryfoftomum , Eufebium & alios

/QUOAD ESSENTIAM. -

fuerunt virgz, funes, & catenz ferrez; qui-

OVid, da

bus totum .corpus. adeo laceratum eft, uta

Temed, a«

: Dgïnftia. |

planta pedis usque ad verticem non fuerit

mot,

I.

in eo fanitas, ut dixit lfaias. 3. Ex parte If z. v6.

l Enw

corporis Chrifti, quod erat tenerrimse & fen-

5-5*35 VA.

*t-mlt cruciatus & rhors a Chrifto' pro ge-

HSyhrin i

neris humani redemptione tolerari; de

fibiliffimz complexionis , multumque debili-

» CO

tatum agonia &

tormentis pracedentis no-

.quibus jam olim lIfaias predixit: Vere

Qis. 3

. languores noftros ipfe tulic, & dolores

Ex muldtudine idtuum, quz ex reve-

la

lationibus comperta fünt exceífifle quinque

l.

noftros ipfe porravit: & nos putavimus eum

millia, :4. Ex odio Pontificum, aliorumque

quafi leprofüm & percuffum a Deo; & hu-

Judzorum infti

gantium milites, ad acerbam

miliatum. Ipíe autem. vulneratus eft pro-

flagellationem.

Catullüg

pter iniquitates noftr

E.

. u& Lüï.

as , attritus- cít propter

'V. Tertius fuit Coronatio : quæfgc ipfa cru-

fcelgfg ?*.rlloüra.

Y

b

deliffima füit, tum ob fpinas acutiffimas

Divifio. :

Lj

maxima violentia capiti im

adas; tum ob

Snentlo

ill

;

5

t fapien.

. II ï" Dividitur in

paüïönem Intemaïä& Ex;

Mionem militum ."cgrpi 1lmam concomi-

eu did,

ternamy [eu Corporis & ;4nimi: de quibus Chri-

taptem. .

| Marc.- IO.

n

ftus ipfe olim duobus filii Zebedzi dixit: Po-

VI. Quartus fuit Crucis bajulatio: quz& onee

n

teftis bibere calicem (quo animi cruciatus in-

rofiffima & moleftiffima fuit; cum ob ipfum

v. 38.

pondus ligni, tum ob debilitatem exhaufti

J

dicantur) quem ego bibo : aut boftifmo (per

hunc intelligendo corporis cruciatus

) quo

corporis, tum ob p

eccata noftra idipfum ve-

hementiffime aggravantia.

|e

cgf) bäp-tizor ; baptizari ?

" VIL Quintus fuit ipfa Crucifixio : qua do-

Particulares Corporis cruciatus.

Qvid. 1i

lorofiffiira fuit tum ob manuum, pedum-

Pont,

Jl Fuerunt quinque przcipue, in recita-

que'perforatiónem , tum ob eorundem vio-

lentiffimam extenfionem , tum ob fanguinis

d &

tione:tofarii doloróofi ufurpari foliti.

Quo-

univerfi, -ex

rum primus fuit Zsonia fanguinea Chrifti:. quae

:

quo fitis inexplicabilis o?cg elïc?.

Lucan, J

ex quatuor caufis prolluxit. . 1. Ex conflictu

efïüiïöq'em.v :

*

interno , quo ex una parte horror tormen-

ia a - Particulares Crücïatu: anime.

t Ban £

torum & mortis, ex altera Zelus honoris Dei

A

& fructtus redemptuionis hominum certabant

"

!II. Etiam hi quinque funt præcïpuf,

ndenzting

juter fe.

quorum primus eft JDereüftio :

- qua tum

2. Ex apprehenfione peccatorum

ipfe

omnium ab hominibus commifforum & com-

derélinquere debuit Matrem, ^ alias-

j

mittendorum , quorum multitudinem, enor-

que chariffimas perfonas; tuim ipfe dere-

lidus eft a Patre, ut illa verba indicant:

mnitatemn, & effectus ponderabat. |. 3. Ex con-

fideratione exigui fructus ex paffione fua or-

Deus, Deus meus, ut quid dereliquifti

me! & a difcipulis partim eum tradenti-

ti; & perditionis tot animarum: de quibus

jam olim per Ifaiam conqueftus eft. dicens:

bus, & ne

gan;ibus, partim curpiterä fu-

gientibus. "

If 4?.'v. 4

In vanum laboravi, fine caufa, & vana con-

fumpfi fortitudinem meaäiii'æf»--ä»Ergo judicium

IX. Secundus eft EC(.mtemptus':* quem jam

meum cum Domino, & opus meum cum

pridem líaias predixerat, dum dixic: vi-

ll

Deo meo.

4. Ex con(ideratione dolorum &

dimus eum, & non erat afp

'c&us P & d&.lilSS.V.g,.

tormentorum, atque afflidiionum, quas Mar-

fideravimus eum : .defpeQum, & noviffi-

r

tyres & Confeffores paffuri effent, — Hinc.S.

murm virorum. Qus prophetia implera eft,

Laurentius Juftinianus dixit, quod tunc fue-

cum &.Barrabg latroni peífimo poftpoti«

tus, & inter fcel

rit lapidatus cum Stephano, crucifixus cum

eratos duo; latrones cru-

»

Petro, axcoriatus cum Bartholomzo, a

cifixus eft.

cum Laurentio &c.

:

riïlatus

4

X. Teriius eft Ignümim'a: que multi-

,

Dral; ix 7.

^ 1V. Secundus fuit Flagellatio : quam ipfe in-

plex illi obtigit, tum per denudationem in

V. 18.

dicavit per Pfalmiftam dicens : Congregata

flagelatione & crucifixione :

,

Pfal. 128.

tum per tot

funt füper me flagella. Et iterum: füpra dor-

falfas accuíationes & contumelias : tum per

Y. 9«

füm meumi fabricaverunt peccatores; vel, ut

Fuit autem

publicam, latronis inftar, factam captivita-

alii legunt, araverunt aratores.

tem , condemnationem , edu&tionem , cru-

hec flagellatio crudeliffima, multis ex capi-

cifixionem.

R, P. Lobn. Man. Bibl. Tog. 11

Nnnn2

XI.

4- I)ibliotbem Manualis 'Conb»i(mätoriæ

672

n

obus virís tef- Num. 13-

XI '&ïuartus erat Illu/ïa quz tum ab He-

X€XX. Oétava fuit Botrus a dc

ram fanCtam explorantibus allatus; hic enim

rode, & illius aula, veftem albam in ftul-

titiz fignum ei injiciente : tum:a militibus co-

fignifica. C

hriftum crucifixum in medio duo-

rum .Jatronum pen

dentem. quorum (inifter

—

ronam fpineam ei imponentibus, & arune

ff5 U

dinem in manus, & purpuram in humeros

terga illi vertit, folus dexter vero illum afpe-

dantibus, faciemque confpuentibus, & qua

xit, & ut meminiffe in regno fuo velit, ro-

2

verbis ,

.gavit, ^

*

qua veftibus fubfannantibugï ; fa-

XXI. ANon

ä fmt »—D—a-uz'd' a' Rege Achis pro r-Reg 21

G&a eft.

3

pf 6p

XII. Quintus eft Jnju

riav gr;vifïïma ; que

ftulto habitus, & ab aula fua univerfa illufus;

u

fic enim & Chriftus.-ab Herode & tota illius

ei per tot falfas accufationes, per injuftam

flagellationem , condemnatione

aula fpretus & irrifus fuit.

I-n.,- & mor-

XXlI. Décima fuit Sam/ón duas columnas

Jud. 26.

tem ipfam illata elt.

geminis brachiis appzehendens, & omnes ini-

Bebr. 9

ligura pa[fonis illü]ïräöres,

i

Y, 13'

micos fuos perdens: hic enim Chriftum bra-

Gen. 6)

XIIL Prima fuit oftium in latere atca

chia in cruce extendentem, ac de hoftibus fua -

fa&tum, quod fanctiffimum lateris Chrifti vul-

morte triumphantem, apte reprafentat.

S Aug.lib.nus reprzfentat, uti S. Auguflinus his verbis

XXIIL'Undecima fuit. Jonas in- mare eje- Jow 2« .

15.deciv.jndicavit: Oftium, quod in latere accepit

&us, & tribus diebus in ventre Ceti delire-

€. 20.

arca, profecto illud eft vulnus, quando latus

fcens ; fic . enim & Chriftus in mare tribula-

2

Craucifixi lancea perforatum eft; hac quippe

tionum przcipitatus, tribus diebus in mor-

ad illam venientes ingrediuntur, quia inde

tis faucibus hafit.

s

1

XXIV. Duodecima

fuit Zgnus Paþbäl.isgäfil!fn Exod. 12.

Sacramenta manarunt, q.tj;fiþusj.qredeqte.-s ini-

tiantur.-

.a Judzis tempore Pafchatis immo

latuss hic

"&féicilum ti-

Gen, 22.

XIV. Secunda fuit Ifaacus

enim proprie agnum innocentiffimur Chri-

x5

gni portans; & per Chriftum crucem. baju-

ftum, peccata mundi tollentem , reprafen- -

$15

tabat; uti fufius tam de hac, quam prece-

lantem przfigurans; ut enim Abraham fa-

fciculum ligni a dorfo jumenti in bumeros

dentibus figuris Mátthias Faber conc. 7. in

ita Deus Parer onus crücis

-F' er"ïæ' Parc

h

Ifaaci ttanftulit ;

M

j 1. &inthem. I"in.ï:ïr;

: g

Hér, 12

bus traïïäþbr—

L

"

U

in humeros Chrifti a p?cca;ori

at?.äi;griïo ;q&endic.

?

à

1

tàvit.

"

*

— XN. Tertia fuit .N

o

i q-üemadm'äätïm

G. II

2à

£

Gen. 9.

enim hic fuit juftus, & invenit gratiarnico-

ram Deo , ideoque ejectug eft'ad genus hu-

CRIPTURA.

d

manum ab interitu fervandum 5.'poítea vero

Qualitas.

& qæ* A

Thren

2 vino inebriatus, nudatus, & próprio:filio

VI ]2!

g

juam Filius

antur me, & löngeæ.;-ïfügiunt a Job. 3e.

Cham irrifüs eft; ita Chriftus tan

[. Abomin

dile&us, in quo fibi Pater eternus, compla-

me;

»*

& faciem mcam' CO

nfpu;ergfx?on—

:

vetentüt. -

L

)

-

ä;.; T

&

1Jet4

cüit, ab eodem ele&tus eft ad. totum: genus

,

4

VI ll' »X

humanum ab zterno interitu feryandum;

"IL Corpu

s meum dedi þercui

ï'ehgïbu

*', &lf- 53.

x

A

Join 14

(ed & vino charitatis inebriatus, in. cruce nu.

genas meas vellentibus.

meum fabrää

averunt Pf. rag.

1.

datus eít, & a Judzis, quos filiorum loco ha-

CUME Supra dorfum -

i

pe

C

m Y« 3-

buerat, &in pop

ulum acceätabiicrf; €

lïgFfat;

E

'fü am:o:' EM

yicïatorcs; ?

pro.lrc:);ljgaverunt )þ itïif]:u'i:cate

$

Cant.s,

turpiter irrifus eít.

Y2

t hic

5* IV Ecce Á

a

U?

XVI. Quarta fuit

Jofepbus, quia (icu

mundi,

'gngsk Dei , qui tolhs.*peccaz

:

Jpn:.v 29.

a Juda fratre

lfmsaelitis & Madianitis viginti

(; ita Chri-

' Vi Sicut ovis ad

ovccii(ïonc:m- dueg.eiz;*:tj'r; äcïf. 53.V 7.

argenteis ex invidia venditus €

Cut.a,

ftus a Juda difcipul

0 triginta argenteis vene

quafi agnus corami tondeote fe obmurefcet;:

. VT. Dabe' clavem: domus David fuperEf 32.

Vl

ditus eít judeis &

gentilibus . & ab 'fill,i;s ex

s

E

$

JA

j

ia V. 32;

invidia ad Pilatum ductus.

humerum ejus.

f*

xpiaforïuä pro

^

62 IfQ 90 V. 5-

LCVit. 6.

XVII. Quinta fuit Caper €

VIT. .Fa&us ePc

"

t

"

patus f im

;

peccato ;

fortibus jactis morzi adjudicatus,

rum ejus.' ^"

' hinc enim figni-

VÍM.: Foder

m

Pedes Pf -

altero emiffario dimiffo ;

-feos:' D'ätïïuïä&r&ïrerunt"*"oiïä niea.

V. 19.

ficat Chriftum pro peccato hum

ani generis

IX.' Afcendit ficut virgultum coram eo. &1£ 55. v. 2.

Vi

per Judaoru

m petiiionem fuiffe ad mortem

ficut tadix de terra fitienii, non eft;ei fpe-

damnatutm ,

Barraba fcelerato .l/at"rlone di-

:

cies, nieque decor, vidimus eum defpectum,

miffo -

& noviílimum virorum, virum dolorüm.- .

Geh, 22.

XVIilI. Sexta fuit

aries cornibus Ínter ve:

& loco Ifaaci oblatus; fic enim

X. k poft hebdomadas fexaginta : duas Dimn 9,

L.

pres hzrens,

occidetur Chriftus, & no

& Chriftus pro humano genere €

ft immola-

E

:

LA P

f

qui eum ncgaturus eft. -

tus, & inter

pinas, qu?li)uswak [udzis corona-

; dimishieredi, jer. 1a-

tus eft, hafit.

XI. Reliqui domum meam

fuit Serpens.l eneus. n ha-

Y, 15,

Num. 21.

XIX. Septima

?

tatem meam, dedit dile&am animam meam V-,.—ïq' 2

ftili exaltatus ; ut en

im illius afpedtu Ifrae-

jn manum inimicorum ejus.

rum funt fanaii j

KX H. Interrogate gentes, quis au

diviït:ï- fälialh'id.*xfg;

lite a morfu ferpentiam vivo

-

,V. 1'3".

3

ita, & qui in Chriftum crucif

xum aípiciunt,

horribilia, qua fecit nimis virgo Ifrael?

UFT

XIH. Ego quafi Agnus manfuetus, quilbid. rr.

fuamque

in eo fiduciam ponunt, a imoríu

ferpencis infernalis liberantur, a

c fanantur.

portatur ad vittimam ; & non cognovi,V. 20

quia

Tiulus CX.

Pa[fo Chrifh.

675

V, lj

qma Ccogitaverunt fuper me confilia dicen-

$. UII.

tes: Mittamus lignum in panem ejus, & erae

damus euim de terra viventium, & nomen

EX SS. PATRIBUS EI DO-

CTORIBUS.

ejus non memoretur amplius.

1.55. v.7..

XIV. Omnes nos quafi oves erravimus,

Qualitas.

unusquisque in viam fuam declinavit: &

I.

bone Jefu, quid tibi eít? mori nos de-s Dern. íà

l R('g W

pofuit Dominus in M iniquitatem omnium

noftrum.

buimus, & tu folvis? nos peccavi- quodlib, .

Pfal. 69.:

XV. Dederunt in efcam meam fel, & in

mus , & tu luis? opus fine exemplo , gratia ferm.

V. 22

fiti mea potaverunt me aceto.

fine merito, charitas fine modo.

2

ld aé

1l. .O homo, vide, qua pro te patlor. Idem.

Utilitas.

non eít dolor, ficut quo crucior:.ad te

clamo, qui pro te morior: Vide poenas,

Hebr. 9.

XVI Si fanguis hircorum & taurorum, &

quibus afficior, vide clavos; qulbus confo-

V, 13

dior :

cinus vitule alperfus,inquinatos fan&tificat ad

cum fit dolor tantus exterior, inte-

emundationem carnis; quanto magis fanguis

rior eft planctus grav:or, cum te tam ingra-

Jo, a,

2 Chrxül,qux perSpiritum fanttum femetipfum

tum exPerwr.

"obtulit Deo ,. emundabic conícientiam no-

IH. Si;totum debeo pro me facto, quid I[dem de die

'ftram ab operibus mortuis.ad fcrvmndum

addam jam pro me refeQto, & refeCto hoc lig. Deo.

Deo viventi ?.

modo? .nec enim tam facile refectus, quam

Cor. g.

XVII. Scitis gratlam Domlm no&n jefu

fa&us ; nam qm me femel, & tantum di-

Exd. ,

v.9

Chrifti, quoniam propter vos egenus factus

cendo fecit , in reficiendo profe&o & dixit

eft, cum effet dives, uc illius inopia vos divi-

multa, & gefífit mira, & pertulit dura; nec

tes effecis.

tantum dura, fed & indigna.

in primo ope-

».Cor, 5,

^ XVIIIL Pro omnibus mortuus eft Chrl&us,

re me mihi dedit, in fec.undo íe, &, ubi

v.xs

»ut &, qui vivunt, jam non fibi vivant, fed ei,

Íe dedit, me mihi reddidit.

Datus ergo &

"'qui pro iplis mortuus eft, & re(urrcxxt. ]ta-

redditus me pro me debeo, & bis debeo,

'X

;que nos ex hoc neminem novimus.

quid Deo retribuam pro fe ?

nam etiamf(i mil-

Hebr, 1 a.

XiX. Recogitate eum , qui talem füftiauit

lies me reprehendere poffem, quid fum cgo

v3.

/a'peccatoribus adverfus femetipfum contra-

ad Deum?.

-:dæämnem j ut-ne fatwcmlm animis . Vc&ms

?

IV. Domine, qui tibi non fervit, quia crea- s. Aug.

dïficu-::ntcs.

tüs eft, infernum meruit; fed qui non fervit

Y

[ d

JWedzta.tw.

tibi, quia redemptus eíl, meretur, ut novus

ro ipfo infernus fiat.

'Thren. 1.

*^XX. O vos'omnes, qui tranfitis pcr viam;

V. Crux . Chrifti non tantum eft le&ulueld tf.119,

V. I2

attendite, & v:c*etc, fi- eft äolor, (1cut dolor

morientis ,..fed etiam cathedra docentis.

in lo,

j

meus.

VI.. Cum:poffet nobis etiam non morien-S Greg.l.

1. l'etr, E

XXI, Chrx['co in carne pafTo, & vos cadcm

do füccurrere, voluit tamen hominibus mo- moral.

Vi p

4

cogltatzonc armamini.

riendo fubvemre, quia nos videlicet minus,.

XXH. Terra, ne operias fangumem meum

amaflet, nec vim dile&tionis fuz nobis often-

Joan. 16;

f g.

Ve 19.-

"(per obhvxonem) neque inveniat in te lo-

deret, nifi hoc, quod a nobis toll. *ret, ad tem-

cum latendi clamor meüsi.

pus ipfe (üftinerer.

V

Cant, 5.

XXIIL Veni in horcummeum (pcr medi-

VIL. Sitio, inquit Dominus; Domine; qmds Bern, in

V. $.

meffui ,myr-

fitis ?.

Joty 20

tatiooem) foror mea fporifa ;

Ergone te plus cruciar fitis, quamfdlor,

rham (dolorum) cum aromaubus meis : (id

crux? de cruce files, & de fiti clamas? fitio.

[

elt, virtutibus in paffione exercitis.

Quid? veflram fidem , veftram íalutem, ve-

Cant 3.

/(XIV Egtedimini filiz Sion, & vide-

ftrum gaudium; plus animarum veürarum,

V.lI

Ef, 83«

-te Regem veilrum in diademate, quo co-

quam COFPOUS mei cruciatus.me tenect.

'm»

-ronavit illum mater fua m dlc de(pon(auo.

VUI..Q amoris vim ! itane füummaus om- S. Pern.

nis füz.

i

1[9V5

p

pium vilifimus factus eft omnium ?. quis hocf 64. ia

fecit? amor dignitatis nefcius, dignatione di- Cant«

Imztatzo.

fl 4

ves, affectu potens; fuafü efficax. . Quid vio-

H..A.,

lentius?. trinmphat de Dco amor.

Quid ta-

91

Hebr.123..

ïXV Per patientiam curramus ad pro-

Hs ,v 20

Ve 1

poütum certamen , afpicientes in authorem

men jam non violentum ? amor eft..Qua cft

ifla vis, queío, tam violenta ad. vidtoriam,

- fidei, & confummatorem Jefum, qui propo-

fito (ibi" gaudm füftinuit crucem, confu(ïone

tam v1&a ad violentiam ?

IX. Ex:con(ideratione remedii, pencuhq Bern.f.3;

contempta , atque in dextra Dei fedet. "

1. Petr, 3.

XX!VI' 'Chriftus paffas eft pro nobis, vo-

mei «ftimo quantitatem. Nefciebam , fanus deNativit.

pm ?

v96

v. 21.

bis. relmqüd*äs exemplum, ut fequamml ve-

mihi videbar , & ecce mittitur Virginis Fi-

lius, Filius Dei altiffimi.

& joberur occidi,

ftigia ejus. -

lfa. 11«

XXVII Etc levablt fignum in nationes; &

ut vulneribus meis preiiofo fanguinis illius

[er 12

V. I9,

balí(amo medeatur, Agnoíce, o homo, quam

U

congregabit profügos 1frael, & difperíos Ju-

da colliget a quatuor plagis terrg.

gravia fint vulnera tua, pro quibus neccífe

XXVIII. Vivit Dominus ,

eft Dominum Chriftum Vulneran. Si non ef-

frid. 14

o.Reg. 15.

quoniam in

V.2lo

quocunque loco fueris , Domine :mi Rex,

fent hzc ad mortem , & ad mortem fempi-

q, Y

ternam, nunquam pro eorum remedio Dei

fpid. 1

five in vita, five in morte , ibi erit fervus

tüus.

Filius moreretur.

q 20

X. Ecce

Nnnn $3

674

Jibliothbece . .:Mamualis Conciqnazorict

plus eft, ciuod tranfiffe ipfam video in pre-

at

S.Auguf. X. Ecce pro impio pietaä flagellatur; pro

UL

ap. Mznfi f(tulto fapientia illuditur; Pro mendace veri-

tium meum, quandoquidem tam pretiofo

munere ipfa redemptio agitur,ut homo Deum

t 59 diltas necatur; damnatur juítitia pro iniquo

!7 9 mifericordia afficitur poena pro crudeli; in-

valere videatur.

X V. Quanto ferventius diliges eum, tan- s, Bonay,

ebriatur felle Dulcedo, abjicitur Innocentia

ro reo; moritur Vita pro mortuo.

to magis iuz compatieris paffioni; & quan-c.a. Stie

, bert

L]

füua a

, llj

Idemci6. XI. Cum magnum fit, gratis

lique:h

to plus ei compatieris, tan

to plus erga eum mul.Amof,

C

med.

alicui conferre, multo majus certe eft, fe-

tuus accende:ur affectus.

metipfüm impendere; & cum magnz chari-

XVI. Non poterat omnipotentiz Majeftass. paur,

aliter, quam fe exinaniendo, perditum repa-Juft de

tatis fit, animam pro amicis ponere,' multo

majoris charitatis indicium eft, pro inimicis

rare hominem; fed ut fciret, quantum deli- Triumpho

querat, quantum diligeretur, quantique fe Chrifti.

ponere, quod Filius Dei pro nobis fecit, nam

cum inimici effemus , reconci

zítimare deberet, id agere voluit; Íciret quo-

i

a

li?t.i fumus pet

mortem Filii ejus.

que, quid Deo deberet, qui pro peccatore,

S.Chrytol.

XII. Audi rogantem Dom

inum :] TTota die

pro perdito, pro ingrato , tanto fe dignatus

ferm. 108.expandi ad te manus wneas : Nonne qui expan-

eft exponere paflionibus.

dit manus, ipfo habitu rogat ? Expandi manus

»XVIL, Suffeciffet ad redemptionem hu-. g, Bonav.

xéas. Ad quem? ad populum. Et:ad quem

mani generis minutiffima gutta fanguinis fer. 6. in

Non tantum non credentem :

Chrifti, fed data eft copia, ut ex inoundd- Paradifo,

?

populum ?

|

fed & contradicentem: —Expandi manus ieas ;

tione

beneficii virtus innotefceret diligentis;

$

Diftendit membra, dilatat vifcera, pe&tus

unde grave eft, quod tantum diligens, tan-

j Auf

tum oditur.

|

M

L

f

porrigit, offert finum, gremium pandit, ut

m ho

patrem íe tantx obíecrationis demonítret

Uhilitas.

Mu

affectu.

Audi & aliter rogantem Deum:

de n

: XVIIf. Inzftimabilis plane thefaurus 1n Dlofius e,

Popule meus, quid feci tibi: aut in quo contriflavi

QUb

10 ?

Nonne dicit? Si divinitas ignota eft,

venitur in paffione Chritti, cui fi te conve- 21 Sacell.

vel caro (it nota.

nienter adjunxeris,

Videte, videte in me cor

i

.»mirum in m;odum locu- anim,

pus veítrum, fanguirnem, & (i quod eft Dei;

pletaberis.

2j X-FXo Fl'e

quens þaüïonis memoria, indofi—.gdo]ph,:

$ Let

tenete, Quaré vel quod veftrum eft, non

amatis? Si Dominum fugitis, quare non re-

&uüm reddic doctiffimum, imperitos & idio- Carthuf.

(* i

tàs facit proficere in magillros, magiítros, it« P.2. c-58-

curritis ad parentem ? fed forte vos paflio-

quam, non fcientiz, quz inflat, fed charitas

nis mez, quam feciítis , magnitudo confun:

dit. Nolite. Crux hxc non meus, fed:mor:

tíis, quz zdificat. lpía eft velut quidam li-

tis eft aculeus. Claví ifti non mihi infigunt

ber vitx, in quo omnia faluti neceflaria in-

$b

dolorem, fed veftram mihi infigunt aldius

veniuntur ; felix ; qui ejus ftudio feriofe in-

f r

tendit, quia ia contemptu mundi, & in amo-

charitatem. . Vulnera li&c non'educunt ge-

E

"

BR

Pu

mitus meos, fed magis' vos meis

viíceribus

re Dei proficiet, cun&tarumque virtutum ac

ratiarum incrementum fümet.

& Leo.

introducunt. Exteníio corporis mei vos di-

latat in premium, non meam creícit in poe-

XX. Vita Chri(ti liber admo

dum pfæcla-,,]iigg;gï .gn

àt qu

rus eft, do&is, & indoGtis, perfeQris, atqueconelavi..

nàm. Sanguis meus non mihi deperit, fed

veftrum prorogatur in pretium. — Venite er-

imperfe&is (qui Deo placere cupiunt) com- e.10. $2«

d

it hunc librum, efücitur

go, redite, & vel fic probaste Patrem, quem

munis. Qui bene F

.

videtis pro malis bona, pro injuriis amorem,

eximie fapiens; fa

que adipifcitur peccatoe

$ la

rüum veniam, právorum afiedtuum mortifica-

pro vuln

yut

dere.

qribus teïzn;is 't;an;anj charitag;m red.-

tionem, mentis illuminationem, confcientiz

$, Aug.

XIII. Magna & mulra

fu'ht; quä& tï:lïhi, Do-

pacem & tranquillitatem , firmamque erga

mine Deus, contulifti beneficia ,. pro qui-

Deum fincera dilectione fiduciam. ;Etiamfi

L

Q.lö. med.

1

;

bus mihi diligendus, & femper es laudandus.

codices omnes; Qqui toto orbe habentur,. iti»

tercidiffent, . Vita & paffio Chrifti Chriftias

Unum autem eft, quod me plus omnibus ac-

nis omnibus füfficiet ad virtutem omnem; &

cendit, urget, movet, & promovet, ad te

veritatem perdifcendam.

diligendum füper omnia, amara mors, quam

Üriter

füftinuifti , opus noftre redemptionis. Hoc

XXI. Quo:iescunque a

liquid f)ïe medi;a-«;demj;,gäi

ipudf.

ris,.aut legis de pafhione Domini ]64'ü,i.*^[än. cel.&at.

folum , vel hoc omnino totam vitam no-

Cont, .

ftram , totum laborem noftrum, totum ob.

&ificaris inde, & ingentem froctum repor- 5** "7

tas, etiamíi parvo admodum affedtu, & fine

ht

fequium noflrum, amorem denique noftrum

facile fibi vendicac; "Fotum hoc eft, quod

ullo fapore fenfibili mediteris, aclegas. Fie-

ri nulla ratione poteft, ut vel afpicias tan-

devotionem noftram & excitat. melius , &

tum piis oculis imaginem crucifixi .. (ine

*

quzrit fuavius, & auget amplius. Multum

quidem in hoc opere laboravit Author mun-

grandi utilitate, €

.

um ibi faluustuæ,fum-

di, nec in omni fabrica mundi tantam fabri-

mam invenias.

*

XXII. Line oculos tuos fan

g

cationem füftinuit; De mundo enim, & de

uïne ill'ïu's',ös Laur.

Y lp

fuoque livore tuis medere vulneribus. Nul Juft. 1.

ET

his, quz in mundo fant, dixit, &? fatta fant,

UT]

at vero pro reparatione generis humani, ma-

la effe valet zgritudo tam valida , nullusc.21.

in Iu

moerór, nullaque tentatio, que non hujus-

*

z

gnos, & multos, & diuturnos labores & do-

lores fuftinuit.

modi medicamento curetur; efít quippe in

eo redemptionis cruor, & purgationis lava-

ddem de

XIV. Magnum quidem mihi eft de Deo,

crum.

3. Ber

4ilig. DeO-qqod effe me fentio opus fuum, fed multo

AXIIIL.

4 hi

d

Tüwus CX. Paffo C'ïari]?i..

673

SDamis. - XXIH. Crox Chrifi clavis eft paradit hare

milietur 5 quis tam iracundus, üt non indul-

'bo 1 4.

infirmorum baculus, paftorum virga, conver-

geat? quis tam deliciofüs, ut non abftineat ?

tentium manuductio , proficientium perfe-

quis tam flagitiofüs, ut non abftineat ?

uis

Ylouy

&io, animz falus & corporis, omnium malo-

tam malitiofus , ut non pceniteat his diebus ?

62, Gtje

rum averíio, bonorum omnium darrix,

meríto quidem, nempe adeft paffio Domini,

Dorm

S- Bel'lï. fi

XXIV. Paffio tua. Domine Jc(u, ultimum

usque hodie terram movens, petras fcindens.

32. fup- eftrefugium, (ingulare remedium : de&ciente

ant, -

XXXIV. Ante crucem ícala carebat cce- $,

Augult.

5 Lau,

fapienua , juftitia non füfficiente , fanctitatis

lurn

; hec Abraham, nec Jacob, nec Davidf. 79. de

j Juft de

fuccumbentibus meritis, illa füccurrit.. Cum

aícendere valebant, nec ullus hominum, ap- temp.

Tritnphe

enim defecerit virtus mea , non conturbor ,

pofita eft fcala , erecta eft crux , in coelum

:.Chri&i.

non diffido. Scio, quid faciam. Calicem fa«

afcenfus patet, fcalam vides e terra in coclum

lutis accipiam 5 fcio, quod : «.rita mea non

üsque pertingentem , dum crucem intueris,

fufficiant, ego vero fideliter, juando ex me

Scala coelos attingens crücis figuram habet s

mihi deeft , ufurpo ex vifceribus Domini ,

Dominus innixus ícalz

, Ghriftxus crucifixus

a

uoniam mifericordia affluunt , nec defünt

oftenditur.

1

* & Bonty,

;

oramina, per quz effluunt: foderunt manus

0

imneas, & pedes meos, & latus lancea forave-

XXXV. Certe &crux fpeci

/fa eft, & cruxs P»ei'i/'läl'-äw

Ser, 6 ln

amari póteft . & crux habet exultationem.t. de S.

- Paadifo

runt. Et per has rimas licet mihi fugere mel

)

L

-Ita eft, frawes mei, fi fuerit, qui colligat &ndrea

)

de petta, oleum de faxo, & videre, & gufta-

[emper lignum crucis, vitam germinat, frue

te, quam fuavis e(t Dominus.

S. Auguft.

XXV. Fufus eft fanguis medici, & factus eft

&ificat jucunditatem , oleum lztitiz ftillat ,

balfamum füdat fpiritualium charismatum.

l 5. cot- medicamentum

tra hazref,

phrenetici.

Non eft fylveftris arbor , lignum vitz eft ap«

XXVI. Paflio Chrifti coelum fuftentat ,

Rabanus

prehendentibus eam, arbor frugifera, arbor

Bmüm Q

de laude

muudum regit, tarcarum perfodit, in ea con-

falutifera eft, alioqui quomodo dominicam

u &il

€ruc.

firmantur Angeli, redimuntur populi, con-

(

OCCuparet terrarm.

« Áf

vectuntur inimici: ftabiliuntur fübfiftentia ,

XXXVI. Crux facta eft ftatera

borporiss Bern fer, .

animantur viventia, confentiunt fentientia,

Chritti, quod eft ecclefía. Cum enim ipfe

" Lujolpb

illuftrantur intelligencia.

cifigeretur , appenía (ünt cum ipfo peccata ,! ded"ob,

»Carthul.

S. Leo in

. XXVII. Effu(io fanguinis jufti pro injuftis,

quz commi(imus , calamitas, quam incurri. difcipul

i

A05f

137. 9enf

'tam potens fuit ad privilegium, tam dives ad

mus. [pfe erat innocens, impollutus, fegre«

pretium, ut, fi univerfitas captivorum in ree

gatus a peccatoribus, & excelfior ccelis con-

demptorem füum crederet, nullum tyraunica

verfatio illias ; non enim peccacur fecit, neé

vincula retinerent.

S. Bern,

inventus eít dolus in ore ejus.

Et quoniam

XXVIIL. Nobis affump

fit, quz pfo nobis

talis ac tantus tam indigna dignatus in cruce

f. 76.

fu(tinuit, nafci, la&ari, rnori, fepeliri : mea eít

pati, przponderare coepit calamitás, & crimi-

mortalitas nati, mea infirmitas parvuli, mea

na levigari. Cum adhuc tamen in cruce eres

expiratio crucifixi , mea dormitio fepulti.

S. Leo f.9.

XXIX,. Audite , ac percipite fubciliffi-

&us (taret, vacillare videbatur flateraynec pla-

mefim il

ne cognofcebatur, quo caderedeberet; inclis

: conels

, 8e quad mum divinz ^mifericordie Sacramentum ;

nato tamen capite emifit fpiritum, ut calamie

certa atque fecura eft exípe&tatio promiffz

CI0. 5.7.

/

tas prépanderando caderet

, & quafi arena

beatitudinis , ubi eft participatio dominicae

afftionis.

&

mar)is gtavior appareret.

S, Laur,

yumnditaf $

XXX. Nulla falubrior ad mentis conftruen-

juft.

dum habitaculum cogitatio reperitur, quam

XXXVIL. Quis non exultet in 'immen,f'ufh 5$, Boriav,

paflionis Chrifti ; per ipfam quippe humanz

cum cernit Deurn ipíum in tantumi diligere ; spud Man-

falutis reftauratio, & ineffabilis Dei ad homi.

utctantz vilitati € poenalitati (übjecerit (emet- i difz, a&

lï

ipfüm pro eo? quis Princepsin regno vel imeti $:

nes agnofcitur fumma dile&tio. Nemo aliun-

de divin: charitatis zternum fontem degu-

perio alicujus Imperatoris, vel Regis, cérhens

[e tantum a. Rege vel Imperatore diligi , ut

ftat melius, quam in hujusmodi attenta, fe«

dulaque meditatione.

paratus effet mori pro ipfo , non gaudetet j

Órigen.

Quanto magis nos viliffimi, & fervi gaudere

XXXI. Certum eft, quia, ubi mors Chrifti

Jiemins -

apudFabr. animo circumfertur,

non poteft regnare pec-

debemus, & exultare, cum videmus Regem

conc. 6.

catum. Eft enim tanta vis crucis, ut, fi ante

Regum, & Dominum dominantium & Crea-

MM

in Dem,

torem noftrüm Jefüm, nos ita continuo dilía

oculos ponatur, & in mente fideliter retinea.

Pa/n".

tur, ita ut in ipfam mortem Chrifli intentis

gere, utimmülaverit feipnfum

pro nobis , in

mentis oculis infpiciatur, nulla concupifcen-

tam turpi, & viliffima motte;

Dfeditatio.

tia, nulla libido, nullus füror, nulla fuperare

poffit invidia, fed continue ad ejus przentiam

XXXVIIL Infj

ice vulneta pendentis, fan- s. Avg. in.

totus ille peccati, & carnis fugatur exercitus.

guinem morientis, pretium redimentis, cica-lib. de

8 Auguft,

XXXII. Multos Dei filios unicus fecit Dei

trices refurgentis, Caputhabet inclinatum ad Virgins,

$ Latr. «

ap. eund. Filius : fibi acquifivit fratres fao fanguine :

l

conc 6.

ofculandum, cor apertum ad diligendum, bra-

JuR, l:

in Paríc.

approbavit illos, cum ipfe caperetur : manu

chia extenía ad amplexandum , totuth corpus

tb

mifit eos, cum ipfe venderetur: condecora-

expofitum ad redimendurh. Hzc quanta fint;

vitillos, dum ipfe dedecoraretur : refüícitavit

cogitate? hzcin flatera veftri cordis appendis

eos , dum ipfe moreretur.

S. Berh.

te; ut totus Vobis figatur in corde, quí totus

XXXIIIL. Quis tam irreligiofüs, qui non

pro nobis fixus fuit in ctruce.

f. 4. hebd. compungatur? quis tam infolens, ut non hu-

AGFE,

, XXXIX. In paffione Domini tria fpecialiter S. Betn, it

4

con- fer. 4.

676

Bz'bh'ofbecæ Manuais . Concionatorie

convenit intueri , opus, modum, caufam 5 medicus fanus , utbibere non dubitaret egro-

j

hebd, facr.nam in opere quidem patientia, in modo hu«

tus.

Quid enim amarum eft i

d

n tali poculo ,

militas, in cauía charitas commendatur. Pa-

quod ille non biberic ?

tientia fingularis , humilitas admirabilis, fed

LI. Suwper omnia te mihi amabilem teddit,s, gerp,

charitas inzítimabilis.

o bone Jefu, calix, quem bibi(ti, opus noftre

8. Bonav.

XL. Si vis, o homo; de virtute in virtutem,

redemptionis ; hoc enim omnino amorem

g WT

)b

de paf — degratiaingratiam, de bono in melius profi-

noftrum fibi vendicat, hoc, inquam, devotio-

cere, quotidie, quanta potes devotione , me-

nem noftram blandius allicit, juftius exigicf,

diteris Dominicam paflionem ; nihil enim in

arctius ftringit, & vehementius afficit.

anima ita operatur univerfalem fanctificatio-

LII. Cujus faxeum pe&us non emolliants. Laus,

]i

nem , ficut meditatio paífionis Chrifti.

vulnera falvatoris? quis pati renuet patiente Juft. de

XLI. Simplex recordatio vel meditatio

Domino? crücifixus fiquidem reliquit exem«caft- con-

(!

[5 6b

Msg.tr. pafiionis Chrifti plus valet, quam fi quis per. plum, ut fequamur ipfius veftigia. Proindeub. e. 8.

T

de mil annum jejunaret in pane & aqua, qualibet nullus a doloribus Chrifti debet fieri alienus,

fexta feria, vel diíciplinaret fe qualibet heb-

nemo extraneus fit communione fponfi, fi

domade usque ad effufionem fan

gaudii illius cupit effe guftator. Preceffit gi-

guinis , vel

quotidie legeret pfalterium.

gas ingens, & palTionis fubiit certamen, ut cz-

teri ei militantes (imilia füftinere non paveant.

- Compoffio.

Verecundum quippe eft , utirrumpente Duce

Bern. de

XLII. Magis meretur vel unam folum la-

cuneos tribulationum , reliqui imitari dedi-

Buflo f. Chl'

15. infer.

ymam emittens , ob memoriam paltfionis

gnentur.

Non eft abje&tum in fervo , quod

Chrifti, quam fi usque ad terram promiffio-

preceífit in Domino. Dolorem fervi dolor

f rew

lenit Domini.

$. bitg

nis peregrinaretur.

:

Paffio paffione vincitur

562

S.Hier, fu-

XLIII. Omnis creatura co

äpatiu;r Chrifto

cruciatibus cruciatus füperactur.

as

perMatth morienti. Sol obfcuratur, terra movetur, pe-

AEquitas.

:

Toid L :

trz (cinduntur, velum templi dividitur, fepul-

6 10

LIIl. Extendit homo inobediens prefüm- Eufebius

chra aperiuntur, folus homo mifer non com-

ptuofas manus (ïa»as ad arborem vetitam: ex- Emiffenus

patitur, pro quo folo Chriftus patitur.

tendi ego rnanus meas innocéntes ad' arbo-in hom.

Imitatio.

rem crucis. Perlignum commiffum eft pec-de Paícha,

catum : per aliud lignum ablatum efl peccae

S.Gregor. XLIV. Per paffiones paffionem imitemur,

lbc

Naz. erat. cvncem alacres confcendamus ; Dulces fünt

tum. Peccavit homo guftans fuavitatem at«

430

boris prohibite , (atisfactüm eft pro illo pec-

clavi, tamet(i valde acerbi ; Preítat cum

Chrifto, & pro Chrifto pati, quam cum aliis

cato felle & aceto, quod propter illud ebibi,

in deliciis verfari.

Homo condemnatus eft propter füperbiam ,

affedtans Dei fimilitudinem , humiliata eft

S. läern.

XLV. Etfi cetera taceam , hoc folo non

de dilig.

mea divinitas propter culpam illius fuüper-

Deo.

immerito fibi vendicat vitam noflram , quia

bie , & oblata eft majeftas pro deli&o in

pro ea pofüit fuam.

Nemo igitur fibi vivat,

ipfam majeftatem commiffo.

Preter hzc

fed ei, qui pro fe mortuus eft, cui enim juftius

"omnia homs debitor erat mortis , & opor-

vivam, quam ei, qui, fi non moreretur, ego

tuit illad debitam exolvi: ideo mortalem

non viverem ?

P

naturam affumpfi , & m

S.Augft. XLVI. Congruit noftrz devotioni, ut, qui

morte illa obtuli.

:

ort?m meam pro

) C

inf Quad. Domini erucifixi paffionem celebrateri fu-

LIV. Parerat, ut Dominusþhoc" modo mor- $. Athan.

W2

mus, reprimendarum carnalium voluptatum

tem fuftineret, manusque ejus extenderentur, l. ,de in-

crucem nobis ipfis etiam faciamus.

ut bac quidem veterem populum , illa vero ^?t?

S. Bdmv.

XLVII. Nolo, Domine, vivere fine vulne-

gentiles attraheret, & ambos in fe conjunge-

$jv

re., quia te video vulneratum.

j

ret. Id enim ipfe dixit indicans,. qua morte

HOMET

3. Bern. f.

XLVIfl. Quam pauci, Domine Jefu, poft

omnes tedempturus effet.

Cum exaltatus .

l d

&$1, in

te ire volunt, cum tamen ad te pervenite ne-

Cam.

fueyo, inquit, omnes ad me traham.

E

mo fit, qui nolit, hoc fcientibus cun&is, quia

delectationes a dextra tua usque in finem. Et

S. IV.

propterea volunt omnes te frui, at non ita &

EX LIBELLO DE IMITATIONE

imitari. Conregnare cupiunt , fed non pati.

CHRISTI -

Non curantquzrere, quem taàmen defiderant

Qrüs

invenire, cupientes confecui, fed non & fequi.

Uilitas.

LU

]

Non fic illi, quibus ajebat: voseftis, qui per-

I.

TW

manfiftis mecum in tribulationibus.

L

$ Bern!& XLIX. O Regem! o diadema! pudeat fe-

Rel

igiofus , qui fe intente & devote in paí- L. 1. c.a5.

5.in fcftoGtari gloriam membra , quibus caput füuum

fione Domini exercet,, omnia ütilia &$- 6

omnium

neceffaria fibi abundanter ibi inveniet : nec

S

tam inglorium exhibeatur. Pudeat fub fpinato

capite membrum fieri delicatum.

opus eft,ut extra Jefum aliquid melius quzrat.

Ludo]pi

S. Auguft. I, Dicit Chriftus homini egro : bibe cali-

.. O fi Jefus crucifixus in cor noftrum Ibidem,

£. 18. in

veniret ,

i,

Matth.

cem gcntationum & tribulationum , ut fane-

quam cito. & fufficicnter docti ef- .

mQ

ris, & vivas. Et ne refponderet ei laoguidus:

femus !

non'poffum*, non fero, pon bibo, prior bibit

L/

I1. —gi neícis fpecularialtà & coeleftia, requi-L. ^. c. -

»*

efíce3 4-

L

Titulus | CX. Pa[fo Chrij!i.

677

efce in paffione Cht*iüï ; &in facris ejus vulne-

cuum habuït ; qui ei dixit, rem fibi gratiffi-

ribus libenter habita.

Si enim ad vulnera &

mam fore , (i ejus cultores in cruce ferenda

pretioía ftigmata Jefü devote confugis , ma-

eum adjuvarent ; hoc autem facturos, (j re-

gnam in tribulatione confortationem fenties ;

cordatione füorum cruciatuum eum profee

S d

nec muültum curabis hominum defectiones, fa-

cuti, partem eorum in

ciliterque verba detrahentia perferes.

rivarint.

.

fui cordis fenfqm de-

L.3. c;—, 9, lV. Quideft, quod loqueris, fili! Ceffa con-

VIII. Captivusquidam femper ltri&iä, cutn Thomat

$: 1.

queri , confiderata mea & aliorum Sanctorum

tyranno triftitiz caufam quzrenti refpondi(- Cantipr.

paffione. Nondum usque ad fanguinem re-

fet , fe paffionis Chrifti ftigmata in pe&torel. r. de

üit,iriti.

ferre , quz lxtum effe non finerent ; tyran- 2Pibus c

5 lm

. Imitatio,

nus hoc expetiri volens cor evelli juffit, & ia "l**

L 2.c.12,

»V. Tota vita Chrifti crux fuit & marty-

altera quidem parte poft divifionem, crucifixi

catt, Q«

$. 7.

nub, &

. 24 c- lQn

rium, ut tu quzris requiem & zsudium?

Chrifti imaginem , in altera quafi figillum ejus

reperit. Unde credens & ipfe in Chriftum;

Vi. Nemo ita cordialiter fentit paffionem

cum omnibus füis baptizatus eft,

Chrifti, ficut is, cui contigerit fimilia pati.

IX. Quidam peregrinus cum facra loca Je- Spec. £x.

$. V.

rofolymis vifitaret , ubi ad montem oliveti dift. s. ex,

venit, tanto defiderio patiendi cum Chrifto , 28-

EXEMPLA CATHOLICA EXTERNA.]—

& propter ipfüm moriendi, incenl

þs eft, ut

2

rupto corde exfpirarit..

Meditatio pa[Jonis.

N

X. S. Edmundus cum adhuc puerulus Surius in

I.

]

Tp revel.

Chriftum puerum vidiffet, legiffetque in ejus vit. c. 3.

D.

Virgo de feip(a olim dixit: In fepulchro

fronte titulum crucis ejus : Jefus Nazarenus 16. Nov.

$. Birg. 1.

Filii mei íem

per cogitatio & CO meum

Rex Judzorum: ab eo tempore, nocte & die

5* €. 21. verfabatur.

pafijonem Chriítli animo veríare , in eaque

' Jlbid l. 9.

Il. S. Catharina, filia S. Birgittz ante dor-

meditanda medullitus dele&tari coepit. -

m

[

1Q.

mitionem per quatuor horas continuas , in

Afibing

u

XI. S. Therefia de feipfa fic fcripfit : Co- Riner in

anifenus

genuflexionibus & pectoris tunfionibus, cum

nabar mihi fzpius reprafentare Jefum , & vita.

n ]om,

lachrymis multis, ob recórdationem amariffi-

optime habebam in meditatione tmnyfterio-

je afcht,

m paífionis Chri(ti, omni vefpere fe in ho-

rum , ubi fo!us erat ; videbaturque mihi ,

locauftum Domino offcrebat.

quod fic afflidtus non poffet me rejicere ac-

Ib. c. 26.

cedentem , ut folatio ei forem.

Specialiter

tz dixit: Imprime tibi monile paffionis Filii

ejus confortium quzrebam in oratione in

mei, (icut S. Laurentius impreffit. Ipfe enim

hcrto , ibi frequenter confiderabam ejus af-

cogitabat quotidie in mente fua (ic : Domi-

flidionem & füdorem, cupiebamque , fi pof-

nus meus ipfe eít Deus meus , ego vero fer-

fibile foret , ejus faciem & füdorem mole-

vus., lpíe Dominus Jefus Chriftus fuit nu-

ftum abflergere, fed memini , me nunquam

datus & derifüs, quomodo ergo decet , ut

id aufam, ut peccatorum mulcdtudine deter-

ego fervus veftiar delicatioribus ?. ipfe fuit

ritam; interim fiabam diu cum eo multis

flagellatus & affixus ligno', non decet ergo,

afflidta cogitationibus. — Jam a pluribus an-

ut ego , qui fervus fum , fum abs

que dolore

nis maxima parte noctium poftquam decu-

& tribulatione.

buiffem , folebam de hoc myfterio cogicare,

m

1. Cor. 3. IV. S, Paulus tam affiduus erat in medi-

etiam ante quam ftatum religiofum affume-

4V. 2.

rem, & exittimo , plurimum inde profectus

, Mthtts

tanda & przdicanda Chritti paffione , ut di-

dt i

cere auderet , íe nihil fcire, nifi Jefum Chri-

fpiritualis me coníecutam.

if

ftum, & hunc cruücifixum.

XII. B. Clara de monte Falco in Tefuü cru- Surius in

Sylvet, in. V. Cum S, Maria Magdalena p/o&qualm fe

cifixo (ive vigilans , five dormiens hzrebar, vita.

Cum femel in hoc exercitio griviter confixa

rof, aur. in eremum contulerat, füpplex a Deo petiif-

1. 8

fuiffet, apparuit ei juvenis bumeris crucem

fet, ut, qua in re potiflimum fe occuparet,

ferens & dicens: Filia mea Clara , quaefivi

oftendere dignaretur. S. Michael Archange-

lus ei crucem pulcberrimam in aditu fpelun-

locum folidum , in quo hanc crucem rlan-

tarem, & inveni cor tuum : ibi eam figere

cz fic conftituit , ut in oculos Magdalenz

volo, oportet ergo, ut moriaris in hac cruce,

femper incurreret , neque illam unquam my-

fi filia mea & hzr«s vis effe.

Exinde adeo

fteriorum patratorum oblivifci pateretur.

V]. S. Francifcus Ser

impreffnm cordi habnir patonis myfterium,

Chrón. $.

hicus cum aliquan-

ut; quidquid comederer, ve! biberet, ei ama-

nc.

P.do prope portiunculam

[:

n

gultibus, fufpiriis-

60 k I. c.

rum foret in memoría paffionis, & quidquid

$6.

que indulgeret, caufam hujus rogatus refpon-

videret, intelligeret, & dicerec, felle crucis

dit : Quidni tam diris cruciatibus Domino

Chrifti refperfum crederetur. Uode poft mor-

m

meo Jeía imminentiffimo culpa noeftra illatis,

tem omnia infltrumenta paffionis cum ipfo

quos videam in tanta omnium noftrum obli-

crucifixo, cordi impreffa cernebantur.

vione jacere, illachrymem ?

.. XJll. B. Didacus, Ordinis Minorum Laicus Marchant,

Ludolphus

VII. Quidam eremita certior fieri cupiens,

patfionem Domini brachiis expanfis mediraba. tr- 3. le&t,

ddiths

de Sax. inquibus maxime obíequiis divinum Numen

tur, femperque in manibus ligneam crucem 29

vità Chri-.

.

demereri poffec , femel Chriftum nudum ,

habebat, omni hora in (e & aliis excitans me-

plagis lividum , & cruce onuftum confpi-

""

moriam paffionis Chrifti, Quam & morti-vi-

) c' h

4

Oooo

Cinus

R. P Loha. Dibj, Man. dom,

u

)

n

Em

6

/

8

Biibliotbecee VManualis Concionatorie

cinus amplexus & deofculatus dixit: Dulce que eos omnes lima exacuit, &

4

. ad Qörpü&

dulces clavos , dulcia ferens ponde- applicavit.

lignum,

ra &c. & inter hzc verba animam exhalavit. -

XVIII. Idem quoque Bollandus, tenerri- rb. £. 6g7.

Ribad. in

mos Matris beati Henrici erga paffionem Do-

XIV. S. Edmundus in agone Crucifixi ima-

vita.

ginem amplectens, lachrymis eam rigabat, &

mini affectus refert, dicens: Confuetudinem

fibi fecerat omnes füas perpeffiones in Chri-

velut lugens ex latere , magno fpiritu dicebat,

a modo haurietis aquas cum gaudio de fonte

fli;paffionem demergendi, atque ita eas fu-

Salvatoris, & poft hzc verba mortuus eft.

perabat: narravit filio fuo ante obitum fuum,

S.Bern.fü- .. X V, S. Bernardus de feipío dicebat ad fra-

triginta annis nunquam fe miffz facrificio ine

per Cant, tres : Ego ab ineunte mea converfíatione pro

terfüiffe, quin ex intima compaflione erga

acervo meritotum, quz mihi dceffe fciebam,

Chrifti cruciatus, & Matrem ejus condolen-

furri p2

« deiots

fafciculum hunc colligare curavi colle&um

tiffimam, acerbe fleret. Aliquando fuübineun-

ex omnibus anxietatibus & amaritudinibus

tem Quadragefimam ad templum quoddam

2 a lib

,TM

Domini mei.

Primum fcilicet infantilium il-

abiit, ubi Chrifti de cruce depofitio exfcul-

!lim!

larum neceffitatum,. deinde laborum, quos

ptis figuris in altari quodam expreffa erat ;

pertulit in predicando: fatigationum in di-

coram his imaginibus fenfibili quodam modo

fcurrendo : vigiliarum in orando : tentatio-

nonnihil percepit acerbiffimi doloris illius ;

num in jejunando ; lachrymarum in compa-

quem pertulit Virgo Mater fub cruce: atqgue

tiendo: infidiarum in colloquendo : poftre-

ex hac anguília pla hzc mulier píe condo-

mo periculorum in falfis fratribus : convitio-

lentia tantos fenfit dolores, ut cor illius pro-

rum, fputorum, calaphorum, fubfannatio-

pemodum creparet, adeoque ut prz defectu

ia terram collabens nec videret quicquam ,

num , exprobrationum ; clavorum, horum-

que fimilium.

nec diceret. .Sic igitur in domum relata ,

Cultus.

usque in fan&tam Paraícevem , qua die cum

Manfi difc,

XVI. De S. Francifca Romana in ejus vita

paffio in templo caneretur, circa horam no-

nam exípiravit, In eadem igitur hora ex hac

Mo, 15

2.1. 4. legitur, quod dolores Chrifti patientis adeo

vivaciter animo füo imprefferit, ut, quoties-

vita tranfiit, in qua Redemptor nofter eterno

C2j

Pairi Spiritum füum confignavit , Filioque

cunque crucifixionem pedum vel manuum

Chriftum meditaretur, ipfa quoque in pedi-

fuo apparens, fe in coclum abire , jucundo

:

vultu affirmavit.

bus vel manibus füis acutiffimos experiretur

dolores , fimiliter coronam meditando fÍpi-

— XIX. Alexander Cardinal

is Urfinus figillum Jo. Rho.

neam circa tempora fua, pun&turas fentiebat

Chrifti e cruce pendentis in finu ita geíta.1. . c. a.

intolerabiles , hzcque intima illius compaf.

vit ; ut obverfis in pe&us clavis., cum libe- n 6.

fio ad tantam usque vivacitatem pertigit, ut

rer apprimere (libebat autem f(zpiftime ) qui-

nis illud compungeret vulnuículis, & amori;

Ibii.n.

fanguinem fzepius fpueret, manus quoque

l

pedes vivo tingerentur fanguine , ficut &

ne incomitatus aut erubefíceret, aut dilabe-

ob eandem cauíam ex pectore fuo diuturno

retur ; dolorem comitem adjungeret, cujus

tempore humor fanguineus Ícaturivit , ut

in finu pulcherrime ; ac molliter illum didi-

proinde ipfa dici queat ,' quod de Seraphico

€erat conquie(cere.

Franciíco fanCtus Bonaventura his verbis fcri-

^UXX. Pater Mendoza

dn vconcione quadam Mghü'difc.

A

'de nativitate Cbrifti, in Lufitania przcellen- 4. u. 11.

bit: Memoria paflionis Chrifti vifceribus cor-

dis ipfius impreffa fuit medullitus.

tem quandam rareque virtutis Principiffam

Bollandus

XVIL De B. Henrico Sufone Bollandus

fuiffe refert, quz, cum in monafterio Jefus ap-

ï

o5. jan. fic fcribit: Pre aliis quibuslibet exercitiis cu-

pellato viveret, habebatconfuetudinem,quod

f. 6623,

pide admodum trahebatur, ut aliquod fuo in

vefperi, priusquam ad quietem concederet,

corpore geftaret fignum fenfibile condolen.

Crucifixi imaginem manibus apprehenfam ft-

xis oculis intueretur,adeo ut eos minime claue

tiz erga acerbiffimam crucifixi Domini paf-

fionem.

Effecit ergo fibi crucem ligneam,

deret, doneca fomno viQacrucem dimififfer.

longitudine palmi virilis ; & congrua latitu-

Nimirum Crucifixum totius diei terminum, &

|

finem effe cupiebat ; mane pariter foübito aper-

dine eique infixit clavos triginta in honorem

vel memotiam omnium vulnerum Chrifti ,

tos oculos in eandem dirigebat Crucifixi ima-

T»Mhnd.

ginem , utperejusin mentefua impreffionem

quibus in nos füum eft teftatus amorem.

Jm'mei

Hanc crucem dorfo inter fcapulas extendit

diei daret principiura & finem.

L]

XXI. Apud Surium de S. Franci

fco d-c.Pïauä- gurïus in

in ipfa carne; & annis oCto, dies atque no

&es jugiter eam tulit, in laudem crucifixi

la leguntur fequentia :

Die Veneris. Sancto , vit. 2.

Deinde extremo anno etiam

Domini fui.

cum tempus migrationis adeffe cognofceret,

Ap;il. ;

$

acus feprem eidem impreffit , quarum acies

circa horam , qua Chriftus Dominus paffus

per mediam adegit crucem, cui firmiter co-

eft. ligno fan&z crucis devote confignatus,

herebant, reliquam partem acuum fuperius

paffione Dominica coram eo perle&ta , junctis

ryefecabat.

Harum cruentationum acuum

maribus ere&isque oculis in coelum , crucis

trophzum ample&ens , & ofculans, ac fx-

pertulit ob honorem acutiffimi doloris, quo

Virginis Matris cor & anima in Filii morte

pius , in manus tuas commendo fpiritum meuwm ,

Vi l4

confixa fuere. Quando hanc crucem primo

iterans, absque doloris & mortis ügpog fcli-

c. 4. n' 4.

fuo corpori adftrinxit, tenera ejus natura ex-

citer migravit ad Dominum.

XXIH. In Chronicis Erem

itarum, Ordinis S.:Chron.

horruit, quamobrem ad faxum aciem clavo-

rum pauxillum retudit ; fed illico hac neuti-

Auguftini fcribirur de Hermanno de Allis ,

Aug. l. &,

e fen. ^ 1? ^

quam virili mollitie vidtum fe dolens , deni-

quod, durfl mortis fug 'h-o;anæxtimminer

tiret&:

-

T

679

Titulus CX,

Paffo Chrif.

tiret; a eonvocatis ad affitendum morti ipfius

dem alpiciebat, a. l*achry-mïks. & füfpiriis fe

Patribus, paffionis Dominici feriem fibi prz-

continere non poterat , ac proinde in capite

Ibl f. 687.

legi petierit, & primo quidem, prout illa a S.

fequenti ejusdem vitz , omaia ex hoc libro

Matthzo, ac demum prout a $. Marco cone

didiciíle fibique comparaffe dicitur, relittis

(cripta fuit, femperque le&orem monuerit,

omnibus aliis libris, quos vendidit, ut illorum

quando vel facienda pauía, aut facer textus

pretio pauperibus fübveniret, orationique &

f

repetendus effer; cumque le&or ad hegc per-

quibusvis aliis exercitiis

veniffet verba ; Tefus emi[Ja magna voce ex/pira-

cum fervore applicare fe poffet.

piritualibus majoü

vit : ipíe quoque animam füam Creatori rede

XXVIII. De S. Lidwina Surius fic fcribit :Surtus 14.

didit.

Ejus vulnera & dolores acutiffimi (de crucifi- April.

;. Mär-i/a Oblätus

Barri' P. IV,

XXIII. B. Joannes de $

xi doloribus loquitur) animam virginis adeo

€.8. devot,

(ut vocant) Ordinis S. Franciíci de Paula, pe-

penotrarant, ut,quamvis ipía in fingulis mem-

29. ex lib. culiariter afficiebatur erga Ecce Homo. Is per

bris fuis omnis generís cruciatus vehemen-

4.Hift.Mi-totum füum oratorium nihil habuit, nifi

tiffimos pateretur, ita utomnes, qui eam cer-

nim.

hanc unam imaginem Chrifti, a Pilato popu-

r.rent, non poffent non multa commifera-

lo oftenfi : fingulis annis Dominica paffionis

tione affici, eos tamen .cruciatus quaíi pro

peculiariter hoc feftum colui: publiceque ex-

nihilo putaret. Tota vita ejusin Chrifti rebus

ponens füam imaginem portz ecclefiz affi-

eftis, tanquam in viridario amceniffimo, ver-

à

abatur, iis meditandis trahebat ardentiffima

xit, ut populus coram eo oraret: fuitque cau-

d

fa, ut fenfim illud feftum fuerit folenniter

ab imo pectore füfpiria, & ab oculis lachry-

cultum, cum infinita multitudo accurreret,

marum fundebat imbres, iisque deficientibus

.€x pluribus locis ad honorandum hoc eo die

guttas fanguineas ; illas autem lachrymas

myfíterium. lpíe vero femperhanc fuam pie-

crucifixi amore fufas, a

pud familiariores ap-

tatem continuavit , ut nihil ei frequentius in

ellabac rofas fuas.

ore effet, quam hzc duo vérba: .Ecce Homo.

XXIX. ldem de S. Elifabetha in hec verbaldem in

. Rhe. 1 $.

XXIV. Eleonora a Spiritu fan&o Otrdinis.

fcribit: Cum Eli(abeth pretiofis ornata vefti- vit.

C 2. na 8-

Minorum, cum a&diffet, imbrem illum fan-

bus, auream capite geftans coronam; ac fami-

guinis, quo Chriftus Dominus totam hanc

lia frequenti ftipata, rebus divinis interfutura

noíftram adimplevit mortalitatem, guttarum

templum intraffet, primo intuitu crux Domi-

omnino millibus quadraginta & octies cen-

nica occurrens, & ex ea pendens imago Salva-

1 o N

tum fuiffe, id illa perfuatum certo habebat ;

toris eam compunxit, compuncz lachry-

,*]. 3- c: Ql

jtaque non ante de(titit, quam totitem egre-

mas excuffit, lachrymanti talia fuggeffic: En.

:'- n[v 60

8

Creator & Redemptor meus , nudo corpore,

ias de animo fuo, deque corpuículo, & hixs

non incruenta$ victorias rependit.

L]

brevi duntaxat przcinétus tegmine,mea cau-

j

Ibid, 1.24.

-.XXV. Henricus Rex Luüitaniz , cum i

gtiis

fa ignominiofam in cruce mortem oppetiit:

»

Almerinas Lufitanorum Regum &des' vafto

at ego mifera gemmis, auro, byffo, & purpu-

depaíceretur incendio, & fuga Henricus, qui

ra contedta, vitam coeleftibus indignam bene-

tum illas incolebat, cum domefticis omnibus

ficiis, perdo magis; quam ago.

lllius caput

fibi confüleret, fübiic animum, domeftico in

intra

ilati edes fpinea corona difpunxit,

as d

facello crucifixi figoum vetuftiffimz venera-

meum vero aurea venuítat, Illam ab amicis

I4. "l lll

tionis affervari ; quod nifi periculo fübtra-

& difcipulis defertum, Judzorum vallarunt

- heretur, flamma corrumperet, ac devoraret.

opprobria, me numero(ía circumdatam fami-

,I

. Ergo quamquam domefticorum fidiffimi non

lia cun&i mirantur, füfpiciunrt, & honorant.

deeffent, ratus, regium fanguinem picta-

Cumque hec meditaretür, efferve(cens in

)

ii

tem illam decere, per medias furentesque

Spiritu, in terram velut mortua corruit, ad-

flammas itrumpens, facrum fecum extulit

€o ut domeltici ejus, myfterium ignorantes,

|s

fignum illafus illefums ut intelligamus, re-

eam ab aliquo accidente lethifero correptam

ligionis caufa przclare audentibus, nihil effe

fuiffe exiftimarint. Hocque Sanditatis illius

formidandum.

fuit exordium: nam immediate poft mundi

Utilitas.-

vanitatibus & deliciis regalibus fpretis, hir-

h(ïs

äolland.

XXVL In vita beacx Angele Fulginie

futo fe inducit cilicio, ac femetipfam con-

!

Jan.f.202. fequentia leguntur, pradictz virginis ore tra-

temnens, corpus füum aufteriffimis

4

tiis maceravit.

pæ&nitcn-

ita: Dum fic ftarem abícorpta ab ille dolo-

j.Snrius L

re, &quafi in dolores crucifixi transfo

ata,

XXX. De S. Margarita pariter Unga- Idem 28«

audivi crucifixum fuper devotis ad füam paf.

rie Regis filia, idem Surius refert, quod, Jun.

Vit- h

fionem, & imitantibus ipfam, & fuper fibi

cum quadriennis effet

crucifixum quen-

[: irtil

compatientibus dulciffimas benedictiones in-

dam conípiciens, fororem füam interroga-

$

geminantem, & dicentem: Benedicdti vos

rit; quidnam imago illa fignificaret: ipía-

3

a Patre meo, qui mihi compaffi, & mecum

que refpondente, quod Filium Dei prz-

$

fimiliter contribulati, & viam meam fecuti,

fentaret , qui pro falute & redemptione

ftolas veftras in meo fanguine lavare meruiftis.

noftra in crucem fuffixus fuit, confeftim

,

Vita 1. 1.

XXVII. S. Philippus Nerius in facrarum

ipfas expanfis tenellis brachiis fuis accur-

c, 4,n, 4. literarum ftudio, dum apud Patres Augutti-

rit, ut illum pe&ori füo firmiter adftringe-

le

nianos Theologíz operam daret, magnos &

ret, & coram crucifixo proftrata, eundem

infignes faciebat progreffus ;

nec mirum;

adorans, & ofculans exclamavit dicendo :

;l Chrou :

Domine . mi, me tibi committo.

Etc ab in«

hi **

quia cum ibidem imago quadam ctucifixi

valde devota proftraret, quotiescun

que ean-

de fervor, quo mundi deliciis valedicens;

:c. D

- R..P. Lobi. Bibi. Mau, Jom. À.

rooa

vi-tam

1

630

diibliotbece ,Man'uahs | 'Cenciomtorim

M*WWA* SEedE

vitam aggreffa eft peenitentem & perfectam,

dem dereliquit; cumque anima more füo con«

füeto cruce fe fignaret, & predicta verba fa-

füam traxit originem.

s- AntO'

XXXI. Cum Alexan

der Alcn(ïä religionem

ius repeteret, quidam lucis radii hinc inde

fcincillantes obfcuritatem loci illius nonnibil

nin. p. . fan&i Franciíci ingreffus,aufteram illam vitam

hift. c-9* continuare non poffet, priusquam probationis

illuftrarunt ; unde redeuntes damones,utani-

mam ejus fibi preedam facerent, a luce illa per-

$.1.tt-24:5nnum finiret, religionem deferere ftatuit.

Quia vero Patres Ordinis propofitum ipfius in-

territi ad eandem appropinquare haud prz-

fümpferunt: comparuit autem de novo juve-

telligentes magnopere de illo dolerent, non

folum propter falutem fpiritualem Novitii,ve-

nis ille, qui Angelus coelitus miffus fuiffe cre-

ditur,eique dixit, quod tamet(i ad inferni poe-

rum etiam ob ja&turam viri adeo fcientifici,in-

ceffantes ad Deum orationes effundebant, ut

nas condemnari mereretur, judex tamen pro-

pter meríta devotionis erga paffionem füam,&

huic viro, coepto religionis inftituto concede-

ret conftantem períeverantiam. Neque irritz

crucis füg ticulum exhibitz, hanc ei largiretur

gratiam,utin vitam denuo redire,fuaque pec-

/füerunt hz preces; fiquidem nocte quadam

in fomno fcala quxdam ei reprefentata fuit;

cata per confeffionem facramentalem expiare

poffet, qua peracta demum in pace quievit.

qux pedibus terram,;vertice autem caclos tan-

gebat 5

hanc autem fenex quidam fanguine

-XXXIV. Cum monialis quzdam a fpiritu

fornicationis diuturno tempore erga juvenem Pratum

; madens, ponderofaque cruce onuftus; ac fi S.

Francifcus fuiffet, aícendere parabat; unde &

quendam Clericum vehementer tentata , ar- fpir. ex 9.

denti, quo eum daperibat, amori refiftere non' 2

Padat,

ipfe repetitis quidem vicibus afcenfum illam

meditabatur, at vero S. Francifcus ad illum

potuiffet, tandem illicitis lafcivi illius Clerici

Chrit, &

defideriis confentire parata, eundem ut certa

2. Pgln

cum indignatione quadam fe convertens, re-

c a

pulit ipfum , dicendo : Non potes hanc ma-

quadam noctis hor2 in deftinato loco adeffet,

requifivit: cum enim utpoteSacriftana claves

pij 102

nam crucem portare mecum, qui non potes

hanc levem cappam pro nomine meo portare.

ecclefi penes fe haberet. eousque donecaliz

fanctimoniales obdormiiffent, praeftolata, de-

Et his dié&tis coafeftim vifio difparuit. Alenfis

autem defüper fe refle&tens,erubuit,quod per

mum ad fores ecclefiz aperiendas fe recepit,

ut beftiali appetitui füo fatisfaceret; cumque

gt

avem illam crucem deterritus, ad fzculum

redire (tatuiífet,

ac proinde deincepsin ordine

ad primam portam acceffiffet, Chriftum bra-

chiis in cruce expan(is herentem invenit, qui

pe

rfeverare firmiter ftatuit, quemadmodum

*

ad extremum usque vi

tz (uüg fpiritum fecit.

eam;ne alterius progredi poffet, impediebat ;

veruntamen quia nihil aliud meditabatur,

Manfi

XXXII. In vita S.Philippi Nerii de fanctimo-

dife.8, niali quadam legitur,quod, cum fe damnatam

quam ut carnalem fatiare poffet concupifcen:

tiam ; ad aliam fe portam recepit, ubi pariter

LT

effc reputans,

magnis angeretur defperationis

tentationibus, mult

ique füam in hoc collocat-

redemptorem in fpecie crucifixi fibioccurren-

tem, & exitum quaqua veríum prohibentem

fent ope

ram, ut eam in ftatum falutis denuo

erducerent, licer caffo & irrito eventu: tan-

invenit; vehemens autem amor, quo agitaba-

tur, adeo eam exczcaverat, ut oculos mentis

dem fanctus Philippus eandem quoque conve-

niens , ut conceptam defperationem penitus

aperire nequiret;ad iterata vice fibi recurrens

tam manifeftum divinz pietatis miraculum :

depo

neret, hoc earm convicit argumento, di-

cendo:

Dic obfecro,pro quo Filius Dei in cru-

tàndem vero cum omnes tentando monafterii

fpondit: Pro

ce mortem oppetiit? Cui ipfa re

portas, in cun&tis obvium habuiffet grande

Et tu quenam €

s? fübjunxit

hoc crucifixi apparentis fpectaculum, ad pe-

peccatoribus 5

des ftatuz cujusdam beatz Virginis proftra-

Philippus. Cuircii

giofa refpondit, gravis fum

*Ergo*fu

bintulit fan&tus Philippus,

ta, quod nusquam exitum invenire poffet; co»

peccatrix j

ram eadem lamenta fuit: A qua imagine ala-

paradifus

tuvs eft

. Hecque verba, paradi(us

tuus eft,

adéo tenaciter cordi ejus remanfe-

pam adeo fortiter fibi impactam recepit, ut

veluti mortua in terram corruerit, ibidemque

runt impre

ffa, ut non folum omnis deinceps

ceffaverit tentatio, verum

infüuper ad ulti-

ad horam usque matutini celebrandi perman-

ferit, vocibus autem reliquarum fororum can-

mum usque fpiritum, vivaciffimam &ternz

(alutis füz conceperit fiduciam.

tantium expergcfacta , ac de errore fuo refi-

XXXIII. In fpeculo exemplorum de juvene

pifcens, (üum amaris cum lachrymis confeffa

fdem n g.

& divite ruftico legitur, quod exerci-

ccatum,atque immenfüm agnovit Chri-

quodam

Ri

p

d

.:

eficium, qui per afpe&tum crucifixionis

tium fe q

uotidie crucifixo recommendandi

adeo fibi familiare reddiderit, ut quotiescun-

fug eidem obje&tum, ab hac carnalitatis sbyf-

ue ad le&tum concederet, vel inde refuürgee

fo, in quam fe preeipitare decreverat, miíe-

o crucisin fronte & peCtore fe commu-

ricorditer retraxit, & eripuit.

ret,fign

niendo,

hac verba proferre folitus fuerit : 7v/ü

XXXV. Neapoli non ante multos annos Peonequin

ANazarene,

miferere imei, in womine Patris, & Filii,

contigiffe memorant Annales noftri ; quodlfag. p. 2.

& Spiritus fantti ;

fimulque Chriftum.crucifi-

puella nobiles & predives ab adoleícente? 16

fine confeffione moreretur.

paris nobilitatis in conjugem petebatur, &

xum rogarit, ne

Accidit autem ,

quod morte repentina diem

jam in id confenferant utriusque paren-

füum clauferit extremum : cumque damones

tes , & pro connubialibus padtis commu-

advolantes animam ipfius fecum ad infernum

niter ftabiliendis in aliquod conclave con-

fplendidus quidam juvenis

venerant ;

cum puella in. fuo cubiculo

raptare nitarentur;

dictam animam in locum

eosdem abigens, pr&

ante pendentem € cruce Chriftum proftra-

qïxendam tenebrofüm eduxit;

deflu&am ibi-

ta, altioribus cogiætionibus agitari coepit,.

Titulus CX.

Paffo Chrifli. -

68:

& divinioribus flammis accendi: Quid;ajebat,

XXXV1I. Dum $, Joan. Evangcli(ta adhue Engelgr.

quod ago, JefuFilii Dei, & hominum amator?

in terrís exiflens arderet videre Deiparamin Dom.

ficcine,dum tu carnem tuam innocentiflfimam

gloriofam , illa ipfi apparens bene longum Q"ina.

tam atrociter traCtas, ego voluptates, licet in

cum eo de cruciatibus Chrifli fermonem te-?' ?

€onjugio licitas confectabor? ficcine,dum tu

xuit, & inter alia dixit: Filium fuum ei, qui ju-

vulneribus & fanguine deformaris, ego formse

giter paffionem ejus recoleret, tres przroga-

excolendz , ego gemmis & monilibus oinan-

tivas conceffürum. 1.Ut ante morte a f:rvene-

do corpori óperam dabo? non fiet: & conti-

tis contritionis actum exercere potiit. 3. Ut

nuo fibi comam reícindit,eaque ad pedes ctu-

Deipara in agone iplum fpecialiter defendat.

cifixi appenía, illam ipfam effigiem manu ge-

3. Ut per ipíam quidvis impetrari poffit.

rens,e cubiculo egreditur, & ad conclave, in

XXXVIII. S. Gertrudis divinitus difcebat, Blof c.2

a

quod omaes convenerant , fe confert, ibi ad

quoties quis Chri(ti crucifixi imaginem anie monil.

Matrem convería: non eít; inquit, Domina,

mo pie commoto af

P

'exerit; toties »divi.næ

quod de conjugio meo ulterius agatis: Ecce

pietatis oculum ei adverti.

Íponfus ifte meus eft,quem elegi,& cujus pedi-

XXXIX. S. Edmundo adhuc puerulo Vincent.

bus crines meos,ut arrhas appendi.Mira hic in-

Chriftus apparens fuafit, ut quotidie aliquodi^ ;pec.

teromnes turbatio;admirantur aliqui,fremunt

mylierium vice aut paffionis (üz medicare- !/ft Surius

Prütug

it,

& indigaanter alii ; fed tamen penes Chriftum

tur; id enim ei contra quasvis tentariones, "" "

:Pïl «

"a

bl

novamque ejus fponíam ftetit vidtoria.

ad comparandas etiam, confervandasque vir-

Pedog.

XXXVI. Vivebat Roma anno ducentefimo

tutes, & tandem ad mortem feliciter obe

Chrift. to. vigefimo primo füpra millefimum , puella,

dam, (ingulare prefidium fore.

an.

2. p, l.

quam ob fpeciei preftantiam,vulgo pulchram

XL. Paffionis Chrifti merito, frater qüia Spee, Ex-

€ 4.Se&.5.

Catharinam appellabant. Hzc tametfi Roma-

page 102e

dam (ine purgatorio ad ccelos tranfivit, quia empl. cift.

ng juventutis effet non leve offendiculum, eo

quoties prope crucifixum tranfierat, rogavic Ó«ex.101.

tamen S.Dominici, pro concione, exhortatio-

Chriftum, ut propter amaritudinem in cruce

nibus, boni moris adducta eft, ut rofario de

toleratam, in egreífü animz fuz mifereatur.

manu S. Viri accepto uteretur , fxpe illud in

ALI. Cuidam juveni religiofo apoftatare rbid. dift.

templo, ad Dei Matris imaginem , precando

volenti apparens Chriftus,latusque difco ope- 9. ex.159.

evolvens. Huic ergo tali mulieri, nefcio quo

riens, & (anguinem eflluentem oftendens;ju(-

eunti, in platea fe offert obviam Chriftus ju-

fit reverti ad monafterium, & omnia rigoro-

venili habitu, forma elegantiffima beneque illi

fa ordinis fui intingere inlautus iftad, & mox,

precatus, quonam pergeret, uübinam habita-

in dulcedinem vertenda dixit.

Quod iile au-

ret,(cifcitatus eft? Non defuerunt Catharinz

diens rediit, fan&taque vixit. -

urbanitatis officia, refalutatum , ac domum

XLII. Cum quidem religiofus initio fuz Ludotph.

fuam invitatum adolefcentem excepit perhu-

converfionis aliquando graviffima defpera. de Saxon.

maniter, & ad meníam haud vulgariter inftru-

tione oppreffus, in cellula füa triítis (ederec, P- 2.c.59.

€tam adhibuit; Hic, cum, quidquid ille edu-

audivit vocem dicentem: Surge: & meam

liorum tangeret, iíta infici craore videret, mi-

paíffionem devote pertradta, & in amaritu-

rata quzrit, an fors lzíus, vel an effet ea ocu-

dine mea tuum dolorem vinces.

S*urrcxïtg

lorum fafcinatio ? neutrum , refpondit ille:

& liberatus eft.

Sed heus! neícis, hominis chriftiani cibum,

XLIII. S. Elzearius Comes éonfideratione Suriüs 27

[]

potumque Chrilti (anguine tinctum effe debe-

paffionis Dominicz ad tantam in omaibus Sept c.23.

re? Pro! inquit ifta, quam tu mihi ferius es!

adver(is patientiam pervenit, üt, licet gravi(-

quam füperftitiofus ! Equidem fubjicit adole-

fimis affectus in juriis fuiffet, nanquam impa-

Íceas, & experire tu quidem brevi: age mo-

tienter aliquid dixiffe vel egiffe fcirecur. Lia-

do ad cubile pergamus : nihil moratur,provo-

de & eandem in agone (ibi prelegi jubebat;

& licet terribilem ab initio vultum tuncoften

lat letum fübit,amicum iavitat blande. Sed,

o Dei bonitatem ! ecce tibi juvenis ille in al-

derit, paulo poft tamen dixit: magna eft dz-

terum mutatus, coccinea fe vefte talari indu-

2

monum vis, fed eam penitus enervarunt vir-

t

um, acgravi onuftum cruce exhibet meretri-

tus & merita SS. Paffionis.

culz,atque perforatum latus, manus, pedes,

XL!V. Godefridus Bullonius, cum ele&tus March, *

totumque adeo vulneribus concifüm corpus;

effet primus Rex Jerofolymz , nunquam vo- cor.3.le&,

tum ex fingulis plagis emicantem lucem ftellis

luit ufurpare titulum Regis, nec coronam (i- !8- prop.

rutilantiorem oftentans , (ic amice quzrens,

bi imponi permi(fit, indignum exiftimans , uc *

affatur: |Eja! noftinus me jam, Catharina?

fervus coronaretur auro in eo loco, ubi füm-

agnofcis eundem illum, qui pro teolim paffus

mi Regis caput fpinis coronatum eft.

fum? quousque in fordibus volutari juvat, ac

XLV. S.Hieronymus de fe dixit: cum gta- Ihid.le&,

pernegtit

me iterum cruci afligere ? & fanguinem meum

viffimis urgeret tentationibus , fedebam ad 1.

[fag, p. pn

reddere inutilem? ergo peccandi finem nul-

pectus Jefu, & pe&us percutiens fepe ibi mul-

619

lum facies;Ad hzecCarharina immenfo pudore

tos dies & no&tes tran(egi, donec rediret ani-

füffufa,in lachrymas abit,ad Chrifti pedes toto

m tranquillitas. Ibi quoque fapientes ani-

corpore profternitur, veniam poftulat melio-

mz federunt, ut fapientiam haurirent.

ra in futurum pollicetur; Quod deinceps ita

XLVI. S. Bonaventura rogatus a S. Thboma d.

praftitit, ut cum afili&tandi füi modum non

Aquinate, ut bibliothecam oftenderet , ex

fervaret, füuerit ab ipfa Dei Matre, quam in fin-

qua tam fublimem fcientiam haufiflet, cru-

ularem fibi Patronam adíciverat, corripien-

cifixi ima

oftendit:

ginem ofculjs & lachrymis detritam

da, & prafcribenda posnitendi moderatio.

Qooeo23

Stucun-

682

ww::« Monualis C'oræänarriæ .

yM

LI. S. Cathariná Senenfis, cum Chriftus eiSur. 3e.

nb

- Shucnnditas.

XLVII. Thomas Cantipratanus de quo-

cum corona aurea in dextra, & fpinea in fini- April.

À 946'

'Thomtzs

ftra apparuiffet ; optionemque a

]terutrius ree«

Cantipr.

dam milite , qui fa&tus monachus Ciftercien-

neam elegit;

a memoria voluptatum , & deliciarum,

liquiffec, illa magno fervore fpi

L.2. apum. fis ,

capitique füo tam firm

iter impreffit, ut longe

657.$26. quibus in fzculo gav

ifus füerat, feductus, in

vita religiofa co

ntinuanda vacillabat ;

refert

tempore gravem inde dolorem fenferit.

Ef

LII. S. Eulalia cum toto corpore ferreis pe- Sur, 1e

] 12 )

fequentia: Cum

graviffime a diabolo ad exi-

&inibus dilacerata fuiffet, exultans ad Chri- Dec:

tum tentaretur,

& de no&te in noctem medi-

feme] parato ad

ftum dixit: Nunc, o mi fponfe, & redem-

[bid,

bid, p4

caretur apoftatare per fugam;

r, quam bene refplendet in me per vul-

exitum, & quafi com

modiorem hora

m noctis

pto

& femivigilanti, Chri-

ner

a iíta, viva tui imago: & characteres ifti

in le&ulo przftolanti,

in corpore meo per fanguinem meum exara-

Annue

ftus apparuit in form

a perfon

adífimi viri, &

quid fic jacens haber

et

ti, quam ad vivum mihi exprimunt, & re-

10

cumex illo quzreret,

rzfentant ipfam pafitone

m tuam.

mali,refpondit ille :

dol

orem cordis habeo; &

decim. anno- Sur. 1g.

magnum defectum

debilitatis in membris;

Lill. $. Agapitus puer quin

Vita € :

rum virgis, nervis, igne; fumo;

aqua bullien- Augutt.

64

cui Dominus gro

ffum panem hordeaceum

te & aliis torment

is excruciatus, cum in ca-

offerens, dixit ; fürge;

& comede panem

pite ejus ca

rbones congererentur , gratias

iftam, qu

em ille turbatus intuitus ; quomo-

agens Deo

dixit :

Parva res eft, fi caput co-

do, inquit, gro

ffum panem iftum comederem,

um 1

fterii fimilagineum mandu-

ronand

ii ccelo, prunis coronetur in ter«

qui p

anem mona

detecto la-

ris. O quam decorabit coro

na gloriz pla-

care non po

ffam? Tum Dominus

L.

(anguinem profluenti,

gas & vulnera excepta pro Chrilto-.l

. tere, vulneri peGtoris,

horde aceum pane

m admovit;

& tali proflu-

$. VI.

vio madefactum ju

A

bet comedere languen.

bris diffiliens:

tem, mox ille cum horrore mem

EXEMPLA DOMESTICA.

Domine, quomodo taliter

pollu-

Heu, inquit,

undurm,

gnatius tanto recolendz páffionis ar- Lyreus t -

tum comederem,

qui prius faltem m

dore faccenfüs fuit, ut ordinarie in 1. spopht.

- fed a(perum

comedere recu

fabam? Et Doe

fuz primordio au !7-

minaci vultu eüm intuens, re-

miffa, quam in converfionis

Eundem in finem

minus , quafi

diebat, paffionem le

geret.

cufanti inquit: oportet

ut guítu faltem atten-

almarem crucifixi e

ffigiem circumgeftare in

s ifte.

-Cumque ille dit-

-

tes, quid fapiat pani

e&ore folebat. Cumque poftea ab amicis

fugium non haberet, & füfceptum panem tre-

nulla ratione perfuaderi potuiffet,

ut pater-

mebundus fummis vix

labiis attigiffet, fenfit

m Domini...

dulcorem

nam domum inviferet, per paffione

in pane füpe

r omnem fuavitatem

tandem rogatus confenfit. Sed &

in Gallia

mirabilem, quem

hianti quidem ore contre-

bito cum mira aviditate co-

Cifalpina ab Hifpanis pro exploratore habi-

. &ans, totum (u

tus cum in(ignibus contumeliis excipereturs

medie, Nec mora,

Domino difparente, ten-

Chriftum 2b Herode illufum fibi proponens;

- fatus ille ad fe reverfus eft ,

& quid vidiffet,

fümma cum patientia tulit injuriam.

.

fen(iffetque, fincero cor

de retra

&ans,ab omni

II. S. Francifcus Xaverius a

d omne

m fa&ï Vita l3.

Lyreus

dolore mentis, & carnis tentatione conva

luit,

l1popl

&itatem incitabatür precipue crebra vitzc 3-

1f

& in magna tranquillitate

fpiritus usque in

mortisque Domini n

oftri meditatione, ex qua

Quid miru

m? hordeaceus

manz falutis & mar-

finem permanfit.

e

Or

exardeícebat in illo þu

fe ad illius imitatio-

panis aufteri

dinis mellea Chtiüi lateris

tyrii cupido ; totumque

B pe

rfafione linitus eít.

falute hominum de- L.4. c. 5

lhiden

nem pro illius gloria &

Surius

XLVHI. S. Ludgardis quoties corpore aut

toties ad crucifixi

vovendi.

'Tanto vero a

ffe&u Japonenfibus

x 6. Jun.

fpiritu afflidtam fe videbat,

adhuc Ethnicis Chrifti paffionem explicabat ;

e

ren$ ,

illum aliquando

imaginem fefe con&

ut lachrymas illis excuteret.

cum magna animi i

prentione contemplaba-

III. P.

Petrus Faber inchoandis horis Cano- Or:ane, 1

litm

tur, donec toto corpore vi

ribus deftituta, fpi-

biffimos Chrifti cruciatus fige- 3«2 37* &

nicis, in acer

ritu extra illud raperetur,

in quo quidem ra-

bat aípe&tum,

" & ut in pfallendo progredic- Lyreus ^

e wa

tum Chriftum prafentem cerne

bat, & ore

dis acrioribus ejus poe-

latus ejus applicato,tan-

batur, ita in reputan

Vallifoleti

roprio ad cruentum

nis atque dolor

ibus procedebat.

Triden,

tum inde dulcedinis ,

tantum confolationis

cuidam viro primario mo

dum orandi & me-

&a przfcri-

hauriebat, ut null; po

ftmodum adverfitate

ditandi petenti,

hac quatuot pun

concuti pollet.

pit. 1. Chri

(tus Dominus nofter

fuit omnium

lbidm

2 Chri-

Imitatio.

Y

rerum egenus,

& ego omnium dives.

; quo

ftus efüriit ,

& egolaute vivo. 3.

Chriítus

Chro; » XLIX. S. Francifcus petens a Deo

Servator meus in cruce nu

dus pender, & ego

min. l. 1. exercitio maxime Deo placere poffet, te

r mií-

Vlt. D

nem reperit.

folendide veftibus incedo.

4. Jefus dolori-

fe l58-

c.105. fale aperuit, femperque paffio

bus & laboribus oppreffus fatifcit,

& ego de-

Annue

L. Florentix cum virgo qu

«dam ad pu-

ura, pergeret,

ne fodalis

licatus pati nihil valeo.

Quz quidem capita

Soc, 1589. teum, fe precipitat

vir ille ab initio non magni fecit,

fed poftea

fan

fuge afperitatem

diutius

ferre cogeretur, Chri-

dixit; Redi ad te mulier par-

inter convivium verfanti adeo inhzfcrunt,ut,

ftus ei apparens

uo lachrymis & a

ffe&ibus liberius indulge-

vi animi, & cogitans, quos €go;

quantosque

cruciatus amore tui perzulerim,

fororis tux

ret, e menfía fürgere,

&ä in conclave fecedere

Sl Ign.E

fuerit coactus.

Poly

voculas infuper habers difec.

]V. P. Si-

iär

l

Jiwus CX

683

sul'. 3'0

Paffio Chrifi.

Hif, Soc.

IV. P. Simon Rodericus, ne crucis oblivi-

Apil

ta enim füm pa'fï'a-,;-fxcig!*ïc "þer*' vifüm propter

P. 4- 1. 7. Íccretur,

ejusdem imaginem palmarem pecto-

eum. Cujus rei S. Ignatius Epifcopus caufam

^ 246. ri infculpüt. Quem ipfum in finem etiam

aflignat his verbis : Cum paranda effet crux,

pregrandem e ligno crucem in cubiculo ha-

diabolus tumultuabatur, & poenitentiam im-

Á

bebat, ad quam, lucente ante eam lampade,

mifit proditori & laqueum illi monftravit, &

no&tu evigilans animum oculosque elevabat.

u ,

H. f p. 1.

fufpendium, quo ftrangularetur, edocuit; &

Q

V. P. Claudius lnius quotidie unum e fa-

mulierculam, turbans eandem in fomniis, ut

l. 12. n, ctis Chrifti cruciatibus retractabat.-

a crucifigendo ceffarent , inducere molieba-

36.

VI. P.Franciícus Villanova in füuis medita-

Ibid. p.2.

tur, quia prins omnem lapidem moverat, ut

tionibus non aliam fumebat materiam, quam

eadem crux pararetur , non quod poenitudine

vitam & paffionem Chrifti, diCtitans, (übli-

duceretur, ob tantum malum (hac enim parte

miores materias fe in ccelum fervare.

Annue

fuiffet minus fceleratus) fed quia propriam

1610.

VII. P. Thomas Sanchez die Veneris ad

füam perniciem fentiebat.

honorem $. paífionis flagello fe cecidit, cili-

Suïc n

II. Pilatus,'qfxi ententiam damnationis in Dauroh;.c;

cium tulit, & coto pene die illam cogitavit.

Vita c. g.

VALL. P. Baltha(íar Alvarez rogatus, quem

Chriftum dixerat, & ipfe Viennz perpetuum '. tit. gr.

$. 2.

in exilium relegatus eft, tantisque (irrogante f 3

modum in orando teneret, cum adhuc junior

effet, refpondit, fibi ftatim in iplo ingreffu of-

Cajo) languoribus coarétatus , utfua fe manu

transverberans , multorum malorum com-

ferri fan&tiffimos Chrifti crucifixi pedes, quos

ipíe primum adorabat, & ad eos conítitutum,

pendium mortis celeritate quz(ierit.-

fe meditari altiffimam omnium virtutum le-

Ill. Ad Proceres Francos in bello captivos fbidem'tit,

Qionem, quam ex cathedra füpremus ille

olim Sarazenus acceffit, quzfivitque, num in45: $. 5-

magifter docuit; ex quo valde accendebatur

Chriftum pro ipfis crucifixum , & refürgen-

ad fe mortificandum , crucique affigendum;

tem crederent ; quibus ita (e credere affir-

adjuvandos quoque proximos, pro quorum

mantibus, addidit, eos nec fracto, nec moeíto

amore tantus magifter tot labores fuftinuit.

animo effe debere , fi tantulam calamitacem

Lyteus l

Hortabatur vero omnes incipientes ad medi-

fubirent ejus nomine, qui extrema füpplicia

h ipoplit

tandam Chrifti pa(fionem tanquam fpiritua-

pro ipfis exantlaffet; nondum enim ad mor-

U

lis eorum profectus fontem ;; & in ordinariis

tem usque ipfos decertaffe. Quod (i tante fic

poteftatis, ut propria virtutea mortuis refur-

fuis exhortationibus frequenter hoc repete.

bat: ne exiítimeinus , nos aliquid feciffe,

gere potuerit , dubitandum non effe, quin

donec eo peryeniamus , ut femper Chriftum

ipfos etiam brevi,ex fuis calamitatibus exi-

crucifixum in corde habeamus. Semper Chri-

meret ; id quod eventus probavict.

i

fti crucifixi imaginem in cubiculo habebat,

IV. Cum quidam peregrinus cum Sarace- &pee, Ex-

in quem frequenter afpiciebat.

Precipuo

no in die Paraíceves, per filvam iter faciens, empl, dift.

*

tamen fítudio in Chrifto crucifixo tres ejus

omnes aves quafi mortuas in arboribus (u- 9. €x« 161,

comites , ícilicet paupertatem , contem-

fpenías harere vidiflec , poítea vero in fefto

tum, & dolores con(iderabat, & in fe trans-

Pafchatis rediens iterum redivivas, & (aaviter

ferre ftudebat.

canentes audiviifet, quzrens cau(am ex Sa-

H Ls

Lvyreus

. IX. P. Cafpar Paranymphus ad memoriam

raceno, intellexit, fingulis annis eo tempore

;C- 30

l1-2poph. paffionis inter populares fuos in Sicilia exci-

id accidere, atque adeo illas patienti Chriíto

Y*

tandam effecit , ut feria fexca fub meridiem

condolere collegit.

&re campano fignum daretur ; fed & paffim

)u

ediculz parva; excitarentur.

V. Dum Chriftus emifit Spiritum , velum Math. 27,

A

templi fciffum eft in duas partes a fümmo

:'Lc40€u5'

lbvidem.

X. P. Didacus Martinus, utm

emoriam pafi

l

usque deorfum, terra mota eít, & petrz fcif-

fionis Chrifti, quam interdiu (emper fovebat,

fz, & monumenta aperta (ünt, & multa cor-

)

etiam de nocte confervaret, caput afperrimo

cilicio obvolxvebar.

poraSanctorum, qui dormierant, furrexerunt,

& exeuntes de monumentis venerunt in fan-

Oav l

Ibidemo

XI. P. Jofephus Anchieta fideli amico fuo

narravit, fe cum in feceffo annuo de cruciati-

&am civitatem, & apparuerunt multis.

01 UO

, [yrau

bus Chrifti mediraretur, magnam eorum par«

Vi, Regulus quidam gentilis, Obo nomi Fab. Ennc.,'

T

tem cum acerbiílimo dolore fenfifTe.

ne , cumaudiflecDeiFilium tamindigna mor- 3 in Pa-

»n

[bidem.

XiI. P. Ferdinandus Suarez totum cubicu-

te mul&tatum füiffe, ira accenfüs dixit : Ecquis "slceve,

]um foum crucibus inftrüxit

os

? quas perpetuo

tam immane facinus perpetrare aufus eft ? quz

le

amplecteretur.

gens? quz natio? quibus in terris habitat?

1

li:idem.

XIi. P. Joannem Gondinum quacunque

quo nomine vocatur? Cunque aliqui pla-

Il.

no&is hora conveniífes. coram crucifixi/Ser-

care eum conarentur dicentes , Deum ultro

"

vatoris imagine deprecanrem inveniffes.

fe morti obtuliffe, fubjecit ille : 3n vero Deum,

i

Vit. p. 9.

XIV. Joannes Berchmannus dicere fole-

vera przdicantem, occidere debuerunt?

la

f. 158- . bat , in rebus adverfíis non effe turius Afy-

(v

lum , quam (inum , plagasque Chrifti , &

$. VIIL

(

SIMILITUDINES.

pglliqm B.. V.

)À

$. VII.

Qualitass

"

À

EXEMPLA PROFAN A.

L]

I.

(

J . Tgn. Ep.

Lp

ilato fedente ad tribunal , mifit ad eum

Sicut

viator non bibit de Buqmine aut torren-Fab, ! q,

ad Poly.

B

1

earpe

uxor dicens: Nihil tibi & jufto illi: mul«

nifi magno sftu calens ; (ic Chriflus non couc. a,

l.

bibi(- R. 1«

624

Biibiiotbece Manualis Concionatorice

bibiffet de torrente paffionis , - nif ipfum&ac-

XIII. Sicut virga Aaronis prius tota arida, I

þldem.

cen(ía erga nos charitas impuliffet,

ubi fürami facerdotis nomen ei infcriptum

S. Chryf

Il. Sicut patrefamilias moriente, tota ejus

fuit, lorere & germinare cospit; ita & anima

;

ho. 40. in domus turbatur, omnis familía plangit, & ni-

noftra ex fe fterilis, quamprimum fuümmi fa-

]yicet

lviatth,

gris (e veftibusoperiunt $ fic humano genere,

cerdotis Chrifti nomen ac paffio infcripta fue«

propter quod omnia fuerant creata, circa exi-

rit, uberes fru&tus producet.

tum conítituto, & moriente capite illius Chri-

XIV. Sicut fi quis redemptionis füz pre- Manfi dife.

fto, totus contriftatur mundus , univería coeli

tium in fua haberet poteftate po(itum , illud 12. n. g.

minifteria lugent, & candore depofito, tene-

autem in fcrinio fno teneret reclufum, eique

ï

brofis nubibus velut veftibus veftiuntur.

a quo captivus tenetur, non extraderet , aut

t

1. Cor. 16.

IlI. Sicut Vefpa, cum impetit petram, non

numeraret;ad nihilum utique eidem redimen-

v. 55.

eam lzdit incuríu, fed proprium perdit acu-

do profuturum effet ; Chriftus gratis nobis

leum ; ita mors incurrendo Chriftum , non

fanguinem fuüum dedit, ut inde a fervitute

hunc, fed fe ipfam lzfit ; unde infultans illi

peccati, & inferni redimamur ; at vero pre-

dicit: Ubi eft, mors, vi&toria tua ? ubi eft,

tium hoc inutile nobis erit, ni(i illud pro re-

mors, ftimulus tuus ?

demptione nofltra adhibeamus ; Ac proinde

Procop.

IV. Sicutleonon folum vig

ilans, fed etiam

fan&us Apoftolus fubdit, inquiens :. Giorifi-

in Gen. c. dormiens terribilis eft ; (ic Chriftus non ante

cate , & portate Deum in corpore ve[tro.

49.

crücem tantum, fed etiam in cruce terribilis

erat, inagnaque defignabat miracula.

XV. Sicut regiz ftatuz quamvis inanima- S, Chry£. -

$, Augifl

tx (int, eos tamen, qui ad fe confugiunt, fer- in Exod.

mm:&lai

S.Cyprian.

V. Sicut hamum efíca confeptum fi pifcis

de fingul, rapiat, non folum eícam cum hamo non re-

vare folent, non quia ftatuz funt, fed quia re

xcleric.

gem reprefentant ; fimiliter & agni (anguis

movet, fed & ipfe de profundo, eíca aliis futu-

rus educitui ; ita is, qui habuit mortis impe-

homines falvos faciebat, nón quia fanguis

erat, fed quia fanguinem Chrifti referebat.

rium, rapuit quidem in mortem corpus Jefu,

non fentiens in eo hamum divinitatis inclu-

XVI. Sicutille, quiopobalfamum vellevi- Blofus in

fum , (ed ubi devoravit, bafit continuo, &

ter contingit, necefíario fuavem odorem re- inftzu&,

tinet 5 ita is, qui paffionem Domiínicam pi

e vit. afcet,

Blol, in

disruptis inferni clauftris, velat de profundo

f. 1690.

toncay,

tra&tus traditur, ut efcafcæteri*s fiat.

recolit, licet permodico affectu id faciat, non

poterit non referre augmentum gratiz divi-

g. ]15

. Utilitas.

nz , fed nec effigiem quidem crucifixi Re-

VI. Si;ut medicus non habens neceffitatem

demptoris bomo chriftianus orthodoxe fidei

S. Chryf.

ho, 4. in Cibi, qui eegroto paratus

eft, przguftat, ut &

unquam reverenter afpexit aut afpiciet, fine

D

grandi utilitate.

c. 1, Hebr.zgroto fümptionem perfuadet ; Sic & Do-

minus, quoniam omnes homines mortem

AMeditatio.

timebant;perfuafit illis, ut fiducialiter ad mor-

tem accederent , ideoque ipfe illam guítavit,

. XVII. Sicut matri diviti plus placeret, fi fi» Rodrig. p.

licet nullam ejus neceffitatem haberet.

lius peregre profe&tus affiduo de ipía cogita- 2. tr. 7.

Theodor. VIL. Sicut per unius hominis delidtum ;

ret, & materna beneficia & amorera erga fe & ?*

(ri in

confideraret, quam (i nefcio quas divitias ei

e & Jonn,

dial 3. tranfiit in omnes bomines condemnatio ; ita

per unius juftitiam in omnes juítificatio deri-

fübmitteret ; ita Chrifto pre aliis operibus

vata eft Sicutenim perunius inobedientiam

placet, fi fan&iffimam ejus paffionem & be-

eccatores confíticuti fant multi ; ica etíam per

neficia per hanc collata animo fepe volva-

obedientiam unius jufti conftituentur multi.

mus, & apud alios commemoremus.

ns

&, Augut, VIll. Sicut olim , qui intuebantur ferpe

XVIIL Sicutinfanus haberctur, qui accepto Staplet.to.

Mat d.

inJosn. tem zneum in deferto , non peribant morfi-

a Rege literarüm faíciculo, in quo certo fciret r. in Dom,

10. . $

bus ferpentum ; fic qui fide intuentur Chrifti

inclofum deferri regium chirographum de in- Quinq.

mortem, fanantur morfibus peccatorum.

genti aliquo redira, differret illum refignare, &

$. Gertr.

JX. Sicut impoffibile eft , nt aliquis farinam

legzre, usque ad mortem ; ita feipfos mirabi-

l. 3. infin.tra&tet, & inde pulverem non contrabat ; fic

n

ne

liter fallanr , ooi circa mortis articulum de

€. 41»

fieri non poteft, ut aliquis cum devotio

Domini pro ipfis pafIi morte devote f

e cggi.—

etiam parva , Dominicg 1ntendat paffioni, &

taturos exiftimant.

nullum inde fructum percipiat.

"lpplicatio.

Exod. 15. X. Sicut aqux amarz fadtz funt dulces ,

poftquam Moyfes lignum .a Domino often-

XIX. Sicut, fiamicus aliquis, te pro meritis

fum in eas mifit ; fic lignum crucis in aquas

ad fupplicium quzfito, veftes tuas indueret,

tribulationum miffam , easdem íuaves &

ratas facit.

& feipfüm pro te capi. damnari, & in crucem

agi fineret, tu vero vicem ejus non doleres,

$. Cath.

XI. Sicut panis durus, fi aqua maceretur;

Sen.

facile, & cum volup:ate fümitur ; ita dolo-

fed contra poft illum vocifetareris, quin car-

nifices in ipfum concitares , & teipfum pro

res noftri & labores, licet duri (int, leves &

fuaves efficiuntur, (i per meditationem fan-

tali offerres, mille mortes promeritus cenfe-

ris; ita cum hoc ipfum faciat peccator grae

uini & paffioni Chrifti immergantur.

S, Franc.

vis, merito etiam gravi poena dignus vide-

XII. Sicut purpura fuum pretium non a la-

bitur.

Sale. l na, fed a tin&ura babet; fic opera noftra

il ]de

XX. Sicut Ggillumknon exprimit in cera füi Fab. conc.

faum valorem non ex feipfis & füa bonitate,

fimilitudin£, nifi cerz cum impetu impreffum ; 6. in Dom.

e:

fed a tinctura fgn;guinis Chrifti accipiunt.

;

Tituus CX. Paffo Chrifhi.

685

Din.

lic non potelt in. nobis efformari Chriftus-;

mam liberat a fanguinis profluvio , contra

ejusque meritum, ni(i adhibito aliquo volun-

enim carnis vitia fümme

Vale; memoria

tatis & operum conatu. Etideo fponíus fe ve-

paffionis Chrifti.

lut figillum füper cor & brachium poni jubet.

ll Utitas ad demonem *wincendu

.

Ibidem.

m s ld :$. Beml.

XXI. Sicut paterfamilias jubet in domo

quod Deus ipfe indicaffe videtur , c

um o im p. 351»

fua ad omnes januas appendi vafculum aqua

Vanti d

Moy(i ferpentem quendam sneum in palo

benedicte, ut egredientes moneamur , ea fe

quodam erigere, & fufpendere precepit, ut,

11j

munire; ita ecclefía ubique cruces, . aliaque

quisquis ab ignitorum deferti (erpentum

inítrumenta paffionis pro

ponit , ut €a vene-

morfibus fauciatus fuiffet , ferpentum illum

rando nobis applicemus;

firmiter refpiciens a veneno contra&o libera-

fhidet,

XXHi. Sicut fons aquarum hauriri & bibi

retur. Sed omnia in figura contingebant il«

debet, ut effc&tus fuos exerat ; ita Chrifti me-

lis.

Hic namque ferpens Chriftum in cruce

rita nihil nobis proderunt, ni(i per fidem vi-

hoc fine füfpenfut , ut. infernalis (erpentis

vam , & facramentorum reli

venenum aboleret, prefigurabat. Chriftus

gio(än; uüïrpa«

tionem applicentur.

enim ferpens erat, quia omnia peccata DO«

flra, quorum dxmon au&or fuerat, in f& a(-

E IX.

fumpferat. At vero quid tandem evenit? Chris

MOTIV A.

Ítus refürrexit, at vero ferpens infernalis dia-

Cf

bolus, ibidem confixus remanfit, atque infü-

it Exod,

$. Auguft. T.

ililas ad peccata vitanda , nam , ut re&te $,

Tian. G. 13.

Uz

per increata fapientia effecitut;quisquis dein-

Augufítinus dixit, non poffum terreri

ceps mentis fuz oculos in myíticum hunc

multtudine peccatorum meorum , fi mors

ferpentem, Chriftum fcilicet crucifixum elee

Domiui in mentem vencrit, quoniam pecca-

varet , ab omni tentationis , & függeftionis

ta.mea illum vincere non poflunt. Clavi, &

prave& veneno liber evaderet.

Unde fanctus

lancea clamant mihi , quod vere reconcilia-

Bernardus in epiftola quadam , ad quendam

Y

tus fum Chrifto, (i eum amavero. Longinus

inftmud,

novitiorum fuorum exarata, fcribit: Si tene

aperuit mihi latus Chri(ti lancea, ego intra-

tationum fentis aculeos, exaltatum ferpentem

vit, aícet,

Bldi. in

vi, & ibi requiefco fecurus.

Quod ipfum

[ 1690,

&neum intuere, & fuge non tam ad ubera,

conclav. etiam Chriftus S. Gertrudi revelavit dicens:

quam vulnera Crucifixi. Apud Blofium quo- Biofic

þs* ih

* PT.2 Ouilibet poterit refpirare in fpem veniz(quan-

que legitur, quod diabolus aliquando volens couclav.

tumlibet etiam gravi pondere peccatorum fe

decipere, & ad nimiam pufillanimitatem, fivec 1. n. 19.

fenferit depreffum)offerendo Deo Patri meam

ad defperationem adducere fan&tam virgi-

innocentiffimam paffionem & mortem. Cre.

nem Catharinam nitebatur ei perfuadere,

dat peccator, fe per hoc obtinere faluberri-

quod vita ipfius falía, inutilis, & pervería effer,

mum fruc&tum indulgentiz , quia nullum tam

lila igitur a Dei bonitate (qux vere poenie

effhicax remedium contra peccata poterit in

tenti nunquam fe negat ( edo&ta , humiliter

Rodri p

terris haberi , (icut devota memoria mez

;

elevavit mentem fuam ad mifericordiam di»

PUA

paflionis.

PT

vinam dicens: Ego aperte confiteor Creatori

Orig. in

l. Utitas ad

carnem fubjyugdndam, uti Ori-:

m€o, me quotidie in tenebris fuiffe, maleque

c. 6, Joan. genes indicavit, dicens : Certum eft , quia

vixiffe, veruntamen fiducialiter latitabo in

E

ubi mors Chri(li animo circumfertur , non

plagis Domini mei Jefü Chrifti, & omnium

poteít regnare peccatum ; eft enim tanta vis

iniquitatum mearum maculas pretiofo fan-

crucis Chrifti, ut fi illa ante oculos ponatur,

guine ejus abluam. Poft hec verba diabolus

nulla concupifcentia , nulla libido faüperare

in fügam veríüs eft.. Sed & Surius de S. El- Surius ín

poffit, (ed continuo ad ejus prefentisin totus

zeario Ariani Comite, in hzc verba fcribit : vit,

) frspleto.

Manfi difc. i]le peccati & carnis fugatur exercitus. Quod

à Lin Dorn,

sumpta Euchariftia , & (ancto perun&tus oleo,

10.1-8. confirmans Manfi, (icait: Nulli ignotum eft,

cum diceretur poflea : Per /anttam crucem , &

quod in Hzmorrhoiffa contigit miraculum,

:Quinq-

pajonem tuam , libera. eum. Domine , ipfe eun-

quz poft perpeffum duodecim annis conti-

dem veríum tertio repetivic, addens: Hzc

nuis acerbum (anguinis fiuxum , qui multis

eftpes mea, in bac volo mori. Ad extremum

medicinarum & medicorum difpendiis haud

jam in agone pofitus , vultum pra fe tulit val«

u

aquam curari potuit ; tandem ad veítem

j

de terribilem, unde colligi potuit, in magno

edemptoris acceffit, & tetigit fimbriam ve-

eum tunc verfari labore, ob aliqua fibi obje«

ftimenti ejus. Hujus autem infirmitatis my-

&a ; exclamavit autem dicens: Magna eftdz-

fterium fandtus Thomas Aquinas exponit,

monum vis, fed eam penitus enervarunt vire

dicens: Patitur luxum fanguinis, propter flu-

tus , & merita facrofan&te paffionis Chrifti.

Xum carnalium delectationum. Ad hunc vero

Poítpaululum exclamavit dicens : Plane vici,

fiuxum fiftendum, & ex(iccandum, unicum

DeS. Brigitta, intenera etiamnum ztate con-

& potens eft remedium, fi quis per feriam me-

ftituta, refert idem Surius, quod viderit diaa

ditationem mortem & paflionem Chrifti tan-

bolum, tanquam centimanum, aut centipe-

gat, & ruminet ; fiquidem ut fan&ctus Anto-

dem, horrenda fpecie deformem ; Perterrita-

ä

nius de Padua exponit: veftimentum Chrifti

que cucurreritad le&ulum füum, humiliter fe

iplius eft caro, de qua lfaias c. 63.

uare Yu«-

Chrifto commendans,;ubi rurfüs ille teter fpiri-

brum eft indumentüm tuumn ? Jefüs torcular, id

tus ei apparens dixitnihil poffum, nifi permit-

eft, preffuram crucis folus fuftinuit, in quo

tat Crucifixus, Linde merito dixit S. Auguftin. S« Aug. «,

i Fab. tone.

veflimentum 'fanguine rubricavit ; Hujus

cum me pulíat aliqua turpis cogitatio , recur-22. Mazms .

,(,inDom

veftimenti fimbria eft i

*

pía paífio

; quz ani-

road vulnera Chrifti; cum me reprimit caro

A. P. Lobn, Bill. Man. dom. 1l.

;Paiï

?^ PPP

tnea,

686 ,

jfü)iiüfþä[æ Manuolis Concionatorice

mea , recordatione vulnerum Domini mei

rationeexordiabatur ; cumque morti proxitmáà

effet, vocem fuam, quanta potuit cum animi

refurgo ; cum.diabolus mihi parat infidias,

hus in

fugio ad vifcera mifericordie Domini met,

contentione, extulit, dicendo : Sanguis, fan-

$u

guis Jefu. De eximio quodam Dei fervo le-

& recedit a me. Quin & S. Edmundo diabo-

lus faffus eft, paffione Chri(ti ad iftius infidias

giffe me memini, quod, dum morti vicinus cf-

M'

fet, vifum ei fuerit, fe coram tremendo Judi-

& vires infringendas nihil dari efficacius.

S. Grer. in

1V. Ulilitas ad adverfitates fortiter tolerandas 5

cis tribunali affiftere in cujus conípe&tu libra

adduécta fuit, in cujus una lance ejus poneban-

ev. & 2r-nam, fi paffio Chrifti ad memoriam revoca-

Mzsfidifeeue, ait $. Gregorius, nihil adeo dutum eít ;

tur opera, cumque eorumm confpiceret modici-

6. n. l.

tatem, fiquidem demerita, & ab ipfo commif-

S. Laur.

uod non zquanimiter toleretur. Unde bea-

tus Laurentius Juftinianus falubriter monet

fa peccata ex altera parte longe magis prge

Jutt. c.11.

ponderabant, hoc ufus eft confilio, ut fcilicet

de monaft.

icens : Erigamus omnes nos , qui Domino

diíc,

Jefu eligimus militare, mentis oculos in cru-

in alteram librz lancem collocaret merita ;

paffionem, & fanguinem, a5alvatore in cruce

cem Domini, cum tentamur , & leve exifti-

mabimus , quod toleramus , in comparatione

effufüm,nec non amorem, quo tempore vitz

fug eandem Dominicam paífionem medita-

illius. Sic Martyres confortabantur , inquit

S. Auguft- $, Auguftinus ( qui & ipfum fua experientia

tus fuerat: Quo facto, lanx illa, in qua merita

faa fimul cum fanguine Chrifti trutinabantur,

tr. 116. inteftatus e(t) ad omnia, qu& perfecurores li-

Joan.

buiffet facere, perferenda.

Sic paulifper oc-

longe prevalens przponderavit, ipfeque eter-

ng perditionis evafit periculum.

cultata tremenda potentia commendabatur

prius imitanda patientia. Sic regnum, quod

VII. Utilitas ad purgatorium evitandum ; uti Blofius in.

Chritus ipfe B. Henrico Sufoni revelavit, di- conclav.

de hoc mundo non erat, füperbum mundum,

non atrocitate pugnandi , fed patiendi humi-

cens: Anima, quz fe multis obftrinxit pec-*: ?

catis, poterit ipfius paffionis mes thefaurum

litate, vincebat. Sic illud granum mulripli-

candum feminabatur horribili contumelia ,

adeo ad fe adjungere, fibique applicare, ut

etiam , fi vel mille annis punienda fitin purga-

ut mirabili pullularet in gloria.

Manfi difc.

V. Utilitas ad voirtutes addifcendas & vitia ex-

torii locis, brevi tempore & culpam, & poe-

nam omnem diffolvat, ita utabsque purgato-

$1. 2. firpanda , uti Author a Manfi citatus indica-

vit dicens. Horrebant homines , quicquid

rio libera commigret in coelum.

VIM. | Utilitas ad beatitudinem certius procuran- Man

d

afperum, quicquid humile, & abjectum erat,

colebant, fufpiciebant, & laudabant folum

dam ; de qua fic difcurrit Manfi : ^uisnam ,8. n. 4»

ob(íecro , primus fuit fru&us, qui in confpe-

loriam, divitias, voluptates : & ecce duin Dei

$ t

f

ilius crucem afcendit , dum contemptum,

&u totius populi hebrzi, ad acquifitionem

Paleftinz , quz typus erat terrz promiffio-

M.

paupertatem & dolores amplexus eft , vaniffi-

de fac

ma illa gentium dogmata omnia corruerunt ;

nis coeleftis, properantis apparuit? Botrus

Mif

l

Effecit Chriftus, ut mundus coleret humilita-

quidam uv e vecte dependens: Hzc autem

Lai, à

tem, contemptum vite, paupertatem , obe-

omniain figura coatingebant : nam, ut Taule-

rus depaffione Redemptoris differens ait: Bo«

T,.

S. Laur. dientiam, caftitatem. EtS. Laurent. Juftinia-

Inttod, a

Juftin. denus ait, munitiffima funt hic przfidia, & ini-

trus in vectem appenfus eft, utnosde promif-

fied,

fionis terra certos redderet,& fecuros.Unde &

caft. conf: ysicis inacce(Tibilia; ubi reparantur vires, re-

€. 8-

calefcit animus, revivifcit [piritus, renovatur

Apoftolus ad Hebrzos ait: Habentes, fratres,

mens, redintegratur, quod difTipatum fuerat,

fiduciam in introitu San&orum , in fimguine Chrifli.

quod amiffum, quod debilitatum , quod fue-

In libro Jofue legitut, quod; licet adverfus

rat periturum. De virtutibus adhuc clarius id

civitacem Jericho irrevocabilis ultimi exter-

$. Donav. indicans S. Bonavent. Sivis, inquit, o homo;

minii fententia a divinaJufticia fulminata fuif-

fet, ab hac tamen univerfali ruina Rahab,

reuml 1.

apud Ly- de virtute in virtutem, de gratia in gratiam,

de bono in melius proficere, quotidie, quanta

ejasque familiam in premium hofpitalitatis ,

apoph.17.

potes , devotione mediteris Domini paffio-

qua populi fui electi emiffos exploratores ,

hems quiahzc mentemalienat , &noníolum

gravi cum periculo , hofpitio exceperat, exi-

inere voluerit. Sed quonam figno Rahab no-

reddit angelicum, fed divinum.

S. Dern. f.

VL Uiilitas ad shortem feliciter obeundam , uti

tari voluit, ut eo vifo 4 deveftatoribus illi

61, in

fa&to ipfoS. Bernardus declaravit, dum in ex-

parceretur? fignum fuit funiculus coccineus,

Cant.

tremo mortis articulo inimico infernali, eum

Hic autem funiculus coccineus, ut gloffa in-

graviter tentanti, ejusque vitam nihil aliud ,

terlinearis exponit , fanguis eft Chri(ti ; ubi

enim hic fanguis Agni irmaculati, pro nobis

- quam meram hypocri(in fuiffe affirmanti, re-

fpondit: Probe idipfum cognofco; Scio enim;

in monte Golgatha facríficati rutilat, ibi in»

dubitatum eít pigaus sterng falvationis ;

quod nihil unquam boni prefliterim ; verun-

tamen in Redemptoris mei fanguinem fecu-

Unde Leo Magnus ex infallibili cathedra Pe-

rus confido , in eoque omnem fpem meam

tri ftipulatam nobis offert promiffionem , di-

cens: Secura eft exípe&atio promiffz beati-

collocatam babeo. Unde idem melliftuus Do-

é&or in fermone quodam hofce pariter expri-

tudinis, ubi eft participatio Dominicz paffio-

. mit affeCtus: Peccavi peccatum grande, tur

nis. Quodipfum etiam coeleftis Sponfüs con- p.tlandus

batur conícientia, fed non perturbabitur, quo-

firmavit, dum beatze Angelz de Fulginio di« 4. Jan. f.

VitaS Ca. niam vulnerum Domini recordabor ; S.Catha-

xit: O vos vere beati , & omni benedidti! 202.

Si enim in cruce pro mceis crucifixoribus ;

thar. 1,3. rina Senenfis, quz paffioni Dominice medi-

e4.

tandz devotiílima fuit, omnes a fe exaratas

cum laclirymis & fletu rogavi Patrem meum,

illis ,

epiftolas, a fanguinis Jefü Chriíti commetno-

& cxcufavi dicens: ; Pqtär ? dimitte

- quia

| T itulus. CX.

Paffio-Chrifll. . -

IW»FBSZ

à

( AL Exempla rerum inanimatarum Cb,ri/lä« m i-nox:

l

quia niefcïuni,'qzzid faciunt ; Quid 'pro. vobis,

la

qui mihi compaffi, devoti, & contocii fuiftis,

te condolentium perpenderz 5 (ic enim vel pudo-

Blofius in*dicturus füm, cum nón in cruce, fed in glo-

re vi&us quis ad fimilem compaffionem mo-

Sacell.

"

'ria feliciffimus orbem judicabo? Quos om-

vebitur.

p

anim.6217:«es ha6tenus recenf(itos fractus idem dulcis

lil. Peccati gravitatem ,. f1

atum peccatoris , 6&»

la

8,.,4,

fpon(üs cuidam amico fuo revelavit dicens:

leflis preinii snag nitudinem ponderare ; cx his enim

le

Quisquis bona voluntate preditus paffionis

difcec animus, magnirudinem benclicii , per

mez leéctioni aut meditationi humiliter & ftu-

paffionem collati, eftimare.

hs

,

diofe, ut oportet, infiftit, novem inde ucili-

IV. Patiendi occaftones pvoj?zpte, avideque. av- L, ». c.18,

tates confequitur. Prima efl, quod de pecca-

vipre; nam, tefte Thoma Kempen(i, némo $. 4.

tis omnibus emundatur & quidquid neglexit,

tam cordialicer fentit paffione

:

m Chr,iüi,;i.ichc

!

ex meritis meis reíticuitur. Secunda, quod ad

is; cui contigerit fimilia pàti

refifteudum hoftibus fuis ita confortatur , ut

V. Crefcere in amore &j familiaritate Chrifli ;

t

fic enim ultro nobis fuos dolores tanquam

nullum ex eo triumphum referre queat ; nam

tametfi ipfe ex infirinitate nonnunquam labi-

ingentis favoris indicia communicabit,.& im-

"

tür, dexteram tamen meam füppono, ne col-

primet, uti non paucis Sanctis prarftitit.

à

lidatur, & pereat. Tértiz, quod ad bona quz-

Vi, B. Virginem rogare, ut. tenevem. cffettum

?

que opera, diverfasque virtutes peragendas

erga pa[fionem inperet: quem in finem 'illa S.

vires accipit. Quaria , quandocunque brevi

Bonaventurg vetrba fervire poffunr: Eja ma-

cogitatione eandem paffionem meam revol-

ter, fons amoris, ine fenuire vim doloris, fac,

*

tiBlofus i

vit, femper anima ejus in gratia mea reno-

]« tondia,

N

ut tecum lugeaim.

-

vatur. Quinta, quod devote illam comme-

6

$. Xl

moranti libenter ipfe commoror. . Sexta,

quod arcana mihi a Deo Patre-manifef(tata, il-

ASCETIC.A);

li fimiliter aliquando pandam. . Septima, quod

eum ante mortem mihi placentem reddam,

11

hr

imis nojje debgt afreta , que fuerit preci- «

.. C-htyïï

.

uöh in fef.

& defün&um eum cum charis amicis meis

pua caufa palJonis ; quam breviter S.Chry &

"

remunerabor. Otfavo, quod nihil eorum; quz

oftomus indicavit, dicens: Hec prima cau- 5. Pafch.

ferio & rationabiliter, convenienterque petit,

fa eft Dominicz paífionis , quia fciri voluit,

! Manf ts

illi negabo. INona , quod in morte illi adver-

quantum amarec hominem Deus.

In vita

| ,80 ld

verfus hoftes ejus aífiftam, & de vita eterna

fanctz Catharing Senenfis legitur, ipfam di-

,

s

illum faciam certum atcque fecurum. -

cere folitam fuiffe, quod; ficuc Filius Dei

1

S. 'Al.b;e:r't; |

IX. Utilitas ad meritum augendum; nam,ut

nos fine meníura amavit, ita quoque dolo-

js

iMagn. tr.

B. Albertus ait, fimplex recordatio vel medi-

res paflionis ipfius fine ulla meníura, aut mo-

E

de facvi'f.

tatio paffionis Chrifti-plus valet, quam fi quis

do fuerint. Eadem fan&a virgo divo l'etro

Mif -

Mediolanenfi Carthufiano dixiffe legitur, me-

per annum jejunaret in pane & aqua, qualibet

Lud. de

(exta feria, vel fe usque ad [anguinem cede-

liorem de paílione Chtriíti inftitui non polle -

meditationem, quam i quis ferio:fe ad amo-

.*

Pont. 4. p.

ret, vel quotidie Pfalterium legeret. Cujus

introd, ad

rationem addit Ludovicus de Ponte his ver-

rem reflexerit, cum quo Chriftus pro nobis

med,

't

bis: Quia predicta'opera, etfi bona valde &

eft paffus; ld quod ipíemet Salvator ean-

utilia, non habent tantam vim ad purifican-

dem virginem: docuerat.

Cum enim ipía

die quodam fpornfum (üum more fibi confue-

"

dum cor a fuis vitiis, illudque veritatibus &

virtutibus illuftrandum, & inflammatis amo-

to amabiliter interrogaffet, quamobrern fibi

j

e

ris divini affectibus perficiendum , atque at-

poít mortem latus fuum aperiri, tantamque

tenta & profunda paílionis Chritli meditatio;

fanguinis copiam effundere voluerit, Chrie.

uz omnia hzc efficit, additque eciam 5piri-

ftus eidem refpondit: multas quidem bujus -

y

tum & vitam poenitentiis ipfis, & operibus

fuiffe rationes, hanc vero effe prxcipuam, at

j

externis, permovendo efficaciter ad ferven-

per lateris. aperturam fecretum cordis fui

tem eorundem exercitationem.

homini manifeflaretur ; indeque ediíceret,

j

X. Quia Chrifo nil gratius & jucundius

eft,

amorem íuum erga homines iajorem eífe

illo; quem forinfecus demonfirabat; fiqui-

j

quam fi fanctiflimze füz paffionis frequenter

memores fümus, uti ex variis revelauonibus

dem poena, quam de foris füftinebat, finita

T

n

fit, amor vero, quo ho

L

ab eo fa&tis patet.

À

rpir;em diligit , fit

XÍ.. Quia nihil equius e

ft, quam. ut, ü/nde

infinitus.

J

»

omne falutis noftre pretium fluxit, eo totum

L. ANoffe . debet convenientizm pajfonis, qua

amorem & cogirationes convertamus, flumi-

quidem ex quintuplici refpeGu colligi po- .

,

num inftar, quz ad locum, unde exeunt, re-

teft s nam 1. fuit convenienriffima refpectu

Deé: cujus juftitie fatisflieri non poterat,

!

ver;un;ur.

M

nifi per paffionem Filii, fanguinisque illius

|

$. X.

effifionem.

2. Refpeéttu Chrifli : qui condi-:

ls

MEDI A.

gnum pretium pro fua & hominum gra-

H

tia offerre debebar; hinc Ifaias Dei nomi-

x Paffone Chrifti vefe-

» Brrnmdu'

'Adi' friæïtum "

ne predixerat: Si pofuerit pro peccato ani-

i, 4. Jln- d

rendwmn.

mam fuam, videbit femen longevum , &f 53.v.xa.

L!m.

eqiknter meditari de SS. Pa[fone ;.. ex hac

voluntas Domini in manu ejus dirigetur, id

j

T. F1

meditatione exardeícet ignis fcu defi-

eft, quidquid circa homines in vitam zter-

|

j

derium compatiendi & colendi.

nam fupernaturaliter perducendos fieri con-

!

R. P. Lohn. Man. Bibl. lom. Il. |

Pppp2

d 'B;i;u'in

688

Bibliotbece Mahuah's Concionatorliæ«

tranfite a me in vos, & videte; (i fimilis dolor .

ftituit Deus, meritis Chrifti executioni man-

dabitur, ut interpretatur Ludovicus Molina.

in vobis fit, ficut dolor meus. JNolite flere fuper

3. Refpettu Adami: ut ipfius peccatum , quod

me! fed fuper s ipfas flete, filie "Yerufalem: nam

ille dolor, quem tranfitis, & non attenditis,

fuit fons & origo cxterorum , debita propor-

€

bius

meus; Propter

tione plecteretur; id quod przclare Euf

magis eít flendus, quam dolor

cita. fcelus enim veftrum percu[fus fum. Quod confir-

. Emyflenus per fententiam $.5. num.38.

S. Auguft,

tam oftendit, 4. Refpettu diaboli: qui meliore

mans S. Auguftinus, agnofce, inquit, homo,

modo confundi ac vinci non poterat, quam

quantum valeas, & quantum debeas ; & dum

$. 45. in

append.

fi propriis armis Chriítus eum vinceret, &,

tantam redemphtionis tuz perfpicis dignita-

pu——————

tem, ipfe tibi indicito peccandi pudorem. ld

- ficut ipfe per lignum & mulierem in mundum

invexit mortem, aliasque miferias , ita Chri-

quod in alio quodam fermone magna cum fo-

licitudine repeiit, dum ait: Agnoícat homo,

flus per lignum crucis & Mariam Matrem

füuam mundum iterum redimeret, & (alvaret.

quantum ab illo exfpeCtec Deus, & qu: m tan-

ta dignatione habuit charum,quam velit effe

4. Refpettu bominum : quos efficacius non pote-

rat a vitiis abftrahere; atque ad virtutes

in conver(atione pretiofum; agnofcat homó,

quantum valeat, & quantum debeat, & dum

exercendas excitare, quam fi tali modo pa-

,

teretür & moreretur. Quz omnia fufius a P.

pretium faum cogitat, vilis fibi effe definat.

Profe&o fi quis ad curandum infirmum quen-

'Fabro Conc. $. in Dom. Paff. explicantur.

lad, à

1II.. Noffe debet fontes , ex quibus gravitas dolo-

dam, pro remediis inzftimabilis valoris com-

parandis, integrum expenderet auri millio-

Doité

"ryum ac cruciatuum Cbriféi tam externorum , quam

internorum profluxit, quorum quatuor aífignat

nem, facile utique foret, inde comprehendere

Primus eft

morbi enormitatem, & periculum. Et ideo

Faber Conc. 2. in Paraíceve.

Charitas Chrifi, tum erga Deum, tum erga ho-

(an&tus Bernardinus ait: ex confideratione re-

medii periculi meizítimato quantitatem ; ne-

mines, quz, ficut fuit infinita, ita copiofiffi-

Levit. 2, me fatisfacere volebat. Secundus eít Puri-

fciebam, fanus mihi videbar, & ecce mittitur

Virginis Filius, Filius Dei altiffimi, & jubetur

hIT

tàs dolorum : jam olim in veteri lege przfigu-

rata, ubi vetatur quidquam mellis adoleri in

occidi, ut vulueribus meis pretiofo fanguinis

1

illius balfamo medeatur. 1deo fignantur,jux-

facrificio, quia in facrificio crucis omnis fua-

vitas defutura erat. T'errius eft tenerrima com-

ta S. Ifidorum, figno Dominice paffionis in S, Iüdor.

b

fronte fideles populi, ad tutelam falutis, ut biin cat Lip-

plexio Corporis Cbrifti: cum enim anima nobi-

liffima preditus fuerit, merito debebat etiam

foli ab interitu liberentur, qui cruore Domi- Pom.

Thon,

nicz paffionis corde & fronte fignati fünt, qui

lp t

fen(us longe vivaciores habere, atque adeo

oquic, d

- & fentire magis dolores. Quartus duratio &

etiam opere loquuntur.. Sanctus Gregor. fi- S, Gregor.

venet,

militer ait: qui fanguis fuper utrumque p

o ap. Manfi

continuatio paffionis , tamque variorum 69 wultipii-

LE

cium.tormentorum ; decretum quippe erat

ftem ponitur, quando non folum ore corporis, difc. 12.

!

fed etiam ore cordis hauritur ; in utroquc um« 9«.

i

demoni, omnibus eum viribus invadere, ut,

enim pofte fanguis agni eít pofitus. Quando

quem ifta non poterat vincere, gravita/cye tor-

facramentum paffionis illius ore ad redem-

mentorum fuperaret.

IV. INo[je debet utilem mo

duih-calezzdi debite SS.

ptionem fumitur, ad imitationem quoque in-

tenta cogitatur. D. Bollandus in vita B.Angelz

Chrifli pa[fionem, qui quidem in tribus przcipue

capitibus confiftit, nempe r. Jn afidua memoria.

ab Fulginio, fponfum co:leftem ab eadem fic

relatum, hunc cum przdi&a fpouía refert

2. In cordiali & firma fiducia.

3. In liberali &

amorofa compa[fione ; quse non in affe&tu dun-

mifcuiffe fermonem : Dictum eft mihi a Chri-

fto crucifixo mihi apparente , ut in cruce fuit

taxat con(fiítat, fed ad affectum etiam pro-

À Latt

'grediatur, id eft, ad crucem cum Chrifto fe-

pro nobis appenfüs: Nullus homo , nulla

rendam incitet.

]i d

Qua ratione autem hanc

perfona poterit habere excufationem.fuz fa-

triümp a

$, Gregos. ferre debeamus, pulchre oftendit 5. Gregor.

lutis, quia ad fuam falutem procurandam non

ipone

ih homil duim ait: Crux a cruciatu dicitur; & duo-

oportet plus facere , nifi ficut facit infirmus

Chiti,

bus modis crucem bajulamus, cuin aut per

medico, qui volens falutem, oftendit ci intir-

& 20.

mitatem, & fe dilponit ad faciendum , quz

abítinentiam carnem aftligimus, aut per com-

paffionem proximi , neceffitatem illius no-

medicus dicit.

]Ita nunc non oportet , quod

aliquis plus faciat, nec aliquod in medicinis

Blotits

ftram putamus. Hunc modum etiam brevi-

ter indicavit S. Bonaventura, dum verba illa:

expendat, nifi quod oftendat fc medico ,

pet

lh con.

peccati recognitionem & coafeffionem, &

die

Cv e

€ Donav. /dtendite ? videte; (ic exponit: Zitzndite, di-

'7'00 h

in c. 1.

ligenter confiderando , & videte compatien-

íponat fe ad illa, qua fibi dicit medicus, &

"'Thren.

caveat a contrariis.

Comprchendebat au-

do. Hinc valide, tefte S. Bernardo clama-

S.Bernard:

vit, ut audiretur ab hominibus, clamoribus

tem anima mea , quod medicina erat fanguis

a S. Bonav.

Chrifti, & ipfe (ine pretio hanc dat medici.

cit. l -Z-Pa'

lachrymas addidit, ut bomo compaterétur.

— V. INe[fe debet snodum applicand: fübi pa[Jionem

nam, & non confta: plus infirmo peccatori,

raíc.

nifi quod difponatfe, & medicas Chriftus dat

Drozo

Cirifli; id quod Drogo Hoftientis fic decla-

Sryt

de Sacr.

rat: O vos ommes, qui iranfitis per oiam ,. altendi-

fibi falatem, & fanatinfirmitatem. Enim ve-

c-iq Gala

ro non füfficit, quod quis amarum paffionis

Dom.

tie, ? videte, [ieft dolor fimilis , ficut dolor meus !

Paff.

Attendite dolorem meum, ut in dolore meo

calicem de(ideret, laudet, ejusque virtutem

SEIVian.

ol. ad

videatis dolorem veftrum: dolor meus ima-

fibi perfectam habeat ; fed qui infirmitates

fuas fpirituales curari defiderat , illum ut

&l

go doloris veftri eft; Quod attenditis in cor-

labiis fuis admoveat, & exhauriar, neceffum

pore meo,attendite & vos ; fi (imilis dolor non

quam

eít in corde veftro; crgnïücis a vobis ad ine;

eft, Obfervandqm quoque, quod pof:

coele-

H

Jituus CX. . Paffo Cbryfi.f

689

M

| eæleïiis fponfus crucis fux mentionem fecif. tum, ait,

fe dedit univerfis, & Gingulis totum,

t

fec dicendo: Sub arbore malo fufcitavi te, ibi cor-

ac per hoc quicquid paffione füa Salvator prz-

lj

vupta ef& maler tua; ibi violata efl genitrix tua,

ftitit, totum ei debent univerfi, ficut totum

wter

immediste fübjunxerit: JPone me ut fignacu-

finguli.

*

i

l[«

lum füper cor iuum , ut fisnaculum [üper bracbium

IX. INoffe debet , cur Chriftus tam cito mori; . &5 Penequin

&uun; Ubi, ut videtis, fignaculum hoc non

O $ Mpl

non diutius in boc mundo voyvere voluerit ; quod ho-ltag. p. t«

mj as n

&

folum cordi, fed etiam brachio imprimi defi-

norificentius illi füturum fuiffe creditur: Ad

3. "Dpend,

derat; per brachium autem opera defignan-

quod dubium refpondetSalmeron, Chriftum

ld

tur.

Unde S. Ambrofius ait: (ignaculum

Dominum in cruce, in tam füupremo atque he-

Xj

Qs

. Chriftus in fronte eít, fignaculum in corde;

roico gradu virtutum fe omnium exhibuiffe

!0,

in fronte, ut femper confiteamur, in corde, ut

exemplar , ut major inde in Deum gloria, &

(l

Íemper diligamus; fignaculum in brachio, ut

. ad nos meriti, & exempli redundarit benefi-

fe

femper operemur. $. Auguftinus fuper illa

cium, quam fi (emper una nobiscum vixiffet,

0

"verba Píalmi 62. n nomine tuo, levabo manus

& nos vitz exemplo vérboque docuiffet:

m

225 : itaícribit: Leva manus tuas in oratio-

przterea Chriíti charitatem morte tam acer-

i,

ne: Levavit pro nobis Dominus Deus nofter

ba dete&tam atque manifeftatam, tanti eífe

Inanus in crüce , & exteníz fünt manus ejus

l

-

p

n

fplendoris & efficaciz;,ut nulla vitz etíam lon-

1

pro nobis.

v

giflimz inerita illam zequare poffint: denique

Lud, de

Q

Vi. ANaffe debet utilega modum meditandi paffio-

mortem crucis tanta patientia a Chrifto tole-

tre

*

Ponte.

nen Chrii, qui quidem duplex affignatur a

ratam, ad vitii fugam, virtutisque amorem in

Ludovico de Ponte.

QO

Primus eft, ut fingula

nobis excitandum, plus attuliffe ftimuli,atque

. my(teria (eor(im confiderentur, perpenden-

momenti, quam vita illius innocentiffima, &

e

do, quod five in períonis, five verbis, (ive

variis virtutum luminibus & documentis re-

operibus con(ideratione dignum eít. Secun-

ferta, & multis annorum millibus nobiscum

i

[

dus eft, ucdolocaut virtus aliqua particularis

traducta, adferre potuiffet. Qui do&iffimi ho-

pro materia meditationis affumatur, & per-

N

minis fenfüs, ad pofteros etiam literis com-

pendatur, quid circa illos in omnibus paffio.

mendatus, quaatum ad patientiz cum chari-

In$, lidor,

nis partibus contineatur. Uiterque autem, ut

tate conjunct füpra ccetcras virtutes pra-

efficax & fructuofus (ir, curandum eft, ut fe.

ftantiam faciat, nemo eft, qui no

hia

quentibus fere affectibus condiatur; t.Gra-

. XIl.

D

n vi/dec.

1i:P0m-

'Thom,

titudinis.

2. Doloris.

3. Fiducia.

4. Zhmoris.

^"CONCEPT

US PRJEDIC A-

ul

»Kemp.in y. Patientie

; de quorum potioribus fic loqui-

BILE S.

[-$, Gregor,

Oepufe. de tur 'Thomas Kem

p. In Chriíti paffione qua-

Q 25 Minf

vener, Sa-

i.E

x-'occä(ïone thematis: JDuxerunt eum , Ut Marth- t9.

Grame

tuor cogitanda funt , fcilicet dile&io ejus re-

crucifigerent : poteft oftendi , quomodo v. 31.

is,difc. IZ-

damando : amaritudo ejus compatiendo: for-

auditore. Profeffionem fpiritualem inftituere

le numl gl

titudo ejus adverfía patienter füftinendo : &

debeant. Et r. quomodo f

ü

[o

gellantis perfona fu.

lo

utilitas ejus gratias agendo.

7

fcipienda, emittendo inordinatum amorem

"

—VH.. ANoffe debet finemy qui in ejusm

odi c'anjide;

per generofam fui victoriam; (icut per flagel-

u

vatione prajfigendus efl, qui itidem juxta diverfi-

a fanguinem elicimus. 2 Quomodo erux ba-

tatem ftataum varigs eit, nam Tyrones qui-

julanda fit : per impletionem propriz cujusque

dem efficaciffima reperient media,ad füas paf

'yocationis; nam, ut $. Maximus ait, tota vi- $, Maxim,

fiones mortificandas. Proficientes,ad crefcen-

ta chriftiani, i fecundum evangclium ( & pro- in ter,

ls

dum in omni genere virtutum : Perfe&ti ad

priam vocationem vivat) crux eft ac marty-

n

coníequendam ardenti amore unitionem cum

rium. 3. Quomodo expanfis. bracbiis eundum.

1

,S Laur.

Juft. de

Deo; cum,tefte S. Laurentio Juftiniano ; hoc

Se ipfum cum Ch. ifto crucifigendo, & patien-

]«

fit fammum beneficium, in quo diving mife-

triumphali

ter füftinendo inopiam, dolores. coutemptus,

agone

rationis referatur abyffüs, coelorum apericur

velut tres Comites Chrifti. . 4. Quomodo, ut

j

Chrifii.,

janua, charitatis latitudo oftenditur, &, quan-

hzcomniafacilius executioni mandentur,crue

€.20. — tus fit homo, apertiffime monftratur; vile

cifixi vel flagellatiChriftiimago proferenda,id

enim effe non poteít, quod Filii Dei fang

Ccomparatur.

»

u-ine

e(t, Chrifli patientis exemplum ob oculos (ta-

;

tuendum (it; nuti S. Paulus monuit dicens:

e

E

Blofius ini.— V IT.- INoffe debet, quowodo quisque totam Chïf/li

Per pati

entiam curramus ad propofitum no- Hebr. ta,

[

in con- a/fonem fibi attribuere debeat ; uti fat clare Blo-

bis certamen; afpicientes in authorem fidei, V. -

L

clav. c.10, fi

& coníammatorem !

us indicavit dicens: Singula, qu:x pertulit

1

E

J

efum,

quä propofito fibi

s. 7. 1!1. LO J

efus,ita con(idera, & recipe.quafi pro te folo

gaudio fuftinuit crucem,

illa pertuliffet ; neque enit» ea tibi minus pro-

Il. Ex occafione thematis: Per patientiam Hebr. ta,

funt, quani fi to folus per Chriftum redimen-

curramus ad propofitum certaxen

, a[picientes in Zlu. V- 1 :

dus fuiffes; fed & fi folus redimi debuiffes, il-

thbovem fidei, 659 CG??,Q;!-?H??C!GFO?'BH

1 SKefum.

Poteft

le pro te uno promptiffime, & incarnari, &

paffio Chrifti myrrothecio fpirituali (einem

S.Chryfin pati, & mori voluifTec: & confi

rmavit S.Chry-

geifttien 3Baffam/s9dlen) comparari. Et

e2. Galat. foftomus dicens : Declarat hoc par effe, ut

1. oftendi, ex quibus rebus conficiatur, fcili-

quisque noftrum non minusagat gratias Deo,

cet divinitate, humanitate,cruciatibus; vir.

Salvian.

l. 1. ad

quam i ob ipfum folum adveniffet;neque enim

tutibus , meritis, fanguine, morte Chrifli,

recufaturus erat, vel ob unum tantam exhi-

2. Quantopere hoc balfamum fit commene-

Ecclo

bere difpenfationem, adeo fingulum quemque

datum a Deo, Chrifto ipfo, Angelis, Apofto-

hominem pari chariratis modo dilizit, quo di-

lis, SS. Patribus &c. quorum teflimonia füpra

;ï

ligit orbem univerfüm. Sed & Salvianus: To-

citata videri poffunt. 3. Quam diverfa bal(a-

Pppp3

ma

696

Bibliotbete Manmualis Concionatorie

ma pro diveríis perlonis & morbis fpiritu-*ali- vefte alba circumdatus ,. rubicundus in atrie

bus reperiantur in hoc myrothecio, preci- Pilati,vefte purpurea cin&tus. j. Candidus in

pue pro triftibus peccatoribus, falfo judicatis

cruce ob aquam latere fluentem, rubicundus

vel accufatis, contemptis, pauperibus, labore

in fanguine effufo. 6.Candidum in facramen-

gravi oppreflis , inimicitias gerentibus , mori

to ob panis fpecies; rubicundus ob fpecies vi«

n n

timentibus &c. qui omnes, quomodo variis

ni, & fanguinem füb iis latentem. . 7. Candi-

dus ob mifericordiam , rubicundus ob jufti-

paífionis myfteriis folari fe debeant, fufius

oftendendum erit, uti facit libellus Germani-

tiam. 8. Canticus in corpore myftico ob vir-

cus, baé geiftlidbe SSatfam/s5udslrin vocatus;

gines, rubicundus propter martyres. Exciten-

& Lucernze impreffus. -

tur proinde auditores, ut & ipfi conentur effe

Cant. r,

III. Ex occafione themat

is : Fafciculus my;:-

candidi per vitz innocentiam, rubicundi pro-

vl 120

vbe dile&us meus mibi ; imer ubera mea comimora- '

pter patiendi defiderium & fludium,

Cant. 5.

bitur: vely J'am byems tranfüit, imber abiit, 9* ve-

Vi. Ex occafione thematis: £go ft exaltatus Joan. 12,

V, 11

ce[fit : flores: apparuerunt in terra noftra : poteft. fuero a terra, ownia, trabam ad meipfum : oftendi V: 31

paffio Chrifti horto comparari, & inde flo-

poteft, quomodo Chriftus omnpia ad fe traxee

res vatii colligi, qui per modum verni falci-

rit; nempe 1. res animatas, folem, lunam, pe-

culi auditoribus offerantur.

Primus itaque

tras, quz extraordinaria figna triftitie dede-

flofculus effe dicatur triffago feu bergiB m:in

runt. 2.Peccatores, precipuelatronem;alios-

nidt, per quem intelligitur affe&us gratitu-

que percutientes pectora fua. Mortuos ex fé-

dinis ob patfionem fpecialiter debitz. Secun-

pulchris prodeuntes. Deinde oftendatur, qui-

dus viola feu C5eitliti, per quam dolor de pec-

bus inflrumentis traxerit, nempe funiculis

catis indicatur, utpote ad quem eliciendum

Adsz, id eft, charitate, qua erga Adamum &

fpecialiter conducit paílio. 'Tertius eft origa-

omnes pofteros ejus ferebatur,quzque ipfum

$6]

num feu 9Bobígemutb. Vel euphrofynon feu

tantopere ad talia patienda & agenda impelle-

] 1. M

6

9lugisSroft, per quem fpes & fiducia, quam

bat. Excitentur proin auditores, ut & ipíi cla-

paffio fingulariter excitare folet, innuitur.

ment cum fponía: Trahe me poít te: curre-

Quartus eft rofa feu Siofen, per quam patien-

mus in odorem unguentorum tuorum, id elt,

tia Ggnificatur, cui pre aliis patfio Chrifti

exemplorum incruce relictorum,quorum ali-

copioiam materiam & motiva fübmiuiltrar.

qua proponi, & ad praxin explicari poffunt. .

Quintus eft flos echii, feu, jc (ánger, je liebet,

- V1I. Ex occafione thematis : /Voe vir ju[lus

per quemamor ab amore Chrifti patientis fin-

atque perfebtus fuit. àn generationibus fuis:. potelt Gen, 6

gulariter provocatus;indicatur. Videantur hi

Chriftus cum Noe comparari, 1. Qnia ligni- V« 9-

j

z

affectus fu(ius explicati in auctario Fabri in

ficatio nominis, qua Noe idem fignificat, ac

Feria Parafceves them. j

L]

ce[fatio vel requies , fpecialiter Chrifto conve-

]V. Ex occafione themati

$: ,Rejþz'ce in tefLa-

nit, ut.qui vere ceflare fecit miferiam huma-

Ptal. 73. kmentum tuum : . poteft teftamentum a Chrifto

nam,& requiem gzternam fua paífione mundo

-Vo 20./

in cruce fa&um , recitari ,' & explicari. Et

preparavit. 2. Quia & iple ad humanum ge-

i. Quidem dicatur, quomodo corpus terrz

nus ab interitu vindicandum , propter inno-

vel Jofepho & Nicodemo legarit. 2. Quo-

centiam & juílitiam fuam electus eit. 3. Quia

modo animam Deo Pairi.

3. Quomodo dolo-

arcam, id eft, ecclefiam,. edificavit, optime-

res fuos egtis.

4. Quomodo injurias fuas

que contra aquas diluvii, id eft peccata & hze-

iis, qui fimiles patiuntur. - . Quomodo ima-

refes, inflruxit, ac munivit. 4 Quia per cha-

ritatem inebriatus, & ia cruce nudatus e(t.

gines virtutum Filiis fuis, in cordis cubicu-

lo fufpendendas.

6. Quomodo Biblrothe-

y-Quia ficut Cham Noe paurem rrifit, ideo-

Y

Tun,

cam fuam, id eít, crucifixum; S. Bonaventu-

que maledi&ionem ab eo obtinuit, Sem & Ja-

Crd ii

re pro Bibliothecarn habitum indodlis. 7

phet vero nuditatem operuerunt, ac proptere

Muíif

ea benedici meruerunt;. ita Chriftus ab infi-

Quomodo füum pharmacopolium, peccato-

LE T

ribus. .8. Quomodo coronam fpineam obe-.

delibus & malis Chriftianis irridetur & con-

dientibus.

9. Quomodo linteum renes cir-

temnitur, a bonis autem honoratur, & ama-

cumdans, & (íanguiae purpuratum, luxurio-

tur, unde illi quidem audient: Ite maledidi,

fis. . 10. Sacrofan&ta quinque vulnera aflli-

hi autem, venite benedi&i. Oftendatur proin

&is. .1r. Thefaurum meritorum, ecclefiz.

fufius , quomodo.eum in praxi colere & ho-

12- Arma crucis militibus, füb aufpicio fuo

norare poflint, ac debeant, & quas þenedi-

militantibus. Qu omnia facile fufius pro- &tiones ab eo fperare queant.

poni , co

P

poffunt.

mmendari, & apto þp.ilogo claudi

$. XIll.

5one thematis :k Dilectus meus

V. Ex occa

ALII CONCEPTUS

candidus j rubicundus: poteft oftendi, quomo-

Cant. 5.

Qualitas.

v.9.

do colores Chrifto conveniant, quomodo fue-

rit. r.Candidus ob puritatem & innocentiam, [.

uidnam obíecro, paffionis L»Salvato-s','rhbm,

lii di

rubicundus ob effufüm ex charitate fangui-

ris noftri (de qua Pfalmifta ait :1e&.5. .

nem. 2. Candidus in nativitate, utpote virgi- Copiofa apud eum redempiio:) quidnam , in-

| 19'012.

nea carne circumdatus, rubicundus in cir- quam, huic deeffe poterat, ut (an&tus Pau-

cumcifioue, utpote cruore fuo afperfus. 3. lus fe hunc defe&dum fupplere his verbis

Candidus in transfiguratione in nivea vefte, dicere non dubitarit : 4dimpleo ea, qua de- Coloff. z.

zubicundus in monte Oliveti, fadore fangui- /unt pa[fonum Chrifli ?

Theophilactus ait :v.24.

is hie

tide perfufus. 4. Candidus in Heredis aula, Videtur oüen;aterig atque arrogant

Ícxio

l

Tiwus CX. Paffo Chiff.

691

s

ü

$

férmo effe , atqui non »"e'& : Id ipfum q'uoqde

nz majeftatis & ïmpaïïïbilïtatïä amidum,

&

F

Doctor angeliéus confirmat dicens: Hzc ver-

ideo in dorfo fuo pertulitinnumera verbera

l.

ba fecundum fuperficiem malum poffuünt hac

]l

V. Quod fiinter nos homo aliquis teperire- Ibid, n. 3.

bere intelle&um , fcilicet quod Chrifti paffio

tur tanta ardens charitate, ut, fi quando latro

l.

non effet füfficiens ad redemptionem, fed ad-

aliquis in flagranti crimini, cum furto in ma-

:

dendz fiot ad complendum paffiones Sancto.

nibus depreheníüs ducerétur ad furcam, hic

"

rum: fed hoc eft hzreticum ; quia fanguis

fe rei veftimentis clam induens;, fadtumque la-

Chrifti elt fuüfficiens ad cedemptionem etiam

trocinium fibi vendicans,-honoris & proprise

Je

multorum mundorum. Ac proinde hujus

a

vite fuz prodigus , pro eo liberande prope-

textus interpretationes varie adducuntur :

raret ad patibulum, quid obfecro de tàm he-

In quibus noftro propofito quam maxime fe-

roicacharitate, diceres? Hazc autem charitas,

It Tonn ,

quens' defervit , fcilicec quod paffioni Chri-

qua& in puro homíine vix eft imaginabilis , in

di v' 3].

fti fola de(it noftra cooperatio.

Unde idem

Filio Dei excellentiffime emicuit At vero in

*

$. Thomas ait : Hoc deerat, quod, ficut Chri-

cujus beneficiumn eximiam hanc charitatem

ftus paffus erat in corpore füo, ita pateretur

.

impendit? nimirum ad falvandam alicujus

in Paulo membro füo , & fimiliter in aliis.

propudiofi, ingrati, fibiqueinobedientis & re«

$s

Porro expofitio ifta ex eodem fan&to Thoma

beliis hominis, non folum formam fervi acce-

e

(ut exiftimo ) defümpta fuit, ait enim :- fen-

pit, verum infüper furtum pfimi hominis,id eft,

i

titigitur Apoftolus , fe patiendo aflliGtiones in

peccatum originale, & (imul cum illo omnià

ls

carne fua , quadam parte füpplere ea , qux

alia ab humano genere commiffa, & deinceps

Chrifto adhuc patienda füperfünt, non

dem in ipfo, fed in membris.

J

ad finem usque fzculorum committenda pece

cata fibi vendicavit, (uisque humeris impofuit,

Qe

$ Greg in. 1I. Gregorius ex actione Samuelis Pro-

ut pro illis per, probrofam mortem

"

«.furam ex

€,

l 1 Reg phetz, Saulem fpeciali Dei juffu ad regnum

m

toto rigore juftitise fatisfaceret.

,

Ifraeliticum eligentis, fequentem ad propofi-

tum noftrum deducit aliam toralitatem, fü-

VI. An unquam reperibilis effet medicusrbid, a, hs

l

quispiam adéo charitativus, qui, ut vgroto ad

i

per illa namque verba: Dixit Samuel coquo : da

fubeundas medicinas animam adderet, pro fa-

artem , quam dedi tibi, €9 pracepi , ut veponeres

lute talis infirmi femetipfum omnibus ferri

lj

Jeorlin apud te : levavit autem coquus armum , &

incifionibus , aduftionibus, rigidis digtis, po-.

'& Gm, f

jofuit ante Saul, dixitque Samuel : Ecce, quod re-

tionufnque amaritudinibus , imo & ipíimet

i "?

smanfity pone ante te, && commede , quia de iaduftria

morti , cum acerbiffimis doloribus conjunctee

C

fervatum eff tibi. Super hc; inquam, verba

fubjiceret. Hoc autem prztitit proto- medi-

»

ita fcribit: reman(it quidem, quia non omnia

cus coeleftis, qui de feipfo ait: INon eff opus vae

s

Chriftus noftra explevit; per crucem quidem

lentibus smedicus , fed male babentibus.

SarntCtus

f

fuam omnes redemit, fed remanfit, ut qui re-

Bernardus íalutarem unicuique Chriftiano

dimi & regnare cur eo nititur, crucifigatur.

tradit doctrinam, quas tanquam potens peccae

Hoc profe&to refiduum viderat, qui dicebar,

ti frenum feriam meretur- confiderationem ;

à

fi compatimur , & corregnabinus ; quafi. dicat,

ait caim : agnofce, o homo, quam gravia fünt

"

quod explevic Chriftus, non valet, nifi & qui

vulnera, pro quibus neceffe eft Chriftum Doe

id, quod reman(fit, adimpleat. Hinc beatus

minum vuülnerari.

Petrus Apoftolus dicit : Chriffus pa[fus eft pro no-

VIL. Dile&am animam alloquitur cceleftis pbii, tas.

"

bis, oobis velinguens exemplum, ut fequamini ve[tigia

Sponfüs, Caut. 8. verf; 6. Pone me ut fignaculumtung.Dorà,

ejus, Hinc Paulus ait : adimpleoea, que defunt &9c.

je

iillgö .

Juper cor tuum ,. ut fignaculum füper bracbium 1. Quadr;

?

Il!. Chriftus, Redemptor nofter, paffionem

tuum, in Chaldeo verba przdi&ta fie habenc:$- 8.

Card apud (

am exorfurus primo in hortum Gethfemani

[v

Maníf difc,

Obfecro te, pone nos ficut. [culpturam annuli füper

i,

12 n7.

egreffus fuiffe legitur. Unde Hugo Cardinalis

bracbium tuum. . En! quantüm divini amoris

fequentem deducit moralitatem , inquiens :

]

fit. defiderium , ut perpetuo nobis verfecur

ls

Denotat Gethíemane torcular ; quia ficut

in memoria, & fignaculum feu fculptuta vul-

in torculari ex compreffis uvis vinum expri-

h

nerum ejus, in cogitatione ,. & opere noftro

2

j

mitur, ita in poehitentia compreflis peccatis ,

elucefcat. .

intus in corde per veram contritionem, vinum

lbidéi,

Ja

VIII. Vidit Apocalyptica Aquila ante thro-

l

compunctionis exterius per oculos eliquatur.

num Kegis gloriz quatuor animalia , plena

Unde Redemptor nofter,uti exiftimo,per hunc

Oculis ante & retro. Apoc.4. v. 6. quz anima-

in hortum Gethíemane ingreffüm docere nos

lia cum fint eadem , quz Ezechiel vidit c. r.

voluit, quod, ut Chrifto crucifixo comijpatia-

v. 6. merito quzritur, quare apud Ezechielem

mur, fuzque paffionis reddamur parrticipes,

videantur fine oculis , apud Joannem vero

neceffum (it, utexemplo ipfius, fi non fangui-

oculis plena? Nimirum Ezechieli apparuit

nem e venis , faltem lachrymas ab oculis in

Chriftus in gloria & majcftate, Joanni vero

verz peenitentiz fignum dimanare faciamus..

exhibuit f& crucifixum , agnum ftantem

$, Thütis

IV. Narrat Servius de Hercule illo;tot mon-

;

tanquatn occifum, & ideo animalia hic ples

19.n.2. ftrorum domitore, quod adeo adamarit Jolen,

na oculis ; defiderat enim quam maxime

]

-:le&- 5

uteajubenteclavam, &leonis exuvium depo-

]

Chriftus paffionem füam omnium obfers

-

neret,& neret; & fcuticas fibiinfligi ab ea patee

vari oculis , & in vegeta fempet memoes

retur. Fedus amor tirabilis. Mirabilis Dei

ls Cadi i

ria confervari. Nec unus füfficit oculus ,

amor, qui, cum verberum capax non effet, ta-

una, iüquam , de paífione cogitatio atque

:VoM'

lem induitnaturam, ut verberari poffet.. De-

iv

recotdatio , ut copiofior ex paflione illius

pofuit clavam, & eXuvium leonis, id eft, 'divi-

in nos fr&dtus redundet ; Super lapidem unum

0

Jiptem

a E

692

»

Biblioibere Manualis. Concionatorie

mundi tentationes, carnis, & diaboli, áccene

feptem oculi funt , ego celabo fculpturam ejus , in-

uit Dominus Zacharie 3. v. 9. celatus ifte

duntur ad refiftendum & bellandum.

lapis Chriítus e(t, quem Pater flagris , fpinis,

XHI. Cum demeteretur ager Booz (.qUiT;m]emg

clavis, lancea cxlavit: Ego celabe fiulpturam

fymbolum eít carnificinz martyrum , qui, utde vit. &

rlv ul

granarium ccelefte adimpleretur, perfecutio- paff. c.20.

gus, (ive ut in Syro & Arabico legitur. Ego

aperiaim portas ejus.

Portz corporis & cordis

nis ferro refci(fi fuerunt ) Ruth , ecclefiam

fuerunt plagz & vulnera, quz ideo aperiun-

prefguranti, fequens datum fuit falutare

tur, ut quam oculatiffime infpiciamus , &

con(lium : Zntinge bucellam tuam in. aceto.

Per

cum dolorum multitudinem , tum amoris

hoc autem acetum przfiguratur acetum felle

magnitudinem penitiffime contemplemur :

mixtum , quod in monte Calvario Chriíto

OVUH AN

Per oculos feptem;ioculi omnium intelligun-

propinatum fuit ; hoc enim innumeros fide-

-— "—— *7^& "UÁ|Áüles 200 v

tur, ex mente Chryfoftomi , qui utilius oc-

lesin cunctis feculis fuis in adverfitatibus, vel

cupari non poffunt, quam accurata paffionis

perfecutionibus confortavit, reftauravit, ere-

Dominicz infpedtione.

xit: quis enim non ad humilitatem, ad patien-

tiam, ad amorem accendatur ( verba funt ex-

l

JEquitas.

hortatoria Joannis Tauleri ) vbi advertit ,

Pennequn 1X. Rogävit aliquando Cyrus, Rex Perfa-

quam humiliter Dominus dominorum , qui

p. 3. líaz. rum, virum Principem , quem cum conjuge

judicaturus eft vivos & mortuos, coram vili

Marfi d

€.16.0.15: captivum tenebat, quid pro conjugis libertate

aftiterit homuncione, condemnandus ab eo-

daturus effet ; vitam, inquic ille. Hanc dein-

dem , tantaque cum patientia omnem illam

o

de captivitate exemptam liber etiam maritus

injuriam, probra, confufionem, contemptum,

rogavit , quid ipfi de Cyri pulchritudine vide-

& ignominiam perpeffus fit? Ectamen nos mi-

retur; ego,inquit, in Cyrum oculos non con-

feri vix verbulum amore Dei ferre valemus.

jeci; fedinillum, qui pro mein libertatem af-

Tu doles te ab amicis, parentibus, filiis, cun-

(erenda vitam fe dasurum eft proteftatus. Si

&isque aliis effe derelidtum ac defolatum ?

tantum potuit, ad andimum mulieris captivse

Ipfemet Salvator, ab ipfis quoque Apoftolis

1

devinciendum, unica, & quidem verbo facta

derelictus fuit (ommes relito eo fugerunt ) imo

de morte pro ipíius libertate fubeunda prote-

Chriftus de proprio fuo patre eterno lamen-

tatur, dicens: Deus, Deus qmeus , ut quid dereli-

ftatio, quid non faciet mors ipfa, a Deo pro

quifli me? confolantem me quefroi , C2 nen inveni.

hominibus fceleratis amantiffime obita?

j

Unde merito fan&ctus Antonius in hec verba

&

L

Uüilitai.

fcribit: Qui intra fe ipfum flu&tuat, adverfi-

Malniï dif, X. Nota 6& omnibus illa Sirehafnm Fabu.i

tate preffus, ut ad meliora confurgat, & boni

operisgreffum in veritate figar, Chriftum paf-

$. Der.

5 nm7. ]a, que dulcibus & blandis cantibus fuis na-

1

indecs

fum ante mentis oculos ponat.

f

"

vigantes incantando efficiebant, utiidem dul-

XIlL, In lib. 4. Reg. c. 4. fequens exprimi- Lyránus

ci quodam fomno abforpti, voracitatis earum -

tur figura dicit enim facer textus: Erat au-in cit. foc.

i

prada efficerentur ; Ulyffes autem obturatis

tem fames in terray 9. fili Propbetarum babitabant

cera auriculis ad navis malum ligari fe fecit ,

ut periculum iftud evaderet : Ex qua fabula S.-

coram Elifeo , dixitque umi de pueris fuis : Pone

ollam grandem , && coque pulmentum filiis Prophe-

Maximus opportunam propofito noftro mo-

tarum : €9 egre[fus ef unus in agrum , ut. collige-

ralitatem deducit inquiens: Si ergo de Ulyffe

rtt berbas agre[les ,. C^ collegit colocyntbidas agri s

illo refert fabula, quod eum arboris religatio-

de periculo liberavit, quanto magjis predican-

&j reveríus concidit in ollam pulmenti : mefiiebat

enim quid. e[fet.

Infuderuut evgo [ociis ut comede-

dum eít, quod vere factum efl, hoc eft, quod

vent, cumque gu[la[Jent de coCtione ,. clamaverumt ,

hodie omne genus hominum de mortis pe--

dicentes : Mors in olía, vir Dei ; & non potuerunt

riculo crucis arbor eripuit ? ex quo-.erim

Chriftus Dominus religatus in cruce eft, ex eo

comedere, Tunc Elifaus farinam fibi ajferri juffit,

que elle jmmixta , non folum amaritudinem a. pul-

nos mundi illecebroía difícrimina, velut clau-

fa aure, tranfimus, nec curfum melioris vitz

mento fu[tulit ,. fed exituio illud fapore imbuit. Ly-

ranus per hosce Prophetarum filios religio-

&b

defie&timus in fcopulos voluptatis.

fos intelligit auftere viventes ; Hi enim non

Muj

)

ISI An tOn .

Xl. In libris Machabzorum dicitur : Zle-

folum in menía , verum etiam in veftitu, in

p« A. tit. 3. pba

ntis oflenderunt. fanguinem woe , €9 wori ; ad

babitatione , & in converfatione magnam fen-

€. 7. $- 4- accendendos eos in pralium. Katio autem,

cur fe-

faalitatis amaritudinem experiuntur. Ut igitur

ris illis fangnuineum hunc colorem ob oculos

hzcomnia libenter , imo & hilariter fufferant,

ofüerint, ab infigni quodam authore his vere

hac opus eft farina, id eft, frumento electornm

bis tangitur: Multarum gentium opinione

ab ipíis per feriam quandam meditationem

conftat, pugnaces feras intuitu rerum rubra-

contrito : unde Dionyfius Carthufianus ait :

rum irricari.

San&us Antoninus, poftquam

Studeamus dulcorare admiícendo farinam , id

fupradi&um epiftolz S. Petri textum citaffet,

e(t, Dominice paffionis acerbitatem, quz fi

V ty

fübjungit: In hujus figuram mandavit Antio-

recte penfetur, omnis afflidio mitigatur.

h u

chus, Rex, utelephantibus, qui erant in bello,

XIV. In parabolis Salomonis Deus ita lo-S. Bonav,

lip.

s' LEO.

oftenderetur fanguis uva & mori, ut acrius ac-

quitur : .Beatus bomo , qui vigilat ad fores measc- 1. fti-

cenderentur ad prelium 5 (imiliter ad afpe-

quotidie , & obfaroat ad poftes oftii mei, — Ec quj. mul.amon.

! dt

éum, & con(iderationem fanguinis Chrifti ,

der certiffimum eft, per hasce fores aliud in-

ui ad modum uv dicitur calcatus in torcus

telligi non poffe ; przterquam Chrifti facre-

lati cxugis, bellantes contra àdver(itates , &

tiilïmar yulnera; Ac proinde advertendum, S.

]oan.

— Wil CX; Paffo Chifüs -

)nl

annem non fine myfterio in evangelio fuo

non potuiífet? R'cfpon*txl.eo, potuiffet utique;

in hzc verba infcripfiffe : Unus militum lancea

IUiTaulerue

At vero Deus in hoc precepto certum quod-

Wie v

latüs ejus aperuit : Non dicit, vulneravit; per-

dam innuere volebat my(terium , videlicet ,

Oal t

cuffit , fed apperuit, quaíi enim latus ejus

quod (ignati fanguine unigeniti Filii Dei , in

m

fauciando, quandam aperuit coeleftis paradifi

monte Chlvarig facrificati, evafüri fimus

I

portam, intra quam beatitudinem, & vitam

omnem divinz indignationis rigorem, Deo-

i

immortalem invenit, tefte fapiente, qui ait :

ue plenario reconciliandi Unde divus Chry»

le

"Qui me invgnerit, invenerit vitam, & bauriet [alu- foftomus füper illa Yerba Exodi: Videbo (àn-

lo

iin a Domino. : Merito igitur Doctor Seraphi-

guinem, & tranfibo, nec erit in vobis plaga

Q.

cus exclamabat, dicens : O cacitas filiorum

difperdens ; ita fcribit: vides, quod fine fan-

el

Adeg , qui per hzc vulnera in Chriftum ne-

guine falus efle non poterat , neque iis, qui

fciunt introire ! füpra faas víres laborant in

]

per id tempus , neque iis, qui in noviffimis

H

vanum , & aperta funt oflia ad quietem. An

temporibus extiterunt. Quanto igitur magis

l

ignoratis, quod Chriftus eft gaudium Beato-

& efficacius hunc effe&um operabitur, non

n

rutm? Qur tardatis per füi Corporis foramina

jam figura , fed ipífummet figuratum , quod

]

in illud gaudium introire; beatitudo Ange-

continuo fine ulla intermiflione in quotidia-

il

Jorum patet , paries ejus confrattus eft , &

no miílz facrificio fanguinem füuum in emo-

vos introire negligitis ?

n

lumentum noítrum effündere non ceffat?

Manfi difc,

XV. Paulus de Pa

Jatio importune quærit,

Unde fanc&tus Leo ait: Nunc carnalium facrie

.8.m. 11. cur eo tempore , quo Salvatorin transfigura--

l

ficiorum varietate ceffante4 omnes differen-

Il«

tione fua in monte Tbabor peracta, quoddam

tizs hoftiaruin, una corporis & fanguinis (ui

$

muodo gloriz füe fpecimen & preludium

implet oblatio ; quoniam tu es verus Zgnus

"* Cexhibuit, & Pater coeleftis eum dilectum (u-

Dai , qui tollis peccata imundi. .. Confiteamur igi-

la

. um Filium effe declaravit, Moyfes & Elias ap-

tur, quod beatus Magifter gentium Paulus

parentes , de acerbiffimis paflionis fuz tor-

Apoftoius gloriofa voce confeffus eft, dicens:

i

mentís, in monte Calvariz fu(tinendis, inter

)

F'idelis [ermos & omnt acceptione dignus, quia Chri-

fe differere ceeperint? Et refpondet, id hoc

[ius Sefus vuenit in bunc wundum , peccatores falvos

j

rzcipue fattum fuiffe my(íterio, ut omnibus

facere, Hidc enim mirabilior eft erga nos mi-

r

delibus hoc perhiberetur documentum, fci-

fericordia Dei,

quod non pro juftis, neque

ll

1

icet quod nemo poterit in gloria effe, nifi de

pro San&is , fed

pro ioiquis & impiis Chrie

5 * Chrifti morte fuerit locutus ; in fide enim

Ítus mortuus eft. .

v

.

*

[i.

XIX. Deus olim in ex

"

- fanguinis Chrifti, faltem im

plicita ; ompes

pügnatïone urþïsl THai Manfi difc,

* ^ falvantur , qui coelo fruentur.

)

Jofue precepit dicens : Leva ciypewn, qui ia manu 1a. n. 3.

f

$. Bern.

"

diem incarnata

I

VI. Quz'(tio eft,quamnam

tuaeft, contraurbem Hai. At vero quid opus erat

in declam. & increata fapientia inter omnes totius fepti-

dicere : quiin manutuaeft. Quis unquam fcutum

I-Luimt

manz dies pro confümmanda amara paffione

in alia corporis parte, quarm in manu portari

y' m Cjt» IOC.

fua fpecialiter felegerí. ? Nimirum interomnes

vidit? fufficiebat igitur dixiffe : LLeva clypeum,

1

feptem dies, quifua a variis planetis for-

absqueeo, quod adderetur, quiin manutuaefl ;

um

üuntur nomina ,. folum fibi elegit diem Ve.

Lyranus in moralitate hujus loci.dubium hoc

T

neris, quia Venere fortitus eft nomen, quz, ut

refolvit inquiens : Clypeus ifte eff memoria

Poetz fabulantur, lafcivi amoris dea & prz-

Dominicz paíIionis: fi vero clypeus ifte con-

fes exiftit ; Hocautem coprecipue myfterio

ftanter tencatür in manu bonz operationis,dee

jj

fecit, ut per exce(fivam cruciatuum fuorum

bellatur infülrus carnis, vel fomitis, ideo dicit

/a

peenalitatem, veneream fpecialiter inhumano

poítea:

?

J'ofue vero non contraxit &jc.

gcaere aboleret concupifcentiam. . Unde fan-

XX. l'orro ad exprimendum nobis vil'vacï- Ibid .dife,.

!

-«

&tus Bernardus alio in loco de Clirifto crucifi-

ter immenfum erga nos Redemptoris amorem.t8. n. a,

xoait; Et hxc intueus, qui dicitur Chriftia-

in paífione füa exhibitum, nihil adeo opportu-

. nus , proptiis nihilominus voluptatibus in-

ne in medium adduci poteft , quam pelicani

dulgere nullatenus erubeícit ?

exemplum, quamvisnec hoc, ut audietis, in-

$.Pafeh. in

XVII. S. Pafchafius ingeniofe inquirit, cur

tegram cum amore Chrifti hzbeac proportio-

corona fpinea a vertrice capitis Chrifti nun-

nem , licet Chriftus per os Pfalmifte przdixe-

:Mïmh.

quam fuerit füblata, cum tamen veftimenta

rit : Similis fatus fam pelicano folitudiris : Ete-

.

ejus, & arundo, fzpius ab ipfo ablata fuerint:

nim quia pelicanus in terta nidum füum con-

Et refpondet : idcirco ab Evangelifta corona

ftruit, frequenter pullos eju« a ferpentibus le-

fpinea non retracta, neque depofita dicitur,

thaliter morderi contiazir: Quo fa&to pelicae

quia confumpta a capite Jefü peccata, ut jam.

nus, velutexperrus quidam n:edicus, roftri füi

non fint pinz, recte creduntur. Suftulit enim

cufpide venaspullorum, a malignitare veneni

ea füper venerabile caput füum, & abftulit a

illius infectas,aperit, & poftquam mortui fünt,

nobis, ut non (int, ac confümpfit.

fua quog; eadem cufpide aperit vifcera, füum-

— — — — 0

—

S.Chry — XVIII. Deus olim Hebrzis przcepit , ut

que füper illos (anguinem copiofe effundens,

in cat,

occifi Agni fanguine portarum fuüarum limina

eosdem revivificat, cum tamen ipfe ex inflicto

P.

'Sc BO""*

s- LQOQ f.

tingerent, ut hanc tinCturam videns extermi-

fibi valnere moriatur. Et quidem rametfi hie

h fi

nator Angelus, domus illas, omnibus incolis

dile&ionis affs&tus in pelicano magnopere fit

$. de paf

R

ab

illzfis manentibus, pertranfiret. At veroquid

geftimandus,cum charitate tamen Chriíli adze-

,

epus erat, ut poftes domorum hoc tingeren-

quate comparari nequit, quia pelicanus mo-

]

tur fanguine ? Num forte fine hoc figno Ange-

riens fanguinis foi balf;mo pullos vivifi-

lus domus.reas ab ionocentibus difcernere

1

cat, vitamque illorum quafi reduplicat, quia

]

R. P. Lobn. Bibl. Man, Tom. 1L

q 44

em-

p

*

694

Aibliotbece Marfuaüi Concionaftoriæ

ftipia. Acriter fenfit David, quod in fuga füay

. fempet filii eïus-manf&runt.' At vero Filius

- Dei poft donatam nobis vitam corporalem &

cum nudis pedibus afcenderet clivum oliva-

rum , fecutus non fuerit Mephibofeth, Regis.

&ternam , nos jam non filios füos , fed filios

irz faCctos, & inimicos fuos, proprio fuo nos

commeníalis ; quare acerbis eum verbis Rex

perftrinxit : quare non veni/Ii mecum Mepbibofetbb ?

íanguine revivificat. - Eramus natura filii irz;

Deus autem , qui dives eft in mifericordia ,

1. Reg. 19. quafi dicat: fidelis ad menfam co-

imiatn charitatem füam , qua dile-

mes es, cur non & fugz exiliique focius? fi

proptet n

cur non & umbra convitii?

xit nos ,

& cum effemus mortui peccatis ; "umbra convivii 5

convivificavit nos in Chrifto ( cujus gratia e[vis

fi con fors felicitatis,

cur non & contribulis in

ülvai ) & conrefufcitavit, & confedere fe-

tribulatione? quare non venifli mecum Mepbibo-

cit in cceleftibus in Cbrifto Jefü. Cum eríim

&b? Claudus erat Mephibofeth , & fequi

Rl

antiquus ille colluber per evomitum fuper

Regem commode non poterat, quod tamen

nos peccati venenum , nos irreparabiliter

fecutus vel claudo pede non fuerit, fortunis

füis excidit: quanto «grius fentiet filius Da-

ztetnz mortis conftituiffet reos , ipfe fuum

pro nobis effundens copiofiffimum fanguinem,

vid ter benedictus Jefus; fi imi

tari patientem

| Dd

nolimus , qui focii menfz ; & gloriz ejus

nos revivificavit, licet jam non filii ejus, fed

inimici & perfecutores ipfius eflemus. Quis

fieri participes affe&tamus ?.

autem reperiri poterit , tam füper exceffivo

50 XIVO

amoris affectu dementatus aut faícinatus, ut

areiynicensic- dBEDN REU tv Qu NY GR RVM R p wf atb

MISCELLANEA.

fponte mori eligat, ad hoc, ut morte fua il-

, lis ipfis vitam donet ; qui fine caufa , incre-

Q!Jüllt $s

dibili cum impietate , & ingratitudine dete-

jolus fcribit, quondam duos homine$M:jol.1.z.

— ftabili ipfüm actualiter trucidarunt , ipfoque

I. Ma

eodem in carcere fuiffe , reum alte- canic.coil.

Lancit,

ifigt redempti fanguine, quem fuderunt.

rum, alterum inhnocentem ; cum autem reus4«

pufc.Lh

- Coeperatio.

a lictoribus ad mortem vocaretur , egreflus

1 $6

innocens, ut qui idem cum reo nomen habe-

ii'aynald.

XXI. Clemens IV. ad Jacobum; Afragoy-

bat, ad mortem du&tus & occifus eft ; nec

an. 1162.nix Regem ,

fequens monitum transmi(it ;

apparuit error , donec de alterius judicio

a. 53

quando hic fe itineri a

d terram fanétam re:

actum eft applicatio facilis ad Chriftum.

cuperandam accinxit , nihil faciens , quod

Berengarium , quo cum fcandalofum & im-

Il. Chriftus S. Gertrudem docuit, quod ho- m;,m., ia

S.GEIHA.:

udicunr habebat commercium, nequaquam

mo alpiciens Crucifixi imaginem. exiftimaremonil.

i, d.

fi

p

defereret: lta enim di&tus Pontifex loqui-

debeat, ipfum

P

imilibus verbis eum alloqui :fpir. c. t

En vides, quomodo tui amoris caufa nudus

tuür: Jüue ferenitatis literas recepimus », inter alia

continentes , quod ad transfretandum in terre [an-

in cruce pependerim, defpedtus quoque, to-

G fubfidium pro vindicanda Crucifixi injuria te di-

toque corpore vulneratus, ac per fingula

membra diítentus. Et adhuc tantz charitatis

jponere proponebas &?c. — Quod licet cum. gaudio ve-

*

ceperimus ,. fcire tamen te *oo

lunus , quod illius ob-

dulcore cor meuni erga te efficitur, ut, fi falu-

ti tuz expediret, aliterque eternam felicita-

féquium Crucifixus non Tecipit , qui inceftuofo con-

[

?

ernio fe comtaculans , in feipfo eum iterum cru-

tem confequi non poffes , vellem pro te folo

tolerare omnia, quz fuftinui pro toto mnundo.

Lancit

eijigit.

i

Et in progreílu ejusdem refponfi fub-

neétit: Complacere non poteris Crucifixo , mec in-

]

lll S. Brigitte quoque quondam dixit :

Ibidetn.

Gpl HI

.

C

jur

jas ejus redimere , fi alterius injuriis ipfé Vnolue:

b

Dile&io mea erga hominem modo zque gran-

i,

vis ab/Linere,

?

x

dis atque incomprcehenfibilis eft, ficut erat

ü-anü divfc.

XXII. Quo in pretio Heraclius, Impera-

tempore paffionis mez. Et (i fieri poffet, ut

toties morerer, quot fünt animz in inferno,

[] 32. ll- 6-

tor fanctam crucem habuerit , ex ftipulatis

* Vil

cum Rege Períarum capitulationibus facile

promptiffima voluntate & perfe&tiffima chae

ritate corpus meum traderem, eandemque

colligitur: Etenim harum prima hzc fuit,

ut inzílimabilis ille reftitueretur crucis the-

paffionem & mortem pro qualibet anima fu-

faurus, tametíi idem ab eodem barbaro Rege

ftinerem , quam füuftinui pro omnibus.

Chtotig,

fummo quoque in pretio & honore haberee

IV. Re&e Chriftus arbori myrrhz a fpon-Cant. &.

tut. Ettamen, quia facram hanc reliquiam

N

fa comparatur , s»yrrbam primam dittillanti ,v. 13.

S1 Fun.

j

Q

jn montem Calvariz portaturus , Crucifixi

quia fi

cu

t myrrba folet füccum quendam

bumilitatem & abjectionem minime fuit imi-

amarum per corticem emittere, qui liquor

tatus , utpote clamyde imperiali pretiofiffi-

myrtha prima feu ele&a vocatur ad diftin-

qma ami&tus , ideo hoc accidit miraculum ,

&ionem illios, quz cortice difciflo Buit ;

quod fcilicet di&tus Imperator ne pedem qui-

ita Chriftus in borto fanguinem velut myrr-

dem movere potuerit , donec fimplicibus &

ham primam fudavit, non exfpectatis torto-

pauperculis pannis indutus , pedibus difcal-

ribus , qui eur elicerent.

ceatis , ad dictum Calvariz montem proce-

V. Egefippusait, hortum oliv&ti, poftquam Marchant.

mc to,

. dcret.

fadore Chriíli fanguineo immaduit , florestr. 3. l. 16.

linitatio. :

L.

produxiffe , in quorum foliis fcriptum erat :PXoP- 3*

2

XXIII. Vana eft compaffio, fi defit patien-

Hartung.

o

Q ?nors, quam amara eft fncmOria, tua!

L]

conc. civ. t]

s imitatio. Paffus pro nobis Deus homo

Unsilitas.

PA

in Dom, eft, non ut corde folo recogitemus dolores

CyfoXenoph, !

Quad. n-gqu , & vulnera , fed ut fequamur ejus ve-

VI. Tygfan;s,Re.x,curþ Íua conjoge a

ege

-

| (Titulusï CX.

Pajïo [077//; 0

69;

kRe*ge Perfarum '&aþtü*s cám ïüterrogare'turg

m paffioni illius ünità, & äb

quid pro uxoris liberatione dare vellet? re-

urientia,

iis fplendorem

X efficaciam

CM OO —— R

fpondit, fe libenter vitam pro uxoris redem-

XIV. Uriasa R

i

ptione oblaturum. Quz refponfio adeo Cy-

ege David invitatus, ut la-2, Reg.11, ,

varet pedes,

& in domum fuam fe reci eret,

ro placuit, ut mox ipfum cum uxore libe-

refpondit: Arca De

N

rum dimiferit. Cum vero in reditu Tygra-

l & I(raelj & Juda hàbi-

tant, & in aulxis,

& Dominus meus Joab, &

hes conjugem quzreret, quomodo ipíi vul-

ferviDomini mei

fuper faciem terrz manents

tus Cyri placuiffet? re

fpondit illa, fe id nee

& ego ingrediar d

omurm meam, ut comedaim;

Ícire, ab eo enim tempore, quo ipfe pro ea

& bibàm, & dor

vitam obtulit, fe in neminem alium oculos

rhiam cum uxore mea? Per

*falut'emftuä'rn,l

& per falutem anirmz tuz non

conjeciffe, quam in eum, a quo fe tantopere

aciam rem hanc. Quanto magis Chriftianus

— — — — TP "W "M - -

amari advertifíet. Quidni magis in Chriftum

oculos aífiduo con

^

]

recolens, quanto p

ro fe paffus fit Chriftus,

jiciamus; qui adu v/itam,

A fuperfluis deliciis

& peccato abftinebit.

& quidem tali modo dedit?

V. Veteranus miles Czfaris in jus voca-Sueton. in

ViIL. Crotildis Regina cum peffime a ma-

tus, cum Czfarem rogaffet, ut fib

1 adeff:

3

rito tractaretur, fanguinem ftrophiolo exce-

let,Czfarautem mox

& vel. Aug,

€ fuo comitatu aliquem

ptum fratri mifit, & ex hoc fanguine collige-

affignaffet, vociferans

díxit illi: At non ego,

re juffit, quomodo a matito tradtarétur? quo

te; o Cafar,

accepto adeo frater commotus eft, ut mox

periclitznte in atiaco bello,vicas

rium quzfi

Vi, fed pro te ipfe pugnavi , fimul-

conícripto exercitu maritum o

ppugnarit.

que aperta vefte cicatrices o

Quidni ergo & nos vifis Chri(ti ve(tibus (an-

ftendit; quibus

vifis erubuit Czfar, & in

advocationem ipfe

3Mg n

guine cruentatis bellum contra peccata, que

defcendit.

* canic ctll

taliter Chriftum tractarunt, affumemus?

Quanto magis vulnera Chrifti ab

Lanciz.

VIiL B.Ma

homine; p

fO quO accepta

M

gdalena de Pazzis divinitus edo-

quidvis ab eo impetrabunt

:

Íunt, confi pe&zïg

H

opufc. I1.

&a eft , quod, quoties creatura offert fangui-

n 56.

XVI. Chriftus $, Marize

Magdaleng de virá p, 3,

nem Chrifti, quo redempta eít, terno Patri,

Pazxis dixit : Dico tibi,

tale donum offerat , ut ille qua(i non habeat

fi qualibet Feria fex- $. I.

;9

ta attendas horz, quae

Xpiravi incruce;con- .

pretium, quo falvat. Hoc donum effe tam

magnum ajebat, ut Pater

tinuo recipies particulares gratias a Spiritu,

&ternus fe reputet

quem reddidi Patri &terno ; & quamvis i!

las

*Dlofts i

obligatum creaturz füge.

non fenties,

ä.Gert.1;4.

IX. Chriftus quondam $. Gertrudi dixic:

in te.

: niþilominqs f;mpgr requieícet

€monil.

infin. div.

:fpir.c. l'

Quicunque, quamlibet gravi-pondere pecca-

XVII. Qui diligenter & pie in humanitatis Lud.Cgar,

pietf

torum oppreffus,refpirare poterit in (pem ve-

$

niz , offerendo Deo Patri innocenti(Ifimam

dominice myfteriis contemplandis verfantur, in loc.

"

iidem divinitatis

quoque ejus deliciis mirecom.f.5a,

meam paffionem & mortem. — Et credart, fe

pafcuntur. Via enim & veluti fcala ad di-

per hoc faluberrimum fructum indulgentize

vinitatis gloriam contemplandam humanitas

obtinere , quia nullum tam efficax remedium

Chrifti eft, ipfo dicente: ego fürn via, veri-

contra peccata poterit in terris haberi, qam

tas, & vita. Hoc!autem innuere Sponía in Cait, 24

devota memoria mez paílionis, cum vera

poenitentia, & fide reCta.

Canticis videtur;,.cum ait: Leva ejus fub

Lanciz.

capite meo, & dextra illius amplexabitur

. X. Idem Chriftus B. Angelz de Fulgidio

me. Levi enim humanitas, dextera divini«

; [l

Op. IIe

1O.

dixit: Quicunque vult invenire gratiam

tas Chriíti eft.. Eum enim; qui in humanita-

]

meam , non levet oculos a cruce, five con-

[

n!., 64.

tis leva capite füperpofito requiefcit : (dum

cedam, five permittam eum in triftitia, vel

lztitia effe vel vivere.

omnia (acre humanitatis myíteria pia

COgi-

J

tatione revolvit,) illum divinitatis d

extra

J

V/iia.

XI. Annz a S. Bartholomzo ad choreas

molli finu fovet, & am

ple]ï&iturï, & ccelefti-

|a

eunti Cheiftus fe oftendit, dixitque: Perge te

bus deliciis pafcit.

vanitati dare, dutn ego in tormentis hxreo,

XVIIL Nyffenus illud : vidimus eum, &NylrDor,

ld

Sicque difparens ita perculfam reliquit,ut mox

non erat afpectus, & defideravimus eum de.ex. $. 1.

in monafterium Carmelitarum f& conferret.

Chrohic.

fpectum, & noviflimum virorum: ait ex He- -

v Cnt, 5

S. Fran-

XII. Cum quidam religiofus per«:efüs di-

brzo verti cefJatio virorum : quia ficut duel-

fcipling ex mouafterio fugeret, in via obvius

jn i

Ciíc.

lantes fervi ceffant litigare confpecto Rege;

quispiam auftero vultu, minacibus oculis, &

fic homines ce

-

fTabun; irafíci, vindicare, con»

acri voce dixit: quo tu vadis? cumque is

fpecto Chrifto.

diceret: qui tibi mecam ?. ille aperta vefte

XIX. Chriftus,dum adhtuc viveret, fuavibus IdémDotg,

oftendens vulnera recenti fanguine confperfa

j

verbis invitavit ad fe homines dicens ; fiquis quinquag,

dixit: poteris his teftibus cognofcere, quam

vult venire poft me &c. at de fe morituro di- $- 1.

mea interfit, de hoc tuo itinere interrogare,

r

quz , ut te ab itinere sternz damnationis.

cit: Etego (i a terra exaltatus fuero, omnia

traham ad me ipfüm ; innuens mortem fola .

abducerem, in cruce pertuli.

eonfideratione fufficere ad movendum.

*

j

1. Ex. 50

XMI. S. Gertrudis in raptu quondam vidíc

"

XX. Sol eclypfi

n patiens, & omhia decol

O- Ibidäm

g

Chriftum in menfa fedentem, & S. Joannem

C.

g

$. 2.

rat. Sic verus fol Chriftus, qui cognovit o

affidentem, & (cribentem alia atramento, alia

cafum füum, eclypfin mortis,in cruce patiens,

coloribus, fed in peculiari libro fcripfit cala«

mo in fanguinem & vulnera intin&o chara«

omnes colores , omnes vanitates, omhes glo»

/

rias fallaces, omnes honores debet decoloras

&eres, qui ut flelle radiabant, &, ut Chriftus

oXenOPh'

eidem revelavit, fignificabat o

re. Ideo dicit anima poenitentis: Nigra fum, S-Anton.de

pera fanctiffi-

fed formofa, quia decoloravit me fol, durr d. Dom.

[

R. P. Lobs. Dibl, Man. Tomn,

4I,

enim ^

uadr,

Qd 42

696

,Bibliotbem Manuabs : Conciohatoriee

áà

enim oculum fidel Deum . meum fponfüm

quantum commodi illi affert illa lachry-

í

n

meum Jefüm Chriftum in cruce pendentem,

inula.

clavis confixum, felle & aceto putatum,; co-

XXVIII. B. Joannz ab Angelis revelatum Vit, c 14.

rona fpinea coronatum video , omnis de»

eft, divinam Majeítatem cum tanto affectu

cór, omnis gloria, omnis honor, omnis po-

amoris accipere plan&um ob paffionem, &

illum adeo gratum effe facrificium, ac (i fpar-

tentia tranfitoria in pallorem vertiturj & a

me nihili eftimatur.

geretur fanguis, & afflitiones magnz pro eo

7

tolerantur.

Ainitatio.

XXIX. B. An

gela de Fulginio inter alias Vita &6

€ra. lo, XXL Sicut Duces ere&o vexillo trahunt

benedictiones , quas Chriftus pronuntiavitn. 102.

tom,59. poltíe milites; ita SponfusSponfam immene

fuper devotos füz paílioni, etiam hanc au-

fa faa charitate in cruce potiffimum oftenía

divit: Benedidi vos a Patre meo & Spiritu

)

fan&o, & vere benedi&ti benedi&tione, quam

trahit; ceteris namque beneficiis ad fui

amorem invitavit, at mortis beneficio com-

dabo in extremo judicio, quia me in propria

ulit.

x

mea venientem, ficut mei perfecutores, non

Ribad, 29.

1

XXII. Cum D. Petrum Martyrem tres

repuliftis, fed me defolatum in cordis mei

lacob.'*N.

Aþril-

cxlo lapfe virgines vifitaffent, & ille ideo

hofpitio per compaffionem hofpitem recipe-

, to.!

accufatus, ac ad E(inum Coenobium relega-

re , voluiftis.

Qui mihi in cruce nudo exi-

ftenti, fitienti, famefcenti, infirmo, clavis a£-

1'3'p' ?

tus, Chrifto crucifixo fuam injuriam quere-

$

retür, Chriftus eidem de cruce refpondit :

fixo, & morienti compati, & coníocii mei

effe voluiftis, in hoc vere mifericordie ope-

s Metor,

Et ego quid feci, ut tot ac tantís oneraret

ra complevifílis.

opprobriis, & morte turpiflima comdemna-

ret? ex me diíce ignominias & opprobria pa-

— XXX. S. Bri

gitta in fujä revelationibus

tienter ferre.

teftatur, tempore paffionis omnes; qui in or-

Deirlines,

dam S. Gertrudi

be erant, homines interno dolore, ac pavore

S.Gor.], XXIIL. Chriftus quon

(n thedtto

3. inn, dixic: Qui circa meam a

fficiuntur imagi-

tactos fuiffe, tamertíi nefcirent , unde is pro-

$

V ptitnt

€. 42.

nem, & pafífionis mez

exempla non

fequune

venerit.

hos refpicio, ficut ju-

XXXI. In Ezechieli jubentur omnes oc- Faber.

tur per imitationem,

vencula a matte fua

poffet acceptare, quod

cidi , qui fignum T. in frontibus expreffum conc 7.in

eàm diverfimode veftibus ornaret, fecun-

non habeant; quo docuit Prophe:a , 'eosDom. Paff.

m fuam honorem, nec ta-

omnes perire, qui in cordibus & ante ocu-

pisd

dum placentia

p

men hoc, quo

d filia maxime defideraret,

los paffionis Dominice memoria

m non Cire

perficeret, imo etiam quan

cgmfcrrent. |

aret.

N

N

doque durius. u

2058 XHlE -;

MGSChaqt.

XXIV. V

irgines annunciate , dum no.

N

le&. oo. vitiam fuícipiunt

Prioriffa ! que apud eas

AUTHORES

Prop.2. mamer ancilla nominatur ;

ei cum filiabus

I. Alphonfus Rodriquez p. a. tr.7. toto.-

occurrens genuflexs grandem crucem flori-

bus ornatam, brachiis amplexandam offert,

IL. C. Robertus Bellarminus de feptem

& offerendo eanit: Veni, fotor noftra, afcen-

verbis.

]Il. Eufebius Nirenbergius l.. de adorat.

damus in Palmam Chrifti

c- 060&110

mus fru&us ejus.

, & appreþcndag

. IV. Cafparus Tau(ch in Matre dolorofa.

Meditatio.

Y

V. Hieremias Drexelius in Chrifto pa-

tiente.

E

Amercu. "XXV. Rofendus Epifcopus pro infigni f'pke".

cifixus.

culum cum circinio habebat cruci appenfum,

VI. Philippus D'Outreman in Pzdagogo

Chriftiano p. 1. c. 8. $. 3.

fienificare volens fiepius nobis Chriíti paffio-

nem velut fpeculum contemplandam, & jux-

VII. Jacobus Marchantitis in horto Pafto-

ta illam omnes a&tiones noftras ordinandas,

rum tract. 3. le&. 16. usque ad 22.

& velut circinio menfürandas.

VIII. Nicolaus Lancizius opufc. 1 1. c. 6.

Ui de

lL.a. rdvel.

.

XXVI. Chriftus S. Brigittz: quondam di-

IX. Ludovicus Granat. in loc. comm. f.54.

Ponte in

XIt :

Confüulo tibi, cogitare duo continuo in

X. Matthias Faber in Feria Parafceve; &

vit D

€, 19e

corde tuo. Primo, quz feci pro te, patien-

Dom. Paff. per aliquot Concion.

jalh, A

Vl!'. c. l(

do & moriendo pro te; hzc cogitatio exci-

XI. Hadrianus Lyreus in apopht. S. Igna-

tat charitatem ad Deum. Secundo confide-

tii apopht. 17. l. r.

XII. Thomas Stapletonus in Dom. Quin-

ra juftitiam meam,& futurum judicium ; bzc

incutit timorem in animo.

quag. text. 1. & 2.

Tb

XIII. Joan. Major in magno fpec. exempl.

Ml.

CO"IPC'WIO. :

XIV. Antonius Dauroltius in Catechifmo.

Hiftoriali c. r. tit. 31.

feqq. *

Vit. 1. 6.

XXVIL Chritus B. Veronice virgini

€. 9.

Auguftiniane dixit: opto, omnes homines

. XV. Jofephus Langius in Polynthza V.

éodem, & V. Crux Chrifti.:

fatagere, ut corde afligamur ob paffionis

iez venerationem velut mihi compatien-

XVl. Leopoldus M

i

ancinus de P?Hione

tes, Quod fi vel fola lachrymula egerint,

Dominica.

XVII. Ludov. de Pont. p. 4. füarum medit.

magnum aliquid fe egiffe arbitrentur ; nulla

XVIII. Laurentius

etenim lingua mortalium exploratum affice-

Forer p. 4« vitae

;

ge poteft, quantum jucunditatis mihi, & Chrifti.

TITU-

]

Jiutulus CXI xPatientiä.

697

AMerbndoctsduAm at luo

MATnia m Lane T at

æææææææææææææwææ&aæææææ

lvitnc ]4.

J TITULUS CXL.

Vi &6

PATIENTIA

L 102

RCR

miationem immiffa cum fumrna pror'hlp*tï'tua.-

dine & zquanimitate accipi debent, ne alio-

qui; (i queramur, illud audire cogamur, quo

QUOAD ESSENTIAM.'V'

: Dgïninþ-

Deus olim B. Mariz Diazix ob nimium fri-

.gus querenti dixit: Ego füm caufa hujus

I.

;;1

rigoriss & tu quereris? .5. Patientia in "àa-

lis fam2: qualia funt , quz vel fiunt Cogitatio-

Jacob. *A!-r-ï

St virtus, qua mala hujus fzculi xquo

la

"t tantum, ut contemptus , füfpiciones, ju«

Var, tO. 3.

animo füftinemus , ita ut propter illa

dicia temeraria, averíiones, odia: vel ver-

1.3. p. 2.

nec interius immoderate turbemur,

-5.

bo duntaxat, ut reprehenfiones , vituperatios

aut triftemur : nec exterius aliquid

nes, detractiones, convitia, contumeliz, fü-

,5

minus honeftum aut decorum admittamus.

a, Ithetor, ld quod brevius Cicero expreffit dicens, effe

fürrationes, accu(ationes, delationes, infor-

Tmationes: vel ipfo opere, ut irrifiones , illu»

J

Virtutem , qna contumeliarum & omnis ad-

verfitatis impetus xquanimiter toleramus.

fiones, caftigationes, humiliationes, negatio-

B&iriinc'k.

nes favorum, honorum, petitionum, períe-

IL. Materia ejus proxima funt triftitia & af-

cutiones; przlationes aliorum. — 4. Patientia

in theatro flictio animi, ex malis oriri folitz : remota ma-

in malis animi: ut funt ariditates & defolatio-

V.patient, teria fünt verba, actiones , & geftus externi,

» Diher

qu ita regit, ut interna moderatio in eis elu.

nes Spiritus, fcrupuli & anxietates, diftra-

Giones , obícuritates, dejectiones, imperfea

meone 7,h

ceat: Remotiff/ima materia lunt.ipfa mala, quz

iones, tentationes , lapfüs in peccata, exi-

y Dom, Ddf

funt objectum & caufía tri(litiz.

guus profe&tus in Spiritu, negatio favorum

]

Cap.is.de lil. Tertullianus fic eam defcribit, & ima-

& donorum cceleftium, probationes Confefz

fs

pat.

ginem ejus depingit : Pulus illi tranquillus &

placidus: P*ons pura , nulla moeroris aut irze

fariorum & Patrum fpiritualium. . Patien-

tia in malis proximi: qua vel oriuntur ex alio«

rugofitate contracta: Supercilia in lztum mo-

dum remiffa: Geuli humilitate, non infelicita-

rum pravis moribus & faGtis, nec emendari

aut averti a nobis poffunt: vel certe ex ca-

te deje&ti : Ostaciturnitatis rubore fignatum:

Color qualis fecuris & innoxiis: Motus fre-

fibus (iniftris amicorum, puta infortuniis, in-

famationibus, depreffionibus, morbis, more

.* quens capitis in diabolum, & minax rifüs :

4imitius circa pe&tora candidus, & corpori

t;bus, aliisve fimilibus ain&ionibus. !

impreífus, ut qui nec inflatur, nec inquie-

tatur: Sedei in thronoSpiritus ejus mitiffimi,

Häufc !

"

qui non turbine glomeratur, non nubilo li-

V. Suis peccatis imputare, que quis patitur. Íta L. &. sév,:

*

L]

vet, Íed eft tenerz ferenitatis, apertus &

Chri(tus S. Brigittam docuit dicens: S

;

?

l

quis

deat

c.rf:gd

fimplex, quem tertio vidit Elias, nam ubi

vitupetatur, non contriítetur, fed refpon

Deus, ibi, & alumna ejus patientia : cum

fic: Dignum eft, quia toties in confpe&tu Do-

j

ergo Spiritus Dei deícendit

mini peccavi, & non penitui ; majoribus

, individua pa-

enim afllictionibus digna füm.

CO rogas

tientia comitatqrw eum.e

te pro me, ut tolerando appro

z

js

a tempo«

I

Divi/ïq;

ralia, fugiam fempiterna.

Hinc recte S. Lau«

Lud. de

IV. Dividitur ratione'm'ateria varie a vae

rentius Juftinianus, humilis, ait, femper arbi-

tratur , fe deteriora mereri, quam patiaturj

Ponte in riis; commodilfime in quinque fpecies, quz

vita P.

fere reípondent quinque fontibus , ex quibus

quamobrem patienter afpera fuftinet, pratias

P)Rkh. Al'

in tentationibus agit. Nec valet quis huma-

Vàr» C. 10,

P. Balthaíar Alvarez materiam patientiz &

no explicare ingenio, quantz fit utilitatis,

,

meritorum oriri dicebat. 1.Patientia in damnis

quanti meriti, & quam fit Deo gratum, non

fortune, puta divitiis, pecoribus, fündis, aliis-

altum fapere, tribulationes irruentes perfer-

n-

ve fimilibus poffeffionibus , in quibus , unde.

Job. r.

re fortiter , illatas contumelias tre

nquilla

Wo21o

cunque oriantur, illud $. Jobi effatum repe-

mente pati, & humiliter adverfantia

quaque

J,

ti oportet: Dominus dedit, Dominus abítu-

advería propriis peccatis ad(cribére.

Q

»

lit: Sicut Domino placuit; ita factum eft:

Vl. Siere, cum aliquod $el a Deo, dl proxi-

pfal- 39;

Sit nomen Domini benedictum.

3. Patien-

$0 malum infertur : ita S.

David fuo exemplo v. 1à.

l.

tia in malis corporis: qualia funt fames & fi-

docuit, dicens: Obmutui, & non aperui os

tis, frigus & eftus, morbi aüt tormenta five

meum, quia tu fecifti. Plena certe, te S.[au S. Laur;

N

a (eiplo per voluntarias caftigationes & dee

rentio Juftiniano, vi&toria eft, ad contume- Juft. c. 4

fatigationes, five ab aliis jute & injufte illa-

liam acclamanti non refpondere, & tacere eo 46 Pa'ierit;

h

ta: quz ormnia velut a divina providentia

provocante. .Nam ficut nihil eft deforrni

US; Vit. PD. 5,

five a paternam caítigationem, five ad amoe

quam refpondere füriofis; ita nihil utili

uS;libell, k6,

roíam probationem, five ad copioforem pra»

quam tacere nobis provocatis.

lmo, utn.9.

Il

Q3333

qui«

Blübüoibece Manualis Concionatrie

698

37

antiqudrum Patrum dixit,

Omnislae — X. NNon petere , ut: auferatuy tribulatio : fic S. L. a. Vit;

(

quidam

urnitate fue

Catharina Senenfis, cum effet inique accufa- c-1t

bor, quie

unque evenerit tibi, tacit

erabitur.

Hinc fapiens erat par

adoxum Fr.

ta, & infamata quafi impura virginitatis ja-

,O

&uram feciffet, & hanc ipfam fuam infamiam

lwm 5- w

JEgidii: Qu

ando quis contendit tecum, (i vis

bo, 50

vincere, per

de: fi vincis teipfum, vincis om-

Chiifto offerret, non petiit, ut innocentiam

füam declararet, fed tantum, ne a dzmone

[ ]1

nes inimicos tuos.

Magna virtus eft, fi quis

w

Colofs

ermittat fe vinci ab omni

bus hominibus,

fuperaretur, & a divino obfequio abítrahere-

Idcirco-

tur. Quem in finem Epictetus faluberrimam

Lanciz.

qu

.

ia talis eft Dominus totius mundi.

do&rinam offert his verbis: QuemadmodumbL.a.Ench.

opuíc. 9. eni

m te quis lzdit,

tefíte Tertulliano, ut do-

n. 169.

*

dentis in dolore lzfi eft:

viator ex obvio fcifícitatür, quanam via fit in- 7«

leas, quia fru&tus 1

cedendum, eam, quas ad dextram eft, non ma-

ä

L. de pat.ergo cum fructum

ejus everteris, non dolen-

ffe eft amiffione fructus (ui.

gis appetens, quam eam, quz ad lzvam diri-

€. 5.

do,ipíe doleat nece

Et alibi, omnis injuria, in

quit, feu lingua; feu

gitur, utpote cum non velit.alterutra iftarum

manu incuffa, cum patientiam o

ffenderit, eo-

ingredi, fed ea tantum;qua poffit pervenire ad

deítinatum locum; ita fane conveniebat nos

dem exitu difp

ungetur;

quo telum aliquod in

(fims duritiz

libratum & ob.e

quoque accedere ad Deum , ut folent fácere

$enes )

petra conftanti

viatores, At nunc tremebundi mhoramur avi-

tufum. Concidite

nim ibidem irrità . opera &

, üeits

& nonnunquam re

percuffum in -

culam, & Deum implorantes, rogamus ipfum

i

j»

infru&uofa,

fupplices: Miferere mei Domine. Da,ut pof-

eum, qui emifit, r

eciproco impetu dviet. |

Ita Chriftus, te

fte S. Ambrofio, calumniis

fim evadere. lgnaviffime homo, aliudne ex-

Lanciz. "*

petis, quam id, quod melius eft, quam quod

opufe.9, appetitus, filent

ium detulit triumphale.

163.

VII. ANon fe excufc

üre: magnum enim, ut S.-

vifum Deo füerit? Quare, quantum in te elt,

3

corrumpis judicem? feducis con(iliarium ?

f. 40

In itiner. 'There(ia aicbat, hum

ilitatis argumentum eft,

perfe&. , j:dere immerito & innocen

tes nos damnari,

XI.. Defiderare. affittiones : S. Jobi exemplo Job. 1o.

$. 15o

ne ille Dominum

dicentis : Quis det, ut veniat petitio mea, & v* 24*

& filere. Quod qui faciat,

Deum egregie imit

atur. Lice

t enim id nobis

quod exfpecto, tribuat mihi Deus? &qui coe-

cujus infimulamur, nun-

pit; ipfe me conterat, folvat manum fuam, &

pecca

tum non fit,

fuccidat me: & hec mihi fit confolatio, ut

quam tamen ita

omnis cul

ps& expertes fümus,

1, Cot, 4

Nunquam ullum ali-

affligens me dolore non parcat? Porro utili-

y 12

ficut bonus Deus erat.

tatem hujus defiderii egregie declaravit S.S. Laut;

SAmtrof

. , quod malum de me loq

uentem audivi, quia

minus illum dicere,

Laurentius Juftinianus dicens? quis hujus San- Juft- de

] $. of

liquido perfpicerem ;

&i defiderii valet profz&tum e

X

licare? An:- diicipl.

Y

uam revera id erat.

Unde plus quam fàtis

Monaft,

mihi favere videbantur, quo

d de aliis nihil

L

mo quippe vires fübminiftrat,

&

poepnam ex-

« 0.

hibet leviorem, perfeverantiam przbet. San-

S Auguf.dicerent. Hinc S. Auguftinus

, tacui

t; inquit;

eat lingua;

neceffe eft, ubi

&itatem adducit, cozquat Martyribus, & cce-

1. 118« deSa]vator, quia tac

temp,

veritas adefít. Tace

at lingua in bono negotio,

letti pafria dignum füum efficit poffefforem.

*

ux & in malis caufis obticere

coníuevit.

Gradus.

L

Nolo fic defendi juftitiam ,

ficut iniquitas fo-

let excufare. Scivitenim Salvator, quomodo

XII. Patienter tolerare, quod ferendum eft:1gem de

nam impudicz & frigida mentis experimen- caft.conn.

tacendo vinceret, quomodo non refpondendo

que adeo caufam fuam mavult.

tum eft, nolle pati ; reprobz vero, murmurare

fuperaret , at

de verbere.

Quid vero deformius, quam

comprobare, quam dicere.

m

Vit. €, 47*

Vill. 4 lacbrymis abflinere :

Ita Chriftus Su-

adverfüs corrigentem & amantem iraíci Pa-

V.5

trem? Atque hic gradus incipientium pro- s, Faur.

fonem docuit, dum ipfü

m propter dicteria & .

uid raole-

Juft. v. 6.

irrifiones aliorum flentem corri

puit bis ver-

príus in hoc fitus eft, ut, dum ali

:

dor! vi

(ne in foeminz morem la-

fti accidat, non offendatur Deus a

G&U, Ver- de pat.

bis: Pro.

bo, aut facto, fignove, fsd patienter,; licet

50 Glfj'c

chrymari

! certe tibi ipfi apud omnes cceli

f st lud

.

nominiz notam inures.

Terge ocu-

poenaliter , afflictio toleretur.

e

cives i

XIIl. Libenter omnia

fufferre, feu ita, -ut, fiDíal. 118,

los, & hilarem vultum ex

hibe, ut neque dz-

oprío daretur, mallet quis pati, quam carerev.71.

mones neque homines anima

dvertant, affü-

affli&tione, qui gradus proficientium eft. , Ut-

&ionis cauía te plor

arc.

locis €9 perfonis , a quibu

;-

pote qui dicunt cum S. Davide : Bonum mi-

L.5. libel!,

IX. ANon difcedere a

hi, quia humiliafti me: & cum S. Paulo: pla

7.m32. quis palitur

: ita olim ant

qui Patres fuadebant

&

dicentes :

Si tibi contigerit tentatio in Joco

ceo mihi in infirmitatibus meis.

XIV. Hilariter pati afflictiones : juxta S.Col, r.

in quo habitas, non d

eferas locam in tempo-

re tentationis, quia fi

deferueris, quocumque

Pauli exemplum dicentis : Gaudeo in paffio- v. .

nibus meis: & iterum: Repletus füm conío- 2« Cor: 7

perrexeris, ant

e te invenies, quo

d fugiebas :

fed patiens efto,

donec tentatio tranfeat, ne

latione, faperabundo gaudio in omni tribula- V: ^

ndalum faciat: & ne

tione noftra : Nam fic agunt, tefte S.Chryfo- s. Chryt.

Chron.

difceffio tuo aliis íca

ld

pe1» €o4»

forte aliis, qui circa i

pfüm locum habitant,

ftomo, qui amant; cum pro iis, quos amant,Epifc 4.ad

'M.

rat

difceffio tua.

Quam .

aliquid patiuntur; cum gaudio enim hoc fa- Epiíc. in

tribulationem inge

do&trinam ftudiofe

focii S. Francifci obferva-

ciunt, tuncque videntur fibi optatis perfrui, C?7c

lii adeo pa-

cum ea, quz perferunt, fint graviffima. Hinc, hom.45.ad

äh«

bant, utpoté

quos amor evange

'A l.

tientes fecerat,

ut quzrerent potius ibi effe,

ut alibi ait, llagellabantur Apoftoli & gaude-pop. An-

bant: vinciebantur, & gratias agebant: lapi tioch.

ubi perfecut

ionem paterentur in corpore,

uam ubi cognita €o

dabantur, & predicabant.

rum fanctitate; m

uj'nda-

. XV. Gratias agere pro tribulationibus. immi- S, Hier. in

no poffent gaudere favore.

LA

t

Tiwus CXL. Patienti -

699

;: Lc Q' Vit'

c. 5. Eph. fi ; nam, ut re&e S. Hieronymus dixit: Pro

?.C.ll.

V. 99«

IlI. In omnibus exhibeamus nosmetipíos . Cor. 6.

j

beneficiis gratias agere vel idololatrz ac ju-

ficut Dei miniftros in multa patientia, in tri- V 4-

dei norunt; pro calamitatibus «c miferiis

bulationibus , in neceílitatibus , in angufliis,

-'- tOm. 5-

i 8. Chryt. foli Chriftiani. Hinc S. Chryfoftomus : Hzc

in plagis, in carceribus , in feditionibus, in

$

ho. 8. in

eft voluntas Dei, gratias agere: hoc eft ani.

laboribus, in vigiliis.

'l

. € t, ad

m fapienter inítitutz. Paífus eft aliquid

IV. Non ceffamus orantes pro vobis ; &Coleff, 1.

i

! Golo&'.

mali? fi velis, non eft malum , gratias age

poftulantes, ut implearmini agnitione volun- V. 9

Deo, & malum in bonum commutafti. Cer-

nL.!.Ench.

tatis ejus: ut ambuletis digne Deo per omnia

" c. 7.

.te, ut idem alibi ait : Nihil eft anima illa

placentes , in omni opere bono fructifican-

l

fanQius, que in malis gratias agit. Revera

3

tes, & creícentes in (cientia Dei, in omni

.

e

fimiliter

l.

illa nihil diftat ab anima Martyris

virtute confortati fecundum potentiam clari-

& ipfe, & illa coronatut. Nam eam quoque

tatis ejus : in omni patientia & longanimita-

d

urget lidtor , qui Deum per blafphemiam

te , cum gaudio gratias agentes Deo & Pa-

j

negare inftat , & diabolus cogitationum ut»

tri, qui dignos nos fecit in partem fortis

gens carnificinis , & tenebras offundens ani-

Sanc&torum.

mi e9ritudinibus,

Verius ergo talis dicere

V. Nos ergo non ulcifcamur nos pro his , Judith. &,

oteit, quod Seneca, qui quzfitus, quo-

:3: de irac. modo rariffimam rem in aula confecutus ef-

quz patimur, fed reputantes peccatis noftris " ?9:

,

83«

hzc ipfa füpplicia minora effe lagella Domi-

fet? re

fi

ni, quibus qua(i fervi corripimur, ad emen-

Y

agendo,

pondit ; ibiurias ferendo, &gmüas

3

d

.dationem, & non ad

$

percitionem noftram

XIV. Adverfa?ium',* qui videtur cauía mali ,

eveniffe credamus.

;

velut fingularem Benefattorem agnofiere , ideoque

$. Bern.

^. Qualitas patientie in dawknis— fertune.

1. Excufare : juxta illud S. Bernardi moni-

loJob. 10.

f. 40.

tum : Excufa intentionem, fi opus non potes:

VI. Nudus egreíTus furn de utero. matrisJob. s.

(4

puta ignorantiam , puta fübreptionem, puta

mez, & nudusrevertarilluc. Dominus dedit, V- 2-

"

cafüm. lta (ane S. Ignatius fecit, qui omnia;

Dominus abftulit, Sicut Domino placuit, ita

&

fa&tum eít. Sitnomen Domini benedictum.

qu& fiebant, usque adeo bene interpretaba-

J.E

tur, ut natum domi proverbium fuerit : Zn-

VII. Rapinam bonorum veftrorum cum Hebr. ro,

j

1« Cor, 4. zerpretationes Patris. . 3. Laudare illum :

juxta

gaudio fufcepiftis, cognofcentes, vos habere - 34-

y

,VI !20

meliorem & manentem fübítantiam.

S, So Lmæ

exemplum SS. Apoftolorum : maledicimur,

] s-Ambefo

& benedicimus. item S. Moyfes , de quo

VIII. Ab eo, qui aufert tibi s*.&imentum,ï Luc. 6.

4 a. ofüc,

v-? 29.

" dicipl,

ci 7.

S. Ambrofius: Quantas, ait, Moyíes a po-

etiam tunicam noli prohibere.

Y

Monifi

pulo Dei ab(orbebat contumelias , & cum

.c.6.

— . Qualitas patientie. in -moi*bi:.»w

[

Dominus infolentes vindicare vellet , fe ta-

i

men pro populo offerebat frequenter ,. ut in-

IX. Multiplicate fünt infirmitates eorum, Pt a5

dignationi divine plebem fübduceret : quam

poftea acceleraverunt.

v. 9.

l

- X. Infirmitas gravis fobriam facit animam.

Eccl. 5t.

miti fermone poít ipjurias appellabat popu-

w :2,

lum, folabatur in laboribus, deliniebat era-

— XI. Fili , in tua infirmitate ne deípiciss

temetip

, Inid; 38.

9:/ dem de

culis ; fovebat operibus.

Et quamvis cum

rabit te.

(um ; fed ora Domin"urp ;

& ipfe cu

V. 9.

Deo conítanter loqueretur, homines camen

'l- caft.conm

' XII. Scimus , quobiam fi terreftris domus . Cor, &

e

humili & grata appellatione affari folebat.

f

Merito zítimatus eft fupra homines, ut vule

noftra hujus habitationis diflolvatur , quod V. r

- L. 4. re- tui ejus non poffent intendere. 3. Orare:

edificationem ex Deo habemus, domum non

1

manu factam, vternam in ccelis.

0« &, Latif

vel. c124: pihi] enim , ut S. Agnes Brigittz olim dixit,

eft pulchrius aut acceptius Deo , quam lz-

XIIL. Libenter igitur gloriaborin infirmitaslbid. 19,

lcl Juü, T. 60

tibus meis, ut inhabiret in me virtus Chrifii.V- 9. ^

r« de pi

deatem fe diligere, & pro períequentibus

S. ChryL. orare. Hinc S. Chryfoftomus hortatur: Lz-

XIV. Propter quod placeo mihi in infir-Ib. v, 10;

e

mitabus, Cum enir in

f. ;ff laude

fit te quispiam , aut contumelia iníectatus

fum.

hirmor , tunc potens

eíit. Deum precare , ut mox illi reconcilie-

fb 118

tur, & parcat. Frater enim eft, tuum mem-

XV. Infirmitas hzc non eft ad mortem , Joan. 11.

re?.1h

fed p

X

brum eft, eodem , quo tu , patre genitus,

o gloria Dei: ut glori&petur Eiiiuls V. 4

i

ad eandem vocatus efít meníam : Dicet ali-

/Dei per eam.

j

quis : At fiid egero , majorem mihi in moe

Qualitas patientie in contemptit,

"

dum infultabit. Ergo & majora te, & plu-

XVl. Beati eftis, cum maledixerint vobis Meth. s;

rima manebunt prazmia.

homines, & perfecnti vos foerint , & dixe- V. 11

.S' Col, V

$. IL.

rint omne malum adver(üm vos mentienres

0v4c

0.

Coti

EX S. SCRIPTURA.

propter me: gaudete, & exulrate, quoniam

merces veftra copioía eft in coelis. Sic enim

a

Y

anlz'tas.

períecuti fuerunt:

«5 C

! Eccf. 2,

1

ante VOS,

Frophccas » Qui fuerunt

ui timent Dominum , cuftodiunt man.

'][, Epifc 4'2'(

V. 2l

"A. data illius, & patientiam habebunt

XVII. Si exprobramini in nomine Chrifti,

-1 Petr, qà

Fa.EpifC- in

"

usque ad infpectionem illius.

beati eritis, quoniam quod e(t honoris, glo- V. 14«

J

,carc.

Eph. 4

II. Obfecro vos ego vin&tus in Domino ,

rie & virtutis Dei , &

)c.hom'45'ad

qui eft gjus Spiritus,

v. L.

ut digne ambuletis in vocatione, qua vocati

fuper vos requieícit. -

le'po[ï, nw

eftis, cum omhi humilitate & man(uetudi-

i tioc

Qualitas patientie im effiGionihus amima.

j

ne, cum patientia fupportantes invicem in

XVIII, Triftitia implevit cor veftrum, fed Jos.. 16,

eharitate,

m.

V

€ Z Q«

triftitia veltra vertetur in gaudiu

?

f.'s,llier. i,

XIX.'Vos

j

Diibliotbocee : Manualis. Coneionatorie

7O0

LO

tificamus eos, qui füftinaerunt. Sufferentiam

Ib, v, 23.

XIX. Vos igitut

nunc quidem triftitiam

5

| 'Tic.,l v'4

habetis,

iterum autem videbo vos;

& gaude-

J

ob audiftis , & finem Domini vidiftis , quo-

niam m

ifericors Dominus , & miferators

bit cor veftrum ,

& Agauc?ium' veftrum nemo

iS' 9 i. Petfc Boh

' tollet a vobis.

XXXIII.: Chriftus paffus eft pro nob

-*

vobis relinquens exempium ;

z. Petr, 2.

XX. Hxc eft eni

m gratia, fi propter Dei

e

; ut fcqgamini'v. af.-

f petf'm'

V. 19.

s "tlri[ti;ias&pa.ticn—s 'in'jg.

veftigià ejus.

« ID

fcientiam füuftinet qu!

fcitOtd , Josn- xs.

"XXXIV. Si mundus vos odit,

V. 18.

Thren. 1. cS(XI. Pofüit me defol

atam, torb die mocero-

quia me priorem vobis odio habuit.

lccl.' L

: idcirco ego plorans;

& oculus

applicitum' füe» Eccl. a.

v 9

v. 13-

re confectam

. XXXV.. Omne,; quod tibi

& in humlli- Ve 4e

meus deducens aquas..

Juftus e(t Dominus;

rit, accipe, & in dolore fuft

ine,

st !

diam provocavi.

, qu

oniam in igne

quia os ejus ad iracun

& transgref-

tate tua patientiam habe

Y, 5'

Ibidem 3.

XXiI. Recordare paupertatis

robatur aurum

& argen

tum, homines vero

y. 19.

fionis mez, abfynchii & fellis: mem

orià me-

mea.

Hoc

receptibiles Cid €

. aCC(:'ptiabiläs) m c'amïn,O.,,,

N n

mor ero, & tabeícet in me anima

humiliationis.

H

51 9:

recolens in corde meo ide

o fpera

bo. - Miferi-

öïeuni, qüï talei&x fafti- Hebr. 12.

f

umus confumpti :

: XXXVI. Recogitat

cordiz Domini, quia non

*

nuit.a. peccatoribus a

dverfum femetipfum V. 3*

uia non defecerunt m!

ferationes ejus. -

*

contradictionem , ut ne

fgtigemini- ,animis,v

Marc. 15.. XXIIL . Deus; Deus m€us, thuld

dereh

"

veftris deficientes.

ve 34

am dïgnäLuc- 23.

qui(ti me ?

XXXVII. Nos quidem jufte, n

Qualitas

patientie in. morte &giröiüm. i

fa&tis recipimus ; hic vero n

ihil mali geflic. V. 41-

m

£ccl. 92.

XXIV. Modicum plora füper mortuu

. XXXVIII. Non eft fervus major Domino Joan. 15«

V. ll.

oniam requievit.

Eccl. 38.

;uH

dclachrymas,

fuo. .Si me perfecuti. funt , & vos perfe- V. 20

$, Bert.

XXV. Fili in mor

tuum'prää

quentur.

] &, de

V. 16,

& quafi dira paffus incipe plora

re, & faclu-

s

Utilitas.

cundum meritum ejus uno

lie vel

ïonfx&

&Cum . Íe

XXXIX :Qiïïonïamx'feri'aüi verbum pa— Apoc d.

duobus propter detra

i

&ionem, id e

:sä ne alu

calumnieatur te propter

"

mortem lztari. -

Á

tientiz , & ego fervabo te ab hora tentatio- v. 1o.

*s

$.Grg.

nis quz ventura eft.in orbem uniyc;fum

o.7. t

l. 'i'heü'.

XXVI. Ncol

ümus aute

m vos ignorate ,

fratres , ut non contri

ft

i

emini, ficut & cz-

tentare habitantes in terra.-

Luc. 21,

E'L?:Eh. :

4e v, 13«

"$i erim crédi-

Hïdcbitïä ani-

teri , qui fpem non habent.

mas veítras.

* XL. In padeutia vcixïra'po

*

&

V' l9u ;

mus , quod Jefüs mo

rtuus €

ft, & refüurrexit,

Tden ].

|UXLE Gloriamur in tri

bx'ilä'tio*n.ïbus*,- Ícieni- Rom. 5.

ita & Deus éos, qui:

dprmiemnt per (]c—ü("x*lm *

latio patientiam operatur ; V: 4*

u mo

adducet cum €o..

té$, quod tribu

w

patientia vero prob

ationem , probatio vero

h

T

^

fpes autem non confundit.

Nece[fitas.

fpem ,

|e

Ocat riXas : qui Prov. 15.

Tien h,

nfiden-

CXLAL Vir'iracundus prov

V. 18.

IT-br. 26 XXVil. Nolit

e itaque amittere co

pa

tiens eft ; mitigat fufcitatas.

5 1 fup.

V. 35-

tiam veflram , quz ma

gnam habet remunee

mentaneum 9. Cor. 4.

bt

Patientia enim VO

bis neceffaria

XLIII. :Quod in prefenti mo

:

*

rationem.

eft -& leve tribulationis noftrz ,.

*

füpra mo-Y: 17-.

eít, ut voluntatem

Dei facientes reportetis

dus

romi(fionem.

dum in fublimitate eternum *glogiæ- pon

?

(civit, & przdeftina-

operatur in nobis.

Rom. g.

XXVlH. Qaos prz

.

XLIV. Exiftimo,

'quod.non fünt condigns Rom. 8«.

-

v. 29.

vit conformes fieri im

agi

ni Filii fui, ut fit pri-

Üs

fratribus «( id eft . ut

paffiones hujus temporis a

d futuram glo-

gnogenitus in mul

7

V.afq. . t.

Vafíquez & Corne

lius a. Lapide interpretan-

riam, quz rc-velabituy' in-nqbis.

23

pro

(civit ( bi amicos & dile-

1

tur, quos Deus

Dignitas.

&os per gratiam fuam

faturos ) hos etiam

XLV. Filili*gi , noli negligere difciplin

äm Hebr ïl a

vit 3d hoc,

ut paterenturs & fie-

pradeflina

Domini : neque fatig

eris

, cum abeo corri- V. $. *

rent confor

mes Filio fuo in patientia, utpote

eris.

diligit Dominus , cafli-

$m

mnas v(üï l-

Quem enim:

qui pro nobis. toc.laborcs & xru

gat; flagellat autem 'omn;mf.filli*ü,m » quem

L 1 de

nuit.

s. Anlr.

y . Theff. 5.

XXiX. Nemo moveat

ur. in tribulatiohï-

recipit.

OXLV

[. Fgo, quos Vamo,—

.afg-üd" & caftigo, Apoc. 3.

YV. 3»

bus iftis 5 ip(i enim.fciti;, quo

d in hüocþpo(ïti

"XLVII. Difciplinam Domini ,

Anlmiy nev. 19^

fumus.

cum ab eo corriperiss

rov. 3.

a;Tim.s. *XXX. Omnes, qu

i pie volunt vivere in

abjicias :

[!

nec deficias,

Quem eni

m diligit Domipus, corripits

& quaü " *

NV. 126

Chrifto Jefu, perfecut

ionem pat?entur.

t fibi.

pater in filio complace

AEquitas.

XLVIIL Quia acceptus eras

Deo; neceffeTob. 12.

i

v. 13t

XXXL Patientes igitu

r eftote , fratres ,

fuit, ut tentatio probaret te.

rf : & Prov.-16.

:l Augl il

Jae 5.v.7»

Ecce 'agricola

XLIX. Melior e

ft patiens viro fo

i

usqu

e ad adventum Domini..

exfpectat pretiofü

m

frü&tum terrz , patien-

qui dominatur an

"

imo fuo ; equgnamrä ur- v« 32«

bium.

ter ferens, donec

accipiat tþemporatlleuyr-n '&

L. Si

,l Petr. ;8.

ferotinam.

Z

benefacientes -patienter "fü*&'grtis

5 V. 20.

ex ante januam affiftit.

hzc eft gratia apud Deum.

XXXH. Ecce jud

LI. Vobis donatum efít pro

Chrifto ., non Philipp. 1

lbif!.. Y.1O.

xemplum accipite ,

fratres , exitus' malil,

&

patientiz , Prophetas,

folum ut credatis ; fed etiam ut pro i

UO päw

& longanimitatis ,

tiamini.

qui locuti fünt in &o

mine Dormini. Eccebea.

j -39246!(?'1'-

()'

— n

)

V

V

| Tïtulus CXI. . Patienfia,

|

/er

| Srucunditas.

b

VII. Chriüianbrum propria virtus, etiams., Hiefau.-

h

J.nva. LIL Omne gaudium exiftimate,fratres inei,

in his , quz advería putantur, gratias . agerein c. 5.

Creatori. Juxta Apoftolum, hzc virtus cftEpb.

cumin tentationes varias incideritis, fcientes,

l Pett. [

quod probatio fidei veftrz patientiam opera-

maxima, ut in ipíis periculis , atque milfe-

v' "t

riis gratiz Deo referantur, & femper di-

tur, patientia autem opus perfectum habet..

1. l'etr.14.

LIII. Communicantes Chrifti paffionibus

camus: Benedictus Deus, minora me fcio

Q 15.

fuftinere , quam merear; hic animus Chri-

V, dj

V. 13:

gaudete, ut & in revelat

i

i

ftiani elft.

à

deatis exultantes.

one gloriz ejus gau-

Et, ,

Eccl'1,.:

LIV. Usque in tempus fu&incbi't*:patie:is;

VIII. Si vis probare, qui fünt in ecclefia Manfi ditz,

V. 4.

*. 29.

Dei granum, vel palea, adhibe oris indi-19 tr. 6g,

& poítea redditio jucunditatis.

s.Cor. 1 [ V. Sicut abundant paffiones Chfiüi in

cem , id eft, perfla aliqua convitias fi fte. n- 6.

Yv. 5.

terit , granum eít; f(i palea , recedit in al-

nobis, ita &

tum; & quanto minor & levior, tanto ma-

tio noftra.

per 'Chrifium a'bundaII: conþfola-

gi$ in altum afcendit, id eít, magis move-

?L :49.

LVI. Secundum multitudinem dolorum ,

tur , & fuperbe refponde,,

j HEbl'. l,

v. I9.

H )

3j

coníolationes t

qæ letificaverünt animam

mecam.

IX. Manet diffimilitudo pafforum , etian; S, Auguft,

in fimilitudine paffionum , & licet füb eo-.. r. de;

T 5 IIT.

dem tórmento, nonjeft tamen idem virtuscivit.

& vitium.. Nam ficut füb uno igne aurum

iluc N

/.EX S$. PATRIBUS ET

rutilat ; & palea fumat , & füb eadem tri-

Y gl

DOCTORIBU S,

bula ftipule comminuuntur, frumenta pure

]

0in. J5

/

gantur; nec ideo oleum cum amurca con-

| V 20,

- Qualitas.

funditur ; quia eodem przli pondere expri.

$. Bern.

n bona patientia eft , cum poffis efle

mitur. lta una, eademque vir . irruens bo-

l: 2. de

-I. No

liber, fervum te peccati permittere

nos probat, purificat , obliquat : malos va-

conüld.

-

fieri: Vera patientia eft, pati vel agere contra;

ftat , damnat, & exterminat: unde in ea-

Mp $

* l9.

quod libeat, fed non prater quodliceat.

dem afllictione mali Deum deteítantur , at-

1

$. Greg.

Il. Patientia vera eft, quz & ipfum amat,

que blafphemant : boni autem precantur, &

ho. 7^ 4up.

quem portat, nam tolerare, fed odiffe , non

laudant ; Tantum intereft, non qualia, íed

I;z?fh. :

eít virtus manfüetudinis, fed velamentum

qualis quisque patiatur.

Nam pari . motu

lat ti

furoris.

exagitatum , & exhalat horribiliter cosnu

Y .

m;

l' Romc Sl

Idem 1.

& fragat fuaviter unguentum.

Iil. Nunqtiamh eft þatic;:,ntiæ virtus in pro-

X. SanGis & ele&is tribul

'.',-v' b

ii moz, fperis. llle autem vere patiens eít, qui &

ätio opcfaturä. Bern;

0

patientiam, patientia probationem , proba- erift- 32,

adverfis conteritur , & tamen a fpei reGitu-

- dine non curvatur.

tio vero fpem, fpes autem non confundit,

fdem ho,

Sic damnandis & reprobris tribulatio parit e

jfv i d-

. IV. Tribus modis virtus patientiz exerce-

V 1f

5. fup.

ri folet. Alia namque fünt, quz a Deo : alia,

contrario pufillanimitatem , pufillanimitas

]5 C . T.

Evang.

perturbationem, perturbatio defperationem,

quz ab antiquo adverfario: Alia, quz in proe

,

. Ximo füftinemus. A proximo namque perfe-

& illá interimit. Ne ergo haec te tàm hor-

$

renda , quod Deus aver

»

:

cutiones, damna, & concumeliasxfuüincmusv,

pellas aquae &c.

cgt , dcmkergyaxt tem.

ab antiquo vero adveríario tentamenta , a

— XI. Non effet laudabilis, nec admirahdaCaman.

ræW'ï" '!

- Deo flagella toleramus. Sed in his omnibus

)«

modis vigilanti oculo femetipfam debet tnens

patientia, fi nullis inimicorum jaculis impe- collat. 1.

tita , tranquillitatis propofitum retineret,

C. 13.

circumípicere, ne contra mala proximi per-

trahatur ad retributionem mali: ne contra

fed in eo eft preclara, atgue gloriofior, quod

tentamenta adverfarii feducatur ad delecta-

irruéntibus in fe tentationum procellis , im-

*

.

? Fett. D?

tionem

'ne contra flagella o

mobilis perfeverat; Nam in quo vexari, fran-

Éb

ad exceffum murmurationis.

pificis: prq'ruac

gique adverfitatibus creditur , in eo potius

lr

'$. Dern,

V. 'Triplicem hic confiderare licet gra-

roboratur, & in eo magis acuitur, in quo

f. 1. de

putatur obtundi; a paflionibus enim & fü-

S. Anar.

dum; incipientium, proficientium, perfe&to-

rum. Quis initiatur a timore, crücem Chri-

ftentatione patientiam dici , nullas ignorats

70 A.püc 3'

ideoque conftat, patientem neminem pro-

v W

fti fuftinet patienter : Qui proficit in fpe, por-

tat libenter : Qui vero confummatur in chari-

nunciati poffe, nifi eum , qui univería , quz

Prov $

tate , amplectitur jam ardenter.

Solus enim

fibi fuerint irrogata ; absque indignatione

,V p

&

VA

s

al

ifte eft, qui dicere poffit: Amator tuus fem-

tol»eravcfit.ï

per fui, & defideravi ampleGi te. . Felix ani-

Qualitas þatz'entz'æ in damnis fortune.

(eT0b P^

ma, quz ad hunc pervenerit gradum.

] ]Q[

. XII. Facimus de neceífitate virtütem$. Chryf;

$.Aug.in VI. Igitur quando bene eft, lauda miferi-

feu voluntatem : exempli gratia, propriumf !e-

ol

Pf 4g.

eordiam : Quando male eft, lauda juftitiam.

!

»»

quis amifit filium ; fübftántiam alius om-

Tu, qualis filius es? Quando pater te emen-

nem & fortunz bona; íi noveris , quod

dat, tunc tibi difplicet. Non emendaret, nifi

padum eft femel , nec deberi amplius ,

TL2 fu.b ;

y. 20

tu illi difpliceres. / At fi fic difpliceres, ut te

nec folvi poffe , licebat infanabili calami-

odiffet , non ille te emendaret.

Gratias age

j Pt

taté utilitatis aliquid comparare , (íi magno

ergo emendatori , ut acci

ac virili animo' adverfíos toleraris fortunsz

j

a Dco, qui te emendat.

pias hæred*i;a..tem'

cafüs ; proque maledictis Domino laudem

Rrrr

| referas ?

ld

k B»» P. Lobn. Bibi. Man, Tan. Il

202

Aibliotbece Manuals | Concionatoric

referas ?. hoc pacto, quz propter fpem ob-

Q,ualita;v patientie in malis animi,

venerint mala , .in voluntatis officium come

$. Lau

-

E

/ XXIII. Grata mens, & vere charitatis Jacu.

mutabis.

h

lo vulnerata, nihil quod ad fe pertineat, per- Juft. de

Qualitas patientie in morH

e

cipere.negligit. Eadem virtutum exercitia, defcript.

C-lo

ä

idem orationis ftudium peragit, cum fpiritua-

S. Ambr.

XHI.' Infirmitas corporis , fobrietas män—

Í. 74.

tis eft : infirmitas , virtutum officina eft.-

lis penuriam lztitiz patitur, licut cum divino

T.

calore repletur, licer id non eodem agat gu-

i ita

S; Greg.

.XIV. Divina difpenfatione agitur, ut pro»

lg

ho. 19. in

ftu. Scit namque fapientiz erudita magifte-

Evangel.

lixiora vitia egritudo prolixior exurat.

rio, quod majorum donorum dignior cffici-

S. Greg.

XV. Admonendi funt egri, ut confiderent,

tur poft labores & certamina.

p. 3. patt.

quanti fit munerís egritudo corporalis, qua

admo. 3.

& admiffa peccata diluit, & ea, qu& admit-

XXIV. Revocationis verbum revertere eft. c. Bern.

Et forte ideo fubtraxit fe, quod avidius revo- . 74. in-

ti poterant, compefcit.

$.Augut. XVI. Tuffi laboras, pulmone deficis, ci-

caretur, teneretur fortius. Nam & aliquando ?mf-

L devit bum (tomaehus refpuit, phthifi decoqueris ,

.fimulabit fe longius ire ; non quia hoc vole-

395?'"'9'3 ,

vinum faítidis , dyfentería fauciaris, multi-

bat, fed volebataudire : Mane nobiscum Do-

modo morborum genere afficeris ? Sed &

mine, qnoniam advefperaícit. Preteriens te-

hzc fi oculum habes, fi cordatus es , Dei

neri vult, abiens revocari, It, & redit pro be-

tota funt, difciplinam ne abjicias, fili.

neplacito, quafi vifitans diluculo , & fübito

s.mï!

hom. 6

$. Ct eg.

XVII. Podagrz doloribus torqueor , qui

probans. Et (icut aic: Vado, & venio ad vos:

a pop

[ 9. ep.

& mihi, & vobis non difpariliter nocivi, dum

. Habes utrumque in Propheta : Si moram fe-

Aatíod

93

apud nos vehementer crefcunt , nos decre-

cerit, inquit, exípecta eum , quia .veniens

Ícere a vita fecerunt. Inter quos quid aliud

veniet, & non tardabit. Quomodo non tar-

$.Dern.

dabit, fi moram fecerit? Ni(i quia ad meri-

W

debemus nifi femper delicta noftra ad me-

moriam revocare atque omnipotenti Deo

tum fatis eft, (ed non fatis ad votum. - Porro

anima amans votis fertur, trahitur defideriis

gratias agere. . Quoniam qui ex carnis blan-

dimento multa peccavimus, ex carnis aflli-

& cum fiducia repetit delicias füas , folita

- libertate vocans non Dominum , íed dile-

&ione purgamur. QCurandum igitur nobis

eft, & in fletibus tota mentis converfione vi-

&um : Revertere, dilecte mi.

gilandum, ut ne de tormento ad tormenta

XXV. Hec viciffitudo amantibus eft quie s, 1-,'.,,,e

tranfeamus.,

dem laboriofa, fed exercitatis perutilis. Pa- Juft. de

$.Bafilin . XVIII. Morbi fzpe peccat

brüm flagella

rit enim humilitatem , cuftodit innocentiam, Cafto con,

reg. inte- fünt, quibus nihil aliud agitur, nifi ut vitam

offenfam mundat

accendit fpiritam , dolo- ** 1$:

rior 15* jn melius commutemus. ' Quare qui ejusmo-

rem inducit, pru

,

entiam perficit, commen-

di fünt, hi omiffis medicorum auxiliis, in-

dat períeverantiam , cuítodiz adhibet di]ie

veétas fibi acerbitates ferre filentio debent;

&

gentiam , torporem excutit, concupiícentia*

fupt

quandocunque fe peccaffe animadverterint ,

rum flammas extinguit,| ad inqui(itionem

atque illum imitari , qui dixit : Iram Domi-

Qu

provocat, qualiterque reperiri valeat, fuffi-

F

Apf,

ni portabo , quoniam peccavi ei : nec non

cienter edocet.

ln

vitz fuz prava ftudia emendare, & dignos

XXVI. Charitatem militis ad Impþta*toA C]i&mua

poenitentig fructus edere.

rem cum indicat bellum ; Monachi vero cha- Grad 28.

Qualitas :patient-zfæ in 'injuriisf.

ritas ad Deum , maxime eo tempore , quo

&, Gkreg.

XIX.X- Inter. verba laudantium , five vitu-

aftat orationi , reprehenditur, (i fcilicet in

€a ariditates & defolauones patiatur.

j. 8. epift. perantium a

d.mentem femper recurrendum

45..

e(t, & fi in ea non invenitur bonum, quod de

ie in merte &9 afficlione

/ Q,ualiitas' patient

£

nobis dicitur, magna triítitia generari debet.

-caroruin.

-

Et rurfüm fiin eznon invenitur malum , quod

& Bit

de nobis Hiomines loquuntur, in magnam de-

XXViI; Nequ

e mulieribus ,n

eque: viris s. Df

LEN

permittit decoris & honeftatis ratio, ut vellu- ho. 4. de

bemus lxtitiam profilire. Quid enim fi homi-

nes laudant, & confcientia accufet? aut qu

&um ftudio affe&ent, vel immodicis fe con-grat^ a& —

-

ï

ficiant lachrymis, tantutn finuntur rebus mi-

debet effe triftitia, (i omnes accufent , & fola

conícientia nos liberos demonflret ?

nus lztis effe quadantenus moefli , lenesque

fundere lachrymas, idque cum filentio, citra

$. Chryf.

XX. In(idiis & calumniis injuriam non pa-

d

Q

ho. 6g. adtimur , fed illi, qui faciunt.

'ullum ejulatum, veftitus lacerationem, nec

lo i

- pulvere caput afpergant; nec alio quovis pa-

pop-

"XXI. Qui vere cupit effe homo Chrifti ,

&T

S. Eph-to-paupertatem divitias cum gaudio exiftimare

&o indecore fe gerant, eorum exemplum imi-

tati, qui humanarum rerum proríus fünt ru«

a. de fide. a ber ; afperitatem victus delicias ; imprope-

rium honorem 5 & conturelias gloriam du-

des. .Nonne Job adamantino erat corde, cum

momento temporis plaga una eadem

- cere. Hzc enim vera fervorum Dei gloria eft.

"

q-u;e ob.

&.Cypr.]. XXII. Tunc omne fidei robur expeénditur,

triti funt liberi decem?

,

de laud

,fi p;)tes. Si non $. Abrof.

tunc credulitas comprobatur, cum in fermo-

XXVIII. Depone moerorem

Marte.

nes vulgi atque in opprobrium veneris : cum-

'potes, include., Aut abforbendus omnis, aurorat.». de

que te contra illos populares infamias firma-

premendus e(tdolor. Cur enim moe(titiam merteFrze

veris, convincens fcilicet ac repugnans, quid-

tuam non ratio potius, quam dies leniat? nam ""*

quid fuüper perfona tua in injuriam Chrifti

quod obliteratura eft temporis feries, pruden«

pfüm

grofanus fermo jactaverit.

tia melius mitigabit. le etiam hoc i

irree

" d

Z

765

: Tit;lus CXI. . Paiseniia,

irreligiofum puto, erga ipíorum memoriam

-niam adeo ad libidinem intcmþcranter feri-

h S Ls

quos dolemus amiffos , uc oblivifci eorum

mur, & mariti uxores plas amamus quam

Jut d

maluimus, quam confolatione mulceri, aut

Deum, & uxores maritos fuos Deos przfe-

XORTN

a.c. Wj

cum horrere reminiíci, quam meminiffe cum

runt, horum gtratia nos & invitos quoque

gratia: recordationem timere, quorum ima-

N

.ad amorem füum trahit.

Ne virum plus

Q

o debeat eífe voluptati.

ames, quam. Deum, & viduitatem non fen-

h

S.Hjer,e .. XXIX. Deteftandz fünt

laChrymæ ; plc:hæ

ties unquam. Imo, fi acciderit viduitas, nul-

"

25.ad Pau. facrilegio, incredulitate pleniffimz, quz non

lum zamen ejus fenfum capies. Quare? quia

l»

lam.

habent modum, quz usque ad viciniam mor-

habes, qui t magis amet ; 'Tgtoreq? imror-

tis accedunt. Ululas, & exclamitas, & quafi

.talem..

x

C

quibusdam facibus accenía, quantum in te

XXXV.

;jum cbquveris;a*livq&m tibi con- S. Chryt.

üc s- Bunl

eft, tui femper homicida es. . Sed ad talem

jun&um ex hac vita difceffife, ne molefte fe- in verb.

M.

Apoft. .

Q Ut

clemens ingreditur Jefus, & dicit: Quid plo-

ra$, fed cum dolore punctus fueris, te collige,

olo vos$

" ]

ras? non eít mortua puella, fed dormit. lrri-

in confcientiam tuam inquire , confidera,

deant circumítantes.

Infidelitas Judeorum

ignorare.

)e

quod te idem paulo po(t manebit exitus. Mo-

Qs

eft. Te quoque fi volueris ad fepulchrum fi-

. derare tibi, & exalterius mortc timorem cape,;

li volutari, Ángelus increpabit, Quid quz-

focordiam omnem praecide, facta tua animo

Q.

Q

ris viventem cum mortuis?

repete, errata corrige, quam optimarn facito

B-Ch—,r*yf..

XXX. Migrantes lugeamus, non prohibeo;

mutationem. Hoc enim diícamus ab infide-

$

o

hom.69. lugeamus, fed non iadecenter. Amare plora

libus, quod judicia de rebus alia, quam illi

ad popul, domi, ubi nemo te fpeCtet: hoc eft miferie

habeamus. Videt cadaver illo,& cadaver pu-

tat effe: Video cadaver ego, & putoíomnum

Id

Aatioch. cordís; hoc & üibi prodeffe poteft.

S. Dern. f.

- XXXI. Chriftus certe ad tumulum Lazari,

effe, & partem mortis. Cogita,anima ad quem

'je

16 inCant, nec flentes arguit, nec a fletu prohibuit, infu-

abiit, & cape confolationem. — Ubi Petrus &

per & flevit cum flentibus. Fueruntlachrymz

Paulus, ubi San&orum ceetusomnis eft. Co-

ille te(tes profe&to naturz, non indicies dif-

gita, corpus quomodo refürget, quanta cum

t!

fidentiz. Denique & prodiit mox ad vocem

gloria & fplendore? Cogita, quod lugendo &

-

N

ejus, qui erat mortuus, ne continuo putes fi« Jamentando, quod lachrymis nihil proficies,

Sic ne

dei przjudicium dolentis affedtum.

&1,»ad extremum te ipfum lzdes.

fletüs nofter utique infidelitatis-eft fignum.

l«j Lun,

- fed conditionis indicium. Nec quia percuf-

R 'þ Dualitas 'patimtiæ in martyrio./

t fu. de

" Cafto cop,

füs ploro, arguo ferientem, fed provoco pie-

XXXVI. Chriftianus extra carcerem fieculo Tetull. t.

tatem, feveritatem flectere fatago Unde.

"A I)

. renunciavit, in carcere autem etiam carceri,ad Mzrt.

2

[le

verba mea dolore funt plena, non tamen &

3

XXXVII, Beatus eft igitur fapiens in tor- *

Tnurmure.

mentis, fed cum torquetur pro fide, pro jufti.

aét Firm.

"

a

$.Chyt. . XXXIL. At confüetudinem defundi defi-

tia, pro Deo: ílla patientia doloris beariffi-

ftit.

fuper di- deras, & propterea lumentaris, fed hoc.vehe-

mum faciet.

^

]

&um.

menter abfürdum eít. Si enim fponfo aliam

XXXVIII. Sine fe

l"

i';o & fangdihe Martyress. Gregor.

Apof.No- &liam in matrimonium copulaveris, deinde

effe poffumus, fi patientiam veraciter in ani-hom,s s.in

lo vos &c.ile eam abducens in longinquam difcefferit

.mo cuftodimus.

ori a perfequente, marty- Evang.

» Cliematus

regionem, atque ibi in omnium rerum abun-

rium eft in aperto opere ; ferre vero contu-

UP

dantia vivat, nequaquam hoc molefte feres

melias, odientes diligere

;

, Martyvriu'm elt in

l)

fed dolorem, quem ex abíentiz ejus diutut-

occulta cogitatione.

ln

nitate capis, profperitatis illius communi fa-

XXXIX. Beatus , qui

ropter Deum quoti-$. Cfimac*.

ma mitigas. Nune autem non homine, non

die maledictis & convitiis laceffitus , (ibi vimgrad 4.

fervo aliquo accipiente, fed Domino requi-

fecerit: hic enim martyribus tripadiantibus, -

rente, quem debet , moeres ac lamentaris.

& Angelis

parem. ;contidentia-m ,& gloriamï

;

&.Hier,in. XXXIlIl. Bonus eft Deus, & omnia, que

merebitur.

15 $, Daff.

ep.adPaul, bonus facit, bona (int, neceffe eft. Mariti or-

XL. Credite mihi , pejora.

fünt,- qUæä Chryf.

üohgn 4' de

bitas irrogatur, plango, quod accidic. Sed

nunc patiamur, his, quz Paulus paffus e(t. hom. 3. ad

quia fic placet Domino , equo animo füftinez Em illi lapidibus cedebant, fed nunc ac-PeP.-

j

l

bo. Unicus raptus eft filius, duraum quidem,

cidit, ut verbis

i["

fed tolerabile , quia fuftulit ille, qui dederat.

mur.

, lapidibus .,durxi()b'us, feria-

XXXIV. Quamobrem luges maritum?

12

3..Cl'lryC .

*

Necgüïtas.

"

ho 6.in ep, QU

d fperabas forte , te fecuriorem in hac vi-

ta

faturam?. at hoc ipfüm quant eft incre-

XLI. Ea eft chriftiang religionis vía, ut,s. Maear:

A

aq "T heffal.

l«

dulitatis, te de illo id fperare, & non deDeo.

ubi eft Spiritus fanctus, ibi

atdm chu.amrhom. i5

]e

Quomodo puras Deum non irritari? nam

conflidus & perfecutio.

pleramque ob idipfüm eos auferc, ne fpem

XLIL Intelligamus , quanto &udio(ïores'S.Laur.Jw

;

in iis colloces. /Zmulator enim eft Deus , &

pro noftra falute fuerimus , tanto vehemen:- ftin.

vult a nobis omnium potiífimum adamari, id»

tius ab adveríariis impetendos. Hinc Pfalmo

que ea ratione, quod eos vehementer amet,

tertio dicitur: Detrahebant mihi, quoniam

i

)n sn Abfof' | l

Nam cujus gratia, dic, quzío olim non ita

fequebar bonitatein.

A

m

immaturz fiebant viduitates & orbitates?

XLIII. Ego fidenter dico,

quia minus pïds,/dreg,l,g

Quamobrem Abraham & i(aac inultum tem-

vivis, fi minus perfecutionem pateris. -

ep 27.

u

poris vivere permifit ?

Eo quod ille vivo

XLIV. Cogita , quod five velis, five nolis,s. Chryf.

[is

am filio Deum praztulit. Nunc vero quo-

calamitatem patieris: quod fi grate, maximehom. &4« -

ïäB.rxr 2

lpcra-.&d pop»

ä*

/

E

Jitbliotbecae ,Mafmalz'sv Concionatoric

Á

704

d

lucraberis: fi vero ægre&imp»aticri'ter feres,

LIV. Terra bona fructum per patientiam s Bernsrd.

y

neque illam ita minorem facies, fed majorem

reddit, quia fcilicet nulla funt hona; quz agi- to.3.fer.6.

p

reddes procellam. Cogitantes ergo quod ne-

mus, fi non zquanimiter proximorum mala att.3. C. 4«

q

ceílitatis eft, hoc noítre vo

toleramus.

Quanto enim quisque altius

'lltmtat,is effe fa-

ov

ciamus.

profecerit, tanto in mundo invenit ; quod

, m

ïx& Cypr.de

XLV. Tollecharitati patientiam,& defolata

durius portet , quia cum fprafentis fzculi

yitban

mentis.noftrz dilectio deficit, ejusdem íz-

T

perí, vit, nondurat. Tolle patiendi & tolerandi fübftan-

Chrifti. c. tiam,& nullis radicibus & viribus perfeverat.

culi adverfitas crefcit. Hinc eft animi, quod

fj

2Q9e

plerosque cernimus bona agere, & tamen

ft

S. Aquft.

XLVI. Nemo fibi promittat, quod evange:

in Pf. 20.

lium non promittat, Fratres mei, obfecro

fab gravi tribulationum fafce defudare ; ter-

Q

vO0S, attendite fcripturas noftras, fi aliquid fe-

rena namque defideria fugiunt, & tamen fla-

H

fellerunt, & (i aliquid dixerunt, & aliter acci-

gellis gravioribus fatigantur ; fed juxta voe

ä

ft

dit, quam dixerunt. Nonm promittunt nobis

cem Domini fru&tus per pacientiam reddunt,

uml

" fcripturz noftrz in hoc fieculo, nifi tribulatio-

quia nimis humilicer. flagella füfcipiunty fic

g n

nes, preffuras, anguftias, tormenta, dolores,

uva calcibus tunditur, & in vini faporem li-

P

abundantiam tentationum. 'Ad iíla nos pre-

quatur; fic oliva contritionibus expreffa,

cipue patemus, nec imparati deficiamus.

amaritudinem fuam deferir , & in olei liquo-

rem pinguefcit ;; fic per trituram arez a pa-

SLaur.p . XLVIIL Univerfüm vitz nofirz tempus

fün.inli- quzdam eft vigilia folemnitatis eternz. Vie

leis gtana feparantur, & ad horreum purgata

gno vit.

*

& 3.

gilia utique no

í

a

n eft tempus dcli;iarüm ; fed

pcrveniunt.

E

fletus.

$. Chryf.

XLVIIL N

2

ullus Athleta generoi'us in ftu»

ZEquitas,

en

u

LV. Patiéntia tolerabiliora reddit prsäfcn- S.Bonav.l,

) mord,

hom. 67. dio balneaq

ixrit, aut menfam cibis & vino

ad pop. redundantem. Hocnon eft Athletz, fed deli-

tis vitz incommoda, quia adverfitas, quando a. de perf.

cum impatientia eft, triplex incommodum Rel.c. $6.

cati: Athleta namque pugnat pulvere, oleo,

j Chnjf

folis ardore, (adore longo, tribulatione,& an-

dat.

Extrinfecus homo affligitur, & intrin.

fecus per impatientiam armaricatur, & infu-

las nl

guftia, Hoc eft certaminis tempus & pugnz,

aCo (

ieitur & vulnerum & cruoris, & doloris. -

per mala conícientia

yroditk mentem; pro reae

:

S.Laur. Ju-

XLIX. Nullus reperitur ab ipfo mundi ex-

tu culpz.

. LVL. Dominus

din. fafc. ordio palmes verus, qui non tribulatione pur-

.ait: /n patientia ve[lra po[Ti- $. Avguf.

am.C.8- garusfit, Purgari non valet; 'nifi mundetur

debitis animas veftras ; Non ait, villas veftras, lib. de pa-

laudes veftras, luxurias veftras, fed animas tient.

lil

prius. Mundatur aqua baptifmatis , tribula-

tione purgatur,

veftras.. 5i ergo tanta fuffert anima, ut pof-

5. Chryf-

homo; qui-rd agis? coelum

fideat. linde pereat, quanta debet fufferre,

L. Quid dicis, o

$ Cym:

in Pf 25« paras alcendere, & regum cceli invadere? &

ne pereat? Deinde ut illud dicam, quod cul-

pabile non «ft ; Si tanta füffert pro falut

€ care

g

interrogas, ne quz tibi difficultas occurrat iu

i

ium

itinere,ne quid afperum tibi in via accidat aut

nis fuz, inter manus (ecantium fi

ye uren

laboriofum , & non erubefcis? non pudore

inedicorum, quanta debet fufferre inter fu-

oppreífus füb terra temetipfum defodis ?

rores quorumlibet inimicorum, cum medici,

Quidquid agas, ad coclum non evades; nifi

ne corpus moriatur , per poenas corpori con«

fuülant, inimici autem pcenas & mortem cor-

lo Ve

probe contufus.

1

^

t0n. 11 2

S.Augu[h

L'

x

mo fib

i dicat: Fuerunttribulation&s

poris cominando , ut anima & corpus in ge-

Patres noftros, apud nos non füunt. Si

henna excidatur, impellant, quanquam & ipfi

dpuien:

ánPfí5s. apud

putás, te nondum habere tribulationes, non-

Corpori tunc providentius confulatur, (i tem-

dum coepifti effe Chriftianus.: Et ubi eft vox

poralis falus pro juftitia contemnatur, & pce-

$Dern,

1. d j

Apoftoli.

Omnes qui pie volunt vivere in

na vel mors cjus patientiffime ;pro juftitia

Á

And,

"Chrifto,per

fecutionem patientur. Si ergo non

fufferatur.

LVII. Ordi

häta eft Dei providentia , quz$ füdorus

pateris pro Chrifto ullam tribulatioaem, vide,

. e nondum coeperis in Chrifto pie vivere.

prius per flagella homines hic emendat, &ib. de Sy-

poft eos ab eterno füpplicio iiberat, nequa- nonyme

M

S.Gregor, . LlII. Nullus perfectus eft, qui inter proxi-

1. 3. mor. morum mala patiens non eít; qui enim alie-

quam enim delinquentibus parcit Deus, quo-

boto pi

€. 19«

niam peccatorem aut.hic ed emendationem

na mala xquanimiter non tolerat, ipfe fibi

per impatientiam teltis eft, quia a boni Ple-

ferit, aut in zterno judicio &ternaliter pu-

nitudine longe diftat.

niendum relinquit.

LVIII. Invenimus Patriarchas & Prophe- S.Cyprian.

Ven.Beda, LIIL. Idcirco poffe

(fio animz in virtute pa.

S. Chry[

tas, & juftos omnes, qui figuram Chrifti im

2a- in Hb- dc

finven

t9.7. ho.2. tientis ponitur , quia radix omnium, cuftos-

bono pa-

J etie

i

que virtutum, patientia eft. ' Per patientiam

gine przeunte portabant, nihil magis cufto-

tiente,

vero poffidemus animas noftras , quia cum

diffe inlàude virtutum (uarumiquam quod pa-

hoc ipfum in-

tientiam forti & ftabili equanimitate tenue-

nobis ipíis dominari difcimus ,

cipimus poffidere, quod fumus. Sic enim

runt. 'Tot Propherz interfecti, tot Martyres

conditi mirabiliter fümus, ut ratio animam,

gloriofis mortibus honorati, omnes ad ccele-

& animam paffideat corpus; jus vero ani-

ftes coronas patientiz laude venerunt.

mz a corporis poffeffione repellitur, fi non

Utilitas.

prius anima a ratione poffidetur. Cuftodem

igirur conditionis veftre patientiam Domi-

. LIX. Nihikunquam quantumvis parvurn Blofius in

m

pro Dei honore patimur, quin longe nobis;acel. ani«

ie Q

nus monítravit, qui in ipfa nos poffidere nos-

metipfos docuit.

fit utilius, quam fi totius mundi dominio po- mac. 1.

L

tife—

— —

- Titulus CXI.— Patientia,

7esg

lSvBermrd,

-tO.S.&rö

Airemur.- Etfi enim exiguum fit, qu/.o»d ad

LXX. En vd'ef"es equdï&utïba exc-itlat*ur:s Auguft.

Dei perpetimur gloriam, pro illo tamen non

Em'ït 64

minus Deus retribuet n

en veítis a pulveribus inter verbera purga.t2v. inap:

Obis ; :cü*ituetque

tur: En arbor percuffa copiofiorem!nucum Pend.

uam feipfüm.

fegetem proferre folet: haud fane diffimili

3 i&el!ov.

LX Patientia eft mercatrix prudäehtifïïtïna,

modo & nos ad frugem erudimur verberi-

| Mpec.. mor.quz mirabiliter , & copiofe magnis meritis

] 11-48.89. animam locupletat , nec mirum; quia mul.

bus. Plagz jubent fapere, & quz nocent,

docent, gaudeat ergo Chriltianus in adver-

tam & magnam invenit in mundo materiam

fis, quia aut probatur, fi juftus eít; aut fi

fpirituales divitias acquirendi, omnes adver-

peccator eft, emendatur. Timeat,quem Deus

fitates, tribulationes, defolationes, injurias &

corrigere non vult in fzculo

contumelias. Item fames, fitis, zítus, frigora,

quia eum fup.

plicio .deftiqavït" pvö:f'c fæculgm.' '

infirmitates, & mors, fünt nobis materia me-

b

- rendi, & merita cumulandi.

Dignitas.

— KXI. Hanc naturam habet patientia,uteam

—— LXXI. Magna virtus eft; fi non ledas,

a ugo l. 5,

.€Pifl, 7- nec arma mota, nec inítrucli exercitus, uec

quo lefüs es : magna gloria, fi, cui nocer

adhibita tormenta, nec arcus , nec lancez

€ de anim,

potuifti, parcas: Nobile vi

3

n;di&æ— genus eft, -

emiffz, nec ipfüum dzmonum agmen, nec ter-

-ignofcere vi&is.

t

£

rifica adveríariarum poteftatum phalanges,

LXXII. Virtus ahimi, quz patientia dici-

S.Aug.inl.

nec denique diabolus ipfe cum omnibus co-

tur, tam magnum Dei donum eft, ut etiam

de patient,

piis fuis, machinisque in aciem

ipfius, qui nobis e

prodiens, de-

dicetur.

:

am largitur, patientia prae-

trimento ullo afficere polfit.

] S. Greg.

LXII. B. Job, quot voces patientiz in lau-

LXXIII. Nullus perfe&us eft, qui inter ma-

'BOHM,

$. Greg in

d ptrf

.in moral. dem Dei percuffus reddidir, qua(i tot in ad-

. la proximorum patiens non eft.

Qui enim moril.

verfarii pectore jacula intorfit, & acriora mul-

vquanimiter aliena mala non tolerat, ipfe (i-

:Il f: 56,

to, quam fuftinuit , inflixic.

Y

bi per impatientiam reftis eft, quia omni ple-

'þS'. Chryf.

LXIII. Eft patieritia fcutum inexpugnabi-.

nitudine longe diftat. Abel quippe renuit

- - 35. in 1.le, turris firma,

magna omnia repeilens: &

effe, quem Cain malitia non exercet.

. &d Cor,

quemadmodum in abyffum maris fcintilla de-

. LXXIV. Quando Deus dat alicui

» UtS, Chryf.

lata, huic quidem nihil obeft, ipía vero extin-

mortuos füícitet , minus dat,

At

quam cumin epift. ad

guitur, fic in animum tolerantem , quidquid

dat donum patiendi.

Pro miraculis enim Philipp.

d p

incedere maximarum etiam rerum potett, fa-

debitor fum Deo ; at pro. patientia debito-

h

4/

. cile quidem abfumitur illud, ille conturba-

rem habeo Chriftum.

QO rem admiran-

bitur pror(üs nihil. Quando rebus omnibus

dam !

& do

x

folicior patientia eft.

i

ipfe mihi.

nat mihi, & fupe,þ hoc deb;;

,

. $.Clymac.

LXV. Ipía tibi vox pleb

eja þekfuadet, pro-

LXXV, Gloriat

fo ecclefize catholibæ - efts. Cyrgllus/

gt 8.

brum & contumeliam lavacrum effe vitiorum

omnis Chrifti actio:

Ra

Gloriatio vero gloria- Setéch ig:

animz.. Solent enim (zculares, cum aliquem

tionum eft crux.

in faciem ignominiis & contumeliis refperfe-.

rint, gloriantes ad alios dicere: Lavi illum:

LXXVI. 'Tentationis & probationis 'cþaufas, Bafil

aliquid pati , rarorum admodu

Quod profecto verum eft.

eft, & Abrahz fimilium.

m hominum monc.gg. *

T

1 qu Ve-

LXV. Non enim virtutes poffunt effe vir-

LXXVII, Examina dili

gentius eos, quis. Clïryf.

ron- h. 26.tutes, nifi rerum diíciplinarumque converfio-

fuerunt nominati(Timi,

virdebis omnes primo! ». de

. depatient. nem, quafi.

cuíftodiret.

qu&dam f(olicita mater , patientia

adverfitatibus probatos, ita demum divinaProv.:

familiaritate dignos habitos fuiffe, maximam-

8.Bern. f.

LXIV. Semper ligdum crucis vitam gör-

que ad eum habuiffe confiüentiam

1. de $, minatbalfamum füdat fpiritualium charilma-

LXXVIII. Eos, qui fibi intentius ac devo- Ideni f. ,

Andr.

tum.

Non eft fylveítris arbor, lignum vitze

tius obtemperant, veluti fortiffimos Athle- àe prov.

eft apprehendentibus eam. Arbor frugifera,

tas, hujusmodi laboribus exercet.

D

arbor falutifera eít.

. LXXiX. Nihil eft gque przclarum , atque ideciho $.

T

';: S:Cypr. de

LXVII. Non invenio, fratres, inter, ccele-

vincula propter Deum. Vin&um effz propterin epift. ad

J bono pat.

ftis dífciplinz vias, quibus ad confequenda

Chriftum, preclarius efl, quam effe Apofto.Ephef.

divinitus fpei ac fidei noftrz ferta dirigitur,

lum, quam effe Do&orem, quam effe Evan-

quid (it utilius, quam ut patientiam tota obe

2

N

geliftam. . Si quis amat Chriftum , novit,

fervatione tueamur.

quod dicitur. Si quis in Deum iníanit, &

$, Chryf.

ritfi

.LXVilL Quanto graviora mala intulerit

ejus amore uritur, novit vim vinculorum.

T

finverbasinimicus , tanto majoribus afficit benefi-

Maluerit effe vinctus

h

f efurierit, cijs.-

Quod enim alii jejunio , plan&tibus,

habitare coelos.:

propter Chriüqm,qua*m

"

precibus, facco, cinere, ac diverfis pceni-

LXXX. Etiamfi res (pati) nullam aliam ha

- Ibidaml

tentiz aufleritatibns vix perficiunt, ut ni-

beret mercedem, hoc folum eft magna mer-

mirum fua peccata deleant, hoc hobis fi-

ces & füfficiens remuneratio, gravia pati pro-

ne facco & cinere, ac jejunio facile licet. pter Deum, qui amatur..

Sciunt, quod dici-

*

przeftare , fi modo ex animo iram delea-

tur, qui amant.

mus, eisque,

LXXXI. Si quis mihi dar

&t totum bdeluth,!bidenu

tamus.;

gui nos leferint, fincere dimit-

4

autPauli catenam,ego illam przferrem.Si quis

j

s Leo 59,

LXIX. Certa atque fecura eft exfpectatio

.,,me apud Superos collocaret cum Angelis aut

de quadr. futurz beatitueinis

l

, ubi eft particjpatio Do-

cum Paulo vincto;eligerem carcerem & vincu-

minice paílionis,

l

la, Nihil eft melius, quam mala; pati pmxptxer

Ahrie«

rtrg

7o6

Bibliotbece Manuahs | Conciónazoriae

d-

Chriftum. Non tatn beatum exiftimo Paulum,

tas provexiíti ; Chrifto tü Apoftolos giu.tiq

n tertium coelum, quam eum

fti; Tu quotidiana martyrum rmater es, &

quod raptus fit i

cenfeo beatum p

ropter vincula. Mihi eft opta-

corona. 'Tu murus fidei, fructus fp'ei,:'am*iea

bilius, male pati pro

Chrifto, quam honorari

charitatis.

ä

H

XCI. Pati

entia fola eft omnium virtuttim S.Bbmw.fz;

1

pro Chriíto

j —x

oc eft glt?ria qua omnia exu-

probativa,quia dicit Gregorius : Qualis unus- 4.deApoft-

i

peratw

LX

XXII. Qu putantur crueem portare,

quisque apud fe lataat*,— illata concumelia

B

(

uft.1.5.defic portant,

ut plus babeant in crucis nomine

foidem

ffione füpplicii.

pþobac.'

guber.Deia dig

nitatis, quam in pa

ïumnætas.,

^

A

Y

jdem de

:

XXXIII. Perfectz charitatis eft argumen-

-

XCIL. Nec fudantibus & laborantib

2

. S,.;ïypr. de

diicipl. c

. tum notiffimum , in adverfis fiduciam non

bona pa-

1.

amittere : & virtutes uniformiter femper ope-

funt alia magis, quam patie

| ntig fübyenire

folatia.

2

tient.,

— -—-—RA— D E r

rari , atque fub Dei difciplina eodem animo

XCIII. Prorfü

s ei, qui feDeo perfe&e re-

Dlofius i&

à

eodemque vultu perfeverare.

L]

r

atienti

am manet vi-

fignavit, afflidti

o dulcis eft; quia in Deo, perfacel.aaim,

ipfievenit; conditur, & divina fit, &c€ 11 n«

tib. de bo &oria , hominem vicifle proprios animorum

quem illa

Deiformi

s. Cum talis nihil quzrat, nihil di-

no con- motus, & temperaffe motus alienos.

ferv. pac.

LXXXV. Homo pat

iens Rex dicitur , quja

ligat, nec quicquam illi fapiat , nifi Deus , ita

S. Bonav.

bunc in amaris atque contrariis capit, ficut

inDiet.

habet regale dominium in omnibus, nam pa-

in fümma dulcedine; Neque enim fieri po-

tienti ferviunt omnia , qug aliis funt nociva;

tit.7. €. 7*

-t fterilitas agrorum, quz implet fibi cella-

teft, ut aliquis pro Dei gloria quicquam fufti-

rium: Hoftes fabricant illi coronam 5 vepres

neàt, qui in eo faporem quendam divinitat-is

arant ei medicinam ; Mors aperit illi carce-

percipiat.

, XCIV,

Amararfq'aci!: dülcia; afpera fuavia; Bellov; K

rem ad evadendum miferias 5

- Ignis, qui do-

mos incendit aliis , illi confer

t pabulum, vel

gravia levia, patientes enim ad modum pi- fpec. at

&, fic verifica-

fcium marinorum inundationes maris quafi! t.dife-88.

conftituit in ecelis palatium ,

^.

tur illud Apoftoli: Scimus, quoni

am ,diligentibuf

lac füugunt: ur legitur 35. Deuter.

XCV. Si jejunamus, perinde exultemus, ac Did. Nyfi.

Deum omnia cooperantur in bonum.

É

$. Greg.

.LXXXVI. Joannes nequaquam.

martyr:

fi in luxu verfaremur; (i contumelias acci- in Phanic.

f«

ed tamen Martyr exititit, quia

pimus , non fecus t

ripudiemus; ac fi laudesl.7- €«4-

hom. 35 vitam finivit,

paffionem, quam

non füfcepit in corpore, fer-

noftre prxdicarentur, 'Si corpus abftinen-

i(n Ev.

& nos ergo, hoc exemplo,

tia emaciamus , fi carnem cilicio cicuramus;

vavit in mente;

abítinentiam & cilicium tanta voluntate fere

(ine ferro effe po

ffumus Martyres, fi patien-

u

tiam veraciter in animo cuftodimus.

*

L]

RE

x

re debemus,

anta voluptate perfundere-

ftianitat

is fum-

mur, fi grati

d

imis lautitiis vefceremur, aut

5. Maxim.

LXXXVII. Hzc noftraz chri

L]

ft, utamantibus v!

ciffitudinem, lzdenti-

LU

veftiremur byffo, & indueremur purpura.

hom. deS, Ia €

fuerit

Si famz noftrx macula inuritur,

&

,

fi exiftima-

Mich.rel. bus patientiam

rependamus; qui ergo

tio noftra probrorum vel convitiorum tene-

patientior ad injuriam, po

te)ntäto conílituetur

bris obnubilatur, ea tam avidis auribus exe

in regno.

LXXXVIII. N

oh refpondeas, tanquam.fuf-

cipere debemus, quam admitteremus verba

Hugo

contumec-

Ciceronis, nos in publico theatro pro fre-

Catd.

dus; colligit enim in finu patientiz

lias, quafi

lapides pretiofos, quibus

ornabitur

quenti concione m

agnifice dilaudantis, & in

canit ecclefia: Co-

codlum efferentis, Hec enim

eft finceriffi-

corona füa, de qua fan&ta

vona auvea fuper caput ejus , expre[Ja fig

ma tolerantia, hzc integerrima patientia , fi

110 fan.äif:vz.-x

non equanimiter cantum, fed etiam letanter,

tis, gloria bonoris, & opus fortitudin:s,

L]

& morktuos

& fümma cum voluptate feramus zerumnas

$. Chryt.

LXXXIX. E«(i mi

racula facias,

nunquam te adeo ad-

omnes, & adverfitates, & fic gaudeamus poe-

hom.33.inexcites, & quidvis agas;

nis in inculta ignominiarum eremo , ac fi ef-

epift. 1 ad Syirabuntur gentes, ut quän

dote viderintmo-

Corinth. ribus mitibus, p

lacidis, & jucundis.

fent g

loriz in amceno & delitiofo —,apxplau;fus,

.

horto.

$. Zeno.

*XQG. Rerum omni

um regina patientia;

uis moribus, tuis fun-

« XCVI. Si fponfam

dulcis f'pönfus invitatIbidem,

fer. de pa-

Scio, quia libentius in t

ad pcenas, ad amaritudines, ac gelidam perfee

sient,

. dament

is, tuisque confi

liis, quam in alienis,

nudisque fermonibus conquiefcis, neque tan«

cutionum hyemem , quomodo dicir, ut ad

utibus laudem po-

amcenam horti ftstionem,& fuavem ejus teme

tam in multiplicandis virt

L

^nis,quantam in finiendis.

'Tu virginitati prz-

P

eriem, apricamque man(íionem veniat? PFeni

ullo tempore de-

in bortum meum :

Refpondet Gilbertus : Quod

ftas, ne flos ejusullo morbo,

(donfa invitáta fuitad hortum, & quod voca«

florefcat.

Tu variarum femper i

ntempefta-

fidiffimus

ta àd tolerarídas paífiones, hec idem funt,

$, Nly

t

um crebris turbinibus conftituta ,

perinde

WTan,

miferandz viduitatis es portus.

.Tu fanétif-

Quod illi propinatus calix poenarum,

ice fubeuntis

efl,'ac fi ad gloriam vocara füiffet. Quod illi

l, 121,

fimo conjugali jugo rudi cerv

.

innifum la

bo

ris, vel amoris s&qualem retina-

perfecutiones oblatx tantuhdem eft, quan-

culis blan

tum quod invitata fuit ad hortum Nam quí

dis, quafi quidam peritus auriga

fünt maxime finceri fervi Dei, qui illius pa-

$ lg,

componis.

Tu amicitiam, idem velle, atque

]ul i

idem nolle docuifti.

Tu fervituti unica ac

tiendi verum, integerrimamque cupiditatem

iij

fortiffima confolatio fzpe libertatem paris.

imitari prorfus fludent, non folum magna

voluntate excipiunt labores,»& ferunt perfe-

Tu paupertati przítas ut habeat totum, fui

æi

$ontenta, cum fuftinet totum. — Tu Prophe-

cqtioncs, (ed etiam inter virentia horti am

na

i

*Ti'tuiu;' CXI Patientia.

797

na. verfari 'æ&ïmänt ; cum advería tolerant,

eodemque loco habent fübjacere infirmitati-

; C. Una duntaxit rcsxmoleïta eft, hempes..Chryf.

peccatum : Reliqua omnia pulveris inftar &erift. '4.

bus, & morari in gratis viridarii deliciis. [ta»

fumifunt, Quz moleftia, carcere claudi

:

que fponía, dum in craticula erat ; & inter

;ad*Glympsl

Ut

ac catenis vinciri ? Qus moleítia, calamita-

aculeatas probrorum fpinas, non fecus ac intra

tibus premi ,. cum calamitas tantarum opürn

;&-defpe[h

viridantes arbores degebat, amaraque myrrha

caufa (it? Qu moleítia, bonorum profcri.

illi ne&tare, vel faccharo dulcior erat.

ptio? Mera verba hec fünt , rerum acerbie

Albkldem.

XCVII. Hoc absque dubio docere voluit

tate vacua, verba moeroris experria : Nam

cocleítis Magifter, quando nos exhortatus

fibi mortem dixeris , naturz debitum dicis y

fuit ad excipiendam humeris noftris crucem

-quod quidem omnibus fübeundum eít, e(i à

| V

Q n

evaungelicam ; ita inquieus : Qui vuli venire

nemine inferatur.

Sive exilium dixeris, ni-

tient,

hil aliud dicis; quam regionum ac multarum

pof? me , abneget femetipfum, 9 tollat crucem fuam,

" Dlofs g

&& fequatur me ; Luc. 9. v. 33. Do&us Pater

civitatum profpe&tum : five bonorum proe

Pfiteagi,

Didacus Stella preífit ifta: 7olat crucem fuam ;

Ícriptionem dixeris , libertatem d

icis aff Íow

& fic dicit: Expende, quod non dicit: ferat,

Z

;utum & expeditum effe,

fed tollat.

Ponit differentiam Bafilius inter

CI. Si lztitiam cupis, non pew'jxïïas, nonidem ho.

ferre crucem, & tollere, quia ferre crucem,

corporis fanitatem , non gloriam , non po- r&-ad pop»

eft labores a Deo delatos vel xquo, vel ini-

Antioelh,

tenciam, non deiicias ; non lautas menías,

,'

quo animo ferre; fed tollere eft animo lxto,

non fericarum veftium amictum quaris ; no-

/

& avido non folum accipere, fed rapere cru-

li pretiofos agros, domosve fplendidas & il«

cem libenter & gratanter. Qui ergo monuit

luftres , aut aliud hujusmodi quidquam fz-

crucem tollere, voluit, ut eam amanter &

&ari , fed philofophiam, quz eft lecundum

»Dellov,

benevolenter amplecteremur , & avidis ma-

Deum, trada , & apprehende virtutem ,

[péts r

nibus cupide raperemus ,. promptisque hu-

& nihil eorum, quz (ünt, aüt exípectantur,

Ludf. g

meris, & fereno vültu exciperemus , hoc

te poterit contriítare.

Quid dico contrifta-

enim eft inclytiffimum , infignitiffimumque ,

re? additio nempe tibi fient voluptates, quz

-Dj M

& maxime heroicum patientiz facinus, ra.

n Phanie,

alios contriftant, Etenim flagella , & mor-

pere crucem libenter & gratanter. . Id nobis

tes, & muldz, & accufationes , & male

51-7- C-þ

confulit acerrimus nofler defenfor , & illu-

pati, & omnia talia, quando proprer Deum

ftris pugil in fua catholica epiftola , dicens :

Anferuntur, & hanc habent radicem , mul-

Omne gaudium exiflimate , fratres mei , cum in va-

tam nobis afferunt voluptatem. — Nos mife.

vias tentationes incideritis. Jacobi 1. v. 3. Velut

ros facere poterit nemo , nifi nosmetipíos

dixiffet : Hanc fupremam animi voluptatem

facimus , ficut fcilicet nec beatos , nii nos

reputate, cum tentationibus vexari contige-

efficiamus cum Dei gratia.

rit, cum erumnarum pro Dei. honore tole-

Ibidet

randarum occafíiones fefe obtulerint. Gil-

Cil. In Domino gaudens , hac voluptate

nunquam excidere poterit; alia quippe cun«

bertus ferm, 32. in cant. monet advertere ,

'&atim quibus gaudemus, mutabilia fant, &

quod Apoftolus non dixit : Omnem patien-

tiam exiftimate, fed omne gaudium. Quam-

tranfitu facilia ; nec hoc folum, fed etiam

apud nos manentia, nafceatem ex aliis re«

obrem iftud?-quia minus eft, quod dolore

excluditur ; quam -quod lztitia fuadetur ,

bus tri(titiam repellere non poffunt.

inquit venerabilis ille Pater. Patientia in

CIII. Anima, qus& femel fe modis onini. 5. háfitita

adveríis, fugat ex animo Chriftiani, & ex-

bus , defiderio füi adflrinxerit. Conditoris , 4Pud sta-

jamque infüevit oble&tare fe tant illius pol.

pler.rhism,

z

cludit dolorem & cruciatum, quem tormen-

t.inDom, ;

ta, perfecutiones, calumniz illi adferre pof-

chritudinis contemplatione , prorías non ft-

t

unt: Verum ad eum modum non videtar

net vehemens illud gaudium

, animique füip,gr.

homo pervenire in illam cel(itudinem gaudii

jucundiffimam effütionem intercipi aut. im-

& exultationis inter erumnarum tolerantiam,

mutari per multiplicem & füuccedaneam car-

Dicit ergo nunc Apoftolus , cum in plures

nalium affeduum mutationem. Quia ea po-

diveríasque miferias prolapfi fueritis , omne

tius, quz alias moerorem afferunt & tri(ti-

Ipidett

gaudium exiftimate , quia non folum volo

tiam , in cumulum fibi vertet ,. & acceffio«

!

vos patientes , fed etiam hilares & lztabun-

nem letitiz.

T

dos, quia opto vobis, quod precipuurm ,

So IVU

ä

quod przeftantiffimum patientia habere po-

teft, ut non fclum volentes, verum etiam.

EX LIBELLO DE IMITATIONE-

gaudentes feracis zrumnas.

S, Nilus

- XCVIII. Si ignominia affe&tus fueris, gaue

: Qua[f. tas"'-'».f

Peran.

de: Si jufte , merccs tua copiofa erit : Si

l. No

n eft verus patiens, qui non peti vult, 1. 3. e, 19,

n. ;22.

vero jufte, & re(i

nifi quantum fibi vifaüm fuerit, & af. a.

flagello.

pueris , jgm liberatus es a

j

quo fibi placuerit. Verus autem patiens non

$. Laur. . XCIX. Utriusque !

xaätitïæ 'ingcn"s; ed cäuQ

attendit, a quo homine, utrum a Prazlato

»i

fuo ,-vel ab aliquo zquali, aut inferiori ;

l

juft. fafc. (a , & períequi pro Chrifto , & conformari

amit.e1T.Chrifto. ' De perfecutione quidem merces,

utrum a bono fan&o viro , vel a perverfo & -

& de conformitate provenit honor;

Molle-

indigno exerceatur,

/

fcet utique dolor , & amaritudo dulcefcet j

Il. Quiautem Jefüm propter Jeíum, & nonl a. e. si.

fi mediatoris paffionibus coaptetur,

propter fuam confolatienem aliquatm dili- $. 2.

gunt,

.Bïbliatïem AManualis Concionatoriee

708

gunt, ipfum in omni tribulatione & anguftia

tionibus & opprobriis multis.

CC& COn- !. 3. [ l,.

h. C'M'

cordis , ficat in füumma confolatione bene-

queri confiderata mea & aliorum SanGorum $. 1.

dicunt.

paffione. Nondum usque ad fanguinem re-

gl.

fticifti.

Parum eft, quod tu pateris in com-

——

J , 6

1. 1. C 1.

IlI. O quam multas & graves tribulatio-

& 2

paratione eorum , qui tam multa paffi (ünt;

j

nes paffi funt Apoftoli, Martyres, Confeffo-

tam fortiter tentati, tam graviter tribulati

res , Virgines , & reliqui omnes, qui Chri-

& exercitati.

Oportet te igitur aliorum

fti veftigia füunt fecuti; nam animas fuas in

raviora ad mentem reducere ,

hoc mundo oderunt, ut zternam vitam pof-

Rt levius

"

eras tua minima,

iidercnt.

XII. Merito deberes

libenter modicum l; 2. €.13;

Necqüïtäs,

pati pro Chrifto, cumi mult majora patian- $. 13

e"* 4- c.—- o v*5 C.£23 €»

lo.ei9 IV. 'Necefï'e eft, te ubique habere p

Saticn--

tur pro mundo.

$. 4.

.

tiam , fi internam vis habere pacem, & per-

XIIL Si di

XCrI1

s, te non poffe multa pati, 1. 3- c. 13;

]j f 1b !

etuam promereri coronam.

quomodo tunc fuüftinebis ignem purgatorii ?$ 2

Ibid. $. 3.

V. Difpone & ordina omnia fecundum

de duobus malis minus eít eligendum. Ut

.tuum velle & videre , & non invenies , nifi

ergo zterna futura füpplicia poffis evadere,

te femper aliquid pati debere, aut fponte,

ET

nmiala prefen

aut invite , & ita crucem femper invenies.

tia fludeas pro Deo equanimi-

f

Aut enim in corpore dolorem fenties , aut

te.r tolerare. ,

.

- Uilitas.

in anima fpiritus tribulationem fuüftinebis.

XIV. Nihil D

Interdum a Deo relinqueris , & interdum a

eo acceptius , nihil tibi fa- 1. . c. 12

ä

lubrius in mundo ifto, quam libenter pati$. 14. &

proximo exercitaberis ; & quod amplius eft,

fæþc tibimetip(i gravis eris, nec tamen ali-

ro Chrifto. Si quidem aliquid melius &5

utilius faluti hominum fuiffet , Chriftus uti-

quo remedio vel folatio liberari ; feu*allevia-

P

ri poteris ; fed donec Deus

que verbo & exemplo docuiflet.

ïolucrit' » Opor-

i

XV. Quamdiu pati tibi grave eft, & fugertb. &. 11.

tet, ut füftineas.

Ibid- 51 1 4-

Vl. Crux femper parata eft, & femper te

quzris, tamdiu male habebis, & fequetur & 12.

Lyrets i

te ubique fuga tribulationis. $i ponis te , .

axom. $.

exfpeGtat: mon potes effügere , quocunque

ad quod effe debes, videlicet ad moriendum

cucurreris , quia quocunque ieris , teipfum

]gn ZXI 3'

& patiéndum

D

» fiet cito melius; & pacem

[

tecum portas, & femper teipfum invenies.

invenies.

2

Converte te,füpra , converte te infra ; con-

XVl. Qui modo libenter audiunt & fe- rbid. $. g.

verte te extra , conyérte te intra , & in his

quuntur verbum crucis, tünc non timebunt

omnibus inveniés crucem.

1. $. 14 VII. Nemo aptus eft ad comprehenden-

ab auditione zeternz damnationis. | Hoc fi-

gnum crucis [erit in coelo , cum Dominus :

dum cocleftia , ni(i fe fubmiferit ad port

L

E

]ub x

dum pro Chrifto adverfa.

s

ad judicandum venerit. Tunc omnes fervi

Y, 24

crucis , qui fe Chrifto conformaverunt in

Íbid. $.13.

VIII. Ecce in cruce totum con

flat , & in

moriendo totum jacet, & non eft alia via

vita, accedent ad Chriftum cum magna

*

fiducia.

ad vitam & ad veram internam pacem , nifi

via fandz crucis & quotidianz mortifica-

XXII. Quidxigitur—tïmes tollere crucem , Ibid;

ee

tionis.

&

per quam itur ad regnum ? In cruce falus,

in crucé vita, in cruce protectio ab hofti-

l. 3. C. 19«

IX. Efto itaque expeditus ad pugnam, fi

$ 44]

vis habere victoriam. Sine certamine non

bus , in cruce infufio fupernz füavitatis, in.

cruce robur mentis, in cruce gaudium fpi-

potes pervenire ad patientiz coronam. Si

ati non vis , recufas coronari.

$i autem

ritus , in cruce fümma virtutis, in cruce

perfectio fan&titatis.

Non eft falus animz ,

coronari defideras , certa viriliter , fuftine

nec fpes «terne vitz , nifi in cruce.

Tolle,

patienter, Sine labore non pervenitur ad

ergo crucem tuam , & fe

requiem , nec fine pugna non pervenitur ad

D

quere churp ,&

Sutís jn

ibis in vicamïætcrnam*.

vi&oriam.

X

X

Yi ,

ZEquitas,

Disnitas.

,

: va'. Utina

l& c. 13; 22 Credis tu evadere , quod nullus mor-

m dignus effes alic)uid proIb, $. 13.

$. 6..

talium potuit przterire ? Quis Sandorum

nomine Jefu pati, quam magna gloría rema-

in mundo fine cruce & tribulatione fuit ?

neret tibi ! Quanta exultatio omnibus San-

nec enim Deus , Chriftus, Dominus nofter

Qis Dei! Quanta quoque zdificatio effet

.una hora fine dolore paffionis fuit, quam-

proximi! nam patientiam omnes recommene

Lyreu:

diu vixit.

Et quomodo tu aliam viam quz«»

dant, quamvis pauci tamen pati velint.

E ]

l1

ris, quam hanc regiam viam

*

, que eft via

. XIX. Si eligendum tibi effet, magisoptare

fanQdz crucis.

déberes pro Chrifto adverfía pati, quam mul-

l. 6 I2.

XL.

lntuere . fanctorum Patrum vivida

tis confolationibus recreari, quia Chrifto fi-

SG;

'exempla , in quibus vera perfectio refulfit ,

milior effes, & omnibus Sanctis conformior,

non enim ftat meritum noftrum, & profe&tus

& religio , & videbis, quam modicum fit,

& pene nihil, quod'nos agimus. Heu quid

ftatus noftri in multis fuavitatibus & confo-

SUnus ;

eft vita noftra , (i illis fuerit comparata ?

lationibus, fed potius in magnis gravitatibus

d

San&li & amici Chrifti Domino fervierunt in

& tribulationibus perferendis.

M

26 Vi

fame & fiti, in frigore & nuditate, in labo-

XX. Qui melius fcit pati, majorem tene- l. s. c. $.

re, & fatigatione , in vigiliis & jejuniis , in

bit pacem.

Ifte eft victor füi, & Dominus$. 3.

li.

orationibus & meditgtionibus,l in períecu-

Á

mundi ; am*icu; Chrifti, & hzres coe

Jucune

Jitulus : CXI Patiektiai

799

l

Jucunditas.

fta foret ; pröpter eaS auremvlibcnterl fertet

Lrc2i. XXL Quis eft, qui melius habet? Uti-

beatitudinis dilationem, non ignorans, illam

$- r.

que qui pro Deo aliquid pati valet.

afflidionibus non parum augeri. Hinc foe- l. t. vit,

J. 2. C. 12,

XXII. Quanto altius quis in Spiritu profe-

minam cancro laborantem & horridam, fui o. 7.

$. 8.

cerit , tanto graviores fzpe cruces invenit,

infamatricem ; nunquam domo, etfi ad id

quia exilii füi poena. magis ex amore creícit.

urgeretur a matre, expellere voluit, fed

L

::

*

Sed tamen iíte (ic multipliciter affe&us non

omnia ei obíequia inftar ancillz promptiffime

, €(t fine levamine confolationis, quía fru&tum

exhibuit.

]c PA la.

maximum fentit accreícere ex fuüfferentia füz

VII. De $. Gertrudis patientia Chriftus v ; h

crucis. Nam dum fÍíponte fe illi fubjicit,

ipfe teftimonium tulit , dum virgini cuidar c.

Rn

4

omne onus tribulationis in fiduciam divinze

devotz dixit: Tanta hujus animz delecta-

. confolationis convertitur.

tione efficior. ut fzpe numero , dum ab iis

l. 30 DA u

à

Ib- 9- l ll

XXlIHI. Quando ad hoc veneris, quod tibi

hominibus offendor, meipfum in ea quietu-

tribulatio dulcis eft, & fapit pro Chrifto ,

rus infinuem, atque preffüram cordis , aliam-

tunc bene tecum efífe exiftima , quia inve-

ve moleftiam e:dem tunc temporis deftinem,

nifti paradifum in terra.

quam dum tanta, ut folet, gratiarum a&io-

l. 3. € 47.

XXIV. Fili, non te frangant

.labores, quos

ne fufcepit, tanta fuffert humilitate ac pa-

? I.

affampfifti proptet me, nec tribulationes te

tientia, tanta denique devotione, in unione

dejiciant usque quaque, fed mea promiffio te

paffionis mez mihi offert, omnino me red-

IT

in omni eventu roboret & confoletur. Ego

$u

q&

dit placatum , facitque , ut innumeris fiepe

fufficiens fum ad reddendum fupra omnem

hominibus ejus amore parcam.

l$

modum & men(uram.

.

VIII. S. Therefix quondam Chriítus appa- Vit. ). 4,

$ V.

ruit dicens : Ille Patri meo ccelefti omnium c. 17.

EXEMPLA CATHOLICA EXTE

eít gratiffimus, qui quam plurimis, maximis-

"3 !, iL

RNA.

que afflictionibus exercetur.

Et vide, filia

P^

CJualitas.

;

mea, vide & animitus perpende vulnera mea,

vaæus inI.

(;^

riftus quon

dam viro fan&to ap

pafe-ns

& fatere , quam nulli cui dolores cum meis vel

axiom. S.

dixit, fe tantum patiendi defiderium

conferri pollint. A quo tempore tantum illa Lyreus in

Ign 2x. 3- habere, ut etiamnum ad dextram Partris refi-

de(iderium patiendi concepit, ut femper di- axiom. 3.

41.

dens, animas quarat pias atque benevolas,

gn

cere foleret : aut pati, aut mori, fatereturquc,

quz íua ei corpora velut commodato do-

fe afflidtiones cum omnibus mundi thefauris

;Ibid. f&

nent, ut ipfe in eis multa pati, & defiderium

non commutaturam.,

Hinc octodecim fibi

glorificandi Patrem fuum per crucem amore

fpinas eligebat, quibus affiduo amore fpon(i

lenam continuare poffit.

vellicaretur; nempe fex exteriores, pura do-

Job. 1o.

lL. S. Job petebat a Deo: Quis det, ut ve-

lores, & fatigationes corporis, famem & fitim,

V. 24.

niat petitio mea, &, quod exípecto, tribuat

frigus & calorem, paupertatem (ive inopiam,

mihi Deus ? & qui coepit, ipíe me conterat,

injurias & dedecora, perfecutiones & minas,

folvat manum füam, & füccidat me. Et hzc

Sex interiores, fcilicet triftitiam, timorem,

mihi fit conífolat

io , ut aingens me dolore

fcrupulos, tentationes, paflfiones vehementes,

]bH: Sc )

non

arcat.

Ípiritus blasphemias.

Sex divinas, videlicec

lll. S. Paulus de feipfo fatetur : Propter

impetum amoris, deliquium amoris, ignem

quod placeo mihi in infirmitatibus , in con-

accendentem cor, horrorem & naufeam re-

tumeliis, in neceffitatibus , in perfecutioni-

rum creatarum, Zelum animarum, atque ho-

bus, in anguftiis in Chrifto.

Cum enim in-

noris Dei. Obquzomnia poft mortem vifa eft

firmor, tunc potens fum.

Libenter igitur

quaíi de fepulchro exire cum cruce pulchra

gloriabor in infirmitatibus meis, ut inhabitet

& eleganti arte facta velut fymbolo patien-

in me virtus. Chriíti.

tizx. Alias vero nonnemini confpeGa dice.

Nadafi in

Surius in

IV. S. Andreas confpe&ta cruce, cui affi-

hebd. z.

bat, fe in coclo pro nulla alia re tantum prz-

vita 30.

gendus erat, exclamavit : O bona crux,diu de-

mii accipere, quantum molefítiis, quas perpef-

tef.ï 4-56

iNov.

fiderata , folicite amata ,. f(ine intermiffione

fa füerat, dum inter mortales degeret: & fi

b fb

quzfita , & jam concupifcenti animo przpara-

quid effet caufe, ob quam def(ideraret in ter-

ta, fecurus & gaudens venio ad te : fufcipe me

rasredire , id (e non alia caufa defideraturam,

abhominibus, & redde me Magiítro meo, ut

quam utpati poffet. Hinc przdiviti mercato-

er te merecipiat, qui per teme redemit.

ri, qui petieratillius precibus commendari, in

Lyreus in

V. S. Chryíoftomus tanto ardebat patien-

terris adhucexiftens refcripfii: Domine, cum

axiom. 3. di defiderio, ut diceret : Si quis mihi dixif-

LI

intellexerim , quantopere meas forores jue

fet: elige utrum velis: Vis effe Angelus Pe-

ves, defideresque meis viciffim precibus ju«

vurm ftimulans ac folvens , an Petrus ferva-

vari, quanta potui animi mei contentione

tus in vinculis ? Petrus utique maluiffem ,

id feci. Quare fcire te velim, coslitus cognoe

propter quem Angelus defcendit, fi vinculis

viffe me, nomen tuum fcriptum effe in libro

iftis potiri licuiffet.

vitse.

In figaum?autem, quod tibi vera fcri- Lyreus

VI. S. Catharina Senenfis oblata a Chrifto

Surius 29.

bam, fcias ab hac hora, qua literas has acci- 1. c

Apr. c.

corona aurea & fpinea hanc elegit, atque ab

pies, nihil in hac vita profpere tibi fücceffa-

946 Vito

eo tempore adeo delectata e(t afflitionibus,

rum. Etita evenit, nam exiguo poft tempo-

ut nihil ei in hac vita tantum folatii & refri-

re ob navium ja&turam foro cedere coactus

:i' b vi'

E

getii afferret, quantum afllictiones & cruces:

fait. Quod cum amici refciffent, fortem ejus

fine quibus, ut ipfa ajebat, vita hzc ei mole-

miferati , fuis eum

ut de

R. P. Lohn. Bibl. Man. Tom. L.

$s ss

pecuqiis juverunt

"

novo

Biblioibecae Mänualis- Concionatorice

710

novo fortunam tentaret ; fed cum altera vi-

ne abrcþtum, & dumxhuic quoque füccurre-

ce res ei male fucceffiffet , acceptis fecum

ré conatur , etiam priorem a lupo dentibus

ablatum videns , omnia cum fumma animi

2, *2ccfa :'

rationum libris , carcerem fponte ingreffus

eít, & vinculis fe tradidit, quod mercato-

gquitate ac conítantia tolerans, diu manuum

labore victitavit , donec poft aliquot annos

fanch

res intelligentes, cognita viri probitate, no-

luerunt illi moleftiam ciere.

Pauper itaque

omnia recuperare meruit.

'?,9,3197'

zi

XVII. S. Joannes Eleemofynarius cumSur. 28.

& rebus (üis exutus , folo Deo contentus

finivit vitam.

tredecim naves mille trecentas auri libras Januar.

Lyrseus

IX. B. Maria Magdalena de Pazzis dicere

continentes naufragio periiffent, nihil aliud

l.c.

folebat, non de(iderare fe brevem vitam aut

dixit nifi illud Jobi: Dominus dedit , Domi-

celerem mortem cum in coelis nulla fit cru-

nus abítulit.. Caufamque infortunii fuis pec-

ciatuum perpeflio ; defiderio, inquiebat, vi-

catis adícripfit.

((:;

vere diu , quia defiderio amore Spon(i ac

XVIIH. $. Stephamis cum quidam ex odioS. Greg.

Domini mei diu pati, non tantum breve ali-

omnem meffem in area pro fe & fratribus] 4. dial.

colle&am igne fübje&to deftruxiffet, nuntian. € 19*

quod martyrium , fed & morborum exami-

na , calumnias , infortunia , & quacunque

ti fibi tam triftem cafüm , placida mente re-

in me affürgere poffunt adverfa.

fpondit, fibi nihil mali accidiffe, fed ei potius,

Vita e. 52.

X. S. Catharina Genuenfis inter extremos

qui id feciffet, fe condolere, veniamque &

& acerbiffimos dolores dicebat: Sunt anni

gratiam a Deo ex animo precari.

fex füpra triginta, ex quo amor me illumie

. XIX. S. Remigius, cum fecuturam annonz Sur. to. 1.

ap. Dau-

naíti : ab illo teinpore nihil defideravi , nifi

charitatem przevidens, ingentem frumenti

ati intus & foris.

r

copiam in pauperum fub(idium collegiflet ,

d

i(:lt. .c 7s

Vita l. r.

XI. S. Philippus Nerius per triginta annos

eamque malevoli aliquot igne abfumpfiffent,

C. la.

multa in domicilio S. Hieronymi a quibusdam

audito nuncio cquum confcendit, &, ut inimi-

hia 1

domefticis perpeffus, nunquam adduci potuit,

corum infaniam compefceret, accurrit. Sed

utad domicilium Patrum congregationis Ora-

cum omnia jam ardere videret, de equo de-

torii a fe fundati tranfiret, donec authoritate

fcendit, & quia tum ob ztatem , tum ob

fümmi Pontificis ad hoc coa&tus eft.

frigus vefpertinum frigebat nonnihil , ad

Vita DP.

XII. Quidam fenex in morte apprehendens

ignem fe calefaciens tranquillo corde & ore

1. 3. n. 74. manum fratris, victum (ibi furantis dixit: Gra-

dixit : Semper bonus eft focus.

fis Abbas cumM Marul-.

tb

tias ago manibus iftis, quia per illas arbitror,

XX. S. Bernardus Claravallen

menuncinregnum ccelorum intraturum.

ducenta argenti pondo fibi ad impenfías con- 1. s.

Drezel. in

XIII. B. Elifabetha regia flirpe oriunda ,

ftrauendi monafterii miffa, a graffatoribus in-

Rofis . 2.'T'huringig Principis uxor; defuncto conjuge,

tercepta fuiffent, gratias Deo egit , quod ma-

€.5.$.6- coonatis provinciam occupantibus , cum li-

gno fe onere liberarint.

beris ejecta, inops, vaga, exul, erumnis omni-

Qualitas patientie in contemptu.

bus preffa, ab iis etiam, in quos olim benefi-

€a fuerat, deferta & contempta, tam conftanti

XXI. S. David a Michol uxore fua irrifus «. Reg. 6,

animo omnia füftinuit, uteo ipfo tempore, &

& contemptus, quafiin modum Ícurrz coram V« 22*

in hac mendicitate hymnum Ambrofianum

arca Dei faltaffet, patientiffime id ferens dixit :

canteri a Francifcanis voluerit.

Ludam, & vilior fiam plusquam factus (um ,

Pratum

XIV. Religiofa quzdam fzmina, cum pa-

& ero humilis in oculis meis: & cum ancil-

$pir. c.

lis, de quibus locuta es, gloriofior apparebo.

206.

tientie exercendz caufam viduam alendam

Yoidem,

a S. Athanafio' petiiffet , eamque mitem ad-

Convitiis vero a Semei appetitus, cum fervi

eum vindicare vellent, dixic : Dimitte eum, 2.Reg. 16.

modum ac tractabilem obtinuiffet, aliam fibi

afperiorem affignari petiit, a qua cum peffi-

ut maledicat: Dominus enim prgcepit ei, V. 10

me tra&tata, mille moleftias perpeffa fuiffet,

ut maledicezet David , & quis eft , qui au-

hanc tandem fibi optatam dixit , ideoque S.

deat dicere, quare fic fecerit ?

Athanafio pro ejus affignatione fummas gra-

XXII. Apoftoli cefi a Judzis , vetitique , A&or. 6.

:

|

tias egit.

ne loquerentur in nomine Jeíu ; ibant gau- v. 41.

dentes a confpeCtu concilii , quoniam digni

Quoliías patientie in damnis verum

habiti fünt pro nomine Jefu contumeliam

] s.

temporalium.

pati.

X

fob.e. i. XV.S.]Job cum omnibus fuis fortunis fpo-

XIII. Qpidäm frater erat, qui, quanto Vit. PP.

V, 2l

liatus, liberorum etiam fübita & miferabili

plus eum aliquis injuriabat , tanto magis ad - 5 € 7

eum recurrebat dicens : Ifti füunt , qui nobis P* *

morte opprefforum nuntium accepiffet , ni-

hil his commotus, in has cedro dignifiimas

occafionem przbent ad perfe&dtionem no-

hnoy

voces erupit : Dominus dedit, Dominus ab-

flrams qui autem beatificant nos, decipiunt

"

ftalit: Sicut Domino placuit, ita factum eft.

nos, & femitam pedum nofítrorum fubver-

Sit nomen Domini benedictum.

tunt.

Surius 2.

XVI. S. Euftachius, Dux exercitus Trajani

XXIV. B. Jaco

ponus , vir nobilis & lite- Cornel. in

Novemb,

ratus,| rogatus a Chrifto apparente, cur ftu

]. epift. ad.

Imperatoris, perpeftem quidem qmnibus fer-

QNCE

vis & ancillis , per ferpentem vero gregibus

titiam fic amaret? pia fimplicitate refpondit:

.

fuis univerfis fpoliatus ; dum in ZEgyptum

Quia tu ftultitior me fuifti, Domine.

fpte, |

2,0 c-9

abire parat cum uxore & liberis, etiam hanc

XXV. Joannes Crucius, primus Carmelita- Lyraus in

in portu ami(it, poftea dum fluvium cum fi-

rum excalceatorü parens, dum multis exhau- 2poph. 3.

Dco . l.

liorum altero trajicere parat , alterum a leo-

ftis laboribus, & erumnis Segobis eum

'amie

t

T z'tzltlus" CX Patientia,

?

16

Düs

"familïarius loqueretur, féque ab eo interro-

ruüm gravium peccatorum fordibus corpus

ximi

gari perfentifceret, quod premium pro his

animumque maculaffec.

üm

laboribus peteret? re

(pondit: Domine, ,Eati

XXXILS.Romualdus Fundator íüi Ordinis Pet. Dam|

log

& contemni pro te.

accufatus ab impuro jüvene, difciplinam ejus c. 49. vire

Lanciz.

XXVI. S. Joannes Chryfoftomus a Theo-

non ferente;quafi nefandum fc&las fecum per-

Wn$. ,

philo Alexandrino Epifcopo adjuto ab aliis

petraffes , a füi: fubditis in publico conventu

: 02.9.:1.97.

triginta ex Epifcopis ad Concilium Chalce-

TàS Jattg, '

damnatus eft tanquam laqueo & igae dignus,

done coa&uin citatus ob falías accufationes,

adcoque & facra celebrare myfteria prohi-

lll

iu.d

Cinter quas erat,quod adverfusClerum librum

bitüs eft, qug omnia, licet

zquiffimo tulit animo.

jam gentetïaþius,

1

edidiffet Sycophantiis & calumniis plenum;

quod mulieres reciperet, folusque cum illis

XXXIIIL. S. Therefia incredibili

a pafTa 'äe(ï:'-Vit- l4«

ageret, vitam Cyclopis turpiter ac voluptuo-

ab omni genere hominum, etiam bonorum &€ 17*

tiog Ctiy,

fe duceret, reditus ecclefiz in malos ufus im-

valde fpiritualium : Habebatur enim a multis

U5l 4, digl

penderet, blafphemias varias commiferit. in

if 6 19,

pro illu(a a diabolo, ejus oratio & revelatio-

Chriftum, populum feduxerit, & adverífus

nes irridebantur: aliqui tanquam obfeffam a

!s

Synodum concitarit, alienas ecclefias inva-

demone exorciímis curare volebant: alii

ferit, & (imiles, ob quas etiam $. Cyrillus eum

eam ad Tribunal Inquifitionis detulerunt,

&

Judz Chrifti traditori compararat, & poft

praeter illas adverfitates, quas paífa eft a pro-

mortem in Epifcoporum catholicorum al-

priis Superioribus in

T Stt o ,

bum referri vetuerat, donec ab hac mente

riorum fundatione.

propriorum monaüe-

nt]àp« Di«

vifione ccelefti abductus eft) non femel dam-

. XXXIV. S.Petrus Martyr, cum tres eum Vit, p 4,

t, 056 7

natus & in exilium pulfüs, & in eodem deni-

l lit $

de ccclo virgines vi(itaffent, accufatus, quod poft.

que omnine mortuus

; omnia admiranda con-

puellas in cellam admififfet, in publico con-

]s

ftantia tulit.

Ibidem.

ventu damnatus, in exilium eít ablegatus ad

^

XXVII. S. Cyrillus Alexatidrinus a S&nödo

remotum aliquod monafterium

* fo;ci animo

le.

quadraginta trium Epifcoporum, publico de-

ferens tantam ignominiam.

l)

creto, ut in(ignis iniquitatis Author, & Eccle-

XXXV MarinaVirgo,cum veftibus virilibus Sur. $.

d

fiafticarum Sanctionum contemptu hzreti-

induta, & in virorum monafterium recepta Febr.

tT

cum fe pleniffime profeffus, Epifcopatu abdi-

fuiffet, ibidem aecuíata a muliere quapiam,

catus, zquiílimo animo fententiam accepit.

quod impregnaffet, patientiffime poenam &

TM Martly

lbidem.

XXVIIL S. Athanafius usque adeo contu-

infamiam exclufionis a monafíterio tulit, do-

«l 5,

meliis & perfecutionibus fuit obnoxius, ut

nec poít mortem ejus innocentia deteGta eft.

!

de eo (cribat Ruffinus, in ejus períecutiones

XXXVi.Lydwyna a furente muliere con- Darolt.

d.

univerfum orbem conjurafle, & commotos

vitiis primum & contumeliis proíciffa, dein c7-tit 25.

Principes terrz, gentes, regna, exercitus ad-

etiam foediffime confputa, hen modo immota Ptt* 3-

veríus ipfum coivifle,(ed & Metaphrafles ait,

peftitit, fed etiam munuículum clam ei íub-

omnem ei locum fugam fa&tum effe, quia us-

mifit, dicens, illis fe multum debere , qui. ad

U REg- 60

que adeo quarebatur; ut pretnia proponeren-

viam mandatorum Dei. currendam compel-

)V. 25

tur iis, qui ubicunque terrarum eum inven-

lant. Alias a quatuor militibus invafa in le-

[]

tum indicaíTent; accufabatur autem de hz-

&o, nudata, turpiter contre&tata, non modo

refi, magia, feditione concitata, adulterio, ob

indignata non eft,

ed ctiam accufare €0$ vO-

quz tandem o

mnino damnatus & in exilium

lentes cohibuit, ne facerent.

)

pulíus eft.

XXXVIL Conftantinus M. licet re

Ibidem.

XXIX.

portarit s. Chryt,

j

S. Bafilius Epifcopus factus, a mul-

in tot bellis & ,preliis div

eríos & gloriofos ho. 2o. ad

,a Np1Ó

tis tanquam Hzreticus, & Hazreticorüm con-

triumphos, D. Chryfoftomus tamen majoris Popul.

,V. IQ

fortio pollutus vitabatur,ideoque coactus fuit,

facit aliam quandam per ipfüm obtentam vi-

»

ne mini propemodum fe credere, omnesque

&oriam longe celebriorem magisque glorio-

pariter vcreri. Imo & apud S. Damafum Pa-

fam; Nam in homilia quadam ad populum

j A&Oh 6'

pam ob ejusmodi accufationes parum gratio-

fuum Antiochenum de przfato Imperatore

fus effectus eft, ita ut ne refpondere quidem

* 4ll

ita fcribit: Fertur B. Conttautinus, effigie fua

l

ad ejus epiftolas dignaretur..

quandoque lapidata, rhultis ipfum inftiganti-

il;idem,

XXX $ Hieron.de feipfo ícribit: Me fcele-

bus , ad füpplicium de Authoribus contume-

]

ftum quidam putant, & omnibus flagitiis ob-

liz fumendum, & dicentibus, quod omnes

rutum. Ego probrofus,verf(ipellis, & lubricus.

) V;f: pp'

ipfius faciem faxis convulnerarint, manu fa-

. f

Ego mendax & fatanz arte decipiens. Alius in-

ciem palpans, & leniter ridens dixiffe: Ego

ceffüum meum calumniabatur, & rifüm. Imo,

L

vero nusquam vulnus in fronte faCctum video,

!

Anno.ggs. teíte Baronio, adeo frequens fuit curba in Hie-

fed fanum quidem caput, fana vero & facies,

ronymum obloquentium & obtrectantium; ut

tota. llli veroreveriti, & confu(i ab hoc ini-

vix ediderit Ícriprum aliquod,in quo non opus

quo deftitere confilio,& boc verbum ha&tenus

"5* fuerit pretexere Apologiam, & in alios inve-

canunt omnes, nec tantum temporis labefe-

(rod

&ivam, quod ipfe variis in locis, precipue

cit, aut hujus fapientiz memoriam extinxit.

vero in przfatione in Michzam teftatur.

Queis non fit hoctrophzis fplendidius? Mul-

epmx Dd

COI'. 1

S.Anton, — XXXI. S. Francifcus a proprio Generali

tas urbes ille condidit, & multos barbaros

Jn

fpec. lib. Fratre Elia tanquam turbator & deftructor Or-

fuperavit , fed ne minimus illorum nihil, hoc

29.€.97. dinis habitus, maleque tractatus, imo & libris

g

autem verbum usque in przfentem diem ca-

impreffis infamatus eít, qua(i in adolefcentia

nitur, & pofteri noftri, &

pofteri illorum,

yoph $

laícivie juvenilis ardoribus deditus multo-.

Il b

omnes idipíum audient.

$, J(. P. LOþng Bibl. M"- T'om. 1[.

XXXVIIT.

Ssssa

*

7 —12

Jiibliotbece . Manualis Concionatoriee

Rho. l. 6,

XXXVIII. DeJoanne San&io, füpracitatus baturjinfinira quoque de aliis coenobiis monae

n 17.

Rho fic fcribit:/Hominem, quem Avilz difci- chorum turba confluxerat. Nam prioris Ab«

plina lucris animarum maxime intentum red- . batis, qui eidem ccenobio prefuerat,

annivete

fritüf

diderat,quüm;quod illi proprium erat, e lupa- faria depofitio folenniter curabatur. —Cujus

gpioe

nari ad poenitentix caítra mulierculam eo conventus idcirco facimus mentionem,ut pa-

transfügio fervandam perduceret,obviam fa- tientiam cujusdam fratris; que fub prefentía

&tus amator impurus,rabieque,quamlibidinis totius congregationis hujus immobili ejus

affeclam effe (cimus, percitus,convitiis onera- . claruit lenitate, breviter perftringamus: Nam

tum in ipfo foro luce palam calapho verberat. licet alio-ejus operis tendat intentio, ut fci»

Vits pp'l'.

Sed ftetit immota facerdoti patientia, quz fe- licet Abbatis Joannis, qui derelicta eremo, illi

nio robu(tior humi pofito genu, genam alte- fe ccenobio füumma humilitate fubdiderat,

$, lib

B,Uu

ram verberanti obtulit. Nuila re magis frangi- proferamus eloquia: Nequaquam tamen pus

tur ira, quam patientia: Accidit, qui injuriam - tamus abfürdum, (i absque ullla circuitione

hr E.

fecerat, Sanctio ad genua,

& veritfimis perfu- ' verborum, magna, ut credimus, ftudiofis vir-

Don. 6À

In

füs lachrymis, veníam , pacemque precatus, tutum quibusque zdificatio conferatur.

É5

geming perturbationi, libidini,atque irz,qua-. ingenti itaque atrio fübdiali , illa multitudine

rum utraque eft impotentiffima,ab una vene- monachorum- per duodenarium numerum

randi fenis patientia fenfit fact

am cffc medi-

diftinétis orbibus confidente, cum quidam

cinam.

i

fracrüm füfceptum ferculum paulo tardius in«

S. Greg. 1.

XXXIX.Quadam die Abbas monafterii Fun- . tüliffet, occafione iftius rarditatis , przdictus

1.díal.c.2. den(is contra venerabilem virum Libertinum . Abbas Paulus, qui inter turbas mipiftrantium

exarfit gravi iracundia,ita uteum manibus cx- fratrum difcurrebat, exerta manu palma eum

. deret. Étquia virgam, qua eum ferire poffet, füb omnium perculffit intuitu , ita ut fonitus

minime invenit, comprehenfo fcabello faciem etiam adverforum, vel longius confidentium

Lyreus

Ll.lpgph

, eiaaccaput tutudit,totumque illius vultum tü- auribusrefültaret: Hoc autem ab eo factum eft

h

mentem ac lividum reddidit. Qui vehementer idcirco, ut cunGis, qui aderant, patientiam

czfus ad ftratum proprium tacitus receffit.Die juvenis patefaceret, & omnes;qui interfuiffent

vero altera erat pro utilitate monafterii cau(a, cali fpectaculo: modeftiz erudirentur exem«

conítituta. Expletis igitur/hymnis matutinali- plo.-Quam maturo autem fenior fecerit con-

bus, Libertinus ad lectum Abbatis venit;ora- filio,res probavit. Nam memorabilis patien-

r

tionem (ibi humiliter petiit. Sciens vero ille, ti& juvenis tanta id animi benignitate fufces

quantum a cunctis honoraretur, quantumque pit, ut non modo nullus fuerit ex ejus in ore

J

diligeretur, pro injuria,quam eiingefferat,re- fermo prolapfus, vel tenuiffimum murmur

cedereeum a monafterio velle putabat,atque tacita labiorum agitatione fignatum , fed ne

N

anu, Eu

requifivit,dicens: ubi visire? cuiillerefpondit: ipfa quidem oris-modeflia, atque tranquilli-

htbj7

monafíterii conftituta eft cau(aj Pater, quam. tas, aut c

?

-

olor faltem quantulumcunque mu

hj5

declinare nequeo, quia hefterno diemehodie tatus,

iturum promi(i, illuc ire difpofui. Tunc ilie a

Qualitäs patientie in morbis.

fundo cordis con(iderans afperitatem & duri-

XLI. Servulus mendicus toto vitg fus Marul.l.;.

tiem füaam,humilitatem atque manfuetudinem tempore paralyfi laboravit, ita ut movere fec.4.

Libertini, ex lecto profiliit, pedes Libertini te- non poffet, femper in novis morbi acceffio-

nuit, fe peccaffc, feque reum effe teftatus, qui. nibus gratias Deo agebat , unde & Angelo-

tanto talique viro tam crudelem facere contu-. rum cantus in morte audivit; & odore fuavi-

meliam przfumpfiffet. At contra Libertinusíe- fimo fragravit.

XLIE S. Clara v

erviginti octo annos äin&a Sur.in vita

fe in terram profternens,ejusque pedibus pro-

volutus, füz culpz, non illius fzevitize fuiffere- eraviffimis morbis, nullum fibi dolorem gra- 12. Jul.

ferebat, quod pertulerat. Sicqueactum eft,ut. vem cffe confeffa eftpoftquam Ch

D

1

cifti graiam -

ad magnam maníüuetudinem perduceretur Pa-. cognovit.-

[LEM

|

|

ter, & humilitas difcipuli magi(trafieret magi- ^ XLIII

S. LydWinä continuis trizinta oCtO Idem to.7.

—

ftri. Cumque pro utilitate monafterii ad con-. annis extraordinariis morbis & doloribus le- £, a77.

|

ftitutionem caufz egreffus fuiffet, multi viri. &o (ic affixa, ut nec fürgere, ncc pede cerram

noti, ac nobiles , qui eum valde honorabant, tangere potuerit, maximos €o tempore þfa-

*

-

vehementer admirati , foliciti requirebant, vores a Deo accepit.

:

quidnam hoc effet, quod tam tumentemaclu- -^ XLIV. S. Bona Monia!

is cancro laboransRöderiq.

ridam haberet faciem. Quibus ille dicebat: cum ubera vermibus ícaterent, illorum P. 1« tr. g.

:

hefterno die fero,peccatis meis exigentibusiin unum, licet «gre, S. Dominico petenti por« * !9-

fcabello füppedaneo impegi, atque hoc per- rectum in gemmam primo , deinde vero,

tuli. Sicque vir fanQtus fervansin pectore ho- ubi redditus eft, in vermem iterum conver-

,

norem veritatis, & magiftri, nec patris prode- füm vidit.

bat vitium.nec falfitatis incurrebat peccatum.

XLV. S.Gertrudis cum Chriítus ei appa- Ibidem.

joan. Cat-

XL. Caffianus de juvenis cujusdam patien-' rens, & una manu infirmitatem, altera fanita-

fianus

tia fic fcribit: Poft diesadmodum paucos,ma- tem portans , optionem eligendi feciffet, re-

Mat

€oll. 19.

joris do&trinz defiderio pertrahente, rurfus fpondit: Ünicum cordis mei defiderium eft,

: 92. li

€. 1.

ad Abbaris Pauli ceenobium fümma fpiritus ut non mea, fed tua voluntas fiat,

alacritate perreximus: Ubilicectplusquamdu« ^ XLVI. Abbas Benjamin, etfi folo tactu aliosIbidem, -

centorum fratrum numerus moraretur, in ho- curabat, fetamennunquá a graviffimo hydro-

nore tamen folennitatis,que id temporisage- pis morbo curare voluit, id ,u'nicum acced

enti«

bus

Titulus CXI.. Patientia.

d

713

kb-

bus dicerc—f-'olitus ; orare Deum pro anima

nebat; cumque Epifcoqüs quidam oculis la-

;

mea, de corpore nihil foliciti, quando illud &

€hryias ex compaffione manantibus, ipfam

us

fano mihi in re nulla unquam commodavit.

confolationis cauía acceífiffet , mulier hzc

d

—Pratum

XLVII. Barnabas-monachus, cum iter fa-

perevidentia internz hilaritatis figna omnem

i

Spir. c.16. ciens przaacuti ligni particulam pedi infixiffet,

a Przlato illo novit depellere triítitiam, di-

u$

nunquam eam extrahere voluit, vifitantibus

cendo: Cur hoc in me donum & fpecialem

m

dicere folitus, quod, quaato plus mortificare-

gratiam, quam dilectus meus Chriítus Jefus

J

tur homo exterior, tanto amplius interior,qui

mihi przftitit, admiraris? Dic fodes, íi ali-

li

fecundum Deum formatus ett, vivificaretur.

quis tali cum conditione carceri effet inclu-

"

Vi,PP.. XLVIII. Senex quidam frequenter €gro-

lus , ut inde egredi nunquam poffet, donec

d«

5. lib 7. tarefolitus, cum quodam anno liber ab omni

n.. 4'.

carceris muri & parietes e fundamentis cor-

x

morbo fuiffet.graviter affligebatur,& dicebat:

ruerent, in hunc vero carcerem condemna-

T.

dereliquit me Deus, & non vifitavit me.

Chron. f.

tus videret 5 quod predi&i muri paulatim

t

XLIX. S. Dominicus eum graviter egro-

corruerent, & totalem minarentur ruinam

Dojn. C 2.

tans a focio moneretur, ut folatium a Deo

-

$. 45.

pro ejus liberatione, nunquid merito talis lz-

pofceret, primo ipfum increpuit dicens: Nifi

tificaretur? lta quoque anima chriftiana in

de tua fimplicitate mihi conftaret,te protinus

n

mortalis corporis carcere conftituta videns

la

hinc expellerem, quod hzc dicere non fis ve-

corporis fui vitam & falutem paulatim ter-

ritus: dein in humum fe abjiciens, gratias, in-

ij

minari, feque ex captivitate carnis mortalis

quit, tibi ago mi amantiífime Deus, pro his,

brevi liberandam e

s

qus mihi dedifti perferenda. Auge dolores,

lztandi.

ffe, juftam hab;t caufam

$

multiplica cruciatus, da centum morbos ; da-

LIII- P. Joannes Rho de inclyta Dei an-Jo. Rho.

bis etiam, fat ício, fimul patientiam.

cilla Urfula Benincafa Virgine Neapolitana fe-1. 6. c.4.

Lyrzus

' L. Simili modo Margarita Auftriaca Philip-

quentia fcribit: Quam acres & vehementes!*: 5

i tertii Hifpaniarum Kegis olim conjux, cum

l.ln.ap?ph. p

e

fint calculi dolores ut neminem experimen-

ravibus affli&a morbis, oíten(ía Chrifti cruci-

to fcire velim, ita unum aliquem cffe, qui

4

.

fhixi effigie monerctur, ut ab eo mali remiffio-

non aliquando audierit, non opinor; item.

nem flagitaret,apage, inquiebat; neque enim

que neminem tam durz atque hotridz vir-

ls

decet, Chriftum plagis & zerumnis confectum

la

tutis, qui laborantibus, minus clamores at-

in cruce pendere, & me a minoribus malis li-

que ejulatus, quales plerumque viris etiam

a

berari veile: ac mox ad Chriftum oculos con-

fortibus expreílit doloris immanitas, gemi-

vertens, auge, dicebat ; Domine; dolores, &

tum tamen aliquem, aut faltem levem vocis

lJ

da patientiam.

fignificationem non permittat.

Vix igitur

üadafy in

LI. Nicolaa Virgo in Picardia omnes Chri-

credi poffet, nifi poft mortem fe&o corpore

la

ann. Euch, fti cruciatus,

(ola morte excepta, & Matris do-

heb. 57.

id factum fuiffet palam, pregrandem calcu-

l

[]

lorum Reginz dolores volebat fentire.

Et

lum eam tamdiu cruciafle, quamdiu quoti-

videtur partem non infimam impetraffe.

dianis dolorum incrementis, ad eam evafe-

Quinquaginta annis jacuit inter dolores,quafí

rit magnitudinem ; quos illa dolores adeo

jubileum doloris & mortis.

Intumef(cebat,

AManills,

diffimulavit, ut nemo querentem, nemo le.

Gb

detumefcebatque quotidie, flammasque vide-

viter ingemifcentem audierit, nemo, ut ver-

batur fpiraretenerum corpus. Cancer illi pe-

bo dicam , [civerit.

Quantum hic eluxit

&us omne, ac linguam depaítus eft. Acceffe-

patientiz, quz fibi ex illo calculo fuper Ery-

re pertinaces ftomachi lapidisque dolores. Et

threas gemmas illuftriorem coronam cffor-

quidem feftis majoribus, ut in ecclefia du-

tnavic ?

1Surinvit

plex officium, ita ipfi duplex dolor. Videba-

27 ]UL

tur in folemni:atibus feftorum totis viginti

Q,ua?itas pati

entie in ajïz'&ionibuf

quatuor horis, quafi in hora mortis, fuiife in

animi.

^

x

|

agone pofita. Et tamen quafi coclefti quodam

LIV. Chriflus in

cruce pendens magna vo*Mire, 15,

[dem 07

|

dolorum hydrope plena, petebat avidiífima

ce clamavit: Deus meus, Deus meus, ut quid v, 34.

f af

infatiabilitate febrium genera, & dolores

dereliquifti me?

omnes, puncturas, tumores &c. At vires ad

|

LV. S. Catharina Senenfis per multos dies R rodriq.

hzc ab altari (amebat, nam & Sacris intereat,

omni con(olatione fpirituali deftituta, & fce- p. ». tr. g.

& ccelefti pane reficiebatur quotidie devotio-

diffimis in(uper cogitationibus impugnara, - 29*

l odBFiQI

ne admicrabili.

Ita poft quinquaginta dolo-

majori cum fervore orsbar, feque ipíam fic

pb

rum annos, pulla corporis laceri ac mortali-

alloquebatur: Tu viliffima peccatrix ron

6 18'

tatis veíte exuta, quadraginta totis horis,

mereris ullam confíolationem.

Qnuid ? non

claufis oculis, jacuit, & paffionem fibi legi

effes cu contenta, f/i damnadonis ecerng fen-

poftulavit, flens acerbiffime, quod durum ha.

tentiam evaderes, etiam(i tenebras has atque

beret Deum, qui illi non plures, nec majo-

tormenta, tota vita tua pati cogeris? certa

res dediíTec dolores

[oider

affam fuilfe.

; nihilxenim fe huc usque

es nec velle, nec debere te fervire Deo pro

recipiendis confolationibus hujus vitm , (ed

Manfidic, — LII. In prato fpirituali de quadam nobiliffi-

uteo gaudeas in zterna vira. Erige teipfam

824 m profapiz, rarzque pulchritudinis fzmina

igitur, & orationem profequere, in fidelirate

legitur, quo(i, cam adeo facta fuiflet leprofa,

Domini Dei tui per(everando.

pidem,

ut omnibus eam afpicientibus horrori effet,

LVI. Quidam eximius Dei fervus cum ex-Ibid. c.29,

cunctis de familia fua aliisque cognatis ipfam

traordinariis, quas .a Deo acceperat, illuftra-

tionibus indignum fe ratus, eas, a Deo auf^rri

: d?glo»rantibus, fola ipfa hilaris & jucunda ma-

petiiffer,

'Sys 55 3

Fübliotbecee Manualis Concionamriee

714

etiiifct, & ideo, integro quinquennio in fum-

rientium vocibus tanquam p,fall&nti-um canme-

mis deíolationibus relictus fuiffet , tandem

tibus deleGabatur, pulcherrimam ventris fui

citharam in filiis. cernens, & pietatis harmo-

duobus Angelis eum confolati volentibus di-

"xit, non petere fe ullam confolationem , fed

niam omni lyrz numero dulciorem.

LXIiV. S. Melania calente adhuc. mar

- füfficere, quod Dei voluntas in ipfo adim-

leatur.

la

*

corpufculo, & necdum humato, duos atnifitep. 25«

Blofius in

filios. Et tamen lachrymz gutta non fluxit,

Theodo-

LVII. Cum S. Brig

itta quondam Chrifto

UI .a ——É—RMRÓÁÁ— Á

yt, lib

monili

quefta effet, fe a vanis & inutilibus cogitatio-

ftetit immobiles, &.ad pedes Chrifti advolu-

C€. IO«

ta, quafi ipfüm teneret, arrifit. Expeditius,

feln c' gl'

nibus, timoreque judicii tantopere vexari, re-

fpondit ille; Hzc eft confummata perfecta-

inquit, nunc tibi fervituta fum,Domine, quia

que juftitia, ut, ficut tu olim in fzculo contra

tanto me onere liberafti.

voluntatem meam talibus vanitatibus te de-

le&abas, nunc contra voluntatem tuam, va-

. Qualitas patientie in martyrio.

PC!OCJ' 3*

de ofíc.

nis & mundanis cogitationibus vexeris.

. LXV.S. Ignatius Martyr ad beítias damna: Baron. t9.

ii o 4

R odriq.

LVIII. Quidam eximius Dei fervus dice-

tus dicebat: utinam fruar beftiis, quz mihio. Annal,

p.r.tr.g4bat: Quadraginta jam annis fervio Deo in

patatz funt, quas & opto veloces effe ad in- fb ann.

C*. 29.

. multa oratione, fine ullo guftu & confolatio-

teritum, Quod fi venire nolueript, ego vim !62

[ygis !

ne, eo tamen die, quo eam facio, fuave mihi

faciam, ego me ingeram. Ignofcite, filioli,

experior & expeditum virtutum exercitium

juid mihi profit, ego fcio. Nunc incipio effe

$ Im.l

Chrifti difcipulus, nihil de iis, quz videntur,

3. G 31

at quando ipfi in hoc defum, fentio meip(um

totum flaccidum ac posne exarefcentem.

defiderans , ut Jefum Chriftum inveniam.

Ignis, crux, beftiz, confractio offium , mem-

Blofusin LIX. Joannes Taulerus refert multos ad

confol,

fe veniffe dicentes, male fibi effe, multisque

brorum divifio, & totius corporis contritios

pufil.

& tormenta diaboli in me veniant, ut tan-

& gravibus tribulationibus fe agitari, quibus

—

ipfe refponderit: Imo bene tibi eft & belle

tum Chrifto fruar.

iptc.

LXVI. S. Dionyfius M ju

bente Diocletia- Mar

uius

empl. dl I

"procedit negotium , gratiaque eft, quam tu

i

IX. SI

poenam arbitraris ; cumque inítarent ipfi:

no fuflibus prelumbatis, dein equuleo íu-1. s.

c?s.

fed hoc culpa mea accidit: ipíe iterum dixe-

fpeníus, & virgis cefüs, admotis etiam lam-

rit: demus ita effe. Tu tamen crucem,quam

padibus miferabiliter uftulatus, pro ejulatu

Deus tibi imponit, libenter amplectere, ipfi-

clamorem edebat, quo fe Chriftianum efle

affeveraret. Et millies, inquit, occidi pof-

que te plene refigna. Cumque illi rurfus re-

Kf t

plicarent, fe ariditate fpirituali, ac tenebris

fem, Dominum m

3

m confiteri non

Y 0C

ceffarem.

eum *Je u

!

3

]

vexari atque confümi: ipfe rurfus quoque di-

V

xerit: & hoc ipfum zquanimiter feras, majo-

LXVII. S. Martinus

Martyr tenellus Mar-v- Ibid,.

tiani Przfecti juffu bubulis loris flagellatus,

rem enim tibi accer(it gratiam, quam fi multa

! fenfibili devotione perfundereris.

in equuleo ungullis laceratus, ad machinam

applicicus,arbori ad medium usque fciffz in-

— Qualitas patientie in'jatura cba-'

fertus, in ferrea crate toftus, plumbo liquato

Toruim.

perfufus, in frixorio co&tus, in cacabum pice ,

Manit i

$.Bafilius : ,LX. De S. Job di

cit S. Bafilius: nonne Job

bullientem conje&us, feris immanibus obje-

lh £

.hom. 4. de adamantino corde erat? non me impadta ipfi

&us,in fornacem miffus, ubique falvus evafit,

grat.ad. . erant ex lapide vifcera? momento temporis

donec tandem capite truncatus obiit.

una & eadem plaga obtriti liberi decem con-

.LXVII S. Vincentius Martyr cum in 'Ibid,

ciderunt in perquam amoena domo. Non eju-

equuleo füblatus a Daciano przfide per lu-

Pemen

lavit, non fibi divulfit comam , vocem inge-

dibrium quzrercetur, ubinam eflet? in fubli-

ln Jfag

nerofam nullam emi(it, magis vero celebrem

mi, inquit, unde te poteftate terrena tumen-

P. 16

illam, & omnium ore decantatam gratiarum

tem aliter defpicio. Gravior minitanti, non

aCtionem deprompfíit: Dominus dedit, Do-

minari mihi videris , inquit, fed, quod votis

tninus ab(tulit.

omnibus concupieram, offerre.

Igitur cum

Ibid.

LXI. Abraham cüm unicum haberet filium,

ungulas, faces, prünas, toto corpore dilace-

z

eumque manu fua interficere juberetur , non

rato conftanter exciperet, dixit: fruftra fati-

geris, Daciane; non potes tam horrenda ex-

reftitit imperanti, non rationem faQti popo-

fcit, fed tanta cum alacritate paruit, ut plura

cOogitare torrmnenta, quam ipíe paratus füum

fuftinere. Carcere, ungulz, caudentes lami-

quoque fi imperata fuiffent, faCturus fuiflet.

S.Ambrof.

LXVIIL S. David, tefte S. Ambrofio, mori:

nz , morsque ipía ludus, jocusque Chriftia-

in otat, detorum filium flebat, mortuum non dolebat,

nis funt, non tormentum.

:

moe Cranat. fn

obitu Va- Flebat, ne fibi eriperetur, fed flere defiit ere-

LXIX. Duo adolefcentes cum ad im

len.Imp. ptum, quem fciebat effe cum Deo. Et ut

landum cogerentur, petierunt ad altare duci, Symb. fid.

Íícias, verum effe, quod affero, incaftum Am-

quo ubi purvenerunt, füper prunas manus!: 2« 6 18-

mon filium flevitoccifüm : parricidamAbfalon

impofuerunt, quz in altaribus erant, & dixe-

runt: (i manus hinc amovebimus, facrificaffe

doluit interemptum, dicens: Filius meus Ab-

falon, filius meus Abfalon. Innocenter fi-

nos exiflimate: & ita perfeverarunt, quoad-

omnis caro confumpta eft. .

lium non putavit effe lugendum, quia illos

fibi periiffe lugebat pro fcelera, hunc pro in-

LXX. S. Edmundus Rex Angliz cum

fe : ,,;Bzron. te,

nocentia credidit efTe victurum.

lg

hoftibus undique vallatum cognofceret, de'o. ann.

fdem 1.r.

LXIII. Mater Machabxorum fpectabat la-

confilio Humberti Epifcopi ad ecclefiam fugit, 876-n 42

rborem

ubi a miniftrjs ,impiisextra&us,& ada

ofic,c.4 1. ta filiorum, guoc funera, tot ttophza, & mo-

ligatus

i

4

Tüuus CXl Pgtientia.

zi5

hi

ligatus diutiffime Bagellatur, dein fagittis

fit Deo. In quo bonorum noftrorum Summa

0

tam multis velut meta transfoditur, ut vul-

confiftit: utque jumentum molam verfatilem

neri jam non locus füpereffet, quousque de-

oculis claufis circumagens , & a molz cen-

ritis,mg

nique & caput ei avulfum gü.

tro nunquam fejun&tum , per diem integrum

'i.üüp. 18

i

Uuüliias.

bonz farinz plurimum molit ; ita patiensani-

lu«

Theodo-

mus voluntati divinz , tangnam centro fuo

LXXI. S. Jacobus, eum ei demon mina-

l$

ret. hi. retur, fe eum infamia obru

turum, ut nemo

per amorem femper inhzrens, mirum, quan.

l)

rel. c. 2 1.

tos faciat in virtute progreffus quantumqué

illum afpiciat , refpondit ille: agam tibi gra-

mercedis pro altera vita exaggeret.

Unde

tias, invitus enim tuum inimicum beneficio

fatis mirari non poffüm , querulas animas ,

afhcies, ut qui efficies

; ut magi; verfer in

Deo recordatione.

quz quafíi per morbi occafionem ab omni fpe

Pe'OC. l ET

promovendz Dei glorig deciderint, non tam

fa'.an.' W.

de offic.

LXXII. S. Cyprianus audita mortis fenten-

| 12. Anml. '

tia Deo gratias, inquit, & Spiculatori viginti

de zgritudine, ejusque incommodis conques

rel. c. 42.

runtur, quam iftam jacturam fentire fibi vie

quinque aureos numerari juffit, fignificans (e

dentur, quafi Deus earum egeret opera , &

im l69-

beneficium ab eo accipere, non interitum.

de utilioribus operariis providere fibi non

li

Lyreus in

LXXIII. B. Guilielmus Rofchildenfis in

poffet : vel potius

quafi ipfe pro operariis

apopht. Dania Abbas nonesgefimum agens annum;

preces fundendo,

& in eum finem moleftias

ll

S. Ien. l. -vidit per no&tis quietem Angelos coronam

$. 6 3.

doloresque Deo offerendo , plus ad lucrum

n,

auro gemmisque di(tinCtam affabre texentes,

[j«

animarum , divinzque ploriz augmentum

cumque obftupeícens quereret, cui eam ap-

momenti adferre non poflent, quam dum in

0y

pararent ? refpondentes audivit, (ibi parari,

& tunc

(imiles querelas abeunt , & a pacifica morbi

le

perficiendum effe , cum fatis pakfï'us

tolerantia , per inutilia de(ideria . Don finé

effet.

amoris divini difpendio, miferabiliter di

Spec. ex-

LXXIV. Patientiffimus Libertinus fcabel-

antur,

" ag

hl d

empl.d. 1.]o füppedaneo percuffus , dum humiliter fu.

"

ex. 5.

ftinet, & quzfitus, quis eum in facie tam

LXXIX. P. Rho de Duce Giojofa, qui re- tho. 1. &

ligionem Capucinorum profeffus fuit, aliud c. 3. f d

1

foede deformaffet, fe in fcabeilum incurriffe

refpondit, [zvitiam fui Abbat

&terna memoria dignum narrat exemplum,

t

is , quo per-

quod veriffimum eíle confirmat, patientize

f

cuffus fuerat, mitigavit.

virtutem cjus effe ener

LXXV. B. Magdalena de Pazzis cum adver-

Chriftiano - Catholica

gi, ut fidem noftram

m veriffinàn , & a

1.conc, Seret, fe fine cruce effe, fuaviter cum Sponfo

Deo effe, firmiter omnibus perfuadeat. Ait

10, $. 17 füo expoftulabat dicens: heu, mi Domine, ut

* [bii,

enim : Francifcus Giojofieus ex Duce tota

7

quid a pactis inter nos conventis discedis ? pe-

Gallia celeberrimi nominis, jam Chrifti paue

pigi nullum mihi mel aut dulcedinem dari,

per Capucinorum difciplinam fecutus, pedes

nifi fel tuum & acetum, nullas delicias, nifi tua

de more cum peregrinaretur ; divertit àd

fupplicia, nullam aliam vitam, nifi in perfectif-

pagi Dominum , clientem olim fuum ; Ho«

:;»

fima conformitate cum tua vita.

mo hzreticus , ut adefle Capucinos intelle.

Maifi dii, — LXXVL. Quidam frater duz(ivit ab Abbate

xit, juffit internuncio famulo, ut abirent in

14* 1 $- Ifaac, quare demones eutri tantum tímerent?

malam crucem, atque illico facefferent, vix

Refpondit : ex quo factus füm monachus, fta-

ab eodem famulo fummis precibus impetra-

1 Thid,

tui apuüd me, ne impatietitiz, vel iracundise

tum eft, ut clam Doimino, quietis atque in-

verburm extraguttur meum exiret,

Pennequin

ccenatis in ftabulo nocte illa effe licerec , &

LXXVIH. Evocatuseftaliquando P. Baltha-

jucuadiffime illi quidem no&Ctem traduxere,

in !fa£cg. far Alvarez ad monialem Carmelitanam cum

illius charitate & recordarione ».quae Chri-

ftum Deum ín ftabulo nafci

P. 1 629: füprema Igritudine collu&tantem , ivit ipfe,

voluit, moxque

licet febri tertiana laboraret , & cem vgra

albente coelo abiere.

Haud multum confe--

agens , vires illi defecere ,. vel potius, ut

cerant viz , cum Franciícus idoneum nactus

altantium Sanctimonialium quzdam opinatze

hominem , Dynafte denuntiare jubet, jojos

fünt, mens illi in arcanorum cognitionem,

fzum Ducem pro hofpicio gratias agere. Per--

quafi a fenfibus abalienata, rapta fuit, quod

culit hominem inopina denuntiatio, admiffoe

facies ejus ad inftar Seraphini ardore coclefti

que equo Dei fervum affecutus , ad pedes

fuccenfa, teftari videbarur; Is ergo ad fe re.

defiliens , & genua amplectens , dum officii

veríus dixit, Deum illi moniali magnam in

atque humanitatis excufat errorem , fidei

coclo apparaffe gioriam, qua paulo poft poti-

exuit, nam ab Jojofzo leniter increpatus ,

retur , & oQto menfibus , quos cum morbo

admonitusque , ut Chrifti Domini humilitas

Grinar f

conflictans patienter exegerat, plus accu.

tem , ac paupertatem in illius fervis aenofcee

sjm il

mulaffe meriti, quam nonnulle alix bene

P

ret, meliorem mentem induit , pro omnibus .

fane pluribus annis congregaffent : ita pae

difputationibus , omnibusque a

tientia amori conjuné&ta , & in hac vita cz-

credibilis illa fui defpicientia,

rgamenuiis ine

teris virtutibus quzftuofior eft ; & in altera

LXXX. Vir quidam probus per integrum Vir. 8$,

apud Judicem ad: coronam &

premium illu.

ftrior & fractuofior.

laboraverat triennium fimul cum fene quodam P?. 1. ,

Ibidem.

qui totum laboris lucrum pro vino in potuim libell. 6

hn

LXXVIII. Joannes Avila facerdoti morbo

fuutn expendebat, hic autem tametíi vix ha. * 14

o, 4l

7034*

laboranti per literas refpondit , ne infpiciat,

beret , unde famem fuam ficco pane compee

quid agere poffet, (; fanus effet, (ed quomodo

fceret, lemper laborabat ; cumque quaíi nu-

in illa fua zgritudine plurimum placere pof-

dus factus effet, eidem difcedere volenti An-

| gelus

Blibliotbece ;Manualis Concionatoriee

716

gelus

Domini apparuit,eique diiit:Patientiam

jubet, ut nihil amplius ve&igalis, aut aliquod

Ccone

aliud ecclefiz debitum ab illo caupone exi-

habe,

quiadie fequentiin coelum mecum

munem illum ab omni folutione;

fcendes, dequa promiffione vir ille patien

s aí-

gat : fed im

quz quidem

ipfi, vel ecclefiz ejus deberetur;

(ecuratus, feniori dixit: Non difcedas hinc ali»

Hoc videlicet ejus factum tota

cubi , quoniam advenient hodie mei tollere

relinquat.

ä

Alexandria mirata eft: caupoque non folum

me; cum hora facta fuiffet, qua folebat defide-

a maledi&is ceffavit; fed omni Epifcopum &

Pritib

re ad vicum, dixit fratri: NNon venient hodie

| [Pj[it. &b

juvenem cognatum ofhcio coluit.

filii, jam enim tarde eft. Ec ille dixit ei modis

LXX

4

XIV. Cum S. Martinus, TuronenfisSulpitius 1

omnibus,quia venient, & cum loqueretur cum

Epifcopus,

Dicecefes vifitaret,in rhedam fifca- in vital. 2»

eo, dormivit in pace; Senex autem flebat di-

mili-

PT

cens: Heu me fili, quia multis annis füb negli-

lem per aggerem publicum venientem,

ä:

tantibusque refertam viris incidit. Sed ubi

gentia vivo,

tu autem parvo tempore falvafti

animam tuam per patientiam,

& ex illo die fa-

Martinum in velte hifpida, nigro & pendulo

palliolo circumtectum, contigua de latere ju-

&us eft (enex (obrius & probatus.

[]

LXXXI. Idem Author ulteri

us progredi-

menta viderunt, paululum in partem alteram

Ibidem.l

pavefa&tacefferunt.. Deinde funibusimplicae

tur , aliad narrando exemplum de quodam,

tis, protenfos illos, quibus miferailla animalia

qui fan&o cuidam eremitz inferviebat ; hic

conglobantur , ordines mifcuerunt: dumque

enim quidquid invenire poterat, maxime de

rebus comeftilibus , hoc totum clam & ab-

&gre expediuntur, moram fecere properantie

bus. Qua permoti injuria militantes, prcipi-

fcondite rapiebat ; diffimulabat idipfum fer-

tatis in terram faltibus fe dederunt : Deinde

vus Dei, at vero longo tempore magnam cCo-

if-

Martinum flagris ac fuftibus urgere coeperunt:

a&tus eft pati famem. Cum autem mori coep

fet fenex ille, circumfteterunt eum fratres, &

cum quidemille mutus , & incredibili patien-

ui furabatur, dixit ei :

tía terga przbens czdentibus, majorem infa-

refpiciens in eum ,

niam infelicibus commoveret, ex hoc megis

& tenuit, & oículatus

unge te huc ad me;

flis manibus ,

furentes, quod ille quafi non fentiens verbera

eit manus dicens: gratias ago i

e

illata contemneret. Comites illico eum con-

ftas vado in regnum cce

lorum.

uia propter i

fecuti (aliqua enim neceffitate remorati fue-

Unde vides ,

quod pro cceleíti gloria, quz

Mayí if

Protomartyri crudelem adeo lapidationem

rant) faede cruentum, atque univería corpo-

ris parte laniatum , cum exanimis in terram

*)imq()l

conftitit , Laurentio ignitam craticulam ;

lenatio leones , & tot aliis fan&is Martyri-

procubiffet, invenerunt : ftatimque eum afello

fuo impofuerunt, ac locum czdis illius exe-

bus horrenda füpplicia, bonus hic fenex aliud

quam folum patientiz conti-

crantes, raptim abire properaverunt, Interea

nihil expendit ,

illi regreffi ad rhedam luam, furore fatiato, agi,

nuum exercitiu

m. Hsec ei fola fuit, per

jn paradifüm , potuitque

quo ire coeperant, jumenta precipiunt. Quz

quam conícendit

cum omnia folo fixa , ac i zenea riguiffent,

poft adeo poenofa

m famem vere dicere : Sa-

H

tiabor , cum apparuerit gior

ia tua.

tollentibus altibus vocem Magiftris , flagris

hinc atque inde refonantibus, nihil penitus

Man(i difc,

LXXXII. Annales ecc

lefiaftici ex refponfo

-

Regis Franciz, eviden-

movebantur. Confürgupt deinde omnes pa-

7.».2. quodam S. Ludovici,

riter in verbera, confumit Gallicas multorum

ter oftendunt, quanto mag

is fit lucrum, quod

quiritur, omni eo, quod ex

posna maftigias : tota rapitur fylva de proxi-

per

patientiam ac

mo , trabibus jumenta truduntur : fed nihil

omni

ibus aliis aCtionibus heroicis compara-

tur. Cum enim hic Rex ex ZEgypto & Afía,

enitus (zve manus agebant, uno eodemque

loco ftabant fixa fimulacra. Quid agerent in-

ubi belli illius , quod ad Dei gloriam , & to-

tius Chriltianismi commune beneficium ad-

felices homines,nefciebant ; nec jam ultra dif-

fimulare poterant, quin quamlibet brutis pe-

orfus fuerat, infauftum fortitus fuerat exi-

coribus agnoícerent, divino numine fe te-

tum , innumerasque zrumnas fuftinuerat ,

neri. Tandem ergo in fefe reverfi, coeperunt

reverfus fuiffet, in familiari fermone cum

em in eodem loco

orum de initis a fe peri-

quazrere, quis ille effec, qu

Henrico Rege Angl

paululum ante czcidiffent. Cum percunctan-

culis , ac de tolerati

s ad provehendam divi-

a & Eg

ypto laboribus lo-

tes cognofcunt ex viantibus , Martinum a fe

nam gloriam in Afi

tam crudeliter verberatum. 'Tum vero ap-

quebatu

t dicens : Si omnia mihi evenerunt

advería

parere omnibus cauía manifefta, nec igno-

, grates tibi refero Altiffime: Rever-

rare jam poterant, quin ob viri illius injuriam

füs ad me ipfum, & ad cor meum regreffus,

tenerentur. lgitur omnes eum rapidis con-

& ingreffus, plus gaudeo de patientia, quam

fequuntur paffibus

, conícii audacis facti, ac

mihi Dominus per fui gratiam concelit;

uam (i totus mundus fübderetur.

merito pudore con

fufi, llentes, & pulvere;

Surius in

LXXXIH. Caupo quidam civitatis Ale-

quo fe ipfi foedaverant, capita, atque ora con-

vit.tom. 1.

xandriz multis injuriis & contumeliis affece-

Íperfi, ante Martini fe genua provolvunt, ve-

T

niam precantes, & ut eos abire fineret, po-

10,1,

rat juvenem quendam, Joanni Eleemofyna-

ftulantes: fatis fe vel fola confcientia dediffe

rio,Patriarche Alexandrino, fanguine conjun-

cnarum , fatisque intellexiffe , quod eos-

&um. Juvenis apud Ep

iícopum graviter con-

dem ipfos vivos abforbere terra potuiffet ,

queritur

.

LJ

Epifcopus fingens, etiam fe commo-

veri, ut ]

uvenis animum mitigaret ; Itane, in»

vel ipfi potius, amiffis fenfibus , in immo-

fuit te vel verbo violare? Faciam

bilem faxorum naturam rigefcere debuif.

uit, aufüus

fent, ficut affixa locis , quibus fteterant ,

in eo rem , quam

tota Alexandria mirabitur.

Ccra»

d fe veftigalium Magiftro,

Moxque vocato a

jumelnta.vidif(fcnt. Orare Íe , atque obíe

re ,

ld

ulus CXI Patientià, —

?

Yi

te , ut indulgeret (celeri veniam, & copiam

tari, bumque cceli feereta penetraffent, puee

d

pra(taret abeundi. Senfíeratenim, priusquam

ri prefati animam in quandam perpetuam

üh

accurrerent ; vir beatus illos teneri , fuis-

J

manfionem conípexit introduci, & inter agmi-

que comitibus id ante jam dixerat, Verun-

na Martyrum collocari: Ibique ei datum effe

im

&

tamen clementer indulfit, eosdemque abire

agnoviffe, quod, quía ipfe puer vulnus fibi il-

permifit , animalibus reftitutis.

latum fatis patienter, & animam fratris usque

H 'Pratuni

LXXXV, Duo íenes monachi cum uno

ad mortem diligens, pro percuffore füo ni-

ÜsSipiis

fpitit. .2 fratre iter agentes, & errantes de via, inter

mium benigne interceffit, patientiam & be«

aeltyitLa,

fata inventi funt , & aliqua de fatis volentes

J & r

nignitatem ejus Deus divina remunerante pie»

nolentesque pedibus conculcaverant. . Quod

tate inter Martyrum choros deputatus fit.

bi

cum vidiffet agricola ( erat enim inagro ope-

LXXXVIII. Dominico Anadono Ordinis Rho. 1. &

lo

rans) coepit contra illos multa maledicta pro-

Przdicatorum ad Valentini ccenobii fores ex- c. 5« 3«

J

ferre, cum iracundia dicans: Vos monachi

cubanti dé more, mendicabuli habitu panno«

m

eftis? vos Deum timetis? $i timorem Dei

fus lacera in vefte fatanas fe obtulit , ac fti«

(d

ante oculos ve(tros habuiffetis, profecto hoc

pem infimis precibus inftitit eblandiri, Ana«

lia

non feciffetis : ?Tunc ait unus fenior fociis

donus & íuopte ingenio in pauperes facilis,

u

fuis : Per Dominum , nullus ei refpondeat.

& importunis precibus impul(üs, quamquam

Converíusque ad illum dixit: Recte dixifti,

confuetz liberalitatis hora jam abierat , jue

l[.i.

^

filimi. Ille rurfum furens, contumeliis impe-

fculi patinarh tamen dedit, Hic vero proprius

de

tebat eos. Rurfumque dixit fenior ad illum;

bonorum hoftis, patinam ip(íam in os benefici

Vera profequeris, fili ; nam (i veri monachi

IH

fenis adeo violenter eft jaculatus, ut annis ac

ln.

eflemus, iftud non feciffemus : Sed per Do-

laboribus imbecillum humi affligeret quidem,

minum indulge nobis, quoniam peccavimus.

da

fed tamen victoriam, quam ea petebat inju-

$

Stupefactus ille ad tantam fenis humilitatem,

ria, non reportaret ; nam Anadoni patientia

accefTit propias, proftravitque fe ad pedes fe-

conrumeliam diílimulantis , fuperbiffimam

nis, dicens: Peccavi, indulge mihi, & per Do-

belluam in fügam egit. Beate cum religio-

Q

minum affumite me vobiscum. Rufticus ergo

fis domibus ageretur, fie

fecutus illos, accepit habitum.

a prz foribus vire

"

Manf difz,

tus pervigil excubaret.

LXXXVI. Accidit eo tempore; ut difputa-

LXXXIX. Bellovacen

(is de S. AntonïöManfïdifc.

9. h. 9.

tio folemnis deberet cum hereticis ventilari,

lo

refert, quod, cum daemones verberaffent 15. n. 7.

Qa

ad quam cum Epifcopus loci cum multa fe

B. Antonium usque ad mortem , & ipfe im-

pompa prgpararet itarum , dixitad eum Prz-

d

mobilis perfeveraret in bono propofito füo ,

l

Cco Chri(ti: Non fic, mi Domine Pater, non

Deum invocans, lux emiffa a Deo damones

fic eft contra filios fuperbie procedendum,

fugavit , Antonium fanavit, Jeíum Chrie

[^

j

humilitatis ac patientiz, religionis , aliisque

ftum fibi affiftentem ei demornttravit, cui

virtutum exemplis convincendi fünt verita-

Antonius: Ubi eras, bone Jefü, cum dz-

$

i

tis ad verfarii, non faftu elationis, & oftentatio-

t

mones ita male me tracarent ? Ego , ait

"

ne gloriz (zxcularis. Diícalciati contra Go-

Deus , eram juxta te , cernens & gaudens

liath procedamus. Affentit Epifcopus, diícal-

de vidtoria patientiz tuz 5 /uxta ef enim Deus

|e

.ceati füntomnes ; cumque de via dubitarent,

bis , qui tribulato funt corde.

obviam habuerunt hzreticum, quem Catho-

j

Neceffitas,

licum exiftimabant , qui eos ad locum recto

itinere, ut fpoponderat, nonperduxit, fed ad

XC. Frater quidam erat in eongrägätïo*ne Vit, PD,

"

inquietus, & frequenter movebatur ad iram $1. 5. lib,

:

nemus quoddam perfidus malitiofe feduxit,

]

ubi inter vepres & fpinas pedes eorum vülne-

Dicit ergo in femetipfo: vado, & folus ali- ?. n« 33

)

rati funt , & crura fanguine refpería. 'Tum

cubi habitabo, & cum non habeam , in quo

dicam, vel audiam, ero quietus & quieícet a

pugil Dei, cum omni patientia fuftinens, &

in jucundam Dei laudem prorumpens , ad

me paílio ire. Egrediens ergo manebat in

fpelunca folus ;

'na autem die implens fibi

collaudandum , & fuftinendum cum patien-

tia omnes hortatus eft dicens : Confidite in

fitulam aquz, pofait illam in terra/ Contigit

autem, uüt fuübito verfaretur, ille vero im-

Domino chariffimi, quia de coelo vos manet

triumphus , jam enim peccata veítra fanguine

plevit fecundo, & iterum verfata eft, deinde

expiantur. Cernens malignus ille miram eo-

tertio implens, pofuit eam, & rurfüm veríata

eft, qui commotus furore, tenuit vaículum

rum, & lztam patientiam , optimisque fer-

monibus San&ti compunctus , malitiam con-

illud, & fregit. In fe autem rever(üs cogno-

vit; quia ab eodem demone iracundiz lit illu-

ä

feffus, hzre(íin abjuravit; venientibus autem

ad locum re&tis corde orta eft lztitia, per-

fus, & dixit: Ecce ego, & folus fum, & vicit

mbe ; revertat ergo in congregationem, quia

verfis vero confufio & triítitia.

Tüd, dfc. [ X XXVII. Contigit, ut quidam puerulus

jul?-ique lab(ore

& patientia opus eft..

;ol no 3-

in fchola, Fulbertus nomine, a focio fuo ta-

. Dignitas.

bula percuffuüs ad mortem .usque perductus

-. XCI. S. Antoninus fa&um quoddam mira- $ Antonk,

fitL. Appropinquante exitu iftius, vir Domi-

bile refert fceminz cujusdam magui fpiritus, nvs in $.

TOfle

ni forte fopori deditus lectulo incubabat,

Bona nomine, quz poenitens S. Dominici exi- P

cum ecce vidit in fomnis ipfius animam

Ítens in turri quadam juxta portam S. Joan.La- " ^23«€4«

a corpore füblatam angelico minifterio ad

teranenfis folitaria agebat $ cum enim hzc per

coclum deferri, fe quoque miro & ineffabili

infirmitatem quandam a Deo vifitata fuiffet,

miniflerio., Deo. difponente , pariter co

qus totum pectus in centinuum quafi vulnus

R. P. Lobn. Dill, Man. Tom. 1f

T

& tt€

kedee

Jüblisbete Mamialis. Concionatorie

718

y. o

tedegerat, indeque fcatürirent vermes,

eos. hi fimillima, qui in operibus meis fempet ha«

;I 1'4'

deo: bui perverfores.

Í 36,

dem tanto cum cordis jubilo excipiebat, a

Chriftus : Lanciz,

que caros & gratos habebat , ut;

fi fortuito

-XCVI. B. Baptiflz Veronz dixit

cecidiffet, Recordare, magis me tibi oftendiffe

fignum opvfc. 9.

aliquis horum vermium in terram

mCC 8' n-

ipía fubito magna cum diligentia illum re-

amoris, dum te afflixi, quam dum te tenere

— 7A G3(Q o — — — w

ar&te in dulciffimis brachiis meis.

Magnum ?7**.

colligere, & in vulnus pe&oris cum aliis re-

beneficium eft, non peccare: majus, poffe

ponere folira fuerit ; Accidit autem, quod,

[

.

'eüm ad illam accedens S. Dominicus vermes

facere bene: maximum eít in fuperlativo

ä

Wi ol

1510

illos videret, unum ex illis fibi donari magna gra

du, pati malum.

cum inítantia petierit, at vero poftquam id

ela de Fulginio dixit: Scio; Vit, c. 26,

filioli mei, quod nobilitas & valor, qui exit

ei fzpius denegaffet, tandem repetitis inftan-

tii fuperata, unum ex vertnibus ei configna-

de tribulatione, non eft nobis cognitus, alio-

vit, cum hoc tamen pacto , ut mox fibi re-

qui eniin effet de magna rapina & rapinula ;

T

ftitueret, quem cum S. Dominicus vix ma- &

ilibet raperet ab alio ; deq quo tribulari

515 2

de

t

nibus attigfler, in lapidem pretiofum con- po

;

verfüum vidit ; cumque $. viri comites eum

XCIIX. S. Henrico Sufoni quondam juve- Lyrzus

l:

a-

a Deo miffusocreas, fcutum, & haftam of-

multa cum efficacia obteftarentur , ne illum nis

poplit. 3à

ei reftitueret , eamque ob caufam V. Bona .fer

ebat dicens: Noveris, hactenus te inter pe

flionis adimpletionem dites met

uiffe, modo vero ad equeftrem Ordi-

amare plangens, promi

ut lubuit, tecaftigafli,

li 115

exigeret, tandem gemma illa prefatz mu-

nem vocari, prius enim,

m

nunc flagello inique linguz cederis : hactenus

lieri reftituta , in fpeciem vermis denuo re-

:

ubericus Chriftilactatus, nunc felle potaberis.

diit, ficut prius fuerat,.

"Aita PP.

probatum di--

Ha&enus hominibus gratus eras, licet tibi

. XClI. Senex quidam habens

inimicus, nunc homines contra te calcaneum

————— —————————————

&. 5. libell. fcipalum ,

quem aliqua

ndo contriftatus expu-

6,1.15. ]itforas, i

fe- levabunt. Cum

que hzc poftridie a facrificio

lle vero difeipulus exípectabat

&- miífz fecum tacitus ruminaret , jubetur per

dens foris; & aperiens fenex invenit eum,

cenitentiam egit fenex apud eum dicens: feneftras pr

ofpicere; paret, & videt canem

obii lacerum panni fegmen-

'"[u Pater meus es, quia humi

litas & patientia, per aream coen

tua vicit pufillanimitatem animi mei.

Veni tum ore fpumeo raptantem , & lacerantem,

Ti Ed ',

"[Ium vox eadem czlitus miffa ei pradixit ,

intus, amodo enim tu fenex & pater, ego au-

tem juvenis & difcipulus , quoniam opere

fore, ut deinceps inftar illius fordini pannicu-

li aliorum dentibus laceretur. Affenfus eft

tuo füpetafti meam fene&tutem.

$. Na-

XCIII. Quidam Martyr fub Jul

iano Apo- ftatim Sufo, & mox e cubiculo defcendit, &

Vit. 64

ZiürZ.

i aliquam fegmentum illud velut crucis fuz teffzram

orat, in

ftata toto corpore laceratus , ub

corporis partem illzfam fpectav

it

carnifices tulit, acdiufecumfervavit Etinitio quidem

RUP HU ———————

Jul .

ut contumeliofos accufavit, nec totum cor-

pre infirmitate hümana titubare v

ifus eft ; ve-

-

pus decorantes ; hortans , ut ne illi quidem

rum die purificate Virgini facro per Chriftum

infantem edoctus, non tantum ferendam cru-

parcerent.

-

In vita.

XCIV.

S. Secunda cumx

Ruffina foror vir- cem fortiter, fed aliam atque aliam exfpe-

dicem di- &andam effe didici.. Perftitit ergo & deinceps

gis cederetür, & non ipfa, ad ju

xit: Cur fororem meam honore ;

me igno- inter mille cruces conftans per!äveravig

minia afficis ?

$. VI.

L34.inün. XCV. Cum S. Gertrudis peteret a Deo;

EXEMPLA D

Ó

j

C 39*

cui rei intendere deberet ? refpondit Domie

Qualitas.

nus : Volo, ut addifcas patientiam. Cumque

önes Vit. 1. $

illa iterum peteret, quomo

do earmn addifcere T. S

Ignatius tanti zftimabat perfecuti

:

fuit, que dee«.

& vincula, quibus pro Chrifto fuerate. 1e

deberet? fequentia tría ci propo

ftri£tus, eoque numero po-

Rho'übn6l

berent ad patientiam animare. 1. Perpe

nde, Vexatus atque con

bi nebat, utaperte diceret: Si, quz a Deo creata

&300. 12.

quanta familiaritate notatur a Rege ; qui fi

in omnibus prz aliis maxime affimilatur. E

t funt, omniaaltera in parte ftaterz collocaren-

—

fcat tür,

in altera carcer, catenz, probra, vix illa

inde e(tima , quantum affe&tus meus cre

erga te ex eo, quod pr

opter me fimilem m

ihi omnia prz i(tis momentum ullum habitura

2. Perpende, quid fa-

apud fe, neque vero creatam ullam naturam

contumeliam pateris.

miliariffimus Regis, & in o

mnibus fibi fimil-

poffe talem in animo lztitiam creare, quz

& inde quare pofíit gaudium illud Spiritus, & purif-

limus, reverentiz obtineat a familia,

fimam alacritatem, quam eorum mentibus in-

ecftima, quid tibi gloriz i

n ccelis prepareturi

folatii fi-. fündit Dominus,

qui multa pro illius amore;

h 4 3. Confidera, quid amico conferat

& inde magnaque pertulerunt.

deliffimi amici blandiens compaflio ,

&ítima, quam fuaviffima blanditate ego

iple

1l. S. Francifcus Xaverius tantum habebatNad:ff.

is etiam pro

Chrifto patiendi defiderium, ut,

ficut ab-3n^. crite

te. fim leniturus in ccelo pro minim

cif. hebd,

Q'&

ic gravaht.

Aliasei- undantibus divinis folatiis identidem clama-

cogitationibus, quz te hi

baíume bat: Satis e/1, fatis ef? : ictain adverfis non mino- ^?'

dem dixit: Singula detrahentium ver

tibiloco virtutum , quibus exornata perve-

ri contentione:s zmplius, amplius : clamaret.

Sed &illud frequenter repeteret: Domine, ne

nias ad me , & ego compafliva pietate mea

'compulfüs benigne füfcipiam te. . Et quant

o au

feras a me hanc crucem, ni(i des majorem,

Hinc dicere folebat videri fibi noftrros nequa-

lus converíatio tua fine culpa reprobatur ,

fideliter militare , (i diu nullis exfectato-

"eo amulius cor meütn amatoria blanditate quam

tibi condefcendit, quia per hoc efficieris mi- ribus exercerentur.

BP

Twm CXL Patientia:

719

lde

Hift. Soc.

TII. P. Andreas Oviedus prope Coloniam a

tibus, illis chartis difputaret, uno loco palam

R. 36.

PT. l.4. ]acronibus viatico & veftibus

poliatus, con-

Tactum eft experimento.

It lag

vitiis etiam, & quinis vulneribus affectus fe-

imn opufe. Ó

X. Franciícus Lupius ter in exilium aCtus,fbid, n.19,.- :

em E 8' l

mivivus relictas eft. Coloniam nihilominus

inter feras, & (quod dirius eft) inter latrones

Im ?5

debilicata membra trahens ad Fabrum petve-

übterraneo in fpécu vitam traduxit, qui ab

(f

nit, ore lztus animoque jucundus , quod to-

hoftibus captusjinfinita, & ctuenta in gladio-

Y

tidem & ipfe füo corpore plagas, quot Chri-

rum licentia duram fcrvivit fervitutem: qui

ftus, obedientiz, cauía excepiffet.

corpus ipfe faum flagello, acciliciisexcrucia-

É Hif.Soc.l.

IV. P. Joannes Nunnius cum Socio Titua-

tum in fpectri formam éxtenuavits qui vitam

?; Vi c.y

10. n.118. n in Africa a Saracenis fputis, lapidibus, ver»

Cibo propemodum nullo fuftentabat: qui in-

"

beribus crebro petitus, tanta patientia omnia

excepit, ut vel ipfi Ethnici in ad

ter acerbiffimos Romanz fidei hoftes. vitam

h

mira;iqpcm

«xrumnofiffimam ira tranfegit,ut, quibus mor-

ii

raperentur.

talitás poteft exerceri, omnibus xrumnarum

Ibid. l' 140

V. In Bafilia viv

ebant noftrorum viginti

n, 115.

medis toleratis , moreretur demum nudus,

ia domuncula luto & lignis contexta, paleis

omnique folatio humano deftitutusquippe cui

Cooperta, quatuordecim paífus longa, decem

D-L l. d

ad pauciores abeunti, przeter cadaver, ac triti

lata. ]bi Schola, valetudinarium, dormito-

corii fruftulum, füperfuit nibil. O preclaram

rium, culina, cenaculum erat, Vivebant ta-

].

men lztiíIimi.

ad nos devolutam patientiz hareditatem !

li

dignam profe&to, cui adeundz, ocezni fzvi-

1bid.1,15..VI. Brunz cum Novitii ad Catechifmum

tiam, ac barbarorum imman

u$

T. 94.

irent, ab hzreticis graviffima queque fünt

itatem, (quod &

IS.

ftrenuiffime fa&dtum eft

) focii experiantur.

pafii. Minimum etat contumeliis, probris, in«

XLI.Qu

i primi de Societate Bra(iliam fünt in-Ibid n.a1,

bi

Juriis affici. Sape impudicas protervasque

grefli,

eraciffimam dulcium arundinum re-

mulierculas ad itinerea intercipieda fubmi-

gionem, tot fünt eerumnis excepti, ut, quibus

ferunt;(zpe ipfis fclopeta ad latera,mucrones

non decorum modo

t

; Verum etiam dulce pro

ftri&os ad pe&ora admoverunt ; lapidibus

Je(u Chrifto eft pat

i; invidiam moveanc. . Hi

petere, commune erat. Vincere tamen, licet

[

viginti numero quum effent, cafülum e lutó

D

veterani milites, Turones non potuerunt.-

ac levi palea a fe ipfis conftructam ; quatuor-

Lit. th.

VII. P. Antonius Monfarrate, & P. Petrus

aes, eum in ZEthiopiam navigarent, a Turcis

decim in longum, decem in latum pedibus in-

coluerunt: hi veftem ex navalium velorum

capti feptem annis in catenis hzferunt, tanta

fruftis, qug naute donabant, atramento ut-

cum (üavitate, ut f

des ofcularetur.

vt

pe alter alterius compe-

cunque infedis, fibimetipfi famebants hi li-

gneam illam Mandiocz farinam,

& olufcula,

xVit' cl 400 :

VIIL. P. Balthafar

Alvarez in tribulationi-

in efculenta,

ä

in potum decoctam ex milio fri..

bus animabat feipfüm, & dicebat: Erras, fi co-

gidam habuere. . Hi czf(a in fylvis, atque hu-

"

' Bitas, te integrum; & non bene contufüm per-

meris, quantum conniti poterant, convecta

:

venturum ad ccelum. Coelorum enim regnum

materia tem

lum conítruxerunt, cui quan-

eft detruncatorum regnum, tentatorum, affli-

tum defuic e

j

[v

&orum, contemptorum, & qui has & fimiles

tatis, Et hec

gantiz, tantum (üperfuit pie-

illis veluti domi nafcebantur

i:

erumnas experti funt. Quomodo igitur au«

decora, quge quamquam ad patientiz laudem

deres inter tot celebres ac decantatos Duces

X

ampliffima effent, nullis tamen partibus cum

ac Capitaneos comparere adeo timidus? Ut

lis, qua pro animarum falute peregrinanti-

fi Deus caufam & litem tuam tibi ipfam deci-

bus obveniebant, poffent comparari Hujus-

. dendam committeret,eam contra teipfüm de-

modi enim olim fuere, aut etiam nunc alicu-

!

cideres. Alias dicebat, arboris fanctz crucis

:S Vi[l Il 5'

nec folium.

bi funt, eze peregrinationes, ut qui eas in

gre.

decidere.

permittere nos debere in te'rram

diuntur, triumphalia mereri poffe cred

&ITle.

j

alta

Rholib.é ^ IX. Hieronymus Platus, qui luculento oþc-

nemora, feris at

Itur ad diffitos & filveftres barbaros per

que ferpentibus infeíta, & ab

& 3. n. 12. rE religiofi ftatus bona complexus, effecit, ut

oibe condito mortalibus inacceffa. 'Itur aue

s

]

fua fi bona noffe velint viri religio(i, felicibus

tem ? erravi, etenim fecuribus ceduntur

effe liceat. . Eodem ingenio, atque eruditio-

antiquiffimz fylvz ab zvo inta&

&, atque

ne, de perfedtione Chriftiani officii libros plu-

in transveríüm enatis truncis,

res elaboraverat, jamque ad umbiculum per-

aut caíü, at-

que &tate procumbentibus implicatiffimz ;

ductos, ac typis paratos habebat, non (ine

ä

magna eorum , qui viderant, approbatione,

quumque vix poft ferrum pateat additus, ni-

vibus fzpe; fzepe glacie, aut inelu&abili

quum tyronis unius incogitantia perierunt,

cam

porum ac paludum uligine excipiuntur.

juflerat Hieronymus chartas, quas in menfa

Itaque non femel faétum eft, ut integro an-

offendiffet,concerpere,atque auferre ; ille obe-

no ; labore maximo itineris rationem fide-

dientiz properus, ac parum attentus, ut ea

[Nädäg

ribus métientes, quum a

pertz filveftris viz

ni. etite

etas folet, libros in eadem forte menfa ja-

paffuum millia CCC.

perfeciffent focii, omni

[ hi

centes invadit, ac temere concerptos,'fcedius

p

rerum neceflitate vexati, tum demum fpar-

etiam difpergit. Quam gravi petitione Hie-

fos in montibus barbaros- indipifcerentur,

ronymi animum ea percufferit ja&ura, non

ipfis , quas in filvis evaferanr, feris. imma-

e&,op*inionf,.intcrrogandum : fed nihilominus

niores.

Ad hzc, quicumque militiz no-

fuz mentis fuit,vocis ac vultus, ut etiam reni-

men dedimüus , erudiri fas eft;

patriam

tens,-exanimati adoleícentis püdorem timo-

enim dub

V

rc

mque diícufferit. Quam profunde de virtu-

bingus.

io procul fic pcreg(rinantes obtine-

CTTttt23

L R-'Po Lgbno .Biblo Mano Töm. Il

2

XII.

ii

«

&

—

7

Q

Jibllotbere Manualis Concg"mtore'æ

—

m

i

XII. Henrieus Henriquez aieb*ät, neminem

XV. S. Francifcus Borgia dolores morbo- vir, 1. 2,

ucri

rum non tantum conítanter ferebat,fed etiamc, E

fibi videri religiofüm , qui non aliquid 1

Ille

uotidie in patientíz ratione

s referat.

augere ftudebat, quo meriti uberiores feges

bi periiffe di-

colligeretur. Hinc pharmaca egrotans,quame

olim, qui nihil dederat, diem fi

xit, &gentium pla

ufü beneficia hominum ge-

vis amara: forbendo hauriebat, ut amaritie

neri excepta vox e€

ft. Ifte diem fe perdidiffe

diutius cruciaretur. Carapotia quoque dentie

bus eadem cauía mandere folitus, uc qui Mi-

credebat, in quo nihil culiffet adverfi; nam

quia conttaria cce

li cerrarumque eft difcipli-

ni(tri voluptatis olim fuerant, iidem poena

illic finiftra ac«

torquerentur.

Caufam aliquando rogatus

na,quz nobis hic dextera funt,

** €3. $5 * *5 vVC3 - v ——

cidunt, & cum intonuit lzvum, fofpitamur.

modefte refpondit :

Belluam iftam (id eft,

XIII. Leo Henricus ibat longiffima in füp-

corpus) plorare jubeo,

ut, quam deliciis vo-

Ibido n- 260

plicatione prior homini paru

m attento , qui;

luptatem cepit palatum, eandem abítinende

aHen-

amittat, expietque. Meminerim & ego; Chri-

ut erat corpore procerus, elatum füpr

ftum Salvatorem vel in cruce guftafíe.

- fT 25 CO

rici pufilli, & calvi hominis vertice ,

funale

Vi n

cereum przferebat, ex quo perpetuum fer-

XVI. P. Joannes de la Placa tot tantisque An. Pront,

morbis excruciabatur ultimis annis, ut dice- Mexic.

ventis czre in ejus caput ftillicidium caderet,

2

quod feptem ipías horas, quod nimi

rum €a

rent Patres Deum voluiffe alterum!Job 5o-

cietati dare, Preter alios morbos poftremis

duravit füpplicatio , patientiffime diffimula-

vit Henricus, domumque reverfus , demum

fedecim annis chiragra graviffime laborabat;

ultimis vero tribus annis tantum in tergo fu-

queftus eft, ut diceret per jocum : Enim vero

me, ut mancipium , egregie cereo mactafti

pinus jacere cogebatur, quz omnia ille in-

ftillicidio. Qui hujus patientiz magnitudi-

viéto ferebat animo, ut nihil unquam dari

nem voluerit zftimare , is aliquot ftillis ex-

fibi permiferit, ferens infüper focii fui quo-

periatur ; ve

tidianos in morbo tanto errores circa fe pa-

reor, ne ad illas totä?defh-atpa—

tientiffime.

Inter füummos dolores mentem

tientia. -

ad Deum elevabat dicens: Tu, Domine, ver«

ualitas patieniicä in qorbis.

bera ingere, ego miiferere percurram.. Ajebat,

Rho.libé. XIV.lgnatium,quemnatura perferocis, at«

ä

c.4.Noftra dentisque ingenii formave

rat, longa virtutum

plus aliquem ín morbis mereri, quam cum

n. l.

exercitatio contrarium in

habitüm reforma-

fponte mortificationem aliquam quis fufci«

vit; nam patientiz, iadolentizque quotidia-

pit, ut propriam ibi voluntatem , & pericu-

na edens documenta, lentioris genii fidem

lum inanis glorim. Rogatus in tantis dolo-

ribus, num mori tandem cuperet, refpondit,

!bidu c. 4.

medicis propemodum fecerat. Et paulo pott

HC

fcribitidem: Crebris Ignatii virtus exercitia

fe cupere quidem Deum videre, fed a dolo-

rum impatientia tantum abeíle, ut majores

eft valetudinibus; ne quid in illo ad perfe-

&um virtutis magifterium poffet. requiri.

cuperet.

Conftans enim femper , & tranquilla homini

XVIL

Cafar de Novellis Novitius cum he- Ann.Prov.

par froftratim exfecraret,

inter füummos tamen Neap.

patientía füit, non mod

o morbis, fed impro-

bis curationibus inexpugna

bilis; quod diffi-

dolores fübridebat. . Cau

fam rogatus hujus Nev.16o5.

rifas, fübrideo, ait, & quia me pati gaudeo,

cilius effe arbitror, quafi, qui morbos aut Dei

juffu, aut naturz labe, aut proprio errore con-

& quia fpem habeo cceleftis patrig , & quia

dimon hilaritate torquetur.

1

tractos modefte ferunt ; hominum aut igno-

deo non Vita ;.,3.-

rantiz , aut improbitati legitime irafcantur.

XVIII. P. Jacobus Laynes usque a

Á

Adolefícente medico utebantur focii parum

frangebatur morborum vehementcia, ut etiam €. 16,

Provle;

morti vicinus fe ad függeftum concionandi

Yégy

docto,nec multum attento ; hicinterno calore

adeo calida omnia medica-

gratia ferri juberet, afirmans; Chrifti mili- -

languenti Ignatio,

tem in vita otium ignaviamque peftes animo--.

menta adhibuit,

ut exiguo ac generofiffimo

Proy,

mero ad potum dato hepar incenderet , cor-

rum fugere, pugnanterm vero & armatum oce ,

ao Col

e dire cruciaret,

cumbere debere.

Nig,

ruptaque ftomachi temperi

XIX. P.Ludovicus de Ponte cum :

die Vehe- Vita l. 4,

multaque inje&ta vefte ad continendum calo-

ï

Wíit

ris fanéto vehementius exarfiffet in cupidita- c. 4. $. 2,

rem, haud dubie enecaret. Quo in periculo

Ignatius, quamquam infcitiam adolefcentis

te experiendi dolores Chrifti, articulari mor- & s.

bo, qui per totam vitam eum non deferuit,

fentiret. feque ea curatione periclitari videret,

nullum tamen verbum ea de re fecit, nec mi-

correptus, tam ferena ac lzta fronte eum ex-

nimum queftus eft, preclaram fibi patientiz

cepit, ut intenfiores femper optaret. Unde

quzrenti, quomodo valeret ; ipfemet mor-

Metoly,

fegetem oblatam tacite fecum gaudens. Vee

rum frementibus domefticis, atque indignan-

bum fuüum defícripfit dicens: O mi Pater,

quomodo Deus hunc peccatorem caftigat?

tibus, unius nec optimi medici negligentia

nullum habeo membrum ex-

Án b

communem parentem perdi , Alexander Pe-

preter caput,

COlL LOï

tronius evocatur, qui vociferans , hominem

pers mali proprii. Nam oculi funt quafi tela

Vóio,

obdu&i, dentes mihi dolent, five calido, five

calidis fomentis füffocari,data affatim frigida,

frigido utar potu ac cibo, dolent maxillz, fto-

apertoque aurz cubiculo, quum falutem red.

machus, lien & latus, e quo movere me non

didiffet, interrogare aufus, inepta imperia,

atque in non dubiam perniciem urgentia,exe-

audeo, ne refpiratio mihi difficillima fiat : hu-

mores adhuc minus: jecur & renes exuerunt

qui cur fuftinuiffet, nobilem illum, & patien-

Rho. t

tiz tuendz ab obedientia commodatum La-

me, humeri ftringuntur arctiffime; manus a€

M

conifmum elicuit : Obediendum eft , nec in

pedes ardens gutta ipfedit. Deo fint laudes.

Lug

Fecit autem votum , nulli alteri manifeftandi

ues

&a cauía verbum amplius 'addidit Iguatiuse -

ï

Tituus CXI. P.

72l

0. if. 1.4.

M 5. 0.3.

$. 1. &&. fuos dolores, nifí quem fcelera fas non effet.

mine infignata efts concutiebatur violentif-

D

Nihil admifit, quod dolores & mala levaret

fime tocis artubus, & manus bis terque vali-

ne domefticorum quidem ailoquia.

Plures

t

diffime complodebat , tunc pe&us pugnis,

errores miniítrantium zquifíimo tulit animo;

quanta poterat, vi incuffis plangebat, totum-

tj-

multos eorum labores excufando, & quantum

I^

que fe ita evibrabat, atque veluti tormento

poffet, imminuendo. Nec deleQtamenta ab

excuffo ejaculabatur, ut binos ei perpetuo

d

amicis fubmiffa accepit, nec commiferatione

adeffe,ac manibus exceptum, ne ad folum af-

$

aliorum delectatus eít. Lectus etfi ob carnis.

fligeretur impetu ipfo,fequi neceíTe effec: ubi

b

defectum ei cruciatus non leves caufabit, ip(i

in leculum erat repofitus, ingenti cum (u-

tamen pro rofeo & florido leGo fuit. Imo nec

fpirio animam trahebat. Hoc illi prope con-

h

oleum ex Lampade S. Ignatii oblatum aliter

tinuum erat: fuübinde vero contra&tus in glo-

]

accepit, nifi cum aperta proteftatione, quod

bum, informem in modum ita torquebatur,

nolit fanari , nifi .

ut vel advolantes infidentesque muícz acer-

mino noflro.

xmaiorisx id gloriz fueritDo-

rimum ipfo leviflimo atcactu: dolorem affer-

» Mtrie,

Viseig. XX,P.Leonardus Leffius totos quadragin-

rent. Acceffit caflanez inítar, fed maganis

ta quinque annos nunquam fine dolore fuit,

exafperatus acuminibus calculus, quo renes

l

& ita quidem, ut femper pofíterior fuerit de- ,

conünenter configerentur, quem íe&o cor-

r

terior.

Ex lue, quam in diverforio contra-

pere videntes iahorruerunt medici, dolo-

xerat, maículoía ícabies usque adeo effecic

rum immanitatem conje&antes. At nvila fuic

-

certas partes, ut inde moleftiffima impetigo

tanta atrocitas, quz adoleícentis patientiomn

"

utramque tibiam affiduo pruritu, ceu edaci

vinccret , animo femper füpra valeiudiris

ja

moríu corroferit. Índe etiam natus ftoma-

mala eminente, ac fibi preclare coaftan:e, (e-

chi languor, frigus, pituita, inteítinorum tor-

que omai virtutum culcu diligentiffime exere

D

tnina, ventorum ex ore flatus, przdura alvus,

cente.

colicz aculeus,hepatis vicinarumque partium

-XXVI. Immenfíis

: angoribus zítuare Ste- ibidl t «

affc&tio , adhzc hernia utrinque hinc pugni,

phanum Tuccium fuit neceffe, cui enormis in

inde pila magnitudine extuberans. Proximo

cervice. tumor (nattam vocant) continuo

la

ante mortem quadriennio duo calculi, ovo

a&u excreícens, lentiffima in morte ad extre-

]*

galliaaceo pares, nullo ante indicio cogniti,

mum, compreffis faucibus, fpiritum interclu-

m

quafi ceelo lap(i, veficam cruentarunt, & exul-

fi. Nulla illi quies, nifi corpore genibus ex-

cerarunt usque adeo, ut omnia mala prateri-

)

cepto, & in lectuli fpondam acclinato ; de-

n

ta huic comparata lufus viderentur. Et tamen

mum, quum nihil per anguíta faucium, fine

eadem mala (imul . cum hoc eodem plerum-

n

prefenti fuffocatione , transmitteret, pingui

que tempore fzviebant, ita ut bonus Pater

affz, ac fümantis adhuc e furno panis odore,

fubinde quiritans exclamaret: Omnia excel-

vitam ultimis diebus, omnibus maétam dolo-

^ ÀnnProy.

p Nap.

fa tua & fluctus tui fuper me tranfierunt, Do-

ribus, &gerrime traxit. Hic diuturna maxie

mine. Solemne illi erat fexagies quotidie a

marum virtutum exercitatione calidus.

—

O pa

TsNov.ldoj. -

binis illis lapidibus, interdum etiam centies

tientiam, pacemque animi nulla hoftili c

urbae

]

cruciari. Quibus tamen in cruciatibus omni-

|

tam impreffione retinuit, atque amicis füb-

bus laudabat Deum, gratias agebat, gaude-

inde rogantibus, qui tantam dolorum ferret

bat, amplius petebat.

h

|WVita L.

AÁnnuse

XXI. P. Theodo. us Otton

ius Re&tor Coilc—

acerbitatem, cum vix fpiritum angufti(lime

nhlfo

meantem poffet in verba formate : libenter,

Prov.Belg. gii Luxemburgenfis aftmate, podagra, calcu-

libenter refpondebat, & magnitudinem animi

1608.

morbi immanitate ma

i

J

lo, vertigine, chiragra afflictus, ne minimum

2

jorem, vultu eculisque

uidem unquam impacientiz (ignum dedit.

Prov,

præferebat.

XXII. P. Ambrofius Gerardus totus fere

Neap.Coil.ulcus evaferat, ex quo vermes maxima copia

Q)ualita&.

Nolan.

fcaturiebant, maximo cum illius dolore, nune

*

sVl

1615.

Patientia in injuriis.

quam tamen impatiens vifüs eft, quin ipfe vi-

. XXVII. S. Ignatius dum loca facra vifitans vir. 1. ;

m

h

fitantes tranquilliffimo vultu folabatur. Mor-

A

a Saraceno, qua injuriis, qua minis peífimec r.& hit,

tuus tandem in Julio, cum fümmus zftus eft,

tractatur, Chrifti a Judzis contempti exem- 3oc. 1. 1.

nullum de fe foectorem emi

fit, fed (uaviffime

plo propofito, fumma cum patientia ac ala- " 39

olere coepit.

S

critate id tulit. Peregrinabatur per avia. L aj. !^

i

;

Menolog.

XXIH. P. Joannes Bu

fzus in graHï.;xxis

nio focio, quum accurrens vicino a grege

IN

calculi doloribus etiam religiofe jocari con-

adolefcentulus, five novo advenarum habi-

füeverat.

:

€

tu; five qua alia caufa effüfus in cachinnos

Ann. Belg.

XXIV. Joann

( s Thenenfis Coadiutor cum

irridebat ; fübftitit Ienatius , feque procaci

Coll. Lov.ob enorma ulcera omnis ei corpulentia vi-

'3610.

puero affatim irridendum prebuis, Lainium

vo videntique difflueret, crebroque femimor-

qui ut gradum faceret , monebat , docens

tug carnes refecarentur, inter acerbiffimos

non effe puero eam fübtrahendam volupta-

dolores femper fibi conítans, rofarium per-

tem. Habitabat Romz modico in cubiculo

currebat, ac dicebat: Nunc demum fentio,

uam fuave (it pati,

ex quo in vicini atrium erat defpe&tus; id

non ferens homo inurbanus, ut Ignatio zgre

&ho. , 4, XXV. Guilielmum Fauchelium adolefcen-

faceret, gallinas, anferes, pavones in eam

n.s.ex tem logice praeceptis operam dantem in-

veluti caveam conjecit, quorum. irrequie«

offr.

vafit, & plures per annos exercuit dira vale-

to cantu, atque.clangore commentanti at«

tudo, qu medicis ignorata, nullo ab ,hi; nQ-

que meditanti obíltreperetur.

Hanc mole«

ftiam

Tttt3

Éübliotbeee Münuahs Concionatorice

722

vindictam repofcentes.VerumClaudids quies.

Ó ——

ftiam 10n jurgio, mutuisque clamoribus, fed

perpetuo filentio ita demum vicit Ignatius;

cere juffit, hominemque dimittere, ipfe atro-

cem contumeliam , quafi ad alium fpectaret;

- ut a fchola patientiz, quam filentii Matrem

dixere fapientes , prodiiffe nemo dubitaret.

filentio, atque diffimulatione transmifit.

Hift. Soc,

XXVIII. Leo Henricus Novitius zdem fa»

XXXIV. Similia in ZEgidio Gonzalio efttbid, u, «

p.1.1.6, cram ingreffus,cum plenam tumultu & immo-

laus, efferaverat in ultimam rabiem adverfa

R,. 96.

deftia reperiiffet,cathedram afcendit, & fuper

alea hominem de vulgi fece nefcio quem. Is a

ludo amenti fimilis digrediens, Gonzalo;homi-

verbis illis: Domus mea domus orationis eft :

acriter innotuit. Movit ea res populum, &

ni graviffimo,ae

tüm totius Ordinis Affiftenti,

'furenti occurrit;

i

r

colaphum info-

unum przcipue, qui, cum fruftra Leoni filen-

qui primus

. n ^ ÉO . ÉN — o aM s a r . iil N

tíum mandaífet , tandem colaphum etiam

lentiffime in

fregit, quod ZEgidius chriftianz

memor difciplinz, adeo diffimulanter habuit,

concionanti impegit: Quo accepto Leo Deo

erat,ire pere

ratias agens, & ad percufforis genua provo-

tamque compofito gradu, quo cép

L

rexit5 comes ut dubitaret, vere n

e depalma-

farhol

utus, manum, qua eum p

;rcufïerat, ad ofcu-

) vb

lum petiit.

tus füiffet, an ipfe falfus videndo. Verum cla-

fhid.L11, XXIX. Joannes Fernandius cum Amanguzii

re id intellectum eft, quüm altera die,domum

S, lgn.

8. 104«

verba ad populum faceret, & Japon przgran-

noftram jam fibi redditus percuffor venit,cree

dem falivam in os illius expuiffet, nihil tali

broque gemitu,

ac fingultu expiatus cft.

XXXV. Jaco

bus Miro, quem rerum gefta- Ibid. n. $

injuria commotus, fed ftrophiolo extta&to fa-

livam abftergens;concionari perrexit, effecit.

tfum nobilitas In

dice Xaverii famz in Lufi-

tania exzquabat, aliam Evangelice ultionis

que ut tam przclaro patientiz exeniplo qui-

dam permotus chriftianam fidem füfciperet.

viam ingreffus eít; interfuerat Miro Concio-

XXX. P. Ferdinandus Crendelius verus per

ni, ad qaam qui dicebat, nec bonus civis,nec

——

jar. Canif,

bonus orator, contumeliarum plauftra, mi-

1ytil.

in vit,

omnia Societatis Filius, fi quando verbo eum

quis lzfiffet, altero die

tum quam ingenti ftomacho in Socieratem

14f«

| facrum pro illo offe-

effuderzt; luculentior erat injuria, quam ut

»

tebat.

'Nec diftulit vindictam

Hi& Soc.

XXXI. P. Pafchafius Proettus Lutetiz jux-

diffimulari poffet.

po 2. l. 60

ta Meffores tranfiens, cum ab iisdem ut (imu-

Miros defcendenti e fu

ggeftu obviam factus,

Vi 13

93.95,

lator illuderctur, aliisque convitiis appetere-

totus ad modeftiam compofitus, manum ad

t 16

tur, baculo innixus tamdiu fübftitit, donec illi

ofcula fibi dari rogat, quod cum ille facere fu-

pudore vi&ti ceffarunt, tum erigens fe,fuavif-

ftinuiffet, magna cum reverentia, & quodam

fimeque illos intuitus, Deus, ait, benigne vo-

animi fenfuü dimiffiffime ofculatur. Meruit

is concionis plaufum;

bis faciat, Filii, & benedicat, fimulque crucis

egregia virtus fpectant

figno fa&to benedixit. Permoti illi viri fancti-

qui lachrymz fuerunt,

quibus fi quid ex im-

portune di&is noftro nomini maculz adhz-

tate, atque ad genua accidentes, fe convitia-

tores, illum $an&tum predicabant.

fiffet;in totum potuit abítergi. Id quod alibi

XXXII. P. Balthafar Alvarez cum in Con-

fic relatum lego : P. Jacobus Miro, cum in Lu- Hift. Soc.

Vita c.46»

2"

"regatione provinciali grave aliquid, licet fal-

fitania concioni intereffet, in qua tota Socie- p. 1. 1 12.

o dictum de eo fuiffet, ideoque graviter ibi in

tas mire exag

itabatur;aliis indignitate rei per- ?- 6$*

motis abeunti

bus, ad finem usque fübftitit, &

publico confeffu reprehenderetur, nec publi-

ce,nec privatim fe defendit,& ob id cam heroi-

ubi Concionator de cathedra defcendit, ma-

num illius accipiens demiffe ofcalatus eft.

cum filentium magnos a Deo favores eft con-

e?

fecutus, Alias cum in Hifpania & Romz gra-

-XXXVI. Nicolaus Arnaia, graviffimis €a-Rho, 1.6. .

LYY

lumniis, inimicorum arte,longe lateque Mexi- c. 3. n 1.

viter fuiffet infamatus, & quidam hoc ei retu.

liffet, fübrifit editis fingularis letitiz fignis.

cana regione vulgo profciffus ac vexatus,tane

ta egit patientia, utrem totam Deo committe»-

Cujus rei caufam quzfitus re(pondit : Quia

nunc video, Deum mihi bene velle, quoniam

ret, & tempeftatis violentiffimz finem; dome.

er amicorum füorum viam me deducit, nam

ftico tranquille confcientie in portu , nihil

diu folicitus fui, quod videretur mei Domi-

"

expoftulans;nihil querens, neminique fuccen»

nus oblitus.

fenis, fecurus exfpe&taret. Juvat (epius non ti-

mere; nam plerumque quamvis magno fe mur.

f ho. 1. 6.

XXXIIL. Claudius Aquaviva in media urbe,

€,3.0. 4«

plusquam Japoniam invenit, ut fe patientiz

mure ccelum mifceat, fine folmine detonuit.

XXXVII. Eadem patientia Balthafar Al- pid, s. 11.

slumnum comprobaret. Juraverat homo furio-

varez calumnias noverat refütare ; move-

fus, atque irz dementiffimz, quem primum

rant quosdam eximia, quz ad divina contem-

poffet Jefuitam fe füfte dedolaturum egregie ;

doha accepiffe ferebatur, & ea erant

quam effent iniquz caufz,quamquam ego atis

planda,

novi, rei, quamagimus; parum intereft. Ibat

tunc in Hifpania tem

pora, ut oftentantibus fe

ergo Claudius füb meridiem cum focio oculis

per infcitiffimam füperbiam novz illumina-

humi deje&tis, totoque corporis habitu ad mo-

torum fe&z magiflrris , extraordinaria hac

munera non immerito viderentur formido-

deftiam compofitus, quum in eum involatim-

ortunus,& fuftuario cedere aggreditur. Dum

lofa. Itaque cum füfpicionibus haud dubiz

audiebatur calumniz , ac viri fama undie

feindeClaudius proripere tentat,ortus przter»

Conven-

euntium clamor domefticos Aquavivi Cardi-

que carpebatur. Ad hzc in Patrum

Vlt c.

nalis e vicina excitavit,qui prope accurrentes,

tu provinciali accu

fatus, parem fe virtutum

S' l,

ut, quod ageretur viderent, ftri&tis illico gla-

quod proficiebatur, oftendit magifterio. Nam

diis in Íceleratum invaforem irruebant ; de il-

& accufationem, amici ufüs confilio, filentio

animi

diffimulatam disjecit, & interiorem

ratio-

lata Cfxrdinalis patruo , mq luculenta injuria

»

ï*ïitzdus- Cx1. Datientia,

753

"

)

yationem libello comprehenfam ad eos , qui-

dine confringi & deftrui , quid Is atimo ïgh& !

bus jus erat inquirere, ita cransmifit , utomnia

tiret?. Quod fi grandines ille aurez effent ,

patientiz libra expenía videri poffint ,. de re

quantam acciperet confolationem , multo.

agens, nemine ne leviter quidem lzfo, Quas

fiquidem magis effet illi lucrum , quam ja-

ä[hid. n! s.

ipfa virtus falfitatis arguit calumnias, oblocu-

&ura vine. Aurei fünt lapides, valdeque pre-

tionesque patienter ferre, magnum effe non

tiofi contemptus ; vehementer locupletant

h

equidem negaverim ! At ubi virtus ipfa lz

€os, qui noverunt effe patientes.

s

ditur, longe difficilius vincimus; nam virtue

XLI. P. Cofmus Stella in collegio Me

äïo-' Annuà

tem hobis detrahi, quam vitia affingi, impo-

i

lanenfi Profeffor theologiz; rarz virtutis, ro» 1583.

téntius dolemus; quia facilius e(t ex

ii

ua vitia

gatus in agone, ut diceret aliquid, quod pro«

vifierc', qugm cum virtutibus.

deffet, & pr&cipue quam judicaret compena

Utilitás.

diariam viam ad perfectionem? colle&tis ani»

Barthol.

mi corporisque viribus.

Via crucis inquit ,

. XXXIIX. S. Ignatius caidam advería egre

via mortificationis , via inftituti focietatis 2

J. 4.- Vifb

ferenti dicebat : Si Deus te faciat multa pati,

S. lgn.

T

& cum hec digifict ; quievit.

eit (ignum, quod velit te facere magnum San-

Cum. Siverotu cupias fieri magnus Sanctus,

Srücunditas.

IN

roga eum, ut magaam tibi patiendi materiam

XLII. $. Ignatius dicebat, univeríam mel Lyrius ].

doaet, neque enim lignum aptius eft excitan-

j

orbis cantam non habere dulcedinem, quan. !* ?poph;

do foco amoris Dei, quam lignum 8. crucis,

tam habeat Domini Je(u fel & acetum.

quo ufus eft Chriftus ad facrificium charitatis

XLHI. P. Joannes Baptifta de Machado Menolo£.

immen(z. Alias intzrrogatus , qux omnium

tres fibi dies in vita jucundiffimos fluxiffe a(z

expeditiífima via effet ad perfe&tionem , re-

Lyrzus l.

fpondit : Qua Chrilíti caufa adverfis delecta-

ferebat, quo receptus eít in focietatem ; quo

1. apoph.

captus pro fide, quo denique moreretur pro

mur : Et ftude tu, hanc ab eo gratiam inire,

eadem, Ad hunc precedentem titulum (pe-

$*

quam ubi acceperis, non fane

i

folam habebiä,

Qari etiam poffunt

fed multis aliis comitatam.

fente S. narrata.

pl'-eraq ue. exempla | prae

Vit- 1- Q'O

XXXIX, P. Petrus Faber mag«isv alienis

e. 16.

angoribus angebatur, & dolentibus condo:

- Paüentía in martyrio.

lebat, quod bonum íui mali pauci perpende-

XLIV. P. Carolus Spinola quátüor annos À. 16à3,

rent , nec calamitatem fentirent a Deo effe

in carcere Omurano magnas milerias, famer, In vitaMae

invectam boni füi caufa, Totam autem lu-

frigus, & alia paffus, tandern columnz alliga- fl c«28s

pentium frandem atque metum in eo folo

tus magno fpiritu concionem habuit, ad con« " **

verfari , quod Chrilli fortem reformidant aé

cionem fpe&tatorum plusquam triginta mil-

pavent, veriti, ne ftatum illum, quem ille

lium, & magnaa cum lIztitia pfalmos cantans

Hiit, $ot

fortitus eft in cruce fortiantur & ipfi) aut

fpiritum Deo teddidit. Pri&paraverat fibi vexil-

P.hl IÀ

certe ne latronis boni, aut beatz Dei parer-

lum, quo cum ad rogum volebat procedere,

nn 65'

tis, aut S. Joannis Evangeliftz fimiles fiant.

fed miniftri e manibus eripuerunt;

VMeruntamen quz eft czcitas mortalium , il-

XLV, P. Sebaítianus Chimura Japon. pri. tbid. às.

lud potiffimum vitans omnibus modis, ne

mus ex ea gente facerdos ,

R—m

quando ad ftatum redigantur fimilem , ad

poft quadraginta

annos illi vinez excolendze impeníos ; cas-

.quem Chriíftus in cruce redactus eft..

dem cum T. Spinola erumnss carceris, &

Rth l- 6"

Vit. c, 15.

XL. P. Balthafar Alvarez dicere folebat:

t jl

rogi tormentum , eodem modo inter pfalmos

Quando Deus alicui oculos aperit ad difcer-

cantatos fuftinuit.

ncndum, quantum bonum in ipío habeat,

XLVI. P. Camillus Conítantinus, Italus , ib. a. $1

2perit etiam,.ut eodem lumine videat, quan-

vitam canendo & concionando inter flame

tum valeant, & zftimari debeant omnia poe-

mas finivit, 15. Sept. anno 1622.

nalia & advería, & agnofcat ea effe inftar ve«

XLVIL. P. Petrus Paulus Navarrüs Italus ib. a. 32

locium poítarum, quibus ingentia, quz inter

poft triginta fex annos inter innumeros labo-

animas & ipfüm interjacent , fpatia velociffi-

res, moleílias, & pericula exactos tandem &

N

me percurruntur ; & eum , qui dicat , effe

i

P

(e m agna cum coníluntia & jucunditate

;

"t

impedimentum , ac progreffum retardáre ,

vus crematüs eft; 1. Nov. 1622. .

bidl Hl"'

injuria afficere divinam potentiam. Si quis

XLVIHI. P. Didàcus Carávallis, Lulit

i

5

änü55 ibg ü'. ä,?æ

enim proficere cupit, eique placere , quo-

aquz glacialis tormentum tribus primuim

niam merito eum debet plus quam feipfum

horis ,. poftea iterum aliis duodecim luinma

amare, merito etiam. occa(iones amabit , in

conftantia, ad quam etiam focios excitavit,

quibus ei placere poffit.. Qus occa(iones curmn

toleravit. 24. Febr. 1642

fint eventus illi ,. quos coecus mundus infe-

XLIX. P. Antonius Ifcida Japon. a quibus. ib. ti. 84;

licitates ,. infortunia & enera appellat ; &

dam Pintus vocatus, rare virtutis, hurilitatis

ipfe talia non judicabit, fed Dei ftudia , fa-

2c charitatis, quadraginta tribus annis, quibüs

vores in fe reputabit, & quidem eo majores;

in focietate vixit , multa millia gentilium

quo graviores illi erunt. Alias fe hoc difcur«

convertit: tandem captus Nangafachii, poft

Vit. € 40.fu ad patientiam animabat. Si cupidus fum-

triennalem cárcerem arGiffimum, per trigintà

^

s. Is

ptuum, in füa vinea colenda multas pecu-

dies bulliéntes a

q

as fülphureas fuftinuit

x Vifï

' mias & tempus expendiffet, & poft magna

vusque affatus eft. 3. Sept. 1622.

jndicia copiofi fruCtus, videret ; eam graa-

L. Ricolaus, Kseyan Fu)»cunangä

Squis

724

ZBibüotbe*cæ Manuoiis Concionatorie

-

TTE

inta fex annos cd!curæ Japonice im»

tis caufa ,'quia fidem ex terram veniffet prs

quadr

ag

——

goä A"'?

peníos,

& primus fufpenfus pedibus, & medio

dicatum , jumento eductus , catenatus , o$

a Y ]

à

corpori immi

ffus in foveam arctam , claufam-

dentato conftridus lupato, capitis partem

ul ? h

dextram rafus, levam minio probrofe infee

6 P

que duobus tabulis excifis ad captum corpo-

ris, omni luce & fuftentatione adempta , qu

a

&us , capite in fcrobem genuum tenus de-

preffo pedibus füfpenfus in quartum usque

triduo hoc tormentum eft paffus fortiffime , &

interea gentilibus Chriftum predicabat, affe-

diem, poft illa depofitus, tertio acinace ob-

rens Dominam noftram fecum in fcrobe fuiffe ,

truncatus eft. Anno 1637. 17. O.

ä

'- LVIL P. Gerardus Pae(inan , & P. Joan- tb. n. 61.

aquamque & alia oblectamenta p

rzbuiffe. Et

nes Baptifta Boddens , Re&tor Trajectenfis & teqq.

vero cuftodes fcyphum cum aquá in illa in-

Dmd. in

venere , manusque Nicolai folutás: noctu

collegii , & Philippus Nottin, a Batavis hoc

POT

'cenere tormentorum excruciati funt. Hutni-

6555 1

quoque aliquoties füpra tabulas fedentem vi-

le fcabellum, vel potius ferrea crux decuf-

derunt; cumque eum interrogarent, num do-

B. 5'

|

lorem aliquem fentiret, non alium , ajebat,

fata erat, nec omnino acuta nec adeo obtu-

fa, quin reus nudus infidens , apte eam ,

quam quod Xogonum & totam Japoniam ad

Chriftum perducere non poffet. Mortuus

mole corporis gravante, admitteret. Manus

N E — m

pedesque revin&tus per extremos digitos ad

eft anno 1633. 31. Jul.

LI. P. Paulus Saitus

Japon. feptem diebus

tergum , manicis & compedibus aculeatis

;b. n. 6 7.

tormentum foffz fine omni cibo & potu fu-

onufítus fedebac: collo injectum collare fer.

ftinuit, tamque diuturnum cruciatum non

reum triplici aculeorum ordine, fürfum deore

" aliter ac blanditias rifit, mirantibus miniftris

füm, & dire&te obverforumque , ne quo fe

lbv SI IJ

mifer fine dira lancinatione poffet convertee-

& carnificibus. Cum ejus & focii P. Bene-

di&ti Fernandex corpus mortuum cremarce

re ; nam collare pendebat ab quatuor erga-

ftuli angulis iliigatum. Tum vero ignis ftrue-

tur , colloqui ,

& quafi adhuc fpirarent, gra-

ä

tulari (ibi mutuo funt vifi, imo m

anifefte aue

batur luculentus, quo homo immotus torre-

diti. Anno 1633. 2. Oct.

retur : Pellis lammarum vi divulía, ubi in

lbilen,

Dibl. Soc.

LIL P. Rochus

Gonzalez cum ab impio

puftulas evaferat, ferro fecabatur, & ace-

ne molitionibus ejus nefariis

tum fale & pyrio pulvere mixtum infunde-

Indic.Mar- przeftigiatore ;

batur. Sic noftri uftulati fcediffime , collum

tyr.211. obftaret , occifüs effet, cadaver illius vulne-

ratum, dilaceratum, & circa ecclefiam, quam

laceratum , pudenda femiambufta , hiantia

late vulnera.

Omnes tandem gladio inter-

j d

excitarat, ignominiofe raptatum, voce e pe-

ükt h'

&ore formata Sicarios increpuit, fuique fcele-

empti, P. Joannes Baptifta tamen non prius;

pient,

- risattonitos admonuit. Anno 1628. 15. Nov.

quam viginti duabus horis primo , dein ad

LiH. P. Joannes de Caftillo , Hifpanus ;

quaternas alteras diriffime tortus , ita ut

lþ. DOZIS.

& per afpera montium fune

ftare nequerit , poft verenda abraía , umbi-

jaculis confoffus,

raptatus , atborique expanfis brachiis illiga-

licum virgis prolicitum , & inteftinum fecre-

tus , & poít multa repetita vulnera, vali.

tius, genua difüía, levam manum emore

tüuam, totumque aorpus laceratum ; demum

diore faxo vertici impaéto occifus eft, tertio

ac trigefimo ztatis anno , fexta feria ; hora

ad füpplicii locum portatus ;

öc fedeqs collo

3

oft meridiem tertia. Anno 1628.

fcgurim cxkcep'itv.

r VI[-

7

Ib. a. 249.

L1V. P. Cafparus Paez cum focio P. Joan-

& 259. ne Pereira in filva, ubi latebant, deprehen-

EgXEMPLA PROFAN A.

N

e Socrate fic fcribitSeneca: Si exemplum Epift. 164.

fus, mox ibi per multa vulnera Deo immo-

I. D

latus eft, fed ita ut fanguis P. Cafparis non

defideratis,accipiteSocratem per omnia

afperajactatum : invictum fame & paupertate,

defluxerit in terram , fed tenues in auras il-

lico evanuerit anno 1634.

uam graviorem illi domeftica onera facie-

de Mexjciozæu Hifpa-

bant, & labotibus, quos militares quoque pet.

Plll!ä.'ch,

LV. P. Chriftophorus

M chond

Db.n287.

nus 3 Paraquarienfibus

Veneficis primum fa-

tulit, & quibus ille domi exercitus; five uxo-

rem ejus fpectes, moribus feram, lingua petue

gittis eminus confoffus, mox cominus gla-

diis appetitus , altera au

re recifa , labio (u-

lantem ; (iveliberosindociles , & matri quam

periore cum deatibus rev

ulfo , tum aure al-

patri fimiliores. Sic fere in bello fuit, autinty

rannide, aut in libertate bellis & tyrannis fze-

tera , naribusque recifis j lingua a radice ,

& continente du&tu , toto thorace, ventre,

viore. Viginti feptem arinis pugnatum : poft

finita arma, triginta Tyrannis noxz dedita eft

virilibus convulfis atque abftractus confe&tus

eft, Chriftum ille ad extremum usque pr«-

civitas , & quibus pleriqueinimici erant; poft

hzc carcer & venenum. Hzc usque eo ani-

dicans , anno 1636. 24. Mart.

mum Socratis non moverunt , ut ne vultum

LVI.

Marcellus Maftrillus a S. Francifco

;þ.kn. 258.

quidem moverit. Non hilarem quisquam, non

Mil

Xavério mirabiliter ex vulnere fanatus , &

triftiorem viditSocratem, zqualis fuitin tanta

in Japoniam mi

ffus , ibidem primo didudtis

5

funem füfpenfüs, ca»

incequalitate fortung.

e

L]

cruribus per contortum

1L..De Catonei

dem ai

t: Visalterum ekemQ

Ibidemg

ite in aquam demer

fo , retexente fe fune

plum? accipe hunc M. Catonem recentiorem;

violenter rotatus eft. Dein fcalis füpina fa-

cum quo & inferius fortuna egit, & pertina-

cie alligatus, infü

fa in faciem magna vi aquz

pene fuffocatus e

(t. Tum candente ferro vi-

cius.. ( Enarratis poftea variis calamitatibus

Nlyun

addit) nemo mutatum Catonem, toties mu-

Lanæ.f

rilia uftulatus, cum in verecundam barba-

riem deteftatus effet , aque cruciamento

tata republica , vidit: Eundem fe in omni

Du

rurfam admotus eft.. Demum pralata more

ftatu præü—itit , fgmp/er id;m extitit,

.M.

N

—OÓMTitulus AEXI.V Paiientia.

72$

-Celius , — IIT. M. Attilius Regulus pfïmi Puaici belli

Xl. S. Bonaventura fequens de quodams Bonaw.

no&. Att. oloria, fuis fe boftibus ftitit ex data fide. Illi

ä

€. 4.

Alexandri M. Ephebo recen(íet exemplum : fer. s. de

Jer. l.

*- Regulum in arcam ligneam infixis undique

Legitur, inquit, quod Alexandro MacedoniS.Audrea,

D^ 2»

" preacutis clavis extantibus conjecerunt, pal-

Regi immolanti puer nobilis cum incenfo a(ta..

pebris prius refe&tis. Fixerunt autem clavi,

bat, fuper cujus brachium ardens carbo de-

& quocunque fatigatum eorpus reclinaffet ,

-lapfus eft ; Licet ergo ignis carnes adureret

vulneri incumbebat , & in perpetuam vigi-

itay ut odor exuítionis ad nares omnium ad-«

liam fufpenía fünt lumina.

Ita virum fortif-

ftantium perveniret , puer tamen adco pa-

tiens

Ü

fimum vigilantia pariter, & continuo dolo.

uit, propter reverentiam Domini íui

X

ris tractu necaverunt.

DBrexel. in

Regis, quod non folum dolorem filentio pref-

Rofis p. »,

IV. Pericles ab homine improbo magnam

fit, fed brachium omnino imrmobile tenuit,

diei partem convitiis laceratus filuit, & fufti-

65

tanquam vilipenderet poenam ignis. Ergo fi

n

»

'^ nuit. Ubi vero füb vefperam domum fe re-

tanta fuit patientia ob reverentiam Regis da-

cepit, fecutus eft impudentiffimus convitia-

monibus immolantis, quanta deberet effe in

tor, & velut Moloffuüs nen dimiffurus eum,

hominibus chriftianis ad fuum Regem , qui

quem faucibus femel prehendiffet. Cum uter-

ad hoc propter nos .

tientes effe doceret ?

pati voluit , ut nos pà-

t

ä

. que ad januam domus pervenit, przcipitan-

X

te jam no&te, Perieles unum e domefticis ac-

'"XII.. Cujusdam Philofophi difcipuluä peb— Bekovat.

Cerfens, heus tu, inquit, facem mox expedito,

cavit; dum fibi peterer dimirti , dixit eifpec. mor,

& huic usque in füam domum przferto.

Ib $. 1

V. Cum Conftantini Imper. ftatua a füriofis

Philofophus : Nec indulgeo tibi , nifi tribus!. ^. dift,

annis aliis dederis mercedem his , qui te in- $8

hominibus faxis fuiffetimpetita, & aulici eum

.juriis & convitiis affecerunt.

ad vindictam incitarent, ipfe manu faciem ob-

Quo facto die

Xit ei Philofophus : Veni moc

lo, & ingre-

errans, nihil, inquit, in vultu vulneris d

.

epre-

hendo, non ergo vindicta opus eft.

dere civitatem Athenienfium, ut illic (apien-

Ibidem.,

tiam addiícas. Ad portam autem urbis erac

VI. 'Theodorus rogatus, cur neminem eo-

rum a Qquibus injuriam acceperat, fecuri ad-

quidam f(enex fapientise ftudiofüs, qui omnes

ingredientes experiendi caufa convitiis affi-

diceret?. O utinam, inquit, vel mortuos ad

vitam revocare poílim ! cur vivos ob inju-

eiebat & injuriis , quod cum dicto juveni

rias mulc&tem ?

faceret, ipfe rifit, cui fenex: Quomodo, in-

quit, cum ego injuriam tibi faciam, tu rides ?

3. de con-

VII. Hanc rationem , inquit Seneca, fe-

üitc (a.

Refpondit juvenis , quod tribus annis mer-

pient-

quitur Deus in bonis viris , quam in difcipu-

lis fuis Preeceptores , qui plus laboris ab his

cedem dedi pro hoc , quod tu gratis impen-

dis. Tune fenex ait: Ingredere civitatem ,

"

exigunt, in quibus certior efít fpes; quam

quia dignus es.

in militibus Duces ; qui optimos milites ad

i

duriffima mittunt.

Sic ignem experitur in

$. VIII.

Mutio, paupertatem in Fabricio , exilium in

Rutilio , tormentum in Regulo., venenum

SIMILITUDINES

!

in Socrate, mortem in Catone.

Ut feveri

Qualitas,

parentes filios educant durius, ita Deus füos,

I. Sicut' n'autæ no

n mox propter contrarium vi, PP.

ut ex doloribus & damnis colligant robur.

Dicant hi ergo , digni vii fümus Deo , in

ventum exonerant, aut deferunt na:1.s.lib. z.

vem, fed paulum füftinentes, aut pugnan- n. 1g.

L

Britto,

quibus experiretur , quantum humana na-

tes adverfus proceliam , iterum rectum cur-

tura pati poffit. Ecce par Deo dignum , vir

fum inveniunt ; ita & nos in contrarium fpi-

fortis , cum mala fortuna compofitus. Ecce

ritum incurrentes , czucem pro velo eriga-

,

Ípectaculum Deo dignum.

! Plutarch.

mus, & fine periculo fzeculi hujus navigium . .

in Lzcon.

. VIII. Pueri apud Lacedemoniis ia ara

Dianz , cuiab indejicibili virtute cognomen

explicabimus.

II. Sicut folis & lux & vis,e('c integra, etiam Seneca

Orthiz , flagellis quotannis ftato tefto ex

Tnore totum diem czedebantur, itaque fre-

inter oppofita, nec quoties inter nubila luxit,ep. 92.

eft fereno minor, nec tardior quidem ; ita

queneer durabant ad mortem usque hilares

ac leti , concertantes inter fe de victoria,

oppofita virtuti nihil detrahunt, non eft mi-

nor , nee minus fulget.

Nobis foríitan non

quis ipforum diutiffime fortiffimeque tolera-

ret, verbera. Unde nec gemitum, nec vo-

2que apparet , ac nitet, fi eadem eft, &

more folis obfcuri ín occulto vim füam exer-

cem dabant , nec fcapulas aut corpus con-

trahebant, tantum ut victoriz hujus nomen

cet. Hoc itaque adveríus virtutem poffunt

& decus obtinerent.

calamitates & damna

, quod adverfus folem

fbidem.

IX. Age(ilaus cum-arderet

| podagre dolo-

poteft nebula.

ribus , eumque Carneades invi(iflet, atque

III. Sicut pellcs/ac!cemi)tas adítringunt, exe Caffian.

exiret triílis, mane, inquit Carneades, nihil

tendunt, percutiunt , ac parietibus ac faxis coll. &&

Toiduny

enim illinc huc pervenit , oftenfis pedibus &

allidunt coriarii , & aliis innumeris axtificiis n 1e.

. pe&ore fignificans , pedes quidem dolore ,

ad füfcipiendam tincturam reddunt idoneas,

fed animum dolore vacuum effe.

ac deinde pretiofum colorem inducunt ; ita

Polyanth, .X. Poflidonius, cum interdum- raVi(ïïmjs

quoque facit in hac vita Deus, dum animam

Lang.f. imorbi doloribus cruciaretur, dixiíTe fertur :

ad virtutem aptam vult reddere , adftringit,

867

nihil agis dólor, quamvis fis moleftus, nun-

& affligit , ut idonéam magis ad bona fülci-

quam te confitebor effe malum.

pienda reddat.

IV. Sicut

Hunuu

A. P Lobn. Bibl. Man. Tom. Il

7

4

26

JBlibliotbeca Manualis' Conciónátorie

fed perpétiendis malis: eos, 'q.ui inferunt, mi-

Axift. l. 4« 'IV. Sicut debilis &bmaChi fignum eft, du-

Eth. €. 3 riorem cibum non poffe conquerere; ita pa-

ra facilitate frangens, ac diffolvens.

b feïtï-

rum robuftz virtutis indicium eft , adverfita-

XIII. Sicutlatrones libenter invadunt loca; peilovac.

$, Brigit

tes non poffe eequanitniter fuftinere.

in quibus fciunt effe thefaurum, & cum arcatmn fpec. mor.

6 ,60

S. Laur.

V. Sicuttrituratur terra, & vomere fcindi-

fregerint, thefaurum rapiunt: Sic dzmones!. r. dife.

Juftin. detur, ut germinet: Univerfzx putantur arbores;

libentius , & vehementius impugnant viros 88:

int. con- ut fecunditate fua alimoniam hominibus füb-

juftos , habentes thefaurum , id eft, copiam

$

Cl

Si&. C. 2 ;miniftrrent ; in vite utiles purgantur racemi

meritorum , & cum cor íregerint per impa-

hDv 16'

ut uberiorem fructum exhibeant; ita ab ad-

tientiam, totus theíaurus virtutum & merito-

uod f

verfariis Ju(ti opprimuntur, & tacent: damna

rum amittitur , quia cor fatui qua(i fas confra-

8 Jeditur

temporalium patiuntur;& diligunt:calumnias

&um; Bene fervantur viri jufti perpatientiam,

UEL

fi)(Oo

patiuntur,& obfequia impendunt:bcnefaciunt

quia ficut dicitur 1. Petri 4.

ui patiuntur fe-

odientibus, pro períecutoribus orant, fe cor-

cundum «oluntatem Deiy fideli Creatori commnendant

poris Chrifti membra effe fatentur , confor-

animas fuas.

s

tesque San&torum, qui mala perferendo glo-

XIV. Sicuclumi

nafia cceli non curänt; qUO- s, Am(q,yn,

i

riz coronam percipiunt.

modo exerceant dies, & noCtes, quamvis tan- apudManfi

S. Chryf.

VI. Sicut oculis cecutiens, etiam c

lariffi-

s nf

ta mala videant fieri füper terram , & ficut lu- difc. 20.

havds's'

orat. 1. de mo meridie tenebras intuetur; atque alia pro

minaria patienter ferunt, quicquid de eis ho- "« 1«

prov.

aliis obje&is afpicit , fanus autem etiam ve-

jnptriji

mines fingunt ; ita jufti debent patienter ferre

fpere poterit corpus fine offenfione manudu-

omnes, ctiam fallas, de fe criminationes ;

cere; ita i oculus mentis fanus fuerit, omnia

nam qui pcrdidcrittolerantiäm, non eft quafi

ut funt, intuebituz; infirmus autem fi fuerit,

luminare clarum defuper, fed obícuratus eft,

non nifi materiam tenebris triftitiz & per-

& de coclo cadit; Lucete, inquit, ficut lumi;

turbationis obnoxiam videbit.

naria in mundo.

Drexe,in VIl. Sicut fi pinquis capo aut anfer affan-

gymn, pa- dus verui affigitur , non.opus eft multa pin-

INece[Jitas.

tient. p 3 guedine, fed fuo fe fucco illi perfündunt; ari-

XV. Sicut gubernator in fine navis exiftens, $. Bern,

C $44* dus autem & exuccus nec affufa pinguedine

undique confiderat pericula, ne incidat in ea, ib. difz.

$Augit

Ms

bonus & fapidus efficitur; ita qui in fagina

ne impingat in faxum, vel terram, vel fabu- 1. n. 1

lum , declinando vitat ventum contrarium.

fpiritus füerint, fuo fe fucco perficiunt, & co-

lorant in adverfis; fecus vero iij quibus pin-

Sic homo patiens debet undique effe circum-

uedo devotionis & fpiritus interni deeft. .

fpe&tus, pericula declinando, ne navis animz

TW

Ibidem.

VIIi. Sicut qui pilulas deglutire volunt,

frangatur per impatientiam. Patientia eftquafi

62)

eas ferrea cruftula, vulgo hoftia involvunt; ut

anchora mentis, firmans eam, & tenens ime

amaritiern minus fentiant; ita quivis tribula-

inobilem in tempeftate adverfitatis. Pacientia

tus adverfitates fuas exemplo Chrifti, qui pro

fimilis eft cuidam pifci , qui dicitur Echinus,

nobis hoftia faCtus eft, propofito levius feret.

de quo legitur in hiftoria trasmarina , quod fi

Idém,

IX. Sicut equi, quando funt timidi, fübdi-

'adhaferit navi, reddit eam immobilem.

J

tis calcaribus ad ealoca, quz fugiunt, acce-

XVI. Sicut cera ut plurimum, nifi recale- s. äeno

denda impelluntur, ut fic videant nihil peri-

fcat, aut premolliatur, non facile in fe reci- fer. de pa-

culi fübeffe, & timere definant; ita & quivis

pit, figilli impreflionem ; ita & homo , ni(i tient,

homo in mentem fuam, fi cruciatus & con-

laborum & multifariz infirmitatis probetur

*SICHWQ

temptus horreat, per meditationem fibi often-

exercitio , neutiquam finet infigniri fe figna-

t 5

dere debet, nihil in illis mali, fed potius plu-

culo divinz gratix. Ob quod Paulo refpon-

rimum boni ineffe.

dit Dominus: Sufjicit tibi gratia mea , virtus in

-

'Idem-

X Sicut fitis corpora

lis tribus potiffimum

in infirinitate perficitur.

|

temporibus fentitur, nempe quando valde la«

XVII. Sicut granum, priusquam grahario Manfi difc;«

boravimus, aut fanguinem multum füdimus,

aut gravem zftum palli fümus ; ita fpiritua-

infertur , in area flagellis percutitur, in a&ra zo- m. $« -

füblevatur, purgatur, & cribratur; ità quo-

lem fitim feu de(iderium patiendi illi maxime

que priusquam inftar grani in ccelum defera-

concipiunt, qui vel multum in vinea Domi-

ramur , ( tríticum autem congregate in borzeum

ni laborarunt, vel multum paffi fünt, vel per

meun ) tolerata in

orationem ad folem Juftitiz , & ignem divi-

adverfis patientia pricos

dere debet.

[1

nz charitatis appropinquantes, gravem divi-

$li

ni amoris «ftum conceperunt.

. XVIII. Sicut omne pomum , omne gr2- S. Aug. -

num , omne frumentum , omne lignum ha- Pf. 31.

f d

S.Aug.in Xl Sicutquadratus lapis,quacunque veteris

bet vermum faüum ; ita in quovis hominum

0 tonr

Pf. 86.

ftat immobilis; itaanimum Chriftiani, omnis

( 6,

adverfüs cafus, ftantem inveniat, oportet.

ftatu funt tribulationes, amori proprio difpli-

$ D

centes, adeoque femper patientia eft necef-

$. Chryf.

XII. Sicut rupes, quo pluribus fluctibus ver-

ep. 207.

faria.

Etiam unicus ,

qui fuit fine peccato,

beratur, ipía quidem clarior efhicitur, ac ne

non tamen fine flagello.

tantillum quidem removetur , aquarum au-

tumorem nullo ne.

XIX. Sicut nemo meffem fperare poteft, qui s, Greg,

tem, quz illi alliduntur ;

otio diffipat, ac delet, non jam percutiens

prius terram aratro non profcidit ; ita retribue in Pfalm.

cas, fed ab illis percuffas eodem fcilicet mo-

tionis zternz gaudium nequaquá in coelo col- 3. pen,

do is quoque ;

qui patientia exploratus eft,

ligitur,nifi priusin terracum fletu & gemitu,&

-diii

infidias omnes fuperat ,

quodque mirandum

amaritudine feminetur,(icut fcriptum eft:Eun-

!

h

fua ve-

€ft, plus roboris hinc co

lligit; fmon inferendis,

tes ibanþ & flebant mittentes femina

nientes

LI

Tius €XL. Päi?entia. "

729

nientes *aätem venient cum exultatione por-

gratia colladendi vult difcurrere, circa quse«

tantes manipulos fuos.

libet loca vicina larvas vel aliqua apponit hor-

lov

qo Xe IGVET.

XX. Sicut vinum nunquam fervatur in bo-

) pec. mor.

renda , unde puer territus currat in finum

S. Brigitt. nitate fua , niíiin fzce; ita nec boni & jufti

faum; fic ego de(iderans, te lateri meo nun«

n üil,

C $6,

ftare in virtutibus , & proficere poffunt; nifi

quam deeffe, permitto, ut amici tibi in aliquo

l

u

probentur in tribulationibus, & iniquorum

contrarientur, ut dum in nulla creatura fide«

perfecutionibus, uti Chriftus S. Birgittz dixit.

8. Chryf,

. XXI. Sicut fabrica,quz fuperarenam funda-

litatem reperis, eo ardentius ad me recurras,

quanto apud me omnium dele&tationum & fi-

hO. 16.

ta eft, etiam(i lumina ventique non urpeant;

delitatum abundantiam ftabiliorem recogno«

quod ne-

ipfa tamen paulatim effluens inftabiles arena;

mo lzditur

fcas. Ita ChriftusS. Gertrudem allocucüs eft.

nifi a fe-

&dificii crepidinem fübruit, & evertit: Ada-

XXIX. Sicut uva, quamdiu preffuram non $. Aug. ia

mas vero nec rmalleis czíus infringitur ; .ita

!

1Pf00 V

fentit, fterilis manet, & nihil emant; ita ani- P. 59.

qui a femetipfo non lzditur ab aliis lzdi non

mus humanus, ni(i in torculari adverfitatum

poteft, qui vero animi fui ignavia proditur;

pofitus, vinum praftantium a&ionum, quo

5 Mnirl,

-)evcivam nqllo .pc/rurgentïc defluit & refolvitur.

Deus non modiee recreatur, non deftillac.

"iptlVanf

XXX. Sicut rofa eminus (üaviter redolet, . 1. zevelat

Utilitas.

* if eo,

$. Chsyf-

pulchra eít vifu,lenis ta&tu, & tamen non cre- c 23.

D d

ho. 66. S.

- XXII. Sicut ig

nis auro admotus probiuä

Ícit nifi inter fpinas, quz funt afperz tactu,

efficit; ita calamitas aureos animos fubiens,

deformes vifü,nihil redolentes ; fic etiam bo-

in paralyt,

puriores ac przeftantiores reddit. Hinc,ut alibi

ni & juíti homines, licet lenes fint patientia,

ait, quemadmodum cum in conflatoriam for-

pulchri moribus, fuaves exemplo bono, non

nacem aurum aurifex injecerit, tamdiu illud

tamen probantur, neque proficiunt, nifi in-

ab igne examinari finit, quousque purius vi-

ter malos, uti B. Virgo S. Birgittz dixit; -

-derit evafiffe; ita quoque Deus tamdiu ho-

XXXI. Sicut quia avem (ervare cupit, ei Granar. in

minum animas probari malis permittit, quo-

abícindit alas, ne avolare poffit; ita Deus fze. Duce pec-

usque purz fiant ac fplendidz , multámque

pe iis, quos predeftinavir, alas divitiarum, vo- 93* f792*

$ n

ex illa exploratione utilitatem perceperint.

luptatum, & honorum przícindit, ne ab illo

;lb d

$, Aug.in -

XXIII. Sicut matres fricant in balneo ad

recedant, &

ad priftina pericula muudi re-

lll nx ll

Pf. 35.

falutem filios, &licet vociferantibus non pa-

vertantur.

rent; ita Deus plenus charitate ideo claman-

XXXII. Sicut a«rbofes firmas ventorum

S. Chry'l;

tes in tribulationibus non exaudit

Pa

C us

impetus irruens, & undique ja&tans, non evel. ho. 4. ad

& parcat in fempiternum. :

1

lit, fed & folidiores, firmioresque his incurG- PoP-

l.. revel ^^ X XIV. Sicut optime

lotrix pbnens' pan-

€. 33*

bus reddit; 'ic & animam (an&tam, & hic vi-

num inter procellas, ut ex motione aquz fiat

ventem, tentationum incurfüs & tribulatio- -

purior & candidior, diligenter cavet ictus un-

E

num non füpplantant , atque etiam ad ma

N-

darum, ne fubmergatur pannus; ita Deus po»

rem patientiam preparant.

4

.nit in- préfenti amicos füos. inter procellas

XXXIlI. Sicut qui male agit, b

ona fibi Mar*üjl. Fi-

'"" paupertatis & tribulationis, quibus ad eter-

convertit in malum; ita qui bene patitur, ma cin l.5.ep.

-nam vitam purgentur, cuftediens eos diligen-

la ea (ibi vertit in bonum, nem

$ Zenb

:ter, ne vel nimia triftitia, vel tribulatione in-

W i

pe in pcrfereq- s

a p'þt.

LA

fer, de pt*

-tolerabili demer

dis malis, ipfe bonus evadit.

XXXIV. Sicut qui in literis formandis ty- Pennequin,

ts

tz dixit.

ggntur, uu B Vu-go S. Birgic.

:

:

rocinium ponit, plus proficit, dum folus ipieP» 2. e 17*

a

ï,-'k:.--s,ghry(;"* 2:XXV. Sicut arbores, quz in umbris alun-

magno labore & contentione literas utcunque

ep. 5

tut, majorem mollitiem contrahunt, atque ad

u

x

fruduum procreationem minus commodz

hinc inde lituris efformat , quam dum magi-

ftro manum ejus ducente eleganter, & nullo

j

redduntur; quz autem aeris inconftantiam

propemodum ítudio eas depingit: ita fit,

experiuntur, ac ventorum.impetus, azdentes-

dum in virtutum exercitatione, quodammo-

Manfi d

i

ue folis radios excipiunt, plus roboris hinc

TPED

colligunt, & foliis abundant, ac'fractuum co-

do deftituti fuPremos conatus adhibcm;iä.-

»

pia curvanturs ea eft afflidionis natura, ut

- Dignitas.

€os, qui eatm ftrenuo ac placido animo fe-

XXXV. Sicut gubernatorem navis ltem;--s. Bafilius

rünt, rebus acerbis fuperiores, ac diaboli te-

peftas, athletam ftadium, militem acies, ma. otat. 11.

lis fublimiores, reddat, infidias

gnanimum calamitas, fic Chriftianum homi-

N

doceat.

que afpgrnaþi

nem tentatio probat ; & quemadmodum ath-

$.Liur.Jua- . XXVL. Sicut ignis, cjuo plus agitatur, ptus

letas certaminum labores coronis ad fe alli«

.5 u i

ftin. deca«ferpit3 ita virtus, ni(i exerceatur,

]

languefcit,

$

ciunt; ita etiam homines chriftianos probas

|

c. 60

fto conn-..Jace(fita autem creícit. .

!

tio, qu£ ex tentationibus defcendir, ad perfe-

S. Dia-

o XXVAM. Sicut in cera, nifi multum tep.Ef'gJ

&ionem dacit, fi modo cum decenti toleran-

; &a & mollita fit

,

dOChoc-S)q-

.

,non poteft (igullum imprimi ;

tia, & omni gratiarum actione, quz a Domie«

ita animus virtutes recipere non poterit , nifi

no ordinantur, füfceperimus.

!

adverfitatibus, laboribus, & infirmitatibus

XXXVI. Sicut lilium effundit odorem äcu'- Vincent,-

probetur; Idcirco Dominus B. Paulo dixit:

tum , qui non placet omnibus, fed debilibus Juftin. c.

is, Cb

Sufficit tibi gratia mea, virtu

jp ul

$

P

S enim in ipür—

vehementem odore capitibus dolorem affert ; 15- in vita

L

L

mitate perficitur.

ita boni bonitate ordinaria placent omnibus,

| 3[ pænl

qui vero excellunt fan&itate

Bertrandi,

k: 3. infin.) XXVHI. Sicut Mater habens puerulum

,Xnon fanctis, etfi

d

& 63.

tenerrime fibi deletum, quem- femper fibi

bonis, non placent.

defiderat adefíe, cum puer ad contubernales

XXXVIISicut aqua angultiis conclufà in al $.Cli. gr,

R. P« Loby, Bill, Man, Ton, H

titudi-aG.

uuvu*uva

"-

728

Bibliotbei:& Manuai;f.c"; Concionatoric

titudinem tumoris erigitur

;

rriæüi-tiäm parit, fi a Däb in ngum fui erga |

*

ita fzpe :a'niäma

nos amoris immiffa credatur.

r

augufta periculis exaltatur.

l- $ i

S o. Gfego

XXXVIII. Sicut palma in

ferius tactu afþ'e-

. XLVIL:Sicut is, qui ad mortem crudelem wierenp.

prOV»

19, motr.,

ra eft , & quafi aridis cortibus involuta; fu-

damnatus effetgauderet;fi tale füpplicium inl.e;

Grzd, 81 1

O 16,

perius vero & vifus & fru&ibus pulchra: infe-

unicum:colaphum mutatum audiret j ita me-

ob

rius corticum fuorum involutionibus angu-

rito:gaudere debet qui tribulatur, (i memine:

[

flatur, fed fuperius amplitudine pulchtz vi-

rit, &ternam pcenam fibi in temporalem fuif-

4

riditatis expanditur ; íic vita cle&dtorum de-

fe 'commutatam.

- "KL VAIL. Sicut fi Princeps cuipiam

crucem Ax;ohyfgx,

fpecta inferius, füperius pulchra, in imo qua-

fi multis corticibus involvitur , dum innume-

lieneam,fed auro repletam oftendere, eamque «

donare fe diceret,.fi in domum fuüum afporta«

ris tribulationibus anguftatur: in fümmmo ve-

ro illa quafi pulchrz viriditatis foliis , am

ret, omnis labor in.ea ferenda fübeundus, uti-

i

qi. 65

tudine retributionis expanditur.

. que jucundus potius quam ingratus accideret;

fOL

$. Gertr.

XXXIX. Sicut annulus eft fignum defpon-

ita pari lztitia & alacritate crucem fpiritua-

l. 9. infin.

lem füfcipere debemus, utpote quam fcimus

fationis ; fic adverfitas tam corporalis, quam

S.'Iham-

€; IQ.

fpiritualis, veriffimum fignum eft ele&ionis

auro nobiliffimo coeleftium meritorum ple-

nam, nobisque promiffam , fi eam in domum

opuíc.

divinz, & quafi defponfatio anims: cum Deo;

Clim gra

jn tantum, ut gravatus quisqué veraciter;

oeleftem patriam fcramug.»

L Vi

qQüþam j ld eít, c

ZEquitas.

( 404

imo confidenter dicere poffit illud: Annulo

fuo fübarrhavit me Dominus Jefus Chriftus.

- XLIX. Sicut eq

uurn eít, ut; qu

i aliduot mi-i- Anonyrb.

S Greg.

*

lia lorenorum. debet, libenter centum offe-

.XL. Sicut unguenta, nifi commota, redole-

przf. in

re latius nefciunt,& ficut aromata fragrantiam

-*at, fi hos pro toto debito acceptare velit

mot, €: 3.

füam non nifi, cum incenduntur, expandunt ;

creditor; ita non minus vequum, ut in hac

ita viri fancti, qui virtutibus re—dolcxjt, in t'rj-

vita libenter per patienriarn temporalium. &

bulatione innoteícunt.

t

tranfeuntium adverfitatum:;folvamus, quod

S.Ambrof.

in altera vita per zternarum poenarum t

XLL. Sicut non laudatur gubernator , qui

i

:

OICf

f- 8.

nullas procellas expertus eft; ted qui adverfus

L. Sicut i quis molem gravem , aut

Cän- Nierenb.:

ventos renititurjinfürgit adverfüs flu&us,non

timet, vel cum elevatur undis navigium; vel

crum in pe&tore ferpentem, gravitcrque affli in 1. d.

gentem (ine opera & feníu in fomno abítu- ador.

cum ad.profundi ima deprimitur; ita & ille

laudandus eft gubernotor füi; qui ea, quz ad-

JAiffet, utique:magnum beneficium reputares;

zquoque animo füftineres ; ita etiam fi crea-

/

vería funt, vincit fapientia , virtute fuperat,

U

fccundus non extollitur, adver(is.non frangi-

turas quascunque Deus auferat; ga

j

jd;re p?-

4

;tius, quam triftari oportet. —

e

tur. Rege ergo teipfum ,f,:-qqaqdo þtuïr-bamr

mart

Cafþ.

animus, meus fludtuat..

-- LL Sicat fi quis ob

2

'yrium'confeqüen-

Taufch. in

Seneþ.l,de XLIL Sicut non eft ar

1

bor fo-lida" & fortiä,

dum detineretur carcere, & per hoc impedi-

Matre do-

provid. nifiin quam frequens ve

ntus incutfat, ipía

retur a ;juvando:proximo, non multum ange-

OT.

enim vexatione conftringitur, & radices cer-

retur,fed facile divinz voluntati fe refignaret;

ita & folicitus effe non debet, qui per mor-

tius figits fragiles funt, quz in aprica valle

| €reverunt; (ic ad ferenda advería fragiies funt,

bum a coónfuetis officiis impeditur, cum ab

-eadem Dei voluntate a qt

s

ui non faerunt exercitati ufü malorum.

a tormenta peræ?cg

Plutarch.

XLIIL. Sicut apibus mel.prabec thymus,

tuntur, morbus ctiam infligatur.

;

L

LII. Sicut Urinatores propo

fi

1to

) praemio to- Aupnym..

l1. de gacerrima & aridiflima herba; ita homines

u;,; : ;

tranq.

cordati e rebus adverfiffimis conveniens ali-

tos fe in mare projiciunt, idque magna cum

.quid & commodum decerpunt.:

celeritate & alacritate; ita.& quivis bomo

$. Chryf.. . XLIV. . Sicut Paneratiaftes admirandus eft

confiderans premium a Deo propofitum, ma-

Em 6a

ho. . in & illuftris, etiam.cum artem intra fe habet ;

gno cum gaudio in marc

ïib'ul»;;cionis con;l-

N

2- COrJ

fed cam artem & vires exerit , cum iQus to-

cere fe debet.

;

i

lerat, cum ferit adverfarium , tum vero ma-

.0 LHL. Sicut vi

ator fecum portäns quändäm Manfi difc,

lT b

xime eít clarus & illuftris; fic veftra falus

lireram cambialem in pera füa, virtute cujus 18. n. 5

tum maxime exeritur, & augefcit, cum to-

v. g. Antverpix triginta fcutorum . millia re-

cepturus eft,tametfi innumeris cum periculis,

-lcratk, cum pati

tur, fortiter omnia fuftinet.

- Sucunditas.

moleftiis, füdoribus, & anxietatibus, iterillud

Ws dele-

L WEquuic i TE

delicate fceminze magi

prolixum laboriofum Roma Antverpiam us«

€. 12.

&antur penes fe.habere olfaGoriola dele&ta-

que conficiat;proter certitudinem tamen,qua

biliaquam alia xenia, quod in eorum fragran-

(e Antverpiz divitem füturum effe noviz, iti-

tia dele&tentur; fic ego (dixit Chriftus S Bit-

neris moleftiam zquanimius fuftinet: Eodemn

»rorfüs modo omnes nos,quia viatores fumus,

-5

gittz) valde dele&or in cordibus eorum, qui

gravamina füua cum humilitate, patientia, ex

-& ad coeleítem patriam peregrinamur: omnes

miferz hujus vite labores & anguftias libenter

h nf

eratitudine fiducialiter committunt mez pro-

-ld fuo:

prim pietati , quz diligentibus fe unch-r,fa

fuftinere debemus; confortati fpe viva seter-

tud,

commutat in bonum.

i

n*æ/ rctributionïs;

]Xc" i

Wierenb. -

XLVL Sicut amicus dum m

änus 'eius ab

l. 1. de

MOTIVA.

amico in fignum amoris ar&ius flringitur,

ador,

jucundum fibi potius, quam moleftum, quem

Neceffitas;

ia fic requirit /Zatus cbrift

iani, juxta 1-À5. 1.

effio talis generat, dolorem effe fatetur: ita

E

as tri- V« 21»

!o de i

I

lud 4S.-Lvucæ: quoniam per mult

L

tribulatio quavis læci;iam potius, quam

bulaf

um

À

D

Tiuilus CXl Patióntia

729

A

; bulatïonoä 0

^

hil

Dei.

:

pOffet. nos intrare in regnum nus, fapienter agit; ü,t-"tcïi'ebifæ fugfk'olvat. Ni

nNiman )

L 3. de

enim de (üo it lolvendo expendit, fed facit, uc

"t

—H.- Status. peccatoris : peccata enim a nobis

]

prov.

feparant Deum,cruciatus vero illum nobis re-

hoftes fui pro fe folvant. lllatisenim ab iis in-

ürado ä.

juriis citatur abunde, ficque fit; at contume-

i

' conciliat, preparatque propitium ac propin-

l-2.infin. quum.. -Hinc $. Gertrudi revelavit Chriftus:

liis magis gratia, quam ira debeatur, cum ea-

rum interventu, Deo Judice,

& poena gravior

$14 — Quouniverfalior & gravior eft paffio, eo pu-

declinari poffe confidatur,

&ingentes thefauri

— riorem clarificationem ànime preítat. Et

L

À.

in confeientia per patie

ntiam récoadantur.

fpecialius atfli&tio vel exercitatio cordis in hu-

'Patientia homihem Mar

tyrem facit.

militate, patientia , & (imilibus, tanco maeis

Hinc $. Baron. to.

Eudoxius (quem alii S. Bafilium:

fuiffe cre 4. Ann ap.

animz candorem colorant, quanto eam vici.

dunt) veluti exultans ex morbo e

Xclatmnabat : Arrian. p.

nius, efficacius, & propiüs tangünt.

Gratias ago tibi, o Conditor ho

minum tuo- 2«tt.9.6.7.

Vit- 634-

lE. Status veligionis: quia, ut bene advertit

rüm, quod nos etiam invitos re&e fingis, &

2-

fql;

P. Balthafar Alvatez, religio eft fcho'. mor-

perexternum hominem internum purgas,per

tificationis, & ad eam venimus, ut fcientiam

advería ad beatum nos finem perducis. Ft

S. Thom. difcamus faciendi crucifixos. Vel,ut S. Tho-

opufc.

B. Baptiftz Veranz Ordinis S. Francifci Chri- Chron. £

Clim grad.

mas dicebat, eft & flatus poenitentiz ; vel,ut

- ftus dixit: Cognofce,

te magis obligatum effe Fran. t. a.

1. Vit.

Climacus afferebat, perpetua naturg violen-

illi, qui tibi malum fe

tia. iHinec memorato P. Balthafíari Alvarez

cit,quam ei, qui bonum : 7* 6 24

: Anonym,

C 49»

illz enim períonz funt, que purgant animam

Chriftus ipfe quondam dicebat: Si religioni

hujusmodi vel deeffet: quid tibi mei cauía

tuam, & pulchram faciunt, gratiofam, & ac-

ceptam in confpectu meo.

praferendum: füpereffet ?. & tunc mihi oc-

VII. Ad virtutes acquirendas &fazigäzdas: nam, In Pí. S1.

currebat, inquit idem P. Balthafar;quod fi ego

tefte S. Auguftino, ignis non eft diveríüs, ac

effem, qualis deberem;debuiffem potius (imi-

divería agit: paleam in cinerem vertit, auro

les fellis hauftus, imo etiam amariores optare,

- fordes tollit. In quibus autem habitar, Deus,

& (i hujusmodi difficilia & ingrata vitz juíti

deeffent, idem effet, ac fi coronz Chrifti fpi-

- utique in tribulatione meliores fiunt,tanquam

Niertnb,

in ld

nz deeffent, auri cüfpides vefti preciofze:

dium ait, exiftimate fratres mei,cum in tenta.

rum probat: Hinc S. Jacobüs, omne gau- Jac1.v.a,

IV. Status vite buinana : qui nihil aliud eft,

ador,

tiones varias incideritis,cientes, quod proba-

]

quam tmilitia fuper terram & lu&ta cum da-

tio fidei p

atientiam operatur, patientia antem

mone: quem quidem teíteS, Laurentio Jufti-

opus perfe&tum habet. Nil enim poffunt vir-

niano nihil zque confundit, quam fi in carne

tutes, nifi rerum difciplinam, converfionem-

patfibili hominem intuetur inter tot mundi

que, quafi quedam folicita mater, patientia

Caf i

difcrimina conditoris obedientiam cuftodire,

' cuftodiret, tefle S. Zenone Verónenfi. At vir- Zeno $. de

quam in ccelo pofitus fervare ipfe neglexit.

Taufch,in

Implacabili etiam livore tabeícit, quoties il-

tutis quippe perfectionem via tentatio eft, ur patient,

Matre d

S.Laurentius Juftinianus recte dixi

m

6 quz non S-Laurent,

Q

luc-afceridere homines confpicit, unde turpi-

folum homin

em perficit, fed eriam diving ^* ciit

eonnub;

tét ipfe faperbiendo defcendit. Juftorum igi-

rovidentiz thefauros pat

éfacit. :

^

*tur profectibus invidens, eorum afteníus ad

.. VIHI. Ad

"elotiam impedire conatur.

Hinc redte pius

ofi

ülutem a[ecurandam : neque enim, g

Ziïus ift-

ut re&te Bl

us dixit ullum certius fignum &i

s.Spirit-

"alcetá; Fili, ait, inter hoftes verfaris, & a dex-

electionis div

in

€ hab

6.

*tris, & a (iniftris impugnaris, fi ergo nón ute-

i

ü

betur, quami fi quis trí- c.

Anonym.

"bulátionem

huttiilit

ér patienterque proptér

"'ris'undique fcut

;,

;.

o patient , non eris dia finie

á

Dei amorem f

Der

-.;

*

D

ineat: illa enim eft pretiofus .

eus animam f(i

A

bj

i

-s

s 'h Dyilas: o

'annülus, quo

bi defponfa.

!

Hinc S. Chryfoftomus :

MM

curanda: Nam, ut recte

S

.Chr-

Si flagellat , inquit, s. ChryT.

omnem filium, qüem rec

ipit, qui non flagel- ho. 29. in

ï!ppp í '(

. foftomus advertit; peccatum eft veluti fanies,

atur fine dubio non eft

ia numero filiorum. ep..H:br.

poena vero vel tribulatio eft iCut ferramentum

af dift

Ideo Deus minatur popu!

o fuo: Dimittam vi- 1fa.5: v. 6.

InPf o1, medici. HincrecteS. Augultinus intelligat, in-

mneam meam, & non putabitur, nec fodietur.

"

p ho

quit, homo, medicum effe Deum, & cribula-

^

&

tionem medicamentum effe ad falutem , non

Ut adeo non immerito S. Ambrofius dixerit:

Fortaáffe cum perfecutionem

poenam ad damnstionem ; füb medicamento

tanquam condemnati habemt

AT.

non patimur,

pofitus, ureris, fecaris, clamas, non audit me-

IX. Ad juftam & boreftam vindittam de ledente . 1der. f.

dicus ad voluntatem, fed audit ad fanitatem.

Et ideo viri fan&i, teíte S, Gregorio, mentis

capiendam :'id quod breviter & nervo (e S. Ifido- s.ep.181.

rus Pelufiota fequentibus verbis indicavit :

fug- corruptionis vulnus fine putredine non

effe confiderant, libenter fe

Eos, qui acceptas injurias philofophico ac pa«^

füb mgnu'mgdi;i

tienti animo ferre minime volunt, hzc duo ad

ad fectiones parant. -

:

;

patientiam hortari debent.

In þræfat,

VI.

d purgatorium evita

nduin : id&ïrc'o enim,

Alterum, quod

€os, qui contumeliam inferun

t, nihil zque di-

ad fuos Ut ait S. Gaudentins Epifcopo. Brixiz, impu-

fcrutiat,ut eorum

;qui contumelia afficiuntur,

Yract,

dice conver(antem Dominus nunc tribuülatio-

patientia. Alter

um, quod nulla ratione ipfos

num & egritudinum flagello caftigat, ne in

*eque ulcifci que

amus, quam virtu

illo fordium aliquid. füturus ignis inveniat:

tem colen-

do. Quod fi minus fidei hab

endum putas;

fed ut per exiguas plagas breviífimi temporis,

quidnam de hac re veterum

quidam pronun-

ab omnibus purgatus maculis, fecurior ad

tiarit, audi,

Rogatus enim a quodam;, qua ra-

ä,lþ(

$, de pa. *ternam migrare requiem mereatür. Patiens

tione hoftem ulcifceretur? refpondit: Si ipfe

"n

tientyc, 2, Itaque;ut bene advertit S. Laurentius Juftinia.

probum atque honeftum;virum te przbueris,

u uu 3

Dänl-

739

lfvzbliotlvecæk Manuahis . &nciohmrz'æ

»

j nita?. 2

XV. Quia eft exercitium paizjïmum roftri irga Dial. c. &« :

X. Quia Manyri

bus faniles facitz nam , u

Deum amoris: nam , ut ipfe Deus olim $. Ca-

jac

S. Petrus, tefte S. Clemente, dixit, triplex eft

tharing Senenfi dixit, quanto füftinetur am-

s puili

i f

homicidium, czdis, odii, detractionis. Hinc

plius, tanto magis dileionis mez fignum

j 5

hem 25. de S. Martino canit ecclefia: O fan&iffima

oftenditur. . Nihil autem tam preclarum ad

à* ropul,

c,ll

& ho. 15

anima, quam, etíi gladius perfecutionis non

gloriz rationem & fiduciz ; tefte S. Chryfo-s, Chryt

in aatth.

.abftulit, palmam tamen mattyrii non amifit,

ftomo , quam a Deo diligi , & ipfum diligen- ho. 64. ad

tem tanquam Deum diligere.

. pop.

s pl

'Sed & S. Chryfoftomus $. Job infinitis Mar-

j iciilt

tyribus comparandum effe, & multiplici ac

XVI.. Quia infenfibiles ac beat

itudinis Fw 110d0 S. Chryf.

inírm

gratiore martyrio per uxorem & amicos ejus

garticipes etiatm in bac vita facit: nam qui patien- ho. 47. ad

vitam carpentes, quam fuerint multi Marty-

tes füunt & mites, & contumeliis aftecti acPop.

hom.sr. res cruenti. Quia alia mala tolerantem mul-

percuffi, equo animo ferunt, & taliter facien-

tibus benedicunt, cceleftibus fünt virtutibus

ad popul, torum przconia confolantur ; in maledictio-

nibus vero etiam confolatio fübducitur. Sed

fimilcs, multam habentibus impaffibilitatem.

XVII. . Quia .Deo fummum gu[tum C elupta- 1. 1. in

üaj

& alibi ait: Credite, mihi, pejora fünt, quz

nunc patimur his, quz Paulus paffus eft. Eum

tem creat, atque adeo & nobis, quibus, fic.4.

illi lapidibus cadebant, fed nunc accidit, ut

Deum fincere amamus, potior & jucundior

verbis,lapide durioribus feriamur. Vere ergo

debet effe Dei,quam proprius guítus : itaenim

S. Climacus concludit: Beatus, qui propter

S. Gertrudi revelavit dicens: FHzc, pro qua

$.

Deum quotidie maledi&tis & convitiis lacef-

tu oras, eft mihi lilium electum, quod mani-

fitus fibi vim fecerit: hic enim Martyribus

bus meis portare affecto, fuprema namque

liom. 26

mihi eft voluptas; deliciofaque, in anima hu-

$n Gan.

tripudiantibus , Angelis parem confidentiam

& gloriam merebitur.

4

£

jusmodi cafta ac puri morari. Ipfa rofa de-1. 3. c. 12,

z'nquafe*facz'ti: nams

nique eft mea fuaviter olens ; patientia name

Eio.mor, Xl Quia Deo magis approp

€. 26,

ut bene notavit Gregorius , afflictionibus fit

ueilius, & in cun&lis adverfis gratiarum

Deo tanto proximus, quanto eít a gratia fa-

aCtio füaviffimum mihi inferunt odorem. Alia

vice eidem dixit: llle mihi offert (implicem

voris humani alienus, qui, dum compunctus

fcíe in precibus aceingit, inde intra fe fuper-

nummum aureum fine gemma,qui fine adver-

fitate eft, & tamen de voluntate divina in

ne exauditioni jungitur, unde extra fe ab hu-

$. Bonty,

mana laude feparatur.

.

omnibus operibus füis Deo intendit : Sed ille,

; 1* dt

um

lat : uti S. Laurentius

qui in fingulis operibus fuis premitur adver-

peire

depatien, — XII. Quia Cbriflo a[Ja

i 7

Juftinianus teftatur dicens: Affimilatur Chri-

fitate , & tamen de divina voluntate non

&

. fto patiens , quod eft gloriofiffimum. — Sicut

difcordat ,. ille offert Deo aureum nu

mï:m?-m.,

enim gloriofum militi eft deferre arma Regis;

cum probatiffima gemma.

fic eft Chriftiano, portare ftigmate Chrilti.

. 4Equitas.

[

Quanta eít gloria fponfz , affimilari fponfo?

nihil gloriofius reputat, quam Chrifti potare

XVI!I,.Qula

tribulatio q

ualiscüpqïu&ïina Itin, per-

fit, peccatis noflris tanquam jufti(Iima pena de- fe&, c.16.

Vit.e.20. opprobrium. Hinc, ut B. Angela deFulginio

dixit, quod Deus Pater dilexit, & elegit, & de-

betur ; nam, ut re&te dixit S. Therefia, fi omnia

' ditfuo cariffimo unigenito, hoc unigenitus di-

bene & accurate expendantur, nunquam fine

ldota lil

ligit, & infligit, & dat cariffimis Filiis fuis.

omni prorfüs culpa, & plane immerito accu-

d vtra

Elegit autem Deus Pater füo Filio pauperta-

famur. Semper quippe culpis fcatemus, &

FE

mentiremur haud dubie, fi nullum nos habe-

'tem, defpectum,dolorem, perfecutiones,affli-

&iones exterius & interius tedium,pavorem,

re peccatum diceremus. Unde omnes cum

timorem, anguftiam, agoniam, quz fuftinuit

tribus pueris Babylonicis dicere poffumus, &Dn. g.

:z

Dei Filius innumerabilia. Studeamus ergo fu-

debemus:; ln veritate & judicio ,jnduxi&i"-gsj

ftinere tribulationes temporales cum patien-

omnia hzc propter peccata noflra,.

;

XIX. Quia tribulatio velut medicina a

'me- Simplicidá

Prex. "ia tia & gaudio. Id quod D. Bonaventura obfer-

Rof. p-3. vavit dicens: Nolo effe fine vulnere, o bone

dico peritiffimo Deo fuübmiffa eft; (i ergo cor- ad c. 13.

porum medicinam exercentem , inquit Sim-Erife.

e 5 $1. Jefü, cum te fic vulneratum videau | Non

convenit, Domine, ut ego gregarius miles cu-

pliciusurentem,membra refecantem ; & pla-

xicula non faucia & bene curata triumphem,

ne fzvos carnifices imitantem, malum non

tu vero Dux in oculis meis pene unum , fed

dicimus, fed bonum: fi medicis cum gratiam

&

a

habemus, tum mercedem numeramus, cur in

gránde ac lachrymabile vulnus pendeas,

expires.

*

medicina Dei non acquiefcimus ?

üom. Qbo

XIII. Quia

Deo fimiles facit : nam tefte S.Chry-

XX. Quia Deus pofter, ut ait P. Balthafar Vit.c. 51.

L

Alvarez, qui non bis punit idipfüm , cum fe-

s' Bemu

jn Matth,. foftomo,

nihil eft, quod fic fimiles Deo faciat,

Vr

ut malignis atque lzdentibus effe

placabilgm.

mel id facit, expurgat defolatione temporali, quod '

.. Sucunditas.

fuiffet eterno igne puniendum, & abluit aqua

artl 3. C

4 p.l Chro,

XIV. Quia eft /ignum amoris divini erga mos :

rofacea, quod fuiffet fanguine crudelibus cru-

ut Chriftus ipfe quondam B. Baptiftze Veranz

ciatibus affundendo purgandum.

g, Franc.

].7.to.2. dixit: Recordare ,

magis me tibi oftendiffe

XXI. Quia pio Dei confiio, tefte S. Gregorio, S Greg..

& 4

fignum amoris , dum te afflixi, quam dum te

agitur, ut hujus peregrinationis Ele&torum vial. 25. mor.

tenerem arcte in dulciffimis bracchiis. Cui

turbetur. Viaeft vita prefens,qua ad patriam ** ! 5

'autem jucundwm non accidat in bracchiis

tendimus; & idcirco hic occulto judicio fre-

Chrifti, & multo magis in pe&orc per amo-

quenti perturbatione conterimur,ne viam prOe Aus vs,

rem quiefcere;

Au u'&- de telnp.

pavtriavdiligamus. Nam, ut bene 3.

diícur-

P d

Tiulus CXL — Patientia

751

ïD'hl. t

i

difcurrit,G , dum amarus eft mundus,diligitur ;

utuntur hominis bonis , fed patientia utitur

putas, fi dulcis effet, qualiter amaretur.

ejus malis. Idem alibi poftquam hominem in

S Bafilus

XXII. Quia pro certo tenendum eft, ut ait

hac vita tribulationem nequaquam declinare

reg. 55

in mor. S.Bafilius, & confitendum etiam, dilationem

poffe, oftendiffet, mox, qux inter hominem

€.

Im

cujuscunque boui, atque adeoipfam etiam eo-

perfedtum & impium eft, differentiam in hec

, rum, quz Chriíli cauía patimur, incommodo-

bhol 64. Id

Qp

verbà con(iderat : Tribulatio patientiam Opes

rum tolerentiam , a Deo sobis proficifi. Unde

ratur, fcilicet in patiente , qui per tribulatio-

S.( Aügun.

re&teconcludit S. Auguítinus:Si Deum diligis,

's- Chl'y[.

f. de vifit,

nem lucratur talem virtotem , fed ftultus in

LUPT

infirm.

quod facit Deus, diligis. Et i, quod facit Deus,

tribulationibus nefciens effe patiens, angu-

diligis, difciplinam Dei flagellantem te diligis.

i.POp.

ftias & flagella portat, & nullum lucrum inde

quam jucundo pe&tore , quam leto corde

Ícit habere. Ad hoc nempe pertinet exem-

vifitationem divinam debes preoptare ! . Si

plum de duobus, qui fub poena mille ducato-

fanitatem infirmis optabilem tibi conceffiffet

rum, vel mortis, in carcerem miffi erant, qui-

Deus , nonne cum omni gaudio illud donum

lt inag'

bus a devoto viro duz bur(z, cum totidem

Dei fufciperes ? certe majori exultatione &

Borenis, projecte fünt per feneftram, quibus

Ecr(s

affectuofiori voluntate, cum gratiarum etiam

carcerati percu(fi funt , quorum unus zgre fe-

actione;hanc Dei animadver(ionem debes tibi

rens percuffionem bur(z , ipfam extra fene-

unicam habere, quia & hoc utiliffimum Dei

ftram projecit, alter vero füam pro evadenda

donumeft. Certe talis Juftorum mos eft, tefte

morte dedit debicoribus füis., Spiritualiter nos

$.Chry $. Joanne Chryfoftomo, ut, quando aliquid

omnes fumus debitores non carni, fed divinz

;h

hom. 35.

in Gen.

propter Deumferunt, nonres ipfas, quz fiunt,

juttitiz pro peccatis; Deus autem nobis pro-

Ípectent, fed caufam fecum expendentes, fa.

r

l ETADA

Jicit bur(am patientiz cum flagello, quam qui

cile omnia ferunt. Amor quippe Dei gravita»

€jicit, meritum perdic, & tamen poenam fla-

tem moleftiarum imminuit, neque fentiri fi-

gelli non evadit; imo fibi tanto gravior fit,

x*

nit, dum nos invaferint.

quanto minus voluntarie flagella (ufceperit.

Hoc autem eft fciendum de divina mifericor-

5. X'*

ALIA MOTIV A.

dia , quod tribulationes ultra vires non per-

mittit, fed, ut inquit Apoftolus : Fidelis ef

S. Bonav, I.

l. 2. de

"

ja per patientiam rependimus quimemP Cbri-

Deus, qui non-patitur vos tentari füpra idy quod

o

fii, ut S. Bonaventura indicavit dis

pote[tis , fed facit etiam cum tentatione proventum.

perf:relig.cens : Patientia (ip

IV.

gularis eft retributrix paf-

uia per patientiam tribulationes levius to- $. 16dos,

C.?!-

fionis Chrifti.5 Talia enim ftudet rependere,

lerantur ; uti preclare oftendit Hidorus Pelu- Pelof, i. a,

qualia ab eo accepit, qui dolores noftros por-

fiota dicens : Confidera, fi quis illat:sm fibi in- ep. 67

*

tavit, & hzc eít (ingularis lztitia San&torum,

juriam ulcifci velit, quasnam acerbitates per-

in tribulatione patientium & gaudentium ,

ferat. Primo farore perfünditur; deinde ab

tin, p«

quod fic occafionem habent, & opportunita-

ira interrumpitur; Primo enim ebullit affe-

tem aliquo modo retribuendi Domino, pro

k&; H 5!

&us, deinde ad vindi&tz cupiditatem exíti-

illa magna charitate, qua pro nobis animam

mulatur; "Tertio infinitos flactus excitat.

Ífuam pof(uit, faltem aliquid füftinendo.

Quarto mille cogitationum viàs ingreditur.

Idiota lib, 1Il. Quia Deus plura patitur a nobis , uti Idio-

Quinto metus fubit , ac tremor , animique

de vera tafapienteradvertitdicens : Ideo dum tribu-

angór , iracundia nimirum eum ipterrum-

patient,

lamur; fortitudinem & firmitatem virtutis ha-

pente, ac metu concutiente, dum illud íe-

bere debemus , quia non tantaa te toleramus,

cum agitat, quonam pacto, quod cupit, aí-

Din p

quanta a te ex nobis miferis tolerantur; Et

fequatur, acceptamque injuriam vindicet, At

VI 28'

ideo fine dubio levius tolerare debemus mi-

nora, qua patimur, quando cernimus oculo

non videtur tibi hajusmodi homo, ante eum,

qui poenas daturus eft, ipfemet poenas dare?

pure mentis illa, quz tibi inferimus. : Idem

At qui patientiam adhibet, ab his omnibus

inplctt

[d G !3'

paulo ante dixerat: Tu es Deus, Judex juftus,

rebus exemptus eft. Ac fane merito, nam

Brilz

fortis & patiens,nec irafceris per fingulos dies.

hoc in ipfius arbitrio fitum, eít, at

que ipfe to-

O mifericordiffime Domine Devs meus, fi tu

tum abíolvit, llle autem, alter non item.

patiens es erga nosmiferabiles peccatores, fü-

Verum & temporis commoditate opus eft, &

per iniquitatibus noftris, quanto magis patien-

loco, & fraude, & veríüta improbitate, &

tes efTe debemusin tribulationibus & adverfi-

armis, & machinis , & adulatione , & fervi-

tatibus noftris, quas propter (celera & peccata

tute, & hypocrifi, Videsne, quemadmodum

noftra quotidie füftinemus?

difficilisres fit, vitium; facilis autem virtus?

Vlt-oï"

S.Bem.t. ÍIl. Quia patientibus omnia convertuntur in bo-

I, ferm, 6,

Atque illud quidem tumultibus Ícateat, hzc

art, 3. C $.

num: Quant lapis ille eftimandus foret, qui

autem, ab omnibus perturbationibus remota

ex congenita fibi proprietate plumbum in

fit. Qui ulcifcendz injuriz ftudet, infinitam

aurum commutare poffet ?. Jam vero S. Ber-

inimicitiam reddit ; qui autem patientia uti«

nardus inquit: Cum dicat Apoftolus ad Rom.

tur, eam, quam ocyffime opprimit, & extin«

:' Gregl

c. 8. Diligentibus Deum omnia. coaperantur. in. bo

guit; Unde importunum etiam ac fzvum

num: hoc eft, quod juftis omnia advería per

hominem mitigat, atque ad amicitiam al-

j

fupportationem & patientiam convertuntur

d5

licit. S. Bernardus inquit: Quomodo na-

in bonum ; propterea non oramus : Libera

tus fibi videtur homo , fi labores fügitans.

nos a tribulatione & pcenis , fed, a malo,

& dolores: aut quomodo fcit, fe efíe ho-

hu

quia adverfitates convertuntur juítis ad glo.

minem, qui ad id paratus non eft , ad

Ti

riam & coronam. CæFEræ nempe virtutes

quod natus ? Eomo , inquit , natus,.

a

——

732.

sibliotbeee Manualis. Can;cjonatariæ

ad laborem. Cum ïgïtür homini neceffario

manibus fuis. Struthio, craffum & ftupidum

animal, alas habet, fed non fübvolat. Habue-

atiendum fit, nunquid melius faciet, fi cum

merito patiatur, quam ex defperatione? Hoc

re ifti alas, quibus in coelum evolarent: in fa-

buloaccoeno hzrere maluerunt. Hoc infide-

enim faciens: ex neceflitate facit virtutem.

Confirmat hoc ipfüm Bellovac. inquiens: In-

libusexprobrabat Auguftinus lib. r. de civita-

te. Perdidiftis utilitatem calamitatis & mifere

firmus neceffe habet corporaliter fuftinere

dolores, velit, nolit; quos finon patienter fu-

rimi fa&ti eftis. & peffimi permanfiftis. Salvia-

nus lib. 7. de providentia, idem de ztatis fus

ftinet, gravatur dolor, quia cum afflidione

30b. D

corporis eft etiam defolatio cordis, & fusz fa-

hominibus conquerebatur : Quid hoc mali

v. II

eft ? jumenta & pecudes feCtione curantur :

cit acimzx detrimentum 5 fi autem haberet

patientiam levius faftineret, eitius & facilius

nos nec cauterii aduftione , riec ferri defedtio-

ne curamur, imo, quod pejus eft, cura ipía de-

curaretur, &infirmitas fibi fieretin meritum,

Y

& falutem; ficin his qua patimur, faciamus

pii. Nj

tgriorCS fümus.

de neceffitate virtutem , ut qu nobis effent

$. X :

p.l. Slhbl

damnationis occafio , fiant nobis materia cx«

rj

p5

ME'.D l Acq

Doft.

ercendz virtutis, & acquirendz falutis.

quiig

Fulom in V, Quia fine patientia graviores effiiuntur tri-

urima a variis afcetis & SS. Patribus af

bona vo»

;

L Pl

$5

lunt. p. 5,

bulationes , ut reéte advertit Fullonius dicens:

fignantur, fed quz fere ad tria genera

Non modo-non exeunt malis fuüis ; qui oblu-

revocari poffunt; Nam r. aliqua fofitive difpo-

ec. 3.

a. 4

&antur , fed ea per ipfam oblu&tationem au-

nuntanimum ad adverfa fortiter toleranda, ut

gent: & impatientiam, quz triftitize genus

fünt varie confiderationes, & illuftrationes

eft, cordique dolorem imprimit, aliis dolori-

intelle&tus, quibus neceffitas, utilitas & digni-

bus füperadjiciunt. Fabricitans, quantumli-

tas patientiz cognofcitur , & ex equo zftima-

bet fefe in lecto convolvat,; febrim non excu-

tur. 3. Alia fünt, qus varia impedimenta &

tiet, imo agitatiohe magis accendet. Latro a

obftacula patientie removent , qvalia fünt,

fatellitibus comprehentus, fi obfiftit, manicas

quz finiftram de adverfis opinionem, aut ine

prgterea

patitur, & pedibus pulfabitur, &.no»

ordinaturm ad resaliquas creatas affectum tol-

dofos ftipites fentiet. Laqueos, inquit Seneca

lunt.3. Aliaroborant voluntatem,ut eo firmius

Lib. de confol. ad Helviam, fera, dum jactat

fibi conftet in variis adverfitatum ingruen-

aftringit. Aves viscum dum trepidantes excu-

tium occafionibus , qualia funt, quz ad foli-

tiunt, plumis omnibus illinunt, Nullum tam

dum virtutis füundamentum ponendum, gra-

ar&um jugum eft, quod non minus lzdat du-

tiamque divinam copiofius obtinendam ju-

centem, quam repugnantem. Ajunt medici,

vant: qux omnia proin nunc fingillatim ex-

cum venenum ab animali epotum eft ; cor,

plicanda , & fan&orum Patrum aut aliorum

intumefcere, agita-

quod illo maxime petitur,

authoritate confirmanda funt.

ri, potos calore diftendere; ut fe defendat, &

Media adi'/þanemia.

ea ipfa defenfione venenum citius ad fe trahe-

re, atque intra füfcipere. Ita impatientes ni-

lT. Conjider'arä Chrifli exemplum : nam in eo; "Tertull. 1

mia adveríus dolores repugnantia, & commo-

ut Tertullianus teftatur, Deus Spiritum fuum de patient,

tione plus doloris concipiunt, aditumque illi

cum tota patientia collocavit. Hinc ipfemet

ad cordis intima aperiunt. Narrant, Agefilao

per Prophetam hortatur: O vos omnes, qui Thren. 1.

Spartanorum Regi arthridide vexato, Carnea-

tranfitis per viam , attendite, & videte , fiV. 12«

dem Philofophurm affuiffe, &, ne moleftus ef-

eft dolor, ficut dolor meus.

Multum profe-

fet, fermonem abrumpere, & abire voluiffe:

Go confert, tefte S. Chryfoftomo , ad inci-S. Chryf.

At illum oftenfis manibus, ac pedibus pri-

tamcnta virtutum , magiítrum luétantem ho. 4. in

' Ideo S. Petrus , ?. ad Tim.

mum, dein cordis fede, dixiffe malum illic ef-

afpicere , nec cedentem.

. Petr, 4

fe, huc autem nondum penetraffe ; itaque afít-

communicantes, ait, Chrifti paffionibus gaue "

.

QG

dete , ut in revelatione gloriz ejus gaudca- ,

deret, & confabularetur. Longe aliter cum

4

impatientibus agitur, quibus majus malum a

tis exultantes : & iterum 5 Si exprobramini

in nomine Chrifti, beati eftis, quoniam, quod

mali odio,quam ab ipfo malo eft, & qui optime

dicere de fe poffint,quod alia fententia Tobias:

eft honoris, gloriz & virtutis Dei, & qui eft

Spiritus ejus , fuper vos requiefcit. Super

Quale mibi gaudium erit, qui in tenebris fadeo, &2 lu-

men celi non video ?. quid latitiz illis erit , qui

quz verba S. Laurentius ait : Utriusque lz-S, Laur.

titiz ingens eft caufa, & perfecutionem pa- Judin fafe.

Dei providentiam per calamitates ad «terna

ducentem non afpiciunt?

ti pro Chrifto & conformari Chrifto: de per- am. c. 11

*

-'f&emn.s.

fecutione quidem merces, & de conformi-

VI. Quia ja&tura prewii per patientiam obtinen-

di, eft ineflimabilis 5 ita idem infinuat his ver-

tate provenit honor. Et fübdit; Se propte- €

"x

bis: Crefcit infortunium ex eo, quod ingen-

rea Chriftus voluit transformare in fingulos,

tem thefaurum meritorum impatientia fua

ut charitatis compagine fingulos reformaret

in fe, conformaretque fibi. Fecit fe ficut te,

mifere prodigi perdant. Quantum miles in-

ut ,2 faceret ficut fe.

ter vulnera, aulicus inter dignitates quoti-

Quz omnia pulchre

dianas, ancille & fervi inter dura imperia, ar-

confirmans S. Bernardus : Sponfus animz; in-

tifices in laboribus, quilibet hominum in fuis

quit, non putat quidquam perfaafilibus fore ad

calamitatibus , lucri cum Deo facere potue-

ineundum certamen , quam fi feipfum certas

rant, fi toleranter ferre incommoda ingruen-

minis autexemplum proponat, aut premium,

tia voluiffent! Sed heu! viri divitiarum dor»

Utrumque es mihi, Domine Jefu, & fpeculum

trümque

patiendi, & premium patientis,

gmierunc fomnum faum , & nibilinvenerunt in

Y

fortiter

",

--Tz'tuqu CXI, Patientia,

733

e&

fortiter provocat, & vehementer accendit.

troducendam hanc täm duram legeib primus

"

Tu doces manus meas ad prelium exemplo

T

Moyfis filius eam fübire debuit ? Quare hoc

virtutis tuz : tu.caput meum poft victoriam

graviffimi mandati onus ante omnes alios

l

tuz coronas przíentia majeftatis, five quia

[a

excipere debuit filius Ducis ? Refpondet acue

pugnantem te fpecto, five quia te exfpecto,

te Tertull. ]. adverf; Jud. cap. a. 1dcirco fi-

"

non folum coronantem, fed & coronam : in

lium Moyfis futuri Ducis inftigat Angelus cir-

utroque mirabiliter me tibi allicis, uterque fu-

f

cumcidi , ut, cum ccepiffec per eum populo

v as

nis violentiffimus ad trahendum. Hincipíe

dare przceptum circumcifionis , non afper-

S. Job in fpiritu elevatus hoc exemplum fibi

.Vf I*

paretur populus , videns exemplum iftud in

propofuit dicens: Veftigia ejus fecutuseft pes

filio jam Ducis celebratum. Aptiffime di&turn :

j

meus: ut qui occulte difpofitionis ejus fübli-

Caro & fanguis omhem vehementer defu-

mia videre non poterat, quafi interra confpi-

giunt paffionem, perdere charam ac dulcem

ciens ad imitationem, ejus veftigia teneret, ut

DDid. Nyfi.

vitam, utne prodas fidem, perdurum,accidit;

p.1. Sa

loquitur S. Gregoriusc. l. Sed & ipfe Chriftus,

verum ut facile reddatur , neque excufare

'cum in cruce pendulus hzfero, inquit, omnia

poft s.

quispiama paffionum, mortisqueubente tole-

Dom.

admetraham , hoceít, omnes homines ad me

rantia fe poffit, Filium fuum unigenitum Pa-

!

quadrag, Yaplam., ut ex receptiffima fententia Hugo

terin cruce fuüfpendit, ut, dumcreatura fuum

Cardin. id hac fua paraphrafi exponit : Omnia

.

$. 5.,

traham ad meipfum; omniagenera hominum,

Creatorem , & reus innoxiam tam indigaa

tolerare cernit, ob oculos tanti amoris invi-

t

five in linguis omnibus, (ive in etatibus omni-

cem debiti officii,

tamque eximiz charitatis,

bus, five in gradibus honorum omnibus, five

libentiffime,

ac liberalifIime impendat facul-

Ü

inattium licitarum, & utilium profeflionibus,

tates, voluptates, honores,

five in aliis omnibus. Quando avidus venator

vitam, & quzilla

cunque habet, Joannes Servilius hoc

prodigio-

perabrupta, perque denfa fylvarum titaidu-

fum refert, quod 7E

[eo]

C

Jo. Servi-

ypui Reges, ut era

nt jnlius tit, de |

lum infectando fatigat cuniculum, folet is, ut

fumptuofa zdificia & fuperbas pyramid

CSex prodig.pye

paratam effugiat necem, intra concava faxo-

citandaseffufe propen(i, quas regiorum

Cine. ramid,

rum Íe recipere , ut venatorem mortemque

rum füorum fatalia monumenta eífe volebant;

adeo effugiat, juxta illud Pfalmifte Pfal. 103.

ita quendam eorum, cum hac re ma

T

joribus

V. 18. ex translatione LXX... Petra refugium

fuis antecellere vellet, pyramidem a

dornare

cuniculis , atque ea tat

$

j

ione omnis diljgentia!

voluiffe eo artificio, elegantia,

füblimitate,

induftriaque. venatoris .fruftratur : Verum

ut ceteris fplendorem,exi(timati

onemque de-

ubi nulla fünt faxa , nulla antra , nulla fpe-

traheret, hominibus v

ero ftuporem adferrer.-

la , ibiobtinet venator, przdamque nontam

In tauta

!

1

m autem altitudin

difficile affeguitur. Dicit nunc Ambro(ius:

em faftigiatam eam

voltit, ut fcalptores, czel

atores, fabri, & qui-

Antequam Chriftus dux nofter, & ante(igna-

cunque operam huc füam conferebant, profe.

nus eflet, videntur homines, cum ad patienter

qui opus non auderent ,

quos ut ad perfi-

ferendum mole(tia piis exhortationibus urge-

ciendam rem coeptam inci

taret, in culmine

Terl) d

bantur,qualicanque titulotergiver(ari,& refü-

edificii figi preealtam trab

em , & affigi trabi

depatient,

tare onus potuiffe, ac dicere : Nolo pati, Chri-

filium quendam füum juffi

t.'Moaz,animatique

fto Duce füuo , ac Magiítro nondum in carne

e€o fpectaculo opificesadje

cerunt pedus, ma-

Thren, V

paffo, nullum habentes ejus exemplum, quo

nusque ad opus, nec fub

moverunt, donec ad

U

ad tolerandum libenter gravia permoveren-

culmen educerent , quamvis prefentaneo ,

tur, Poterant meticulof illi cuniculi ad faxa

cum vite periculo conjunQtum efler, Ita enim

:s, hjf

confuügere, & intra fpecus talium excufatio-

fecum reputabant :

num fe(e abdere, (ed Chrifto jam paffo , ac

Si Rex non pepercit fi«

lio, 4 n

lio fuo, tantum ut tantam molem eXcitaret,

Q.Zd Tlm:

mortuo, peirz fcifIz funt, omnes fictz excu-

cur nós tantam vitz noftre rationem habega

j, o 4

fationes fublatz , ob quas paffionem defuügere

mus, qui fumus fübditi ? Q

od ille fuperbus

Vu !3' &

potfe videbantur, nec habet deinceps homo,

Kex a vanitate fua incitatus fecit, hoc ster-

&

lh

quo fe purget, non habet, qua evadat, quando

nus Paterfui infiniti amoris , & charitatis erga

ecclefiz venatores, predicatores dico, illum

homines immenfz impulfu egic.

Salvationis

infequuntur, hortantur, obflringunt, ut ma-

moles, qug excitanda erat, tam eft vafta, &

gno & zquoanimo adverfa omnia ferat. Poft-

quam enim caput, Rex & Dominus tam mul-

fablimis, ut eam erigendam homo (fi id res

$ Leut

poftulet) facultates, honorem, vitami,

& quz-

ta ac dura pafíus eft, quid excufationis obten-

fun i

cunguefua periculo exponere,

& huc vertere

dere poflunt membra, fübditi, maacipia, ut

debeat; Quoniam vero id ardu

um eft,

in o "f

non libenter quidvis tolerent? - Circumcifio-

&gra-

ve homini accidit , omnia illa a fe abjic

ere, ut

o h

nis jagum quam moleítum & terribile fuerit,

facile tamen iis homo renuntiarer,

quid fecic

Ícimus, de quo S. Petrus AGbor. 15. v. 10.

gwternus Pater? Tulit,

ut Filius faus in füme.

dixit: Quid tentatis Deum , imponere jugum Joper

mo Calvariz montis vertice cel(am in crucem

cerotces difcipulorum, quod neque Patres noftri, ne-

ageretur , ut non folum per illum redimeret

que nos portare potuius? voluit Deus hanc tam

homines ( quod primum,

precipiumque tunc

gravem legem invehere , & populo fuo fer-

agebatur) verum etiamt

ali exemplo doceret,

vandam dare, at

que ob id precepit Moyfi

quod ille ipfe Filius füus

Duci populi fui ,

ut Is

uendam filium füuum

vitam & honorem;

& fang

uinem totum vertere , & converte«

circurcideret, cui juffioni ut obtemperaret,

re in ufus hominum,

falutemque fciret ,

Sephora uxor ejus , circumcidit preputium

tamet(íi nulla hüc eum

neceffitas. adduce-

filii fui. Exodi4. v. 25. Quzripoteft,cur ad in-

ret, uti bi eiam, cum Dominum, ac Deum

E

XxxXx

-RX.'UPa Lobn. Bib. Man. Ton. I

füum (

3-

)

73*

Bibliotbeca. Maizualii Cancibnatafiæ

füum tantà pericula, & incommoda adircx cet.

mas Kempenüä fuafit : oportet te aliorum

nerent, pro ejusdem amóre honorem, glo-

graviora ad menterm reducere , utlevius feras

riam,omniaque fua volentes,lubentesque pro-

tua minima. Nam moerentium focietas gra-

ironios -

vem triítitia vehementiam auferre confuevit.

funderent. Hoc eft;quodait Chriftus : t ego, [

Anno4 5l

exaltatus fuero a ierra, omnia trabam ad me ipfum.

Sicut enim in onere, fi quis partem ponderis

h 401

Omnia, hoc eít, corpus & animam; inquit S.

füfceperit, foli ferenti farcinam levavir, fic &

in omnibus aliis, ait S. Chryfoitomus. Quod S. €hryf.

Auguftinus, omnes feníus, affe&tus, cogitatus,

a fortiori locum habet, (i focius etiam affectuho.. 67.

voluntatem, memoriam, intelle&um , vitam

condoleat , nam teíteS. Gregorio Nazianzeno POP»

& caetera, quibus illa conftat, ad me rapiam.

V.C. 18. Jeremias dicebat : Non [um turvbatus : five ut

magnum eít infortunato remedium miferatio

3

habent LXX. non laboravi , te patorem fequens ;

ex animo collata, ac fincere cundolefcete,

Jerem. 17. 16. hoc eft: cum te atergo ; O po-

calamitatem maxime lenit,

Cujus effectus

duplicem rationem aífignat S. Thomas cums, Thom,

ftor, fequens, video illud tam crudcliter (ülca-

tum; & carnificatum flagris, non modo non

Ariftotele , nempe tum quia talis putat alios 1.2. q. 39«

partem oneris in fe velle füfcipere: tum quia?- 2

moleíte accipio, cum vapulo, verum eriam

nibi! me patiexiftimo , nam & dolor mitefcit:

per hoc advertit fe diligi, quod eft per fe de-

lectabile; unde, cum omnis delectadio miti-

& omne opus füuum mea extemplo vulnera ex-

fpaunt, quoties te (ine caufa paffum confide-

get triftitiam , idem de amico condolente

concedatur neceffe eft,

ro, &me attrociora magnis modis promeri-

NyffDom.tum cogito. Admirabilem fponfz füz venu-

IV. Exempia bominum malortam ob oculos ponercy S, Aug. 1.

inits 68.. ftatem, &forme decendiflimam fpeciem cum

uti S. Auguftinus fequentibus verbis monet: de bona

!?!.rlll'fïïs

Pro apertis fceleribus ; non ut ea puniant, patientia

i? ipoenti voluptate apud fe reputabat fponfus,

3. 2

quando hegc dicebat: Sicut lum inter pinas ,

fed ut perpetrent, multa homines graviffima * 3*

perferunt. Nonne de quodam nobiliffimo pa-

fic ainica mea inter filias ; Cant. 2. v. 2. S.Bernard;

ait,hoc loco non folum commendari pulchri-

triz parricida ( de Catilina loquitur ) fzecula-

tudinem, fed eriam formidari pericula, itaque

rium litterarum loquuntur auctores quod fa-

exclamat: O candenslilium! O tener, O de-

mem, fitim, frigus ferre poterat, ejusque erat

licatule los! . Increduli, & fubverfores funt

corpus patiens inzdiz, algoris, vigiliz, fupra

tecum. Vide, quomodo caute ambules inter

quam unicuique credibile eft? Quid de latro-

nibus dicam, quorum omnes, curh infidian-

Ípinas, plenus eft mundus fpinis, in terrá fünr,

"jnaérefunt, in carne tua funt fping, quztee

tur viatoribus , noctes perpetiuntur ipfom.

nes, atque ut tranfeuntes excipiant innocen-

$. t

proximo petunt , velut in tuam perniciem

Onrj

conjurarint. Sed quid egit fponfa in medio

tes, fub qualibet cceli afperitate nocentem

animum corpusque defigunt? In his miranda

foederatorum, & infenfiffimorum tot hoftium

pofita, ut inter eas anguftias refpirare poffet,

potius , quam laudanda patientia. Nihil au-

néque prorfum deficeret animo? .Mox fub-

tem illic jure laudandum ; nihil utiliter imi-

junxit: Sicut malus inter ligna fyloarum , fic di-

tandum. Tantoque re&ius majori fupplicio

le&ius meus. inter. filios , ibid.. verf 3. videamus

dignum judicaveris animum , quanto magis

quo confilio tizc fponfa dixerit. Sed melli-

vitiis fubdit inftrumenta virtutum. Patientia

- fluus Bernardus id nobis aperiet , cujus funt

comes eít fapientiz , nou famula concupi-

iterum ifta : Hoc loco non predicatur mae

ícentim 5 patientia amica eft bonz conícien-

À

gnus Dominus, & laudabil:s nimis, fed parvus

tiz, non inimica innocentiz.

Dominus, & amabilis nimis, parvus utique,

V. Cenfiderare, voluntatem .Dei , tribulatio: Dial. c, .

qui natus eft nobis, non majeftas hic tollitur,

nes ob altiflimos fines mittentis : ita Chriftus 160.

Íed commendatur humilitas.

Videte nunc

ipíe S. Catharinam Senenfem docuit dicens:

verborum fpon(i, & (ponfi , mutuam confo.

ln injariis tibi fa&is judica, quod voluutas

mea ita permittit , vel ordinat ad experien-

nantiam. lUt graves íponfe períecutiones,

quibus expofita vexabatur, fponfus indicaret,

tiam vircutis in te pariter & in aliis amicis

meis, judicando quod ille facit ita, vel ut in-

la&ei, & molliculi lilii eam fimilem dixit,

quod preacutis fpinis incinctum pun&im,

ficumentum a me pofitum, &ad hocele&tum. -

Liinc Marie. Diazie olim de nimio frigore Vita P.

cze(imque ab eis, velut inperniciem ejus con-

juratis, certatim appetatur. Unde vero inter

quzrenti dixit: Egofeci hocfrigua, & tu que- Dalih. AI-

reris? Hocimedio falubriter ufus eft S. DavidVar.

has anguítias (olatium fibi fponfa accerfit ?

thr. u

]d a verbis ipfius fuperioribus accipias , qud

dicens: Obmuti, & non apberui os meum

LA

talia fünt, ac fi dixiffet ; quid mirum, quod ego

quoniamtu fecifti. Sed &S. Jacobus, dum dia: Theodos

bolo verbera minitanti dixit : Si tibi eft per- ret.' hift.

fim, qualé lilium ioter hamatas fpinas, fic dile-

Sc Bem,

Gus meus ficut malus inter arbores fylveftres

miffum a Deo univerforum , percute & jla-€ 21.

de fall

gam libenter accipiam, ut quí ab illo feriar.

Draf, vi

mihi hoc inter meas fpinas & erumnas in-

credibile adfert levamen , quod video fum-

Hoc ipfum medium Chriftus ipfe S. Ca-Blofius in'

tharinz Senenf(i fuafit dicens: Volo te noffe, conelavi

mam Dei maje(tatem inter homines humilem,

in carne mortali abbreviatam , & anguftatam,

quod omnes poenz, quibus homines io mun- anim.c.10,

probrisque & ludibrio expofitam. At fi fpon-

do sffliguntur, in voluntate confiftunt, quia

l ln

fum meum, eundemque Deum, ac Dominum

fi voluntas effet ordinata , & concors cum

voluntate mea, careret quodammodo. poe-

t L

meum f(ic anguílatum doloribus, fic attri-

'il- Opu

. tum cruciatibus video, parum eft, quod ego

na. Quamvis enim, qui hac fancta ordinata-

FT.

calamitates quascunque meas vultu hilari, &

que voluntate przditus eft, fentiatlaborem, &

doloreim , quicquid tamen amore mei fponte

gquo animo feram.

patitur, quaíi fine poena. portaz ;. libentiffime

. All.. Confiderare exempia San&orum : ita 'Tho-

4

'. enim

Titulus CXI. Patiem*ia.

235

m

P

enimillud fuüinet,coniïderans,&fciens,meam

& fragilem ejus heréditatem i)ervenires?

d

effe voluntatem, atque permiffionem , ut pa-

quod ergo ille füftineret propter (ubftantiam

]t,

tiatur: Hoc medio S. Lupus Epifcopus ufuüs

Baronius-

terrenam, tu fuftine propter vitam zternam.

wris

eft, de quo Cardinalis Baronius fcribit, quod

Certe B. Bonifacius in Narali Domini vifita- $. Bonif.

&

Anno451,

cum Attila formidabili exercitu inftructus ad

Menol.

m' 40.

tus a B. Virgine, cum Chriftus in le&o depofi-

deftru&ionem Troje in Francia accinctus ef-

tus, faciem remotis fafciis videndam illi pre

Ciftezcienf.

TM

fet, S. Lupus civitatis illius Epifcopus pontifi-

19. Febrql

üls. G

buiffet, dicere aufüs eft: (i nihil aliud effet in

!0 Dop,

cialiter veftitus,toto Clero comitante,obviam

Q

paradiío, nifi facies ifta benedi&a, dignum ef-

ci procefferit, eique dixerit: Tu quis es: qui

fet pati omnes tribulationes, ut poflemus vie

"5

tot devictosReges,defolatas tot provincias tuo

dere faciem hanc gloriofam.

Id ipíum me-

d

fubjicis imperio ? Cui ille refpondit: Ego füm

dium fua(it S. Gregorius dum dixit : mala$. Cregor.-

Attila HunnorumRex,flagelium Dei. Moxque

prafentis vitz tanto durius animus fentir , !ib. 10.

T Thom

081

)

Dei Epifcopus fubjecit: Ecquis flagello Dei re-

quando penfare bonum, quod fequitur, negli. ot. €.1»

l1.

fiftet? Veni igitur, o flagellum Dei mei,utere-

que libere omni eo, quod is tibi eft conceffu-

git, & quia non vult premia confiderare, quae

C«

reftant, graviora zítimat effe, qui tolerat.

].

rus 5 quibus verbis Rex barbarus mitigatus, a

factarefolutione civitatem illam exterminan-

Unde & contra flagelli idm cogitatio cxca

i

conqueritur, & quafi infinita calamitas cre-

di,remifitfanctumqueEpifcopum benigne am-

plectens, ejusque fe orationibus recomendans

ditur, quz diebus curfu labentibus quotidie

finitur. Atfi femel quisque ad zterna fe eri«

T, s' Augu l.

difceffit. Ex qua hiftoria clare deducitur,quod

i debom

gat, atque in his, qux immutabiliter perma-

t Puieni

dum flagella a Deo provenire agaoícimus,ea-

manent, oculum cordis figat, proprie nihil

dem cum zquanimitate recipere debeamus,

boc confpicit, quidquid ad finem currit. Prg-

]ac' 30.

"

utpote ad majus bonum noftrum,majoremque

fentis vite& adverfa tolerat, fed quafi nihil effe

Dei gloriam ordinata. Tertull. in lib. de pa-

tientia ait:: Quod(i a Domino nonnulla credi-

omne, quod labitur, penfat, quo enim inter-

kl

nis gaudiis robuftius fe inferit, eo minus ex-

mus incuti, cui magis patientiam, quam Do-

terius dolores fentit.

"

!

Quod confirmans S.

mino przbeamus ? quin infüper gratulari, &

Auguftinus: Cum attenderis, inquic, quid fis3: Au

gnü.;

gaudere nos decet dignatione divinz caftiga-

ja

acceptürus, omnia tibi erunt vilia; que pate- in Pf 36,-

l:

tionis. Ego, inquit, quos diligo, caftigo.

ris, nec digna etimabis, pro quibus illud ac-

VI. Confiderare DDei judicium de nobis, & in-

n

cipias; miraberis, tantum dari pro tanto la«

le

nocentia noftra:. id quod fapienter fua(it S.

bore; nam utique, fratres, pro eterna requie. -

Gregorius Nazianz. dicens: Si Deus nobis-

labor &ternus fubeundus erat; . /Eternam fe.

Orat.27. cum, quis contra nos?. atqui plerisque fecus

licitatem accepturus, eternas paffiones fufti-

videtur,inquies. Quid mea intereft,qui rei ve-

"

nere deberes; fed (i eternum fuftineres la-

ritatem magis curo,imo folum curo? hoc enim

borem , quando venires ad eternam felicita-

me condemnaverit, vel abfolverit, hoc mifíe.

tem? Hinc de S. Francifco Seraphico legitur,

rum vel bonum reddiderit.. At quid aliis vi-

quod interrogatus, quomodo veftitu tam te-

deatur, nihil ad nos,quemadmodum nec alie-

num fomnium, Non ita multis videor, ait? at

nui poffet fe ab hyemalis algoris afperitate

tueri, refponderit: fi füperoz patriz flamma

Deo ita. Imo non videor,fed perípicuus atque

contegeremur interius, frigus illud exterius

manifeftus fum ei,qui omnia prius,quam oriane

facile portaremus. Idem confirmavit mater

tur, novit,qui corda noftra (igillatim fingit qui

Dii. &

S Symphoriani adolefcentuli, quz ob tenel-

omnia opera noftra, omnes motus & cogita-

lam filii etatem valde metuebat, ne ob carni-

; 100,

tiones, ex quibus res a nobis geruntur, intel-

j

»

ficum violentiam adeo terreretur, ut pericu«

ligit: quem nihil eorum, quz fünt, latet, nec

lum effet, ne a corona recederet martyrii, [n.

!

Jatere poteft : qui aliter res noftras intuetur ac-

que mortales folent: (Homo enim videt fa-

hac igitut perplexitate conftituta fapiens ma«

ter quid fecit? Filium füum intra manus car-

ciem, Deus autem intuetur cor: audiíti Scri-

nificum conílitutum hifce verbis inclamavit:

« pturam hoc dicentem, & fidem adhibe (cujus

Nate, nate, memento zternz vite, ccelum

judicium cordatis hominibus pluris facien-

Y

Vi P.

füfpice,&ibi regaantem intuere, tibi enim vi-

dum, magisque curandum eft,

quam omnium

ta non eripitur, fed mutatur in melius ; Quae

puih. 4

: aliorum in unum coaétorur.

Yi

verba fan&tus adole(centalus audiens,fortiter

Hebr.12. — VIL Confiderare pramium patientiz : fic enim

Jefu Chrifti caufa carnifici collum przbuit.

Yv. 12-

& Chriftus, propofito fibi gaudio; füftinuic

VIIL. Confiderare: injuriantem ut. amicum po- 4-p.Chros.

Tlieodos

crucem, cotfufione contempta: nam, ut be-

tius, quam inimicum: ita B. Baptifta V'era- S.Fran. to.

(10 hllh

S. Bern. f. ne advertit S. Bernardus guttatim, poena bi-

( 2l

na füa(it dicens: Quando anima crefcit in 2:.2.6:26.

de fallas' bitur,aliquando (umitüur, per minutias tranfit:

gratia, non cognofcit amplius inimicos, imo

pref. vit. at in remunerationem torrens voluptatis, &

quamlibet perfonam , quz adjuvat ad falu-

plofus t

fluvii impetus, flumen gloriz, & flumen pà-

tem, cognofcit pro amico : Totus mundus

Conelavi

t

cis. Flumen pane eft, non quod tranfeat, vel

mim,c,lün

& infernus fünt ei amici, tantum fe pro ini-

pertranfeat, íed quod abundet. Quod ipfüm

mico habet; & non invenit illam perfonati,

S. Auguft, eciam egregie confirmans S. Auguflin. ait: Si

apud Lan-te ali

quz impediat ejus falutem, ni(i fuos inordi»

)

"

quis homo dives in hoc fzculo vellet

natos affeétus, & poftquam pacem fecum

«iz: opuíc. adoptivum filium facere, quomodo fervires ?

fecerit , non habet, de quo doleat. Bea-

3: 1 101- quas ei dignitàtes impenderes, & fervorum,

tus, qui pervenit ad hunc gradum, tunc eft

ejusque fervitia duriffima, & aliquando etiam

reconditum principium future impaffibili-

turpiflima füftineres convitia, ut ad caducam

tatis;. hic eft occultus thefaurus cordialis,

R. P. Lobn, Man. Bibl. Tom. II

Xxxxz

! paci

N

/

*

L

7536

Ez'büaziäem Manualis Concionatorit .

que nunquam nos pati poffe providemus.

pacis mentaliä, & qui hüc non intrat, non fcit,

,

quid fit bonum in hac vita mortali: Hic ani-

Aufert vim przíentibus malis, qui futura pro-

3

Ípexerit.

. Cujus rationem affignans S. Gre- $. Greg. l,

TU

ma jubilat cum Deo, Deus pacem vult, quia

mo;'.

ia confghp

Rex pacificus eft, & cum hominibus pacifi-

gorius ait, quia qui improvidus ab adverfis 3**

l

deprehenditur, quafi ab ho(te dormiens inve- ** ^?*

cis in domo quieta vult habitares In eundem

s. Chryf, fenfuüm re&teS. Chryfoftomus ait: In infidiis

niuur, eumque citius inimicus necat, quia non

repugnantem perforat. Qui vero mala immi-

$. Chfylt

ho. 68. 2d & calumniis injuriam non patimur, fed illi;

Qrat 1. d

popul.

qui faciunt. Ait enim: anima, qu& peccat,

nentia per folicitudinem prznotat, hoftiles

incurfus quafi in infidiis vigilans exfpe&at, &

proit

Idem hó- i5(4 morietur. Peccavit autem, non qui male

14. in ep.

I

affus eft, (ed qui male facit. Certe fi man-

inde ad vi&toriam valentior accingitur, unde

]

ad Rom,

nefciens deprehendi putatur. — Solerter ergo

fuetudinem exhiberemus, effemus omnibus

infüperabiles, nec ulla ad nos injuria pertine-

animus ante actionis fuz primordia, cuncta

debet adverfantia premeditari,ut (emper hac

ret, eodem Sancto teíte.

$.Greg.], IX. Confiderare peccata fua: tunc enim tefte

cogitans, femper contra hoc thorace patiene

tiz munitus, & quidquid acciderit, providus

so. mor, S. Gregorio, illata convitia bene toleramus, -

C 17,

cum in fecreto mentis ad mala recurrimus :

füperet, &

quidquid accefferic, lucrum putet.

- X Confiderare non bominem 1

cedentem, fed de- $. Chryf;

béne quippe videbitur, quod injuria percuti-

(oftomus fuaficho- 5o. ad

J. 26. mor. mur, dum confpicimus , quia pejus eft, quod.

monem infLigantem: ita S. Chry

dicens: Cum te aliquis infeftat, ipfum ner

c. I?.

gmeremur. Imo qua(i aqua igois extinguitur,

cm exurgente fervore animi, fua cuique ad.-

[picias, fed detnonem inftigactem, & omnem

in illam iram affande: iplius autem mifere-

1. 10. mor. mentem culpa revocatur. Et iterum: Dolor

. 5.

flagelli temperatur, cum culpa cognofcitur ;

re, qui movetur ab eo. - Nam fi mendacium

a diaboló, etiam iraíci temere multo magis

m—————— M

quía tanto quisque ferramentum medici pa-

tientius tolerát, quanto magis putridum con-

ab ipfo.

Cum mordentem videris, con(idee

ra, quod eft diabolus; non enim Chriítiano-

S. Bern. f;; picit, quod fecat.. Vere epim non fünt condi-

1

deconver- eng paíliones hujus temporis, ad przteritam

rum funt fcommata.

Media obflaculum vemoventia.

N

fa. 2d Cle- calpam, quz remittitur, inquit re&te S. Ber-

tic. . 3€- nardus. Vapulem fane; ait idem alibi, vapu- .

XIIL Opinionem falíam de tribulatione, qua ean-

dem nonnifi ut malam nobis imaginamur ,tollere : namin c. s. Ju«

] S5urJ:

]jem, ut male operans, fi forte verbera in me-

fs. à

rita reputantur ; fortaffis miferebitur flagel-

tefte Didaco de Celdada, gravi(lfimum genusdith. $ 12.

tormenti eft metus tormenti , plus aliquando?- 49

dicmot,

lato, qui bonum in me non invenit, quod re-

muneret fponíus ecclefiz Jefus. — Facit tosi-

torquet opinione, quam re. Nam res femel

; c. 18'

toleratur, metus calaritatem amplificat

$. Lalil;.

dem fere verbis cum S.Gregor. S. Laureutius

!

j

juftin. de - Ju(tin in

quiens : tunc patienter illata flagcl-

multiplicat, & ferit anticipato vulnere, toties

repetito, quoties fübit ejus memoria. Sa-Enchir.

B Bern,

lig.vi.c.5.]a toleramus, cum in fecreto mentis ad ma-

la perpetrata recurrimus, quia per hoc, quod

pienter etiam circa hanc materiam Epictetus €. 10

45 i

dixit: Homines perturbantur non rebus, fed

Cant,

culpz. pondus agnofcitur, afflictionis poena

levigatur.

Patienter uniusquisque advería

iis, quas de rebus habent,opinionibus.

Verbi

d in fe habeat

cauía: Mors non eft malum; alioqui enim

&Thom. 1,

portat, cum pie meminit, quo

n Dom. 4«

fortaffe, in quo ipfe debeat tolerari, & quafi

Socrati fic vifüm effer, fed opinio de morte,

poft Pa«

fclia,

aqua ignis extinguitur, cum fürgente furore

quz malam ea facit. Cum igitur impedimur,

animi, cuique ad mentem culpa revocatur,

aut diftrahimur, non alios culpemus, (ed nos-

metipíos , boc eft , noftras opiniones. Alios

quia erubefcit peccatis alienis non parcere,

accu(ire in calamitate faa, hominis eft ineru-

qui proximo; vel Domino fzepe fe rf::coli; par-

diti: feipfüm, ejus, qui erudiri ccepit: nec

cenda perpetrafie.

8. glnlu

-X. Confid

erare obje&ka quadam exbilarantia : (i-

fe, nec alium , eruditi.

Sicut ergo (ut redte

füadetStapletonus) pueris larvas formidanti-

hom. 4. decut enim (ait S. Ba

filius) qui minus acri funt

gt2t.38. Geulorum acie, eos avocant ab intuitu rerum

bus, eas in manus tradimus, & invertimus, &

fplendidarum , defigunt vero in flores , &

tra&tari ab eis facimus: quo re ipfa bene per-

| Vites

fpe&a vanos terrores contemnan:. XEquos

! EL

queque viridantia , ut refocillentur ; haud

fecus anima obtutum avertere debet a rebus

phantaíticos , qui ad, nefcio, quos in via cu«

inoleftis, & mceroris plenis, obvertere vero

mulos aut candidioris coloris obje&ta fübito

re(titare, & retro cedere folent, flatim contra

ad eorum contemplationem, quz bona & ju-

cunda fünt. 'Tum autem affequeris, ut fem--

hujusmodi objecta calcaribus admotis impel-

per gaudeas, fi vite q

uidem tuz iuftitutum,

limus, ut eadem fipius pedibus conculcent;

ratione omnis ad Deum collineet,

ac fpedtet;

& (ic pavere definant ; ita quivis in adverfis

finiftram fuam de rebus adverfis opinionem

fpes vero retributionis, qu& permolefta fünt

corrigere debemus; ut pulchre quondam So-

vitz hujus, & triftia leviora efficiat.

dere imminentes" adver-

crates Alcibiadem non audentem in concio-

S.Greg. to, .Xl.. Confidera, (2 pravi

minus enim , tefte-

nem prodire docuit, dum fic allocutus eft:

35. inEv. fitates antequam eveniunt :

An non Sutorem illum (adjiciebat nomen)

S. Gregorio , jacula feriunt;

ug przviden-

d

i mala fufcipi-

nihil pendis? an non etiam circorum illorum

Seneca ], tür, & nos tolerabilius mun

Praeconem aut etiam Coriarium illum ?. fae

de tran-. mus, fi contra hzc per przfcientiz clypeum

E contrario vero, ut Seneca re-

tente Alcibiade, intulit Socrates : an non ni

h:

5

pls, t

Deconfol.&e advertit, ferio animus ad periculorum

ex hujusmodi concio conftat?

ad Mar-

uitur.

Hic nos

XIV. xuere inordinatum ajfe&um erga vesS. Gregor.

i

&iam c.9»

patientiam poft pericula inftr

olorel 31. mor,

b

error decipit, hic cifæmjnat,

dum pgtimur, ereatas: nam, tefte, S. G;rcgf)riq, fine d

Amlt-

I

A P

*

E CXL Pomid

0s,

z3?

o

ami'tt*it'dr, quïdqüid fïde ämore poHïdetdr.

oble&tare fe tantz illius pulchritudinis con-

AU s

Qu vero ardenter diligimus habita,graviter

templatione, proríüs non finet vehemens il-

11 m

S Auguft, füfpiramus ablata. E

;

t, ut $. Auguítinus ait,

Vc. i 17.

in confeff. non eft in carendo di

f

lud gaudium, animique füi jucundiffimam e£

cultas, nifi cum fuerit

fufionem intercipi aut mutari per

multipli-

n

in habendo cupiditas.

cem & füccedaneam carnalium a

lls

AMedia roborantia.

ffe&ionum

la

mutationem. — Quin ea potius, quz aliis moe-

S. Chryf.

XV. Solidum virtutis & perfeGtionis fundamen-

rorem afferunt, & triftitiam, in cumulum f(ibi

Orat. . detum ponere : nam, ut fapienter advertit S.Chry-

vertet, & acceffionem lztitig. Hinc Tertul- Tertutl. de

le

Provid. foftomus, non in illarum rerum (adverfan-

lianus caufam inquirens, cur S. ]

oannes Evan- prafcripc

9

tium) eventu perturbatio ac tumultus eft, fed

gelifta Roms ante portam latina

.'l

h

in nobis atque animis noftris, qui fi bene con-

m ab igne

manferit illzfüs, ita fcribir.

Flamma pectus

ftituti füerunt , quamvis fexcentz undique

ejus comburens, ignis actione

[l

oriantur tempeftates , in tranquillo ac portu

m, qui lebetem

agebat, füfpendit, ibique du

05 ignes inter fe

N

perpetuorequiefcemus. Licet hoc & in cor-

przlio dimicantes, tandem ig

nis am

Bt'

poribus cernere, qui enim confirmato eft cor-

oris fyu'pc-

rior eva(it, vidtoriam reportans. .

;

4 Chfyf.

pore ad valecudinem,quamvis inzquabili coeli

.XVIL . Spem fimam de Dei auxi

lo concipere.: S.Ambrof,

fclo. s ad -

varietate oppugnatur,non modo nihil mali ac-

nam ibi plus eft auxilii,

tefleS. Ambrofio, ubi 1« de Jo-

'e. populu

Cipit, fed acceflionem roboris exerciratione &

plus eft periculi. Si enim, ut optime diícur. *Ph- .

intemperiei confuüetudine facit. Sin imbecil-

rit $. Ephrem, homines probare & difcerne- S.Ephrem, ;

Ua

lum corpus habeat, quam optima fruatur czli

re norunt, quantum pondus (ngula ferref 1. de pa-

temperatione, nullus tamen illi fru&tus ex hac

j

queant animalia , tantumque addunt oneris,

tienF.

cceli zqualibilitate erit,cum hzc inteftina im-

quantum vires animalis tolerant. Si item fi-

becillitas cocli etiam bonitate ledatur. Itaque

gulus vafa de luto formans novit, quanto ea

.

omnibus iis,quafi pulvis effent,excuffis,affum-

tempore oporteat in igne relinquere, donec

ptoque generolo & füblimi Spiritu, magnum

utilia efhciantur, neque ultra, quam fit opus,

peromnia fortitudinis fpecimen exhibeamus.

ea in fornace relinquit, neadufta corrumpan-

"

»

XVI. Zdmoren erza. Deum augere:. perfecte

tur,neque minus ea in fornace relin

quit,quam

enim charitatis argumentum notiffimum efít,

necefle fit, ne diffolvantur

Dine $,J

S.Laur. Ju: tefte S. Laurentio Juftiniano, in adverfis fidu-

; neminique fint

gdi. j m

ftin. de

ufui; quanto magis

?eus, qui incomprehen-

ou: 46.

ciam non amittere, & virtutes uniformiter

fibilis eft,& ineffabilis fcientia & intelle&tu,to-

difc. mon.

l

€, 1g.

femper operari , atque füb Dei difciplina eo-

tusque fapientia plentus, novit, quantis pro-

x

dem animo , eodemque vultu perfeverare.

bationibus atque tribulationibus , tentationi-

Negligentibus hoc impoffibile videtur, aman-

busque indigeant anims ipfi placere volen-

» Encir,

tibus nihil. Expertaid fpon(a, dum ait: Fafci-

SBer,f. culus myrrhe dile&us meus mihi,inter ubera

tes,vitamque eternam confequi défiderantess

ic: lo.

Sicque forciter, prompte omnem in fpe tribu-

45. in

mea commorabitur: eo quod leve, inquit $.

lationem

d

"Cant.

perferunc usque ad finem, tuncque

. Bernardus, ducat,quidquid laboris immineat,

probati & apti re

gno ceelorum redduntur. Re-

Tiotn, Y

& doloris. Bene fafciculus, quia non fünt con-

&te ergo concludit S. Auguftinns: Noli time- $- Aüguft,

nDom g

dignz paffiones hujus temporis ad futuram

re inimicum ; tantum facit,

quantum accepe. ! ££. 61.

90& LS

gloriam , qug revelabitur in nobis; id enim,

rit poteftatem. Eum time

(du,

quod in prefenti eft momentaneum, & leve

» qui.quantum vult,

L

tantum facit,

& qui injufte nihil facit, & quid-

tribulationis noftre , fupra modum in fübli-

]

quid fecerit. juftum elt. Sx*viant,quantum vo-

j

mitate eternum gloriz pondus operatur in

luerint,& quantum permitli fuerunt,peccato-

nobis. Erit ergo quandoque nobis ingens cu-

res,confirmat juítos Dominus. Porro fructum

:

mulus gloriz , qui modo eft fafciculus myr-

hujus fpei clare oftendit S. Chryfoftomus di- S. Chryt,

rhe. An non faíciculus, cujus-jugum fuave

cens : Deum, ficut oportet, timens & in ip(o ho. 18: ad

eft,& onus levc ? non quia in fe leve (nec enim

confidens, voluptatis radicem lucratus eft, & Popul.

. levis paffionis afperitas, mortis.amaritudo)

omnem haber lztitiz fontem. Et ficut in ma-

Vita e, $1. fed levis tamen amanti.. Et ideo & dilectum

re decidens immenfum fcipcilla brevis facile -

5- 2.'

nominat monílrans dile&ionis vim omnium

deletur; fic quantacunque Deur rimenti il-

amaritudinum füperare moleítiain. Recte er-

lidantur, velutin vaftum letitiy pelagus inci-

.. go P. Palthafar Alvarez, e Societate Jefu dice-

dentia extinguuntur ac perduncur.

$

4

bat, ei, qui Dei amorem habet;& per eum fen-

OUXMEX. . Frequenter. SS.. Euchariftiam [umere

tit, diviàam Majeítatem mittere hujusmodi

riam de haec dixit David : Parafti in confpectu

excitatores (cruces) non effe alias con(idera-

meo menfàm adveríus eos, qui tribulant me.

tiones neceffarias, uc eosdem amert, & adoret.

Et fi panis fübcinericeus Eliam tantopere cone

*

Omnes enim illos reputatgratias,omnes nun-

firmavit, ut per quadra

ginta dies noctesque

tios cclerrimos, ignitos carbones, ingentia lu-

continenter it

,

er faciens , omnes in confcen-

mina ipfius Dei in fe benevolentiz: omnes ac-

dendo monte Horeb difficultates OCcurrentes

cipit tanquam amoris ejus fapittas, quz,quan-

facile füperaret ;; quanto ma

?

gis Euchariftia,-

tumvis ipfe fit durus, non tamen (inunt effe

utpote ipfam figuratum, hunc effectum pra-

. faxum. Quousque hoc intelligas, Deus te fa

ftabit ad ccelum tendentibus; hinc recte S. L.1.cpift g,

Apud Sta-

ciet vaciliare: donec hoc tibi fapiact, Deus te

Cyprianus dixit: idoneus effe non poteft ad

I.:

amaricabit; donec magni hoc facias. id.

plet. th.

J

martyrium , qui ab ecclefia non armatur ad -

in Dom.4.

pfum pulchre confirmans S. Ba(ilius ait:

prelium ; & mens deficit, quam non Eucha-

G;egOf.

poft Pafch.

l.&nima, quz femel fe modis omnibus defide-

riftia erigit, atque aecendit.

3[0 h

-

XIX. 24 minovum perpejfote incboare ; wti Manfi difc,

rio fai adítrinxit conditoris , iamqgg infüevit

Xxxx;

nex !f 5:

N

738

Bibliotbecae Mämalis Concionarorie

^

a eft: Quod pateris jufle,

quu

fenex qu

idam verbo & exemplo docuit, de przícribi folite. Prim

fic fcribit: Venerunt qui- patienter ferre memento :

' Quem enim diligitHebr. 11

V.

L]

purid

quo Bellovacenfis

Deus, caítigat,

flagellatautem omnem Filium,

dam fratres ad $. quendum fenem in folitudi-

6. Gregi

ne , juxta quem paícebant pueri pecora, cla-

uem recipit. Quem in finem (apienter di-

ho. 2$

currens Seneca ait: AffeQti fümus poena, fuc-

mofe & inhoneíte aliquando loquentes ; qui

ifl EV.

dicebant ei: Quomode potes, Abba, portare currat non

tàntum, quid patiamur , fed quid

n confilium de vita noftra mitta-

verba pueroru

m iftorum, & non przcipis eis, fecerimus.

ut taceant? Qui refpondit: Volui, jam p

ri- tur. Si verum ipfi

nobis dicere potuerimus;

dem íed vici cogitationem meam dicens:

Si pluris litem noftram eftimabimus. Si volu-

hoc modicum non potes portare, quomodo,

mus zqui omnium rerum judices effe, hoc

bis füadeamus, neminem noftrum

fi venerit tibi majus, portabis? Job. 4

. Ubi primum no

contra. effefine culpa. Hinc enim maxima indignatio

efL fortitudo tua? . Glo

j

- oritur: nihil peccavi, nihil feci, imo nihil fae

emnia fortis eft.

Fa : Qui fe vincit , |

teris. Quis eft ifte, qui fe profitecur omnibus

$. XII..

legibusinnocentem? Recte ergo S.Auguftinus

ASCETIC A.

ait: Vultus hominum injufte fe putat tolera-

ta aícetz cura in eo fere corififtere de- re,qu& patitur: at vero vir juftus,qui feipfum

1. To

bet, ut bene addiícat, doceatque ar-

ftatim in principio fermonis accuíat, juftitiam

tem patientiam, utpote tum ob neceffitatem,

Domini przdicat, quod digna meritis fuis pae

tum ob eximiam & raram utilitatem omnibus tiatur,

j

j

Dicat proinde quivis cum Michza: Math, .

Hzc Iram D

- &l

aliis artibus jure merito przferendam.

omini portabo, quoniam peccavi ei. v. 9.

t

L

) ll

autem in tribus

Secunda eft: Si quis vult venire pofl me, abneget Luc. 9.'

n

N

fere f:apitibus confiftere vi-

ä

detur.

femetipfum , tollat crucem. [uam. quotidie & fequatur v. 23. '

uidem generalia quedam qme.

Et hzec regula refpondet fecundo fini,

IL. Et primo q

Deus in tribulationibus mitrendis fibi

fuodamenta bene

apprehendenda fünt, quo-. quem

yum primum eft:

Ut firmiffime fibi perfua-. preffigit, fcilicet

probationi (quemadmodum

deat, neminem fine tribulazione efle,

id quod prima primo fini , fcilicet purgationi feu ca[li-

ulchre S. Auguftinus füper illud Apoftoli :

gationi refpondet) de qua Apoftolus dixit : Glo- Rom. s.

l

lagellat Deus omnem, quem recipit: indica-

riamur in tribulationibus, fcientes. quod tri- Y 4«

j

m?.

Ubi te volebas bulatio patientiam operatur, parientia vero

vit dicens: Itane omne

S

mnem.

abícondere ?

Et nullus exceptus, probationem. Sicut ergo difcipulus philofo-

nullus fine flagello erit?. Quid eft omnem?

phix aut theologie operam navans, & cu-

Vis, vis audire, quem omnem? Etiam uni-

|piená fpeciem haufti fui profectus exhibere,

cus fine peccato, non absque flagello.

pro magno beneficio agnofcit, & accipit; fi

- Secundum fundamentum efl,ut pari firmi-

quis acriter ejus doctrinam impugnando; oc-

tate fibi períuadeat, Deum effe fumme poten-

cafionem prebeat fuz fcientiz & diligentiz

ita non minus beneficium re-

tem, utadeo non fit malum incivitate & orbe, demonftrandz,

are quisque debet, fi per

varias tribulatio-

—

quod non fecit Dominus : Summe fapientein, at put

fübmiffas examinec ipfum Deus, an &

que adeo poffe m

alum omne in bonum con- nes

vertere, uti Jofeph Patriarcha olim con

feffu

1

s quantum profe&tum in virtute fecerit. Ter-

Cfïron.

Jicæ 1. Y2

Tri,

e(t dicens fuis fratribus: Nolite uimete,

num tia eft: Omne gaudium exiflimate fratres mei, cum

4n varias tentationes incideritis: Scientes quod

Deirefiftere poffumus voluntati? Vos cogita-

veftre patientiam operatur,pa-

ftis de me malum, fed Deus vertit illud in bo- probatio fidei

Gen. 15.

num, utexaltaret me: Summe quoque bonunt ;

tientia autem opus perfectu

m habet, ut fitis

C8.21,

Ut adeo quidquid facit, vel permittit, ad no-

" perfe&ti. Atque hiec regulatercio fipi,ob quem

i

flram utilitatem ordinet, ni(i ipfimet

velimus Deus tentationes ac

tribulationes immittit,

in damnum noftrum d

etorquere. U

nde ele- fcilicet amori refpondet, juxta illad Apocaly- Apoc. s.

Quid timet,inquit,ho- pfeos: Ego, quos amo, arguo, & caítigo. Por. V- 29*

gantet $. Auguftinus:

moin finuDei pofitus?

'Tu de finu illius noli ro hoc gaudium tanto eris nerfedtius, quanto

graviores fuerint tribulationes, de quibusil- — .

PRMPMTITIUPI t (—Á —————————

cadere, & quidquid tibi evenerit, in bonum,

ffunt aütem graviores efle

& non in malum cedet. Tertium eft, ut fir- ]ud concipitur. Po

miter credat , nullum proprie diétum malum. tribulationes multi

lici ex capite. 1.Ex gene- 8. Chryf.

repu- f.in haberis

effé,nii peccatura,eo qu

od hoc folum feparet, re fuo feu objetto ;

ic graviores merito

A

aut certe conjunctionem minuat cum vero tantur

linguz perfecutiones ; nam te

fte S. te5 éund.

*

opir. fides,

bono, id eft: Deo; Unde redte deducitur Chryfoftomo;

.

nihil zque mordet animam,

commune axioma, quod nemo ledatur , ni

/ía aci

mproperiu

m: nihil zque tabefacit men-

&ipfo: cum nemo ad peccatum cogere polfit.

tem ac dicteria & convitia : nam multi viri

i perfuadeat,

per convitia fepe fant fubverfi: 2. A multi-

Serm. 29.1

uartum eft, ut etiam certo fibi

quod S. Paulus dlxit, nempe

fidelem effe tudine perfequentium: Majorem enim calamita-

x.Cor. 16.

, tem & acerbiorem dolorem vulnus a plu-

'O 13.

Deum, qui non patietur nos tentari füpra id

uod poffumus füftinere. Atque adeo, ut be-

.ribus acceptüm excitat, inquit idem San-

ationem Cus.

QOL-

$

i ab amicis vel domeflicis, vel aliis Camod. 1.

.ne dixit S. Ifidorus Pelufiota, in tent

- Lr.ep.7

non incidere, forte impoffibile effe, e

iautem quibus benefecimus , oriantur ejusmodi per- s. ep.48*

cum omnia fecutiones 5.

nam, urt Cafliodorus recte

Philipp. 4. minime füccumbere poffibile ;

V, 13*

offimus in. eo, qui nos confirmat.

advertit , graviter dolet injuria, qu& con-

tingit infperata; & fi inóe proveniat do-

III. Secundo bene pariter apprehendenda

]Imo $

funt precepta feu regu

lg ab arte patiendi lus, unde fperabatur, auxilium.

tefte

PEP

M

T itulxusl CX Patientia.

i

"4

739

UM

$. Chryf. te[;tc'.'S'. Chry(oftomo, plerique ab amicis con-

n,V. 6.

cunque dura & molefta, quacunque gravia &

in fpec, & vitiis afficit; aut in füfpicionem adduci , vide-

horribilia, qux quisque patiturin hac vita , in

l

tur omnibus mortibus intolerabilius 3. cujus

V

compáratione eterni ignis non tantum

patva S. Avguft.

S. Gregor rationem reddit S. Gregorius, quia cum dam-

0.

fed nulla fünt, inquit re&e S. Auguftin

us.

- f. 190. de

d

no corporis mala nos cruciant amiffz liber-

in

V. Quarto inftru&tus effe ftudeat ad quz.temp.

Y

tatis. Hinc David in períona Chrifti dixit: Si

ftiones aliquas afceticas hac in materia pro-

7

inimicus meus maledixiffet mihi, fuftinuiffem

poni folitas, ex folitis Afcefeos fundamentis

.

utique. Tu vero homo unanimiis, dux meus;&

refolvendas; cujusmodi funt. 1. Cur Deus fa-

notus meus, qui fimul mecum dulces capie-

mulos füos, quo fidelius ei (erviunt, quoque

bas cibos.: 4. Ex diuturnitate : Ut enim brevi-

Q

plura pro ipfiusgloriaagunt, & patiuntur, eo

tas minuit, ita diuturnitas non modice auget

pluribus períecutionibus & tribulationibus

de

tribulationem, maxime (i etiam liberatio me-

obnoxios effe finat? Sic enim plerumque fie-

H

rito fperata, nec tamen impetrata fuerit, tum

riteftatus ex imprimis S.Gregorius his verbis : . Gregor,

s

enim (pes dilata non parum cruciat. j. Ex

Ego fidenter dico, quia

m

X

janus pie vivis, fi mi- l. 6. epift,

,

"

eircumflantiis quibusdam aggravantibus cru-

nus perfecutionern pateris. Teftatus eít 3. S. 27.

cem & dolorem, quales Lancizius affert f$-

Macarius dicens: Viri divini pratparare fe de-

? Magar.j

ptuaginta, ex quibus fequentes fünt potiores,

bent ad certamen & przlium. Ea enim eft

le

& magis ufitatz : nolle inquirere Authorem,

Of '15.

chriftianz religionis via, ut, ubi eft Spiritus

fi non fit cognitus : non fe excufare apud ul-

fanctus, ibi ftatim fequatur conflitus & per-

5Mbo, ]

:]l Vu 91

lum:non refittere convitianti ( nam füppreffus

fccntio — Vides Prophetas, quonam pacto a

S. Bern. f dolor,utbene advertit S. Bernardus

,quo altius

contribulibus (uis perfecutionem pafli funt,

UFY

29. in

7;,,»23" j

Cant.

introrfüm radicavit, eo acerbior factus, quo

in quibus tamen Spiritus operabatur. Vides,

non eft exire permiffus ) non quzrere defen-

fores, non accufare, nec coram Deo (uas cru-

quemodo Dominus non ab alia gente, fed a

À

fuis perfecutione effeCtus efl, nempe a propria

ces cofmmernorare, (hoc enim magnum foret

tribu Ifrael, aquaetiam crucieftaffixus. iti-

l

crucis levamen ) non emendicare aut procu.

dem & Apoftoli. Itaque (tatim a cruce tranfi-

rare ab hominibus compaíIionem : nulli un-

) Rom- 50

vit Spiritus Paracletus , & migravit ad Chri-

quam, nifi obedientia, vel charitas fuadeat, fü-

ftianos. Tettatus eít 3. S. Ignatius, qui Parifiis Ribad, in:

.i- Yib

am crucem revelare,etiam la',chrymaruïn filen-

operam daos, & a quodam quefitus, cürom:. vit. 1. s.

j

tium fervare: Memoriam injuriam delere,

nia ei tunc profpere fluerent? refpondit : Mec 1.

I V. TTertio comparandum eft aliquod my-

a

tacente taceür alii: Quiefcente quiefcunt.

rothecium fpirituale continens varia balfama

libi me commovero; invida continuo tempe-

7

' fea lumina ac motiva roborantia contra deli-

ftas exorietur, ejusque flu&ibus exagitabor.

quia pufillanimitaris, abje&tionis, delperatio-

Teítatus eft 4. S. Francifcus Xaverius dicere

nis, impatientie &c. occa(ione adverfitatum

folitus, videri ibi noftros nequaquam fideli-

oriri folita. "Talia autem balfama effe poffant

ter milicare, fi diu nullis infectatoribus exer-

omnia fere moiiva fupra paragrapho nono

cerentur. "Teffata eft f. S. Therefia dicens: Manf. $.

js

. indicata, precipue autem fequentia quatuor,

Semper obfervacum eft, eos, qui Chrifto Do- c. 4. ap.

| Chton,

quz omni ftatui bominum f[ünt magis ac-

mino viciniores & propriores fuere, plus aliis, Lasciz. .

commodata. 1. Exeaiplum Chrifli ; ita enim

laboribus & adverfis lancinatos & divexatos 9P"fe. 6.

min.

ly.c,x.v.a.

ipfe fuafit adolefcenti, dum inter adverfa jam

effe. Ad hancergo quieftionem refpondeat, pp. Id

prope fatifcenti dixit: Omnes tuas tribulatio-

!

minas hujus rei effe cau(as. — Prima eft amor

"

f;

nesintingei

anguinem lateris mei, &,quan-

Dei erga hujusmodi perfonas : 1ta i. teflatusl. 4. rev,

H

tumcunque

1

urz fint & graves, mox molles

& leves efüciuntur.

eft iple Chriftus S. Birgitte dicens: Amicic. 19. in

2. Exemplum Sancto-

mei tribulantur in hoc muado, autad minus add.

j

fum: Sienim folatium eft miferis focios etiam

füpplicium in futuro, aut ad majorem coro-

, Aplm SI

homines duntaxat infirmos & imperfectos

namin coelo, Nam Petrus & Paulus projufti-

D

habere, quantum erit folatium tot c£elites in

tia mortui fünt , fed l'etrus amarius Paulo,

focietatem .tribulationum . adícitos videre ?

quia plus dilexit carnem Paulo : Et quia ec-

"Utpote de quibus merito canat eccle(ia :

cle(ie meg accepit primatum , debuit & f&

Omnes San&i, quanta paffi fünt tormenta, ut

mihi majore morte conformare.: Paulus vero

f g Cf

&

. fecuti pervenireat ad palmam martyrii. j

quia plus dilexit continentiam, quia pluslabo-

[inhobee

Exemplum filiorum fieculi, tam graves labo

$

ravit, tanquam miles egregius gladium obti«

- fes &Uni

res ac rribulationes pro vili lucro paucorum

nuit : Sed & alias eidem de quodam Epifcopo

nummorum, momentanez voluptatis, vanif-

';'Oph'l fideh

dixit: Propterea quia amicus meus eft, & eum1. 4, Rev,

]

fimz gloriz aut honoris tam generofe , . ala-

intime diligo, ideo quafi amico laboriofius c. 92.

criter, atque conftanter perferentes , de qui-

l

onus impono. 2. ldem teílatus eft Angelus

bus merico fibi quisque illud olim S. Augufti-

eidem Birgitte de B. Virgine dicens: Con-S. 16.

d

no dictum applicare poterit : potuerunt ifli,

grue hzc Virgo nuncupari poteít florens Angelico,

,

G ifte, & w non poteris ? 4. Exemplum dam-

rofa, nam ficut rofa crefcere folet inter fpi-

matorum aut certe in purgatorio exiftentium

nas , ita hzc venerabilis Virgo in hoc mune

;Cafüod-l'

animarum , cum quibus pares aut etiam gra.

.do crevit inter tribülationes.

Et quemad-

viorcs poenas füftinere millies fuiffemus pro- modum quanto rofa

fe in crefcendo plus

p

: mcriu ; annon enim (icgandebimus, per obo-. dil

atat, tanto fortior & acutior fpina effi-

,

lum folvere nos poffe in hac vita, quod innu-

citur, ita & hezc eleGiffima rofa MARIA,

meris cruciatibus,

ac dolorum talentis in al- quanto plus ztate crefcebat, tanto fortio-

tcrai iuiffc; perfolve

ndum ? Vere enim qug- rum tribulationum fpinis pungebatur. Cum

autem

740

'!')*ibliot'bec& Manualis Concxionatoriæ-

b

autem ad illam etatem ipfa pervenit,quaFilius

plagas effet quieturus, & v—ulnerä placide tolä-

raturus. Recte ergo concludit S. Leo: Intel- S. Leo f.

-Dei fa&tus eft Filius füus, tunc plenifTima illa

rofain (ua pulchritudine magis dilatari ac cre-

ligamus, quanto ftudiofiores pro noftra falute 1. Quadr

fuüerimus, tanto nos vehementius ab adverfa-

r

fcere videbatur, actribulationum fpinz ipfam

acriter ftimulantes fortiores & acutiores quo-

riis impetendos.

ftio ciï, an perfectionis ftu-

Vita p. 4*

tidie efficiebantur. . 3. Teflata idipfum eft B.

VI. Alteraque

€. 24«

dium admittat defenfionem fui contra calu-

[

Maria Magdalena de Pazzis, dum Chriftum al-

locuta dixit; Permittis, o Verbum damones

mnias, falfas accufationes & teftimonia? con-

$,

trarium quippe fuadere videntur tum Chrifti

confligere cum fervis tvis, eos ut facias glorio-

fiores; & quanto majorem gratiam dare vis;

& SanCtorum exempla, neutiquam fe, etiam

& majus lumen ad te cognofcendum , tanto

in periculo graviffimorum malorum incur-

magis fabricas fornaces & ignes,in quibus pur-

rendorum, defeodeniium : tum SS. Patrumltin. perf.

gentur corda ad inctar auri, & áppareant illo-

paffim in diffuadentium confilium. Excitabitc. 15.

rum virtutes tanquam lapides digni & pretiofi.

inguit S. 'Therefia, divina Majeítas aliquem,

Seneca 1. Hinc jam olim Ethüici idem de fuis Diis quo»

qui verum Patronum vobis tacentibus aget ;

fed vos hujus rei recordari nollem, fed gaude-

de provid. que fenferont, ut Seneca his verbis teftatur:

Hanc rationem Dii fequuntur in bonis viris,

re, quod culpemini. Quod fi vos non defen-

derit,certum eft,id minime opus effe. Ad hanc

; quam ia difcipulis füis przceptores, qui plus

laboris exigunt ab his, in quibus certior Ípes

quzftionem refpondeat per duas refolutio-

nes. Prior eft, effe oranino licitam, imo & fub

eft. Dicantergo ipfi: Digni vifi famus Deo, in

[ a

cjuibus experiretur, quantum Datura humana

preecepto adhibendam defenfionem fui , vel

.al

informationem, vel excufationem, quando fi-

offet pati: Optimi milites ad duriffima mit-

tuntur. Secunda eft odium diaboli erga eosdem

lentium vel in infamiam tertii cederet, vel in

fcandalum aut ruinam aliorum , aut fuperiot

Juftos. Qtíod tribus ex caufis concipit. 1. Quia

per illos magis glorificatur Deus, cujus proin-

rei veritatem exquireret, nam libertas loguen-

di,qua jufti viri, projuftitia fna ufi funt, tefte S.

de gloriam in ipfis dzamones imminuere cu-

£3f, amor, piunt.. ItaS. Laurentius Juftinianus indicavit

lüidoro Pelufiota, non ex faftu & arrogantia, S. Iidorus

fed aneceffitate nata eft. Hzecenim ne Juftein. l. 2. ep.

m»s0

dicens: Przimonebat milites fuos Chriftus ad

commodis affici viderentur, hujusmodi voces 279-

" perfecationum tolerantiam , ne imparati ad

d

certamen accederent: fciebat quippe, lemper

expreffit. Ut tamen fecurius tranfigatur hec

defeafio , & ne amorproprius & cupiditas ex-

Juftisbella ab humani generis ad verfario com-

moveri, quz non tantüm adverfus homines,

cellentig ( quz, ut docent Sandli, origine &

peccato prima, in conflictu ultima eft, nos de-

qui invifibiliter infeftantur, verum etiam con-

tra hominum Conditorem concitare nofcun-

cipiat, recte quis faciet, fi fe prmiffa preca-

H

tione in zquilibrio conftituat, & tum velaSu-

tur, non tamen ut invincibilis debelletur, fed

utipfius gloriain hominibus denigretur. Bac-

periore vel confeffario, velalio prudente viro

7»

confilium petat. Pofterior refolutio eft, extra

chatur itaque adverfum Juftos, per quos ut-

- cunque divina proficifcitur laus, quatenus ex

dictos cafus plerumque effe omittendam fui

defenfionem.maxime cum, teftre Lancizio, ex-

t

laudantium perditione, magnificentiam dimi-

.

füiffe excu- Opufe 9. .

nuatlaudati. 2. Quis hos meritis & virtutibus

perientià prob

et, mul

T

tis non pro

fationem ; & multis, etiam graviffimas infa € 7- ?

'abundare videns invidet, ideoque fpoliare co-

S-Chryf. patur.. Quam caufam $. Chryfoftomus indi-

mationes, nec officiorum publice obeundo- *?*

ho. 3. i^ cavir his verbis. Intempore vircutis perfecte

rüumcurfum, & fucceffum, nec animarüm lu-

z

& 3 Ia ( nc diabolus fpirat vehementius. Et quem-

cra impediviffe.

flio eft, an faltem fine pef-

admodum Piratz, qui mare navigiis infeftant,

VII. Tertia qug

non tunc,ubi confpexerint navem de portu ex«

fe&ionis prejudicio licicum fitj .a Deo defen-

LT

Uti ecclelize &

euatem invadunt ( quid enim hinc frudtus ca-

fionem & auxilium petere.

6

magnoróém virorum exeipla füadere viden-

perent, fi fcapham inanem demergerent? )

fed ubi redieritonufta, plenaque farcinis, tunc

tur? Ad quam refpondeat cum Lancizio, tri-

plicis generis effe tribulationes & cruces. r.

demum omnes experiuptur artess ita fcelera-

tus ille dzmon fimul atque videritaliquos mul-

Communes, quz concernunt totam eccle-

fiam velaliam communitatem. 2. Aliz priva-

ta collegiffe v. g. jejunia ; preces, eleemofy-

nam, caítitatem, reliquasque virtutes omnes,

te quidem,íed tamen, nifi avertantur, in dame

num communitatis ceffurz. /3. Private &

ubi videt ngvigium plenum effe pretiofis lapi-

dibus, tunc irrumpit undique, thefaurum per-

perfonales, quznulli alteri, quam ipfi padienti

fodiens, ut in ipfis portus oítiis (capbam de-

prejudicium aut damnum afferunt: & in

prioribus quidem daabus tribulationibus re-

mergat , jamque nüdos ad eum portum eji-

ciat. 3. Quia perjuftos regnum & poteftas fa-

&e a Deo auxilium peti , uti allata exempla

thanz maximeimminuitur ; nam, ut recte S.

probant; fecus vero in pofterioribus, in his

-

idem ho. Chryfoftomus ait: Nunquam magis furit ac

enim perfectio füadet, non peterea Deoleva-

mentum, utplus patientiz exerceatur , fi m

M

i.æ

43: in - frevit fceleftus ille dzemon, quam cum ex fuis

Corintl, (s & inftrumentis multa videt diripi. Non

nus levaminis extrinfecus offeratur. Quam o

b L fund,

caufam S.'There(ia commendat unam ex mo- € ?5*

eftejus qui parvageffit, & mala, malam illam

beítiam irritare.. Quamobrem quando videt

nialibus fuis, beatricem Digne(iam, dicere fo-

** Petr. |

litam, infignem quandam rufticitatem fore in

UTR

virum juftum magna & preclara gerere,& ma-

; lapatiinnumerabilia, ne mireris. Nar contra

doloribus, quos Dominus ci immitteret, alle-

.

viamentum quzrere.

r

mirari eportergt, fi diabolus multas accipiens

«

$. XIII.

-

Tituus 'CXL Patierzzi&;

74

£

Y

o

:l.S' LEo f.

.$. Xill.

prefcribi folite, uti $. proxime præced&nt?e

n. 3. fadtum eft, . Deinde ut excitentur au«

6 L Qu

CONCEPTUS PRJEDICABILES.

d.

ditores ad hanc artem ftudiofe addifcendam,

ü&lsg. ro. L. F. x occafione thematis : Patientia vobis ne«

"W. 735.

oftendatur, eam eífe. pre omnibus aliis arti-

ee[Jaría ef? ; ut voluntatem. Dei facientes ve-

bus fümme neceffariam, utilem & honeftam,

gortetis promiffonem : O(tendi poteft neceffitas

]«

idque argumentis tum ex $. fcriptura, tum

ls

patientie. Et in priori quidem parte illud

ex SS. Patribus, tum exemplis & (imilitüdie

L2. c. 12,/Thomz Kempenfis dictum per inductionem

li

p"

nibus petitis , qua $. 3. & fequentibus plu-

probari : Converte te fupra( (cilicet ad Su-

rima offeruntur,probari poteít ; quem in finem

periores ) converte te infra (ad fübditos, aut

l"

etiam concio j. Fabri in fefto inventionis S.

alios te inferiores) converte teextra (ad equa-

crucis fervire poteft. Item in auckario in fe-

Qrin, parf

les, domefticos, amicos) converte te intra ( ad

fto S. Nicolai them. 3

:

'it cl ISQ

teipífum & paffiones tuas) & ubique crucem

V, Ex occafione th

iv

h

ematis : IVon ejZ d

i/äip,u"' LUC. 6. "

invenies. In pofteriori vero parte oftendi po-

lus fiper magif?rum : perfettus. actem . omnis

erit ,« 49. -

n

teít iterum per inductionem, quomodo is, qui

J fit ,. ficut magifler ejus :

o

.poteft defiderium 'ad

vere patientiam didicit, omncs difficultates ex

artem patientiz addifícendam excitari,often- — .

i

quadtuplici illo capite provenientes facile vin-

I

dendo ,. in ca reperiri tria potiffima motiva M

cat ; Pro quo fÍcopo Nicolai Lancizii opufc. 9.

quz ad artem aliquam alacriter addifcendam

C. I. & ex p. 1. Fabri conc. ;. in feto inven-

tovere folent. -

ih

Quorum primum eft sobilitag

tionis S. crucis fervire pote(t. -

magifiri, qui & ar

tem bene calleat,& efficacem .

d

! ;acö/i-.fx,;.

.. M. Ex occafione themartis : Quoniam per 7-.nul.

modum trahendi illam & promptam voluntas

"

L 51./

- tas tribulationes oportet fos initrare in vegnum. Dei:

tem inftruendi habeat, quz omnia haud dübie

]

"

Chriíto in ífüummo

.. Poteít referri mos quarundam Academiarum,

gradu conveniunt. Alterum

- inquibus ftudiofi antequam in matriculara feu

Qs

-

eft condifcipulorum siuititudo , praltantia ,' & ala-

album ftudioforum re erantur. variis faanis,

critas , quie tria in San&tis & hominibus juftis

$

1

verberibus & ludibriis (quz communi nomi-

hujus vitz pariter io gradu excel!

enti repe-.

ka, $ Thden

ne Depofiti vocatur) exerceri folent, dicique,

tiuntur, "Tertium eft

artís, qua traditur, uri-

nl2 g

——

fimilem morem Deum obfervare, ut qui nul.

litas & excellentia. q

ualis ubique'rz aliis ree

85279.

lum in ccelum velut ccleftem. academiam

pericur in arte patiendi,

j

utpote quz condues

Es

L

admittere velit, nifi variis prius tribulatio.

cat .ad. fummum premiu

m & dignoitatem in

)

G

nibus exercitum, idque ob easdem fere cau-

caclis obtinendam , pro

qua m

ateria vigl'er'i'

.^. fas, ob quas academizg dicte depofitionem

poteft Faber, c. $. in Sexag. ..

)e.

inftituerunt.

Scilicet 1. Ut ad virtutem di-

VI. Ex occafione thematis z o

d*

nne bec opor- Lue. ay.qu:

fponantur. .2, Ut probentur. 3. lIt San&tis

iuit pati Civiflum , & itairtrare in g

loriam fugm ? V* 26.

lle

poteft oftendi , viam crucis (eu

tribulationis

xonformentur. 4. Llt digni fiant privilegiis,

t

$. Ne extollantur füper alios. Adhortandi

efle. viam certiffmam :

(juxta illud. Chrifti , Matth, z, —

r

proinde auditores , ut patienter ferant hanc

Beati, qui perfecution

e€m patiuntur proprer V. 10.

j

depofitionem, fperentque (ibi quondam cum

jullitiam, quoniami

plorum eft regnum coslo«

magno Íolatio dícendum, quod olim fenex ad

rum) brevilmam:

Cquia per hanc cito adim. 8ap. 4.

L. Qþutct l1

ortam conftitutus, & fludiofos intrare vo-

pletur menfüra me

ritorum a Deo definira, ita Y- 13«

Ea e 7. l

j

e

ut dici quzat:.con

)'U

ntes variis ludibriis exercere juffus, iis, qui

fummatusin breviexplevic:

2t.

; *

patienter eas excipiebant, dixiffe fertur: In-

tempora multa )

fugiunt hofles,

tutifimain (quia nibil gque

l,

. gredere Athenas, quia digaus es. — Pro qua

atquehanc viam : cum ibi vel

imateria füfius deducenda fervire poteft con-

maxime Chriflus reperiatur,

aique adeo me-

rito dicer

Ir.

io quarta Fabri in feftoSS. Simonis & Judz.

equivis in ea via confticutus queat : (i

æïm

*

28.

Deus pro me, quis contra me ? trüiff

*^ 6,

- HI. Ex occafione thematis : Diletius quetit-

tinam : (ut- 1

ï. Tinï. 3.

adimodvin filtus unicormium : dici poteft ; Deum

pote quam omnes SanCti calcaruu

t2 OÓmnes PA 23

]s

enim, qui pie volunt vivere in CI

. ex mente SS. Patrum recle unicorni, non

arifto Jefü

|«

tauro comparari, eo quod híc oculos infra

perfecutionem patientur) jücund

T mam

tum

ob gratiflimam focietatem C

L

eornu habens non videat, quo feriat; ni.

hrifti & Sancto£

rum: tum ob felicitatem termini, ad quem due

. €ornis autem oculos füpra cornu habear, ideo.

de

.que cum deftinatione ferire foleat. Oftenda-

Ccit. ) Excitentur proinde auditores ad eam

]s

alacriter currendam, illis Thomz Kempenfis

tür ergo, quam prudenter Deus feriat , feu

tribulationes immittat , fcilicet ob triplicem

verbis : Eja, fratres, pergamus fimu

l, Jefus

l

erit nobiscum. Eritad

jatornofter,qui eft Dux

finem , caítigationem peccati, probationem

nofter & przceffor,

Il

virtutis , & amoris demonfílrationem , inde-

:En Rex nofter ingrediturl. 3. de

Q».

.que auditores ad easdem patienter, libenter

ante bo$, qui pugnabit pro.nobis. Sequamurímit. c.57.

l

& alacriter ferendas excitentur. - Pro qua

viriliter, nemo metuat terrores :

Simus pstrati ?* 5

materia fervire

mori fortiter in bello,

nec inferamus crimen

[H

poteít totum c. 1. vel etiam

)s

2. & 3. p. 3. gy mnafii patientiz P. Hieremiz

gloriz nofirz, ut fugia

mus a crace. Vide Fa«

brum congc. 4. in Dom. 2. Qusdr.

J

Drexelii. Item pro p

riori parte conc. r. Fabr,

in Dorn. 20. pott Pet

M. -

VII. Exoccafione thematis :

Sic d'xero puero : x.Reg.1e.

bl f

Ecce lagitte intra te funt,, to

b

j

?^

15

le eas: tu ven ad ne, V. 22s

3. Petr.e, . 1V.. Ex occafione thematis :

vY, 21.

Chriftus þajlï;sþ

quia pax iibi efl, & nibil efl malí: Oftendi poteít

jv

efl pro nobis , vobis

relinquens exemplum , ut. fequa-.

patientiamin tribulation

nibus effe fignum pre-

mini oe[tigia ejus :

poteft doceri ars patiendi,

deftinationis :

quem in finem P. Drexelius in "

ja

.. & primo quidem ex

plicari regulz ab hac arte

Z0diaco c. y. ferviet,

In primaergo parte pro--

[

GN

. P. Labn, BW.

AMan, Tom. J1.

ctgu,?;

-ïx yY

x

se

Bi[yliotbäcæ Mantualis Concionatorice

À

42

betur tribu—latïones merito fagittis comparari ;

patiens tali lilio comparsri. Et r. quidem.

tum quia fübito utfag

ittz advolant: tum quia

oftendi, quomodo inter fpinas verfetur ;

quem in finem fervire poteít, quod S. Bernar- S. $. ia

ja ii

profunde penetrant, utS. David teftatus eft di-

$, b

Pf aT

cens : Sagittse tuz infixe funt mihi: tum quia

dus füpra citatum locum dicit ; donec in car» Cante -

V. 3.

ne eft anima, inter fpinas profe&o verfatur;

graviter vulnerant, ut in exemplo Jobi cerne-

re eft. In fecundaoftendatur, quam vere dicar

& neceffe eít, ut patiatur inquietudines tene

tationum, tribulationumque aculeos. Quod fi

tur: Sagittz intra te fant, veni ad me, quia

ax efttibi cum Deo. In tertia excitentur au-

lilium eft, juxta fponfi verbum, videat, quam

vigilem folicitamque effe oporteat fuper cu-

ditores ad exemplum cervorum & caprarum

imitandum: dum fagittis confoffz per dictam-

ftodia fui fepta undique fpinis, hinc inde acu-

num herbam vulneri medentur; fic ergo & illi

leos intendentibus. Nec enim vel leviffimam

con(iderando illud Davidis : Sagittae tuze ( id

fping füftinet pan&tionem floris teneritudo ?

Pf 106

(ed mox ut modice premitur, perforatur. Spie

eft,tribulationes hujus mundi) rranfeunt: vox

V. 19.

tohitrui tui (qua dices: Ite maledidtiinignem

na culpa eft, fpina poena eft, fpina falfus fras

ter, fpina vicinus elt malus.

O candens li-

eternum) in rora.. Videri poteft Drexel. ih

mnaf. patient. p. I« C. 4» $. 2.

lium, o tener dcelicatus flos, increduli & fub-

1. Cor. 2,

VIII. Ex occafione thematis: ANon fünt con-

verfores funt tecum, vide, quomodo caute

v. 9.

digne pa[fones. bujus temporis ad futuram gloriam,

ambules inter fpinas, Plenus eft mundus fpi-

ni$, Vetfíari in his, & minime Izdi. Divinz

qu& revelabitur in.mobis: Poteft oftendi utilitas

tribulationum, & probari cum S. Bernardo,

potentiz eft, non virtutis tuz, Sed confidite,

inquit, quiaego vici mundum., FEtfiigitur un-

quod paffiones hujus temporis non fint con-

digna. 1. d prateritam culpam , qua remitti-

dique tibi inrendi perfpicias tribulationum,

tanquam tribulorum aculeo , nonturbetur cor

tur. a. Zld prefentem confolationis gratiam, qu&

immittitur, juxta illud Davidis : Secumdum

tuum, neque formidet, íciens, quia tribulatie

PL 39.

v. 19.

amultitudinem. dolorusm meoruem in corde meo y . confo-

patientiam operatur, patientia probationem,

lationes tue letificarunt aniiam meam. Et S, Pauli

robatio fpem, fpes autem non confundit,

[4

Conf(dera lilia agri; quomodo inter fpinas vi-

Mlm- So

teftimonium : Repletus fum confolatione; füper-

abundo

audio in omui tribulatione noftra.

gent, & nitent. Si foenum, quod hodie eft,

Yib

cras in clibanum mittitur , Deus fic cuftodit,

3. 4dd futuram gl

L

oriam , qug nobis promittitur.

ua.de materi

a videri poteft Faber c. 4. in

quanto magis amicum & fponíam fuam cha-

Cot $

tiffimam : denique cuftodit Deus omnes dili-

v, 9.

feito SS. Simonis & Judx. — Item in auctario

them. 1. in fefto SS. Ínnocentum.

gentes fe, 2. Oftendi poteft, quomodo ge-

rere fe debeat animia inter fpinas tribulatioe

Lue. 6;

.. ]X. Ex occafione thematis « Virtus de illo exi-

v 19.

bat , & fanabat

ownes : Poteft oftendi, qualis

num conítituta, id quod idem Sandcus l. c.

egregie docet, fic pergens; 'Non mediocris

virtus exeat a

Chrifto ad debilitatem noftram

& impatientiam in adver(is fanandam. | Et 1.

profecto titulus virtutis inter pravos vivere

bonum, & inter malignantes innoceatig reti-

-quidem per oculos , quatenus providit noftras

tribulationes atque in bonum noftrum ordi-

nere candorem & morum lenitatem. Magis

autem (i his, qui oderunt pacem , pacificum

^

nat; imo & videt

, quomodo eas toleremus,

ut füo tempore przmiare poffit. .2. Per os

& amicum te exhibeas inimicis. Id plane fi-

militudinem datam de lilio, jure quodam pro-

fuum,

quatenus non toties ad patientiam incer

adveríaretinen

dám excitavit: precipue dum

prietatis fpecialirer vendicabit , quod ipfas

utique fpinas fe pungentes candore proprio

Tosn. 15. dixit: Si mundus vos odit, fcitote, quia rne

V. Ig»

priorem vobis odio habuit.

Et: Qui perdiderit

illuftrare & venuíftare non ceffat. Annon pro-

Marc. g.

inveniet eam. Et

inde lilium tibi videcur implere quodammo-

v. 35

animam fuam propter me,

iterum: Beati eflis, cum maledixerint v

obis

do perfe&tionem evangelii , qua orare jube-

Matth. 5

mur pro calumnianübus & períequentibus

V. lIe

' homiines, & perfecuti vos fuerint, & dixetint

t

omne malum adverfüm vos mentientes pro-

nos? Benefacere his, qui oderunt nos? Ergo

al

& tu fac fimiliter, & eritanima tua amica Dce

prter me: Gaudete,

& exultate, quoniam mer-

ces veftra copio(a eft in coelis. -

3. Per manus:

10ini, & laudabit te de te dicens: Quia ficut

endit, & tri-

lilium inter fpinas, (icamica mea inter filias.

Quatenus ipfe manum fuam ext

bulationem hanc aut ipfemet mifit, 4ut ab

XL Ex occa(íione thematis : Fa/ciculus tmyr- Cant. t.

vl« dile£us meus mibi: inter ubera mea commorabi- V« 12«

job. 19, aliis crea

ri permifit , quemadmodum Job in-

V, 81«

dicavit dicens :

Miferemini mei faltem vos

dur : dici

oteít, varias a variis cruculas col-

lo füfpen

Á

s in pe&ore circumferri, videlicet

amici mei, quia manus Domini tetigit me.

Hifpanicas, Turribianas, Ignatianas (id eft, ex

4. Per,SS. eulnera: Quatenus tam benevola

le&ica aüt janua cubiculi S. Ignatii fadtas)

& generofa e

orum receptione, & quotidiana

ne facit, ut nolimus .effe (ine

Udalricianas, verum fuo judicio optime fa-

reprzfentatio

cere, quia particulam de cruce Chrifti non ma«

vulnere , qua

ndo ipfam Dominum ac Re-

]th. !

s tam graviter

teriali, (ed fpirituali, id eft, tribulationibus pa-

"".

demptorem noítrum videmu

tienter & alacriter amore Dei toleratis in pe-

& multipliciter valneratum. j. Per fimbriam

cef'imenti , reducendo in mermoriam exicam

&ore íuo circumfcrunt , hanc enim omnes

effectus, quos a prioribus fperamus , ex-

felicem & gloriofu

m tribulationum, ut vel fic

Luc' :lb

ad eas fortitet tolerandas exci

temur. Quz

cellentiffimo modo in fíe contineres id;,

LA lg,

omnia füfius gpud. Fabrum c. 6. in feíto S.

quod per partes oftendi poteft. Et r. qui-

- Bartholomzi videri explicata poflunt.

dem, quod multo efficacius juvet, quam

Cant. 2,

X. Ex occa(ione thematis : Sicu lilium inter

hifpanica crux, contra tempefítatem illam

* 2« « fpinas, fic amica 1nea inier füias : Poteft homo

maxime terribilem extremi judic'ii,' patec'.ex

U

us z?ulüs CXL. Patienta.

—

743

!

| Hlo:pï;ï,äfcetæ*»te'&ïnio'äio: Hoc ngüm cru.

*$ t t

meam commemorationetm. 3. Propter con-

cis eritin coelo, cam Dorminus ad judicandum

formitatem cum San&is, qui prius illum ebi-

R

Va.deimit. venerit. Tunc omnes fervi crucis, qui fe cru-

berunt. 4. Propter fanitatem eorum, qui bene

]e

912 $. I- cifixo conformaverunt in vita, accedent ad

affecti funt diéto noftro amantiffimo Redem-

Chriftum Judicem cum mag»a fiducia.

2«

[

ptor, fcilicet propter animas purgantes libe-

Quod multo majorem virtutem habeat con-

randas. j. Propter fanitatem propriam , qua

tra febres aliosque morbos, quam S. Turribii,

tanto plus facienda eft,quando dignior eft ani-

.

"

- patet ex eo, quod ipía lignea crux agnita fuee

ma quam corpus. H«xc autem faniras tam ef-

rit olim per hoc , quod mulieri xgra impoti-

ficaciter & copiofe procuratur per hunc cali-

. ta ftatim eam a morbo curaverit ; quanto

cem, ut non

jam ficut de calice reali cancba:—-

magis hec virtus fpirituali cruci ad curan-

.quispiam :

)ï'

dos'animi morbos, ob quos potiffimum a

"

Quo tibi potarum plus eft in ventre falutum,

Chrifto fufcepta eít, conveniet ? 3. Quod

-Hoc minus e potis bifce falutis babes.

"

multo majorem vim habeat ad demones &

p

dici cum veritate queat, féd potius:

fpe&tra füganda, quam Ignatiana crux, patet

- Quo tibi potarum plus eft in mente

/älutumo ;

ex ecclefiz teftimonio canentis in officio S.

Hoc plus e potis bifce falutis -babes,

"

Crucis: Ecce crucem Domini, fugite partes

XV. Ex occafione thematis: Gloriamur«z*nïü

3

om. $

&dver(: Et iterum: per fignum crucis de ini-

d

tribulationibus , cientes quod tribulatio patientiam v

")

micis no(tris libera nos Deus nofter. 4. Quod

operatur, paiientia vero probationem , probatio wero

"

€tiam pro pefte advertenda aliisque malis ar-

fpem, [pes autem non confundit: dicatur, his ver-

7

cendis majorem vim habear, quam S. Udalri-

bis breve compendium contineri omnium do-

ci, & aliz fimiles cruces, vel ex i

j

pía totius

&rinarum ad patientiam pertinentium. — Et

generis humani liberatione ab univerfali &

I. quidem per primas duas partes fignificari

graviífima peccati originalis & actualis pe-

finem remotum (qui eít patientia) & pro-

1ie, fatis liquet. — Quz omnia facile amplíus

ximum (qui eft probatio) ob quos Deus im-

q

dilatari, & exemplis confirmari poffünt,

mittit tribulationes, quique adeo non levi-

Matth. 5,

XIl. Ex occafione thematis : Gaudete (

:

ter nos impellere debet ad eas magno & con-

j

v-xifio

exultate , quoniam merces ve[ira copiofa efl in cae-

ftanti animo tolerandas.

2. Per illa verba :t(aie

. lis: narrari poteft, quid Jacobo Patriarchze

le

Probatio vero [Dem : fignificatur medium ad

"

Gon s9. evenerit, dum antequam Rachele dilecta

easdem fortiter fuftinendas, (cilicet fpes pre-

v. '15.

ï. 260

potiretur; prius lippientem Liam in uxorem

In filentio &

mii, de qua dixit Propheta.

n

- affamere debuit ; Inferatur deinde, idem om-

Ípe erit fortitudo veflra. 3. Per ultima ver-

nibus evenire, dum nempe prius graiiam per

ba fignificatur fructus & complementum pa-

s

iultas lachrymas obtinendam & retinendam,

tientiz, fcilicet fecuritas, & perpetuitas pra-

atque adeo merito Liz comparabilem, nobis

mii-olim conferendi, de quo proin recte

deíponfare ; & tum demum in altera vita

.Apoftolus dixit: id, quod in prefenti ssomen- t. Cor, «;

pulcherrimam Rachelem, id eft, gloriam obti-

taneum e(t, & leve tribulationis noftrs , fupra v. 9:

nere debemus. Pergatur proin tam in tribu-

ä

modum, in [ublimitate , eternum . gloriz pondus

lationibus hujus vit , per comparationem

operatur in nobis. Qus omni

cum laboribus Jacobi explicandis, tum in pul-

u

a facile ex $8.

nt.

prioribus amplius probari poffi

chritudine & magnitudine gloriz , per com-

parationem cum Rachele depingenda: & con-

$£ XIVS -

cludatür, quanto equius nobis, ac Jacobo,

ALII MOTIV A.

Ó

ä

omnes anni in hac laboriofa & ;miíera vita

»

confumpti, videri debeant dies

Pau.ci , pre

uffus Fu—itAbraham-ïmx;ïölare filiam fuum, ï&yfïüom: |

amoris magnitudine.

L.þ I

cumque in cervicem ejus fuüfpenfüm 2o. poft,

Math.20, — XIlI. Ex occafione thematis : lPotejïis bi-

jam libraret acinacem, promptum in cedem Pent.$ ag;

"9. 21.

ere calicem quem ego bibiturus fum? "Poffant äf-ï

brachium, vox Angeli detinuit, ne tamen

ferri, & refütari excufationes, quibus aliqui

omnino illius propenía fruftratetur voluntas,

ä

- fe excuíant a calice bibendo, id e(t , tribula-

in jugulum arietis demi(it gladium , de quo

tionibus tolerandis. 1. Quia non meriti fünt

Gen. 22. 13. dicitur : Levavit. Zbrabam ocue

, (ant. f

tantas afflidtiones. 2. Quia exiftimant, fibi fo-

los fuos, viditque poft tergum aritem inter vepres ba-

.y, Ib

vrentem cornibus ,

' lis exhauriendum calicem. 3. Quia nimis for-

quem a[Jwmnens obtulit bolocauftum

tis vel amarus cis calix videtur. 4.Quia ni-

profilio. S. Zeno Veronenfis cam in horum

mis capax ; & fundo carere videtur. ;.Quia

con(fideratione verfaretur , dicebat hec dif^

propinatur ab ingrata perfona. Quz omnia

ficilia verba ferm. 1. de Abraham: JNec mu-

videri poffunt füfe diducta a Fabro conc. y.

tatus ef? vultus ejus, cum e[fet oittima commutas

ä

in fefto S. Jacobi.

ià: cum tanta lztitia arietem obtulit, cum

Joan. 18.

XIV. Ex occafione ejusdem thematis pof-

quanta obtulerat & filium.

N. Ils

Ín quibus hzé

funt motiva afferri , cur calicem tribulationis

poftrema mihi equidem difficultatem non qua-

libenter bibere debeamus. . Nempe r. pro-

lemcunque ingerunt: cum tanta lztitia arie«

pter offerentem, fcilicet Deum, quam rationem.

tem, cum quanta obtulerat & filium.

Nam

Euc.ar, Chriftusattulit dicens: Calicem, quem dedit

fi exacte rem perpendas, videtur dicere de-

w.1g. Inihi Pater, visut non bibam illum? 2. Pro-

buiffe, majore cum lztitia obtuliffe arietem,

pter memoriam Auguftiffimi Imperatoris ac

quam filium, in ariete enim fola pecudis ani-

Redemptoris noftri Chrifti: quam rationem

mula occumbebat, in lfaaco vita homie

iterum ipfíe indicavit dicens: Hoc facite ig

nis, & filii primo

geniti occidebat. Quid er-

K, P. Lohn. Iii, Man. Tàn. 4f

Xyyy?

9,

745

JBribliotbece : Manualis. Concionatorit -

aitS. Zenon,tam magnanimum fuiffeAbra-

Calvariz montis, quam inter glorias Thabo»

go

ham,ut zque gau

denter arietem ac filium ob-

Y

ris. Ut nobis documento effet, ei, qui fe Fi-

ta cum alacritate immolare

lium Dei, & filii illius naturalis emulatorem

tulerit,paratus tan

filium, quanta brutum animal ma&taret vidi-

gloriatur, przmenda ejusdem veftigia, expri-

mendos mores, ut fit idem inter füpplicia, qui

mam: dicam, poftquam Abrahg certum erat

demetere filio caput, eumque quod ad animi

inter delicias; inter pcenas; qui inter glorias;

eisdemque oculis amarum , & afperum fpe-

illius promptitudinem fpectat, jam obtrunca-

rat, pati cceperat, quantum maxime poterat :

&et, quibus fuave, & dulce fuit arbitratus. .

V. Fuit Elcana, ut factz habent literz, virfbidems -

Quid enim acerbius & intolerabilius homini

?

accidere poffit; quam ut fua ipfius vifcera la-

religiofus, ac devotus, duarum fimul uxorum

sl

maritus, quarum una Anna, Phenenna altera

niet? quam ut violentas manus pius pater

unico , eique optimo filio afferat, fanguinem-

vocabatur. Ex his Annam, quod virtus ejus,

& morum honefítas, & publici fuga mereban-

que ejus,qui dedit,vertat? Poftquam ergo hzc

animoAbrahz femel pertinaciter fententia ine

tu', impeníius amabac.. Improlis fancta hec

mulier,& fteriliserat,ut faecunda Phenenna,&

4

fcdit, neque explicare eam in opus potuir, in-

gens valentiffimi pe&toris fortitudo fuit; fum-

fru&u benedi&tionis cumulata. Sterilitatem

Annz permolef:e ferebat Elcana , quod eam

. maque con(tantia,quod ne. vultum quidem im-

mutavit, quando tantz gloriz fibiereptam de

occultius amaret.. Hoc ita conftituto adoria«

mur myfterium, quocum facer Textus hzc

manibus occafionem,fortemque proxima feli-

citatis fic permutatam vidit,ut pro líaaco arie-

memoraturus orditur narrationemn hiftoriz s

Pt vir umuus de Ramatbiam Sopbim, de monte

tem immolarie debucrit, cui fi conceffam fuit-

fec filium ma&tare,füummum pro Deo dolorem

Ephvaim, &? nomen sjus Elcana ; inquit primi li-

bri Regum primis ftatim verbis. |Origenes

, paftus,

fümmam fimul gloriam illius paffionis

tolerantia fibi conflaffet. .Et hoc eft

; quod $.

Adamantius notat loquendi formulam , qua

facer Scriptor ufus, non ait, fuit vir quidam;

"Zenon voluiffe videtur, cum ait : Cum tanta

letitia arietem obtulit, cum quanta obtulerat

fed, fuit virunus, Dicit potro, videri non fatis

attente fic dictum , aut fupervacaneum efle,

u

&filium.. Hinc etimate, quam gloriofam,

ac magnificum fit pro Deo pati.

quod religiofus hic Elcana, vir unus pronun-

irgo Gertru-

tiatur, poftquam duo non erant, nec adeo ne-

$ionusin .1I. Refert Blofius; quod cum v

Concavi dis commiferatione mota oraret pro quadam

ceffarium, ut ille vir unus diceretur. Sed ex-

anima

ploratiffimur eíl, nec apicem effe absque fa-

P

erfona, quam audierat impatienter cenque-

€, 10,

rentem , quo

d Deas gravamina fibi immitte-

L

cramento , nec fine myfterio literulam ali-

quam in literis facris, dic nobis; magne Ori-

ret faluti fuze mi

aus convenientia, refponde-

rit ei Dominus: Dices illi, pro qua oras; ut,

genes, quid occulti huic fententiz infit, qua,

tione vel mo-

Eleana Annz conjux vir umus pronuntiatur.

quia fine aliqua faltem tribula

leftia regnum obtineri non pot

eft, eligat, at-

Placet;inguit Origenes: vox ex me illud acci-

ite. Vide, fi hoc pertinet ad laudem jufti,

que indicet,quznam gravamíina fibi utilia pu-

tet, & cum hzc ipfi evenerint, fervec patien-

quod dicitur de eo. .Erat vir ugus. . Nos, qui

adhuc peccatores fumus, non poflumus hunc

tiam. In quibus verbis Domini Gertrudis in-

tellexit, periculofiffimum genus impatientiee,

titulum laudis acquirere , quia unusquisque

noftrum non eft unus, fed eft multi. Intuere

quando homo perverfe ac fuperbe eligere vult,

quz ferat, dicens faluti fuz minus congruere;

autem alicujus v3ltum nuncirati,nuünciterum

triftis, paulo poftrurfum gaudenus, & iterum

Ms

feque non poffe füftinere ea gravamina, qua

/,.

fibi a Deo immittuntur.

türbati, & rurfum lenis, hecille. Non absque

1.1. p

myfterio Elcana vir unns dicitur, qui fanctus

T»or, dil

IIl In vita S. Perpetuz legitur, quód San-

0.

&« quzdam cum impatientia martyrium una

& iuftus erat, eoque a peccatotribus diítabat,

qui multiplices funt ; . fufceperat Elcana ex

cum Sodalibus fais fübire defiderans, aratiam

5

a Deo obtinuerit octavo menfe znticipandi

Phenenna liberos, ex pientiffima Anna nullos

habebat. Poterat horum alterum illi immo-

[

partum, idque cum perfe&a nat prolis falu-

te ; Acciderit autem,quod dum acerbiffimos,

dicam parere triftitiam , alterum abundans

gaudium. Qualis vero Elcana, foecunditatem

quos inter parturiendum patiebatur dOlOres,

fupra modum lachrymaretur,perfecutoris mi-

Phenennz inter, & (terilitatem Annz fuit?

Forte an elatus ex liberis iftius, aut defpera-

niítri eam interrogarint,qua ratione acerbiffi-

ma martyrii torinenta, quz pro fequeuti die

bundus ex fterilitate hujus? Non fane. . Fuit

przparabantur, paffara effet?

Quibus fapiens

vir unus in utroque fortunz ftatu, eademque

mulier refpondit inquiens : Naturg debitas

fronte excepit alterius fterilitatem, foecundi-

tatem alterius, neque ob illam animo lapíüs,

poenas naturali tantum virtute xgre fuftineo;

*

qua autem quantumvit

s immania pietatis cau-

neque ob hanc elatus, habet hoc juftus, &

habere debet, quisquis Deo Patre gloriatur,ut

(a fabire cogar, divina gratia füperabit.

Minfd

NyftSabo- — IV Hic ef Filius meus,dicebar illi Pater &tere

fit perpetuo unus idemque, neque varius, aut

943,

tho poft 1.nus, cum in cacumine gloriofi montis Thabor

multiplex, ut funt miferi peccatores, qui pro

Dom.Qua illuftres gloriz fuz fplendores,caris fervis fuis

ftatu rerum, in quibus verfantur, vel nimium

!]

disg. $- 5- f (tivus oflentabat, qui in probrofo Calvariz

prafidunt inter felicitates, vel plus fatis im-

monte Patrem fuüum illum agnofcebat, & por-

patientes fünt inter adverfa.

Paulus obfervabat le- Ibide;ä:.-

fo appellabat, dicens : Pater in manus tuas com-

VI. Quam accurate

mendo [piritum meum ; Luc. 23. V. 46. Non mi-

ges filiorum Dei, quando Philippenfibus fcri

nus feFilium illius oítendit in mediis probris

bens, ajebat c. 4. V. 12« Scio buiiliari , fcio (5

)

abun»

Tüulus . €XL — Patientia. —

Je

245

Vl.

o übundare (ubz'äiæ & in omnibus inftitutus fam) &

füdoribus, & culturz agricolæ per frudum

fatiari ($. efarire , & abundare , & penuriam pati.

l

Sed qualis in ftatibus tam diver(íi Do&tor gen-

abundanter illatum correfponderit; Eodem

N

prorfus modo, fí homo per injurias contem-

tium períeverabat? Refpondet Theophila-

ptus, & nonnunquam percuffionibus ad livo«

y

x

&us: Neque ob hanc laxabatur, neque ob

remexceptus, in honore & exiítimatione dif-

idopiam comprimebatur. Non illum rerum

copia extollebat, non inópia dejiciebat, non

famatus,fannis & derifionibus expofitus, con-

»|

feftim irafcatur;ac in vindi&tam, odium, & ini-

Til

illum penuria triftem, non affluentia arrogan-

micitias prorumpat, peffimum vobis licebit

l

tem, non efuries pufillanimem reddebar.

de illo formare conceptum; At vero fi pa-

fbidem,

-"VÍL. Invitabat olim fpoafa Aquilonem, &

Auü(trum.ut fuo fpiritu odoriferos floresamce.

tiens fuerit, fi diffimulaverit, tacuerit; bonum

!)

pro malo réddiderit, tunc talem verum vir-

E

ni horti fai blande afflarent, fic inqüiens: Sur-

ge zdquilo, && veni Zufler, perfla bortum meum, &$

tutis fpecimen edidiffe libere afferetis ,

quia

doctrina viri per patientiam noíciturs Et

ideo

füuent aromata ilius, Cant.4. v.16. S. Juftus Or-

gelitanus preffit ín hac verborum formula,

talis per agrum illum fignificatur, id quod die

vinum femen ex uno grano in centuplicatum

*« (5"quo facra fponfa, quanquam duos fimul ven-

i

&

fru&um excrevit: Quod autem in ierram bonam,,

la

'tos compellaret, non; perflate tamen; fed perfla

bi funt, qui corde bono ( optimo audisntes, verbum

C

dixit.. Sed quomodo duobus ventis,.quorum

a

vetineniy & fru?tzqn ufferunt in patfm;fa.

funt tam diveríz, & adverfe conditiones,

C

tanquam uni loquitur? Aufter nimirum, ut

4Equitas,

X Athletas-vid

l

€ft Autor Ariftoteles in Problem. feét. 4. blan-

emus, quibus virium cura Seneca c.a,

düs, ferenus, füavis eft; Aquilo e contra ri-

eít, cum fortifimi

$ quibusque confligete, & de provid.

gidus, durus, afper, Secundum hzc, qui fa-

exigere ab bis, per quos certamini preparane

€tum, quod cum duo effent venti, & venti tam

y

tur, ut totis contra ipfos viribus utantur $Cs

contrarii,tamen velut uni loqueretur,dixerit:

di fe, venari

que patiuntur, & (i non inveniunt

PPerfla bortum meum? | Re(pondet juftus juíte in

)

fingulos pares, pluribus fimul objiciuntur:

d

rem przeíentem: Qooniam in duobus unus

marcet enim fine adverfo virtus, tunc autem

advertitur, non ait, perflate, féd perfla; tan-

apparet quanta fit, quantum valeat, polleat-

Ll

quam dixiffet : Quod fponía uno duorum tam

que, cum;quid poffit, patientiaoftendit. Non

-. adverforum ventorum a fpirítu perflari horti

la

vides, quanto aliter patres, aliter matres, iri-

fui aromata petiit, ea caufa eit, quoniam in

dulgeant? illi excitari liberos ad ftudia ju-

. duobus unus advertitur, & ventus uterque

Z

It

bent obéunda mature, feriatis quoque diebus

unuseft. Seu Aquilonis füror

"

nia mifcens,

non patiuntur effe otiofos , & füdorem illis,

tentationes, tribulationes, per

tecutiones mo-

& interdum lachrymas excutiunt; At matres

, Veat, & erumnas excitet, feu blandus Zephy-

foverein (inu,continere inumbra volunt,nun-

rus confolationum, quietis. fclicitatis afpiret,

quam fiere, nunquam triftri, nunquam labo-

uterque illi unus flatus eít, necenim emarcént

rare. Patrium habet Deus adveríuüs bonos

ejus fiores quamquam Aquilo furat: nec eva-

viros animum, & illos fortiter amat,

& ope-

- miti fiunt, vel (i fuavis Autter blande afpiret.

ribus, inquit, laboribus,

ac damnis exa

Quoniam in duobus unus advertitur , juftus

tur, ut verum colligant robur.

giten-ï

enim Dei filius,& fervus eft,f(emper unus,con-

XI. Pono primam omnium innocenïti:im,s. Bern. ía

. flanti inter omnia vultu, & fronte.

RBellovac.

& (i huic jungere continentiam quivero , di. fer. 7o. in

VHI. Improvidus miles eít, inquit Bellova-

vitem me putabo in poffeffione liliorum. Rex Canz.

l. 1. fpec. cen(is, qui fe forten

e

iin pacegloriatur; Nemo

g

mor. dift,

fum autem, fi tertiam his adjungere potero,

$9.

quippe quantum proficit, nifi inter adver(a

patientiam. Etquidem poffunt tufficere ille,

cognofícit. Unde id vitis Patrum Ícquens do-

fed quia & deficere intentationibus poffünt,

&rina legitur: Hxc eft magna virtus, quando

fiquidem tentatio eft vita hominis füper tet-

in infirmitatibus toleraniia fuerit.& oratiarum

actio mittitur ad Deum, Si admittimus ocu-

ram, opus profe&to patientia e(t, qu

uafi (ic catrix quedam & cuftos. -

D utriqug

los, graviter non feramus, extollentiz enim

XILIn paradifüm terreftrem,qui coeleftis vi S.Bernard,

inftrumentum amilimus,fed interioribus ocu-

ridarii reprefentativus erat, nemo inDtrare po- to 2. ferm;

lis gloriam Domidi fpeculemur. Surdi fad&ti

66- al't. [..

terat, nifi prius per flammeum Cherubini gla-

e

L

L

j

fümus? Non contriftemur, quia auditum va-

dium pertranfiret,id quod ex menteS liernar-

num amifimus. Manus no(trz ex aliqua paf-

dini denotabat, quod coelum non recipit nifi

fione debilitatz fünt? Sed interiores páratas

probatum, id eft, nifi tranfeat per lammeum

habearnus adveríus inimici tentationes. Infir-

gladium atque verfatilem,qui Genefeos 3. po-

mitas toturn corpus no(trum tenet? fed no-

fitus eft ad cuftodiendum lignum vitz; fed hoc

— ftro interiori homini fanitas creícit.

nullus facere poteft, nifi qui patientiam habet

Manfidife, LIX. Quanto quis qualitatem agri alicujus

in fua tribulatione. Gladius quippe flammeus

: /91 np 3.

explorare cupit, an fcilicet fterilis fit an fer-

atque veríatilis tribulatio eft affligens, & cru-

tilis,communiter illum ligone,vel aratro pro-

cians animam, & corpus. Exemplum patet in-

d

fciffum, ac foetido fterquilinio contectum, de-

uriticoquod interrram projicicur,& fepelitur,

inceps feminat, videtque qualem fequenti an.

quod moritur in hyeme, congclatur grandi-

no fru&um producat; (i enim urticas, folia,

ne, & pluvia maceratur, hominibus & befliis

fbidf;"-'

ftirpes , fruteta' proferat, mox agtum illum

conculcandum exponitur, & depafcendum s

maledictum & peffimum elfe dicit. " Sicut e

In zftate calore ficcatur, verberarur flagel-

contra optimum pronunciabit; (i laboribus;

lis, & de palea excutitur, & conteritur inter

Xyyya

molas,

l

P,-Nï-

[:

746

Wiibliotbece Mamfalis Concionatorie

[u

molas, & poft alias ejus vexationes in clibano

firmando m&allo,qüantum tundendo viriüm

)

adhiberet, ne validiore ictu excuffum artem

decoquitur, & in his omnibus virtutem füam

j

femper retinet, & vigorem, ideo in fine in ci-

eludat : qu& in hac noftra imbecillitate natu-

ql

r& tanta effe poteft animi firmitas, ut morbis

bum.ante Regem honorifice portatur. Síc

f

etiam vir patiens in tribulationibus perfeves

veluti malleatoribus, corpus objiciam immoe

Y

tum, animumque przftet , nulla vidtum que«

rans,przfentabitur coram zterno

*

Regg Deo;

ql

fcilicec gloriofo.

rela? Nimirum idem;qui affligit;allevat Deus,

r

& quos durius fingit, validius firmat. — Ipfe

"Manüdif. XIIL. Quodnam in eo latuiffe putas my-

ondam no&urnis doloribus victus, cum le«

fterium, quod S. Petrus egreffurus a carcere

z

/

L]

* 0. ?.

Herodis in mundum, ad convertendos, popue

viffimo gemi

tu [inducias impetraffet ad fom-

los, ab Angelo juffus fuerit fe calceare maxi-

num, mane ubi evigilavit, poftulati posnitens,

ï

me, cum Chriítus apud S. Matthaeum c. 10.

auditumque fe dolens, a Deo egregie vapu-

$uie

contrarium przceperit, ne fcilicet Apoftoli

laffe , ac colapho cefum fuiffe , profeffus efts

fui calceos in pedibus haberent, neque cal-

quod patientiz per ea cruciamenta operans

q&fm- GK' ]

di materiam fibi fübtraxiffet.

s

l7

ceamenta ? Refponderi quidem poffet, nequa-

d

quam conveniffe, ut calcei S. Petri apud He-

XVI. Apud Plinium hanc experientiam

er?Plin.rl.zg at (

fcriptam reperio, quod flammz, quz ex mon- c. 106..

:

brzos , vel multo minus apud impium ac fa-

crilegum illam Regem permanerenr, fiquie

te, qui chimzra dicitur, erumpunit, folo com-

dem coram illis in omnibus fzculis futuris

efcantur fceno ; ex vero, que ex monte He-

omties.& finguli, etiam formidabiles totius

cla in Islandia ex(urgunt, fola extinguantur

ftuppas unde fequens validum formari argue.

mundi Monarchz, fe in fignum fubjeGionis

profternere debebant, iisque cum reverentía

mentum poffe exiftimo, videlicet, i admirabie

les hosce effc&tus operatur natura, multo ma-

devotiffima ofcula imprimere; Veruntamen

mclius ad noftrum propofitum in fenfu mo-

gis idem concedendur erit gratiz, quod ní-

.Antonius de Padua, S.Petrum

mirum per zquanimitatem ; & invictam pa-

rali refpondet S

tientiam, aliorum iracundia excitatum incen-

ab Angelo juffu

m fuiffe, ut calceis fe indue-

ret,ne in via al

apide lderentur pedes; cal-

dium poffit extinguere. , Quas enim & quan-

e

tas faroris fui lammas infernus in Jobi perni-

&ei autem hi pati

entiam denotant, quz eft ne-

ceffaria in adveríis hujus mundi, quia cum in

ciem non evomuit? . Et tamea nulla inopia;

fames, morbus, cruciatus, liberorum necess

hac vita,quamdiu fumus viatores,dum fümus

án corpore, peregrinamur, ne ad quemlibet

amicis, inimicis, uxore, & fervis irruentibus,

m, allida-

nulla demum humzanz miferiz fuit erumna;

gr

effum impingamus ad offendiculu

anusque a

d lapidem pedem noftrum, hanc no-

quz non fit in ejus corpore exhaufta. . Quos

bis neceffa

nam vero modo, ut D. Chryfoftomus notat,

riam patientiz virtutem fübrnini-

ftravit. Hac autem offendicula B. Laurentius

magnum hoc patientiz fpeculum ingens hoc

uftinianus his verbis innuit : Peregrinanti ho-

incendium extinxit, & compeícuit? Clarus

mini in hac valle miferiz multaoccurrunt ad-

hic & infignis victor impetum omnem . mira

virtute fuüftinuit; fola patientia fuit foenum,

verías aliqua ex innata infirmitate, aliqua ex

3

inolita confüetudine: quadam ex juftitia di-

& ftuppa,

A

quz ingentem illam flammam

: fine

vina, nonnulla vero ex malorum hominum

ulla fui lzfione füppreffit. -

$, & lzda-

XVIL. Cum Philiftei arcam

Y

Domini in præ-VManü difei

malignitate ; [deo ne offendamu

f

lio curh Ifraelitis habito, in predam acce

)

P

mus pedem , myfítico hoc calcvco

$

pgbis opus

fent, Deus illos punire volens. preter immif-

xi(- 17. nf p

T

erat.

Bs

N

fam inter illos ingentem murium multitudi-

tonclsy

Necüta:.'

nem,eosdem pariter in fecretioribus corporis

nl «

XIV. In Genefi de Ifaac legitur, quod Jacob

partibus per poenofam valde & fcetidam infir-

EY

Y

filio fuo dixerit: Z4ccede ad me€9 da nibi ofculum

mitatem caftigavit ; quod flagellum a fe remo-

Bianfi difc,

Hoc tamen paternz diledtionis fignum

"

vere (atagentes, Satrapas fuos confüluerunt

in cum n

.

on contulit, nifi poftquam manuum

de adhibendo remedio, a quibus fuere perfuae

fuarum contactu, quis fit , exploraviffet, id

fi,ut mures aliasque effigies aureas funderent,

iisque Deo Ifrael oblatis, arcam foederis He-

uod Hugo Cardinalis confiderans ait: Poft

ta&tum demum fit ofculum, id e(t, poít pa-

breis denuo reftituerent;quo adimpletoSatra-

M.

tientiam flagellorum.

parum confilio; protinus inter illos omne fla-

i' $ V

Uuilitas.

gellum ceffavit; omnia autem hec in figura

contingebantillis ; (iquidem Deus per hzc nos

erudire voluit, ut flagella ferrea & chalybea,

16. XV- De

viro illo Apoftolico Joanne. de

j Rho

Avila, qui fuüperior

i faeculo facrum in Hifpa-

quibus caftigamur, & cedimur, pér veram,

Wn. 3.

P. Rho refert fequentia :

virtuofam, & voluntariam patientiam, aurea

niis fuit oraculum,;

Hujus tantz in ho

minibus patientiz vim

redderemus , tunc enim futurum fore, ut a

flagellis liberemur eeternis., efficiamurque ex

omnem, atque ortum

, przclara ufüs imagi-

L

ne, fuis olim difcipulis Avila explicabat. Vi

Philiftzis Ifraelitz, id eft, videntes Deum

XVII. Si Principi alicui integram deberesIpbid, n. 4

desne fabros ferrarios, ut candentis ferri maf-

fam validis i&tibus tundant, & qualibet in-

auri millionem, quz füumma quzdam eft, cu-

Unde tanta metallo ferendi

jus folutio tibi, utpote vito pauperi & egeno,

duant figura?

conftantia? Refiliret profe

&o, nifi grandi for-

effet omnino impoffibilis, nunquid magnam

NT

tundit, ac fingit,

tibi cenferes fieri gratiam,fi idemPrinceps cre«

lt di

cipe prehenfum , idem qui

fab ictu valide eontineret faber, tantumquse

ditor tuus fuum tibi panderet mrarium, ut ac-

ceptis

M

47

- Tüuus CXI. Patiehtia.-,

47

eeptis exinde thefauris fuis poffes illi Tatisfa-

mundi partibus auri venze reperiantur? S. Bo»

q

cere ? litique pratiam illam omnino velut

naventurZ hac de re ita ícribit : Prudens fa-

l

immeníam ubique depredicares. Simile ve-

cit folvere omnia debita fua de his, quz ni-

l]

ro quid fit in prefenti, nam patientia ingens

hil videntur valere , ícilicec de malis pcenze,

I

quoddam Dei donum eít, maximusque the-

qu£ fuftinet, ut Deus remittat (ibi debirum

faurus ; hec enim moneta quzdam eft tanti

culpe, & folvendo nihil expendit de fuo,

$)

valoris atque pretii , ut per illam füummam

imo de his , qu& accepit ab iritio ,. ficut de

i

quantumvis grofífiffimam peccatorum . tuo-

opprobriis & conturneliis, folvit quzcunque,

a

rum diluere poífis ; Cogita igitur , quod ,

l

& quidquid debet Deo; & cum alienis fe

quando Deus aliquas tibi adverfitates ,. aut

retinendo , Ícit acquirere gratiam in praefen-

Y

finiftros eventus immittit, ipfe tunc xrarium

ti, & gloriam in futuro ; & ideo dicitur : zlb

-

de

fuum tibi ad folutionem debitorüm tuorum

"

Y

aquilone aurum. Venit y-

faciendam aperiat.

tribulatione.

"quod« pagiens acqqirit in

Penue-

:j

ls

XIX. Dixit aliquaudo S. Birgitte, beata

Dignitas,

:

quin. dif;

Agnes, Martyr: Veni, filia, & impone tibi

XXIHL Inh

onorem quidet Prop

hetæ'/ïie- S, B;rn. *

ert, 7.

LÀ

"ls 4

íi» &2.

coronam factam ex feptem lapidibus pretio-

gii in libris Regum dicicur

[2

Sedens in catbedra ic:tm. 7.

PC 10f

fis.

Primus lapis eft jafpis, quem tibi im

Q

Japientif/imus s Ex tamen ex altera parie jumen- fuper Pfal,

;

le

fuit contumeliofus ille, qui tibi dixit: ne

ci-

turm fe appellat, inquiens: Ut jumentum fatius Q*l habi-

Ll

re fe , quo fpiritu loquereris ; utiliusque tibi

Jum apudie, Qu duo, fcilicet fapientia, & ^*

effe, fi morte aliarum mulierum fila duceres,

jumentum , cui ignorantia & ftoliditas attri«

quam de fcripturis difputares.

Secundus

buitur, inter fe contraria effe videntur: Et

le

lapis eft faphirus, ab illo tibi impofitus, qui

tam S. Bernardus utrumque inter fe conciliat

coram tibi faventia verba dicebat, a tergo

inguiens: Puto, imo non puto, fed fcio fimie

vero detrahebat. Tertius fimaragdus, quem

litudinem aliquam jumentorum homini come

appofuit ille , qui falfa tibi impofuit , dixit-

mendari. fed planenon eam. quz in non intel-

que, te protuliffe ea, quz nec cogitaras, nec

ligendo, & infipientiz, fed (apíentis imitatio-

dixeras. Quartus eft margarita, quam tibi

ne conüftat. Neque enim fuccenfentis fimie

impofuit ille , qui te prefente amicum Dei

liter, fed ne plangentis quidem videretur vox

vituperavit , ex cujus vituperio plus turba-

fi dixiffet: flomo cum íüb onere Dei eífer,

baris, quam de tuo. Quintus eft tobazius,

noa recalcitravit , ut jumentum fa&us eft

ab illo tibi impofitus , qui amara tibi loque-

apud eum &c. ut jümentum efto. minime ta-

batur, cui econtra benedixi(ti. Sextus eft

men jumentum , patienter quidem fuftinens

ä

adamas, ab illo tibi appofitus, qui corpovrale

onus, fed honorem intelligens. At vero quis.

damnum tibi intulit , quod patienter tulifti,

pam efthonorille , dequos. Doctorloquitur?

nec eum dehoneftare voluifti. | Septimus eft

Iile nimirum, quem Apoftolus indicat, dum

carbunculus, hujus occafionem dedit tibi il-

(üadens inquit : , C'ierificate , &* portate Deum in

le, qui filium tuum Carolum vita fanctum

corpore veéflro. Etenim inter omaia animalia

falío denuntiavit, quod , committens Deo

nullum a filio Dei magis honoratum fuit ,

volunràtem tuam, tulifti patienter. Con-

quam jumentutm, hoc enim in nativitate füa

ftans efto, filia, & cum tuz coronz alii prz-

juxta przfepe poficum habere voluit, ut halitu

NU

terea lapides de(int, pro illa amplianda fan-

(uo ejus calefaceret corpuículum ; Similirer

€&os imitare,

inltriumpho palmarum afinum elegit, cui in-

l?u Id

faQti fünt.

qui ex probatione illuftriores

fideret, non s&quum : Sedens fuper ajnam , id-

Bleüus tn — XX. S. Mechti

ldi Chriftus dixit : qui gra«

que ob illam praccipuam caufam , quia afinus

concav. vamer aliquod , vel dolorem etiam permo-

padentiz typus eft ; Deus enim in animalibus

m

nima €- dicum tali intentione przfert, ut proponat

hac virtute doratis, libenter quiefcit.

T0

. XXIV. Bonum etiam, qui cxce vivunt, Tertull,

pro amore & laude nominis mei, libenter

majorem dolorem, vel laborem füftinere , fi

fam virtutis appellatione honorant; Dhilo. de patient,

id mihi placeret, is quantumcunque aridum

fophi quidem, qui alicujus fapientig animalia

& peccatorum rubigine obdu&tum cor ha-

reputantur, tantum illi fübfignant, ut cum in«

ter feíe variis fectarum libidinibus & fenten-

beat, in ipía hora revirefcit, & gratiz mez

eapax efhcitur.

i

tiarum zmulationibus difcordent, folius ta-

AG. Ap.

XXI. Memoranda hoc loco e

ft porta illa

men patientiz in cofuni memores, huic uni

L2.v. 10, ferrea, qua ad urbem Hierofolymitanam du-

ftudiorum fuorum comiferint pacem.

cebat, quz Angelo & S. Petro ultro aperta eít,

.XXV. David a Saule ad mortem quzfi- Manf dife;

quando ruptis & folutis catenis e carcere egre-

tus poterat in fp

elunca Odolla ad fui defen. 6. n. 4

. diebatur: S. Pettus autem «o in loco homi-

fionem injuftz Saulis perfecutioni ponere ter-

nempatientem tunc przfigurabat , qui folutis

minum , per unicum íolum lancez ictum

. vinculis, quz eum in hujus corporis carcere

cordi Saulis impactum , fimulque diadema

vin&dum tenent, cecleftem Hierofolymam

regium a Regis vertice füblatum capiti fuo

portis ultro apertis ingreditur ; venerunt ad

imponere ; veruntamen per heroicam pa-

'portam ferream, quz ducit ad civitatem, quae

tientiam , non folüm appettum . vindicati-

d

ultto aperta efteis. Ubi S. Berpardus ait : Porta

vurn interius exftimulantem devicit; verum

cceli humilis patientia, qua eft porta ferrea;

infuper omnibus fe oppofuit , quos fecum

ducens ad civitatem.

habebat, militibus , ,qui omni cum conatu

S. Bonav,

in dizt.

XXIl. Apud Jobum dicitur : 4b aquilene

eum adigere conabantur, ut manu ferro

fal. cit, 7.

aurum venit At vero fcire percuperem , cur

appofita íe & illos per mortem Saulis

; qua

?.

ac imminentibus plcriï:ulisf eximeret

potius in gclidoxfeptentrrione ; quam ab liis

omnia.

.

748

sDibliotbere Manualis Concionatorie

K

i

omnia cum impius Rex intellexiffet, tantz pa«

XXX,. S. Gregorius magnopere celebrat Maufi dies

.tientit , & manfüetudinis actum adimiratus;

t

fa&um illud. Davidis, quando fe a Michol 14 n 4*

Davidem filii titulo honoravit, atqueamare conjuge füa per adeo vituperofum ludibrium

(

q1

flens , illiusque fan&titatem in confpeQu patientiffime audivit contemni , eo quod fal-

omnium deprzdicans, in hzc verba prorupit:

taffet coram arca Domini; Ita enim S. hie

f

Pontifex loquitur : Quid de ejus fa&tis ab aliis

INunc (cio ,. quia certiffime regnaturus fis!,. & babi-

turut in manu tua regnum Ifrae, . Et quidem ar- fentiatur, igaoro;5 Ego David plus faltantem

f

gumentumi, quod formabat, infallibile erat; ftupeo , quam pugnantem. Quz fententia

intelligebat namque ,. quod tot virtuofos pa- prima facie paradoxa effe videtur, an nod

tientiz actus exercendo , colligebat in finu ' enim S. Gregorius memoria fua tener illana

atientiz lapides pretiofos.

contra Goliath reportatam a Davide vi&to-

Idem dif. — XXVI. Dixit olim Deus ad Moyfen: Con- riam? An oblitus eft tot ftragum; quas inter

4.T.7. — flitui te Deum Pbaraonis. At vero quanam pr

z. Philifthzos armis fuüisad immortalem gloriam

*

cipue in re feobftinati hujus Regis Deum €

ffe paravit? An illa memoriam ig(ius effugiunt

monítravit? Scio quidem, quo

d hanc divinzg facinora, quibus generofitatem fuam omn/s-

omnipotentiz delegationem

füper creaturis busretro fzculis probavit? Quam habent mo«

dum . h o em ^ —l 0 - epe w - —5

oftenderit, elementa v.

120

bedire faciendo, dici faltus proportionem, cuin mortificatione.

í

transmutando aquas in

anguinem , coclum przdidtorum facinorum patienter tolerata ?

. grandinibus, turbinibus, fülminibus armando;

Veruntamen caufam afferti Pontificii ex ejus

—

- Neruntamen Pharaoin propria perfonaabom- velim ore aufcultetis; Dicitigitur: Pugnan-

nibus illis dccem plagisexemptus fuit. Verun- . do quippe boftes fubdidit, faltando autem &

A SDIAPSS ER EU E PAPSEONATCRO UOH IN

tamen dubiurn hoc facile folvitur, dicendo, patiendo infultus, femetipfum vicit. B. Lau-

quod Moyfes Dei patientiam eemula

ri volens, rentius Juftinianus de viro patiente ait: Vin«-

patientiam & ipfe diuturnám cum.

Pharaone' cit feipfum, quod genus vincendi rariffimum,

habuerit, exípectando eum ad poenitentiam. &

nobiliffimum eft; Melior e/], inquit fcriptue

Unde Olea(terait: Expende quzío, quanta fit. ra, vir patiens viro forti , &? qui dominatur anima

dignitas fandti Moy

fis, quem Deus fic evexic, fue, expugnatore urbium ; Innutmerabiles funt,

d itm $:

àt Deum Pharaonis conftituerit, & fimilitzr,

qui populos, qui urbes in poteítate habue-

M Don. 26

quanta fit mi(ericordia ejus, ut non illum fta-

runt, paucillimi, qui fe.

hv»abe(t/:' , qu

od Nyf. $.$. .| p Pa

tim occideret , fcd patientia

*

XXXl. Magnum myfterium

[

lerit, & monuerit.

y þqua(ï Dei, tu--

Chriftus, antequam in crucem penetrare

t fer.4. pof

2. Danm.

:

&.Ambrof. X XVII. S. Ambro(ius Moyfen aSpiritu fan-

permifit, ut fibi albz veftis irriforio amictu

quads.

1.2. deof- Go commendatum, velut virumtotiusgeneris Herodes illuderet. Quare concefífit, ut ve-

ä

fifz. €.7.

humani manfuetiffimum ( Erat Moyfes vir ii- ftimentum illi album injicerent? 'lit fignifi-

A

caret id, quod dicere coepirpus. Plutarchus

tiffimus füper omnes boines ) admirans ait: Quan-

ta a populo illat

L

as Moyfes ab(orbebat contu-

problem. 46. ait: Eos, qui Romz magiflra-

melias, cum mi

tifermone poft injurias ape tuin petebant, candida vefte indutos fuiffe,

Chriftus er-

pellabat,

quomodo confolabaturinlaboribus, atque ex illa dictos candidatos.

oraculis

deliniebat, fovebat oneribus? me- go priusquam crucis copiam na&tus eft, cane

rito zftimatus & füper homines, ut 1& vultui

dide veftiit, ut ignificaret, füz fe crucis fuiffe

us non poflent intendere.

ambitiofum, res nimirum, tam przítans, ac

ej

"ferio admo-

8. Z:no

XXVIIL Diu ante illum Jofeph Patriarcha. divina, qualis eft pro Deo pati,

ferm, de

divinam zmulatus füerat patientiam, dequo . Cum expeti , & ardentiffime prenfari deber.

patienatia,

proinde $. Zeno ita fcribit : Jofeph patiensin- Faxit Deus, ut tantum bonum , felicitatem-

;pa quetam fublimem obtineamus , ut zquani-

venitur e pafcuo, cum a fratribus capitur

tiens, cum in puteum demittitur; patiens,du m

iter tolerantes prefentes erumnas, per"vgf-

-

racum hafta diflrahitur ; patiens in carcere ; in ni

amus ad lauream glorig fucurg. .

Idem $, '2'3"»

regno patientior,

patientiffimus, defideratos

XXXII. Magdalena Chriftum frequenter,

& ubijactantiafenon ac tam familia

riter attre&tavit, ut ipfe, cum ftr 6 peft

cum fratres agnofceret ,

4

OW-'

oteftcontinere, pofitu

sin honore contipuit, eam adveríus Pharifzi murmura defenfaret ,

A

quadr,

uama(íüo diceret: Ex que intravi, non ce[Javit ofculari pe-

Cocleftis profe&o eft ipfa patientiaq

ftatuy non zrumna, non felicitas, non affectus

des meo$ ; Luc.7. v.4y. Et Lucas ipfe6. v. 19.

otuit commovere.

À

ait: Omnis turba querabat eum tangere, tangique-

$.Gregor. XXIX. Minor eft viGtoria, urb

esexpugna. ab omnibus promiícue Chriftus patiebatur. -

majusautem Revixit, camque Magdalena rem in priftine

Bellov2&. re quiaextra funt,qui vincuntur;

] t. dift,

e(t, quod per patientiam vincitur.qu

iaipfeafe ítatu veríari arbitrata pro nupero more liba-

$d

(cripfe- re pedes ejus vellet, audivit: JNoJj me tangere ;

animus füperatur ; Uinde Brachmanni

runt Alexandro, quod pugnabatcontraboftes Joan. 20.

v..17. qui tamen Thomz manibus

LJ

palpari permi(t, inquiens

L]

dufer digitum

Wtm

exteriores,quos vincebat,utnutriret hoftes in-

IY

Vbb.

teriores, a quibus vincebatur, qu

os dicebant zuum buc , &2 affer manum tuam.

Ibid, v. 27.

G

Aritoteles Quzílio nunc eft, cur fe antea tangi paf-

animifuiimpetus, & cupiditates.

contra Alexandrum, cum nollet cuidam ira» fim ab omnibus permifit ,

.poft refarre&tio-

füam Magdalenam a füo

cundiam remittere, probavitei, quodnobilio- nem vero etiam'

rem triumphum acquireret,

vincendo feipfum, atta&tu prohibuit, & Thom tamen ad pal«

& (ibi fübjecerat. pandum obtulic ?

Qui hoc jam Magdale-

quam.in eo, quod vicerat,

totum mundum ; quod (ife. vel animum fuum

na demeruit ? quo fe facinore attaminavit,

ufj t;a&ari ab illft (acrum Corpus fuum Ch

ri-

us

mon vinceret, gon erat victor, íed viQus.

m

N

w

- "fiwus CXL Panhas

Dtat

749

Manf

j

01

0.4

[

ftas noluerit? voluit (&ne—dubïo Dominus indi-

s'ocem jitamï; Uride vocem fuath dedit? E cælo

care, quantum diftet corpus, dolores, crucia-

crucis, quando pro hominibus duros, ac diros

s.

tus,mortem expertus; ab inexperto. Nam ut

ferebat cruciatus, & loquebatur verba,quz il«

lie

corpus paífione facrum manet, confecratum-

que , ita ille ante füam paílionem ab omüibus

lum Évangclifte pronuntiaffe affirmant. ita-

li

ne vero Kegius Propheta nomine Altiffimi

um

e palpari permifit, ad poft mortem toleratam

donat coelorum Regem, quando illum probris

dicit Magdalensg : Noli me: tangere; traGtari de-

I

dehoneftatcuim, crucis ignominiofiffimo ligno,

)on

inceps a te corpus meum non. debet, quod

flagitiofiffimi, (celeratitfimique inftar, fixum,

cruce & reliquis tormentis, qux pertulit, fa-

z

i

tam fetali paffioni expofitum, Propheticis

.

cratum fuit, religiofe illud pofthac coli, ma-

oculis inde arbitratur? immo hoc agit, ut tali

gnaque in veneratione efTe debet. Dicas mi-

t

nos exemplo doceret, tam füblimem rem efíe,

m

hi: Quomodo ergo Thomas illud palpavit?

»pro Deo pati, ut faftigium füum fupra omnia

ht

Immo id rei noftrz robur addit, Vides cali-

mundana, quamvis excelía attollat. Ergo be-

['à

cem, & patenam a viris, mulieribus, denique

ne dixi, felicem hanc navem nunquam ma-

n

ab omnibus fine difcrimine attrectarijmoxque

gis altam fuifle, quam cum alto in mari tem-

dicis: Res iftee non fünt confecrate, ut quan-

me

peítatibus expofita fuit. Nimirum tanta eft

3?

do foli miniftri contingunt;qui tra&tandi ufum,

ublimitas , pro Deo pati.

poteftatemque habentinquis,confecratz fünt.

XXXV. Altiffimus fuit hac d

u

N

e re fan&i Cy- Ibidem

If]e

Chriftus ergo antequam paffus,cum omnis tur-

priani cogitatus, qui , ut con

falatoriis literis -

ba quzrebat eum tangere, non prohibuit, poft

er fidei defen«

fanctum Lucium Papam, propt

le

paffionem vero a Thoma, tanquam fecerdote,

fionem exilio mulétatum

confirmaret, roga- .

qui hoc ex officio poffet,- palpari permifit.

bat, ut cogitaret,

f

Quod totum Redemptor nofter fecit, ut in fe

ftor urbem deftit

Roma fe pulfam, non ut pa-

ueret; fed ut dignitateauctus:

!

ipfo nobis indicaret , quam magnificum fit,

aliquandorevert

eretur:

N

pati, cum ille poft paffionem Corpus füum,

Non ut Epifcopus re-

legatus,& pulfüs ecclefi

& deeflet,fed ut ad ece

quanquam idem ipfius effet, reverentius ha-

clefiíam major rediret

; inquit D. Cyprianus

l

beri, & religiofius, quam ante, coli voluit.

epift.j'3. Ubi ad verba

t

hzcextrema,

ut major

Idem $. 3«

XXXIII. Poftquam S. Job ab omnibus

tediret,vos attentifTimos velim.

Sciícitari hic

.Dom. 2o,

vrumnis füis reípirarat, & in ftatum prifti-

lubet, quomodo Cyprianus dicer

)dNW-H,-

: poft Pen-

€ potuit, Lu-

^ tee.

num redierat; venerunt ad eum omnes fratres fui,

cium relegatum, & exulare c

oactum effe, ut

.. $ Dot,

t,fcr.4.pot

& univer/z forores fue, a cuntti, qui noverant eum

majot rediret, qui ecclefiz

E

vius, &j comederunt cum eo panem in domo ejus, &

pifcopus uni-

verfalis erat, & Vicarius Chrift

i, & quidam in

[z. quidi,

confolati funt eum füper omni malo , quod intulerat

terris Vice Deus, adeo in ipfo

ls

Dominus fuper eum. Job.42, 1 1. quod non fece-

dignitatis conítitutus? fi cant

apice füpremz :

m fimplex fa-

j

runt, quando ille in mediis anguftiis pofitus;

cerdos,aut etiamEpifcopus qual

iscunque emie-

"

magis eorum con(olationem requirere vide-

graffet, atquein ipfo exilio füm

mi Pontificatus-

batur. ]Jam mala illius omnia przterierant,

honorem adeptus fuiffes,recte

dixiffe Cy pria-

jam calamitatum illius mare deferbuerat,quid

nus videretur;

Sedquod major redire potue-

ergo nunc eum confolabantur? nam ubi nihil

rit, qui pontifex fümmus exierat

; id difficile

erumnarum fit, non videtur effe locus confo-

intelligitur. Quid ergo eft,

lationi, & compaffioni, inquit infignis hiftoriz

quod dixit Cypria-

nus? Preclaraquzdam au

Xefis,& exapgeratio '

hujus interpres Pineda. Refpondeo, Confola-

fuit; qua D. Cyprian.

eXpr

imere voluit, quam

bantur illum non de adverfitatibus jam exant-

füblimis res fit, pro Deo

exilium, five aliud-

latis, fed quia viderant tam incommodam for-

quidpiam pati,

& indicare, fi quis Pontifice -

tunam tam zquanimiter, tantaque cum volu-

]

fümmo altior effe poffet, eum non alium fo-

ptate toleraffe,ut vermes,qui ex vivo illius ca-

requamiqui proDei honore five tutando, fi-

davere Ícaturierant, gemmarum loco, & fter-

ve aflerendo, advería in hoc

inundo tolerat,

[fem f&

quilinium velut thronum regium, & juges poe-

XXXVI. Tertullianus tant

am ait fuiffe olim Tertullids

( 6pl

nas pro fumma gloria habuerit; itaque confo-

Martyrum exiftimationem,

4 DOII.

lati fünt eum non de alio;quam quod jam pati

ut;qui ab ecclefía, nus lib.

quadi,

& fide, feu fragilitate,

feu neceffitate

defece. anvevf.

ceffaffet: Nam ut vir juftus quisque prafentes

rant, tum vero erratorum &

-

reatuum füorum Mareonem

zrumnas pro fumma felicitate habet, felicita-

poenitentes redire ad orth

a Qs

non

odoxiam vellent,

tem autem zrumnarum loco; fic, dum bene

prius admitterentur,quam Martyru

m fu£

cum illo agitur, folatio opus habet; dum au-

fragiis & calculis,

tem exercetur incommodis, & afflictatur ad.-

Ícentiam certum

€x animo profectam refipi-

facerent: Pacem quidam in

verfis, nullius compaffionem , aut commife-

ecclefia non habentes,a martyribus in carcere

rationem requirit; quód enim optabilius ani-

exorare confüeverunt,inquit ille; & Pamelius

g refrigerium, quam pro Deo pati?

in illorum verborum commentario : Vide

idem $.5. XXXIV. Vide, quam veraciter dictum,

pro

x

Jntonuit de celo Domi-

quanta fueris olim Martyrum authoritas

,qua

Cin,

Pof* Deo pati eloriofüm effe:

Íola facere fidem iis

poterat,qui fidem deferue-

mus, & Zditi[famus dedit vocem uam, inquit David

rant, ut Fldcl/ium

coetui denuo inferentur,.

P(. 17. v. 14. De quo ccelo David loquitur, &

ucunditas,

quando Dominus dedit vocem fuam, qui fin-

- XXXVII. Dig

num confid

gulari myfterio hicAltiffimus audit? S.Ambro-

eratu eft, quod Nyffen. in

amanti fponfo cum (üa char

a fponía evenit. Phen,1,7.

fius l. 3. de fide c. 2. ait: Dubitari non poteft,

Me[fui myrrbam meam cum aro

mat

quod Altiffimus Chriftus fit, cum David dixe-

ibus meis, ajebat €* 4«

illeCant.$.1 Indubitatum eft;h

ocloco nomine

gic de myflerio fuz paílfionis, 4f

myrrha fignificari omnes afflictiones, perfe-

iffanus dedi.f.:

ZZZz

BO f E LO]?H-,. Blþlo Mm- rlälllf.

CutiQ«

N

^

ml

—

250

' *ibliotbec;z Manualis : Concionatoric

radicum, 'lap,idum, arborum & aquarum, ibi

cütianes, (calumnias , injurias ; iabores, &

qu&cunque pro Deo advería tolerantur. Quid

non eft perfeGta lztitia. Etíi Frater Minor

fciret tam folemniter przdicare, quod con-

opus dicere, quod ita fentianc uterque Gree

orius, Nyffenus fcilicet, & Magnus, Appo-

verteret omnes infideles ad fidem 3. ibi non.

nius, Philo, I(idorus, Beda, & alii plures, cum

eít perfe&a latitia. . Sed quando venimus ad

Bu

res (it tam nota, & vulgata? Quod ergo fpon.

locum S. Mariz de Angelis-fic balneati plu«

m, Jji

f

via, & frigore congelati, luto etiam detur-

fus fponfz ait, meffuiffe myrrham fuam ama-

Quadr. inl

ram, perinde fuit, ac fi juffiffer venire, & pa-

pati, & fame affiiQi,. & ad portam loci pule

exotd- I

ti perfecutiones, prcobra, erumnas ; :ad myt»

fabimus, & veniet portarius iratus dicens:

S( nf ep' (

»

1 tham, .ad labores, & perfecutiones fponíam

Qui eftis vos? Et nos dicemus: Sumus duo

invitat, inquiunt ifti Patres. .Sed.quem in

ex fratribus veftris; Et ille e contrario dice»

ret: Imo eftis duo Ribaldi, qui itis circum-

Jocum eam vocat, cum ad amaram perfecue

tionem myrrham, & diram laborum toleran-

quaque per mundum, pauperum eleemofy-

4ijam invitat? veni in-bortum meum foror qmea

nam rapiendo, & non aperiret nobis, fed fa-

fponfa, dicit.

Ad horti mei gratas amoenitae

ceret nos ftare ad nivem &aquas, in frigore;

tes te voco

& fames usque ad mortem, tunc fi nos tot

Gilbertus ferm. 4o. in Cant. di-

cit: De craticula vocatur ad hortum, & dum

injurias , & repulfas fine turbatione & mur-

in craticula erat, ab horrto non aberat.

Ab

muratione toleraverimus pátienter, & cogi-

taverimus humiliter, & charitative, quod ille

ardente laborum, & perfecutionum craticula

(qua eft myrrha) vocata fuit fponía 'ad ju-

.porrarius veraciter nos cognofcit, & quod

Deus excitat linguam illius contra nos; fcri-

cundum hortum, ut de zrumna una tranfiret

ad aliam, & cruciatu hoc ad illum, & quam-

be;, quia ibi eft perfecta lztitia;. Ex i nos in

pulfando perfeveravimus, & ille tanquam im-

diu in his miferiis verfata fuit, non excedit

portunus exeat contra nos , & duriffime nos

horto: De craticula vocatur ad horturh , &

dum in craticula erat, ab horto non aberat.-

afficiat alapis dicens: Recedite hinc , viliffi-

lb;&!em.

XXXVIII.. Quid. eft przcipuum, inquit

mi pultrones , & ite ad hofpitale, qui enim

Seneca, in tolerantia zrumnarum? polie l-

eftis vos?

Hic penitus non marducabitis ;

Et finos patienter hzc portabimus, & injuriati

to animo advería tolerare, quidquid accide-

rit, (ic ferre, quafi tibi volueris accidere.

cum amore pepercerimus ex toto corde; (cri«

Vi M

be, quia ibi eft perfecta letitia; Et nos undi»

Flere, queri, ingemere, deícifcere eft. lta

Seneca in przfat. ad lib, natural. qq. Quod

que afflidi, fame urgente, frigore affligente,

excellentiffimum patientia habet, illud eft,

no&te infuper appropinquante pulfabimus, &

. t hoc a fe obtineat, qui in erumnis miferam

fletu inftabimus, ut aperiat nobis, & inde ille

degit vitam, ut hilari animo adverfa ferat, lz

ftimulatus dixerit: iíti funt homines procae

ciífimi & protervi, & exiens cam uno fufte

toque vultu cum rifu ea excipiat, & omnem

infelicitatem & calamitatem tam gratanter

nodofo, capiens nos per caputium, ad terram.

fuper nives & lutum projiciet, & nos verbe«.

t

admittat, ac fi ipfe fibi eam expetiifiet, rac-

dnttn

cerfiffet. Hoc eft precipuum patientiz in-

rabit cum fuíte, & nos plagis implebit; fi tot

1

figne; nam qui füb onere ingemifcit, qui

mala, tot injurias, & verbera cum gaudio to«-

plorat, & querelus eft, ille füpremz philo-

leramus, confiderantes, quod poenas Chrifti

fophiz partibus, & fchole, quz recte gene-

benedi&i tolerare, & portare debemus, fcri-

i

be, & nota diligenter, quod ibi eft perfecta

rofe patiendi difciplinam tradit ; obligationi

tninime fatisfacit. ..

letitia, & audi conclufionem.

Inter omnia

€*XXXIX. S. Francifc

chariímata Spiritus fancti , quz Chriftus fer-

Opufc. S.

cus, qui talem funda-

Franc. to» yjt religionem. quz vere perfeGtionis & fane

vis fuis concefTit, & concedet, precipuum

$«6 18* Gitatis bafis eft, & fundamentum, patientiam

eft,vincere fe ipíum,&libenter propter Deum,

il

iil e,

in fuis. primis difcipulis permagni zeftimavit,

& charitatem. Dei opprobria fuftinere, Ex

M

eo vel maxime, ut qualis finguli Spiritus ef-

qua tam fan&i & illuminati viri doctrina evi-

fent, exinde experiri valeret; unde in opue

denter colligitur veri fpiritus , perfe&taeque

fculis fais ita fcribit: Quamvis Fratres Mino-

fanGitatis fpecimen , a patientia longe cla-

rius, quam a quocunque alio dono, a

res inomni terra dent bonum exemplum ma-

Lït vir-

gnz (anctitatis, & sdificationis, ibi tamen

t?ute -defumi & collikgi.

non eft perfe&ta lztitia ; & quamvis Frater

r

Minor illuminet coecos, contra&tos exten-

50' ' XV-

dat, dzmones pellat, furdis auditum, claudis

MISCELLANEA.

greffüm, mutis verbum reftituat, & quod ma-

.. Qualitas.

jus eft, quatriduanum refufcitet mortuum,

bx

Bas Neftor interrogatus , quomodo eo Vita PP.

jbi non eft perfe&ta letitia. Et fi Frater Mi-

D

hs àü

not fciret omnium gentium linguas, & omnes

veniffet, ut, (i aliquid adver(i eveniret, l.5.lib.15.

non quereretur? refpondit: Quando intravi? 39*

Proyi,

fcientias, & fcripturas, ita ut fciret prophe-

*

tare, & revelare non folum futura, fed etiam

ordinem, dixi animo.meo: Tu & afinus unum

conícientias aliorum, ibi non eft perfecta lz-

eítote ;; ficut enim afinus vapulat, & non lo-

titia, Si Frater Minor loquatur lingua Ange-

quitur: injuriam patitur, & non refpondet,

j

fic & tus ficut in Pfalmo legitur: ut jumen.-

lica, & fciat ftellarum curfus, & virtutes her-

lt 1

barum, & fint ei revelati omnes thefauri ter-

tum fa&us fum apud te.

L]

rarüm, & fi cognofceret virtutes, & proprie-

. ]. AbbasNub;ut doceret pati

entiani prä&i-,xl. 3. h. sä-

i,

davit,

W )

&-4,

tates avium, piícium; anima!ium, hqminum,

-

cq .e,xcmplo ,k—'idolum aliquod mans lapi

noctu

)

/£74

D

Gitlus: CXI,. Patieutia, -

75k

Qt

no&u veniam ab co petlit; caufamque facti

m

rogatus refpondit , fic injurias. nos tolerate

gór. Admirallus Chabotius vero ventofam pl

fam feu follem habebat, addita e

0n

debere, ut hoc idolum , quod neque ob in»

te: Concuftus (üureo.

pi phonemg—

4

juriam. commotum

» nec ob veniz petitio-

' . Bion, Philofophus dicere foläbat: Don

N

nem elatum eft.

malum eft, malum pati:

Laett, l, 4«

« d.

lh

Engelgr.

Ill.. Magous Przfes Rhodiorum equitum

at neícire malum

pati, hoc malum eft.

]

Dom.. 5,

Francifcus Villadumíus folem in fymbolo ha-

Xl Períis, ut Stobzus refert , möä erat 9i)re'xel.

in

$;

Quadr,

inbebat cum in(criptione: Ubique fimilis. Nam

exord,

ut; fi quem civium Rex citari, &, quantume

gymnafio

Q

Scnec, ep.

ut recte Seneca advertit, folis vis & lux integrá

vis inhocentem flagellari juffiffet, ille (ic cac- patient.

-

o

e(t etiam inter oppofitas Quoties inter nubila

)

g2.

fus ampliffimas ageret

:

gratias

« C 40'

L]

]e

luxit, non eft fereno minor, nec tardior qui-

tam benevole meminifílet,

» quod Rex fui E

dem. Sic virtus (ibi eadem eft: & more fo-

J*

XII. Diogenes, interrogatus, quid in Philo- I». c. g.

»

lis obfcuri in occulto vim fuam exercer,. Hoc

fophia didiciffet ? refpondit: przvidere ad- $. 4-

itaque adverfus virtutem poffunt calamita-

$

L]

vería, & cum advenetint , patienter pati.

0t

tes, & damna, & injuriz , quod. adverfus

XIH. Anaxoagoras audiens mortem f(ibi Ibidem

l:

folem poteft nebula.-

decretam , dixit: jam pridem fententiam tu-

"u

1V.S. Nicolaus Staurophorusa po-rrataþru-

lit natura tam in me, quam in.eos , qui me

JC

ce (ic dictus, cum fzpius audiviffet, (üam poft

damnant: Superveniente deinde alio nun-

n

Chriftum crucem cuique portandum, ingen-

tiante filios interiiffe, fcivi , equidem , re«

]

tem (ibi crucem formavit, eaque onuftus to-

fpondit, me mortales genuiffe..

I

tam Italiam percurrit: Quacunque vero ince-

. XIV. . Marcet (ine adverfario vi

v—x

S

rtus , in- Senée, 1.

]s

deret, pueroram poft fe apmen trahebat, quos

quit . Seneca.

Tunc apparet, quanta- (it, de provid,

ad templum deductos ad preces Deo perfol.

quantum valest, polleatque ; cum,

q&gid c. 3.

vendasinducebat. :'Solo pane & aqua circa ve-

pofüit, patientia oftendit.

fperum tantum vi&tabat: Veftis ex centonibus

XV. Eriterum ; Ego non miror, fi quando

lb- inftda

confe&ta: nudis pedibus incedebat : Crucem

voluptatem capiunt dii, dum fpectant magnos

/

'y

perpetuo aut in hurneris,

aut pedibus gefta-

bat,

viroscolluctantes cum aliqua calamitate, No»

LEi

quam & pueris legavit, inter quos ad fe

bis interdum voluptati eft. i adolefcens cone -

l

€vocatos, & orantes pie obiit.

[a

ftantisanimi feram venabulo excepit, (i Leonis :

th 146.

. V.. B. Magdalena de Pazzis dicere folebat :

incurfüm imperterritus pertulit,tantoque fpee

7

nos debere femper aliquid occnltatum a crea-

&aculum eft gratius, quanto honeflior id fecit,

turis, fcilicet aliquam mortificationem vel ma-

XVI. Inter multa magnifica Demetrii no(tri

3 Ibiq- c!/ Se

le

teriam patientiz aliis ignotam,& foli Deo not&

& hzc vox eft:Nihil mihi videtur infelicius eo,

]s

habere, propter quam quotidie nos debeamus

cui nihil unquam evenit adverfi ; non enim

e

-

mortificare. Et hac viaacquifivitanimum im-

licuit illi fe experiti: indignus. vifüs eff, a

J. &. tcvel.

perturbabilem, & continuam Dei prefentiam.

quo vinceretur aliquando

Ortuna, que ignaä

VI. Chriftus S. Dirgittz dixit: Ju(titia mea

viffim;:um quemque refugit.

interrog.. e(t,ucunusquisque juftus obtineat;quod petit.

L

XVII. Inter fortes Davidis quidam nume-

$

Gran. fob.

it.

Sednon eft Juftus, qui pro obedientia & perfe-

ratur,quileonem interfecit tefopore nivis. N

l* com, &

j

&ione non appetit contraria. 1deo amici mei

visautem tempus eft,cum nos fervor charitatis 527.

con(iderantes, quz ego Dominus & Redem-

deferit$ quo tempore rugientem leonis inítar

ptoreorum feci & promifi eis, (imulattenden-

demonem fuperare, & bona edere opera, ex-

;l

te5, quz in mundo eft , malitiam, ad honorem

celfi & conflantis animi indicium eft.-

meum, & falutem propriam, & peccatum ca-

XVIII. Heliotropium cum fole fe circutma- Prov, 4

vendum, pctunt magis contraria mundi pro-

git etiam nubilo die:tantus fiderisamor.Quid- v. 12.. —

ä

pter cautelam, quaíi profpera.

ni idem potius faciat Dei amator3 nam omni

Dial. e.

VII. Servi mei fideles lztantur fe tribulari,

tempore diligit, tefte Salomone , qui amicus

34- :

& veftiti poenis & opprobriis Jefu Chrifti ( di-

eft, & frater in anguítiis comprobatur.

;

cebat zternus Pater S. Catharinz Senenfi)

XIX. Qui bene vult probare difpo(itiotiem, s, $g.

crucifixi.. Unde fi poffibile foret eis, habere

cordis,inquitPetrus Berchorius.tangat pulfüm dua. 63$;

&

virtutes absque laboriofa pcena, non accipe-

in finiftra,quia medici certius in hàc,quam dex- n.

:

rent. Potius enim eligunt in cruce cum Je-

tra eum explorari docent: fimili modo , qui

fü Chrifto dele&tari , & cum poena virtutem

vultprobare difpotitionem diledionis, tangat,

acquirere , quam alio modo vitam gternam

& probet hominem in adverfitate, quia certior

habere, quia funt in fanguine foffocati. & im-

eft probatio, nam, tefte S. Chryfologo ; verus

merfi,ubireperiuntignitam charitatem meam,

amor non ni(i paffionibus probatur.

quz charitas eft velut ignis füccenfus.a me

XX. In noGtibus extollitemanus veftras, &pr. ,

yVitt !b

rocedens , qui rapit mentem eorum.

benedicite Dominum, inquit S. David ; facile v. a,

$. s. de

VllI. Male de teloquuntur homines;inquie-

jglt

enim eft;ut bene advertit S. Auguftinus, bene-

i

Pv

batSeneca, fed mali. Moverer, (ideme Cato,

dicere in diebus, Quid eftin diebus? in rebus

fi Lzlius fapiens,(i alter Cato, fi duo Scipiones

profperis:nox enim res triftis eft,dies res eft1ae-

|

]

ilta loquerentur. Nunc malis difplicere, lau-

ta. Quando tibi beneeft, benedicis Dominum;

darieft. Non poteftullam authoritatem habe-

itag; & in noctibus benedicito. Quando bene-

re fententia, ubi, qui damnatus eft; damnat,

dixit Job ? Quando triftis nox erat. Ablata funt

Drex. in

IX. Magnus quidam Princeps jufferat. fibi

omnia, quz poffidebantur, ablatis filiis,quibus

gymn. pa-

j M

tieüt, p,

pro fymbolo pingi cucurbitam aquis innatan-

fervabantur,quam triftis nox. Sed videamus,(i

t

"tem cum hac inícriptione: lu&or

, non —iner-ï

non in noCtibus benedi

o

xit ; Domipus dedit,

9

m

AL2 n2

ltlemmaAanml.

:

&

p

Jüibliobeee Manualis: Cóncionatoriee

e€

52

l

Dominus abftulit, ficut Domino placuit, ita

vis eft patientia. Si gravis cft, feramus : non

[

fa&um eft. Sit nomen Domini benedi&tum. :

levis eft gloria. Dolor clamorem exprimat,

Senec l. de

dum fecreta non exprimat. . Non poreft horno

4

XXl. Miferum te judico, quod nunquam

prov.6 4. fuifti mifer : tranfifti fine adverfario vitam.

par effe dolori, nec rationi dolor. Dura res

Nemo fciet, quid potueris , ne tu quidem

eft dolor, imo tu mollis. . Pauci dolorem fer-

ipfe. Opus eft enim ad notitiam fui experi-

re potuerunt. Simus e& paucis.

mento. Militares viri gloriantur vulneribus,

XXX. S. Joannes dici

V

t; Regu

li ilium in Ca* Nyffen. m

Sent: !

Dom. 10.

coniol

:d (11

übernatorem in tempeítate , in acie mili-

pharnaum ( quod idern figniticat ; ac villam

Wb *

tem intellisas. Calamitas virtutis occafio eft.

coníolationis ) fuiffe infirmatum, ut fignifica- poft Fent,

pl

[ ]'

Dux lectiffimos mittit , qui no&urnis hoftes

ret, femper Deum fuis confolationibus adver- Perioch 3.

2

aggrediantur in(idiis. Nemo eorum , qui

fitates mifcere, ut medicus poft amarurm po-

culum dulces cupedias folet offerre.

exeunt, dicit: Male de me Imperator me-

ruit, fed bene judicavit.

XXXI. JEgrum corpus cogitationes fanaspuc. z.

parit, fecundum commune proverbium: Hinc v. 77.

Faber co,

LI

XXIl. Tria commendatione non indigent,

5:1n Dom 1

nquit Aufonius; fapiens oratio, cum pro-

Zacharias dixit: Addandam fcientiam falutis

23. roft. fertur: bonum vinum , cum bibitur : Vir

plebi ejus in remiffionem peccatorum eorum ;

ä

Pent. l. €- ponus in calamitatibus. :

per vifceremifericordiz Dei noftri, quibus vi-

n.4

XXIII. CumS. Clemens, Papa; a

S. Barn'a'b,ä

fitavit nos Oriens ex alto.

ldem co.8.

XXXII. Si duellum tibi effect cum altero,

converfus, & ad S. Petrum miffus, ab hocjuf-

Anonym.

iq Sexage

gauderes utique hoftem ab amico tuo debili-

fus effet poftero die ad difputationem cum Si-

V n

mone Mago inftituendam comparere, Simon

tari; cur ergo non pariter gaudes , corpus;

autem tridui dilationem petiiffet, dolente ob

cui perpetuus cum anima conflidu

;

eofoh 18

morbos infirmari ?

seü , per

4

Macim,

:dilationem hanc S. Clemente, dixit eidem S.

G 151

Petrus: Gentiles turbantur, cum res non ac-

XXXIII. $i infirmitas alas addit, qui

busad Idem

' cidunt ex voluntate, uti defiderant : at.nos

Deum citius pervenitur. juxta illud Davidis : Pfalm. 16-

Chriftiani,qui fcimus Deumgubernare & mo-

Multiplicate faünt infirmitates eorum , pofteav. 4.

acceleraverunt: cur triftetur zger, fi'occafio

" derariresomnes; in quolibet rerum eventu in

jace confiftimus, & confolatione.

Y

offeratur , citius ad fi

h

nem optatum perve-

niendi ?

i

Virg. /E-- XXIV. Quod Zineas olim foci

is acïngit,

i quisque merito applicet :

,

H

"

XXXIV. Petrarcha in

firnium' -gravi m;rbol.a.Dial.'si.

neid. l. c. 5.b

n ,

gnari

afflié&tum fic folatar: Adverío valetudo eftin-

Y

O focii ! ( meque en

j fumus amgg æqlbï-"-

Y

-Tum.

/—

quis. Atelt valida hortatrix par(imoniz, de-

iui d qüoque finein.

hortatrixque libidinum, & magi(tra modeftiz.

O pa[f; graviora! dabit D

"

Foy fan, & bec memini[Je juvabit.

Comes injucunda, fed fidelis, quz te crebro

Duürate, & vosinet vebus feroate fecundis.

vellicet; iter f(ignet, & conditionis admoneat ;

Ovid. lIb XXV. Sed & memoria dignum , quod

optimum in periculis, monitor fidus. Febri-

1, de re- ()vidius cecinit. -

bus eftuo, ait: Omnis hic contra naturaml, o. Dial;

medo'

Duvra aliquis precepta vocet m

Ea, dura fatemur

motus plus habet impetus , quam diucurni- r12.

amor,

Effe : Sed ut valeas wmulta dolendo feres,

tatis, & fpe duorum facit alterum, aut core

]u t

itt, f

' Sepe bibi fuccos quamvis invitus amaros

pus expurgat, aut animam abfolvir. Felix in-

L

JEger, €» oranti wenfa negata mibi eff , — .

cendium breve, quod sterni refrigerii caufa

Ut corpus redimas , ferrum patteris &j ignes.

eft. Eris jam valetudinis bona gítimator

rida nec fütiens ora levabis aqua.-

idoneus.

Vos enim homines Dci dona nifi

bis ?S"

amiffa vel'intermiffa non nofcitis, ingratum

Ut valeas animo , quidquam tolerare nega

h pretium pars bec corpore majus babet,.

^

;

genus. "Valetudo extrema fine remedio eft:

XXVI. Leniter,

ex mier!

ito; quidquid po

Sile & gaude ruinofo carcere vin&gm te,

tiare, ferendum eft. -

egrediere Xfacvilius ac citius.

j

H

Que venit indigne pena ; dolenda *venít.

anlitas patientie. in contemptu.

|

, Q;mh'tas patientiæ in morbo.

XXXV. Nondum felix es, li te turba DOD- Seneci;

|

;Na,da;ï i XXVII. S. Mechtildis ait; vifüm a fe Chri-

dum deriferit , inquit re&e Seneca.

an. pueri ftum in medio devotarum animarum a B. Vir-

XXXVI. Si beatus effe vis, hoc primum Idem.,

ts

|

Jetu hebd. gine elevari, quo tempore ex ipfo velut fonte

cogita, contemnere, & ab aliis contemni.

XXXVH. Qualis quisque apud fe lateat,S.Gregor. — |

32. n. 8. |

pretiofiffimi balfami odoratus liquor in om-

illata contumelia probat, tefte S. Gregorio.

nes exundabat, quem proinde egri petere, at-

ue imaginari debent , quod B. Virgo ipis

. XXXVIII. Si Do&orem , qui te promovit Anonynu

cordi Filii füi applicatis dicat: n hoc fonte

ad gradum in aliqua (cientia, amas & honoras,

omnem amaritudinem veftram dulcificate : &

uidni-& contemptum , qui te promovit ad

radum in fcientia Chrifti 2

omnia tentamenta veílra devincetis.

Idem. :

Ruffinus

XXVIIli. Joannes Anachoreta, cum quidam

XXXIX. Si gaudes debitum tibi ab aliis

in vita

abeo peteret,uta febri tertiana eum liberaret,

períolvi, cur nonetiam de contemptu letaris,

Joan.

refpondit: rem tibi neceffariam cupis abjicere;

qui tibi vel maxime eft debitus?

.XL Quifevilem effe agaofcit, vituperatio-

Iderá.

ut enim fàápone panni lavantur, fic mentem

morbi eluunt. Corporis morbus , anims fa-

nes, tanquam fuas fententias, quietus fufcipit;

lus. Virtus in infirmitate perficitur.

laudes vero, tanquam non fuas refpuit.

Inexcerpt. — XXIX. Egregie ad hunc finem Seneca ait:

a

XLI. [n omni cura, quam pro te ipfo geris,

um tibi

Idem,

'Dolpf imminet. Si

e"xiguusv eft; fcrïajmus i le-

non eft ullum oHïcium( ïel medicament

utilius,

$

1

Tituus C XI. Patientzfä: |

| 753

t

utilius , quam' téipfum vituperare, & cone

mortis , *qu;er'n- felix. adeo refürre&to fe

Q

que«

temnere. Quicunque ergo hoc facit,

adju-

tur , negare audes?

6

tor eft tuus; hoc enim agit, quod tu a

AXLVII. Rede quidam füaüit, ut ämïcos 1det,

Ir.

ge basä

aut agere debuiíti, ut falvus fleres.

mortuos illud Chrifti nobis dicentis imagine-

Qualitas patientie in morte cbarorum. —

mur: Expedit vobis, ut ego vadam; Si enim . Jo. 16

* Ms ug.

non abiero , Paracletus non veniet ad vos, v.7.-

I

0f 1o

L]

Senece. in — XLll. Afpice mutorum animalium quám

contol. adfint concitata defideria,

Quia ícilicet in nobis folatium quer

entes ,

de DOf f

& tamen quam bre-

illius folatio indignos vos redderetis.

ts Detio d«

P()lyh.

vig. Vaccarum uno die , alterove mugitus

a

XLVIE. Francifcus Petrarcha lugentem 1, 2, dial

aüditur. Nec diutius equorum vagus ilie,

mortem conjugis (ic folatur : Uxorem,inquis, 18.

$

amensque difcurfus eft. Fere cum veftigia

perdidi: O clemens, hymeneum cane

E

catulorum confe&atz fünt , & filvas perva-

eft tempus coronarum , vinctum vidimus »

gate, cum fiepe ad cubilia expilata redierint;

le "us

dignioribds jam fertis accingere.

Magno prz-

l

rabiem intra exiguum tempus extinguunt.

lio vicifti ,

.& longa obíidione liberatus es,

ly

Aves cum ftridore magnto inanes nidos cir-

Nunquam tibi fortaílis opimiorem quzftum

l

cumfremuerunt,intra momentum tamen quiee

una lux attulit;. Quantis compedibus elapíus

tz, volatus fuosrepetunt. Neculli animalium

€s: quanto naufragio enata(íti. Vacuo nihil

foctus füi longum defiderium eft, nifi homini

mollius cubili eft; nihil durius Occupato; ani«

0» Atotym,

qui adeít dolori fuo5 nec tantum , quantum

mis dulces fomnos , & vigilias honeítas amane

)

fentit, fed, quantum conftituit, afficitur. -

tibus , honeftum aliquid altumque verfanti-

T

Adem in — XLiil. Movet lugentem defiderium ejüs,

bus, nihil egregiis coeptis infeftius euliebri

«onfol, ad

Marciam.

quem dilexit? id per fe tolerabile appzret ; ab-

confortio. Perdidi(ti uxorem , invenifli li-

fentes en'm abfüturosque dum viverent, non

j liey

€. 15,

bertatem, coelibatum, pacem, fomnum, re-

flemus, quamvis omnis ufüs illorum nobis,

quiem. - Jam tranguillam fine litigio noctem

& confpe&tus ereptus fit. " Opinio ergo eft,

A

ages, & (ine adverfario jam tui , rerutnque

0

ug nos cruciat ; & tanti quodque malum eft,

tuarum Dorminus elffe incipies.. Ante lucem.

,

.*

quanti illud taxavimus. : In noftra poteflate

matutinus domo egredi, vefpertinus regredi,

remedium habemus. Judicemus illos abeffe,

folus cum quibus voles, totos dies agere, nul-

& nosmetip(i fallamus. Dimifimus illos, imo

(

ol.Q.DiMo

a

lo rationum exactore permitteris. Stulti eft, -

"

confecururi pramifimus.

compedes füas, tanquam aureas atnare.

: XLIV. S. Sebaftianusamicos Marci & Mar-

.

MLA

XLIX. Idem triítitiam ex morte amici k 2. díal -

eelliani fic (olabatur : Nolite timere, non fepa-

dile&ti obitu conceptam (ic mitigat : Amicus 32«

rabuntur a vobis, fed vadunt' vobis prepara-

fidelifimus obiit : In memoria tibi fepelien-

re idereas manfiones, in quibus una nobis-

dus eft tüa , ubi clam fipe tecum fit, &

cum & cum filiis veftris in perpetuo gaudio

ï::

nunquam totus obierit : qui fi tibi fotte aliter,

|

mianeatis. Nolite, o smici, revocare, quos

quam morte perierit , non tu amicum ,. fed

la. D

diligitis , a vita 2d mortem, a gaudio ad lu-

11

,

opinionem falfam amicitiz perdidi(ti; Ami-

J

Qum , a lumine ad tenebras.

ci corpus eripere mors poteíl, non arnici-

in ora-

. XLV. S. Ambrofius (ic fe folabatu

r in möi*-

tiam, nec amicum. Non effzt tanti pretii

. .;ion. fu

geb. -

te fratris ; Quid te, mi frater amantiffime ,

amicus, (i tam facile perdi poffer, Si rite

lugeam ? non enim perdidi ufum tuum; fed

colis amicitias, nec tibi veteres defünt, nec

commutavi : ante in corpore infeparabilis ,

novi defuüerint amici , quin ex hoftibus tibí.

nunc individuus affe&u ; manes enim mecum,

amicos ea quidem reddec opinio,

& (emper manebis. Nunquam te patria mihi

E

etipuit, nec mihi patriam pratulifti, & nunc

Qgia(lz'zas patieutig im dammo rerum

(

alteram pra'ftitifti. Coepi enim jam non effe

temporalium.

ibi, pergimus , ubi melior mei portio eft.

L. Omnia me

a mecum. porto , inq:uienbaty x Ansäyæ.

Nunquam fiquidem in me totus fui, fed in

olim Bias! neque

enim funt bona, tefte S. Am-

altero noftti pars major amborum. - Uiterque

brofio, quz fecum quis ferre non poteft, cur

Senttli

autem eram in Chrifto, in quo & füumma uni-

ergo aliquid ereptum quereris? Omnia perdi-

verfitas, & portio fingulorum eft, —

diffe debuceras, cur partem amiffam doles? ni-

Tit,

Anonym,

XLVI. Si flofculum ex.horto decerg

&Etd'th

hil perdidit;qui feipfam poffidet. Cogitas,quid

non doles, ubi vides Deo in altati coüfecra-

perdideris, non quid evaferis. Eris nunc in via Seneca,

s Grpts

ri? cur doles recentes flofculos liberorum in

expeditio, domi tutior.. Exoneravit te fortu-

ccelefte cemplüm translatos ? Si thefaurum

na, (; intelligis, & ratiore pofuitloco.Damnum

Anonyi

tuum gaudes in tuto loco collocatum , cur

putas? remedium eít : non tam molefte fer-

liberos (de quibus forte dicas cum Anna, To-

res, fi tanquam perditurus habuiffes.

biz conjuge: omnia in te habentes, non de-

LI. Arenam fi ex veficaamififfes, gauderes ; Anonym,

bebamus dimittere te) in'ccelefti tutiffima-

curnon potius; fiaurum ex animo & manibus

[iem

que arca cellocatos triftaris ?. Si eosdem e

ereptüm advertis ; quz ma

jus tibi tormen-

periculo vitz , v. g. incendio liberatos gra-

tum & damnum cau(ant ?.

tülaris, cur a periculo inferni ereptos lüges?

, LII.Palmes.fi faperetgauderet abfcindi par-. Idem,

[dtfis

fi gaudes e bello reducem, gloriofe in patria

tes füperfluas; cur non & tu res temporzles,

xeceptum , cur vitz, que malitia eft , tefte

qu& impediunt, ne vinum gratiz &

Fpiritualis

Job; finem impofuiffe ,' & in ccelefti patria,

lxtitiz cor tuum progerminet ?

d

*terna pace frui doles ?

Si liberis quietem

LIlL. TefteS. (criptura, magnagloriofa

efl, Idem,

fomqi-quoddianam non neges, cur fomnum

fequi Dominum

; quid ergo erit coníequi ? cur

24222

d

ergo

;

654

Bibliotbece Matualis Conciänatariæ :

]

(hrth

non potes, contemnere potes, contemnés aus

! í f

)

ergonon

audes; te exoneratumrebus tempo-

ralibus ,

acilibus Chrif&tum confequaris ? de

cem, fi faepe cogitaveris & fütura przfuümpfe-

| 7,6-24' [

ris. Nemo non fortius ad id, cui fe diu com-

*

quo S. Hieronymus: C

hriftus eft omnia, ut;

mnia dimiferit, unum

pofuerat, acceflit.

:

qui propter Chriftum o

LXI. Quercus ar

undinem rögans,quid face- Drexel. in

inveniat pre omnibus,

& libere poffit clama-

re : Pars mea Dominus.

re debeat,ut & ipía,ficut arundo,a ventis inco- gymn. pa-

lumis exiftat ? audivit, non aliud füpereffz me- tient. €. «

N'eremb,

LIV. Quis füb magna mole preffus, pondus

ä

in 1 d 2 (übtrahi queritur? quis Domino depofitum

dium , quam ut ipfa quoque ventis ad ejus ex«

emplum cedat, pronoque corpore cos adoret.

dot. l.

* repedente non prompte dimittit ? quis cancro

Lt

$. 15*

laborans, non ultro offert infeCtam partem ,

LXIL. Dicuntur, Jove judice, lirigaffe vo-Ib. $. 3.

opU[Cth |

luptas &

dolor, neque alter alteri ceffurus vi-

3,560 4

utpre

fcindatur? que mulier in adulterio de-

Ad quos Jupiter, bene eft, inquit, ita

prehen

fa dolet , fi folus adulter auferatur?

debatur..

componam v

05, ut dirimi nequeatis. Hinc

»

Ln,613

LV.

Petrarcha ex pecuniz ja&ura dolen-

D

, Semnper o

doriferis proxima [pina . rofis.

;' ..

tem fic folatur: Pecuniam ami(i, inquis : Et

b

L[Xili. Nulla dies fine nu

la, dicebant Ibidem, .

laborem cuftodiz , & perdendi metum ami-

olim Majores noftri.

ecu

fifti. Sic perdendo p

ecuniam, duo bona, unum-

Utistas.

:

s amiffo, fecuritatem &

quodque przftantiu

LXIV. Rex quispiam fuis in mari co

Vl" Drex.Rof. :'

requiem inveniti. Quid ccelefti animo cum

18 ul

vium inftruens, finita menfa omnia vafa & p. 1. c. 14«

G 24'

terreftribus pargamentis? qui virilius philo-

mappas

in'mare projici juflit; cumque Convi- v. .

*

fophantur, argentum at

que aurum inter bo-

*

!

na non numerant 5 qui mollius,

bona dicunt,

v2 omni

ahaud dubie perdita putarent, geme-

rentque, fübito contractis, qus occulre ex-

fed non animi: horum quidquid elegeris; five

non bonum, five non tuum fuit, a que nu la

panfa fuerant, retibus, cum magno pifcium

multorum foenore recuperata viderunr. Idem

tibieft materia querelarum. Si tamen te adeo

non tuz quoque cruciant ja

&urz, tibique vel

contingit illis,qui rerum fuarum jacturam pro-

n

difce illa conqui-

pt

er Deum libenter faciuntaut patiuntur.

alienum aliquid demi doleas,

LXV, Amicum egrum & inopem quis invi-

Iden :

rere , quz tua fint propria,

atque perpetua,

-& poffeffio no-

fens, cum jam abitum pararet, cervicali velut

uorum & acquifitio facilior,

zorum levaturus, manus, fed (imul etiam au-

bilior, certiorque«

Virtutem fi acquifiveris,

non amittes. Clamant a

b adverfo doGtiffimo-

reos aliquot fappofuit, ut rubori fimul, & ne-

ceffitati infirmi confüuleret.

.

rum voces hominum : clam

at experientia &

ficandam päticn,—Ahox&i&

ii Sl inül

veritas: clamat vetus & recens exemplorum

LXVIL. Quidam ad figni

tiam in emblemate Carduclem inter fpinas

OM

turba, magnam pecuniam nulli utilem , mul-

feram , cum peccato ac labore

inxit cum hoc lemmate: alios pungunt,

tis fuiffe pefti

me pafcunt, Alius facem , quam nonnemo

quazrendam, cu

m labore ac folicitudine fere

natur, cum inícris

vandam,cum quzre

lisac moerore perdendam.

agitatione extinguere CO

ptione : agitata revivo.

Alius rupem repere

Dicant pecuniz amatores,

quid velin his ver-

cutientem fluCtus, cum lemmate : Conan-

z

bis falfi, vel fuis opibus boni fit.

tia frangere frango.

LXVII.

Cum $. G

;ertrudis turbata effet, di- 1, s. 1n« '

Nece[Jitas.

e-

cebat ei Chri

ftus: Ne contriftare, delector (in. c. 65«

E

nciz.

. LVI. Solon, legislator Athenienfium dic

habitatione, ideo ut mecum ma-

urbes atque oppida , nihil aliud effe,

enim tua co

domicilia ,

neas, mitto

cibi amicos contrarios, ut, dum

Lyreu

,-CO ln n. 7' q

uam humanarum zrumnarum

in nulla creatura.

fidelitatem reperis, ad mé

laayt

uibus luctus, moerores, criftitize mo:talium,

"

ID

tur.

pleniu

s recurras..

- quafi feptis includan

LX

VIII. S. Chryfoftom

u*sx vocaát €os ,. 'qu—i hom. 4. ad j

Senec,

Y* decon- —

LVII. Nulla dom

R

us, inquit Seneca , in

Ttov«

pe

ríequuntur bonos , eorum agricolas , eo pop.

fol. e,s4. toto orbe terrarum , aut e

ft, aut fuit fine

uo

d illos füis períecutionibus velut aratro

comploratione.

LVIII. Mortalis nemo eft, quem non at-

pr

ofcindant, & fertiles faciant.

Sufc. 3

Dignitas.

:

Exol,

/tingat dolor, dixit re&te Euripides apud Ci-

LXIX. IdemS.

Gertrudi dixit,

fedideo prz 1. 4. infina

Y.16

" €eronem.

|

e

cxteris crearuris, quz 1

n humanitate ipíi de- c« 54». .

|Pliniusap. LIX. Natura hominem natali d

;ie abjicit ad

da corporalia ( ut funt

Lanceiz.

vagitus ftatim,& plorat

um,nullumque tot api-

fervierant ad commo

j

vafa, quibus in infa

ntia balneatus eft ) multo

Lüül.t

opufc. 3. malium aliud ad lachrymas, & has protinusin

G.

.

em Íípinez cor

ong , lancez ;

* vit& principio. Caufam reddit S. Cyprianus:

majorem honor

189:

cruci &c. contu

Iiffe, ut & ip(i DileQti adver-

Cyprian.

ut vitee mortalis calamitates & labores, quos

quam benefa&tori- .

de bono ingre

ditur in exerdio fuo,rudis anima teftetur.

fariis majorema amorem ,

bus impenderent,

lN

patient.

Hinc-

S. Auguftinus hominem in nativitate

LXX. S. Franci

(cus Salefius quafitus, qui Lyreus

C

- plorantem, vocat Prophetam calamitatis.

Refþondic,ls Ie a.

LX. Senecaait, oftendi iftisrebus, tam ridi-

optima for

et patiendi materia:

E. 107.

us tota

a

Deo (it, nihilque contineat no

culum effe, quam queri, quod fpargaris in pu-

em vitz conditio eft,

ui enim

fe voluptariis afflictionibus caftigat ;

e

*

blico aut inquineris. Ead

ille fub Chrifti vexillo , pedefter mile

s eft

quz balnei,

L

tubz, itineris.

Per ejusmodi offen-

fas emetien

dum eft confragofum hoc iter:prg-

qui

autem a Deo immiffa patienter tolerat ;

V

eques eft.

Id quod per vifionem S. Henrico

[r (

aretur animus contra omnia,fciat veniffe,ubi

&

uétus & ultrices pofüe

recubilia curz. In hoc

Sufoni faCtam, & fupta $. 5. n. 77. narratam,

confirmatum el.

N

LXXI.

eontubernio vita dege

nda eft : Fïffcägc.re iü?

T

L

J'itulus, CXI. Ratzf&n:in,

253

dN

.

4p.Chron, LXXI. B. Bapfi&æ Veranz alias dixit Chri« Non erit ali

quis

» qui fapienti facei*ä iniuriahi

J«

$. Franc.lflus: Cognofce,

& gratias age Deo, quod tentet? tentabit,

fed non perventuram ad eum:

? 6 24: non merearis, ut tibi faciat tantum bonum, majore enim. i

ntervallo a conta&tu inferio-

i(g.

Drexel, :

facere te conformem mihi per viam paílio- rum abdactus

eft, quam uc ulla vis noxia us«

nis. Quia hec eft veítis nuptialis, qua ego . que ad illum

vires íuas

perferat,

Q. 8JT!h, a,

Qi- ent.

verus fponfus tuus füi femper veflitus. Scias — LXXXI. S. Chr

yloftomus fimum

]

; in quohom. s. ad

(s

t'.vl,d

cetiam poft bonam voluntatem, hanc effe rem fedebat B. Job o

mni tribunal

— . pretiofiorem

i regio effe ve-pop. An-

(

la pati.

; que tibi a Deo daþi- po!lït, mae

nerabiliorem aic :

& multi nunc longamtioch.

transmarinam pere

grinationem a terrz fini-

W?'lb. ä 1

Lanciz.

.LXXIl. Ch

riftus quando oravit Patrem

Vl

bus füfcipientes in

3

Arabiam abeunt, ut fimum

]

opufc.9, pro fe.in cruce,. non appellavit Patrem ,.

di- illum cernant,

& confpicati terram deofcu-

8 56,

cendo : Deus meus, ut quid dereliquifti me?. lentur, quz illiu

s vi&oris certatina, & cruo-

.. quando autem pro inimicis oravit, Patrem. rem omni auro

pretiofiorem

excepit.

vocavit, quia hoc actu fe verum Dei Filium

LXXXIL Vilifima|

t li

iU

res eft purpura, exFzb. con,

oftendit. Unde & centurio non prius eum c

nchyliorum genere;

.poftquam tamen [m. 6- in Fefto

agnovit Dei Filium, quam orantem pro ini- pe

ratores e

jus fanguine veftes fuas tingere** Barthol,

Ti Drex Rof

micis audivit, tunc enim dixit: Vere Filius cceperunt,

E

nemo non veneratur illam, & ma-

Dei erat hic homo.

ximo fibi h

onori ducit, purpura donari. pa.

| ? p'hml&

]. 8. in(in;

LXXIII. Dum S. Gertr

udiä offerrec Do-

ri modo.et

Vl V, 6,

€, 24.

(i tribulationes per fe fint viles &

PL

1

mino omnem tolerantiam, quam in corpore

. abominabi

& fpiritu fuftinebat ,. & omnem delectatio-

ftus fua

les, poftqnam tamen eos Chri-

lx.

patientia condecoravit , merito

im

nem, qua tam in fpiritu, quam carne fru- omni ven

ftrabatur, apparuit illi Domnus, illaduo, quz perunt.

eratione &'amqre dignz effc cae.

]

fibi obtulerat, fcilicet deledtationem, & tole- . LXXXIII. In

enealogia Chrifti folus Da.

Nyffen. in

rantiam, in fpecie gemmatorum,annulorum, vi

d, & quidem bis,

qua(i pro ornamento , utriusque manibus fe-

Rex appellatur, ut intel.

Sa'b. poft

Yl Ym

ligeremus ,

quantum antecellatis

» qui pro in. per 5,

rens.

, Unde collegit , quod ficut annulus Deo patitur,

illis, qui in domo D

ei fine to-

f

. fignum eft defponfationis,

Il

fic adverfitas tam lerantia calamitatu

m verfíantur,

t

corporalis,quam fpiritualis veriffimum fignum

LXXXIV, S. Ephrem dicit: Immanes fe. Id

.perocl-i.

eft ele&tionis divinz, & quafi defponfatio ani-

ma cum Deo.

l

re in medio fui videntes Prophetam Danie 5

in Dom,

lem, inclinantes fe aderabant illum :

quia uc9ex

l Anonytt

i, s. inin, . LXXIV. Eidem alias dixit Chriftus : Omnis,

nemo Deo magis fimilis eft

aS

» quam qui pati-

655 qui voluntatem füam ad aliquod gravamen

tur pro illo, fic leones,

.cum Danielem affli-

"

caufa mei perfcrendum fponte mihi offert,

. &um viderunt pro Deo

o

ille: veraciter poteft gloriari ,

» aC fi Deum quen-

]s

.& gloriando. dam viderent, veneraba

ntur.

nunciare, quod amore mei langueat, dum in

.LXXXV. Rudolplius Auftriacus

Dr'

gravamine patiens, & mihi intendens perfe-

jam co- Ann.Eccl,

(u

ronatus , cum fceptrum deeffet,

quo fideli- tom. 12,

verat, Tunc ifta, & quid, inquit, cu aman-

tatis facramentüm a fübditis exci

peret; cru.- ?nn.1274,

tiffime, ex tali nuntio lucrari poteris? re-

53-!,;. fte

fpondit Dominus : talis nuntius eft delecta-

cem ardenti manu arripuit, &

dixit: Ecce* !?:

fignum, in quo nos,

& totus mundus redem-

]

![ünu 6 6*

tio mez divinitaris, honor humanitatis, amce-

ptus eft: & hoc fi

|

nitàás oculorum, & laus aurium mearum.

gno utamur loco fceptri:

n

fimulque oículo f

; Lyr:us

^ LXXV. Nobile vincendi ftudium

xo Principibus cgntingen-

Y

1.2.apoph.

vincit,

Päticnti-a. -dum obtulit.

L

(Jui patitur: fi vis vincere , difce þati.

3ucqndit4:.'" !

qifer odl

Senec.de . LXXVI. Brevem tibi formulam dabo, qua

| LXXXVL S

tephanus E4

uenfis Antiftes il. Ap. Dr&x.

FOPOP'

Prov.c, 3.te metiaríis, qua te perfectum effe jam fenties:

lad Deuteronomii:

Inundationem maris qua-in Gyen.

)

Bonum tunc habebis tuum

fi lac fugent: fice

infeliciffimos effe fzlices.

; cum i(nftcllviges:

xplicat: Inundatio maris Patient. r,

abundantia tribulati

oni$,

quz tunc fügitur, 3* €2-$.5.

Exod. io

LXXVIf. Pharao Rex JEzypti maftulos

cum dulcis a juftis repurat

; , if

V. 16-

uos tum

ur. Lac nutrimen-

interfici juffit; Diabolus autem €0$, q

.

parvulorum, tribul

atio pabulum fit ele-

TT

maículo 2c genero(o aní

mo vitia fugere, vir- GQorum. Eluvium ban

t

tutem & perfectionem fe&tari videt.

qui dicit:

c maris utique füxit,

: Sed. & glori'amur in tribulationi-

Ldiahcie, L XXVIII. S. Henricus Sufo dixit: fi cen-

. bus.

tum antiis & flexis genibus oremus Deum,

LXXXVI I./Ludoxvicus Granatenfis de viro

inus.

non fumus digni, ut crucem unicam accipia-

quodam reli

giofiffimo refert, quod undequa-

&

l

In "Bulla

que tribulationibus feptum fe vidéns dixerit:

LXXIX. $. Catharinz Senenfi dixit Deus;

Bonum, quod ex

fpe&o, tam immenfüm eft,

yLyms

Cagonfis.

Arboris medulla, videlicet affectus verz cha-

ut omne fü

! ]. p*

ritatis exiftentis in anima, eft invicta patien-

mihi fit/ vol

uptas.

pplicium omneque tormentum

;popht. i

tia.. Qus fignum eft evidens, ac apertiffi-

LXXXVIII. Chriftus oli

me demonfílrans, animam in me pariter con-

tl

m B. Marix Magda- Vita p.4,

lenz in ecítafi pofitz dixi

Nihil fcias, nihilc.17.

ï

fiftere, & in ea me per gratiam effe.

v

elis, nihil poffis, nihil (is:

& omnia poffi-

Sene, 1. — LXXX. Invulnerabile eft, non quod non d

de confol.feritur, fed quod non leditur.

ebis. Dura eft portatu nu

da erux absque

& 3«

Etc ex bac crucifixo: Sed verum eft eti

gm, guqd pr&-

*

ti)bi; nota fapientem exhibeo.

Quid igitur: mium fit m?liu*sf

$XVL

9

um

Jiibliotbeca Manualäs Concionatori«

756

- gnon

quickt die

Herzen. — 4. Geduid ift. der. befle Balfam

ls

$. XVI.

: $n Obnmac

bt, $. Geduld ift das beffe Rofenza[]er.

AXIOMATA.

6. G'eduld ift eine allgemeine Zrzney für alle Krank-

$. Chryf,

fecutorem, qui i)rovo

oCat, faþit: COrri-

"beiten. 7

. Geduld if der be[te TTre[ler in allen Zu-

f. 5t.

I. Per

2

it, q

ui declinat.

]

fellen. . . Geduld if£. de

v befte Lebrneifter der Ta-

[ .' f 0]' ;

J

fed, quemadmodum fe-

genden.

9. Geduld ifd der kürzefte und

gevifJufte

1

tiol

Drex. in

II. Non quid feras;

]Peg gen Himmel.

1o. Geduld ift. das befle Ver-

tem

Refip. p. 1.ras, intereft.

Jabnopfer b

ey Gott. - x1. Geduld lernt alles verkocben.

eatti

€.5. 6 9.

III. Spere

mus , quod volumus; fed quod

ü[Jel zum Himmel.

enti

in HHEO

accideret, feramus.

12. Geduld ift der einige Scbi

oXX. i. Gieb dib drein, es mu[s mur feyne

S, Gregor, ÍIV. Feras, non

ACU

lpeïs , quod vif.'a,ri non

u t

Mutius

oteft,

^. Willft du nicbt, fo mu[st du? 3. Leid, oder leid :

ti0

Scavola.

V. Cuivis do

lori remedium eft patientia.

Das ift, zer nicbt geduldig leidet. die Wider

Qrliga

vecbt.

T&

Philo Caz-

keit , dem avird fie fcbwerer, und muf$ alfo er,

j

0f

pathius,

VI. Agere & pati fortia, Romanum (aut po-

leiden. :4. Geduld dicb, und duck dicb, fo kommf? du

ü

at

$, Gregor.

tius Chriftianum) eft.

leichter bindurcb, g. INimm Geduld um Scbild,

Q

hOmil- 3 5. N

VII. Bene facere, & mala p»ati. , Chriftia-

,

f

inEvang, num eit.

*und ltlj;' die Leute w/ütben.

Drex.

VIII.

Tanto quisque oftenditur

minus do«

[2

Ibid.

&us, quanto convincitur minus patiens (. frves

o$. XVÍEK -

C0

AUTHORE S.

UT df

'T'anto minus quisque eft doctus ; quanto mi«

bono t oJT

nus patiens.

I. Nicolaus Lancizius opufc. 9. toto &IV

uig. oj and

Prov. 19

IX. Do&àr

ina viri per patientiam nofcitur.

opufc. 3. ac j. usque ad 8.

M

Tertulce, X. Nil crus.

fentit in nervo; f:um anikqus

II. Francifcus Arrias to. 2. tr. 9.

ad Mart. fuerit in coelo.-

IlI. Antonius Gaudier de natur. perfect.

I1&1

Senecade — XI, Non fentire ma

la fua; noneeft hominis ;

T

confid. ad Nlon ferre, non eft viri.

p.2- a c. 13. usque ad Htïem. Idem p. 4*

C., 2 Te

pa

Polyh.

XII. Non minor eft victoria,

hoftem tole-

Ibidem.

rare, quam vincere.

.1V. Jeremias Drexelius

in Gymnafio pa-

. XIII. Melior.eft con

tientiz, Idem in Rofis. p.2. c. .

-

Epi&tet.

dr/iti—o patientis injufte,

. N. Alphonífüs Rodriquez p. 1. tr.

8. alg. 16.

uam agentis,

usque ad

30.

XIV. Sapient

iv comes patientia.

VI. Eu

febius 'Niercnbergius in do&rinis

XV. Si veram cu

pias addifcere Philofo-

Afceticis 1. 6. do&tr.7- Item in l. deoratione in

hiam.

r

N

Plurima füftineas, plu

ribus abftineas.

Spiritu & veritate. l. 1. c. 1. 18. & . 2. c. 7*

&1I.

?.

Anonym.

cit omnia.

XVI. Geduld übermindt alies Patientia vine

3

VII. Petrus

.Sanche:äz in regno Dei p.6. c.8.

j

X VII. 1. Geduld if ein bitters Kraut.

2. Ge-

VIII. Hadrianus Lyrzus in ,Apophtegrfuatis

€

S. Ignatii; apopht. 3

pf

li j

duld ifL ein

ltfames Blümlein. . 3. Geduld ifi der

IX. Bernardinus R

ofignolius de difcipl. 1.4.

14

j

Zucker der Irübfa

h

l. Geduld bringt Rofan.

C.31.

& de actibus virtutum. 1.2. c. 12.

í

|

X VIII.

1. Leiden und m

eiden ifl. die Multter der

X.

Freuden.

2

. Leiden und Jcbaeigen, ift die

gra/ste

Lucas Pinellüs l. 3. de perf;&iuan

Ü

Kunfl. 3.

I]Was man nicbt kann meiden , ngþ man

C. s"-

geduldig leiden.

XI. Jofephüs

"

*AX. 1. 7À

2l Geduld, viel Huld. 9. Grofse Ge-

.XII. Jacobus

Corgnus in Clypzo ?atien,-

duld, ifis. be[le Dult.ï 3.(Gedagd in Scbmerzen er-

fiæ' ,

wwwwgwwwwegwgm&ggwgææ

ORAU hr V — $

:&:gsægegæwwwwææwwæwwæw

s- Augun.

ipüdLont, ,

4

Opuíc.om.

1.«

]

Vr

TA il

h

RTAS-

ï

,iP EKIJPXE;

$L

x

citlo s Ita ut, .qu'emad-m*o'dum S. P. ïgnag Lyraus in

tius dicere folebat, inftar flatum íe ge-apopht.s.

rens, nec refiftat , nec recufet , quo mi-$.!gu.1.a.

QUOAD ESSENTIAM.

nus omni quamvis pretiofo ami&tu & or-

|

Definitie.

natu confeftim exuatur. — Vel, ut Teolo-

p'gimz.c.

i, tefte Hieronymo Plato explicant, ju-l2.debo-

h

gI

menti inftar utatur quidem ftabulo, fru-naStat.re

St virtus, quä moderamus appetitum

mento, fceno, teguinentis, non tamen E € 3-

fac. Alv»

t.2. li 30

offidendi res naturales,.& folis ne-

hzc|poffideat, fed potius poffideatur ab

E

ceffariis fecundum rationem ftatus

slio. Quo modo Caffianus monachos fug

pü 2. c. 9.

contenti fumus, vel: eft omnium re-

ctatis conftitutos fuiffe dicebat, ut ne ver-

U

$. 11.

ob amorem Dei & de-

bo quidem quispiam auderer füum aliquid

idem. l, 55rüm temporalium,

^& voluntaria abdi-

ex ore

diccret? magnu'mque effet crimen ;

mona-«

p« 14 lo gdgrium pgrfc,&ionis ;

e.

Titulus : CXH. Pauperias

757

monachi proceffiffe : . codicem meum

» tahu* :

tionibus fenfüs, & fpïritualib'üs c*.onfolatio-ni-s.

bus blandiatur. nifi hilari vultu hunc bolum

las meas :, tunicammeam.k

[

Evangelicze paupertatis deglutierit. Tunc au-

Disif

tem deprehendet, an illam amet, fi ejusetiam

comites dilligat, famem, fitim frigus, ac con-

to. (. vf;ol.'

II;Dix?idifur in tres Ípecies, tefïeS. Laureh-

!Iaïä; r

tempturn. Quienimin veftibus quzerit hono-

]

tioBeyrlinck. Prima eft eorum, quiinciden-

rem, nevilis habeatur, non diligit pauperta-

tem paupertatem propter Deum fufcipiunt,

tem : qui, dum fitit, non poteft fitim ali-

eamque divitiis fperegni preeferunt. Secunda

quamdiu perferre, is non ftudet paupertati z

eorum, qui facultates multas ita poffident;

qui nihil vult fibi deeffe, & tamen vult reli-

ut tamen parati fint, eas, quandocunque ra-

glofus haberi, decipitur. Porro neceffario-

tio pietatis exegerit, abjicere, veldimittere.

rum nomine, ut bene advertit P. Hugo Rott;p. 3.vis

Tertia eorum, qui fponte propter Chriftum

non illa intelliguntur, quae ad hoc folum ap-7e8.17.1.4&

omniafuareliquerunt ; & haeciterum in duas

etuntur, & ufürpantur, ut commodius quis, ** 578*

clatfes fubdividitur, illam fcilicet, qua nihil

jucundius; officio fuo vel indigentize per eam

omnino, nec communiter, nec privatim pof-

confuülat," Chanc enim neceflitatem fictam ait

fidetur, qualem S. Francifcus, & plures alii

appellari) fed ea, fine quibus cum omni in-

ejus exemplo permoti, tenent; alterumquain

duftria vincere impedimenta operis aut vale-

commune tantum neceffarii redditus poffi-

k.5, de

tudinis nonpoffit. Certeparum digne inquit

bono Stat,

dentur; qua forma, inquit Platus, veteres

idem, paupertateni Chrifti Regularis imitatur,

omnes Patres ufos effe conftat, ut SS. Bern-

qui leviori ciborum, librorum, inftrumento-

"

| rdig. c.9.

ardum , Brunonem, Bafilium, Benedic&tum,

rum, ac reliquze füppellectilis apparatu con-

quorum poftremus hic tam amplas in fuis mo-

tentus vivere nefcit. Hinc re&te S. Albert.S. AIb.íx

nafteriis facultates poffidebat, tefte Trithe-

M. ex hac carentia perfe&ionem paupertatis Paradif-

mio, ut

fi

2

colligi debere exiftimavit, dum dixit: Veranim. c. $»

i omnes ei manfiffent, tcrtiaïm' prbis

& perfecta paupertas eft, omnia propter Deum

parte';þ golï'elïurus fuiffet.

fponte & libenter dimittere, nihil przeter fo-

J&us.

lam neceffitatem poffidere, eadem neceffita-

te indignum fe fentire, & etiam ipía neceffi-

Pauþertati: Religio[c,

tate quandoque propter Deum carere. - Ubi

enim eft plena necelflitas

. JII. Nibil chipere ayt dare fine facul:&tq : quia

, perpendl non po-

teft paupertas.:

religiofa nihil penitus juris in temporalia aut

VIIL. Zabenter f

0 t&mþdre , ea'*, que nece[Jaria Drex. in

eorum ufumremanet; nec quidquam definite

| fünt 5 l a füperioribus , vel ab officialibus, wel p '0fismare

debetur, fed folum neceffaria indeterminate,

p.2.c.9. $.

Hinc tefte

externis mendicare: hic enim eft proprius effe-

IG rt. .

hoc eft, ad arbitrium Superioris.

&us paupertatis, nec ipfum etiam ufum, nifi

In via. ;gg.

Hugone Rott, antiquum eft verbum:: Quid-

ex aliorum arbitrio & facultate, arrogantis,

P.

uid Regularis acquirit, non fibi fed Ordini

fo' 2,

at

IX. Munera , praefertim fi adulationem aut

eu monaíterio acquirit, & quidquid eidem a

corruptelam, aut remunerationem vel mini-

- Praefidibus

porrigitur, gratuitum eft dorium,

mmum fapiant, non tantum nen ambire, fed etiam ob-

debitum.

lata rejpuere : hoc quippe eft potius libertatem

IV. Nulla re tanquam präpiz'a, aut fine faculta;e

vendere , quam pau

: uii: Cum religiofus paupertatem profeffüs

pertatis titqlp Veleemofv'y- ;

perinde nullius rei habet Dominum, ac Pere-

nam ab alii; accipere».

l

grinas in hofpitio divertens, cui utique nihil

| .'Gratþiu/:.*

/

ufürpare licet, fine generali vel

T

particulapï

cauponz aut hofpitis facultate.

1

b Ti'esl,* tefte Rodri j uez a SS Patrxbus &?0:&- tr.g.

$. Auguft,

V. Nibil

*

spudLane tefte S, Au

füperfluum vetinere : Melius eft enim,

Dire&oribus fpiritus aífignantur, quorum*6

guftino- minus egere, quam plus

primus eft eorum, qui exterius quidem res

epuíc.9.n. habere :

1232. D. £

& , ut bene P. Hugo Rott advertit,

mundi reliquerunt, fed voluntate & affe&us

fuperfluorum corgeries, & provifionum ap-

adhuc inheerent, adeoque Jeculos 1nentis , ut

viareg. c.

2720 Ia l'!o n, para

tus, Inftitorem indicant, fimilem ei, qui

loquitur S. Bonaventura, retinent... Qui ta-

4-

quadragefimalium copia, ad comedendum,

men gradus paupertatis nomen proprie non

non ad jejunandum inftru&us.

meretur.

[

VI. Fiifjmma in dis, que ad u/um conceduntur,

XI. Secundus gradus eft eorum, qiii r&s qui-

eligere: Certe S. Francifcus di&titare folebat,

dem mundanasatfectus & effectu reliquerunt,

pontt-

fpiritus mortui fignum, effe perfpicuum, fi

quin etiam füperflua. nihil morantur, tamen

( gl

quis curiofa multa , eaque non neceffaria a-

neceffariis valde afficiuntur, angunturque, ne

p.2.t,3.c. pud fe habeat: qua enim alia re,. inquit Ro-

quidquam illis defit ; quze tamen ipfa etiam

$8s

driquez, fpiritus tepidus & in quo gratize vi-

paupertatis encomium ac privilegia vix mere-

, d

tur, fed potius opule

n

j $dl Ie

gor elanguerit, operiri, foverique queat, quam

:

atia vocari debet, & qul-

jj )

id genus titivillitiis, rebusque nihili ? ad has

dem apud ditiffimos reperitur.

videlicet, ubi palatum ad fpirituales exunda-

XII. Tertiusgradus eft necefíariorum caren

;

tum eft, fuopte nutu defleétitur.

tia voluntaria, Et haec tandem vera paupertas

Vit.c. $.

Vil Etiam nece[Jartorum carentiam equo. ani-

eft, nam, utrecte quidam Sanétus apud Rodri-

$20 [apportare : nam , ut recte P, Balthafar Al-

quez ait, pauperem effe, nihil habetlaudis, nifi

varez dicere folebat, nemo fibi de ill

ri-

H

cum pauperrimus fuam

Bauperisietujp al

L

Is P. Lahn, Man. Bibl. Tom, H

" *

Aaaaa

us

X

i

758

JDiblietbece Manualis Concionatorie&

bus habet, & qusecunqne ipfi incommoda fe-

Xl Et populum pauperem falvum fa- Pt. 22, v«

28.

[

fe offerunt, laetus propter Chriftum füftineat.

cies.

f

Jd quod ipfi etiam Ethnici agnoverunt, füoque

XIII. Beati pauperes fpiritu, quomam 1pfo-M--tth $.

[

Bjift. 11e.calculo approbarunt; hinc feneca, non eft au-

rum eft regnum coelorum,

tem,inquit,quod te nimirum laudes, ficontem-

XIV. Tibi derelictus eft pauper,

(

feris aureoslectos, & gemmeam füppelle&i-

tueris àdjutor.

m ; qua eft enim virtus, fupervacanea con-

XV. Ego autem mendicus fum & pauper: Pf- 39.V-

n .

temnére ? tunc te admirare fi non contem-

Dommus folicitus eft mei.

I

(

gl TT

lu» 4

pleris neceffaria.

Tunc te admirabor, fi non

XVI. Sicut egentes, multos autem locu--2 Cor. &.

Y4 lo-

f

contempferis panem etiam fordidum, . fi tibi

pletantes tanquam nihil habentes, & omma

perfuaferis, herbas, ubi neceffe eft, non peco-

poffidentes.

li

!

-ri tantum, fed homml nafm.

- XVII. Scio trrbulatronem, & paupertatem ADOL' £. Ve

tuam, fed dlves es.

Luc. 16. v.

$H

XVIIH. Fattum eft autem, ut moreretur

ä

mendicus, & portaretur ab Angelis in finum ?*

£, F. !t

Abrahass; mortuus eft autem & dives, & fe—

EX S SCRIPTURA

pMWq

pultus eft in inferno.

Ü

Qualztas.

XIX. Non in finem oblivio erit paupen

s ; Pf.9.v. 19«

Eccl. $. v.

patlentra pauperum non peribit in finem.

25.

IM

emento paupertatis in tempore abun-

-XX. Fatus es fortitudo pauperi, fortitudo ffai23. v«

dantize, & inopize ac penurize in die

egeno in tribulatione tua, fpesaturbine, um- 49*

dmtrarum

braculum ab zeftu.

;

1

Matth, 10 A. Nolite poffidere aurum , neque argen-

— XXI. Melius eft modicum jufto, fuper d1- Pt. 36* MA

L 96

tum, neque pecuniam in zonis veftris : non

vitias peccatorum mujtas.

peram in via, neque calceamenta, neque vir-

XXII. Melius eft parum cum timore Do- prov 1$.

ä

gam ; dignus eft enim Operarius cibo fuo.

mini, quam thefauri magni & infatiabiles.

v.16.

Piór.v.

III. Nolite fperare in iniquitate , rapinas

XXIII.

Vi Mi

31e

Melius eft parum cum juftitia, quam Frov. 1.

N^« O«

14l

nolite concupitcere ::

divitize Iï afHuant, noli-

multrfructus cum 1n1qu1tate

|

te cor apponere.

1. Tim. 6.

IV. Nihil intulimusi in hunc mundum haud

ht

V 8-

ngmms.

]

r

dubium, quod nec auferre quid poITumus.

"

[

Habentes autem ahmenta, & quibus tega-

XXIV Confide, & mane in loco tuo ; fa- Eecl11.v,.

mur, his contenti fimus.

cile: e& enim in. ocuhs Del fublto honeftare 23,

Phil. 3« V*

V. Verumtamen. exiftimo , omma detrl-

pauperem.

$o

mentum eífe propter eminentem ícientiam

XXV. Nonne Deus elegit pauperes in hoc Jac.a. v. $.

- Jefu Chrifti Domini mei, propter quem omnia

mundo, divites inde, & heéredes regni, quod

detrimentum feci, & arbitror ut fiercora, ut

repromifit Deus diligentibus fe ?

l

Chriftum lucnfacram

i

X

XXVI. Melior eft pauper ambulans in fim- Prov. a su.^

N

pllCltdte fua, quam dives in pravis 1t1ner1bus. LLTS

f l eneent,

Nece] Hdjo

tr, de vitz]

Sir.c.1

t.uc. I4. v

ïucwzdzm:.

29.1

VI. Qui non renunciat ommbus .non po—

1,Cor.9.v.

te& meus effe difcipulus. -

XXVII Parafti in duleedme tua pauperi? Pi 67- v.

V425

VII. Omnis autem, qui in agone conten-

Deus.

& g

dit, ab omnihus fe abfünet & illi quidem ut

-XXVIH. Et pafcentur pumogemtr paupe- Ifaïæ 14.V..

Mp brey

Intng,

^ corruptibilem cor onam accipiant, nos autem

rum & pauperes fiducialiter requiefcent. Quia 9?

18

mcoxruptam

Dominus runräawt Sion, &in pro fperabunt

pauperes populi ejus.

Utzätan

XIX. Beatus vir, qui poft aurum nonEcdar v. |

5 Tieton,

Il f

abiit, nec fperavit in pecunice thefauris; quis ^*

tt ( ndlfc.

TOb r NVo

VIII. Noh timere, Filimi, pauperem qur-

eft hrc, & laudabrmus eum ? fecit enim mi-

jan d

18»

dem vitam gerimus, fed multa bena habebi-

rabilia in vita fua.-

mus, fitimuerimus Deum, & recefferimus ab

XXX. Anima faturata ca]cablt favum & P"OV 27.

)

omni peccato, & fecerimus bene.

anima efuriens etlam amarum pro du101 fü- "7*

P. 21. v.

IX. Edentpauperes, &faturabuntur, & lau-

met..

N

27.

:dabunt Dominum.

i IN

Eccl. 1 1.V.

y,

12.

X. Eft homo marcidus egens recuperatro-

$. lII

ne, plus deficiens virtute & abundans pau-

pertate, & oculos Dei refpexit illum in bono, -

E.X SS. PATRIBUS ET DOCTORIBUb

& erexlt eumab humilitate illius & exaltavit,

caput ejus, & mirati funt in 1110 multi, & ho-

Qualztas.

noraverunt Deum. -

Matth. 19. -

XI. Omnis, qui reliquerit domum, vel fra-

aup ertas inopia mentis efï: non in quan-

S. Gregor.

V« 29»

tres, aut forores, aut pratrem, aut matrem, aut

FP

ho.6.füper

titate poffeffionis: nam cui cum pau- p

Ezech

uxorem, autflios, aut agros propter nomen

pertate bene convenit, dives eft.

ieum, centuplum acc1p1et , & vitam eeter-

Il. Hac in re, Fratres cariffimi , . affectum^

8. Greg 9,

nam poflidebit.-

in Evang,

potius debemus penfare, quam cenfum. Mul-

tum

/

Titulus CX Il. Pauþerta;.

759

lbt

3j

£um reliquit ,. qui fibi nihilretinuit : multum

Nece[ftas. "

ln

reliquit, qui quantumlibet: parum totum de-

XI. Evangelica hzec paipertas noftri Ordi- S.Francite,

Um

ferut. Multum dimifit, qui cum repoffeffa

nis eft fundamentum, cui fubftrato primarieopufc. 1

AO Pf.g,y,l,h.

etiam concupifcentiis renuntiavit. A Íequen-

fic omnis ftru&ura religionis innititur,ut ipfius coll. 5«

tibus ergo tanta dimiffa funt; quanta an

firmitate firmetur, & ever

quentibus concupifci potuerunt.

oæilfe-g

tatur.

Tione fundltUS ever-

er:ff-lzy.v-.

$Aug.ep. — [II. Pifcatores, vocante Domino, quod na-

XIL Nihil maïigni Íp

iritus in hoc mundo D.Gregor,

lls 6 -

34:ad Pau- viculas & retia dimiferunt,

omnia fe dimififfe,

roprium poffident. Nudi ergo cum nudisho. s5. in

Ha Y K

' nufn.

j

uétari debemus.

rando lzetati funt.

& Dominum fecutos effe, etiam commemo-

Si enim veltitus quispiam Evahg.

Et revera omnia contem-

cum nudo lu&atur, citius in terram dejici-

nit, qui non folum, quantum potuit, fed etiam,

tur, quod habeat, undeteneatur. Quid au-

n A.poc.:. *

quantum voluit, habere contemnit. Sed in eo,

tem funt terrena omnia, nifi qusedam Corpo«

rl ,

quod cupiebatur, oculi Dei teftes fun

t; in eo

ris indumenta? qui ergo cuim diabolo ad

quod habebatur, & hominum.

certamen

properat, veftimenta abjiciat, nefuc«

f«

VS-, Hier. in

cumbat.

p. ad Vi

IV. Quod autem afferis, eos melius facere,

gilant.

qui utuntur rebus fuis & paulatim fru&us

- XIIl. Non mafgnppefe'vproäärit,— majores

: Poaug,

poffeffronum füarum pauperibus dividunt,

opes ac fubftantias contempfiffe , ft aife&tus

non a me eis, fed a Deo refpondebitur : Si

earum, ob quas illae contemptee funt, in res

*X

do fiot v

vis perfectus effe, vende, quze habes, & da

parvas atque exiguas tranftulerunt. Nam vi-

Il i

pauperibus, & veni, fequere me. Ad eumlo-

tium cupiditatis & avariti;e, quod erga fpe-

uitur, qui vult effe perfectus: qui cum Apo-

cies pretiofas exercere non poffünt, circa vi-

di. pft 36. v.

h

olis patrem, naviculam & rete dimittit. Ipe,

liores materias retinentes, non abfcidiffe, fed

f

e

N

quem tu laudas, fecundus & tertius gradus eft,

commutaífe

robant, priftinam paffionem.

« ptot ts

quem & nos recipimus,

'ummodo

2

Íciamus

. Quafi vero di

i

:

erentia tantümmodo. metallo-

V,

rum, & . on ipfa paffio cupiditatis habeatur

Ven, Beda

prima fecundis & tertiis praeferenda,

t Prov, 16

X

V. Ad zedificium temporale fumptus faci-

innoxia, & pro rebus quidem maghis irafci

ETA

l-4-in Luc. m

non liceat, pro vilioribus vel hoc ipfum fecif-

us, fi non habita colligamus : ad fpirituale

fe, fine culpa fit, & non idcirco przetiofiores

fumptus facimus, fi & habita relinquamus.

Caofarius

VI. Nihil interdum poffidere, neceffitatis;

abjecerimus materias, ut facilius difceremus

i

;

viliora contemnere.

2 EL

Arelat ho,eft ; nihil per avaritiam cupere, virtutis. Et

85.

Z

ideo hunc ille fpecialiter modum ponere reli-

XIV. Miferabiliores fumus omnibus homi-s.Bern ab,

giofus jubet, ut tantum habeat, quantum ne-

nibus nos monachi , fi pro tam exiguis tanta Morach,

ceffitas pofcit. Habendi eninr amor, nifi ad

patimur detrimenta. Quid enim infipientize,

imo quid infanize eft, ut, qui majora reliqui-

V Jac.a.v.gf

integrum refecetur, ardentior eft in parvis, &

mus, minoracum tanto difcrimine teneamus :

)

plus torquetur in minimis. Etnifiextoto cor-

de & aflectu paup

Si mundum contempfimus univerfum, fi ab-

l'rov. l;

er es, paupertas ipfaynqnf

renuntiavimus affectibus. propinquorum , fi

virtus; fed miferia judicanda eft.

A

S,Vencent,.. VIL. Proh dolor! multi de paupertatis fo-

monafteriorum carceri mancipavimus nos-

tr. de vit3]o nomine gloriantur,

fed quo pacto? ut nihil

^etipfos, fi denique non venimus voluntatem

Spir.c. 1. eis defit.

noftram facere, fed impofuimus homines fu-

Dicunt fe amicos paupertatis, fed

€.

r capita, quid non oportet fieri, ne forte

paupertatis amicos & fodales fugiunt pro fuo

j

TLUA

offe, famam, fitim, contemptum &c. .

zec omnia contingat nobis in infipientia &

If

S.D:l. in. VIIT. Hi.

funt mendici fpiritu, qui non ali-

negligentia noftra perire ?

Reg. brev,

, li v

Interrog.

am ullam ob caufam ad mendicitatem deve-

XV. Auguftus admodum trames eft, perLadant. i

j

29 e.!

nerunt, quam ob doctrinam Domini , qui di-

quem juftitia hominem deducit ad coelum : 7 juttit.

J

xit: ade &^ vende omnia.

hunc tenere non poteft, nifi qui fueritexpedi-€ 1«

I

ribus.

; qua bgbes » & da faue

tus & nudus. Namiftilocupletes multis & in-

ä Hieron,

: Bedt * |

apudMa:fi

IX Ne quis tutam putaret paupertatem,'

gentibus farcinis onerati per víiam mortis in-

quae nonnunquam neceffitate portatur, à Do-

*

.cedunt, quaze latiffima eft,

h

quoniam late perdi-

j

tr. ócedifc,

1

tio dominatur.

|

r

mino przedicari, adjunxit: Spiritu; ut humi-

litatem intelligeres, non penuriam. Unde pau-

- XVI. Cum mundo renuritiavimusv,« .þfoprie-s. Pa

& Prov. 2

peres fpiritu fünt, qui propter S

tatem noftram czelum effe conftituimus, & nos Dam ep.

éccum

voluntate fünt pauperes.

piritum San—

i

illius proprietas confequenter effecti fumus, ut ! ?« € 4

1. Vo 70

$.Bernad, X,

äefï-

Errat, qui füblimia palatia quaerend

illud effet portio noftra, & nos peculialiter hze-

fer. jnvig.

*

fe arbitratur, ubi cum gloria Rex gloriae fu-

reditasfua. Quapropter, o monache, vis in tuo

fciperetur, fed non propter hoc a regalibus fe-

loculo condereChriftum,excute prius nummü,

dibus venit, nam in faniffra ejus gloria, & in dex-

neque enim in uno receptaculo congrue foci-

tera longiturnitas vite. Florumomnium affluen-

antur. Nam fi utrumque fimul incluferis, al-

tia in czelis fuppetebat, fed paupertas non in-

terum fine altero vacuus poffeffor invenies :

veniebatur in eis, in terris autem abundabat,&

Quanto quippe in egenis mundi lucris copio-

fuperabundabat hzec fpecies,

& nefciebat ho- " fior fueris, tanto a verisdivitiis eerumnofius in-

$, Gtttr

mo pretium ejus ; Hanc itaque Dei Filiuscon- anefcis.

,Nummus ergofi eft, in aliena protinus

"d fipet

cupifcens defcendit, ut eam eligat fibi,

& nobis jura concedat, ut vocuam tui pectoris arcam

"faedi

quoque fua ze&timatione faciatpretiofam. Re- Chriftus inveniat.

Magnus quippe hofpes in

s p

clinavit eum in przefepio, & paün

*

iseuminvol- diverforii fui quzerit angufta defcendere, atque

vit.

idcirco folus vult, & fine cohortibus habitare.

[.mEVW'

!

R, P, Lafm Bibi, Man. Tom. 1I.

aaaa,g

edat

760

Tübhoibece Manualis: Contionatorice

Ced'at cedat terrenapecuma, ubuthefaurus

morituris femper viventia, & habere Domi-

ul

coeleïhs admlttltur,

num debitorum. « Sevit lfaacin terra.illz, in-

90

$ i

quit Scriptura, & invenit inipfo anro centu-

Utzlztas.

« Etlocu-

plum, .benedixitque ei Dominus.

S. Arguft,

XVII Non tibi dlfphceat panpertas tua, ni-

pletatus: eft.homo , & ibat proficiens-atque

(1

vérb.Apo. hil eapotes ditius invenire.

Vis noffe, quam

füccrefcens, donec magnus vehementer effe-

* ?

5

&us. eft.

(

locuples.fit ?. coelum emit ; quibus thefauris

anfemus

conferri poffit,. quod. pauperlbus videmus in-

XXVII. Qui. caruahs pro Salv&tore dimi- Idem.

mld'vhnfl

dultum ? ut ad regnuni ccelorum veniret di-

femt fpmtuaha 1801p19t quae coniparatione

t 69 llCl

ves, poffeffione fua. obtinere non potuit, nunc

& moerito fui ita erünt, quafi fi pro parvo nu-

6

obtinet, ut per contenmiptum perveniat. ,

mero centenarius numerus comparetur. Haec

!dem füper .

XVIIT. Omnis Philofophize magiftra nobis

eft menfura. coavttq

,quze ita meritorum co-

P1, 76.

eft inopia;;.non ita laudamus Jofeph, cum fru-

piam.excedit , ut exoe!ï'wn iftum nec lingua

mentum dlfi:mbuebat, ficut cum carcerem ha-

eloqui, nec mens cogitare fufficiat.

bltab at.

XXVIII. Centuplam namque frdtrum, pà-Caff,coM, |

S Chryf. f.

XIX. Paupertas eft manuductrix queedam

trumque recipiet quantltatem, quisquis patris 24. c. 2c»

18 fup.

in via quaé ducit ad coelum, un&io athletica,

unius, vel matris feu filii, pro Chrifti nomine,

Ep.a

exeratatlo

charitate contempta, omnium, quee Chrifto

Afernt

braos.

ugedam magna, admirabilis, por-

fem 2

tus tranquil

j

us. Nihil opulentius eo, qui pau-

deferviunt, delectationem ünnemf;mam tran-

Qe multip

pertatem fponte diligit, & cum alacritate fu-

fit, pro uno fcilicet tot inveniens patres fra-

Ícipit.

trasque ferventiore ac pumtantJOIef:bl afte-

PJWI [

PUL

S.Leo f. 4,

XX. Semper dives eft chriftiana paupcertas*2

&ione devm&os

Multiplieata etiam domo-

de Quadr. nec pavet in ifto niundo indigentia laborare,

rum atque agrorum pofletfione ditabitur,quis-

cui donatum eft, in ommum rerum Dommo

quis una domo proó Chrifti dilectione rejecta,

omnia poffidere.

innumerà monafteriorum habitacula tanquam

S.Bern. 1.

XXI.

Non eos æihmant

fo]a cælema

propria pof5debit, in quacunque orbis parte

$ T

21.fuper.

velut in fuze domus j jure fuccedens.

Quomo-

ent u

Cant.

poffidere, quia ea fola audlunt in promiflio-

ne. Poffident & terrena, & quidem tanquam

do enim non centüplum & fi Domml noftri

nihil habentes, & omnia poffidentes, eo pro

fententise fv pradlcl aliquid fas eft, plus, quam

De-

certo magis Domini, quo minus cupidi.

centuplum recipit,'qui decem: vel vigiuti fer-

nique fideli homini totus mundus divitiarum

vorum minifteria infida & coaéctitia derelin-

eft. Totus plane; quiatam adverfa, quam pro-

quens; tot ingénuorum ac noblhorum fpon-

fpera ipfius zeque omnia ferviunt ei, & coope-

taneo fulcitur obíéquio.

r'mtur in bornum. 'Er£o avarus terrena efurit

XXIX. Mala Lazari purgavit. 1gms moplæ,D iregor.

ut amicus, fidelis contemmt ut Dominus: ille

& bona divitis reniuneravit felicitas vitae prae- ho« 46 in

Selviet

Vàhg«

]i t

poffidendo mendicat, 1H:e contemnendo fex-

fentis.. lllum pauperas afflixit & terfit, iftum

Ed C

vat.

abundantia remuneravit & repulit. . Quiscun-

S,Ambrol -

XXIT. Utrerum facdtates inftr mnenta funt

ue ergo in hacvitabene habetis, cum vos bo-

omnium vitiorum ; ita harum abnegatio ge- 1

nà egiffe recollitis, . valde in eis pertimeícite,

neratrix eft nuquue omnium virtutum.

ne conceflà vobis profperitas eorundem remu-

S,Bedal..

neratio fit bonorum ; & cum quoslibet paupe-

XXII. Pauperinnumerabiles dlvïtla's poffi-

,

inProv. dens, eft pauper Evangehcus, qui, cum Deum

res nonnulla. reprehennblha perpetrare con-

!u'

ipfium bonorüm omniüm fontem geftet in. cor-

fpicitis, nolite defpicere, nolite defperare, quia

liet,

fortaffis, quos. fuperfhufas tenuifliim2é pravita-

de, bonisindigerenon poteft. Siergo hic nulló

eget, & multas divitias habet, diveseft.. Vere

tis inquinat, caminus paupert.ms purgat.

dives, qui paupertatem Spiritus habens, vir-

oXXX. : Simul:ut tradiderit bona fua paupe-t Oi'!g tr. 9—

ribus, dicimus eum quafi. receptaculum Deiiia Matth."

$bt

tutes veras animae opes ad fe tranüuht poffi-

llCo

dendas.

fattum, fufcipere omnes vir tutes, & m'ültxam.

rEl

$.Laurent,

XXIV:: Vis inopize divitiasaddifcere: non

unniveríam . ponere::

oXXXI- 0 Domlme Ief u Chrifte, o&ende mi- s. Fm*c'f

vit. tr.

Juft.in "3 fübjacetdaemonibus, non affiftit Regibusquia

öpu lc- 8 *

* qmilitat Deo, & cum Angelis ipfis-coelorurn

hl feniitas tuze dilectiffimze paupertatis ; fcio

paupert,

Regi famulatür. Non habet horrea, nhi grana

enim;quod teftamentum vetus, novi fuit fipu-

Cuttie,

C A

Áibhns i

reponat ; fed talem abundantiam, ut habere

ra. Hlis pomififti, quia omnislocus, quem cal«

idt00

mundum univerfum nihil ex1fï1met Non ha-

caverit pes vefter, vefter erit;' calcare eft con«

H

bet, quodthefaurizet in terra, quoniam cuncta,

temriere ; paupertas omnla calcat érgoreft um

»

ï

q

d

quze poffidet, recondit. coelo : non indiget fer-

omnium Regina.

vis, magis autem fervos, pofleffiones, & cogi-

-XXXH. Primam: hanc beatltudmem uter-/$ Ambr. I

tationes, quze Regem corde dilatant, regnum,

que Evangelifta pofuit ; 'Ordine enim prima;S-in Luc.

aurum, & omnia taha quemadmodnm puero-

eft, & parens, generatioque.virtutum.

rum udibria deridet, & ficut praeteriens um-

XXXIIL Nutrix eft confidentize, orationis S.Laurent.

bra, cunctaque omnibus cara v1dentur, ex;lfh-

ad jutorium, peregrinationis exhortatio,& per-.

]uü de ng.

V tCQ !.

imat fore contemptibilia.

fectionis porta, fine qua nemo coram Deo in

$.Hieron,

XXV. Parva dimifimus, & grandia poH' de-

fpmtu diu perdurare poterit..

ad Pam-

inus :

centuplicato foencre promiffa. Chmfh

XXXIV. Exterminat paupertas. mlqmta-

Idcm C 2.

V

mach,

l*edduntur

teg per fubtra&atationem occafionum peccan-;

rj

]dem ep.

XXVI.. O quanta beatltudo pro. parws

di, quia ficut cum aflluentia divitiarum cre«

b

Mj

150. ad magna xempexe , 9eterma pro bxevzbus pro

Ícunt;

bc Wluntana pauyextate mmuuntur. ;

.PZU*

Hendriq. $

e

e

o Titulus CXIL'Paupertai,ffg

761

]*

$Bem,(. * XXXV. Paupeptätem fcitote, fratres, fpe-

peccatïs putr&fa&am , & sgruigne plenam.

ll«

00. SS,

1. infefto cialem viam effe falütis,

tanquam humilitatis

Verum haud taliseftanima paüperis volunta-

u—

fomentum, perfe&ionisque radicem , cujus

eft fructus multiplex , fed occultus.

Haec

riii, fed potius fulget ut; aurum, fplendet.ut

g

gemma, efflorefcit ut rofa, non.eft illic tinea;

(*

enim eft Evangelici agri

neque für, nequefolicitudo. negotiorum hujus

tus.

—

—the;falu*us gbfgdndif

Cornel,

vite , fed ficut Angelus; ita converfatur. .At

n

: XXXVI. Pauperes fpirituetiamin hac vita

non habet equos & currum ?. quid. vero his

lg

Janfenius

jam re ipfà regnant, regno plane coelefti; longe

0

p

apudManfi

felicius, quam Reges & Principes terrae. .. Hi e-

us:eft-ei, qui;:fuper/;ngþv?gyehi '.dï?beü S us

*

u-

tr.69. difc,

-effe;cuim Chrifto:?. ..

:

$:

nim ut plurimum verius graviffimam ferviunt

-XLIV. Qui Deum cogn

O0

icetedibalimilábi, $ Cletiens

i

fervitutem, quam regnant, multos enim pati-

tur, & quam pauciífimis fieri poterit, indi- A'exandr.

la

untur tyrannos, difcraciati ab avaritia, ira,

g

'Jefns,ï'o

us autem Deus nulla re indiget. :

-3-Pædag!*

. L

livore, cupiditate bonorum, ac vindi&tx. At

z XLV. Horum omnium seterna in ccelis af-

homo humilis terrenarum . facultatüm ac bo-

S-Berh-lolb

TCf nl

fluentia fuppetebat, fed paupertas non inveni-

in vigil.

*

norum inops, liber eft a5 hujuscemodi curis,

ebaturineis. Porro interris abundabat, & fu-

Nat, :

$3462 |

Z

tranquillo fem

perabundabat haec fpecies, & nefciebat homo

5

fpectans dona coeleftia.

per eXiftens/pe&/ofq,r xfecm:e ex-

Ü

pretium.ejus. : Hanc itaque Dei Filius concu-

sem «

XXXVII. Pauperibus claves regn

1coe lbrdm

pifcens defcendit, ut eam elivat fibi, & vobis

.ferm 2.non tantum promiffive, fed pofleffive conce-

e multip. duntur ;

quoque fua zeftimatione faciat pretiofam.

pauper.

' Hujusmodi ratio eft, quia Evangeli-

- XLVI. Beatus qui poft illa non. abiit, quae 9«

art. 3. €. 2.

ca paupertas nihi] habet, quod mundi fit?- fed

poffefía onerant, amata inquinant, amiffa cru- £Pf«

quia prudentiffimus Creator &: Gubernator,

Clant,.an non fatius.cum,. lionore.

nullam creaturam fineloco fecit, cum pauper-

quae cum dolore perdis ?.

t

-e?dþernes,.

:ï

tas locum in mundo non habeat; ideo ei pof-

-^XLVII. Nudus monachus m

maditotius.eft

S' Cl im.

feffive ex nunc coelicas fedes dedit.:.:.--

rad. 16.

:

S, Franc.

Dorninus; Deoenim curam fuam;credidit, & *

XXXIIL. Hec eft illa celfitudo:altiffimze

per fidem omnes poffidet fervus.;:non dicet

)—

*j $- & 6paupertatis, quze vos cariffimos fratres me-

i

homini.neceffitatem füàrn, fed que,. offerun-

* .

» LE *

]

os haeredes, & reges coelorum inftituit, pau-

tur, quafi de manu Dom

ini fufcipiet.. -

H

eres rebus fecit, virtutibus fublimavitz haec

XLVIII. Pura& numeris omnibus.abfo

ju- Ifid. la,

.

o

t portio v

l

e;h—a, quædedu(:1t m Ferram viæfgx?j

ta libertas eft, nulla omnino re indigere, quod 9P*.23«

quidem ut hurinangenaturze, conditione fübli-

l.

o

L]

mius ac przeftantius divino Numini tribuatur.

^

| 'D tgmtas :

Secunda. autem ab.ea, paucis-opus habere;

; Dregr 1

quod quidem homines corifequi,.-atque àd id

.lo4od

ia - XXXIX: Dei

nii0aus cxpedit ia olli-

hEm:.

pervenire pcffunt. ;Hance igitur aniplettam

Ur,

:

Li.ad ^ bus, aut pene omnibus farcinis, Salvatoris

Q

"

x

Eccl.Catl- yiam: fequuntur, & Dominum Jefum Chri-

*

uo?iaþll prnna captum r;o&run—:z-

gg:c,edit.- :

z

!

L

ftum, non fanctitate tantum, fed etiam pau-

^

:"*'(,H

pertate imitantur, nihil eft, quod dici poffit,

u

ii

. nifi illud tantum , quod-'etiam Propheta di-

XL

IX. Phupertas-eít abdicatio folicitudi-S.Cllm.

v xit: Mibi auem m

H

À

i

s eree l bt

num-fzeculi, iter.ad Deum fine

impedimento, 8rad. 17,

|

p DBZJS.

fundamentüm pacis;

I!

Idetm.

- XL.. Hos ego non

ahtcr, quafn nmöaäores

munditia:vitze, : quae nos liberat:curis omni-

Chriftihonoro; nonaliter;quam Chrifti ima-

bus ;

v

gines col

perfe&te exequamur... :

'ita tranfeuntis:& facit, ut I)þlfgmanda'ta :

.47

oriptms

fufcivic.

0, non a]itelr ; quawi memmehnfh

L..P

L

S.Bernard, .. XI.L. Coeleftem mo

auper in cella,

dives in confcientia, fos Vener

jit Matihs

"

à Ce

nftravit (Chriftus) effe

curior dórmit in t

:

paupertatem , cum non habere, neque vellé

purpura,

ORsf al

at

terrena, gerat fimilitudinem Angelorum.;"qui

^Ll5 Deliciae &

epul arum Varæ taf;gs" fom ent

as Ht

SFrignUfä at i

7* "terrenadieque concüpiféere, neque paffidere

avaritize funt, -Gründis exultatio animze eft, Cortra

- novertunt; Angeli funt terreftres.. :52

qu Y

. Guenic.

cum. parvo contentus:fueris, riundum habe- 9Vin«

" Abbas in

— XLII. Re&e itaque Dominus béatitudinem

refub pedibus, &vonihem ej'ispotentiam epus

í

fefto OO.

preedicans pauperum,-non áitz ipforunrerit Red

m »

las libidines; propter quze divitia? comparan-

l

358

gnum celoruin, (ed eft*non folum propter:Jus

tur;. vilibus mutare.cibis, & craffiore tunicá

. firmiffmum;-non folàám quia paratüm eft eis

compenfare. ;; Tolle epularum, & libidinis lu-

!

l

ab origine mundi, fedétiam; quiá inqüandam

L

5

xuriam,:nemo quzeret divitias.

js Ambl'» I" '

ejus poffeffionem' coeperünt introduci ;'jam

- EIIz Quid:paupertate:melius ?. quid. fecu- S Laurent,

tSl in Luc.

habentes, thefaurum:coeleftem in vafis fictili-

rius ?. quid jucundius? triftenturomnes, cun- Iuftin. in

bus, jam portantes Deum in corporibus:fuis,

lingn, vit,

& cordibus.

&i gemant; formident univerfi, hzec femper

tr. de patt«

6 .ujrent

Quam beata gers, cajus eft Do-

hilaris, femper eodem vultu, eodem: animo

ji dcig

. minus Deus ejus ! quam vicini funt Dei Re-

UT

perféverat. . -Bonum:coelefte praeftolatür pof-

perc..-c: 4 |

gno, qui Regem ipfum,. cui fervire regnare

fidere.in:coelo, ideo-nihil habet ,-.quod amit-

eft, jam polfident, & geftant in corde füo.

tere poífit in terra.. . Frequenter evolat ad fu-

idcm,c'f'

S.Chyf. . XLIII. Siintueri volueris animamhominis

premam: Patriam, : ubi

ho. 47i1. 3urum amantis;

invenies eamut veftimentum

4

fqum ,reml:memtor*em

Matth,

effe cognofcit. .

a decem millibus vermium corrofum, ita eam

JLiHI.:Quid eft cen

thlipïlsum iftud, lificon fola- S. Petrus

perquata.m undique a folicitudinibus, &a

Gones,vifitationesque & primitise fpiritus, quiDam.apud

ikaaaa g

uper

e

l;

Bibliotbecee Mwalis' Cencionatorid

462

Mv'. to. s. füper äel dulcis e

ft? nifiteftimonium confci^ dent. Secundo facit agiles, fcilicet ad faciliter

p.1. L5. c.entize noftrze? nifi

lzeta & jucundiffima erfpe-

fequendu

m Chriftum * .Ecce nos reliquimus om-

13e

nias & feculi fumus te.

Tertio facit fubtiles, feü

&atio Juftorum ? nifi memoria abundantiaze

graciles ad intrandum in paradyfüm ; ficut é

fuavitatis Dei, & magna vere multitudo dul-

contra divitibus, fcilicet«avaris, difficile eft,

cedinis ejus, quam necexpertis neceffe eft di-

cere, nec inexpertis ullis verbis exprimere

Quarto facit divites ad emendum Regnum

Mü!ïh b [

coelorum, proinde Auguftinus in perfona Do-

f, ac'

quisquam pote?.

mini ait: Venale habeo; quid ? Regnum

$. Chryf.

LIV. Paupertas e

ft tutum afylum, poitus

aï

apudbierl. tranquillus, perpetua fecuritas , delicise peri-

coelorum. . Quo emitur ? Paupertate regnum,

4

p

t 6f — culorum expertes, voluptas fincera, vità tur-

j

Flïlg' i U

112.

bationum nefcia, vita flu&tuum ignara.-

'utilitate' glo'ria, labore requies.

6 Larent

D.Profpe LV. Quo pretio quies hujus temporis apti-

$.1V.

]uü.deïig'c

inep.ad s comparatur, quam ut ipfi mundo omnes

vit, d

Dezeét — ivitize, omnes dignitates, & univerfarum cu-

EX LIBELLO DE IMITATIONE CHRISTI.

?aup. ^ g

piditatum materize refundantur, & fan&to bea-

ntuere SS. Patrum vivida exempla, in qui- L. 16 1f

(

1

toque commercio ematur chriftiana libertas,

I.I

fiantque Filii Dei de paupertate divites : de

bus vera perfectio refulfit, & religio. Om- $. 1. & 3.

nibus divitiis, dignitatibus, honoribus, amicis,

patientia fortes, de humilitate fublimes.

& cognatis renuntiabant : Nil de mundo ha-

&. Chryf.

LVI. Inftruantur menfze duze, una paupes

in ep. 1.2d ribus omnis generis repleatur, divitibus alte-

bere cupiebant, vix neceffaria vitae fumebant,

Colof,. r, []lic argenti nihil nec vini multum, fed

corpori fervire, etiam in neceffitate dolebant.

Pauperes igitur erant rebus terrenis, fed divi-

quod

tamen ad hilaritatem fufficiat ;; hic vafa

tes valde in gratia & virtutibus. — Foris age-

1

aurea

& argentea, miniftri multi atque fplen-

didi, & fumptuofa fercula. In utra eftis ac-

bant, fed intus g

:atia. & confolatione- refi-

l

cubituri 2 in hac veftrum, opinor, plurimi :

ciebantur.:

1

zec homines, illa

. II. Dicunt mul

»ti ifmbebilles &infirmi :» Eccel. 1. 6. 22;

i.,x,reveb

I

ego ad illam propero.

quam bonam vitam ille homo habet, quam$ ?

$10

!

Chriftum: Servos hsec, il

la Dominum habet

recumbentem. Itaque fic etiam major illius,

dives, quam magnus, quam potens & exceHfus!

um

fed attende ad coeleftia bona, & videbis, quod

uam hujus voluptas, quanto jucundius c

In

omnia ifta temporália nulla funt fed valde1n-

ege, qua

m cum famulis accumbere.

certa & magis gravantia, qui nunquam fine

illa ego, quique

mecum eam elegerint, multa

cum libertate,

animique dele&atione & lo-

folicitudine & timore poffidentur. Non eft

hominis felicitas, habere temporalia ad abun-

quemur,

& audiemus omnia: vos autem in

dantiam, fed fufficit ei mediocritas. ,

D

hac trementes & ti

midi fimulque difcumben-

.]II. Quid hic circumfpicis,

cum 1

:

fte locusL * e1. $.

tes, fubveritique, manum q

iidem protendere

au

*

d

non fit tuze requietionis ? In coeleftibus de«**

:

1.Cot4

lebitis, quafi ad paedagogium, non ad pran-

bet effe habitatio tua, & ficut in tranfitu cun-

n

dium iugreffi, & coram moleftis ac Ígevis

&a terrena funt afpicienda. Tranfeunt omnia,

,l

Dominis trementes, & fervorum more eadem

cum heris menfa commuricantium abjeéte

& tucumeispariter. Vide, ut non inhæreas,

vos vero non ita. ; Duplici ergo

ne capiaris & pereas.

Math, !j

loquemini :

IV.. Quod fi omnia.

folatia mundi ,fblus ha:,- L.3. €. 16.

V

nomine vos fuperamus,

libertate fcilicet & ho-

berem, & omnibus deliciis fui poffem, certum Y !*

Nsthh tg

nore, quibus quod ad voluptate

m attinet, nihil

Vk

conferendum. . Ego quippe malim cumliber-

eft,.quod diu durare non poffent. Unde non

poteris anima mea plene confolari, nec perfe-

tate, amicitia, gratia, panem' & olera, quam

éte recreari, nifi iu Deo confolàtore pauperum,

cum fervitute & inimicitia vitulum fæinätum,

& fufceptore humilium. | Exfpecta modicum

Ady,

& mille fercula. .

4

S.Ambrof,

LVII. Vere dives,

qui confpe&u De1 poteft

anima rmea; exfpectá divinum promiffüum, &

l. 3. epift. dives videri, in cujus confpe&tu terra exigua,

habebis. ab

;

coelo.

:

undaflþtiam. omnium bonorum in

1.

mundus ipfe anguftus eft, fed folum illum De-

V. [uvat

Amit:

us divitem novit, qui fit dives asternitati, qui

non äüæl?i—b&t res adepta vel; mul-L«3« € 17*

düiï'p' ql

non opum , fed. virtutum fructus recondat.

tiplicata exterius, fed potius contempta & de-' 3*

tr*a*c l

cifa ex corde radicitus. Quod non tantunm de

Quisautem ante Deum dives, nifi quietus &

honoris etiam ambitu & vanze laudationis de-

modeftus fpiritus, quinunquam corrutpitur ?

tu

Nonne tibi videtur dives, qui habet pacem a-

fiderio, quae omnia tranfeunt cum mundo.

LLS « C :-'20

nimi, tranquillitatem quietis, ut nihil concu-

-X Filii tene breve & confümmatum ver-

Si&h ig

bum: dimitte omnia, & invenies omnia. Re-?* **

Tegno Dj

ifcat, nullis exagitetur cupiditatum procel-

p'S'C 90

is, nec vetera faftidiat& nova quzerat, & fem-

linque cupidinem, & invenies requiem. Hoc

a

per defiderando fiat in fummis divitiisinops !

mente pertracta, & cum impleveéris, ixmtglli-

ges omnia.

Ea eft pax vere dives, quae fuperat omnem

T

VIL Ad

hoc cönäre; hoc ora, hoc defidera, L«2. e- 37.

mentem.

e

ut ab omni proprietate poflis exfpoliari, &? 9'

S.Bernsrd.

LVIII. Quod pauperes fpi

ritu jam qubdam-

ap. Manfi modo in praefenti fint beati,

clarefcere etiam

nudum Jefüm fequi ; tibi mori, & mihi zeter-

nàliter vivere. . Tunc deficient omnes vanae

tr.69 diic. poteft, fi confiderentur quatuor, quae pauper-

Phantafiae , conturbationes iniquae, & curae

,o n.,s'

tas fpiritus conformia facit ftatui Beatorum.

Facit enim impaffibiles, agiles, fubtiles & divi-

füperfluae. . Tandem etiam recedat immode-

tes. Primo facit impaffibiles, quia non dolent

W

ratus ainor, &inordinatus amer HLQriQttll'.

,

€

A.$

sfe tep;por Jiun miiiipn?. imo de hoc gau-

"

Zï:ulus. CXII. Paupärm. :

ter

763

N

| - 5. V. |

fuiffet, lacerato illo dixit ; Ego prius, quam

i

irater meus , mortuus fui; nihil ergo de reli-

té

t

EXEMISLA CATHOLICA EXTERNA.

&is ab ipfo hominis ad me pertinet. -

p

VII. S. Nicolaus cum in templo verba illa Ibidemf,

d

Qualitas

"vangelii: Qui non renuntiat omnibus,

j

uae ?

l-

,

q

)

i

MMattl: 8- I.

h

: riiïtiä de feipfo dixit: Vulpes foveas

poffidet, non poteft meus effe difcipulus, au-

v. 20.

C

diviffet, fibi foli a Deo di&a credens, mox

1,

habent, & volucres coeli nidos: Filius

templo exivit, &

autem hominis non habet, unde caput recli-

s

omnibþs-' p(ïiïöfüoniþ.üs re^

Zz&h. 9. Y

net. Sed & Zacharias Propheta de eos dixit ;

nuntiavit.

9-

VIIL. S. Richardus, & duo ejus focii tam!

f

5lid. éx

S.Laurent,

Ecce Rex tuus veniet tibi juftus & Salvator ;

at

ipie pauper & afcendens fuper afinum. — Hinc

'auperes erant, ut,quoniam unum t

4

i

i

utum pal- Sf:tioa

l

Juft.de lig,

vit. de

cum effet dives in omnibus, factus eft in hoc

ium habebant, mutatis vicibus unus tantum

fcholas & templum adire poffet. Cumque ob-

?aup. C.2.

mundo omnium pauperrimus, ut quam ma-

li-L.l.c.l"

gnum effet bonum paupertatis virtus, prius

lata ab amicis divite fponfa, fratrem füum

oftendéret exemplo, quam verbo. Sed &S.

eandem fibi invidere advertiflet, ultro ad eum

!1' 10&3.

Bonaventura id confirmans Chriftum, inquit,

accipe, inquit, tu illam : nam ego quidem pau-

3

pertati & fapientize me defponfabo. -

paupercula Mater pauperem peperit, ut nos

Il

ad paupertatem invitaret, & füa inopia dita-

IX. Cum Epifcopus quidam S. Abbati A-Ibidem es

l

ret, fecundum illüd : Scitis gratias Domini efa

mato liberalem eleemofynam dedifiet, refpon- Surio.

!

Cirifti, quoniam propter nos &gc.

ditille: cur das, qui non indigeo ?. da potius

*

pauperibus? nam ego quidem nudus egreffus

- II. B. Virgo quantopere fuerit paupertatis

fum de utero Matris meaze, & nudus in terram .

£

ftudiofa, patet ex partu, purificatione, & reli-

reyertat,

Z

qua vità, quam pauperum morte transegit ;

Cum vero Epifcopus coegiffet il-

JYTN P

unde merito S. Bi

lam accipere, abjecit aliam, & dixit: Deus -

054

rgitta eam fic loquentem in-

pars mea eft: vobis autem non indigeo.

L.t, revel troducit: Omnia,

€1O0,.

quae habere potui, dedi indi-

;

gentibus, nihilque nifi victum tenuem & ve-

X. S. Joannes Eleemofynarius. ( qui pa*fuaj'öïul)iac&ia

d

ftitum referyavi. Nulla mihi, nifi Deus, pla-

peres Dominos fuos appellabat)) ex hac vita Vit&«

j

|

migraturus, gratias Deo agebat, quod non nili

cuerunt. EKgo femper in corde meo optavi,

e

ut viverem ad tempus lNativitatis ejus, fi for-

.unicus nummus ipfi füpereffet, quem. ipfum

te fieri mererer ancilla indigna Matris Dei.

proin etiam pauperibus erogari juífit. Annuos

redditus füiPatriarchatus in pauperes diftribui

- Vovi etiam in corde meo, fi effet ei accepta-

bile, obfervare Virginitatem, & nihilunquam

Jubebat, afferens, ideo facerdotibus neque pof-

TTTE

poffidere in mundo.

feffionem, neque partem, neque haereditatem

,h

inter reliquas tribus datam,

[

1.Con4. — III. De fe aliis Apoftolls äixit S. Pau.?us*/:

poffeffio eorum erat ipfe Dominus..

]uoniam pa?s &. :

V. I,

Usque in hanc horum efurimus, & fitimus, &

XIL S. Gregorius Thaumaturgus "hoc. po- Lippelous

. nudi fumus, & colaphis ceedimur, &inftabiles

f

eris de fe narrari voluit, quod vivus nullius !7. Nov,

fumus, & laboramus operantes manibus no-

Aoci poffeffor fuerit,

Matth, 19.

firis. Sed & ad Chriftum auda&er dixerunt :

& mortuus alicujus- fepul-:

L À

[5 616

V. 27

chri inhabitator fit.

"s

LS' h

Matth. 12,

Ecce nos reliquimus omnia, & fecuti fumus

V. l,

te. Alias coederunt vallere fpicas, & man-

À

:

XIL S. Francifcus Seraphicus "rogatusvas,nonav.

|

ducare.

fratribus, quae virtus maximze gratos Chrifto in vita,

nos faceret, refpondit, paupertatemeffe. Hanc

IV. Deprimis Chriftianis teftatur S. Lucas

in omni fermone Matrem, Sponfam, Domi-

A&v l .v. in

A&üs Apoftolorum : Omnes, qui credebant,

44-

erant pariter, & habebant omnia communia.

nam, Reginamappellabat. Cuin mendicum Chroy, I.

quendam pauperiorem fe afpiceret,:quam ipfe p.1.2.c.10,

Pofleffiones & fübftantiam vendebant, & di-

eífet, ita fanéta quadam invidia commoveri:

videbant illa omnibus, prout cuique opus erat.

c

ic

[ T

Anm)' Ri

Imo SS. Hieronymus, Cyprianus, Bafilius

folebat, ac íi in re magi

a, multumque expe-

tenda vinci fe viderct.

Cum ad Principum

p

tr,3.C.1.

driz.p.3. putant, Fideles jam tum votüm paupertatis

menfas invitabatur, non ante eas adibat, quam.

emififfe, idque colli

& Sapphira datis.

8unt ex poenis ab Agania

1

aliquot panis frufta per viciniam mendicaffet,

quae

deinde in 1nenfa cum . gaudio. expone-

Petrus-

V. Cum S. Hilarion ex Orione

integl.'am le-

bat. Curm Guardianus quidem cellam ei ex

Ls 605

Sanch in gionem malorum fpirituum fugaffet, ideoque

gc 3!

tabulis obiter dolatis praeparaffet, non prius

regno Dei Orion magnam pecuniarum fummam ei ob-

p.5.c9.

illam inhabitare voluit, quam parietes ramis

f- 5400

tuliffet, refpondit S. Hilarion, Num vis, utme

viminibusque cont

invadant fugati Daemones? an nefcis, lepram

exhiberent.

exti paupertatis fpeäcxi'em

m

Naamani Giezi fervo Elifeei adhsefiffe ? Cum-

U

AH $C lara usque adeo paupertate'm a- S. Antoni.

i

ie Orion urgeret, ut faltem pauperibus di-

mabat, ut privilegium paupertatis ab Innocen- ?s apud

, i

i

ribueret datam' pecuniam : iterum refpon-

atum

dit Sanctus, quin tu potius, qui melius noíti

tioIV. petere aufa fuerit ; qua petitione mirifi-

l.1c.3«

ce delectatus Pontifex non folum conceffit,

auperes, ipfemet diftribue: Scias quippe ve-

quod petitum fuit, fed cum incredibili volu-

lim, multos per eleemo

f

ptate totum manu propria confcripfit.

avaritize vitium incidilfe,

ynarum diviüonem ,»in

XIV, AbbasIfaac cum eum difcipuli crebroSpee. Ex-

3bid,

VI..S. Arfenius cum mortui fratris teffa-

monerent, ut pro ufuü monatterii poffeffio- empl. d. 1;

(pentum, quo bseres declarabatur, ej oblatung

nes, quae offerebantur, acciperet , ille folici- ** 38*

e

N

764

Bibliotbece Mamah's Concianqtoriïc

Utilitae.

tus füze paupertatis &u&es, fortem feritentiam

Perrus

tenebat dicens, monachus, qui in terrra poffef-

XX Cum S. Ar

elius & S. Natalia appro-

pinquante jam martyrio, ex SS. Flora & Ma-

anch. p.,

fionem quzxerit, monachus non eft; fic quippe

. €.9. £

metuebat paupertatis füze fecuritatem amitte-

ria Virginibus martyribus fibi apparentibus

93

Ze

&

re, ficut avari divites fole

usefiiffent, cui facultates fuas relinquere de-

5

nt.vpgritur'as divitias

berent? refponderuntillae : Date pauperibus,

—— w«— "À E o R

Ex Vitis:

XV. S.Be

ffarion preeter tunicam, palln la-

ut pauperes moriàmini, ficut Chriftus, & ex

PP.

ciniam, & Novum Teftamentum, quod femper

hoc mundo exeatis, ficut intraftis.

"XXI. S. Andreas, cum filiam Regis Pole- th.f 54v

infra brachia geftabat, nihil fibi ex omnibus

u

refervavit. . Imo cum in demortui & inhumati

mii fanaffet, illique pater magnam pecunize

spec- d(: I

cadaver indidiffet, etiam huic dimidium palli-

fummam offerret, intrepide refpondit, fe non

"1708

PA

um fuperinjecit. . Inde ultra progreffus, & a

propter aurum & argentum veniffe, fed ut vi-

mendicabulo ftipem rogatus, cum nihil habe-

am vitze Regi fubditisque mnonftraret. Quod

yet, tunicam exuit, & egenti dedit. Pofthzec

di&um admiratus Rex, fe fuosque in gremium

cum decori ratio vetaret, eum in publico

S. Matris ecclefize recepit.-

comparere, ab honefto viro in an gulo nudus

COT S. Stephanus Ordinis Grandimon- rb. , 538.

deprehenfüus , fegmento fagi fui tectus eft ; a

tenfis Fundator cum a fuis quaereretur, quo-

quo cum interrogaretur, ecquisita eum Ípo-

modo poft' obitum ipfius fe alere deberent?

fiaffet, librim oftendens, hic, inquit, eo me

refpondit, fe Divinze Providentize eos com-

redegit. Tandem nequelibrum retinuit, ut eo

mififfe, quae paffura nonforet, ut neceffaria

vendito pretium pauperibus elargiretur, fic-

Beyr)iyck

alimenta defint, fi paupc :atem amaverint, fe-,

1016- f,

que ipfius libri monitum im

pleret, quo dice-

cus verofi abjecto Dei timore ad fpes huma-

L

m.

bat: Vade, vende omnia, qu

nas confugerint.

»

E

i habes, & da

pauperibus.

V

r

XXIII. S. Clara fü

is fblï'ofr.ibus*' dicere fole- Platus 1.2.

Marulli,

XVI. S. Elifabeth

Pannonize Regis Filia, &

bat, tum demum fuum Collegium ftabile ac e. 2

Landgravii Thuringise uxor, usque adeo pau-

firmum futurum, fi propugnaculis & moeni-

€. —80

hons

pertatem diligebat, ut & viliffimum fzepe do-

bus paupertatis quanr maxime muniretur.

mi amictum indueret, & in ecclefia audiendze

XXIV. S. Lydwina triginta annis pauper- Lippeous

pic.15g1

concionis gratia non nifi inter infimze fortis

rimanm vivens vitam miferantibus dicebat : to. 2. 14.

H 7-

mulieres confideret. Poft mortem mariti om-

Satis abundat, qui eo, quod habent, conténtus &pril, .

nia quae habuit, pauperibus diftribuit, con-

eft. Etf mihi communes cum hominibus

ftruttoque diverforio feipfam segrorum & pau-

non funt divitiae & deliciae, funt tamen cum

perum miniftram fecit, nunquam leetior vifa,

multis.communes paupertates & miferise,

2

.

quam cum inter mendicos fe accenfam vi-

qui

bus ego abundans Deo gratias ago, &

dens panem & hofpitium quaefivit.

D

quiefco.

Baronto,-

. XVII, Burchardus Wormatienfis Epifco-

XXV.

| Ob*tulitj?&uidam, frater. feni þä:u"— Vita PP, 1

— — ——

AL anti.

pusex hac vita migraturus, itafuos alloque-

niam dicensei : Habe hanc pecuniam ad ex- 6-.

1016.. —

batur: Hefterno diefui unus ex ditiffimis, fed

penías tuas, quia fenufti, & infirmus es (erat

INTIT

ja

m exfpe&o, quod mox füturus fim, ut fter-

enim lebrofüs) cui fenex refpondit: Tu poft

LE

cus & cinis. Talis eft gloriatio noftra,

talis eft

fexaginta annos venifti auferrea me nutrito-

dominatio mundana. Nudus quippe egreffus

rem meum ; ecce enim tempus habens in in-

fum de utero Matris mease, nudus revertar il-

firmitate mea, nihil indigui, Deo tribuente &

luc ; nihil praeter peccata mea reportans, nifi

pafcente me.

x

Dei mifericordia exhortante aliquod bonum

. AXVI. S.

Francifcus Seraphicus ante om- $ Bonav;

h MLA

UTR

fecerim aliquando, hoc apud Deum inventu-

nia fuis paupertatem commendabat, dicens, in ejus

rum me effe fpero. Tum miniftri preefentes

eam effe viam falutis, humilitatis fomentum, Via.

thefaurarium Cameram aperientes praeter ec-

clefiafticum thefaurum, tantum tres denarios,

perfectionis radicem, & ab ea.multiplices fru-

étus exiftere, quamquam occultos & paucit-

quos in loculo, dum alias pecunias pauperi-

bus diftribuit,reliquerat, invenerunt.Sed & fo-

ümis cognitos.

N

Chren,

ror, aperto, quod illi foli donaverat in memo-

! | DDignitas. -

frns, P

riam fui, fcrinio, non nifi hifpidum cilicium

QQLQ, cl

& catenam ferream ufu attritam reperit.

. XXVII. S. GregdriusNazianzenus de feipfo InApþolqg.

l)

Manfidif. XVIII. S. PhilippusNerius dicere folebat ;

ita fcripfit: Sed paupertatem & inopiam ex-

3..2,

vellem, quod ad tantam regideres pauperta-

probrabunt: atiftze funtdivitiae meze. — Hzec

tem, ut unico Julio opus haberem, nec

menon folum gloriantem, fed etiam arrogan-

| eü"et,—

tem fecit.

Videntur enim mihi inimici mei,

qui illum mihi daret.

Ma»üait. XIX. P. Giojofa Capucinus, qui unus ex

dum hoc objiciunt, quod in veftigiis illius in-

cedam, qui propter nos inops factus eft, cum

3! n' I.

primis Franciee, multorumque ftatuum,& ter-

effet dives. . Atque utinam exuere.me pof-

ritoriorum Dominus fuit, faccum fuum, nec

non & habitum f»epe indicibili cum Jeetitia

fem panniculisifüs, quibus circumdari videor,

ut nudus effugerem fpinas faeculi, quse reti-

ofculari folebat, in hzec prorumpens verba: O

nent, & revocant pergentes ad Deum.

*

1ni habitus, parum agnitus, paucisque notus !

»

inaffequibilis enim pariter, & inexplicabilis

XXVIII. S. Francifcus Seraphicus, cum ali- spec. Ex.

quando: vidit fratrem Maffeum plura fruftad.7.ex.a8«

1

eft quiés & tranquilitas interior illius, qui pau-

At o

pertatem ex toto corde amplexatur.

panis, quam fe habere, valde gavifus dixit ei- —

lüm'

dem

j

Titulus CXH. Paupertas,

765

-u

dem : Frater mi, thefaurus beatificae pau- Belgio afferri curraffet, eo mbrtuo,, tam Prior,

-ing, h

. pertatis tam divinus eft, ut nos digni non

quam reliqui Fratres, qui eas veftes induc-

STIONA

Timus illam in vafis noftris tam vilibus poffi-

rant, fcintillas in morem candentis ferri emi-

3*53?.

dere , cum paupertas fit illa virtus, per quam

cantes viderunt, & tanquam laminis canden-

)

cunca terrena & tranfitoria calcantur, per

tibus fe aduri exiftimabant.

s

quam omnes obices tolluntur e medio, & li-

AXXXVI. Cum alius quidam Cift

Erciehfïs

Abbas Philippo Regi Romanorum anguftias

þere Domino Deo mens geterna -jupgitm.

fui conventus efüm dolore exponeret, Philip-

lb fo MQ.

| S'ucunditas,

OXX

pus calceos Oratoris intuens , fatis quidem,

T

Exæmp.

uit, domus veftrze anguftias vel tacentes

XXXIX. Cum faber quidam ferrarius i

a

Spec. d.5 magna paupertate conftitutus , nihilominus

::

cei loquuntur, ut, quze in folvendo qui-

l

ex, 69.

inter labores canere fuiffet auditus, dives il-

dem, quod pro corio debet, effe videatur.

XXXVII. Juftus monachus, quia tres au-1.4. Dial,

li vicinus utpote continuis folicitudinibus

reosafratre fuo faeculari pro tunica paranda,

gravatus ei jucunditatem hanc invidens, eo

abfente, loculos pecuniis plenos in officinam

infcio Superiore, accepiffet, S. Gregorius eum

ejus conjecit, quibus inventis cum faber

in morbum lapfüm omni communione priva-

L o

ri, & extra fepta monafterii fepeliri voluit

. canere defüiffet, idem dives caufa filentii co-

nita, pecunias fuas efle dictitans repetit,

cum publica hac imprecatione : Pecunia tua

í

mulque antiq

tecum fit in perditionem.

Quo fac&to Fratres

1

tuit.

a

uam ei mentis flætitiam xfefïia

:

commoti, omnia fua in medium attulerunt.

Beyrlinck - / XX X. Cum S. Hilarionem latrones infe-

. KXXVIII. Cum Eremita quidam imagnee Joh. Dise,

to, G. fo

o n

ftantes quaererent, an non timeret? Ille fi-

virtutis a Deo oftendi petiilfet, quantam oJim in vit. S.

remunerationem ab eo 1íperare poffet, & €e& €

j mf:j '' cutintrepide eos fufceperat, ita pari confi-

quondam per revelationem cognoviffet, ean- **

Datis]a,

Reo

GI

?

L

dcntig refpondit : Nullug latrones non timet.

'dem fibi cum S.Gregorio V

E -'.'.b

nogloriam prae-

paratam effe, comparens fuam paupertatem

Paupertatis iolate pune.

cum S. Gregorii divitiis & dignitate, dolens-

Anni.Ce. XXXI. Frater Bernardinus Genuenfis fà-

"iytote

que, fe fua paupertate & poenitentiis non ma-

puc.1581. cerdos moriturus, a dazemone violatee. pau-

jus prsemium meruiffe, audivit Dominum in

TUPAIN

072« . pertatis accufatus fuit, quod plus lini cerati.

fomnis dicentem : Quando divitem non facit

!

:quam neceffitas poftularet, no&u confüm-

poffeífio divitiarum , fed. cupido, cur audes

)

m

pfiffet, ideoque Fratribus Litanias recitanti-

|

paupertate tuam divitiis Gregorii comparare ?

bus affiduo tam modicum dicebat: tam mo-

Qui magis illam felem, quam habes, quotidie

)

dicum, paulo poft rediens ad fe interrogatus,

palpando & fovendo diligere comprobaris,

. quid verbisillis fignificare voluiffet? Refpon-

quam ille, qui tantas divitias non amando,

dit, daemonem ex omnibus fruftulis lini cera-

fed contemnendo, cunctisque liberaliter di-

V.L g.

ti volumen ingens compofuiffe, & de hoc an-

Ípergendo largitur ?

"

te [Judicem accufaffe.

XXXIX. Frater quidam Laicus, cum Pfa]- Chron. $.

XXXII. In conventu Ármarienfi ii Beleio

Franeifc.

É

terium, infcio Superiore retinuiffet, & eo fze-

P. 2, l ga

- Ibi. 1589. C]

ericus egrotus de lalute defperare coepe-

pius id exigente, tradere noluiffet, in pertina-

n. 84./

rat, & Guardiano caufam roganti dixit, dae-

cia tanta mortuus, poft fepulturam, incondi-

e ;s.

monem adfuiffe, & ob fcopas inconfülto Su-

ta vocein choro ejulare coepit, adjuratusque

periore occultas damnatum dixiffe, fed Guar-

a Guardiano, & quis effet, edicere Juffus, re-

dianus re indicata quietum effe juffit.

fpondit, fe effe Fratrem heri fepultum, & ob

Ibi .1579.

XXXIIT. Frater Joannes a Caftro in agone

Pfalterium non traditum zeternum dáamnatü.

$ Donty,

n. 63.

acerbe flens dicebat, daemonem adftantem fe

in eus

XL. Alius quidam Frater diabolum circa

Vita,

cernere, paratum accipere in infernum, ob

agonis tempus fegmento Jacerze vefti refarci-

purpuraceam imaginem, quam alteri clam

furatus effet: ea in regulis inventa reftituta,

endze occulte ab eo fublectum, infidere ac lam-

bere vidit; quare accerfito Superiori pecca-

fucceffit B. Virgo cum S.Francifco, & is

tum fuum cum dolore confeffüs, in gratiam

iulete eft mortuus.

N

.€ :hron'.

XXXIV. S. Francifcus cum

Frater Elills

þcum'Deo rediit, dæmonemgqe fugavit.

Franc. p.

Generalis Ordinis veftem fibi oblongam, un-

2.1.9. C

$. IV.

nApolop

19»

dantem, & manicis follicantibus inftru&am,

ipfaque materia pretiofam paraffet, eam fibi

parum concedi poftulans, coram Fratribus in-

EXEMPLA DOMESTICA.

duit, & oimnia concinne difponens, & thra-

I, S

Ignatius paupertatem ut matrem & &de Mätï. l $

fonismore fe rircumfpiciens dixit ad Fratres :

* Jebat ipfe fingulari ftudio, & ab aliis €8«

Salvete magnifici Viri : Tandem factum illis

coli volebat: hinc, ne quid contra eam

ftupentibus, abjiciens veftem cum indignatio-

permittere, quadraginta diebus deliberabat,

ne dixit : Íta quidem fpurii noftri Ordinis ve-

an pro templo Profefforum redditus ad-

ftiti incedunt. Deinde refumpta humili vefte,

Tnittere deberet. Sed & zegre ac raro per-

vultu ad lztitiam &. fuavitatem..compofito,

mittebat, ut e profeffa domo aliquis in

paupertatem & humilitatem iis denuo com-

Germanico Collegio vel Romano verfare-

mendavit.

tur,

uid ex Collegiorum fru&ibus ad do-

a

ecIe

]. de vit.

XXXV. Cum. Abbas quidam a Saxonia

€

mum

rofeffam perveniret.

Cuidam effli-

Bartolue

3tluft, Ord-

au

i.gsnag"

Ciftege.

patrio panno.mon contentus, p

retiofume cCump

pertatem exhorrenti dixit, m

agis me- *

' Atuen-

: Bbb bb,

[

Biblotbece Manualis Concionatoriae

266

cifcum Affifium ut nomine , fic & moribus

V [j

tuendum effe timorem p

"aupgirtätis , quam

PIZW

ipfam paupertatem.

feferre coepit.

Propriam illius familize ir-

nl(

0

Narratio

II. P. Sebaftianus Barrada vix perfuaderi

opiam admirabundus adamavit,& fimul atque

Col Grat

fe focietati votis inftruxit, pecuniam exinde

in Itinera poterat, ut patienter in Collegio tanquam Pro-

rio Fil,

feffus viveret, non credens laborem fuüum in

non contrectavit. Itinera ingreffüs adduci

Í

lírael,

fufficientem utilitatem aliorum cedere. Quo-

nunqam potuit, ut vel fyndonem mundam va-

pi iel

letudinis caufa circumferre comitem patere-

gt

circa perpetio apud. Superiores inftabat, ut

vel apud externos, vel apud Noftros exhorta-

tur, ne quid in paupertatis jura peccaret. Sa-

ri fibi liceret, ne ignavo otio velut fucus alie-

go in itineri aut ch amyde non alia ufus, five

hyberni, five zeftivittemporis hora effet, quam

nq melle frueretur.

allio quotidiano, quod invertere, duplicare-

Paupertas in .Necebüäriorum-

que folebat, ne luto inquinatum deterius fie-

Wi o

carentiq.

ret. Petafum unum fatis ajebat effe, arcendis

p,l.l. I

cceli injuriis, five fol arderet, five imber de-

liia.SOC.'. ^ HI' P;

Andreas Oviedo etiam dum Eplfco-

cideret, ventique flarent. . Ocreas pedibus ut

001151 E

q.019, pimunere

fungebatur, tantze erat paupertatis,

lbl p'zl'l'

indueret, impetrari ab eo non poterat. De

1

ut, cum Sebaftiano Regi Lufitanize fcriberet,

Je&ulo nihil laborabat , nullum velum aut

folium illud, quod initio Breviarii erat, ufur-

peripetafiata appendi in hofpitio permitte-

pare debuerit. Et cum Pio V. fcriberet, extre-

mas foliorum Breviarii partes abfcindere, &,

bat, id genus commoda fugienda preedicans,

quod mortis germanus fomnus appellaretur :

ji

ne diffluerent, filo connectere debuerit: quas

Sitos vero in fepulchro brevis urna caperet,

literas Pius V. nunquam fine lacrymis legit,

minimeque fumptuofa,

e

& afpexit.

s

ätres t'anta' urgebantur

- Xl. P. Petrus Faber cum ei

aliquando re- Hift. Soc.

Vil

Ibij,

IV. Salmanticze P

pentina quaedam in animo cogitatio futurzeP: !« t^ $

8

inopia, ut, cunr

econclavi facellum ador-

fuis in zedibus egeftatis occurreret, ftatim de-'' 34*

naflent, picta tabella non fuppeteret. Quam

crevit, quotannis fe omnibus rebus, quze prae-

pauperta

tem confpicatus civium unus, eam

chartam

füis manibus revulfit, aliamque pi-

fentem ad victum & cultum pertinerent, peni-

tus exuere , ut Íe fppüato, ïnihi-l egentius .

&am, & quidem ele

gantem tabulam fubftituit.

Tbi.1,9. n. V. Complutianno 1549. cum

Petrus de Sil-

j ïII'. P. Balthafar Alvarez horrebat res cu- Vit. € &«

Vitit 1

65.

va defunétus e

ffet, facerdotalem funeris cul-

Y

riofas etiam pias fecum geftare, eo quod hu- * ?

tum ob paupertatem Noftri non habebant,

jusmodi rebus cor religiofi nimium adhzere-

quod admiratus Francifcanus qp.idam pius

Ícat. Exhortationes fuas non in munda char-

iponte neceffaria obtulit.

Ibid. lq 1 4

VI. In Brafiliain Urbe SalvatorisAn. 1574.

ta, fed inoperculis literarum fcribebat. Ma-

Juit aliquot paffus impendere eundo in Biblio-

n.317. RNoftri in tanta vivebant paupertate, ut fractis

thecam, quam apud fe concordantiam habe-

viribus, colore exhaufto, fpirantium mortuo-

re, ut paupertatem magis coleret,

rum viderentur eff.gies, quze tamen omnia ob

Viit t

. XIll. P. Sebaftianus Barrada diu nullum

h

dulcem Chrilïichvaritatem gaudenti animo to-

habuitlibrum ad manum, nifi S.Scripturam &

lerabant.

Concordantia, ita ut P. Suarez miraculi loco

Ib.lu I 66 BU

VH. Initio Collegii Senen

fis anno 1556.

effe dixerit, tales ab ipfo libros in tanta li-

L

éinec menfam, nec fellam, nec fcrinium, nec

quatuor primi Patres in domum inanem du-

librorum penuria, & ftudiorum incommodi-

tate editos effe. Commentationes multastan-

Vieltg

fcabellum babebant. Unde libellos & veftes

tum in tergo Epiftolarum fcripfit.

5

auculas in pavimento collocare, & ad fcri-

b

endum le&o pro menfa uti A(co,geb-a'ntulr,

| Paupertas in ve[titu.

Ht oe

Paupertas in Superþætbrum

XIV. S. Ignatius initio fuze converfionisVit., 1. c.

p lj

talarem ex canabina tela afpera & aculeata in $

'Vital.l.- : th]1. S. Franíc

ifcus Xaverius Roma in In-

modum facci tunicam tulit, fune pro cingulo

ci ,V'

diam proficifcens nihil fecum praeter commu-

ufus, calceos ex fparto contextos, & ad aquae

ufum cucurbitam habuit.

À

nes veftes & Breviarium tulit: &aLufitania

XV. S. Francifcus Xeverius tunic

a canabi—Vitak 1 2.C,

nihil nifi vulgarem lacernam & paucos libel-

- los, obtrudente Comite Caftenario fervum,

na, more pauperum facerdotum, rejecta un-2.

mihi vero inquit Xaverius, harum manuum

dulata, quze offerebatur, fe induit, Adduci

üfus dum erit, alio miniftro opus non erit.

non potuit, ut calceos noves lacerorum &

detritorum loco fübftitueret.

Vita,

IX. B. Aloyfiusin paupertate magis

requie-

fcebat, quam in.divitiis. Nunquam librum in

XVI. S.Francifcus Borgias calceos novos Vital.4. c.

induere detre&abat, bienniovix atterens. Ca-2.

ufu habuit, quem fecum ferre liceret. Com-

ligas item licet pannofas ruptasque haberet,

munibus in cubiculo utebatur imaginibus.

Montellano in

Nullum librum, nifi quo uteretur in cubicu-

non mutabat,

ollegio ver-

LE

lo, fuftinebat.

fanti femoralia nova muneri oblata cum S0-

l4

X. S. Franfcifcus Borgia inftar boni nego-

cius no&u le&ulo appofuiffet, experrectus -

US*

Vital, 42

6€,2.

tiatoris inventa hac pretiafa Margarita dedit

Francifcus notata fraude vetera repetiit, o« -

omnia füa, & comparavit eam. . Didicerat

vaque reddi juffit.

abebat, verum effe illud ora-

CVII. P. Claud

ius Jaius in uf Magnatum Bi!ï-Sot-k* :

perfuafamque h

eulum , Pauperes

Spiritu beatos fo?fe S.Fran-

XVIIII

12, n..;i.'k pi^

odetx;to femper vilique eultu utgbätug-.

- Jüuus CXII. þizz'tþe'rfas.: !d

x

763.

Vitn Itia. — XVIIT. P Sebaftianus B;arf

E

gprefixa.

da vilem ve» alibi fratres no&ri;utun&ur,delïderioillos afe

l?

ftitum fuas delicias vocabat;

dere , fiquidem Chriftus in arétiori 1

l

An. 167206.

XIX. P- Thomas Sanchez nunquam nifi ex

onge lo«

;Coll.Grau.

co, nempe S. Cruce habitavit.

q

obedientia veftibus novis induebatur. Gale-

XXIX.. P. Alexander Hunneus enixe a Su-

Va.

ruse

]

jus tam detritus erat, ut prope albus ef-

fec&us fit.

perioribus contendit, ut fibi in incommodiffi-«

Diblioth.

mo totius Collegii loco & cubiculo habitare

T d

u

XX.. P. Everardus Mercurianus, "quartus

liceret, quod tandem obtinuit;.

e

lufgt.&oc.

Generalis, tantus erat paupertatis amator, ut

tuus eft. .

in eoque more

g

- aliquando lacrymari propemodum vifus fit,

. XXX. Tilmannus: Landsman per annos An. tf

;.Xguod novum amictum induere jubeþatur—.:

duodecim cubiculum ad. gradus habebat ,. in Prov.

e

. Paupertas in vittu,.

quo interdiu Sutoriam exercebat, no&u vero 'hem.

8

»:

. ftratae culcitree indormiebat,

Coil. Dif-

e-

Hifl. Sec. | XXI. P.]o

fephusAnchieta cum fuis non nifi

-

feldor.

mnh

AXXXI Joannes Ruiz paupertatis ädeo e

?

pienfe,

lh

!4 potione ex aqua & millio co&ta & pro efca le-

rat ftudiofüs, ut femper cubiculo caruerit,

& Án. 1607

e

D. 1'15.

guminibus & oleribus vefcebatur.

in nefcio.quem angulum fe abdide

ut mira Prov. Per-

Ibu p-islv ) d

XXII. P. Francifcus Villanova pauculis fie-

:

lt

f. 123,

cum paupertate cubabat..

uan. Coll,

pe fruftillise menfà fociorum relictis vivebat :

Linquia«

eximium fi quid offerebatur , rejecit, 'ad-

3

Paupertas n tnuneribus recufandis. /'

, bem,e.

dens, ne contumeliam fibi facerent, religio-

/

fo quippe probrum ingens effe, in bona vale-

UCXXIIL 8. Francifcus Xaverius cum Ámane Vita l46

tudine non vefci cibis communibus.

In ho-

gucii Rex magnum a

[

[v

fpitiis nihil ad

ir| argentique pondus ?.

Hf $,

pauem, niü lübinde parum ca-

obtuliffe

t, remiífis illis hoc unum Regem pre«

Íei addebat.

cabatur, ut facultatem feminandi Evangelii

9pt Iu!fo-j',

Vita 1.:1.

XXIII. S.Francifcus Borgias adhuc frecula-

LL

& 3.

concederet. Unde admiratus Rex tantam abe

ris coena fibi perpetuo interdixit.

Inprandio ftinentiam afpernantis,

quod alii per ingenes

ita parce viéütabat, utherbis & leguminibus

[

. tia fretorum terrarumque pericula peterent,

S

coctis tantum uteretur, pane folum & frigida

non dubitavit ejus religioni favere; cujus vir-1, 6» e.1

contentus. Lau

E

titias & edu].ioruxn' fercula re-

tutem füfpiciebat. . Hinc etiam concionato-

«

Touebat.

l— Vlt- e' 50

Vita €; 14.

res hortabatur, ut, ubicunque eis res ad vi«

Jb

XXIV. P. Leonardus Leffius pluribus an-

&um neceffarize fuppeterent, nihil ab aliis ac«

n. 79.

nis in diurnam fuam refectionem folum par

cipiant, quod dona libertatem eripiant. Coe-

ovorum, & pultem ex aqua & pane ( pane-

terum fi parva quzedam mitterentur, indicia

tellam vocant) admifit: & ne Superiorum

benevolentiee verius, quam munera, non effe

l.

liberalis charitas delicatiores cibos edentulo

. jam feni otferret, interceffit.

-

refpuenda, ne amicitiam refpuere videaris,

Si quando magna vis cibariorum miffa fuerat;

ea valetudinario, carceri, czeterisque eperiti«

. Paupertas in j«bitatione.

bus dividebat, ut omnes intelli

"

gerent, iftarüm

»

"Mialie, XXV. S.Ignatius licet jam Generafis in

ctiam rerum maximam

cubiculo tenebricofo & perangufto habitabat,

eribus. -

partem difpertiri paue

U d N-

. quod viginiti novem palmis longum, latum

XXXIIL. P. Petrus Faber iondum condisHift. Sos.

quatuordecim ,. altum d

D

ecem erat, & Iïmpli—

tis conftitütionibus proprio voto fe obligavit, P* 3. Y«

citer elaboratum.

nunquam fe pro Evangelio, tiffzeve facrifi-3

Viglrce XXVI. S, Francifcus. Xaverius segtotans

. €io, vel confeffionibus excipiendis quidquam , —

15.

Mozambici ex febri, licet multae domus offer-

accepturum, ac ne annuis quidem fructibus

"

N

rentur, in valetudinario tamen communi in-

lib

eraliter ufurum, nift a poteftatem habente.

ter zegrotorum turbam femper jacuit. -

cogeretur , quod ille votüm inter magna Dei -

Hit, Soc. — XXVII. 5. Francifcus Borgia juffit noftris

M

Wicl 16

dona numerabat. Idem Moguntia: difcedens, Vit. 1.4.4.

pe 1. 1 14 Septimancee domiciliu;a exftrui ex rudi ma-

cum ei Cardinalis fpeciofa Inuhera, vas prse- a$e

^

teria & ceemento, quzefuis humeris una cum

lertim argenteum magni ponderis obtuliffet,

|

Tyronibus comportabat; parietum vero lo-

I

remifit, dicens, fe non ex iis elfo,

qui argen«

co ftoreze fragiles per exigua loca diftingue-

team fupellectilem, fed qui bona

füa fecuim

Ibü 1.83.

bant. ldenm Hifpali confpicatus domum in

portarent. Altero tamen die cum ei Cardis

Vi Ia

noftros t:ifus a P. Joanne Suario paratam, tam

h

nalis ipfein Breviarii thecam cerituim florenog

ornatam, tam luculentam graviter eft com-

injecilfet, ne contemnere Antiftitem videre«

|

mutus, & cum P. Suario conqueftus. Unde

ERN

tur, accepit quidem, fed ftatim vel Lovaniena

T.

paulo poft in aliasruinofas anguftasque migra-

fibus Sociis in fummna paupertate conftitutis,

vit, quae, cüm ubique rimas agerent, & imbri-

. vel aliis pauperibus difiribuit. Idem rogatus

Vi e

bus effent perviae, crebro fiebat, ut non modo

, veruim etiam cap

ab eodein Preefüle, quod pro tantis laboribus

)

cubile

[u

ut ipfum fumma ho—*

peteret ? refpondit, ftipendium, ampliffime

minis cum voluptate perplueret.

Prseful, jam prideri acce

Hit. Soc ^ XXVIT. P. Jofephus Anchieta ad S.lgnat.

pimus, quod nullis Vit. . ^

unquam meritis adae

quare liceat, cum digna- t t-

ln cferipfit, fe cum aliis viginti in paupercula do--

115*

'tus eft Deus,voc

atione füa fan&a nos VOcare

mo, luto & li;niscontexta, paleis cooperta,

-dn opus Eyangelii, ut

Bratis daremus,' quod

quatuordecim paffus longa, decem lata babi-

grátis accepimuüs, -

tare, ibique fcholam, valetudinarium, dormi-

AXXXIV. P. Jacobus

torium , caenaculum , coquinam, penum eRe.

Laynesin expeditione H:f $o4,

iif

Africana nihil unquam

de conquifitis afe pro P«t«1.1e. /

an' '

Nec»tamfen amplarum habitationum, quibus

aegrotis fqbü

di*esi

diis ]ï)ro»fe uf;n*pabat : niliilunq

ab

9

768

Bibliothece, Manualis Concionatoria

Pä

ab aliis toties in gratsee memorize monimen-

ginem dediffet, non impetrata , Superiore

ä

(quem tamen quzefierat, facileque confenfu-

Ü

tum oblatum accepit, quod eum in magna

veneratione apud omnes pofüit.

midlltSI nn

XXXV. P. Aaroz cum aliquan

do in Hifpa—

rum *Fputarunt ) facultate,

nia concionaretur, finita concione pro con-

| &!eirlinck-

n

$. VIL.

ii at

fuetudine loci magnam ei pecunize vim ob-

ï'ï

tulere, in qua repudianda ita certan dum fuit,

/CEXEMPLA PROFANA.

b

ut populus a4 ftrepitum altercantium accur-

ates Thebanus cum fe Philofophize ac5. Hier. ex.

rerit, qui re cognita non fine fecunda admur-

I. Cr

*

€

ad. JUL

yanf if

muratione difceffit. Cum dein celebris quidam

virtuti Athenis mancipare vellet, Jau-

51b

[/

concionator diceret Dominicano cuidam do-

tiffimum Patrimonium vendidit, & magnam ^ ^€

V

inde confe&am auri vim in mare projecit di-

&o, Patres Societatis magnum facturos fru-

&um,; fi univerfi in hoc concionandi modo

cens: Abite peffum malze cupiditates : Ego

convenirent, fubjecit Dominicanus: non in

vos mergam,

ne ipfe mergar a vobis.

II. Photion paupertatis re

tinentiffimus , Rodr. p.3a

g

hoc fümma rei vertitur, fed in eo, ut univerfi

conveniant in factis, Deique verbo gratis ubi-

cum ei Alexand. M. centum auri talenta (quae tr-3» € 4*

que evulgando: facile dein, quantum ad pie-

fexagies mille aureorum füummam conficiunt)

dono mififfet , fertur ex Pontitoribus quaefi-

tatem opus erit, in di&iohis(forma* conve-

nient.

viffe: cur hanc mihi pecuniam Alexanders

cumqueilli dicerent : ob folam virtutem tuam,

; Paup;ftas in Mendicatione.

& quiate omnium Athenienfium optimum ju-

vVialre XXXVI. S.Ignatius initio fuze converfio-

dicat: refpondit: Sinat igiturme effe talem:

Biatri.s ï

5.l. 1,c.1.nis Manrefze quotidie cogebat ftipem. . Idem

& cum dicto aurum remififfe.

4

L

-]lI. Diogenes Cynicus, cum Rex

! lexan- S.Bafil.hov

ftudiorum tempore quotannis in Belgium

abiit, & ab Hifpanis mercatoribus pecuniam

der inopiam ejus cernens, diceret illi: multis?4-

ad ftudia neceffariam corrogabat.

rebus egere videris: petefisigitur, & dabo:

generofo animo refpondit :. Utri vero, o Rex,

ViItalt.c

XXXVII. S. Francifcus Xaverius. cum in

plura deeffe autumas, mihine, qui praeter hanc

ä

/x4.

Indiam veheretur, licet ei omnia neceffaria a

Botr. p,j.

Praetore offerrentur, ipfa tamen reJectis om-

tunicam & manticam meam aliud plene nihil

nibus non nifi mendicato vivebat. ,

*

j

quzeto ; an tibi, qui, ut regno Macedoniae

HIS-C'SJ (

at,

alia adjucias, tot difcriminibus caput tuum

I

Vitalac XXXVIIL P. Petrus Faber, ubicunque er

25.

conabatur, oftiatim alimenta perquirere, aut,

objicis, & cujus cupiditati explendae vix totus

fufficit orbis ; ne ego te multo ditior opulen-

fiid non poffet, certe voluntatem accendebat,

i^

tiorque fum..

&i

áta, fi poífet, mendicandi.

4conft. |

IV. Socrates,

fiquando forum tran fiens re- Laert. . &

",Paupeftas in nbn dando É9 | aäcfpïæzd&ïf

rum venalium copiam intuebatur, dicere fole-

| ^

absque facultate.

]

bat: Quam multis rebus non egeo! Judicabat

4

1

M.S,.Ingol. -EXXXIX; Anno 1556. ultimo Maj

i

n fe&ö

etim efle Diis fimillimü, qui quam páucifüimis

egeret,

cum Dii omnino nullius egeant rei.

SCttyl

f"?f htF

N

SS. Trinitatis juffit S. IgnatiusP. Sebaftianum

V. Ari

ftides Athenienfis publice dixit, poffeBeitlinck, ; hus

Romzum Rectorem publicam difciplinam

li

facere in medio Refectorio per unum Mifere-

fe honeftius veriusque fua inopia gloriari, qua te- 6 £.

re, & preeterea in parva menfa comedere cum

Calliam Athenienfium ditiffimum immenfis !!9?*

Tikt

i

opibus, quas poffideret. Complures inveniri,

folo pane & vino, fequenti vero die etiam ni-

hil comedere, priusquam quosdam Orbicu-

qui fortunas fuas in turpes ufus collocarent:

los fan&tos C Agnus Dei vocant ) ad ipfum tu-

qui pauper

tatem generofe ferrent , perquam

i

aucos effe, nec paupertatem cuiquam,

nifiin-

liffet, eo quod absque exprefla licentia Supe-

vito, effe indecoram.

Cum dives quidam ei

rioris, quibusdam e noftris fimilia munufcula

N

diftribuiflet.

paupertatem objiceret: dixit : Mihi quidem.

nihil mali adferet mea paupertas, tibi vero di-

hys

Vitá,

XL. B. Aloyfius papyrum rogatus , non

vitiae non paucas perturbationes.

"

prius id dedit, quam aSuperiore dandi facul-

*

nondas tot vicorlisPlutareh; -

tatem obtinuiffet.

5

VI. Thebanus E

pami

inEpamins

NVita itiner.

clarus imperator, divitiarum abftinentiffiuus,

XLI. P. Thomas San

chez absQuef;fäbult-ate

unica vefte contentus fuit, quam fi quando

prafixa./ pihil dabatautaccipiebat, licet minutiffimum;

&, ut ipfe fcribit, nec filum.

vetuftate obtritam refarcire opus foret, domi

us pro omni ufü

claufum fe tenebat, Eum Thebani publica

Vitac.14. XLII. P. Leonardus Leffi

nopiam extule-

vel abdicatione facultatem petebat, usque ad-

impenfa & sere collocato ob 1

ta talenta auriEl'anus I

T« 8.07.

eo,cumExternus quispiam imaginemliquam

runt. Cum Jafon ei quinquagin

ln

mififfet ; Injuriam mihi facis, inq

uiebat, fimul- ! !«

pro memnofyno peteret, eo ad portam relicto,

tota domo diu multumque P. Miniftrum quze-

que remiffo auro, quinquaginta drachmas a ci-

reret, cumque P. Minifter in extremis finibus

ve pro viatico mutuatus eft. Cum vero com-

inventus, miraretur illum tantillam ob cau-

periffet, fatellitem fü

um a captivis pecuniam

accepiffe, ei ad fe voc

ato dixit: Mihi dafcu-

fam, pedib

us tam male affectis, veftiffima in

domo difcurriffe, diceretque,

Epicikize hic

tum, tu vero cauponam eme, in qua vivas ;

ln,

non enim ulterius pericula adibis, cum dives

locum effe : refpondit LeHiüs: Pater, prae-

á

fa&us fis.

ftat ante fecurum efle.

or annorum Deirlincig

Vita p 2

XLIII. Joannes Berchman per totam vitam

VII. Scipio quinquaginta quatu

adeoto 6.fol,

Ápacio nec emit, nec vendidit quidquam,

p.139- deplgravit,quo

d ahquwäo Fratricuidam ima-

Pau'.' 11Q.

*

tulus CX II PWP&'" jas.

769

-s* yaucis fuerat' contentus, - Cum autem eiaui-

aüdeat; & 6 jusdeni fuotem

dam fcütum elezantur ap

pore effe&tus expe-

paratum oftenderet,

riri non ftudet.. -

dixiffe fertur: Atq

uiRomanum civerm

pareft

VIII. Sicut qui perfonam pauperis in co-mema

. in dextra fpem ponere, non in finiftra.

/ "Beirlinck.

--

VIII. Demonax . Philofophus nullum un-

moedia füftineret, inepte ageret, fi optimas

quasque veftes corpori circumdaret, & mar-

P

ibi. f.114. quam fibi Viaticum praeparavit ; fed cum efu-

füpium pecuhiis refertum collo fupenderet ;

riret, proximam domum, quam

apertam vide-

i

. bat, ingrediebatur,

& victum ibi quzeritabat.

ita parum fapienter agit,

qui paupertatem pro-

d ^

Centenarius deceffi

feffus, omnium rerum,

& quidem optimarum

lat

t, elatus publico fumptu.

abundantiam quzerens, nüllum defe&tum aut

Manfidife, | IX. JEli

anus de fapientibus Graecis tefta-

inopiam vult pati.

z. n. 2,

tur, eosdem, bonorum tem

virtuofiffime vixiffe,

poralium inopes

dicereque folitos,

*

pau-

Nece[fitas.

pertatem fubfidium effe ad Philofoph

1lam ,

quia, quze Philofophia verbis perfuader

e co-

IX. Sicut ad folum Salomonis not nifi perDres,

p D Q:',,O

fex gradus aureos calcatos fuit acceffus ;

ità ad Rof. c. 9.

Ilal C, 4.

,. ,naturf gd ea gegit paupertas.

folium in coelo paratum per aureos di

vitia-S$. 3-

rum gradus calcatos afcendendum eft.

$- VIII.

X. Sicut meritorideretur Pater, qui Filio a- Rodt, p.3.

-

menti proprietatem &dominium cultri adime-tr.3. c.15,

ret, ufum vero relinqueret; ita merito quo-

*SIMfLITUDJthg

i

que rifu dignus eft religiofus,

ui alienze pe-

|

.

t

,

Qüalitas*.'

cunize dominum abdicaret, v

el

renueret, u-

:

fum tamen perinde ac Dominus retineret.

|

|

I

i

i "piäktus 10 l.

cut jumenta uti quidem poffunt fïäbu]o,

ffiä!-äm |

[|

j :.;.73.

XI. Sicut malorum omnium radix eft in- Platns1 s,

ftramento, feno & tegumentis quibus-

ordinata divitiarum cupiditas,atque adeo antec: 9.

t

dam; nec tamen hzec poflident, ob incapa-

omnia exfcindenda eft; ita omnium bono-

.citatem. dominii; ita veri

pauperes fpiritu,

uti quidem fe bonis poffe, n

rum fundamentum eft pau

P

pertas, atque aute

:

effe Dominos credunt.

on tamen eorum

omnes virtutes reliquas exercenda.

|

XIL. Sicut nemo gravem habens farcinam Matth, ?

| Rodr. p.3.

JI. Sicut Pueri, fimul ac pomum autal iare-

| 0265

cula illis eripitur,flere & conturbari incipiunt,

per angu'tam portam intrare poteftnifi depo- V« 14«

I

natillam ; ita nemo per anguítam portam re-

non item viri graves; itaqui in ftudio virtütis

gni coelorum intrare poterit, nifi qui incom-

|

adhuc parvuli exiftunt, non item viri perfecti,

modam affectio

bonis iftis creatis per amorem adhzerent.

"

pofi uerit.

nis e;'g'z; divitias farcinm dg-

J

tl

SJgna.p, — III. Sicut ftatuze perinde eft, quidquid ve-

|. 3.conft. $. ftium aut ornamentorüum ad jiciat, vel demas;

'l')'zilz'm.'x

:

A.

ita verus paupertatis amator contentus eft,

1l

quidquid ad fimplic

XHI ; þfSic;üt nudt

s Athleta fortius dimicat ; Rodr. p*.g;

à

em uíum ej cvoncedamur,-

natator exuitur, ut fluvium tranfeat; viator re-tt- 3.€. 1.

|

vel negetur.

£, Chryl.

IV. Sicut

qui dä;mum fïrzvlitl,v non ;hoc fpe-

jectis farcinulis bene curfitat ; ita paupertatis -

fick, -

"ho. $5. ig

&at, ne pluvia füper ipfam defcendat, aut ra-

amator orania relinquens facilius diabolum

f

1.ad Co.

fternit ; marehujus mundi felicius tranfit; &

D

Xint,

diusei incumbat, quando iftud nulla ope ca-

:

veri poteft; fed qui domus h:ec füftinere facile

promptius ad patriam coeleftem currit.

XIV. Sicut tres juvenes Hebrzei non. ado-

$. Chryt.

poffit: Et navem fabricans non hoc agit, ut ne

rantes ftatuam auream Nabuchodonoforis, in l9- 22» ad

s

fluétus obturbet, & undze tollantur, fed ut na-

flamis, tuti fuerunt; ita & qui auream monetze P?P*

vis compages & lateraad omnia idonea fiant ;

Itatuam non adorant, in flummis afflitionum.

fic paupertatem fugere non oportet, fed poti-

fecurierunt.. Id quod S. Laurentius Juftin. ita $-Laurentr

us ftudere, ut miffa omni folicitudine, feren-

exprimit: Sicut pueros Babylonicos non in-Jüft c:5. :

dee paupertati mentem idoneam reddamus.

: ïno*izy.mf

V. Sicut Natura in corpore lhiumano, imo

cendit ignis, fed diffolvit eorum vincula , fjc 48 *& vits

eorum, qui in camino paupertatis gratias a-

& in platis, tantum duntaxat accipit ex ali-

gunt, folvuntur vincula peccatorum, & in-

ircþ.-

mento, quantum fufficit ad confervationem

mihy

cenduntur paup

ertatis igene juxta iHud Ifajae : Ifaje e. 485

& augmentationem viventis; ita gratia quo-

Eilegi te in camino paupertatis.

V. 16.

que & paupertas tantum preecife de bonis

.. XV. Sicut fi Trapezitee pro vafe aureo autodr- P«3« 7

creatis fruuntur, quantum requiritur.ad vi-

T« 2« Ce la

tam fpiritualem animae confervandam,

lapide pretiofo centum Philippeos offeras,

ficiendam.

&p.er-*

quem is domi fice adhuc habet, jam tum vas

t

Tdem.

illud adttlapis tuus eft, etiamfi nec dum fit tra-

- MI--SiCut is, qüi aeftuat: veftimenta exuit,

utretrigerationem quandam percipiat; ita qui

ditus, quippe jam tuo sere coemptus ; irare-

gnum ccelorum eft pau

seftuDivinze charitatis accenfus eft,abiicit a fe,

eo, quidquid habet, expofuit. "

*

peris fpiritu, q1/11'. pro

3

quidquid ad honeftatem neceffitatemque vi-

XVI. Sicuti

tze tam corporalis,

S, qui praedium aliquod aut op-Matth, 1.

rium non- apparet.

E

quam fpiritualis neceffa-

pidum, ex quo copiofos proventus fperat e-V-29.

Mem,

mere decrevit, libenter majorem partem, aut

VII. Sicut gen

ul

inum fe filium miriime pro-J

bat, qui matrem non modo publice confiteri:

totam etiam pecuniam pro eo offert; ita qui

novit, quantos ex regno coelorum olim pofa

erubefcit, fed etiam paffim oftendere non ve-.

fidendo fruc&tus fperare queat, merito omnia

1

tetur; ita paupertatis quoq; amator cenferi non

fua bona pro eo comparando o

J

flert, & Chria

me?etnr, qui contra eam, freqqenter peccare

-

4to in pauperibus diftribuit,

E

XVH.

|

JBibliotbecee Manuhlis Concionatoric

779

TM

Anonym. . XVII. Sicut Matet Machabzeorum adftitit

XXVI. Sicutinfans nunquam fecurius füae Táeme

|

viusque, quam in matris dormit finu ; ita ho-

U

in morte filio, eique,ut fortiter mortem & cru-

ciatus toleraret, mox offerendum preemium

mini veram tranquilitatem amanti nunquam

j t

in memoriam revocavit; ita paupertas , ut

melius eft, quam cum fe in tutiflimum pau-

2 veb

amatores & filii füi ipfos mortis dolores ge-

l

/p.erþati,s gr&mium projecerit. :

Ap fut

nerofe fuftineant ,. promiffum centuplum &

"17

C$IX.

vitam zeternam ipfos ante oculos pon,it. |

ín

À

: 4Equitas,

:MOTIVAy

Wieren, ip. XVIII. Sicut Milites, quando fciunt'ho-

uitas : an non enim zequum eft, utini-

1de ador. ftem brevi eorum caftra aut ftationem inva-

I.A:

p

—— tio & fini vitze, medium refpondeat

ä

fürum, mox omnia corrumpunt , vel alio

[a &

transportant, ne hoftis fuperveniens opimis

atqui nudi ingreffi fümus hunc mundum, &

bono ts

nudi egrediemur, quidni ergo nudi quoque,

Ípoliis gaudeat; ita & homines morti tan-

quoad fieri poteft, habitemus in eo ; An non

Rplig. :

quam hofti, certo fuperventuro per pauper-

(

" tatem fübtrahere debent, ne ullum, praeter

eequum ut pro brevi itinere parvum viaticum

!

praparetur ? an non zequum , ut membrum

viliffimum corpufculum , de nobis ípolium

capiti ( Chrifto, qui propternos egenus faétus

referat.

$. Chryf.

-XIX. Sicut fi Rex

promitteret, quotidia-

eft) conformetur; an non aequum, ut tempo-

ralia brevique peritura bona, pro coeleftibus

ho.57.2d gum vi&um e cellario füo fe praebiturum,

popul.

jam in futuro confideres, & amplius folicitus

dantur, & commutentur ?

seternisque bonis infinities melioribus expen-

non effes; ita multo magis cum Deus omnia

enumerat Platus, l. 1; de

Il Utiitas: quas feptem

bono ftatu

daturum fe tibi promiferit, convenit, te ab

1. Quod omnium fcelerum ac vitiorum inftru-

omni cura & folicitudine liberum effe ; fi e-

mentum tollat, & oppofitas virtutes animo

relig. €-9e

-nim pafcit omnem carnem , multo magis fibi

,1. CW! 6'

dicatos.

inferat, uti teftatur S.Chryfoftomus, dum ait, Hom.2.in

*b

Chriftianus in paupertate magis irradiat,qu

Seneea in

XX. Sicut pro brevi itin

ereneutiquam lon-

in divitiis.

Quo modo? quia excludit a fe

eb;'.j ;

Ep,

gum viaticum conquiritur; ità: nec pro vita

füperbise typhum, non erit arrogans, fed po-.

M v

. brevi duratura multas divitias colligere; fed

tius obediens, pudicus, mitis & fapiens. 2.

jt

Quod ad przeteriapeccata expianda mire c

on-

'f'i&u & xami&u 9011te11tum effe oportet. :

fed €,48. V. [

—. Dignitas.

ducat juxta illud Ifajse : Ecce excoxi te,

Iom. 4 in

non quafi argentum : elegi te in camino

A:ionyui. XXI Sicutii, qui ad füblimes dignitates

paupertatis. Hinc S. Gregorius, mala, in-

vang.

afcendere cupiunt, liberaliter opes fuas effun-

quit, Lazari purgavit ignis inopize, & bona

dunt, modo optatum honorem confequan-

divitis rtemuneravit felicitas vitee praefentis.

tur ; ita qui Deo fimillimus effe cupit ( quee

lllum paupertas afflixit, & terfit,

iftum abun-

3. Quod ho-

fumma hominis eft dignitas ) libenter ornnig

dantia remuneravit, & repulit.

L

j

.

fua bona pauperibus diftribuit.

minem1

/

Y

nutili rerum caducarum occupatione

Hs ud

XXII. Sicut Rex verus eft, qu

i non tamho-

liberet ;

hinc Zeno,tefte S.Giregozie Naz, cum

Noptl,

ftate omnia fua projeciffet in

minum aut opum dominium poffidet, fed

inmaris tempe

- fuiipfius Dominus & Rex eft ; ita is tandem

mare, dixit: GratiastibiFortuna habeo,

quao Otat 47

merito fupremam dignitatem confecutus di-

me ad Philofophize pallium redigis. 4.Quod

ci debet, qui omnia creata bona generofo a-

et,

non finat animum bonis creatis adhzerefce-

nimo contemnit, ficque fat&to ipfo impl

te: hinc S. Gregorius ait. mortem Dei effe, ut l 23 moft,

&

Prov, ?

. quod Seneca dixit: Rexeft, qui metuit nihil:

Ele&is fuis ad fe pergenti

bus hujus mundi 14--

V. 75

ex eft, quique cupit nihil : hoc regnum fibi

iter afperum faciat, ne, dum quisque preefen-

quisque dat. -

tis vitze requie quafi amcenitate pafcitur, ma-

ÓH

gis cum diu pergere, quam citius pervenire

Sucunditas.

deleétet ; ne, dum oblatur in via, oblivifca-

$. Chrvf. C NMIT. Sicüt is, qui neque fiti gravi, neque

tiir, quod defiderabat in Patria. .. 5. Quod Deo

Pl to,

admodum gratos atque dilectos , atque a&co

UTPA

apud Ro- bibendi illa cupiditate tenetur, haud dubie fe-

variis beneficiis dignos efficiat. ^ Uti S. Bern-

driq.p 3- Jicior eft eo, qui tanta zeftuat fiti, ut unum.po-

12-€ 5 culum poft alterum expofceret, nec tamen fi-

ardus pulchre demonftrat, dum ait: Qua mul-

tim fatiaret ; ita non is, qui multas opes poffi-

ti nobiles fecundum carnem, quàm multi po-

tentes, quam multi fapientes hujus fzeculi,.

det, & plures femper optat, fed qui omni ea-

rum, cupidine caret, beatus dicendus eft. .

hora illa in ftratis mollibus quiefcebant, & ne-

Minutius

XXIV. Sicut, qui viam terit, eo felicior,

mo eorum dignus habitus eft ( tempore Nati«

felix in

vitatis Chrifti ) novam viderelucem, fcire ma-

uo levior incedit; ita beatior in hoc itinere

O&:3vio. vivendi erit, qui paupertate e füblevat, non

gnum illud gaudium, Angelos audire cantan-

fub divitiarum onere refpirat.

tes. Unde concludit, fi pauperes illos involune

h, &l

L

tarios tantopere amavit Deus, quanto propen-

Muj

Anonym,.

XXV. Sicutqui]

ucunde & fuaviter dormi-

re cupit, omnibus fe aut plerisque veftimentis

fiorem amorem voluntariis oftendit. 6. Quod

exuit; itaqui vera animi quiete frui defiderat,

per vi&us, cultusque tenuitatem, fumam vim

J

h

abeat ad animaefalutem procurandam ; cum,

omni rerum conditarum ufu, quousque fieri

falva neceffitatis & honeft

tefteS.Chryfoftomus fobrietas fit alarum inftar

atis legfe poteft, 1P9..

eaque

.'aF.

qui bus agnima facile ad Fgelgihf,a effertur,

471

m'räem.

Tiuus CXL. Paüp;rtd:. *

(*

Matth. 5, per *cïo.ngem"plationem' attingit. 7. Quod fit

d

V. 3»

luntarie conjiciat, & in ea Deö*gratias agat, e-

optimum medium ad Regnum coelorum ob-

jus vincula diffolvi, flammam extingui, aut fi

"

tinendum, utpote cui etiam inhac vita promit-

non extinguatur, quod multo mirabilius eft,

f20.de titur; Hinc S. Au

guft. magna, inquit felicitas

proflamma rorem fentiri ; maximum enim ro-

verþ.

Ap

» lUl*

Chriftianorum, quibus datum eft, ut pauperta-

rem, & ad animam recreandam aptiffimum ef-

D

tem faciant, pretium Regni coeleftis. S. Tho-

per Ifa.

mas paulo aliter feptem utilitates, velut fe-

fe, non teneri divitiarum concupifcentia. Ne-

jam 48. in

3

que enim, ut re&te Boethius dixit, felicitas &

m

ptemplicis oftia Nili , affignat, fcilicet pecca-

beatitudo in poffeffione magnarum opum, fed

torum recegnitionem, virtutum conférvatio-

in defideriorum fatietate confiftit. Hinc meri-

l-

nem, cordis quietem, defiderii impletionem,

to exclamat S. Laurent. Juftinianus: O beataIn opufc.

?

fpiritualium bonorum dulcedinem,meritorum

paupertas voluntaria nihil in hoc fzeculo poffi- de monaft.

*

exaltationem, & cceleftem heereditatem.

L.a. de

dens, nihil formidans, quoniam omnem the- converfat.

e,

IIT. Dignitas : quam quidem breviter, fed fo-

faurum füum recondit in coelo, femper hilaris,

n

bono ftet,]ide Platus ex Regni promilffi conditione de-

femper abundans eft,&, cum nihilhabeat, om-

*elig,

. ucit,dum ait: quze enim divitize, antRegnaei

nia fibi facit communia, omne incommodum

ul

comparantur ? namregna, ut grandiafint; cer-

fuo facit profe&ui defervire. Nemo re&e nifi

US

ta orbis parte definiuntur, paupertatis autem

expertus percipere. fufficit, quam amabilia,

0-

regnum nullis terminis clauditur, & eo ipfo,

quam dulcia, quamve pretiofa fint, quae lar-

üS

quod nihil habet, omnia poffidet. Totum e-

gitur Deus iis,

Il

nim pofitum eft in animo, qui poffidere non

renuntiant, .

qui ipfius amore fuis, fibique

potefiü nifi dominetur ; 1on poteft autem do-

V. Securitas :

'quam quidem elcquenter S. Ho. 35. ln

s l td

minari, nififitfuperior. Itaquequanto fupe-

Chryfoftomus depinxit dicens: Quemadmo- t. Cor, -

: b0ro fj

rior, tanto verior Dominus ac Poffeffor.

c-

dum inter animantia cervus & lepus ob inna-

Ij 9.

cedit, quod nihil adeo fimilem Chrifto, & ipfi

tanfibi timiditaté maxime cseteris funt obno-

m od

$. Cor, $. Deo efficiat, ac paupertas, hinc merito a S.

xia, fus autem & taurus, &leo, haud facile po-

met.ad

V. j»

Paulo altiffma vocatur, dum ait : altiffima pau-

teftatem infidiatoris cadit, tale videre quid-

fe Ht

pertas eorum abundavit in divitias fimplici-

dam in divitum & pauperum gente licet, Hic

»

tatis eorum. Et S. Gregorius pauperibus ap-

leoni, & tauro fimilis eft: ille lepori & cervo.

^

Pf138 v.plicat illud S.Davidis: nimis honorificati

Quid enim non metuit dives? an nonlatrones:

l

17.

funt amici tui Deus: nimis confortatus eft

n-

i

:

an non potentes: an noninvidos? annonca-

gd c-48.ViIQu

principatus eorüm.

lumniatores : &

uid latrones aut calumnia-

Hlon ,. it

IV. Sucunditas: quae qui

dem ex triplici ca-

tores dico ? fam

j

iares füos fufpe&os-habet,

pite oritur. 1.Ex /anitatis confervatione quam

aut quid vivens dico? quando ne mortuus qui-

: Evang.

uti abundantia ciborum ac potus plurimum

dem graffantium improbitare liber eft: & ne

r

deftruit ; ita frugalitas mire confervat ac perfi-

$

iors quidem ipía tutari prorfus divitiis cada-

?-

cit, ipfa experientia tefte, quid autem jucundi-

ver poteft quin fcelefti homines expilent. E

-

us fanitate, fine qua omnis deliciarum dulce-

contrario cantat fecurus coram latrone (quid-

do amara eft. ». Ex delectatione vittus : nam,ut

g

ni etiam quovis alio? ) viator. Et quemadmo-

Ho.».ad fapienter S. Chryf. advertit; delectationem in

dum avicula caveae grandiori inclufa fecura

conviviis, non ciborum natura, fed ipforum

eft ab accipitris, id eft, infidi

!

popuh

hominum difpofitio facit : quia cum quispiam

antium inimico-

(QQW& Mi

rum impetu ac violentia.

efuriens ad menfam accedit, quiscunque fit ci-

d

bus etiamfi vulgaris, jucundior videbitur,

»

du

quam quodvis obfonium innumeris illecebris

$X

]

th25 ol :

-

Prov.o7. conditum. At vero, qui neceffitatem & famem

z

M E D IA.

h [ 14.)

v« 74

praveniunt, ut folent divites, etiamfi nobiles

epulas videriut appofitas, nullam fentient fua-

'I. A

mor Dei: Ut enim, qui aeftuant , ül&o

vitatem, languente videlicet appetitu. Nimi-

veftimenta abjiciunt; ita & ii, qui amo-

rum ut ipfe Salomon recte agnovit, anima fa-

ris divini seftu correpti funt, ultro exuunt fe

turata calcabit favum, & anima efuriens etiam

amore omnium rerum creatarum , & cunr

Pa1.2o. amarum produlci fumet.

Hinc David dixit,

S. Paulo ea, quze antehac fuerunt lucra, detri- Philipp.,

ä

Y. 17*

& ex petra melle faturavit eos, quia fcilicet

Chriftum lucrifacian*.

mentum faciunt & arbitrantur ut ftercora, ut V. 8

tunc fitientibus Judaeis aquze ex petra edu-

&ze, melle dulciores videbantur. 3. Ex animi

* M. Defiderium bonorum celeftium : hoc enim fa- $. Aug. In

tranquillitate, ac gaudio : quod enim divitize

cietexclamare cum S. Auguftino :- Servas tu Pf 75

y

per tot anfrattus, totquelabores tanta rerum

mihi in coelo, o Domine, divitias, immortales, .

varietate inquirunt, nempe animi fructum &

nimirum teipfum, & ego volui a te in terra,

;gaudium, hoc paupertas fine moleftiis, quafi

quod habent & facinorofi, peccuniam, aurum

fru&um fine cortice obtinet, utpote quae tam

& argentum, gemmas, familias, quod habent

contenta eft nihilhabendo, quam divites mul-

& fcelerati multi, quod habent multze foemi-

Ho.4.in ta poffidendo. Quamobrem egregie S. Chryf.

na turpes, multi viri turpes. Haec pro ma-

x5

aupertatem caminum vocat, in quo miracu-

gno defideravia Deo meo füpra terram, cum

M?Rthi : F

um trium puerorum , quos in fornace non

ferves te mihi in ccelo, Deus meus.

modo flamma non contigit, fed etiam aura

II Firmain Deum fiducia: nam, ut reéte Ja- Jac. Alv.

quzedam mediis in ignibusrefrigerabat ; nam

cobus Alvarez advertit, homo fupra commu- t92.1. 5.

per fe quidem paupertatem ignem effe acrem

nem modum DEO fidens rerum tempora-P 1* &*

cit:

[j

& moleftum, fed tamen, fi qüs*.in eamíevos- ]Jium meminiffe, aut de illis curare erubef

*

J

772

Biibliotbecee Manualis Concionatoriee

Et ficut B. Agatha medicinam carnalem fuo

piofius

ooffidet. .2. Quia cum priore conjun- Idem]. 3«.

&um e&

habendi defiderium, ex quo nafcitur, c. 3.

corpori nun

quam adhibuit, fpem fuam in illo

tum ftudium queerendi, tufi non fuppetat,

ä

collocans, q

ui folo fermone reftaurat univer-.

angor, moeror, & folicitudo;

[

— fa; ita & perfe&a pauper vix tempor

alia re-.

quod. quzeritur,

e

ab eo folo pendere volens, quem fae-

a pofteriore vero non

modo abfünt dictaze per*

U

fpicit,

eft Patrem, & in neceffita-

turbationes, fed ne fentitur quidem inopia,

fK

iffime expertus

Hinc recte S.

tibus fideliffimum proviforem.

quoniam amatur & expetitur; atque adeoin

&.Ephrem, Ephrem,

fi credis ait, te accepturum eeterna

ea animus, quaáfi in omni rerum abundantia

ptionis expertia bona ;

ac copia, acquiefcit. ...3. Quia prior caret prae-

V

de fide,

jlla, omnisque corru

fidio illo fingulari, quo pofterior gaudet, fcili-

quando mag

Is fugacia ifta, atque terrena ac-

cipies, quae

Deus etiam feris conceffit, atque

cet fingulari fiducia de Dei cura ac providen-

aT

volucribus,

& impiis hominibus..

tia, ob fingularem ejus promiffionem ; ex quo

fummam jucunditatem oriri neceffe eft, nam

1.4.de inft,

1V..Sui ipffu

s perfetta oblatio: quo medio Caf-

qui fe fammoilli Regi Regum tantee curze effe

€gib c,2o. fianus monachus fui tem

oris ufos fuiffe te-

ftatur, utpote qui non folum feipfos non effe

intelligit, ejusque curze quotidiana judicia

e

accipit, cur non ei hoc dulcius, quam omnes

fuos, fed eti

am omnia, quze fuaeffent, cre-

divitize, accidat.

debant Domino confecrata : :propter quod fi

bänuïevæ'coghofvcat'mturam

ï

aid fuiffet monafterio femel illatum , ut Sa-

JI. Alterumeft, ut

crofan&tum cum omni decernebant reveren-

paupertatis yoluntarize,

feu. Spiritus, ut vo-

P

cant, quod nempe tria z

d illam capita requi- r. Offic. e,

tia, quantumvis parvum ac vile, deberetra-

linquendi , 3o.

&ari.

rantur. . 44ffeüus íew voluntas re

drbn. 8.

V. Certis temporibus

ad ;Superz'o'rem deferre re-

qui quidem, ut S. Ambr. re&e advertit, divi-

fe fpoliare: uti P.

tem collationem aut pauperem facit, & pre-

Hier.c.43. culas fuas, iisque penitus

tiumrebus imponit. 2. Effeitus, feu actualis re- Matth.19,

Petrum Fabrum feciffe füp

ra diétum eft, & in

5

*

"Ordine S. Hieronymi oliia xel

igiofe fa&tita-

lictio, quam Chriftus illis verbis

refiquivit; Siv.ar.

da

*

fi

vis perfe&us effe, vade, vende,quze habes &

ï

tum fuiffe, ejusdem Annalesteftantur, dum,

uriofze minusve reii-

pauperibus,

& habebis thefaurum in coelo, &

Ms

. quis rei füperfluze aut c

3. Jutentio, qua ejusmodi

dierort

giofae poffeffor comperir

e

t, omnes convenie-

veni, fequere me.

Terror

rem illam quafi ana-

bona propter Dei

& virtutis amorem. relin- Reg. Brey.

$612

bant, pyraque excitata,

quantur,

. 9 £(9525 9*

nam utre

&e S. Bafilius ait. Hi funt «o$.

]m.

thema exurebant.

qui non aliam ullam ob cau-

sb

$. Baül.

VI. Rationem finis

famper ob oculos babere : lta

mendici fpiritu,

t c

apudRodr. S. Tgnatius fuafit,

&

: S. Bafilius, qui femper il-

fam ad mendicitatem devenerunt, quam o

4

habentes alimenta, & qui-

do&rinam Domini, qui dixit, vade, vende om-

!M WX'

p 3.(1:3- ]a verba Apoftoli :

c. e

nia, quae habes,

& dapauperibus, Quod ipfum

li

bus tegamur, his conten

ti fimus: ait alimen-

*

dicens : Necs, z, ia fefto

.ta, non oblectamenta, qui

bus tegamur,

| non

egregie S. Bern. confirmavit :

ishabetlau- OQ, S$.

uibus honoremur, petenda funt.

voluntariaquidem paupe

rtasomn

j

S.Gregorius

dem apud Deum,

nam & Philofophi omnia

$. Gregor..

VII. Premii confideratio: nam ut:

ut expediti mundia-

hom.27. reüe dixit, fi confideremus, q

uae & quanta

fua reliquiffe leguntur,

EvsbBg.

fint, quae nobis pro

.

mittuntur in coelis, vile-

libus curis ftudio vanitatis poflent vacare

libe-

.

habentur in terris.

rius; &nolebantcenfüabundareterreno; ut

fcunt omnia animo , quae

abundarent magis infuo, Lios dift cernit, quod

Terrena namque fubftantia, fupernze felicitati

compa

rata pondus eft, non fubfidium. Tem-

di&um eft , in /p;iriu

, id eft, fpirituali inten-

oralis vita aeternae

vitze comparata mors eft

tione, defiderio fpirituali,

propter, folum be-

neplacitum Dei, & animarum falutem.

*potius dicenta, quam vi..ta.

IlI. Tertium eft, ut conyeniertem de hac

$. XI

virtute zeftimationem concipiat,commodaque

abeaoriri folita bene percipiat, quam quidem

seftimationem vix facilius obtinebit, quam fi

.A*SCETICA.

paupert

atem ut matrem fibi imaginetur. Ve-

Cto fere funt capita, quæ'a religiofo

re enim omnia matris offic

ia perfectiffimo

tO

modo erga religiofum ill

a exaravit, & exer-

circa paupertatem fpecialiter funt ob-

cet.

Chrifto & religio-

fervanda, aliisqueinculcanda. Primum eft, ut

Nam 1.illa vere cum

norit bene difcrimen inter paupertatem ímvo-

nigenuit, cum prop

ter Chrifti confilium, de

paupertate arripienda d

atum, religionem po-

luntariam, feu non libere affumptam, quamvis

tiffimum ingreffus fit. .

2. Vere alit illum &

vel cafus, vel neceffitas affert: & voluntariam,

am ulla

uze libere afcifcitur, ultroque ac libenter fu-

majoricum fo

licitudine & charitate,qu

mater filium fuum la&et,

&nutriat. 3.Etiam

inetur, atque etiam oblatas divitias, & ipfos.

honeftiffime educat ut mater, uti jam olim ipfi

auri montes quafi ftercora arbitratur, & abo-

iinatur: quze quidem triplici ex titulo prio-

etiam Ethnici agnoverunt, dum paupertatem

Platus.1.2. rem longe antecedit. 1. Quia prior, cum vo-

magi

ftram morum, & confanguineam virtutü

appel

larunt. Hinc & Seneca dixit. Si vis vaca-

I

juntarie non fufcipiatur, atque externis pre-

re ani

.

matur incommodis , nullis. vero commpdis

mo, aut pauper fis oportet, aut pauperz

:

recreetur, vulgo ignobilis, fordida, otiofa, nul-

fimilis. 4. Ut

m

ater in finum fuum nos recipit,

hnit (

atque ab omni

bus infidiis hoftium defendit,

laque laude

digna habetur; pofterior vero

dum meun ac tuum, rà

dicem omnium vitio-

eo Ipfo, quo

d omnia libere & generofe con-

temnit, omnibus

eminet, & quse pedibus

rum & quidquid eft malorum, in orbem in-

tem

vehgns, tollit; hinc S. .Ig;xatiüsl pauperta

pre

. &)-emendo contexiþ , eisdem eminendo, co-

.

ll«

Ideml, h

Tüulus CXLI. Pauparïas.

773

llcns,

,

pro firmiffimo r.ekligionisl,muro habendam di-

tates paupertas fuze domus àut mónafterii of-

0j

xit..Sed &S.Clara dicere fuis eft folita,tum de-

p*

fert, contentiffimus vivat, magisq; his delette-

mum füum monafterium firmum ac ftabile fu-

tur, quam ullus dives pretiofi

s fuisrebus,quas

li

turum, fi propugnaculis ac moenibus pauper-

offidet, quemadmodum fü

ln

tatis quam maxime munietur. 5.Ut mater hze-

F

pradittum eft, S.

rancifcum feciffe, dum fru

ftula panis emen-

tl

reditatem Regni coeleftis procurat :

quae enim

dicati ad divitum menfas in

vitatus promebat,

E-

major autoptatior hzereditas exfpe

&ari poteft,

omnibusque àliis menfie

li-

deliciis praefentet.

quam centuplum in hac vita, & poft hanc ipfa

5. Utfilius abje&a omni fo

licitudine totum fe

]s

vità zeterna; atqui hanc

pauperibus fpiritu

providentiae curzeque matris fuge coiendet,

W

Chriftus fzepius promifit ;

utadeo merito qui-

m

Pl.*l—gx v*

vis pau

ertatis Amator dicere cum S. Davide

certoque fibi perfüadeat, melius fibi ab ipfa,

unes

quam per q

uamcunque fuam induftriam pro-

J

. queat:

(charitatis,quibus paupertas me

fpe&um iri.

Dicat proinde ad hanc matrem fü-

ld

fibi devinxit)

ceciderunt mihi in praeclaris: et-

am, quod pius

afceta ad Deum dixit: Domina L. . de

enim hzereditas mea preeclara eft mihi. 6. Ut

mater mea, m

":

Jor eft folicitudo tua pro me, tmit, c.17.

mater, in ipfa morte, fideliter affiftit, & multo

quam omnis cura, quam ego

efficacius filios füos, quam olim mater Macha-

aerere potfüm pro $- -t

me.Nimis enim cafualiter f2

t

at, qui non proji-

[

baeorum, alloquitur, animatque dicens: Fili

-

cit omifem fuam folicitudine

minte: duiiodo

mi, miferere mei,

ux te novem menfibus

voluntas mea firma & re

31 LORC g

Cimo pluribus annis ) in utero portavi, & lac

)

&a ad tepermaneat,

-,so'

fac de me, quidquid tibi

placuerit. Non enim

j

triennio ( & amplius dedi.) & in zetatem iftam

/

poteft effe, nifi bonum,

quidquid de me feceris.

-

perduxi. Peto, Nate, ut aípicias ad coelum, -

&

Hunc certe ob finem

adterrá, & ad omnia, quzein eis fünt, fic fiet,ut

abeuntes non alio

S. Franfcifcus fuos filios

7 Mitdu,

1

viaticoinftruxit: jactac

Ogi-

1V21,

non timeas carnificé iftü (mortem vel daemo-

tatum tuum in Domino

1

nes in-morte tentantes?) fed dignus fratribus

& ipfe te enutriet:

C& matre paupertate)

nam matrem quidem pau-

(

Annus

tuis effe&tus füfcipe mortem, ut in illa mifera-

pertatem habemus,fedPatre admodum divité.

W

dierum

tione cum fratribus tuis te recipiam. Ita fane

. 'V. Quintum eft,

expertus eft P.Joannes Gerardinus

l

ut bene norit przecipua im-

l- Rq»k"-

memor.

nedixit: Non timeo mortem,

quiinago- pedimenta paupertat

Ss, modumque folidum ea-

1.

$0c.12.

quia fyngra-

dem removendi,

quórüm quidem tria fnt po-

Jan.

pham habeoa Chrifto duplici figillo munitam

z

tiffima. Primu

m eft iietus doloris orituri ex

260c6,

qua coelum mihi promittitur: Amen dico vo-

divitiarum nim

i

Ma't,c

is amatar

um, ftricteque nimis

n-

19. V 2Q.

bis (quam voculam per figillum intelligebat)

adhserentium fe

aratione ; contra quem pro-

quod vos, qui fecuti eftis me, & omnis, qui re-

indefe armet me.

ii

l, 3. de

liquerit domum, vel fratres, aut forores, aut

pertas promittit,

lorum divitiarum, quas pau-

5, 1.(1509

recordatione ad exemplum

L/

patrem, aut matrem, aut uxorem, aut filios,

primorum Chrift

lanorum,

dequibus S.Paulus Hebr, ro,

?' 000 35.

aut agros propter' nomen meum, centuplum

dixit: rapinam bonorum

d

veftrorum cum gau- v. 4.'

ïaqcip/ie/t, & vitamzeternam roffidebit.

dio füfcepiftis, cognofcer

ites vos habere me-

"g

liorem & manentem fuü

bftantiam. Meminerit

, IV Quartum eft, ut bene in tellig'at, doceat-

item,quanto meliüs&

tran

f

que preccipua officia & actus paupertatis, qui

quilius finem, quem

alii per divitiarum poffeffi

Ol

1em quaerunt, fci-

quidem convenientiffime per officium filii ex-

licet ut bene & jucunde vi

vant, 1pfe per con-

L-

plicantur. Itaque r. Ut filius diligentercaveat.

temptum divitiarum,

la

ne matrem fuam ulla ratione lzedat,id eft, ne

obtineat.

& amorem paupertatis

Quam faci

le item eszedem divitize

qpid.(luam accipiat, det, mutuet, aut alio quo-

aut per violentiam aut fraudem hominum, aut

vis modo difponat, fine confenfu tacito velex-

preffo Superiorum. — 2. Ut filius fuus matrem

cafum infortunatum, aut ipfam mortem adi-

fgl

mantur; an non ergo praeftat nunc cum mo-

fuam magnopere veneretur, nec ipfam confi-

dico dolore, non tamen modico fru&u dimit-

teri talem erübefcat,quod fiet, fi omnia fuper-

tere, quod olim furt:o dolore,

minimoque emo-

flua ftudiefe abjiciat, viliffima queeque eligat,

lumento dimittendum effet.

. Secundum im-

&fuo tempore per mendicationem neceflaria

pedimentum eft timor incomodorum, é de-

petere, aut alios fimiles páupertatis effectus

experiri non horreat, aut erubefcat, 3. Ut filius

fe&tus rerum pro vita confervanda neceffaria-

rü : quod tamen facile removebitur,fi memine-

magna cum fiducia in periculis & neceffitati-

rit, fe per ele&tionem paupertatis Deo omnem

bus ad matrem fuam confügiat,id eft,recorda-

curam fui commififfe

, de quo merito illa fibi

tione paupertatis voluntarie fufceptee fe fole-

Kempenfis Thomze v

GE

ba appplicare poterit:

tur, & tentationes vel ex inordinata concuvi-

Cum Chriftum habueri

Ícentia,aut inordinatotimore exortas fuperare

S,dives es, & füfficit ti- 1.9. e1, f.

conetur. Certe eam effe efficaciffimum mediü

bi. lpfe erit provifor

tuus & fidelis procura- 2«

tor in omnibus, ut non fit opus in hominibus

ad ejusmodi tentationes fuperandas, pulchre

pius afceta fequentibus verbis oftendit: Ad

Íperare. Certe non minus cuivis paupertatis

amatori, quam olim Apoftolis dicet idem

hoc conare, hoc ora, hoc defidera, ut ab omni

Chriftus : Quando mifi vos fine facculo & Luc.22. v,

proprietate poffis exfpoliari, & nudus nudum

imit. C€,37»

Jefü fequi,tibi mori, & mihi zeternaliter vivere.

pera, & calceamentis, numquid aliquid de- 25

1

fuit vebis? Tertium impedimentum eft me-

.3f '

unc deficient omnes vanze phantafize, con-

tus confufionis, ex nuditate hac fpirituali feu

turbationesiniquse, & curze füperfluse. Tunc

paupertatis exercitio oriturze, fed & hoc non

etiam recedit imoderatus timor,&inordinatus

homo morietnr.

difficulter removebit, qui meminiffe voluerit,

4. Ut filius lac maternum,

uantopere per hanc nuditatem placeat

omnibus aliis alimentis przeferat, id eft, eo vi-

&u aliisquerebus,quas ad quotidianas neceffi-

EO, San&is, & omnibus juftis, ob gene-

fofu,m ad

eo divitiarum con

temptun, quo«s

Ccccc

"

run

A. P. Lnbn.. Man. ,Bifzi. duüm. 11.

-

774

Dibliotbece Manualis Concionatorice

füm proinde judicium & commendatio meri-

fimilium rerum offeratur, in commüne veftize

rium inferri curet, nifi Superior aliter difponat,

— o omnes calumniantium aut murmurantium .

contemptus aut irrifiones elidet. Adde,quod

5.Ut; fiquod depofitum apud Superiorem pro

& ipfi, qui exterius contemnunt, non poffint

certo ufu habeat, nihil pro fe aut alio in alios

non interius approbare & seftimare tam no-

ufus accipiat. 6. Ut nihil commodet, àut mu-

tuet fine facultate. 7. Ut fine Superioris con-

bilem ànimum , generofe adeo hzec infirma

vt

fpernentem & conculcantem ; imo publice

fenfü nullum ullius externi depofitum fervet.

f

Rod(*, l

e fuo tempore collaudabunt.

$. Ut nihil fecum auferat, fi alio migrat Supe-

TTE

?Vl

beun a at

riorenon confentiente. 9. Ut nihil in resfuper-

Sextum eft, ut pariter

fluas, vanas, illicitas, etiam cum cohnfenfu Su-

preecipua adjumenia ad- virtutis hujus perfe-

&ionem obtinendam, quze quidem fere coin-

perioris eroget, 1o. ut nihil abíconditum ha-

cidunt cum iis, quibus ad nuditatem eorpora-

beat. 11.Utea, quae ipfius difpofitioni coimiffa

funt, non fuo, fed Superioris arbitrio nutuque

-- jem procurandam impellimur. . Quinque enim

cafus potiffimum reperiuntur, in quibus ho-

diftribuat. 12. Ut res fibi ad ufum vel difpofi-

mines veftimenta fua exuunt, atque adeo

tionem conceffas diligenter cuftodiat, nec fua

culpa quidquam interire finat.. 13. Ut iri mor-

feipfos aut fponte denudant, aut ab aliis denu-

" dantur. Primus eft, quando veftes novas aut

bo extraordinarias medicinas aut refocillatio-

*

$

meliores veftes quis affüumit; quidni ergo li-

nes non expetat, vel adhibeat.

VIII. Oétava eft, ut dubia quzedam

hac in

*

benter quoque amorem & pofleffionem tem-

oralium bonorum exuat, abdicetque, ut me-

materia occurrentia recte folvere queat. Quo-

j

iorem coeleftium bonorum amorem pollef-

rum primum eft, an tacitus Superiorisconfen-

fionemque.pro eo accipiat ? Secundus eft,

fus fufficiat ad aliquid dandum, vel accipien-

dum? ad quod dubium refpondebit; füffice-

uando calore folis accenfi seftuant. | Id quod

ingeniofe antiqui per fictitium certamen fo-

re quidem illum ex communi Theologorum

lis, & aquiloris, quo contendebant, quis eo-

fententia, fed rectius fatturum religiofum, fi,

quam rariffime poteft, eo utatur, fed potius

um majoribus effet viribus przeditus ; ex-

prefferunt; cum enim communi confenfü

tum propter exercitium humilitatis, tumypro-

conventum effet, ut istandem viribus fuperior

pter alias graves rationes, expreffum confen-

cenferetur, qui viatori tunc cafu tranfeunti

fum petere affuefcat. Secundum dubium eft,

quandotacitus confenfus Superiorum praefu-

pallium citius eriperet: Aquilo autem toto

quidem impetu flare, fürereque inciperet,

mi poffit ? Ad quod dubium refpondebit cum

fed aliud nihil efficeret, quam ut viator pal-

Ferdinando de Caftro Palao & aliis, fequentia

lium ftri&ius fibi applicaret; fol paulatim ra-

figna tacitze licentiae a. probatis Theologis a-

dios fuos , fuaviterque in tergum eiusdem

gnofci. 1. Si Superior det licentiam peregri-

. viatoris immittens haud difliculter obtinuit,

nandi, nec prohibeat aliquid recipere, & rece-

ut pallium caloris declinandi gratia ultro ab-

pta expendere, £oc ipfo cenfetur, dare faculta-

jiceret, ficque eadem opera victor declarare-

temtacitam accipiendi, & expendendi ea,quze

Juti t9.

"tur. Quanto magis ergo haec vis multo effi-

in itinere dantur, 2.Si confuetudo aliqua in-

m

. cacioribus divinze charitatis radiis in pe&us

troduéta fit, quam Superior confcius non tol-

hominis evibratis concedenda erit. Tertius

lit; aut fi iple Superior videat acceptionem

cafus eft,quando quiefcere aut dormire in lecto

vel dationem, & non contradicat, cum facile

volunt; quis autem nefcit, veram & unicam

poffit. 3. Si Superior fit vir valdedulcis, &

animi quietem, per paupertatem, & abdicatio-

non rigidus, aut difficilis.

Aut fi fubditas fit

TOb' 4( V

nem temporalium bonorum haberi? Quartus

Superiori valde dilectus, vel vir magnae au-

LU

cafus eft, quande balneum adire volunt ; quod

thoritatis: aut fi res,qua accipiuntur,fint levi-

autem balneum falubrius & optatius homini

oris momenti : aut f1 difpenfatio alicujus rei

feu licentiain bonum monafterii notabile ce-

offerri poteft, quam vulnerum & fanguinis

Chrifti; hocautem quisquis intravérit, confi-

dat. Tertium dubium eft, an religiofüs con-p.3.tr.3.c.

derando imenfam liberalitatem, qua Chriftus

tra perfectionem paupertatis faciat, fi munu-7.

ipfum etiam fanctiffimum fanguinem fuum a-

fcula facra eo nomine titulove retineat, ut vel

bene meritos praemiare, vel aliorum volunta-

more noftri dimifit, an non plurimum exci-

tabitur ad temporalia faltem bona amoreChri-

tem adjungere, vel devotionem in aliis promo-

. fti relinquenda.

Quintus cafus eft, quando

vere queat? Ad quod dubium refpondebit cum

P. Alphonfo, Rodriquez, id omnino etiam

quis cruci affigendus eft; cutm ergo religiofus

quoque amore Chrifti crucifixus fit, ejusque

diffuaderi a S. Bonav. tum quia cor hominis,

difcipulus ac imitator effe cupiat, an non vel

varieafficiuut, & diftrahunt: tum quia mate-

hoc titulo etiam fe fponte denudabit atque

riam fermonum praebent ; tum quia facile fi-

omnem rerum creatarum amorem & effectum

ne licentia accipiuntur, & dantur atque adeo

exuet,ut Chrifto fimilior efficiatur,

fcrupulos generant: tum quia privatas amici-

p 3.0 t'.c

VII. Ut bene norit obligationes, quas con-

tias& familiaritates nutriunt : nihilominus ta-

10,

trahit quis ratione voti paupertatis, quales

men fi interdum ob minifteria, quibus quis

uidem fequentes numerantur a Rodriquez &

fungitur, iisdem opus habeat, pofie cum Supe-

aliis. r, Ut nullam reim temporalem poffideat,

riorum praefcitu retineri, modo ne nimia, nec

aut de ea ullo modo difponat. 2.Utneque ab

pretiofa fint. Quartum dubium eft, an licitum

externis, puta parentibus, vel amicis, quid-

fit, a Parentibus vel amicis ftipem aut eleemo-

quam, Superiore inconfulto, accipere, aut di-

fynam petere pro Breviario vel vefte paranda

fponere poffit. 3. Ut de viatico accepto nihil

aut emenda? Ad quod dubium refpondebit,

ui quis

V -pro fe, aut alijs emat. 4. Utfi quid veftium aut hacinre attegdengälam effe religionis, c

A

adícri-

fitulus CX Il. Pauperias. -

27$

HCl

:

adferiptus eft, confuetudinem : fi enim fn eaid

U

tyris inftar liberabitur a purgatório ) & copioe

palffim fiat, nec Superiores fcientes contradi-

ius ob liberalitatem infignem ;

N

quia omnià

08

€ant, uti in Societate Jefü &aliis quibusdam

fuà propter Deum dereliquit.

Ordinibus contingit. Quintum duübtum eft, àn

IV, Ex occafione thernatis : Cenituplum *aä. Mattä. T

liceat ab alio pecuniam vel fimile quid accipe-

Cipie , & vitam eternam po[fdebit : poteft often- v« 29.

:

re, quod vel1n pauperes ipfius nomine diftri«

(s

Vide

buat, vel fatisfa&ionis nomine reftituat? Ad

di praerium paupertatis per variam interpre-

Rodr.

tationem centupli , fed triplicem potiffimum;,

lr-

L ec.

quod dubium refpondebit ; fi ita detur talis pe-

quarum prima eft S. Petri Damiani per cen- Apud Ja&

l*

cunia, ut certe perfonze detur,non peccaturum

tuplum confolationes fpirituales, & vi(itatio- Alvatez.

quem contraà votum paupertatis, quia nihil di-

nes intellizentis, uti ex $. 3. n. 53. videre eft, 9-2:L.5.p»

ä;

ftribuit proprio arbitrio ; fi veroita accipiat, ut

Secunda S. Hieronymi per centuplum fpiri- " * !3*

le

liberümei fit, his vel illis dare; tum cmnino

tualia bona intelligentis, quze comparatione

f

contra votum facturum, fi accipiat fine facul-

-& mertito fui ita erunt, quafi fi parvo nume«

It

tate, cum neque proprietas, nec ufüs illius rei

ro numerus centenarius comparetür. Ter-

r

independens a Superiore, cuiquam pauperta-

tia eft Caffiani, qui etiam de rebus ipfis tem-

tis voto obíiri&to conveniat. Et praeterea gra-

(*

via ex tali diftributione incommoda oriri fo-

poralibus reli&tis, & centies iterum recupe-

ratis explicat, uti videre eft apud Jocobum

N

leant.

Sextum dubium eft, an contra votim

Alvarez loco citato, & apud Rodriquez p. 3

paupertatis peccet, qui, Superiore infcio, pe-

tra 3'6 C. 35

[]s

cuniam, aliam veftipem in gratia & fubfidium

V. Ex occafione thematis : . Ego inurus , ö* Canti & V,

ls

alicujus propinqui aut alterius hominis rogat

offerri? Ad quod dubium refpondebit cum

ubera imea ficut turris, ex quo fadla fum coram eg 10*

D

quafi pacem reperiens : poteft oftendi, quam fir-

eodem Rodriquez, fi ipfe quoqueaccipiat eam

mus & folitus fit murus ipfa paupertas. r

d

ftipem, & illius Dominus fiat, & amico porri«

gat, omnino eum peccare, fecus fi non acci-

Quia primus eft inter tres muros Votorum Re«

ligioforum, atque adeo fortiffimus effe debet

. piat, fed tantum roget, ut alter in

fius gra-

ad impetus adverfariorum fuftinendos« 2.

[]*

tiamtalemei pecuniam vel ftipem o

i

rat. Re-

&e tamen monet idem Rodriquez,multa, nec

Quia /olidifJmus eft, utpote omnia adverfario-

j

rum tela, quze potiffimum ex meo & tuo, feu

lls

contemnenda incommoda fere ejusmodi peti-

inordinata concupifcentia rerum temporali-

tionem comitari, & plerumque fubeffe aliquid

periculi, nefi alieno nomine di

um oriuntur, obtundens, & repellens. 3. Quia

la

&ribuamus, po-

lpfis defenforibus aptiff/anus eft, & facilinus ad

d*

tius noftro offeramus.

defeudendum, ob plurima, eaqne valde effi-

]*

$. XII.

cacia media, ad paupertatem confervandam,

a religione quavis offerri folita. -

d-

,.CBNcgngg

PRJEDICABILES.

VI. Ex occafione thematis: Nudus egreffus Job. t. v.

J-uan. 19. L. ): x occafione thematis : Ecce Mater tua : :

Jüm. de utero wnatris mee, . & nudus revertar. iliic :2t-

v. .

. ^ poteít oftendi, quam perfe&e paupertas

poteít. 1. Natura paupertatis per nuditatem

fpiritualem, id eft, abdicationem omnis àtfe-

Sfátris officium erga fuos amatores exerceat,

quam tenero proinde affe&u diligenda fit.

&us inordinati erga divitias aliaque bonatem-

* Quem in finem ea, quze $. proxime preced. n.

poralia explicari. 2. Proponi motiva, ob quae

4

hanc nuditatem fpiritualem libenter affümere

)

3. di&a fünt, fervire poflunt.

- £C «5 o5 U. 4v

Tob.4,v. lL. Lxoccafione thematis : Honorem babebis

& procurare debeamus, quze quidem $ prze-

--

fo

mairi tue ownibus diebus 'oite ejus : poteft often-

ced. n. 6. breviter indicata & explicata funt.

-— 1

—

di, quomodo filiorum proprietates implere

. VIL. Ex occafione thematis : Quis, putas,eff Lue. is«

*

—

debeat verus amator paupertatis juxta ea,quae

fidelis difpenfator && prudens : poteft verus paü-42«

$

E

$. proxime przeced. n. 4. fünt diéta.

pertatis amator tali difpenfatori comparari.

1

«poe ]

3

— 1H. Ex occalione thematis : JBzati pauperes

Et 1. quidem oftendi, quod vere fit fidelis di-

"L

Spirituy quoniam ipforum eft vegnum celorum : po-

Ípenfator, eo quod nihil accipiat, detaut ullo

|

l

teft oftendi, ftitum horum pauperum effe fe-

modo difponat, fine Superioris ( & coníe«

liciffimum in orbe, ob tres rationes. ^ Y.Quia

quenter Dei, quem in illo agnofcit, & reves

funt jucundiffimi ante mortem, tum propter de-

retur) confenfü & voluntate ;. imo in omini

licias corporales, quas ex fanitate, fomno, & -horum bonorum commi ^orum ufü. & difpo-

victu copiofiores percipiunt ; tum propterbo- fitione folam Domini fui utilitatem extrinfe-

ïnä

5

nam con[ícientiam

quaeeft jugeconvivium)) cam, id eít, gloriam & honorem quserat. 2.

& nihil habendi voluntatem, quze eftinater Oftendi poteft, quam vere etiam fit prudens

;

internze lzetitize ac quietis.

l.

2. Intmorte: quia. difpenfator , quia meminit diligenter finis,

carent tribus potiffimum caufis, ex quibusti- propter quem ei talia bona a Deo commiffà

I-

mor mortis, & acerbitas oritur, fcilicet amor fünt, atque adeo ad eundem ipfam etiam di-

bonorum temporalium, quze tunc fünt relin-

fpenfationem & ufüm fapienter ordinat, fecus

"

quenda: metusreddendze rationis, przecipue

ac plerique mortalium , qui ejusmodi bonis

de adminifiratione bonorum : Diabolorum

cum grandi injuria & difplicentia Domini

impugnantium multitudo ac ferocia; a qui-

(

fui abutuntur. 3. Oftendi pariter poteft, quam

bus omnibus vel maxime liberum effe verum

liberalem proin a Domino füo mercedem me-

pa

upertatis amatorem, haud difficulter ex di-

rito fperare poffit, dum fcilicet eumi füper

€tis

j

a&enus probari poteft. |5. PofI mortem:

omnia füa bona conftituet, id eft,

fei»

quia gloria coelefti fruetur citius, (dumMar«

pfum poffidendum ac fruendum d.bit, in

1 cccca

quo

w *

R. P. La Bibl, Man. Tim. L

P s -u

!ä

-s

. ^ Biblioibece Manualis Concionatorice

776

, i

.quo omnia bona fin fummq gradu- cpnjqn'&a :

licet.. 1. per Fidem; credendo firmiter, Deum

gfilig 1

reperiet.

po[e juvare, & alere, ut Iíraelitas,

Eremitas;

fioné theüatis : Si j&þaraberis

z

imo &tot animantes hactenus aluit. 2. Per

w(.i hi

Jot. 1$. v.

VIII. Ex occa

(

L

l*-,c :

pretiofun

n

a vili, quafi os meum eris : excitari pof-

Jpem, perfuadendo fibi certo, quod «elit etiam

o

funt auditores ad viliffima ubique eligenda.

juvare, ut qui ipfe toties ad folicitudinem in

jl

ipfo ponendam eft hortatus. . 3. Per charítatem,

Et in prima quidem parte oftendi, quomodo

reddendo fe capaces, & filiorum aut etiam

debeat viliffima eligere in victu, veftitu, habi-

AE

tatione, officiis, talentis naturalibus, aeftima-

amicorum & íponfarum fidelium ftatu con-

jrem pj

tione & veneratione hominum.

2. Oftendi

ftituendo; quis enim credat, Deum fidelibus

fuis amicis,

p'ü

poteft, q

uam grande praemium ob talem ele-

fponfis, filiis ueceiï'afia non con-

j

pr

&ionem

fperari poffit, ut fcilicet fit quafi. . Os

ceffurum ?

Chrifli, id eft, illiundequaque fimilis, itaut qui

XII. Ex occafione thematis : Pauperes fem-

pE

per bababitis vobiscum : poteft oftendi, cur Deus

!

talem hominem intuetur, ipfum os Chrifti in-

[

tueri fe credat, cum vero hzec viliffima in om-

tot pauperes in hoc mundo vivere permittat,

le

nibus ante enumeratis capitibus elegerit.

nempe. 1. Ad fuam gloriam, quae non parum

crefcit ex eo, quod tot pauperes tam liberali-'

f

Quod autem przmium grandius exfpectari

ter alat. 2. Àd humani generis confervatio-

vel optari poffit, quam Chrifto fimilem fieri ?

3. Oftendatur, quae potiffimum fit caufa, cur

nem: quod ingens detrimentum tam in or-

p

dine ad corporis, quam animze vitam confer-

tantopere vilia horreant, fugiantque mortales,

vandam detrimentum pateretur, fi omnes di-

nimirumquia pretium eorum & ingentia com-

aä

moda non perpendunt: explicetur proin hoc

vites effent, & nemo alteri fübeffe vellet. - 3.

pretium, tum ab authoritate Chrifti & San&o-

Ad remedium divitum: ut vulnera per fpinas

divitiarum contraéta per eleemofynas curare

rum, tum ex privilegiis, que viliffimze res ha-

bent prze pretiofis,

quia fcilicet facilius obti-

poffint.

4. Ad bonum ipforummet paupe-

dï,

nentur, fecurius & fine invidia poflidentur,

fi-

rum, uti fufius oftendit Faber conc. 4. in Dom.

;

ne labore confervantur, fine dolore amittun-

2 Adventus. :

ä

tur, & copiofius a Deo praemiantur.

Y

Matth, 6.

IX. Exoccafionethematis : /N

Ü

!

i

te volis the-

IT

VY. 196

Jaurizare tbefauros in terra : Oftendi poteft per

aupertaté thefaurum omnium thefaurorum

-ALIICONCEPTUSi

—

pretiofiffimum poffiderl, quia quidquid alii

P

per divitias fuas quzerunt, per eam longe prae-

Utilitas,

EU

eplhag.

Íftantius & copiofius. invenitur, id quod pet

cio, an aliquando adverteritis, quod,

partes probandum eft. — 1. Ergo oftendatur,

T

Q

uod per paupertatem nécefJaria ad vitam con-

ä

uando S.Petrus coram Chrifto folem-

iervandam melius obtineantur, cum pauperes

niter prote

ftabatur dicens : «Ecce«mos reliquimus Meufi difc.

om;ia, ab eodem Redemptore noftro appel-5: "* 3:

fpi

ritu vere Deum ipfum provitorem habeant,

$

atque a

deo non fit inopia timentibus atque

latus fuerit Barónia, quod idem eft, ac filius

amantibus ipfüm furura, juxta, certum S. Da-

columbze. . Enim vero columba animze purae

vidis oraculum : Divites eguerunt, & efurie-

eft fymbolum, non folum propter candorem

utem Dominum non defi-

füum, verum etiam propter perniciffimum vo-

runt, inquirentes a

D

clent emííi bono.

2. Quod etiam delectatio

Jatum, quomodo anima viri pauperis perni-

ciffimo volatu in caelum contendit.

S. Hier.

per paupertatem longe copiofius obtineatur,

ad Exuperantium de S. Petro Bariona appel-

uti fufe oftendit Hier. Platus de bono ftatus

religiofi, & ex eodem fupra $. 9. n. 3. indica-

lato ita fcribit: Quafi diceret, quia omnibus

tum eft. 3. Quod etiam aeterna manfio, eaque

jam nudus, velocior columba volare poteris

ad me, nudus & levis ad coelum evola, ne alas

omni bonorum genere affluens comparetur

virtutum tuarum auri deprimant pondera;

per paupertatem,

.

quod per divitias tempora-

les obtineri non po

teft, nifiad imitationé pau-

Elementa enim, quze natura fua gravia funt,

deorfum femper tendunt. B. Humbertus de

vertatis fpernantur, & pro Deo expendantur.

utilitate paupertatis c.20.ita fcribit: Elementa

^ X. Exoccafione thematis : Ecce jam iriduo

füflinent me, nec kbabent,

quod manducent :- proponi

levia furfüm tendunt, fic & fratres, qui fe o-

& explicari poffunt fol

D

atiapauperum in volun-

mnibns perfecte nudant, libere ccelos petunt.

deatur, ad pauperes vo-

.]I. Ex libro quatto Regum conftat, quod, S.Hier.ep.

j

tariorum, eaque, fi vi

luntarios applicari. Primum eft exemplum

dum Elias in curru igneo raperetur in coelum, 24*

Chrifti, qui defcriptus per Prophetam dixit :

deorfüm cadere fuum permiferit pallium. Sed

cur id factum effe arbitraris? Num forte time-

Ezo vero egenus & pauper fum. . Secundum

bat, ne ab igne combureretur? Nequaquam,

eft voluntas Dei , qui dividit omnibus prout

vult, & pront cuique utile videtur. Tertium

idem namque periculum aliis fuis metuere po-

eft exfpe&atio futurae felicitatis, quam ipfi

terat veftimentis.

Pallium igitur Elize onus

L

defignat bonorum terrze hujus, quod non fo-

lus quam alii fperare poffunt. Quartum fecu-

Sm ep.

ritas Àn morte, ob facilitatem reddendze ra-

lum in effe&u, verum etiam in affe&u depo-

lto,

tionis. Quae omnia fufius apud Fabrum Dom.

nendum eft illi, qui in czelum evolare cogitat.

Unde S.Hieronymus ait: Elias ad coelorum

0. poft Pent. c. 6. n. . explicata videri poffunt

XI. Ex occafione ejusdem thematis often«

regna feftinans, non poteft ire cum pallio,

di poteft, quomodo pauperes fi ali velint a

fed mundo immundo veftimentum . de-

mittit, . B. Laurentius Juftinianus h

actenus

Chrifto,'ipfüm per triduum fequi debeant, fci-

, addu-

R

m

Titulus CXII. Paupertas.

i

8

$, Laurent. addu&ta cox-).fïrmat,l inquiens: Quinihil habet

- Sitio, utrum hzec aqua fit, quam ex Iact/l )ro-

Juft.de lig, in mundo, quod diligat, nihil eft,: quod eum

Vito C. ! L

ximo accepero, an ea, quam multa niveelife-

ab seternorum defiderio impediat, tefte nam-

ro, ut frigore refrigeretur alieno, ad naturam

que facro eloquio, fruftra jacitur rete ante

nihil pertinet, illa hoc unum jubet, fitim ex-

i.

oculos paup

erum pennatorum, qüfonigm ipfo-

tingui. Utrum fit aureum poculum, an chry-

rum eft regnum ccelorum.

L]

ftallinum, an vitreum, an manus concava,

[|«

S.lernard.

Ill. S. Bernardinus in procemi

0 Sermonis

nihil refert. .. Fames me appellat, ad proxima

fer. 1. in

fecundi in paupertate, fequentem adducit pa-

quaeque porrigatur manus. En ipíà mihi

Proem.

rabolam: Rex quidam duas filias habuit, unam

commendavit, quodcun

que comprehendero.

5

pulcherrimam, aliam turpiffimam:Pulchra ap-

Nihil contemnit efüriens.

la

petebatur ab oinnibus, & honorabatur; tur-

IV. Difcedant aliquando, inquit idem, ifta Epift. 15

pem vero nullus ne dum amare, fed nec vide-

infidiofa bona, & fperantibus meliora, quam

il

revolebat. Hsecauté amariffime flebatin con-

affecutis. Siquid in illis effet folidi, aliquan-

u

fpe&u Regis; cui Rex: Noli flere, inquit, di-

do & implerent, nunc haurientium fitim con-

l.

citarent.

Quare potius e fortuna impetrem,

lectiffima filia mea, namqui in'fponfam duxe-

Q-

rit fororem tuam, nihil fecum accipiet, nifi

ut det, quam a me, ne petàm, quare autem

Jf*

pulchritudinem ejus ; Qui vero fponíam acce-

petam oblitus frugalitat

f«

perit te, dabo illi regnum meum. . Myftice

e

is humapæ ; conge-

ram lqborem.-

antem filia . pulchra eft gloriofa fzeculi vita,

divitiis, deliciis, & magnificentiis plena : fi-

INece[fitas.

A

lia vero turpis, paupertas voluntaria eft, plena

M. Virtutis via non capit magna onera Lactant.

r

penuriis, plena cruciatibus, plena defpectioni-

portantes, multa fiquidem oneri, mediocria Firmian.

bus. Tamen voluntariis pauperibus folatium,

ufui funt.

penuriam pati, cruciatibus fatigari, & ab in-

VI. Nemo virtuti favet, nifi qui fequi po- Idem1. 7.

fenfato mundo defpici, & contemni. Hanc

teft: fequi autem non eft facile omnibus: iilaft- e 1.

türpem filiam, qui acceperit in uxorem, pro-

poffunt quos

paupertas exercuit, & ;'vilrtutisk

mittit ei Dominus regnum füum , dicens :

JBeati pauperes f5

capaces eïfeciwt..

?

jritu , quoniam ipforum cjt rggnuæn

- Utilitas.

| vorum. .—

-

VII. Honefta res eft, lzeta paupertas ; illa Sen.ep.1e.

Dignitas.

"

vero paupertas non eft, fi laeta non eft. Cui

Seneca

erat,ne-

cum paupertate bene convenit, dives eft;

* [V. Panem & aquam natura defid

d

tpiff. 2 5.

mo ad hzec pauper eft, intra quae quisquis de-

non qui parum

þabet,. fed qui plus cupit pau-

fiderium fuum claufit, & cum.

er eft.

felicitate contendet. -

jpfo Jove:de

VIIH. Ne imperatos nos

fortuna depi*ehenä Idem ep.

:;Munüdlfc.

dat, fiat nobis paupertas familiaris.

Securius '9:

KM

divites erimus, fi experti fuerimus, quam non

a

fit grave, effe pauperes. . ,. Ad paupertátem fua

i

"*'*mxs CELLANEA.-

tunse,

fponte defcendere , praeoccupare eft tela for-

Qualitas. .

" I[X. Abbas

Paftor dixit: þaupertas, tribu- Vita PP. j,

bas Marcus fic cum anima fua quon-

latio, difcretio, hae fünt operationes folitarizo 5- libell, s.

E Ab

dam collocutus eft : Et nos, inquies a-

vitee. Scriptum eft, quiafifuerint hi tres viri, "* !€

nima cara, nec aurum cumulamus, nec prae-

Noe, [ob, & Daniel.

Noe perfonam habet

:ï;

dia poffidemus. Etego refpondebo tibi, nec

nihil poffidentium, Job tribulatorum, Daniel

!

aurum, nec praediaper fe detrimentum aflerre

difcernentium. Si ergo.hze tres actiones funt

fed praepofterumrillorum ufum. Quidam enim

in homine, Deus habitat in eo.

divites, cum divitiarum amore minime tene-

X. Democritus audiens quendam de pau- Beirl.to 6.

à

rentur, Deo placuerunt, utS. Abraham, Job &

pertate conquerentem dixit ei: fi non multafol. 112,

David. Nosverofine divitiis avaritiae vitium

defideres, pauca tibi multa videbuntur ; defi-

in materiaabjectiffima nutrimus. Non cumu-

derium enim contractum, paupertatem divi-

Jamus aurum, fed res viliffimas congerimus.

tiisaequipollentem reddit. Alias dicebat pau-

j

Principatus & dignitates non accipimus, fed

peris conditionem m ulto meliorem efle, quam

,

sH g

omni ratione laudem & gloriam aucupamur.

divitis, eo quod a maximis malis, quibus di-

p

II. Cum Dofitheus cultrum, qui ei arriferat,

vites infeftantur,

in ufum valetudinarii fibi concedi a magiftro

ille fit liber.

fcilicet infidiis, þdio, invidia

"

peteret, hicanfam accipiens, placetne, inquit,

^ XI. Arifton dicebat, paupertatem effe lu-

,

tibi, Dofithee? vifne fieri hujus gladioli fervus,

cernam, quae omnia mala demonftrat.

an fervus Chrifti ? non erubefcis appetere &

XII. Archefilaus dicere folebat, pauperta- lbid, fol,

|

velle, ut gladiolus hic dominetur tibi?

tem quidem afperam effé, fed bonam prolis ! !3*

S,ch. ep.

III. Non illud przecipio, inquit Seneca, ut a-

nutricem, ut quze affuefaciat frugalitati & ab-

180.

liquid naturze neges: contumax eft, non pote

ftinentize , & in univerfum etficax virtutum

vinci, fuum pofcit. Sedutquidquid naturam

excedit, fcias precarium effe, non neceffarium.

gymnaüum [it.

Efurio, edendum eft. Utrum hic panis fit ple-

. — Dignitas.

bejus, an filigineus, ad naturam nihil pertinet,

.. XIII. Incipe cum paupertate habere com- Sen. adLu.

-illa ventrem non dele&ari vult, fed implerj.

nercium ; aude hofpes contemnere opes, & te ci

CUUCUCCUCJ

. quo- j

E

s

Bibliotbece €Manualis Concionatorit

478

u

i. Mllige ZAArmutb, ift beferalsiGold und Gut,

n

oque dignum fingne Deo. - Nemo alius eft

H rmutb if£ ein Mutier aller Kün jlen.

95

T

eo dignus, quam qui opes contemnit.

Y* J

XIV. S. Francifcus in regula S. Clarze di-

IV. -Mlige Zrmutb erarmet nichbt. -

)

0

cebat, obligamur ad Dominam noftram fan-

V. Gro[fe Arinutb macbt gro[Je Heilige. .

&iffimam paupertatem.

VI. zrmutb ift der befle Geleitsmann.

ztas.

VII Armutb ift der befle Schild xvider Neid und

Bo

fenec. ep,

.. XV, Panem &. aquam natura defïderat,

VIII Willige dirmutb ifi das bele Rubbett-

L

95

nemo ad heec pauper eft : intra quze quisque

o*

defiderium fuum claufit, cüm ipfo Jove de -

IX Armutb:jl der befte Koch und Kellerm, zped

(

felicitate contendere poteft.

Idem ep.

XVI. Redige te ad parva, ex quibus cade-

f ie die lieblicb[te Spezs und Tranck darbiet.

]onof. *

&p

re non poffis: ineft paupertati, fine qua nihil

Ó

eft jncundum, fecuritas.

- $. XVI

l

XVII, Seneca cecinit : Bene Paupertas

Humili te&o conte&ta latet,

AUTHORES

o« 14

Quatiunt alte /epe procella.

phonfus Rodriquez p. 3. tr. 3. toto.

y1)

JAut evertit fortuna domos.

AI

1l Francifcus Arrias to. 3. tr. 7. toto

y,Cor t

Satyr. 10»

XVIII. Juvenalis quoque non male j Jucun-

- JII. Ludovicus de Ponte to. 3. de perfe&t.

*.10

!

ditatem paupertatisexplicat, dum canit.

Pauca licet pertes argenti vafcula puri.

tr.6. & 3. & fequentibus.

ANotte iter aggrejJus gladium , contumque tz-

IV acobus Alvarez to. 2.1. 5. p..1. tota,

mebis ,

jeremlas Drexelius in Rofis Marianis,

[t.t0,

KEtmote ad lunam trepidabis arundzms umbram.

p20(

Cantabit vacuus coram latrone viator.

Vl. Lucas Pme]lusl 2. de perf. a c. 7. usque

ad 13.

Phtarh. — XIX, Quidam Imperatorem incufavit,quod

" VII. Hieronymus Platus de bono ftatu re-

in fymp.

illius infidiis, & otio, & fomno fuiffet prlva-

hglofillcg&lz,cg,&lgcg

L 3.

tus, videlicet quod illius bemgmtatee paupe-

.VIII. Hugo Rott in viaregia p. 1. c.7. f. 1.

re factus effet dives.

Ph v

z&p2c19f2.&pgcz s

í

|

sxv

IX. Humbertus in exhortdtlone ad tnavo-

[

ta a c. 4. usque ad 20.

Mnt

AXIOMAT A.

-X, KEufebius .Nierenbergius . in- do&trinis

N

afcetlclsl 5. do£&tr. 2. c. 6. & 1. 2. de adorat.

V ug

€. IO.

LQ

mnia mea mecum porto , dlcebat ohm

XI jofephus Manfi Blbl moralls tr. 69

F

l v.1ég

Bias Philofophus.

Jrsao, v

'909999999999999999999999999

2l

Vatth, $

M

TITULUS CXIII

V

I pm n

PAX

QFQH:

$L

tione, quaMChrlüus optari. ab Apoftolis do—

Y

mum intrantibus voluit :

Pax' huic domui.

$UOAD ESSENTIAM

Pax cum feipfo confiftit in omnimoda vitioruri

ac paffionum fuübjugatione, de qua Apoftolus

locutus eft dicens :

Pax Dei qu»e exuperatPhil, 4. v

Proy l

Definitio,

omnem fenfum, cuftodiat corda&mtelhgen-

DIn

tias veftras.

I

Caffiod. in

Uxta CaHïodorum, eft concordantium in

falm,

.bono animorum ordinata tranguilitas.

$.TI

. Vel univerfalius, ut etiam animl pacem

EX S. SCRIPTURA

includat, eft, plunmum partium tran-

quillus confenfus.

Pax cum Deo.

SLeoLn

h,

Divifio.

jetur in dlebus ejus Jufhtla & abun-szx, v2

IOr

dantia pacis.

Mil

II. Dividitur in pacem cum Deo, proxi-

mo, & feipfo.

Pax cum Deo confiftit in pet-

II. Gratia vob1s, & pax ab eo, qui eft.

^Apoc.i v

fe&ta voluntatis humanze cum divina confen-

. lT. Quis reftitit ei, & pacem hàabuit?

4.

fione, de qua Chrifto nato, Angeli cecine-

. VI. Pacem meam do vobis, pacem relinquo Job' o;

runt :

Et in terra pax hominibus bonze vo-

VOblS non quomodo mundus dat, ego da 9Af "

* luntatis.

Pax cum. proximo in, tranquilla ho-

vobis.

$ Mu

t minum inter íe converfauone vel cohabitae :

V. Non

x

— Titulus CXI. Paupemr.

779

['À

i

If. 38. v.

V. Non eft pax impiis, dicit' Dominus;

omnes beftias .? nun

EP

d non multas 1axitas

" VI. Et fedebit populus meus in multitudi-

fimul terra

roduci

t

q?ui

ventum eft ad homi-

c17.

1. 52. V. ne pacis,

in tabernaculis fidqciæ &-in requie

nem faciendum , & faítus eft unus, & de

'.op'ulentg.

uno genus humanum. . Nec duos facere vo-

luit feparatim maculum & fieminam, fed de

Pex cum þroximo.

unounam. Quarefic ? & quare ab uno ge-

l-

nus humanum inchoatum ?. nifi

: Heb. 12.v. VII. Pacem fequimini cum omnibus , &

quia generi

14

Sanctimoniam, fine qua nemo videbit Deum.

:3umano unitas commendatur.

Jer. 29. v.

VIII. Quzerite pacem civitatis, ad quam

2

E

ANece[fitas.

transmigrare vos feci, & orate pto eaad De-

um, quia in pace illitis erit pax vobis.

- YV. Qui pacem cordis, oris, &

opeiis nonS.A

[

fs.

Lev.26. v.

IX. Dabo pecem in finibus veftris, dor-

habet, Chriftianus dici non deb

et

Qui in 34 F

in

6.

mietis, & non ezit, qui exterreat,auferam ma-

hac nom fperat, in lubrico vitam & pedem **

las beftias, &

gladlius non tranfibit terminos

4

ponit, in tempeftate navi

[u

S

at, in praecipitio

]

veftros.

ambulat, in arena feminat

UP

Rom.14,. .X. Quse pacis funt, fe&e;mur, & quae zedi-

V. -Meritum Chriftianze virtutis vilefcit in Idem fers.

V.19- .. ficationis fuut, in invicem cuftodiamus.

cunctis, fi unitatem non habet pacis : nec!69.de

:

I. Cor, I,

XI. Obfecro vos, Fratres, per nomen Do-

pervenit ad vocabulum Filii

Yv lO.

Amini noftri Jefu Chrifti, ut idipfum dicatis om-

habet pacifici.

; fi nomem non *PP--

. mes, & non íint i2 vobis Íchifimata ; fitis autem

VI. Sitotus hic imundus mufica quzedam $. Gregor,

. ; perfe&i in eodem fenfu, & ineadem fententia.

confonantia eft, cujus opifex & effector Nyff.tr. 1.

'Lk,nc.t'o. v. XII. In quamcunque domum intraveritis,

$

Deus: parvus vero mundus homo eft, fimu]-^ Fal

je

dicite: Pax huic domui: & fifueritibi filius

que fimilitudo & imitatio quaedam ejus, qui

i

pacis, requiefcet fuper eum

mundur concinnavit, neceffe eft, ut , quod

pax veftra: fin l-

tem, ad. Vos vevertetur.

ratio in magno illo & fpatiofo mundo reperit,

hoc, »utvpar efc:', in parvo *iti/dem confpicia-

?

Pax cum fei'pfo. as

' K./'II; Caftrorum acies ordinata tunc hofti- F"P'ef"/tus'

Phil4.v, — XIII. Pax Dei, quae exuperat omnem fen-

7*

*

fum, cuftodiat corda v

bus terribilis oftenditur, quando ita fuericn 6. Cant,

.veftras in Chrifto [efu.

eftra, & intelligentjas

conftipata & denfata, ut in nullo loco inter-

rupta videatur ; nam fi locüs vacuus, per

lg

—v0 I 7.

Rom 14 — XIV. Noneftregnum Dei efca &.potuS';-fed

il

juftitia & pax, & gaudium in Spiritu fancto.

quem hoftis potuit'ingredi, dimittatur, pro-

Pfal, 113.

XV. Pax multa diligentibus

Te&o jam fuis terribilis non eft. * Et nos ergo

1.egem ; tu*zux;,

cum contra malignos fpiritus fpiritualis cer-

. !65i & non eft illis fczïmdalumf

'taminis aciem ponimus, fummopere necelfe

Utilitas.

eft, ut per charitatem femperuniti atque con-

ftrici, & nunquam interrupti per difcordiam

;

Jot.as.v. .XVI. Acquiefce igiturei, &.habeto pacem.

inveniamur

21.

& per haec habebis fructus optimos. .

*

n

Y

, quia, quamvis quzelibet bona in

Matth. 5.

ts

obis fuerint, fi charitas defit, per malum di-

v. 9.

'cabuntur.

XVII. Beati pacific

l, quoniam E iliki .Dei vO

fcordiaze locus

a

dos nos valeat hoftis intrare.

peritur in acie, unde ad ferien-

1Petr.3.. XVIII.. Quis eft homo : qui vult vitam di-

vo IOO

ligere, & dies videre bonos: declinet a malo,

VIII. Quamvis plurima pace, & cura exter- 8, Chryt, -

nafruamur, fi intra nos cogitationum nafci-

hO. 34. in

, & faciat bonum, inquirat pacem, & fequatur

turtempeftas, tumultus & feditio, nihil exter-

Gen,

eam.

a2.Cor.13. XIX. Pacem habete, &j Deu

na pax nobis proderit. Sicut & neque itnife-

Y« E3o

;

: paf:is '& di-

rabilius eft aliquid civitate, quae licet pracfi-

l

le&iqnis" erit vobiscum.'

diis & muris bene munita, fit, intus tamen ci-

Sucunditas.

ves foveat proditores.

S

MU TO

Prov. 15. XX Secura mens qua/i juge convivium.

— Utiitas;

à L

L]

")

IX. Revera, Fratres; fi effemus unum & s,

Chryf ol;

/

$. III.

humanum corpus, eos,

qui pereunt, noftraf.ao,

vifcera crederemus, aíilictione jeiunii, pre-

EX SS. PATRIB;US

cum gemitu, effufione gemituum jugiter clà-

maremus : Doimine, falva nos, perimus: &

;

. Qualitas.

ftuderemus nobis in fratribus fübvenire: nec

tantaà cor

porum, fed nec ,animorqxg nauíra-

P

ferm,

s.lLeo*hi E ünc, eft vera pax hominis, & vera liber-

gia fentiremus.

tas, quando & caro animo Judice re-

V. Pax eft, quae hominem expoliat fervi- $, Aug. f,

itur, & animus Deo praefide gubernatur.

tute, datnomen ingenuum, mutat cuin con- 16. de.

g Ibid,

I

II. Haec eft vera pax, a Dei voluntate non

ditione perfonam, ex famulo liberum facit, fj- temp»

dividi, & in his, quae folius Dei füunt, delectari ;

lium ex fervo, amicum facit ex Deo, Patrem

Aprl- i

quando enim fenfüalitas nulla parte refiftit

reddit ex Domino.

|

,4&]'9'

voluntati, & voluntas nulla parte contradicit

. XI. Pax eftferenitas mentis,tranquillitas a-Idem de

rationi, tunc

j

eft ferenitasï mentis , | & tunc eft

nimi,fimplicitas cordis,vinculum amoris, con- verb, -

,J

regznum Dei.

LL

$. Auguft

fortium charitatis.Hezec eft,quze fimultates tol- De

lIl Numquid Deus de uno pifce fecit om-

lit, bellacompetcit, iram comprimit, fuperbos

. Í.20»

tnes? de uno equo equos omneés ? de una beftia

calcat, humiles amat,difcordes fedat, inimicos .

"I..f

€ons

730

Jibliotbece. Manualis Concionatoriae

d

conCQrdat, cuh&is eft placida, nefcit extolli,

hoc dirige, ut mihi foli placeas, & extra meni-

fi

nefcit inflari; hanc, qui acceperit, teneat: qui

hil capias, vel quaeras. Sed & de aliorum di-

L]

b

&is vel factis ni

iltemere judices: nec cum re-

f

perdiderit, repetat: qui amiferit, exquirat. -

80 Aug, de

XII. Tale bonum eft bonum pafüis, ut in

bus tibi non commiffis te implices, & pote-

«

M

Mafent

eivit. Dei, rebus creatis nil gratiofius concupifci, nil uti-

rit fieri, ut parum vel raro turberis.

L

*

7e

VII. Quod fi ad plenum tui ipfius €

on- fbid. $3.

L?.hi r] 1

lius poffideri poffit.

:

Ind,

Tertull,ad

XIII. Diabolus vos

inveniant munitos, &

temptum perveniris, fcito, quod tunc abun-

q1

Mart.

concordia armatos, quia pax veftra bellum

dantia pacis perfrueris, fecundum poffibilita-

eft illi.

tem tuj incolatus.

s' Auge de

VerD,

XIV. Concordacum Adve

rfario tuo, nefcis,

[

quando vita finiatur. Cum vita finita fuerit, ju-

$. V.

me.

dex reftat,&minifter, & carcer. At fi fervaveris

Adverfario tuo bonam, voluntatem, & cum

EXE MPLA.

F',',b- 11 f |

eo confenferis, pro Judice invenies Patrem,

nu 40

pro miniftro ffevoAngelum tollentem te in fi-

" Qualitas.

num Abbrahze, pro carcere Paradifüum.

riftus, tefte V Beda, pacatiffimo fze- V. Beda in

8. Gregor.

XV. Dicamus, Pratres, his, qui nos odio

I C

Naz.f.5.de habent: Parcam tibi in realiqua parva, ut ma-

culi tempore procreatus eft, quia quod Luc. c. 1.

P3*. ius aliquid nempe concordiam accipiamus :

pacem magnopere quzereret, & amaret, edo-

cuit; quia quod pacis,

charitatisque fectatores

" vincamur, quo vincamus.

Sed

femper invifere dignaretur, indicavit.

ïwuhäitas.j

& S. Ambrofius ait: Perfe(ta virtus habet S.Ambrof

$

uietis tranquillitatem & ftabilitatem, ideo6.l.de

S.Thom. / XVI. Si uxor, maritus , & fïluatquedo-

b

ominus domum ejus perfectionibus refera- Jacob-

Vill nova meftici in concordia funt, quid eft domus, nifi

inconcadccolim ? fi autem difcordia elt inter illos,

vit, dicens: Pacem meam do vobis: pacem

Reügo

'quid eft, nifi infernus ?.

meam relinquo vobis. Perfectorum enim eft,

non facile mundanis moveri, non turbari actu,

CUR

S.Aug.in ^ XVII. O quam bonum

& jucundum habi-

non exagitari füfpicione, non terrore concuti,

Pf 132». /tare Fratres in unum, . 1d eft, qui fic yivuntin

'unum (ut S. Auguftinus explicat) ut unum

non dolore vexari, fed quafi in littore tutiffi-

mo adverfus infurgentes flu&tus fzecularium

hominem faciant, ut fit illis vere, quod fcri-

procellarum mentem immobilem fida ftatione

»ptumeft, una anima, & unum cor, Ipulta

-quidem corpora, fed non multa corda.

placare. . Hoc firmamentum Chriftianis men-

tibus Chriftus invexit. Imo & de Deo ipfum

$.Chyl. — XVIII. Praecipuum illud eft domefticee pa-

affirmians S. Chryfoftomus, Author ipfe rerum S, Chry£..

! frita

ho.4 in2«cis ac honorum ommnium fundamentum, fi

V

ad Tit.

uxor viro per omnia confentiens fit; nam,

Deus, ait, jam olim a principio fexcenta com- hom.24.in

mentus eft, quibus in unum nos conciliaret.

1, Cor.

! ubi hoc fit, nihil trifte contingere poteft. Quo

- II. Julius II. Pontifex cum Caefare & Gal- Gerardus

| pa&o enim,

o

cum caput corpori connexum,

|cunjunc

[U

umque fit, ullaibi feditio,

lo apud Camrearium fzedis iniens, Hoftiam Rho.1.19.

Tetladins

fio poffit exoriri ?

n

ulla d;iïen—

jn tres partes divifit, fingulis diftribuens, ad- hift-Auftr.

t i,

dito hoc Chriftiano voto, ut, ficut facrofan-P*95*

*'Dignitas. ;

]

&a Trinitas unus eft Deus, ita ipfi deinceps

&.Gregor. XIX. Angcelicis & coeleftibu

u

unanimes in hac confoederatione permane-

Naziam*. tam propriuim eft, quam pax & concordia. Pro-

an]t II. S. Augu-&inus de feipfo dixit: Nolo ha- S.Aug. fer.

orat. 1. de inde, qui pacis bonumamplexantur, diffenfio-

Rofirri

bere cum quo litigem, Multoeft mihi optabi- *a. de

Yerb..

ln vita,

PAXC. — semque odgrlmt, ad divinas mentes aþcedunt.

lius, inimicum non habere, quam vincere,

APO.":

IV. SS.Marcus &Marcellianus ftipitibus af-

fixi, Pfalmum illum cantabant : Ecce quam

lab. cona.

$. IV.

6.in Fer.2.

bonum, & quam jucundum, habitare Fratres p.tch,

in unum : cumque irriderent tormenta, eru-

EX LI.BELLO DE IMITATIONE CHRJSTI.

buit Diocletianus, & lanceiseos confodi juffit.

Qualitas.

V. InaulaClodovzei Regis, cum S. Remigi- Idem in

aucar. th,

us Epifcopus przeparaturus Regem ad baptif-

L. x. ;o g-

n eft pax in corde hominis carnalis,

ma coram Aulicis exorfus eflet verba falutis,

5 in Fer.o.

I. No

Pafch,n. 3.

$. 2»

non in homine exterioribus deditq :

repente lux copiofa totam replevit ecclefiam,

fed in fervido & fpirituali.

& vox audita eft, dicens: Pax vobis: ego fum,

Engelgr,

L.3.c.38. ]I. Non fit pax tua in ore hominum, five

nolite timere : manete in dilectione mea.

[ en

$.2.

]V. Friedericus III. Saxonize Dux, pacis Idemin

fER. Pg

enim bene, five male interpretati fuerint ,

amans, arces ac munitiones ab aliis conditas cone. 6.

$a,

non es ideo alter homo.

ibid,

III. Ubi eft vera pax, nonne in me ?

folo zequavit: nec pecunias collegit, fed in Fer-3

lbid.

ufus pios & utilesexpendit. Caufam rogatus Pfch.naa.

]V. Qui non appetjit hominibus placere,

'

nec timet difplicere, multa perfruetur pace.

dixit: Ne ego leviter offenfuüs aliquando, ar-

L.3.625./^ V. Pacem omnes defiderant, fed quae ad

cibus & pecuniis meis confifüs, nimis facile

veram pacem pertinent, non omnes curant.

vicinos meos inferiores laceffam, & pacem

SQ [O

cum eis violem,

"

Pax mea cum hominibus & manfuetis corde.

Pax tua erit in multa patientia.

VII. Rudolphus Habfpurgenfis Comes cum tbia,

1

.. V. In omni re attende tibi, quid facias, &

AbbateSangallenfi lites gererss ultro fe ad con-

líce-

p

quid dicas, & omnem (mt,e,ntio,nem tuam ad

j

vivium invitags, pacem cum eo fecit, & d

dens

l

a

Em

t

J

/

- Jitulus CXI.. Pax.

78

I

:

|

- dens hoc przclarüm monitum dedit: Cuitres. animus effe videatur, viciffimque plura cor-

fe

funt lites, meo judieio recte fecerit, fi dua- pora unius animi inftrumenta cernantur.

l&

bus compofitis tertiam tanto diligentius pere

i

A. S. Francifcus Xaverius adeo proprium 7- Epift;

fequatur.

Societati pacis ac concordiz ftudium dicebat,

. Maffeus

VIII. Barnagafius prefe&us exercitus Re- ut affereret, Societatem Jefu nihil aliud effe,-

m:ma.,.;g,

1.7. hift. gis Abyffinorum, cum Prztore Lufitanio foe» quam Societatem amoris & concordis.

- ind.

ib

dusiniturus, apprehenía cruce genibus nixus,

IH. P. Petrus Ribadeneira dicebat de fe & Engelgr. -

quam, inquit, pacem JEfus Chriftus generis fociis fuis in Collegio Panormitano exiften- ! c

humani Redemptor difcipulis reliquit, eadem tibus, qui omnes erant diveríz nationis: Erat

eíto inter nos, qui €

enimvero videre Flandros, Italos, Hi(panos & .

niusdcm profitemur cul.«

Gallos, tempore tantorum bellorum inter Hi-

um & finem.

Nece[ftas.

. fpaniam & Galliam, vivere nihilominus inter -

Fab.r À c..

IX. S. X olffftanus Epifcopus W/igornien-

fe cum tanto amore,; ac fi non haberemus

nifi unum cor.

ag

L!

n 4e

is, cum in dedicatione de pace fermonem

IV. S. Grégorius X

Hï. Pont

1

feciffet,& pluribus reconciliatis interíe, unus

?

um inSocietate admirati fe dicebat,

nempe

-V h

cum Occifore fratris fui reconciliari nollet; tantam in tam varia,

excellentique doctrina

odl e i,

l

dixiteidem in medium deducto: Dominusdi- gemiffionem animi :

^deinde tantum in tam

xit in evangelio: Beati pacifici, quoniam filii

L

viridi, vividaque. juventute continentiam.

(s

Dei vocabuntur: conftat ergo; quod (i paci-

ed

Denique tantam in nacionum, ingeniorume

fici fünt beati & filii Dei, di(cordantes fint mi-

que diver(itate unionem atque concordiam. -

C Anbrot

feri & filii diaboli. Quibus dictis eum diabolo

e0 6 de

torquendum dedit, nec liberavit, done

C pas

5. VII.

1« /400,

cem cum inimico inirc;.

EXEMPLA PROFANA.

-

Utiiitas.k

gatus Tutcicus, cum Francofurti in ?ele?lbid. $2«

[. Le

— rRegir. |X. Saul contra hoftes *pugrnaturus, cum

&ione Maximiliani II. Czfaris tres Ele«

mififfet in omnes terminos Ifrael, ut conve-

&ores Saxo, Bavarus, & Juliacenfis Cefarem

.—.**JSP?J*"D

nirent ad przlium, illi egreffi fant quafi vir.

antecedentes monflrarentur, dicereturque,

unus ,"licet fuerint trecenta millia, virorum

quemvis ex his tam potentem effe, ut pro-

Juda autem triginta millia. Hinc adeo ho-

i

riis opibus exercitum contra Turcam edu-

n-

; ftes profligaverunt, ut non relinquerentur in

cere poffit, rififfe fertur, & dixiffe Germaniam

eis duo pariter.

I

XI. Sed in li

fibi videre belluam magnis viribus quidem,

In$, C

fudith.ns.

bro Judith legitur, quod Afïy-

fed diverfis etiam capitibus & caudis con(tan-

4

rii, quia adunati non erant, in fugam iverint

-aj |

tem; Imperatorem vero füum belluz unici-

t,Cot,

precipites; Filii autem Ifrael uno agmine

piti fimilem effe, ob quam ca

:

períequentes debilitaverint omnes, quos in-

ufam vires üt-

A

L

|- Gerardis

Y

A

pote unitas fortiores habeat.

LUUAM M

venire potuiífent.

x

. 1l. Alius quidam Legatus Turcicus, cumIb

.

Palladius

XII. S. Paphuüti

f

o olithxevelatum eft,

qucn.-

id. $. 2, |

.hit u

fe il

dam Heraclez (ibi meritis parem efíe; q

apud Regem catholicum muficus quidam eum .

D5

«€m dele&are juffus, multum & diu laboraret in fi-

cum ille quz(iviffet, invenit uxoratum

qui-

dibus concordandis, Morione füm accito cum -

b

det, (ed cum conjuge caftitatem fervaffe, ju-

-

arcu utero inferto, e vcftigio una fide ludere

ftitiz & pietati ftuduiffe, & przfertim ad con-

juffic, adje&o hoc cavillo, Turcicum impe-.

V

ciliandam inter difcordes pacem incubiffe.

Muf Rofw?cid.»

rium una fide & chorda conftare, ad quam

.XHI. S. Macarig-quoque revclatum eft,

omnes falire deberent; noflram vero variis

" dt

Ín vita.

ipíüm in meritis duabus mulieribus uxoratis &Gdibus coptineri ac di

ftrahi.

7

vat.

APO&-

Alexandriz parem effe, in quibus quzfitis &

]

IIl. Cyneas Theffalus Legatus Pyrrhi

Re-Faiy e.r. ín

r

" Pab of d

inventis nihil aliud fpeciale repetiit, nifi quod

I ( in Fa ]

gis Epirotarum, cum adverteret Regem cupi- Dom, 1.

in eadem domo per viginti annos inter fe

dine Romanum Imperium invadendi ardere

3 Paiüh.

|

1-

cum maritis concordes pacificz fempcr—- vi-c

r d

quzfivit, quid quzreret per illud bellum ?

xiffegt. ;

. cui cum Pyrrhus refponderet, fe Italiam, Si-

L

/

"

j Idl

g. VI.

Ó

ciliam , Macedoniain & Graeciam occupatue

» au&"c thl | t

rum, & his regionibus füba&lis in otio vi&tu-

ginhea. ]

-EXEMPLA,DOM»ESTI-CA.

, rum, & mütis cum Cynea & aliis compotatio»

d) d

nibus & colloquiis jucunde fruiturüm , füb-

)

Engeler.in I.

gnatius cum provincias inftitueret, & jecit Cyneas: cur his ipfis. quz per multum

)

$.

ceel. empl,

nova Collegia fundaret, folitus eratin. laborem, füdorem & íanguinem parare in-

feft. Pent.

eacogere Collegas e diverfis nationibus. Hinc tendis, non potius jam fruimur? ad quod

« Mettit

$.2,

Re&or Romano Collegio Gallus, Hifpanus refponfüm iratus Rex bellum tamen füíce-

Is «or& 9.

Parifienfi, Perufiano Belga, Pataviano Gallus

it & a vetula fa

F?

:

xo in obfidione petitus in-

imponebarur. Ut vel fic tam exoptam inter. teriit.

, pf ,

diverías nationes concotdiam obtineret, quid

IV.

Tyrefius quäe(ïtus, quä de cauía Nu- Plotarch,

]

a

enim mirabilius, inquit S. Bafilius, quam di- ^mantia prius[invicta, poítea everfa fuiffettin Graec,

"

verfis ex rationibus ac religionibus profe&tos refp

]

ondit concordia victoriam, difcc;rd/ia exi-.?PQDht..ï

homines, per exactam morum ac difcipling tium peperit.

fimilitudinem adeo in unum veluti coaluif-

V. Scilurus Rex Scytharum moriturus octo- Stobeus

Íe, ut in pluribus corporibus unus tantum. ginta fuis filiis fafciculum ex totidem fagittisfe

I-UJH'""S'

Ddddd

colli-

PZ.

x XP. Jobn. Man. Bibl, dom. 1.

J

782

gübliobete Manualis Cancïilonatoriæ

cólligatum portexit, & frangere juffit; quod

VII. Sicut fi Princeps in longinquás regiO- Graplet, in.

cum finguli recufaffent ; eo quod id poflibile

nes abiturus , fponfz fuüx munus in fignum Dom. 3.

p

amoris relinqueret, magnum effet & turpe in- Quedr.

non foret, ipfe fafciculum folvi, & euilibet

fingularem fagittam frangendam dedit, quod

rati animi vitium, fi, eo terga vertente; fpón- !65

cum facili negotio preftitiffent, eisdem dixit :

fa illud in fterquilinium projiceret; fic gravi-

Sic invicti & vos ftabitis, fi concordes man-

ter quoque Chriftum offendet, qui pacem ab

feritis: imbecilles vero, & expugnatu faci-

eo in ccelos abeunte relictam &

É

ó

tam non fervat.

4

commepda-

hs

les efficiemini, fi diffidiis & difcordiis ab ih-

l bl 3' il

vicem diftraheminpi.

:

VIII. Sicut, ut navis pet

ite dirigatur, Eþi- Bey:linck

L l&' ü

ios fuo;' pae

batarum concordia requiritur; fic ut com- in in fefto -

Sallu&. de 'VÍ. Mycipía Rex moriturus fil

bello Ju- terno affectu monebat, ut concordes mane-

munitas aliqua re&e regatur, membrorum OO. 85«

tO. d.

Í

gurth.

rent, & aureis literis cordi hanc fententiam

unio necaffaria eft.

$p

IX. Sicut ex diverfis fiftulis quidem con- S-Thom.in

infcriberent: Concordia res parv crefcunt,

ib4 !

diícordia maximze dilabuntur.

Y

ftruitur organum, uno tamen fpiritu inflante 1.Cor. 12.

et.

l

TPlutarch.

l

VII. Agefilaus Rex percontanti, cur Spar-

opus habet; ita licet communitas ex multis

ap. Beyrl.tana civitas muris careret? | cives exhibuic

membris comipaginetur, concordi tamen fen-

to. 8- i^. armatos & unanimes.

fü opus habet, ut redte gubernetur.

'X. Sicut anima non vivificat membra cor- S. Aug. de

fe.&o Om-

num

VIH. Ifzus Sophi

fta, cum Lacedemonii

. de civitate füa moenibus cingenda confülta-

poris;

nifiunitafint; fic neque membra com- civ. Dei.

San&or.

munitate re&te neguntur a Superioribus ;

nifi

Ibidem

rent, Homericum verfuüm recitavit: Scutum

hzfit fcuto, galez galea, atque viro vir: &

per pacgm & concordiam fint adungt'a,

(

adjecit :;:Sic Lacedzmonii gtatc, & muris cinf

Utilz'täs. |

. &i fümus.

"

Lang. in

IX. Antoninus P

jus dicere poftScipionema

,Xl. Sicut interdum duo canes femper alio- Staplet.t(;;

qui inter fe difcordes, vifo lupo, unanimiter 2. n Dom.

Polyanth. folebat, male fe unum civem fervare, quam

V.eod. gnille hoftes occidere, usque adco paceim bel-

ipfüm fequuntur, & ab illo tempore concor- Albis.

lo przferebat.

uv,

des manent; ita carne & fpiritu ( Gu fibi in-

vicem naturaliter adverfantur) per Chrifti

$ Diay,

Ibidem.

. X. Otho Imperator, cum videret, aut de-

& litt,

ponendum imperium, aut magna ftrage tuene

gratiam conciliatis , & communem hoftem

diabolum impugnantibus , arctiori inter fe

' dum, ftatuit fponte mori; cumque amici hor-

*

tarentur, ne tam cito de belli eventu defpe-

foedere conjunguntur.

XII.Sicutnervi corporis membr

a aduniunt, Beyrnna:.

raret, negavit fibi vitam fuam effe tanti , ut

0 9. iri fee

»

hiac dg cauía bellum civile nafc'eretgr.

& unum corpus efficiunt; fic pacis vinculumt

0 Om.

M. $i.

civitates, familias, adeoque totam generis hu-

nium -Sane

&i pop.

$. VIII.

mani fobolem ligat, & connedtit.

1

&orum.

l

SIMILITUDINES.

— Dignitas.

$ p

ualitas.

3M«$a

f d

XIIL Sicut Rex plurium regnorum me- St

Don,

lioris regni Rex denominatur, ut Hifpanize tex. 4. in

Staplet.

I. v icut ignis juxta materiam fubje&am aut

Rex, tacito Neapolitano, Siciliano, Lufita- Dom.Pent,

Dom. Alb.

diu, aut multum, parumve ac parvo

teo 25

ax animi juxta €a, in

nico &c. fic Deus tanti pacem sítimat; ut

tempore ardet; fic

:

r

Deus pacis velit appellari.

uibus quiefcit, aut

ma eft, folidaquc, aut

4

uxa ac ipnanis.

X

j

H. Sicut mufica in cantu & organis argute

Sfucunditas.

Plutarch.l.

. XIV. Sicut nemo eíft, qui gaudere

de amic.

quidem concors eft,ex acutis & mediis,& grae

nolit ; BCS'd: l.L-.

vibus modis,quanquam fint diffimiles ; ita fir-

ita nemo; qui nolit habere »pac'c.:t.n,.

!

ma amicitia non aliter atque una anima in mul-

tis corporibus equabili ratione confiftens.

S. IX.

"T'oletus i

a li. Sicut unitas Trinitatis non confundit

?

Joan.

ordinem, fed unus eft Pater, alius eft Filius;

2

-' 53

I.þ Ma

ndatorum obfkr*vatio; fic enim Deus ipfe ,

'alius Spiritus fanCtus ; ita unie chaniyatïs non

per Ifaiam fuafit dicens: Utinam at-

48.v-.1& 4

confundit ordinem fratrum.

tendiffes mandata mea, fa&ta fuiffet ficut flu-

D

]V. Sicut longa malacia propinquam tem-

Faboc. l . in

men paxtua. Hinc & S. Auguftinus, duzs, Aug, in

.

Dom. t.

peftatem navigantibus plerumque minatur ;

uflitia & pax, tu forte

j

$

'|

i Mg

poft Pafch, fic diuturna pax ecclefi noyarum**"fæpe tür-

inquit, funt amicg; j

Pf. g4.

1.de fen

barum index eft.

"

unam vis,

& alteram non facies, INemo enim

Ó

eft, qui non velit pacem, fed non omnes ope-

Qm. in

V. Sicut in horologio plures fünt rotz, fed

Tint,

lbid&m.

omnes confpirant, & juvant ad horas indi-

rari volunt jüftitjam.

Interroga omnes ho-

mines, vis pacem? uno ore reípondebit tibi

candas; ita in fide catholica confpirant ordi-

nes & ftatus, tametíi quoad aliqua inter fe

genus humanum: opto; cupio, amo, volo.

Ama juftitiam , quia dug amicz funt juftitia

diícrepantes.

& pax, ipfz fe ofculantur. Si amicam pacis

Y

Necggïtas.

non amaveris, non te amabit ipfa pax, nec

VI. Sicut nullum zdificium diu ftare & fu-

venietad te. Hinc & S. Paulus in omnibus fe-

Ioidete :

ftenrari poteft, fi vincula auferantur ; ita nec

re epiftolis pro falute ponit: Gratia & pax.

communitas aliqua fubfiftere poteft, fi pax &

II. Radicis füblaito: de qua Seneca, quietiffi- Senec. de

n terra, benef.

«oncordia tollatur, | ,

i

mam; inqq,it,vitam agereut hem,i.nes j

- b«e

d

us CXIH. Pax,

789

N lpl

t. in

voluntatis : hec vit,a,

lu

ün,

^iee duo vetrba a matura e&mïu'm tollerent,

confümmati perfcai-

meum ac tuum. . Petrarcha vero, quatuor,

que fapientis.

" m. Qumr

JÓn. t

h

. ait, vobiscum habitant pacis hoftes, avaritia, -

.lf. Alterum eft, ut digne eflimet , & ar-

EUUR

invidia, fuperbia, ira. Has in e&ternum

denter quzrat hanc pacem 5 quod obtinebir,

/lite, pax &terna erit.

pel-

Y

fi bene conlideret, quod 3. Hieconymus dixit:S Hieron,

da«

II 4dmer Dei : nam, quo linez. centro proe

Omne fecundum Philofophos tantum habetin rcg.

pinquiores funt, hoc magis inter fe co&unt,

bonitatis, quantum habet unitatis ; propterea monach.

& propinquiores fiunt. Hinc S. Gregorius

in exordio mundi vidit Deus cuncta; quz fe-

J holgg

(ob. s. illud Jobi : Nunc enim dormiens filerem , &

TO Ín ip fs

cerat, & erant valde bona. Imo, ut S. Auïg,u- S. Aug. 1.

..'.3 l*'

.lomno meo requiefcerem cum Regibus &

ftinus ait, tanta vis & pocenria unitatis eít, . de Ge-

Tüm Q0, s.

Confulibus terrz , qui zdificant fibi folitudi-

ut qua bona fünt, turc multum etiam pla. ^€'. con-

1.

nes: huc applicat dicens : Re&e dicitur :

ceant, cum in univerfum aliquid conveniunt, ""2Manich.

:On' S-Thom,in

»S. Gregor. Quia zdificant fibi folitudines. — Solitudines

atque concurrunt. Univerfum autem ab unj- * ?"*

iQte l CQras,

lltis

*"hpet,.

inlib. 4 quippe adificare eft, a fecreto cordis terre-

tatenomen accepit, Etvero fructus hujus pa-

norum def(ideriorum tumultus expellere, &

cis ex ipfa fimilitudine cum pace externa fatis

[e0.

intentione zternz patriz in amorem intimz

colligi pote(t ; ut enim concordia res parvz

quietis anhelare. An non cunCtos a fe cogi-

crefcunt, difcordia maxims dilabuntur ; ita

COT' S. AUE, de

Jmn» dv, Dei,

tationem tumultus expulerat , qui dicebat :

id ipfum de pace interna cum divitiis & opi-

Unam petii a Domino, hanc requiram , ut

bus fpiritualibus comparata dici potelt.

al

inhabitem in domo Domini omnibus diebus

IlI. Tertum eft, ut fortiter rejicere norit

vitz mez? A frequentia quippe terrenorum

potiffimaimpedimenta pacis,quorum quatuor

defideriorum fügerat, & ad magnam folitu-

quidem aflignat S. Bernardus fcilicet culpam

dinem femetipíüm contulerat.

A tumultu

mordentem, curam pungentem, affe&tum vi-

«"(?'Stap!et.to.

rerum corporalium magnum quendam fecef-

geotem, & tribulationem cruciantem ; fed

&t2 n Dom,

fum petierat, hoc eít, quietam mentem, in

forte omnia ad inordinatam concupifceniam

yt- Mbis.'

qua tanto purius Deum cetneret , quanto

reduci poffant juxta. illud S. Jacobi : Unde

D

JIC 4.. v./!.

hunc cum fe folo inveniret.

bella & lites in vobis? nonne hinc? ex con-

ii

3. Diony(, IV. Crebra Eucbariflie fumptio : nam , tefte

m

cupifcentiis veftris, quz militant in membris -

€3.hier. divo Diony(io, diviniffima unius , ejusdem-

vettris. Echoceft, quod pius Author iadica-

[e

,que panis atque populi communis, pacifica-

re voluit, dicens : Juvat igitar non quzlibec 3. c. o7,

que communicatio , divinam illis velut con-

res adepta vel multiplicata exterius, fed po- $« 3.

It Byrlltek,

victoribus morum conjunctionem (ancit. Ec

tius contempta, & deciía ex corde radicitus.

V

am 0 9. if«

$, Chryf. ut S. Chry(oftomus ait:. Propterea femet-

Nec diu ftabit pax illa quafica forinfecus, . (i

,l r

$. 61.. ipfum nobis immiícuit, & corpus füum in

vacat a vero fundamento ftatus cordis,

hum Sar

&orum.

"d pop- pos contemperavit, uc unum quid fimus tan-

IV. Quartum eít, ut etiam adjumenta ad

quam corpus capiti coaptatum.

Ardenter

dictam pacem conducentia noverit, quz qui-

$. Cypr. enim amantium hoc eft. Hinc & S. Cypria-

dem pariter ad quàtuor capita revocavit pius

Y Srpltt

f. de c&* nus monet: Quibus unus eít panis , unum

alceta, dum dixit: Fili, nunc docebo te viari1. 3. 6 23

eme

pacis, & verz libertatis. Stude alterius

gt ,W

e€ít corpus, fit omnium unum cor, & anima

D

*

N

po-

l. Dom-?entl

tius facere voluntatem, quam tuam. Elige

$- x».

u

una uni Chrifto adhzrens.

femper minus, quam plus habere.

EX

Quzre

femper inferiorem locurm,

& omnibus fub-

wAvS C E pO k

effe.

Opta femper, & ora, ut voluntas Dei

^yuatuor fünt przcipue, qug de pace,

jntegre in te fiar, Ecce, t

;

alis homo ingre-

interna maxime, noffe & obíervare

etis,

tl l.,c.

ditur Hngs pacis & qui

P

debet afceta . Primum eft, ut bene cognotcat,

quid fit veram animi pacem habere. Nempe

!

ELLANEA.

»Mrsc

g

ut adimus homíinis nullo inordinato aífectu

Qualitas.

e

aut pafífione, qui fünt graviffimi hoftes animz,

nuatiavit Seneca

L

Omn&: Seneca

I. Sap'icr;nter pro

L 9. 6 S?turbetur. P'erfecta namque vidtoria ( & per

S.2-

hoc, quod vides, quo divina atqueep 93e

confequens etiam pax ) eít, de femetipío

humana concluía fünt , unum eft : membra

feitpne

d

triumphare ; qui enim femetipfüm fübjecdtum

fumus corporis msgni.

Narura nos cogna-

]e

tenet, ut feníualitas rationi, & ratio in cunctis

tos edidit, cum ex iisdem & in eadem gi-

Obediat Deo, hic vere vi&tor eft fui, & Do-

gneret. Hecnobisamorem

5 Ang 1

:

indidit mutu ulm,

$. Aug. ^ minus mundi, inquit recte Kempenfis Tho-

& fociabiles fecit.

te

a.defetm.mas, [n quem fenfum etiam S. Auguítinus,

.AI. D. Anfelmus concord

Dom. in

iam perappofite s, Anfelm,

monte,

Pacifici, inquit, in feipfis funt, quiomnes 2ni-

organo comparavit, cui hoc lemma fupernein lib. fi-

j"

mi motus componentes, & fubjicientes ra-

infcripfit: In uno fp

L

iritu omnes no$ 5 in/fra miliþ-

tioni & (piritui, carnalesque concupiícentias

vero. Confpirat amice.

3

4

jl

habentes edomitas fiunt regnum Dei, in quo

III. Melchifedech, Rex juftitiz, & Rex pa-Granat,

)

ita ordinata funt omnia, ut id, quod eft in

cis vocatus eft, quia quisquis juftitiam habet,loc. com.

homine precipuum & excellens, hoc impe-

comite ejus pace carere non poteft.

f. 344

J

ret, czteris nou reluctantibus, qua funt no-

IV. Philo dicebat, pacem maximum & di- Anton. £

bis, beftiisque communia. Atque idipfum,

vinum effe bonum,

l

quod nuuus mortalium *e C"?it-:

quod exceilit in homine, id eft, mens & ra-

preíftare potett.

tio, fübjiciatur potiori, Deo fcilicet. Et hzc

V. In 7Éthiopia tanta copia anguium repe- Valer. 1.

, $ao L :

4 o

eít pax, qua datur in terra hominibus bona

ritur, ut, quoniam in

gyrum convolv

untut,15

d

us R. P- Lülm- L)IN. Mm- ]mo I[o

d dd 3

morr.

[

— —

Ifibüozhceä Manualis Concibm'toriæ'

934

[

XII. Vefpafianus ; ut fignificaret , pacem Fab. conc,

Ü

montiam fpeciem refefant ; quz caufa forte

fuit, ut caduceum in pacis & concordigz àr-

efíe matrem abundantiz, nummis duas fpi- 6. in fer.

fi

cas e duabus manibus cOnjun&is egredien- 3 Peaích,

gumentum efligie anguium extere

5

n

tes infculpi juffit. -

, cingant.

.

Dux fomanus, ut doceret Valer Ma-

£

X

Nece[fitas.

XIII. Sertorius;

Í

exercitium romanum per partes convelli pof- ximil. 1 7-

Staplet.

'VL Animalia i

n arca Ncé , etiamfi natura

Ü

to. 4. i. fua fera & in

domita fueriat, quamdiu tamen

fe, duos equos, validiffimum unum, alterum*: &

[s

cifica fuere ;

debiliffimum propofuit , & hujus caudam a

feft. Pent.j arca manferunt, mauíueta & pa

idem faciendum Chriftianis, fi in

fortiffimo juvene evelli, illius vero a fenibus

t

ca manere volunt.

! ccdeüa ar.

paulatim per partes auferri juffit, quod ifk

Utilitas.

h

facile,-,mn i juvenis pqtuit.

Cicero pto

VIIL Utcircumfpiciamus omnia, qua po-

o

26 XII.

ä

lege Agra.

pulo grata funt atqu:

*

jucunda, nihil tam po-

ria.

m

1, quam congordiam ;

puiare, quam pace

*

AUTHORES.

uam oti

um reperiemus.

l

Plato de

Viii. Nihil perniciofius c

ivitati, quam di-

ricus Engelgrave in coe

:

;

o empyreää,

gw

gepubl.

ut nihil melius, quam unio.

I.:Hg'.'n

in fefto Pentec..

E

vifio;

- 3L, Matthias Faber conc. r. in

Dom I.p

IX. Nomen pacis dulce

e(t, & ipfa res fa

N

a

$

o'&.

Í

Paícha, & fer. 3. Pafch. conc. .6.

lutatis. Pax eft tranquilla libertas.-

-HII. Thomas Stapletonus te. 3. Dom. 3

Petrarch,

X. Pacem, fi (ine vitiis veniret, & coelefte

ä

Dial. 106. munus ,

dadr. & te. 3. Dom. Pent.' ltem Dom. r.

& [íecundum nulli bonum fa;egr.

poft Pafcha te. 2,, & Dom, Pent. te. 4.

Raro autem (ine vitiis venit.-

Valerius

XL Romz olim templum magni

fitf;:ntiffi-—

^ 1V. Laurentius Beyrlinck in promptuar.

m fuit, in quo facelium

te. g. in fefto omnium SanQorum. . Item in

Max. 1. 2.mum pacis exftru&u

theatro vite hümanzg. V. eod. .

!

.b ]'.

dez: Viriplace erat,

ad quod vir & uxor ex-

$

nveniebant, &,q

uz voluerant;

V, Jofephu

[

Langius in Polyant.

NX cpd.

E

orto Jurgio co

j '—VI. LU

dovicus Granatenfis

locuti, conte

m ?opis come

ntione dcgqüta concordes re-

PA

L d

munibus f ggpi

*

b

Í

,veftebantur.

****&4**f*ä

*&*&ä*&&*&*ää**ä&?*äää*ää*ä&ä&üä

t

$

TITULUS CXIV.-

PECÓATUM

$. I.

tenebrofum , carensque fobflantia, & ipfum

nullo modo, nusquam & nihil exiftens.

II. Diflinguitar peccatum a crimine , ficut

&UOAD ESSENT/I'AM. :

excedens ab exceflo ; eo quod crimen pecca-

: Definitio,

tum aliquod grande fignificet, peccatum au-

93l

tem & gravia & levia peccata involvat. Hine

;ans* ab

S. Auguftinus ait: Neque enim peccatum eft

S.'Thomas

ft juxtxa S. Thotam , a&us devi

omne crimen , ideo crimen edam eft omne

8. 9. .

Ordine debiti finis, contra regulam

7163.42. !

peccatum, Ítaque fanctoram homipum vi-

!

naturz , rationis, vellegis eterng.

*

tam , quamdiu in hac morte viyitur , inves

LP Q(q— V

el averfio

ab incommutabili bono ,. & con-

21.9&.1* .er(oindebita ad commutabile bonum, juxta

niri poffe dicimur. fine crimine , peccatum

autem (i dixerimus , quia non babemus , ut

$. Auguft, 9- Auguftinum.

Aut juxta eundem: Eít di-

l de lib, Ctum, vel factum,

vel concupitum contra le-

ait S. Apoftolus, nosmetipfos feducimus , &

scobo Alvarez ,

veritas in nobis non eft..

&

arbitre

gem zternam. Aut cum ]

H

[j

0), S. Bern.

Ideml. 22- ac cheologis eft a&tio libera,

| debita rectitu-

III. Diflinguitur quoque peccatum a vi

contra

quia peccatum fignificat operationem

& Sen. ad

fPauft,

dine carens, qua qui

s legem íe obligantem

actum malum : Pitium vero habitum ,

uj fratres. de

transgreditur.

dema

dmodum enim effigies

jac. Alv.

ad actum vitiofum inclinat, fignificat;- quo

d monte Dei,

]. r. p.» 1.

peccatum artis €

, fi regulis artis aut exem-

€ Y,

plari non confentiat ;

ita & bumana a&io

quidem vititim S. Bernardus fequentibus ver-

eccatum rmrortis eft, fi

'a di&tamine rectz

bis optime depinxit.

Vitium eft privado

virtutis, cujus vaítitas & enormitas tanta

rationis & legis divinz , quze fünt exemplar

e vivendi difcedat, linde S.

eft, ut obruat, & opprimat : Foeditas tan-

& regula rec

ficillud defcribit: Pec-

ta, ut inquinet & inficiat : adhzríio tam per-

s. Dionyf, Dionyfius Arcopagita

de div.

catum eft malum , privatio

& defeCtio, in-

tinax confuetudinis , ut vix a fe eam natura

ientia, atque fruftratio :

excutiat.

Vitium eít quafi corruptus hu-

nom. € 4: firmitas , inconven

P *'

& deflinatione, pu

lchritudine, vica, fenfu,

mor; qni non in corpore ; fed in anima

& caufa priva-

;

morbos peccatorum procreat, plagas & fos-

ratione

, perfe&ione ac fede;

tum, in

definituni, infecundum, otiofüm, im-

da vulnera generat, & fpirituslem falutem

diffimile, infinitum;

um eft radix mortis,

-

becillum, ipordinaturp;

domigari non finit. Viti

emuium:

'VID ub

d

785

Dl G. in t

omhium malorum origo, quia eft origó pec-

len' 30 Pa

[

cati, in quo omnium malorum cumulus inve«

- VIII. Pleraque hec peccata in alias fpe- Richardus

cies fübdividuntur, nimirum. 1. In proprium ,de áiffer,

nitur. Vitium eft indicium infamiz, & fignum

Tet Valer à

quod nos ipfi committimus ; & alientar, quod mort. &

ignominiz, quod illo affe&os a Nobilium , id

ab alio quidem perpetratur , fed a nobis (ive V6n- pece

Xf ini ;

eit ftudioforum acperfe&torum hominum con-

umc- l.

'ropter approbationem , five propter confi-

fottio repellit. Vitium eft fordidum indumen-

Atum, aut conniventiam , aut aliam: fimilem

1à

tum, quod nos ad nuptiss agni vocatos illius

u$

caufam participatur. — 2. Ín peccatum er fo,

convivio & menfa reddit indignos. Vitium eft

quod ex genere fuo aut. notura mortale vel ve-

ü

catena, & vinculum animam in carcere rerum

niale eft ; & per accidens , quod propter cir-

terrenarum detinens. Vitium eft laqueus, de

cumítantiam aliquam aut finem füperaddi-

quo di&tum eft: In via hac, qua ambulabam,

tum fpeciem füam, & ex mortali veniale, aut

abíconderunt füperbi laqueum mihi, quod

viciflim evadit. 3. Inintermum, quod fola inte-

nos fervos adverfarii humant generis ac man-

riori voluntate peragitur ; Et extermum, quod

cipia conílituit. Vitium e(t dirus tyrannus

etiam actionem quandam exteriorem fecum

AT

Cjuxta S. Chryfoftomum ) qui noftram li-

crahit ; & in peccatum oris & aperis fübdividi

bertatem eripit, & operibus luti ac lateris fa-

poteít. 4. In affetaium, quod plena & delibe-

ol

tis laborio(is addicit. Vitia hofles noftri funt

rata voluntate committitur; & on ajfeGtatim,

& gentes nobis infefte atque inimice, de qui-

quod cum ignorantia ,

ün

i n-ad&*c?t:ha ia aut

&

bus in Deuteronomio di&tum eft: Non inibis

-

«tu culpabili patratur.

x

L

cum eis fcedus, nec mifereberisearu

T heque

1X In fpecie vero peccati venialis, (

quod Jac. Aï—

fociabis cum eis c

onjugia.

de&nitur: o libera, dickamini quidem

ation's, var. to: 9.

il

Diviftoe, —

:^

& ju[fori icgis adver[a , ac ob id Deo invifa s. fad 1« p. 1.

]

II Dividitur quinque potiffimum

m

3

d-dis.

qua ob fui paroitatem , nez vitas fpiritualem axi-

€.1 f.I5.

&. Zlb objettis : Ec (ic dividitur in carnalra & fpi-

S. Vincent.

«e auferat , neque boinem a regno cale[ti excludat

* Ferr Dom.

l

vitualia, jaxta illud Apo(toli: Emundemus nos

"-

»

nec eternis cruciatibus deffinet ; licet juxta fue "a

2. pott

f

ab omni iniquinamento carnís & fpiritus. Car-

üre quantitatem temporalem. penam fübeat) vria

P'entec,

nalia fünt , quz circa bona fenfibus apprehen-

affignantur genera , de quibus dicit Apofto-

fibilia, puta cibum, potum, luxuriam verfan-

lus: Si quis ed.ficaverit fuper fundament:nn . boc ,

tur ; Spiritualia funt, quz circa bona infenfibi-

fcilicetfidei , ligna, Jenum, [lipulam, detrimen-

lia, v.g. honorem, poteftatem occupantur.

tum patietur 5 pfe autem faious erit ; fic tamen quaft

,1V. Secundo dividitur ratione originis ,. in

perignem. — Nota, lignum,; feenum, ftipalam

Babituale, attuale, originale. — Habitudle eà, quod

Hxc tría fignificant tria peccata venialia,

aullam amptius phyficam, fed mortalem tan-

z

Lignum , quod difficilius comburitur, quam

tum exiftentiam habert, & ratione hujus exi-

fcenum , fignificat peccata venialia majora ;

ftentiz perinde hominem afficit ac denomi-

quia pro talibus multum fudant in purgato»

nat, ac fi aCtu exifteret. — zfüuale eft , quod

rio. Fonum, quod citius comburitur, ve-

propria voluntate cominittitur ,. & actu

nialia peccata mediocria : Stipula, id eft pa«

euamnum exiílit. Originale eft, quod a pri-

lea, fignificat peccata venialia minima , de

mo parente, Adamo,.

per carnalem propaga-

quibus ftatim purgantur, &

tionem heredita:ur.

transeundo per purgatorium.

puriägantur ;

je

V. Tertio dividitur vatione legís in peccatum

X. S. Auguftinus longüm culparum venia« $. Auguft,

ja

emiffois & commiffonis , illud eít, quod coutra

liumin fpecie texit catalogum, dum in (ermo-f. 41. de

[j

legem aliquid atfirmantem aut imperantem

ne quodam ita fcribit: Quz füuncminuta pec- SS.

€ommittitur ;ut cum quis parentibus debitum

cata, liceromnibus nota fint, tamen quia lon-

i

honorem non exhibet. Hoc eft, quod cum le-

gum eít, utomnia replicentur, opus efl, utex

ge aliquid prohibente pugnat , ut cum quis

le

homicidium aut adulcerium comimittit.

eis vel aliqua nominemus. Quotics aliquis ia

,

Cibo aut potu plus accipit, quam neceffe fit,

VI. Qaarto dividitur ratiene eorun ,. qui

ad minuta peccata noveris pertinere. Quoties

j

per illud offzenduntur, in peccatum contra

plus loquitur, quam oportet, aut plus tacet,

b

Deum, proximum, & feipfum 5 quam divi-

:

quam expedit: Quoties pauperem importune

fionem $, Paulus indicaffe videtür, dum di-

petentem exafperat. Quoties, cum corpore

xit: Sobrie, & pie, & juíle vivamus; in hoc

fit fanus, aliis jejunantibus prandere voluerit,

j5 B

fxculo ; fobrie fcilicet quoad nos: jufte quoad

aut fomno : deditus tardius ad ecclefiam für-

kScn. L

proximum : pie quoad Deum.

git. Quoties, excepto defiderio filiorum, uxoe

VII. Quinto dividitur ratione reatus in mor-

rem Íüam cogno*verit. Quoties in carcere

imonteW- |

tale & veniale ; lMud eft, quod mortem animz

claufos, & in vinculis pofitos, tardius requi(ie-

infert, & zternam damnationem annexam

rit. Quoties infirmos tardius vilitaverit: Si di-

habet, atque adeo, teíte Richardo, non (ine

Ícordes ad. concordiam revocare neglexerits

grandi corruptione fui, fine gravi lzfione

fi plus aut proximum, autuxorem, 2uc Blium,

proximi, & (ine magno contemptu Dei com-

aut Ícrvum exafperavit, quam opoitet: fi ame

mitti pote(t. Iflud eft, quod, quantum eft

plius fuerit blanditus, quam expedit,fi cuicun-

in fe, amicitiam Dei minuit quidem , non

que majori perfonz, aut ex voluntate, autex

tamen omuino tollit, nec vitam fpiritualem

neceffitate adulari voluerit; fi pauperibus

ratiz aufert ; unde morbó decorem auferen-

efurientibus cibum non dederít, aat nimium

ti, aliosque effedtus fimiles producenti com-

fumpruofa aut delitiofa fibi convivia przpa-

paratur, mortale véro peccatum ipfi morti;

raverit ; fi fein ecclefia, aut extra eeclefiam fa-

3 quo & nomen haufit; æquipgratur.'

bulis otiofis , de quibus in dic judicirfatio red-

-d&nda

,Pdd ddgl

796

ibliotbese . quuaw Concionatoria

!

denda eft, occupaverit. 'Si dum incaute ju-

guetur, donec aliqufd glutiat; & homo fcor-

l

ramus, & cum hoe per aliquam neceífitatem

tator, qui corpore carnis füz non conquie-

fcit, donec ignem fuccenderit.

/

j

implere non poterimus, utique pejeramus.

rf.w-V-S'i

Et cum omni facilitate vel temeritate male-

IV. Non eft hom

o juftusin terra , qui faciat Ecdl. 7

dicimus : (leviter intellige) cum aliquid fu-

bonum (femper) & non peccet (aliquando.) v. ?*-

M

1

ex diabolo eft, quo- 1. Joan.

v. 19.

ípicamur temere ; quod tamen plerumque

V. Quiffacitpeccatum,

1

non ita , ut credimus ; comprobatur ; hzc

niam ab initio diabolus peccat.

Omnis, qui ?* YV. 8

natus eft ex Deo, peccatum non facit, quo-

4^

Pfal- ! 18'

& his (ímilia ad minuta peccata pertinere

VIISS' 4

non dubium eít, quibus licet occidi animam

niam femen ipfius in eo manet, & non poreít

eccare , quohiam ex Deo natus eít.

$p H

non cedamus, tamen eam, velut quibusdam

»?

puftulis, & quafi horrenda ícabie replentia,

. NI. Seníus & cogitatio hominis in malum Gen. &

v. 29Y.

deformem faciunt.

prona fi

u

nt ab adoleícentia fua.

parich 4

E

VII.

»

L/ 60

^ A&ü.*' e

Egreffus eft.a filia Sion omnis decor Thren.

€&

ja&. 59 — XI. Primus eft, ilicitam objecti alicujus concu-

ejus.

Quomodo obícuratum eít au

rum, mue. V* Ó

»tatus €

i:40 NV. l,

faech 1b

ld.

pifcentiam concipere ; de quo a&u S. Jacobus lo-

ft color oprimus? Filii Sion inclyt

cutus eft, cum dixit: Nemo; cum tepntatur,

& amicti auro primó, quomodo reputati funt

vi 70'

in vaía teftea, opus manuum figuli ? Nazae

dicat, quoniam a Deo tentatur ; Deus enim

e, rubie

intentator malorum eft, ipfe autem nemie

rzi candidiores nive, nitidiores laQ

Jerit, oó

-cundiores ebore antiquo, fapphiro

ulchrio-

v, 14'

nem tentat. lnusquisque vero tentatur a

;

a

cies eo-

concupifcentia fua , abítra&us & ille&tus.

res : denigrata eít füper carbones

rum, & non (ünt cogniti in plateis. Abalie- Ofez $.

Deinde concupifcentía curn conceperit ,. pa-

rit peccatum , peccatum vero cum confürre

natí funt in confuüfionem, & facti funt abomi- » 1Qv

matum fuerit, generat mortem. -

nabiles, ficut ea, qu« dilexerunt.

VIII. Ecceenimin iniquitatibus conceptus P& $a.

XII. Secundus eft, deie&tari in objetto aliquo il

Ve 7e

licito: Veluti cum quis voluntarie & cum gu-

fum, & in peccatis concepit me mater mea.

]X. Facti furnus omnes nos ut immundus, laise E

ftu concupiícentiz objei illiciti immoratur.

. XIll, "fertius eft, confenfiim preberc, ad pro

& qua(i.pannus menfítruatz univerlz jufti- "* -

fecutichem obje&ti illiciti, vel fugam alicujus

t noftrz , & cecidimus quafi folium uni-

rei przcepte, de quo confenfu locutus cft

verfi, & iniquitates

noftrz quafi ventus a/bf-,

$. Gr&g.

S. Gregorius, dum dixit: In fuggeftione (c-

ftulerunt nos.

z

.X. Qui faciunt pecca

Tob. 1 Z

ad interr. men, in delectatione nutrimentum, in cone

tum & :iniqui,ta:eni' ,

LC

Q

$. Auguft. (en(a perfe&tionem inefle peccati.

2

hoítes i;unt animz noüræ.

. XIV. dpfum epus extermum adjice

7É cbnfþg/ui:

Qualitas. peccati mortalis.

]Udiïh.

id quod. prioribus o&o preceptis Dccalogi

| Ptov. 21.

Vg

XI. Lucerna impiorum peccatum.

V.o4e

fere prohibetur.

»

. XIl. Ecce vos omnes accendentes ignem,

$. Tfidor.

XV. Confuetu

d

inem ex. atlibus frequentatis con-

Ifaiae 5c.

accin&ti flammis , ambulate in lumine ignis

; 1l

la.de trabre: de qua S. Ifidorus fic loquitur : Iftis

; veftri, & in, flammis, quas faccendif(tis.

iummoho. (omitibus quaG quibusdam gradibus coale-

omphza bis acuta , omnisEccl. er.

B st

€. 23«

fcit omne peccatum. Cogitatio namque pra-

Xill. Quafi rh

V. 4*

TAT

iniquitas: plagz illius nos eft fanitas.

va dele&ationem parit, delectatio confen-

B

£.

fionem, confen(io a&ionem, a&tio confueta-

Qualitas. peccati venialis.

D v.

Proverb.

!9' 201

dinem , confüctudo neceffitatem , ficque his

XIV. Septies cader jultus, & refürget.

vinculis homo implicatus, quadam catena vi-

XV. Qui in modico iniquus eft, & in ma-€ *4: V:

L]

tiorum adftrictus tenetur; uti de feipfo fal-

jori iniquus eft.

Luc. €.16,

$. Auguf. füs eft S. Auguítinus, dum dixit: Cui rei ego

XVI. Quitt

imet Deum, mhl.l 'ïn&gl.igit.-.

V. lOo

non ferro alieno, fed mea

XVII. Non ett homo, qui non peccet. ' - gcciefiaff.

lhie e

l, 8. cenf. füfpirabam ligatus,

V. 9Q

s. L

ferrea voluntate. Velle meum tenebar ini-

XVAII. In multo offendimus omnes vid.

e 7. YV. 19.

micus, & inde mihi catenam fecerat, & con-

etiamnum.

l. Regu 8.

Mu

Yv 4 6-

firinxerat me.

Quippe ex voluntate per-

Damsnumx p&ccati.'

vería facta eft libido, & , dum fervitur libi-

Jacob. 3.

V. $.

b

dini, facta eft confüetudo, &, dum confuetu-

/"XIX. Scito & vide, quia malum & ama-

rum eft relinquere Dominum Deum tuum Jer. s. v.

dini non refiftitur, facta eft neceffitas, quibus

i9.

& non effe timorem ejus apud te.

Ditsy,

quafi anfulis quibusdam fibimet innexis, un-

. XX. Ecce, non eít abbreviata manus Do- 1.59. v. 1

de catenam appellavit, tenebat me obftri-

&um dira fervitus.

mini, ut falvare nequeat : fed iniquitates & & 2

peccata veítra abíconderunt vultum]eiu/s a

$. I

vobis ne exaudiat.

x

Ua'm j 4

Vs

CRIPTURA.

XXI. Si averteret fe ju

ftus a juüit«ia fua ,Ezech. 18.

1

a

*

j

. Qualitas.

omnes juftitiz ejus, quas fecerat , non re-

^

"

DT

cordabuntur.

V, tj

Í. [?rror & tenebrz peccatoribus concrea-

XXH. Juftitia elevet gentem; m

iferos ati-Pgov. 14

ECCL I ! e

u fant: Qui autem exultant in ma«

v. $4

lia 7

v. 16.

lis, confenefcunt in malo.

tem faciat populos peccatum.

v'?.

Sap- IIe

1Rqo, dÉ Si peecaverit vir in virum, placari ei

unitur.

XXill. Per que quis peccat , per hec &

V. 175

VY. 25.

poteít Deus; (i autem in Deum peccaverit

XXIV. Super quo percutiá vos ultra adden- If 1. v. &

i.

vir, quis orabit pro eo?

.vcu.

ECCIQ : 2,.

lil Duo genera abundant in pe

ccatis, tesprzvaricationé? omne caput languidum "

k

-Terra veftra,deferta,civita-

Anima calida , quafi ignis ardgns non extin« Omne cormocrens

»

tc8

m

h

— Titulus CX 1 V | Peccbtuæi |

787

ju

es veftra füccenfie igni: reg

iometh veftram declarabit, quia in.

i

coram vobis alieni devorant.

r

e

ne revelabitur, & unius-

€ujusque opus qua

fit ignis probabit.

Ug ,

Píio.vs. XXV. Pluet füper peccatores laqueos,

r

UXLIIEL. A fcintilla una augetur ignis.

Eccl, 11

o 2

ignis & fülphur pars calicis eorum.

^ J

4Iiom;! 5e

XLIV. Ecce quantus ignis , quam ma-V. 44

V. 12.

XXVl. Per unüm hominem peccatum g

nam filvam accendit?

Jac.3. v.5«

li Y q

in.hunc mundum

x

XLV.

.»e

fnors.

intravit, & per peccatum -

cidet.

Qui fpemit quic—a , paulgtiæp de-

i

Eccl, 19.

Píal. 118,

V» lo

XXVII. Longe a peccatoribus falus; quia

XLVI. Muícz morien

"

Ecel. IQ«

V.155. juftificationes tuás non exquifierunt.

tatem unguenti.

tes pgrdupt füavi-

V. d.

.XXVIH. Similiter od

i

lCs &

Sap. 14»

N

S

io funt Deo impius, — XLVII.Peccata veftra abíconderunt fa

CiemIfaig 59,

V. t

y» 9.

& impietas ejus.

ejus a vobis (in purgatorio) manus v

eftra v.2.

tThren, r

Baruch,4. — XXIX. Propter quod in ira Dei ad iracun-

1.V- 6' & Q

v. 6.

pollute funt fanguine (peccati mortalis) &

diam provocaftis Dominum, traditi eítis ad-

digiti veílri iniquitate feu peccato veniali.

ï :4' VI X,.

verfariis.

XLVIIL:

j

n

Ezegh. 18.

us.

Pro menfurgpeccati erit & pla- Deut. 25.

XXX. Anima, quz peccaverit, ipfa mo- garum mod

V. 2,

le

Vo 20,

rietur: juftitia jufti füper eum erit, & impie-

XLIX. Nefícitis, quia modicum fer

1« Cor. $,

"

tas impii erit füper eum.

totam maífam corrumpit? -

3

mgntum

Ve O.

Levit. 26. XXVI. Quod fi non audieritis me, nec

L. Nihil e

Apoc, a 1,

)

V. 140

feceritis omnia mandata mea : Si fpreveritis Dei.

o'inquinaFum Xintroibic) in regnum

V. 27e

leges meas, & judicia mea contempferitis,

eOfag.

Relapfus in peccatum.

l LB U

ut non faciatis ea, quz a me conftituta fünt, -

& ad irritum

erducetis pactum meum, ego ca

LI. Ecce, fanus fa&us es: Jam noli pec- Jo.s;s;.x*

quoque hzc

á

re , ne deterius tibi aliquid contingat.

! j

ciam vobis. Vifitabo vos ve-

LII. Impoffibile eft eos, qui femel lünt il- Hsbr. &

Y 7.

lociter in egeftate, & ardore, qui conficiat

luminati,guftaverunt etiam donum ccel

Mu 6j

oculos veftros, & confumat animas veftras.

z

efte,& V. 4.

i

v

participes fa&ti fünt Spiritus fan&i, g

uftave-

Fruftra feretis ; quia ab hoftibus devorabi-

runt nihilominus bonum verbum Dei, virtu-

"

tur.

Ponam faciem meam contra vos,

tesque faeculi venturi, & prolapfi fünt, rurfus

!

corruetis coram hoftibus veítris, & fübjicie-

renovari ad pcenitentiam,

rurfum crucifigen-

mini his, qui odetunt vos: Fugietis nemine

tes fibimeti

Tob. 13

perlequente. Sin autem nec fic obedieritis

bentes.

püs Filium Qci » & oftentui ha-

f

Vu lo.

mihi, addam correptiones veítras fe

Y

ptq?lum

f

LIII. Terra fie

ropter peccata veftra.

imbrem, & gene

pe —wrcniäntem füper fe bibens Ibia, kv. ?

rans herbam opportunam, il-

Proy; at

V« 18

jedith.s. — &XXII. Quotiescunque preter ipfüum Deum

lis, a quibus colitur, accipit benedictionem

uum alterum coluerunt, dati fünt in pre- -

j*

a Deo, proferens autem fpinas ac tribulos,

j

lia $&

dam, & in gladium, & in Qpprobrium.

í

reproba eft, & maledicto proxima

y, lh

/

Damnum peccati mortalis,

ummatio in combuftionerm.

, f:uius gon--

sEtt tl

Ezch 38 XXXIIL. Polluifti fanctificationem tuam

LIV. Melius erat illis,non cogüofcere viam 2. Pet. 1.

UT

V. 180

-

* juftitiz, quam poft agnitionem retrorfüum V* 21.

producam ergo ignem de medio tui , qui co

&

converti ab eo; quod illis traditum eft, fancto

medat te, & dabo te in cinerem.

Pf 72. V.

XXXIV. Quomodo facti fünt in defola-

mandato; contingit enim eis illud veri proe

i

Prowes.

verbii: Canis reverfüs ad füuum vomitum,

&

.1929. tionem, fübito defecerunt, perierunt propter

fas lota in volutabro luti.

l

l t '4- *

iniquitatem füam. Velut fomnium fürgen-

LV. Ini

16

"

tium, Domine, in civitate tua im

quitates fuz capiunt impium , &Prov.

L]

ïä..g*ä,

Luo 16

aginemipfo- fipibus

*

peccatorum füorum confiringitur. — V-23.

y, I

rum ad nihilum rediges.

Ecetift

Tfaie 57.

XXXV. Impii quafi

LVI. Fili peccafti, ne adjicias iterum. Sed Eccl. a1,

V. 20e

uiefcere non poreft.

Jnare fctïvens, quod &

de priftinis deprecare, ut dimittantur tibj. *- ?

eHn

i, Rg h

] Bízvagse XXXVI. Parturiit injuftitiam

, CO'nc/cpit vi

as tuas.

LVIL. Quam vilis facta es nimis, iterans Jer. 1.

^

"

dolorem, & peperit iniquitatem.

V. 36,

]acob- )

JOb 4.V. 80

LVIII. Voluntarie peccantibus nobis poft Helr. 10,

rvb

XXXVII. Vidi eos, qui operantur ini.

acceptam notitiam veritatis, jam non relin- Y*27»

quitatem, & fíeminant dolores,

)

& mc;un

r 5

€oS.,

quitur pro peccato hoflia, terribilis autem

ip

P'lu ! 3.v.30

XX

., Qqugedam exfípectatio judicii ,

ignis gemula«

I

2057

XVHL Contritio & infelicitas , m v

As

eorum, & viam pacis non cognoverunt

3 DOD

tio, que confümptura eít adverfarios.

u

eft timor Dei ante oculos eorum.

LIX.Cum autem immundus Spiritus exieritMatth, ;a.

ab homine, &c. vadit & affumic alios fpiritusv. 43.

Ifaie 34.

XXXIX. Orientur in domibus ejus fpinz

y. 13*

& urticz : & erit cubile draconum, & paícua

nequiores fc, & intrantes habitantibi, & fiunt

ftruthionum, & occurrent dzmonia.

noviffima hominis illius pejora prioribus.

',Ezech. h

LX. Si quz deítruxi hec iterum sdifico Cal.«,

, | )P«rov. IO,

XL. Pavor his, qui operantur malum.,

V. 29.

XLL. Abfcondifti faciem tuam a nobis , &

pravaricatorum me conftituto.

V. 18.,

L' prov, ] *n

EL

Jaie 64« allififti nos in manu iniquitatis noftrz.

9

e

Puga.

[SJP' [b

Damnum peccati venialis, -

LXI. De propitiato peccato noli effe fineEc

u

metu; neque adjicias

peccatum füper pec-

dnSov.vg.'

1.Cor:3. XLII. Si quis fuperzdificat fuper funda-

catum; mifericordia

LETT

mentum hoc (Chriftum) aurum, argentum

enim & ira ab illo cito

;If, p h .6.

» promanant,

lapides pretiofos, ligna, foenum;.

ipulam,

LXII. No

Dies hendent.

li facer'e— mala & non te appre- Ecc

gnicujusque, opus manifeílum erit.

Fh

LXXIII.

L

790

Bibhïotbec& Manualis. Concz'atzgitoriæ

n

ceffanter ebrhlliunt, inundantes & impingene

|

l

*

|

Eccl. 31,

iXIH. 'Tanquam 4 confpe&u ferpentis

V. 2«

fuge p

eccatum; nam (i accefferis mordebit

tes in ferenitatem przvulgentis vultus tui.

te. D

entes leonini funt dentes-ipfius, in-

Xi. Talis eft peccantium confüetudo; « cnryr.

omnia fufpe&a habent, umbras tremunt;po, o 'ad

;älïä.""'

terficientes animas hominum.

Rom. 6.

LXIV. Non regnet peccatum in veflro

omnem f[trepitu

m timent, & quemque pu- pop.

tant contra fe venire,

&aliis inter fe diffiden-

3. 12.

mortali corpore, ut obediatis cóncupifcen-

k

tibus, peccati fibi ipfi confcii , putant illos de

tiis ejus; peccatum enim vobis non domi-

í

fe fermocinari. . Talis res peccatum eft, nul-

nabitur..

s Antri

"'Tob. 6,

LXV. Cave,

j 'äli,quändo pe;ccä;q cone

lo prodit arguente, nullo condemnat accus-

fante, pavidum facit & timidum peccatorem,

"p

"T

.fentias, &

pretermittas precepta Domini

Dei noftri.

ficut juftitia contrarium. Fugit, inquit Scri-

!

Rom. —6.

Y

Yortui fumus pe&cätog q.u(;-

ptura, impius nemine perfequente.

Quomo-

LXVI. Qui :

V 2

do perfequente nemine fügit? Intus habet

mod"o adhuc vivemus in illo? |

agentem confcientiz accuíatorem , & hunc

ubique circumfert: & ficut feipfum non

ä

$. Ili.

$ B. h

poteft fugere,

fic nec intrinfecus ipfum .agi-

*

.EX SS. PATRIBUS ET DO- .

tantem , fed quocunque abeat , fi

agellatur,

t $.

Mdg.

" CTORIBUS.

& vulnus habet immedicabile, At non tà-

1

lis juftus: Sed qualis, audi: Jul

t

v

09

Qualitas.

us canquam'

(

leo, inquit, coo&dit.

S, Aug. fu-

catum nihil eft, & nihil fiunt homines

XIl. Omne malum aut t

2

imore, aut puBO- "Tertullian.

|

: ^

re natura perfidic.

Apoc. c.t.

Olefi t«

. "per Pf, 30.

41'.4 Peg

um peccant.

Maf

IIl. Non regnet peccatum in ve

(ï:fo mor-

XIII. Etfi multi

gehennam om(riium malo-

S. Chryí.

rum füpremum atque ultimum putant, ego ho. 17. in

üücni 7'4

Píal. 5.

tali corpore. Non dicit: non fit, fed: non

1

'regnet; ineít peccatum, cum de.l:eätaris:' re.

tamen íic ceníeo, íic aífidue przedicabo, Matth.

1

nat, cum confenferis.

multo acerbius effe , Chriftum oftendere;

l

í

e

»

S. Hicr. fü-

IlJ. Quicunque vitia

habemus, & quot-

quam gehennz malis vexari.

tot recentes habemus Deos.

XIV. Dicere poffumus, omne.

peccatutf; $, 'Augu/ü.

i 6 16

per Pf. go. cunque peccata,

effe mendacium, non enim peccamus , nifij :4, de

lus

Iratus füm, ira mi

hi Deus eft. Vidi mulie-

b

rem, & concupivi

, libido mihi Deus eft.

voluntate, ut bene fit nobis , & tamen hinq civ.

:

. Unusquisque eni

m gu

d .cl:u-pis, cheratur,

male eft nobis.

$Oa

^ hoc illi Deus eft.

[]

$5

IV.. Tanto maj

us peccatum effe cogno-

.. Fuga peccati smortalis.

$. Ambt

S. IGdO de

fum bono.

fcitur, quanto major, qui peccat, habetur;

XV. Peccatum damone pejus .cjic"iam(i/;s. s. Chryf.ï :

s.dcJi

L2,0318*

crefcit enim delidi cumulus juxta ordinem

Dzinon fiquidem nos omnino fpoliat regno no, »a. in

coclorum, fed fübinde fit, ut profit modefto epift, ad -

meritorum, & fepe, quod minoribus igno-

fcitur,.

majoribus imputatur.-

ac vigilanti. Peccatum vero omnino excla-

dit.. Volantarius quippe dazmon eft pecca-

]dem c.20.

.

ajoris eft culpz: manifefte peccare,

. i«r

quam occulte,

dupliciter enim reus eft, qui

tum, fpontanea infania.

i

dhy(s,

& docet.

XVI. Fugiamus peccata;

& a via m.aïa rece- Iderh 1;0.6.

TM

aperte delinquit, quia agit,

S.Aug.in * VÍ. Non pertinet ad te, Domine, nec de

damus; fi enim hzc fugerimus, etiamfi inter ed pop.

innumeros hoftes fuerimus, nemo nos ledere

-explitep. tuis eft, qui non diligit te; nec te dilipit, qui

,g'ad Rom. te (cicnter offendit.

poterit, fi hzc non fugerimus , etiamfi ad

d

s.Augu&. ^VIl. Bonus, etiamfi ferviat ,

diber eft;

ipfüm verticem montium aícenderimus; ho«

L]

1.2, de civ. malus autem, eti

amfi regnet, fervus eft, nec

ítes etiam illic innumerabilbs.Vrcperimus,»

Deic.3. unius hominis, fed quod eft gravius, tot

Hu*.gem

quibus vi-

Tuga p'ecbati - enialis.

^. Dominorüm, quod vitiorum, de

tp Mf

tiis cum ageret divina $

criptura, a quo enim

. XVII. Minima neglecta eo turpius mori- , Doniv.

-dllc,z.n.cs

bus maculam ingerunt, quo vitari facilius CO- in prol.

- quis, inquit, devictus eft,

.

huic & fervus ade

fpec difc.

. di&us elt.

gni

ta potuerunt.

bu*sxhumanis nihil malum eft

(X

:

VIIL. Frontem meretricis habet, qui poft Awar.1.6.

Ab'fheod. VIII. In re

m folum , quod a

divinam majefítatem intime cognitam poltc. f. 61.

apud Gaf, dicendum , nifi peccatu

malo facit diabolo

ampliffima ejus dona fufcepta, poft guftatam

coll.6.c.3. bono Déo nos feparang,*,

cocleftium contemplationum fuavitatem, au-

-

comparari.

Dion,

S,Aug. l.

IX. Excepta S. Virgine Mar

ia, fi omnes

det, fciens & advertens aliquid Domino di-

Cnt, d

de nat. & 1

llos San&os, cum hic viverent, congregare

fplicere, illud , licet leviffimum , coram ocu-

Betetno

lis füi Domini & Creatoris patrare.

z

&rat, c.56. p/offemusi

& interrogare, utrurn effent fine

t

T

Quid fuiffe refponfüros putamus?

XIX. Divina vindi&ta ipfam (uxore

Loth) s. Chryt.-

peccato ?

in falis materiam transmutavit, ut ex hoc delev pec.

nift quod

Joaanes Apoftolus: Si dixerimus,

quod peccatum non

habemus, ipíi nos fe-

appareat, non qualitatem delicti debere Peiic.

quemquam intendere ; fed divina juffa tota

& httoy

ducimus, & veritas in nobis eft.

t lo,

X. Singuli motus animi mei fünt qusiedam

veneratione fervare; nec debere hominem,

$. Bern, ep.

429

Y

ïn te, Domine Deus, convitia, ut puta ira-

quid jubeatur, expcngdcrc, fed magi*, guis juf.

cundie motus in manfuetudinem tuam, in-

ferit, cogitare.

vidix in charitatem , turpitudinis in caftita-

XX. Quid pro

de&, quod nos pretiofis vi

»mvf.. ho.

tem, & innumera his fimilia, quz de ccenofo

giliis, laboribusque conficimus, & ea, qux

6. ad MOq

maxime Deus nofter defiderat ; non. habe«

nach,

lacu *pþgrichcis- pe&oris mei '?tiäm nunc in-

mus ?

W

m

?

- duus CXIV. feccatggm.- :

789

In.

,

mus? Hoc eft, cor mándum , & liberum ab

nens veruma falfo, circa mores & fidem; Pie-

0

iflis minutiis negligentiarum?

tas , quz eft Dei cultus, vel proximo fubve-

li

S

lio.

üt

F Awanhe O XXI. Signum eft-amoris fatis tepidi , velle

niens, ab impietate dejicitur ; & Timor per

V,

6.!3-

amatum ín folis rebus gravibus, & magni mo-

fuperbiam abíorbetur.

Y

menti non offendere, & in aliis, qu& non tan-

]e

XXXII. Scito, & vide, quia durum, &s. Bonav.

ta feveritate precepit, ejus placicum ac voe

afperum eít, reliquiffe te Dominum Deum in Theol.

l

lantatem procaciter violare. .

tuum , duplicem infelicitatem ipfam fignifi- -2

]

- Damnum peccati mertalis.

$

cans incurrifle: quia enim per malitiam crea-

ly

ha CXSIL

Qui femel in finu ment

is flagitii

turz inferiori inverecunde adhzfit, propter

[]s

flammam ferventis adoleverit, cito veftimene

inPi;l. l.

momentaneam delectationem, jufto Dei ju-

(s

ta comburet. Et vt in ftipulam ignis exiliens

dicio non oblectationern , fed amaritudinem

n

inhgres, ac permanet, ut omne; quod corri-

potius reportabit, ut qui fatiari voluit in ipfis

!v

puit, ab(ümar, ita vel exigua fcintilla peccati,

delectationibus creatura

ES

rum, infinitis amari-

l

fi quo vitiorum formite füerit excitata , in-

tudinibus repleatur.

Jl

cendium grande excitat.

XXXII Tale eft peccatum, ut priusqdam S. Chryf,

Il

$. Hiaf. in

XXIlIIL. Omnes fibi.i

gnem fkuccetiduh,t

fa&um fit, (üam velet turpitudinem, cbrietate in Pfalm,

d.

C. 50.

flammamque corroborant, habent enim in fe

ltaie.

'voluptatis füam pratexens abominationem :48-

u

fcenum, ligaa, ftipulam, fpinas & tribulos ac

fed poftquam factum fuerit, & libidinis qui«

lolium , quz zeterno tradentur incendio, un-

dem voluptas parumper ceffavit , conícien-

D Tertifon

de & in Proverbiis fcriptum eft: Jn muliis li-

tiz autem accufíatio invaferit, nudam ac fo«

gnis viget ignis..

lam rationem flagellans, tum maxime cernie

Àpi.ct.

Oleaft. ap.

AXIV. Fortia n

imis funt incnend/«ia pecca-

tur, quam fit perniciofum.

9* $, Chryl

Mzsnfi

010.17. in

torum , quz comparantur incendio. calcis,

XXXIV. .Accufator eri

t propriüm fcelus s Laur.-

dif-1. n. 7- quod lapides ipfos ita compurit; ut, licet in-

tunc loquentur fimul opera noftra, & dicent ; Juft. c. 4.

4

j Matih

)

tegri videantur, intus tamen diffolut

i -funf,

Tu nos egiíti, opera tua fümus, non te defe- li£- vit.

aut proximi di(folutioni.

L4

remus, tecum erimus, & tecum ad judicium

Did. Stella XXV, Ufitatum eft

uni

cuique ,xilt in pro;-

T

«4 $ Arguff

pergemus.

É

án c. 16,

ria parochia fepeliatur: jus fuum diabolus

5

XXXV.

Peccator ad fe ipfum male fe ha- $. Thom,

lu d

Luc,:

diftricte fibi defendit, nec patitur eum, qui

bet, quoniam plus vult fe effe malum, quam !2 deeru-

MUA

fuz debetur parochiz, alio loco . fepeliri.

bonum; diaboli fervum, quam Dei filium, in 9^* Ptinc

SChryfg, XXVl. Reus peccati plus de conícientia,

ftatu latronis,quam in ftatu Regis; qui in mor- ^'?*

tali eft, in ftatu latrónis

$.115, quam de gehennz cruciatur incendio.

eít; *,intfernali«pacibu-

S.Ambro, XXVIl. Etiamíi (peccatores) videantur

lo adjudicatus.

^. Cbryf.ï

XXXVI. Mali non

O bo. 9. ft

2. de Jac. vivere, miferiores tamen funt omnibus mor-

; VGref'v diligunt feipfos, Abulenfis

/

tuis, carnem fuam ficut tumulum circum-

quia non volunt confervare integritatem in-to. 6. ia

ferentes , cui infelicem infadcr;unt animam

terioris hominis, neque appetunt bona fpiri-

Rlatth « o

;

'Oepiit. il

/

Auam. —

;

,

tualia ejus , neque operantur ad hoc, neque

Cyp. de - XXVIITI. S

i qücm de tuïs charis mortalita-

cít eis dele&abile convivere fibi ipfis, redcun-

laptis.

tis exitu perdidiffes, ingemifceres dolenter, &

.do ad proprium cor; quia non inveniunt ibi

1 [dem 50-?-

».104. fleres, facie inculta, vultu nubilo;ore dejecto,

nifi mala, quz abhorrent; przfentia, qua co-

."izd 0op.

indicia moeroris oftenderes.

Animam tuam

gitant; przterita, qu egerunt, futura, qua

"

(

wiferam perdidifti, fpiritualiter mortuam ;

timent fe faCturos, & paffuros ; & eft diflen-

fupervivere hic tibi videris, & ipfaambulans,

fio, neque concordant (ibi i

ja

funus tuum portare ccepifti, & non acriter

Ícientiam remordentem.

pfis propter Con-

plangis, non jugiter ingemilcis ?

XXXVII. Unusquisque peccando animam S. Aug. in

3, I-;u!gent.'

XXIX. Prima mors animz , quam

fibi ho«

füam diabolo vendit, accepto tanquam pre-Xpof. ep,

ap Manfi mo intulit, fecundz mortis eft caufa; & fe-

tio dulcedine temporalis voluptatis;

ad tom.

s m

-

ditc.7.n.6. canda mors, quam Deus homini reddidit, pri-

XXXVIIL. Malorum omniüm caufam con- s, cf,ryt

» jn prol

mz mortis eít poena. Et qui iftam fibi homo

fpet difc.

ftat effe peccatum. Ex peccato tri(titia,ex pec- ho. s. ad

injuftus injufte intulit,illam a jufto judice ju-

cato tumulus, ex peccato bella, morbi, atque pcn.

-

&AIWLL&

fte percepit; ut, qui in ifta volens femen ini-

omnes, quotquot nos premunt, paffiones.

[tCI9' f' 6[0

quitatis femínat peccator improvidus, in illa

XXXIX. Noftris peccatis Barbari fortes s. Hier,

metat fru&tum punitionis invitus.

funt, noftris peccatis Romanus füperarur ep. a.

Dion.

XXX. Cum Deus fit fons totius falutis,

exercitus, & quafi.non hzc fufficerent cladi-

Cartli, de omuisque nobilitatis ac fuavitatis origo cau-

bus, plus pene bella civilia, quam hofiilis mu-

[l

peeceenor, falis, conftat, quod mens creata ob ipío aver-

cro confumpfit. Nonamputamus caufas mor-

&. 3.

fa, vera beacitudine fpolietur, fpirituali gra-

bi, ut morbus pariter auferatur, ftatimque

s.chrvf-ï

.tuita nobilitate privetur

cernaníus pilis fagittas, tiaras galeis, caballos

Qd

^cedine denudetur.

,& pmni ("yni:c;'a dul

[

equis cedere.

$.Anton- XXXI. Dona fpiritus in peccatore reperiri

XL. Unico peccati confenfü immenf(ass. Laur.

«usho.31«non poffunt; nam fapientia per infipientiam

corporis ac anim& homo fpirituales ami- Juft. de $,

)

dejicitur,ut divina non guftet; Intellectus per

fit divitias , fibique. cum dolore vendicart Joann.

hebetudinem obícuratur ; Confilium per prz-

quod gratis & fine labore perceperat. . in-

cipitationem periit,ut fine examinatione cun-

nocentig quidem candorem, immortalita-

Tufh

€ta faciats Fortitudo per pufillanimitatem &

tis ftolam, carnis incorruptibilitatem,. ani-

rf

"

impatientiam profternitur ; Scientia per igno-

m puritatem ,

contemplationis dulce-

«antiam conculcatur, non füfficienter dilcer«

dinem ,. fpiritus libertatem ; Angelorum

i

r—

/

»Eeegc

COIIT-

1799

Diblietboce. Menuelis Conciotatorie

z

contubernium amicitiam Dei perdidit,ad qua

animz, quod tantum crimini feu peccato le«

J

maxima cum fatigatione affurgit.

thali competit; fed eft advería valetudo &

infirmitas animz ,

u

& &.ipíam animam fz-

g.Cypr.s, ^ XLI. Hoc fünt peccata lapfis,quod grando

5.dela frugibus,quod turbidum fidus arboribus,quod

dat, atque deforma

:

; & a debita difpofitione

MV. w' L

bene & fervide operandi disjungit, citatque

p.g.l.lo v

pfis..

armentis peftilens vaftitas,quod naviglis [ava

[7] 160 g

tempeítas. Omnes fcilicet bonorum operum

S. Bernard. in fermone de triplici genere.bos

norum, ita fcribentem: Sicut corporis natu«

fruges deftruit, animi facultates corrumpit;

totum hominem ad interitum ducit.

ra eít fanitas, ita cordis natura eft puritas,

E

quia turbato oculo non videbitur Deus, &

:

cor hümanum ad hoc factum eft, ut fuum

- Dannum pacbaii veníalis.

pionvl«

$. Greg.

- XLII. Nonnunquam in parvis deterius

videat Creatorem. — Si vero fanitati corporis

folicita eft provindenda cuftodia, puritati cor-

1 le' |

quam in majori peccatur, Major enim, quo

bö 1$1«

citius culpa cognofcitur , eo etiam celerius

dis tanta folicitior eft impendenda, guando

|

:

emendatur; minor vero, dum quali nulla

pars ifta dignior illa effe convincitur. Sube

creditur, eo pejus;

ditque idem P. Alvarez hanc fimilitudinem;

Ll

*

retinetur.

/

quo etiam fecurius m ufu

inquiens:

Sunt peccata ifta levia, ficut pefli-

7

$.Baül.in XLIIL, Qui u

t

filius, & non ut fervus obe-

lentes morbi, quos fi diligentiffima medicina

teg. fufe dit Deo, etiam in minitmis timet offendere.

non comprimas, certiffimam , & citiffimam

mortem intentant.

dlfp.

XIV. Ceterum abiftis minutis peccatis; ia

.|

|

hii

proms

quibus fepties cadit juftus, & fcriptum eft, &

LII. Sedit populus manducare

& bibere, & $. Greg. L.

Caffian.

fürrexeruntludere : Efus quippe potiusque ad !?» mor.

DENN

coll, 20,

tefürgit,nunquam deerit poenitudo ; aut enim

M df

$ AT«

per ignorantiam; aut per oblivionem, aut per

ludum impulit, ludus ad idololatriam traxit,

10

quia i vanitatis culpa nequaquam caute coms

cogitationem, aut per fermonem; aut per ob-

reptionem, aut per neceffitatem, aut per fra-

pefcitur,ad iniquitatem protinus mens incau-

ta devolvitur, Salomone atteítante, qui ait z

gilitatem carnis fingulis diebus vel inviti, vel

volentes frequenter incurrimus , pro quibus

Qui modica fpernit , paulatim decidet: (i enim cu-

& David orans Dominum purificationem at-

rare parva negligimus; infenfibiliter fedudti,

aüdenter etiam majora perpetramus.

que indulgentiam depr

ecatur dicens: ab oc-

z

cultis meis munda me,

LIII. Dum moderari lingua otiofa verba

Ibid

negligit, more inolitz remiffionis capta, aue

8. Hier,

XLV, Mens Chriíto dedita s

que & in majo-

ep. 3»

ribus, & in minoribus intenta efL, fciens, etiam

/dax ad noxia prorumpit: dum gulz incum«

ro verbo otiofo reddendam effe rationem.

bitur , ad levitatis protinus infaniam prodi-

S.l&d.lo, XLVL Peccata levia, quz ab incipienti-

tur; cumque mens fübigire dele&ationem

$. Wie

fent. e, 10. bus quotidiana fatisfaQtione purgantur, a per-

carnis renuit, plerumque & ad perfidis vo-

fT

fe&tis viris velut magna crimina evitantur.

raginem ruit. Unde bene Paulus plebis Ifrae-

$. Bern. f,

XLVII. Difcite, Fratres, juftum Judicem

litice damna confpiciens, ut imminentia ab

auditoribus mala cornpefceret, curavit ex ore

1. in con- Deum non modo , quid fiat , fed,, quomodo

verf. $. fiat confiderare; & cavete deinceps; ne quis

dine transaCta narrare, dicens: JNeque idolola-

Pauli;

tre efficiamini, ficut quidam ex ipfisy &9e.

parva reputet, quamlibet parva, fi fcienter

ffeCtus &x-

Bloüb.

delinquere convincatur. Nemo dicat in cor-

LIV. Leviorum culparum nec a

de füo : Levia fünt ifta, non curo corrigere:

tinguere, nec occa

fiones vitare laborant, li«inftr. vit.

a divinis ie div.g.

non eft magnum, fi in his maneam venialibus,

bertatem largioris vitze de(iderant,

N

L!

minimisque peccatis.: Hzc enim dileGiffimi,

officiis , cacteri

sque aCtionibus conventuali-

bus abeffe gaudent, delicatum, fuperfluum-

impoenitentia, hac blafphemia in Spiritum

fan&um, hzc blafphemia irremiffibilis.

que cibum, ac potur percipere geftiunt, ops

ortunitates nugandi exquirunt, inordinati

$* Paulin.

XLVIIL. Admonendi fuünt, qui, quamvis

epif, 14. in minirnis, fed camen frequenter excedunt,

rifus folatia affectant, fzcularia audire, vana

SLoo

videre, curiofa in fuos particulares ufus ac-

dt Quy

ut nequaquam confiderent, qualia, fed quan-

ta committunt. Facta enim fua, fi defpiciunt

cipere audent, propriam complacentiam, ii«

-timere, dum peníant, debent formidare, dum

eptam lztitiam , otium, vaniloquia, fabulas;

numerant.

geítus incompofitos , czteraque hujusmodi

8. Chryt.

XLIX. Nefcio, an poffimus leve aliquod

vitia, aut non effe vitia,aut vix effe vitia judi-

cant, & ideo (ine fcrupulo confcientiz ea ade

in c. 7. adpeccatum

dicere, quod in Dei contemptum

li e

Rom. ;

a

dmittiturs eftque ille prudentiffimus, qui

mittunt. Nimirum infenfibiles effecti, vulneri-

bus acceptis fe fanos exiftimant, ob idque nec

non tam confiderat, quod juftum eft, quam

quis jufferit: neque quantitatem imperii, fed

mala fua plangere, nec vitam corrigere ftu-

dent; fed quid dicunt? Non fünt, inquiunt;

imperantis cogitat dignitatem.

Alvat.

'L. Fugiamus modica mala, magna fiquidem

vulnera, aut fi funt, vulnera admodum parva,

$ 1Q.

ab illis nafcuntur. Quisquis enim ad quodlibet

fere nulla fant,' O monachos infelices ! o mo-

nachos dementes! o monachos non monae

deli&tum dicere dicit confüetum illud: Ni-

hil erit ab hoc damni: paulatim omnia per-

chos! nam quantumlibet parva vulnera vi«

deantur, quia tamen non cavent, ne ea fü»

det. Iftud quippe malitiam induxit, iftud la.

troni portas aperuit, iftud civitatis muros de-

fcipiant ,^ nec poftquam fufceperunt , debi»

tam curam adhibent, omnia mortifera rede

jecit. Hoc & in corporibus magni morbi con-

trahuntur, quando modici contemnuntur.

duntur; ut interim omittam, quod etiam

SI ME

ex tali negligentia, frequenter ipfi in fu-

B

LI. Eft peccatum veniale, inquit Alvarez, fi

mur-

perbiam, rebellionem ; inobedientiam,

attente ipfüm infpiciamus; nog quidcm mors

muras '

- Titulus CX IF. Peccatums

791

!

tnurationem, furorem, detractionem, odium, ta fünt.

'Præcäviüi magna, jam non Fa&i*s

invidiam, contemptum

adulterium, jam non facis homicidium, non

g

mia peccata corruant.

, gulamk,)&- alia enor- ,

rapis res alienas, non blafphemas, non dicis

g

Alv.to.1, LV. Vereculpz leves & ]imperfe&i(—mes,

falfüm teftimonium , moles iftz funt pecca-

)Q«

uul

P.2.l 1. vulpes parvule fünt, in quibus nihil ma-

torum. Magna przcavifti, de minutis quid

e-l *

gnum, nihil nimis noxium afpicimus, fed hz

agis? An non times minuta?

T

Projecifti mo«

, Vineam, id eftanimam demoliuntur, quia eam

lem 5 vide, ne arena obruaris.,

fterilem faciunt, dum cclum ei zneum eífe

m

Relaþfil; in peacbtum.€

faciunt, & pluviam coclettis auxilii impediunt.

tig

- Dionyt.

LXII. Ufitata culpa obli

gat mentem , lll!S. Creg.

J

. Carth. in. ceu

LVI. Qui fpernit modica, id eft, qui non

nequaquam furgere potlit

ad reCtitadinem.in ho.

rat vitare parva peccata , füccelfive cor-

Conatur & labitur

do

/€19 * rüit ad majora ; venialia nam

» quia ubi fponte diu per-

b.

que minora di-

fiftit, ibi & cum n

oluerit, cadit.

fponunt ad venialia craffiora ,

& omnia fimul

un

ad mortalia; adducitque teftimonium eccle-

li.

LXIIL. Cogita, o'hOmo,' graviorem effe S. Chryf,

fia(tis dicentis: qui tünet Deum, nibil negligit ,

culpam poft veniam ; renovatum vulnus pe-

ho. $. íu-

Qd

nempe quo quis magis illuminatur a Deo ,

jus dolere poft curam : moleflius hominem Per. Matt,

I]

tanto amplius ponderat

fordidari poft gratiam.

Quare indulgentiz

minimas culpas.

,& ,kabhorrecx ctiam

ingratus eft

» qui poft veniam peccat;/ San&i.

$Cj

Auth in- LVII. Culpa venialis mAajx.þus eft rhalum ,

tatis indignus eft

; qui femetipfüm, poftquam

ad I0, Q0f,

nom apud quam fi

fanatus eft, vuln

erat;

i

nec mundari meretur,

^^

nt omnia mala poenz in unum colle-

ratiam fordidat,

Manfidifc, i5 ,

quia malum füperioris ordinis eft, quod

qui lemetipfüm poft g

]^

À 8e D. Ó

' gravitatem fümit a

a

/

períona offenfa, quz eft

LXIV. Inanis eft pasnitentia

; quam fequenss. Auguft,

infinitz dignitatis. Hinc qui ingenui fünt ani-

culpa coinquinat ; nihil profu

nt lamenta ,. fiin tolii,

replicentur peccata. Nihil valet a malig ve-

mi, metuunt Deum offendere eriam in mini-

mis , quia non refpiciunt ad peccatum

:

» quod

niam petere, & mala de novo iterarc.

ly

parvum repuratur, fed ad ipium Deum, qui

LXV. In peccato nil ma

gis eft impium

» Caff. 1. 4

magnus eft, & de minimis etiam rationem

quam in eo ftare : &

3 i

in cafu nihil pej us eft

» de inftit,

a

exigit; ficut econtra qui hoc non curant, ab-

quam in eo jacere.

jectos & ignobiles fe produnt fervos, qui no-

N

a

lunt parere Domino, nifi grandia i

$. IV.

le

;aut ftrido eladio

; minisve eos terreat.

EX LIBELLO DE IMITATIONE

je

$.Hie.in LVIif. Quis hinc prefümptionis Spiritus,

Feg. mon. qui tantam in animo noítro Ooperatur auda-

CHRISTI

j2

- ciam, ut cum fíanctos homines de levibus

L. [V]ateria jufti doloris & internz com-i.r. c.

t

etiam culpis videamus punitos effe , & nos

.. pendionis fünt peccata & vitia no» f. 4.

flra, quibus ita in

N

.

quotidie in majoribus & pluribus delinquen-

volüti.jacemus , ut raro |

tes, intactos in media damnatione fore cre-

cceleftia contemplari valeamus.

damus? Quanquam nusquam leve (it, Deum

.Dioflo

ll. O quanta fragilitas humana, quz£ fem-1 z. c. a3,

ctiam in exiguo contemnere , qui non tan-

l, ii Qï*

turm ad qualitatem refpicit peccati, fed etiam

per prona eft ad vitia! Hodie confiteris pec- $, 6.

Cata , & cras iterum perpetras confeffa,

ïs AKIdiW*

*

'ad perfonz contemptum, propter quod non

Nunc proponis cavere, &

v

poft horam agis,

l-

folum homini intendendum, quale fit, quod

quafi nihil propofuiffes,

Xjubcïtur, -fediv—quantus fit illej qui jubet.

IlI. Quid aliudignis ille devorat, ni(i pecca- 1, x. e,

24

Faailz'ta: incurrendi im peccatum veniale,

ta? Quem autem adhuc peccata delectant, $. .

E

SLeof.4. LIX. Neceffe eft de mundano pulvere etiam

non mirum , fi mortem & judicium timeat.

de Quadr.corda religiofa fordeícere ; nec enim facile

IV. Major labor eft re(iftere vï;iis & paflïo- lt

,684.

provenit cuiquam tam incruenta vi&toria, ut

nibus , quam corporalibus infüdare labori- $.

bus.

Qui parvos non vitat defect

inter multos hoftes, frequentesque confli&tus,

u$, paue

etiam fi fit liber a morte,

f5

[it quoque immunis

latim labitur 2d majores.

a vulnere.

V. Nil fic timeas,

fic vituperes & fugias,1, 4. e,

ficut vitia & peccata

)

| Tbid, c, 1g.

LX. Peccata iliä, quz flipulis defignan-

tua, quz magis difpli- f, 3.

tur, & non ex vitiis noítrz menti infidenti-

cfcrc. debent, quam quzlibet rerum damna.

bus, neque ex malitia & inverecundia Ícien-

u

x

ter peccantis, fed ex infirmitate carnis & ex

M V.

humanz naturz imbecillitate procedunt,

L]

EXEMPLA CATHOLICA

difficillime caventur, adeo ut nallus Sancto-

rum, przter Chriftum Salvztorem, qui Deus

EXTERN A.

€ft, & peccare non potuit, & preter B. Vir-

anlitas.

!

. ginem, quz mater Dei eft, & (ingulari pri-«

vilegio omni caruit

I. G Arfenio quondam oftenfum eft,quomodo spec, ex,

peccati nzvo , ab illis iuf

veniatur immunis.

homines a falute impediantur, dum 1. dift. 1.

Vidit /&thiopemligna fecantem, & cumulum €*: 134.

S,Aug.in LXIL. Quis numerat capïllos capitis fui ?

femperaugenté , quo indicabatur confüetudo

, Ptaim. 49.multo minus peccata, quz excedunt nume-

peccandi.2.Hominem aquam in cifternam per-

rum capillorum; minuta videntur, fed mul.

tufam fundenté, quo fi

gnificabantur homines,

r—

R. P. Lolm.rBibl. AMan. Jom. lL.

Ece ec 3

qua

Fübliotbece Manualis: Concionatorie

492

fe&tio divinz voluntäräs. Fervebat .änim Cö.fgï

*

qui, quod bonis operibus lucrantur ; malis

de meo ignis divinz charitat

is.

admixtis perdunt. 3. Duos ligaum transver«

fum portantes , & cum eo templum ingredi

VIII. Sufanpa Hebrza caftiffima ad adulte-pan. 12:

rium a duobus fenibus folicitata dixit: Melius

volentes, fíed non valentes, eo quod neuter

alteri cedere voluerit , & alterum fübíequi ,

míhi eft, absque opere incidere ia manus ve-

firas, quam peccare in confpe&tu Domini,

j

DA W WE TRNEEQN ^ - n - ha N TE AT n

ut aditus illis ad templum fieret, quo fuper-

P

ius,Scriba- a. Mach.6.

bia figurabatur.

IX. Eleazarus Judzus nonagenar

í

hiüoriä in hunc modum narrae

rum Prin

ceps , ad carnes porcinas contra le-

Vita Pa-

Aliaseadem

trum l. 3. tur: Sedebat quidam de fenioribus monachis

em. comedendas compulfüs , refpondit ,

nl 389

malle fe premitti in infernum , quam Regis

in cellula faa, & fübito venit ad eum vox di-

cens: Egredere foras, & ofteridam tibi opera

mandato obedire.

"X. S. Chryfoftomus nihil preter peccatum Surius in

hominum , & furrexit & egreffus eft foras s

duxit autem eum , & oftendit ei /Ethiopem

timebat , unde Eudoxix Reginz infidias ad- vita.

*

ver

fus ipfum molienti'quidam ex aulicis illius

nigcum ,

cum fecuri cedentem ligna ; & fa-

cientem grandem farcinam,

& tentabat fub-

dixit: fruftra tentas omnia , Chryi'oüom;ug

x

enim nihil preter peccatum timet.

levare farcinam illam , & non poterat pre

fius Impdfää Theodo-

magpnitudine portare eam, fed ridebat, & c-

"XI. De S. Ambrofio Theodo

tór dixic:^ Novi conftaniam Ambrofiü, &reus! $.

debat iterum alia ligna, & addebat füper far-

cinam illam. Iterum autem oftendit ei alte-

quod nullo regis majeftatis terrore divinam hift, c. 18.

legem transgrédietur.

rum hominem ftantem fuper lacum & haurien-

tem aquam de lacu & mittentem eam in col-

-Xll. S. Anielmus, Epi

(copus Cantuarienfis, Sixritls m '

dicere folebat: Si hinc peccati horrorem, in- vita,

le&aculum, & de alia parte defluebat aqua de-

fübter in eodem loco. Quid vero hzc vifio fi-

de inferni dolorem corporaliter:cernerem, &

declaratidem Arfenius dicens : ille,

neceffario uni immergi deberem, prius in-

gnificarit,

qui aquam delacu ha

üriebat, homo eft, qui ali-

fernum , quam peccatum appeterem.

XIII. S. Edmundus,Cantuarienfis Epifcopus, Ibidem;

qua bona operatur ,

fed quia mala etiam em-

dicere folebat: Malo infilere in rogum ardentif-

plius per peccataoperatur.,

eaideo pereunt, &

fimum; quam in peccatum lethale confentire.

delentur etiam opera bona, quz facit.

X1V. B. Catharina Geouenfisnon valens ul- Vita c. 2e,

- A4L. Miles quidam ob adulterium. humana

Spec, ex.

lo pa&to Dei offenfam videre, dixit Domino:

dift. 5. ex, faci

e fpoliatus eft, utomnes eum tam homines

8

uam beftie fugerent: qui tamen per con-

non detre&to , quin omnia demonia , cum

univerfis illorum terroribus & füppliciis mihi

feffionem priftina forme reftitutus eft.

Tbid. dift,

Iil. Angelus quidam, cu

m eremita peregri-

morienti demonftres ; nihil enim illa facio cum -

fed

intuitu offen(e tuz, licet minime, comparae

9. ex. 162, natus, tranfeunte juvene eleganter veltito,

nares cohibuit, cum tamen

t; : Qus tamen non poteft effe minima, eo

, peccatis immerfo,

figni-

quo

5

d tua celfiffima majeftas offendatur.

.

ante cadaver tranfiens id non feciffet ,

X

V. S, Ludovicus, Kex Galliz, cum ex

Se. Jonvil, f

ficans fcilicet coram Deo peccatorem tur-

nefchalco Campaniz quafiviffet,

malletne le- ejus vita.

ius, quocunque cadavere foetere. |

Vita PP. 1.

IV. Abbas Paulus, cum in templo oratio-

prainfici, an peccato ? isque fe infici malle,re-

iofia

Ípondiffet,acriter eum objurgans S.Ludovicus

tond,

de pat. ni vacaret,

vidit peccatorem a deemone nari-

humil.

bus tractum intrare in templum , & totum

dixit: Totoceelo erras. Ecqu& enim lepra pec-

tnin,

cato foedior, quod etiam poft mortem affligit ?

h3

denigratum;

fed eundem poft peccata fua 6in-

ceris lachrymis deplorata;

a vinculis liberum,

tu itaque, fi me amas, cam mentem muta.

—

Fuga peccati 'oenialis.

facieque clariffima exeuntem.

XVI. Florentiz in monafterio S. Marci,quod Manf dife,

8pec. ex.

V. Mulier quzdam cum per

intercefïïönem

eft Ordinis Przdicatorum, duo erant hujus- 1. n. 3.

tit. inürm. S. Dominici a dzmone,

a quo obfeffa fuerat,

. 13.

liberata advertiffet, fe poftea in varia pecca-

ejusdem Ordinis facerdotes, quorum unus F.

"Zenobius Mediceus, alter vero F. Servantius

ta labi, maluit iterum a damone obfderi ,

Minus vocabatur. Convenerantifti inter feut

quam peccati turpitudine fcedari.

fingulisquibusque noGibus,priusquam ad Ma-

Fuga peccati mortalis.

D6e23 to.

VL Chriftus cum omnes alias injurias , &

tutinas accederentmutuo peccata confiterene

tur. Athumanigeneris boftis tantiboni invi-

s. inEv. etiam

fafpicionem dzmonii inhabitantis pa-

L]

1.18. € 8 tcientiffime tuliffet, in peccati

tamen fufpicio-

dus, nocte quadam duas circiter horas, ante-

$. 37

fuit, ideoque dixit.

quam confüetum daretur fignum. Zenobii cu-

ne tollenda acerrimus

$

Quis ex vobis me arguet de

peccata? cujus

biculum pulfat, inclamatque: Heus tu: furges

104

imminet hora. Hac voce experrectus ille, fta«

& 1

rationem reddens Boéza ait,

quía non fic hor-

tim le&o exfiliens, ad ecclefiam fe confert, ibi-

ribile eft viro jufto damonium habere ac

que ementitum Servantium reperit, prope fe-

peecatum , hoc omni dzmonio hortibilis eft,

& multo magis vitandum.

*

dei deambulantem. Quamobrem Zenobius

dam S. Birgit-

ratus, ipfüm vere effe Servantium, fupplex ge-

S. Birgitt.

VII. B. Virgo !

pfamet quon

l. 3. revel. te revelavit,

& dixit: Tam affluenter me to-

nufle&it, ut peccata confiteatur. Affidet dz-

moón,& confeffioné excipit, ad fingulas tamen

£ d«

tum replevit

Spiritus fan&us , quod nihil in

? Niliftud,

me vacuum reliquit ,

ad peccati alicujus in-

culpas,quas poenitens confitebatur

nil culpz ajebat.Imo cum culpam fibi gravior&

troitum. Et ideo ego illa fum , quz nuu-

peccatum veniale, vel mor-

vifamZenobius fabjungeret,ajebaritidem; Fus

quam commifi

haritate Dei tam ar-

tilia (antifta. Hac audiens Zenobius, Satanag

tale.

Ego quippe in c

nifi per-

laqueos veritus, crucis figno fe muniens, m

en.-.

dens eram, quod mihi nihil p;acuic,

acii

m

x

l;

Titulus CX.I F. «Peczlatum.

793

-dacii parentem ita compellat? Num tu demon

quotidiasna modi'ca addendo(quoniam qui mg*

infernalis? Ad hzc is fpeluci fruftratus, igno-

dica fpernit, paulatim decidit) in eam confue-

miniz plenus evanuit, Nullusigitur,

inquitS. tudinem lapía erat, ut propejam

»

plefïo-s mero

-

Chryfoftomus fe frivola illa ratione

confole- caliculos inhiantes hauriret,

E

tur,quaunivería protervitas in animam intro-

XIX. In vita S. Pachomii fcribitur, fan-

Surius 14

ducitur; illa, inquam, ratione nullus ütatur,

ï a.Machlg,

dicens : Quid hoc eft, autillud? Mille certe

um hunc fpiritus malignos in hisce a&tioni-

Maji,

bus confpexiffe occupatos. Videbantur mul-

)

hincmalaoriuntur;. Veterator enim malorum

to confenfu concutere multa folia arboris, al-

I$

diabolus cum fit; magna malitia, multa opera,

latisque fünibus ea fortiter colligabant , utrin«

ingenti ftudio , condeícentoneque nonaulla

que autem ítantes fe invicem hortabantur

ad perditionem hominum utitur.

UNT

À minimis trahere folia,

tanquam maximum aliquem la«

|

lil i

enim plerumque incipit; auod intueri hoc mo- pidem.

Quonam vetro fine

* Vltà,

ridiculam hanc

Is

dolicet. Studebat in Pythonyffze nugas,

acde- actionem exercuerint, hiítori

a his verbis mae

liramenta Saulem Regem detrudere,

fed id ( nifefta ; Hoc vero facicbant,

$

ab initio fuafiffet,

fic exiflimantes,

mentem illenonadhibuiffet, cor fancti ad rifüm diffolvere

Q&ut vel in hoc

l* Thiofo.

quando enim id feciffet, qui Pythonyffasex. poflent de eo gloriari.

pellebat? propterea fenfim & paulatim illum

XX. Clericus Colon

ienfis eccle(iz vadurh Petrus

A eus ] i

L

inducit: nam quoniam Samueli nonobtempe- fl

H hlfh 610

uminis tranfibat, & ecce B. Severiaus, ejus- Dam. 1. a

ravit, & holocaufta illo abfente offerri prepa- d

em ecclefiz nuper Epi(copus, equi ejus habescp, 15.

ravit, accufatus ait : JNeceffitas boflium fata eft. n

» Sttf jn

asapprehendit, eumque retinens fiflit, cum-

sajor : Cumque flere oportuiffet, quafi

nihil que ille in ft

|- Vitg,

mali feciffet, lzetabatur.

uporem veríus , & graviter ad-

Y

Juffitrurfum nonnul- . miratus,

cur illic tam clarus, & tam celebris

j

Jade Amalecitis Deus, hzc quoquetransgref- famz,

vir moraretur, inquieret: da mihi, ait;

fusfuit, Hincadverfus David in fanivit;

&íic manum tuam, & quz circa me fünt, non au-

paulatim h

abens, ad ipfüm perditionis bara-

ditu diíce, fed taQtu : cu

3

thrum feipfum immifit.

mque datam manum

T .]bilf!lw

Idque pariterin primo . luctibus E

pifcopus impreffiffet : tantus eam

reprobo, Cain videlicet, exemplificat,quem a-

ardor abforbui

j

t, ut undique carnes ejus re«

ftutus ille ferpens fenfim paulatim in magnum folucz diffuer

ent, & offanuda vix herentibus

: Vitte $

- jllud precipitium deturbavit; fübditenim, fi-

articulis remaaerent. Ad quem Clericus : No-

militer etiam deCain faCtam effe videmus;

non mén, inguit, tuum in tanta benedict:one eft

f;

enim confeftim cdem frauis illi fageeffit

,he a

l

pud nos, & famatua conífonis totius ecclefiae

- magnitudinerei commotus, tam fcele(tum fa«

przconiis cum celebrétur,cur te pe(tilens hzc

l

. cinus abominaretur, fed prius perfuafit dete-.

9

vorago conftringit, tantoque;pro dolor,incens

riora offzrre, nullum efle id,dicens,

peccatums; dio cruciaris ?

Ad quem fan&tus Epifcopus.

)

deinde invidige veneno fuccendit, nihil enim Nihil, ait,

aliud.

in me remanfit ultione ple-

hinc mali (ecaturum, perfuadendo. Ita fenfim . &endum, preter

hoctantum, quia cum n aula

Jonvi &

j i,

in eum illapfusad cedem fratris,& ad negatio- regia conftitutus,

imperialibus me confiliis ve«

nem fceleris impul(it, nec prius ceffavit, quam 'hementer impl

icui, CanoniceSynaxis officia,

malorum omnium verticem impofuit.

Dlofius

per difti

n&ta horarum fpatia non per(olvi. Ma-

..XVII. Quzdam monaftici Ordinis virgo, ne quip

pe fimul omnia coacervans, tota die

concl.

quz pie admodum vixerat, veniens ad mortis ne

anim. C

gótiis ingrue

ntibus fecura libertate, vacae

h. 2,

: horam, g

'

ravibus meniis angufliis Deo per- barn.

Ob hanc ita

que negligentiam horarum,

$

mittente purgari ante exitum debuit ab hac. ardoris hujus fero

füpplicium.

culpa, quod quandoque gratiam facramen-

XXI. Surius in vita Hugonis, Abbatis Clu«gqstus in

Manf dít

talis confeffionis neglexerat , nonnünquam. ni

acenfis, refert de Durando 4

-

chiepifco

L (l 3'

enim , cum aliz fociz virgines ad confeífio-

Toletano (qui olim ejusde:

po vit. Hug.

tidis Religio«

nem coram facerdote faciendam fefe prepae

fus fuerat) quod , quia is (ibi mire in facetiis

rarent, iila nullum in confcientia fua gravio-

complacuerat ; ideoque ab eodem Hugone

ris culpz fentiens remorfüm , minime (ata-

multoties fuerat correctus & monitus, quod

gebat per verba facerdotis abfolvi ,

"faltem a. nifi a (imilibus fe facetiis aveiXeret , pro iftis

pglvcre-venia!ium culparum,

fine quibus hu« condignas poft mortem poenas

et daturus,

Tnana vita non ducitur , fed fimulabat fe in-. id

eo idipfüm eipoft mortem reverh acciderit ?

terdum dormire, quando facerdos confeffio:

fiquidem defünctus Durandus poít aliquod

nes-excepturus aderat.

! $, Auguft.

tempus, cuidam monacho, cui Sigwinus no-

XVIII. Refert S. Auguflinus de matre füa

men erat, apparuit, przfeferensin facie osin-

]I 4.' Conf-

S. Monica, quod, cum tenellz etiamnum effet

€. 16.

flatum,& labia ulceribus plena,eundemque ro-

etatis, furrepferatei vinolentia. Nam cum de

gavit, utnomine fao Abbatem requireret, pro

more, tanquam puella fobria, juberetur a pa-

faciendis pro falute animze ipfius acceleranday.

rentibus de cuppavinum depromere,

fübmiffo orationibus.

Quare dictus Abbas feptem prz-

poculo, qua defuper patet, priusquam inlan- cepit N

ovitiis, utfeptem diebus continuis fe-

gunculam funderet merum; primoribuslabris fe per r

igorofum & indifpenfabile mortifica-

forbebat exiguum, quia non poterat amplius,

rent filentium, illudquein fübfidium & favoré

fenfü recuíante ; non enim ullatemulenra cu-

animz dicti defun&i, Deo offerrent.. Quia ve-

pidine faciebat boc,fed quibusdam fuperfluen-.

ro unus illorum feptem impofitum fibi mandae

tibus ztatis exceffibus, qui ludicrismotibus c-

tum transgreffus füerat, ideo Archiepifcopus

bulliunt, & in puerilibusanimis majorum pon-

eidem apparuit, lamentando vehementer de

dere premi folent.

Itaque ad illud modicum novitiiillius inobedientia utpote ob quam libe«

Eec ce 5

ratio

7

[4

94

Bii;liotþacæ Manualis Concionatoriee

L

ferendo neminem laudem mereri, przter Ma-

q!

ratio ejus etiamnum retardabatur; mox vero

ut przfata poenitentia alceri impofita , & ab

charium. Paulo poft vero dicebat; Et quis eft

eodem executioni mandata fuit , anima Ar-

Macharius ? nemo in pretio haberi mereturt;

e

chiepifcopi in ccelum feliciter evolavit..

uam folus Bafilius & Gregorius. Nec multum

Caffian.

XXII. Abbas Paulus in tantum cordis purie

preteribat temporis, cum ecce & hosce con»

temnebat , dicendo , folos Apoftoios Petrum

l

coll. 7. c. tate, quiere folitudinis,fi

lentioque profecerat,

36

ut ne dicam vultum foemineum, fed ne veflie

& Paulum, paffim ab omnibus in veneratíone

l

effe habendos. Cuiego przdixi, inquit S. Do-

menta quidem fexus illius con(pectui fuo patee

retur offerri : nam cum eidem pergenti ad cu-

rotheus, quod & venit, fore,ut hos quoque fuo

tempore contemneret, quod fane fa&um eft,

jusdam fenioris cellam una cumAbbateArche-

nio,cjusdem folitudinis accola,cafu mulier ob-

nam eos quoque fprevit,& nullo habendos effe

in pretio,preterTrinitatem afferere coepit,fta-

viaffet, offenfus occurfu ejus, tanta fuga ad

fuum monafterium(prztermiffo,quod arripue-

timque in Deum quoque fa&tus infolentior;ex-

ä

ar(itintamuit. Demum vero idem fanctus Pa-

tat piz vifitationis officio )recurritquanta nul-

$ Hut,

lus a facie leonis,vel immaniffimi draconis au-

ter in hac verba concludit : Nobis igitur lu-

PT

&andurm eít eum prima;,ne in ecundam paula-

fugeret , ita ut ne memorati quidem Abbatis

- Archenii revocantis eum clamore ac precibus

tim lábamur fuperbiam.

Theodats

fle&eretur, ut ad requirendum fenem, quem-

-XXV. In vita S. Macarii Romani legitur ,Vit. PP.

fe&» 4! (

. admodum propofuerat, coepto itinere tende-

quod, cum in nuptiis fuis, ad imitationem S.l * o 20«

rent. Quod licet zelo caftitatis, & puritatis ar-

Alexii eadem nocte, priusquam conjugii frue-

retur fructibus. relicta poft fe fponía, fecreto

dore fit fa&um, tamen, quia, non fecundum

Ícientiam przfumptum elt, fed in obíervantia

fe, Angélo fuo fancto duce, in defertum quod-

dam horridum contuliffet, ad faciendam ibi-

difciplinz juffzque diftridtionis exceffus cft

furitt $j

modus (non enim folam familiaritatem, quz

dem aufteriffimam poenitentiam,acciderit poft

aliquod tempus, quod graviffime tenraretur a

ju.

vere eít noxia, foeminarum, fed ipfam quoque

figuram fexus illius credidit execrandam ) tali

diabolo idque (equenti adhibito ftratagemate:

Die quadam hora quafi feprima ( verba fünt

-confeftim correptione percuffus eft, ut ejusu-

niveríüm corpus paralyfeos valetudine folve-

ipfiusmet S. Macarii) e fpelunca foras egref-

retur, nullumqueineo membrum penitus ex-

íus, fole ferve(centerefedi, tunc fübito fübtile

lere fuum przvaleretofficium ; fiquidem non

faíciolum,& oculis dele&tabile,juxta me in ter-

ra pofitum zípexi. Ego veroinmermetipfo co-

folum pedes ac manus, fed etiam lingua: mo-

tus,quo elocutio vocis exprimiturjipfaeque au-

gitans, dixi: unde in hac folitudine fafciolum?

xesita auditus proprii amiferant fenfum, ut in

JE(timans tamen, quia in veritate effet faício-

lum , oblitusqueego miferrimus me (igno cru«

mfl. Il

eo nihil amplius ex homine, quam immobilis

atque infenfibilis figura remanerent.Eo autero

cismunire,(quoniam quidem facrofan&te cru-

cis fignaculum omnem inimici enervat phan-

xedaétus eft, utinfirmitati ejus nullo modo vi-

rorum diligentia defervire füfficeret;nifi fola ei

taíiam) mnifi manum , & levans fafciolum, re-

portavi in fpeluncam. Ecce qualiter in hoc fa-

Ml'Cs i:

mulieris fedulitas miniftraffet,per annos ferme

uatuor id eft, usqué ad vitz füz terminum.

&o transgreffus fuerit, licetignoranter, illud

S. Pauli con(ilium : ZVolite locum dare diabolo.

id.c.57. XXIIL. Abbas Moyfes, qui in deferto com-

. morabatur , cum ipíe fingularis & incompara-

Hoc autem modicum lucratum pignus ei fuf-

L

ficiebat, ad audenda circa ipfum majora, pro-

Gn. d

bilis effet , ob reprehen(íionem. unius fermo-

m

nis, quem contra Abbatem Macharium difpu-

grediendumque ulterius ad validiores ei ten-

tationes irnferendas ; fabditenim idemS.Maca-

tans,paulo durius protulit,quadam fcilicet opi-

nione preve

$

, tam diro confeftim traditus

rius: Altera nihilominus die egreffas, calceos

eft demoni; :

*

! :

4humanas egeftiones ore füo

foemineos reperi jacentes in terra,fed nec tunc

füppletas ingereret. Quod flagellum purgatío-

mifer ego infidias diaboli advertens,nec crucis

nisgratia fe Dominus iaculiffe, ne (cilicetin eo

vexillo me muniens, calceos levavi ; & in fpe-

vel momentanei deli&ti macula refideret, ve-

luncam portans, fafciolo junxi. Tertia autem

: &N. ]9.

locitate curationis ejus,atque authore remedii

jam dieiterum exiens, diabolum in decore, vel

V 24,

demonftravit; Nam continuo Abbate Macha-

fpecie mulieris, veftibus pretiofis indutz,ftan-

rio in oratione fuübmiffo, dicto citius nequam

tem inveni : ego vero miferabilis, nec fie qui-

dem laqueos inimici recordans,nec aliquo mo-

fpiritus ab eo fugatus abíceffit.

$.Doroh, XXIV. S. Dorotheusillis, quianimam füuam

do me fignans, fed credens in veritate, quia

do&, s. fecure alvare ferio contendunt, fequens dedic

tnulier effet, ajo ad illam: unde huc adveni-

^faluberrimum documentum,videlicetillis vale

fli? autquis te inhanc adduxit folitudinem ?

; Brtine

de cavenda effe prima peccati femina ; quod fi

Illa continuo flere amariffime coepit. Tunc ego

D theos

Vit lg )

tamen illis aliquis incaute, & inconfiderate pa-

mifellus fimul cumilla veluti compatiendo val-

tefactus effet aditus, fubito extirpanda effe, ob

de ploravi. Poít hzc refpoudens dixit : Ego mi-

ferrima, o Pater fanGtiffiine, filia fum viri ro-

ingens,quod ex iisdem eis immineret alias;pe-

riculum ; Hic ftatim , nififerevocet & refipi-

mani, qui cum me invitam ac nolentem de-

fcat, fenfim labitur: Idem quoque lapíum re-

fpon(affec juveni cuidam nobili(fimo roma-

fert cujusdam monachi , qui religiofum ali-

no, acdies nuptiarum venirent, & thalamum

ac convivium ordinarent, inter nuptias ipfas

quem laudari audiens, eum deridendo conte-

li w

mnens,dicere folebat, neminem laude dignum

fponfüs meus difparuit. |Cumque turbati

t N

omnes huc illucque eum inquirendo vagaren-

A hi

eífe,preterquamZofimum,& monafterii ipfius

& nocte

4,*

tur, ego gavifa effecta clam exivi ;

Tij c

fratres. Poítea necillos alicujus z ftimavit, af-

eadem

ditus CXIE.- Pecääm;

-

P —

-

793

at

;Sadem iter arripiéns, nec itineris Ducem ali»

üt non permittatis Metenfem urbem ab inimi-

quo modo habens, per angufíta montium &

cis exuri j aut certe (ialiter fieri n

on queact,fal.

vallium errando, huc usque perveni. Hzc ego

tem oratorio,in

t

quo reliquz mezaffervantur,

cum audiffem, & omnia ita effe credidiffem,

parcatur. Cui i

lli refponderunt:

Vade in pae

fimul & fponfam meam fore fperans, per ma-

ce, Frater dile&tiffime, oratoriu

m tuum libe«

nus apprehendi illam,& in hanc introduxi fpe«

luncam : Lachrymz vero ab ejus oculis nul-

rabitur ab incendio, pro urbe vero non obti«

nemus, quia.Dominice San&ti

onis füper eam

T. - -- -— - — — —

latenus ceffabant. 'Tunc ergo miferiis & la.

fententia jam proceffit ; inva

chrymis ejus compatiens, & valde füper eam

luit enim pecca-

tum populi, & clamór maliti

£ eorum aícendit

dolens, federe ezm juxta me feci, fimiliter &

Coram Deo ; ideoque incendio cremabitur.

v a — -

glaudes illi ad manducandum przbui, non

. XXXV. S. Simeon Stylita Edeffenus foli-

Raderus

Lasd

enim infidias diaboli intellexi , neque ullate-

tus erat videre homines An

gelis ftipatos, fed in Virid.

nus crucis me figno munivi , fed (imiliter fe-

non eodem modo;

nam in gtatia conftitutis fan& p. j

dentes diutius colloquia fimul habuimus.

pone aftabant, &ta

nquam fidi viaram Duces C 5*

$.Hier. ep.

XXVI. S. Paula Romana levia peccata ita

letabundi facem p

27.

planxit, & deteftata eft, uc etiam

relucebant: mortali vero

graviffimo-

peccato obílrictos , circumftantium -demo-

rum criminum ream diceres.

num conftrí&os vinculis

i ,

"I heodor,

XXVIL Eufebius quia füb lectione facra

; eminus feq—ucban.

'I.I.C'di i

tur illachrymantes. -

S

f$&.4.' . oculos in campum conjecerat , lumbos zona

- XXXVI. S. Bir

8

I

ferrea conftrinxit, & graviffimum collare col-

ruit Chriftus tot

ittz Suecg q'uöndani»appa- Sutius in

us fanguine perfufüs , & ea vita

i

lo impofuit, ut hoc modo inclinatus cogere«

fpecie,qua olim c

rucifixus fuerat,

dixitque: In-

3,Jul, .. :

tur femper terram a

fi

tuere vulnera mea.

draginta annos manfit.

i

picere; ücq?e'per qua«

/

Cumque illa illachrymans

diceret: Heu,

Domine mi, unde tibi hoc mo-

Surius »93.

XXVIII. De B. Maria Oegniace

nfi Joannes

do vulnera? refpondit ille: ita me etiamnum

un,

de Vitriaco fcripfit: Teftem Deum invoco,me

vulnerant charitatis mez con

temptores.

nunquam in tota ejus vita vel converíatione

XXXVII. S. Coleta cum a

vel unum peccatum mortiferum potuiffe de.

liquando S. Dei Surius i&

enitricem pro peccatoribusr

ogaret, ifta cum vit. to. 2

prehendere. Si quod autem veniale admififfe

i

a

nce carnis,quaf(i infantis rec

ens occifi fruftis.

videretur, cum tanto cordis dolore, cum tan.

plena (ibi adftantem vidit

ta verecundia & rubore, cum tanta contritio-

» & dicentem audi.

vit: Qu

ui vis,ut pro illis interce

dam;qui peccae

ne id confitebatur,

t prz nimio angore in-

$

rientis exclamare cogeretur.

tis Filium meum; quantu

m quidem ipfi pof-

ügr, partu

funt, ita, ut hic vides

» in frufta difcerpunt? -

Damnum peccati snortalís.

XXXVIII.

P. Franc.

æ'nu 33 :

XXIX. Primi no(tri parentes, quia pecca-

Siacca Siculus Capuc- poverie,

cini Borcherii ditionis

Siracufanz o

ppido, ad to. 1. hiff,

runt, &ipfi paradifo ejecti;eratiaque origina!i

concionem in peccatum lethale inv

privati fünt, & omnes poíteros in eandem

torerh illius ex

ectus, foe. ord. anng

miíeriam traxerunt.

tinCtz recens lampadis nido- 1515

ri comparans,digitum in ardentem

ante füme

XXX. Filii Ifrael, quia fecerunt malum iü

mum altare lampadem inten

confpe&tu Domini, iratus eft Dominus, & tra-

debat;quando illa

fübito, nulla cujus

quam opera interveniente,

didit eos in manus diripientium , qui cepe-

extincta canto fcet

runt €05, & vendiderunt hoftibus.

ore, tam putido totum teme

Cen. 6.

plum implevit,

ut nemo eu

m ferre poffet,

XXXI. Videns Deus, quod multa malitia ef-

omnes obturatas tenerent na

Ve 4'.

fet in cerra,& cuncta cogitatio hominis intenta

res, Contra eo«

dem mox hominis divina pr

:

£diti gratia pul«

effetad malum omni tempore,pcenituit eum,

chritudinem ac füaveolenti

a

quod hominem feciffet in terra, & przcavens

m laudante, ao

in füuturum, & ta&us dolore cordis intrinfe-

lampadi plenz balfamo acce

nfz comparante;.

eadem lucerna

utante fua (ponte fuerat extin-

cus, delebo, inquit, hominem, quem cteavi a

Qa. Ita iteru

m fponte accenía, ex fe

facie terrz ab homine usque ad aniimantia.

gtaviffie

mum toti concioni odorem afpiravit,

Credo,

Genä 19.

XXXII. Quia clamor Sodomorum & Go-

ut intelligcrcnt(hcmines

morrhaorum multiplicatus eftjpeccatum eo-

»quam grara effet vir»

V.fi?o.

tus Deo, tatn effe illi

peccatum abominabile.

rum aggravatum ef(l nimis, pluit Dominus (ü-

- XXXIX. S.Cath

arina Senenfis

perSodomam &Gomorrham fülphur & ignem

;impudice

Surius i

fecum loquentis mu

lieris foetorem non to!

€» vit,

a Domino de ccelo, & fübvertit civitates has,

rans, nares obturavit:

Patri vero Raimundo,

& omnem circa regionem & univeríos habi-

qui illi a confeffionibus

tatores urbium, & cuncta terz virentia.

erat, geftum hunc ad-

miranti, dixit, fe, ni h

oc feciffet

:

» pre anitnae

Bsyrlinck, — XX XIII.. Anno 1056. Guntherus Henri-

illius foetore fuiffe vomituram,

In theatro.ci II. cancellarius

vidit in folio Majeftatis füze

XL. VenerabilisBeda fsquentem refe

Qrt vifio- B.Beda l3«

PofOL l47g

efidere Deum, & elevato in altum brachio,

nem de BeatoFuríco: c

diftri&tum gladium magno conatu vibrare, &

um in altum effetela- hi, An-

tus, juffus eft abAngelis

,qui eum ducebant,re- glic.

circum(tantibas dicere : Reddam ultionem

picere in mundum.

At illeoculos in inferiora

hoftibus meis, & his, qui oderunt me, retri-

deflecten

buam.

Quam vi(ionem

$ vidit quafi vallem tenebrofam füb-

protinus mors prin-

tus fe ini

mo pofitam.

Vidit & quatuor ignes

cipum regni fecuta eít..

in aere non multum a

Ibid eätq

XXXIV. Cum olim Meten(is urbs a Chunis

b invicem diftantes , &

Greg.T

interogans Angelos, q

ui effent hi ignes, audi«

ur,incendio vaftata effet,

Prior quidam S.Stepha-

vit hos

"x

effe ignes, qui mundum fuccendentes

num cum $S. Petro & Paulo colloquentem,

effe

Frane, c,6.

ntconfuümpturi. Primum fcilicet effe men-

& talia dicmgcm audivit : Oro, Domini mei,

glacii, cum hoc, quod in baptifino renunciare

no$

796

Jiibliotbecae Mmuak: Concionatoria

maximam, & quidam &dam'vivens honefte;

ft

nos Satanz, & omnibus oþer'ibus ejus promi-

n

fimus, minime implemus. Secundum cupidi-

nimis familiariter cum ea confervaretur,etiam

tentatus eft ipfe ad experiendam hujusmodi

f

tatis, cum mundi divitias amori cceleftium

preponimus. Tertium diffenfionis, cum ani-

dele&tationem. Demum vi&ti a diabolo, com-

q!

mixti fünt fimul. .Qua delectatione experta;

tl

mas proximorum etiam in füpercauis rebus

hà

offendere non formidamus; Quartum impie-

ad tantam amaritudinem devenit, quod vir-

ginitatem amififfet, propter vilem, & turpems

e

tatis, cum infirmiores fpoliare, & eis fraudem

& momentaneam delectationem

I

facere pro nihilo ducimus. Crefcentes vero

? quod pra

2

g

paul

atim ignes usque ad invicem fefe extende-

»amaritqdinem mortua eít.

tunt, atque in imme

níam adunatz funt flam»

Damnum peccati. venialis.

p(

tam, cumque appropinquaffent , pertime-

Y

XLIII. Moyfes, quia cum modica dubita- Num.ao,

if

fcens ille dixit Angelo: Domine, ecce ignis

tnihi appropinqua

t! At ille; quod non incen-

'tione pércuffit Petram; audivit a Deo: Quiav. 12,

d

nam etíi terribilis &

non credidiftis mihi, uti fan&ificaretis me

in

difti, non ardebit te;

grandis rogus ille videatur, ta

men juxta me-

coram filiis Ifrael , non introducetis hos po-

q!

pulos in terram ; quam dabo' eis. -

tita operum fingulos examinat, quia uniuse

. XLIV. David, quia populum füum numera- s.Reg.34.

cujasque cupiditas in hoc igne ardebit ; ficut

ri juffit (íin quo eum non nifi venialiter pec- v.1$.

enim quis ardet in corpore per illicitam voe

caífe, plerique Authores putant) peflilentia,

2

luptatern, ita folucus corpore ardebit per de-

|

bitam poenam.

'quz 70coo. hominum abftulit , caftigatus eft.

LÀ

XLV. Ezechias; quia Legatis Regis Babylo- 4,Reg.20.

! C/æfariu;

. XLI. Decem Hazreti

ciin urbeArentina,qua

LB. Ce. 17 e

eftStrasburg,comprehenfi (unt,qui,cum nega-

. niorum thefauros fuos oftendit (qua in actio»

Í

: ne iterum venialem duntaxat culpam agno-

15

rent, per judicium candentis ferri convicti,

fententia incendii funt damnati. Dieftatuto;

fcunt probati Authores) audivit ab Ifaia: Aue«

&urius i

cum ducerentur ad ignzm , quidam ex comi-

di fermonem Domini. Ecce dies venient; &

a

vit $. P»

(

!

auferentur omnia, quz funt in domo tua, &

tantibus uni illorum dicebat: Mifer,damnatus

Ehom.

€s, age vel nunc paenit

entiam, ne polt incen-

que condiderunt patres tui usque in diem

ntanea fünt, animam

hanc iín Babylonem: n0on remanebit quice ,

dia corporis, quz mom

tuam ignis gehennalis «

ernaliter comburat.

quam, ait Dominus. Sed & de filiis tuis, qui

l:

(idero quidem me er-

egredientur ex te, quos generabis, tollentur;

l

Cuicum ille diceret, con

raffe,fed timeo, poenitentiam ta

ntz neceflita-

& erunt Eunuchi in Palato Regis Babylonis.

Refpondit al«

XLVI. Pueri, qui transeuntem Elifzeum s, neg, g.

tis minus acceptam effe Deo.

Deus eft mi-

irriferunt, dicentes: Aícende calve : egreffiv. 3.

ter: ex cordetantum confitere:

fericors, & poenite

ntem fufcipiet, Mira res;

fünt duo urfi de faltu, & omnes quadraginta

mox enim, ut hom

o confeffus eft perfidiam;

.

duos lacerarunt, licet venialiter t.antum*ob,

manus ejus plenam recepi

t anitatem. Tardan-

imperfeéctum rationis ufum peccarint.

XLVIL. Ananias &Sapphira ob mendacium Aaor, s.

te in confe

ffione, cum a Judice vocaretur ad

posnam, co

nfeffor ejus judici refpondit: non

(quod do&i viri; teíte Lancizio, veniale tan- Lanciz.ep.

ut homo innocens damnetur inju«

tum fuiffe putant) fübitanea morte puniti 16. c. 1o.

juftum eft,

3

fte. In cujus manu;

cum nullum veítigium

fant. Unde S. Auguftinus ibidem citatus ait, - 195*

eorum peccatum per mortem corporalem ex«

combuftionis reperiretur, dimiffus eft. Habe-

tinéctum fuiffe.

^

bat idem homo uxorem itidem bzreticam,

nonlongea civitate manentem,horum,qua di-

XLVIHL. Cella

r

ius quidam ex monafterio 4emc.11.

S. Rufi prope Valentiam poft mortem qusefi- n, 197.

&a funt;prorfus ignaram

.

,ad quam,cum venií-

fet gaudens;dixi

fletque:

Benedi&tus Deus;qui

tus , cur fic ia monafterio tumularetur? re-

fpondit, fe integro anno graviffimas in purgae

me liberavit hodie ab interitu corporis & ant-

m, caufam ei exponens, refpondit illa: quid

torio poenas luiffe, quod aliquoties ob nimias

fti? utquid propter

occupationes Pfalmum .Laudate loco Pfalmi

feciíti,o miferrime! quid egi

!x

momentaneum dolorem rec

effifti a fide tua fa-

Miferere in gxatiarum a&tione poft menfam fa-

na & fancta? Immemor ille beneficii fibi divi-

cienda dixiffet. V ide plurain tit. purgatorium.

P

XLIX. Laurentius Surius in vita S. Macat

iiSurius lt

nitus collatiiimmemór tam evidentis miracu-

li, confilio uxoris acquievit; & errorem prifti-

Alexandrini refert,quod eidem noCte quadam vit.

in cella füa quiefcenti,vefpa quzzdam ejus mo-

num refüumpfit. Deus vero non immemor vin-

di&tz,pro tanta ingratitudine,manum plagavit

morderit pedem, propter quod ipfe iratus ve»

fpam occidit. Ad fe vero reveríus, ut errorem

ä

utriusque. Renovatum eft incendium in manu

hazretici, & quia conjux au&trix extitit refum-

emendaret commiffum,femetipfum hac poena

!

mul&avit;ut fcilicet per fex menfes continuos,

ti erroris, confors fa&ta eft redivivi doloris.

-

am vehemens erat incendium, ut offa ma-

in agris Scythicis, in quibus circumvagantium

veíparum non eft numerus , nudus perfiftens

nuum penetraret,& cum uti non auderent cla-

; ln v

moribus in villa,quos vis extorfit doloris,fuges

ab iisdem eousque transfigeretur aculeis,

seþt.n.l

runt innemus vicinum,illic, ut lupi ululantes.

morfibusque infeftaretur, donec quis effet,

dignofci, nifi ex fola voce, non poffet.

Quid verbisimmoret? Proditi funt, in civita-

tem redu&i fünt, fimulque in ignem nondum

L. In vita $. Antonini Archiepifcopi Flo- In

rentini refertur, quod aliquando temporis

plane extin&um miffi , & in cinerem redadii.

6. Antön.

XLII. Legitur de quadam virgine, quz diu

- jnjuriis & moleftiis aliquandiu infeftatus,

tandem in verba impatientiz proruperit,. di-

p. .-

' I

.cafte vixerat, & cum inftigaretur a diabolo de

& 6

» P^

M

^"cendo: Quousque igitur hoc trifte, & mole-

lg:ïuria ad experiendam dcle&acgoncm ejus

&

ftum

--.Ftulm CXIV. ..Peccatum..-

797

ftarn tempus durablt? . Poftea vero confide-

. femper, -ut attonfa coma deorfüm Tnfluebat,

'.:,

rans, quod hac in re . voluntatem .fuam. di-

ipfe colligere, & in numerum capillaturam

vino non conformaffet beneplacito , primo

omnem redigere videbatur.

Res tremenda

quidem erroris: a fe.commiffi a Deo humili-

& folicite penfenda;( fubjungit hiftoria:) Cum

ter poftularit veniam, poftea vero ad culpam

enim fanctus vir Dei demonem reprehendif-

hauc in feipfum caftigandam, gravi quadam

fet, eique temerarium aufüum fuum impropee

corpus (üum accinxerit catena, eamque fera

raffet, reípondit daemon : Meum eít officium,

aliqua ciauferit, clávem vero ferz illius, ne

fervorum Dei habitacula revifere, & offen-

eam aperire poffet, in Arnum Florentiam

fas (ingulorum Breviario meo adnorare, &

perlabentem fluviüm' conjecerit. "Tandem

fic Principi noftro referre, ne ad concilium

'Nüm.u

vero poft integrum elapfum feptennium.dum

-ipfius revertentem vacuum, füppliciis du-

Y4,

in culina ejus pifcis quidam extenteraretur, rioribus jubeat excruciari. Nam hujus mi-

— 'clavicula predi&ta in pifcis hujus vilceribus

nifterii fors mihi de te fingularem hodie pal-

inventa, fanc&to Archiepi(copo allata fuerit ;

mam.ad Principem meum obtinebic, dum

qui cum claviculam hanc, illam ipfam effe

te Dominice noctis feftivum tempus illici-

'I-RCM*

agnofceret, quam ipíe ante feptem annos in

to opere transgredi renuntio. Minime a

vlls.

- Arnum fluvium conjecerat, exinde conjecit,

tonfione, minime (inquam) ceffa, ut de nu«

. Deum hanc clavem ei remififle, 'ut illa me-

mero capillorum n

/

oftre cautïo:uis abacus ace

diante catenam füam diffolveret, ac proinde

cpmuletqr-.

CY

ilam aperuit, & licet invitus a fe abjecit,

i

videbatur enim ei,

uod pro culpa hac licet

?R&l&pfus in peccyatum./

veniali, nondum fü

8

m

nitentiam.

cientem yfu&inuj(i!ïct pæ-

LIII. Pharao, qui poft tot acceptas plag

2$ Exod,

non refipuit, fed in antiqua obílinatione per-

X

5

Surius in

LI. Cum S. Pachomius in locó quodam

"

manfit, cum toto fuo e

Vxercixtu in mgri rubro

vit. S. P2 füi monafterii una cum mulus aliis mona-

.

fubmerfus eft.

«gþo;n.

chi con(ideret, quidam ejusdem monafteri

1

. LIV. Canonicus quidam lubricus, cum pers. Bonav,

fui religiofus, parvulss quasdam ftoreas, quas

'S. Francifcum a gravi infirmitate figno cru. in vita 8,

ea die contexuerat, ante cellam ex oppofito

Cis curatus effet, admonitus tamen, ut ad vo. Fancife,

loci illius, ubi Pachomius fedebat, fitaacam,

mitum non rediret, paulo poft repetens anti. € 1

£

collocavit, ut ab,illis ftoreas illas videntibus,

.quam libidinem , in domo alterius

——

anonici, -

tauquam afTiduus, folicitus , & induftrius la-

domo tóta corruente

loReg.l.

, omnibus aliis ,ill/æfïs,

haj

borator laudem.reportaret, fiquidem regula

folus oppreffus eft. .

Pachomii.unicam folummodo per diem (to-

LV. Thomas Cantipratanus f

c

—ribli:t, quod, Tbomas

ream confici precipiebat. - Cognovit igitur

cum quendam ad fe cum Sacerdote venien- Cantipr.

vir fanctus laborem monachi illius non alio

tem , & confuüetudini male obnoxium, íz-1.2.€.39. *

h.

fine ab eo fa&tum fuiffe ,. quam ut vanam ab

piusque a fe abfolutum ad Epifcopum mit-

Qot. $ |

aliis gloriam aucuparetur, ad circumftantes

Alldl"þ- i

tere vellet, facerdos eum rogarit, ut éum

fg Co XOI

itaque fe vertens, gemebuündus dixit: Mo-.

hac conditione adhuc abfolvercet, ut ipfe pos-

nachus ille in fao peraGto labore mundi po--

z. d

195

nitens flexis genibus rogaret Deum, ut, fi de-

tius, quam Dei gloriam quzfivit: cui proin-

nuo in antiquum fcelus recidcrec, eum mox

de ad (e accerfito, poít afperam reprehenfio-

divina vindida fequeretur.: Abfolutus ergo

nem; hanc injunxit poenitentiam, videlicet

cum tali pacto receffic. fed paulo poft iterum

jume i. ï'

ut coram aliis monachís, ad orationem fa-

0197'

1

lapfus horrenda voceclamavit ; Vindicta Dei

*

ciendam congregatis, ipíe in medium illo-

füper me, ama

:

Xrifïim»aq.ue morte multatus ex-

rum prodiret, & duas in humeris fuis ftoreas

piravit.

ferens, alta voce clamaret dicens: Patres,

LIV.

Cum S:A!-An'f:lmus puerum cum avi.

Suríüs 9 Ia

fratresque mei chariffimi, propter amorem

culaludentem, & mox cum vinculo dimit-

April.

Dei, enixe vos obteftor, ut pro-me Deum

tentem, mox retrahentem vidiffet, àd focios

exoretis, qui duas hafce"ftoreas. pluris zíti-

converíus, (ic inquiebat, cum pecca:oribus

mavi, quam regnum coelorum. . Neque hic

ä

diabolus ludit; modo enim eos ad confeffio-

i ]

terminabatur injuncta ei poenitentia, verum

nem quafi liberos dimittit, modo per confue-

"

infüper in anguíta quadam cella illum quin-

tudinis vinculum in antiquam capüvitatem

que men(ium fpadio reciudi fecit; non permit.

retrahit, ac reducit.

tendo, utc a quopiam homipum vifitaretur;

i

& prgterquam quod folo pane & aqua illum

85 Vb

fuftentarec, infuper eum ad faciendas quoti-

die duas (Loreas, nemini ad oftentationem ex-

EXEMPLA. DOMESTICA.

hibendas, ferio obftrinxit. -

L

r

. Fuga.

Idem t5.

.LII. Cum S. Aichardus Abbas in negotiis

Sept.n. 13. mona(lerii fai occupatus, inadvertenter in die

*t?..Si

gnatiusrogatus a P. Bra ndano Lufi t3n0; Lanciz ep,

fefto accito tonfore capillos capitis forcipe

quomodo Scholattici Societatis pecca- 16. n. a

Y

8-

fibi equari juffiffet, videt, cum hoc ageretur,

ta venialia confiteri deberent? refpondit, ho-

( :

humans falutis adverfarium,quam promptus

minem etiam ds minimis peccatis confundi

fit ad nocendum, quomodo de nofttris offen-

debere in przíentia divina, fi pura coníciens

fionibus exultet.

Nam ecce diabolus intra

tia gaudere vclit, eo quod obje&tum, contra

tenebrofum celle angulum íe continebat,

quod funt peccata ventalia, fit infinitum at«

ncfandam cautionem in manibus tenens, & que adeo etiam in infinitum aggravet.

lI. De

A P Lobn. Dibl. /Man. 'läm,y.l[.

798

Jblitbete Manuolis Concionatoriee

d

L

t4. n.a66,.. II. De B. Aloyfio P. Ferdinandus Paterno

offim efficere, ut vel unam noctem aliqua

ex procefteftatus eft, dum ejus confeffarius effetin cu-

iftarum paccato abflinere velit, omnes ego

f

quidem nervos contendam, ut vel exi

ü

fu Canon.ria Regis Hifpaniz , per quinque aut fex an-

guo il-f

nos fzpe materiam abfolutionis invenifle, id-

lo tempore Deus non offendatur.

p(

J

que non ex defe&u (olertig aut judicii acci-

Damnum.

diffe, quia etiam ab ea etate elucebat in eo

^prudentia & maturitas fenilis in moribus.

XIII. P, Chriftophorus Ortizius Vir Apo- Nierenb,

l

ftolicus, quia fuperior refidenriz defignatus do&r. afc,

Idem poftea de eodem etiam in Societate exi-

ü

íftente P. Hieronymus. Natalis teítatus eít,

non prompte obedivit , fülmine ictus inte-f: 199* -

f

f

rit; licet Deus gloriam ferv

.

cum dixit, fe in confeffione generali íex men-

digiis illufltravetit.

i fui multis pro-

J

.fium materiam capacem abfolutionis non ree

XIV. P. Jacobo Rhem quondam unus eAnnusIn:- |

eriffe.

€b. n. 264.

]Il. De S. Francifco Xaverio Vicarius S.

focietate in fordida vefte & forma apparens,golft.1618«

LO

caufamque purgatorii rogatus refpondit, non

Thomz jurejurando teftatus c(t, fe, dum

confeffiones illius per hyemem excepiflet,

aliam effe, q

uam quod fzepius fine facultate

fe ipfum flagris caftigaffet.

,

non inveniffe p

eccatum vcniayle,qu»o Deus of-

fendi potuiffet.

XV. Quidam Theologiz ftudiofus prope Annue

Neapolim mortuus cuidam focio fuo appa- Neapol,

. ]V. De B. Stanislao Koftka P. Alphonfus

[ä

Ruiz, qui totius vitze confeflionem excepe-

rens dixit, fe in purgatorio graviter crucia- 1695

tum effe, quod aliquando fub facro aliquan-

rat, poít mortem publice edixit, eum tota

vita, quz fuit novem decim annorum, pec-

tulum confabulati, nec confeffi effent, ipe -

proin adhuc iüud' peccatum copfïteretur. |

catum mortale nullum, & venialia valde pau-

i

ca commif(iffe.

$. VH.

Lancizius . V. Catdinalis Bellarminus paulo ante mot-

EXEMPLA PROFANA.

op.3.,32 tem fincere faffus eft, fe tota vita fua, quz

füit feptuaginta novem annorum,nunquam de

pianus Jureconfültus, cum ab Antonio JEliusSpate

F. P-a

;

Vit. c. 34. liberate peccaffe. Sed & P. Fuligattus in ejus

Caracalla Imperatore parrícidium fra.'anus in.

vita fcribit, fe interdum per o&to diés non in-

tris füi Gethz approbare juffus eft, tam con. Caracalla-

veniffe in ejus confefTione ullum peccatum..

ftanter id recufavit, ut etiam mortem ea d/c

Joii.n32. Vl. P. Ludovicus de Ponte voto fe obliga-

caufa oppetere non dubitarit.

;

$ Griqu

vit, nunquam deliberate offendendi Deum,

Il. Democles puer formofus cum lavandi Plurarch.

lol

hoc autem perfecte ab eo fervatum fuiffe ju-

corporis cauía balneum fuiffet ingreffus , id. in vitaDe-

69

ratus afferuit P. Petrus deSandoval, qui per

que Rex Demetrius, eum fecuti abutus ve] "eit

er

viginti annos confeffiones ejus exceperat.

let, preclufo omni effugio in ahenum aqua

$, Tht

£iereDe. Vll. P. Jacobus Alvarez viginti fex anuis

fervente plenum infiliit, mori malens, quam

]ot, cit

ruamn. de. ante mortem voto fe aftrinxit. (e nullum pec-

peccato tali contaminari.

j

virs il catum veniale fcienter admiffarum, idque

luftr.

liI. Philofophus quidam dixiffe fertur, fe Plato.

fervatum literz Peruahz teftantur.

fi fciret, Deum fibi peccatum dimiffurum,

"Vita c. 11I.

VIIL. P. Edmundus Campianus tam tenerg

& illud homines ignoraturos nihilominus ob

erat conícientiz , ut fxpe a fuo coufeffario

folam peccati turpitudinem iftud ítudiofif-

L

ad facrum faciendum fine abfolutione dimif-

fime d;cligacurqm.

fus fuerit.

Lancizop. IX. De P. Bernardino Realino P. Annibal

$. VIII.

A6, n.267. Vitalis juratus edixit, fe per quindecim an-

'SIMIL

ITUDINES.

nos in ejus confeffionibus nec unum quidem

anlitas.

peccatum voluntarium reperiffe.

$. Den,

Id opufc.

X. P. Martinus Polorius operarius indefef-

cüt elementum in loco fuo naturali non Stapiet.

d te]

I. : öl

us toto anno, quo $. Nicolaus [ ancizius ejus

gravat, fecus vero fi extra illum repe- tex. 6. im

huo,

al n.SID

confeffiones exceperat, ne unicum quidem

riatur; fic peccatum adhuc in voluntate &Dom 1r.

veniale minimum attulerat, etiamfíi conícien.

affectu manens non gravat, aut angit; fecusPoft Pent,

tiam füam accuratiffime diícutere con(üe-

vero, fi affectus füerit depofitus.

verit.

II. Sicut lignum, foenum, & ftipula congre- S. Thomas

ld. opufc.

XI.—Alphonqu,R'odriqucz, etíi per quadra-

gantur in domo, & non pertinent ed füb(tan- P- 2«q $9.

Janitoris füngebatur officio, or-

tiam zdificii, & poffunt comburi, edificio" ?

26.n.269. ginta annos

Nf

dinaria tamen i

n confeffionibus materiam ab-

manente; ita etíiam peccata venialia multi-

folutionis non afferebar.

Eundem cum $.

plicantur in homine, manente fpirituali zdi-

l5 l

Francifcus cum Chrifto apparens quzreret,

ficio, & pro iftis patitur ignem vel tempora-

cur fleret?

reípondit: Cur non fleam,

lis tribulationis in hac , vita, vel purgatorii

perfpectam habens gravitatem meorum pec-

poft hanc vitam, & tamen confequitur vi-

catorum, quandoquidem unum peccatum ve-

tam &ternam.

Y

niale contra Deum commiffum meretur, ut

Í1i. Sicat in humana Republica fuünt aliquz Alvar, to,.—

Vita l, $.

tota vita defleatur.

X

leges. fine quaram obfervatione omnino ftare2. li. p.r..—

Stpl

€. 9.

XII. Cum $. Ignat. quondam objiceretur,

non poteft, quas praterire graviffimum effec 1

[o0 :

operam in curandis meretricibus fruftraneam

cognofcitur; ali& vero optimz gubernatio-

ln

Quadl

effe, eo quod ille mox ad vomitum rediturz

ni conducibiles, quas transgredi leve, & non

effent, refpondit ille: Minime fane. Sed (i

magni momenti Judicatur: ita in regno Dei

emnibus vitz mez curis atque laboribus id

quadam funt leges, ex quarum cuflodia

Chal'if

- Tihius CXIV. Pehum, -

?09

4

U

eharitas, & animz ';V-ita dependent; aliz ve- — VIII. Sicut fï mercator 'haberet famulum, r apeiz,

,

ro (ine quarum obfervatiope charitas & fpi-

quem adverteret fuiffe caufam ,. ne quotidie cputc. 16.

ritualis vita adhuc ftare poteft ; & illarum

centum millia ducatorum lucratus fuerit ,n. 75.

transgreífio, peccata mortalia; iftarum vero

eum utique domo expellerec, nec unquam

peccata lcvia & venialia conflituit, Et ficut

amplius admitteret ; ita cum fciamus, quod

inter homines, licet quzlibet offenfa amici-

per peccatum ab inexplicabili lucro gratize &

^ N

$i,

tiam aliquo modo lzdat ; non tamen offenfa

gloriz ceeleftis impediti fuerimus, merito id

levis amicitiam diffolvit, nec amicum a par-

a nobis expellere, & nun

7:*f' 199-

quam amplius ad-

2

ticipatione bonorum amici omnino rejicit ,

mittere debercmus.

fed aliqua levi fatisfactione remittitur 3 eo-

Dammüm & qualias þecmti wiortalis. -

BAnnuæ!n;

dem prorfüs modo leves offenfe adverfus

Deum , quas homines ex humana fragilitate

IX- Sicut pifces in lacubus fcu vivariis ge- Manfi difc;

&

committunt, contrádx , per charitatem &

lurigidiffimo obdu&is , nihil patiuntur

$

íed 2. n. 9.

gtratiam amicitiam non auferunt, atque ideo

&

funt veluti infen(ibiles , qui tamen tunc vel

nec animam interficiunt, nec regnum illi

maxime moveri & agitari incipiunt , quando

ccclefte claudunt. Di(tin&iones porro, quas

torrendi fuper prunis ardentibus in craticulis

: Annue

Napol,

inter transgreffionem mortiferam , & levem

herent: ita quoque multis accidit repro-

affignat, fünt hz fequentes: Peccatum mor-

. lóos,

bis, in pifcibus przefignatis ( quos Deus a facri-

tale charitatem & gratiam tollit: veniale fer-

ficiis füis profcripfit : ) dum enim in bac mor-

vata charitate ejus fervorem extinguit.

m

tali vita degunt interris infenfati , ac proinde

lud przefert creaturam Deo, quia ob amo-

in libro Sapientiz ipfimet dicunt: JVos infin-

rem creaturz Deum deferit: iítud non píz-

Jati &&c. ad minas, ad corre&tiones ,' denique

fert, quia, licet fe ad creaturam inclinet ,

-ad flagella & fupplicia ire Dei ne quicquam

non tamen propter illam derefinquit llud

moventur, folum quando jam in limine infer«

conftituit ultimum finem in cregtura, quia

ni fe pofitos effe confpiciunt , ad Deum fe cone

Elitssray

ab ultimo, propter quem creati fumus, fine

vertere nituntur, fed ferius, & fine ullo frn&tu.

ts jn

recedit; iítud non ponit finem in creatura ,

. X. Sicut qui carcerem inhabitant

n

:

» femper s. Anton,

Coillts

quia gratia decorem , & charitatis pulchritu-

. qnidem in anxietate ac. dolóribus í

unt , fedl. c. a. 9.

dinem, qua homo, tanquam in finem, ten-

maxime co die quo fünt educendi, & ad$. 6

ditin Deum, non amittit. lllud animam in-

ipfas fores judicantis ducendi, & ante cancel.

Phuaeel,

$. Gregor. terficit ; iftud fosdat.

Quare Gregorius di-

- los üanæcs,,judicantisque,vpcem intus aue

inviteDes

L21.moryit: [n peccatorum & criminum difítin&io-

mwüc

e 9.

dientes, metu fuüffocantur, & nihilo meliori

. ne penfandum eft, quia nonnulla peccata ani-

funt fpecie, quam mortui; fic & anima ipfo

mam pollunt, quam crimiaa extinguunt. -

quidem peccati tempore maxime aflligitur,

$. Them. .IV. Sicut in corpore e(t duplex nitor, unus

& premitur,. fed multo magis, quando hinc

avulía, ad ratiónes illic redd

—

e

*

lot. cit:. quidem ex intriníeca difpofitione membro-

ndas, & ad iqr-

mato,

rum, & coloris; alius autem ex exteriori

ribile illud judicium adduci deber.

.charitate fuperveniente;, ita etiam in anima

XI. Sicut fi liber homo ambulans per viam, Idem p. 2.

eít duplex nitor : Unus quidem habitualis,

juxta quam eft fovea profundiffima; projice- tit. a. c. g.

ret fe in eam, non eft liber ad exeundum nili

quafi intrinfecus : Alius autem actualis, quafi

exterior fulgor. Peccatum autem veniale

alterius adjutorio; ita & in foveam peccati,

impedit quidem nitorem actualem ,. non ta-

quod ad infernum ducit, liber eft quilibet

men habitualem , quia non excludit, neque

per fe ad. intrandum, fed non ad exeundum,

; diminuit babitum charitatis, & aliarum vir-

nifi Deus porrigat ei manum gratiz , quod

tutum , fed folum impedit earum actum.

agnofcens David Pfalm. 143. dicebat: Emitte

S. Dern,

V. Sicut corporis natura efít fanitas, ita

manum tuam de alto , libera me ,. & eripe me de

ais

4e tripl,

aquis 1s0ultis, fcilicet viiorum, quia Jilicet inane

;.6nh

cordis natura eft puritas, quia turbatio ocu-

mon *valeo.

?

)

bono,

lo non videbitur Deus, & cor humanum ad

m 1f.

XIl. Sicut fi miles aliquis ex omni parte Menf ditc.

oft Dettt,

hoc factum eft , ut füum videat Creatorem.

Si vero fanitati corporis folicita eft providen-

bene fit munitus, fí tamen ex una füerit pu- 12. n. 4.

dus, & in ca parte lethaliter (aucietur, fic ca-

. da cuftodia , puritati cordis tanto folicitior

Thonds

€ft impendenda,

dit, quemadmodum fi totus füiffet nudus ;

.qu w'

quanto pars ifta dignior illa

fie & £ hriflianis, fi juftitiam fecerit, & in uno

h

.effe convincitur.

Nanfï:difc

peccaverit, fimiliter peccator ftatuitur, quem-

. VI. Non eft verus amicus, qui delib&näta

admodum (i femper peccaffet.

15. $ 5* vellet amico infligere vi2:us leve ,. et(i non

XIII. Sicut in inferno fünt ignis, & frigus, D'onyf

lethale; imo, fi quis nón vellet adhibere cu-

foetor, caligo , vermis, cónfufio, fitis &c. Car.h. a

ram , ne offendat Deum venialiter, hoc ipfo

ita in peccatore eft ignis irze, impatientiz, !8. de

Cconvinceretur non effe amicus Dei.

avaritig , frigus , invidiz , fcetor luxuris , €^orm.

€ce,

| Füga.

vermis conícientim , fitis concupifcentiz ,

inordinatio, atq

T

vat, U

,S.taþle&. ,

VII. Sicut (i feptem latrones domum tuam

ftatioque virtutum.

ue perverfitas animi , dege—

l'l,p.lo

n

tex. $. Injngreffi fuiffent, & fex ejeciffes, non quie-

XIV. Sicut fi quis veniens dd portam iítam, B. Jordan.

Mot. $* . fceres 4

donec etiam feptimum ejiceres , ita

Quadr,

videret unum fcholarem, fedeéntem in porta, apud Bol-

non contenti effe debemus, ut unum dun-

fimiliter cras, fimiliter multis diebus, nonne '?nd. 1 3.

taxat alterumve peccatum animo ejiciamus,

de facili cogitaret: ifte fcholaris intrabit or- "9?f

fed omnia extirpanda fünt,

r

dinem ? Quomodo ergo non credibile, quod

FEffffa2

illi

As P. Lobn, Dib. /l(an. T. 4f

^

696

k»lsw'il)"liotlvecæ Manualis Cdncionamiæ

illi intrent in infernum' , qui tam diu fedent

vunfur ad littora, atque iterum reforbentur,

ad portam inferni ?

& in fe fra&ti lutum efficiunt : quod pedibus

Didaeus

conculcatur ; fic impii &ternz conculcationi

XV. Sicut multi adverfus viduam infurge-

Stell. in. re folent , quia neminem habet , qui fuas

fübjacebunt , quorum nullum eft gaudium ,

C,I1I. Luc.

ch- MV

S. Bafilius

partes poffit defendere; ita omnes deemones,

qui & nulla pace requiefcunt, in eo , quod

:

62

L

& omnes creaturz infürgunt adveríus ani-

impli perfeverant.

:

apudBeitl,

p. l, G ll'

in theatr. "

iam , Dei przfidio & auxilio deftitutam ;

XXIII. Sicut videmus oculos corporis , , Cyryf.

V.pece. ünde Regius vates: Qui querebant animam meam

cum in füumo forte remorantur , lachrymashom. . in

femper effundere: fi vero potiantur aére pur- Matth,

fol. 151 confilium fecerunt in unum ,. dicenies : Deus derdli-

Píalm, 70.quit euns comprebendite, quia mon ef1 , qui eripiat.

gato, & florentibus pratis, & hortis virenti-

V. PT.

bus, & fontibus inter amcena fluentibus, & (a-

hts d

Idem.

XVI. Sicut in difceffu Regis omnes, qui

grzvitäle

funt in curia, abeunt; ita cum Deus diícedic

niores effe, multoque majori aciei fulgore ru-

peccazi

tilare ; Talis profe&o eft mentis oculus, fi in

[7] 38'

ab anima, omnia bona opera, quz peccator

in fiatu gratiz eft o

pratis fpiritualis pafcatur eloquii., eriv totus

peratus; amitci;, & nul-

fine dubio purus, ac lucidus, & acutius cun-

lius funt valoris.

&a perlufirans ; fi vero in fumum fzcula-

Dionyfius — XVII. Sicut virtutes, ac dona Spiritus.fan-

rium negotiorum fuerit ingreffus, ad ianu-

Carhuf. Cti , vires animz reddunt ad bene agendum

8 18. dé e

mera prorfus mala lachrymabitur, & flebit ,

?

xpeditas, ac faciles, a ratione quoque &

& in hoc quidem fxculo, fed multo amarius

enq'rm.

Spiritu fan&o bene prompteque mobiles ; fic

$ Mitr

in futuro; Fumo enim fupt humana negotia

3

hn d

.peccata & habitus vitiofi vires prefatasa bo-

comparanda : Propterea & ille

'ait: Defece-

nis retardant , ad bona agenda iafitmas effi-

vunt ficut fumus dies mei,

ciunt , ad mala pronas con(tituunt , ad dia-

XXIV. Sicut fcorpio facie la

»mbït; & Caü-' Berchior,

bolicum inftin&tum , paffionumque impetum

affequendum , faciles reddunt.

da pungit; fie peccatum in principio per ten- V, peccat,

ïä

$ Ambrof

tationem allicit, & ultimo per mortein zter-

ii i

$. Anton.

XVIII. Sicut corpus mortuum non poteft

pnam officit. ldeo dicebat David:

Non eft pax

p. 1.tit. aliquem juvare , nec ab aliquo juvari , ita

o[fibus meis a facie peccatorum meorum.

]1

7. € $* morthus per peccatum in anima , non eft ca-

XXV. Sicut qui cogeretur, guttulam mel- pac. Alv.

pax operis boni , quod fit pro eo., in quan-

lis in tnagnum vas fellis & abfynthii injectam to. . 1. r.

tur elt ipfum fatisfadtivum 5 nec per fe fa-

potare, non dulcedinem, fed amatorem fenti- p» 1. €. &

$ nf

Wncu

tisfacere pote(t per opera, quantamcunque

ret ; !ta qui modicam, &umbratilem peccati

Gilit.

poenalia , ut jejunia, peregrinationes & elee-

dulcedinem , tot angoribus , & conícientiz

mofíynas, & hujusmodi; Peccator enim ini-

accufationibus circumdaram bibit, concupi--

micus Dei conftituitur propter offenfam com-

tam fuavitatem experiri non valet.

$, nít

miífam.

Durante ergo inirmicitia non acce-

l, deft

.XXVI. Sicutis, qui bibit , in a&tuali in- Manfi difc.

61l2

ptat Deus aliquam fatisfactionem , cum de-

temperantia fua nihil aliud fentit , prater- ao. n. 3.

ficiat amicitia , qua acceptatur.

a

quam guítum vini & faporem illius, poftea

lfac'. Alv.

XIX. Sicut zgrotus cibos dulciffimos, &

vero peregrinos ebrietatis experitur effetus ,

tO. I.

opiparos averfatur, non quía illi amari fint, fed

propter damnum , quod animz & corpori

procem.

quia ejus palato humoribus noxiis. infedto ,

adfert ; eodem modo quoad peccatum acci-

: dere folet; dum enim committitur, magnam

amari videntur; ita homo peccati tabe cor-

ruptus, & prope exanimis effe&tus, virtutem

. fenfualitati & inordinato appetitui przbet fa-

$, Ctty

ori non admovet, non quia illa fit injucunda,

tisfaCtionem, mox vero ut patratum eft pec-

0.5 a

pop.

fed quia palatum animz, perditis moribus,

catum, acerbiffimum peccator experitur re-

qua(i malis humoribus vitiatum, ejus fuavi-

morfüm ; quia peccatum noftrum contra nos

elt femper.

i

tatem non valet percipere. .

XXVIL. Sicut mulier ad tempus quidem Rup. Abb,

$.Bem — XX. Sicut fi quis in aliqua domo haberet

to.2. f.12, perpetuum cenfum, qui illam irreparabiliter

diffimulare poteit , fed tandem parturiendo,l. 6. in

——

doloribus atteftantibus , occulta prodit ; fic Ofeam.

à 1. C 4.deftrueret domum , non folum unius anni

ceníum , fed infinitorum annorum ceníus ei-

quisquis ejusmodi eft, peccatum füum utcun-

'que diffimulare ad tempus, & abfcondere po-

dem auferret! fic & qui feipfum irreparabi-

Mirfi

liter deftruit, non unius diei fervitium folum

teft ; fed in tempore fuo cuncta cordis ejus

occulta cum dolore manifeftabunturj; juxta

4' LT l.

fibi aufert , fed totius futurze perpetuitatis

innumerabilia, infinitaque fervitia ; Non enim

illud : INVibil opertum , quod non veveletur , neque

occultum , quod non fciatur.

fola przfentis temporis fervitia Deo deben-

XXXVIII. Sicut efca in hamo decipit pi- Dionyfius

tur , fed etiam futura, quz tanto przftan-

tiora funt prifentibus ,

fcem; fic peccatum fallit peccantem , quia Carth. de

Al

quantum gratiam

dum vane impieque delectat , ad triftitiam*

horm.

gloria antecellit.

ecc. a,1g.

2' ll l.j

fempiternam perducit.

]l CI l:

Author,

XXI. Sicut qui fufcipiunt jugum Chrifti ,

. XXIX.Sicut fumus apes fugat,& foedus odor $. Bafil. in

oper.imp Chri(tus eos delectat in fpiritu , ne fatigen-

columbas expellit ; ita Angelum vite no(tra Pfalm, 33.

hom. 24: tur in bonis operibus ; fic & qui jugum fufci-

cuftodem abigit, multalachrymarum afpergi-

piunt diaboli , diabolus eos deledat, & de-

ne dignum, ac graveolens peccatum.

Hllgo ;

cipit, ne difcedant a malo impii usque ad

XXX.Sicut columba accipitrem fugiens,mu- Stapleton,

djn

mortem íuam.

$. Hiero-

tat femper locum,ipíisq; etiam vepribus ac fpietex- 3. in

XXII. Sicut mare fervens quiefcere non

nis fe ifüergit,nec tamen fic evadit;fed fatigata

om 9.

nym.?pud

poft Pent.

Manfi ditc,

hoftiin pradam csdit ; fic peccatores undique

1$. n. 6.

poteft, fed redundant flu&tus eiqs j &Vreyol.

urget

!

m ituhläs/ CXIF. : Peccatum

8ot

uirget confcientis & gehenns metus, nec ta»

codleftium & f'pcciälium auxiliorum abun-

men illum evadunt. Unde dicere coguntur

dantiam non aífiftit, ficut facturus fuiffet,

cum Davide: Cor meum conturbatum efít in

fi, quantum humana fert fra

ine, & formido mortis cecidit fuper me.

culatam fe confervaffet.

gilitïas ; imma-

Jae Alv. |— XXI. Sicut paterfamilias furem fíua dili-

. XLI. Sicut adamas magnetem fua prafene s. vranc,

to. 2. l. 1. gentía jam non valentem fugere , finit plura

tía impedit, quo minus ferrum fibi attrahat; sales l. 4.

S

P.64* fürari; ut comprehenfum evidentius de fur-

nec tamen magoctem ideo naturali fua virtu-c. . de

LUENT

Va

to convincat, & feverius puniat ; ita Deus

te & proprietate privat, fed fofum pro tunc amor.

peccatorem finicin plura peccata labi, ut gra-

eandem fuípendit; videmus enim per expe-

vius poftea caftigetur.

rientiam, quod, quamprimum adamas a ma«

Amis de — XXXI.. Sicut fi homo aliquis per terram

gnete recedit, fübito hic ferrum ad fe trahat.

gravitate

peccati

exteníus geftaret pondus ingentis turris aut

Eodem n«odo, licet peccatum veniale amorem

L

rupis, etiam(i omnes ei voluptates offerren-

Dei ab anima non auferat, ejus taien «ftum

€. 38-

tur, nihil folatii inde perciperet, donec pon-

refrigerat, ejusque fervorem adeoretardat, ut

dus amotum effet; itanechomo, cui immen-

illas virtutum actiones non

operetur, quibus

fum pondus peccati incumbic , folidam con-

alias incubitura fuiffet.

. folationem percipere

poterit ; Q()ncc Pondus

XLII. Sicut quando calor naturalis nimium Marfi difc.

hoc aþlatum fuerit.

fe in exteriores corporis noftri partes exten- . n. 4.

Dawnnum peccati venialis.

dit, ftomachum magno ad bonam digeítionem

S. Macar.

XXXIII. Sicut hortus, licet quoad omnia

füb(idio privat, ac proinde generantur crudi-

hom. 43- bene excultus fit, fi tamen vel a modica aqua

tates,& pravi bumores;qui febres,aliasa; infir-

illidentis fluminis alluatur, paulatim confümi-

mitates mortales caufant : Eodem modo fi cor

UTR

tuür ; ita & animus hominis tandem collabitur,

hominis chriftiani , quod ad Creacorem fuurn

peCCaS 2

- fifrequenter a peccatis venialibus infeítetur.

diligendum omnino intentum efle dcberet,

S. Ambrof.

in

XXXIV,. Sicut in ftipulam ignis exiliens

perinordinatas affeQtiones ad amorem diffun-

^ inheret, donec omne, quod corripuit, ab-

datur creaturarum, amor ille, quem Creatori

fumat ; ità vel exigua fciatilla peccati, fi quo

noftro debemus, tanro magis intepefcit, & di-

iC AN, 3

vitiorum fomite fuerit excitata , grande in-

j

15 hT.

minuitur. UndeAlvitale format argumeptum :

cendium excitat.

Si magna perfectio, magna charitas eft, & ma- Alv, Tom,

S. Chryft... XXXV. Sicut in corporibus, quz vulnera

.1.c.4ï'":

in C. r.

gna chariras eft magnus amor,& magnus ac ar- i. li, s.

neglexerunt;febres gignunt & pu:refa&iones,

dens-amor eug , quem amamus, nec leviterb 2 c 16,

Galat.

ac mortem denique ; itidem in animis, qui pu-

3

contriftare permittit, quomodo eximie amabi-f 1073.

filla diffimulant, majora iavitant.

^

E

-

musDeum,& perfectam erga illum charitatem

S,Anfelm. — XXXVI. Sicut pifces decurrente aqua vi-

habebimus, quem quotidianis imperfe&tioni-

nf !

V; de fimnil. varii moriuntur, fi claufürz ipfius minutatim

bus lzdere non veremur? Idetn quoque alioin

( 3.

ct Y12.

ac fzpe crepant, nec reficiuntur ; itaomnis re-

loco fequentem adducit fimilitudinem.

ligio ( monaftici Ordinis preprimis ) funditus

XLIIEL Cinis carbonibus fuperinjeCtus

s!d&m to. 2.

perit, fi cuftodia ejus per modicarum con-

ipforum tum fplendorem fufcar, tum ardore

mj. r, p.

LE

temptum culparum paulatim a fervore fuo

impedit, adeo ut juxta eos p

L ii

ofiti nullum fen-c. x;.-f?ög.

tepefcit, atteítante fcrip

tiamus calorem. Peccata hec pulvis & cinis

dica, paulatim decidet.

tura: Qpifpcmit mo-

funt: pulvis, quia fplendorem charitatis obnu-

'S..; Chrtyf.

^ XXXVII. Sicut juxta precipitium vadens;

bilant; cinis, quia debilitant conceptum ex

ho. 5. ad

charitate fervorem. Videbisaliquosjuftos in

quamvis non decidat, tremit tamen, & (zpe-

POPQ

numero ab ipío fübverfus timore decidit ; ita

meditatione frigidos, in orationes fegnes, in

& non procul peccata fugiens, fed fecus ipía

divinislaudibustepidos quinunquamlachry-

vadens cum timore vivit, & in ipfa labitur

mis irrigantur, nunquam interna fuavitate ir-

; A

fzpius. Tertullianus eosdem fünambuloni-

rorantur, vix compunctionis fenfu tangunturs

$ d

bus in aére füper funes faltitantibus affimi-

& , fi caufam hujus infen(bilitatis fcruteris,

af

lat; Hi enim quovis momento in evidenti

non aliam, quam defectuum multitudinem,

funt przcipitii periculo, & communiter talís

& in vitandis modicis peccatis iofignern ofci-

effe folet infelix ipforum exitus. ;

tantiam invenies.

Manü diíc.

XXXVIII. Sieut vulnera modica non cu-

XLIV. Sicut modici fumptus imprudenter

Ibidem.

QO 'n-j LC

rata infiftulantur, & fanam carnem corrum-

iterati magnam etiam fübftantíam exhauriunt

punt: Eodem modo culpz, licet leves, fi non

& dumminus putamus, divitem pecuniis, va-

cutantur, fed ne

:

cuum & egenum relinquunt: fi per levia pec-

tualem inducunt.

gliguntur, gangrænamfp!iri-

ry(ts

cata paíTionibns crebrelcentibus , & inlolen-

, de

Alvar.to.. XXXIX. Sicut qui affuetus eft loco infimo

tius fe oftentantibus, virtutes fübruuntur, &

ff

2. . 1- P. cadere, facile cadet, & ne(ciet fübfiftere in lo.

1. C. 12,

ingruente gravi tentatione, dum ei quis affen-

M

co fuüblimi pofitus ; ita qui modicis peccato-

fumprzbet, manifefte deficiunt. Sunt veluc

f in

rum levium tentationibus vincitur, gravi ten-

irremiffz zgrotatiunculz, quz vitam quidem

1 33'

tatione pulfatus difficulter a

non diffolvunt, fed ita corpus extenuant, ut

ftabilitate retinetur,

gratia in mentis

accedente aliquo gravi morbo ,. corpus vires

Hugü ,

XL. Sicut nemo habitat libenter in domo

non habeat refiftendi.

;

htol

Cardinal. plena mufcis, imo fugit & abominatur eam:

XLV.Sicutbalifta quzda

m, glcbo fus vafti- Manf dife,

Sic Deus mentes muícofas declinat: Nec ha-

,n

tati proportionato onufta,habilis eft,& idonea,8 n s.

f

bitatin animabus , peccatorum venialium for.

utrepetitis explofionibus turrim quanda opti-

Duj

me munitam in terram

mo:-

dibus contamínatis; id eft, per gratiarum

;proücrnerc & de

i5 FIETT 3

liri

2

$92

iadibliotbecee Manudüs Cöncigkatoriæ

fitze, fitamenuna ex illiä difcordet, hxc unica

Ts

]iriv-rporüït, & tamen parvulus quidam clavus

f

digitilongitudinem duntaxat habens, ad eane

totum confundit , & de(truit aliarum confo-

(

dem militarem machinam inutilem redden-

nantiam; ita quoque obfervantia novem prze

dam abunde füfficit: Idem quoque in hac fpi-

ceptorum proríüs eft ad falutem inutilis, (i

rituali militia, quz ab animo contra infernum

vel unius duntaxat przcepti obedientia defi-

IE

geritur; contingit : Etenim unica culpa ve-

ciat : Omnem enim inftrumentum muficum,

nialís, unicainordinata affe&tio, unica demum

ut Philo Hebrzus ait, deficit ; etíamfi unum

*

tbidets

non penitus refrgenata paílio fatis fuperque

tantum. diícrepet.

fufficit, ut, dum cum adveríario pugnam ine

. LL Sicut fzpius

domos zdificantes homi- S. Chryg-

ire paramus, omnem noftrum vigorem & for-

nes, & te&tum imponentes, unius tegulz ex- ho, 19. ad .

[

titudinem plane enervet. PharaoMoyfi indul-

cuffz curam non gerentes, totam domum per- POP-

diderunt; & in veftimentis hoc ipfum evenire,

gebat licentiam, ut omnes lfraelitas ex ZEgy-

m B

pto facrifiei: offerendi caufa educeret , cum -

quis cernere poffit: etenim parva in illis facta

j

hac tamen conditione , ut greges & armenta

fciffura magnam facit disruptionem : Hoc & in

[j

fua poft fe in ZEgypto relinquerent.

Idem

torrentibus multoties evenit, etenim G illi, fi

quoque eít aftuti ferpentis gehennalis arti-

vel minimum cceperint ingreffum, totum in-

i

ficium: permittit enim, ut in multis bonis

troducunt fluentem : Ita & tu , licet te un-

j

operibus exerceamur; ita tamen, ut peccato

dique munieris, fi tamen aliqua pars immue

alicui veniali per affedium adhzrefcamus.

nita demiffa cft, etiam hanc diabolo obftru

*

C)

£

:

Porro Moyfes , cui latentem füb hac a Pha-

ut fis. ab omni parte firmatus,

]

raone data licentia dolum fuboluit , eidem

. LH. Sieut filia Pharaonis nunquam

fibi per- Manf dife.

K

Pharaoni proteftatus eft, dicens : JNon retma-

füadere potuiffet, eundem illum puerum, pro- 2€. n. ?

fuplte. it

WHebit ex eis ungula. .

reffu temporis , regoum illud decem feve-

Sexat.t&r l

8, Greg.

XLVI. Sicut ad

lucem folis mini;ni cón-

riffimis flagellis percuffurum , ab eodemque

A

1

.

l 4. Dial.fpiciuntur atomi, qui fole abfente oculis

patrem füum in maris Erithrei undis fübmer-

€. 40.

etiam lynceis invifibiles fünt : ita culpz etiam

gendum effe; fic quoque peccata venialia in

a!

t

lzviffimz, quas nos nibil ducimus, vel non

primis principlis, eo quod exilia fint, nobis-

advertimus, adt minime agnoícimus, coram

que fatisfa&iionem & complacentiam pariant,

Nider,

oculis Dei graves fünt, quz proinde a nobis

non repelluntur, aut fugantur a nobis , imo

li

ex ejusdem Dei ordinatione per

j

fovemus, & nutrimus ea, non confiderantes,

ignem vdif

*s

luendg íunt.

uam nobis in progteffu temporis caro

? fint

8. Auguü.

XLVII. Sicut quelibet ex módicis plagis

pretio diluenda..

f. 144. dé modicum poteft faluti corporali inferre peri-

Relapfus. ii peccatum.

t

culum, veruntamen omnes fimul jun&tz vires

TIII. Sic

ut is, qui eandem fe

brim incidit,koüganh

t-gmp.

] Stpletin

corporales adeo extenuare poflent,ut deire

graviorem femper experitur, ita ut deniquel. 1. dife-

tat j H

omnino a medicis defperetur ; ita cum anima tel. €. 19«

QV

ceps alteri füperventuro malo nequaquam

poffent refiflere : Eodem igitur modo licet.

ab zíftu concupifcentig ad priftina peccata

fingula peccata venialia animam necare ne-

frequenter revocatur,denique omnino a Chri-

*

queant; attamen quia quodlibet pecc

atum.

fto, velut veroanimarum medico, deferitur.

&

veniale fpiritualem animz vigorem debilitat,.

LIV. Sicut ii , qui in luto fe verfant, quo S. Ambr,

t

tentatorisque vires & temeritatem valde ad-

magis volutantur , eo amplius inquinantur ;in Pf. j,

*

auget, contingere poffet, quod a tam impe-

ita qui femel luto improbitatis afperferit, nifi

tuofo infeftaremur iniultu , ut inecmes ,.ac.

ab eo velociter exiliat , gravius (ibi dedeco-

aliunde usquequaque haud bene provifi ce-

ris füi coenum per fingulos di

es quulgntæ

Suple,

deremus turpiter, & laberemur.

converfationis obdueit.

ab initio Stapl. tex.

tert. 6,in l

AlvariLo XLVIII. Sicut compedes, qu& affectus te-

LV. Sicut qui cerafa manducant,

m o

f. 70

non nifi duo aut tria manducare proponua

, 2 inDom,

Qd

nent infimis rebus ob(tridtos, ne ad cocleftia &

dxl I. poft

[

füperiora ferantur, funt catenz , qua manus

fed illa tria (ua dulcedine ad viginti, imo a

Pent.

t

centum trahunt , & graviter valetudinem

animz ligant, ne noflram perfeCtionem ope-

rentur; ita retardant hec lzvia peccata hinc

ladunt ; ita unum peccatum repetitum ad -

migrantes ad gloriam. Quantum damnum hoc

frequentiorem repetitionem allicit. .

K

fit, norunt illi, qui fciunt, quam intolerabile

LVI. Sicut animalia, quz anguftas venas Idem tex.

habent, ex veneno non facile pereunt, q

uo.- 2 inDom.

malum eít animz hinc difcedenti, vel ad mo-

)

mentum Dei confpeétu, ac fruitione privari.

niam virus ad cor facile

penetrare nequi

.t;g'

Manfi difc.

,1. t-po(l:

XLIX. Sicutferculum pretiofum, fi multis

qux autem venas amplas fortita fant , cele-

18 2.12. contegatur mufcis, propter hoc (uam quidem

rius vetieno extinguuntur; ficqui confcien-

non amittet füb(tantiam & faporem, verunta-

tiam anguftam ex timore Dei & juftitie ejus

.menis, qui inde guítaturus eít, faftidium illius

habent, difficulter venenum peccati in cor

propter hoc facile concipit, & naufeam: Eo-

admittunt, quibus vero larga confcientia eft;

dem quoque modo in preíenti propofito no-

nullo timore conftridta, facile cuilibet pecca-

ftró dicere poffumus, quod, tametfi culpg ve-

ro confenfum prebent.

Idem tez,

niales nos Dei ataicitia, bonorumqueoperum

LVII. Sicut qui fepius in carcerem conji-

6. inDorm,

meritis haCctenus comparatis non privent, Deo:

citur, tandem verecundiam & pudorem car-

BIB. v.s. a

3.Quadr, .

tamen aliqualem difplicentiam & naufeam af-

ceris exuit, nee detentionem magpnopere cu-

-

f

ferant: Quia tepiduses, incipiam te evomere.

rat; fic peccator fzpius recidivus implet il-

r

[bid. ditc.

L. Sicut, licet ex decem illis chordis no-

lud Jeremiz ;

;Frons mercgricis efi tibi, ne('cis:ïerem. 3.

17.». ? yemapt (int ad harmoniam faciendam difpo-

erubefcers.

Vi

-LVIIL

ep*adRu&l

4

x

itulus CXIV. ;;Peceatum? |

Be

j

Ahidean.

-LVIII, Sicut veftis ex nimio ufü tandem

quis judicetur idololatra, qui duö grana thüe

fic deftruitur, ut reparari nequeat; fic pec-

ris offertcreaturz,quz debuit Deo offerre ; &

cata in confüetudinem dedu&ta ita debilem

ille non judicetur idololatra, qui totum fervi-

animam efficiunt, ut nec infpirationes Dei,

i*j

titium vitz, quod Deo debuit offerre, offert

(

N

nec h

»

creaturz. Imo, ut S Be

ficiant in ea reflauranda.

minum adm-onitiones,vquidquam pro-

V

rnardus ait, in ipfum S.

BBTh-ft e

defzvit Authorem , &,

L

Tbidem.

LIX. Sicut ii, qui juxta rapidiffima flumina

Deum perimit.

. quantum in ipío eft, deRe

' für,

Omnino enim vellec Deum

s- Chfy[o

commorantur, auríbus ufu obfürdefcentibus,

peccata füa aut vindicare non poffe aut nolle,

MT

moleftiffimum aquarum fragorem, fine ulla

! popq

aut nefcire. -Vult ergo eum non effe Deum;

moleítia perferunt, fic confaetudo delinquen-

quia, quantum in ipío e(t, vult eum effe aut

tium diminuit admirationem deli&i, facitque

impotentem , aut injuftum , aut infipientem.

ut parum de eo emendando cogitetur.

2. Ex eo, quod Deus facit in vindictam pecca-

"ïþidem.

LX. Sicut, qui vicinum habet fabrum, cu-

ti; Nam tefteS.Bonaventura, nihil poffet co- $ PDonav;

jus mallens die no&eque incudem ferit, prin-

gitari, quin Deus fecerit propter odium pec. in dizc faly

E

cipio quidem molefte fert, & fomnum in-

cati; ipíe enim propter peccatum femel dif-c. 1.

quietum ducit; tandem tamen diu affuefa-

ipavit vere omnia opera fua, fcilicct totum

&us nihil molefliz percipit, fed inter ipfos

mundum per diluvium. Alii Reges & Potene

i&tus altum ftertit; fic peccator ab initio qui-

tes in przjudicium odiumque (uorum inimi-

dem füos remorfüs fentit, fed confüetudine

corum depopulant terras eocum, Deus autem

Mesf i

&.ufu peccati ita induratur, ut nullo con-

diffipavit terram propriam, quia peccaturm

PU

!]

fcientiz, quantumvis valido ictu excitetur.

intraverat terram tuam. — Alii homines pro-

. Staplet. in . LXI. Sicutcum intus in domo omnia plena

pter vinum corruptum non projiciunt in mae

Sexog.tex. Íunt tumultu , & ftrepitu , audiri non poteft,

S.

re va(a aurea, vel argentea, (ed (ervanc vaía,

qui foris pulíat, nifi fortiffime & crebro id fa-

& vinum effundunt: Deus autem non folum

cíat; fic a eorde infanis cupiditatibus pleno

audiri verbum D

peccatum, fed etiam vafa peccati, id eít, creae

ei non poteft, niür fortius in-

tonct.

turas nationales ad imaginem fuam factas, &

füo pretiofo fanguine redemptas in odium

' ;bidem,

LXII. Sicut ignis Fcintilïa, facile accendit

ligna arida, ditficulter vero viridia & humen-

peccati projicit inoceanum infernalem. 3.Ex

€o, quod ordinavit, ut poenitentia peccatori«

tia abfümir ; ita auxilium Dei recenter lapíos

facile, difficulter autem aut omnino nunquam

bus poenitentibus femper valeat; nam, ut re-

&eS. Auguft. colligit, conftat ei peccata mul- . Aug. de

diuturna peccand

*

i 'confuetudi/nc obduratos

tum difplicere. qui fem

convertit.

i

per przfto eft; ea per vera &

fu.

Staplet. in

poenitentiam deftruere. Si enim ea amarer, f*l? Pen.

L [, dm*

LXill. Sicut foporiferis febribus foporatos

text, 5.

fi vellices, & maguis clamoribus a fomno ex-

non ita femper deftrueret. Sed femper di(truit ^ 5

dC 19

peccata, quz invenit, ne folvatur, quod creas

Z

"

cites, attollunt quidem oculos, fed mox hu-

vit: nec corrumpatur, quod amavit.

moris abundantia füppreffi iterum obdor-

ÀL. Quia ipfius etiam. Chrifti grav [ma offenfa

miunt ; fic peccatorum fomno, confüetudine

ac voluptate confopitis accidit, ut, fi pro con.

e/: id quod preclare S. Bernardus oftendit, S. Bern, &

j Am.h:.

dicens: Ex con(ideratione remedii, periculiin nat.

Ü Q b

cione excites, vigilare & emergere quidem

mei e(timo quantitatem..- Neíciebam, & ecce 999»

i

. monnihil conentur, confüetudinis tamen pon-

mittitur Virginis Filius, Filius altiffitni Dei,

dere oppreffi in

res delabantur.

! ,pri&inum (omnuq] & mo-

& jubetur occidijfut vulneribus meis pretio- -

fo fanguinis illius balfamo medeatur. Agnoe

Staplet,

. LXIV. Sicut Samfon pritho duobus funibus

fíce, o homo, quam gravia func vulnera,

text.

6.in ]ineis,

deinde nerviceis ; & demum feptem fu«

pro

p

Dom

.43.

quibus fecundu

ivinz fapientiz ordinem

,, inDDmr

Quadr.

nibus novis alligatus fuit, & quanto magis in

neceffe eft, Doglinum Chriftam vulnerari. Si

Dalilz confuetudine perfevevabat, tanto for-

j pof

non eflent hzc'ad mortem, & mortem fem-

T

tioribus eum vinculis alligabat; ip(ique tan-

piternam, nunquam pro eorum remedio Dei

derm oculos eruit, ac Philiíteis illadendum ac

Filius moreretur.

Hinc merito S. Bonaven- S. Bonse,

occidendum tradidit ; ita peccater Dalilz füze,

tura dicit: Apparebit Dominus Deus cumP- 1. ftim;

id eft, carnis blanditiis obíequens, ex parvis

vulneribus fnis & clamabit dicens: videtig^ !

det t

malis majore pertrahitur, & tandem omnino

, [nDomts

crinibus (id eft, verecundia) & oculis ratio-

quanta a vobis, in vobis, & pro vobis paffus

j, p

fum: & tamen ingrati omnia conteinfiftis, &

atl

nis privatus diaboli poteftati tra.di;ur.

cternum,.

pro nihilo duxiítis : Ite malediöïi in ignem

& G

MOTIV A.

Ill. Quia grawg'[äïmum pone eterne reatum ad-

ducit: Si exgo nemo , vel integrum etiam re«

Pro peccati mortalis fuga.

-N;D W

gnum acciperet, ut per unicum diem ià fornas

uia Dei gravifjima offenfa eft : uti colligi

ceardenti jaceret & torqueretur; quanta infa-

* poteítex triplicicapite. 1. Exeo,quod

nia erit, «ternum fievi(fimis & inexplicabili»

Deo cultum debitum, imo & ipfam deitatem

bus inferni tormentis veile cruciari, ut levi(fie

[d en [20

J & v. g. 2uferat ; & idololatriam inducat, de qua Ifaias

( iforfts

ma & momentanea voluptate quis fruatur. .

dixit: Repleta eft terra idolis: opus manuum

IV. Quia funmum aniui cruc

ictuin etiam ín bac Jer.a.v.1 $.

;' Quadfo

füarum adoraverunt,quod fecerunt digiti eo-

vita affert :

]uxta illud Jeremiz: arguet te

.rum. Etincurvavit le homo, & humiliatus

malitia tua, & averfio tua increpabit te.

N

eft vir: neer

go dimittas eis. Nam ut recte

quod Caino dixit Deus: Nonne fi

bene ege-

Id G.e.n.æ.v:,. ?.

S. Hier, in S, Hie

.tfon.,di[currit ridiculum eft, quod ali-

ris, recipies: fin autem male;ftatim in foribus

cp,adRu .

psc«

*

$94.

I)ibliotbecäx Mänualis . Conciongtoriee

N

Ü

$. Aug. fa peciatum aderit. HincS. Auguüinüs pecca-

ritur animä, amiffo Deo, quia vita eft ejuss

(

S. Ifidof;"

i

per Pí36. toribus; ait, non eft locus in his, quz foris

Unde merito 1(idorus Pelu(iota ait: 'Vehe-

funt, quia ibi patiuntur tribulationes,ubi cone

menter miror, ac ftupore defigor, quia fiat, u

fr

epiü. 252e

j

fcientia illos confolatur. Non eíftillis bene fe-

ii quos peccata delectant, cum femper mos

cum, quia bene effe cum malo non poteft.

riantur, nunquam tamen mortuus fe effe;exi-

b

Quisquis autem malus eft, male fecum eft.

ftiment: Unde etiam, quemzdmodum fcripfi-

'Torqueatur, neceffe eft, (ibi, (eipfo tormento.

fti; in quzftionem illud venire poteít, quod ad

f

f

Illi enim eft peena fua, quem torquet con-

rimo fiéctos homines di&tum eft : /n qnacunque

Íícientia füa. Fugit ab inimico, quo potuerit,

die de ligno comederitis, morte meriemnini.; Facino-

t

hi

Seneca ep. a fe quo fugiac?. Sequitur feipíe, inquitSene-

rofus enim , ac ficarius tum demum proprie

98-

ca, & urget graviífimus comes, animi mor-

moritur, cum leges violat, ac (celus admittit;

$ Mincent.

bus, & confcientiz maftix. 'Tuta enim ícele-

quantumlibet alioqui vitz ufüra frui videa-

Ferf,fv llin U.

ra effe, fecura non poffunt.

Multos fortuna

tur. Et Czfarius Arelatenfis, carnem,inquit, Cefarius —

g5 pl d

4

liberat poena, metu neminem. Quare? quia

quam non poffumus refufcitare, plangimus ; rel. ho. 14

Renin q

infixa nobis ejus rei adverfatio, quam natura

& animam mortuam non plangimus , quam

It

damnavit.

Poteft ergo nocenti contingere;

ofumus ad ítatum priftinum revocare.

(

ut lateat: latenti fiducia non poteft. Hinc

VIIL. Quia per peccatum mortale bomo a. Deo .

SOb. 1 5. 'b

Job: Sonitus terroris femper in auribus il-

deferiiur; quod fic explicat Didacus Stella : Did. Stella

YV. 21e

Peccatum, Deum in anima per gratiam exi- in c. 11.

lius, & , cum pax fit, ille infidias füfpicatur.

Levit. 26. Et ipífe Deus: Ponam faciem meam contra

ftentem , ab jpía rejicit, non eo modo, quo ""*

g

y217»

alter te fortior, & excellentior a loco aliquo

0l

vos, & fugietis nemine períequente.:

. V.. Quia turpi[/ime [ervituti fabjicit: nam te-

expellit; nam peccatum non efít fortius Deo ;

ejicit tamen illum per propria demerita: nam

0

$.Ambrof. fte S. Ambro(io, qui facit peccatum, fervus

l.2. deJ e(t peccati, & quod pejus eft, multorum fer-

cum peccator Deum exiftentem in anima, vi-

Ü

tiis turpitudinibusque inhonorat, tunc dici-

C0b.€. 3- yus eft, qui fübjectus eft vitiis, multis fe Do-

v

minis adduxit, ut fervitio ei exire vix liceat.

tur Deus ejici. & expelli a peccatore. ' Vidit

Deus, pluris zítimare nos ftercora, glandes

S.Chry. Et juxta S.Chryfoftomum, barbarum eft pec-

t

hom. 9. incatum, tyrannidem exercens in animam fe-

hujus mundi, quam ipíum, & ideo hoípitium

5, epift. ad

deferit, & abit, tot convitiis & injutiis affe-

Corinth.

mel captam, fed in perniciem eorum, qui

p

ipfum fuüfcipiunt. . Imo ipfius etiam diaboli

&us. Nam f(i tu in domo tua in capite mene-

fz JEthiopiffam accumbere facerés immune

S, Auguft. fervituti (ubjicitur, ut recte S. Auguftinus di-

l

in expof. xit: Unusquisque peccando animam fuam

dam, incomptam, & inhoneftam, & ip(a tan-

Dionyf,

:

epadRom

diabolo vendit, accepto tanquam pretio dul-

quam Domina federet: uxori vero przcipee

Carth, & ,

K

cedine temporalis voluptatis; fíi ergo Efau

res, quz llluftris & Princeps eít, ut menfa

Y, de

miniftraret, nonne gravem injuriam Dominz

EW

ftultum indicamus, dum pro vili efca primo-

[2

Í

genituram vendidit; quanto magis infipiene

huic inferres? Hoc modo peccator cum Deo

a

tem cenfebimus hominem , qui pro viliffima

agit, fuos appetitus & libidines plures habet,

p

voluptate non jus duntax

quam illum, & creaturas Creatori anteponit,

3

vendit ?

:

at füum, fed feipfum

omnia, do-

propter quod moleíte ferens hzc

U

$

.Cy;la'r. de

VI. Quia fum

ime dedecet Chriftianum : nam $.

mum & hofpitium Deus deferit. Unde Dio- Dionyf.

Card.

ncladit: Nihil exitio- Alex apud -

. Cyprianus Martyr, non pertinet, inquit;ad te,

nyfius Alexandrinus co

W

Oper,

. Domine, qui te non diligit; nec diligit te; qui

fius eft, quam a Deo ita deferi , ut nulla no- Maníi difc,

- fcienter offendit. Indignum enim prorfus, &

ftri cura, & providentia tangatur ; necullum 9. n. 4

a ratione alienum eít, ut anima voluntarie

ob graviffima crimina gravius fupplicium ir-

S.Laurent

e.

; delinquens copuletur Ver

p

Dei, & cocletti

rogari poteft. quam ut quispiam a Deo de-

Sponío, ut recte dixit S.

L

a

n

tius Juftin.

ftituatur: qui enim Servatoris Dei ope ac

;

Juftin.

"

i S. Eucherius

:(idio caret, hic fub hoftium ac predonum

f

lt

$. Eucher. . VlI. Quid eff mors anima ;

pre

&

in Caten, indicavit dicens : /n quocunque die comederis, &5'c.

poteftate eft.. Quia, ut S. Chryfoftomus no- S. Chryf,

[

Gen.2. 17.. Mortem dicit animz , non cor-

tat, difcedente Deo, confeftim venit in ani- 9« 19.

j

poris, quia non eo tempore mortui fünt, quan-

mam peccatorum foetor, corruptio crimi-

q

do comederunt; ergo hanc, quam tunc Deus

num, vitiorum putredo, conícientie vermis,

(à

comminatus eft mortém , non eam debemus

& fit in corporis fepulchro vivo fuhus anima

f

accipere, qua caro feparatur ab anima , fed

jam fepulta : Hinc merito S.Bonaventura que- $, Bonav, '

hanc, qua hzc alienatur a Deo, qui eft vita

ritur: Pérdit homo bovem, & folicite eum s.deS.Ma-

$ hr iy

füa, tanquam (i diceret: Quadie me de(erue-

quzrit, equum & non quiefcit, perdit ovem, riaMag.-

j "

ritis per inobedientiam, deferam vos per ju-

& poít eam vadit; fed perdit homo péccan-

q

flitiam ; ficut enim corpus vivit ex anima, ita

do Chriftum , & quiefcit, comedit, & bibit,

anima , ut beate vivat, vivit ex Deo. Ergo

& non quzrit.

d

delerta a Deo anima , jure dicitur mortua;

IX.. Quia omnia merita auferuntur per tale pec S.Dafil.ho.

ex qua tres poftea fecutz fünt mortes; Pri-

catum ; hinc S.Batil. exclamat: Miferandumin princ.

W

h

ma in anima: Secunda in carne: Tertia in

fane fpe&aculum, poft jejünium;poft afperam Prov,

S.Auguft. damnatione.

Et idipfum conürmans S. Au-

degendz vic rationem, poft afIiduas preces,

!

tr. 47. in. guítinus. Quid eft: iaquit, mori ipfius (ani-

poft uberes lachrymas, poft continentiam an-

p

Joan,

mz) quid eft mori carni tuz? eft, amittere

notum fortaffe viginti, aut triginta, propter

ü

Ó

vitam tuam: vita carnis tuz anima tua, vita

animz negligentiam , & incuriam , omnibus

Ms

animz tuz Deus tuus; Quomodo moritur

orbari, ac (imilem effíe eum, qui mandatorum

d i(. an.

divinorum operatione ac quxftu affluebat, lo-

carovamifïa animg, quz vita cít ejus, fic mo-

cuplcf

o r i ituhïuw CX lE Pec'm?um-.y

605

?

* V üdsgs |

cupletiffimo buïdam negotiatori, qui aipli(-

libero voluntatis arbitrio? Eclhbövalblït-.'*: Nam

Pt |

fimas merces fecum efferens ; ac fecu

5doven- libero arbitrio male utens h

to pe

0"101,

& fe perdi-

riculofa maria emenfus, in ip

fo litore' dit,

& ipfum : ficut eniin qui fe

Occidit, utis

]«

?'epm-QSz. i

fra

a navi omnibusopibus repente privatur ;

que vivendo fe occidit;

fed (e occidendo nou

|e

fiquidem hic quoque ca, quix innumeris la-

vivit, nec feipfum pote

ft refüfcitare, cum oc-

boribus, & fudoribus quz(iverat, unico de-

ciderit; ita cum liber

O peccaret arbitrio, vie

monis impetu perdit, peccato nimiirum, non

€ore peccato, amiffi

u

m eft & liberum arbi-

fecus ac firvo quodam turbine preffüs, ac

trium , a quo enim

lu

qui devictus eft, huic &

l-

fübmerfüs. « Hinc (ane, qui virtutes omnes

fervüs addictus eft.

Unde merito alibi hor-

tanquam naufragio amiferit, vox ei conve-

)

tatur ; Implorat auxilium qui fic pofitus eft, tdem i

:38«

j

nit; Peni in altitudinem maris , & tempeftas de-

& noverit füum effe, quod cecidit,

S. Vincent.mer/it me. Et confirmaus idipfum S. Vicen-

non fuum qq. $8. q.

Ferr.£. 1intius Ferr,

effe, quod fürgit. Jam enim lib

ératus agnoe

f, Cæfä!ïu&v

Sabh, poft

fuper verba Lucz: JDiffpavit füb-

Ícens gratiam liberatoris fui:

Mif

/er ego bomo,

j bo, 1;*""

Jiantiam faam: difcurrens ; Ex ifto textu: in-

l

Remin.

quis 1ne liberabit de corpore mortis b

ujus? — Gratia

quit, habetur, quod quilibet, qui peccat mor-

Dei per

Jefun Chriffum Dominum nofirum. Cla-

taliter, perdit omnia bona, & merita, qus

)

rus etenim elt fequens Ofez textus: Perdie

congregavit. Unde (i quis haberet omnia mte»

tjo 1ua, Jfrael, tantummodo in uie auxilium tuum.

: Dl

rita Prophetarum & Apoftolorzum, (i peccaret

PTAR

Xll. Quia opera omnia morifiat, ubi Abu- Abulenf,

mortaliter, ftatim perderet omnia illa, & ni-

lenfis indicat dicens: ope

ra facta in peccato!n c- 23.

)Luc.

hil remaneret fibi, Peccatum mortale ad in-

ftar mortis omnia mortificat. In morte homo

mortali, funt mortua : id eft, tünc,

quan. ! atth, q.'

$

do fiunt, non fünt meritoria vite st

ernzs

omnia dimittit , etiamfi effec Dominus totius

fed quod res non babuit in (ü

2

a origine, fi fic

mundi; f(ic peccatum mortale aufert homini

de fübftantialibus

; nunquam poteft poítea ha«

omnia merita. Non folum perduntur virtu-

o non fuerit

bere; cum erg

a

predictum opus

tes contrariz , fed etiam omnia alia, v.g. fi

a principio meritorium

: nunqugm . poterit

-

peccas per füperbiam, non credas, te folum .

poftea effici meritorium

; atque ideo mirum

perdere merita, quz acquif(ifti per humilita-

non eft , quod' animia-

S

pec

.

tem, fed etiam omnia alia: Ratio eít quia

illà ;"dum in ftatu

catrix, & qux ab

peccati eft, fiunt opera,

omnia merita in gratia Dei fundantur, qua

Deo fünt abominab

ilia. Cujus fundamenta-

perdita, omnia merita perduntur , quia de-

lem rationem afferens S. A

D

ntoninus fic difcur- S. Anton,

ftru&o fundamenta, cadit omne zdificium.)

rit:

Quiá charitas eft radix merendi fecun- P. 1. tit, 7.

X. Quia foadiffmam maculam affert anima ; uti

duüum

Dibx';yi;

Thomam in 4. Quodlibet autem mor- €2

Carth. a.

Dionyf. Carthufianus indicat his verbis: Ma-

tale contrariatur charitati, ideo exiítens in

culat animam, qua maculatio gratuitorum

mortali, nullo modo

18. de

poteft mereri, nec pro

1;

enorm,.

fpoliationem concomitatur , eflque amiílio

fe nec pro alio al

iquod bonum gloriz feu

pec.

fpiritualis pulchritudinis, & nitoris; nam fi-

erni.

gradum premii zt

Nec etiam reverío

cut in corporalibus macula eft perditio pro-

tali ad veram pce

nitentiam , illa bona r

pris pulchritudinis ac nitoris, ex conta&tu

eyi-

vifcunt ad premium gloriz.

slicujus immundi, ita in fpiritualibus , poni-

XIIL.

uia ajberum juguin ii

[/)

p

tur macula pto amiílione fpiritualis nitoris.

9. Gregorius teft

enit bomini, uti S. Gregoz,

Jiotyf,

atur, his verbis. Afperum in caten,

hlex apud

Ánima autem duplicem fortitur nitorem :

jugum & durum fervitutis pondus e

unus eft luminis naturalis, feu rationis: Alius

ft, fübeffe S. Thom,

Manfi df

cemporalibus, ambire terrena, retin

ere laben-

81 0-40

eft divinz illuminationis per gratiam. Porro

tia; velle ftare in non ftantibus,

dum anima inferioribus, terrenis, atque car-

appetere qui-

dem transeuntia,

fed cum transeuntibus nol-

nalibus rebus inhzret, agit utique contra lu-

le ttanfire, Dum

enim contra voturi cuncta

men naturalis rationis, & gratiam divinz il-

fugiunt, qugz priu

OC

.

s inentem ex defiderio ade-

luttrationis, ficque fpiritualis nitor, quantum

ptionis a

fllixerant ,.

ad lumen naturale , minoratur, & obfuíca-

premunt,

poítea pavore amiíiionis

, hl

5-19'

tur, fed quoad lumen gratiz omnino aufer-

XIV. Quia vebementer tor

tur. Quod íi nunc tanto turpior eft macula;

S.Auguftin. indicat fic lo

quet peccatorem ; uti S. Aug. in

quens: Paccatoribus Pf. 36,

quanto pretiofior eft pulchrior res macula-

non eft locus in his, qu

z foris fünt,

quia ibi

ta5 quid anima pretiofius? nil,ergo peccato -

patiuntur tribulationes , ubi confcien

tia illos

fordidius , nil immundius: ait recte

J

3

Chryfo-

non confolatur: Non eít bene illis

S, Dontv,

ftomus.

fecum,

SdeS Mi

$. Aug. in

quia bene effe cum malo non poteft

; quisquis

XI. Quia impotentem ad /bene operandum . facit

autem malus eft, male fecum eft: t

jaMap

animam , uti fat clare indicat S. Auguftin. di-

orqueatur

E2 89 f

neceffe eft, fibi fe ipo tormento,

ipfe eft enim

cens: TIdoneus eft homo ad vulnerandum fe

poena fua, quem torquet conífcie

ntia fuüa, fu-

nunquid idoneus eft ad fanandum fe? Quan-

git ib inimico, quo potüerit,

a fe quo fugiet?

do-vult, &grotat; non quando vult, furgic!

Unde S. Petrus Dami

;'Bam hO.

ut jaceret egrotus, intemperantiam füam ha-

anus ait diaboli figuram

etiam berinacius reprefentat, qui himirum

ij pfinfo

buit neceffariam; ut fürgat autem, neceffa-

cum toto corpore fpinis fit obfitus, vindemia-

0i

riam habet artificis medicinam.

. Sic ero, ut rum tem

pore ingreditur vineam,& quam me-

peccet homo, ipfe fibi füfficit ad peccandum,

liorem viderit,occupat nvam,quam mox tam

ut juftificetur, non fibi fufficit, nifi ab illo ju-

violenter exagitat , ut omnia ejus in humum

ftificetur, qui folus eft juftus.

Et iterum: grana proftérnat,

indeque difcedens, tamdiu

ehir. c930.

Quid boni operari poteft perditus, nifi quan-

fuper eadem grana provolvitur,

donec fpina-

tum fuerit a perditione liberatus?

nunquid. rum ejus aculeis omnia transfig

7B8 88

E Am'

R. P.— Lebn. Man. Bibl. Tom. II.

806

Yibliotbect Mdnuahs Concienatorie

]

j

S.Ambr.inS, Ambrofius, adverfarius nobis omnis vitio-

tempus in purgatorio expe&ctare; nunquam

g nf

1

üt peric. :

€ 12, LuG. um eft ufüs, adverfaria eft nobis libido, ad-

enim ab aliquo facies ejus videbitur, donec

f p

veríaria avaritia, adverfaria omnis improbi-

folvat minimum quadrantem venialiurmn pece

n

Quod cone

tas, adver(aria omnis iniqua cogitatio, omnis

catorum , fcilicet per poenam.

o

denique mala conícientia, quz nos & hic af-

firmans S. Bafilius exemplo Moyfis dicit: Il«

«

lum magnum, & quí tanto honore a Deo

j

Idem 1. s. ficit, &in futuro accufabit, & prodet. Ec ite-

éfüc. c. 4. rum alibi : Quz enim poena gravior, quam

dignus habitus eft, ut illud audirec: Novi

lo l p' d.

te, preter ceteros omnes , &^ invenifti gratiatn in

"RL füV

interioris vulnus conícientiz ? quod feverius

0 !

judicium, quam dornefticum, quo unusquis-

confpettuimeo ;; hic, cum de aqua conrentio el-

ue fibi eft reus? .

f

fet , nec ullius alterius rei gratia, nifi quod

.s. Grgg. l f€ï

$. Amoni.. XV. Quia omne lucrum

fpirituale impedit ; un-

folum populo murmuranti,ob penuriam aquz,

2b fiofs Ri.t

[

nus p.t tr. de S. Antoninus ait: Fatuiffimus eft opera-

dixiffet: JNum ex bac petra educam obis aquam t

t 4'

fi

5. € 2« $«rius ille, qui difficillimis laboribus fe fatigat;

hujus folius rei caufa, ftatim ei Deus minita-

bi

125

& tamen nihil ftipendii, vel mercedis in fi-.

tus eft, dicendo : /n terram, quam récepi me vo«

bis daturum ,. non intrabis , quz erat turn ex his

In

nereportat. Quot laboribus & periculis dif-

ficillimis fe exponunt homines pro peccato ?

promiffionibus, quz facte erant Judais; prin«

ceps, & primaria.

Vi

iti pro voluptatibus, illi pro cupiditatibus,

li

ifti pro vanitatibus? 1nexplicabile eft dice-

XX. Quia ationes

bominis inficiunt, nec enim Alvarez —

re. Et quod erit ftipendium? Certe mortis

dubium eft, inquit Alvarez, peccata leviaap. Manfi

ftudiofas actiones inficere. Cibus quidem, dife.7.m8

fapplicium, & infernale difpendium. Rom.6.

Mv- L G

flipendium peccati mors, Et ideo poftquam Sa-

quamvis de fe falubris, ac füavis, duabus de

Q]l

t

Nolite zelare

caufis minus gratus invenitur, aut quia ipfe

lomon premifit Sap. 1. 12.

mortem in érrore vitz veítrz ;

fignanter

infülfus eft, & male preparatus, aut quia

in vafe immundo nobis offertur. Quare igi-

adjuoxit : lVeque acquiratis perditionem. in- operi-

;

bus manuum «eltrarum ; ' Quafi dicac, nullum

tur non erunt minus grat;e Domino, quas

aliud lucrum habebitis preter peccatum.

offerimus virtutis actiones, fi cor noftrum;

f

SBemlr, XVl. Quia occultari nequit ; nam, ut S, Ber-

in quo, velut in catino offeruntur, peccae

guíebias

de confid.nardus recte advertit, eft turpium poena

tis iitnmundum invenitur ? Ubi Organum vie

tiofum eft, inquit Ambrofius in Pf. 35. in

Ner. de 4

JC. 12.

Deus, lüx eft enim; Et quid tam inviíum

al l1 f

Obícoenis, flagitiofisque mentibus? profecto

principio , quomodo poteft cantus non effe

61j

vitiofus ?

z

(

omnis, qui male agit, odit lucem. Sed di-

co: Nunquid non poterunt declinare? Mi-

XXI. Quia fonte

m divine lafgitatis ob[truunt ; tb

P

videbis aliquem femper in oratione aridum,

nime, lucet ubique, etfi non omnibus. De-

nique in tenebris lucet, & tenebrz eam non

in divinis laudibus defolatum, in Euchariftiz

fufceptione durum; & in omni tempore nul-

comprehendunt. Videt tenebras lux, cui

hoc e(t videre, quod lucere, fed viciflim a

lo fere guftu cceleftis confolationis affe&tum,

tenebris ipfa non videtur, quia tenebrz eam

nulla rerum divinarum cognitione compun-

:

€&um: & tantze paupertatds nullam aliam

non comprehendent.

j

cauíam, ni(i vivendi negligentiam , incuriam

Fuga peccatí. 'venialis.

quotidianorum deíeCtuum vitandorum inve-

nies.

ó

4

ï)io:iyf- |

XVII. Quia peccata venialia funt magnum im-

-—-So a5 D oUA A

uti Dionyfius Car-

XXIL Quia per a

ccidenf elerna pona punizm!uf; Abulenfis

Carth. e, pedimentum; ad perfettionem ,

Deus enim, ut ait Abulen(is,nihil inordinatum c. 15. in

19.0p. dethufianus indicavit, dicens: Veniale pere

enortme

feCtionis adeptionem tanto plus impedit,

relinquit, fed non poteít ordinari culpa (ine Matib.

pe-c.

quanto minus vigilanter vitatur, ac deplo-

poena. In illis autem,qui damnantur, non po- * 794

ratur. Idcirco & multi Religiofi ad veram

teft aliqua culpa dimitti, neque aliquis reatus

tolli, cum fine charitate maneant, per quam

réligionem parum propinquant, vel nun-

uam attipgunt, quoniam venialia cum in«

culpa purgatur, & remittirur reatus? Et ideo

ceffabili diligentia non declinant, nec men-

jn morientibus in mortali, femper remanebit

tem füam in divine sternzque lucis pre-

culpa venialis,fi erat,quando decefferunt ; aut

fentia femper timoraram conftituunt , imo

manebit reatus pcenz, fi erantobligati ad ali-

$alvianus facilius ad inania refolvuntur.

Nam perfe-

quam pcenam pro venialibus, dato quod cul-

ls.de C & f(nceriffimz fanctitatis volens cultores

pa venialis dimiffa fuiffet; & illa poena ma-

ptov.

nebit in eternum , quz fit eis eterna per ac«

faos facere Salvator, juffit ab eis cautiffime

í

etiam minima fervari, fcilicet, ut quam puta

cidens, (cilicet quia eft fine charitate.

L

XXIII.. Quia fuga illerum juvat ad magna pec- S. Valerias .

eft pupilla hominis, tam pura effet Chriftia-

ni hominis vita.

cata vitanda; nam virtus, qus in parvis pro- nus hom,

iunt devotionem, t&üd e0-

mitur, facilius in maximis exhibetur, fic dum !**

Ibidem.

XVIIL | Quia imped

confüefcimus minorá vincere, majora diíci-

dem Carthufíiano, dicente: Familiaritatem

mentis cum Deo, fpiritualemque illam fe-

mus devitare. Quod confirmans Alvarez, cu«

cretam confolationem Spiritus fan&ti, & gu-

ra, inquit, fugiendi minora peccata, quodam-

ftum bonitatis divinz. non modice impedit,

modo a caíu majorum liberat, & ad ea decli-

$. G

nanda facilem viam nobis oftendit, quo enim

nifi quis quotidiano fervore venialia ifta.de-

loret, caftiget, extirpet.

aCtoin detra&tionem incidit,qui verbum otio-

m

$, Bonav.

XIX. Quia retardant a gloria; nam homo;

füm timet? aut in rei minus honeftz confens

l- lo CO 130

ui decedens alioqui poffet ftatim avolare ad

füm impinget, qui leviffimam cogitationem

'comp.

omus: iï.(

"T heol,

coslum , poft mortem cogitur per veqialia ad

virtuti advgrflamqugivtz & j)lfChryfoft

levium

Vetb,

607

i

'Timlusf CX IV. 'Pecmtm;

«

&. Chryf. lbvïum pecc&torum magnitudo nofcatur , &

Pro véáapfo, |

i

de peric. majorum facillime pernicies nofcitur ; unde

ll«

lev. pecc.fit, ut perpenía diverfitate culparum, declie

XXXIIL. Quia per velapfum , fummnum. ingvati

animi vitium committitur , dam pro fümmo bo-

].

nentur levia,deteftentur enormia;atque omnia

1u

ob hoc omnino damnentur peccata.

no , fcilicet anims noftrz falutz, fummum

maluro rependimus, unde merito Deum füm-

Alv. to. $.

XXIV.

uija [evera de illis vatio reddenda ;

h

me offendi rieceffe eft ; nihil enim perinde

l. 1. P. 1 Quis autem itigator in re minima judicis fui

€

17.

Deo difp

j

filium offenderet, fi fcirec (e ob illam levem

licet; prafercm in filiisgratia, quam

&

d

ingratitudo, tefte S. Bernardo, .

offenfam expeditioni caufz íue aliquam af-

XXXIV. Quia inpedit ab oratione &2 frutiu SS.

"^

S. Greg. l. ferre jacturam? at vero, ut S. Gregorius

)n?

Sacramentorum percipiendo; (ic enfm ii, qui mor-

24.mofr. git: Sic Dominus unuscujusque confiderat

1734. -

bo caduco laborant , ad facrificium in altari.

d

vias, fic dinumerat greffus , ut ne minutif-

l

offerendum non admittuntur ; quanto mae

fimz: quidem cogitationes ex judicio, ne ver-

gis, qui morbo caduco fpirituali laborant,

lls

ba tenuiffima , qus apud nos ufu vilucrunt,

Dl

indifcuffa remaneant.

pro facrificio orationis offerendo

Et in progreflu ejus-

febuntur?

| indi-g.»ni cen-

dem capitis in hzc verba concludit : Sancti

viri tanto fe fübrilius , in cogitatione con-

XXXV. Quza in manifeflumn . [alutis periculum

t Al

1a1p. Manf

flringunt , quanto fe a fuperno .

precipitat : non minus , quam febris calida,

&ius confiderari confpiciunt.

judice d,i-ftri-

fi frequentius in illam labi contingat, & ple-

B,dif '70"08(

rumque vulnera

]e

Alv. l. E.

XXV. Quia non folam wmortem corperis, (9

ra funt.

Arecrudc;:fccntizgt pcricul-o(ïo-'

fe

€ 1.

ea, que wievtem important , fed quecurque etiam

4

advev/a corpori fugimus , cur folam mertem anime ,

. KXXVI. Quia turpvjïmam bowini notam inurit z

fi enim cibos, quos (emel fampfimus , refue

9. qua-ad illam difponunt ,' & non queque mala alia

S

fugiawus ? . Maxime quod ifta mala, feu da-

mere turpiffimum cenfemus; quanto magis

turpe erit peccatum femel e co

j

mna leviorum peccatorum non levia fünt,

D

rdc ejectum

:

fed magni momenti.-

fponte refümere.

V

l

&ufebius

-XXXVII.. Quia difficiliorem emendationem red-

XXVI. Quia deformitas simimi peccati exce-

hi

Nier. de djt omnem deformita:

em corporalem , etiam pof.

dii: quo enim frequentius vas aliquod liquo-

fe

re imbuitur, tanto difficilius ab eodem li-

C.

ador. l. 1. fibilem ; cum

L

;

pretiofioris rei pretor fit

i

corruptio.

bcral;lur.ï

Didy

XXVII. .Quia peccetum veniale eff

: füm1num

J gnalum poft peccatum mortale, nocetque ma-

"

x

M.E-D.I . A.

gis animz, quam omnes morbi fimul

.

sorpori nocere folent.

fump;i

N

2

n genere, quot miedia mobis efferat Deus ad

,

XXVIIL Quia pena omnuibus penis ( dole-

paccata vitanda, indicavit S. Thomas Vil-s,' Thom,

la

vibus bujus wmundi fmmul etiom fumptis graviori

lan. dicens: Per varia media nos dirigit DeusVillan. in

punüur ; Quis autem , fi videret juffu Regis

in finem, nonnunquam minis, & terroribuscon-. de

. Sponfam & Reginam chariffimam in arden-

nos concutit, objiciens nobis poenas damna-5 . sid.

&

tem fornacem conje&t«m, judicaret

torum, infortunia, & miferias peccatorum,

illa crimen commiffum.

; lev; ab

*

affidua Bagella, & freguentes moleltias ini-

TA

XXIX. Qüia fufpendit mumfcmtiäm Dei, &2

micorum, & importabile tormentum iniquo-

TAE

: Ma*.ih.

amorem mnoflrum erga illum in bac vita , & ejus

rum; malum enim & amarum nimis eft ,

vifionen in altera;. quomodo ergo parvum di-

Deum habere inimicum ;5 quod fi minz non

L

füfficiunt ; flagellis & infortunis affligitnos ,

cetur? an parvum videbitur, quod ingens

faxum de ccelo cadens in aére füfpenderec?

in camo & frzeno maxillas noftras conílrin-

gens, ut revertamur ad ipfum ; & (i hac via

XXX. Quia tantum malum eft , ut prius omit-

tere illud debeat bomo , quam millies mori , quam

magis induratut cor noftrum, mille blanditiis

& favoribus nos mulcet, augens dona, fub-

celum €9' terram permittere t2 nibilum redigi, quam

dolum genus bumanum damnari: Unde B. Virgo

fidia multiplicans, accumulans beneficia , fi

?

forte vel ficadamorem largitorisprovocemur.

maluiffet, Filium füum fine peccato propriis

smanibus occidere, quam in peccatum etiam

Quod fi hzc parva videntur, multo majora

»

promittit ,; ingerens nobis futuram gloriam ,

confentire.

..'

quam przparavit diligentibus le. & innume-

^

XXXI. Quia multitudo eorum periculum facit

rabiles gracias, quas hic confert cuftodienti-

1. Val&ia'-

nam multe arenulz opprimunt navim, multz

busprzceptacjus. ÉHis itaque & aliis modis

us o

locuftz zgros deftruunt , multze guttz ma-

exhortando, monendo corripiendo, torrendo,

Yi

gnam inundationem faciunt , multa parva

mulcendo, favendo, promittendo, largiendo,

vulnera mortem afferunc ; ita fi parva hec

diligendo, ut Pater piiffimus, ac munificentif-

peccata vitare negligimus, infenfibiliter fe-

fimus, vitam, falutemq; noftram inquirit, nihil

du&i, audenter etiam m

j

ajora perpetramus,

omittens omnino eorum, quz nobis prodeffe

$. Gregor. tefte S. Gregorio.

í

poterunt ad falutem ; unde per Prophetarm ait:

l. 10. mor.

$ 14

XXXIlI. Quia veniale p

eccatum vitando majus

Quid faciam tibi Yuda?. quid debui facere vinez màe,

B. V'irgini & Chriflo obfequium praflatur, quam

&9 non feci? Sed o duritiam ! o pertinaciam cor-

fi in monte Calvariz quis fe loco Chrifti füb-

dis noftri ? Hec omnia Dei incitamenta &

ftituiffet, ut pro illo crucem portaret, & in

blandimenta quafi nihil eontempimus, & floc-

«am penitus affigeretur.

€i pendimus, neque dignamur vel a longe ea

infpi-

dag OM Qd Labn. Dwi, Man. Tom. 1H.

G8 88 2

2308

/

diibliotbece Mammh'; öMciMatwiæ

infpiöere & confïdcrawe,qüaü ex debitoredde- 1 füper cmniaChri&i-vitäm,mortem &crucém,

f

rentur, neque terroribus fic&timur, neque fla-

Quz enim, & qualis vita, fi vix homo ex fe-

t

gellis emollimur, neque benehiciis aliicimur,

pulchro progreffus,rurfum ad fepulchrum per-

s. Bo

neque promiílionibus provocamur.

e

gat, & demum in perpcetua gebennz flamma fe

"

|

Didaeus

i [o Cä;ä/zb;

[A

rotie graviatis: peccati bujus , uti

fepeliat? Utique magna pars peccatorum(jux-

S:ella in

f

Q 3. Luc.

Didacus Stella fuafitfequentibus verbis: Tu,

ta Senec. ) tollitur, fipeccaturis teftis affiftat ;

lh

quisquis es, qui Deum audes offzndere,; fac il-

quanto magis fi afliftentem Deum cogitemus ?

lud, quod Augelus Raphaelconfulit Tobig,ex-

Certe hic cum veritate quivis peccator illa S.

entera pifceim, & rolle f£l; bonum enim eit ad

Marthz verba ufürpare poteft, Domine,fifüif- 1oan.. 11.

vifum; (ic tt exentera peccatum , ut videre

fes hic (per memoriam prefentetug) fraterv. 12

r

f5

oflitipfius amaritudinem, quo fa&to expelles

meus non fuiffet mortuus.

*

ignorantiam ; &-oculos aperies, & videbis,

. IV. . Confideratio infernaiium

| tormentomm * uti s. Aug. ih

ä

quana fit peccati malitia, & feritas.

S. Auguftinus fuafit dicens : füpplicia terreant, Pf. 49.

lil. Confideratio prefentie Dei, nam, ut bene

quem przmia non invitaut: vile tibi eft, quod.

bid Ny8-difcurrit Didacus Nyffenus,fi potens quispiam

Deus pollicetur, contremifce, quod minatur,

P. 1- P9- offendatur,

id reliquum eft folatii, quod fcelus

Etconfirmans idipfum S. Bernardus, primum;s, Dern.

lit. G ,

inipfuro commiflum fcientiam illius fugiat,no-

ait, confideret peccata fua, qualia, & quanta 4. in pa-

titiamque prztereat. Apud Potentes terrz id

perpetravit , quae con

fiderare non multumrabol. de

upgiis. füi

accidere,& ratio iíta valere nonnunquam folet,

prodeflet, fi non pro illis in gehenna puniri?

necenim femper ii vel vident,vel audiunt,qug

metueret: & ideo con(iderationi peccatorum

y d

contra ipfos aguntur, ficque offeníz illorum;

recteadjungitur confideratio gebenng. Ttem,

pud Maof

& injuriz impune tranfeunt. Sed hoc locum

fi confiderentur, que & quanta fint tormenta

d.5f

non habet apud noftrum füpremum Condito-

i.

gehenng, & fi nulla peccarorum meinotia

f

rem & Judicem, nam, ut Philofophus nofi

[

ts

haberetur , fecure mens forfican gehennam

Seneca loquitur epi(t. 83. & fides praclarius

confideraret , cum nul!a eam recordatio pece

docet ; nihil Deo occlufum cft, intereftanimis

"catorum perterteret; Hacde caufa in mente

noflris, & cogitationibus mediis interveuit,

contemplatoris utrumque, & peccata, & ge-

nullz fores lynceis illius oculis imperviz , in

heüna conjungitur, ut ex utroque terror in-

ab(trufiffima cordium noftrorum fuam habent

cutigtur, & timor, utpote qui fecuriffimum

oculi ejus jurisdictionem, nihil tam recondi-

eft peccati frenum : unde Poeta canit : Ode-

tum in penitiflimis animis noftris, quod non

runt peccare mali formidine poenz. Chryfo-

Cf

ftudiofe advertat, non attente notet, non per-

ftornus ad populum fuum Antiochenum prs-

€gll, st

fpicaciter arbitretur, & expendat juxta hzc,

dicansait. Nihil tantum peccata quidem con-

£ 10

quis illum offendere etiam in abditiffima ani-

/ fumit, virtutem vero crefcere facit & germie-

$z fus parte poflfit, velau(it, cum nulla tam

nare, quantum continui timoris natura: pro-

fitremota ab oculis, nulla tam abfita, & occul-

ptérea , qui non vivit in timore, re&te illam

t2, quam ille non velut in medio fole luculen-

agere non eft poffibile; ficut-viciffim cum

tiffime pervideat? Unde merito ulterius fic in-

timore viventem, eft impoffibile peccare.

fert: Nihileft, quod &queperhorrefcamus, ac

V. Cenfideratie aliorum damnorum , ea prgci- S. Anton.

$ Bons

rugitum leonis. Itaque Salomon, ut przfero-

pue, de quibüs S, Antonius Pad. locutus eft, Pad. Dom.

cis alicujus Regis furiofam iram expreffam da-

dum füper illa verba Prophetz

C .Meditatus fim 16. pott

in apolp

pugut,

ret, non alia comparadone id commodius fa.

notte cum.corde meos €9 exercitabar, €$. [copebam fpi- P

*

entec.

cere poffe putavit, quam rugitus, quem hge

. Tituin tneum ) ita Ícribit : Nota ifta tria: Medi-

immanis fera edere foletinquiens : Sicut rugitus

tari, exercitari, fcopare. Peccator in nocte

leonis, ita terror egis; Prov. 20.2. EcPropheta

peccatiexiftens,debecmeditari corde fuo,quid

Amosc. 3. v. 8. ait : JLeo rugiet, quis non timebit 2

.amifit, quid fibi acquifivit.. Commifit anime

cujus non erigantur prz formidine capilli ? cu-

(uz mortem, amifit gloriam, acqui(ivit eehen-

jusnoncorintra corpus emoriatar? cujusnon

nam, Etpro his debetfe exercitare in contri-

$ nb

i pudhi

contabeícat metu anitaus? Hucfpe&tavitin-

tione & amaritudine cordis ; & fcopare. id eft,

i

jnnocent.

nocentius III. cum ait : Quis non timeat Judi-

mundare fcetorem cordis peccati, in confeflio-

DN

M

Il. 1. 3.

cem potentiffimum , fapientiffimum, juftiffi-

ne oris. Tempeltiveetiam S Chryf. monuit di- S. Chryf.

d

ij

de com

mum? potentilfimum, quem nemo poteft ef.

cens: Quando parvam animg perturbationerm: in Pf- 6.

templ,

Mund. e,

fugere; fapientiffimum , quem nemo poteft

fü(ceperis, ne eam neglexeris ; quod parva fit,

latete ; juítiffimum , quem nemo potefít cor-

- fed confideres, quod id, quod ex alitur, ma-

lu

Y4s

rnmpere? Juxta hec, quis eft, quividensta-

xima mala parit. Ecenim pofiquam in domo

aliqua param ftuppe accentum viderimus,

p E

lem potentiam,tam magnum Dominum offen-

dat? quicognofcens talem fapientiam;exafpe-

conturbamur, & tumultum movemus; non

enim attendimus initium, fed ex initio finem

ret talem Deum, talem Judicem irritet, non

$ Bers

ignorans talem juftitiam ? Quod confirmans

confiderantes, movetnur, & concurrimus, ut

mï. l

S. Joan.

Q

Damafc.

S. Joannes Damafc. 'Turbz vitiorum, ait, uni-

totum caminum extinguamus 5 hoc igne ve-

verfi refifti poterit, fifemper & affidue cogi-

- hementius animam excedit vitium. Oportet

Du,

de octo

paff,

taverit, Deum operum fuorum Infpe&torem,

itaque przvenire, nam fi fuerimus negligen-

& hj

Angelum cu(todem,virtutis nobilitatem,volu-

tes, id correcta evadet difficilius. Et iterim

lttn

ptatem momentaneam,peccati fpurcitiem, vi-

noli afpicere; quod unum hoc verbum fit , fed

d m

tam labilem, mortem incertam, gaudium; feu

quantum periculi babeat,expende: An ignoras

L]

cruciatum fempiternum;purz conícientiz pa-

i

nimicitiarum tempore , incandeícente ira ,

um Vi-

eem, hominis dignitatamälDcibcneücium, & animoque proríus ardcgte,etiam minim

' deri

$

/

x Titulus Cx 1 F. Pexc,camm.xl*"

[*]

L

o9

deri aliquid inagnum

? Hzc parvula & ho- illa , in qua pepehdefam, afflfxi&ï?

micidia frpe pepere

gravior

runt, Gurbes fzpe in- apud me peccatorum tuorum crux ,

.in qua

tegras fübruerunt.

invictus pendeo

S. Hieron.

, quam i)la,'q in quam tui mi-

Vl. Radiris &vulfio, de qua S. Hieronymus ferius. afcendi,

in vita Jo- fic difcurrit : Donec recens eft

; parvam ra--

X. Oratio crebra: nam

O

faphat,

, Ut recte Innöcbntius S, Innoc,

li

dicem e'pectore tuo evelle, ne alioqui, cum . S. fcripfit ,. ni(i m

agnis precibus gratja in nosad conc.

. pullularit , & radices fuas alte infixerit, po-- implorata de

H

f

cendat, nequicquam terrenz la. Chartag.

la, j

ftea non nifi longo tempore & magno cum bis & mund

ani corporis vincere conamur er-

: Jabore extirpari poffit.

Ob id enim majora rores;

.'V. [2,

cum pares nos ad refiftendur non libe-

peccata quotidie ad nos aditum habent, at

C&

que rum arbitrium

; fed Deifolum facere pollit au-

Sigin

in animas noflras imperium obtinenpt, quo- xilium,

E contrario vero im

"

3

2

poffibile eft ho- s. Chryf;

niam iis, qu& minora effe videntur, hoc eít, minem congruo peccantem

ftudio, & aífidue ho. 9. ad

! 14

improbis cogitationibus, inhoneftis fermoni- Deum orantem,

Deoque continue füpplican- Pop. '

bus, malisque colloquiis coufentanea corre- tem, ünquam

peccare, unquam in peccarum

$ Dun,

. €tio, minime adhibeturs ut enim in corpori- incidere.

)

ld quod fafe

»bus, qui parva vulnera negligunt , faniem ftrat S. Chryfoftomus l.

C.

probat , AC demon-

*

b p

ttbo], de

plerumque , ac mortem fibi ipfis accerfünt,

XL. Occaftonum fuga: (ic enim hortatus eft $ Profper,

ad eundem modum etiam in animis hoc ufü-

Duptiis f

S. Gregorius dicens : nos eruüDbefcamus fu. l. de vit.

Mris,

venit, ut qui minima vitia ac peccata nihili -

gere 5. glori

pendunt, graviora fibi invehant. Aliam radi-

" peccati.

ofa enim fuga eft , fugere a facie *6nb crs

i

V.Beda a- cem

1

affignavit S. Beda, dum dixit: Oriuntur

XII. Premun

ire fe contra mzmh peþramm fbecia- Vita» Pp,

pud Maufi

cuncta peccata ex carnali concupiícentia.

difc, 5. tr.

liter : ic enim quondam fenex quidam fratriLc lib.

s

79.m. 3

Quicquid eft peccatorum 'in ditis, in cogi-

quzrenti, quomodo vitiis refiflere poffit?.re- 10. n

a.

tationibus, in fa&is ,. non exoriuntur, nifi

Ípondit: Non repugnes contra omnes, fed

€x illicita cogitatione. Huic ergo illicitz co-'

contra unam ; omnes enim cogitationes mo-

gitationi refiftimus , fi non conlentiamus ,. fi

nachorum habent unum c

aput; neceffarium

nou velut arma miniftremus ; Non regnet ergo eft,

quz & qualis (it,. confiderare , &

» peccatum in noítro mortali corpore , pecce-

adveríüs illam reniti, ita enim & refiduz co-

tum enim ante regnum perdit,' & (ic perit ; gitationes humiliantur.

.

regnum perdit, quando

E

poft c(;)ncupilfyccncias'

- XIII.. Praparare fe ad certamen , & þ?'(?ï*f[lä;'/e

noftras non imus.

Caffianus

Hanc doctrinam

boflis infidias & artes: nam, ut fapienter Theo-

ïcoyörmla't;'f Abbas Prinu&

dorus Studita dixit, expedit conftituta hahe- Theodor;

€olL 99, ;Hus a

pud Caffianum , dicens: Nullus obti-

Qs

IO.

re, quz formides, ante terrorem ; ut egre- Stud, £,

nere fe poffe credat, ut motus atque affectus,

gie bello commiffo prodeamusinaciem. Faci- 116

. per quas poenitenda commifimus , de noflris liseftenim animus vinci, impar

atus, qui haud

zX

cordibus amputentur, qui non prius ipfas procin&tus derepente ine

at certamen.

Í

caufas atque materias, pro-quibus in illa col-

XIV. Mature occurvere cogzta:

tenibus malis:0c- S-Bernard,

lapfus eft crimina, omni fpiritus fervore füc« . currentibus; ita. S. Bernardus

monuit dicens : apudManfi

Anton,

.ciderit. Quinam autem f(it radix ifta, clare Oportet, fi mundas coníerva

re volumus ani- diíc. 22.

i Dot,

$, Bonav.indicavit $. Bonaventura,

-dum dixit: pec- mas no(tras,

adhuclonge agentibus cogitatio- - 4-

AU

án apolog

modi multa

g

pauper.

catum omne originem ducit ex inordinata nibus, hujus

cum indignatione oc-

. converfione ad triplex iliud commutabile bo-' currere, & ex(ufflare

anobis, ut nullas eis de-

num, divitias, honores &'carnis voluptates. turacceífus. Et

primum quidem gehus cogi-

Ex quo manifeftum eft , (ümmam omnem tationum otiofar

um , fcilicet a rem non per-

— falutis nofire in hoc con(iftere , ut offenfio- .tinentium,

lutum eft, fed lutum fimplex,id cft,

nes & lapíus in triplici hac materia eviten-

non inbzrens fed fztens , nifi forte diutius im-

tur. Quaratione autem hzc radix toll

ide- moreturin nobis, & perincuriam & negligen-

5. Ambr..

"

beat, docuit S. Ambrofius dicens: Si

ata- tiamnofti

^

2 pudbeirl.

3.

am in alterumi genus cogitationurmn

th. 5,

in

dice vitia vis evellere , charitatis ignem ap-

vertatur ; quod quotidie experimur ; Dum

- feft. $.

plica, quo pafliones univerfz ac vitia füpe-

enim otioía tan

7

quam minima fpernimus , ad

Cælfyrt

: j '*MF(Zd.

rantur.. Nam, ut $. Profper redte dixit: Si | curpia atque inhonefta dilabimur.

It &

.Deum ex toto corde diligsmas, nihil eric in

.

XV. Humilis. agnitio: Scito, inquit B!OGUSB]OGUQ, i

nobis ,, unde peccati de(ideriis ferviamus.

quia ipía levia peccata efficacius in te dele- Pard. an,

£ü£!o -C. 7'

VII. Noviffiorum memoria :

fic enim Sira- buntur

; fi culpam agnofcens, humiliter, &n. 5-

cides füafit, dum dixit : In omnibus operi-

amanter te. ad Deum converteris , quam (i

bus memorare noviílima tua, & in zternum . ea morofius apud te pertractare, & in eorum

non peccabis.

/ S.Berm.in V. U/fus freque

confideratione. diutius. cum pulillanimitate

ns Euchariftie : Namk,'— tefle -

occupare volueris.

ferm. de S, Bernardo, duo prz(lat in nobis, ut fcilicet

XVI. Crebra confeffo , uti Chriftus ipfe S.Idem ia

cona

fenfum tollat in minimis , &

Dom.

gravioribus tol. Birgitte revelavir.dicens:Qui fpiritum gra» conclav.

. lat omnino confenfum.

tiam meam adipiíci ac retinere defiderat, utile anim. c 5.

S. Auguf. — IX. Pajfo Chrifli in memoriam revocata : hec. eft, crebro peccata, & negligentias fuas coram'* !«

ferm. 181.enim eít an

gclica contra peftem ; hec eft fel. facerdote confiteri, ut expurgetur; Et cum

Qe tjemp./

piícis , quo S. Raphael demonium fugavit: 'ipía Birgitta videretanimam mariti fui Lllfonis

maxime li ob oculos Chriftus ponatur, &fin- inpurgatorio, dixit: O fclix anima, quid prge.

gatur illi S. Auguftinus verbis alloqui: cur cipue tibi profuit ad falutem? Ille refpondit,

me graviore tuorum criminum cruce, quam confefli

omea,quam fer

i

iis fextis, dum facerdo-

Ggg g8g 3

ts

$16

Bibliotbece Manualis Comionatiria

| tis copiam habebam, facere furn folitus, cum

nuftas , opulentia , & icþætera.fortunæ' bona

conjun&a cum peccato, ta

m non funt bona;

firmo me emendandi propofito.

ut etiam majorem darmna

tionem adferant

S. Cyril-

XVH. Periculorum , que inde oriuntur , pro»

illi, qui ea habet.

Ergo non eft aliud bonum,

lus apud /2eio, quam

fequentibus verbis S. Cyrillus

am, nec aliud malum, przeter

Manfi diíc-commendat: Ad aquarum plenitudinem eum

preter grati

eccaturm.

Audiamus hanc in rem etiam

17. 5 1. columba properandum eft, in his enim fpon-

eriora Domini verba

fz defcribitur pulchritudo. Ferunt hoc ge-

Cajetanum , qui in fup

nus avis, cum ad aquas vencrit, quia ibi fo«

(ic differit: INon dicit,

ut ferves eos a tri-

bulationibus ab odiis, a perfecutionibus,

fed

let accipitris infidias pati , venientem defu-

a malo, hoc eít, ut ferves eos , ne aliquid

per inimicum , volitantís umbra in aqua

lum, quod eft eternz, fe-

'conípe&a, deprehendere, & oculorum per-

proveniat eis in ma

4

fpicacia fraudem periculi imminentis evade-

parationis a Deo.

Eapropter fan&tus Paulus

omnes creaturas

provocabat , illasque &

re: quod fi & tu ita profpicere potueris in-

fidias diaboli, & cavere, in facrificium Deo

omnes vitz hujus xrumnas , glorianter ap-

ellabat, dicens : Quis non. feparabit a cbaritate

columbas obtuleris. Quod confirmans Al-

varez ; quemadmodum , inquit, cum aliis

Chrifli? tribulatio? an angufiia? n fames? an

PR-UUREUUNEW —— —— E7 ÀQ — . 22 . WE " wWU 1 8 — . —

nuditas?. an periculum? an perfecutio? an gladius?

pugnans, qui nec permittit ad fe hoftem ac-

INibil borum ,. certus fum enim ,

cedere , nunquam ab eo dejicietur ; neque

Rom. 8. V. 35*

quia neque mors ,

neque vvita , neque Zngeli , neque

illidetur in terram ;5 fic, qui primum adver-

e virtutes , neque infLantia , te

farii fugit acceffüm, difficillime in peccatum

jrincipatus , nequ

que fu

tura, meque fortitudo ,

neque altitudo , meque

alicujus momenti deturbabitur. Sciebat hoc

dumm , neque treatura alia poterit nos féparave

optime Eufebius fanctiffimus apud Theodore:

profun

NB IAMM VIRSEUP NVPT EEE U s

a cbaritate Dei , ibid. v. 38. 39.

Jeannes Clu-

tum , qui zona ferrea in collum injecta , cur-

niaceníis ferm. 67. tom. 2. ait : Omnia pro-

E

vus & inclinatus incedens, cum interroga-

retur, quamnam utilitatem ex illa mortifica-.

vocavit, & de folo peccato tacuit. Cum

ro animi füi magnitudine omrnia provocare

tione füfciperet , ifta memorabili fententia

refpondit : Ne malignus dzmon de maghnis

Paulas aufus fuerit, folum peccatum lacef-

fere timuit. Alia enim omnia non habent

belium gerat, conans auferre tcm;pqrar.xtiam,

& juftiuam,

& iram armans, & cupiditatem

eas vires, ut avellere qnenquam ab amicitia

Dei queant, unum, folumque peccatum ob-

accendens,

& , ut faítu efferar, & fuperbia

intumefcam, efficiens, & quxcunque advet-

literate, abolere, extinguere eam momento

poteft ; Itaque folum etiam peccatum eít

fus méam machinatur animam, conor hoftem

malum , cxtera bona effe poffunt, fi cum

ad hic parva traducere.

gratia D

ei (int conjuncta. Hinc etiam eccle-

fia ait :

"unc nulla wobis nocebit adotrfitas , fi nul-

50 XI—ö

la dominetur iniquitas.

Mala cgtera ,, quzcune

ASCETICA

que hoc nomine ceufentur, non habent quid-

De peccato mortali.

j

quam contagio

nis, erumnz non habent vi»

rus , non babent toxicu

m dolores , quo infi-

pid. NyffI.

prï'mis nojfe debet afceta , quod mullum in ter-

jn vita

vis detur 'verum malum , preter peccatum ,

ciant, & interficiant , nifi peccatum illis

Abrah,

füum venenum affündat.

brafirtim mortale. — Id quod Didacus Nyffenus

10 QA 6'. 9-

bene declarat fequenti difcurfu : NoGte coenze,

H. Ne[fe pariter debet, quo

d folum peccatum mor«

l

cum orationem ad eterpum Patrem füuum

tale fa. caufa ignis &* damnationis eterne , uti S.

ro falute difcipulorum Chriftus funderet ,

Salvianus preclare fequentibus verbis often-

fic ad illum ajebat : ZNon rogos ut tollas eos de

dit5 Propheticum hoc ( Producam erzo ignem Ezech. s.

emundo , fed ut. Jervts eos a 1malo.. Joan. 17. V. 15*

de medio tui , qui comedat te ) ad nos dicitur : v. 18.

De hoc malo communiter affirmant omnes,

Ecce omnes vos ignem accenditis , & vires

effe peccatum. Ita fan&ti Auguftinus, Chry-

przbuiftis flamme , ingredimini in lucem

foftomus, Euthymius, Theophyladus. At fi

ignis veftri & flamme , quam accendilftis ;

Chriftus optavit difcipulos fuüos fervari a

totum namque humanum genus hoc ordine

eccato , cur hoc perípicuis verbis non pe-

in poenam eternam ruit, quo fcriptura me-

moravit.

Primum enim ignem accendit,

tiit? Cur dixit: Rogo, ut ferves eos a ma-

lo5 cum dicere poffet, rogo, ut ferves eos

poftea vero vites ignibus przbet ; poftremo

flammam ingreditur, quam paravit. Quan-

a peccato? Fecit hoc, ut inteliigeremus,

nullum effe malum , nifi peccatum , ficut

do igitur ibl primum homo «ternum accen-

dit ignem? Scilicet cum primum peccare

nullum effe bonum , nifi gratia. ZErumnz,

adverfitates, perfecutiones, infirmitates, fitis,

incipit ; Quando autem vires ignibus prz-

bet? Cum utique peccata peccatis cumu-

fames, tam non funt mala iis , qui funt in

gratia Dei, ut potius fint bona , & occa(io

lavit. Quando vero ignem eternum introi-

bit ? Quando irremediabilem jam maloram

incrementi gratiz. Propterea dicebat S. Jo-

V,

annes Cbryfoftomus in homil. de Abraham.

omnium fümmam , creícentium delictorum

t ' fel

to. I. Inrem noftramfünttentationes. Quan-

iniquitate , complevit.

| ec.h:

ccatum bo- $. Anton.

tum afflictionum, cruciataum, calamitatum

IH JNe[fe etiam debet , quomodo pe

fl

minetn ad bona optra facienda inbabilem re

dda.t b) id p. r£ tf. 76

.p*,

bujus vitz habet juftus ; tantum habet auri,

3-' "B T

árgenti, argenti & gloriz coeleftis. . Omnia

quod egregie $. Anton. fic oftendit: Volun- "

in illius utilitatem & honorem cedunt ; Ma-

tas multum eít remiffa ad bonum propter

peccatum , adeo quod bonum , quod intelli-

jcítas autem & potentiaf -bo'na valetudó, ve.

git

L

Jüuus CXIV. Pecca*n;m.-

gr1

pit, & in generali proponit, agere non valeat,

tollitur, (ficut nec per tenebras aer tollitlur)

nec fubítantia aeris minuitur. Secundum eít

iguratur per claudum;qui videt quidem,quo

pergere debeat, fed recto greffu incedere non

bonum gratiz, & hoc per peccatum omnino

valet ; quibus claudis per Eliam dicitur. 3. Reg.

ab anima removetur: unde ficut lumen per

18. Usquequo claudicatis in duas partes?. claudi-

tenebras, & per coecitatem, fic per culpam

cat ex parte dextra, qui przcepta ad Deum

gratia amovetur. Tertium eft bonum habili-

nos ordinantia non fervat; claudicat ad (ini-

tatis ad actum,& hoc non tollitur,fed per pece

catum diminuitur, Paulo aliter eandem do-

ftram, qui mandata erga proximum nos diri-

gentia non cuftodit , nec talis diu in peccatis

&rinam declarat S. Bonaventura fequentibus S. Bonav,

permanere pote(t, quin labatur in alia. Pergit

verbis: Per peccatum corrumpitur poteftas l. 1. €.7.

comp.

idem Antoninus oftendere, qualiter pars infe-

liberi arbitrii dupliciter: ícilicet in. agendo,

& füícipiendo, in agendo quidem, quia non

"Theol,

rior, & fenfitiva, ratione cuipz rebellet; ait

enim: Potentia fenfitiva multipliciter vexa-

poteít (emper facere, quod oportet: nec vitae

tur paíTionibus propter peccatum 5 fic enim

re, quod nocet. In füfcipiendo autem, quia

Deus inftituit hominem, ut ratio fübjicere-

gratiam flabilem non poteft fuícipere in hac

tur fibi, & inde fenfualitas omnino erat füb-

vita. Item corrumpitur ratio in hac vita du-

dita rationi, fed propter peccatum inobedien-

pliciter ; fcilicet quantum ad difcretionem

tiz rebeliavit, ratio Deo immediate, & caro

judicii, inter bonum, & malum ; & quantum

recalcitravit fpiritui; in cujus fignum, fecun-

ad deliberationem confilii, inter expediens,

dum Auguftinum, primi parentes fenferunt

& inexpediens.

Item corrumpitur affe&tus

ftimulum carnis , propter quod erubefcentes

dupliciter; fcilicet in ordine, & in modo;

ad invicem fecerunt fibi perizomata, id eít,

quia nec femper ei& moderatus.

cooperimenta: & potentia quidem concupi-

. IV. ANo[fe debet, quam multa, graviaque damna

Ícibilis non appetit nifi delectabilia fen(ibus,

afferat peccatum mortale, quz quidem clariffime

Dionyf. de :

etfi contraria fpiritui: caro enim concupifcit ad-

Dionyíius Carthufianus enumerat dicens:

ver[us [piritum, ut dicitur Gal. y. 1n cujus figu-

Peccatum fempér pluribus nocet: Primo ei, *Porm.

qui peccats fecundo proximis & toto eccle-

pecc.p.xa.

ram ancilla Agar concepiffe fe videns ex Abra»

ham,defpiciebat proterva Dominam fuam Sa-

fie, quia interim proximus fcandalizatur, &

rai, & cum verberibus angeretur, ab ea fu-

ipfa eccle(i& acies ad ftandum contra diabo-

gam arrípuit, ad defignandum, quod fenfuali-

lum quodammodo minoratur , ac infirmatur

tas,quz eft ancilla rationis,poftquam per con-

in eo, qui impie converfatur. Nocet in pur-

cupifcentiam conceperit peccatum, ex viro,

gatorio conftitutis, quia non juvantur tam ef-

ex appetitu rationali, defpicit poftea ratio-

ficaciter ab injuftis , ficut a bonis.

Nocet

nem, nec vult ei obedires fed etfi aliquando

damnatis, quia, quo plures in infernum de-

cogatur quibusdam pcenis , ut jejuniis, & di-

fcendunt, tanto eft illic major horror, ulula-

Íciplinis, ipfa fenfualitas fugit a ratione , nec

tus, ac cruciatus, fiquidem ibi locum non ha«

propter hoc ei obedit, fed ut libera vagatur,

bet;, quod.dicitur: Solatium eít mifíeris fo«

cios habere miíeriz.

Nocet quodammodo

in tantum excrefcit concupifcentia, ut nec de»

ferat naturali fcederi, feu propinquis; ut pa«

beatís in patria, per modum fubtradionis ;

quo etenim copiofior eft nutnerus beatorum,

tet in Amnon primogenito David, qui amore

concupiícentiz infaniens in Thamar fororem

eo przmium accidentale fit majus ex focieta-

fuam, violenter conftupravit eam: & in Ru-

te felici, uno de felicitate alterius gloriante.

ben , qui afcendit cubile patris füi: & in Se-

V. ANo[Je debet , quid profint opera in peccato S.Lautent,

miramide bellicofiffima Regina Ninive, quse

mortali fatía; quod quidem egregie S. Lauren-

Jutt, l, de

fpir, anim.

duxit in maritum filium füum, fíed ab ipío

tius Juftin. oftendit dicens: Ex fola charita-

Intetit,

g ob

intetfeCka eft. Irafcibilis potentia plena eft

te (ingulorum merita caufàntur ; fuffragantur

:

.Mb

perturbationibus & vindictis illicitis : Unde

tamen (fed non ad zterne vite meritum)

Saul, qui prius erat pacatiífimus, adeo quod

coetera bona opera fine charitate, & non be« ,

defpicientes dominium ejus , (ibi a Domino

ne confümmata, valent ad mitigandam poe-

traditum, patienter toleravit, nec in aliquo

nam,quz jufteex omiflione & przcepti trans«

moleítari voluit; poft vioriam autem ma-

greíTIione debetur, fi non fierent: praftant

gnam habitam contra Ammonitas, poftquam

temporalia bona, honores videlicet, divitias;

2 Domino receffit per peccatum, ita turbu-

incolumitatem corporis, longzvitatem vitges

lentus, & furiofus effectus eft, ut per (e &

terrenam felicitatem , propagationem filio»

er alios mortem qufierit generi füi David,

rum, fücceffusque profperos. Occupant ho-

ei fideliffimi, & octoginta quinque faccerdo-

minem, nec permittunt operantem ad exte-

tes occidi fecerit, quia Abimelech Princeps

riora labi, Affuefaciunt ad bene operandum;

eorum favorem fecerat Davidi, concedendo

deleGant mentem, reftringunt fomitem, ar»

cent peccati fluxum, atque ad füfceptionem

panes & gladium Goliath, & confulendo pro

eo Dominum.

Quod etiam confirmans S,

gratiz gratum facientis habilitant cor. Exigua

S.Bernard. Bernardinus , advertendum eft, aic: fecun-

vero univería fünt in corporatione retribu-

to.1, ferm. dum Thomam 22. q. 86. quod ttiplex eft bo-

tionis eternz. Quod etiam confirmans Ger. Cetfon, i,

decalami.num, — Primum naturz; fecundum gratiz;

fon, facinterim, ait, dum es in peccato mor-

2, prol.

reg.m ral

W Anmü.

fene&a.I* tertium habilitatis ad a&um , feu aptitudinis

tali; quidquid boni'potes, ut- Deus illuftret

iT

8540

ad benefaciendum. Primum eft bonum na-

cor tuum ; nam bonum opus de genere, &

'g,s:l'

turg, ut puta intelle&tus, atque voluntas; &

morale, etiam factum extra charitatem, uti-

litatem affert multam, quoniam propter tale

hoc bonum per quodcunque peccatum gec-

opus

812

Dibliotbete Manualis Concionatoriae

opus difponitür homo ad opera virtutum, & -

ficut palea citiffime a vento räpitür, & tenui

ad facilius refurgendum trahitur.

flamma confümitur, ita & ipía, quia mul-

tum infirmitatis ," parum autem voluntatis

3

De peccati veniali. .

habent. Citius igne purgatorio abfümentur.

Eccí. igg VI. De boc primo no[fe debety cur vitandum fit ;

Ex his ergo cum omnia collective accepta vie

Cypfv

V. 2.

nempe quia, qui fpernit modica, paulatim in

tari non poflint absque fpeciali Dei gratia, ea

$. Marcus majora decidet. Hinc, tefte S. Marco Ere-

faltem, quz fub fecundo & primo genere con-

J.1. deleg.mita, diabolus modica deli&ta elevat, & exte-

tinentur, ftudiofe funt ab aícetis vitanda; ut-

Spir.n 99 nuat ;' alioqui enim ad majus malum aut vi-

pote quz a perfe&ione affe

& Cen. ï

2

quenda -fpecigli-

tium hominem adducere non poffet-

ter impediunt.

r'Pæd,ch'1

.VIL. JNoffe fecundo debet , cur ejusmodi pecca-

IX. Quarta n

o[fe debet, cur Deus etiam a per-

ta ab a[cetis, && virtutis a[[ezlis fDecialiter vitan-

fe&tis wiris ejusiodi peccata "venialia , &^ quidem

$. Greg.

da fint, nimirum, quia, ut S. Gregorius Na-

Jepe illis occulta , committi. permittat ;« nimirum

Qrat. de

S. Climac.

fuco.

zianzenus re&te dixit, his ruga una turpior

uod, ut $. Climacus ait, fint apud viros

grad. 26,

eft, quam maxima vulnera iis, qui in mune

(

P

irituales quzdam vitia plerumque viliffi-

]u

opiíc &

do vivunt; nec enim tam notabilem & con-

ma , mira Dei difpenfatione, reli&ta, uc per

3 n.206t.

fpicuam in fordidis, quam in puris unius

illay que fine peccato funt, feipfos femper

$, Don2V,

coloris veftibus labes aliqua fosditatem ha-

valde accufantes , humilitatis opes inviola- g Auguu.

ap Marí

'S. Bern. f,

bet.

Quo nitidiores manus, inquit S. Ber-

biles acquirant:' ; Occulta vero juxta $. Au- 1. 21. de

difc» 22'

CUite

de trip. nardus, eo gravius quivis nzvus in eis of-

guftin. (id eft, talia, de quibus periculofiffi- civ. c. 27.

T

fendit: & ficut pretiofam veflem exigua

mum fit definite) permittat, ut ftudium per-

quevis macula turpius decolorat. Nobis ad

ficiendi ad omnia peccata czvenda pigrefcat :

immunditiam minima quzlibet inobedientia

quoniam (i fcirentur, que vel qualia fint de-

fufficit; nec jam nzvus eít, fed gravis mae

li&a, pro quibüs etiam permanentibus, nec-

cula, fi if a&tionibus noftris vel minorum re-

profectu melioris vitz abíumptis interceffio fit

fidet negligentia mandatorum.

Quis enim

inquirenda, & fperanda juftorum, eis.fecu-

Claudius

ferat filium, inquit Claudius Aquáviva Soc.

ra fe obvolveret humana fegnities, nec evol«

- - Aquav,

Ind. c, 1 1.

Jefu Generalis dicentem: Revera diligo Pa-

vi talibus implicamentis ull

ius virtutis expee

trem , fed citra lethalia vulnera & mortem,

ditione curaret.

D. 6.

A

uidquid illi injuriarum & moleftiarum in-

X. Quinto no[fé debet ,

| cur monnulla pe?catq

Wete 1.

erre potero, faciam omnia fine refpe&tu ullo

Deus in bac vita puniat, 6 alia multa relinquat ;

de eovíol,

& liberrime: nec tantillum curro, magis an

nimirum quia, ut S. Gregorius ait, fi nullaS. Gregor.

puti $a

minus ei placeam, modo hzreditate me non

refecaret , quis Deus res humanas curare!- 26: mor.

:

$

»

rivet, vel morte puniat.

crederet? Et ruríus fi hic cun&ta percuteret,

VHII. Tértio nofe debet, que peccata

(-bem'alia

exuemum judicium unde reftlaret? . Quz-

fpecialiter ab afceta vitanda fint... Pro quo fcien-

dam. igitur feriuntur, ut Reétoris noftri fuü«

dum, triplicis generis peccata venialia repe-

per nos folicitudinem formidemus; quzdam

riri.

Videlicec 1. Majera ; qu& quidem ex

vero inulta fervantur, ut adh

fe mortalia fünt, fed ob carentiam pleni &

ftare fentiamus.

Uc judicem ;regf

deliberati confenfüs, aut ob materiz exigui-

UX Sexto no[fe debet, quousque þqyït bqrhakc;mm'a

tatem venialia redduntur.

Qualia funt, co»

jeccata venialia eitare , nimirum quod r. ne-

gitatio impudica, & apetitus vindicte , cui

mo juftorum viribus propriis, fine divina

negligenter fed fine confenfu, refiftitur: de-

gratia ab omnibus veniaiibus peccatis abfti-

tradio in materia levi: violatio paupertatis

nere poffit ; ita enim clare S. Joannes pro- $. Joan, j

in exigua quantitate , & fimilis , quz ligno

nunciavit, dum dixit: 51 dixerimus, quo- v 1o.

comparantur, quia craífiora funt, & gravio-

niam peccatum hon babemus, ipíi nos fedu-

ri ac longiori igni in purgatorio materiam

Cimus, & veritas in nobis non eft. — Inmpofli-

W. Bloftns jn

fübminiftrant, nifi hic expientur. 2. Media,

bile namque eít, quemlibet Sandorum non

patid, a,

quz ex genere quidem venialia fünt, íed cum

iftis minimis, qu& per fermonem,. per co-

deliberata voluntate committuntur , ut funt

clzi B.;.(

gitationem, per ignorantiam , per oblivio«

officiofa mendacia , otiofi fermones, fcurrili-

nem, per neceffitatem , per voluntatem, per

tates, cachinnationes , curiofitates audiendi,

obreptionem, per fomnium abmittuntur, in-

aut legendi vana, adulationes Prxlatorum,

currere, ut notat Caffianus. Nec facile, tefte C^ffian,

aut Majorum , ambitiones , ,& fimilia, quz

$. Leone, provenit cuiguam tam incruenta ?* !T

Íceno fimilia dicuntur, quia ut fcenum funt

vi&toria, ur inter multos hoftes, frequentes«

s. Le;) f. 4.

pabulum jumentorum, id eft, imperfecto-

que conflictus, etiamfi fit liber a morte, fit

de jejunio

rum, & igni quidem fatis grandi, fed bre-

quoque immunis a vulnere. 2. Poffit tamen dec. menf,

vius duraturo materiam fuppeditant. 3. Mi-

cum auxilio divinz gratiw virare fingula &

nima, quz ex fragilitate & femiplena adver-

omnia peccata diviíim fümpta, uti communis

tentia originem ducunt, ut funt modica di-

fenfus SS. PP. & Theologorum contra Heree

ftra&dio in oratione, motus vanitatis, affe-

ticos docet. Undere&teS. Chryfoftomus ait:s. Chryf,

&us complacentie ,. immoderatus rigor ex

Non potes dicere, non.pofïum,'neque accu- ho. 16. in

bono Zelo procedens, nimia manfuetudo in

fare conditorem. Sienim impotentes nos fe- ep. ad He-

corrigendo , nonnulla triftitia & anxietas in

cit, & deinde imperat, culpa'ejus eft ; quomo-br&os

&

operibus perficiendis, modicus exceffus in

do ergo inquis, multi non poffant? quomodo

2

cibo & potu fumendo, indifcretus fervor, &

ergo, multi nolunt? 6 enim voluerint, om-

fimilia, qua ftipulis affimilantur , quoniam

nes poterunt; .habemus quippe cooperato:

rem

f

I!

"- ditulus CXIP. Pe.fmtm"

$13

rem & adjutorem Deum tantum velimus,tan.

dem & ipfe frägi-lï'tate foftaffis : fed. non ex

tum opera accedamus ad rem ipfam. Deus

mera fragilitate, qui tamen, fi ftatim poft cul-

S. Hier. inenim, ut ait $. Hieronymus ita conceffit libe-

pam admiffam innovato propofito vére poeni-

epift. ad rum arbitrium,

ut fuam per fingula opera gra-

tentiar ageret, ipfe quoque celerrime obtine-

. Cypr.

tiam non negaret. Quocirca juíle inftat pre-

ret delidti remiffioriem. Quod confirmans AI-

cepto;ait S. Leo, qui precurritauxilio. 3. Pof-

varez, dictum eft, ait;'perfeCtam charitatem

fit cum divina gratia per totam vitam vivere

leviffima quzque peccata non admittere,quía

fine peccatis cum plena deliberatione com-

diligentiffima cura ea cavet, & fi inciderit, la«

$. Clem. l. miffis, ità enim manifeíte docet, S. Clemens

chrymis & gemitibusdiluit. Perfe&tioris ergo

X.ped.c.1. Alexandrinus, dum ait:

Optimum eft, nul-

hujus vitz puritas in hoc fita reperitur,ut om-

lo modo peccare, quod eft folis Dei; Secun-

j

nia gravía peccata penitus fugiat, & corporae

dum nullum ex voluntariis attingere malefie

lem mortem,; imo & ipfos eehennz cruciatus

5 Clmte,

| Clis, quod eit proprium fapientis: Et multo-

potius, quam aliquod grave crimen admittat

Ril af

xum exemplis füpra $. 5. & 6. oftenfum eft.

& ut levia peccata nunquam deinduftria per-

Lantiz. " 4. Po(lit etiam per longum tempus abftine-

petret, & quz humana fragilitas fecum affert,

opuíc. 16. re ab ómnibus indeliberatis peccatis ; uti fufe

quotidie numero minuat; imminuta qualitate

a n-26t- t&m authoritace Concil

iorum & SS. PP. tum

S. Bonav.

€xtenuct, exteruata fxpiílime odio ipforum,

X

) if

ap. Maníi

exempiis plurimis probat Lancizius. Eandem

& Dei ferventiffimo amore cónfümar,

P

diíc, 29.

do&rinam confirmat S. Bonaventura fic di-

hO&h

l 6af

XII. Ottavo noffe debet. triplicem smodum , quo $.T

T. 45

currens: Nota, quod homo poteft effe fine

venialia peccata remittuntur, quem S.Thomas fe. p- 3. q. 87«

peccato mortali, fed non fine veniali;. Et ra-

quentibus verbis affignat: Triplici ratione ali. X 3.

tio hujus eft, quia homo, dum unum veníale

qua caufant remiffionem peccatorum venia-

vitat, aliud incurrit. - Unde dicunt DoGores,

lium ; Uno modo, in quantum eis infanditur

quod homo poteít vitare quodlibet veniale in

gratia, quia per infüfionem gratix tolluntur

particulari, fed non in generali: & eft exem-

venialia peccata5- & boc modo per Euchari-

D

plum de navi, in qua funt multa foramina,

fliam, extremam unctionem, & univetfaliter

. quorum quodlibet.in particulari nauta oppi-

per omníia Sacramenta novz legis, ití quibus

lare poteft, fed non omnia (imul, & ideo (ine

eonfertur gratia, peccata venialia remittun-

veniali vix homo effe poteít, dicente Joanne:

tür. Secundo inquantum funt cam aliquo mo«

Blofiusl. 5j dixerimus, quod peccatum mon babemus, ipfi nos

tu deteftationis peccatorum ; & hoc modo

de confol. feducimus, & veritas in nobis non eff. Unde Blo-

confeffio generalis , tunfio pe&toris, & oratio

Gu

pufill. $.4. us prudenter monet, quod ad veniales quo:

26, qui,

Dominica operantur ad remiílionem venia-

tidianasque culpas attinet (a quibus, dum

lium. Tertio modo, in quantum füntcum ali-

hic vivimus, omnino liberi effe non vale-

quo rotu reverentiz in Deum, &ad res divi-

mus) monendi efítis chariílimi, ne nimis fo-

nas j Ethoc módo benediCtioEpifcopalis,

afpere

liciti (itis; neque conturbemini, fi non omnes

fio aque benedicte,

quzlibet Sacramentalis

in confeffione exprefferitis.: lilas humiliter

unctio, óratio ia ecclefia dedicata, & fi aliqua

ac ferio Deo confitebimini, & contrito, devo-

ália fünt hujusmodi, operantur ad

*

remi;ïim

toque corde vos reos coram eo accufabitis;

nem venialium peccatorum, ^^

e

:

fic enim iis, qui confeffionibus audiendis ad-

— XIV, INono no[Je debet:, quomodo vweniali

ü

þeccatci S.Ant.p.t,

hibentur, nimis multam temporis non aufe-

ad qnortale difpenant: Quod S. Anton.

fic often- tr.16, 1.

fetur: fane tales culpas generaliter expo-

dit: Qui peccat venialiter ex genere, prgter«

fuiffe fatis eft. Peccata venialia multis modis

mittit aliquem ordinem, & ex hoc, quod.con:

]unj

delentur, puta contritione, Dominicz orátio-

fuefcit voluntatem füam in minoribus debito

I

fiis prelatione, genefluxione; aq

p

uæ» bc'qeþdi*&wæ

otdini/non fübjicete, difponitur ad hoc, quod

afperfione. (vid. n. 13.)

etiam voluntatem füam non fübjiciat ordini

Blofis in ^ XIlL. Septimo no[fe debet d

ifcrimen mter Qf"eäd;

ultirni finis, eligendo id, quod eft peccatum

parad. an.fe, 69 deliberate , commi[Ja peccata ab iis -que ex

mortale ex genere; & fecundum hunc ordie

c. 2« n 3. fragilitate committuntur, de quo fic loquitur Blo-

nem, id eft, difpofitionem, intelligendum eft;

fius:- Aliud eft labiin levia peccata ex occa-

quod dicit Aug.dePeenic.dift.l.c, Scilicetquod

fione,aut hamana fragilitate duntaxat,& aliud

illa'peccata, quz humanee fragilitati, quamvis

labi ex affectata negligentia ; nam qui ex ine

parva,tamen crebra fürrepunt; fi colle&ta con-

(fatt

firmnitate fola delinquitdum liber apud femete

tra nos fuerint, ita nos

Ilf

gravabunt , & oppri-

20

ipfum eft, odit vitia, eorumque vitat occafio-

ment, ficut unum aliquod grande peccatum,

L0f

nes; quando tamen fefe offerunt ipfze occa-

fcilicetmortale, Et confirmans idipfum Alva- Alvar, to.

fiones, facileautlingusz incontinentia,aut fen-

jejunio

rez, levia, inquit;' peccata contempta nos in tl 1. p.2,

j menf.

füum nimia libertate,aut paffione affectione-

matifeftum perditionis di(crimen adducunt, « 16.

que indigna, aut con(imili aliqua transgreffio-

non quia ipfa füfficiant nos perdere, fed quia

ne offendit, fed mox, ut ad fe redierit, dolet,

fzpe füfficiunt ad grave crimen inclinare, in

& penitus adverfatur vel minimam peccato-

quo fenfu dixit Auguftin. Epift. 108. delevibus

Cuy

rem labem, ob idque veniam repente confe-

peccatis; que fi colle&a contra nos fuerint,

Yi

quitur. Ille vero, qui ex affectata negligentia

ita nos gravabunt, & oppriment, ficut unum

gdHf'

peccat, dum malorum occafionibus e medio

aliquod grave peccatüm; quid enim intereft

2

füblatis;liber apud femetipfum effe poteft,mi-

ad naufragium, utrum uno gravi flu&u na-

ris modis concupiícit easdem occafiones,illis-

vis operiatur, & obruatür, an paulatim fübe

que plurimum afficitur,non fane propter pec-

repens aqua in fentinam, & per negligentiam

catum, fed propter oble&tationem;labitur qui«

dercli&

a, atque contempta impleat navim,ate

HI

que

R P;,Lobn. Dibi, Man.»l Ión. Ll

814

I;'z'büo:þecæ Mam;alis Concionatoric

nulla de ümi.lïi*bus reddenda foret ratio, cüm

que fübmergat? Neque enim id fapientiffi-

mus Pater dixit , quia putaret multa levia

interim per ejusmodo nos fpernere etiam

quzrat diabolus. Omni ergo diligentia ac

peccata uni gravi cozquari, fed quia hxc;

axcd. ll

fi non navim noftri cordis operiunt, at ape«

ítudio, etiam in minirmis illis, dolos atque

UE

riunt, ut magnum flu&um peccati gravis fu-

infidias diaboli cavete, ut cum Chrifco feme

Ícipiant. Tannerus duplici modo ea difpone-

'Tanner.]. re docet: 1. Dirette ($. per fe; quatenus genee

piterna gloria fruamini.

2. difc. 4. ratim quendam Dei ac rerum divinarum ne-

$. XII.

q.5.dub.3; cle&tum inducunt, & incerta matería, fre-

n $5.

quentata habitum generant; quo animus fa-

CONSPECTUS PRADICA-

cilitetur ad a&us fimiles etiam in gravi ma-

BILE S.

. teria exercendos. a. Zndirette 9* per accidens :

DDe peccato mortali.

quatenus removent prohibens feu obftaculum

B7 307

peccati mortalis, fcilicet fervorem charitatis,

Lpx occafione thematis : £cce defunttus ef-

UH 4'

& aliarum virtutum habitum,peculiaria quo-

erebatur : poteft peccator adoleícentiLuc. 2,

que gratiz auxilia, quibus alioqui homo fuif-

huic mortuo comparari , & 1. oftendi , quodv. 12«

Íet a peccato mortali inhibitus.

Qua omnia

& ipfe per füuggefítionem a temperie & quie-

-

te mentis dimoveatur: per deledationem in-

S.Alb. 13. complexus eít breviter S. Albert. M. dum in

C. 13.

compendio fuz Theologiz dixit: Peccatum

firmetur : per confenfüm moriatur: per con-

compe

füetudinem efferatur : per contemptum fe-

"'Theol,

veniale minuit fervorem charitatis; ficut aqua

. jn ignem projeda, licetignem non extinguat,

peliatur: per obdurationem gravi lapide op-

primatur.

2. Quod loculus extincte ani-

"fervorem tamen illius temperat, Item po-

tentias animz in bonis operibus laffat , ficut

mz íit corpus: Qumatuor portitores amor

peccati, timor poeaitentiz , fpes longioris

. quando ponitur pondus füper equum, minus

erit promptus ad ambulandum. Item bona

vitz, preíümptio de Dei mifericordia. See

coeleflis glorie dimunuit, non quidem illa;

pulchrum ftulta fecuritas conícientiz , qua

quz jam babemus illi per meritum repofita,

velut gravi moie opprimit hominem , ne vi-

fed qua deberentur , fi venialia non fuerint;

deat, in quo diícrimine fit.

3. Quod, ut ad

vitam revocetur hic defunctus, debeat Chri-

. quia in eo tempore poffant aliqua bona fieri;

quando illa fiunc.

ftus per fuas internas infpirationes ei effica-

Did. Stell.

XV.- Decimo no[Je debet ,

ur perimlcyiord quane

citer dicere: Adolefcens, tibi dico, furge.

in c.4.

doque fint venialia peccata, quam tortalia; de quo

4. Quod refideat hic defünctus, quando per

Lüc.

fic difcurrit Didacus Stella: Febris magna;

peccati deteítationem fe erigat ad Deum, &

ut erat hzc, qua laborabat focrus Petri, Ci-

ad voluntatem ejus faciendam: incipiat lo-

to curatur; at febris, quz in offibus la:et,

qui, cum peccata confitetur : fürget omni-

hzc vitium rapit, & ad interitum ducit, lta

no, cum per opera fatisfactionis ; & vitas

emendationem ambulat in Dei lege : detur

magpum peccatum raro nos in infernum du-

i

1

cit, nam ipfius magnitudo nos terret ; ita ut

Matri fuz, cum eccle(iz reftituitur, ejusque

curz ac folicitudine commendatur.

: Gtt 1.

in cognitionem ejus veniamus, quod fit; -ut

illius poenitentiam agamus, cum mentis no-

Ii, Ex occafione themaris : ZVoli tne tange- joan. eo.

V1

.füurz meliori reGpifcentia. - At hgec peccata

rYé: poteít narrari hifloria de Fenella Regi- V. 17:

AT

parva, in quz quotidie delabimur, & ad quz,

na, que, cum odium concepiffet erga ma-

ob ipforum, . parvitatem ,' non reípicimus;

ritum füum Kemetum ; pomum . preparari

N

hzc, inquam , funt , quz interitum .celeri

juffit exteriori quidem fpecie pulcherrimum,

curfü nos vocant.

Et confirmans id iterum

fed intus fagitdis plenum, eaque arte con-

Alvar.to, Alvarez, magna inquit, & aperta peccata

fecum , ut in eum qui pomum ab altero

| Apu Fb

1, l 5.

eo juítis minus periculofa funt, quo vel afpe-

oblatum arriperet, omnes illz fagittze erum-

tonc, in

Dw, 7

(*

P.2 610 &um eorum fatis enormem & tecrum exhor-

perenc; hoc ergo fimulans amorem & fpe-

yent: at minima , eo ipfo, quod minima, pe«-

cialem benevol:ntiam cum obtuliffet mari-

"

pod Duy,

riculofiora videntur, quia diffimulanter in-

to, ille incaute illud arripien: , mifere a telis

trant, latenter cor poffident, & abícondite ad

erumpentibus interemptus eft.

Subinferas

tur poftea idem cuivis peccatori contingere

miferabilem ruinam difponunt.

s. Bern. SO

XVI. Unuecimo no[Je debet aflutias diaboli in

a mundo, carne, & diabolo, dum & hi po-

mum pulcherrimum , fcilicet concupiícen-

s. fer- g. bac materia ufurpari ab eo folitas, quas S. Bernar-

poftPafch. dus paucis verbis indicavit dicens: Tantx

tiam divitiarum , voluptatum , honorum of-

ferant, feu. quod idem eft, ad peccatum per

quippe aftutiz cít ferpens antiquus, ut homi-

nem Deum timentem non mox invadat fug-

coníenfüm arripiendum invitanr, fed non alio

| n (

.geftione aperti fceleris, fed primum paulu-

V' QX.

cum effedu, quam gpod innumera tela, id

m reftringit rigorem juftz difcretionis, qui

eft, damna erumpentia mifere animam peri-

autem modica fpernit (ut dicit Ecclefiatti-

mant.

Unde poterunt breviten ejusmodi

Unde merito S.

cus) paulatim decidet.

damna explicari, praecipue quod noceat

$.Ephrem. Ephrem hortatus eít dicens: Vos hortor,

peccatum fortunis, fama , corpori, animo;

obteftorque, fratres, ut non folum a gravio-

privans. omni & fümmo bono, &.onerans

ribus peccatis ac vitiis temperetis, fed etiam

graviffimo & fümmo malo, poena fcilices

ab illis, quz parva apparent, & levia, quz

eterna damni & fenfüs. Unde merito peccae

C "

tanquam minimi ac nullius momenti, fere ab

tori füadendum, ut prevideat hunc dolum

Y h

mundi; cgrnis & diaboli, ac in omnib

us fuis

hominibus negligi , fpernique (oleqt, q?aü

operí-

Ti CXIF. Pecatun.

819

operibus ac te'ntationibu.s"mEmorct noviffi-

vocem tuam audivi, & timui. Tanto magis au-

ma, Íeu exitum hujus pomi arepti, ut in

tem timere debet peccator, quanto plura &

eternum.non parcet.

Al —— . - — Á um

Écel. 11.

Ill. Ex occafione thematis: fttende tibi a

graviora peccata admifit. Incirandi ergo Audi-

tores , ut vel primorum parentum exemplü fa-

W 359« — peftifero , fabricat enim mala : poteft peccatum

piant,& ab hoc pomo abftineant. Vid.Fabr. l, c.

pefti comparari, ob quatuor potiífimum cau-

V. Ex occatione thematis: /te,

oflendite *os Lue. 17.

fas. 1. Quia ficut peltis eft malum valde hz-

Jücerdotibus : poteft

peccatum leprz compara- v. 14.

reditarium , quod facillime ex confortio pe-

ri ob varias caufas, r. Quiaficutlepratotum

ftiferorum aut ufü rerum ab illis ufurpatarum

COrpus, ita peccatum totam animam inficit.

contrahitur, unde monettam folicite Sapiens :

2. Quia ficut lepra tetrum odorem in corpore,

Attende a peftifero. 2. Quia, ficut peftis;

ficpeccatum in anima iufamiam,

eito interitum affert animz 5 anima enim ,

quz peflimus

eft odor mortalis, generat.

j. Quia ficutlepra

qu& peccaverit, morietur, teíte Ezechiele.

feparat a confortio hominu

m; ideoque leprofi

La

V;

4

sh. 13,3. Qu uia ficut ulcus feu bufto per peftem ge-

ex urbe excluduntur; ficpe

ccatum a coníortio

V.

neratus vehementer urit & cruciat corpus ,

Dei & Sanctorum & civitate coelefti excludit,

ita peccatum graviffimum cruciatum animz

Inferatur ergo; quam zquum (it, ut cum de-

.perftimulum con(cientizaffert. 4. Quia ficut

cem leprofis, de quibus evangelium Domini-

ob peítem averfantur, & fugiunt homines pe-

cz decimz tertiz

poft Pentecoften loquitur,

ftiferum ; ita peccator ob peccatum morrale

ad Chriftum confügiatur,

dicaturque: Jefu,

a Deo, Angelis, Sanctis & etiam hominibus

Fili David, miferere noftri,

Et quoniam Chri-

in terra odio habetur, deferitur & declinatur.

ftus pariter dicit: Ite, often

dite vos facerdoti-

Inferatur ergo, fi homines. peftem corpora-

bus: huicipfius confifio ferio pareatur.

lemtantopere timent , & tam foliciti funt in

VI. Ex occafione themat

mediís pro ea avertenda przparandis & adhi-

J'erofolymam, & confü

is : Ecce, afcenditmtstue. sg;

mmabuntur omnia , que fcri-v. 31.

bendis, quanto magis fimilis cura & induftria

pta funt per Propbetas de Filio bominis: poteft

pro pefte hac fpirituali avertenda fit adhiben-

oftendi; quomodo per peccatum paffio Chrifti

da. Et r. quidem Deus & San&i invocandi;

renovetur, & 1. quidem vendattr

pro vili pre-

2. Conflortia peftiferorum hominum, & loca

tio voluptatis cum Juda.

2. V inciatur per fünes

pefte infeCta feu occationes peccandi decli-

& vinculainordinatorum affedtuum. 3. Nzge-

manda. 3. Varia remedia peíliferum aérem

tur cum Petro , dum verbis confitetur fe noífe

' excludentia ufuürpanda, precipue angelica ti.

ipfum, factis autem negat. — 4.

Fiagelletur per

moris Domini; fuccus amarus feu lachrymz

aCtuspeccatorum repetitos ,

ex corde ferio poenitente, & amore divino ac-

illud Pfalmi:

ficque impleatur

fupra dorfüm meum fabricaves Pt

149

cenío expreffz ; cibus S. Euchariftiz fumptus,

runtpeccatores. y. Corone:

quia qui ab hocabítinent, & jejuni fünt, facile

ur per contemptumv, 5.

& cogitationes malas inc

apite przcipue refia

contrahunt maliíqnum peccati habitum: un-

dentes,

6. Cruce gravetur: peccata füa quavis

guentum confiderationis noviffimorum tcm-

cruce graviora ipfi imponendo juxta illud Ifa.

poribus, id eft, intelle&ui & voluntati allitum.

Cum íceleratis reputatus eftjipfe peccata mul-1fai

(Gen. 2.

IV. Ex occafione thematis: JDe iigno fcientie

V. I13,

te57,

/4.80.

V» 17.

torum tollit. 7. Crucifigatur : juxta illud Apo-

boni (9' inali ne comedas : poteft peccatum huic

ftoli: rurfum crucifigentes fibimetipfis FiliumHebraor,

'.170 i

ligno comparari, & peflimi effectus ex ejus

Gen. 3.

Dei, & oftentui habentes. Unde merito S.Ber-6. v. 6.

NV.

.

comeflione fecuti explicari; videlicet 1. aper-

nardus fequentibus verbis homines peccato-

lio oqulorum joxta illud facri textus : Et aperti

res alloquentem introducit : Cur me graviori

. funt oculi ambotum, quia, ut bene Serapion

criminum cruce, quam illa, in quaquondam

Ícriptor grecus advertit , firquotidie in nobis,

pependcram, affixifti? gravior enimapud me

Apud Fab. quod in primis parentibus factum eft: quan-

peccatorum tuorum crux eft, in qua invitus

eonc. in do peccamus;

tunc cceei füumus: ubi pecca-

pendeo, quamilla, in quam tui mifertus, more

Dom. 7.

poft T'ent,

vimus, tunc primum agnoícimus, quantum

tem tuam occifurus, afcendi, Videri poteft

mali admifimus, noílrique facti nos pudet,

hzc omnia fufius diducens Henricus Engelor,

tedet, ac pcenitet. 2. Nuditas: nam & illi

p- 2. luc. evang. conc. in Dom.

Quinquagef.

eognoverunt íe effe nudos.

Quod & per

& Julianus Hayneufe in fer.

peccatum tanto deteftabilius contingit, quan.

6. Paraíceve.

Verit. pract,

to gravior eít oblatio gratiz & virtutum (u-

XVIIL. Ex occafione thematis : Olftupefcite Terem; &

pernaturalium , quam veftium corporalium.

cteli fuper boc, €g porte ejus defolamünt webementer jv 12*

3- Confufio &9 pudor : ideo enim fe foliis ficaum

dicit Dominus 5 duo enitm mala fecit populus meus *

texerunt; magis autem peccator fentit hunc

poteít gravitas peccati per ingeniofam para-

Rom. 6. effectum, utcui merito objicitur illud S. Pau-

bolam ab Eufebio Nierenbergio propo(itamEufebius

V. .2To.

li: Quem fru&um habuiítis cunc in illis, in

in hunc modum proponi : Fosmina erat ZE-Nieremb,

quibus nunc erubeícitis? 4. Stimulus confcien-

thiopifía & invenufta ( anima ) quz pedibusin ! de

14?: hinc enim abíconderunt fe a facie Dei,

adordáte

& manibus ligata ( funibus & vinculis pec-

10 2- CO 6!

Quod idem patitur peccator, quia, ut bene

catorum füorum ) trahebatur a latronibus

dixit Mufonius apud Gellium, cum quis per

( dzmonibus ) & volutabatur per fcetida

'voluptatem aliquid turpe geffit; quod fuave

loca (turpium voluptatum ) ut ín fornacem

eit, abiit: quod turpe & triíts eft, manet. Hinc

ardentem ( inferni ) conjiceretur.

Hujus

Genef, 4.. & Caino didtumaDeo : (i autem male egeris,

Vs Zn

Rex quidam (Chriftus) cui nemo fimilis ,

ftatim in foribus peccatum eft, id eft, ftimulus

mifertus, ut eam liberaret, (folus erat) ex-

peccati. $. Metus pena : hinc enim dixit Adam:

;

pofüit fe morti

pro ea, & acceptis multis

. K. P. Lobn. Dibll. Man. Em.. À.

Hhh hh 2

" vulne«

816

Bibüotbgcæ Mantualis Conciönamri&

vulneribus,fufo toto cruore, fugavit latrones,

tionem ac pcenitentiam, de quibus vide Fabr.

& illam fanguine fuo mundavic, tum in fpon-

conc. ultima in Dom. 12. poft Pent.

fam accepit, & Reginam coronavit, exflruxit

IX. Ex occafione thematis : Surgam, C9 ibó ad (uc, 15

illi aulam magnificam( orbem terrarnm) mire-

Patrem meum: poteft peccatoris ftatus cum fta- v. 18

que eare exornavit ( tot flellis & aliis rebus

tu filii prodigi comparari,& 1. quidem oftendi,

pretiofis) undique ículptam relinquens imagi-

quomodo & cum quo fru&u recefferit a Patre,

nem fui (nempe in omnibus creaturis) ut amo-

nempe quod inprimis incurrat indignationem

j

rem illius üibi conciliarec. Ditpotuit quoque fa-

Patris, hzreditatem amittat, diffipet fübftan-

milíam, & donavit ei fervos innumeros, quin

tiam acceptam, ( id eft, gratiam, virtutes, &

& ipíe miniflravitc illi ia obfequiis humilibus

merita tam przfentia, quam fütura ) paícat

( tum per Bumanitatem affumptam, tum per

porcos ( id eft; foetentes cupiditates ac paffio-

Cm. 4-'

cooperationem in omnibus actionibus ) deli-

nes fuas) & dele&tetur filiquis porcorum (vo-

UM

cias fuas reputans effe cum illa. Infuper in-

luptatibus immundis,nec tamenillisad votum

ftituit hzredem regni fui, promiffis donis mule

fatiari poffic.) 2. Quomodo redieritad Patrem.

to majoribus, fi dem fervaret. Verum illa

Etabinitio quidem redierit infeipfüm ; Surre-

contempto Rege ( per peccatum ) folicitavit

xerit & iverit ad Patrem, exequendo ftatim

ad adulteria fervos viliores , qui ftabula cu-

propofitum : doluerit de peccatis, eaque Patri

rabant, & renitentes, fidemque Regi fervare

confeffus fit: ad fatisfadtionem fe obtulerit di-

cupientes cogebat ad adulterium,fübinde cum

cendo: jam non fuüm dignus nominari filius

benignior erga illam effet fponfus , omnino

tuus. De quo fide Julium Hayenufe in veri-

illum hoftibus (mundo ac carni ) prodidit ,

tatibus practicis. Fer. y. infra hebd. 24.

tradiditque, qui excecarunt illum, & illufe-

Je peccato weniali.

runt. Denique imagunculas Regis, qui per

7 X Ex occa

(ione thematis: Beatus vir ,' qui gec.

3l*

Tu, 4

UM

angulos aulz inci(z fuerant, contempto Rege

inventus eft fine macula : poteft dici, quod multz y, g,

venerabatur, cumque fponfus coram illa effer,

quidem fint.maculz, quz fponfam aliquam

j5 s

E

amplexus illius defiderans, illi terga vertebat,

Íponfo minus placentem & dileCtam efficiunt,

erizía Regem, & iconesillas qugritans. Qu

fed przcipue (cabies, utpote qus totum ple-

fa&to duo illa mala commifit , qux populum

rumque corpus, atque adeo fingula membra

Eph. $.

fuum feciffe, Deus tantopere qüeftus elt di-

inficit, & maculat.

'Talis autem fcabies eft

ceas : Medereliquerunt fontem aqug vivz, &

ipfum peccatum veniale, id, quod fufius ex

foderunt fibicifternas, qux continere non va

comparatione oftendi poteft. Et 1. quidem

lent aquas. Quz omnia fufius apud Nierenb.

propter orizinem :. quia ficut (cabies ex nimia

l. c. explicata videri poffunt..

abundantia malignorum hbumorum nafcitur;

Matih. 9

VII. Ex occa(ione thematis : Surge, tolle le-

ita peccatum veniale ex nimia concupifcen-

V. 5,

Gum tuum: Cj vade in domum tuem : poffunt ex-

tia rei alicujus ereatw. 2. Propter faditatem z

l

plícari potiora media ad peccatum vitandum.

quia ficut fcabies omunem corpotis pulchritu-

I. Ergo demonftretur, peccatonem efle fimi-

dinem tollit ,: ideoque, licet non omnino a

lem paralytico ad probaticam pifcinam ja-

confortio fpon(i excludat, tamen minus ama-

centi , cum vere & is langueat in omnibus

bilem facit, & horrorem ac difplicentiam pa-

membris, fcu potentiis, non poffit fe juvare,

rit ; ita idipfum refpectu Dei peccatum venia-

2,

atque adeo auxilio Chrifli opus habeat.

le facit. .. 3. Propter effettus: quia ficut fcabies

Oftendatur , quod & ipfi curato dicat Chri-

valde magnam corpori moleftiam & pruri-

flus: Surge per veram poenitentiam ac derc-

tum affert, ac interdum fi ad interiores cor-

ftationem peccatorum: toile lecium tuum ,. de-

poris partes repellatur, omnino mortem af-

L.Cor, t

Y 12;

ferendo occafiones peceandi ,. tam externas,

fert; ita & ipfa peccata venialia magnum val-

quam internas propriarum concupilcentiarum

de pruritum animz afferunt, propter inordi-

l

inordinatarum.

Et vade in domum iuam: id

natas concupifcentias, quz quiefcere eam non

eft, totis viribus ea, quz ad tuam falutem &

finunt, & fzpe, (i 2ugeantur, ad mortem pec-

commodum fpirituale pertinent, pertra&a ;

cati mortalis difponunt. 4. Propter modum cu-

in his enim tribus tota fubítantia verz con-

randi: quia ficut ícabies plerumque per aquas

verfionis ac pcenitentiz con(iftit. Vide Fabr.

& balnea curatur,.ita peccata venialia per

conc. 2. in Dom. 18. poft Pent.

aquas lachymarum , ex pocnitentiz fontibus

Luc. 16,

VIII. Ex occafione theinatis : Homo quidam

hauítas ; ad quas proinde frequentius adhi-

V. 36

defcendebat ab Hierufülem in Hiericbe, C2 incidit in

bendas auditores excitentur.

latrones: poteft peccator huic homini compa-

XI. Ex occa(ione thematis : Socrus auitem Si- Lue. 4*

rari & 1. oftendi, quomodo & ipfe defcende.

tonis. tenebatur magnis febribus : poteft pecéa.v. s8.

bat ab Hierufalem ( feu flatu gratiz ) in LHie-

tum veniale febri comparari. 1. Quiaomnem

richo, ( feu ftatum peccati ) incidat in latro-

animz fpeciem & pulchritudinem , ficut fe-

nes, (id eft, deemones ) qui (fpoliaverunt eum

bris corpori aufert. . 2. Quia ficut febris im-

( virtutibus & meritis, & gratia) & plagis im-

modico zftu & frigore corpus graviter ve-

Y 24'

pofitis (id eft, vulneribus peccati inflictis) fe-

xat; ita ipfum graves & moleftos zítus con-

mivivum (nempe corporali duntaxat, & non

cupifcentiz ,. & frigus cupiditatis fpiritualis

fpirituali etiam vita viventem ) reliquerunt.

in anima producit. 3. Quia ficut febris corpus

2». Oftendatur,quomodo curari debeat,fcilicec

valde debilitat,& ad lucra ex laboribus capien-

per oleum tnifericerdie divine , pro.quo proinde

dainutile facit ; ita ipfüm viresanima fummo-

Ízpius orandus eft Samaritanus Chriftus , &

pere imminuit, atque a lucro meritorum cce«

vale:

per Juftitie winum, id eít, proprigm eoopera-

leftium impedit,/4, Quia cht fcbrisin

Cenag

;iïtulus CXIV. .Peccatum,

017

Ícens'ad mortem difponit; ita & ipam, ni( deferit; ita Deï indulgentia, & mifericordia

mature per poenitentiam curetur , paulatim

&pius abutentem, juftitia Dei deferit, Hinc

!LUC. ]5. '

'Vo 18'.' d

per habitus malos generatos ad mortem pec-

Chriftus Sanato dixit : Ecce fanus factus es; Joan. &.

cati mortalis perducit. Excitentur proin aue

jam noli amplius peccare, ne deterius tibiy, 14.

ditores, ut mature ad medicum Chriftum in

aliquid contingat. 2. E£x parte diabeli : quia

facramento poenitentiz & Euchariítiz recur-

ficut, quando captivus femel elapfus , ite-

rant, quia , te(le S. Bernardo, hoc íacra-

rumque depreheníus ar&tius a lictore cufto-

mentum & fenfum minuit in minimis, & in

ditur; ita & demon eum, qui femel iterum-

Vide

gravioribus tollit omnino confenfum.

que per poenitentiam manus illius eva(it;

Fabrum conc. 3. in Dom. ;. poft Epiph.

cautius cuftodit , & vehementius impugnat,

Cant. 4.

XII. Ex occafione thematis : "Jota pulcbra

affumens (ecum feptem fpiritus nequiores fe,

v. 7

3. Ex parte peccatoris : quia ut convalefcens

es amica mea , €9 macula non eft in te : Oftendi

poteft 1. Quanti femper ab hominibus zfti-

periculofius labitur, & per trequentatos actus

frontem & pudorem exuic , & contuetudi-

mata fit, & etiamnum zfítimetur pulchritu-

do , quantasque vires ea habeat ad amorem

nem induit ; unde, ut expertus eít S. Augu- s, Aumt,

ftinus , ex voluntate pervería fit libido , &l 8.conf,

omnium bominum conciliandum 5 quanto

dum f(ervitur libidini, fic confüetudo, & dumoe 5.

pluris proin facienda fit fpiritualis animz pul-

confuetudini non refiftitur, fit neceffitas, feu

chritudo , per quam ipíius Dei, Ceoclitum-

que amor conciliatur.

2. Oftendatur, ficut

dura vitus,. Ob quam caufam S. Ambrofiuss, Ambr,

dixit; Facilius inveni, qui innocentiam ferz1. 1. de

pulchritudo corporalis , per tria vitia cor-

varent, quam qui congrue pcenitentiam age- pon. c.10,

rümpitur aut imminuitur, vel per nigredi-

rent. Vide Sta

hem peccati mortalis , juxta illud Jeremiz :

pleton. text. 6. in Dom. 4.

L. sr,

Jhrem. 4.

Denigrata eft füuper carbones facies eorum ;

Quadragef.

V. 80

v. 8

XV, Ex occa

(ione thkematis

e

LJ

INoli amplius

& non fünt coguiti in plateis: Et Jobi: Cu-

job. 30.

VN

peccare 5 e deterius tibi aliquid contingat : poteft

5O

tis mea denigrata eít füper me , & offa mea

explicari triplex potiffimum motivum , ob

aruerunt pr& caumate: vel per maculas pec-

quod relapfüs caveri debeat, 1. Propter fim-

cati venialis, & rugas imperfeCtionum feu

Eph. 5. Janguoris fpiritualis, de quibus Apoftolus lo

maimn. ingratitudineim : qug enim major ingrati-

.tudo excogitari poteít, quam fi captivus ad

cutus eft dicens : ut exhiberet fibi ipfe glo

mortem damoatus , & fümma cum difficul-

riofam ecelefiam . non habentem maculam;

^tate & pretio, ab interitu liberatus, ultro

neque rugam. 3. Oftendatur gravitas hu-

jus maculz tum ex bonis, quaz impedit per

iterum fe per antiquum delictum in priftinam

captivitatem conjiciat ? aut wger pretio(iffi-

diminutionem amoris ; ex quo tariquam rae

dice omnia bona oriuntur animz ? tum ex

mis medicinis, & maximis impenfis libera-

tus, ultro fibi & malitiofe antiquum more

acerbitate lixivii aut balnei, quo in altera

bum: acceríat ?

2. Ob turpitudinem finminam :

vita purganda eft, nempe per purgatorii

ignem.

quid enim turpius, quam cum porcis in luto,

Qua de re videri poffunt Nicolaus

Lanciz. opuíc. 16. toto, fed przcipue cap.

unde paulo ante exierat , & ablutus erat,

denuo volutari ? quid fcedius , quam mates

11. & Jae. Alvarez. de extin&t. vitior. p. .

riam ex ore ejectam fponte relorbere , & ad

l. 1. € 6. & feq,.

antiquum vomitum redire ?

3. Ob fiulzitiam

De Relapþ.

maximam : qux enim major ftulüitia , quam

1.Cor. to.

femel cum avicula e laqueis ereptum effe ,

XIII. Ex occafione thematis : Qui flat, vi-

& tamen ultro ad easdem in(idias redire ?

V. 127

deat, ne cadat : poteít peccatum morbo cadu-

cumque ipía etiam bruta, a(ini maxime, nul-

co comparari , ob tres precipue caufas. r.

la vi adigi poffint, ut ad locum, ubi femel ce-

ü

ia ficut Epileptici frequenter cadunt, &

.

ciderunt, redeant, folum hominem ad prifti-

affliguntur in terram , ita & coufüetudinarii

peccatores. 2. Quia ficut illi arcentur a con-

. nas peccandi occaliones redire, & recidere.

fortio hominum, & minifteriis facris ; ita &

Epileptici fpirituales ab ufu facramentorum ,

$. VIII.

aliorumque minifteriorum facrorum utili fal-

ALII CONCEPTUS.

tem ufü repelluntur, & ad optatum cum Deo

& Sanclis familiaritartem non admittuntür.

JDe peccato mortali.

3. Quia ficut Epilephticus morbus przcipue

Gravitatem.

*

UC. 4'

fan

uinis humani hauftu curatur; ita, & re-

9

lap

j

us in peccatum frequenti fum

I. [n epiftola, quam$S. Paulusad Hebrzos de- pia. Nyff,

ptione Core

dit, cum docere vellet,uüde acceríere no«in vir.

poris & fanguinis Chrifti cavetur.

bis folatium inter &rumnas, & robur ad forti- Abrah. 1.

Luc. 18.

XIV. Ex occafione thematis : INon inveniens

ter perferenda adverfa debeamus, jubebat at- : c. 9.

Yv, 24.

requiem , dicit : veveriar im domum meam , unde

tentis oculis Chriftum, Magitrum & Ducem

exivi : poteft oftendi gravitas relapfus ex tri-

noftrum arbitrari, qui omnia cruciatuum &

plici capite. 1. Ex parte Dei : quia talis pec-

dolorum genera expertus füerit, atque idcirco

cator magis a Deo derelinquitur; nam, ut

non mifereri non poffit eos, qui rebus afflictan-

languor prolixior aggravat medicum , & fe-

tur adverfis. Non habemus Pontificem, qui

rael atque iterum de medico fanatum , füa

non poffit compati infirmitatibus noftris, ten-

tamen culpa recidentem , medicus tandem

tatum autem per omnia , pro fünilitudine , absque

fatigatus faftidit, & irrito labore fatigatus feceato ;

Hebr. 4. v

]tas

H

. d. Hic locutus mu

du-

j

Pibliotbeee Manuahls Concionatoriae

81 8

dubio probul patitu

r difficultates. Nam quan- lum peccatum vident effe indecorum, & ad- -

tum verba Apoftoli (onant, videtur ille dicere,

ferre poffe ignominiam.

e

*

IV, Salomon inter a

lia fapienter dïxit:S.Ambfofþ

quod Chriftus fo

lum apparenter tentatus fuit:

'Tentatum pro

fimilitudine ; quodque illius .Laudavi magis mortuos , quatm viventes ;

.

& fe- leét. 18.

liciorem utroque j

udicavi ; qui nec dum matus. eft.!

nPf. 118.

tormenta fuerunt magis pidia, quam vera.

Sed cum fidei certum dogma habeat , " Apo-

Eccl. 4. v. 3. velut dixiffet : Expendi in fta«

tera vivos, mortuos, nondum natos, & in

ftolusque ipfe doceat, quod Chriftus reapfe,

non imaginarie, vere, non apparenter paffus

altera quidem lance pofüi vivos , ceteros in

altera , & vifa funt mihi graviora pondera

eft , quomodo verba ejus re&te accipiemus ?

verus illorum feníus facilis eft , & obvius.

horum, quam illorum.

Poffemus hic jam

fciícitari, cur Salomon mortuos fupra vivos

Nonne dicit S. Paulus, Chriftum fuiffe ten-

tatum, vexatum , paffum absque peccato?

extulerit, & utriusque feliciores arbitratus

fuerit eos , qui nondum in hanc lucem editi

certum eft: Quod ergo dicit, tale eft : Non

ajo ego, Chriftum non fuiffe vere tentatum,

effent.

Videtur enim is, qui non eft, in

afflidtum , crüciatum , paffum; hoc dicere

comparationem eorum, qui funt, vel certe

volo, tantam effe peccati malitiam, ut omnes

fuerunt, venire non poffe- Sanctus Ambro-

fius hanc nobis adimit dubitationem;inquiens :

miferiz, cruciatus, dolores , (i cum illo con-

ferantur, magis pidi, quam veri videantur,

Mortuo przfertur , qui natus non eft , quia

peccare nefcivit. Qui nefcit, quid fit pec»

ut propterea Chriftus, quia absque peccato

fUit . Ima

is pro fimilitudine tentatus, quam

care , neícit , quid fit effe infelicem : Pro-

reapíe ;

&

apparenter potius, quam vere

pterea ille vere infelix eft, qui vivit, eoque

paffus faerit; quamvis inexplicabiles cruciae

nomine beatior illo eft,qui mortuus ; jam enim

tus tulerit.

Grauditer & magnifice amplifi-

ceffavit peccare, & abíolute loquendo , ma-

cavit Apoftolus malitiam peccati , quz tanta

jor eft infelicitas illius, qui actualiter pecca-

fit ; ut dolorum & cruciatuum nomen non

'tor eft, quam ejus , qui zternis apud infe-

ros cruciatibus addidtus, quia hic jam non

mereantur quantivis illi dolores , & crucia-

tus a quibus abfit peccatum,

eft in eo ftatu, in quo peccare queat : (quane

—

S Bruno

]. S. Bruno alicubi ait: Superflua & no-

3uam viventi etiamnum peceatori fpes fit re-

1'bde nilt-

civa fola

eccata funt,

Graviter dictum il-

liqua, quod a malo ftatu füo cum opitula-

à

tricis gratiz Dei auxilio evadere poflit) &

lud fuper

ua fola peccata funt, Superfluum

vocatur id , quod nulli ufüi eft5 ex quo ni-

mortuum , cui vita, fimulque poteítas pec-

Dioyl

candi deceffit, hac re füperat ille; qui nun-

Qu i

hil utile fieri poffit. Solum ergo peccatum

Nyb. in

fuperfluum eft; ex illo enim nihil nifi malum

quam vixit, quia nunquam etiíam , quic ef-

& noxium hauriri poteít. Cstera mala (u-

(et male agere, fcivit, Itaque tametfi inter

|

Phenice

|

Mf

erflua dici nequeunt, nam diüigentibus Deun

non natum, & denatuur, fi quzdam condi-

tionis inzqualitas, alterque alterum excedat;

( ut fan&us Paulus Rom. $. v. 28. habet )

ambo tamen felicitate preftant vivo , quia

o

ermia cooperantur in bonum , etiam illa , qux

mundus in malis non bene cenfet. Ingeniofa

hic poteít delinquere: llli vero, vel non pof-

ä

charitas & alchymiz (anctíoris perita, foler-

fünt, vel proríus nefciunt, quid (it, Deum

ter ex ferro &erumnarum producit aurum, ad

offendere.

Hinc arbitrari licet , quanta fit

conficiendam coronam gloriz , & tanquam

miferia, peccare, & quod hzc fola fit fupre-

fedula apis ex omnibus legit mel , non ex

ma infelicitas. Et videtur Salomon invenire

3

füavi rosmarino folum 5 verum ex amariore

non potuiffe, unde cenferet hominis beatita-

|

genifíta etiam. Ex omnibus meritorum lucra

. ten, nifi inde , quod vel peccare nequiret ,

facit fervus Dei.

. vel quid fit peccare, ignoraret.

&

Ergo fi omnia mala , quze

—

conjun&am habent gratiam Dei, convertun-

V. Jacob Patríarchaquibusdam

domeftico- Nyff. pöl.

E

rum füorum fic ajebat : Z Djicite deos alienos : fur- p. 2. 1. 9.

—

tur in bona, nullum aliud malum erit preter

peccatum , quod omnia bona fic pervertit;

gie , & a[cendamus in Betbel , u£ faciamus ibi dl- &« t«

XEZEE

ut convertat in mala.

tare Deo. Gen. 35. 3. lllud furgite eft vox ac-

S. Thom, l1ll. Quarit angelicus Do

&or S. Thomas:

cendentis animosad ftrenue agendum, quem-

2. q. 144 ütrum in virtuofis hominibus poffet eíTe ve-

admodum copiarum militarium ductor verbis

exhortatoriis incitare & inflammare fuos mili-

ET

recundia ? hoc eft, an babeant, quod illis

us REO ETE EUR

adferre ruborem queat. Ac poltquam ven-

tes ad fortiter dimicandum íolet. Ubi notan-

tilavit queflionem , fic de illa pronunciat :

dum, quod nunquam fic locutus fuit familiz

Senes, & virtuofi carent verecundia , fünt

faz Jacob, in quantocunque periculo verfare-

tamen fic difpofiti , ut , fi in eis effet aliquid

tur, ac ne tunc quidem, quando fratrem cum

|

turpe, de hoc verecundarentur. Quam ap:

manu armata venturum timebat,& nil nifi cer-

tam abillo necem, extremamque ftragem ex-

pofite hoc in loco angelicus Do&tor fenes vir-

tuofis adjunxit? Senem quidvis decet, nul-

fpeGtabat, Tametíi enim domefticos fuos ad

modum aciei ordinatz digeffit; Verum hic,

Ul

lius rei illum pudet. Ubique loqui, & fedem,

quam vult ,. deligere poteft. !Non illum de-

cum eos ad abjiciendos deafítros hortaretur ,

decet negleCtior veftitus ; horridula verba

. tanquam ad rem ancipitem & diícrimine ple-

E

quanquam proferat , tametíi ejus impexa fit

nam excitaífet, ajebat: furgite, quod verbum

curam folicitadinem, diligentiam, ac vigilan-

oratio , tametli incompti inornatique fermo-

nes, non erubefcit.

'Tales funt etiam virtu-

tiam fignificat. Cur vero fan&tus Patriarcha

füos ea occafione tam vehementer erigere,

tis ftudiofi, verecundia carent , folum pec-

eatum eft, quod illis dedecori effe poffet; fo«

tam acriter incitare ftuduit? Eratne periculi

aliguid

Xuwus CXIV. Pecaum —

819

aliquid prz foribus? Aut hoftis a térgo for»

lius flagitium fuit, quod meciiatoi*cm Dei, &

te imminebat ? Aut buccinarum clangor au-

hominum vendidit; confequenter in lignum

a t

res illi; pe&tusque perítringebat? Auc fplen-

egit, luit hoc ita Judas, ut in ligno moriatur,

.inPr.";.

dentium armorum hoftilium apparatus , ftre-

& rumpatur medius. Ut hinc intelligas, per

pitus, afpe&us cor illius extrrebanc? . Nihil

ea ple&ti hominem, per qux Dei incurrit of-

orum. Quod ergo illum tam folicitum , &

fenfam: füfpenfas crepuit medius , qui Dei

anxium habebat? - Abdicatio falíorum deo-

& hominum mediatorem t

B

am vili pretio im«

rum, quos vernaculorum quidam colebant:

piiffimi vendidit.

Abjicite dcos alienos, ajebat, abftinere a pec-

VII. S. Ambrof. in Lucarhfcribenä, dicereS.Ambrof,

cando, & unum,; folumque Deum venerari

videtur, ftridorem dentium,vermes,& fletum ^ 7- in

fuadens. Hoccine vero tantum curz, (olici-

in inferno proprie & effective non effe, (ed "^

tudinisque illi adferebat? . Hoccine pervigi-

Scripturam $. folum per ftridorem dentium

lem & infomnem faciebat? Proríus i(tud il-

exprimere voluiffe immenfam . acerbitatem

lum folicitabat vehementer, & premebat gra-

poenarum inferni. En verba ipfiusmet fancti

viter, & torquebat acriter.

iam peccatum,

Doctoris: Neque corporalium ftridor aliquis

eft inter hoftes maximus,perniciabiliffimus in-

dentium, neque ignis aliquis perpetuus flam.

ter inimicos,inter adveríarios omnes maxime

marum corporalium, neque vermis eft corpo-

E.^ — r -D

formidandus. Nam iratus, & armatus ad ne-

ralis; fed hec ideo, quia ficutex mala cruditae

cem frater, & furio(üs Laban,& totz zrumna-

te febres na(cuntur & vermes, ita (i quis non

rum cohortes contra hominem aliquem fce-

decoquat peccata fua, velut quadam interpo-

deratz,parvi momenti füunt, dummodo a con-

fita (obrietate & abftinentia,fed tniícendo pec-

juratione illa unum abíit peccatum. Ac pro-

cata peccatis, tabquam cruditatem quandam

terea Jacob ad hoc abjiciendum , fugandum,

veterum, & recentium delictorum, igne adu-

aut fugiendum tam ftudiofe excitat fuos &

retur proprio, ut fuis vermibus confumetur:

totis animis rem ifítam agere hortatur. Ad

unde & líaias ait: Z4mbulate in lumine ignis ve-

hunc nempe inimicum ex anima ejiciendum,

firi &c. ignis eft, quem generat moeftitia de-

& conficiendum, omne animz robur verti

li&torum; vermis eít, eo quod irrationabilia

debet, quia illud eft fola, & füprema infeli-

animz peccata mentem rei, fenfümque com-

citas, cui mala omnia de via cedunt, & con-

pungant, & quidam exedant vifcera conícien-

cedunt, & tributa pendunt.

tiz, quz tanquam vermes ex unoquoque na«

Diönyf.

. VI. Quseftio non levis eft, cur divina fe-

Ícuntur, tanquam ex corpore peccatoris. De-

Carth, áp. veritas permiferit, ut difcipulorum, quotquoc

nique Dominus id per l(aiam declaravit di-

INyf. in

fuerunt, ac futuri fünt, perfidiofifimus , (z:-

Pheenice

cens: E videbunt membra hominum prevarican- Tanner to,

vus ille füi ipfius carnifex , cum in fublimi(-

tium in me, Cj vermis eorum non morietur, &j ignís 9- à« 4« m

l. II cl L6.

fimo ligno fuüfpenfus effet, creparet medius.

earum von extinguetur. Stridor quoque dencium ?^

Quod ad communem aliorum cautionem an-

prodit indignantis affe&tum , eo quod fero

notandum Archi-Apoftolus Petrus putavit,

unumquemque poeniteat , fed contraria affe-

dicens: Sufpenfus crepuit snedius , & diffufa funt

rens damnatos vero & corporeo igne crucia-

emnia vifcera ejuss A&t. 1. 18. Mirus fupplicii,

ri; communis & certa eft, teíte Tannero.

& vindide modus ! cum autem tam varia ef-

V1II. Quazftio eft; quz ratio fit, quod, cum Man( dife,.-

fent posnarum genera, quas expetere a per-

peccator portatilem quendam fecum deferac2- n 9.

jurio illo, & facrilego proditore divina pro-

infernum, nihilominus tripudiet,faltet,rideat,

videntia potuiffer, quid caufz (it, quod ad

gaudeat, & jucundetur, haud fecus, quam fi

eum modum plectere illum voluit, uc ex ar-

in deliciis degeret paradifi: Pro hujus quz-

bore pendulus disrumperetur medius ;

fu-

ftionis refolutione obfervandum e(t, quod,

Vf pol ;

fpeníus crepuit medius? Ecítaticus Doctor

quando filii a parentibus in ea valle, a qua

v2 l' 9i :

Dionyíius Carthufianus in eorum verborum

"u

Gehenna nomen füum defumpfir, idolo Mo»

€ommeutario ait: Crepuit medius, q.«. Dei;

loch facrificabantur, ne matres & proximo

& hominum mediatorem tam vili pretio im-

fanguine filiis facrificandis conjuncti, ex eo«

piiffime vendidit. Títulus honoris, quo gen«

rum clamoribus, uluiatibus, & gemitibus in-

tium Apol(tolus in(tauratorum orbis donat, is

auditis contriftarentGr, harmonicos folebant

eft, quod fit Deum inter, & homines feque-

excitare organorum, cantüum, tmpanorum;

fter: Mediator Dei & bominum Homo Criftus

tübàrumque ftrepitus, qui horribiles infans

gefus, inquic; r. Tim. 2. $. Hoc ille in crucis

tium illorum ftridores penitus abforbebant,

arbore adminiftravit , ibi extincCta omnis ini-

adeo ut nec quicquam audirent, Eodem pa«

micitia, & pax pretio fanguinis illius conftae

riter artificio ferpens ille aftutus utitur circa

bilita. Quid vero fceleratus difcipulus egit?

peccatores: ne ehim hi ad confiderandum

Magiítrum fuum indigniffime, quia minimo

miferabilem, in quo degunt, ftatum mentem

pretio vendidit, mediatoremque Dei, & ho.

füam applicent, eosdem voluptatum, delicia-

minum, in manus fanguinariorum hoftium il-

rum,gaudiorumque mundanorum blandimen.

lius contradidit, ut probrofz crucis pcenali

tis totaliter occupat: Tenent tympanum &

uncino laceratus, turpem vitz faceret inter

cytharam, gaudent ad fonitum organi, du«

fupplicia claufülam. Hoc fuit maledi&ti Apo-

cunt in bonis dies füos, & in punCto ad infet-

ftoli nefarium crimen.. Quz veroillus poena?

na defcendunt,

Ea, quod fufpenfüs crepuit medius. Pendu-

IX. De talpa fcribunt naturales Philofophï, Idem difa,

lus ex arbore, rupto ventre crudelia, foeda,

quod intra terram cceca vivat,eaque paícatur, 5: n. 3.

ii a ab

& fztida tota profudit Vifcqra- 'At fi hoc il-

&nutriatur,oculos autem fuos nunquam ape-

riat

Pa

$20

Jliblietbece . Matualis : Concionatoriee

fit Dominus: Quid fecif?i boc , füper pettus tuum

riat, nifi quando moritur. Certe in ordine

ä

ad explicandum impii peccatoris conditio-

gradieris , terram comedes cunttis diebus. vita tud.

Gen.3. V. 14.. Sed quare hunc primi (celeris

nem , nulla poteft in medium adduci aptior

fimilitudo ; hic enim nd imitationem ferpen-

folicitatorem, qui blandiloquentiz fuüz leno«

ä

ciniis primos peccatores in culpam impulit;

tis infernalis patris fui (vos ex patre diabolo

t

eftis, & defideria patris veftri vultis perfice-

tali.poena multavit, ut per terram fecundum

re) terram commedit omnibus diebus vitz

pe&us reptaret, & folum pro victu tenuem

füz: ftatuerunt eculos fuos declinare in ter-

pulverem haberet? & cum in vidtu decernen-

ram: conglutinatus eft in terra venter eo-

dum ejus füpplicium effet, cur magis ad ter-

rum . ipfoque fapiente teíte, cxci fünt; ex«-

ram,quam aliam quandam rem vilem come-

czcavit enim eos malitia eorum; in articu-

dendam damnatuus fuit ?

Ad. hoc reípondet

— — ( 9 Y —* ——

lo autem mortis aperiunt oculos fuos , nun-

Au&or, quem dixi, libri de Parad. part. 1.

quam in zternum in tenebris illis infernali-

Pulverem comedes omnibus diebus vitz tuz,

bus claudendos. UndeS. Gregorius Magnus

nempe in pulverem redegifti primos parene

ait: Oculos, quos culpa claudit, pcena ape-

tes, pulvere igitur vefceris tota vita, . Poena,

rit; tunc igitur, quantumvis inviti, diftindte

quam primis parentibus pro fuz. przvaricae

videbunt, & intélligunt omnia peccata fua,

tionis merito Dominus inflixit, fic habebat:

Pulvis es , & in pulverem reverteris, Ybid. v. 19.

quibis tot annis Creatorem & Salvatorem

fuum offenderunt; qui tamen tunc Salvator

Hec poena fuam originem duxitex transgref-

fione, in quam veterator ferpens Evam, Eva

ipforum non erit, utque cujus juftiffima fen-

tentia fuerunt ad sterng perditionis bara-

conjugem füuum Adam pertraxit, de vetitac

A m — Gd ia a — WUM . — uG —b W

autem arboris fructibus comedere fub certa

thrum condemnati. Tunc five quis rapuit;

five avare quzfivit, five injufte inimicus cue

inevitabilis mortis mul&a interdi&um erat,

idque his verbis: JDe ligno fcientie boni, & inali

jusquam fuit, inquit D. Chryfoftomus, fi-

ve quid aliud improbum defignarit; univer-

ne comedas; in quocunque enim die comederis ex eo;

fus peccatorum chorus defignatur, & ocu-

morie morieris. Gen. 2. v. 17. ; Sed.accedamus

lis fefe offerc, ftat

ad rem, ut videamus, quam congruat conce-

que acerbus conícientiae

ptus cum argumento hujus capitis.

Evam

accufa'tor..

Y

Damnum.

per ferpentem, tanquam inftrumentum indu-

xit demon, ut ambitiofía cupiditate confes

Nyffen. m X. Cum in protoparentem noftram fíto-

quendz deitatis vetitum comederet fructum.

Phen, 1,1,machofüs judex pronunciaret, hanc illi poe-

Male circumfpedta mulier recens nupto ma-

€,7.

nam inter alios denunciavit: /m dolore paries

rito perfuafit,ut eundem deguftaret fructum,

. filios ; Gen. 3. v. 16. velut aliis verbis dixií-

qui poftquam illius precibus ceffiflet, folam

fet:: Acerbiffimi erunt dolores, & vehemen-

ex convivio mortem cum ipíe, tum uxor re-

tiffimi cruciatus , quibus afflitaberis, quo-

portavit, ex qua in pulverem ambo indecli^

X

ties uteri tui pignora edere, & ad ufüram

nabiliter convertendi erant.

Qmnem- hanc

Bafil S. lucis communem eniti voles. Bafilius Seleu-

illis tragoediam dolofus ferpens íuis officiis

leu

cienfis ea facri textus verba fic illuftrat: Tu,

adornavit.

Dicit . nunc Dominus - cum fer-

3«

F- orat,

cum fru&u interdi&to te non abítinueris, fru«

pens eo deliquerit, quod fuit folicitus inci»

&u uteri tui mifere cruciaberis. Mortalium

tator, ut homines verterentur ia pulverem;

viventium erumnofz matris prima culpa ea

fi etiam deinceps tam veneno(z beftie cibus

liden

fuit, quod ad vetitam arborem manum cue

non aliis, quam pulvis, ut palam fiat, quod

pidam prelicenter extendit, tujitque de fruttu

Deus parem fceleribus inferre poenam (ciat,

illius, 6 comedit. Gen. 3. 6. Quod filii vocene

& ad eum modum punire hominem , quo

ab illo offenditur.

tur fructus ventris, id facrarum literarum

in pulverem xredegifti

trita phrafis habet. — De fruttu ventris tui po-

primos parentees, pulv

ere igitur vefceris to-

ta vits.

$

nam fuper fedem tuam ; ajebat ille Pfal. 131.

v. I 1. Et beata Elifabeth Mariz : Benedittus

-XH. Admir

anda fuit olim divitisi Epu!onïs

Ibid,

obfecratio, qua ex ardenti poenz füz ftaeno

fru&tus ventris tuis Lucg 2. 42. Sunt alia pre-

terea fine numero loca, ubi tali nomine do-

Abrahamum interpellavit ; Guttulam aqua

nantur liberi.

Ut ergo intelligerimus, in eo

nonnifi unicam,ad inflammate linguz refrige-

quemque ple&i, in quo deliquit, & ex ferro

rium fupplex depofcebat.

Oratio ejus taiis

erat: Pater Zlbrabam, miferere mei, & witte La«

culpz ab artifice Deo cudi gladium poenz,

idcirco hec nobis do&trina in primo fuppli-

zarum , ut intingat extremum digiti fui in aquam,

Cio, quod de prima peccatrice fumptum, tra-

ut vefrigeret linguam meam; Luc.16. v.24.. O!

dita fuit, & falutare illud documentum da-

in quantam miferiam, & penuriam reductus

tum! non quoniam in arboris vetitz fructu

fuit homo, paulo ante tam fplendide, & laute

eccavit, in füi ventris fructu, hoc eft, filio-

vivere,atque epulari folitus ! Extremum Laza»

rum difficili partu poenas luit.. Cum fru&tu

ri digitum implorat,deciduamque ab illo ftillue

interdic&to te non abftinueris, & fructu uteri

lam aquz petiitqua lingug ardorem vel non-

tui mifere cruciaberis-

nihil mitigaret, quo intolerabiliter afflictabae

Nyll'. h9.

XI. Non intempeftive etiam huc veniet

tur. O quam fübtile,& commodum eft thema:

€. 8«

quzdam Moyfis Bar-Cephz obfervatio, qui

ti noftro, quod in hanc rem beatiffimus Papa

Ícilcitatur, quid myfterii fübeffe poffit fuppli-

Gregorius excogitavit ! Islib.18. moralium c.

cio, quo Deus Protoparentum noftrorum fe-

15. fic fcribit: Videmus in verbis divitis ex

ul-

ductorem caftigavit: illud his verbis expref-

fübtiliffimo Deiiudicio,. quam digna tali c

p

C0 Mitulus C'XIV Peccatum, -

H

821

^

v peenarefponderit. Ágente namque inopia

minus fcecunda effe, [cilicet, ut ne diu in fd-

:

illic usque ad minima petenda compulfus eft,

P

bolc vivant, que vivere diu alia non finunt.

qui agenta tenacia usque ad minima neganda

XIV. Peccatum quidam fimile effe voluntidem $. a,

j

pervenit. Quid retribui fübtilius, quid diftri.

particulz negationis, non, quz, ut logicorumin Domin,

&ius poteft ? Diligenter confiderandum fecre-

axioma habet, eft malignantis naturz , quia, 3- Quadr. -

tumDei judicium;quo in divitem illum epulo-

quidquid poft íc invenit di&tionis, deftruit ;- fic

là

nem animadvertit, quando tam inopem fecit,

quisquam prudens, fapiens,fan&tus,folitarius, -

ut inter ultrices flammas unicam folam, nec

& plurimis aliis virtutibus excultus, utomnia.

,

aliam,quam aque guttulam poftularet. Quam-.

hzc illiornamenta detrahas, quid fa&o opus ?

obrem vero tali lupplicia addictus fuit, ut

À capite omnium encomiorum, qus in illam

à

unam aquz guttulam anhelus peteret,& con-

congeffifti.unum non ftatue;ita illa elogia pror-

j

fequi non poffet? Attentis oculis legite, qua

fum abolevifti,utilleequem antea a tam multis

la

apud S. Lucam dives, & avarus epolo pauperi

commendaíti;jam non prudens (it;non fapiens,

Lazaro faciebat, cum ad ejus fores fame tan-

]

non fanctus, non folitarius, quia negatio (quz

à

tum non enectus jaceret. Jacebat ad januam ejus.

eft illius infignis malitia) omnia corrumpit, ac

cupiens [aturari de wicis,que cadebant de imenja divi-

deftruit, quzcunque poft fe invenit.

!

tis, C9 nemo lii dabaty ibid. v. 20.31. Tam impor-

- K V. Cicero dicebat, vitam jufti debere effe

tuna, & molefta e(uriss ulcerofum infeftabat

:

inftar carminis, cui fi vel Syliaba defit, autex-

Lazarum, ut latratus & exactiones immanes

erret, exfibilaris: nihil accedere (uperfluum

:

H

inanis ventriculi, folis micis fortuito relictis,

veríui,nihil decedere neceffarium debet ; tan-

ante meníam avari divitis delapfis compeícere

tam requirit res ifta integriratem & equita-

vellet, & neque tam facile, tenueque, & para-

tem. Talis dcbet effe vita jufti, fit quispiam

bile famis levamen illi quisquam ferret. Dicit

amans aliorum, fit patiens, fit frugi, fit dives

nunc Gregorius. Notate milii hic magnitudi-

virtutum, uno peccato evertere omnem illum

nem fapientiz omnipotentis Domini, & jufti

apparatum poteft.

]udicis, quomodo divitem epulonem eo tor-

XVI. Quadrat huic prop

ofito illud þc"ju/s- Ibidem,

queat, quo peccavit. llle noiebat occurrere

dam Sandti emblema;quo ille pro con(iliorum,

naturali defiderio, quo ivi(er Lazarus fuam di-.

fuorum, & rerum, quas animo defignarat,infi-

rz famis duram neceíüitatem micis decidui

gnibus utebatur: eratque brachium preferens

panis depulfam optabat: Luat ergo tantam

gladium,quod detruncabat íe

ptem capita Hy-s

inhumanitatem fuam expectatione, & expeti-

drz Herculez,cum hac adícriptione. Autome.

tione ftillula aquz, & nunquam obtineat; ut

nia,aut nullum; Commodum eft caufze prefene

vel hinc liqueat, num (apientet füpremus ju-

ti emblema ; ferpens enim; ut ferant,quo eum

dex noverit difponere, ut ex ferroculpz con-

Hercules depugnavit, fepticeps erat; quem ut

flecur gladius poenz; hoc eft, ut affligatur gut-

expugnaret, neceffüm erat omaia uno ictu (1-

ta aquz petitz, neque impetratz, qui deliquit

mui demetere capita;s nam cum unum folum

mica panis poftulati, & non conceífi. Quam

amputabatur, ex illo alia feptem renafcebaa-

digna tali culpz;pcena re(pondit! namque ille

tur. [taque fortifimus Hercules fz

ptem capita

usque ad minima petenda compulfus eft, qui

ejus fimul defecuit, & fic de Hydr

a triumpha-

hucusque ad minima neganda pervenit: quid

vit. Hoc propofitum habere debet homo Cihri-

retribui fübtilius, quid diftrictius potelt?

ftianus, & curare , ut aut omnia flagitiorum

Ibidem.

XIII.In ipfis adeo brutis animalibus reperie-

monítra obtruncet,aut nullum expugnaffe pu-

mus, quo thema noftrum conítabiliamus, de

tet ; nifi enim omnia peccata capitalia fübigas,

quibus patientig Sponíus [ob dixit, ut iis non-

nunquam exibis victor; nam fiunum folum re-

nunquam pro magiftris,& vitee moderatoribus

liquum facias, id te füperare,ac dejicere potes

utamur, inquiens: Znterroga jumenta s 65 doce-

rit. Inquam rem dixit $ Dorotheus doátrina.

bunt te: Job. 12. v. 7. Videamus ergo, quid

11. Si unicam tantum pa(fionem anima habi-

phoenix nofter Bafilius dicat: deiis animalibus,

tuatam habuerit, ex ea fubjecta jam hofti mo-

ltid

quaz de morte vivunt animalium aliorum. Ani-

ra etiam minima, in captiviratem duceretur. .

malia; qua fanguine gaudent, & quz aliis exi-

XVII.. Alexander Magnus Callifthenem ; Ibidem,

tium adferunt,certum eítlonge minus fcecun-

quod illius vitam reprehenderet, turpiter ob-

da effe 4 quapropter leonis vix lezena mater

truücavit. Fuit Callifthenes Philofophorum

evadit. Hacille homil. 9. in Hexam. Atquid

fui fzculi facile fapientitfimus. ac modefliffi-

latentis myfterii habere poteít,quod animalia,

mus. lllud ergo Alexandti fa£tum, cum ex-

qu& venatu & cede vivunt, aliorum anima-

penderetSeneca qq. natural.].6. Cap.23.dice-

lium,& vitali fanguinis alieni pafcuntur liquo-

bat: Hoceft Alexandricrimen eteroum

,quod

re, eo ple&untur fupplicio, ut raram habeant.

nulla virtus, nulla bellorum felicitas red

i

imet,

propagationis fuz fpeciei (ructum, quem na-

quod unum omnibus, quz in illo funt illuftria,

tura tam ardenter defiderat? In promptu

obfufcandis fufficit. Nam quoties quis dixerit:

caufa eft ea, de qua hic agimus, quod videlicet

occidit Perfarum multa millia, idque militum

Dominus ea re nos vult docere, quod eo foleat

pene paucorum opera, opponetur: Ec Calli-

illi uti ad vindiam , quo peccans utitur ad.

fthenem occidit,cujus internecionis umbra toe.

culpam, id quod in ipfis adeo brutisanimanti-

tam triumphorum illius lucem,& gloriam ob-

busobfervat, ut propterea illis non permittat

fcaret. Majus eft hujus flagitii pondus, quam

longam pofteritatis fucceffionem;qua aliis ab-

omnium virtutum. Quoties dictum erit: oc-

breviant vitam,ut producant (aum. Animalia,

cidit Darium, penes quem tunc magnum re-

que aliis exitium adferunt, certum eft;

longe gnum erat, opponetur: & Callifthenem occi-

R. F. Lobn. Man. Bibl. Tom. LI.

1111

dit:

*

8022

publiotbece Manualis ! Concionatoriee

dit: iíta occifio tanti illius triumphi mors

XX. Didacus Stella de peccato fequentem Did. Stelle

habet confiderationem: Vipera non inficiturin & 11

erit. Quoties di&tum erit: omnia Oceano te-

pus vicit, ipfüm quoque tentavit novis claffi-

fao proprio veneno, nec bafilifcus, nec aliquis ^"^

alius ferpens, nec quidem beftiz fuo proprio

bus, & imperium ab angulo Thraciz usque ad

ä

Orientis terminos protulit, fic, ut nullum ef-

veneno interimuntur : at vero peccatum ita

& naturg eft, ut füa pro-

fet regnum, quod non invaderet , & occupa-

peffimz conditionis,

ret; non aliqua natio, quam non fubigeret,

pria fübjecta perdat ;

& deftruat : Apud Ifaiam

Il hh :

illa

dicitar: Callifthenem occidit, & quid

dicitur: Ova afpidum ruperunt: qui comederit de

ooibus eorums snorietur, 9 quod confotum eft, erum-

omnia, quando una Callifthenis obtruncatio

perpetua Alexandrum fzdat nota; vel fi il-

pet in regulum. Porro ova afpidum exteriorem

fpeciem habent pulcherrimam, valdeque pla-

lis multo plura, & memorabiliora preftitiffet,

omnia licetantiqua Dacum,Regumque exerm.»

centem :,at vero interius venenum contie

nent peftiferum, & ex iis, dum fota funt, a

Fp ï.-

la tranfieret, ac füperarit, longiffimoque poft

Íe inter

des egrediuntur; Ita quoque voluptates, &

vallo reliquerit; nihil tam magrum

delitie mundanz & carnales, appetitibus no-

erit; quam fcelus Calliftenis. Hinc videa-

mus, quanta fit unius peccati malitia, quam

flris quidem placent, (enfuüsque carnis re-

violentum illius venenum, cum Seneca puta-

creant,& oblectant, cum tamen animg & cor.

rit, unicum folum fat fuiffe obliterandis om-

pori necem & azrumnas inferant zternas.

$. Dont".

nibus Alexandti triumphis, quos magnitud*-

XXI. Olim in monte Ephraim certus qui- Manfi difc.

8- n. ge

ne animi, brachii robore, & induftria ingenii

dam vir nomine Micha habitabat, qui fabrica-

1501

Junic. I,Z" ;

eonpená.

fibi paravit: Nihil tam magnum erit, quam

tum quoddam a fe idolum, in capellam quan-

g.

Theol

í

dam collocarat, atque ad idem debito cultu

fcelus Callifthenis,

$, Anton.

"XVIIÉ. Per peccatam occ

idic homo ani-

venerandum przdivite ftipendio Levitam

quendam , qui ei miniflraret ,, conduxerat.

p. 1. tit. 5.

mam füam; ubi nota, quo

d peccator affimi-

€ 1, $. 15.

Jatur mortuo propter tria. Primo propter con.

Accidit autem, ut nonnulli de tribu Dan in

ilem effectum,

illis finibus circuivagarentur milites, armata

fimilem defectum, propter fim

*

ropter (imilem alpectum.

Primo corpus

manum domum viri illius ingreífi;ut tanquam

in regione illa prorfus peregrini, de via, quam

diftemperatur; Secundo infirmatur; Tertio

moritur; Quarto portatur extra domum;

inituri effent, ab iplo informarentur, conjecto-

ue oculo ia predi&um idolum; quod pretio-

Quinto fepelitur ; Sexto a vermibus confu-

mitur. lílo modo anima primo diftempera-

fum erat , illad uaa cum ornamentis , facer-

tur, per tentationem & cogitationem de pec-

dotalibus füttulerunr, reclamantem vero Le-

[? m

vitam, ne fe illis opponeret; tribus fuz facer.

cato; Secundo infirmatur, per comitan

dele&tationem : "Tertio moritur, per coníene

dotio provifum fecum duxerunt; Micha au-

Q-

tem domum reyertens, furtumque idoli fui

fum: Quarto afportatur, & elongatur sbh

minibus, per culpze fuz abominationem, &

fübito notans, propero greffu milites infecu-

tus eft, clamans & ejulans; Milites autem f&

diffamationem apud homines: Quinto/fepeli-

er

tur, per malam confuetudinem , fimiiit

ejulatus bujus caufam neícire fingentes, cum

eum interrogarunt: Quid üibi vis? cur cla-

enim, ut terra vel lapis füperpofitusonerat, &

opprimit corpus, ut non refurgat; ita mala

mans ? Qauibus defolatus Micha refpondit:

Y

Mafil

Deos meos , quos wiüibi feci , tuliftis, C2 facerdotem,

I n :

confüetudo, qux eft quzdam mioles gravitfi-

ma, opprimens, & incitans homines ad pec-

& omnia, que babeo, €9' difcitis mibi, quid tibi e[L ?

candum : Sezxto corpus mortuum a verrimi-

Mira profe&to res hzc fuit, etenim hic Micha

bus confumiior, & mens privata vita gratiz,

nihil aliud perdiderat,quam partem quandam

marmoris vel mercalli, id eft, falfam quoddam

& verme conícientiz, delperationis & finalis

corroditur , mordetur.

fimulachrum, ex marmore vel metallo fabri-

impcenitentiz,

XIX. Mors facit corpus rigidum,

fiigidum,

catum,in quo Deum fuum venerabatur,ramete

ldau-.

fi revera d&mon honorem illum acciperet, &

utridum,horridum,terreum;atque poudero-

füm ;

ifto modo peccatum mortale facit atri-

tamen tam amare plorabatdicebatque,omnia

& inobedientem

fibi füblata effe, quz habebat: Et omnia, quz

mam rigidam, & fuperbam,

ad Deum; Frigidam per invidiam ; Foctidam

habeo. Nos verorevera fumus illi, qui, quan-

do per peccatum Deus nobis eripitur, feu a

per luxariam ; Putridam per gule immode-

rantiam. Quantumcunque homo fuerit ama-

nobis recedit, vere dicere poffumus , Deum

meurm, & omnia, quz habeo, amifi; Unde $.

bilis,pulcher,& delicatus, ftatim poft mortem

erit horribilis, turpis, & abominabilis, & a

Seraphicus Francifcus dicere folebat: Deus

communione hominum feparandus; fic anima

meus, & omnia ; tamen tantum abeft, ut pro-

rmofa vide-

pter hoc lamentemur, & ploremus, ut potius

ante peccatum pulcherrima & fo

tur, adeo, ut de illa dici poffit ill

ud Cantico-

lztemur, cüm male fecerimus, & exultemus.

ég ina-

Porro Michz invito fictum hoc numen fübla-

rum quarto: 7ita pulcbra ef amica mea,

cula non efl in 165 fed per peccatum fpolia-

tum fuit3 nos vero facimus, quidquid poffu-

mus, omnemque indu(iriam adhibemus, ut

tur gratuitis, & vulneratur naturalibus; fit

fcetida, & abominabilis coram Deo; ut dicat

illud amittere valeamus , fiqguidem multis

cum füdoribus & moleftiis peccandi occafio-

illud Ezechielis 16. Zbominabilem fecifli decerem

T

tuum. Ec tunc per peccatum anima mifera fe-

nes inquirimus, ut vere dicere poíTimus: Laf

Qine

fati fümus in via iniquitatis, ambulavimus

paratur acommunione fidelinm,& ab amicitia

Dei, & Angelorum bonorum. Prov. 14. Mi-

vias difficiles : ceterum vero nemo infinitum

hoc bonum,id eft, Deum nobis eripere potelt,

faros facit populos pcecfztzzrn. '

L

853

lDd h ï |

SULIT

nifi ultro, citroque volentibus,ac proinde fan-

feque inde habituros effe meritum falutis z«

&usille monachus;qui jugi l(emper gaudio per-

ternz; ita enim fcribit: Quid autem prodeft

fufus confpiciebatur, gaudii fü! caufam edice-

tenuari abftinentia corpus , (i animus intume-

re rogatus, refpondit: Quia Chriftum a me

Ícat füperbia ? Quam laudem merebimur de

tollere nemo poteft.

pallore jejunii, fi invidia lividi imus? Quid

Jdem di, XXII. Eftcertum quoddam genus fulminis,

virtutis habet, vinum non bibere

, & ira, at-

:

11.n. 4. Quod aurum fíacculo inclufum abforbet , &

que odio inebriari ?

h

Confumit facculo exterius remanente , ficut

XXV. S. Gregorius füper illa verba

Jobi : s, Gregor.

prius erat, fine ullo lzfionis veftigio. Idem

Circumdedit me lanceis fuis, convulneravit

lumbos ), 9. mor.

quoque per culpam mortalein accidit animz;

tmeos: acute obfervat, Prophetam non dicere : c. 9.

hzc enim infenfibiliter thefaurum divinz gra-

vulneravit, ficut enim loqui aliquando unius

ï.

tiz animz chriftiang eripi:z, ipfaanimain ocu-

eft, colloqui vero duorum, vel fortaffe multo-

lis noftris manente, ficut prius erat, adeo, ut,

licet peccator ad ignem condemnatus fit im-

rum; fic antiquus hoftis, quianosad culpam

fine noftra voluntate non rapit, nequaquam

mortalem, & extra gratiam Dei pofitus eft, po-

lumbos noftros vulnerare, fed convulnerare,

Ü

teftati demonis fit traditus, nihilominus fzpe

»i

dicitur, quia hoc, quod ille malum fugaerit,

. poft exfatiatos appetitus fuos lztior &

jucuq-

nos fequentes,& voluntate propria implemus,

«Maláj,.

. diorerit, quam unquam alias fuerit.

& quali cum ipfo nos pariter vulneramus , qui

. 8' n' Q.b

.S. Bonav.

XXIII. Simile peccatum eft facerdotii de-

ad perpetrandum malum ex libero arbitrio du-

, itie, 17

compend.

1.3.c.7. gradationi , quo fpectaculo nullum dari poteft

cimur. Quoniam refpicere creditis illud a S,

u&lg. ,

aneftius,aut lachrymabilius, qua eidem indu-

Paulo nobis függeftum confilium : IVolite locum

heo

mentis facerdotalibus amidto , & calicem in

dare diabolo ! Cyuisnam adeo reperietur incur-

manibus portanti, hic ab Epifcopo e manibus

fus,qui velin domum fuam,velinlectum füum,

illius tollitur, ornamentis quoque & veftibus

maxime veroin finum füum excipere, aut ad-

facerdotalibus figillatim exuitur, idque ver-

mittere velit ferpentem: Multo igitur minus

bis, improprium indignitatis fuz expreffivis,

admittet demonem: Et tamen quotidie vide-

ä

adhibitis; ac tandem juftiriv fxculari extra-

mus, quod illi indulgeatur aditus, non folum

"

ditur , ut per fentent^m criminalem mortis

intra (inum, verum etiam intra cor n

oftrum.

fupplicio pro merito adjudicetur, Sed eheu!

XXVI. Idem San&us ex

le

ponendo textum [deml, 18.

quam efít funeftior, & comparabilior degrada-

alium Jobi : /4fpergatur intabernaculo ejus fulpbur ; mor. c.12,

tio, qua anima ab zterno Pontifice Chrifto

hanc fupplicii hujus redditrationem. Sulphur

j

ü

in confpe&u totius curiz cceleftis degrada-

enim quid aliud , quam fomentum ignis eft ?

tür, dum opulentis defpoliatur gratiarum;

quod tamen ficignem nutrit, ut fcetorem gra-

.

donorum, virtutum, & meritorum, omnium:

!

vifimum exbalet. Quid itaque in fülphure,

que àliorum bonorum operum ornamentis,

nifi peccatum carnis excipimus? Quod dum

ac tandem in manibus & poeteftate damonum

perverfis cogitationibus, quafi quibusdam fce-

relinquitur. Quid mirum igitur, fi eidem ani.

toribus mentem replet , eterpa ei incendia

;n

m in poteftate demonis relidtze,vires amplius

preparat, & cum fcetoris fui nebulam in men-

non fuppetant, eidem diabolo refiítendi ?

te reproba dilatat, contra eam flammis fübfe-

Manfilif, XXIV. Deusin libro Levitici Moyfi, quoad

quentibus quafi nutrimenta fübminiftrat ;nam

I2. h. 3. ferentes facrificia, precepit dicens: Offeret

quia per fulphur fcetor carnis accipitur, ipfa

|pro peccato fuo funile partem. Epbi deciimam , mon

facri eloquii hiftoria teftatur, quz contra So-

Tnittet in ea:n oleum, nec tburis aliquid iponet, quia

domam, ignem & fülphur pluiffe, Dominum

jro peccato eft. Porro, omnia hzc infigura con-

narrat: Qui cum carnis ejus fcelera punire de-

ä

tingebant illiss nunquid enim de bobus cura

crevitfet, ipfaqualitateultionis notavit macus

eft Deo ? quid intereat fapientiz illi inctea-

lam criminis, (ülphur quippe foetorem habet,

tz ejusmodi ritus , & minutias pro oblatio-

ignis ardorem; quia itaque ad perverfa defide-

nibus faciendis przfcribere, nifi in illis latuif-

ria ex carnis foetore arferant, dignum fuit, u£

í

fet aliquod inyfterium, animabusque utile &

fimul & igne & fülphure perirent.

"

E

;

falutare documentum ? — Porro quod in hoc

XXVII. S. Antonius Paduanus ait: Quin- S. Anton.

facrificio pro peccato faciendo , exclufüm

que porticus fünt quinque confiderationes, f.6. poft

fuerit oleum, hujus ratio facile intelligitur,

quas debet habere peccator : debet enimcon- Dom. 1.

quíia cum per oleum denotetur lztitia: ( un-

fiderare majeflatem, quamr offendit : i peccave. Quadre-

h

xit te Deus tuus oleo lxtitiz ) minime con-

rit vir in virum, placari potef? ei Deus, fi autem in

veniebat oleum , quia quando de peccati ex-

Dominum peccaverit , quis orabit pro eo? 1. Reg.

piatione agitur, compund&tio potius, & plan-

2y.

Maculam, quam contraxit ; Quid epim

Qus requiritur? At vero quamobrem etiam

tam foedum , quam peccatum ? Jer. 3. v. 2.

L

incenfüm , quod orationis e(t fymbolum, ab

Leva oculos tuos indire&um » €9 vide, ubi non pro-

oblatione facienda rejicitur ? Oleafter no-

Jtrata fis.. Bonitat?n, quam contempfit: Rom.

dum hunc folvit dicens : Si enim per thus

2. V. 4« n divitias bonitatis ejus , é$? patientiee

orationes intelligas , deprehendes , quam

&j lenganimiütatis contemnis ? — Gr'loriam , quam

egre ferat Dominus bona malis involuta. $.

amifit, PC 108. v. 18. Noluit benedi&tionem ,

$. Hieron.Hieronymus in epiftola quadam ad Celan-

&& elongabitur ab €0.— Penam , quam promeruit

l2.6p.2:tiam , multorum reprehendit errorem, qui

&ternam, Matth. 23. v. 41.

Difcedite a. mes

multa bona opera, cum conf(cientiz &i re-

maleditti, in ignem eternum.

moría gravis peccati conjungunt , perfua-

XXVIII. In Apologe quodam de ericios. Chryf,

dentes fibi , illa quoque Deo placitura effe;

dicitur, quod fpinis toto corpore refertus , in, c. 14.

R. P. Lobn. Dibl. Mas. Tom. 1.

lii ii 3

cum lfais,

^2

8

r

4

Dibliotbece. quuatzs- Concionatorice

turas, in eandem. domum immït'tant ; qui

cum fe velut in rotundum quendam, & par-

vulum globulum confítrinxiffet , a diverfis

tandem fores domus intus aperiat, per quas

animalibus locum fibi in eorum cavernis in-

commode ad depredandam domum ingre-

dulgeri petierit, eo quod venatores fuum la-

diuntur.

Eodem quoque artificio latro in-

fernalis nobiscum frequenter utitur, ut do-

tibulum totaliter deítruxiffent; At vero eum

apud omnia petitionis fuüz paffus effet repul-

mum animz noftrz omnibus fpiritualibus do-

fam, adeo blande fe apud vulpem infinuare

norum, gratiarum, & meritorum thefauris,

novit ,. ut de nulla (ibi inferenda moleftia fe-

qux coclo comparando congregaveramus ,

cura, eum fic intra fe contractum hofpitiolo

defpoliare poffit. In Apocalypfi quidem Deus

fuo exceperit; poítquam vero ericius vulpis

ipfe dicit: Peniam ad te tanquam fur : melius

foveam ingreffus fuiffet , paulatim adeo fe

autem verba ifta inimico generis humani ad-

dilatare coepit ; ut fpinz vulpem pungentes

aptari poffunt , hic enim , ut nobis in tene-

eandem foveam fuam egredi, & derelinque-

bris ignorantiz & cecitatis conftitutis , coe-

re coégerint ; Exqua fabula utiliffimam quan-

lum & falutem zeternam furando eripere pof-

dam ncbis elicere moralitatem licet, quz; ni

fit, diligenter attendit, ad aperturam malz

fallor, ab Ifàia Propheta tacite infinuata fuit ;

alicujus noftrz propenfionis , per quam po-

nam de anima quadam Deo rebelli in fenfu

ftea modicam quandam venialis culpz intro-

morali differerens ait: Ponam eam in po[[e[io-

mittit fuggeftionem , v. g. alicujus verbi in-

nemericii; enim vero dzemon fe ex multis ani-

honefti, incauti obtutus , vani geftus , vel

mabus perfectis exclufum videns, ab iisdem

blandz alicujus falutationis ; fingula enim

parvulum (ibi in corde ipforum aditum indul-

ifta ei füfficiunt, ut portam cordis ad dele-

geri poftulat, blandam illis ingerendo függe-

Ctationem. morofam, ad defiderium, ad con-

Íftionem , appetitui noftro confentaneam , v.

fenfum , ac denique ad opus aperiri faciat,

g. voluptats fenfualis, honoris, gulz, vel al-

& (ic mifera anima omnibus bonis fuis. exui-

Nd, f

terius fimilis; & (i contingat primos hosce

tur & fpoliatur.

motus ab illis recipi , & per aliquam indul-

/ XXXIl. Peccatum,. tefte S. Bonaventura, s. Dponav;

Vic apt

Maefi il

tam moram blande tractati , mox ipfe pro

eft (icut falfitas in panno , nam ficut merca- in dizt.

$3

obtinendo in peccatum confeníü ftrenue la-

tor de falfo panno non oftendit emptori me- fal. tit.

borare non ceffat, donec impetret, quod in-

dium, neque finem, fed tantum caput ; fic !* € 2

tendebat, hoc pa&to, inquit $. Chryfoftomus,

diabolus , qui eft mercator peccati . oftendit

fi introierit, cuncta dilatat, & amplificat, illi

fatuo emptori folum caput panni, id eít, de-

enim duntaxat initiis opus; fi vero nactus

lectationem culpz , non medium, id eft, re-

fuerit initium nocendi , omnia fibi ipfi fuopte

morfum confcientiz, vel fi

N

ingenio veftigat & amplificat.

nam gehenng.

nem, id eft, | pos-

iManfi diic,

XXIX. Cancer marinus, dum oftreis &

C OLNIE EPT u

4 D. 9.

conchyllis venando infidiatur, a naturz ma-

JDe peccato wveniali.

$

JDamnum.

ifterio hac preditus eft proprietate , ut ad

oc, ut oftrez compos fiat, occafionem ex-

. XXXII. Didacus Stella ad noftram in

ftru- m&. Stell,

fpe&tet, qua illa fuam aperiat domunculam,

Gionem ita fcribit: Cavendum efít diligen- in c. 3.

in qua latet, mox enim ut hzc aperitur, ipfe

ter a prioribus peccatis, nam licet parva ti- Luc.

fübito quendam ejus labiis interjicit lapillum,

bi ia principio videantur, paulatim , & fen-

vel lignum, velaliud quid (imile , ne totali-

fim in graviffima incides, & in profundum

ter claudi poffit, & hoc adhibito artificio in-

malorum, ideoque Ecclefiafticus ait: Tanquam

a facie colubri fugé peccatum.

Videbitur tibi

greditur domunculam , & oftream devorat.

Serpens erat callidior cunQtis animantibus

parum commendaffe fugam peccati , fiqui-

terrz , id eft diabolus, hic enim animz no-

dem non dixit: Fuge peccatum tanquam ab

ftrz, quam Redemptor nofter margaritz (imi-

unguibus leonis, aut tanquam a tigridis den-

lem dixit, indefefle infidiatur, hic igiturmox,

tibus , aut tanquam a facie draconis, nam

ut cor noftrum, quod myfíticum quoddam eft

coluber parum veneni habet.

Intelligit hic

LY hi

conchylium , creaturis aperimus , in iisque

Ecclefiafticus parvum peccatum , a quo fu-

CI 4. To!

affectum aliquem inordinatum exponimus,

gere debet. Quare? quia Ifaias dicit cap. ;4.

hac occafione bene uti fciens, per fuggeftio-

quod ex radice colubri egreditur regulus.

Bafïli-.

nes , blandimenta , & illecebras fuas , tan-

fcus inter reliqua animalia venenotiflimus

tum efficit , ut fenfim & paulatim animam

eft, & adeo malus eft, ut folo intuitu homi-

ingrediatur, ejusque poffeffionem capiens ;

nes interficiat , atque ideo per illud intelli-

inzítimabilem illam devoret, aut deprzde-

gitur graviffimum omnium peccatorum. Fu-

tur gemmam, de qua facer textus ait: /nven-

ge igitur a parvis, & a prioribus peccatis, ne

forte oculis Bafilifci interficiaris, fiquidem ex

ta una pretiofa margarita , abiit, &5 vendidit omnia,

qitæ babuit, ég emii eam.

parvis peccatis graviffima oriuntur. In ZEgy-

ptum mifit Domipnus Cyniphes, quz mufcu-

Klem n.4. . XXX. Latrones magis experti hanc habent

Maf a

confüetudinem, ut, quando domum aliquam

lg füunt parv&, at poftea magnas mufcas mi-

51 h

dire&e & immediate ingredi nequeunt, ne

fit; ut inde intelligas, poft parva mala ma«

,

dejiciendo portas, veloftia, aut aperiendo

jora fubíequi.

XXXIII. Re

fert Olaus,quod, dum avis(quæ-- Olaus

fene(tras ftrepitum faciant , qui illos in auri-

bus incolarum prodat , parvulum quendam

dam in Suecia in cel(iffimis montibus Doffri- Mag. l14«

aftutum , & ad hoc edo&tum juvenem per

nis den(iffima nive contedris volitaret;contige. €- 15-

crates ferreas, vel alias modicas domus aper«

rit, ut alarum füarum concuflione aliquantu-

lam

ä

d arus aE

— Tüwus CX1Z. Pecatum.

825

j

j

lam nivem commoverït,- quz fuper aliam ni-

nes canabinis minime cedentes. Militia eft

ja

vem decidens, eandem fecum raptabart, do-

vita bominis fuper terram, in qua inimicus infer-

la

nec tandem magis, magisque adauctz nives

nalis , munitiffimum animze juftz fortalitium

la

in vaftam quandam molem, & veluti montem

ftrenue impugnat, quia vero huicad deducene

"

niveum excreverint, quz ingenti cum impe-

das in fuggeítos tormentarios machinas fuas

)

tu deorfum cadens, omniaque obvia faxa &

peccatorum gravium & mortalium validiffimi

ligna fecum raptans, in caíftellum quoddam

rudentes defünt,ideo peccata venialia,leviali-

cecidit, ad radices di&ti montis fituatum, ejus-

cet, inftar capillorum eousque multiplicare fa-

5

que znuros, domusque cunGtis caftelli incolis

tagit, ut exinde rudentes, validique ad promo-

interfe&tis, in terram proftravit. Quam hifto-

vendas machinas íuas fünes fiant.

riam credibilem effe exi(timo, cum factum,

XXXVII. Quod Abfolon comam nutrie-

t

quod in earefertur, non (itimpoffibile. Et ve-

Iþid. ft. 8«

rit, quod eandem eodem, quo aurum, pretio

ro ficut caftri hujus.totalis deftru&io, & tot

vendiderit, quod ele

gantem adeo & fpeciofam

hominum inibi habitantium (trages, a modica

in capite füo capillaturam portarit, foli vani-

nive per volitantem avem in montis vertice

tati attribui, adeoque parvi zftimari poterat ;

commota fuam traxit originem, ita. quoque

& tamen videte, quispam hujus capillaturze

multz civitates in periculofas fzpe redigun-

ejus finis fuerit. Ait enim facer textus : Zrci-

tür faCtiones & fchismata, & per flrages &

dit, ut occurreret Zdbfolon fervis David, indens mulo;

inteftina ac irreparabilia bella totaliter defo-

cumque ingve[Jus fuifet mulus fübter conden[am quer-

lantur ; & fiin harum irreconciliabilium ini-

cum €? magnam, adbefit caput ejus quercui, & illo

micitiarum inquiratur caufam, omnes hasce

fü[penfo inter celum €3' terram, mulus, cui infedevat,

calamitates fepe ex unico lafcivo afpectu , vel

pertranfioit. Hocque modo ex capillis fuis ad

verbo pungente & contumeliofo, fuam traxií-

quercum füfpenfus, tribus lanceis perfoffus

fe originem deprehenditur.

fuit. In quo facto Deus nobis infinuare vo-

RiCh. a Sl

llud Nabucho-

XXXIV. Debetnosíemperi

luit, quod, dum capilli, id eft, peccata levia

$ Dony

Vi&. apud donoforis fomnium, & cautos reddere, & foli-

multiplicantur, ipío permittente fiat, ut in

in dlæt-

anfi dic. ciros eficere; vide, obfecro,

( titi

3. n. 35.

vifionis ejus fta-

peccata mortalia incidamus, ideoque tandem

tuam, vide, inquam, a quanta fuüblimitate in-

in patibulo infernali füfpenfi hzrere cogamur.

31.6.2

cipitur, & in qualem tandem finem deducitur.

Verum quidem eít, quod cor ejus tribus lan-

Szpe videmus aliquos, quibus aliud in vita fua

ceis transfoffum fuerit, hoc tamen infortu-

transacta non fuit ftudium, quamutin virtuti-

nium capillorum füorum culpa ei accidit ;

bus & perfectione chriftiana proficientes quo-

Licet enim fola peccata mortalia mortem ho-

tidie vitam agerent integerrimam , optimis

mini eternam adíciícant, attamen hoc homie

moribus decoram, exemplarem, & zdificato-

ni ut plurimum contingit in poenam peccato«

riam , poftea nihilominus horrendum in mo

rum venialium, quorum emendationem fo-

dum;, quafi de coelo in coenum, ut S. Bern. ait

corditer neglexit.

fuiffe prolapfos. At vero quinam terribilis il-

. XXXIIX. Corneli

usa Lapide ait; vcrb;u illä;'Corn'el.

ii fl .

lius naufragii Ícopulus extitit? Quisnam aries

Ecclefiaftici : Qui [pernit modica ; multis accom. in c. 19«

16b

autquanam machina fuit,qux ingentem hunc

modaripofle,ut ftudiofo, qui parva negligit, in Eccl-

l

Coloflum in terram mi(crabiliter proftravit ?.

Ícholis & ftudiis, paulatim decidet, nec ícien-

"hfail]us eft lapis fine manibus , exiguus lapillus,

tiam acquiret, fed perdet ; infirmo,qui morbos

id efL, unicus impudicus afpe&tus idipfum fe-

modicos negligit, incidetin majores; militi &

Cit ; unicum verbum exirz paíTione prolatum

Capitaneo, quiparva in bello negligit, paula«-

inteftinum aliquod & inveteratum odium par-

tim decidet, feque & exercitum perdet; Pa-

turire przvalet. Statua, quz ex auro incipit,

trifamilias, qui parva familie damna negligit,

inquit prefatus Richardus , & in teftam defi-

decidetin magna; Mercatori, qui parvalucra

nit: puto, quia nemo repente fit turpifTimus,

fpernit, amittet majora unde mercatorum di-

fed qui minima negligit, paulatim defluit.

tefcere fatagentium hoc eft axioma: Nullum

Fab. Juft. XXXV. In occidentalis indiz infüla,Ifabel.

lucrum quantumvis exiguum negligito. I[dem

€ 4« Tob ]a dicta, minutiffimi infeCti genus inter arenas

fibi prefigat mercium fpiritualium, id eft, vir-

na(ci ferunt, quod Ninguam vocant, id poft-

tutum, meritorum & coronarum cocleftium

.quam pedes incedentium invaferit, intrans di-

mercator, ut ne minimam quidem augendx

j

gitorum ungues, & cutem, vix initio fentitur,

virtutis, mériti, & corong occafionem amit-

attamen nififtatim crebra lotione & fcalpro in-

tat. Quocirca Patres paffim hanc fententiam

terimatur, quidam in cute oriuntur folliculi,in

adaptant peccatis levibus, qua(i dicant. Qui

quibus maximalendium copia,ab eo generata,

fpernit peccatalevia, & venialia, fenfim de-

ita brevi tempore multiplicatur, ut cuncta ex-

fluet, & tandem incidet in gravia & lethalia.

cedens, nullum aliud deinde remedium relin-

XXXIX. Videmusnonnunquam vaítum ali« Caífiodor,

uat, nifi membri precifionem, aut uftionem,

quod navigium, opulentis mercibus onu(lum,l. r. var.

Manfidife, — XXXVI. In antiquislegitur hiftoriis, quod,

explicatis undique, ventoque tumidis velis35

$.. n, dum ad transferendas ingentis magnitudinis

Oceani undas tanta cum velocitate perer-

& ponderis militares machinas canabini funes

rans, ac fialas haberet, mox veroidem videbi«

five rudentes deeffent, fceminsz loci illius ad

tis navigium, adeo fortiter iniisdem undisim-

communem parriz defenfionem, capitum füo-

4lJ

mobiliter hzrere defixum,ac (i ad ejectam hze-

rum comas unanimiter fibi prícindi fecerint,

reret anchoram, & tamen hujus morofz ha«

T

$

ex iisdemque in locum rudentum ex canabe

fitationis & defixionis caufa, eft parvulus qui-

dam pifciculps, Remora communi nomine a

complexo.gum, validiffimi confe&i fuerint fu-

*

-

lii ii 3

Naue

t

4

9257

Jlibliotbece Manualis Concionatorirz

f

Naucleris appellatus. Quis diceret;hunc piíci-

lisnam vero hzc prarogativa, qua fan&tus hic

culum tanta efle naturali vi przditum;ut in al-

Propheta gaudebat, fuerit, ex fequenti S. Gre-

to mari vaftum aliquod tam immobiliter, tan-

gorii doGrina intelligere poffumus ; Hic enim

toque tempore firmare & immobilitet fi(tere

ita fcribit: Jufticia indutus fum, & veftivime;

;i

poffet navigium? Quz ergo talis mora, inquit

ficut veftimento. Veftimento utique, dum ve-

Caffiodorus, ut in tantis tranquilitatibus ve-

ftimur, exomni parte circumdamur. llle ergo

locia necdum fuerint deftinata navigia? Cum

juftitia (icut veftimento veftitur, qui fe undi-

flellarum non mergentium lucidum fidus, ten-

que bono opere protegit, & nullam partem

di carbaía feftinantesinvitet , & aéris fereni fi-

acCtionis fuz peccato nudam relinquit: nam;

ï

des,properantium nequeant vota terrere ? Aut

ui in aliis aCtionibus juftus eft, & in aliisinju-

' forte incumbente aufítro, remigiisquejuvanti-

ftus, quafi hoc latus cooperuit, illud nudavit,

bus meatus navium Echeneis moríus inter un-

necjam bona füntopera,qusz fuübortis aliis pra-

das liquidas alligavit? Aut Indici maris con-

vis operibus inquinantur.

chz (imili potentia labiis füis navium dorfa fi-

XLIL. Vide (xpe cymbala magna & bene- puito1. de

xerunt, quarum quietus tactus plus diciturre-

fonantia inutilia redacta , non quia in fruíta cemul.

tinere, quam exagitata poffint elementa com-

confracta fuerint, fed quia nefcio quo vulnere

pellere? Stat pigraratis, tumentibus alata ve-

fciffa, & perditareperiuntur. Durm, autem vis

lis, & eurfüm non habet, cui ventus arridet.

in eis inutilitatis caufam inquirere, et(i millies

- Sineanchora figitur, fine rudentibus alligatur,

eaundique circumluftres,non invenies,fenties

tamen,fi pulfes,quia rauce fonant:nam fciffura

& tam parvaanimalia plus refitunt, quam tot

auxilia profperitatis impellunt. Enim vero ani-

illa adeo fübtilis, & inperceptibilis eft, ut per-

Vil5

ma noftra coclo poffidendo a Deo creata, &

cipi, aut difcerni nullo modo poffit. Sic quo-

pretiofo Chrifti fanguine redempta, inftar na-

que fzpe videbitis virum zftimatum ab omni-

vigii cujusdam, pretiofis virtutum, donorum;

bus, tanquam eximia virtute & perfectione

& gratiarum cceleftium mercibus onuiti;in hue

preditum, juvandis animabus plane debitum,

jus mundi mari magno explicatis & vento tu-

aufteritate vitz, continentia, & folitudine fe

inidis velis velociter progreditur, ut ad fortu-

conficientem , cujus tamen vox in auribus

Cictto!

nata beata regni littora feliciter appellat, &

Dei ingrata erit, nec tamen hujus difplicentise

Tuíc. gq

tamen fzpecontingitquod in medio curfu,per

caufam, etiamfi ftudiofe inquiraus, invenire

aliquod notabile tempus, firmiter fiftatur, &

poteritis : licec revera cauf(a iilius fir, veloccul-

Vit, at

fetardetur, ut Deo fe conjungere, & ad por-

ta quzdam illius faperbia, & prefumptio de

.tum ardenter defideratum pertingere non pof-

füi ipfius virtute & perfectione, velaliquain-

fit, ideoque füfpirat & ingemifcens (xpe dicit:

terius in animo deliteícens inordinata ambi»

Heu mibi ! quia incolatus meus prolongatus ef? : quan-

tio, vel alia fimilis paffio ; hzc enim fola ad

do veniam , €9 appavebo ante faciem Dei? Üude-

confundendam & deftruendam omnium ope-

A

nam vero faftidiofam hanc moram provenire

rum füorum czteroquin virtuoforum & m

exiítimas ?

Nimirum ab unica Remora , ab

ritorum harmoniam fufficit.

XLIII. Siqua civitas contra in(idiantes ini- S. Gregor

unico parvo pifciculo, id eft peccato veniali;

idipfuüm animz noftrz navigio contingit. Ani-

micos magno valletur agere, fortibus cinga-l. c.

tur muris, ex omni parte infomni muniatur cu-

maenim in poenam peccati venialis, non folum

|

per dilationem beatifice vifionis Dei punitur,

ftodia, unum vero in ea foramen tantummodo

immunitum per negligentiam relinquatur, in-

quando jam eít (oluta a corpore, verum etiam

quando adhuc corpori unita eft, retardatur,

deprocul dubio hoftis ingreditur, qui undique

exclufus videbatur, afcendit. Civitatemmen-

nt $. Thomas de Aquino ait, ne prompte in

s

l

Deum feratur.

tis füzee , quanta munitione valiaverit Phari-

S; Bern.'

XL. Anima electa in facris canticis dicebat:

fzus,audiamus. SJefunie bis im fabbatbo, decimas

f. de Spit. Sj offium e/Z, compingamus illud tabulis cedrimis.

do omnium , que po[fideo , cui premifit : Gratias

flq&o.-

ago tibi ($c. magna certe munimina adhibui ;

Atvero quonam myfterio oftium illud folis ta-

bulis cedrinis, non vero ex quovis alio ligni ge-

fed videamus , ubiinfidianti hoftiimmunitum

nere formatis occludi voluit? Pro refponfione

3

at

foramen reliquit; quía non fum, ficut pubüicanus

N Y

notandum eft, quod lignum cedrinum folidum

ifle ; Ecce civitatem cordis fui in(idiantibus

per elationem aperuit, quam fruftra per jeju-

ä

fit & denfüm, necullas rimas admittat, nec ti-

neas patiatur ; per oftium vero cor intelligitur:

nia & eleemo(íynas clau(it. Incaffum munita

fünt cztera, cum locus unus, de quo hofti pa-

ij

Ego [lo ad o[tium & pulfo. Vultigitur, utoitium

N

illud, id eft, cor compingatur ex tabulis cedri-

tet aditus, munitus non eít. Gratiasrecte agit,

tir

nis, id eft; itaobturetur & occludatur diabolo,

fed perverfe fe füper publicanum extulit ; ci-

ne etiam per minimum quodvis peccatum eo

vitatem cordis füi extollendo prodidit, quam

abftinendo & largiendo fervavit, Victa eft per

penetrare poflit : INo'ite locum dare diabolo. Audite

S. Bernardum dicentem : Quid a te quzrit, qui

abftinentiam gula, deftructa ventris ingluvies,

tanta folicitudine te quzfivit, nifi te folicirum

füperata eft largitate tenacitas. Quibus hoc

PnQ

ambulare cum Deo tuo? Hanc antem folicitu-

laboribus a&tum credimus? Sed o quotlabores

Chr

dinem non facit, nifi Spiritus fanQtus, qui nec

uno vitio percuffi ceciderunt ! quanta bona

&

minimam paleam intra cordis, quod poffidet,

unius culpz gladio funt perempta!

*

lh

habitaculum patitur refidere.

XLIV. Chrif(tus legem appe

llavic jugum Did. Stel.

S, Greg.

XLI. Ifaias Propheta olim fan&te gloriaba-

omnium preceprorum; Zollite, inquit, jugumin c. 1.

l. 19. mot: eur dicens : Gaudens gaudebo in Domino, & exul-

meum fuper 9os. Ulbi diligenter eft animad ver- ^

€, 13«

tabit anitma mea in Deo meo, quia induit me ve[limentis

tendum, quod non dicit: Tollitejugum fuper

falutis, & indumento ju[titie circumdedit me: Qua-

collum veftrü, aut fuper humneros veflros; fed,

"t2

Tüsus CXIF. — Peccatun.

937

i

füper ves totos ; Uiniverfa enim Chriftiani ho-

IX. Cum Damocles Dionyfii Regis fciici- Ibidem.

5

minis patrs, jugum legis afportare debet ; quo

tatem affiduo depredicaret, juffu ejusdem

fane argumento concludimus; quod qui hujus

Regis in aureo ledto, inter üunguenta coro-

3

oneris partem recufaverit, fciat, fe totum ju-

nas, odores, juxta meníam regiis cibis in-

j

gum abjeci

fte.

ftru&am collocatus experiri regiam fortu-

XLV. $.

"Thom. Aqu. in illud Chrifti: So-

nam juífüs eft quos tamen attingere non eft

"

ia unwmn non prateribit , ($c. fic difcurrit: Se-

aufuüs, eo quod fulgentem gladium e feta

cundum Rabanum jota fignificat Decalogum;

equina füfpenfüm, capiti fuo impendere vi-

)

apex fignificac minimam particulam prece-

derit, Cum autem & paccator gladium vin-

pii, vel minimum fignificativum legis. Vult

di&z diving vertici füo femper imminen-

tem videat, quomodo hic timor non omnes

ergo dicere, quod jota unum, id eft, unum de

decem mandatis, aut unus apex, id eft; mini-

ei mundi delicias fordere faciet?

Non male

fane Plutarchus, pravi homines, inquit, mali- Plütarch.

mum fignificativum in lege, non petibit a le-

ge, donec omnia fiant, id eft, non remane-

tiam in fe fuam contemplantes , ob volupta- de fera nu-

. Phiol de

minis vin-

Attmul,

bit, c!uin impleantur & perücianturf

tem vanam ftatim gratiam habentem , inve-

dicta.

niunt fpei inanem effe, eandeinque femper

$. XVI.

abundare metu, dolore, memoria tri(ti, &

de futuro

MISCELLANE A.

effe.

üniftrarurp fufpicionum plenam

ä

X. Apollodbrus aliquando in fomniis vi- Ibidem.

anlizas.

diffe (cribitur, fibi cutim a Scythis detrahi,

Catharina Genuen(is dicere folebat:

deinde elixare fe, & cor fibi ex lebete dicere:

Vit.c.15.

* $.

/

cognitiffimum mihi eft, quod quan-

Ego tibi horam caufa fum.

Idem profeé&to

etiam peccatoribus cor fuum dicit, dum fu-

do amor purus vel exiguiffimam imperfedtio-

nem deprehendit, fi Deus non averteret, in

tguï*as inferni poenas illis oftendit.

pulverem redigeretur, non corpus modo, fed

Fuga.

-

& anima, ni(i effec immortalis.

]I. Cicero in adverfis cafibus hoc fe fa-

XL Ariftoteles dicere in Etbic

is fuis auü;s Ariftot,

Cictro *.3.

Tufe.qq. pientem folari debere dicebat, quod fciat,

eft: Melius e(t, mori, quam fac

!

contra bonum virtutis.

ere aliqgigi l.3. Ed

nullum malum effe nifi peccatum.

Vit. C.25,

]Il. S. There(ia dicebat: Faxit Deus, ut

XIL Publius Mimus quoque dixic: Tole- Bufeus in

rabilior eít, qui

panar. fol,

timeamus id, quod debemus timere, & in-

mori jubet, quam qui male

telligamus , majus malum poffe adve

ab

vivere.

385.

uno peccato veniali, quam a toto fimul infer-

XIII. Moy'es contrivit viculum aureum seapl.test,

no, cum hzc fic ipfiffima veritas.

in pulyverem minutiffimum, & dedit populo i» Dom. 5,

Vit. 6,39.

IV. S. Catharina Genuenfis alias dice-

ex eo bibere: docens nihil prorfus peccati Q'adr.

bat: Quid putas przítarem, quantive face-

remanere in pectore debere.

rem , eciamíi tot fanguineas lachrymas pro-

XIV. Pharao multis plagis percuffus tan- Ibidem,

dem Dei populum dimittere voluit, fed ica,

Wa

fünderem , quot maris fünt guttz , ut fa-

tisfacerem pro peccatis meis? arbitraris

ut oves & armenta in /Egypto remanerent ;

cui Moyfes dixit: Cun&ii greges pergent no-

pro minimo peccato fatisfadionem ? ne-

quaquam. Nam Íi tantum pateret, atque

biscum ; non remanebit ex eis ungula, que

neceífaria funt in cultum Domini Dei nofiri

tamdiu , quamdiu ipíe diabolus , adhzc

tot cruciatus & martyria in hoc tempo-

Applica peceatori & diabolo.

XV. In Levitico przcepit Deus, carnem Ibid.

re füftinerem, quotquot mente comprehen-

di poffunt , non crediderim, amorem pofle

juvenci & pellem ejus extra caftra cofnburi,

hzc apud Deum fignificationis loco ducere,

quia facrificium erat pro peccato ; ut bac

nec invenire vocabulum

ratione infinuaret, nullas reliquias peccati ín

| huic nego;io con-

grüum.

animo remanere debere.

V. ReGe de pecc

XVL In Deuteronomio quoque przcepit : Deut. z,'

Javat.

-- w*

»

ati gravitate majori ce-

ciniv jüve

nalis:

à

Aras eorum fübvertite, & confringite ftacuas, v. 3.

Sas 3;'

Gmnue ani

"i virum tanto confpeäiuä in fe

lacosque füccindite, & fculprilia comburite:

Crimen babet , quanto major , qui peccat , ba-

ut oftenderet, etiam omnem peccati meino-

"

. betur.

riam effe abolendam.

Senec. 1. 2.

VI. Nec maleSeneca: Cum videris forum

XVil. Idem fignificantius S. David expref- Thren. 1.

fit dicens: Effunde ficut aquam cor tuumv. 1o.

deira, c.2. multitudine refertum & (cpta confüríu omnis

frequentix plena, & illum circum, in quo

ante confpectum Domini , nam de aliis li-

maximam fui partem populus oftendit, hoc

quoribus, fi effundantur, vel pars aliqua, vel

ícito ifthic tantundem effe vitiorum ; quan-

odor, vel color manzt , nihil fimile in aqua

N

effu(a videre eft.

tum hominum.

Ped.

VliL Philippus Rex dicere folebat, mirari

XVIII. Sauli przcepit Deus: Percute Ama- : Reg.1t,

Chri. p.1. fe , quomodo peccati inortalis reus dormire

lec, & demolire univería ejus: non parcas ei,v. 1.

& non concupiícas ex rebus ipíius aliquid :

e. ?. $. 1. aliquando poffet.

Ibidem..

VIL.. S. 'Thomas mirabatur, poffe homi-

Sed inrerfice a viro usque ad mulierem, &

parvulum atque la&entem; bovem & ovem,

j $

nem lethalis culps conícium , atque adeo in

camelum & afinum.

[^ I

damnationis eterng periculo conítitutum,

Idem de peccato di-

n

&um fibi credat peccator.

wnquam ridere & lztari.

Damnum.

9028

JTübhotbeca. Manualis Concionatoriae

n

Datnnum.

$. XV

Kiffelius

XIX. Tullia filia Servii lmpcratorls, ut ci«

AXIOMATA

to. 2. Nifitius regnaret, parrem fua manu interimit, &

ee Horatius cecinit

myftici

in plateis ejici Juffit, ubi ipfa in regio curru

ER

cenc. 19. cranfire debebat; hottante aut

Seditione, doiis fcelere atque libidine, & ira.

n.g.

em au riga, pa.

Jliacos intra muros peccatur, &^ extra.

tris corpus conculcatum iri, fi pergat , dixit

Durcb Lafler man an allem Ori

;ï

illa: Perge, perge, regium calca fanguinem,

Beleidiget Gott fort und fort.

.dummodo 1mpercm.

Annon idem faciunt

II.. Hwnanum e[t peccare: at in peccato perfeverae

peccatores calcantes fanguinem Chrifti, ut

v& diabolicum,

faüsfacere queant cupiditatibus fuis?

Senecal.de

XX. Recdte de remoríu conícientiz dixit

In Sünden fallen, men[cblicb if7.

moràál.

lHI. Procul a peccato, procul a. fulmine.

Seneca: Nullum confcium peccatorum tuo-

IVeit von der Sünd ,

queit von der Hill.

rum magis timueris,quam temetipfum. Alium

lV Peccaium blande mgredztur, Jed. in fime mor«-

ä;ä

enim potes effugere, te autem nunquam- Nc-

vet , ut. coluber.

quitia autem ctt ipfa fui poena.

Die Sünd die fcbleicbt e«var lieblicb ein,

Srapl text,

XXI. Quidquid preter Deum, & non in

Zuletzt aber. bringt bücbfle Pein.

5 inDom.ordine ad Deum dllmmus,plgnus diaboli eft :

V. Peccati fructus , diri pof] crimina luttus.

3 Quadr. (Quod a nobis, dum repetit, & ejus occafione

Die Sünd , die man begebet frey,

adiwum in eor noftrum habet, per illud unum

ä

Láfst binter ficb grofs Leid und Reu.

ad alia peccata nos trahit,vel certe a Deo no-

VI. Peccatum 69 infamia funt inter I conjïma.

]

ftro fatis distrahit.

Plutarch.

IFo die Sünd fich nur blicken lafst,

XXIL. Lyfimachus Thracix Rex cm&us

Hat Schand aucb die Poflur gefafit..

in apeph " Ob iD

£

gentem fitim , aquz fcypho fe regnum-

Reg. .

VH. ANemo leditur, nifi a. feipfo.

que fuum hoftibus tradere, epota aqua excla-

Ein jeder þ;bmzdz ibin þm Ucbel. felbft.

mafle dicitur : Déus immortalis! Quz hzc

mea infelicitas! Qui me, totumque regnum

VHI. ANullum maium , mifi peccatum.

«dufser der frey begangnen Süad

ii;

meum tantillo corporis oblectamento vendi

di. Quod ipfum tanto verius & majori cum

Man azgf der. Erd kein Uelel. findt.

dolore dicere poteít peccator, quanto prz-

$. XVI

ftantius cft regaum, quod pro v1h[ï' ima volu-

1

COW

AUTHORE S.

um

tate vendidit,

Ge"o 2[0

XXIII. Efau, ubi audivit præceptam fibi

I. Francifcus Arrías tr. integto.

H.

54

a Jacob benedictionem efle. irrugiit clamore

D.

annes Bufzus in Panario. V. eodem.

magno; quanto magis peccator dolebit, fi

llI. Petrus Canifius to. 4. de peccato in ge-

nere.

$ Detn, jn

omnino Patris, & tanti quidem gratia exc1-

diffe f& advertit.

IV. Jacobus Alvar. de intin&tu vitiorum.

!

Beirlinck,

l

XXIV. Peccatum hydre merito compa-

V. Nicolaus Lancizius opufc. 16.

text. 5. in ratur

» que feptem capitibus conftabat, fed

VÍ. Bernardinus Rofignolius l. 2. de dnfc. re:

1

fe& S.

lig. a cap. 6.

| r! tn.

|

M5

uno abíciífo ,

ftatim alia pullulabant, donec

Hercules obtruncato capiti ignem admovit,

Vll. Philippus D' Outremann in Pædagooo

& protuberantiam novi capitis impedivit.

Chriftiano. p. 1. c. 2. & 3.

Merito ergo & peccator igaem charitatis di-

VIII. Ludovicus Granatenfis in locis com-

vinz adhibet, ne amputato uno peccato aliud

munibus fol. 326. & feq. in Duce peccato-

fubnaícatur.

rum paiiim.

Fab. conc

XXV. Phanice quoque non n male compa-

IX. Joannes Peleus de fummo bono.

60.1,

3.in Dom.rantur peccatores, quz ad füi combu(tionem

X. Jofephus Langius in Polyantha V.. eo-

Vo l.

5. poft

ligna comportare dicitur; fic enim & pecca-

eme.

Pent,

d ,

tor per peccata fua materxam pro &terno in-

XI. Matthias Faber conc. 3. in Dom. 5. poft

V, 14,

cendio congregat.

Pent. & conc. 4. in Dom. 13. poft Pent.

Mltth,s

Vaj

]dem conc.

XXVI. Caflanus Tatarorum Rex, cum 6-

Item conc. E & 4. in Dom. 19. poít F'ent.

s.inDom.liam Regis Armeniz poft devictam Syriam

& conc. 3. in Dom. 24. po(ï Pent.

n

l.Jon,

XII. Laurentius Beirlinck in tbeatro vitz hu-

VIXR

Pent,

24. poft 1n uxorem petiiffet, hzc tam deformem pe-

perit filium, ut nulla ratione Rex perfuaderi

manz , & in promptuarw text. 4. du Fet.2.

Pent.

potuerit, hunc füum effe filium;ideogue uxo-

rem velucadulteram morti adjudicarit, a qua

XIII. HenncusEngeloraveDom 6. poft Epiph.

F ]mn. W

XIV. Antonius Dauroltius in Flombus Exem-

Y 10.

tamen per miraculum liberata eft. Juüxus

hanc fententiam vereri pote("t peccator, fi per

plorum. c. 6. $. 1. 3. & 3.

]Mn. [

Y4,

gratiam in fponfam a Deo eiectus tam defor-

XV. .ofephus Manfi in Biblioth. morali,

mem peccati partum illi pariat.

tr. 88.

Mu

»

v'ül;

þe BN

Dellt I 1

lls,

Ti

szlus CXV Pm?&io GZ?i/liam.

829

ï

NNONSORSORNORONDESONSUNNONSONSONNORNOREI ROR OR

TIITULUS CXV.

1

OPERFECTLO-

CHRISTIANA."

&

EX S$& PATRIBUS .

QUOAD 'VE-S-SENTIQA'M.S

Definitio.

*

:

I.

i vis perfe&us effe , tu, qui

^s

perfe&tum »fäs.aäigæ.:.dä

St plena & abfoluta fiois fui ultimi con-

effe pollicitus es, quid aliu

d, quam per*perf, juft,

| f[ecutio;

tunc enim res quzlibet in

fe&am fecutus es vitam ;

PerfeCctus autem

E

44 füo.genere perfeCta cenfetur, cum fi-

fervus Chrifti nihi] przter Chriftum habet;

nem, propter quem creata aut facta

aut fi quid preter Chriftum habet, perfe&tus

eft, plene obtinuit, uti omnium introductio-

non eft, cum fe perfeGte Deo fit pollicitus,

ne patet ; linde cum finis hominis fit, ut

aut mentitus eft. Os autem, quod 'menti-

. Deo ferviat, eumque revercatur, laudet, &

tur, occidit animam ; igitur uticoncludam, (i

perfetus, cur pateraa bona de(ideras

amet in hac vita, in altera autem perfecte

: (i.pcr-

poffideat, facile patet, perfectionem illius

fe&us non es, Dorninum fefellifti.

in perfe&ka charitate confiftere, per hanc

. Il. Nemo perfetus ett, quí perfectior efTes.ïB&rnq iu

quippe moraliter unitur Deo, & quantüm in

non appetit, & eo perfcétorem quisque feepift.

hac vita fieri poteft, poffidet Deum. . Hinc

probat, quo ad majorem tendit perfectio-

Colof; 3.. Anoftolus ait: Super omnia autem hzc cha-

nem.

H

fitatem

lII. Deo

V. !4. :

', :; qu)oxrios fumus facti, -nos red- S.Profper,

.habete, quod eít vmcu'um p;;*fc.

damus, nec dominari nobis ea, quibus fümus13 devita

&mms

i)z'*zii'/ïo.

naturaliter prapofiti, permittamus, domi- Contempl.

^IT. Dividitur in

netur utilis ratio, fubjiciatur corpus an

imo,

perfectionem vite Zttive,

animus Deo,

.S. Bern. in Contemplative, & Mixte , de quibus $. Bernar-

fectio.

& impleta e&.tqta hominis per-

J ferm : dusait: Bonum acquirit gradum, qui bene

IV. Perfe&us eft, qui ad pcrfe&ionemïr-—

S.Aug.,lr.c.

miniftraverit: meliorem forte, qui bene va-

reprehen(biliter currit , carens

criminibusc. g.

ecaverit Deo: óptimu

i

Q:us eft in utroque.

m vautc:n;nh,x qui Perfe-

damnabilibus, atque ipía etiam peccata ve-

nialia non negligens mundare eleemofynis. :

X

$.

II.

V. Indefeilum proficiendi (tudium, & ju-

N

S. Dern. in

gis conatus ad perfedionem, perfectio repu

- 9p..123.

tatur.

KE

: E)F $. SCRIPTHR,A.*"

d

ER Hominis

Qualitas.

Aþropräum eft, ut Tcmpör pro- S, Laur,

ficere. appetat,

& nunquam :b inquifitione Juft. in

"/Ge-n.v 17.

D

Y

. mbula coram me, & eíto perfe&u»xs.ï

P

torpeícat, & ad hujusmodi proficiendi foli- proom. de

V. TY.

I

:

V

Jof. 24.

imete Dominum , & feryitc ei

citudinem naturali impul(ü ducitur, & ad hcc 8rzd.. per-

V. DA

corde perfecto.

eft conditus, ut potiora femper concupiícens '***

Matth..«,

Ill Eft

/;

ote ergo vos perfeüi

» ficut & Pater

perveniat quandoque ad id

. vefter cocleftis perfectus eft.

&

*

; quo nihil eft me-

lius, quod eft ipfe Deus.

1. Joan. 4

IV. Timor non eft in charitate, fed p

che;

.. VAI. Summa rationalis creaturz

peffe&äo Gran. loc,

V. 1g.

&a cbharitas foras mittit timorem , quoniam

eft, principio füo conjungi,

illique, quatenus com. f.

timor poenam habet; qui autem timet, non

licet, affimilari.

Quo enim fuþric illi fimilior, 115.

€ft perfe&tus in charitate.

x

eo erit perfeclior.

^v

jom.zo, . V. Ego veni, ut vitam hab

eaþt ,& abu'n.

VIII. Ele&tis, cum foris

V. 1 Cs

dantius habeant.

ftas corporíis, in-S. Greg;

tus, fi dici liceat ,-creícit stas virtutis.

l. 21. mof,

1. Joan. 2.

.. VI. Qui fervat verbum ejus, i'ereï'ï»n hoc

13

7

y» 5.

charitas Dei perfeCta e

IX. Chriftus, (icut in illo ipfo homine,quem *

; aulin.

ft: in hoc fcimus quo-

-

geffit, ita in noftris meritibus quosdam gra-

ep» 3. ad

niam in ipfo fumus. .

dus corporeg ztatis exequitur.

NMafcitur,

Matth, 19, . VII. Si vis perfe&tus effe, vade, & ven-

creícit, roboratur, fenefcit.

Sed orandus, ne

Sever.

VO 210

e

R

in.nobis diu aut

omnia, qux habes, & da pauperibus,

"

jugiter p

Aarv'ulus ant infir-

& habetis thefaurum in ccelo, &

'

mus, & pauper fit.

" quere me.

kveni fe-

X. Verus amor gradu uno contentus nons, Laur,

j'ac. 8s Yo8.

VIII. Si quis in

l-vq,c,rbo non ,6&";ändiu, . hic

eft, ad altiora femper nititur, & ad perfectio- Juft. c. a,

erfectus eít vir.

-

ra indefinenter concupifcit attingete. (Qnasde caft.

Deut.12, . [X. Perfedtus eríis, & a

bsque macula cum

habet, non magni facit

viig.

Domino Deo tuo.

accenfus defiderio.

Viïtüïes ; iprqfïciendi connub,

Kkkkk

;

"R, F. Lein. B'zïþl.'Man. Tón, 1l

Ya

LET:]

: Jibliotbece :Manualis Concionatorice .

$. V.

Chriftum lucri faciam. Non quod jam ac«

ceperim aut perfectus fim: fequor autem, fi

EX LIBELLO DE IMITAT

CHRISTI.

IONE

quomodo comprehendam, in quo & compre-

]i n

henfus fum a Chrifto Jefu.

Fratres, ego me

1' ,. C. 3-' I.

O

mnis perfe&tio in hac vita quandam

non arbitror comprehendiffe, unum autem;

i d

$ 4

imperfectionem fibi habet annexam.

quz fünt priora, extendens meipfüm, ad de-

|

l1. 6 1r

II. Quare quidam Sanctorum tam perfe-

flinatum perfequor, ad bravium fupernz vo»

$. 2.

&i & contemplativi fuerunt ? quia omnino

cationis. Quicunque ergo perfecti fumus,

feipfos mortificare ab omnibus terrenis defi-

A

riis ftaduerunt, & ideo totis medullis cordis

hoc fentiamus.

d

Deo inhzrere, atque libere fibi vaca:eïpoa

: '*' 5« ETI.

Vi .

..-tuerunt.

z

EXEMPLA DOME :

"

( 1b

Ibid. $. 3.

III. Totum & maximüm impedimentum

STTIGZA.;

- :eft, quia non fumus a paffionibus & concupi-

fcentiis liberi, nec perfectam San&torum viam

L & Ignatius.omnes fuas: cogitationes, ver- Reiat, prg

conamur ingredi.

À

?

** ba, & opera in Deum tanquam finem Canoniz.

13.c25. lV. Neque tunc ali

uid magni te repu-

referebat.. Hinc & aflfiduo in conftitutioni-.

$. 2,

tes, aut fpecialiter dilectum exiftimes, (i in

bus & regulis verba iftas .4d majorem .Dei

|

magna fueris devotione, atque dulcedine,

gloriam : smajus .Dei obfequium femper intuendo :

Ó

repetebat, ita ut ducentis quadraginta dua-

quia in iftis.non cognofícitur verus amator

(

j|

virtutis , nec in iftis confiftit profectus &

bus vicibus eum id repetifle, Lancizius te«

erfectio hominis. In quo ergo, Domine?

fetur. Ex his nimirum oriebatur gaudium

in offerendo te ex toto corde tuo volunta-

illud fpirituale , quo hic Dei fervus plene

repletus erat: illa ferenitas, quam femper

ti divinz, non quaerendo, qua tua funt,

nec in parvo, nec in magno, nec in tem-

in vultu. przefeferebat, illa pax interior ani-

mi.

Sed & perfectiffimum dominium om-

poré, nec in eternitate, ita uc una aquali

ä

facie in gratiarum a&tione permaneas inter

nium füarum commotionum & perturbatio-

n

num coníecutus fuerat.

Unde ipfemet ali-Laneiz.

g

profpera & contrari

a omnia equa lance pen-

fando.

quando dicere auditus cft, fe vivere non pof: opufe.18.

ine

fe, fi quid in anima fua humanum,; & non* 7-

13.c26, V. Domine, hoc opus eft perfeGi viri, nt

5. Io

quam ab intentione cccleftium animum rela-

omni ex par:e divinum adverteret.

Quo- Ibid,

Vitret

xare,& inter multas curas quafi fine cura tran-

circa Julius I1l. Pondifex de eo dixit, nihil,

fire non more torpentis, íed preerogativa qua-

quod pium , fanctumque non fit, in exem-

dam liber& mentis, nulli creaturg inordinata

plariIgnatii vita, moribusque reperiri. P. An-

$^

dreas Frutius intimus S. Ignatii f(übditus, &

Colieg,

! afFe&iqne adhwrendo. ,

Angelus ab eo nuncupatus, dicere folebat,

Ma. :

l Siv-

cceleftem Chrifti gratiam quafi ingenitam ei-

Due 16

que connaturalem videri. Alii vero Dome-

EXEMPLA.

Ia

ftici excelleati judicio pollentes , admirati

Gen. 6.

ejus fanctimoniam dicebant, vere & ad vi-

l. No

e, ipfius 5 Scriþtua*æ tc&imahie, vir

V. g.

juíftus atque perfe&tus fuit in genera-

vum expreffam cffe in omnem illam perfe-

Cionem,; quz tum in confítitionibus Socie-

Ánus

tionibus fuis, cum Deo ambulavit. Hinc X

Yégo,

gratiam invenit coram Domiao.

tatis a S. Ignatio confcriptis, tum in aureo li-

Y

bello Thomz de Kempis, tum in libello exer-

Gen. 17.

II. Abrabamo dixit ipfe Deus: ego Domi-

vo Y

nus omnipotens: ambula coram me, & cíto

citiorumlegitur. Nominatim vero P. Ludovi- Laneiz.

'perfe&us, pobamque foedus meum inter te

cus Gonzalez confeffarius Regis Lufitaniz,opufe. z.

&,me, & multiplicabo te vehementer nimis.

vir fammi judicii & prudentix confeffus eft,

&

Gen. 1. Et iterum: Faciamque tc in gentem ma-

(e nullo tempore orationis vel lectionis tan-

Vitiy,

N. 2«

gnam, & benedicam tibi, & magnificabo no-

topore ad amorem 'Dei incitari , quam eo

Fl 621

Idem óp. (

men tuum, erisque benedictus.

tempore , quo $. Ignat. afpexiffet. S. Fran-

A&. 13*

III. De Davide Rege ipfe Deus etiam tefta-

cifcus Xaverius autem tanti eum zftimabar, !9 €- 18

ut coram 'domefticis non nifi fan&um vel

y. 22.

tus eft: Inveni David filium Jeffe, virum fe-

cundum cor meum, qui faciet omnes volun-

beatum appellaret, literas ad ipfüm flexis

Hinc addit: Oleo fan&to meo

Píal.gg. tates mcas,

genibus fcriberet, & nomen illius adhuc vi-

It m

v. I.

unxi eum: Manus enim mea auxiliabitur ei,

ventis a literis refciffum, in reliquiaria the-

pretiy

& brachium meum confortabit eum.

"

dtinera

ca circumportaret.

!

. Ibid;

Job.r. v.8-

IV. Sed & de Jobo dixit Deus ad fathan:

YM. S. Francifcus Xav

érius perfe&ifïïma?üa

Numquid con(iderafti fervum meum Job;

vita tantam fibi fan&titatis opinionem conci-

quod non fit ei fimilis in terra, homo fim-

liaverat, ut ftatim abobitu proSan&to haberi

plex & re&tus, ac timens Deum, & recedens

& coli coeperit, non a Chriftianis tantum, fed

amalo? Hinc & mortuus ex fenex, & plenus

Ethnicis etiam, pluresque etiam poft mortem

dierum.

mortui fuerint refuüfcitati, lampades auctem

Philipp.3, — V- S. Paulus de feipfo fcripfit Philippenfi-

coram ejus imagine fufpenfz fola aqua fuper-

!

us: Verum tamen exiftimo omnia detri-

V..

infufa fine oleo arderent; imo interdum ex-

mentum effe propter eminentem fcientiam Je«

tin&z fponte accenderentur.

»

Íu Chrifti Domini mei , propter quem omnia

I!I. B. Aioyfius unice cona

batur, ut mentis

deirimentum feci, & arbitror ut ftercora, ut

iodlibet

füse jumen 'f'a&is, 'ælquarct, & ut qt

mupus,

$831

Tiulus CXFV. Perfe&io Chrifliana.

* munus officiuml, negotium cum Chrifti

XI. P. Sebaftianus a -1Campo tantz erat Annue

, Saq-

. €orumque exemplo confentiret.

fanQitatis, ut, ubi per urbem campanorum Sardinize

Ibid, n.-

pulfaü mors ejus innotuit, omnes eum ftatim 169.coll.

'TV. B.Stanislaus Koska,tefte Sacchino,adeo

ut Sanctum invocarint.

Salfarida-

284.

in cun&tis rebus abfolutam honefti formam te-

Veftes illius omnes

fciffz fünt a populo concurrente, imo & ali- "?*

nore zquabili cenuit, expreffitque, ut vel con-

fueta difcipline domeftice munera obiens,

quot pedum digiti & amputati, ex quibus

quendam fplendorem infolitàm & lucem ad-

mox putiffimus fanguis cum omnium ftupore

deret. Itaque etiam cum eadem folum, qua

fefluxit. Reliquiz ejus omnes morbos & in-

czteri, faciebat, plura tamen atque am

3

pliora

firmitates curabant ; & innumera miracula

videbatur preftare, quam cateri.

patrabant,

1

'"NVia l. o, . V. D. Petrus Faber tum cxemplö Chrifti,

$. VII.

VC. lIe

qui triginta annis prius facto docuit , qux

, verbo poítea do&turus erat, incitatus : tum,

Re'lif. ttg

SIM;LITHDINE&'

Attot,

uod fciret , Deum valde defiderare profe-

tum noftrum, perfüafüs, nitebatur quotidie

: Qualitas.' !

infignem progreffionem in perfedtione face-

re. Quem in finem fequentes induflrias ad-

I. Sicut is, qui grammaticam docet, perfe- Origen.

&um quidem grammaticus dici poteft, l. 10.inep,

hibebat. r. Quotidianam fingularum adlio-

num ordinationem. 2. Accuratum examen

fuperior tamen illo, & perfeGtior eft rhetor , ad Rom.

& his omnibus longe eminentior philofophi-

conícientiz. 3. Triftem peccatorum, & ple-

c& doctring perfeCtio ; ita & cum S. Paulus

nam dolore confeflionem. | 4. Solicitudinem

dicit : Non quod jam affecutus at perfectus '

pie facrificandi, $. Sacramentorum pruden-

&em & con(ideratam adminiftrationem. 6. Di-

fim 5 ad apicein coeleftis perfectionis vide-

batur afpicere. Cum vero dicit : Quicunp.

ligentem & perattentam pfalmodiam. 7. Fru-

que ergo perfecti fümus &c. & humanz tan-

giferam verbi divinitam in privatis colloquiis,

tum perfectionis gradum refpexic.

quam publicis concionibus tractationem. | g.

[inti?,

Frequentem renovationem & infpec&tionem

.AI. Sicutis, qui fundamenta jacit domus,

oplt. 1.

autIdem in ep.

fui ftatus. 9. Compundionis interna & affi.

unum alterumve parietem zdificat, non d

iCci- ad Rom.

;cl 7'

turdomum exftruxifle,fed illi tantum heclaus

duz occupationis ftudium.

lid,

attribuitur, qui fingula membra zdificii ad

Vitxc.11,. . VI. De P. Balthafare Alvarez .r&-s"rclakvi-t

perfectum perducit ; ita neque is, quiin virtu-

Deus S. There(iz , quod tunc in terris adeo

tum ftudio fe exercet, perfeCtus (latim dici

excelfo in gradu perfeQtionis fit conftitutus ,

poteft, fed infüper requiritur, ut etiam ad cha-

ut eo tempore nullus effet in altiori.

rï-tatis'ap.icem edificium fpirituale perducat.

Colleg.

VII. P. Joannes de la Placa, Hifpanus ,

Mex. an- focietatem jam theologiz: Doctor ingreffus,

IIl Sicut domus etiam illa mundiffima di- Fab. cone,

/

citut, quam

primutn aliquis fordidis pedibus 5.in Dom,

nue1602.jta perfectionis omnes partes affecutus eft

»

L] üat

ut novitius adhuc tyronum magifter fieret,

ingreffus eft

im eluitur & purgatur ; ia Poft

f

perfectus dici adhuc poteft, quia interdum ! "

& in rebus

bus con(üleretur.

piritualibus a -graviiämis þPaXtr'il'-:

labitur in levia peccata,

modo illa ftatim per

confe(Tionem aut contrit

ionem deleat.

Annus

VIIL. P. David Locher per plures annos

1650.,

-^ IV: Sicut Dux militaris; fi conflanter h

5

enixe precatus eft, ut ex hac morte quan-

0» Ibidemf

& -52.

tocius evocáretur ad vitam , vel fi porro hic

ftem impugnet, & vellicet, egregii Ducis n

Q»

men obtinet, licet non omnino

[4ttlfs

vivendum eílet, ut non viver

?

et, nifi fan&tus.

expugnet,

. Unde illud illi non infre

B

& deleat, imo quardoque minus f

eliciter pu-

Opukl h

in fan&tum evadere.

quens: aut rori, äqt

gnet ; fic perfectus Chrifti miles

dici poteft

etiam is, qui interdum a paffion

e vincitur,

Vitap.2. 1X. Joannes Berchmannus non folum in re-

p. 62.

bus femel fufceptis conftans fuit, fed etiam

modo a contentione pugna non defiftat.

^ N. Sicut fi nihil nutrimenti decederet exs

dem of

femper nova excogitabat media ad profe&tum

. Gregor,

1 & 19

fuum.fpiritualem. Ejus axioma fuit: Nifiego

quotidiana cibi fumptione in magnam proce-

Nyff.inPf.

ritatem corpora excrefcerent

fan&us evadam interea , dum füm

j ita virtus per. Peiti, qui

nunquam ero fanctus.,

j ugenis $

fectorum , cum

ad modum ciborum in efta habitant,

non egeratur, altiores fe

In narrat, X. P. Sebaítianus Barradius tantam ün&i;

mper per fefe partici-

prafixa

pantes efficit, füi fempe

r adjectione magnitu-

itinerar.

tatis famam fibi comparaverat , ut in Lufie

dinem augens.-

tania tota (an&us audiret, & illa vox omnium

fil. 1frael.

Iil

effet , 6j illa adhuc. tempora forent, quibus

"Wl-.Sicut Zeuxis Dianz mulachrum a$. Petr.

populi, doctiorumque confenfüs aliquos San-

Crotoniate depingere juffus, omnes virgines Dam apud

&os-declararunt , Sebaftianum ftatim illis

fpeciofas in uno loco colligi juffit , ut füturj l2nciz-

fuiffe annumerandum. . Ultimis concionibus

elegantiam operis ex earum poffet fpecie mu-

opuíc. 3,

e cathedra deícendens , fat negotii habuit ,

tuari; fic & perfe&ti ex variis virorum fan- " ^**

ut veftem a contrectantium ofculis evelleret,

Gorum virtutibus , unius in fe veri Dei re«

Multi pereg;e venere, ut folo ejus afpe&ta

ftaurant imaginem.

fanctitatis pleno ad virtutem accenderentur:

" VII. Sicüt in ütero imperfe&tus infans non s.

Macar.-

alii ut fimbriam aüt capillos a tonfore impe-

fiatim concrefcit in hominem , fed paulatim ho

m. 15.

trarent, dicentes, fe non minoris ea facere,

formatur & gigpitur, ita multo magis cceleftia

quz attigiffet, quam fi canonizatus eífet.

myfteria multis gradibus atque promotionibus

- R. P. Lobn« Dil, Man. Tomn. 11

Kkk kk 2

acqui«

Jbliotbece Manuolis Concionatorice

932

V. Quia fiorum feculi exemplum ftimlos ad- S. Bern.

acquiruntur, & tum, qui per multas exerci-

tationes & varia rerum pericula progreffus

dit : quem enim ambitiofüm, ait S. Bern. vi« €P-341.2d

fRORnACH.

fuerit; perfectus evadet.

dimus aliquando contentum adeptis dignita-

tibus, adalias non anhelare? fic & curiofi cu-

S. Greg.

VIII. Sicutparticipatione Chrifti, Chriftia-

Nyft.de ni appellationem adepti fümus ; ita per confe-

jusque non faciatur oculus vifü , nec auris ime

pletur auditu. Quid eorum, quiavaritiz fer-

perf hom. quens convenit, omnium quoque fublimium

Chrift.

Cvirtutum ac perfectionum ) non adícifcere

viunt;aut amatores fünt voluptatum,feu vanas

forma,

communionem & íocietatem.

fe&tantur hominum laudes, nonne & ipforum

Utülitas.

infatiabilia de(ideria arguunt nos negligentiz

actepiditatis? Pudeat certe fpiritualium bo-

S, Bern.

IX. Sicut ftilla aquz modica multo infufa

norum nos minus cupidos inveniri. Erubefcát

fiotti.

p,l t-la'

Deo.

f. de dilig; vino, deficere a fe videtur, dum & faporem

anima convería ad Dominum, minori affectu

$lp

vini induit, & colorem: & quomodo ferrum

fectari juftitiam,quam iniquitatem antea fe&Gta-

ienitum & candens igni fimillimum fit; pri-

retur. Eftenim cauía valde diffimilis, Stipen-

. ftina, propriaque forma exutum: & quomo-

dium quippe peccati mors: fructus autem jue

ghe. L

do folis luce perfufus a&r in eandem transfor-

ftitiz vita eterna.Pudeat proinde negligentius

*b

matur luminis claritatem, adeo ut non tam il-

punc in vitam, quam prius in mortem ire, &

luminatus, quam ipfüm lumen effe videatur 5

mioore ftudio faluti

s inquirere; duue perdi-

ita perfecti, dum Deo toti immerguntur, dei-

tionis augmentum.

ficantur quodammodo , & in Deum penitus

transformantur.

g. IV.

M ED I A.

Fab,conc. X.Sicut volucris,cum utramque habet alam,

5.in Dom. facile fe per aérem librat ; quz tamen fi unam

L ,

pemens defiderium : nam; nt fan&tus quidam Cornel, in

4. po

tantum haberet, difficulter fe a terra elevaret,

»

: Iu p

Pent.

DoGor ait, quidquid toto corde, tota in-c. 4. Gen,

cum fola fit onus, utraque vero levamen ; ità

tentione, toto defiderio vis, id es certifTime.

! ,, il

qui fola ftatuit fervare przcepta, cum magna

EtS. Auguftino tefte, tota vita boni Chriftiani $; Auguft.

difficultate fe, füamque mentem ad coeleítia

fan&ctum eft defiderium proficiendi. Hic finus r 4.in ep.

attollet, atque in perpetuo labendi periculo

nofter eft, hic faccus, & quiaanguftus eft , ex- 1 Joan.

verfabitur; fecus vero, qui & przcepta, &

tendendo facis capacicrem.

$D. d

coufilia evangelica fervare decrevit.

lf. Oratio a[fidua : (ic enim Salomon exemesap. 7.

düigl erl

$. VIII.

plo fuo füafit, dum dixit: Optavi, & datus eitv. 7.

mihi fenfus, & invocavi, & venit in me Spiri-

tus fapientiz, & prepofüiillam regnis & fedi-

$. Leo f. l.

uia fic creationis beneficium exigit: narm ,

bus, & divitias nihil duxi in comparatione il«

de jejun.

lius. Quz omnia zque, imo

ut fapienter S. Leo dixit: 5: fideliter

potiori jure per-

10. menf, & fapientercreationis noftrz intelligamus ex-

fe&tioni applicari poffunt.

ordium , inveniemus hominem a Deo ad ima-

IHI. Lectio frequens librorum fpiritualium: nam a. Tim. 3.

inem Dei conditum, ut imitator fui effet au-

huic convenit illud S. Pauli: Omnis fcriptue v. 16.

thoris; & hanc effe naturalem noltri generis

ta divinitus infpirata utilis eft ad docendum;

ad arguendum, ad corripiendum, ad erudien-

dignitatem, fiin nobis quafi in quodam fpecu-

lo divinz benignitatis forma refplendeat. :

dum 1n juftitia, ut perfectus fit homo Dei, ad

$.Laur..

lL. Quia incarnationis beneficium id mere-

omne opus bonum inítructus. Cujus medii

Juft. . detur: nam, utreCte dixit S. Laur. Juft. Hzc po-

efficaciam S. Auguítinus, S. Ignatius Lojola,

exalt. & . ti(fimo incarnationis Chrifti caufa fuit, quate-

aliique plures fünt experti.

erucis.

IV. Fite 9 exempla Sant&orum frequenter. ob

S Cttgy

nus per affumptum hominem documenta fae

inGcn.'ug

luberrima tribueret Deus , quibus peccator

oculos propofita : nam, ut S. Gregorius Nyfífenus $. Gregor.

homo amiffa recuperaret dona, deformatam

ait, credendum ett, idcirco vitas praftantifli- Nyff. 1. de

reformaret imaginem, & ccleftem, a qua

morum virorum exqui(itifime perfcriptas ef víta Moy*

elongaverat multum , remearet ad patriam.

fe, ut vita noftraimitatione ad virtutem & bo-*!*«

Hinc merito monet S. Greg. Nazianz. Simus

num rectius deducatur. Quod ipfüm confir-

S. Greg.

Nazianz.

ut Chriftus, quoniam Chriftus quoque ficut

mans S. Bafilius, vite beatorum hominum, in- $, nafi.

Orat. 40.

nos: efficiamur dii propter ipfum , quoniam

quit, literis traditz fuünt veluti imagines qug- opulc. 49.

in Pafch.

ipfe quoque propter nos homo factus eft. Huc

dam vivz , divinz reipublice ad bonorume 7-

enim, ut alibi ait, Magiftra lex tendit, huc

operum imitationem propofitz. Unde quem-

admodum pi&ores, quando imaginem ex ima-

exinanita Deitas, huc affumpta caro.

Ephef. 5.

III. Quia beneficium redemptionis idipfum

gine pingunt, identidem ad exemplar refpi-

: It eoll

y.7.

fuadet: nam ideo, tefte Apoftolo, Chriftus di.

cientes, characterem ad füum opificium inde

'W". '^

lexit ecclefiam, & tradidit feipfum pro ea, ut

transferre conantur ; itaoportet eum, quiftu-

exhiberet ipfe fibi gloriofam ecclefiam , non

det feipfum omnibus virtutum partibus perfe-

€tum reddere , SanCtorum vitas velut fimu-

habentem maculam, neque rugam,aut aliquid

hujusmodi, fed ut fit fancta & immaculata.

lachra quzdam viva & efficacia refpicere,

IV. Quia etiam beneficium glorificationis

illorumque bona opera per imitationem fua

Gen.- 17.

v.2.& : ad id impellit: hic enim quivis merito illud

facere,

1$.Y. 1- Abrahamo olim fa&um promiífum applicat:

X.

ASCE

TIC A.

Ambula coram me, & eíto perfectus: & noli

timere, Abraham : ego ergo protector tuus,

ptem fere fünt capita, quz de perfe&tio-

I. Se

& merces magna nimis,

ne tanqugm proprio obig&o,

cire debec

aíceta,

—

Tédus CXV. Perfoto Chjfuma.

935

' s. Bemg

nep,gu.ad |

alceta. Primum eft, ut íciat, quid requira-

tur ad perfeCtienem, (cilicet,

deat, nünquam feveram

quietem poffeffurum,

Ti

ut declinet quis

ni(iperfe&tionem,

ad quam vocatus eft, affequi

perfecte a malo, id eft

-

» peccatos & faciat

fincere ftudeat ; n

bonum, id eft, id

am, ut fapienter Abbas Jean-Abbzss Jo«

; quod Deo magis placet: &

. hes dixit,

miferum eft, cujuslibet artís ac itadii annes ia

mode , qui ei mag

is placet : & fine, qui ei ma-

difciplinam

xime placet.

Hoc enim indicavit ipfe Chrie

quampiam profiteri,

ad perfe- ï*f-i collat.

ftus,

&ionem &

jus minime pervenire.

dum dixit: Eftote & vos perfe&i, ficuc

V.Quintum eft,ut ordinate ad perfe&tionem

Pater veíter cceleftis perfe&us eft ,. fci

licet

cognofcendo & amando p

tendendum meminerit, nam,ut recte advertie

erfc&iffime feipfum,

. $. Bernardus, nemo repente fit fumim

ds, é&S. Bern.

:.a

ac omnia propter feipfu

m & gloriam füam

afcendendo, no

Rodriq. perfediílime operando.

Unde Alphoníus Ro-

initas ícals,

n volando,apprehenditur fum. - 1. de.

Quod confirmans S. Laurentins ? 4ndreos

p.t t.13. driquez tres ponit gradu

cj' 14- r]

s hujus períectionis,

Juftin.

Quisquis, ait, in fpiritüali exercitio cu.

« aAut.,

feu perfecti amoris.

Primus eft, ut omni a&

juftin. in

pit perfectionis culmen attingere, juxta Pro-

procem.

€ctu erga terrena exuto , in (olo Dei bene-

phete admonitionem, afcenfionis (ibi in cor.

Elher.

placito

quiefcat,

dicereque poffit cum Efther:

de grad,

14« Tu ícis,

Domine, quod nunquam lztata fit

de fpirituales componat gradus,. per

quos de

e

La

ancilla tu

virtute in virtutem proficiens, ip

fum Deum

pert. :

a, ex quo huc translat

afum, usque

:e€x parte comprehendere valeat

in przfentem diem, nifi in te,

Domine Deus

» à quo ples

niffime comprehenfus eft.

Abraham. Minus enim te amat, tefte S. Au-

VI. Sextum eft

; ut non concidat animis, (i

guftino, qui ali

quid amat, quod propter te

"interdumin perfe

&ionis ftudio fel

non amat. Secundus eft, ut etiam erca fe-

anguere,aut

omnino cadere advertat,

fed potius novas vi-

ipfum omnem amorem exuat, feque non nifi

res & fervorem affumat,

20Pnel i

in Deo & propter Deum amet; id enim Chri-

memineritque fenren-

AT

« j ,

Luc. 9e

ftus infinuavit, dum dixit ;

tiz aS. Hieronymo p

rolatz : Hzcuna prz

iT

i€98

.

. Hieron

Y, 21.

Si quis vult poft

tis vite perfe&tio eft,

ut te ;mperfe

me venire , abneget femetip

füm, tollat cru-

Cum 2guO0-in cp. ad

Augufl

cas. Cui etiam S. Augufltinus adfti

puians,fem» Ctefiph.

cem fuam, & fequatur me. . Tertius eft, ut

perinquit,tibi difpliceat;quod es ;

fi vis perve. 5* Arguft.

ISCN

operetur, non ut ipfo Deo placeat, fed quia

nire ad id; quod non es.

» I3. de

, Joit,

placet ipfi Deus, vel

Nam ubi ti^i placuifti,

quia placet Deo,

quod

ibi remanfiíli? fi autem

dixeris, füffh-it

& perii-

verb, Ap, —

operatur; itautquemadmodum S. Bern

ardus

i. Hinc ait, Apoftolum prius fuam

Fäp. 7'

S.Bern. deloquitur ,

delectet non tam noftra

vel fopita

im perfes

h

diüg. Deo. neccffitas .

vel fortita felicitas

&ionem confeffum €fíe, & po(flea

fe períce

» quam quod

-tum dixiffe, quia ipía eft petfe&tio

hominis,

ejus in nobis,

& de nobis voluntas adimple-

ta videatur. Quem gradum extollens idem

inveniffe fe non effe perfectüm.

Sanctus, o am

VII.Septimum eft

; utnonftatim perfeCtum

or lan&us, exclamat, & caftus !

- feeffe judicet,

fi nullius autcerte non mültarü

o dulcis & fuavis affe&io! & pura & defieca-

imperfection

7

um, aut cul

parum fit confcius ;

ta intentio voluntatis, eo fane defzcatior &

nam;ut fapi

enter S.Gregz. dixit:Plerum

Titt $.

purior, quo in ea nihil de

proprio jam admix,

. quos jam perfeétos homin

que hi S, Gregor,

27

tum relinquitur :

eo füavior & du

es zeftimant, adhucl. 4. dial,

totum divinum elft

lcior, quo

ià oculis füurni O

pificis aliquid habent imper-

; quod fentitur, Sic affici,

feCtionis.

deificati eít,

Sic fiepe imperiti homines necdum

. perfecte fc

ulpta figilla cenfpicimus,& jam qua.

- ÀI. Alterum eft, ut meminerit, hon omnes

fi perfecta

laudamus;quz tamen adhucartifey

ad hanc fümmam perfe&tionem fectandam vo.

confiderat

catos effe, atque adeo etiam

& limat: laudari jam audit, & ta«

non promiícue

méenea ta?x

dem meliora non definit,

hortetur ad illam, aut inducat,

fed potius falu-

$. äregor.

berrime do&ring a S.Gregori

oprolatz fitme«

inGen.:9, mor:

MISCELLANEA,

Gteqots

Mons, inquit,

altitudinem virtutum de«

ualitas.

i

,l d

fignat,.

ad quam Angelus hortatur :

qui non

10boy:

viderit, fe poffe conícendere,

L. (^rates impoffibile effe dicebat

» Queme Laert. ap,

melius eft, ut

^. quam inveniri , q

al nunguam lapfüs Langium,

inSegor, id eft, in

parvula civitate remaneat,

eít , fed veluti in malo

contentus laicali & communi víta, quam mon-

punico £ranum quo«

que aliquod putrefcere,

Dith

tem virtutis arripiat, & ad fzcularia redeat,

- II. Rex Theodoricus dicere folebat: Cul

ulC. 4,'

£fl. civitas bec juxta &c. juxta dicitur ; & ta-

D* Caffiod.

genus eft, nonte f-ciffe,

quod füummum eft, 1. 5. tp. &

h

men ad falutem tuta, quia activa vita eft, nec

ÀII. Re&e quoque S, Ambrofias, fmitato- $, Ambr.

a mundi curis ex toto di(creta,

Íalutis &ternz aliena.

nec a gaudig

res, inquit, (üi nos effe volait Deus,

ut priusl. 1. hex,

In ecollat.

faciamus aliqua, poftea venuftemus,

&-fcä;npcrc- ?»

Ill. Tertium eft, uc fciat perfe&ione/m lhon

venuftemus magis ac magis,

PP. coll.5.

in afperitatibus corporis, autaliis (imilibus re-

IV. Galenus dicere folebat, caique curan- Galen. 1,

us & exercitiis fitam efle, üti interdum ali«

dum, ut aliquando vivat continentius, & me- 6. de cug,

qui falfo (ibi perfuadent, fed hzc media dtine

lius hodie, quam heri,

Inorb.,

taxat effe ad perfectionem , uti recte Abbas

V. Pulchre etiam Plutarchus,maceriam ali- Plotarch,

Moyfes apud Caffianum advertit, dicens: Je-

dam , inquit,

jünia, vigilie, meditatio [cripturarum, nudi-

aut fepem conficientibus, ni- de co-

tas, ac privatio omnium facultatum

hil refert, obviu

m quodque lignum,

aut lapï- gnofe.pros

non pere

dem humi jacentem adhibere,

aut columnam !**

feGio, fed perfe&ionis inftrumenta

funt, quia

a monumento dela

pfam fübJiceres quomodo

non in ipfis confiftit difciplinz finis

» fed per

' & homines vitiofi

ofnnià fa&a promíícue ,

illa pervenitur ad finem.

omnes temere aCtiones congerunt, & coacere

. IV. Quartum eft , ut firmiter fibi perfua«

. vant. At qui in virtute exerc

enda proficiunt,

Kkk kk 5

Aquibus

Jibliolbecee .Manitalzs Concionatóric :

934

, 51S. XIT.

h Cor. ,'

quibus vitz velu& regii & facri edificii ja«

y 16

étum eft aureum fundamentum, nihil eorum;

AUTHORES

Wiooit ?

qua temere aguntur, admittunt, fed veluti

I A]p

honfus: Rodriquez de pcrfe&.lqchr

VJ'

amulli rationis aptant lingula atque concin-

- ftiana.

j

e/rfeöt. tomi;

nant. Quo de zdificio ufürpari poteft Po:

uatuor.

Hi. Ludovicus de Ponte d/e P

l]y&eti di&tum , qui difficillimum opus eos

Ecdl "l

tractare pronunciavit , quibus lutum eft ad

III. Lucas Pinellus de perfe&t. chrift.

v.fh

y

unguem exigendum.

IV. Bernardinus Rofiguolius de difciplinä

chrift. perfect.

Dignitas.-

*-X. Nicolaus

Lancizius opufc. 3. c. 10. &

opuíc. 10. toto.

loc. comm.vf. I14.

Lu::ius

VI Nihil eft (ïmiiliu; &gratïöüüs, Deo ,

VI. Ludov. Granat. in

VII. Matthias Faber conc. 2. in fer. 3.

Apulejus quam vir animo perfectus bono , qui in tan-

Pent. & conc. 5. in Dom. 4. poft Pent.

de Deo tum homines czteros antecellic , quantum

Hï*bf, 6:

V1b

Secratis« jpfo a dijs immortalibus anteccllitur.

VII. Jofephus Langiusin Polyanth.V. eod.

ü*&****&ä************ä*ä-***:***ä*ü—**-*-******ä

LVAT

TITULUS CXVI.

:

UTLET

t Th g

PERSEVERANTI

11j

S.iL.

ex mediis, quibus Deus ad predeftinationem

hominis executioni mandandam utitur.

3

lat 9.

QUOAD ESSENTIAM.

VI. Amorem vitz, timorem mortis, mie

y fa.

nasque ac promiffa generofe contemnere ; ob

Ted. 9.

V..

( Dtyïnit;'o.

hec enim plerumque a períeverantia deflc-

;

I

&unc þpminc;s.

Gradus. :

jae. Alv.

^. ft virtus ,'qua in bonis operibus ad*

tU- 2. ]. 3. 1 ;

finem usque perfiftimus, & mole-

- ViL. Tres affignantur, t'*'efte P. ]drenü;In Rofis

Meth.

po g. C.- 9'

E.

ftiam ex rei laboriofz diuturnitate

Drexelio. Primus eft, velle ac cupere per-

Maj. p. 1

9, 94,

$. 7-

C, 12. f. 1.

Vr o

proveniente

m Íuperamus. Unde differt a

feverare; virtutis quippe cultor feipfurn ex-

conítantia, quo

d hzc difficultates aliunde ,

i

timulans, cur, inquit, tam ftultus fim, ut,

11.94.

cum cceperim fpiritu , confüummem carné :

quam a diuturnitate pro

vegiences fuperet.

ü.

]Oln. h

Nolo effe arundo ventis agitata: nolo m

1

Divifio.

tari cum luna.

Vb

"V]. Secun

dus eft: Firmiter Vcll&,* quod

IL. Dividitur plerumque in fimalen , & non

fmalem, Finalis eft, qua quis ad mortem

re&e.cceptum eft, fefeque cun&tis obítaculis

usque perfeverat in bonorum operum exer-

acriteropponere: Perfeverantiz quippe cupi-

Apoc. DA

UE

citio, fine qua nemo falvari poteft, ut ipfe

dus cum $. Paulo exclamat: '"Onf*mjia poffum

Matih, 10, Chriftus indicavit, dum dixit : Qui perfe-

in eo, qui me confortat.-

V. 22.

veraverit usque in finem, hic falvus erit.

IX, Tertius efl: cum gau

dio perduräräPhilïþ(q,

Non finalis eft , qua quis ad tempus tantum

usque ad finem: nam fatigationem quies; V. 3.

aliquod , vel

ia particularibus quibusdam

laborem fequitur merces. Sic igitur c

virtutum exercitiis a

d finem illarum perfe-

urra-

APnc.

mQS', ut comprehcndamus..» :

LA Jo,

vxerat, de qua

potiffimum hoc loco agitur ,

nam prior eft fpeciale Dei donum ,

quod

Ls. d.

ele&is fuis Deus ex fingulari pradeftinatio-

EX $. SCRIPTURA.

!b. V'M

nis favore conferre folet.

l

"us.

Qualitas,

rrebatis bene , quis vos impediv

it , Gal. 5.

1II. Pericula cádendi & in virtute perfeve-

l. C

rantis deficiendi, fagaciter indagere, & falu-

veritati inon- obedire : perfuafio hac v« 7«

3

M 1

non eft ex eo , qui vocat vos.

V5

bribus contra illa mediis fe premunire.

T

.ÀI. In difciplina perfeverate.

Hebr. xi.

.

IV. Seipfüm variis motivis ad perfevera

.]lII. Perfeq

uar inimicos meos, & com- V 7-

Pfal.

dum exítimulare; maxime efficaci illo, &a

V.

.'I j

fige

T

S. Bernardo aliisque frequenter ufitato ftimue

prehendam illos , & non convertar ; donïcwc;

:

9

deficiant.

fal, 39*

V9,

lo: Ad quid venifti? Item illo a continen-

IV. Statuit fup

er petram p-edes meos ,

"

LÀ

.

tia erga S. Auguftinum ufurpato: Potuerunt

direxit greffus meos.

ifti & iftz, & tu non poteris ?

V. Quzrite Dominum , & confirmamini ; Pal 104

q

uxrite faciem ejus femper.

M.l

V. A lapfu, (i forte per fragilitatem is

VI. Homo fan&us in fapientia manet ,Eccl. a.

contingat, cito refürgere ; hoc enim ut re»

tur.

V

12,

?T.

ficut fol : ftultus ficut luna muta

&e advertunt theologi & afcete ,' eft unum

VII. Unus-

*

x*

Tituus CXVI.

Per'jäfvemntia.' |

. .835

rCog — XII. Unusquisque in

V- lo-

qua vocatione voca-

fita eft mihi corona juftitiz, quäm reddet mihi

Habac, 9.

tus eft, in ea permaneat,

Dominus in illa die juftus Judex,non folum au-

VHI. Super cuftodiam meam

flabo, & &-

V. Ye

temmihi,fed & iisqui diliguntadventum ejus.

gam gratum füper munitionem, & contem-

XXVI. FiliiSanétorum fümus, & vitam il- Tob. ,

N-

plabor, ut videam, quid dicatur mihi; & quid

lam exfpe&tamus, quam Deus daturus eft his, V. 18.

refpondeam ad arguentem me..

qui idem füam nunquam mutant ab co.

p Eccl. 1z,^

1X. Sta in teftamento tuo (id eft

» pacto;

Dt?änlt 10,

v.a;:

quod cam Deo inivifti,

addicens te ejus (er-

vituti) & in illo colloquere (id eft, de illo in

: XXVII. Partici

pes Chrifti effe&i fum

Xu's, fi Ffebt 3

-tamen inicium fübítantiz e

animo tuo tracta, cogitans, quid illud a te

Y

jus usque ad Hn;qu Vr l4

firmum retineamus.

requirat, & quomodo id obferves, & in opere

. XXVIII. Manete in dile&tione

mandatorum tuorum veterafce. Ne manfe-

mea. Siprz- joþ. 15.

ris in operibus peccatorum : confide autem

Cepta mea fervaveritis, manebiti

s in dilectio» v. 16.

in Deo, & mane in loco tuo.

ne mea: ficut & ego Patris mei precepta fer-

3 H;-br. 6,

X. Cupimus unumquemque veftrum ean-

. vavi, & maneo in ejus dilectione.

dem oftendere folicitudinem ad

expletionem

XXIX. Ecce venio cito. Tene, quod ha« Apo«; 3.

fþw

bes, ut nemo accipiat coronam tudm. Qui v r1.

i usque ad finem: Ut non fegnes etlicia-

tini, verum imitatores eorum, qui fide &

vicerit)faciam illum columnam in templo Dei

:

patientia hzreditabunt promiffiones

mei, & foras non egredietur amplius, & fcri-

|. 4o 17 v4-

. XI. Ego te clarificavi fu

per terram: opus

bam füuper eum nomen Dei mei.

L

t

s

XAXX.

[

Qui

vicerit, dabo ei federe mecum Apoc. 3.

confummavi, quod dedi(ti mihi, ut faciam. -

B

4

XII. Meus cibus eft, ut faciam voluntatem

in throno meo, ficut &e

patre meo in throno ejus.

g0 vici, & fedi cum V 21.

2-Theff. 3

ejus, qui mifit me, ut perficiam opus ejas..

M

X(V. I 3/-*.

foOXIH. Eratres nolite deficere bhcn&efacient(es.

|

$. II

V

| Neceffitas.

EX S$.

PATRIBUS ET D

Luc 9.

." KIV. Nemo mittens ma

, CTORIBUS. .

Q- i

v 623.

nüm ad aratrum,

& refpiciens retro,

aptus eít regno Dei,

Qualitas.

Ecc!

-

[e]

XV. Vz his, qui

V. 16.

perdiderunt fuftinentiam,

B;)nam vitam

ego puto, mala þati, & S. Bern, in

& qui dereliquerun

t vias rectas, & diverte-

ï.y

-^ bona facere

[.92

in vi

» & fic perfi»everare-usquc

runt in vias pravas. 'Qu

id facietis ; cum in-

ad: mortem.

gil. 58. Pa

. . fpicere coeperit Deus?

tx

r

! &Pauli,

| Mf

d Matth.

IO.

XVI. Qui perfeveravit us

lI. Non -quæruhtur in Chriftianis initia, fed

5. Hier.l 1.

ij pl

V. 23,

hic falvus erit.

que m ; Hdem,

finis & perfzverantia. Paulus male ccepit, fcd

bene finivit. Judz laudantur exordia, fed fi-

conmt, Jo-

15j

- 3. Cor. 9.

Vin,

] v,. 24.

XViI. Nefcitis, quod ii, qui in ftädio cur-

nis proditione damnatur.

runt, omnes quidem currunt, fed un

us accipit

IlI. Vidit Jacob Deum in fummitate fca- Idem n

bravium.

. ]oan. s.

Sic currite, ut comprehendatis.

& , non in ejus fine vel medio, ut intellige. epit. o.-

XVIII. Videte vosmetipfos, ne perdatis,

remus, non fufficer

v.6.

e bene 'cæpi.ffez fed bg'ue ad Fur.

qux operati eftis , fed ut mercedem plenam

confummaffe.

!

accipiatis. Omnis, qui recedit, & non per-

IV. 'Spes omnes noftre in confummatione Eu'eb hc.

manet in doCtrina Chrifti, Deum non habet,

atque fine confiftunt. Quid mihi prodeft,(i fata 8 auM-

Á

L.]

Aþ Apoc. 2,

XIX.. Memor efto

; unde excideris, & age

1vl 5.

viridantia herbis fpem meffis oftendant, & me

poenitentiam, & prima opera fac. Sin autem,

fub ipfo falcis tempore,fubita vel aeris intem-

veuio tibi, & movebo candelabrum tuum de

UIHPc Wi

perie , vel pluviarum inundatione decipiant?

locg fuxo,' niü poenitentiam egeris.

- V. Non eft magnum inchoare, quod bo- . Auguft.

1

num eft, fed confumma

Utilitas. - |

i !hoc folum perfe-

Apoc. 9.

Gum eft.

XX, Ecce miffurus eft diabolus aliqu'o'ä ex

M

VI. In quo vocatus csþopere, firma ancho- S.Ephrem.

vobis in carcerem, ut tentemini, & habebitis

ras & funes, ne in pelagus navis tua paula- adhort. 4.

tribulationem diebus decem. Efto fidelis us-

tim impellatur, & tunc docebit te experien-

ue ad mortem, & dabo tibi coronam vits.:

tia; quali pace in portu conftitutus füeris.

Ibf V. 26.

, XXL. Qui vicerit, & cuftodierit usque ad

VII. Neminem audiamus, non carnem &S. Bern £,

finem opera mea, dabo illi poteftatem füper

fanguinem , non fpiritum quemlibet defcen. 1. in Pa-

gentes, & reget eas in virga ferrea, & tan-

üï. 5'

4

fum e cruce fuadentem. Perfi(tamus in cru- tafc.

quam vas figuli confringentur.

.ce, moriamur in cruce, deponamur aliorum

h

nCor.:5. |XXII. Itaque fr

atres mei dilecti, ftabi

leS

manibus, non noftra levitate. Virtus in pa-

v.j5»3f i

eftote, & immobiles, abundantes in omni

ce acquiritur, in

ebr. I"

H

opere Domini femper, fcientes, quod labor

tur in victoria.

prcfï'u/ra pvrobatur, gp'prOba- |

1

h

vefter non eft inanis in Domino.

VIII. Sicut caput noftrum pro peccatis no- Idem de

alc 17'

(-äalatl 6.

XXIII. Bonum facientes non deficiamus,

30

Vo 9l

firis acerbitatem fuftinens paffionis usque ad paff. c. 14.

tempore enim fuo metemus non deficientes.

confummationem, id eft. usque ad perfeGtio-

Ilo 39 ,

louco 92'

XXIV. Vos eftis, qui permanfiftis mecum in

Q

nem omnium fcripturarum.quz deipío erant,

: V.l 28.

tentationibus meis, & ego difpono vobis, ficut

perfeveravit patienter ; ita & nos, fi hujus ca-

Q Iv

difpofuit mihi Pater meus, regnum, ut edatis

/

pitis membra effe volumus, in omnibus ad-

& bibatis fuper menfam meam in regno meo.

verfitatibus noflris virtutem perfeverantiz

j, 9f

i R.Tim- 4

XXV. Bonum certamen certavi, curfüm

.'. " 7.

confervemus , ut in fine confidenter dicere

)»

confummavi, fidem fervavi: ini;reliquo repo.

poffimus : confummatum eft. -

IX. Se-

836

Bibliotbecas Manaalis Cmciomtoriæ

$. Laut«

.. XX. Perfeverantia & ftabilitas inioperatio-

inPíL67. , IX. Seraphicus

Bonaventura ait: Obe-

Juft. de

:

dientia femen rec

ipit, paticuria fru&ificat,

ne patenter oftendit, operantem in Electo-

lign. vit«

rum numero computandum , ac virtute per-

5

: pcrfgve;an;ia metit.

feverantiz effe redimitum ;; Solum non per- "

feveraffe, eft amififfe coronam.

XXI. Perfeverantia filia fingnlaris eft fum- Ibid.c, 2.

X5 Omnes virtutes absque

perfeverantia

S *Berhard.

fed (ine perfe-

mi Regis, finis virtutum, earumque confum-

to.2. íerm COntra V

itia pugnare poffunt,

p

66.2.1. verantia omnino vincere non po

ffunt, Domi-

matio, (ine qua neque qui pugnat, vidtoriam;

;

ä.

;

1&3'

fineimn , bic

nec victor palmaim confequitur.

c. 3.

no dicente: Qui perfeveraverit usque in

K.

XXII. Perfeverantia fola eít, cui seternitas]Ibidem.

Jatous. erit.

redditur, vel potius, quz zternitati homi-

reg.3

XI. Admonendi

:

fant, qui inchoata bona

Paítor. min

ime confümmant, ut cauta circumípe-

nem reddit, dicente Domino: Qui perfevera-

ï

»

o

verit usque in fmem., bic [alous erit.

.

:

&ione confiderent, quia, dum propofita non

dignus beatitudi- S. Hi&:ogr.

perficunt, etiam quz füerint coepta, Cone

XXIIHI. Felix & omni

ne, quem extrema dies Chriíto occup

at fer-epift. 34»

vellunt.

&Bemarg Xll. Quid prodeft,

Chriftum fequi, fi non

vientem, quem Salvatorer militantem inve-

ulus ajebat: Sic

ep.253. contingat coníequi? ideo Pa

nit, qui non gonfqugtur, cum loquetur inimicis [uis

currite, ut comprehendatis. Ibi, tu Chr

illia-

in porta.

"

XXIV. E

(to in poenitentia firmiter, cohfir- s. mdm'u;

né, fige tui curfus, pr

ofe&usque metam, ubi

Chrittus pofuit fuam.

Factus eft, inquit, obe-

matus, vitam bonam, quam ccepifti tenere,l.r.Synod.

j

Ü

non deferas, propofitum bons viuz confervain

diens usque ad mortem. Quantumlibet ergo

Ccucutreris, (i usque ad mortem non pervenee

jugiter, beatus eris, fi permanferis; beatus,

fi perfeveraveris ; Salus perfeverantibus pro-

ris, bravium non prehendes.

.

"

14o

XIII. Incaffum bonum agitur

.W ahte vitze

mittítur, premium perfeverantibus daiur.

j

&.Cregor,

iter

Beati, qui cuflodiunt judicium, £5* faeiuut juffitiam

] 1, moral,.tera

inum deferatur; quia fruftra veloc

currit, qui prius, quam a

in omni tempore;. Non eft beatus, qui bonum

d tt

d metas venerit, de-

fecit, fed qui bonum inceífabiliter facit.

ficit.

XXV. Perfeverantia vi&trix eít ad meri- s Bernard,

H

& Bern, in A V. Absque pcrfcverantia nec qui

pugnat,

itur: vi-

tum, mediatrix ad premium, foror patien-ibid, -

güü. 129. viCto

riam,nec paimam victor confequ

gotv

irium, virtutum confummatio €

(t. Tclle

tiz, conftantiz filia, arica pacis, amicitiarum

perfeve

rantiam,necobfequium mercedem ha»

nodus, unanimitatis vinculum , (anöti;atis

N

)

bet, nec beneficium gratiam,

nec laudem for-

propugnaculum.

XXVI

erfeverantia 1

xfipctrat,. quod vult, S.Laurcnt.

titudo. Deniquenon qui inceperit;fed qui per-

feveraverit usque in finem, hic falvus erit.

unde Dominus ait de amico, qui media nocte Juft.delig.

vadit ad amicum; ut panem, fi perfeveravericult. € s

^

S.Hieron, XV. Re&e inchoare,; & non confumma-

& S. Aug.re recte, mon(lri portentique eft fimile, cum

pulíans, obtineat, etfi non dabit, co quod ami-

cus cjus fit, propter improbitatem tamen ejus

f.8. ad FF enim fic agitur, humano capiti cervicem pi-

"

in Erem, étor equinam jungit-

fürget, & dabit, quotquot habet neceffarios ;

e

Si enim homo períeveranti petenti dat ex tz.

|

t p

[

S. Greg.

XVI. David non at

t cläfno, fed clamavi de

Y

fandis, dans in hoc perfeverantie docu-

dio, multo magis Deus, qui fine tzdio largi(-

in6.Pfal, pFO

fime donat, quod petitur , perfeveranter pe-

]oan. I

ponit.

mentum , üt

fi primo non exaudiris , ab ora-

DO

tione non deficias,imo precibus & clamore i«

tenti donat ex amicitia, Et quomodo non

$ Ber

dabit perfeverantibus in prece, qui ut gratis

QePar

fiftas. Vult Deus rogari, vult importunitate

tribuat npbis, ,hOgcatur, ut pctgxnug? !

. quadam vinci. Ideo tibi dicitur: regnum cae-

lomm vim pqticu!r, & violenti rapiqnt illud.

.Dz'gnitas.

, Utilitas.

,

XXVII. Magis

Deo propinqua fimilitu

'doS. Bern. do.

SThor

Math,

X VII. Scias , diabolum foli perfe

veräntiæ

eft, in qua animus virtutis magnitudine füm- vit. folit.

$: Bernard,.

L]

mi boni quafi geftat magnitudinem ; & perfe.cel- 26,

; i

C5

in epitt.

;

üvidere, quam folam novit a Domino co-

X

2 Ed

ronari.

verantie in bono coníftantia, zternitanis ejus

Y

incommutabilitarem.

Et hec eft fimilitudo

& Augit — X

V1l . Ux

or Loth fcfpiciens retro, in fta-

tuam

(alis converfaeft. Quid eft boc,inquit 5.

in tantum propria, ut non jam fimilitudo, fed

reeft, &

unitas fpiritus nominetur, cum fit homo unus

Auguftinus? & refpondet : falis condi

res confervare. Vult igitur Dominus

ncs mee

cum DeoSpiritus, non tantum virtute volen-

di idem, fed expreffiore quadam unitate vir-

miniffe uxoris Loth, & dum,qui ipfi evenetit,

mente evolvimus , a fimili infortunio nobis

tutis, aliud velle non valendi.

XXVIII. Cospiffe, multorum eft; ad cul-S. Hier.

diligenter cavearmus, & hac cogitatione velut

2' Man

fale conditi profequamur cceptum iter no-

men peryeniffg , paucorum,

p

6l Vni:

ftrum, nec oculos refle&tamus, ne nos quoque

$. IV

fimilem exitum malo noftro experiamur.

S.Gregor, . XIX. Hinc Jofeph, qui inter fratres usque

LO DE IMITATIO

1 1. moral.in finem juftus perfeveraffe defcribitur, folus

EX LIBEL

NE

.CHRISTL.

z

gi &Q:

talarem tunicam habuiffe perhibetur. Nam

1

uid eft, talaris tunica, nifi actio confüumma-

ulti fequuntur Jefum usque ad fra&tio- La T*

l.'Vl

i

^ nem panis,

(ed pauci usque ad bibendum$. 1. & s

ta? Bene igitur cospta , cunctis dicbus agen-

Tob, i

da fünt,ut cum malum agendo repellitur,ipfa

calicem paffionis. Multi illum laudant, & be-

s ab

VI XS'

bopi victoria conftantiz manu teneatur.

nedicunt, quamdiu confolaþiönes aliqua

ipfe

'-Titulusf LL'XVI. :

Peu'ävefantia.

837

T

d

ibfo' percipiunt. Si autem fefüs fe abfconderit,

tit ei, fed immobilis in Dei timore permanfit,

& modicum eos reliquerit, aut in querimo-

lp vit

agens gratias Deo omnibus diebus vitge fuz.

Qä

niam,vel in deje&tionem nimiam cadunt, Qui .

V. Mathatias Princeps clariffimus , & ma- i. Mant.a,

autem Jefum propter Jefüm, & non propter

gnus in civitate Jerofolyma ad immolandum v, 19.

fuam propriam aliquam confolationem , dili-

diis a miniftris Antiochi folicitatus, intrepide

Ib e

gunt, iplum in omni tribulatione & anguftia

refpondit. Etfi omnes gentes Regi Antiocho

cordis, ficut in funa confolatione benedicunt.

obediant, ut diícedat unusquisque a fervitute

l. 3. c. 3.'

. li. Erubefce Sidon, ait mare, & fi caufam

legis Patrum fuorum,& confentiant mandatis

quæris,;udi, quare. Pro modica prebenda

ejus, ego & filii mei, & fratres mei obediemus

biden,

| $2

longa via curritur, pro eterna vita a multis

legi Patrum noftrorum.

Propitius fit nobis

vix pes femel a terra levatur. Pro vana re &

Deus, non eft nobis urile, relin

quere legem

parva promiílione die noctuque fatigari non

& juítiuias Dei.

timetur, fed proh dolor,pro bono incommuta-

S Bittg

AVL Jofeph Patriarcha unum habebat pro- s

I.Hier.l.g.

bili, pro przmio inztimabili, profümmo ho-

pofitum placere Deo, hoc nulla temporis va-c

15.

tgil. s

nore & gloria interminabili vel ad modicum

rietate hnmutarum eít, nec fratrum invidua,

fatigari pigritatur. Erubefce ergo ferve piger,

nec conditione fervitutisnec etatisillecebris,

& querulofe,quod illi paratiores inveniuntur,

nec dominz repromiífis, nec fqualore earce-

ad perditionem, quam tu ad vitam.,Equidem

ris , nec poftea tumore ZEgypti poteftatis,

À Tüdorty

!

a fpe füa noanunquam fruftrantur,(ed promif:

LLSgtod -

fio mea neminem fallit nec confidentem mi-

fed femper unus fuüit,& varietatem temporum

t f

redimens malos dies vertit in benos.

hi dimittit inannem.

Quod promiti, dabo;

. Vil Hoc idem & de Jobo fentiendum eft,

Tbid,

quod dixi, implebo, fi tamen usque in finem

quod per varia tentamenta vexatus, nec divi»

fidelis in dilectione mea quis permanferit.

tiis,nec damnis, nec orbitate, nec vulnere,nec

1.5. 06 80

lil. Libi eft fides tua? íla firmiter, & per-

exprobratione amicorum, nec (olicitudine,

feveranter. Efto longanimis, & vir fortis, ve-

nec poftea bonor

p

*

2

um omnium refticutione mue

niet tibi confolatio ia cempore fuo.

tatus eft.-

"d 3. 6. 56.

IV. Eja fratres, pergamus (imul, Jefus erit

$.5.

nobiscum.

VHI. Quis fortior Paulo? quis beatior ? ille 5.&mbrof,

3bunad, |

Propter Jefum fufcepimus hanc

tamen vas electionis Dominicz, non ante fibiexhort, ad

itid

crucerm,propter]Jefum perfeveremus in cruce.

coronam vindicavit, qdam certamen omne Virg.

Incoeptum eft, retro abire non licet, nec relin-

con(urbaretur,ideoque ait: Certamen bónum

quere oportet Sequamur viriliter, nemo ine-

certavi, curfum confümmayi , fidem fervavi,

tuat terrores, fimus parati mori forriter in bel-

. IX. Simeon Sufotionis filius tredecim an-

Majolus L

S.Llw'wt-

lo, nec inferamus crimen

gloriz noPtræ , ut

nos natus, cum ad monaílerium "Timothei

5. Co 8.

fugiamus a cruce.

Abbatis admitti petens repulfam tuliffec, quine

,

V

tlt, 6 :

PLA C

A

'THOLiöA

que diebus & noctibus fine cibo & potu per-

EXEM

feveravit, mori ibidem

EXTERNA.

die receptus fuiffet.

Paratus ; nifi quinta

*

E

Qualitas.

X. In Mexico vir impudens conftantis pudä Drex. in

riftus de feipfo dixit: Opus confumma-

citiz fzminam aggreffus, cum nec promiffis, Rof. maz,

io:m. 17. L 'Ch

vi, quod dedifli mihi, ut faciam. Ec in

nec minis eam expugnare potuiffet, tandem P- 1. e.15,

]c':an.. 19, Cruce

dixit: Confummarum eít. Sed & S.

v. 9.

folitariam inventam apprehenfis capillis hu- 94

.Bernardus de eo dixit: Defícendat, fi Rex

mi raptare, pugnis cgdere, pedibus concolcae.

S. Bern, in !f*faelxeü

; imo vero quia Rex Iírael eft, titu-

re, & arbori alligatam verberibus crudeliteg. ,

dif Parafg.

lum regni non deferat; cum enim falvus effe

excipere aufüs elt, fed illa invicto animo, mae

non poterit, ni(i qui períeveraverit usque in

lo,inquiebat,vitam potius per quosvis cruciae

finem, quanto minus poteric effe Salvator?

tus, quam pudicitiz florem amittere: amifif-

$ Thom.n Additque S.'Thomas: Si de cruce defcende-

t Dern d

Matth.

fetque, ni Deus in tempore auxilium , id eft,

ji. follt

ret, virtutem nobis patientiz usque in finem

qui füo adventu nefarium. Proci confilium

?

vl 16

6.37,

non demoal(traffet.

S

turbaverant fübmififfet.

2 Efdrz 6.

nam civitatem

II. Nehemias Jerofolymita

XI. In Anglia anno millefimo quingentefi- 1

ET

renovans;etfi undique fe opponerent adverfae

lïidems

mo nonagefimo, vir (implex & pius, Georgius

rii, & qua contumeliis, qua infidiis, qua vi &

nomine, eo quod annis compluribus, Catho-

Cs

doloimpedire eum molirentur,invictus tamen

licis latentibus operam & obfequia fua detu-

in opere perfiftebat; imo & ad foedus ineun-

liffet, mul&tz loco in priftinum detrufüs, mo«

dum vocatus dicebar: Opus grande ego facio,

lam trufatilem circumagebat, fed ita nt omní-

& non poffum deícendere, ne forte negliga-

bus diebus feftis B. Virgini facris, nec promif?

tur, cum venero, & defcendero ad vos.

$ Ht

5. Macch.

fis,nec minis,nec verberibus, nec longa inedia

- HI. Eleazarus unus de primoribus feriba-

adigi ad talem laborem potuerit; unde con-

6, V« 22

rum, ad carne manducandas compulfus, co-

ftantiam ejus (quam amentiam interpretabane

gitare coepit ztatis ac fene£ctutis füz eminen-

tur) videntes dormteftici, laceffere ceffarunt,

tíam dignam, & ingenitz nobilitatis canitiem,

XIL Frater quidam quotidie tollebac peilicu- Vit, pp,

atque a puero optimz converíationis actus,

lam, in cua jacebat folus, ut exiret e íratrum f. g.

& fecandum fancte & a Deo conditz legis

congregatione. Etquando vefperadvenit, di«

conítituta refporidit, przrmitti fe velle in in-

cebat fibimetip(i : Craftina die hinc recedame

Lmälþ-

fernum, quam carnes illicitas manducare.

&b&þ'

"Tob, 2.

Mane autem appropinquante dicebat : Extore

. IV.S.Tobias cum ab infantia rimueritcDeum,

quebo mihi hic ftare & hodie propter Domie

V. 13«

& mandata ejus cuftodierit; non eft contrifta-

num. Quomodo cum impleffet annos novem,

tus contra Deum, quod plaga coecitatis evene-

abítulit ab eo Dominus omnem tentationem.

L1111

1

XIL

Jubliotbece Manualis | Concionatorie

938

Vit.S.Phi- XILS.Philippus Nerius tantus fuit perfeve-

eodem virginu

cöllegio fuerat religioni

educata , modeíte adiret, & rogaret,

fi qui

ip- Ner. L.pantize amjcus & cultor, ut poftquam volun-

2. €.21. tatem Deieffe cognoviífet, ut Roma manens,

fe vellet, folemnibus verbis : Quid jubes Do-

fie

€

mina? íd illa animam induxerat facere , me«

bono fpirituali publico illius urbis deferviret,

mor laudatiffimz Pauli vocis, qua fe Deo; ut-

ibidem fexaginta annis firmiter permanferit,

um, nulla exceptio-

flb

absque eo, quod.

unquarn inde egreffus fuerit,

cunque placuiffet fingend

ifitandas feptem Bafilicas, ac

ne, permifit, dicens, Demi

ne quid me vis facere s

1. o

praterquam ad v

Rem ut meditanti facilem, fi

c experienti dif-

proinde jure dicere p

otuit: Juftificationem,

Li

ficillimam,quum fzpe curfandum

per domum

quam coepi

t tenere, nu

nquam deferui. Suis

ram ]u«

quoque il

lu

N

d paffim infinuando repetebat:

)

effet, & (fzpius veniret in mentem,ope

di; fatis jam conftituto orationis tempore;

Non qui incepe

rit, fed qui períeveraverit us

X

ue ad finem, hic falvus erit.

tenuit tamen conftantiffime decennio toto;

ümeros omnes

.ex-

nec nifi materterz morte finita ea cft, obe-

Yoar.Rho.

XIIL. Qui fortitudinis n

Chriftophorus Co-

dientize, ac m

ode(tiz exercitatio.

lib 6. c. 7- punxerit, Heros ille mihi,

XVII. Joannes Te

llerius Ordinis Minimo- Ibid. n. 9;

Mf ag

fs Ia

lumbus occurrit, ejus nomen, dum ftabit hc

in Odeo canendi Deo di- .

rum, hauítz a puero

rerum machina,quznam obliterabit vetuftas ?

lum usque erat retinen

tiffi-

6 $ |

id per

feverantia factum eft;qua per annos plu-

fciplinz ad miracu

faftidio rejectus, atque

mus. Quaggquam

enimt

umMagifílratibus plu-

res (üperbo aulicorum

proinfano facile creditus, qu

od novum orbem

rimis, tam etiam

fapremo Generalatus hono-

Lufita-

re olirn occupatus, fupra o&togefimam ageret

audentibus polliceretur, A

nglicanam;

nicam, & Caftellanam aulas diu, ac fr

uftra fa-

gtatem, coníuetas canendi vigilias nanquam

omifit,& quamdiu vita füperfuit,

a divinislau-

tigavit. . Sed vicit perfeverando, ipfaque re-

is admiratio-

atientia Ifabellam Reginam a

dibus nunquam abfüit; quod & fu

pulíe nobili p.

ni fuit, & omnibus exemplo erit, ne Magiftra-

condito evo fa

pientiffimam perpulit, uc levi

Caravallarum (myoparonum id genus eít) pe

tus aut zeratis excufatione ufi, ea (tudia intere

mitrant, in quibus mori decorum eft. Vera

riculo, promiflorum

fidem vellet. experiri.

virtus non nifi ad metam mortis xadjuggit.

Idem,quamquam poft primam navigationem,

temporis vitio res effentimplicatiffimz, navi-

Utilitas.

Hi. $o

acnova litora per ignota maria

| 156

gare tamen,

XVIII. Noe totis centum annis, quibus ar« Gen, c, 6;

pófteris aperire

perfeveravit, nulla laborum

cam zdificavit, licet varie illufus a vicinis &

L E

intermiffione , do

nec quarto in Hifpanias re-

ver(us, in ipfo novarum rerum mol

imine,fato

contribolibus fuis, nequaquam tamen ab ope-

& M

re deftitit; hinc folus cum uxore & filiis fal-f

extin&tus eft, gloriz immortalitate omnibus

vari ineruit.

omnium fxculorum heroibus anteferendus.

XIX. Turba, quz triduo

Chriftum fecuta Matth.14.

XIV. Qua die de Mauris capta eft Septa

hriftus de ea diceret : Mifereor v« 32

EL

urbs, hzrentibus proceribus , atque ob fore

eftmeruit;ut C

fuper turbam ;

quia ecce jam triduo perfeve-

Vit' L !

midolofas hoftium i

n propinquo vires n ejus

rz(idio futuros

íe negantibus, unus Didacus

rant mecum ,

& non habent, quod mandu-

?

t

cent, & dimittere eos nolo,

ne deficiant in via.

Menefius inventus eít, qui Regi operam füuam

Statimque

tam liberaliter pavit, ut non fatu-

deferrec, Maurosque fcipione, quem in mani-

rati tantum fint, fe

d etiam duodecim cophini

bus haberet, aba&turum fe polliceretur. Au-

ilem impe-

ex reliquiis impleti fint.

dax dictum, & pugnacis animi nob

XX. Senex quid

am a juvene mon

acho vifis Pet.Sanch:

tum perfeverantia n

obilitavit.

D

uodevigin:

tatus, cum exípect

are eum juffiffec, & ipfe inein regu.

ti, quibus eo in praefi

dio füperfuit, annis, ut

terea obdormiviffet ,

feptem poítea infignesDel. P. 7-

Mauro femper imminenti, occurrer

e femper

coronas eidem monacho

procparatas vidit ob * 9*

promptu

s effet, hamis confertam loricam

propter feprem

ut illa inftar veftis jam fpon-

feptemplicem coronam, quam

OL

nunquam exuit,

tentationes, quibus ad foinnut

n iacitabatur,

te in (cruta decideret.

Plusquam ferrea ho-

& l

mini fuit perfeverantia, cui ferrea fatifcente

8

enerofe füperaras promeruit.

XXI. SS. Lupicinus & Romanus

cum Ere- Ibidem;

lorica, vis illa indomiti animi perfeveravit:

mum inhabitare volentes, a dzmonibus ma-

fed glórie aurum nullo nifi ferro emitur. Per—

o, lapidibusque in €os

feverantiz. -

gno tumultu exicitat

XV,. 'Triennalis Ofende odfidio, merito

projectis, receffiffe

nt,

& apud honeftam ma-

(bid. f 4u!

uonam divertiffet,

intellexit, ad perfeveran-

Alberto Auftriaco Belgii Domino, debetur,in

tiam eos adhortata

eft, illam S.Scripturz fene

qua fzpius pericu

lo propiores fuiffe legimus,

cans: R«fiftite diae

qui vicerunt. . Sed quamvis íenelce

nte mili-

tentiam in memoriam revo

bolo, & fugiec a v

obis: Qua achortatione

tum , centurionum , ac tribunorum virtute,

animati in Eremum

(unt reveti , & conflan-

abfümptisque copiis, abeundi con(ilia non

ter ibi permanferunt.

modo ut honefta agitarentur , verum ut ne«

platea re- Palladius

ceffaria urgerentur, perfeverandum tamen

.. XXH. S. Eulogius cum Jigrum in

m in domum fuam deporta(fe

t, eiquetn vita 26,

duxit Albertus & vicit; Nàm inala, qug tem-

pertu

tempore

fat longo nragna cum diligentia & -

pus invehit, tempore mitigata: vincunturs

charicate inferviiflet, tande

m poft annos quin-

N

uum idem venenum fit, & antidotum.

*

decim in tanto fervi

to exaétos cuim peffime ab

Ibid, n. 7.

.. XVI. Stetit olim Marig Velzx virgini Hi-

eo tra&tareür,eumque ideo ad S.Anton. ducee

W g

fpanz fententia, ut,quoties precationis,quarmn

p[IL1

ret, ab hoc uterque ad perfcverantiam animae-

1 36.

fibi privata pietate preícripferat, appeteret

tus,ad domum fuá cum feüinationc redierunt,

hora; toties illa ad ma-tertc.ram ,, apud gäuam

Tüwus CXVI. Perfwerantias.

839

& Eulogius quidem poft dies quadraginta,

V. P. Balthafar Alvarez in iis, que officium v;t; c

leprofüs vero tri

runt

duo poft in DominOI quieve-

ejus poftulabant; fervandis, licet minutiffima3, $. .

forent, conftantiffimus erat, neque deponebat

50 Vlb

eorum curam & folicitudinem usque ad ulti-

EXEMPLA DOMESTICA.

mam diem.& horam, quo illud perficiebat.

Hinc cum ad obíervationem regule Rectoris

R!bado 1.5. I'

Ignatius in rebus arduis urgendis cone

de vifitandis interdum exiftentibus in oratio-

S

vit. €, 9.

* ftantiffimus erat. Caufz hujus conftan-

ne , feriam fextam defignaffet , nullam prz-

tiz erant, quod ante, quam quidquam aggres

termifirunquam, etiamfi plures occupationes

deretur, omnia circumfpiciebat, & examinae

haberet, aut nocte precedenti gravi aliqua

bat. Deinde quia multum orabat, lachrymis

moleftia fuiffet affe&us. Idque adeo conttan-

gratiam a Deo petens, unde fxzpe voluntatem

ter tenuit , ut ipía feria fextaj qua difceffic

divinam divinitus intelligebat, non finens fe

Villagarzia, ut effet Provincialis Toletanus,

ab ca evelli. Denique quia viros periti(fimos,

difceflurus, proxime poft orationem, vifitarit

quorum curz res commifIz erant, confulebat.

adhuc pro more cubicula.

*

iWa&'. lg

Idem (i quz negotia in certum diem deftinaf-

€. 9.

. VI. Joannes Ortunius examen particulare Vit, P

e

fet, nulla tempeltate, nulla difficultate ab eo-

fecit , & defe&tus adnotavit usq

ue ad diem Balthaíae

rum expeditione ad conftitutum tempus im-

przcedentem ipfam mortem; (emper enim Alvar. c.

pediri fe permittebat, In adeundis viris Princi-

habuit libellum abfconditum, in quo notaret 39

ibus cunctas aulz moleftias alacritate mira-

€os , in quo imitatus eft S. I

b

*

gnatium, de quo -

ili devorabat, femeladituexclufus, commo-

idem fcribitur.

dam admiflionem horas ipías quatuordecim

VII. P. Alphonfus de Barzena cum no&u Ann.- Po-

jejunus exfpeGtabat. Si quid femel re bene per-

adorandurm fürgeret ; crebro eum dzmon ex& tian.

fpecta, confiliariisque adhibitis decreviffet,

tra&tum e cubili varie cruciabat, & hoc duo- 1598* f.

non facile cedebat. Hinc Julius III. feftive

decim annis, neque tamen unquam propterea *! *

Principes monebat, ne cum Ignatio contende-

ad orationem fürgere intermittebat.

rent, ni victi vellent difcedere, videlicet ob

VIiI. Joannes Berchmaanus in rebus femel Vita p/ 1.

ejus in rebus agendisconftantiam, & fortitudi-

fufceptis vel maxime conítantiam amabar ; fol. 33.

Hia.: $oc.

nem. Miram illius in xdificando collegio ger-

hinc modum dormiendi , quem in novitiatu

l. 12.c. 9. manico conítantiam fufius a

:CM. 6I' ]

puq Orlandinum

coeperat, per totam vitam fervabat.

loco citato videre eft.

IX. P. Didacus Sotus quoad in fociet

ate Engel;r-

Vi L. », Ill. S. Francifcus Xaverius licet-M&liap'oræ

£. 15.

vixit, bis quotidie in fe flagello fieviebat, & Dom. 3.

in templo ita a dzmonibus czfus fit, vt tri-

cilicium continuum ferebat, ita ut octo ance Poft Pent.

duo decumbendum fuerit;per(iftebat tamen in

obitum horis inventa fünt duo ci

licia fer;ea

fatth

oratione, invocans B. Virginem, & ftatim ubi

adeo conítringentia carnes , ut

$

d

convaluit, in cemplum rediit, qua conftantia

frangi, .quo poffent extrahi.

opus : effet

fra&ti deemones nihil aufi füerunt , nifi quod

X. P. Thomas Sachez , quz femel in ani- P. Rho, in

Vit. 1. $. monachorum more in choro quafi matutinum

mo conceperat, pietatis exercitia, totis qua- exemplis

recitarent. Ejüsdem miram initinere ad Mau-

c.z.ö;l7.

dragintaaanis, quibus in focietate vixit, nun. Vi* I* 6

ricenfíes,& Japoniam fufcipiendo conftantiam,

quom interrupit, nec

quidquam in negotia- ^ ? $ 9.

quisquis apud Turfellinum in ejus vita legerit,

tionis ftudio remifit.

admirabitur profecto, potuiffe reperiri homis»

XI. P. Petrus Rodericus per dvïmidiam'r ho- Eugalgr.

« d

nem,qui contra tot difficultates ex omni omni-

ram crudeliter fe flagellabat, ea animi conftan- l c.

| tl

no parte occurrentes, totque virorum fapien-

tia, ut eo ipío die, quo obiit,

idem temporis .

)Ci: p' 7 ,

tiffimorum & amicorum dehortationes in eo

fpatium in eodem füpplicio infümpferic.

confilio immotus perfiftere, &tam feliciter ad

09'

XIl. Immana triginta annorum tractu,tanta Joan.Rho.

Optatum exitum perducere potuerit.

cafuum varietate, quanta legitimo prope hu- €- 6. c. 7

Vit. 1. 2,

. TlII. P. Petrus Faberin adeundis viris Princi-

mani zvi (patio;ignoto apud Sinas capiti;atqu

en' 2. e()

€. 14

pibus, in excubando preillorum foribus, pro

avitas religiones conatu ultimo convellere ni- noftris,

Deigloria amplificanda , conítantiffimus erat.

Vdufts

Imo femel juvenem ex condicto ad confeffio-

tenti accidiffe facilis eft conje&ura, probatam

perfeverantiam in medium adfert Matthzus

nem venturum fex horis exípectavit, cumque

Riccius, quem Sinenfes (ug fidei magiftrum

temporis jaCturam zgrius ferret, mire a Deo

venerantur. Excellens plane hominem virtus

illuftratus eft ; fecum ipfe enim mox rationans,

imbuit, atqueinter lenta difficillimz molitio-

Si tu, inquit, tot horas propter Deum ad fores

nis tzdia exercitatum roboravit. Etenim cum

Principum fzpe collocas pacate, cur in Chri-

fibi parum, plerisque aliisnihil, apud eamgen-

fti minimo exfpectando non zque acquiefcas ?

tem proficere videretur, atque adeo alio mie

an cenfes.^minus hinc, quam illinc repofictum

grandi,quo eum paratior atque uberior fractus

incoclo coronarum? Quotiestu adoftium tui

invitaret,illi feret poteftas ; ipfe tamen locum,

pe&oris pulfantem Jefum fürdis auribus deti-

auaflfüs

ftationemque obtinere decrevit perfeverantia

nes? &tamennon vis, utille tzdio victus re-

incredibili, Itaque perfecit demum fedendo,

ia 2"

cedat? efto igitur & tu talis in minimos ejus,

quod alii properando impediverant ; & quod

qualem ipfümmet in eos fore crederes , fi'cor-

fufpicacia inter ingenia , atque inextricabilis

, pore prafens effet..

!

4

linguz ambages quinque propemodum luftra,

Hift. Soc.

IV. P. Claudius Jaju

S mifa fübtilitate teme

uafi operam luderet;pauculos adChrifturn Je-

po Igl. 82.

pus in vitz quotidianz functiones partitus;

í

u

m Dominum aggregaverat ; extra demumi

n. 96.

mira przícriptum te

nebat conítantia.

. fenectaplurimos

genuit, ca virtutüac literari

R. P. Lobn. Bibll. Man, Téw. L.

. LH 1l2

apu

Yibliotbece Manuahs | Corcionatoria

840

ante adolefícentiz carceres cürrere, incipíat;

apud Barbaros eftimatione , ut & mortuum

ampliffimo fepulturz honore fuerint profecu-

fui nempe illam juris effe , quz nihil teme

4

ti, & ocios operis ac laborum ejus maxima

pori debeat.

commendatione receperint.Certiffimus igitur

XVI. Nurinius Ribera, qui fufcepta fem

el Ibid, m 6;

vis P

4

eft perfeveran:iz fructus, qui licet fero, nun-

animarum procurratione apud Molucas , eo

quam tamen dubio fallit eventu.

inopere per immeníà rerum difcrimina plures

j , ib

7. .n- 35

jd m Xl Extrahujus noftre mortalithtis*fïnes,

jam annos magnis zrumnis perfun&us, falu-

tem illis afferre fategerat, ad extremam usque

qui perpetua rerum viciffitudine incurantur;

agere videbatur Thomas San&tius; tam firma

vitz horamin opere perfeverare voluit, eique

immori. Veneno a Barbaris propinato feptem

ilii per omnem ztatem virtus fuit. Vivebat

autem ex Ephemeride, in qua fingulqs per

füpremos vitz dies, dum conficitur, quum pe-

temporum articulos, ac diei cujusque mo-

dibus ingredi non poffet, circumferri füorum

manibus fe juffit, & de fide, deque chriftianz

menta, quid (ibi continuo effet agendum ;

anxie defcripferat. « Non ipfi cccló, au(im die

vits officiis difputans, acSacramentorum ope

confirtmans ; nonantea de aliis benemereri de-

cere, tam fixe acratz füntleges, quam Tho-

1 funtille virtutum tabulz , quz fi erea

ftitic, quam vivere. Ut enim tunc flumina labi, *

3

£5

terrasque irrigare definunt, cum in mare pro-

extort.

fuiffent, vim tamen temporis fortius non re-

fpuiffent. Nulla unquam mutavit die, quod

tumpunt; íic virtus, nifi ad Dc

É

"

'um venerig,

ji

ceffatione torpere nefcit.-

z

femel indixerat fibi. Addebatur ad fingula:

ld vero non facias, etiam(i disrumparis; in-

. XVII. Ineuntis, abeuntisq

ue anni dies pe

r

£

- lbid, n.»g.:

venitque eum fuüprema dies propofiti tena-

feverantiz femper habuit operatos Didacus

m, adeo, ut in cilicio tantum non confece-

Martinius 3 Nam fuüb anni initium opcerum

f

[o

omniuim, quz fibi facienda cenferer, fyllabum

Hoc demum eft virtutem colere ; quz

cum zternitatis rudimentum fit, quis nifi pefz

conficere, füb ejusdem exitum, eorum ratio»

bIutg

fimo confilio, eam tempori accommodet ?

nem exigere confucvit, tanta perfeverantis

Don. 1

p

animi laude, ut his vitz rationariis omnibus

lbd,n.4. XIV. JoannisLorini infignem in ftudiis pere

fubícribere potuerit: Fadtum elt.. O viros

feverantiam , tum fpiffz eruditionis ingentia

decem volumina teftantur,tum nos adoleícen-

vere numeris omnibus abíol

;

utos , ;—qui' chi.

nata feliciffime abfolverent.

P

tes Romz Íatis admirari vix potuimus, quum

$

in bibliotheca ftantem , atque laboriofiffime

$ VIL.

foertte

ftudentem ftatis perpetuo horis, hoc eft, ma«

apudSt

:'ore ac meliore diei parte, nullo feriarum di-

'"EXEMPLA PROFANA;,

ivd

fcrimine inuteremur. Idem quinquaginta am-

,I'x : Agl

2

i

s cum ,in carcere interrogaretur ab Jofephus

pni,

plius annis

ad primum nole idum e lectulo

z

E

phoro, num poeniteret eorum, quzc Lang. in

Langi

idem divinum miffz facrificium ad

olyam:.

Polys

exiliverat,

geffiffet? impavide refpondit, fe nulla tangi?

fupremam usque ztatem nullo unquam die

poenitentia confilii cam prudentia honeftoque 246.

ff

atro, nifi quo fieri nefas eft, obtulerat; alia-

conjundi, etiamíi previderet, fe mortem

que plurima virtutum decora , quamquam

premiiloco relaturum, fciens, ipfam virtutem

annofus fenex ; ab usque prima retinebát

$ Àníd

fatis magnum efl2 przmium

l

7 Sienque

E

in Sim,

adolefcentia ; ut non eadem eflet &tas, eae

quatur eventus.

E

dem tamen erat virtus, quam nec ferunt an-

TE

' Il Socrates inorti adjudica

tüs þ'fbpier fin-

Ibidem. .

ni venientes, nec auferunt recedentes..

ceram Philofophiz profeffionem , ad judices

[hid. n-; 7 XV. Tacobum Crucium íenem annofiffi-

conver(üs dixit: Equidem vos omnes fingula-

mum ( nam duos füpra nonaginta annos na-

ri benevolentia comple&tor,parendum tamen,

tus exceffit) proximis hisce annis [everitatis

& potius duco Deo immortali ; quam vobis.

tlyin

Itaqua quamdiu (pirabo, & potero, nunquam

h

priftinz, ac modeftiz retinentiffimum vidi-

L 8911

mus; quam enim a puero in focietste haufe-

Philofophiz curam abjiciam, nec veftriadmo-

rat officiorum rationem, in ea nihil mutavit.

nendi, moreque m

7

eo adhortandi ad vi'rtütem,

Admonitus fiepe ab amicis, ut fibi aliquid in-

quemcunque ex -obis nactus fuero.

dulgerer, poffe hoc fieri; nullo virtutis, quam

. IIt. Diogenes cuidam monenti,utjam feneX Laert.,2, .

du

in tuto haberet, nullo exempli damno j -quis

quiefceret a laboribus, quid, inquit, fi in (tadio

enim grandevam illam etatem mollius ha-

currerem,utrum oporteret jam metz vicinum

$ Ht

13(:

bendam ignoret? Nolle fe deterioribus af.

curfüm remittere, an magis intendere.

: pg]

faüefcere, per jocum refpondebat.

Itaque

IV. Anaxarchus cum a Nicocreonte Cy pri Polyanai.

przclaro modeftiz edito, reli&toque pofteris

'Tyranno in faxo concavo tunderetur, tunde, f 247.

exemplo ; digniffimus, ut puer centum pro-

ait, tunde Anaxarchi vafculum , Anaxarchi

pemodum diceretur annorum, in finu perfe-

conftantiam non teris.

]

$, n

verantim conquievit. Pari virtute Mantuz

l del

Cerpentanorum füpremos bene longz vitz

.. V.Xantippe de Socrate marito dicere fo

le- Erafmus

Wt

bat; quod femper vidiffet illum eodem vulc

dies transegit Gonzalius, cui & ipf cum res

gl.x.apqph.

s*

eft», tum ztas quietem, atque otium per-

domum revertentem, quo exierat.

i

ua

dere poterant, fi potuiffet virtus pati,

VI. Didacus Menefius,ut Mauro femper im- Engelgr.

verum huic otiari, atque emori, idem quum

minenti occurreret,femper promptus effet;ha- Dom. 3.

fit,' JEgidius Gonzalius fruges fe confumere

mis contextam loricam nunquam exuit totis Poft Pent

nolle, dicebat, poffe virtutem ultra confue-

duodeviginti annis , ita ut illa inftar ve

W

jam fponte iu feruta decideret.

ng

L

;am Íene&utis metam decurrere, que fz'pius:

$. VIIL.

t EG.

x

Tüüm CX d 1 Perfeveratitia.-

kxs4i

$. VII.

4

rum converfio -þlus finiendo peragit , quam

proponit inchoando, & fi tepidius prima in-

SIMILITUDINES

choat, ferventius extrema confümmat, Hirc

lh 6

z

Qualit $,

Job dixit: Sicut palma multiplicabo dies.

| 'Vita PP.

Lg

cut venatici canes , dum vidcdt'unuhi

.XI. Sicut in lüfu damz rufticus , qui to- Anonym!

l. 5. libell.

leporem infequentem, aliquamdiu cum

tam araam percurrit, & ad finem tabulz per-

7-« 35- jpío currunt , fed poftea laffati revertuntur,

venit, in Regem mutatür, & pro libitu vagae ,

folus vero ille, qui videt leporem, pergit, &

tüurj ita & homo quivis, fi aream hujus vitz

fequitur, donec eum deprehendat, nec im-

conftanter & feliciter percurrat, in Regem

peditur ab intentione curfas (üi propter illos,

Co

|

*

!i clige;ur ; ubi plena libcr;g;c ftuetur.

qui revertuntur , fed heque de fpinis. & ve-

pribus cogitat ; ita Chriftianus , .qui. Chri-

*

ftum quzrit, cruci, inde(inenter. intendit,

qua occurrunt, fcandala

ad crücrifixurn perveniat.

prætcrieqs ; donec

?

xämþlum Dez , ajmd 'qm.m non e/l trammutä.. S. Laur»

S.iïphrem,

* JIL.Sicutis, qui domum zdificav

it, vix ullam

tio, nec viciffitudinis obumbratio, uti dicic Juft. c. 2

exhorr, ada

pud aliquos in fündamento ponendo difficul-

S. Jaco

bus c. 1. Boetius quoque ait : Immo. lie. vit.

piet.

tatem experitur, magnam tamen in ea con«

biliusquc'manensjdaï cuncta moveri.

fummanda, ita ut quo altius muri affurgunt,

IL.. Exemplum Santtorum :. qui in amando & Manfi tr,

idt fl. 9;

eo & major fit labor, graviorque expeafa ;

fruendo Deo omnes fünt fixi, ftabiles, & im- 8o. difc.

1

ita fpiritualis zdificii fandamenta incipere ,

mobiles, absque eo, quod unquam per toram 9: * 4»

nullam quidem difficultatem. habet.

» omni;

wternitatem retrocedere poffiat : in qua beati-

autem in eo perficiendo labor eit.

tüdibe, inquit S. Auguftinus, quod (emel ac-

Engeler. . li[. Sicutin agone»pmnes,quidcm'currü-ntg

Dom. 3.

quiritur, femper tenetur. $. quoque Bernar-

fed unus accipit bravium ; ita virtutes qui«

dinus de coeleftis paraditi inc

*

olis.ait :--lnccfï-

poft Iïetit.

dem omnes currunt ad regnum Chri(ti , fed

una fola accipit bravium, nam Currunt mundi

fanter laudant Creatorem füum,.

JHIL. Exemplum. fecularium y..videmus. enimS. Bern,

contemptus, paupertas, vigilie, elemofynz,

D

obedient

b

455 J

abítinentia ,

"

per quotidianam experientiam, quodavariinepift. .

patientziav, fed fola

à

habitis divitiis non quiefcant , fed eas magis 4^

eríeverantia coronatur.

Sä&ares |

]V. Sicutftatua bafi, ita virb

O/ii'usfin&icuto

magisque femper accumulent:; Carnales in

apudstob,

voluptatibus carnalibus fe&andis in(atiabiles

f. 1- de

ihixus, ab honeíto nullatenus difcedere debet.

Yephus

- V. Sicut viator ab incepto itinete non defi-

exiftant; Ambitiofi, tametfi ad dignitates &

prud,

honores capacitate & meritis füis (iperiores

u in

Langius in

ftit, donec terminum attingat ; ita qui per-

aícenderint, iis tamen minime acquie(canr, fed

olyant

Polyanth:.

egrinum fe in hoc mundo efle meminit, non

246-

f. 091.

prius a virtutum ceffat exercitio , quam ter-

ad gradus altiores fe vehere continuo ftudio

fatagant. Erubefcat igitur anima convería ad

minum fug peregrination

^

i$, nempe þgatitu-

dinem , fit affecutus.

,

Deum ( verba funt S. Bernardi ) minori affe-

üalia ha-

&u fe&ari juftitiam, quam iniquitatem antea

S.Anfelm. . Vi. Sicut quadratus lapis feu ?eq

in Sim. c. bens latera, in quodcunque horum ceciderit,

fanctus & mellifl

fe&aretur. Sed audite differentiam,

quam

173.

firmmiter & immotus jacet; fic non contriftabit

gus Doctor hac in re affi-

n

ju(tum, quidquid ei acciderit, fe

Y

pgnat ; Ita enim ibidem fubdit: Eft enim quo«

d ig omni cafü

que caufa valde diffimilis , ftipendia quippé

immobi)is permanebit.

peccati mors , fruCtus autem [piritus vita

INece[fitas.

zterna; Pudeat proinde negligentius nunc

in vitam , quam prius in mortem ire, &

Poiya n,th

VII, Sicut niolcüus eft difcipulus prä:ce-

£. 891.

prori füo, qu

1

erpetuo difcit , & nunquam

minori ftudio falutis acquirere, quam pet-

mole

4

ditionis augmentum. — Nonne ipforum iníae

proficit ;

ior, qui priora negligit ; ita

tiabilia de(ideria arguunt nos negligentiz &

apud Deum intolerabilis eft, qui ad pejora

*

tepiditatis ? Pudeat certe

fpiritualium nos

femper decedit, & virtutis ru

-

Qimcnta a,mi;f

bonorum minus cupidos inveniri.

ae[(. l. QJ

tit, quz-prius accepit.

!

x

S, Hier. -

IV. Exemplum irrationabilium | creaturarum ; s. Aug. de.

VIHI. Sicut.qui adverfo fl

umine 1e&xbum

l. 3. cen- trahit, firemiferit manus, ftatim retro labitur,

Nam cceleítia corpora ,. ex quo a Deo creata vet. con-

funt, continuo peragunt curfus füos. . Idem viv. tr,30,

tra. pela£- & Quentibus aquis, quo non vult, ducitur; fic

dub

humana conditio, fi paululum fe remiferit.

aquz fontium , & fluminum íervant, quz

M^

- difcet fragilitatem fuam.

j

continuo fluunt. Naturz arborum & plan-

tarum femper continuant , quoadusque pere

S. Ambrt.. ]X. Sicut Gubernator laudari non pot&ft,

veniant ad debitum fructuum complemen-

l. de bon.ante quam in portum navem deduxerit; ita

tum. 2. Petr. 3. Omnia perfeverant ab initio

n

mort. G 9;nec homo laudari poteft, priusquam in fta-

creaturz 5 Ec dicit Ecclefiafticus: Opera , qua

14p0P

tionem mortis füccefferit, nam & ipíe füi

fecit Deus , per[eoerant ; unde

;

ubernator eft, & jactatur profundo , quam-

Propheta ait :

Ordinatione iua perfeverat. dies,

od

diu in Salo eft, tamdiu inter naufragia.

of ?

Utilitas.

V, Necitas: cum nemo falvus effe po[-'-

fit , nifi qui in finem usque perfeveravit.

oüp"ftf

$- cmgm.* X. Sicut palma valtior eft in fümmitate,

VL ZEquitas: cam enim Deus zque feme

l. t9.

mor: quam effe coeperatintadices ita zepe Electo-

er, & conftanter in nos ]

iberalis ij an noh

[«5

é

L11 11 5

equum

l

L

842

le;äzbgca Manuolis. Contionatorie

——M

e&equum erit, ut nos quoque conftanter illum.

merefifti? Nunquid fpecialiter Judeis pro-

diligamus, eique ferviamus ?

x

teftatus fuerat dicendo : JNon füm mifJus , nifi

ad oves ,; que perierunt domus Ifrael ? Enim vero

Lue. 42»

VII. Ulilitas: quod enim ma

jus pfæmiüm.:

Vo 2g»

ad hoc, ut in eum crederent, per triginta

optari poteft, quam audire olim illud Chrifti

tres annos inter ipfos coeleftem potius quam

elogium? Vos eítis, qui permanfiftis mecum in

tentationibus meis; & ego difpono vobis re-

humanam vitam duxerat, evangelium przdi-

senec.l !

carat, patraverat miracula , ecclefiam fun-

gnurm, ut comedatis & bibatis füper menfam

meam in regno meo, & fedeatis fuper thronos

darat, inftituerat Sacramenta 5 ob eundem

quoque finem precedenti vefpere (e captivum

judicantes duodecim tribus Ifrael.

abduci permiferat; fanguinem füdarat, ama-

.- B"Bo

VHf 2Dignitas: quid enim magis honorifi-

rifimumque paílionis calicem lubens acce-

de vit. fo- cum, quam Deo fimilem fieri? Certe hanc

ptarat ; Et tamea nunc , quando fe in ipfum

20e

lit. €oll^ c1an(hlam omnisperfeCtionis vocat idem San-

credere velle proteftantur , dummodo de

&us, pro qüa Chriftus oravit dicens : Pater,

cruce defcendat, nullum eis prebet auditum,

$, Hieto

zi

volo, utíicut ego & tu upum fümus,; ita &

42

& haud fecus ac fi fardus effect, eorum peti-

ipfiin nobis unum fint.-

tionibus ne verbum quidem repofuit. Quid

261f

ad hzec dicemus? S. Bernard. in ferm. r. de

a. Tim. 4.— IX. S'ucunditas : quid enim jucundius; quam

y. 7»

dicere in morte poffe cum S. Paulo: Bonum

refürreCtione ita fcribit: fed dicunt : 24lios

certamen certavi, curfum confümmavi; fidem

falvos fecit , feipfum non poteft faloum facere? 1mo

fervavi ; de reliquo repofita eft mihi corona

vero, fi deícenderit, neminem falvum faciet.

Cum enim íalvus effe non poffit ; nifi qui

juítitiz, quam reddet mihi Dominus in illa

die, juftus Judex.

i

erfeveraverit usquein finem, quanto minus

poterit effe Salvator? — Alios ergo falvos fe-

.X. Falitas : quam vel ipfi filii feculi, !

*

viffimis plerumque przmiis ille&i, & inter

cit, nam falvatione, cum fit falus, ipfe non

indiget.'

Operatur falutem noftram , nee

graviffima quzque obítacula perfeverantes

eandem desfíe patitür facrificio veípertino ;

demonftrant. Potuerunt ergo ifti, & iftz, ob

hoftiz falucari.

Novit, inique, quid cogi-

tam parva lucra & commoda,

& tu non po-

tes.

Non tibi dabit occafionem furripiendz

teris ob infinities majora.

nobis pgrf;veraptiæ, qus fola coronatur,

0$ X

Í

l. Oratio ; Hinc S. Philippus Nerius fuos vis,s.Phi

MEDIA

affiduo exhortabatur ; ut Dominum conti-lip. Ner.

nue rogarent pro doni períeverantiz concef-l. 2, C 21,

Manf 1. c. T.

Ex

empium Cbrifli ; nam, ut reGte S. Ber-

fione., ac proinde laudabilem illam introdu-! 5*

diíCc. I«

nardus advertit, a Chrifto dicti fumus

T. /5-

xit coníuecudinem , quotidie circa crepufcu-

Chriftianis Nonne igitur ea via, qua Chri-

lum dicendi quinque Pater & quinque Ave

ftus ambulavit, ambulare debemus; qui non

folum ad 'redemptionem noftram confum-

Maria , ut Deus iis permotus , conftantem

in ejus fervitio perfeverantiam . clementer

mandam de ccelo in terram deíceudit, ve-

concederet.

rum etiam , ut nobis Chriftianis in operibus

Egregium inflitutam ! Cum

enim. omne donum optimum atque perfee

noftris velut norma , fpeculum, & exemplar

imitandum ob oculos verfaretur ? Unde S.

&um (quale vel maxirmme eft donum perfe-

verantiz ) defuürfum fit, deícerdens a Parre

aulus exhortebatur Hzbrzos, dicens: Cur-

luminum, rerito inftanter a Deo peti debet.

vamus ad propofitum nobis eertamen ,. a[picientes in

autorem fidei £2 confummatorem. "fefm. — Quafi

IIi. Proþq/ïzorüm renovatio crebra : Hinc ite-

diceret, ne in ítadio virtutis currentes ab-

rum S. Philippus Nerius füos monebat, ut

I.bide,m.þ

erremus , vel defatigemur , vivz confidera:

uotidie opurna quzque renovarent propo-

tionis oculum in Salvatorem dirigamus , qui

d

ta, nec unquam in tenrarionibus, qua con«

nullum unquam opus inchoavit , quod non

tra illa a dermone patiuntur, a fpe decide-

* pariter ad ultimam fuam perfeGtionem usque

rent, quoniam Deus , quotiescunque homie

perduxerit? Ac proinde priusquam in cruce

nem vult infigni aliqua decorare virtute, vi-

exfpiraret , in celebri illo fermone , quem

tiis eum prius oppugnari oppofitis permittit,

przcedentis vefperi crepufculo ad Apoftolos

Docebat amplius, fpiritum devotionis initio

füos peroravit, his &ternum Patrem füum

abunde coelitus impertiri , fed poftea Domi-

PIp

verbis eft affatus : Opus confummavi , quod. de-

num nonnunquam fingere fe ldngius ire , ac

difli mibi , ut faciam.

Idem medium etiam

Ser,

proinde in tali cafü hominem coníftantem effe

j

pGICan

Rupertus Rupertus Abbas fuafit dicens: E/fo fidelis usque

debere.

I

125.in

ad mertem , in lemetipfo exemplum przbuit,

]V. Pauca fibi proponere, nec füpra v*ire;ïdfu-wta l. e.

Apoc.€ 2- frftus obediens usque ad mortem, mortem autem cru-

cis, Quande ip crucis patibulo fuüfpenfus hz.

merenegotia; Hanc ipfam ob caufam S. Philippus

rebat , obftipati(fimi Hebrzi hisce verbis ei

Neriusafferebat, non facileintermittenda effe

Bues,

acclamarupnt: JDefcendat nunc de cruce , & cre-:

pietatis opera, quz unusquisg; fibi pra(cripfe-

gemus ei.

Quam vero ob caufam de cruce

rit,ideoq; minus prudenter agere eos,qui fpiri

8nn.35

defcendere noluit, maxime , quando id fa-

tualibus exercitationibus plus nimio fe one-

eiendo omnes Hebrzos ad fidem amplecten-

rant, Suosigicur monebat, ut modicarn fibi re-

rum fpiritualium provinciam deligerent, eam-

. dam inducere poterat ? Nunquid de ccelo

eo fine defcenderat, ut fe Filium Dei effe

que femel fufceptam nunquam deponerent ;

jum in«»

Quoniam fi dzmon vel femel ad quid p

manifeftaret ? Ut credat mundus, quia ta

termit-

Tiüulus CXFA. Per/äfvef'aniia."

943

termittendum hominem inducat,eundem iteä

rum ac tertio ad idem inducere non defiftet,

& in extrema centum annorum zetate Lirfacíi

& Valentis hzrefin am

plexus eft. . Sed & Ja- sur. 55

quo tandeim prorfus omnia evane(cant.

Quam

cobus Anachoretus

ob cauíam

tebat:

poft quadraginta annos in Jan.

fpenumero illud fuis repe

eremo exactos ,

miraculaque multa patrata,

INulla. dies fine linea.

Idem r

nedium fapienter

cum ea ipía virgine,

& qua dzmonium expu-

Senec. 1 de fuafit Seneca dicens : ftim

anda füntipía,qus

lerat, primum forpic

tranquill. acovedimur,

& vires noftrz cum rebus, quas

eam interemit.

atus eít, poftea omninp

tentaturi fumus, comparandzg. Debet enim

XI. Brevem fibi vite fuper[titis þeriadwh cir-

femper plus effe virium in latore, quam in

Pet,Sanch,

cumfzribere : fic enim , quidquid difficile vide-

in regno

onere. Neccífeelt, opprimant onera, quz fe-

bitur, ipfa temporis brevitas leni

rentemajora funt. Quzdam preterea non tam

et, atque ad Dei p.7..

perfeverantiam incitabit. Sic SS

. Theodorus *: 9-

magna negotia fünt, quam fecunda, multum-

& Lucius fp

ue negotiorum"ferunt

iritu inconflantiz afflati ,

fémper

; € hecreftringenda,

modicum tempus, quod adhuc perfey

crarent

Ezech. c.

S. Hieron, — V. Zliorum ruinas co

nfiderare ; uti S, Hieron.

in propofito, p

ræüniebant,. donec omnino

26. V. 15.

»

fuafit dicens? Aliorum ruinz exempla jufto-

tentatio evanuit.

rum funt. Quantumvis enim Tertullianus ze-

XHU.. fffetluum moderatio: nam ficu

kt potha Engelge,!

lofiffimus fuerit fidei catholicze profeffor ;

verminofa ante tempus decidunt, b

Quantacunque etíam Origenes penes eandem

ona vero Dom. 3.

& integra in arbore perradios (olis e

Xcuqüun. poft Pent,

ecclefiam fibi merita comparatit, prout de

tur; ita plures turpiter deciderunt

utroque tum ex eorum libris, pietate & do-

, quos ín-

tus vermis fuperbiz, impatientig,

aut alte«

Grina plenis, tum ex annalibus ecclefiafticis

rius inordinati affe&us corrofit.

dbunde conílat; attamen ambo in hzre(n

turpiter funt prola

pfi; unde dcduc,ituxj.,quan-

$. XI.

ASCETIC A.

4

ti referat illud obfervare documentum Apo-

»

ftolicam : , Cum tnetu & tremore falutem veftram

I.

operimini. Seneca moralis ait: Felix fà

'ría potiffimum de hac virtute fcienda

pientia,

7* funt, bencque aliis inculcanda ab afce-

quz ex aliorum difcitur infipientia.

t3, quz percommede per fimiltudinem Na-

-V Zdmor Dei purus: ficut enim ignis tam-

varchi navim pretiofis me cibus onnftam ex

diu non deficit, quamdiu materiam habet;

Ms

aliena regione in Patriam transvehentis , in«

ita amor Dei nunquam extinguitur, cum ma-

dicantur.

' Nub

teria illius, fcilicet Deus, deficere non polfir..

l:. Primum cü, ut ,quem'admodum Navare

L

« NMIT,. B. Virginem quotidianis, licet parvis, obfe«

chus tanto magis zítimat officium fibi com-

quiis (ibi demereri: hujus enim amor, uti prze-

miffum , tantoque majorem diligentiam ad-

deítinationis, ita perfeverantiz quoque obti

nendz figoum probabile jure merito

hibet in navi ad ipfum portu perducenda;

v.e: 2 matur.

: exiíti-

quanto plures ac przítantiores merces fibi

commiffas novits ita & ipfe afceta tanto ma«-

VIIL. Eleemofyne tam defunttis, qüam vivis ex-

jorem habeat de vita ad finem usque rite in-

- bibite , con[tans frequentatio: de hac enim vere

ftituenda aeftimationem , quanto plura ma«

Ícripfit S. Hieronymus, non meminiffe fe, ma-

gisque preclara merita jamjam (ibi pto alte-

la morte fuiffe defünctum , qui libenter ope-

ta vita collegit.

Quem in finem fipius pro«

ra charitatis exercuit, eo quod multos habeat

derit pon

derare infelicem conditionem illo-

interceffores; impoffibiie autem fit , multo-

rum mercatorum qui poft ingentem mercium

rum preces non exaudiri.

quantitatem cómparatam,

poft innumera pee

ddem,

IX. Quotidie de novo incipere

, feque ad. þeifevä-

ricula füperata in-ipfo por

tu naufragium fae

vantiam. ex[Himulare: . ita enim S. Anton. fuis

ciunt.

Quam quidem deplorandam fortemi

& 51

fuafit, dum morti proximus ad eos dixit: Ego

pathetice fanctus Bafilius his verbis defcribit:s. Bafi,

quidem, filioli, (ecandum eloquia fcriptura-

rum, Patrum gradior viam ; jam enim Domi-

O miferabile fpe&aculum! o fortem lugen: ho. 21. in

dam ! poft jejunia multa, poft durum vitze ge-Prov.

nus me invitat, Jam cupio videri cocleítia : fed

nus, poft longas ad Deum preces, poft uberes

vos, vifcera mea, admoneo; ne tanti temporis

effufas lachrymas, denique poft annorum vi-

-t« Jaborem repente. perdatis, hodie vos religio-

Íum ftudium arripniffe arbitremini

ginti feu triginta abftinentiam, ob indulgen-

,& czxptg.

tiam, inconfiderantiamque, nudum omnibus

voluntatis fortitudo füccreícat.

S.Bern. fu-

ac tot laborum mercede privatum reperiri, &

X. Timor Dei: utiS. Bernard. fuafit dicens:

fimilem fieri mercatori cuidam diviti, qui in

perCantic.

In veritate didici, nihilzeque efficax effe ad

1. 54. '

portu naufragium facit omnfum

j

grauiam promerendam, retinendam, recupe-

labore ac fudore funt parta!

i quetenté

randam, quam fi omni tempore coram Deo

16

.HI. Secundum eft, ut, quemadmodutn . na«

inveniarisnon altum fapere, fed timere. Cer-

varchus ftudiofe & conftanter preparat, ac il-

te Ofius Epifcopus, cui parem nulla vidit, &

Baron.

le(à confervare ftudet omnia inftrumenta ad

luxit ztas, quem Arriani ip(üi Synodorum

navem feliciter dirigendam neceffaria, ita

ann.357. -Principem appellarunt, Orbis univerfus ve-

idem etiam afceta f[üo modo facere conetur.

. ut &vi fui miraculum füfpexir, Conftantius

Quinque autem fünt navarcho fpecialiter nee

Imperator ut Patrem venerabatur, laterique

ceffaria. 1. Ntitia vie, quam perinípeGtionem

fuo velut aífiduum monitorem adhzrere vo-

chartarum & Siderum ccelcítium potiffimum

. lebat; inconciliabulo quodam Smirnenfi igno-

comparare oportet: per quam fpiritualiter

miaiofe proftratus, & Nicens fidei, quam ex-

intelligitur fcientia earam rerum, qua ad vi»

tam chriftiano modo; id cít, pie ac modefte

4

culerat ipfe, proditor at,qqe defertor extitit,

än&i-

qiedst

Eu

944

Jibliotbetee Mammlis szciom;oriæ

rum , ad vitam re&te inftiruendam pertinene

inftituendam requiruntur,quzque tum leQio-

ne librorum fpiritualium, tum confideratione

tium függerere, fed nullum brevius, univere.

falius ,. & aptius unquam affigaatum fuiffe,

faluberrimorum exemplorum a Chrifto &San-

&is (qui funt,quafi fidera coeleítia) relictorum

quam a Chrifto in Cathzdra crucis exiftentes

obiinendaeft. 3. /elum, quod füo tempore pro

dum dixit: Confummatum ef]: id quod proin-

n

vento excipiendo expandatur, per quod in

de per totam concionem demonfirari poteft,

,25

fenfuü myítico voluntas ad omnem divinum

Et r. quidem de brevitate conftat. 2. Univere

impulfüm, omnesque $. Spiritus infpirationes

falitatem quod attinet, probari poteft ex eo;

excipiendum parariffima fignatur. 3. Zncbora,

quod omnis generis homines, przcipue/arti«

fices, mercenarii, agricolz;, vinitores, nae

per quam tempore tempeftatis ingruentis con-

D $

tra impetum ventorum ac procellarum adver-

varchi, milites, peregrini, curfores , pugiles,

Yi 26'

oratores hac doctrina indigeant , utpote quo-

fantium atque quaffantium firmetur,per quam

merito fpiritualiter fpes ac fiducia in DeiSan-

rum omnium'felicitas & gloria in eo confiftit,

&orumque auxilio intelligitur, juxta illud 5.

ut dicere poífint: Confümmatum eft; Vere

Hebr. 6.

Pauli : In quo abundantius volens Deus often-

enim refpe&tu omnium, operis victoria finis,

N. 17.

dere pollicitationis hzredibusimmobilitatem

3. Aptitudo ex eo probari poteft, quod nulla

confilii faüi, interpofuit jusjurandum , ut per

do&trina zque excitet ad vitiorum conftan-

duas res immobiles, quibus impoffibile eft

tem fugam, & affiduum virtutum exercitium

mentiri Deum, fortiflfimum íolatium habea-

ac ifta, utpote fine qua obfervata conítat, ne-

mus, qui confugimus ad tenendam propofi-

minem poffe ad fupremz felicitatis poffeffio-

tam Ípem; quam (icut.anchoram habemus

nem pervenire, cum fixum (it Chrifti effa-

animz tutam ac firmam. 4. Zlinenta cibi ac

tum:

ui perfeveraverit usque in finem, hic Matth. 0i -

falvus erit. Vide

potus, per quz myfticz intelliguntur corpo-

*

Egelgrave in Dom. ? poft "- 23*

ris ac fanguinis Chrifti, nec non verbi divini,

Pent. $.2.

II. Ex occafione

thematis: Hic bomo capit

& aquz in vitam zternam falientis, id eft,

gratiz actualis crebra, imo affidua participa-

edificare , & non potuit confummare: dici poteft,

quemvis hominem fibi propriam habitatio-

tio. j.Remorum duplex ordo: per quorum pri-

mum intelligi poteft virium ac potentiarum

nem pro altera vita exftruere debere, juxta il-

lud S. Pauli teftimouium: Scimus, quoniam2 Cor. $

tam corporearum, quam fpiritualium ordina-

ta applicatio: per fecundum vero virtutum

fi terreftris domus noftra hujus habirationis V* * -

tam theologicarum , quam moralium ferium

diffolvatur , quod zdificationem ex Deo ha-

conftansque exercitium.

bemus, domum non manu faCtam, eternam in

(icut navar'clilxs fum-

IV. Tertium eft, ut;

cxlis. Unde 1. oftendi poteft ; quam pretiofa

ma cum folicitudine precidere & declinare

& jacunda fit domus illa, utpotede qua meri-

fatagit pericula, ex quibus jacturam navis aut

to dici queat : Beati qui habitant in domo tua.

6t ;

mercium pati poffet; ita fimilem cautelarn

,2. Quibus fümptibus & operis eedificanda fit, P£83.v.5;

Va

ac diligentiam ipfe quoque aíceta adhibeat.

fcilicet famptibus Dei, id eft, gratiz divinz,

& opera cooperationis noftr in bonis ope«

Quatuor fünt autem ejusmodi pericula, vi-

delicet 1. Tempe/ates: per quas recte tribula-

ribus perficiendis , uti oftenfum eft illi Suto-

tiones variz, ad impatientiam & defperatio-

ri , qui quoties die fabbati lucrum fuum per

nem impellentes intelliguntur, contra quas

hebdomadem factum ita pauperes ditteibuit,

domum auream in calis «dificare eft vifus.-

proin fe per generofam & invictam patien-

tiam armare debet. 2. Pirate: per quos-dz-

3. Quantcopere conetur diabolus nos impedi-

re, ne domum iítam abfíolvamus , utpote

mones, .divitiis fpiritualibus meritorum fpo-

liare fatagentes intelliguntur, contra quos

fciens, neminem in eam admittendum, qui.

3

. 2 Efdre 4..-;

proin fortiter audaci & con(tante repulfa ten-

non perfecte earn abío

lverit; quomodo pro

inde imitandi (int Judzi muruim zdificantes, V 17

iac.4. v.7. tationum pugnandum eít, juxta 5. Jacobi mo-

nitum: Refiftite 'diabolo, & fugiet a vobis.

qui altera manu' opus faciebant, altera gla-

3. Syrenes: per quos carnales tentationes re-

dium tenebant, quo hoftes repellebant.

&e intelliguntur, contra quos proinde obtu-

M. Ex occafione thematis : Jonum certamen - Tim. 4«

ratione aurium, id eft, oculorunmi & mentis ab

certavi, curfum confummavi , fidem feruavi: diciY: ?*

1. Tim, 6, lisdem averfione pugnandum eft. 4 Scopuli :

poteft,vitam noftram certamini curforum fimi-

lem effe; eo quod t. Sicut curfores nunquam

Prov. ]

v« 9.

-jd eft, defideria inutilia & nociva diviuarurm,

qu& mergunt homines in interitum & perdi-

fübfiftlere folent, ita neque nobis id liceat;jux-

vl 14.

tionem: qui proinde generoío contemptu

ta $. Auguftini teftimonium : Quantumcunques, Aug.in

"& directione navis, id e(t, mentis ad por-

hic vixerimus,quantumcunque profecerimus, Pfal. 69.

tum 'cceleftis patrie , per confiderationem,

nemo dicat: Sutficit mihi, juítus fum. Qui di-

gftimationem, & dile&tionem coeleftiu

l

xerit, remanfit in via: non novit pervenire.

z

m—bo-

Ubi dixerit: Suflicit, ibi hiefit. Hiac &S.Ber- S.Beroatd,

( mrumxdeclinandi (ant.

nardus. non proficere, inquit, fine dubio defi- epift 341*

5 Xl

cere eft. 2. Quia ficut nemo accipit bravium

& coronam, nifi quiad metam pervenerit ; ita

CONCEPTUS PRAEDI.

CABILE S.

neque in ccelis olim coronabitur, nifi qui cur-

fum coníummarit, uti ex citato $. Pauli tefti-

occafione thematis: Confummattm eft :

monio liquet ; non enim quzruntur in Chri-

Joan. 19. I. EX

*

dici poteft, multos quidem hactenus

ftianis initia,fed finis,te(leS.Hieronymo ; Hine

MOK

d bene

eonatos fuiffe compendia brevia doctrina-

quia Paulus male quidem ?æpit, fe

finivit;

üulis CXIV. NPerjäwerantia; ;

84$

--Hhivift, 'coronari meruit. — 3. Qu.-ia.fïcvut qui

tria motiva przcipua, ad perfeverantiam in

currit, omnes a fe veftes non neceffarias, alia-

bonis operibus incitantia.

Nimitum. pri-

que impedimenta curfus abjicit, ut expedie

mum ex conílanti beneficentia Dei, quam

tior fit ad currendum, ita item etiam ab eo,

oftendit per beneficium confervationis, pro-

qui cur(üm vitz fuz . feliciter peragere defi-

tedionis, & confolationis ;; an non enim

1, Cor, 9. derat, agendum eft, uti S. Paulus fua(it di-

conftantiam mutui amoris & fervitii extore

V. 25.

cens: Omnis, qui-in agone contendit, ab

quebit? Secundum ex utilitate & commodo

omnibus fe abftinet; & iili quidem ut corru-

noftro , quod percipiemus, fi nullum quafi

ptibilem coronam acc

momentüm przterire (inamus ,. quod non

corruptam.

jpi/ant, -nqs autem in-

IV. Ex occa

Gon& thxexvnatïs:' -Mm -mz'iüm'

in Dei honorem gloriamque promovendam

Luc. 9.

impendamus. 'ertium ex conatu diaboli,

YV. 26.

manum ad. aratrum , && vefpiciens vetro ,' aptus. e[t

quo perfeverantiam impedire nititur, de-

regno Dei: dici poteft, vitam noftram agricul-

fumptum eít, eo quod norit, omnem no«

turz fimilem effe, utpote cujus unicus finis

ftram felicitatem ab illa pendere , cui pro-

fit; ac in vita ferere, & metere, quod in hor«

inde vel hac ipía de cauía

:

rea cccleftia inferamus, & unde eternum pae

;.forcitgr ?Fqucj

Fon&anter refiftendum.

Ícamur. Oftendatur proinde 1. Quam impi.

ere agricole exequantur omhnia officia ad

$ XHL

*

agriculturam pertinentia; quam conítanter

& fortiter omnes difficultates, five a tempe-

ALn CONCEPTU&

ftatis incommodis, five laboris diuturnitate,

Qualitas, -

?

'atthc IQj

five aliunde provenientes fuperent ; Quame

2

que adeo & quivis homo agrum anime fuz

J. Q Paulus Apoftolus C'orinth»ios, quds.ad Manfi tr,

arare per mortificationem, fecundare per bo-

* fidem converterat, 'catechiZare vo- 80. difc. r

norum operum exercitium, occare per fnor-

lens, virtutem perfeverantiz in operibus bo.!* T

tificationem , ftercore per humilitatem, cu-

nis, utpote proprium veri horninis chriftias

ftodiré & munire per prudentem cautelam

ni characterem , precipue commendevitz

debeat.

2. Pariter oftendatur, fi agricole

Nam ut S. Hieronymus in epiftola quadam

COl' D SI'

omnes labores fpes meí'is jucundos & leves

aits Non quazruntur in Chriftianis initia, fed

l

facit, quanto magis quemvis. Chriftianum

finis; Paulus male coepit, fed bene finivits

fpes mefífis fpiritualis, quz & bohnitate ipía,

Judz laudantur exordia, fed finis proditione

quantitate , & duratione incomparabiliter

damnatur. S. Augullinus usque ad trigin-

meffem corporalem füperat, animare debeat,

ta & amplius annorum statem fenfüualitati

ad quasvis difficultates fortiter at

habenas laxavit; refipi(cens autem, divinos

que con.

ftanter fuperandas. -

que fe fervitio addicens, ad ultimam & de-

Gen. 29.

: V. Ex occafione thematis:

FAiditque iäf)mnis

crepizxam usque ztatem baptifmalem confere

:83"05'

V. 12,

vavit innocentiam.

fcalam flantem füper terram , & cacumen illius tan-

ldem S Paulus Colof-

gens celum : Z4ngelos quoque Dei afcendentes per

fenfes pariter ita monet: Sicut ergo accepiftis

eam: &? Dominum innixum .fcale:: dici poteft,

Sfefum Chriftum Domigum , in ipfo ambulte vadi-

nos omnes per hanc fcalam, id eft , manda-

cati , & faperedificati in ipfo , & confirinati. — Ub

torum obfervationem, & virtutum variarum

D; Chryfoft. lyradicatt in favorem noftrum,

exercitium, afcendere debere: Cacumen au-

hoc modo exponic: Radicati, hoc eít fixi,

tem hujus fcalz effe períeverantiam, cui me-

ac ftabiles; Quod enim eft radicatum, feu

rito Deus inniti dicitur, eo quod per illam

radices egerit , non poterit transplantari,

folam ultimate obtineatur poffeffio Dei.. Per

Vide quam proprias & appofitas ponit di-

Efire ti

Angelos autem defcendentes & aícendentes

ftinctiones. Similiter aliud verbum, ícilicet,

fignificari, nunquam homines per hanc (ca-

& confirrati in ipfo, ponderans ait: Hoc eft,

I

-

lam afícendere conantes quoad profectum fpi-

ipfüm tenentes tanquam füper fundamencum

ritualem in eodem ftatu permauere, fed vel

zdificati; (i quis in tuto non zdificaverit,

Ti 4

aícendere, vel deficere, juxta commune aíce-

labaícit. Enim vero radix eft, que trancum

tarum effatum dicentidm:

"ln via Dei non

arboris fuftinet, ramos arboris vegetat, .to«

t

redi eft.

Pprogredi , reg

tamque arborem frudtificare facit.. Cumque

Prov. 31.

VI. Ex occafione thematis : Fatta eff qu

4]1' Jide

profundius in terram penetraverit radix, ar-

V. 14e

vis inflitoris: poceft dici, vitam noftram fimi-

borem evellere; aut eradicare impoltlibile eft,

em effe navi inftitoris pretiofiffimas merces

nifi forte recenter plantata fuerit.

Apoflo-

Aycih

meritorum cceleítium in füpernam pauriam

lus igitur inprimis ab illis fidelibus, ad inftar

1 f

transvehenti. Oftendatur proinde 1. Quanti

fundamenti alicujus, requirebat ftabilitatem

momenti fit hzc navigatio , quam quivis ho-

& firmitatem , ut bonorum operum fructus

mo velut Navarchus dirigere & peragere de»

reddere poffent.

:

gg;nafdi

bet.

2. Quomodo omnia neceffaria inftru-

Il. Ludovicus Granatenfis in introduct

TET

io-In S&mb;

menta, puta velum, anchoram, remos, arma-

ne ad fymbolum refert, quod dum quidam ex p.2,c 8

menta & (imilia preparare, & adhibere debet.

Germaniz Primatibus interrogaretur, quam-

3. Quomodo varia pericula ab hoftibus, Syr-

nam fc&tam, populi territorio fuo vicini pro«

tibus , Sirenibus, fluCtibus vitare oporteat.

fiterentur, refpondit: Anno fuperiori talem

Quz omnia fufius fuüpra S. XI. explicata funt.

quidam tenebant, qualem autem hoc anno

VIl. Ex occafione thematis: ZYatres, no-

profiteantur, profecto ignoro.

Imo .idem

äte

deficere ! benefacientes : - proponi ^poffünt

Granatenfis de füperiori fuo faeculo, id eft; im»

*

R.-P. Lobhn. Dibl, Man. Tóm, 1L.

Mmmmm

medias

ibliotbece Manualis Concionatoriee

$46

mediate preterito, (cribit, quod babita feCta-

propinquas ad locum, unde recefferas. Idem

prorfus accidit reprobis, de quibus dicitur;

rum, ad illud usque tempus in diverfis locis

traditarüm ra;ione,dcprehenfum fuerit, quod

in circuitu impii ambulant; tametíi enim ab

hzretici a primo hssefeos exordio, usque ad

hac vel illa füfpe&ta converfatione receffiffe

videantur, in bonis tamen propofitis nequa-

tempus illud centum o&odecim diverías fe-

€tas profeffi füerint.

quam perfiftunt, fed fübito ad peccata pri-

í(tas (an5H. sefli-

ftina revertuntur, — Precordia fatui, quafi rota

S. Greg.

IIl. Notum eft illud Spir

L:9.mor.monium dicentis: Ju/fus

ut palima florebit. . .

carri , & quafi axis verfatilis cogitatio illius , in-

Qe16,.

nens locum illum Jobi 5 Zn ni-

quit Ecclefiafticus: Talibus proinde dici po

Gregorius expo

teft: Vos ex patre diabolo eflis, defideria patris ve-

dulo meo moriar ,

& ficut palma multiplicabo dies ;

de palma ita fcribit; Palma tarde proficit,

ftri vultis perficere ; tales enim eadem cum ipfo

fed diu in viriditate fub(iftit. Idem S. Do&tor

, via incedunt, circumeundo; Ipfemet name

aliam ejusdem palmz affignat proprietatem.

ue demon apud Jobum ait : circuivi terram ;

EtS. Petrus de eodem inquit: circuit qu&rens,

inquiens: Palma vaítior in fummitate eft,

quem devoret.

Czterum via viri jufti, & per-

u

am effe cosperit in radice, quia fzpe ele-

à

orum converfio plus finiendo peragit, quam

fe&i recta eft, re&us callis jufti; viam man-

nchoando; Quam eandem proprie-

datorum tuorum cucurri, inquit Pfalmifta; Et

proponit i

tatem pau

lo poft melius declarat dicens : Hoc

S. Apoftolus ad Philippenfes de feipfo fcribit z

habet palma , quo a cunis aliis arborum ge-

Ad anteriora extendens me ipfum, ad. fuperne vocae

tionis bravium.

Confideratione digna funt,

neribus differt. Omnis namque arbor in fuo

robore juxta terram vaíta fubfiftir, fed cre-

. qu& S. Bernardus in hzc verba fcribiv: Qui

in circuitu ambulat proficifcitur quidem, (ed

fcendo füperius anguftatur, & quanto paulis-

di-

Vz homini, qui fequitur

per fablimior, tanto in altum fabtilior red

nihil proficit ;

tur. Palma vero minor ab imis inchoat, &

hunc circuitum! fi conaris avellere, paulu-

$uxta ramos ac fructus ampliori robore exur-

lum fequi videbitur, fed in dolo, circuitus

git,

& quz tenuis ab imis proficit, vaítior ad

eft, aliunde reditum parat. Va homini illi,

íumira füccrefcit ;

Cum igitur palma, quz

qui fequitur hunc circuitum? Ly autem vz;

paulatim

magis femper,proficit, virtutem

communiter eft acternz comminatio damnaf

perfeverantiz a

deo vivaciter reprzíentet,

tionis.

Nf

illa defümpta fimilitu-

VlI. Propheta regius inquit: Beatus vir S. Hiery

confequens eít, ut a

1...I.C

do juítis & fidelibus eonveniat.

cujus eft. auxilium abs ie, afcenfiones in. corde . fuo Pf. 83«

/

I vit

sDepci, IV. S. Petrus primos fideles, & cum illis

difpofuit.

Circa quze verba S. Hieronymus

At

ita fcribit: Propterea dicuntur & in Pfalte-

omnes facceffive illorum poftero, in epiftola

fua pate

rne monet , ne in hoc nimium confi-

rio Pfalmi graduum quindecim, & primus

uod fcilicet ad fidem vocati fuerint

dicicur : 44d Dominum cum tribularer ,' clamavi ;

dant;

nifi etiam eidem per op

era bona perfeveran-

Et in fecundo : LLevavi oculos meos in montes,

ter fuerint cooperati; Satagite, inquit , ut per

wnde veniet auxiliun mibi; €9 femper procedit, Cg

proficit, && afcendit in. fublimiora.

Quod di-

bona opera certam ve[iram vocationem €9' eletionem

faciatis.

Quonam vero modo vocationem

cit, hoc eft, a/cenfiones n corde fuo difpo[uit ; fe-

no(ítram certam

facere poffimus , gloffa nos

lix eft, qui quotidie proficit, qui non confi-

docet, inquiens: Certam facit vocationem,

derat, quid heri fecerit, fed quid hodie fa-

n bonis operibus perfeverat.

ciat, ut proficiat,

San&tus aícenfiones in

qui i

corde fuo ponit, peccator deícenfiones. Quo-

Manfi L c.

V

. Paradifüs utique terreftris, coeleftis pa-

diíc.3.n.5-radi(i verus eft cypus ; obfervaftis ne autem;

modo qui San&us eft, quotidie proficit, ita

ad illius paradifi januam fta-

qui peccator eft, quotidie decrefcit. —Peatus

quodnam Deus

tuerit impedime

ntum, ut aditum nobis ad

vir, qui difponit afcenfiones in corde. Videte con-

eundem przcluder

ets Collocavit ante paradifum

fequentiam fcripturarum : Etenim beneditiio-

nem dabit &gc.

ó

volup

tatis Cberubim, &9 flammeum gladium, aique

vperfatilem 5

ad denotandum , quatuor effe

VHI. D. Chry

fologus d& maghi Daptiftz $ Chryfol;

uz nobis obftaculo funt, ne con-

genitoribus differens (de quibus facer T'ex- fer. 31.

precipue, q

Íequamur g

loriam , fcilicet cupiditas nimia

.

tus hoc perhibet teftimonium: rant ambo

fciendi, quz i

n Cherubino denotatur, cui

jufli ante. Deum, incedentes in omnibus mandatis ).

ncupifcen-

Incedentes, inquit, ut oftenderet, cucurriffe

ropria eft fcientia ; Secundum; co

tix carnali nimís deditum effe, que fignifi-

in virtutibus, non ftetiffe, & am

i

bulaffe in /Via

juftitiz , non fediffe.

catur in igne (flammeum). Tertium eft

IX. In Sacris Canti

cis anima fancta tri- Manüäifca

odium ; five vindi&ta , quarum typus eft en-

fis, vel gladius.

Quartum denique nimia

bus vicibus in füblime afcendiffe legitur, & ó. n. 11.

quotiescunque de hifce afcen(ionibus fit

noítra in bene operando inftabilitas,

&xvolu-

bilitas (verfatilem)

.

e

mentio, facer Textus femper loquitur cum

li

VI. lfaias ait:

Semita jufti re&ta eft , vettus

admiratione.

Etenim Cantic^ 3. dicitur;

lbid.n. 6.

callis jufti ad ambulandum.

Dic fodes, quz-

Que eft ifla, que afcendit per defertumy [icut vir-

nam eít differentia inter viam rectam , &

gula fumi ; Cant. 6. habetur: Que efi ifia,

que progreditur quafi aurora confargens ? — De-

curvam? Hec nimirum , quod in via reQta,

'quanto magis proceditür, tanto magis ho-

nique Cant. g. dicitur: Que eff ifla, que

'amo a termino a quo elongatur. Non vero

afcendit de deferto deliciis affluens , innixa fuper

'id fit in via, que in gyrum vertitur, quanto

dile&tum fuum? Sciendum vero eít, quod tri-

bus hifce afcenfionibus tres correfpondeant

"enim diutius in illa procedis, tanto magis ap-

gradus,

Tiulus CXVL Pez:/?we?ääm"

647

gradu*s, vel ftatus vite fpirït'uäli's, inci

pien- cümento, quod ill e*f'a!uth. obediens lauro ià

tium videlicet, proficienuum & perfec&t

orum. ccelis immortali coronabitur,

cujus obediene

Prima afcentio fit a terra, & e deferto ad in-

tía pro bafi habet petram, five rupem, fic ut

ftar fumi , qui fuam a terra habet originem,

& hzc eft afcen(io eoram

heque nutet , neque vacillet, fed religiofa

; qui fe gnaviter cum perrtinacia , & gloriofa cohtumacia in

Deifervitio dedicare incipiunt; Horüm enim finem usque perg

at, Verba, quibus fan&i(-

converfio fumo aí(fimilatur incenfi & myrrhz,

fimus Cardinalis ea expreffiz, fic habent: Soe

ob amaritudinem , quarn poenitentia extrin- lis obedientibus zrerna fal

us hzredizario ju-

fecus folet h»bere annexam. Secunda aícen- re debetur; fi tamen ibi -

fit Petrus, id eft,

ilio eft proficientium , eaque coelum ver(üs (i obedientia. non vacillet

, aut titubet, fed

:

1

dirigitor, ubi planetz lucidiffimi , ftella ni-.-

fundata fit füpra firmam petram. -

mirum, luna , fo] refplendent & virtures;

XIL. Huc ibant Regis Prophetz bc

uli, quan- S. Gregor.

exemplo, operumque virtuoforum & San&o-' do ajebat : .Benedices corone anní ben

enitatistue;l 4 morn

rum merita denotat; unde Chriftus ait: Lu- Pfí64. v. 13.. Beatiffimus P

apa S. Gregoriusc 1.

veat lux vejtra coram bominibus , ut oidemnt opera. Magnus de his v

etbis fic habet: Quafi coto«

vefira bena. "lertia afcenfio eft Perfectorum

, ha anni benedicetur, cum finito laboris tem-

& hzc donis & gratiis adeo copiofis & ab

[ J

* ,'/

pore, vircutum remuneratio confertur, dies

undantibus eft referta , ut dicatur delicii

s vero hu

jus anni funt fingulze quaque virtutes.

afüuens, fiquidem confolationes, quibus ani-

Sed quid eft, quod non men(ibus; non diebus,

ma Deum intime amans perfanditur, fünt non horis, íed anno tantum benédicet

ür ?

inexplicabiles ; Obfervandum vero eft id, Benedices corone anni. . Cum annum huuc

dies

quod vel maxime propofito noftro defervic,

virtutum faciant(dies vero huj üs anni fünt in-

quod in omnibus hisce tribus (tatibus

; ctiam gulz quzque virtutes) cur non eisc

lem prze

perfedtorum, femper

femper fiat mentio fa- miur addicitur, fed foli anno c

X

orona promit-

liendi, afcendendi &c. quia, ut S. Berpardus titur ? Caufaea eft

» quod, tametfi fingula

ait, nemo perfe&tus e(E, qui perfectior effe virtutes füam hábebu

ntremunerationem,eam

nonappetit, & in eo quisque perfectiorem tamenabs

que perfeverantia confequi non pof-

fe probat ,^

/

fectionem.

quodvad majorem tendit per-

fümus, idcirco anno promittuntur benedictios

nes; quiaille eft finis pugng, terminus laboris,

M Hietäi

Nyü'e'm

l-x l'- C. 7'0

X. Dilaudat cceleítis Megifter fidum quen-

exitus vigiliarum , claufula defatigationum ?

dam, & officio fuo probe fan&tum cecono-

Nam fuiffe pium , & virtutis ftudiofum uno

in vit,

Abials

mum;, inquiens: Quis putas eft. fidelis difpenfator menfe,

fuiffe una hebdomade fan&tum; una

C2 prudens , quem con(Lituit: Dominus. fuper fami-

hora caftum , humilem

; probum , parum

liam fuam , ut det ilis in tempore tritici menfuram? proderit, niü in finem vi

UE verfemur in illis;

Luc. 11. v.24.. Probi & integri difpeníatoris Itaque annus, & finis ben

edi&tionem habebit,

partes in multis hz fünt, ut domefticis an-. non menfis ,.

non hebdomas, non dies, non

nonam, & quazcunque victus requirit huma- hora, q

uia folus ille falvus eri

t.

t, quiin finem

z

nus, tempeftive miniflrent. , Subdit autem anni , Íeu vitz perícveraveri,

ftauim divinus Magifter: Beatus ille ferous, quam

. XHI. Suadet S. Petrus Damianus, üt fir

i$. ïieiï*üä

um venerit Domtnus ejus , invenerit ita facientem ,

miter, animosque perduremus in itinere vir- Dam. to.

ibid. v. 43. Notavit in modo loquendi Chri-

tutum , ut perennis quietis palmarmn

fti, Cardinalis Cajetanus , quod non eum ,

con(*equa;a- opufo.

tnur, & concludit exhortationem h

d

quem fic aliquando feciffe , (ed quein ita fa- Vite modum, quem femei

arripueris, per(íe-

is verbis: '5 - ä?:

cere tunc invenerit, cum Dominus illius ve- veranter tene

; conftanter exequere, ne fceni-

nerit, beatum fore affirmavic :- Beatus illé ca;

quod abfit, a temetipfo vertigine videaris

fervus, inguit, quem invenerit, fic facien- diíc

repare. Hzc ille difficilia verba : Quid

tem, non quod ita fecerit, fed quod ita p

et- autem voluit fibi vir (ànctus, cum ait: Ne

feveret faciendo. Beatus, non quia, in

bo- Íícenica a temetipfío vertigine videaris difcre:

L Chryfol

nis aCtibus diu vixit,

fed quia his immortuus pare?

Quid eft vertigo fcenica? Egó dicam:

fuit. ltaque parum proderit homini chri-

m- 3 L

Prodit in fcenam hiftrio, ut perfonam Aman-

ftiano , quod tanquam ftrenuus miles in pa-

tis, Principis Capitanei, Imperatoris referat;

leítra vircatum contra paffiones fuas fortiter

Reprzfentat ille Amantis

blandities, Principis

dimicare ccepit, bellumque fanguinolentum

potentiam,

Capitanei fortitudinem, Impera-

omnibus animz füz hoftibus induxit, fi mox toris majeit

atem, Etquid poft hzc? Srarim

ut ignavus cedat,

& tanquam meticulofüs aícenaad füum ho

minis vulgaris ftatam redit;

a äifci

fugiat. : Perfeverare conftanter, pugnare per-

Facile eít cernere , hunc ne

que Capitaneum

Í, f Is

tinaciter deberc, uc labor illiüs (it fructuofius, effe, neque Principem,

neque Imperatorem;

& defatigado füuam obtineat coronàm.

quia regiis tam [ubito depofitis in(ignibus

Ibidem,

Xl Quzítio eft,' quid myf(terii habeat,

non alia, quam quilibet e vulgo; vefte utitur;

quod Simoni Petrus adjungitur, quando obe-

Dicit tunc Damianus: Períta firmus, & ani-

dientia cum falute, hoc eft, Simon cum Jefa mofus in felici virtutum via,

quam femel te:

locutus fertur? NNon íatis erat dixiffe, dixit. nere coepiíti,

ne Ícenica a temetiplo videaris

Simeon ad Sefin? "Non erat fatis, inquit pre-

vertigine difcrepare, ne videaris velutin fcena

clare S, Petrus Damianus. Tameríi

enim Si« re

D

prefentare aliquamdiu perfonam hominis

moni, hoc cít, obedienti jure fit debita falus pi

i, pcenitentis, hurnilis, rcli

glofi, liberalis ir

&terna, debet tamen, comitem habete Pes e

genos , continentis ; & cafti , denique vera

trum , qui figuificat petram, ut fit nobis do«

€XCas ; qua intraras , virtutisque ; & poe«

R. Pi Lolm. Dibi, Man. du 44

Mmm mm 2

nitenia

$46

| diibliotbecoe. Manualis Concionatoriæ

ä

nitentie & religiofitatis;

& liberalitatis, & fola virtutum coronatur, non inveniatur apud

continentiz , & caftitatis veftitum abjicias.

vos, Eft, & Non; ut fitis filii Patris veftri.

Nihil feceris, (i ita feceris, nequeoptatum la-

Nece[fitas,

borum tuorum fructum confequeris. Ut obti-

neas, quod expetis, non debes effe hi(lrioni-

XV.ï Ingens illa ftatua Nabuchodonofori BManf tr,.

/

cus Chriftianus, fed in uno fanCte vite pro«

in fomnoreprzfentata caput habebat aureum, 80. difc.

pofito usque ád excremum vitz fpiritum con-

pe&tus argenteum, ventrem aeneum;tibias fer- ?: P« 5*

reas, ac denique pedes teftactos. Quz ftatua

ftanter perdurare. Forte aliud quid voluit

magnus Cardinalis, quod cum Bernatdi fen-

adeo vivaciter delineat illum , qui virtuofe

vivendo ccepit, peflime tamen poftea confum-

teütia fuperiori admodum congruat, cum ju-

bet curare, ne ícenica quis videatur a femet-

mat, ut aptior ad illum exprimendum fimili-

ipfo vertigine difcrepare. Quid agitur in co-

tudo excogitari non poffet, Etenim auro amor

Dei denotatur, qui vite perfectionis eft fun-

moedia, quid in fcena, five theatro ? Nullus

Md, h.

locus crebriores habet viciffitudines & muta-

damentum; Per argentum vero divinz legis -

tiones , nullus tam varias larvas, quam con-

obíervantia innuitur, juxta illud Pfalmi: £jo«

tabulatio fcenica. Qui pridie fanctum refe-

quia Domini, eloquia cafla , argentum igne exami-

rebat, is poftridie latronem viarum reprzfen-

natum ; Per ferrum & chalybem folidiffima

metalla, diuturna in operibus bonis ftabilitas

tat, qui heri perfonatus erat amafius, ille ho-

die paftorem agit. Quslibet dies habet fuas

& perfeverantia defignatur; Per pedes vero

teftaceos, quia cauía fuerunt, ut ingens illa

fpeciales figuras. Dicit nunc S. Petrus Da-

mianus : Si vis confequi, mi frater, beatitu-

ftatua corrueret & comminueretur, omnia-

dinem , (i Deo eternum frui, vite modum,

que predi&ta metalla in pulverem redigeren-

quem femel arripueris ; perfeveranter tene ;

tur, peílimus intelligitur finis , quem illi,

conftanter exequere , unam tantum boni &

qui ad ultimum usque fpiritum non perfeve-

rant, communiter habere folent. lnde Ri-

pi. N

religiofi hominis períonam reprefenta , unum

pg Ql jl

femper bonum & impigrum Dei fervum re-

chardus de S. Victore ait : Opus deteflabile .

i Dor

ferre ftude, cujus unicum perpetuumque ftu-

& dignum confüfione , quod inchoatur. ex

m

auro, & confümmatur in tefta & ferro. O

dium fit, colere virtutem, & mandata Domi-

nica obfervare , & hisce operibus usque ad

confufibiles operarios ; qui in initio convere

fionis fuz; opus füuum inchoant ex autfo, &

füpremam vitz periodum immorari,

confammant in luto,

;

Nyu'enQ

XIV. Hunc in finem creavit Deus homi-

l. 2.

nem, & pofuit illum in theatro hujus mundi,

XVI. Nulli ignota eft ingens illa ftrag

6s , Ibid. a, 9.

^

utreprzfentationi det operam, At quemnam

quam Deus Ezech. cap. 9. inter homines cu-

re

rzíentabit? Deum ipfüm. Hoe Dominus

juscunque ztatis, fexus, conditionis & pro-

p

feffionis,cun: hoctamen pa&to inftituit: Omnem,

affirmaffe videtur, quando de homine crean-

Verum

do deliberans ajebat: Faciamus bominem ad ima-

füper quem videritis Tbau , ne occidatis.

Ícire percuperem , cur omnes illi , qui hoc

ginem & fimilitudinem noftram. Genef. 1. v. 26.

QuiImperatorem reprafentat, ille imaginem,

figno Thau infigniti erant, ab hoc flagello re-

fimilitudinem , figuram illius referre dicitur.

manferint immunes & exempti? Hugo Car-

dinalis obfervat, hanc literam Thau, in al-

Idem dicit füpremus Conditor & Benefa&tor,

cum ait: Faciamus bominem ad imaginem g. fimi-

phabeto hebraico effe poflremam , figuram-

litudinemm neftram , ut imaginem & fimilitudi-

que crucis przíeferre; Ac proinde figurare

hem noílram reprefentet. At quomodo id

perfeverantiam : lltima litera in alphabeto

re&te & decenter perficiet. S. Ambrofius hoc

fignatur, inquit Hugo, ad denotandum, quod -

bct, iHUd'

dicet, qui Deuteronomium adire ju

qui omnia przcepta non fervaverit usque ad.

que legere, quod ibi dicitur: Zfudi J/7ael, .Do-

ultíimum, occidetur.

Idem quoque S. Ber-

sminus Deus nofler Dominus unus ef$ ;; Deut. 6.

nardus in fuüpradi&to fermone innuit.

Ecce

v. 4. Quid voluit Dominus iis verbis indi-

igitur, qualiter in hac ftrage a Deo ordinata,

care ? Refpondit facer DoGtor, id voluiffe,

univerfum genus humanum edoceatur, quas

uc, vel ipfe femper unus eft, ita femper unus

literirreparabilia zeternz mortis damna red-

fit , qui illum fic vult reprafentare in terris;

undent in eos , qui hoc perfeverantiz chara—ï

&ere (ignati non fünt.

ut comprehendere & confequi poffit in coelis.

Quare fic concludit: Ad fimilitudinem Do-

XVII. In Exodo increata Sapientia veftemtbid. difc,

mini unus eít, atque idem, non hodie fobrius,

nobis defcribit fümmi Sacerdotis,quaSanctuas 4« n, 2»

cras ebriofüs, hodie pacificus, craftina die li-

rium ingreffürus indui debebat; Inter alias au-

tigiofus, Hxzc ille epift. 1. tom. ;. Qui ho-

tem hujus veftis conditiones,una eft.quod fci«

licet in extremitate feu fimbria veflis illius,

diernum diem inefüs transmittit, cras cibis

fe infarcit fuperfluis : Qui hedie eft poeritens,

quz ad pedes usque propendebat, mala punica

cras laxus : Qui heri modeftus , hodie diffo-

per circuitum fufpendi debuerint: Deorfum vero

Jutus , ille imaginem Dei non reprzíentac.

ad pedes ejusdem tunice per. circuitum , quaft. tnala

Verum qui in colenda caítitate, in obfervan-

punica facies, Cixca quod. nafcitur queftio ,

tja, temperantia, in ftudio virtutum femper

cur potius Deus mala punica, feu poma gra-

unus eft, ille bene refert (imilitudinem ejus,

nata, non vero alia poma, maxime in fimbria

veftis füfpendi voluerit ? Omnia in figura

ad cujus imaginem eft factas, eoque «tetnum

fruetur. Soli enim perfeverantiz decreta eft

contingebant illis. Petrus Blefenfis in epiítola

Mu

palma, & conftituta laurus. Quare recte di-

uadamita fcribit : Omnisgloria ejus filize Re-

2 funt

i

€cbat S. Bernardus ;Stude perfeverantis, que

gis ab intus, in fïmbriis a&reis; fimbri

veíti«

5

Titulus CX F Perfeverantio.

949

veftimenti extremitates ; Eft ergo gloria fan-

valorem & pretiutm attribuit,ita perfeverantia

&i monialis in fimbriis ; nihil enim prodeft

omnibus virtutibus dat formam , omniaque

gloria bonz converf(ationis in

principio , ni(i

fit gloriofus & finis.

merita ita extollit, üt neque charitàs, & amor

of

Porro nemo eft , qui

Dei premium vitz eternz (ine

Qrfevbrantia

malum granatum inter omnes alios arborum

20, Ü

acquirerent, quia, ut S. Auguftinusait, perfe-

à n. 5'

fructus hoc privilegio gaudere ignoret, quod

verantia informat meritum. Et S. Bernardus in

fcilicet verticem coronatum habeat. Atque

epiftola quadam dicit: Perfeverantia fola me-

ideo fymbolum eft perfeverantie , quz íóla

retur viris gloriam, coronam virtutibus.

coronatur; Unde anima, quz in coclefte San-

XXL In Deüteronomio legitur : 4perietidemdife. |

uarium ipgredi defiderat (. de quo Pfalmi-

Íta canit: Donec intrem in San&uar

Dominus tbefaurum . fuum. optimum , celum ; — Ac 7- m» 8-

iun Dei?) in

vero quandonam: Deus hoc erarium apertue

fimbria veftis, *id eft;

in vitz füz fine per-

feverantiam habere deb

et.

rus erit? In tempore füo ; Deus enim tem-

pus hoc oportunum longe melius novit, quam

XVIIL. Ingeniofam apud Doctorem Sera-

d Ibido n. 4.

nos. Unde S. M. eccleíia in colle&a quadam

phicum obíervationem invenio, fiquidem ad

fic Deum precatur : 7üa nos, quefumus Domi-

illum fe Apoftoli textum refle&ens : Omnes

quidem currunt, fed unus accipit bravium, ita fcri-

ne, gratia femper pravveniat , & féquatur , ac bo

nis operibus jugiter praftet efJe inteptos.. Cum igi-

bit: Sic de virtutibus poteft dici, nam vir-

tur quando mylíticz hujus meffis tempus fu-

tutes ad regnum Chriíti currunt , fed una

turum fit, ignoremus, neceffum eft, ut fem-

accipit bravium.

Nam currunt mundi con-

per praparati fímus

temptus, paupertas, vigilie, eleemofynz,

erfevecemus.

; atque in opetibus bonis

abítinentia, patientia; fed fola perfeverantia

Ó

XXII. Apud S. Marcum c. g. legïtur : CO*Idem n, $.

coronatur, nam

bic falous erit.

qui perjäverawerit usque in finem

piofam quandam multitudinem pedeftri iti-

nere nulla prorfüs ciborum annona provifam,

Did.Nyf. XIX. De manci

piis Hebreorum hzc in

in afperum quoddam defertum Chriftum fe-

p» 2. f. g.

vetere lege (tatuerat Dominus : Si emeris fev-

in Dom,

cutam fuiffe diu, no&uque, idque non uno

vum Hebreum , fex annis ferviet tibi , in feptimo

aut duobus diebus , fed per integrum tri-

Siexag.

egredietur fervus liber gvatis.

Cum quali ve[te in-

duum (cum turba tulta eJet , nec baberent , quod

traverit, cum tali exeat; Exodi a1. v. 3. 3. An

manducarent , vel, ut Syriaca legit : Nec e[fet

forte Sacramenti aliquid habeat, quod poft

guicquam quod ederent ) tandem vero miraculo-

abíolutam fexennem íervitutem cum tali ve-

fo illo convivio ad fatietatem usque fuiffe

lll à .

fte fervus abire juffus eft, qua cum advenit?

refe&am, nam facer textus ait:' Manducavee

Quid emolumenti adferre poterat homini jam

runt; Nec hoc folum, verum etiam faturati

libero , quod fimiliter veftitus effet poft ex-

Jünt, & füftulerunt , quod (uperaverat de fragmen-

antlatos labores, ac tum , cum primum eos

tis, fiptem fportas. "Hzac autem faturitas illam

adierat ? . Beatiffimus Pater S. Gregorius mo-

figurabat cceleftis convivii abundantiam , de

net, a cortice literz tranfire ad nücleum fpi-

qua David ait : Satiabor , cum apparuerit aloria

ritus, ut inveniamus myfíterium, quod hac in

tu4: at vero quinam illi fuerunt , qui huic

re eft magnum. Servus eft omnis homo, fex

menfíe accubuerunt ? "Utique non omnes,

anniomne tempus przfens, quo vitam hanc

qui Chriftum a principio füere fecuti, fed illi

laborando exigimus, quia enim Deus fex die.

tantüm, qui cum

patientia ad finem usque

bus mundum hunc fabricatus eft, & die fepti-

illum fuftinuerunt,

& ad tertium usque diem

mo requievit , recte fenario numero omnis

in fame & (iti illum perfeveranter fuere fe-

vita, quam in mundo agimus, fignificatur,

cuti. Unde Paulus de Palatio ait : Satiantur

peft quam dabitur denarius diurnus quietis

in fine tridui, non initio converfionis , vel

eternz his, qui ftrenue laborarint, Sex ergo

annos, hoc eft, per omnem vitam, homo Deo

in medio, fed infine, Motivum quoque, quod

Salvatorem noftrum induxit, ut tam lauto

fervit, demum vero donabitur quiete, (i ta-

illos convivio paíceret , fuit illa períeverans

men, cumquali vefteintravit, cum tali exeat.

patientia , quam triduo in fame & fiti illum

Quomodo hoc fiet ? (i primordiis vitz ex-

lequendo exhibucrant, ait enim: Zcce jam tri-

trema reípondeant, fi, quod ftrenue coepit,

duo faftinent we. . Apud S. Matthzum l

OCO (—u-.

fortiter profequatur, & in fiaem conftanter

finent, habetur: Per/everant snecum.

T

perducat: Nam fi mox languere incipiat, &

Dignitas,

n' gl

remittat primos fpiritus, & torpefcat, ftatime

que veftem mutet, id e(ít, a bono propofito

de(iftat, quid juvat inchoaffe? Verba Magni

XXIIL. Ibat quondam fponía tam concitis Nyfren. in

pedibus,ut füavi admiratione perfunderet non vit.Abrah.

Gregorii in hanc rem ex homil. 3. lib. z. in

folum terrz habitatores, verum etiam ccelo. l« 1«c. 6;

Ezech. fichabent: Cum quali vefte intraverit,

rum palatinos, ut certatim utrique ( ex fen--

cum tali exeat 5 quia omnino neceffe eft ,'ut

tentia melliflui Bernardi, Hai lgrini Cardinal

unusquisque noftrum in hoc , quod incipit,

Abbatis fan&ti Pantaleonis W/olver,

lO*

perfeveret, atque usque ad finem operis in

rum ) non fine magno ftupore exclamarent:

€a, quam inchoavit, intentione perdurctb

Que eft ifta, que pregreditur , quafi auvora confure

L

gens , pulcbra ut luna , & ele&la ut fol. Cant. 6 9.

Utilitas.

Matthzus Cantacucenus ex Rege monachu$

,Manüdiic. ' XX.« Axioma Ph

ilofophorum eft ab omni-

Bafilianus, Vincentius Richardus illius intere

) *v n. 7.

bus receptum, quód fcilicet forma dat e[e vei ;

pres, & alii, quos jam dixi, ajuntadmirantium

Sicu: :igi;ar charitas eft, quz operibus noftris

eft ifla vox. Sedunde ifta naíci admiratio po-

Mmm mm 3

[L'Iit,

$50

Jribliotbece . Manualis: Concionatoriee

tuit, unde tam novum videriillis, quod fponía

&e tamcaput, quam pedesaureifunt? Ornie

leutis fenfim incrementis augefcere, & luce

£a

no, ita fe res habet, fed omnia in figura. Per

paulatim majore fplenderecoepit , ac primum

caput enim aureum principium operis boni

quidem, ut

rora obícure micare, deinde ut

ex amore Dci eliciti, & in gratia Dei fa&ti ine

luna rutilareamplius, demum ut fol radiis füis

telligitur: Quando vero in anima hzc capitis

mundum totum implere? Hoccine tanquam

& pedum mutuarelatio, & correfpondentia re-

novum fit, &inauditum, in ftuporem adduce-

peritur, certum nobis zternz przdeftinatio-

p[udl

repotuit;homines pariter,ac Angelos? PPotuit.

nis fignum ab eadem infinuatur, quia qui per.

Immo fi contra egiffet , atque ut fol primum

-.fcv'qraverit usqu

einfinem, hic falvus eric.

fplendeícere coepiffecdein vero ut aurora pau-

. $. XIV.

Pt

cula luce fcintillaffet,nihil mirum feciffet,quia

Jon. 3

hoc fit communiter & paffim ab omnibus, ut

JMISCELLANEA,

p Pt

Qualitas, —

cum fervore bonum fuícipiant ; & mox cum

tepore & topore dimittant. Luc&tuofum, ac

i a perfeverantia deficit , fimilis eft Daniel. £.

Q

ftatuz aurez a Nabuchodonofore vi- V- 31-

miferandum,quam vulgare Chriftianorum pee

ne omnium vitium. At fi que anima progre-

fie, cujuscaput aureum, brachia & pectus ar-

Bxod.49

diatur, quafi aurora confürgens, tacitisque &

genteur, venter ereus, crura ferrea,pedes lu-

Y.02

coptinuis profe&dibus eo perveniat , ut folis

tei erant. Sicenim multorum infantia aurea eft

inftar fulgeat, illa admirabundorum homi-

propter ftatum innocentiz : Pueritia argen-

num, & Angelorum voces meretur, digna, cui

tea, quia jam peccare leviter incipiunt: Ado-

Superi atque inferi acclament : Que e/l iffa,

lefcentia rea, proptergraviora peccata: Ju«

que progreditur €2c.. Digna, quam velut fingu-

ventus ferrea, propter peccandi confuetudi-

Ctect d

lare quoddam prodigium attoniti przdicent

nem: Virilisztaslutea, durn,

tio.

& in ccelum laudibus vehant.

qui fpiriy-cu COZ«

d

perunt, carne confummant,

$: 61

Manüidit, XXiV. Eft & alia hiftoria in S. fcriptura

II. Deus in veteri teftamento non tantum Exod. 22,

&«p20

1,n.2. propofitonoftro accommoda; Etenim Spiritus

primitias , fed & decimas , quz ultimum quafi v. 29.

fanctus, qui Hagiographorum movit, & dire-

füntin meffe, petiit. [temutomniaanimalia,

xit calamos, totus e(tin vaccis quibusdam no-

que ei offerebantur,caudam haberent, ut perLev, 3«

bis commendandis , animalibus cateroquin ,

hanc.períeverantize neceffitatem indicaret. v. 9.

prout conftat, ftolidis, ut proindeillis Apofto-

Unde $. Gregorius, ille, ait, bene immolat,

lus dicat: ANunquid de bobus Deo eft cura? . Cum

qui facrificium boni o

E

perducit aGtionis.

peris ad finem debitas

enim Philitthzi arcam plauítro novo füper-

impofuiffent, eidem trahendo duas admove-

Ill. Quidam fenex,defperantem, quod a(fi- Vit. PP.

runt vaccas, lbant autet in dire&tum vaccz

E?t xcl

duo in peccata reincideret;atque adeo ea peni«!* 9«

per viam, qua ducit Bethfames, & itinere uno

tus vitare non poffet , excitavit exemplo filii ,

gradiebautur, & pergentes, & mugientes, &

E.

qui juffus a. patre agrum amplum a zizaniis

non declinabant, neque ad dexteram, neque

purgare, cum impoflibile id fibi judicaret, moe

- finiftram, ob quam in gradiendo conftantiam

dica, quam quotidic expurgaret,parte affigna«

Dra in

. & ftabilitatem, absque €0,. quod retrofpice-

tà; inter brevetempus purgationem abfolvir,

Trímz

rent , licet vitulos fuos mugientes audirent ,

( IX .Inter Apophtegmata antiquorum Pa- Lyreus

T

dignz zítimatze fuünt, quz in. facrificium di-

trum hoc non ininimuim erat : Quocunquein spoph.

f.t6

vinz. Majelítati offerrentur, & excitato ex li-

in loco confederis,

r

is,*ïs- Ignat.

Lih. 1,

non te vcico inde moiväe

.. h2.apoph,

95

gnis plauftri, quod traxerant, igne concrema-

fed in eo. permane.

12.

rentur. Omniaautem in figura contingebant,

V. Habent hoc inter cx

i boni mores ,

Senec, ep.

Eteanim in arca, quam vaccz fuper plouftrum

placent fibi, & permanent: levis eft malitia,

47*

deducebant, recluíz erant divinz legis rabu-

fxpe mutatur, fed

non in melius.

le 5 Animalia autem hzc , quz arcam hanc,

VI. Maximum indicium malzs mentis eft Idem ep.

d

absque eo , quod retrogrederentur , aut.re-

fluCtuatio; hocergoateexige, ut, qualemin. 129

trofípicerent, portabant , illos prze&gurabant

ftitueris pra'ftare te; talem usque ad exitum

fideles, qui conftanter! & perísveranter, non

ferves. Effice, ut poffis laudari, fi minus, ut

refpicientes retro, humeris fub preceptorum

agnofci. . De aliquo, quem vidifti heri, merito

evangelicorum jugum fübmiffis gradiuntur

dicipoteft: hicquid eft? tanta mutatio eft.

in Bethíames, id eft, in veram (olis illius ci-

VII. Horatius juftum & conftantem virum1, Carm.

lt hena

vitatem, qui tribus radiis feu luminibus in

pulchre fequentibus verfibus defcribit:

una luce reíplendet.

Su[tum €9' tenacem propofiti virum ,

LL

Ibid, difc,

XXV. Sponfía in facris Canticis ( perquam

ANon. civoium ardor prava jubentium ; .

4».9. ecclefia figurabatur ) de coelefti fponfo fuo

INon sultus infLantis, tyranni ,

ait: Crura illius columne marmoree ,. que funda-

JMente quatit folida , neque Zdufler

te funt füper bafes aureas ;. ex quibus verbis de-

Dux inquieti turbidus Adrie ,

£

[

. duci poffe videtur, tam caput, quam plantas

JNec fulhninantis magna wanus Sfovis,

Íponfi aureas fuiffe , nam paulo ante eadem

Si frattus ilabatur .orbis ,

Íponfa dixerat : Caput ejus aurum optimum. . Er«

"

$

Faf

Impavidum ferient: vuine.

Ws

one viliorem , & infimam corporís partem,

VIE

. Agefilaus cum audiffet , maleft

c:u;m Plut. in

faad

qualis pes eft, qui fordes & immunditias contie

quendam tormenta fumma cum conflantia La

?

Fog.'

td,

nuo tangit, & calcat, a fponía per inftin&tum

fuftinuiffe, dixiffe fertur : Quam mifer eft

ho-

Spiritus fancti ex eodem metallo concretam

mo, qui conítantiam in res tam fla

gftio(a&

ac turpes collocat.

ï.uc. r

fuife ditcit, ex quo caput factum füerát: Ergo«

Y

IX. Zeno

Tüuus CXF1. Perfeverantia.

I

Y

X

8r

folyamh. — IX. Zeno dicebat, facilius effe, utrem infla- fione ad emendationem: fi'eu

f. 247.

m fugias, fe.

tum mergere, quam quemvis probum virum. quitur. Emenda te & fugiet te,

ficut ait Apo-

iovitum ad aliquid agendum cogere; nam in- ftolus: Refift

ite diabolo, & fugiet a vobis.

vidtus animus, rationis rectz placitis confor-

Xþf* : l]tüifa.ï.

matus, cedit nemini.

XIX. In excel(ío eft bea

d

Sabb. $. de .. X. Chilon dicere folebat, tarde quidem ag.

verantia penetrabilis.

ta vita, fed peþf'e-smec. ep,

prud.

gredienda effe omnia: verum cum femel ex-

cepta funt, conftantiffime in agendo perfe-

XX. O Fratres mei, 'inqüit S. Atlgu&inus,»s;;m. 9.

verandum.

.

non tzdeat incipere magna, nec faflidiat te-

j

Eogelgin — Xl. Quidam dixit, virtutes omnes pröfef-

nere inchoata, ícientes, quod períeverantia

Dom. 3.

as & voti tenaces eífe debere, alladens ad

informat meritum, colorat bont propofitum,

remunerat. Currentem , coronat pugnantem;

poft Pent, clauftrum monialium, quibus puellz fzecula-

t t

res ad tempus commorantur, & fubinde eva-

dubium ad bravium, cunctos conducit ad

ortum.

3l

gantur, ipf autem moniales ob profeffion

em .

—e&j Vir» Ibid&m«

conftanter perfeverant.

1

XXI. Hzc (fcilicet perfeverantia)

Exod.39.

XII. In veítis Aaron

tus, qux Deum ligat, quz omne bonum in-

YV. 22,

icz ora infima intet'

format, qua laureantur Martyres, qua Virgi«

campanulas aureas mala punica purpuraíce-

nes coronantur,

bant ; quz quía inter fructus excellunt, meri-

qua facerdgtcs fubiiman—

tur & confeffores.

to virtutum premia fignificant, fed non con-

ferenda 5ifi iis, qui opus ad extremam fim-

Dignitas.

briam, id eft, ad finem perduxerint.

XXIL Hoc fummz honeftatis infigne eft, s. nern,

Seneca de

XI!I. Ante omnia hzc cura, ut confítes tibi,

hanc totius probitatis unicam fidamque cu- ep.129.

Otio,

Majus eít, uc propofita cuftodias, quam ut ho- -

ftodem cuftodiri à vobis firmiter , hortor &

precor.

0d. 4

Sap. c, , nefta proponas. Sed plerisque vita per lufum

XXI

29.

agitur, judicia noftra non tàntum parva, fed &

IT. Fläfvius Vefpafianus dicere fo.!eöat,chr;);ugl;»

& epa 20.

levia funt, Fluctuamus aliadque ex alio com-

Imperatorem ftantem mori oportere;ut figai Princ. &

ficaret, conftantiam Im

prehendimus : petita relinquimus, reli&ta re-

eííe virtutem.

:

pgracordm progriam ieer:.es Im-

['A 3.

petimus: alterng inter cupiditatem noftram

9

XXIV. Rupes alta in

mari afï'urgens CUm Anonym,

& peenitentiam vices füunt. Nemo proponit

fibi,quod velit, nec fi propofuit, perfeverat in

infcriptione: nec flumine, nec fulmine, nec

€o, fed cran(ilit, nec tantum mutat, fed redit,

flamine : (intelligi movetu

r

) animi gencgoü ii

RE

"

. &inea,quz deferuit ac damnavit,revolvitur.

& conftantis fymbolum eft,

Ep. 16.

XIV. Perfeverandum eft;inquit idem Sene-

)

H 5. XV.

ca, & affiduo ftudio addendum robur, donec

. AXIOMATA.

bona mens fit, quod bona volun;as eft.

tus juriftarum pronunciatum eft: Nofinïgg&. da

ANece[ftas.

I Ve

fufficit litem inftituere, fi non in eaincfic te-

Drex. in

XV. Petrus Aldobrandinus Cardinalis di-

p«*:*rfevaresu

ftam.1.15.

Trifmg. cere folebat;perfeverantiam effe virtutum ba-

nat opus.

ll. Operis victoria finis , feu , finis coro-Ovid. Me-

l- D C. 8. CL]

lum, quo niíi nitantur, omnes corruunt.

tam, 6,'

ipoph,

$. 1o.

XVI. Pulchre ad perfeverantiam hortatur

Ill Principium fervet, medium tepet, ulti-

lg

Lib. r,

apopl

S.Cyprían. his verbis: Hortatur vos per com-

ma frigent, juxcta commune proverbium. Hoc

ep. 5

munem fidem, per pectoris noftri veram circa

eft: m zinfang warm, im Mitiel arim , su End.

dafs Gott erbarm. Hoc, corrigit perfeverantia

t Qs

vos & fimplicem charitatem, ut gloriam ve-

ftram forti & perfeveranti virtute teneatis.

faciens, ut rectius dicatur: Principium fri-

Adhuc in fzculo fumus, adhuc in acie confti-

get, medium tepet, ultima fervent.

n

tuti, de vita noftra quotidie dimicamus: dan-

. IV. Eodem modo illud proverbium: Ma- Engelgr.

d

da opera eft, ut poft hzic initia ad incrementa

ne pfalterium, meridie convivium , vefperiDom. s«

quoque veniatur, & confümmetur in vobis, convitium & propudium : mutat in hoc: MasPoft Pent,

quod jam rudimentis felicibus effe coepiftis, ne principium , meridie convivium, vefperi

h

Parum eft adipifci aliquid potuiffes plus eft,

delicium & gaudium.

.« L, JZFerk obne End , fein Meifler fcbánd,

quod adeptum eít, poffe fervare.

AL

In hexam,

XVII. Si te lunz contriftat occafüs, inquit

2. M'er wobl barrt , der avobl fabrt.

3. Ende gui, alles gut.

d

l4.c8. S.Ambrofius, quz fe femper reparat, acrefor-

mat,multo magis contriftare te debet,(ianima

4. Einen fcbónen Tag foll man gudbends loben

$. End trügt den Kranz davon.

profe&u virtutis impleta cum fuerit , poftea

Es liegt nicbt am anbeben, fondern am «vele

er inconftantiam mentis atque incuriam a

fao deflexa propofito, ftudia fua fzzpe commue

lenden,

Zn End fagt man das Gloria,

tet , quod eft infipientiz.ac ftultitiz. Unde

& Scriptura ait: Stultus ut luna mutatur.

;.:

Exitus acta probat.

Fauftus

XV1lI. Quid prodeít, quod difcedis , qui

Regienfis

$. XVI.

f2.ad MO'

undique adilridius es vinculis paffionum? (|

AUTHORES,

E

Quin hinc atque illinc circumvallant vitia

l:

nach.

h

fua? digne aliquis difcederet, fi eo ire poffet,

I. ]"h

eophilus Bernardinus de perfeverane

ubi eum diabolus invenire non poffet. Ne-

tiz prefidiis.

Panario V. Incone

Luc. 4, mo fe fallat: non fugiet adverfarium de loco

II. Joannes RBufzus in

*

in locum, fed de vitio ad virtutem , de paí- ftantia.

III. Jere-

!

85»

Jübliotbete Mamualis '«COncionatofi.æ

n J&remïäs' Drexelius

VII. Hieronymus Platus de

PEC.1;.

in Rofis Mariani;Q

religiofi l. 3. c. 32.

: bono ftatus

IV. Eufebius Niere

4nbergiusfin l. de avdorra-

VIII. Lucas Pinellus de perfe&. 1. 3:c. 12.

tione in Spiritu & veritatel.3. c.7. Item in

: IX. Bernardin. Rofignolius de difcipl. l. 4.

Tol4

do&rina aícetica l. 2. do&tr. 6. c. 4..

C.32.

)

V. Petrus Sanchez in regno Dei, p.7. c.9.

- X. Henr.Engelgr.conc. in Dom.3. poft Pent.

VI. Jacobus Alvarez to. 2. l. 3. p. 2. c. 9.

XIl. Jofephus Manfi Bibl. moral. 11. tr. go.

x

$. 7«

XII. Joannes Rho. virtut. var. l. 6. c. 7.

fl

l

UX5

eatkacko

p

TT

"

n EO U A TE L a RL i

?

—

wææægææææææææ

Coldf

1 20

Id EOL US CXVIL

f

E(dl ?l

Vs :9'

PIET

A PARENT

ES.

dite

AS ERG

parentibus ve&ris inDomïno, Vhoc enim

jüftum eft.

Ed :

QUOAD ESSENTIAM.

VIIH. : Victum , aliqua nece[Jaria , fi bis indigue- Lib.deho,

y.12

Definitio.

vint, fabminiftrare : uti S. Hieronymus monet : nor.Paren,

Deut 5

I.

Fauces tuz necdum lacteum perdiderunt ía-

16.

porem, quem tibi pia mater infundens . lin-

" $t virus, qua iis, qui ortus & educatio-

S.Avg.l.g.

guam tuam pavit potu corporis füiz impen.

Proy.t.

94: q: 3*

. nis noflrz principium fünt, debituin

de patri, matrique fervitum, qui nunquam

Ó

— 4 cultum tribuimus.

Unde hzc virtus

tuos vagitus horrentes totum in te lambe-

ad parentes quidem primario, fecun-

dario tamen etiam ad patriam, fratres; alios-

bant ofculis corpus. Aliam hujus obfequii

j

&

rationem affignatS. Ambrofius, dum ait: O

(

:

que fanguine conjunctos fe extendit.

fili; quantum tibi fümes jud:cium. (i non pa-

Divifi,

fícas parentem? illi debes, quod habes, cui

lbid. v.

debes, quod es. Si non propter gratiam &

Beirlinck, - iI. Dividi poteft in pietatem ergavparen-

falutem, propter verecundiam pafce.

10. G. fol. tes carnales & [pirituales, quorum illi vitze tem-

Iv

349»

poralis, hi fpiritualis vitz Authores funt,

IX. Periculo evipere: Sicut /Eneas fecit, pa-

.. dum vel ex baptifmo nos füfceperunt, vel in

trem füum ex incendio Trajano eripiens, uti

Virgilius teftacur fic loquentem introducens.

rebus ad fidem chriftianam pertinentibus in-

ftruxerunt, vel alio modo ad falutem no«

Mene ejferre pedem , genitor , te to[Je velicto

Spera[li, tantumque nefas patrio excidit ore ?

mam cooperati funt.

Fuga.

! Alteïum in alter;us imattatos fanguz'ne ternam.

j

S;Anibr. L I Nonerubefcere conditionem par&ntum: nam,

$.

II.

debened ut re&te S. Ambrofius ait, etfi pauper eft ( Pa-

| ,»EX; s.

SCRIPTURA.

Patriarchl rer) & non habet divitiarum copias, quas re»

linquat filiiss habet tamen ultimz benedi-

Qualz'tas.

$. Cyri

Gionis hzreditatem , quas fanctificationum

.ET. ca

I.'A

udi patrem tuum; qui genuit te: & neproy. 2'3..-

[ UER

opes füccefforibus largiatur. Et multo plus

contemnas, cum fenuerit matertua. v.oa.

eít, beatum, quam divitem fieris ideoque &

. II. Qui timet Dominum, honorat parentes, Eccl. je

S.Aug. l

Jacob feftinabat a Ifaac fümere benedictio-

& quafi Dominis ferviet his, qui fe gen.erunc. v.8

i*

V verb,

nem. Hanc conditionem filiorum Benedi&us

MI. In opere, & ferm

,

Pontifex diligenter obíervavit, dum matrem

tia honora patrem tuum.

one, & omqi patien- Ipid. v. 9.

füam pretiofis veftibus indutam in confpe-

IV. Fili, fufcipe fene&tam patris tui, & non1bid, v, 1.

&um admittere noluit, nifi vilioribus ftatum

contrifles cum in vita illius, & fi defecerit fen-

fuum humilem decentibus indueretur.

fus, veniam da, & ne fpernes eum in virtute

S. Hier. in

VI. Eosdem bonorare ; nam , tefte S. Hiero-

tua: eleemofyna enim patris non erit in obli-

i,

verba ille.nymo , primus gradus pietatis eít, ut, quos

vione.

l0 «

Honora

Authores tibi voluit effe Deus, honores ob-

INece[f'tas.

à

Tiim,

patrem,

fequiis , abítineas contumeliis , fed nec vultu

V. Si quis füorum, & maxime domeft

ICO- 1. Tim. Se

ledenda eít pietas parentum: . Meretur coc-

rum curam non habet ,Hdem negavit,. & eft v. 8.

- citatis fübire füpplicium, qui parentum vul-

infideli deterior.

?

tus torvo vifu defpexerit. -

VI. Quam malz famz eft, qui derelinquit Ecci. 3.

Levite 19«

V. Eos timere: quemadmodum ipfe Deus

patrem, & eft malcdi&usvg Deo, qui exafpe- v. 18.

ldtmin

V. 3*

precepit: Unusquisque patrem füum, & ma-

rat matrem.

"d

trem fuam timeat.

VII. Qui percufferit patrem füum aut ma- Exod. ar,

InPf. 118.

VI. Etiam amare illos: nam ita ipfa lex na-

trem, morte moriatur. Qui maledixerit patri v. 15.

turg jubet , tefte S. Ambrofio , quz omnibus

füo, vel matri, morte moriatur.

animantibus tenerum erga parentes fuos amo-

VIII. Maledi&tus, qui non honorat patrem Deut. 17.

rem indidit.

füuum, & matrem: & dicet omnis populus, v. 16.

Eph. 6.

VII. Gbedient

iam debitam illis pre[lare : . ita

Amen.

,

Mintio

N» T.

IX. Oculum, qui füb

fanaat patrem, & qui Prov. 30,'

À

enim Apoftelus precepit diccns: Filii, obe-

defpi- V 12«

!

1 z'tulug CXF 1. Pietas ärgäz Pnräntes*.

885

defpicit juffa matris fuze, effodiant eum corvi

honoravit igitur Jofeph & Mariam Chriftus

de torrentibus, & comedant eum filii aquilze. -

non naturze debito, fed

pietatis officio ; ho-

— ZEquitas.

nora ergo & tu parentes.

VI. Difce,

quid parentibus debeas tuis. Tus,Ambr, 1,

Toh 4 v . X. 'Honorem habebis matri tuze omnibds

Matri debes pudoris injuriam, virginitatis di-& in Luc,

3:

diebus vite tuzee: memor enim effe debes ,

. qua &

fpendium; partus periculum, matri longa fafti-c. 3-

quanta pericuja paffa fit propter te in

dia, difcrimina, cui miferze in ipfis votorum -

utero fuo.

fructibus majus periculum eft, & cum edide-

Eph. 6, v.

LA

XI. Filii obedite parentibus veftris in Do-

rit, quod optavit, partu abfolvitur, non timo-

mino, hoc enim juftum eft.

re

Quid anxios patres loquar, pro filiorum

Colof;3. . XIL Filii obedite parentibu

V, 20,

110.

S per omnig,,

profe&tu multiplicatos alienis ufibus cenfus,

—— Ecd. 7,

hoc enim placitum eft in Domi

jactaque agrialae lemina, pofterorum eetatibus

XIIL. Honora patrem tuum, & gemitus

profutura.

j

V. 29.

matris tuze ne oblivifcaris.

VII. Pafce matrem tuam.

Memento, quo-

Etfi païreris. ma-[dem ]. &

niam nifi per illosnatus non fuiffes ; & retri-

trem, adhuc non redidifti dolores : non red-in c 17.

b*ug illis, quomodo & illi tibj.

didifti cruciatus,quos pro te paffa eft : non red-

Utilitas.

didifti obfequia, quibus illa te geftavit: non

reddidifti alimenta, quze tribuit tenero pieta-

Lib.deho;

Exod 2o. XIV. Honora patrem tuum &

L.

DN

y, I2,

mati*ein

tis affectu, immulgens labris tuis ubera : non

tuam, ut fis longzevus fuper terram:

reddidifti famem, quam illa pro tetolleravit,ne

l)eu t. 5*. V.

XV. Honora patrem tuum, & matrem

tuam, ficut przecepit tibi Dominus Deus tuus,

quid, quod tibi noxium effet, ederet, ne quid,

quod laéti noceret,hauriret. Tibi illa jejunavit,

ut longo vivas tempore, & bene fit tibi.

übi manducavit, tibi illa, quem voluit, cibum

PI'OV. 1. V.

*

XVI. Audi, fili mi, difciplinam patris tui &

non accepit : tibi, quem noluit, cibum fum-

*

ne dimittas legem metris tuze, ut addatur gra-

pfit, tibi vigilav

E

tia capiti tuo, & torques collo tuo.

pateris.

it,) tibi flevit, & Atu illam egei*e

; !EGCI. 3. Ve

XVII. Qui honorat pa

4-

[o

rem fuum, jucun?

6.

dabitur in filiis,

| Utiätas. |

& in die orationis fuae exau-

Í

. dietur.

jbid. v.$. XVIII. Sicut q

' VIII. Qui re&am viam fequi voluerint, mi- 8.Cyrillugi

ui thfäf aurizat, ita & qui ho-

rum in todum proficient : fi didicerint, nul- Atex.1. 4.

norificat matrem fuam. .

Ibd.v10. — .XIX. Honora patrem tuum , ut fuþerve—

lam rem excellentiorem fore, quam pietatem in Gen.

niat tibi benedi&io ab co

filiorum obfervantiamque in füos parentes.

, & benedictio illius

Ideo dixit Deus : Honorapatrem tuum, & ma--

. in HOW;immö maneat. :

trem tuam, ut bene fit tibi.. Parentes ima

j

À

gi-«

nem Dei quodammodo gerunt.

CRBÉO

. $ IV.

EX SS.PATRIBUS..

EXEMPL

A CATHOLICA .

l

Y

EXTERNA.

anlita;.

S. Cyrill:

Pietas exercita..

Hier. ca.

isp, ( "hriftianorum eft prima pietas, honora-

re parentes, & labores educationis re-

E fhriftus fu

bditus erat Parentibus fuis ug- I'.üc.z. *.

TOV- 23I l

.. tech. 7«

^ que ad trigefimum annum, ideoque35.

p

pendere, atque omni fiudio, quzecunque ad

dvetate, fapientia, &

.

( h

eorum quietem pertinent, curare.

& hoininibus.

g;'atia p'rofecit coram Deo

j

S.Aub. f.7.

de verb,.-

IIl. Amandus eft Genitor, at præponenduä

II ThomasMorusAn g]iæ?rimas flexis geni- Ped,

:idl Y 9'

Dum. ,

Creator. Hocaudivimus in canticis cantico-

rum. Ordinate in mecharitatem, id eft, facite

bus a patre fuo benediétioné folitus eft petere, Chritt p. r.

gradus, & cuique,quod debetur, reftituite. No-

IiE. Alphonfus Aragonum Rex patri Ferdi- c. 6. $. 3.

"MAT

nando obviam progreffus, equo detiliit, ac pe- ^ 3-

lite anteriora pofterioribus fübdere : amate

aber.p. r.

parentes, fed praeponite Deum parentibus.

dibus eum comitabatur; monenti autem pa-

COonc. 5, in

$.Hier, ep.

tri, ut procerum more equo confcenfo adze-

feft, S, Nic,

Ao. adFu-p

" Ml. Honora patrem tuum, fed fi te a vero

quitaret, refpondit :

Alüs liberum fit ag

sium,

atre non feparat. "Tamdiu fcito fanguinis

quod vol

eïe, n. l-

copulam, quamdiu ille füüum noverit Creato-

uerint. Ego nunquam adducar quin

hRegem & eum degrorum pedibus fequar.

Tin. 5

rem. Alioquin David protinus tibi dicet : Au-

b

di filia, & vide, & inclina aurem tuam, & ob-

IV. Salomon Rex venienti ad fe matri fuse 3- Reg. a.

livifcere populum tuum, & domum

furrexit in occurfum ejus, adoravitqueeam & V: 19-

patris tui

fedit fuper thronum fuum; pofitusque eft thro-

CCI. 3'

& concupitcet Rex decorem tuum.

1b

Idem in

IV. Ordinate in tnecharitatem. Re&usor-

nus matri Regis, quae fedit ad dexteram ejus.

Cant.

V. Jofeph Patriarcha videns patrem füum Gen. so.

do eft, poft Deum amare patrem & amicos. Si

d. 2h

tamen necelfitas venit, ut utrumque fervari

mortuum ruit fuperfaciem ejus, flens & deo- v« 1. & 10

fculanseum. Praecepitque fervis fuis, & medi-

Ir

non poflit, odium in fuos, pietas eft in Deum.

cis, ut aromatibus condirent patrem. Etcele-

bravit exequias planétu magno ac vehementi

Jf

r

4Equitas.

S.Ambrof.

feptem diebus,

D!

. V. Hohora tuos parentes, quia Dei Filius

- VE. Rex Britanize, nomine Leyr partimrusiFa-b. cotic,

J g. inLuc,

fuos honoravit : legifti enim, & erat fabditus

$7.

regnum fuum inter tres filias;quzerebat ex fin- 8 in Para-

vj

ilis. Si Deus fervulis, quidni tu

parentibus ?

gulis, quantum ipfuni diliserent. Relpon- *vefe

HU

Nnnunn

del].t.i." ,'; 8'

R. P. Loim. Man. Dibl, Tom. IZI.

354

Bibliotbeca: Manuqlis Concionatorie. —

fe ipfüm dili gere,

Pietas iaudabz'liter intermi[Ja.

dentibus primis duabus;

pl

us quaim animas faas, t

ertia dixit, fed di-

XV. S.Francifcus cum a patre coram Epi- S. Bonaw

atrem , addiditque, quantum

ligere eum ut p

fcopo urgeretur, ut bonis cederet, veftemin vit. e ?.

babes, tantum vales, tantumque te diligo.

exuit, eaque proje&aantepatrem dixit: huc-

'it. L 5'

Ob quod diétum iratus pater, ipfam exhsere-

usque te patrem judicavi in terris , amodo

[ AU

ditavit, reliquis duabus regnum divifit. Quse

fecure dicere poffum : Pater nofter, qui es in

tantum fenefrentem patrem maritorum opera

coclis, apud quem omnes thefauros repofuit.

regno fpoliarunt ; ad eam vero, quam exhae-

at R

4

X

- XVI. Nivardus S. Bernardi frater , etfiIn vit. $,

reditaver

t^.

egi Francize nuptam confugiens

omhibus fratribus cum Bernardo fratre ad Dern.l.cu

dixit: Ofilia, quam vere mihi dixifti : Quan-

religionem abeuntibus, ex affe haeres a paren-

tum habes, tantum vales, tantumque te dili-

O

Dum enim habui, quod darem, multum

tibus fcriptus, atque ideo ad manendum in

domo paterna incitatus fuerit, generofe ta-

valui apud fororestuas: nunc vero cuim nihil

Itaque a filia

men conditionem refpuit, iniquum dicens, fi

habeam, nihil prorfus valeo.

fratres coelo rapto fibi terràam relinquant.

fua receptus, & benigne habitus, iterumque

Hit.So

XVII. S. Bafilius etfi multis lachrymis & $. B2fil.$

plà

regno reftitutus eft. ( vid. plura in Z4ppandiwe;

deíalut.

lamentis eum mater a propofito vitae mona-

ocunm

g

quorum feriem index dabit.

fticee. arripiendae deterreret, neutiquam ta-

Vitá

/

P.z:etqsxmale negletta 9. punïz'ta..m

men a propofito ut difcederet, emolliri atque

Gen. 9. V.

VII. Cham, quiadebitam patri reverentiam

moveri potuit; ut de ipfo S. Chrytoftomus

lius fratribus manife-

narrat.

^5. & a5 neglexit, & nuditatem il

ftavit; cum tota pofteritate maledittus eft.

XVIII. Albertus Falchenbergenfis Comitis Hier. Pja-

flius & Regi, Gallize affinitate . conjun&us, tus debe

Vi

ngc 6.

.VHI. Efau contra parentum voluntatem

Cq (10

v.ad.

nxores fecutus alienigenas, primogeniti bene-

Ordinem Preedicatorum ingreffus, cum a

Rel]..2.€;,

'Theoderico Cónfobrino. variis argamentis,

Ytic.27. V. di&Gione fpoliatur, & natu minori Jacob tan-

4

*

35

4€- quam fervus fübricitur.

4

& pizecipue commemoratione materni dolo-

IX. Re

1

ilis Abfalon impia in patrem Da-

ps.Reg 18-

bel

ris, ex quo aut jam obiiffe, aut brevi obitura

o

v.9. X14. vidern arma movere aufüs , tribus lanceis ex

credebatur, sd r

Cb

itum impulfus effet, Alber-

1

H

3l

am,quae ex ad-

arbore fuornet crine fufpenfüus, transfoditur.

tüs oculos ac digituim in ta

;Jm..læ

ïïamn. "!

X. Carolus Ludovici Germaniae Regis natu

verfo pendebat, & Chriftum inter B. Virginem

£73-

^minor filius in celebri Epifcoporum & Nobi-

& S. Joannem in cruce pendentem reprzefen-

- fium Francofurti confeflu a daemone poffet-

tabat, intendens dixit: En Dei Filius, cum

fus eft; quod adverfus patrem rebellaffet. ]ta

jnatrem & confobrinum, utrumque fibi tam

liberatus a daemone faffus eft,

carum, doloris gladio confoffum videret, ta-

ipfemet deinde

1

addiditque, toties fe maligno

ifto hofte corre-

mene crucis patibiulo, quod facile poterat, de-

fcendere noluit, fed in eà cum, fuo & illoruiu

ptum füiffe, quoties impia illa ftudia animo

[

verfaffet.

cruciatu usque ad mortem permanfit Quare

XL. S Bernardu

iüs* relbrt , adolefcentem

to.2.1. 17.

nec ego quidem hanc religiofze vitee crucem,

Dom.2.

o&odecim annorum in patibulum atctum, de

quam femel confcendi, deferam unquam,

Quadr.

repente capillo & barba cana vifum effe,

quamvis matrem , quam narras, & te confo-

Deumque hoc prodigio docuiffe, ad quam ce-

brinum ad.pedes meos exanimes jacere vi-

X

tatem pervenifiet hic adolefcens, fi morige-

deam. Quin potius tu quoque in hanc ean-

rum fe parentibus praebuiffet.

dem crucem mecun conícendis, teque mun-

ilif.Sor

Pzdag.

XII. De alio narrat S. Bonav. & alii, quod

di hujus laqueis expedis, in quibus hzeres cum

p

Chiftp. cum coram patre prandere cum iplo volente

tanto periculo ? qua oratione motus Theodo-

ó(,

1.€ 6 $. 3* caponem abícondiffet, hunc, ubi pater difcet-

ricus, idem inftitutum fecutus eft.

a 9.

ania Pred.

fit, recipere volens inhorridum Bufonem con-

p

XIX. Civis qüidam Toletanus in Hifp

verfüum viderl

t,quiexlance in faciem infiliens,

falfis conjecturis cum in fufpicionem criminis C

hrift. p..-

vk'p-!u

totamamento in frontem occupavit, hec ante

e 6.$.3.

veniffet, capitisque damnatus fuiffet, filius pa- ^

a

ful, "

mortem avelli potuit. Quin & fi quaparteBu-

tris calamitaten mifertüs ad Regem propera-

foni moleftia afferebatur, eandem ipfe in fimili

vit, feque in locum patris plectendum obtulit,

AM.PW

corporis parte fentiebat. Unde juffus ab Epi-

Faf Col

nec ante pia importunitate inftare defiit,

Ícopo per Provinciam circuire, ut omnes ejus

quam, quod rogarat, impetravit, & mortem,

dor,

exemplo faperent.

.]698.

L

liberato patre, gloriofe oppetiit. -

XIII. In Frifia qui

dam a filio fuo male tra-

Fnb conc,

| dhid.n.10.

ad limen

XX. Philippus Romanorum Principum pri-

&atus, & per domum paptatus'(:um,

mus fidei feétator,

filium fuum adeo reveren- 4 infefte —

domus perveniffet, dixit: fatis nunc eft, fili,

S. NiCOI»'

j

tem habuit, ut in imperium fe confentiente

nam & ego hucusque tantum patrem meum &

evec&tus gloriaretur fe patrem habere, cui pof- "^*

avum tuum crinibus traxi.

um

fet obedire non tantum, ut filius, fed etiam

,!.bid-nv! . l-

XIV. Servusquidam, cam dominum fu

ut Imperator.

i

eques fecutus

fuiffet, & pecuniam , quam ille

advertifiet, ab eodem irato pe-

XXI. Quzedam filia Calviniftüs in Galliatbid,

Viüc- *'

perdiderat, non

de truncatus ,

facta confeffione intellexit ab

graffantibus & ingentem ftragem edentibus

per rnediacadavera irruit, & patrem quaefivit,

Angelo, han

cpoenam a Deo immiflam in cafti-

]pee quam admiliffet, eo pede

inventumque adhuc

fpirgntem humeris extu-

gationem cu

lit, & curavit,

quondam

fuam matr

em indigne ex curru de-

turbando.

C vid. plura in appendiäe 2

$

V.

Tiulus CXVII. Pietas erpa 'Pärentef.

855

Qhdy,

'S.V-

tria diftaret, noluit tamen eo divertere, autül-

l61

XEMPLA DOMESTICA.

loindicio ad fe accerfere. Nihil ab eis volebat

"ff éltus erga parentes & confanguineos depojiti.

accipere. - Dicebat, religiofum debere effe

. quafi Melchifedech fine patre & matre,

'it. !o 5. I'

9. Ignatius, dum eiinter orandum liter»e

IX. P. Gonzalus Sylveria a confanguineis Vi* 1. 1. 6,

9, x..

patria redduntur, eas mox ne apertas

ad domum invitatus, refpondit, fe humanum 8-

iit &

quidem in caminum ardentem conjecit. Idem

amorem qui fenfü magis, quam ratione perci-

in Epiftola ad Ducem Najarze fcripfit: Poffüm

M

pitur,perfectiori jam charitate permutaffe,nul-

tibi omni affeveratione affirmare, totos decem

lius apud fe pretii effe, ullum fanguinem prae-

undecimve annos ad nullum ex Loyolea fami-

tér eum, qui redeniptionis humanze pretium

lia ne litteram

! u

idem me fcripfiflet, perfuafi

enim mihi,cum

[

ae

fuit, aquo in ara crucis effufo a peccatis ablu-

culo univerfo nuntium mifi,

tus, & a daemone vindicatus eflet, eo fe quo-

illam quoque propter Chriftum me femel re-

liquiffe, neque debere eam repetere,

tidie ali, dum facra peragit myfteria, indeque

il

Hift. Soe.

effe&um, ut modo quodam mirabili Chrifti

ilut,

II. S. Francifcus Xaverius in Indiam profi-

confanguineus fit: turpe autem fibi videri, ut,

P- 1. l2,n.Cifcens perfuaderi non potuit

9t.

verticulo patriam reviferet.

, ut modico di-

qui tali propinquitatis vinculo cum Deo ipífo

Vita,

conjunctus eft, ullam przeterea in humanis cu-

III. B. Aloyfius de propinquis adeo curam

randam putet confanguinitatem.

ex animo depofuerat, ut eos omnino ex me-

moria deleviffe putaretur. Unde ipfemet faffus

X.. P; Francifcus Pavonus amorem.confan- Biblioth, .

guineorum ita exuerat,ut ne parentem quidem Sctipt. S.ly

t. Dl

eft, eosnunquam fibi in memoriam venire, nifi

fuum, ex quo Societatem ingreffus eft, aut vi-

debo.

cum fingulariter eos Deo commendaret.

ht

Vit.l. z..

ferit, aut allocutus fit, praeterquam cum ex

c, 60

IV. S. Francifcus Borgia poftquam a Deo

Provincialis im

perio bene fibi ab eo precari

146

vocatus eft, nihil antiquius habuit, quam obli-

vifci populum fiüum, & domum patris fui:

pof'tulavit.

r

$ VI

torum affinium

Imonein fermone quidem deprehendi cogna-

que ullum amorem paffus eft.

EXEMPLA PROFANA-

Literis ea de re ab Antonio Aranzio Roma

ha

Y

um mater qucedam capitali crimine Valer,

miffis refpondit : Meos equidem amare non

damnata, Triumviro in carcere ftran- Max.l.s.

delii, Deumque quotidie venerans precor, fal-

gulanda tradita eflet, cuftos carceris vero non € 4

vosincolumesque effe jubeat. Etforfitan gra-

ftatim ftrangulare, fed inedia conflere decre-

tior Deo precatio, quae quam minimum carnis

viffet, interea vero filiam diligenter excuffam,

& fanguinis habet admiftum. Pereat ille ainor,

utvivat, quem quaero, cceleitis. Audita morte

ne quid cibi aut potus inferret, in carcerem

folatii caufa. admififfet, heec aliquot diebus

lfabellae filiae infperato extinctze dixit: De-

uberum fuorum lacte comperta eft fuftentaffe,

pofitunm acceperam, repetiit Dominus.Redda-

unde Senatus tanta pietate commotus, vitam

mus itaque quod par eft, alacriter : Quodque

matri, matrem filize dedit, & utrique perpe-

tamdiu ufuüram ejus dederit, grati teftationem

l

tuam alimocniam affi

Á

i

gnavit, ipfum vero locum

animi demus. lgiturnon lugendum, preefer-

pietati templo exftrutto confecravit.

tim cum his vitze miferiis, & corporis, vinculis

Il. Lyparis adolefceis Neapolim profe&us Tovian

Wul

foluta emerferit, & in beatorum fedes Dei

eft, ut patrem e praedonum manibusliberaret ; Pontius

. elementia, ut fpero, & opto, commigrarit.

2 €.4.

Hift.Soc.

V. P.Petrus Faber ex Hifpania in Geria-

itaque in fervitutem fe dedit. Patreque liberta-

de obed.

O p-.og.3. . ni

ti refüituto, ipfe remo addic&tus

| in praedonum

:

66,

am proficifcens,fuam ipfe patriam in confpe-

t

poteftate permanfit.

x

&u potitam,& propequam tenendum erat iter,

IlIl, Scythze olim ce

debant Dario Regi eo- Herod;)ms

ne quidem fpe lucri animam, a religiofa fe-

rum regionem vaftanti usque ad ultimas A fize ! 4-

veritate deffectens, averlis oculis tniffam fecit.

folitudines. Interroganti deinde ab eo per Le-

fi.ü.pg

Vit-p.zv

. VI. JoannesBerchman auditaPatris morte,

685

8atos, quem tandem fugiendi finem, aut quod

fol44. jam verius, ajebat, dicam : Pater nofter, qui es

pugnandi initium facturi effent? refponderunt,

in ccelis : de reliquo nihil commotus.

fe neque urbes, neque agros, pro quibus dimi-

AnnProv, VII. P. Antonius Pinnas cum aliquando e

cent, habere; ceeterum cum ad parentum fuo-

Euf. Coll. noftris unus aliunde veniens, nomine fratris

rum monumenta devenirent,fciturum demum

/ XEbOr.

ejus Germani eum falutaffe, & quaedam etiam

quomodo Scythae pugnare confueviffent. -

'-1'6980

mandata folicite dediffet, quid hoc rei eft? a-

V. Decii Imperatoris filius, cum pater eum tid. exPe.

, CoflG.

jebat, adhuc mihi unus frater? Adhuc , ait

Regem nominare, & diademate infignire vel- tro Bleff,

j fe&o

holpes, imo valet, àc viget, ac plurimam tibi

ep. 47

(ícol

let renuitdicent. Verorne fi Imperator fiam,

alutem dicit. Hic pater fubridensait: Ejus

dedifcam effe filius Malo non etfe Imperator,

LI

epiftolam abhinc tres annos accepit, quam

fed humilisfil

n

etiamnum obligatam fervo, & pro atramen-

devotus.

ius, quam imperator & filius ig—

x

tarii operculo commode utor.

V. Cornelius Scipio patrem luminibus or- tem. $.

Vitac. 4

VIII. P. Balthafar Alvarez affe&um erga

batum Scipionis inftar regebat. Unde Sci-ex Chav.

confanguineos adeo mortificatum habuit, ac

pionis coghomentum

e rrud,

Ü

fibi & tgti famil.iæv ac-

I.C.10,

fi nec patrem, nec matrem, nec cognatos ha-

quiüvit.

beret. Nunquam ab eo audiebatur, unde ef-

VI. Qnintus Cicero Marci Ciceronis fra-Ibidem ex

fet, aut quos haberet cognatos, nec in eorum

trisfilius patrem ad necem quxefitum occuluit, D:o.L42.

negotia fe ingerebat.

Cum Romam profici-

nec ullis tormentis ad

fceretur, licet tribus tantum mili

aribus a pa-

pelli potuit.

euin prgdendum com-

Nnnnno2

R. P. Lobh, Bibl. Man, "im. I1.

vit.

E

6

Bibliotbece. Manualis Concionateria

8

)

*Val. Max.

VIT. Atys filius Croefi, cum effet natura mu-

xifle fe advertat; ita & parentes nulla majori

Ll&.c. tus, ubitamen vidithoftilem gladium paterno

voluptate afficiuntur, quam fi filios omnibus

numeris abfolutos genuiffe fe advertant, juxta Prov. ra»

jugulo imminentem, folutis dentium clauftris

illudSalomonis: Filius fapiens lzetificat patré : V 1

mi fui. -

prorupit in verba, quibus dchit affe&tum ani-

Filius vero ftultus moeftitia eft matris fuze:

L

ola vehemeriter exultat, ubi l'olit. 1. 6s

Ib:dem.

VIII. Corio

lanus cum a Romanis inique

X. Sicut agric

damnatus ad Volfcos defciviffet, & ab his in

generofos fructus ex arbore legit, quam füuis Epift,

Ducem ele&tus Romanam urbem oppugnaffet,

ipfe manibus confevit, magnaque cura produ-

5

Romani defperata defenfione Veturiam ma-

xit; ita parentes furmum percipiunt gaudium;

trem, & Voluminam uxorem ac liberos ejus

cum optimos m ores vident liberorü, quos ipfi

in caftra miferunt, veniam precaturos, quo-

rum precibus ita permotus eft, ut exercitum

genuemnt, tapgggue folicitudine educaruat. :

ab urbe abduxerit, atqug Qbüdiope«l.;b,erarit.

$..

$. VII.

SIMILITUDINES.

L p

vaceptum Nature: Uti colligitur ex ome

nium brutorum, prazecipue vero ovium

inftin&u, quze vel ex mille aliis omnino fimi-

Qualitas.

cut, quo fortius connexa funt duo vin-

libus matrem füam agnofcunt, & fequuntur.

Anonym./ I. S]

II Preceptum Dei : Juxta illud Deuterono- Deut. 5.s.

cula, tanto difficilius feparantur; ita

mii: Honora patrem tuum, & matrem tuam, $:

quo magis per vinculum cognationis adftri&ti

$ H

ficut praecepittibi Dominus Deus tuus.

.

E

*

«qifi 10

funt filii parentibus, tanto magis iisdemkper

IT.. ZEquitas: Quam Salomon indicavi

t di- Eccl; 7. s.

amorem adhzerere debent.

Wdem.

Il. Sicutis, cuimu

Itum datum eft, ad multa

cens : Honora patrem tuum, & gemitus ma- 29*

tris tuze ne oblivifcaris.. Memento, quoniam

reddenda obligatur ; ita cum nemo plus dede-

nifi per illos natus non fuiffes. Et Tobias : Me- Tob, 4. v,

rit, quam parentes, haud dubie etiam illis ma-

jor reverentia, amor & obfequium debetur.

mor enim effe debes, quae & quanta pro te Qt 36)

paffa in utero fuo.

;

Idems

IHI. Sicut Ciconize decrepitos parentes hu-

IV.- Utilita; : Quam Deus per M

oyfen pro- Deut.s. v.

meris fuis ab uno loco ad :

N

ium portant ; ita

91440

mifit, dum precepto füpra citato addidit: Ut6.

ult,

parentum quisque fuorum onera & imperfe-

longo vivas tempore, ut benoe fit tibi.

&iones magna cum charitate in fe fuícipere,

É

ferreque debet.

V.- Nece[fitas :: Ob metum poenarum, hanc Deut. a1.

virtutem negligentibus decretaruni : Si enim v. 18«

idem.

V. Sicut catuli & pulli parentes fuos, quo-

jam olim in veteri lege preecepit Deus , ut fi-

cunque przecedznt, fequuntur ; ita veros filios

$ em

lius protervus & contumax, commeffationi-

epift, 1

laudabilia parentum

füorum vä&igia prazeclare

busque ac luxurize vacans lapidibus obruatur ;

7

æmulari decet.

quanto magis in lege gratize, ubi, ficut major

| INece[fitas.

parentum erga filios cura exigitur, ita 1najor

Idem,

V. Sicut is, qui vize ignarus ducem non

quoque ab his reverentia & amor exfpeé&tatur,

eligit, aut fequi recufat, graviter, erret,necoefle

degenerum & protervorum

Vfïliorum— ccmm-

elt ; itafelicem vitee fuse progreffum fruftra

maciggleätetur.

fperant filii, qui parentum füorum ductum fe-

1

ui recufant.

E

Tdem.

VI. Sicut pomum ab arbore feparatum, pu-

*

$IX

ï

tredine obnoxium , exitioque proximum eft ;

ita liberi, qui genitoribus velut arboribus fuis

" E,;

emplum. C»rifti fzequenter conjïde:;a?e: Quï Luc. av

jo5:16,

^

^ cum tantum effet, tantam tamen reve- ! $-

Y

per amorem conjuncti non manent, non lon-

d

-

*

ge abfunt a perditionis periculo.

rentiam, amorem, & obedientiaim, tanto tem-

Uxlitas.

pore nempe triginta annorum fpatio exhibuit.

II Exewpla Jibuicorum $. 7. ailata perpendere : Lue, 16. v —

VII. Sicut Ralmites conjun&i viti multum

t Hj

Joan. 15.

Ut vel fic erabefcamus, quod filii hujus faeculi 8-

& pretiofum fru&um afferunt ; ita liberi per

(& tenebrarum) prudentiores ( & parentum

amorem & obedientiam bene uniti parentibus

amantiores ) íint filiis lucis.

^

b aculns; obiicäre SS. Chïyf?i :

multum fruétum producent, atque setate, fa-

IIL . Exempla brutorum Jape o

|

pientia, gratia corain Deo & hominibus, fi-

quibus etfi natura denegavit rationem, non

omil. de

Stg.e

Abfal.

cient.

cut olim Chriftus parentibus fubditus profi-

tamen denegavit pietatem, tefte 5. Chryfoft.

",

. JV. -Beneficia a parentibus accepta crebro pondera- Eccl. 7

——

Anonym.

VIIL Sicut pullis ex om

ni capite melius

re: Sicenim excitabimur ad illud Siracidis V- 29*

profpe&um eft, fi gallinze folicitudini curze-

monitum implendum : Retribueill

*

ils quom

Q*:

-

que fe committant, quam fi proprio conatu ar-

do & illi tibi.

bitrioque vivere, alereque fe vellent ; ita liberi

V. Exempia filiorum ob pietatis ojficia ntgleüta ca- 2-Reg. 19

nunquam commodum füum melius promove-

fligatorum , diigenter confiderare ,. ut vel eorum ": 9

bunt, quam fi.parentibus fuis totos fe tegen-

damno fapientes, ad debitum parentibus ho-

dos, alendosque committant.

horematque amorem exhibendum compelia-

3ucmzditd?.

mur. lIdeo namque Deus Abfalonem in alta

IX. Sicut artificem nihil magis recreat,

arbore pendere & perire voluit, ut tam tragi*

cum exemplrum facil

ius caderet in oculos iilo-

quam fi opus undequaque perfectum produ-

rutns

]

E iulus CXVII. Pi&as erga, Parentes,

857

tum, qui fimilem ipíi propterviam irreveren-

parentibus recte djciülr, utqui eos amat, per-

tiamque committere non verentur.

N l)

dat eos, non more parricidarum interficiens,

l

fed fpirituali gladio Verbi Dei carnalem affe«

$ X

ASCETICA.

&um eorum, quo & feipfos, & eos, quos genue-

runt,irritamentis hujus fzeculi obligare conan-

;ï;it. l6

ria funt praecipue, quze circa hancvirtu-

IT

tur, pie fidenterque percutiens & occidens, il-

tem bene apprehendere, aliisque incul-

lud in eis vivere faciat, quo fratres funt, quo

eare debet aíceta.

Primum eft, ut bene fciat

cum filiis fuis temporalibüs parentes seternos

& doceat, quze officia filii debeant parentibus,

Deum ecclefiamque cognofcunt. Neque trifti-

. quzxe quidem omnia ad tria fere revocari pof-

ER

tia parentum inde fecutura abfterrere debet,

n

*

.

*

N

»

funt. Scilicet ad amorem: ad quem fpeGat, eos

nam,ut

bene D.CI

imacus dixit,melius eft con- 3. Clim

magni zeftimare, & revereri ('id eft, non Izede-

triftare parentes, quam contriftare Dominum grad. 3.

re vel minima ratione)) ac honorare tam ver-

Jefum : hic enim nos creavit,& falvavit, illi fac-

bis, quam factis.

2. 41 obedientiam :;ad quam

pe fuos amando perdiderunt. Amor Dei, ipfi- :

Ípecat, ut illorum non tantum imperia , fed

usque fanctum defiderium, extinguit in anima

nutusetiam & confilia isquirantur& implean-

carnalem parentum amoré : Qui aütem utros-l. 3. c. 34«

tur. 3. d fubventionem : five in vi&u, f opus

que amores in uno corde claudi poffe putat, is

ett, fübminiftrando: five in periculis hoftibus-

leipfum'decipit. Vetus ifta eft ars diaboli, in-

que advertendis : five in auxiliis pro morte

quit Platus, quze illi in parente noftro Adamo

feliciter obeunda, fu

pplicioque2 Pg;*ga?grii de-

M

nimium bene proceffit.

Nam quid intereft,

vitando przeftandis.

inquit S. Auguftinus, utrum in uxore, an in$ Auguft,

5 Hier.

l. Alterum eft, ut bene cognofcat, q

üandö,

matre, dum tamen Eva in qualibet muliere, ePift. 58.

pift, 10.. & cur non obediendum fit parentibus, nimi-

caveatur; nam iftaumbra pietatis de foliis il-

"

rum juxta regulam S. Hieronymo indicatam,

N

lius arboris venit, quibus fe primi parentes no-

dum dixit: Honora patrem tuum, fed fi te ave-

ftri damnabili pietate texerunt. Merito ergo S.

b

- ropatre nonfeparat. Tamdiu fcito fanguinis

Hieron. Nepotianum adhortatus dixit: EFcces. Hferon,

copulam , quamdiu ille fuum noverit Creato-

Adverfarius in pe&tore tuo Chriftum conaturepitt. 2,

rem. Inhocergo cafu non effe parentibus obe-

occidere. Licet parvulus ex collo pendeat ne-

utls' Vs

diendum, cum coimuni Theologorum fenten-

pos, licet fparfo crine & íciiis veftibus ubera,

32.q.104. tia docet S. Thomas, idque ob triplicemratio-

quibuste nutrierat, mater oftendat :-licet in li-

33 ult,

nem. 1.Quiautipfe etiam Ariftoteles, aliique

It Ms

mine paterjaceat, per calcatum perge patreim.

Ethnici agnoverunt, in iis, quze ad corporis

Siccisoculis ad vexillum crucis evola.- Solum

[

. maturam pertinent, omnes homines pares; nec

'piet'atïs genus g&, in ahapre e-*H?e. crudelem.

""quisquam altero füperior aut inferlor ett.: 9.

*

$ Bem. Quia,cum paterpum jusfit participatio autho-

g.' X:I.— |

- i

spift, 111. ritatisaDeo, aquo eftomnis paternitas, meri-

to-Deo potius, tanquai fupremo Domino ;

CONCEPTUS PRJEDICABILE

d

L

quam parenti, tanquam Vicario, obediendum

x occafione thematis':

Subditus evat illis : Luc,23, v.

eft. Hincpulchre S. Bern. fola, inquit; caufa,

- explicari poteft.

1. Quomodo filii.de-51.

qua non liceat obedire parentibus, Dens eft.

beant eíle fubditi parentibus; fcilicet-inte-

lpfe enim dicit: Qui amatpatrem, & matrem

gre, prompte & fortiter exequendo omnia,

plus quam me, non eft ine dignus. 3.Quiaa

quae Dei legi & voluntati non funtcontraria :

. Deo infinities plus, quam a parentibus acce-

Ubi obiter, bte

viterque indicari poteft, quan-

'^. pimus,nempe corpus, & animám; cum tamoen

do & cur interdum obediendum mon fit pa-

ab his nec ipfüm corpus fine Dei opera acce-

rentibus, uti, $. priore oftenfum eft, 4, Expli-

A

fob. 1o, v. piflemus, uti Job indicavitdicens: Nonne fi-

cari poteft tructus ex tali obedientia fperan-

1Ce.

€utlac mulfifti me, & ficut cafeum co

ag

DC

ulafti,

dus, Ícilicet'is, quem Chriftus reportavit cre-

offibus & nervis compegiíti me, & vifitatio

Tcens setate (quem Deus indicavit dicens:Ho-

tua cuftodivit fpiritum meum ?. Unde ierito

nora patrem tuum & matrem tuam, ut fis lon-

6

S. Iier.ep. S. Hieronymus dicebat :

gzevus fuper terram) fapientia) ad quam vel-

ad Heliod,fed cui renata es.

i

non .es ejus cqiv nata,

maxime conducit obedientia iuxta illud Sira-

-- TH. Tertium eft; utíciat

j quömodo .noh obe-

cidis: Fili concupifcens fapientiam eonferva Ecel. !v

dientiam tantum negare in certis cafibus, fed

juftitiam,&Deus przebebit illam tibi) & gratia :*

uf

etiam amorem parentibus , atque adeo otiffe

coram Deo & hoininibus ( quianihii perinde

1il.de

S,Aug. epyeos debeamus.^ Id quod praeclare S. Augutt.

jl

3t. adLze

gratum utrisque facit, quam fi deprehenda-

,

-oftenidit fequentibus verbis: Sicut praeceptum,

tur, ) in omnibus & per omnia prompte parere;

tum.

quo perdére jubemur animam noftram , non

«

L^

ll. Ex occafione thematis : £jenora

patrem!

)eut.3. v.

ad id valet, ut.fe quisque interimat, quod in-

tuum C matrein tuam : explicari poffüunt com-16. .

expiabile nefas eft : &tamé valet, ut interimat

moda ex debito cultu pareritibus exhibitoori-

in fe carnalem afle&um animae, quo cum im-

ri folita, quee quidem breviter Moyfes loco

!gs 19

pedimento futuree vitae praefens vita delectat.

citato indicavit, addens. Utlongo vivastem-

Hoceftenim, quod diétum eft, oderit animam

pore, & bene fit tibi. Quibus verbis tres vide-

fuaim, & perdat eam. . Quod tamen diligendo

tur fignificaffe fruétus, fcilicet . Ut bene fitin

fit, quandoquidem apertiffime fructum ejus-

bonis temporalibus , quae vel maxime à filiis

dem animse acquirendo in eodem przecepto

morigeris fperari poflunt.

2. Ut bene fit in

coimemorat dicens: Quiperdiderit eam in ifto

corpore, dum a malis intrinfecis & extrinfecis

fzeculo, in viþa seterna inveniet eam. Ita & de:

s

cuítodietur, qui talem cultum exhib

?

et, ficque

longs

?

Nnnnnsg

858

Bil»liothec?e Manualis Concionatorid —

longo vivet 'tempore; : 3. Ut bene fit anima,

. V. Parentes juxta Ciceronem, clariffimos Cieero de

dum, ficut ipfe fuis Superioribus, ita paffio-

habere debemus , quod ab his vita , patrimo- orat poft

redit,

»

nes ipfi fübje&tze erunt, ficque fiet, ut fuavif-

nium, civitas, libertas tradita eft.

fima arimi pace fruatur, merita

. VI. Parentes non amare, impietas eft; non Senec. 1.3.

que fpiritua—

de benef.

lia in immenfum augeat.

agnofcere, infania,ut re&te fenfit Seneca.

Eacl. 5. v.

]II. Ex occafione thematis : In opere & [e-

. VII. De Ciconia fic fcribit S. Aimbrofius : &* **

16

9.

mones & in omni patientia bonora patrem tuum : ex-

Quam vero rationabilium excedat pietatem " *'

plicari poffünt officia filiorum erga parentes.

àc prudentiam Ciconisze clementia, confide-

Nimirum. r. Honor & reverentia. 2. Obedien-

randum. Nam depofiti patris artus, per lon-

tia. 3. Obfequium & fervitium: Quae omnia

geevum fene&tutis,plumarum tegmine alarum-

tum ex haétenus dictis facile amplificari; tum

que remigionudatos,circumftans foboles,pen-

apud Fabrum conc. 5. in Fefto S.Nicolai fufius

nis propriis fovet. Et quiddicam: collatitio

explicata videri poffunt.

cibo pafcit, quando etiam ipfa reparat naturae

Matth. 25.

IV. Ex occafione themati

S: 3efujklem, 3-

difpendia, ut hinc atque illinc fublevantes fe-

v.37.

ruüfalem , quoties eolui congregare filios tuos ; quem-

nem fulcro alarum fuarum ad volandum exer-

admodum Gallina congregat pullos fuos fub alas, &&

ceant, & in priftinos ufus defueta jam revocent

nolufli? Poffünt per comparationem pullo-

pii patris membra. -

Quis noftrum levare

rum explicari officia filiorum erga parentes.

eegrum non faftidiat patrem ? Quis feffum fe-

Nempe r.Quod agnofcant matrem fuam, &

nem fuüis humeris imponat; quod in ipfa hi-

ament. 2. Quod magna cum fiducia ad ipfam

ftoria vix credibile habetur ; Quis, ut pius fit,

tum pro alimento, tum pro defenfione confu-

non hoc fervulis mandat obfequium ?. At ve-

$ Crz

giunt. 3. Quod ei perfecte obediant, fequen-

ro avibus non eft grave, quod pietatis eft ple-

110. 34' m

num ;.non eft onerofum ,. quod folvitur Na-

Eongh

tes femper & ubique ductum ejus. Ut autem

turze debito.

hzec omnia promptius & perfectius praeften-

tur, explicari poteft ,, quomodo viciffim pa-

VIII. Pelicanusafiliis, ejus fanguine fuper- Beirlinck

yentes talibus filiis omniaGallinze officia,nem-

ánfufo ad vitam revocatis, unanimi cura fove- them.s. in

js&ant,

feftoS. An-

pe folicitam curam in generando, educando,

tur, & nutritur.

dregze.

1-60 if*ä

protegendo ii

n

3

jleturi fint. :

DAT

Exod.25,

V. Ex occa

1

1

one thematis : Zfpice & fac f:-

Uzz'lz'm:;

V. 40.

cunáum exempla , quod tibi mon[Iratum efl : Poffunt

IX. Pietas fundamentum eft omnium vir- Ciceto pre

filii ad pietatem tripliciüm exemplorum pro-

tutum; Parentem ut Deum venerari ac vere- *an.

pofitiore excitari, nimirum 1. Chrifti aliorum-

ri debemus. -

que hominum Sanctorum. 2. Ethnicorum. 3.

2 X. Pietas Ciconise eo usque frequenti te- S Ambrof.

Bruütorum; precipue Ciconiarum, dicique,

ftificatione increbuit, ut congruse mercedem!. 5« c. 16,

fielt i

hunc effe funiculum triplicem, quo filii ad pie-

reinunerationis invenerit. Nam Romanorum

"

"Thentn

tatem erga parentcs obftringuntur, quique dii-

ufu pia avis vocatur.

Habet etiam univerfo-

Pun,

ficulter rumpitur. Quem in finem exempla

rum fuffragia, nam retributio beneficiorum

$. 4 & 6.allata fervire poffunt.

avrimeAAeyeove vocatur, évaeycc enim. cico-

ECCI- 7* Ve

VI. Ex occafione thematis :

Retribue illz"&,

nia dicitur. Virtus itaque ab his nomen acci-

29.

(parentibus) quou o.lo ili tib:: explicari poffunt

pit, cum relatio gratiarum cico

beneficia a parentibus accepta, (cilicet gericra-

nuncupatur.

m'æ vocabulo.

ti0 educatio, nutritios protetlio, ditatio: ac fingu-

lorum magnitudo tum ex difficultate ipfius

Dignitas.

operis,tum ex intentione affectus, tum ex aliis

XI. Nihilefl tam honorificum liberis, quam Euripid.in

circumftantiis demonftrari. Deinde oftendi

ACT€,

debitum honorem parentibus offerre.

poteft, quomodo compenfare debeant filii hzec

. Xll. Nulla vi verborum, nulla ingenii facul- Senec. 1.3,

berneficia, fcilicet pro generatione amorem;

*ate exprimi poteft, quantum opuüs fit, quam- d€ benef,

pro nutritione reverentiam, pro educatione

que laudabile, quamque nunquam a memoria ** 38

obedientiam , pro prote&tione fiduciam, pro

hominum exiturum, poffe hoc dicere: Paren-

ditatione gratitudinem exhibendo.

tibus meis parui, ceffi : ad hoc unum contu-

max fui, ne beneficiis cederem. .. Certate ob-

$. XII.

fecro. vos, & fuíi quoque reftituite aciem. Fe-

pr'vl

MISCELLANE A.

lices, qui vicerent : Felices, qui vincentur.

Qualz'tas.

Quid eo adolefcente preeclarius, qui fibi ipfi

dicere potuit, (neque enim fas eft alteri dice-

Alex.l

olon cum nullam poenam in parentü per-

re) parentem meum beneficiis vici : Quid eo

[* 5-

21. T. S

cuffores lege fanciviffet, caufam rogatus,

fortunatius fene, qui omnibus ubique praedi-

, eam effe dixit, quod nullam prolem tam efferà

cabit, a fïlig fuo fe beneficiis victum.

& nt

fore crederet, quae tantum nefas aufura effet.

ep: 3-

Tlatol. a.

]lI. Parentes negligere, nec Deus, nnec homo

$. XIIL -

leg.

mentis compos ullus confulet, dicebat Plato,

AXIOMAT A.

Platol. 2.

III. Alibi vero dicebat idem Plato : Putare

E

4.deleg. quisque debet omnia, qua poífidet, eorum

| l. Eltern verebren , tbut iter verimebrens «iel

Y, 34'

effe, qui genuerunt & educarunt.

Gütber bef beren.

]. duf der Mutter. Schos, 1mer-

Stobgus in

IV. Talem te, dicebat olim Ifocrates, erga

den Kinder gros.

II].

Íentent,

parentes praefta, quales fe tibi

Gute Kinder grcfg Ireud .

| liberostuos ex-

»Bös Kinder, gros LLeiá.

Bub

hibere optares.

Qm,

& XIV.

1

-AT;itulus CXII. Ponitentia.

859

t à :

ittt poft

$. XIV.

YiI. Jacobus Alvarez to. ».]. 5. p. 2. c. 7. $. 4.

i,

IV,

enricus Engelgrav. conc.in Dom. 1.

SEnec, 1.3.

AUTHoRäa

.poft Epiph.

lt Mif

V. Matth

l

iasFaber.conc. in feRoïS.Nicolaï.

a lo

[. Joannes Bufteus in viridario. f. 5IO..

VI. Laurentius Beirlinc

. them. 5. in;'f-e&o

TT

à II. PetrusSanchez inregnoDei. p. 6. c. 2.

B. Andreze,

sjede od dededoledeledetotedetetedetoeleidePetodele d dedeieletedetetedeiedetedetele

TITULUS CXVIII.

P

OENITENTIA.

$.L

confpe&um erubuiffe peccati, —Vere enim,

S

QUOAD ESSENTIAM.

tefte S. Auguftino, verecundia magna eft poe- ?. Aug. de

na; qui erubefcit

fericordia.

pro Chrifto, dignus ïfït mi—r poen.

pefïnitio.

x

*

*»

*

V. Confiteri teccatum: cum Davide :.Xx Con- Pf4l, 1 10,

I

fitebor tibi Domine in toto corde meo, &,v t

S (';'-reg-ct.ï

|ft virtus , quä 'p.eccata nö&ra ut fimt

tibi foli peccavi, & malum coram te feci, Pfal 5« v«

ho. 34. in

Dei offenfa deteftamur,& eadem effica-

Nameex eo unusquisque juftus effe incipit, ex '

Evangel.

4 Citer expiare, & deinceps cavere ftatui-

quo fui accufator extiterit.

[

leirlitck

mus ; nam poenitentiam agere, tefte S.

V. Doiere de peccate : nam qui peccata con- 'fidorus

Gregorio,eft perpetrata mala plangere,& plan-

fitetur, & non deflet, perindeeft, ac fi vulnus $- G'egor,

hen.cih

La&ant,

gendanon perpetrare.

Hinc, ut vult Lactan-

N YO

detegeret medico, & curàri nollet. E contra- !8: mor. e

i,

1. 6. inft't. tius,Giraeci recte Metanoeam vocant, feu Refti-

rio- vero lachrymze poenitentite apud Deum ?

C 24.

pifcentiam ; refipifcit enim, ac mentem fuam

pro baptifmate reputantur, tefte Ifidoro.

Jetto pte

quafi ab infania recipit, quem errati piget, ca-

VII. Corigere pecca'ww : qui enim. pe&us S. A"guft,

,

ftigatque feipfüm dementie , & confirmat

animum fuum ad rectius videndum. :

füum tundit, & fe non corrigit, folidat pec- ín ferm.

cata, non tollit, juxta S. Augu/tinum, inanis

enim eft poenitentia, quam fequens culpa co-

| Ambrof,

Divifto. :

114

inquinat. Nihil profunt lamenta, fi replicen- Idemin fe,

Belrl. ia HEE Dkþiviiditur' in publicam &9 privatam, Ifta

tur peccata; nihil valet, a malis veniam

"TheatroV, eft, qua privatim quisque fua peccata plangit,

Ícere, & mala denuo iterare.

Pun,

£

& pro iisdem fatisfacere conatur. la eft, qua

VIIL. Satisfacsere pro peccatis :

ad agendäm s. Augu.u*nx

pro peccatis publice commiffis publica fit fa-

enim pcenitentiam, ait S. Auguftinus, non füf- lib. de

tisfattio ; & haeciterum fubdividitur in /o/ez-

ficit mores in melius cormiutare, & a malefactis Pcette

nemn , quae cum praefcriptis ab ecclefta caere-

recedere, nifi de his, quee fatta funt, fatisfa-

moniis & formulisperagitur, &olim non nifi

ciat Deo per poenitentize dolorem; per humi-

pro graviffimis criminibus imponebatur, &

litatis gemitum, per contriti cordis facrifici-

quidem femel tantum, tum ne vilefceret, tum

um, cooperantibus eleemofynis. ' Et S. Gre- $. Greg. ia

uia erat folemnis profeffio non redeundi ad

gorio teite, quam vere poenitet, laborem poc- hem.

Aripidi.

lert,

pgbüca Ícandala, ficut Baptifimus eft folem-

nitentiae non abhorret : Sed quid fibi pro cul-

nis profeffio nen redeundi ad infidelitatem ; &

enttLay.

pa, quam odit, injungitur, tacita coníciehtia

ehend,

non folemnem, quze absque confuetis folemni-

amplectitur.

tatibus publice peragitur, ideoque fzepius re-

IX. Contrarias virtutes exercere:: juxta illud Rom. 16

! 88'

eti, atque etiam facerdotibus ( quibus fo-

Apoftoli : Sicut exhibuiftis membra veftra v. 19.

fervire injuftitide ad iniquitatem, ita nuncex-

emnis prohibebatur ) ilnponi'pp'terzyt.

J

4us.

hibeatis tervire juftitiae ad fanctificationem.

Quod etiam fuafit S, Auguftinus dicens: Qua-

PLaz.v4. — IIL. Peccatum. agnof'ee : ad exempluni Da-

les impetus habebas ad mundum, tales habeas

vidis difcentis: Non eft fanitas in carne meaa

&

ad Artificem mundi.

Imo Baruch fuadet,Bat.c.4. v.

. facie irze tuae : non eft pax offibus meis a fa-

[icut fuit fenfus vefter, ut erraretis a Deo: 28*

cie peccatorum meorum. Quoniam iniquita-

decies tantum iteru.

j

m convyertentes require-

tates meze fupergreffze funt caput meum, ficut

tis eum. -

:

onus grave 2ravatze funt fuper me.

De quo

n

X. lgnofzere aliis: veree enim, germa

, æqüe S Climat,

S. Cypr- - actu S. Cyprianus fic loquitur. Primus felici-

poenitentize argumentum eft, oblivio injuria- r« :9»

ER

tatis gradus eft, non delinquere; hic fuccedit

rum. Qui vero inimicitias tenet, & fe poeni-

medela, quze fanet.

tere affirmat, fimilis eít ei,

qqi ie in Ibmniis

Egech 2Q.

IV. Erubejzere ob peccatum : juxta illud Dei

currere putat.

n

ETE

vaticinium : Etrecordabimini ibi viarum ve-

OXl. Hunüter

de fe loqui : nam h:ec eft hu- s. Chryf;

firarum & omnium fcelerum, quibus polluti

milis cordis vera compunctio, teíte S. Chry- in fecm.

eftis in eis, & diiplicebitis vobis in confpe-

foftomo, magna agere, & humilialoqui : ju-

. &u veftro in omnibus malitiis, quas feciftis.

fte operari, & fuper peccatis timere, atque tre-

Eufeb,in Super quze verba Eufebius Emiflenus, vides,

!lomn

mere. Talecorcontritum & .huxniliatu;n non

änquit,..quia jam non parva pars meriti eft, ad

defpiciet Deus.

Gradu;

860

Biblotbeca Manualis Concionatoriae

Gradus.

fpexiftis omne confilium meum, & increpas

71

e

»

tiones meas neglexiftis, ego quoque in interi-

n

, Thomas, Ms .Primus eft juxta S. Thomam , þunire

in 3. C.

in fe, quod quisque coinifit ; hinc enim aliqui

tu veftro ridebo, fübfannabo,' càm vobis id,

poenitentiam dictam vglunt, quafi punienti-

quod timebatis, advenerit.

Hrgo

J

1 3. de

am. lria quippe, quxe fünt in percuffione pe-

XIII. Si poenitentiam non egerimus, inci-Eccl.a.v.

( d

Mifter

&oris, nempe, pectus, fonus, & manus, fignifi-

demus in manus *DQmin.i, & non in matius 24«

cant, quod poenitentia eft de his,

hominum.

[

Eccief,

quae mente,

XIV. Nontardes

voce, & opere peccavimus.

Y

xconverti. ad Doiglinum, &lIbid. c. 5,

XIII. Secundus eft, fugere peccata & occa-

ne differas de die in diem ; fubito enim ve-v.6.

p

Pf

fione peccandi ; Si enim olim dicebat Jofue:

niet ira illius, & in tempore vindictze difper-

boti. u

Maledictus, qui rezedificaverit Jericho; quan-

det te.

*

Md

to.magis maledictioni huic lubjacebit, qui

Diänizas. ;

peccata quze deftruxerat, rezedificans, preeva-

ricatorem fe coníftituit.

XV. RenovaminiSpiritu mentis Vefh;æ,' & Eph.4. v.

&. Greg.

XIV. Tertius eft, tantum H*udefe ad bene

ho 20.

induite novum hominem, qui fecundume3: -

agendum, quantum ad peccandum ftuduit;

Deum crea

:

in Evarg.

per hoc enim, quod dicitur, facite fructus di-

ritatis.

itus eft in juftitia, &: fap&itgte ye-

gnos poenitentizee, uniuscujusque confcientia

Uxtilitas.

convenitur, ut tanto major acquirat bono-

rum operum lucra, quanto graviora fibi intu-

XVI. Sacrificium Deo Spiritus contfibu-Pr. 50. v

lit damua 'per'cu]pamf

latus: cor contritum & humiliatum Deus to:

non defpicies.

$bt

$.1I.

XVII. Poenitenti

bus autem dedit viäm jü-,EcQI. xf.v.

epilt 2

ftitiae, & confirmavit deficientes fuftinere, & zo.

| EXX $. SCRIPTURA.

deftinavit illis fortem veritatis.

$jmpe

XVHI. Beati

manum.

/Q'ual—itas.

N

qui lugent, quqniam ipfi con-

Matth. 5.

B Amhri

folabuntur.

V.5

d

'Msrm.

XIX. Siimpius egerit poenitentiam ab om-Ezeclucap.

*

hU

-

z

cenitentiam agite : 'appiopinquavit enim

regnum coelorum.

nibus peccatis fuis, quae operatus eft, & cu-18. v«a1.

Micht.v. « IT. Super hoc plangam, & ululabo : vadam

ftodierit omnia praecepta mea, & fecerit ju-

$ f

g.

ü um

'fpoliatus, & nudus, faciam plan&um velut

dicium & juftitiam, vita vivet & non morie-

punion

drachonum, & luctum quafi ftrathionum.

tur. Omnuium ini

C

x

t

P[- 6- VO 70

III. Laboravi in gemitu meo, lavabo per

tus eft, non recordabor.

juitatum ejus, quas opera- -

»

d

fingulas uoctes le&um nieum, lacrymis meis

m

XX. Cumque quaefieris ibi Dominu

mDeum Deu-t. 4« V

ftratum rigabo

4

tuum, inyvenies eum : Si tamen toto corde?9.

2.Reg. 24

IV,. Peccavi valde

quaefieris, & tota tribulatione animze tuzc.

V. 1O.,

in hoc fa&o; fed precor

Domine,. ut transferas ini

quitatem fervi tqi,

XXI. Convertimini ad me, ait Dominus Zach.r. v«

quia ftulte cgi nimis.

exercituum, & convertar ad vos.

Jer. 1. v

$a

V. Poftquxm enim convertifti me, epi poe-

A

XXII. Si poenitentiam egerit gens ill

à aï'.;r.a. v.g.

] delapf

19.

nitentiam ; & poftquam oftendifti mihi,

IOT

malo fuo, quod locütus fam adverfus eam,

cuffi feraur meum.

Confufus fum, & erubui,

j

agam & ego poenitentiam fuper malo, quod

quoniain; fuftinul opprobrium adolefcentize

cogitavi, ut facerem ei.

Ineeae.

XXIII. Surge, qui dormis, & exurge a mor-Eph.s,

*

Ibid vs:, — VI. Statue tibi fpbculam, pone tibi amari-

tuis, & illuminabit te Chriftus.

14.

$m

z

lndf"

tudinem, dirige cor tuum in viam rectam, in

XXIV. Si nos

m

1

1.Cor, 11.

qua ambulafti : revertere Virgo Ifrael.

;etipfos dijudicæ'emus, non

- N

--

utique judicaremur.

job.13. v.

VII. Vias meas in confpectu ejus arguam ;

15.

& ipfe erit Salvator meus.

Iíaja 1; v.

VHT. szwanïini;äfïundi eftote, auferte ma-

/ $. HIT.

16.

lum cogitationum veftrarum ab oculis meis;

'EXSS.PäTRIBUS .;

quiefcite agere perverfe, difcite benefacere.

$ f

ANece[fitas.

| Qualitas.

-

NY

Lu.ig.v. IX. Nifi pcenitentiam habueritis, omnes

h tribunal mentis tuze afcende contrak te :S. Aug.in

3

. fimul peribitis.

"

& reumte conftitue ante te: noli te po-lib. de util,

Apoc2.v. X. Memor efto itaque, unde excideris, &

nere poft te, ne Deus te ponat ante te. .

pon.

ED

age poenitentiam, & prima opera fac: fin au-

*

II. Nunquam fpernit Deus poenitentiam fi$- Chtyf.

tem venio tibi, & movebo candelabrum tuum

ei fincere & fimpliciter offeratur, etfi

ad fuip- 1 Hb de

de loco fuo, nifi peenitentiam egeris.

mum quis pervenerit malorum, & inde tamen

repar.lapf. -

$ t

Rom.5. V.

9I 5'2

"

XI. An divitias bonitatis ejus, & patientise,

velit reverti ad virtutis viam, fulcipit libenter .

Mib

& longanimitatis contemnis, ignorans, quo-

& amplectitur; nonenim temporis longitudi-

niam benignitas Dei ad poenitentiam te ad-

ducit ? Secundum autem duritiam tuam &

ne,fed affectus finceritate, poenitudo pentatur.

II Quod habuit in fe oblectamenta, tot de $- Ore£or.

impoenitens cor theíaurizas tibi iram in die

fe invenit holocaufta ; convertit ad numerum ??* 33*

fuper,

z

irxe & revelationis jufti judicii Dei.

virtutum numerum criminum, ut totum fer-

XII. Quia vocavi, & renuftis: extendi ma-

viret Deoin poenitentia,

v, 240

Rum meam, & non fuit, qui afpiceret: de-

quidqgid exíe Deum

contemplerat in culpa.

IV. Poe-

2 m"hl! CXVIIIMPWO E

g61

$.Aug. de.. IV. Peenitensomnes fructus füz poenitene

ipfi zgrotamus, (fem

pon.

tiz parvos habeat: nunquam füfficiat, íemper

ad medicum accurre

per autem egrotamus)

re nolumus, nullas pecue

doleat , femper coram Domino, ante quem

nias impendere,

nihil penitus providere, fed

;E

peccavit erubefcat,& dolorem cum vita finiat.

uafi primari

*?Ql.z,v.

S. Cypr. in

o quodam inimico, aut hofte no-

"

V. Quam magna deliquimus, tam grandia

ro jacente,

fic anima laborante afficimur.-

ferm de| defleamus: alto vulnere diligens & longa me-

e

4

dicina non de(it. Poenitentia crimine minor

ANece[fitas.:

Àl 6O

non fit.

,

XiV.

Etiamíi quodlibet magnum atque ele-

$. Clym.

£ufeb.

VI. Non füfficit

'Jfïu'm'mis labiis dicere: Pec-

iffimu

m viuz in(titutum arripueris,

id quafic. 7. de

Emiff.

hom. ad

cavi, parce, remitte. EcSaul dicebat: Pecca-

exterpnum & nothum zítimare debes,

nifi cor lu&u.

vi, fed non obtinuit illam veniam, quam.Da-

aftlictum moerensque poffideas.

!yfloaach

. vid una poenitentiz voce promeruit; & boc

. XV, Poenitentia

» qua(i fecunda po& nau-

quarc? Quia coníe(lionem illam nuda magis

fragium tabula (it

ad Demett,

?h 4' vu

verba, quam gemitus exprimebant: quia non

flervetur navis.

miferis: in virgine integra

h

compeníabat .magnitudinem criminis lenta

XVI. Necc«

uemquam putes ab errore ad S.Aug. ep.

- humiliatio fupplicantis.

Non levi agendum

Veritatem, ve

a

quocunque feu magno , feu adVincent,

e(t contritione, ut debitailla redimantur, quie

parvo peccato ad

correcti

:

onem (ine pg:nitcn-

bus mors zterna debetur : nec tranfitoria opus

tia poffe revocati.: -

eít farisfactione pro malis illis, propter quz

XVII. Bonum eft pceni

tere, an non? quid Tertult, 1

:

paratus eft ignis zternus. Si volumus intel-

revolvis ?

Deus prgcepit..

,;de pena.

)

's 00 v.

ligere, quam graves apud fe faciat judex no-

XVIlI. Poenitudo neceffaria eft, icut vul. s. Ambe,

fter horninum culpas, refpiciamus ad poenas.

neratis fünt neceffaria medicamenta. Cum 1d Virg.

$. Pacisn.

,

VII. Pigeat fane peccare, fed poenitere non

animo conceperis, non aliud remedium con. lapíam, .

)

epift. ad pigeat: Quis naufrago tabulam, ne evadat,

ftitutum elf poft baptifmum,

uam pcenitene

Sympro- eripiet?

tiz folatium, quantamvis affli

à

manum.

uis fanandis vulneribus invidebic?

'onem, quane

tthi .

$. Ambr.l.

VIII.

:

acilius inveni, qui innocentiam fere

tumvis laborem &i

S

j

4.de

vaverint ;

3

ndecorem (*u?ire cftg con-

L

tentiam.

FQnta.

U iliias,

ech.ca;;.

quam qui congrue egerint pæm.

: W.

F quitas.

$. Chryf. | IX. Si forte inc

- XIX.. O poenitentia mifericordie Mater, 5. Chryt.

orpore parum aliquid mor-

& Magiftra virtutum, magoa opera tua. qui- f de posri,

de com- bi pulfaveric, ftatim & medicos adhibemus,

bus reos refolvis, ac reficis delinquente, la-

P

pundion. & pecunism profundimus, & omni obfervan-

Em

&O

pfos relevas, recreas defperatos. ^ Per te fü-

tia, que cempetunt, gerimus, nec prius ceffa»

bito rapuit latronem Chiiftus ad. regnum:

d. 4: Y,

tur, quam, qus mole(ta funt, mitigentur :

pet te David poít flagitium felix:

anima vero cum quotidie vulneretur, cum

itefüm* re.

cepit Spiritum fanctum. -

E

per fingula lanietur, uratur , precipitetur, &

!

X Ille,qui nos malos tolerat,non dubium S Ambr.deé

modis omnibus páreat, nec parva quidem pro

M

ea nos cura (olicitat,

elt, quin conver(is clementer ignofcat? -

f m ]b;(mo.

XXI, Novit Deus mutare fententiam

3

» fildemtuper

TALT

$, Cyprian,

X. Si carus tibi aiiquis vita functus effet,

tu noveris mutare deli&um.

Luc.

l,delap, doleres & ingemifceres, & lugubri habitu tri-

- XXiI. Juftitia de ccelo

pro(pexit tanquam s

Aug.füp,

ftitiam mentis oftenderes ; & moritur tibi ca-

Dei dicentis. Parcamus

huic homini , quiaP

589 .

riffima anima, & interdum etiam rides; & in

nullo commoveris ?

ipfe agnofcit: converfus eft ad punienidum

u$

péccatum fuum

H

É

1

NT

*

s..Amhr. 19

XI. Tanta et poenitentiie medicina, ut rnu-

dum eum.

» Convertar & ego ad liberan-

n

n. de p&n. tare videatur fuam Deus fententiam. In te eft

0t. T

XXIII. Fit pler

mque gratior Deo amore s. Greg, c;

^

l

igitur, ut evadas, Vult rogari Deus, vult de

ardens vita poft cul

!

fe fperari , vult (ibi fupplicari. Homo es, &

torpenis innocentia.

pam, quam in fecuritate s2 p.agor;

vis rogari, ut ignofcas; & putas Deum non

XXIV. O poenitentia, quid de te novi re. s.Cypr, a«

rogant! tibi ignofcere? Ipfe Dominus feru-

feram? omnia tu l

x

i

igata folvis, omnia clauía lzüd. peen;

falem fievit, ut, quia fléte nolebat, Domini

tu referas, omnia advería tu rnitigas, omnia -

lachrymis ad veniam pertingeret.

contrita tu fanas, omnia confü

*

:

?

$. Augpfu. XIL Sunt multi, quos peccare non pudet,

omnia defperata tu anitnas:

1

fa tu lucidas,

E

per Pf s. o incredibilis infania; de vulnere ipfo non erue

.XXV, Quod (i tentator fugge

ff:

Cl'iti QUid S. Aug. t;'o

befcis. Nonne vulnus foetidum & putridum

facis. quia jejunas, defraudas àni

mám tuam, de vit, 1

j

eft. Confuge ergo ad medicum, age poeniten-

jeutile

non ei das, quod eaim deledaat; tibi ip(i inge- jejun.

tiam; dic: Iniquitatem meam ego agnofco, &

ris poenam, tuus iple tortor & cruciator exi-

peccatum meum contra me eít féemper. Tibi

i

ftis? Deoergo placet , quia te crucias? ergo

Y

foli peccavi , quia tu folus fine peccato.

crudelis eft, qui delectatur poenis tuis? re-

t

8, Chryf,

XIII. Magis nos, quam fervos noftros, vili-

fponde hujusmodi teniatori: Excrucio me

lo 5.in pendimus. illis enim febricantibus medicos

Matth.

plane, ut ille parcat:. do de me poenas; ut ille

convocamus, cubiculum certum tribuimus,&

fübviat, ut placeam oculis ejus, ut delectem

rediciaz legibus parere impellimus, quas, fi

füavitatem ejus,nam

& victima cxcyuciatat,

neglieunt, irafcimur, & cuftodes apponimus,

utin aram imponatur.

«

i

ol

qui €03 inedicorum praceptis vivere cogunt :

AXVI. Verfetur anteocul

0s hoóminis ïrtnagö $ Anfe'ris;

d

quod fi magni pretti medicirna fueric, libenter

futuri judicii, & quidquid i

h fe viderit, quód n 1. Cos

impenfam fubimus , & medicis ip(is-non par-

a judice venturo reprehendi poflit & puni:i, ! '

*ram mercedem deponin:us. Quando vero.nos

iple nunc in feipfo: reprehendat, & puniat,

Ooooc

R. £, Lobn. Man, Bibl. "ows. II.

"s Pee

$62

Jübliotbeee Manualis Concionätbriæ

Peccata enim five magna, five parva inipu'- !

in tempore vindi&te difperdet te. Noli ergo

dicere : cras me convertam : cras Deo place-

Mdv 5' 4

nita effe non poffunt; qui aut homine pue

niente, aut Deo ple&ente punientur. Cetf-

bo, & omnia hodierna & hefterna peccata

remittentur mihi. Verum quidem dicis, quia

fac autem vindida divina, fi

[]

5

cünvc?üo pra-

currat huümana. -

Deus converfioni tuz indulgentiam promifit,

4

:

*

fed dilatio:

ni

Facilitas.

mifit.

| tü craümum diem non pro-

VS. Hieron.

XXVII. Utinam tam cito convertatur pec-

XXXVI. Satis alienus a fide eft, qui a

d g. Gregot;

cator ad poenitentiam , quam cito Dominus

agendam peenitentiam tempora feneGtutisin moral,

aratus eft mutare przfinitam fententiam.

exfpe&at. Metuendum eft enim, ne, dum

16

*

m.

$, Augut, XXVIIL. Jugum meum leve eft, & farcina

[petat mifericordiam , incidat in judiciu

A

j

(uper , mea levis: hec farcina non eít pondus onc-

XXXVII. Ejus clamorem tempore angu

E

ftize Idem1.19.

rati, fed ale fünt volatori: habent enim &

Deusnon audit, qui ipfe tranquillitatis tempo» C 5 more

aves pennarum fuarum farcinás, & quidem

re clamantem Dominum non audivit. Tanto

portant illas in terra, portanzur ab illis in

enim tunc major exercetur feveritas, quane

coclum.

s

Y

to nunc major mifericordia prorogatur. -

S.Dernard.

XXIX. Quid levius onere p

ænïtentiæ,

XXXVIIL Si qui in extrema neceffitate füg 5. Auguft.

qp. 78

quod non folum non onerat, fed & portat

&gritudinis pofitus voluerit accipere pce

ni- ferm. 36.

L»64l

omnem, cui portandum imponitur? Mirum

tentiam , & accipit, & mox reconciliatur, &

jo

opus nature; unde groffefcit materia, inde

hinc vadit, fateor vobis, non illi negamus,

farcina levitatur; & quantum creícit maffa,

quod petit ; Sed non przfümimus, quod bene

tantum decrefcit in pondere.

hinc exit: Si fecurus hinc exit, ego nefcio,

$, rhfyf-

XXX. In fecularibus judiciis, quantumli-

poenitentiam dare poffumus, fecuritatem au-

hom. 6. inbet poft acceptam fententiam lamenteris, &

tem non. Non quidem dico, damnabitur: Sed

Matih.

lugeas, non tamen effügies flendo fupplicium:

nec dico,liberabitur. Vis ergo a dubio libe-

hic/vero fi toto corde ingerm:ueris ad Deurm,

rari? tene certam, & dimitte incertum. Age

folvifti repente fententiam.

posnitentiam, dum fanus es. Si ficagis, dico

$. Greg.

. XXXI. Non ficut in rebus fenfibilibus, ita

tibi, quod fecurus es, quia poenitentiam egi(ti

Sorius r

vità 19,

Nz, hom. & in fpiritualibus ufu venit: Illic ex divitiis

eo tempore, quo peccare potuifti. Si vis age-

$. inGenjn extremam reda&tus inopiam, brevi eas re-

re peeuitentiam €o tempore, quo peccare non

]u,

[

cuperare nequit; hic per mifericordiam, fi

potes, peccata te dimiferunt, non tu illa.

quidem condemnare facta noftra , & jam fi-

— XXXIX. Multiplicate fünt infirmitates eo 5. Bern. f.

látm s5

n

ftere ignaviam voluerimus, ftatim poterimus

rum, poítea acceleraverunt, qui diffimulant 38 parv.

iü vita agere poenitentiam , & de extrema

gd,þriüinam abundantiam redire.

Dignitas.

j

confe(Tione prefümunt: quomodo füb unius

—'cja'ta'.d.i-

horz articulo revocari poffe exiftimant omnia

M. g.j

S Augo !ö

XXXII. Qui p

er pccnitentiam pec

de mirac, luit, augelicz felicitatis c.onfoxsv in zternum

membra, cujus concupifcentiz & defideria

per totum mundum fparía fuhtf'

erit.

2

S. Script.

XXXIHI. Nih

il peccare, folius Dei eft:

Idem ep.2.emendare, fapientis, & corrigere erratum, &

1808,

ad Simpl.;ptenitentiara agere de peccato; id tamen dif-

LO DE IMITATION

-

.EX"LI'BEL

CHRISTI .

ficile eft in hac vita homini; quid enim tain

rarum, quam ut invenias virum, qui feipfum

o Q,ualitar.

coarguat, & fa&dium condemnet fuum? rara

L. ; uoh:od'o.FaCiuntt:am multï

;

alii Religiofi,L r.e as.

Detr fs.

itaque confeflio de peccato, rara pcenitentia,

Chez in

rara in hominibus verbi hujus affertio.

Q

.

qui fatis arctati funt fub difciplina clan- $ 8

£ Dai

ftrali? raro exeunt, abftradte vivunt, pauper-

D7

yucunditas.

rime comedunt, groífe veftiuntur, multum

S&Hie.fü. XXXIV. Amaritudinem radicis "dulccdo

laborant, parum loquuntur, diu vigilant, ma-

per Matth,pomi compenfat : dolorem medicinz fpes

ture fürgunt, orationes prolongant, frequen-

falutis miugat.

Qui defiderat nucleum,

ter legunt, & fe in omni difciplina cuftodiunc.

frangit nacem , poenitentiamque agit, qui

AT. Ejachariffime,ftude nunc taliter vivere, Ibid, c.25.

vult zterno adhzrere bono.

utin hora mortis valeas gaudere potius,quam $. 6.

^qunl ]l

Panitentia non differenda.

tinere. Diíce nunc omnia condemnere, ut

l()' c!mo

poffis tunc libere ad Chriftum pergere. Ca-

$.Aug.fuü. XXXV. Spe fimul acdefperatione homines

ftiga nunc corpus tuum per poenitentiam, ut

per Pfal. ad peccata augenda ducuntur. Audi vocem

1440

defperantis. Jam, inquit, damuandus fum;

tunc certam valeas habere confidentiam.

Utüitas.

quare non facio, quidquid volo? Audi & vo-

" C. 2IT.

cem fperantis : Mifericordia Domini magna

III. Da te ad cordis compunctionem & in-1. :

venies devotionem. Compun&io multa bona$: t-

ef't;. quando me convertero, dimittet mihi

omnia, quare non facio, quid volo? Defperat

aperit, quz diffolutio cito perdere confuevit.

ille; ut peccet; fperatifte, utpeccet. Utrum-

IV. In vera contritione & cordis humiliatio. l. 3. c. $*«

que metuendum eft, utrumque periculofum.

ne nafcitur fpes veniz,reconciliatur perturba. J- 3

Va a defperatione, vz a perver(ía fpe. Non

ta confcientia,reparatur gratia perdita,libera-

tardes converti ad Dominum ; ne differas de

tur homo a fütura ira,& occurrunt fibi mutuo

ts

die in diem; fübitó enim venict ira illius, &

)Da.

fpir' E 800

in ofculo fan&q D;us & poenitens anit

Digi-

7-

663

— CUBüus CAPIL: Peritenha:

7007 Dignitat

exegiffet, candem rógacus imüllereut potum

milis peccatorum contritio,acceptà-

aquz illi daret, ea difcedente usque adeo a

lle tibi, Domine, eft facrificium, longe fua-

turpe defiderio devi&us eft; üt e cella exiens

vius odorans in confpe&tu tuo, quam thuris

mulierem,fornicationis gratia,qugreret ; Sed

incenfüm. Hzc eft gratum etiam unguen-

quia eunti in foffa virorum & mulierüm forma

tum, quod facris pedibüs tuis infundi volui-

olim preftantium foetida cadavera offenfa füe-

Sregor,»

i, quià cor contritum & humiliatüm nun-

rant, & Angelus adítans dixerát: Vi generi

quam defpexifti,

humano, quod calia obje&ta amat, & propter

Dl

i

ea Deum deferit: primo quidem deliquium

paffus corruit,fübinde vero ab Angelo confor-

L.1r.6 ?.12 | VI."Bonüs hom

o füfficientem inven

it fhate-

tug,

j. E

riam dolendi, & flendi. Et quanto diftri&tius,

tatus, in cellulam rediit, feedumque propofi-

S' Tot,

tum continua pcenitentia & dolore expiavit.

fe confiderat, & tanto amplius dolet. Materia

jufti doloris, & internz compundionis fünt

V1lI. S. Martinus in terra moriens & cine- Pet.Sanch,

re dicebat : Nemo (ine pocuitentia hinc di- P. 4 € 7

peccata & vitia noítra, quibus involuti jace-

Ícedat: quo di&to, paulo poft mórtui facies

mus,ut þafpi cocleftia contemplari valeamus.

ejus, licet ante deformis, pulcherrim

m

Atput,

8 &lq—

uj

*

Celeritas. -

cis inftar radians apparebat.

Lieor — VII. Quare vis procraftinate propofitum

IX. S. Auguíftinus inftante mortis tempore,

cum lachrymis feptem Pfalmos pocnitentiae

$.5

tuum? Surge, & in inftanti incipe & dic:

Nunc tempus eft faciendi, nunc tempus eft

les recitabat, atque alios etiam ad

Ü

peoeniteri-

tiam agendam hortabatur.

plugnankc*li-,' nunc tempus eft emendandi.

X. S. Paula, tefte S. Hieronymo , mollía Ibidém,

etiam in graviíTima febri firatà non habuit,

C Ra Ve

fed fuper duriffimam humum , ftratis cilicio«

EXEMPLA -'CATHOL-I

lis dormiebat, lavabatque per fingulas noctes

i

bfAf ,ï

lectulum füum.

Qualitas,

Oculos ejus fontes crede-

res lachrymarum, ita levia peccata plange-

Petrus negato Chrifto mox .egreffus fo«

;urius ia I S.

vita 19. -

bat, ut illam graviffimorum criminum credes

ras flevit amare, ceumque fletum tam

res ream. Cumque a nobis admoneretur, ut

Jun.

conftanter continuavit, ut in facie fülca

per

D

parceret oculis, & eos fervaret evangelice

lachrymas excavatz apparerent.

9

lectioni, ajebat: Turpanda eft facies ; quam

lm f, 1

Idem 22.

II- S-M

aria Magdalena poft Chrifti in coelos

contra Dei przceptum purpuriffo & ceruffa,

Julii,

TM

alcenfum fpeluncam ingreffa, triginta annos

& ftibio (zpe depinxi: affligendum eft cor-

in feveriffima poenitentia, & affidua

pus, quod multis vacavit deliciis. Longus

[

|

rum deploratione exigit.

PCCG?IO-

$

rifus perpeti compenfandus eft fletu. Mollia

Id. g. Apr, IlI. 5. Maria /Egyptiaca ex meretrice con-

linteamina & ferica afperitate cilicii comru-

vería, in defertum fugit; quinque panibus ac-

tanda fünt. Quz viro & fzculo

ceptis, quibus confumptis, ex folis herbis,

Chrifto placere defidero.

placui? nunc

quadraginta quin

que annis, nullo mortalium

conípecto , vixit.

Uüilitas,

]V. Pelagia meretrix A

'ntioc'henala S. None

!d. $,0&,

XI. David poftquam Dei erga fe indigna- Q.Reg..,;a

no Epifcopo Heliopolitano converfa in cellu-

tionem ex Nathan intellexiffet, & vocem fec- v. 15.

.Ja juxta montem Oliveti, fub viri habitu, cum

cavi ferio protuliflet, mox ab eodem Prophe-

fumma fanGtitate vixit, & mortua eft.

ta audivit: Dominus quoque tranítulit pec-

Petr. San-

V. Babilas Comicus auditis in templo ver-

catum taam: non morieris,

, CI ,5'

chez in re- bis: Agite poenitentiam; appropinquavit enim

h

XIL. De ifraelitis dixit Achior: Quoties- Judith, a,

gno Dei. regnum coclorum : duabus mulieribus quibus

cunque, prater ipíum Deum fuum, alium co- V. 19.

P.4467. abufus füerat, dixit: Vado, & ago poeniten-

luerunt, dati fünt in predam, & in gladium;.

- tiam: cui illz refponderunt, ficut fuimus fo-

& in opprobrium.

Quotiescunque aurem ^.

ciz in peccando, ita & erimus in'poenitentia

peenituerunt fe rece(Ufíe a cultu Dei füi de-

D

agenda: ficque ille quidem in turri quadam,

dit illis virtutem refiftendi,

À

hg vero in domuncula turri vicina feveriffi-

" XIlL. S. María Magdalena, quia Chrifti pe- Lue, ?i

ids ms;

mam egerunt poeniteatiam.,

"

des lachrymis luis rigavit, & capillis terfit, v. q7.

Aquil.1, . VI. S. Jacobus Intercifüs, cum timoré tor-

meruit audire: Remitcuntur ei

16. c,12, mmentorum idola Saporis Regis adoraffet,ideo-

peccata mul-

ta, quoniam dilexit multum..

i

que uxor & focrus ejus eum defererent, poe-

XIV. Publicanus, quia cum humi

litate di: Luc 1$;

nitentia ductus dicebat : V, mihi, fi taa-

h

cebáat: Domine, propitius efto mi

?

li pe-.ccato*-lx;!. 14»

tum dolorem concipio ex eo, quod uxor &

ri: defcendit juítificatus in dormum.

focrus me dereliquerint, quantum couceptus

XV. Filius prodigus quia dicebat ad pa-Lue. 15

T

. rus fum tunc, quando Deus me derelicturus

trem: Pater peccavi in ccelum, & coram te, v. 19.

eft? cum (criptum fit: Qui me negaverit co-

& non fum dignus vocari filius tuus , fac

l

ram hominibus, negabo ego eum corum Pa-

me, ficdt unum de rnercenariis tuis: effecit,

tre meo, qui in coelis eft. Denuo itaque er-

ut Pater miféricordia motus accurrerét, ca-

;'c;h

rore retractato, Chriftum confeffaüs

)

deretqué füper collum ejus, & ofculans il-

ftra concifus eft.

lum; ftola prima indueret, annulumque &

Pratum

VII. Abbas Elias oGtoginta annorum fenexg

^

calceamenta daret, & (

plendiQum gi convis

fpir. c. 8o,cum multos ex his in magna vitee fanctitate

vium inftrui jüberet.

Oooo02

XVL

..Ri P. Lebn. Bibhi. Man, Tow. AL

t 864

Jiblietbecee Manualis Concionatorie

gofebits

Petr.

XVI. Monachus fliam facerdotis Ethnici

lis fecerit illuürem;,.ü.t;,,d.c remotis regionibus

Sanch.

u 4

deperiens, cum ejus amore Deum & coclites

ad ejus fepulchrum venientes, terram fecum

Monac

P*4€7^ pegaffec, audiens ex idolo, facerdoti ipfüm

pro benedi&tione reportarent, eamque pro

confulentis Non da filiam ei uxorem, quia

remedio variorum morborum adhiberent.

Deus nondum eum derceliquit; adeo hac Dei

indulgentia commotus eft, ut indignum judi-

$. VI.

cans,tum bonum Dominum amplius offende«

re, ad eremitam accefferit, ejusque fuafu, ali-

SIMILITUDINES.

.quot hebdomadum jejunio füfcepto,meruerit

I

Qualitas, ^

Spiritum fanctum, qui prius in fpecie colum-

I.S

icut impoffibile eft, ut ignis inflammetur s. Chryf.

bz exeuntem ex corde viderat, in eadem fpe-

^ in aqua; ita impoffibile eft compun- in ferm. de

cie redeuntem in pe&us ejus confpexerit.

Cipnem vigere in deliciis;' contraria enim compuna,

s: Chfy [

Bbidem.

XVII. Cum Virgo quzdam cum facriítano

hzc invicem funt & peremptoria; llla enim *9'd.

. quopiam fornicata effet, tanta (celeris hujus

fira, de

Mater fletus, hz Mater rifaüs: illa conft

4

;ingic

pænit.

peenitentia tangebatur, ut tempus partus ex-

cor, iftz diffolvunt.

fpectare non fuftinens,hofpitale ingrederetur,

II. Sicut nullo dolore afficitur homo, fi ca- Granat, in

& tringinta annis pauperibus inferviret. Qu

pilli ejus abfcinduntur; gravem vero fentit, filva loc.

51B8m' 1

oenitentia adeo Deo placuit, ut cuipam reve-

fi evellentur ; ita fan&ti Viri nihil fua referre comm.

L. d

fum,

averit, fe magis nunc ejus poenitentia, quam

putant,cum variis injuriis afficiuntur,bonaque

verb. con-

virginitate ante lapfüm dele&ari.-

ritio;

Jon. 3.

exteriora amittunt; at fi per pecccatum a ca-*

Beith in

XVIII. Ninivitz quia cooperti faccis cone

pite Chrifto avelluntur,tum enim vero gravif-:

ftflo $,

*

ver(i fünt a via mala, mifíertus eft Dominus

fimam dolendi caufam fe habere agnolcunt.

Magi

füper malitia, quam locutus fuerat, ut face-

i

Ill. Sicut qui lavat laterem crüdum, tanto S, Beda in

then. 4

ret eis, & non fecit.

XIX. Achab quia auditis Prop

hetz minis

amplius lutum facit; fic qui peccatum plan- c. 9. Dan.

Dbiden,

3 Reg.c.

git; & iterum ftatim committit

, tanto magis |

&1. V, 20»

Ícidit veftimenta füa,& operuit cilicio carnem

fordidam facit animam fuüam.

uam;jejunavitque, & ambulavit demiffo capi-

IV.Sicut ferpens in anguftam petrz intrans, S.Cyrillus

te, factus eít fermo Domini ad Eliam Thesbi-

deponit fene&utem, & vetuftatem per extru- catech. .

tem dicens: Nonne vidiíti humiliatum Achab

fionem exuit; corporeque toto denuo renova-

coram me: quia igitur humiliatus eft mei caue

tur, ita & peccator intrans per auguftam por-

fa, noh inducam malum in diebus ejus.

- XX. Thais Alexandrina a S. Panuphio cellz

tam, & affligens feipfüm per jejunium, expel-

Rodriq.

lit perditionem , veteremque hominem cum

p 18 5. ar&iffimz inclufa, & modico

panis fruftulo

aGtionibus fuis, illudqueSponf(z dicit: Expo-

fuftentata, triennio integro orientem verfus

Voden

ear,

liavi me tunica me, quomodo induar illa.

convería hac fojum verba orabat: Qui plas-

V. Sicut homo in cruce pofitus nullis de- Eufebius

ma(ti me, miferere mei: Unde Paulus mo-

le&atur illecebris , mortuz ei prorfus. fünt, Emyfr.

nachus pretiofiflimum ei inc

qux aut per auditum ac vifum, pér guftum hom. ad -

paratum vidit.

oclo le&um prze

pon.

bidem,

ac odoratum pariter ac tactum, animum ca«

.7ucumlitas.:

ptivare confüeverunt : omnia ante oculos

Epift. ad

XXL S. Hieronymus de feipfo fcribit Eu-

pretereuntia, velut transacta jam reputat,

Euftoch.. ftochiv virgini: Quotidie lachrymz , quoti-

quia extremam horam ccelos emigraturus exe«

ÍpeGtat; ita & vos, qui animas véitras ad con-

die gemitus. Poít inultas lachrymas, poft

ccclo inhzerentes oculos, nonnunquam vide-

tritionem abflinentie, & crucem Chrifti, pro

eternz falutis remediis contuliftis, obliviíci-

Srplet. t

bar interefle agminibus Angelorum.

S. Hier. in

XXII. S. David de fe quoque fatetur: Se-

mini priftinas confuetudines, & male blandas

Don. r

Pf. 93.

cundum multitudinem dolorum meorum in

mundi feductiones , obliviícimini concupi-

p Pent,

tl 5,

corde meo, coníolationes tuz letificarunt

Ícentias, quz de cceleftibus mentem in infe

z

riora devolvunt,

ladantit

animam fervituti, hoc eft, ut S. Hier. explicat,

'e,xüruc. S. Mareus

l 6a

decem fudi lachrymas, decem confolationes

VI. Sicut qui defertam civitatem

merui, Quantumcunque fuit pondus lachry-

re cupiunt, primum incipiunt purgare, & fpi»hom. 15.

nas vel rudera removere, tum fnndamenta

marum,tantus fuit & confolationum numerus,

XXIII. S. Maria Magdalena tempore poc-

ponere, & muros erigere, ita qui ordinate

nitentiz füs tot confolationibus recreata eft;

poenitentiam agere cupit, prius a peccatis ca-

eft, utfepties quotidie in ccelum rapta, cho-

vendis & eraendandis, incipere, & tum pri-

mum virtutibus aliis exercendis fefe im

ris Angelorum intereffet, & ab ipfo Chrifto

pen-

ultra centenas vices vifi

"

dere debet.

tata , miris voluptae-

VIL Sicut equus generofus , (i in via cefpi- Laur Beirl

Deirliny.

tibus recrearetur. -

Dignitas.

taverit, extemplo affurgit, & difpendium ce- in fefto S.

lr

leritate compeníat; ita qui peccando lapfus'!

Magdal.

Cafarius

XXIV. Philippus Comes Namurcenf(is poft

tüem. 2«

1.2. hift, &

eft, ocyus per poenitentiam íe erigit, & fer-

mirac,

vitam peílime transaCtam, tantam in morte

contritionem oftendit, ut fimilis ei vifa non

vore fuo przcedentem acediam compenfacf

oiden,

$,19.

INece[fitas,

effet.aliosqueetiam ad lachrymas provocaret,

Confeffarios fuüos rogavit,ut corpus in plateam

ETH o Sicut ret

ra teimpore zflivo, niG irri-

id,

traherent;dicens: Sicut canis vixi,dignum eft,

getur, flores non producit, ita nec anima ni

ut moriar, ficut canis. Quz pcenitentia adeo

continuis lachrymis perfundatur, fractus ve-

placuit Qco, uteum poft mortem tot maracue.

rarum & folidarium virtutum non propignit.

: E

- itulus CXVIII Pæni—tehün.. .

$865

Eufebius .. IX. Sicut a medicis, fi lefura aliqü;a in pri-

ho. 10.ad ma corporis cute fentitur, curatio blandioris

XX. Sicut canis, fi a fera aliqua motdea. S. Clim. c;

tur, adverfus eam v

chementius exurgit, & s. de pon.

Monach, medicamenti apponitur, fi vero in offibus vul-

furit; fic dum a

peccato fe laefüm quis fentit,

nus abíconditum , aut in vifcerum profunda

demerfíum eít, au(teriorem , ac violentiorem

v;hem;ntiqri ér

ga il*l'ucI'odio aCcendiþ de»,belt-.

pofcit vis occulta medicinam, ut ulceris ma-

- Dignitas,

gnitudo aut exuftione fuperetur, & dolor do-

| X'XIQ Sicut v

eftis cofarz (i aure!s funicu. He&or

lore pellatur; ita fimilis ratio in zgritudine

emmis co

lis & pretiofis g

pulentur, pulchrio- Pintius in

interioris hominis adhibenda eft , ut (cilicet,

rem reddunt veflem

»quarm fi integra fuiffet ; ^ 21

Cmni

fic fieri poteft,

"

quanto gravior e(t animsx morbus, tanto po-

tentiores medicinz a

ut anima poít peccatu:

L

) per

! Itïl'n, d

poenitentiam Deo eratio

Impund,

poenitentia affümatur.

pplicentur , ,fervirb;que

fi nunquam peccaíiet.

r Ha;, quam fuiïfct,

t

8, Chryt. -

A. Sicut in tenebris non eft absque lucer-

XXII. Sicut Dux in przlio plus eum mili- S.Grcg.ho.

ferm. de

na lumen ; fic non -poteft hom

ponit.

0 peccatum

tem diligit, qui poft füugam reverfüs, hoftem 34. inEv.

fine —pænitcn«tia abluere.

fortiter petit, quam illum

» qui nunquam ter-

Ti i

ga przbuit; fic Deus fx

Utilitas.

pe illos plus amat,

i l,

qui poft peccatum ferve

ntius illi fervierunt,

Omm,

S.Bem.in XÍ. Sicut equum indomitum HagelIa do-

tB. (ofl«

ferm,

quam qui peccato mortali non commiffo, te«

ltio,

mant; ita animam immitem contritio Spiri-

pidos fe 'in -ejus fervitio exhibuerunt.

tus & affiduitas lachrymarum.

BeIrl. in

Xll. Sicut vermis ex ligno nafcitur, & illud

Siucunditas,

feflo S,

corrodit, fuam ab ipfo originem habens; ita

, XXIII Sicut

pofl vehementes imbres aer $. Chryf.

Dedh in

Maad.

qui ex peccato triítitia eft ipfum peccatum

purus efficitur,

them. 4.

abfümit.

3

fic & poft lachrymarum plu. in Matth,

9. Dan,

vias fequitur mentis tranquillitas & ferenitas,

lbidem.

XIII.Sicutolim Cataract

is coeh laxatis, ve-

Fletus enim eft lavac

:

rum [celerum, & refectio

emens pluvia fubfecuta omnes homines in-

animarum..

us

teremit, folamque arcam Noe in füblime de-

XXIV. Sicut triumphat Vi&or-

Im.pera.' S. Avguft,

d.

tulit; ita dum cordis noftri cataractas, id cft,

tor, & non viciffet, nifi pugnaviffet,

& quan. lo 8. Cang

oculos aperimus, & lachrymarum imbrem ef.

to majus periculum fuit in przlio, tanto ma- ?

fundimus,omnia peccata füffocamus animam-

jus eft gaudium in triumpho; ita quo mapis

que noftram, quz eft inftar arcz illius, fuper

quisque feipfum per peenitentiam vincere (tu-

omnia terrena ad virtatum divinarum cul.

duerit,

3

tanto plus»dcx, fubfecuta yi&qria'*gauf

mina (ublevamus.

debit.

i

Ibidem,

. XIV. Sicut rogum ignis aqua imm

iffas itä

t dum jactat ïtetti/[;ïe&as, & nau-

febins

ardorem peccat füpcrinfu(z lachrymz ex-

fragium minatur,

omnes futura morte pal-

yl

tingaunt , Deumque ceu infi

munera ad nos alliciuntr.

gnia quædauI

lefcunt, ubi vero tranquillatum fuerit [5

om.ad

lum, exultant nimis, quoniam timuerunt ni«

b

Ibidem,

: XV. Sicut cervi, quantumcunque a cani-

mis; ita pocnitentes,

quo prius gravius fue-

bus fatigentur, priftinas vires recipiunt, fi

rit naufragii fpirituali

$ periculum , tanto ma-

aquis fe immergere valeant ; fed & medici

jus gaudium

laffata membra fomentis balneorum refti-

poftea concipiunt ,

fi il-lu(I per

tuunt ;. ita laffatos in via iniquitatis lachry-

pgcnitcnciam evaferint.

marum aqua recreat, atque confortat,

Stsplet. in

XVI. Sicut arnantium ira, amoris folet effe

Dom. 4. redintegratio ; fic Deus amator hominum;

MOTiIVA.-

po& Pent,

peccatorem reconciliatum , ut amicum re-

I, äq

uias$: quz colligitur ex tri

plici ca- S. Chryf;

the. 5.

dintegratum diligit.

pite. 1. Ex offenfa Dai: fi

enim horni- ho. 46. ad

XVII. Sicut muta animalia cum fraude

Lactantius

nem exacerbans, & amicos, & vi

cinos, & Ja. Popul.

1.7. c.24. decipiuntur, fi aliquo rmodo extricaverint;

nitores rogas, & pecunias impendis, & multos

Mareus

ort, D

fiunt poftmodum cautiora, vitantque fem-

abfümis dies, accedens & fu

pplicans ; quidni

per ea omnia , in quibus dolos infidiasque

hac omnia potiori jure

, exacerbato Deo fa.

feaferunt ; fic hominem poenitentia cautum

cies? 2. Ex damnis illatis: ( enim Anna Tobize

& dilig

3

entem facit ad evitanda peccata, in

mater irremediabilibus

lachrymis deplora-

?

in quz femel fraude deciderit.

;

É

bat filium dimiffüm dice

ns: Heu, heu me fili Tob. 104

mi, ut quid te mifimus peregrinari, lumen Y* 4:

JEquitas.

oculorum noftrorum, baculum fenectutis no»

Deilinck, .. XVIII. Sicut fi quis colubrum aut Fcorþio;

firz, folatium vitz noftrz: omnia fimul in te

AUE Deit

l.fapra , nem finu dctineret, fine confilio aut mora

uno habentes ; te non debnimus dimittere ire

eum a fe repelleret; ita peccatum omni fcor-

a nobis; an non potiores lachrymandi caufas

3f

.pione multo celerius per posnitentiam expel-

inveniet is, qui omnia in Deo infin

lendum ab anima eft. «

ities perfe» He&or

-

&iora habens, tam indigne,

& inconfuülte eum Pintius in

Ibidem,

XIX. Sicut cervus venatoris jaculo l-

a fe dimifit? 3. Ex Chri/li exemplo: i enim Rex : 49*

fus, naturali inftindtu dictamnum herbam

ad p

rzelium armatus egreditur, & cum eo mi- zech,

invefligat, eaque devorata plage remedium

lites omnes reliqui armati,

an non equum

fió

facat; fic multo magis peccator a peccatis

cenfebit miles quisque

; ut ipfe quoque arma

vulneratus, ad posnitentig remedium confu-

corripiat? an non turp

e judicabit, deliciis de-

Bere dcbet.

, liniri, pro galea pileis bombycinis, pro gladio

00 00 3

fiabel—.

$866

Jrbliotbecés Monsalis Concionaterie

n

j o

Rabellis uti? quis ergo Chrifto duriffima

tenus dubita, neminem hic poffe poenite

de bono

tiam agere, nifi quem Deus illumi

naverit, &

quzque pro nobis eligente & patiente, mol-

eratuita fua miferatione converterit. Hinc

Juron

lia fequi, & pænitentiam'fugerep-?n erube-

fcac !

Píaltes oravit: Converte nos Deus falutaris

nofter. Et Jeremias: Poftquam convertifti

S, Chryf.

1I. Neceffitas : fi enim nau

ftagium paffo fo-

hom 75.inla adbuc tabu

la fpem evadendi facit; quid-

mée, egi poenitentiam.

Matth.

II. 2dpnojcere fua peccata: nam

hoc eft bong pr 04« V.5

ni animz naufragium paffus peccator, poeni-

Idem

tentiz tabulam cito arripiat ? Si vulnus pu-

mentis, inquit $. Ambrofius, vulnus fentire Jer. 31.

. Wi

Et confentiens'S. Auguftinus, qui v

!9-

1

hom, 16,

trefcerenon (initur, ne difficilior fiat curatio ?

peccati.

IN

Aui;un'.

cur vulnera anime per peccatum inflicta gu.

fe cognofcunt, inquit,

ficut peccant fems

l]. de vera

rare differimus?

per; íta femper plorant. Hinc ipfe

de fe

& falía.

,L94£ V-B

In epift,

III. Utilitas: quam egregie S. Hieronymus

fatetur: Amore amoris tui facio iftud, reco- i, 1 a,

-his verbis declaravit. O lachryma humilis,

lens vias meas nequiffimas in amaritudine confeff.

ut dulcefcat mihi dul- c. a.

tua eft potentia, tuum regnum, tribunal ju-

recogirationis mez ,

&

dicis non vereris, amicorum tuorum accufa-

cedo non fallax , dulcedo fallax & fecura,

toribus filentium imponis: nBon eft, qui te

colligens me a difperfione, in qua fruftra-

accedere vetet: fi fola intraveris, vacua non

tim difciffus, dum ab uno te averfus in mul- |

ta evanui.

redibis; magis crucias diabolum, quam poe-

na infernalis. Quid plura? vincis invincibi-

lI rdenter defiderare ponitentiam: nam poe«S. Chryf.

S. Chryfoftomo, fic eft, quo- ferm. de

lem, ligas omnipotentem , inclinas Filium

niteritia , tefte

Vireinis.

modo ager fru

Gifer, aut vinea arborve fe. ponmit.

cunda, fructus ejus edit peccator famelicus,

IV. Facilitas: quz colligitur ex triplici ca-

pite. r. Ex miféricordia Dei: de qua Taule-

perficit in fiducia Dei, acceptaque remiffione

rus non immerito dixit: nullam matrem tam

pinguefcit in vita, & hzc fünt verba eju

S?

&

*

promptam effe ad füccurrendum filio füo in

Domine, ante te omne defiderium meum,

emitus meus non eft abíconditus.

ignem lapfo, quam mifericordia Dei parata

fit flüccurrere & indulgere peccatori veniam

IV. Fugere delicias : nam,ut füpra ex S Chrye» s. Chryf.

ti: Unde S. Auguft. Si ego, inquit, Do-

foftomo dictum eft ficut impoffibile eft, utl. 2. de

In Pf, ;:9.

peten

ompurt«

mine,

admifi, unde me damnare poffis, ut cer-

ignis inflammetur in aqua, ita impolfibilec

ione

te non amifiíti, unde me fetvare poffis. Cum

eít compun&ionem cordis vigere in deliciis,

eord.

ergo, inquit idem San&tus, Deus & velit mi-

contraria enim fibi funt & peremptoria.

fereri , quia bonus eft: & poffit, quia omni-

V. Memoria frequens. novi[/morum : Si enimsS. Auguf

diem mortis füz homines jugiter cogitare veleferm.3. de

potens eft, ipfe contra fe divinz pietatis ja-

nuam claudit, qui Deum fibi mifereri aut non

lent,

animam füam ab omni malitia vel cupidi- innocenti-

eumque aut bo-

tate cohiberent, ait recteS. Auguftinus. Hin

C us.

velle, aut non poffe credit,

-

num, aut omnipotentem elle diffidit. 2. Ex

Deus ipfe hoc remedium fuafit per Siracidem:

In omnibus operibus tuis memorare noviffi- Eccl 7.

S. Bern. inalioruim exemplis, de quibus S. Bernardus; non,

v- 4—0.

quod ferm. inquit, vos retardet con(cientia, quia, ubi

ma tua, & in zternum non peccabis.

. NI. Obaritatis divine ignem applicare: uti S.

Ap. Beh'lo

peccata abundaverunt, fuperabundare cone

Ambrof(ius fuafit, dicens: Si a radice vitia vis!

n fefto

. füevit & gratia. Nec peenitentiz aufteritas

Qe

. Marie

ipía deterreat, nec enim fünt condigne paf-

eveliere, charítatis ignem applica, quo paffi

nes univeríz ac vitia faperantur.

fiones hujus temporis ad futuram gloriam,

the. 5.

quz promittitur: & ad przteritam culpam,

VIL Paffonem Chrifli freguenter. confiderare :

S.Bernatd.

maxime íi confideremus Chriftum nos tota- in (erm,

quz remittitur : & ad przfentis gratiam con-

folationis, quz immittitur..

Si verbis non

liter e cruce alloquentem: Nonne fatis pro- fer. 4.

pter te vulneratus fom ?. Namquid pro ini- hebd.facr.

& Her,

creditis, operibus credite, exemplis acquiefci-

te plurimorum : currunt undique peccatores

quitate tua afflidtus fum? Cur addis afflictio-

apui H

nem afllicto ? Magis aggravant me vulnera

driapor

ad pcenitentiam , & natura pariter, & con-

Wi

faetudine delicati: nil credentibus impoffi-

peccati tui, quam vulnera corporis mei.

bile, nil amantibus difficile, nil afperum mi-

g. lX.

tibus, nil humilibus arduum reperitur , quie

bus & gratia fit in auxilium, & obedientiz

A SQE TIGA

devotio lenit imperium.

L.^.de

V. Stucunditas: tum Dei, quam ex converfio-

L. "T'ria vere funt, quz de hac virtute bene

imit. Chri-

* addifcere, aliosque docere debet afceta.

ne percipit,queque ex parabola de filio prodi-

fti c.4.

«'o colligitur : tum ipfius peccatoris, qui fentire

Primum eft, ut bene cognofcat circumftantias

* 9

ad veram poenitentiam requifitas, quorum

incipit illud gaudium, de quo pius afceta di-

ffims. r. [nterno dolori &S.Bam.ho.y

xit: Si eft gaudium in hoc mundo, hoc utique

quatuor fünt poti

poenitentiz externam jungendam effe; nam r. de laud,

poffidet puri cordis homo. Si eft alicubi tri-

tribulatio & angufítia, boc melius novit mala

poenitentia fine jejunio otiofà eft & infrugifera, jejun.

conícientia.

teíte S.Bafilio. 2.Difcretionem quoque femper

$. VII.

peenitentiz,utgermanam fororem fociandam;

ut fapienter monuit S. Climacus dicens: Vidis. de di.

MED I A.

itnbecilles anirnas ac debilia corpora pro pec- feret.

3. Fulg. deT,

iffidentia in viribus propris, ? confidentia in

catorum multitudine füperiora atque majora

fide ad Pe-

D

certamina arripere conari, nec ea poffe lufti-

divino auxilio: quod medium S. Fulgen-

nere. Quibus ego;, humilitatis (inquam) non Euf Emid

erom c3!«rius fuafit dicens: Firmiffime tene , & nulla-

abo-

- Titulus CXVHL- Panitentio; —

36»

in homii, laborum maguitudine , Deus peenitentiam

accurate prefliterit, uti ex plurimorum con-

debono metitur atque judicat. ^ 3. Celeriter fufci-

verfione patet: tum demoníftrandos .quam

Jatron.

piendam efle ; periculofiffima quippe eft, te«

ftultum fit, ob timorem relapfus poeniten-

fte Eufebio Emiffeno , in ultimum diem pro-

tiam differre; quis enim vulneratus recur-

miffa fecuritas.

Deinde ftultiffimum eft, ut

fum ad medicum ? Quis . forditatas habens

caufa, qua de necefficatibus agitur zternis,

manus aut vultum ad lavacrum? Quisnavis

W4,

T' 3!.

mutabilitatibus vite deficientis committatur

aut fenting evacuationem ideo tantum dif-

Pf.51, v,6, extremis,

Hinc Pfalmiíta ait: pro hac ((cie

fert, quia fieri poteft, ut iterum vulneretury.

Ij,

lunft

licet poenitentia & venia) orabit ad te omnis

fordes contrahat, aut fentina navisque vae

d n

— San&us in tempore opportuno. Opportu-

rios tumultus & infultus patiatur? 3. Hor- L. . c, 24.

fslü

.num autem tempus quod fit, indicat alibi,

ror difficuttatis , de qua libellus de imitatione: $. 3.

a la

Pío4, v.g,dum ait: Hodie fi v

Unum eft, quod multos a profectu & ferventi

E

cem ejus audicri;is,

n

nolite obturare corda veftra.

emendatione rerrahit, horror difficultatis

IIl. Secunda eft, ut bene cogno

feu labor certaminis. . Sed & huic impedi-

va'ad poenitentiam cito & ferio agendam,

mento facile occurret aíceta, objiciendo tot

qug quidem ad tria fere capita revocari pof-

exempla converíorum ,. & illud olim S. Au«-S Aug.l3

funt.

1. Ad equitatem: Quid enim squius,

guíftino dictum fübjiciendo: Potuerunt i(ti & conteff,

quam ut Deo ad poenitentiam tam folicite in-

il , & tu non poteris? Revocando item in* '*

Chy,

tf de

vitanti refpondeatur? Quid iniquius, quam

memoriam S, Auguítini de feipfo loquentis

velle, uc Deus in morte peccatorem poenicen-

confeffionem : O quam (uave-mihi fubito fa-

Mil

tem exaudiat, cum ipíe eum toties hortane

G&um eít, carere füavitatibus nugarum, &

tem per totam vitam non audierit?.. Quid

quas amittere metus fuerat, jam dimittere

türpius, quam Deo fümmo Benefactori uldie

gaudium erat. Eundem in finem etiam proe

mam'vitz partem velut facem confecrare,

derit narrare exemplum de juvene (imilem

diabolo vero fummo & infen(i(limo hofti optie

difficultatem in mala confuetudine deponén-

mam & potifimam vitze partem donare?

da (entientem, cui diabolus primum in fpe-

n

2. d utilitatem : Quatenus per acceleratio-

cie Gigantis apparuit, atque .ad. certamen

2 di

nem poenitentiz innumerabiles illi & inc

ome

provocavit, mox vero & Angclus íecutus

Qp

Qne

parabiles meritorum thefauri, qui intra illud

eft, hortans, ut aggrederetur Gigantem, (e

* tempus, quo pcenitentia differtur, negligen-

enim auxiliatricem ei manum porrecturum,s

u

tur, inzftimabili cum lucro redimuntur. — 3.

quod ubi fecit adoleícens, adjuvan:e Angelo;

hunf,

2

4l facuritatem : Sic enim evitatur pericalum

fine difficultate Gigantem fuperavit. . 4. Me-

!1.5. de

noCttt«

falutis , quod per dilationem peenitentiz tri-

tus- vél ,- quam inordinate amaverat ,. deferenda z

plicem ob caufam incurritur, nempe quia &

Quem eripere conabitur. oftendendo; quam

j

Deus irritatur, ne poenitendi fpatium aut

facile illa antequam amare eam inciperet,

gratiam concedat: & quia fene&tus aut ulti-

caruerit, & vero etiam tempore. morbi aut

T

df

mus morbus perquam ineptum & male diípo-

mortis fine difficultate cariturüs fit 2 an- ergo

r

fitum reddunt ad converiionis negotium fe-

non poffit gratia, quod nece(firas vel infir-

, Deltl,

rio agendum,; ut merito Chriftus monuerit:

mitas pocett ? Oftendat item, quam omnemn

(eo

.Orate, uc non fiat fuga veflra (feu conver-

voluptatem hactenus ex re amiata.perceptam,

Mane

fio ad Deum) hyeme vel fabbatho, ut.enim

abundantius in ipfo Deo, per poeni:entiam &

jf

hyems ad ferendas fruges, & fabbatum ad

charitatem poffidendo inventurus fit, ideo-

T

ernttd,

operationem & lucrum inepta funt tempo-

que illud Elcanz didum eidem arplicets

fetti,

r3; ita idem de.fene&tute & ultimo morbo

Cur fies? aut quam ob rem afiligitur cor

fentiendum eft, ut adeo non fine fundamen-

L

tuum? numquid non ego tibi melior fum,

bi fdtt.

S.Hier, to S.Hieronymus pronuntiarit: Vix ex cen-

quam hzc aut illa creatura?. . Refpeius bu-

manus : Quod tamen impedimentum facile

apud Ha- tum millibus hominum, quorum mala fuit

drian,Pon- vita, in morte divinam indulgentiam. obti«

tollet afceta, fi meminiffe jubeat, flare ex una

tbif.

nebit unus.

parte Deum , a quo omne bonum , quod ba-

HH Tertiam e

&-, ut.bene. Aorit fmpcädi-

bet, accepit, & quod accepturus cít, exipe-

Gat, atque ad poenitentiam invitsres homi-

menta, qui plerumque peccatores abíter-

rent a poenitentia, apreque pro illis remo-

nes vero, a quibus nec vitam accepit, nec

exípe&at, ab eadem abíterrere; an enim , (

vendis remedia fuggere fciat. Quinque au-

tem potiffimum funt ejusmodi impedimen-

vel micam prudeniiz & zfliímationis de Deo

poffideat, hominum potius, quam Dei invi»

ta. 1. Defperatio ob multiudinem peccatorum ;

uam tollere conabitur afceta, oftendendo

tationem fequetur? . Hortetur przterea, utr. s.

vde*'

mifericordis diving magnitudinem, que non

in fimili cafu illam pii.afcete do&trinam fibi imit.c 39.

B:m:haf

modo veniam promittit pcenitenti, fed eun-

applicet: Fili, ja&ta cor tuum firmiter in Do- $. 1.

dem etiam ultro invitat, ideoque ci multitu-

mino, & humanum ne metuas jadicium, ubi

delaut.

"

À — M Á MÓ Ó Ó — MM Ó M MM Ü M r ÉQ À 989 Á M U Ü — — m "Á P À ÁÜ m neemm—"nter—te ]s n n n m n UeÀ P rP Ü M r ÁM n ev—ÀÀ P — À Ó M M — m M MM À H Á

. dinem magnitudinemque füorum peccato-

te conícientia pium reddit & infontem (uti

rum ob oculos ponit, ut per easdem ad pce-

vel maxime per poenitentiam contingit) bo-

nitentiam revocetur. Quse omnia tum appoe

num eft & beatum taliter pati, nec hoc erit

grave humili cordi, & Deo magis, quam fibi

jj di

fitis S. Scripture, & 55. Patrum fencentiis,

h

tum probatis exemplis confirmabit, 2. Ti-

ipfi confidenti. Quis tu, ut timeas a mor«

wiov Tetidioe: Quem eripere nitatur, often-

tali homine? Hodie cít, & cras non compa»

dendo tum paratum ex Deo auxilium, fi ipfe

ret, Deum time, & bominum terrores non

expavefces.

-

l Em'lü-

peccator, quan;um requiritur ex parte ipfius,

$. X.

363

Io'iblidtbaca -Manualis ümmmia

j

$. X..

caligant oculi, (intelle&tus fcilicet difficulter

cceleftia contemplans) accedunt podagrz ac

3

PTUS PRAED

L

chira

CONCE

BILES.

re dolores, (feu moleftie, que in via,

perfectionis decurrenda, & operibus ac labo-

Qyalitas.

ribus ftatui convenientibus fentiuntur) pre-

Ti

Ephet. 4.

I Ex

occafione thematis: Renevamini fpiritu

mit picuita, ac tuffis moleftiffima (id eít, a(fi-

Y. 23»

mentis veflva , &^ induite novum bominem,

du& concuffiones ;conícientiz teporem ar-

qui fécundum Deum creatus e[d in ju[titia &^ fanati-

guentis ) Tantis denique afficiuntur fenes in-

&ate veritatis : Comparari poteft posnitentia

hrmitatibus , ut ipfa fenedus morbus (it.. In

creationi novz hominis. Et i. quidem oftendi

eundem finem fervire poteít, quod S. Bernar- s, Bera, £.

iv

teft; quomodo ante omnia lux creari de-

dus de hac materia fcripfit: Duo homines fünt, 3. inter

beat in animo illius , id eft, illuminatio mene

vetus & novus,illeterreftris,ille cceleftis; illius patv.

tis,qua vere ftatum miferum agnofcat,& dete-

imago vetuftas, & econtrario triplex novitas :

ftetur, nefitdenumero illorum, quibusDeus

eftenim vetuftas in corde, in ore, in opere; in

quibus tribus modis peccamus, in corde func

minatur per lfaiam: V, qui dicitis malum

bonum, & bonum maltüm, ponentes tenebras

defideriacarnalia & fzcularia,id eft,amor car«

lucem; & lucem tenebras: ponentes amarum

nis, & amor fzculi. Similiter in ore cít gemie

in dülce, & dulce in amarum. . 3. Quomodo

na vetuítas, arrogantia & derogatio: item ge-

Muti,

firmamentum creari, & aque ab aquis dividi;

mina in opere, & flagitia, & facinora, hecome

nia funt imago veteris bominis, & funt reno-

UL

id eft, appetitus inferior a füperiore feparari;

& hic quidem ccelo, feu cceleftibus objedtis

vanda in nobis. 2. Oftendi poteft, quis fit no«

conjungi, ifte vero fübjici homini debeat; jux-

vus homo ex comparatione cum juventute, in

ta illud Dei decretum: Subter te erit appetie

qua excellunt tres przcipue dotes, fcilicet fa-

Ben. 4.

tus tuus, & tu dominaberis illi. 3. Quomodo

nitas, agilitas, & alacritas, quz proin in fpiri-

'O 70

tuali fenfü ad bonam confcieariam, fervorem

debeat terra, id eft, peccator fructus fpiritua-

les bonorum operum producere; juxta moni-

in bonis operibus, & jucunditatem & tran-

Rom. 6.

tum S. Pauli: Sicuc exhibuiftis membra veítra

quillitatem mentis applicari poffunt. Vide

LUNT

Y. 3Q.

Engelgrav. in Dom. Refurrect..

'o "'

fervire immunditiz & iniquitati ad iniquita-

tem,ita nuncexhibete membra veftra fervire

LI.. Ex occafione thematis: Renovabitur ut ptat, g0.

juftitiz in (an&ificationem. 4. Quomodo fol

4tquile S'usentus tua: Pote(t poenitentia cum v. s.

l(ig f

& luna, cum reliquis planetis & aftris produci

renovatione aquilz comparari. Et 1. oftendi,

q,5,

debeant, id eít, tres virtutes Theologicz ; &

uod, ficut aquila füper limpidum fontem,

ummo nifa adverfus folem volitat , ibique

DAl t

quatuor morales, cum aliis virtutibus, qua

VM

fub iisdem continentur, exerceri, & per habi«

agitatione & calore excuffis pennis, in fübjee-

tum ftabiliri, ubi pulchre poteft charitas foli,

&um fontem delabitur, & inde emergens, in«

Junz in fubfidium no&tis create fpes , & luci-

ter alas pullorum fota novas plumas affumit,

-

fero fides comparari. ;, Quomodo debeant

& juvenefcit ; ita peccator ad mifericordis &

jufti Dei folem evolans , illius charitate exar-

volatilia, reptilia, aquatilia, aliaque viventia

fenfitivam in bonum hominis creari, id eít; po-

deícens, veteres mores excutiat , ac inde in

tentiz fenfitive fic ordinari , ut homini fere

fontem lachrymarum lapfus novus homo ex-

cat

viant, & ad ultimum finem confequendum

2. Quod, ficut aquila tum fene&tute

conducaat. 6. Deoique quomodo debeat ho

preífa, tum roftri immodice crefcentis impe-

tno ad imaginem Dei creari , id eft, ita ordi-

dimento impedita, comedere non valens, la.

nari, ut oculos femper furfüm per bonam in-

bium fuperius ad petram allidit, & (ic eo re-

tentionem erectos habeat, neque aliud niti

je&o cibum fuümere, & roborari incipit; ita

majorem Dei gloriam & beneplacitum quz-

peccator defideria füa prava, quz cum a cibo

rat; quz omnia.S. Pauli, S. Marire Mag]dale-

fpirituali impediebant, & languorum caufa-

bant, ad Chriftum petram allidat, & fübjiciat,

nz,velaliorum Sa&torum converforum exem-

plis probari & confirmari poflunt.

ficque juvenefcere in fpiritu incipiat; qua

COI- 3 nIVO 90

ll, Ex occafione thematis: Expoliantes ve-

omnia per particulares cafus amplius illuftra-

terem boiminem cutm attibus füis, induamus eum , etti

ri poffaat, Vide iterum Engelgr. loc. cit. '

venovatur in agnitione fecundum imaginem ejus , qui

IV. Ex occafione thematis: Sicut fuit &t« Baruch. 4.

füs ve[Ter, ut erraretis a Deo, decies tantum ierum v. a8.

creavit illum: Oftendi poxeft 1. Quis fit vetus

homo ex comparatione cum feneQtute, de qua

contertentes requiretis eum : Oftendi poteft, quo-

$. Hier.

S. Hieronymus fic loquitur : Caput incanefcit,

modo pcenitentia conftituta effe debeat, ut

13m,.

ep. ad Fu-

er remiffionem primi fervoris in fcopo pro-

fufhiciat ad plenam peccatórum explicatio-

iequendo, decidunt tanquam ab arborc ca-

nem , nempe 1. Quod debeat eífe amara per

conttitionem internam, ut (ic deleatur culpa

| hut.

pilli, (bona propofita) dentes (conatus & are

dor cibi fpiritualis manducaudi) caput, bal.

ex dele&tatione peccati contradta, vereque

Wi

butitlingua.(confideratio inloquendo) fiuunt

dici poffit de poenitente: Magoa eft vcluc

falive (inordinatus appetitus ciborum mate-

mare contritio tua. 2. Quod debeat cfle miul- Thren. &

rialium proditur) tremuat genua, (id eít,

tiplex per varia opera externz aflli&tionis: (u« v. 11.

orandi & fle&endi f(tudium relinquitur facile,

fcepta; ut dicat quodammodo (übi ipfi illud

vel horretur,) & fronte ob fenfum rugis ara-

Apocalypfis : Quantum glorificavit (e (cor-

ta, inftar bonum a mento palearia pendent,

pus) &in deliciis fuit tantum date illi tormen-

( id eft, animus omni pinguedine fpirituali &

tum: Sicque multiplicatz culpe muliplict: Apoé 18

decore carens, ad terrena folatia inclinatur)

tas peens correfpondeat. ..3. Quod . debearv. 7-

e(Te

Titulus CXVIlL Ponitentio,

869

effe diuturna propteridiuturnitatem confüetu- ftuduit ad peccandum, utS.Thomas hzc triàS.Thoma -

dinis peccandi, fibique poenitens in ftatu poe-

ad veram poenitentiam requirens explicac ; e:3-Matth.

nitendi velut carcere conílitutus, quodam-

modo dicat: Non exibis hinc

vel, ut S, Bernardus ait, (i eà, qug tetro fünt

, donec folv;;

oblivifcens quis, & ad ea, quz antetiora fünt,

noviífimum quadrantem.

defiderio & propofito proficiendi fe extendat,

Luc 3.v 4

V. Ex occafione thematis: Parate viam Do-

Quz omnia fu(ius explicata apud Fabrum in

wmini: Oftendi poteft, quomodo per poeniten-

Au&ario Dom. 1$.

poft Pent. conc. 3. videri

tiam peccator viam Domino parare debeat,

poffunt.

ficque implere illud S. Joanni Baptiftz moni-

VIII. Ex occafione thematis : JDirigite viam ng*i;

»htl,f.

Jbid. v.6, tum : Erunt afpera in vias planas. t. ÍItaque

"u

. Dotini: Proponi poffant viz pravz, feu fal(av.23.

oftendatur, quomodo mutanda fint prava in

opiniories circa pcenitentiam, & ex illis often-

Ity

directa, per contritionem, & propofitum fin-

di, quz fit vefa poeniteritia. 1.Ergo via devia

cerum emendationis. Quomodo omnis mons. & erronea e(t hireticorurm , qui negant, aliam

& collis humiliandus, per confeffionem humi- poenitentiam effe neceffariam, quam novz vi-

em & accuratam. 3.Quomodo omnis vallis

tx inchoationem. 2. Via eft voraginofa, eorum

per fatisfactionem fru&tibus poeuitentiz im-

fcilicet, quos poenitet, quod non gravius pec«

plendus (it; qua omnia apud Fabrum Dom.

carint, aut occafionem psccandi elabi five-

4.Adv. conc.7. fufius explicata videri poffunt.

rint. 3. Eft via angufta eorum, qui vel omnino

Matb,oj, — Vl. Ex occafione thematis: Zte in caflelum,

non dolent, vel certe non de omnibus

eCce

quod contra vos et, && ftatim invenietis afinam allie

Vl

catis. 4. Via profunda ett (DolltotQ) qui natu-

gatam , & pullum cum ea:. Solvite & adducite mi-

rali tantum ex motivo, v. g. damni tempora-

bi: Poteít hic totüs textus ad converfionem

lis, infamiz, aut füpernaturali quidem, fed im-

peccatoris applicari. Et 1. oftendi poteft, per

pertecto, v. g. gehennz incurrendz , dolent.

Apoftolos intelligi predicatores, per caftel-

5. Via fubdola Íeu te&ta eft, eorum videlicet, qui

lum vero mundum, qui eít contrarius przdi-

nequiter fe humiliant, & fictam pcenitentiam

catoribus. 2. Oftendi poteíl, per afinum in-

agunt. 6. Denique preceps, nempe fcrupulofoe

L]

.

*

.

P(àl. 49.

telligi peccatorem, juxta S. Davidem: Homo,

rum, & defpera

um tenden- Mïtth-'?-

) 2!0

ntium;in precipiti

cum in honore effet, non intellexit; compa-

tium; de quibus omnibus fufius differentem — V 18«

hl t0t,

ratus eft jumentis infipientibus, & fimilis fa-

vid. Fabr. in Au&tar. Dom. 3. Adv. them. y.

k

&us eft illis: per fünes autem peccata, jux-

IX. Ex occafione thematis: Qyare nos non

Ifaie 52;

ta illud Ifaig: Solve vincula colli tui captiva

potuimus ejicere illum? Poffunt proponi impedi- Exod. s«

NV. 9.

filia Sion; & illud Pfalmiftz ; Dirupifti vin-

menta converfionis, & convenientia remedia V« 9-

Pfal. 115.

cula mea , tibi facrificabo hoftiam laudis.

offerri, Primum impedimentum eft, Cura &?

V. 16,

3. Oftendi poteft per eos, qui obmurmurant,

facularia negotia : Ubi damon agit, quemad.

intelligi demones, malos focios, propinquos,

modum Pharao, qui dixit: Opprimantur la-

carnem propriam; fed hos non curandos,

boribus, & expleant ea, ut non acquiefcant

dicendumque: Quia Dominus his opus ha-

verbis mendacibus, ad facrificandum Deo in-

bet, ad mifericordiam füam oftendendam,

vitantibus. Secundum eft Procraftinatio: Ubi

fru&umque paffionis applicandum ; fic enim

diabolus imitatur perdicem (ui capiendi fpem

fedebit, & quiefcet in a(ina & cum ea in Je-

facientem, donec pulli, evadendi occafionem

rufalem, id eft, vifionem paeis ingredietur.

funt nacti, quo fa&to etiam avolavit. ''ertium

4. Oftendi poteft, quomodo folvenda fit afina

eft difficultas confitendi : Ubi daemon hortatur ad 3 Reg. us

er facramentalem abíolutionem 5

ficque

imitandas ancillas pigras, que horrentes la. V*8-

confeftim diabolus & mundus dimiffuri fint

borem everrenda domus, fordes ia angulum

illam. $. Denique oftendi poteft, quomodo

conjiciunt,ut poft longum tempus (imul ever-

Chriftus fuper eam collocandus fit, tum per

rant, Quartum elt fuga peritorum Confe[Jario-

S. Euchariftiz fü(ceptionem: «um per perfe» rum : Ubi demon inftigat, ut dicant cum

&am obedientiam mandatis ejus exhiben-

Achab: Ego odi eum, quia non prophetat

dam; ita tamen ut prius ei veftes, id eft, ope» mihi bonum; (sd malum. Aliter ac Ludovicus

Ya fatisfa&tionis fapponantur, quo füavius fe-

Rex Galliz filio faafit dicens : Fac idoneus ti«

deat magisque placetur; qus omniá brevi-

bi fit confcientiz arbiter, cujus prudentia do-

r d

ter apud Fabrum Dom. Palm. conc. 8. n. 4,

Grinaque in omnibus femper tutus fis, Quin,

^ .B'

indicata videri poffunt,

tum eft de/peratio emendationis : Ubi daemon imi«

VII. Ex occafione t

hematis: Surge, tolle

tatur Jairi & domefticos, per(uadentes filiam

le&um tuum , &$ vade in domum tuum : Oftendi

effe mortuam, atque adeo omnia defperara

poteft verus modus agendi posnitentiam. Et

effe; quibus tamen cum Chrifto dicendum:

I. quidem quomodo fürgendum per füugam

Recedite; non enim eft mortua puella, fed

In cit.

peccati & occafionem ejus, defiderio fuperno.

dormit. Vide Fabrum in auctar, them. r. fu-

verb, :

rum füfceptam, ut explicat S. Bern. 2. Quo-

fius hzc explicantem. Item eundem in opere

modo tollendus le&tus, per punitionem dimif-

tripartito conc. 8. in Dom. 3. Quadrag.

farum culparum, ut jam non feratur anima

fhm. *'

ANece[fitas.

Ab

concupifcentiis corporis & terrenarum volu»

ptatum, fed magis ipfa, ut dignum eft, regat

X, Ex occafione thematis : Nj qu.is/ renatus Joan. 3.

corpus, &ferat, quo non vult. 3. Quomodo

fuerit ex aqua & Spiritu fantko , non poteft. introi- V. 3.

vadendum in domum füam, per compenfa-

re in regnum Dei : Poteft poenitentia Baptiímo

pot- la*

tionem operum malorum per bona, uttane cornparari. 1, Propter neceffiratem;quia ficut

f

tum ftudeat nunc ad beneagendum, quantum Baptifimus omnibus hominibus;ita posnitentia

R, P. Lohn, Dibl, Men, dom, 44

Ppppp

faltern

076

Jiibliotbeca. Manu(zhs **'Ceilafiaydmïi;æ

faltem omnibus peccatoribus eft nmc&ceffaria

cocleftem ingredi velint : an.non ergo preítat

ad falutem obtinendam. . 2. Propter effectus,

modico tempore compritni , ut in.dictam.cie

quia uti Baptifmus omne peccatum delet, ita

vitatem admittaris ,. quam. timore modice

& poenitentia.

3. Propter materiz & for-

comprelfionis zternum ab.ea.excludi , & in

mz fimilitudinem 5. ut enim in Baptifmo per

tenebris perpetuis cum miferia inexplicabili

ver(ari? 3. Propter modum intrandi: Videlicet

aquam , ita in poenitentia per lachrymas ab-

luitur peccator.: ita in hac dicitur; abfolvo

fübmiffionem tríplicem ; mandacis divinis per

juftitiam & charitatem, hominibus per humi«

te. Quz omnia fuüfius didicit & probat Fa-

ber conc.6. in Dom. 4. Adventus. :

litatem, & juftitiz divinx per posnitentiam;

.XI. Exoccafione thematis :

uis dabit capiti

exhibendam ; qui enim tali modo íe fubmi-

Jer. 9. v.1.

aneo aquam ?. €g? oculis: meis. fontem. lacbrymarum ?

ferit, vel humiliaverit, exaltabitur, & intro-

& plorabo die:ac m&te:. Oftendi poffunt fontes,

mittetur ad cocleftem. civitatem.

?

ex quibus lachrymz hauriri poffunt, feu mo-

XIV. Ex occafione thematis :

Aþsïitä ; mzb; Pfal. 117,

tiva ad poenitentiam excitantía ; . Quorum

portas juftitie s ingre[Jus in. eas. confücbor Domino:

v. 19.

3. eft, Perfonam offenfam, fcilicet Deum infini-

bec parta Dowiniy jufTi intrabunt. per, eam: poteft

te potentem, fapientem, bonum perpendere.

peenitentia portz fan&z, quz Romz tempo-

1579

2. Perfonam offendentem confiderares videlicet

re Jubilzi aperitur, comparari. 1. Quia certo

creaturam tanti Creatoris, fervum tanti Do-

tantum tempore , Ícilicec, vitsee hujus aperta

erta eft, &

D

mini, Filium tanti Patris, Clientem.tanti Be-

eft. .23. Quia omnibus promiícue a

r

nefa&toris. .. 3. Offenfe ipfius qualitatem ponde-

omnes ad ingreffum invitantur il

f

s. Joan- Matth

rare, quod fcilicet fit averfio a fümmo bono

nis verbis: Poenitentiam agite : appropinqua- V. 2«

ad fümmum malum, a fonte vivo ad lacunas

vit epim regnum coelorum. . 3. Quia plenum

,:Jubilæum«.-tan-to certius per ejusingrefium obe

& cifternas diffipatas, que continere non va-

lent aquas; ita ut merito Deus tam fignifican-

tinetur, quanto potentior, fideliorque eft, qui

tibus verbis hanc injuriam queftus fit dicens :

indulgentiam promi(it. 4, Quia etiam ad hu«

Jer. 2,

Obftupefcite coeli fuper boc,& portz ejus de-

jus portz ingreffam requiruntur varia opera

folamini. Duo mala fecit populus meus, Me

poenitentiz accuratz preftanda, juxta illudS. Luc.a v,g;

v.vvll.(

dereliquerunt fontem aquz vivg, & foderunt

Joannis : Facite fructus dignos poenitentise,

Romc 6.1

fibi cifternas diffipatas. 4. Effettus offenfa librare

Excitentur proinde auditores, ut occafionem

V» 21,

juxta Apoftoli monitum ; .Quem fructum ha-

tam luculenram noa negligant, fed potius il-

buiftis tuncin illis, in quibus nunc erubefcitis ?

lud S. Augulftini fibi dictum putent. Ecce in- to,a. inin-

Nimirum ruborem, dolorem; timorem. An

dulgenti

4

€ datur, agcxic tibi oftium, quid mo- ürq&.Spir.

ergo tanti ememus poenitere? an tanta mala

raris ?

?

. XV Exo

tam brevi & levi, voluptatula redimemus?

ccafione thematrg,Nantardzs CQH;Eccl.; E

;. Multitudinem offenfarum computare : (j enim

verti ad. Dominum , & ne. differas de, die in diem : v.6.

explicari poteft triplex dilatio plerumque fieri

unica tantopere Deum & nos ipfos offendit,

tot tantzque quid facient ?. An non jure ex-

folita. 1. Eorum,qui de die in diem differunt,

glamabit cum S.Davide : Circumdederunt me

quotidie volentes fürgere; & hi perl&iliam Jairi

Pfal. 38«

o

V. 13*

mala, quorum non eft numerus: comprehen-

mortuam,fed nondum elatam,(ignificati fünt,

ff

derunt me iniquitates mez, & non potui, ut

qui proinde non tania.potentia, ut alii, ad ree

dl d

viderem. Multiplicatz funt fuper capillos ca-

viviícendum indigent. . E(t eorum, qui poe-

pitis mei, & cor meum dereliquit me. Vide

nitentiam ad (encc&tutem differuntz. & hi per

Fabrum p. 1. in fefto S. Marix Magd. conc. 3

adolefcentem jam . elatum comimode. fignifi-

Matth. 25;

XIl. Ex occafione thematis: Simile efZ.re-

cantur, ac majoti cooatu ad relurrectionem

N o

1

gnum celorum decem Virginibus: Poteft Parabola

indigent. 3.Denique eft corum, qui peenitene

vl ïs'

ifta poenitentibus applicari, dicique, quod ifti

tiam ad mortis tempus differunt, & per Laza-

T

fint virgines fapientes, qux paraverunt lam-

rum jam fepultum apte

nificantur,qui fum«

(9.1

pades fuas,& impleverunt oleo charitatis erga

mo conatu ad íui vivi

2

C

ationem .indigent.

Y 14,

Deum & proximum ; Declaretur fubinde gau-

Qu fingule claffes fufius explicari, remedia-

dium,quod iftz concepturz füntex admilfio-

que apta offerri-poffunt, uti Faber conc 7. in

ne ad nuptias cum tali Sponfo, cum tanta bo-

Dom. 15. poft Pentecoít. Item. conc. 4. in

norum omnium affluentia, per totam zterni-

tatem contrahenda. E contrario vero oftene

Dom. 24. poft Pent. & conc. 2. in Dom. 23f ;

Utiltas.

i

bánl

datur, eos, qui differunt poenitentiam, effe in-

fipientibus fimiles virginibus ; fimulque mon-

XVI Ex' occafi

one thematis: Zidit illumLuc.ls.'

ftretur, quantum olim dolorem ex fua exclu-

Pater ipfius, & mifericordia motus e[1 ,. && accur. v.2o.

fione, & auditis illis verbis: Neício vos: haue

rens , cecidit fuper collum ejus , €g ofculatus. ef?

fturz funt fatuz hz virgines.

D

eun: poteft explicari efficacia poenitentiz,

Matth. 7.

XIII. Ex occafione thematis :

Intrate per an-

fru&tusque illius per officia Filio prodigo a

m

Patre exhibita demonftrari.

Nam 1. Ofcu-

V. 12»

gu/lam portam : Poteft poenitentia huic portz

compatari.

1. Propter angufliam, qua nihil

lo paterno eum excepit, & amplexatus eft,

aliud eft, quam difficultas in poenitentia oc-

quo plena redintegratio arnicitizg & remif-

currere folita; maxime ob compreffionem &

fio. peccatorum fignificatur.

2. Annulus in

humiliationem. Quam ob cauíam pauci in-

manu ejus5 datus eft: Quo reviviícentia me-

veniunt, aut ingredi volunt per hanc portam.

ritorum indicater. .4. Stola prima indutus

2. Propter necefftatém: hxcenim unica eftpor-

eft, ad gratiz juftificantis reftitutionem te«

curae

Vi |

ta, qug pcgcatoribus aperta g[t, fi ;ivitat;m

ftificandum. 4 CO?Vivium inftruxit, fe

I!

fcili-.

qui]

s

b Titulds CXVHI-. | -'Pænile);;ïa;; .

q71

fcilicet & tranquillz confcientiz, qus, tefte

Surge. . Cumque fübjiceret monachus, fe

Salomone, eít juge convivium.

$. Calcea-

furrexiffe, fecd iter&em cecidiffe : Refpondit

menta pedibus indui juffit: per quz reftitu-

Sifoes; iterum fürge.

Iterum vero quz-

tio famz recte intelligitur, eo quod calcea:

renti : Quoties tandem fürgendum effec? do.

meauta liberi hominis & ingenui indicium

nec mors, inq

olim fuerint, nam fervi nudi pedes incedere

tem inveniat,

uit, aut üantþm te, aut jacen-

:

cogebantur. 6. Vitulum occidi juflit, ad ri-

V. Omnis peccator

p&ri*t, fed non codöm Lab.in loc,

tum videlicet, qui in $. miíTz facrificio offer»

modo ; nàm aliqui pereunt ut gemma , nul-com. V,

tur,(ignificandum, ad quem peccator conver-

lam emittens vocem , qua rogat Dominum, PCbit.

fus iterum admittitur. 7. Symphoniam fieri

ut ipfam quzrat , & fic peccatores obítinaii

l

przcepit, ad fignificandam lztitiam , quam

pereunt ; alii

ereunt ficut ovis, quz balatu

lts

Deus, Angeli, $an&ti, homines & ipfe pesni-

fuo movet pa

j

rem ad ipíam requirendam,

h lg.

tens €x converfione percipiunt. Qux omnia

2

& tali modo peccatores non obítineati per-

fulius probata apud Fabr. conc.2. in D

eunt;

uorum typus erat David dicens : Er- Vfl 118.

à

om. 3.

poít Pent. videri poffünt.

Á

ravi,

í

cut ovis, qua eriit: Quzre fervum

Pí79,v;6... XVIL. Ex occa(ione thematis : Ci

aisf has

tuum, quia mandata tua non fum oblitus.

jane lacbrymarum , &? potum dabis in lacbrymis in

ViI. Deus populum fuum per Jereriamrbidem.

merfara: explicari poteft vis & efficacia la-

ad poenitentiam excitaturus, juffit hunc Pro-

il

chrymaruim per fimilicudinem cibi & potus.

phetam in domum Figuli: de(cendere, ubi

à,

Et 1. quidem oftendi, quomodo vitam fpiri-

eum Popheta Figulum vas confractam refi-

tualem coníervent, & nutriaut, reparando

cientem vidiffet, dixit ei Deus: Numquid fi- Jer. 1g,

quodammodo humidum radicale. 2. Quomos

cut figulus ifte non potero facere vobis do- v. 6.

do fatient, reddendo tranquillam con(cien-

mus lfrael ? Ecce ficuc lutum in manu figu-

tiam. 3,Quomodo pinguefaciant , augendo

li, (ic vas in manu mea; domus lIfrael.

merita füpernaturalia.

4. Quomodo dele-

ZEquitas.

3

&ent, per internam letitiam, ex recuperato

gratix ítatu conceptam. |. . Quomodo robo-

— VIIL. Petra ref

u

gium Herinaceis , ïnquicLab.l.cir;,

rent, imminuendo timorem , ex vindicta di-

Píalmifta: Ubi per Herinaceum peccator fpi-

vinz juítitiz conceptum. ' Pro quibus fufius

nis criminum obfitus, per Petram vero Chri-

nl

explicandis ea, qua Faber conc. 5. in fefto

flirus crucifixus intelligitur ; nam, ut S. Der- S.Bernard,

nardus ait, ubi tuta firmaque infitmis re- ferm.61 in

W pir

S. Mariz Magd, proponit; fgryire pofïur?tf :

quies, nifi ia vulneríbus Servatoris? tanto C^»*«

illic fecurior habitatio , quanto illi potentior

d $

SCXIL -

eft ad falvandum.

Clamat clavus, clamat

f

vulnus, quod vere Deus (it in Chrifto mun-

2

MISCEBLANE&

dum reconcilians fibi.

Patet arcanum core

Qualitas.

dis per foramen corporis; patent vifcera mi-

,B(ei)rl.in Fel-

acob benediGrionem a patre obtinuït,qufä

fericordiz Dei noílri, in quibus vifitavit nos

I.!

fto S. Mag-

pulmentum , quo libenter vefcebatur,

Oriens ex alto ; quidni vifcera per vulnera

dal. the, s. obtulit; cum ergo & (acrificium Deo gratií-

pateant? in quo enim clarius, quam in vul-

fimum fit fpiritus contribulatus, an non , qui

neribus tuis eluxiffet, quod tu Domine fuae

illum obtulerit per poenitentiam , parem a

vis & mitis, & multz mifericordiz fis ; ma-

Deo benedictioneni fperabit?

jorem enim miferationem nemo habet, quam

1. Reg. 30.

II. David ftatim, ubi intellexit, Siceleg op-

ut pro addidis morti & damnatis animam

V. 15.

fuam ponat.

pidum ab Amalecitis ever(um, omnesque in-

colas in captivitatem du&os, arma fümpfit,

IX, Si multorum mihi

kconfcius füm þ&c. Ibidem.

catorum, ait idemS. Bernardus, Domine, me-

Gen.14. hoftemque profligavit, Sed & Abraham au-

. 14

diens captuin efle Loth fratrem füum , mox

morabor juftitiz tuz folius; ipfa enim eft &

nurmeravit expeditos vernas fuos trecentos

mea: nempe factus es mihi tu juftitia a Deo;

. & o&o fratremque liberavic:: Quidni ergo

numquid mihi verendum, ne non una duobus

muito magis propriam fuam animam dsmo-

fufficiat : non eft pallium breve, quod non

nibus captam liberare quis ftudeat ?

poffit duo operire; juftitia tua juftitia in eter-

Beirl, Lc.

IlI. Mathematici ajunc, rectam lineam effe,

num. Quid longius eternitate? & te pariter,

cujus extrema maxime di(tant: talis eft ftatus

& me operiet largiter larga & eterna juftitia

lo 15-

poenitentis, cujus initia funt peccatum & vi-

& me quidem operiet multitudinem pecca-

10

Á

tia, finis virtates & o

pera bona. Quidni ergo

torum ; in te autem, Domine , quid nili pie-

rectus cenfeatur.

tatis thefauros, divitias bonitatis,

l.bidcm;.

IV. Alexander Macedo, quando urbem

X. S. Auguftinus cum olim /Enez errores S.Aug.l.s.x

quampiam obfedit, facem accendere coníue-

legens,oblirus errorem füorum Didonis mor- conf.c.13»

tem deploraffet; tandem illuftratus exclama-

vit fimulque proclamari juífit, tamdiu fpem

gratiz füpereffe, quamdiu fax arderet; ea

vit: Quid miferius mifero non miferante fe-

combufta nullum veniz locum eífe: Ita &

ipfum? & flente Didonis mortem, quz fiebat

- Deus facit, vitam concedens pro termino ve-

amando ZEneam, non flente autem mortem

niz obtinendz ; hac enim finita, claufa gra-

füam, quz fiebat, o Deus meus, non amane

do te?

tie eft janua.

[

V. Abbatem Siloem ro

gans monachus,quid

INece[fitas,

Vita. PP.

apud Petr.

agere poft lapfum debeat? Audivit ab €o:

XI. Pharzo fertilitatis tempore frumenta Gen, 41.

Sanch.p.4.

R. P. Lobn. Man, Bibl. Tom. II

- Pppppa

colli- "44* ,

l

072

Diibliotbeee Manualis Concz'onkmia

colligebat, & in faturam fterilitatem oppor-

XXI. Re&e in hanc materiam canit Ho- $. Aug. in

;

tuna affervabat.

Idem facere peccator de-

ratius :

: 5108*

bere ; anni quippe fc;;glitatis: eft tempus

Que ladunt oculos fefTinas demere , fi quid

vite & mifericordie Dei conceffum.

Deirl in fe.

Ef animum, differs curandi tempus in amum.

XI[. Echinus quo diutus partum differt,

XXII. Vocatte Deus undique ad correé&tio-

fto S. Ma tanto difficilius parit, quia fpinz in catulis

nam , vocat undique ad peenitentiam , voeat

ria Magd. cre(cunt,

Simili modo fe res habet in pec-

beneficiis creaturg, vocat impertiendo tem-

the. 2.

catoribus pcenitentiam differentibus ; cum

pus vivendi, vocat per flagellum correptio-

enim peccata augeantur, difficilior i

]

nde con.

nis, vocat per miíericordiam confíolationis.

verfio & confeffio efficitur.

Quod tibi parcit, putas, quia places ci? Hzc

Senec. de

XIII. Non te pudet, inquit Seneca, tibi vi-

breve

fecifti, inquit, & tacui. Non mihi placent

tz reliquias refervare, & in folum tempus

peccata, fed longanimitate quzero reGte facta.

deftiaare bonx menti , quod in nullam rem

Si punirem peccatores, non invenirem con-

conferri poffit? Quam ferum eft, tunc vive-

Ed 5

feffores. ErgoDeus te longanimitate fua par-

t

re incipere, cum de(inendum eft,

cendo ad pcenitentiam adducit.

Utilitas.

XXIIL Sunt, qui preparant converfio-

Ibid,

nem, & differunt, & fit illis vox corvina cras,

Beirl. loe.

XIV. Cum incendium in domo oritur,

UA

cras. Corvus de arca emiffus, non eft rever-

Ur

fupra cit, omnis füppellex per feneftras ejicitur; id-

fus. Non quzrit Deus dilationem in voce cor-

Prov,

ipfum facit peccator coeleftis amoris incen-

vina, fed confeffionem in gemitu columbino.

. dio in anima exorto, omnia, quz inordina-

UP

te amabat, ejicit, uc fecu

Miffa columba revería eft. Quamdiu cras,

A

rius ca in"'coglo

ctas ? obferva ultimum cras , qui ignoras;

oflideat.

uod fit ultimum cras.

S.Aughs. XV. S. Auguftinus efficaciam lachryma-

XXIV. S. Gregor. füper illud Jobi : Non s, Greg.

confef. rum Matris fuüz explicans, fic loquitur : De

G. I1I.

afpiciet me vifüs hominis: quzric: Quisnam lib.g.mer.

Ef

hac profunda caligine eruifti animam meam,

eít vifus ifte, cujus carentiam deplorat S. Job ? « 12.

14j

curm ad te ploraret Mater mea, fidelis tua,

Viíus hominis . eft mifericordia Redemptoris,

amplius, quam flent Matres corporea funera.

quz infen(übilitatis noftrz duritiem, cum re-

Mi

Exaudiíti eam, nec defpexifti lachrymas ejus;

Vt?i

fpicit, emollit. Unde in Evangelio dicitur:

Ecdie.

cum profluentes rigarent terram füb oculis

Refpexit Dorninus Petrum, & recordatus eft

ejus. Quanto magis hanc vim habebunt Ja-

Perrus verbi, quod dixerat Jefus, & egref-

Vap

chrymz ab ipfomet peccatore pro anima fua

Prow?

rofuíz?

faüs foras flevit Vamare.

Va

Beirl, l.c,

XVI. Lachrymz pcenitentis

'pulchre per

$. XIII.

aqua rubri maris fignificatz fünt, ut enim

AXIOMATA.

per illas ZEgyptii, ita per lachrymas peccae

&.Co

ta delentur, & merguntur.

cenitentia fera, raro vera,

Engelgr.in

Staplet,

XVII. Cervus (enio confe&us , in oftio

i, P

'Sera pcenitentia in fundo. -

Domin.

a

Domine

fpzluncz tam fortiter refpirat, ut ferpentes

Pafh. ex

I55l

Pafch,

lll.. Zer oft fállt , mujs oft «vieder auffteben.

taé. 6.

in ea inclufos foros prodire compellat, quos

Wer. [icb tüplich b

ftatim devorans affluenter füdat, tantamque

avafcben.

s mufs ib tigiicS At

Ed $

humoris copiam fudore egerit; ut prorfus re:

4

Y gebt, und *wieder avendt.

VW

novetur, & velox fiat.. Idem contingit pec-

IVD mr ]

; unbillis fwird

darum gefcbándt.

catori, qui fi per gemitus peccata fua ex pe«

V. Quem pocnitet peccaffe,pene eft innocens.

&ore eliciat, & per confeffionem conterat,

lachrymasque fudando emittat, fit faliens fie

.Herzlz'gb gereuet , i? gnug gebü]st,.

Dtut,.

cut cervus, & tranfiliens colles.

"

Urm

$ XIV.

Idem the.

XVIII. In veteri lege eodem in loco,in quo

AUTHORES.

Juen,

&. inDom:holocauftum offerabatur,etiam hofítia pro pec.

UP

3. PO

cato mactabatur, ut vel ex hoc cognofcerent

Pent,

verbo: Peosnitentia.

I. S. Albertus Magnus in paradifo animse

peccatores quam gratum Deo holocauftum

fit peccatoris per hoftiam illam fignificati con-

li. Francifcus Labata in locis communi«

verfio, & fpiritualis mactatio.

bus tit. eodem.

j

N ,4,3

J

Dilatio Penitentic.

IlI. PetrusSanchez in RegnoDei. p 4.cap.7.

IV. Ludovicus Granatenfis in Sylva loco-

Plutarh, ; XIX. Archias Rex Thebanus in lauto,

rum communium. -

1, degenioquod amicis inftruxerat, convivio confiftens,

Socrat.

Auctuario.

V. Matthias Faber in opere Tripartito &

JOb. b

quia literas a Tabellione, feria contineri in

Y 14.

iis dicente, aperire neglexit, feriaque in cra-

VI. Laurentius Beirlinck in f'e'fto S. Ma-

Ed |

ftinum differenda dixit, eadem nocte a Sica-

riz Magdalenz. them. 3.

/

v. 26.

riis, de

quorum infidiis literz moncþant, OCe

VIL.Thomas Stapletonus Dom.3. poft Pent.

cifus eft.

them. f. & Dom. 10. them. 4. & Domini. 23.

Engelgrin./|. XX. Sigismundus Rex. Poloniz, ob perpe-

the3. Item Dom.3. poft Epiph. text. 9. Dom.

Dom. 1, tuam cunctacionem craítinus dictus,grandem

Paích.

Pafch. text. 6. Dom. 1. poft Pafcha. text. 4. -

ii

fibi regnoque pernitiem hac fua procraftina-

VIII. Joannes Bufzus in Viridario. V. eo-

um

tione accivir ; idem timendum peccatori pce-

em.

raQ.8r.

nitentiam diife;enti.

l1X. Jofephus Manü in Bibl. inoral. t

TITU-

Tiiulus CXIX,. Prowq/iimti? P(änitentic.

073

LX*

DN

BSOSNOSRONHOR OR SORSORNORNOSNOK OSOSNORSORSOREORSON NONSOR BOR ROR

- TITULUS CXIX.

PROCRASTINATIO P

j

I

OE-

. N*ITE NTIZ.

: 5. I.

rebitur; mifericordia enim & ira ab ilxlo cito

f

EX.S. SCRIPTURA.

proximant, & in peccatores re

picit ira illius,

I.

Qu verba Paulus de Palatio ita exponit: Mi-

EacL 5.

bn'tardes converti ad Dominum, &

.nc

feratio Domini magna eft,non ut adjicias pec-

VwV9,

cata, fed ut remittenda credas

differas de die in diems fübito enim

non committere decreveris.

; fi amplius ea

M

veniet ira iius , & in tempere vin-

Y

di&te difperdet te.

S.

II.

Luc. !4-

II. Cujus veftrum afinus aut bosin puteum

V. 5.

cadet, & non continuo extrahet illum?

EX SS. PATRIBUS ET DO-

Prov. 1;

CTORIBUS.

III. Vocavi, & renuiftis: extendi manum

Ve 24.

meam, & non fuit; qui afpiceret. Defpexiftis

I. NIos peccata velociter quidem prctnpto- S.Bsfil.ho,

omne confilium meum, & increpationes meas

que animo committimus , pigre vero 9.in divit,

neglexiftis. Ego quoque in interitu veftro ri-

avar.

debo, & fuüb(íannabo, cum vobis id

poftmodum ac fero posnitentiam agimus.

Ote,

» quod ti-

II. Converfionem, poenitentiamque differ- Dionyf.

TP

mebatis, advenerit.

re; eft tempus non folum infru&uofe. irmo & Carhuf,

)

Ecclef, 7e

IV. Ne impie agas multum

v, 1.

:

, ne moriaris

vitiofe expendere, fpiritualia lucra negligere ; Opufc. de

in tempore non tuo.

r

hoc eft, profe&um in omni gratia & virtute, COnv.pece,

Ad Gal. 6.

V. Nolite errare, Deus non irridetur

;que

V. 7e

in multiplicatione meritorum, in incremen- **

enim feminaverit homo, hxc & metet.

to Cceleftium premiorum im

pedire, propriam

ECCHC& 3» :

VI. Cor durum habebit male in noviffimo.

animam vitiis lacerare, dzm

V. 27*

VII. Tunc invocabunt me, & non exau-

onibus defervire,

P TOV.

Deo altiffimo prorfus ingratum exiftere, qui

V- 280

7* diam: mane confürgent, & nonm invenient

me: €o quod exofam habuerint diíciplinam,

converíionem iniqui tam mifericorditer pre-

flolatur, qui eis pró malistot bona largitur, &

& timorem Domini non füfceperint, nec ac-

ipfum ad meliora hortatur, qui in feipfo infi-

quieverint confilio meo , & detraxerint uni-

nitz eft bonitatis, (anctitatis, ac dignitatis, ut

verfz correptioni mez.

folo ejus amore debeamus ad honorificen-

?. Cor. 6,

VIII. Ecce nunc tempus acceptabile, ecce

tiam, & amorem ejus allici, & accendi.

euird

T

sd Rom. nunc dies falutis. Abjiciamus ergo opera te-

III. Sine me, quzfo, inquis, utar carne ad s. Bafil.

IT

1512 pebrarum, & induamus arma lucis; ficut in

perfruendas res turpes, voluter in cceno volu- orat.4. de

iuf, l

die honefte ambulemus.

ptatum,; fanguine imbuam manus, diripiam Pen«

ri«q.

Eccl. 9.

IX. Nefcit homo finem fuum: fed ficut

aliena ; pejerabo, mentiar, & tunc poeniten-

Vi-12«

pifces capiuntur hamo, & ficut aves laqueo

tiam, ubi abftinuero a malis agam. At fi bona

comprehenduntur, fic capiuntur homines in

res eft peccatum, tuere, ac tene hoc usque in

tem

pore malo, cum eis excemplo faper ve-

nerit.

finem : fin vero ei, qui iliud perpetrat, no-

xium eft, quid rebus pernitiofis adhzre(cis?

Deut, 23.

X. Si moratus fueris , reputabitur tibi in

V. 21,

peccatum.

Num putas, Deum non videre, que aguntur?

Num non percipit tuas cogitationes? Num

Jerem. 2,

XI. Veterunt ad me tergum, & non fa-

opem fert tuis iniquitatibus ? Ingenti te fcele.

v. 27.

ciem, &

in tempore affli&tionis fuz dicent :

N

hbera nos.

re adftrinxifti, inquit ille, eo quod exíftimaris,

Surge, &

Ubi funt dii tui, quos

me tui fimilem fore.

Tu cum mortalis viri

feciíli tibi? fürgant, & liberentte in die affli-

amicitiam ambis; benefieiis illum ad te, di-

&ionis tua.

cendo, & faciendo, quibus intellexeris homi-

Pí94.v.8. XII. Hodie fi vocem Domini audicritis,

nem gaudere, allicis; At quando cum Deo

&llo(

nolite obdurare corda veftra. Etifti non co-

conjungi , ac in numerum filiorum te recipi

gnoverunt vias meas : ut juravi in ira mea,

vis, ea, quz inimiea fuünt Deo, perpetrans, &

fi introibunt in requiem meam.

Job. 20.

legem tranfcendo ignominia ipfum afficiens,

XIII. Panis ejus in utero illius vertetur in

ex his quibus ipfüm vel maxime offendis,

v. 14.

fel afpidum intrinfecus.

ECCL l 7.

XIV. Non demoreris in errore impiorum:

conjunctionem & confortium fperas? Vide,

V. A6.

ne redemptioni ftadendo, malorum multitu-

ante mortem confitere.

À mortuo quafi ni-

dinem tibi coacerves, ac peccatum a

. hil, perit confeffio. Confiteberis vivens, vi-

ggreges,

nec tamen veniam impetres.

vus & fanus confiteberis, & laudabis Deum,

IV. Timeamus, ne, dum redemptionis ac S. Anton,

& gloriaberis in miferationibus illius.

Eccl. $e

veniz fpe multa vitia nobis colligimus , ita P ?. tit.9.

XV. De propitiato peccato noli effe fine

peccatum aggeramus,ut remiffionem interim * 13: $- 1«

'- s.

metu , neque adjicias peccatum füper pecca-

non confequamur. Quando quidem navis ma-

tum. Etne dicas: Miferatio Domini magna

jus mercium pondus ali quousque füffert,ultra

eft, multitudinis peccatorum meorum mife-

modum autem onerata deprimitur, aquisque

Ppppps

Obrui-

Jlibliotbece . Mamualis . Concionatorice.

074

obruitur.

Caveamus, he, cum fimilia iis, at-

IX. Salubris converfio duplici raiion&ccn-, S.Fulgent,

que adeo venia majora & graviora flagitia

filtis, fi nec poenitentia fperantem , nec fpesep 7.c 5

perpetraverimus , antequam fperatos portus

deferantet poenitentem, ac per hoc, fiex toto

refpicere queamus , naufragium faciamus.

corde quisquam renunciet peccato fao, & toto

B5l

S. Anfel,

V. Cum Efau de venatu rediiffet, & cogno-

corde fpem ponat remiffionis in Deo ;'etenim

Mad

2p.Manfi viffét, quod Jacob benedidtionem, quam ipfe

nonnunquam aut fpem poenitenti homini dia-

fl

tr.21.difc expe&tabat, accepiffet, vehementer doluit, &

bolus adimit, aut fperanti poenitentiam tol-

5, h. 5.

flevit, quod antea primogenita, & nunc be-

lic; ünum, dum onerat, comprimit ; alterum,

nedictionem perdidiffet, fed licet ubertim fle-

dum elevat, dejicit.

ret,tamen poenitentiz locum non invenit,per

X. Judicium fine mifericordia illi fiet , qui non Idem 1, 3.

quam primogenita, quz dudum vendiderat,

fecerit miféricordiaim ;; Ordo autem mifericor- qe cemig

recuperaret, ipfe fümeret; quia fero flevit, &

diz continet, ut mifericordiam, quam homo

Íero poenitentiam quzfivit. Sic & vos preca-

impendere jubetur alteri, prius exhibeat fibi,

é ht

- vete, ne, cum poft mortem debetis recipere

dicenti fcriptura Eccl.30. v. 54. Miferere anime

tir, 1«

benedictionem; reprobemini, & locum poenie

tue ; placens Deoc. . Proinde fi quis placere non

tentiz tunc non inveniatis, i modo prima-

vult, animz fuz mifericordiam denegat, &

tum veflre dignitatis propter brevem ali-

qui anime füzmifericordiam in prafenti fz-

quam delectationem perdideritis,

'Tarde

culo noluerit donare, nullatenus miíericore

enim in illo fzculo quzritur poenitentia, cum

diam apud Deum poterit invenire.

jam fratres noftros benedictionem , quam

. ]X Medicus non vulneri, fed curz proficit, s, Chryt,.-

Íperabamus , accepiffe cognovimus, & nos

& (aluti; Nec putredini, nec morbis, fed foli erm.113.

fine benedi&tione relictos effe ; Nunc enim

congaudet ille fanitati, Ita & Deus, qui pro

$. C

tempus eft poenitentiz , non tunc.

«

L

magnitudine vulneris, adhibuit magnitudi-

hon, 2

$. Anton.,

VI. Erit eis verbum Domini

: Ma

nda ,. Yt-

nem , vigoremque imedicinz , & ne peccato,

in 2 &

Cot,

l. c,

manda:, fcilicet aliquam commoditatem: . Ex-

fed homini largitus eft gratiam , nec ad mul-

Joetta, verx[petta, me fcilicet ad poenitentiam :

licanda, fed ad delenda deli&ta, imbrem füz

AModicum ibi, modicum ibi, ut vadant, & cadant

pietatis effudit. INemo fic de egritudine gra-

rcetrorfum. . Non enim videt, qui cadit re-

tuletur; ut velit in vulnere permanere, [n*

$ Bert

trorfüm, quod cadir, & lethaliter cadit, ficut

gratus medico, inimicus eft curz , qui fem.

Hkcli ex tali cafü mortuus. Unde dicuntEccl.

fam, 2

per curari zftuat, nec unquam defiderat hic

de mo

29. Repromiffo nequifjma perdit. Repromitfio,

fanari, & ita Dei gratiam fuis cupit exubera-

best v

fcilicet cogitatio, qua peccator pluries pro-

re peccatis, ut fibi cupiat peccata cumulari.

mittit fibi longam vitam , tanquam effet de

XIL Intendant, qui amant in DominosS, Auguft.

ea certus, & ex qua difponit multa facere in

manfuetudinem, timeant veritatem ; Etenimtr. 33. in

mundo, & propter mündurm, & inter cetera

dulcis, & re&us Dominus. Amas, quod dul- Jo.

. etiam pocnitere. Iíta eft nequam, nequior &

cis eft? time, quod redtus eft. ''anquam man-

nequiflima. Nequam fiquidem eft ifta repro»

füetus dixi: Tacui; [ed tanquam rectus.

miífio, quia fibi ufurpat peccator hoc, quod

Nunquid femper tacebo? Aiferizors & mifera-

$ C

eít proprium Dei, fcilicet de faturo difpone-

tor Dominus.

Ita plane; adhuc adde: Lon-

Areit,

re; nam dicit Chriftus.. AGtor. 1. ANen eft ve-

ganimis: adhuc adde : Et multum miferi-

honil, (

- fürum mo[fe tempora vel momenta, que Pater pofust

cors, fed time quod eít in noviffimo: Et ve-

in fua potef1ate. Bernardus contra talem de fu.«

rax, quo enim modo füftinet peccantes, ju-

od

turo przíümentem ait: quid de futuro mi-

dicaturus eft contemnentes: 274n divitias lon-

fer tam temerarie przfumis, tanquam Pater

ganimitatis & manfuetudinis ejus contemnis , igno-

tempora & momenta in tua, non in fua po«

vans, quia patientia Dei ad penitentiam te adducit?

füerit poteftate ? Nequior eft ifta repromif-

u autem fecundum duritiam cordis tui, €$ cor im-

fio ; quia tempus infiniti. valoris fibi a Deo

ponitens, tbe[auriz.as tibi iram in die ire , j reve-

datum fatue expendit, & cum hoc przfümit,

lationis jufti judicii Dei-

quod adhuc fit ei daturus fpatium & gratiam

XIII. Quanto diutius exfpectat, tanto grà- Igem ferm,

posnitendi. Nequiffima eft, quia non folum

vius vindicat: Quando enim prolixis tempoO- roa. de

tempus datum perdidit, fed & ín contume-

ribus peccamus, & nihil mali a Domino fü- temp.

liam Creatoris convertit, & uti difponit. -

ftinemus, patientia eft, non negligentia, non .

VII. Amat mortem , qui vitz precepta

ille potentiam p

S. Chryfc

erdidit, fed nos ad pægiten—

i

hom, 7. in Bon

fervat; & horret vitam, qui peccata

tiam refervavit.

Var,

morti debita defperata mente frequentat ; ut

XIV. Ibi jam a Deo non poreft mereri, s, Gregor.

enim per obfervantiam legis vita acquiritur,

quod petit; qui hic noluit audire, quod juffit, hm r1.in

quia qui tempus cobgrugse poenitentig per- Evang.

Msf

invenitur.

ita per contemptum mors a contumacibus

if difc

didit, fruftra ante reg

gi januam cum preci-

n. 2.

S.Augut, . VIII. Daturquidem etiam in extremis pos-

bus venit.

fer.57. de nitentia, quia non poteft denegari. Sed Au-

x

XV. Cum quis moratur in peccato, dia- s. Atün.

semp,

thores tamen effe non poffamus , quod, qui

bolus non multum eum impugnat, quia fuusp. r. tit. 9

L

fic petierit, mereatur abíolvi. Quomodo pce-

eft ; fed cum perpendit, quod velit recederec. 13. a. 1.

nitentiam agere poffit, qui nulla jam pro fe

ab eo per poenitenciam, multum repugnat, &

opera fatisfa&tionis operari poteft? Et ideo

quidem tanto plus, quanto diutius poffedit,

poenitentia, quz ab infirmo petitur, infirma

& vel in articulo mortis, quia fcit fz amplius.

cít; poenitentia, quz a moriente tantum pe«

tempus non habere.

Innoc. II.

XVI. Jufto Dei judicio fit, ut, quia cum po-

lerm. 2. de

&itur, timeo, ne & ipía mo;iatur.

teit Adv.

Tiuus CXVLIX. Prowa[linatio þäevzitämiæ.

D

Fllb

"

teft homo convetti ,:& non vult; cum Wältf

interius illuminatus fuit (circumfufit eum 1ux

ia

forte converti non poffit: Tunc enim fecu-

de celo) claves animge fug Chriito, tanqüam

rum eft homini -poe

hs

mterc, cum pq;e& ipfc;

abfoluto Domino füo & pàátrono; flatim con-

Cccare.

d

fignavit, ipfique voluntatis füz d

)

XVII. N

$.Dafil. ap.

ihil aliud .clamat .dilatio, quam

impertitus, dicendo: Domine , quid me vis fa-

Manfi difc,ifta: Regnum in me teneat peccatum, poftea

cere?. Audite quidbam ipfemet de hac fua re«

21,.

regnabit quoque aliquando Chriftus: Exhi-

pentina converfiene Galatis feribat: -Cuta atis

bebo membra mea arma juflirise ad iniquita-

tem placuit ei, qui me fagregavit ex utero matris

tem,; deinde exhibebo ctiem ea arma Deo.

mecs C5j v0cavit per gratiam fü-mhy ut Tevelavet Fis

a,

Sic nimirum Cain quoque facrificium offere-

lium faum in me , ut evangelissarem illusm in gentiz

bat, nempe prima ac praftantiora ufui füo;

femiff

bus , continuo-mon acquieoi carni & [angtini (g.

ac voluptati ; fecunda ac deteriora Creatori

*

ubi obfervanda eft diGtio illay continu. — Per

ac donatori Deo.

L

hanc enim indicat, quod ne momeéntum qui«

$. Anto-

. XVIII. Magna fatuitas o

ftenditur, non fal/

dem temporis precerire: permiferit ; quin

nin. 1.c,

cere diligentiam pro anima, quam facit pro

Chrifto.ipfam ad converfionem fuam invi-

caliga? unde. Bernardus.. O nimia infania

tanti. promptilime refponderet: quia igitür

hominum , pudet fordes abftergere, fcilicec

eccle(ia in inftitutione Hujas fefti precipue

per confeffionem , & non pudet contrahere ;

fru&tum intendit; qui ex illo in fideles re-

abftergitur caliga, fcilicet a luto, & contemni-

dundare poteít; (fiquidem, ut S. Berpaedas

Cl

tüur anima, & manifeítum eíl,. quod non (o-

dicebat: ut quidSanGis laus;noftra? bono-

lum in capite anni abüergacur:caliga aluto,

rum no(ítrorum non' egent) hine-eft, qaod

ii 13.

"

fed quafi quotidie, ne corrodatur a luto.

hüju Ssandii potius, quam alioruim celebret

$. Chryi.

. XIX. Sed multis, inquis, dedit Deus pri-

converfionem, ut omnibus chriftianis exem»

hom. 223.

vilegium , ut in multa fene&tute confiteren-

in 2. ad

plo fit, & ftimulum addar, ut ad imitationem:

tur.

Quid igitur? Nunquid & tibi dabir?

ipfius)ne momento quidem temporis ad Deum

Cor,

Fortafle dabit, inquis: . Cur dicis fortaffe ?

converti tardemus. Quodfi ecclefia decon-

Contingit aliquando : fed

verfioneS. Auguftini officium inftituiffet, vel

anima deliberas.

z

i

cogxta i ïq?f);dþlde

;

feftivitatem, nequaquam inde tabtam accipe-

S.Bernard.

XX. Quando homo pecca

re potens pceni-

re potuiffemus utilitatem , & exemplarita-

ferm, 27. tet, & vitam füam vivens ab omni crimíne

tem, quantam ex converfione S. Pauli: Ete-

n

de modo corrigit,

fine dubitatione; quai

do ei mors ad.

nim S. Antoninus de S. Auguftino ita fcribit?

bene ViV. venerit, ad eeternam perveniet requiem j qui

De tarditate ad. converfionem accufabarc f&

lgt

autem male vivit, & in morte pcoenitentiam

Auguftinus in libro confeffionum , dicenst

agit , ficut damnatio illius eft incerta, ita &

Non erat , quod refponderem tibi (fcilicet

j2 in

h

remiffio illius dubia, qui ergo fecurus cupit

Deo) dicenü mihi: fürge, qui dormis, fcili-

effe in morte de indulgentia, in fanitate pec-

cet in peccatis, nifi verba fomnolenta, & len-

cata füa lugeat. Igitur quia miferatio Dei oc-

to modo, cras, cras: fine modo, fine paulu«

culta eít, fine intermiffione flere neceffe eft.

"

]um

; fed illud modo non habebat modum,

$. Co»fat.

XXl. Tu homo íxpius inter ifta omnia ^ & ill

Arelat.

ud paululum ibat in longum.

confidera; (i juftum eft, ut per totam vicam

II. Dionyfius Carthufianus ,

de quodam pionyf;

homil.6. tuam vitiis & peccatis fervias, & ad acquiren« defuncto fcribit, illum ex divina difpenfatio- Carthuf,

dam vitam jam femivivus affurgas. Nunquid

ne alteri apparentem, ad nofiram eruditio- in fpec. de

tibi hoc fieri vis a fervo tuo, ut quamdiu for-

nem, in memorabilia hec prorupiffe verba ; ?mat.

tis ac juvenis fuerit, inimicis tuis ferviat;

O cras, cras! quam longam reflim mrihi feztiund.

& cum ad fene&tam venerit, tunc ad tuum

ciíti; & in barathrum

nando traxiíti.

mortls me procr*a.ü"i?

á

fervitium redire velit ? quod ergo non vis

pati a fervo tuo, non eít juftum, ut facias Do-

-"IiI. In tomo 2. libri, éui ti:

ülus efts *MOI*;ManG difes

mino tuo: cum tamen multos noverimus,cum

tes peccatorum peffinie , fequens narraturé.

! n. -5'0

[;ni eflent, & frequenter dixiffe, poenitene

fadum , quod hoc noftro feculo in perfo-

m fett.

tiam fe toto corde defiderare, fed tamen quia

na cujusdam Msreoh'onis Parifiis contigit,

1, d

illam ftatim agere nolaerunt, fine ipfius re-

qui, dum fe interius ad Socieratem Jefü am-

npr

medio dc hoc fzculo recefïcrunt.

ple&endam moveri fentiret, jamque omni-

no quidem hanc.vocationem exequi de die

.S. Ill.

in diem procraftinavit ;

quid vero ei tane

dem acciderit, ex ip(iusmet authoris ver-

Go

EXEMPLA SACRA.

Manfi tr.

Mater Ecclefia in facris ritibus. füis a

bis clarius & diftindius intelligere non pi-

f1 Ilqi'

IS

geat: Infelix' turpi fe, dum preceps in

t

1. difc. t.

* Spiritu fancto directa S. Paulum fpes

mortem currit, vitz , vitiorumque captie

T 2,

ciali przrogativa honorat, dum ipfi foli inter

vum dedidit fervituti; quia vero vocanti

multos alios hoc atribuit privilegium, utejus

Deo cordis januam clauferat , edium quo-

Anton.

converfionem folemni quadam feftivitate ce«

que fuarum, (ne Religioforum hominum vo-

r tit.9

- lebret , cujus myfterium Diony(ius Cathue

ces, monitaque illuc (e infonderent) militari

- fianus in fermone quodam de hoc fefto his

[ 2!

cuftodia adhibita, fores claufit, illad impri-

verbisexponit. Mirabiliffima fuit tam repen-

mis fuis mandans, ne ullum Societatis Jefü

tina & integra mutatio mentis & voluntatis

hominem, qui fe alloqui vellet , intus adrnit-

ipfius; . fübito enim poftquam ad cognofcen-

terent. Quoniam vero rnon eff fapientia , non

f m'

'dn/m yeritatem, per lucem coclitus delapfam:

eft prudeniia contra. Deum ,'hominumque copi«

m

tgtieo

h

$76

Jiibliotbece . Matualis C;nciom:oriæ

tationes altiffimus falütis cupidus, non fecus

bam , mutat faciem, capilli capitis pendent,

ac manifefte deliras, & coelo refpicit, fübfan-

gradatim fenefcens, ac canens, usque ad

natque: dum milíer a negotiis fociisque liber

decrepitam feneCtutem , & quafi nonaginta

atque expeditus, folus per diem in remotio-

annorum ztatem oftendens , cun&to populo

ti cubiculo manet , en tibi duo dicte religio«

admirabilis faCtus eft; cucurrit ad miracu-

nis viri in cubiculum extemplo intrant, ho-

lum Epifcopus cum univerfo Clero, & cun»

minem amice falutant, qui ab eodem perhu-

jj

&o quafi civitatis populo ; ftupent omnes;

in n

snaniter, etfi per fimulationem excepti , ubi

ignorant myfterium, exfpeCtant ejus revela-

divinis de rebus cum ipío verba facere, non-

ri fecretum. Surgit in loco eminenti Epifco-

m

nulla in rem falubriter adjicientes monita; e

pus doctus, manuque filentiam indicens, tur-

loco jam difceffuri hzc addiderunt: Tuz

bzait: Viri, fratres, & filii mei dilecti, noftis

jam, tuz , ínquiunt, negotium animaz, dum

juvenem hunc, qua culpa, qua vita, qua etiam

per tempus vacat, ferio pofthac, conftantere

ztate interiit ; Conípicite eum nunc state

que agita, neque ad Dei voces infelix adeo

Íenem; decrepitum, atque canum, ut intelli-

obíurdeícas ; quibus diGis fe ab ejus ofculis

gatis per hoc patens judicium Dei, quod

flatim proripiunt, vir interim, cui inexfpe-

huic diu victuro, a.Deo mifericorditer pro-

&atus adeo, inopinatusque Religioforum ho«

propter fua crimina, & parentum inobedien-

minum adventus, ac fermo item de coelefti-

tiam abbreviata eft vita, ut verificetur illud

bus parum gratus fuit, militem, quem fuis

Pfalmi : Viri fanguinum & dolofi, non dimi-

cuftodiendis edibus prefixerat , ad fe voca-

diabunt dies fuos. Quod fi igitur inobedien-

tum acerbis yerbis increpat, incuíatque;

tia parentibus carnalibus exhibita id effecit,

quod fe invito ac nolente , intra domefticos

ut Deus huic impio notabiliter vitam decur-

lares, atque ad fui infuper confpe&um admi-

tarit, quanto magis vitam abbreviatam mee

ferit. " Obftupuit miles , utpote fibi de re fi-

rebitur, quisquis erga illum Patrem coutu-

deliter gefta coníciens, adeoque, quicquid

max & rebellis exiftit, quem quotidie his ver-

herus amarulento animo dixit, nedum »gre

bis invocamus, Pater nofter, qui es in celis, quie

tulit, fed & fomnium aut fabulam credidit,

que de nobis lamentatur dicens : Vocavi , &

id unum pro omnimoda fui excufatione af-

renuiftis , defpexiftis omne confüium sneum , & in-

Íerens, quod ab oftio domus ne latum qui-

erepationes meas neglexi[lis ?

dem unquem recefferat, & quod Religiofos,

V. In reg

no Polonie miles quidam , ID proviusi

quos ille meminerat, non vidiffet, jurejuran-

proprios fübditos juxta ac inexternos impius, ann, 1276,

do affirmans :

Dominus vero rem totam

& fzvus, de vita fatura nihil penfi gerens;a. 17.

mendacio confici , & fe a famulo decipi ar-

cum affiduis prevaficationibus in Deum, cone

bitratus , quantocyus ad Societatis Jefà Col-

fiteri, & poenitere pro ludibrio ducens, iras

egium quendam certum hominem mittit,

in fe coeleftium coacervaffet, in gravem in-

num aliqui inde ex Patribus in domum fuam

cidit languorem, fed ne tunc quidem (cele-

veniffent, exploraturus.

Certior vero eo»

rum conícientia pertactus, quidquam fibi de

rundem Patrum teflimonio redditus, ad fe

impetranda propitiatione divina , ratus fe

e loco neminem divertiffe, haud quicquam

fupervicturum , & fuas transgreffiones re-

vifo divinitus objedto proficiens, parumque

fümpturum, profpexit. Invaletcente tandem

falutis providus, omnem prorfus una cum

morbo, fratres Predicatores per confortem

vetbis ab animo (ui curam, & a córde mes

illius, pro fananda mente zgri aeciti, milie

tum excuffit, adeo, ut ante a&torum oblitus,

tem ad poenitendum multifarie per faluta-

domo egreffüs , carru per urbem recreandi

ria monita inducebant, quibus miler homo

animi caufa excurreret.

At fuis mifer ime

commotus j ferius, inquit, me ad poeniten-

pendentem cervicibus , quem admonitus

tiam impellitis, ferius confeffionem judica-

rxcavere noluit, ulcionis gladium, intel-

to, & jam damnato perfuadetis, cum poe-

exit.

Armatos quippe homines cafu per

nitentiz & gratix tempore elapío , confef-

viam offendit, qui diítrictis irruentes gladiis

fionis & pcenitendi fpatio mihi fübrepto, ju-

heminem confecere ; Unico namque ictu is;

fto Dei Judicio in poteftatem traditus fim

€ui propria parum cordi falus fuerat, in cor»

fpirituum tenebrarum. rgentibus deinde

e percuffus, nullo Sacramentorum reme-

majori inflanftantia zegrum fratribus, ne qua

dio relevatus, & absque ulla falutis fpe, il-

defperatione commifforum facinorum a con-

lico humi exanimis cecidit; (ic qui Dei vo-

fitendo & pocenitendo abftraheretur, fpem di-

ces audire neglexit, & Deo cordis oftium

vinam, fi confiteri & poenitere vellet, polli-

pulfanti pertinaciffime claufit, a coelo de-

centibus, extremam edidit vocem: Fruflra,

mum & Dei regno exclufus, uti perditus, in

inquit, urgetis de confitendo monita, pro-

exteriores tenebras projectus eft.

8, Dernar»

prio damnato arbitrio, & jam in demonum

IV. Stupendum exemplum accidit in Ca-

poteftate confiftenti, a quo cum catervis fu-

din.tom.92,

talonia diebus noftris in civitate prope Va-

17. in

perimminentibus torquendus, & flagellandus

Dom. 3,

lentiam de juvene quaíi decem & octo an-

Jam appetor. Audicz illico funt percuffio-

norum, qui parentibus inobediens latro & cri-

nes horrendz, ictus horrendi, & atrociffi-

Quadr,

minof(us effedtus, propter mala füa opera ca.

mo ex fonitu & collifione , atque ex recie

ptus, & patibulo fufpenfüs fuit: Jamque illo

procatione flagellationum verbera, & in egrí

defüundo, & adhuc in patibulo pendente,

corporis livore plagze , vulneraque a fratri-

cum effet omnino imberbis, vidente ac mi-

bus circumftantibus vifibiliter ab inviübili-

rgntc cuncto populo paulayim emittit. bar-

bus tortoribus il-latg ; Cconípecta. inter

quae

Mle

$77

Tüslus CX1X.. Protraffhnatio Penitentie,

ille infelix execrandus nec vocem; nec gemi-

imago, tota prafentium corona ïnrþe&anceï,

tum edens; miferabiliter exfpiravit. In qua B.

brachia ad crucem fixa refolvit, & utraque

Aug. fermo; pro divino oraculo cuilibet pere-

manu aures ob(erans, formidabilem hanc vo-

grinanti retinendus impletus eft. Hxce jine

cem mifit:.Quia vocavi te, & renui/Tis ego quoque

quit juftiffima lex Dei, ut qui vivendo oblivi-

in. interitu tuo ridebo. « Fulmen hoc fuit , quod

ubi-ab imagine jactum eft, infelicem animam

(cebatur Dei, moriendo oblivifcatur füi, ..

Zehenter . VI. Infignis quidam ; fideque digni(fimus

ex corpore fcelerati juvenis in tartarum dee

turbavit.

Unde hoc loco juvat memorare

in Pro- Author fequens refert exemplum: Toleti in

m

mont. l. 4: Hi(pania nobilis adolefcens .ante annos non

ilam S. Bernard. fententiam : ; Quanta eft

$. 2,n. 25. adeo multos ; ignobilem fane $ & Vel : mgui'

hzc injiria, & quam graviter vindicanda,

neis deplorandam lachrymis, vite fug claufu-

cum viliffimus vermis clamantem ad.fe au»

lam impofuit. . Exuto religionis fuüfcipiende

.dire dedignatur Creatorem univerf(itatis! . .

confilio; : quod aliquando fecum deliberarat,

- MIL a yira Thomz Mori, RcgniAnglicae v; ao

Canonicurn iaduit.: Et initio quidem officio

ni Magui Cancellarii, & Martyris, fequens Mori, ,,5,

fuo functüs eft non illaudabili induftria.: Sed

impii cujusdam legitur exemplum, in Tom.1.

quemadmodum cerea juventus íacilis eft. ad

lib..2.:cap. 13 operis ,. quod mortes pecca-

omnem du&tum, ita improvidus homo na&tus

torum peffimz, intitulatur, his verbis recen-

peffimos du&tores, preffo veftigio fecutus fuit

fitum: Rógabant amici amice. hominem , ut

przeuntes ad vitia; Tandem & ipfe factus

maturaret. ad meliorem mentem redire ; (ed

aliorum ante(ignanus ad fcelera non medio-

reíponíum aliud non tulerunt, quam.pleoum

cria, duxit fequentes: Miferum juvenem?! fi

illud: vaniffima prefümptione ,. cum .migrane

dum-hinc fueric, tribus (e verbulis Deum.ad

putabat turpitudines fuas , aut citius abícon-

di füb toga erica, aut fpeciofius palliari ;; fed

clementiam expugnaturum , & coclum exo-

tandem ficat Deum: habuit infpectorem fuz

raturum. . Verum res-aliter .cecidit, ; cam

improbitatis ita; & vindicem expertus elt 5

enim poftea equitando traa(iret in ponte flu«

Nam brevi eum febricula expedivit, juffitque

vium s. & improvidum pedem equus impine

ad plures ire, five füb terra in cinere fuo fa»

geret faxo, una fecum fefforem ; herum..in

tifcentes mortuos, five ad ipfos Erebi incolas,

fübjectàm: aquam effüdit, - Jam miferando

cafü precipitabatur eques ,..cum fubito, ubi

magnum infeliciffimz focietatis. numerum.

Dviusig

Audi, o bone, & obftupefce, non tantum vim,

periculum animadvertit, fenfitque. intra flu«

n.1)6,

&tus non ficca fe morte occubiturum, cons

roburqueimbibitz femel impietatis, fed etiam

n

feveri Numinis formidanda judicia, : Vix ru»

tentiffimo niíu -clamavit tria noviffima vere

mor urbem'petva(it de morbo Canonici, jam

bà. Etquzilla? utique quibus falutem, &

. A

paífim a. probris. fuis infolentiaque infamis,

aftra momento uno apud.Deum impetrarets

cum Toletanus-Ecclefiaftes egrum.adit, mo-

quemadmodum jactaverat non femel; fa&tue

ut confcientiam excutiat, erratorume

rum Ííe in ultimo vite di(crimine2 .. Dixerit

netque,

que femper periculofo onere fefe levet:..Ne-

itaque cum Regio vate:. Adiferere mei . Deus i

Aucillud ; 7Zi3i foli peccavi ; vel cum publica-

gare ille ejus rei neceffitatem tuac efle ; .fi

ggritudo accreverit, memorem fore animum

no : JDeus propitius ef1o : fed heu! de (celeris

datz admonitionis. Interim médicus pone al

bus füis,.de;coelo, de Deo altum fervavic (i-

fitens , neício ex quibus fignis. deprehene

lentium; illud unum ingeminavit 5 Rapiat

dit, mortem intra pauculas horasadfüturam.,

omnia demon. |I]ta miíerum fua. memoriá

deftituit, & cum deberet in eo ca(ua tria fa»

uare coníternatus Eccle(iaftes, magis coepit

inftare, etiam divini judicii interpofitorigore,

lutis verba dicere, trià defperationis protu-

lit tractus inter vortices ad eum;

*

Ubi vero ZEthiopem fe lavare vidit ;; cubile

j

quem.ves

egreffus, nobiles, quos obvios fibi habuit, fa-

cibus ultimis compellavit: ..

^

miliares decumbentis, iti partem laboris fane

.. VIII. In:hittoria. Anglicaná, ab:

E

PIFGGPO Mam*i difé-

&iflimi vocat; Jamque omnes hórninem chri»

Cafar-Augulftano conícripta legitur;jüvenem P VA

ftiani officii, in eo dilcriminis articulo comtmoe

quendam laícivis amoribus totaliter deditum,

dum.ad mortem usque:infirmaretur ,. multis

nefaciunt: fed nullo effe&u. Adeft itetum me-

dicus,iterumque vicinum nunciat periculum;

cumlachrymis,vergque compunctionis fignis

po(t horam a&tum fore cum vita egrotantis,

facrofan&a confeflionis, & communionis res

Itaque Eccleítaftes, czterique-ledto circume

cepiffe Sacramenta;idque tali cum devotione;

füi, maxima ; qua poffunt, vehementia'cone

utomnesaf(tances compuné&ti füuerintymorceme

tendunt, üt (alatarem Canonico moriturienti

que ejus ddeo quoad exteriorem spparentiam;

dolorem perfuadeant,fcelerumque ex przícrie

fan&am fammopere fueririt-demirati. Idem

pto divinz legis:faciendam confeffionem : Sed

vero juvenis poft mortem«cuidam amicorüm

neque tunc quidem proficiunt,afferente zegro,

fuorum apparuit, & quidem in fpecie tam hors

ribilijut vel hzec fola miferabilem seternz dam-

periculum remotids effe, quam ipfi arbitrene

tur. Mox obmutuit mifer, & radione turbata

nationis fuz ftatum prodere:potuiffet, Quem

atmnicus ejus fcifcitabatur dicens: Eheu! nune

nibil amplius pro fano egit. . Ergo defperatis

jam probe rebus, opem a Numine implorau-

quid in articulo mortis tuz multa edidiíti verae

dam ceníüit Eccle(iaftes; (imulque apprehene

compunGtionis figna? Nullis fuit inter aftans

fa Chrifti e cruce pendentis effigie, Pfalmum

tes,qui tuam pcenitentiam veram,& falutarem

de profundis exorfus eft . jamque ad illa vene-

fuiffe.non judicarer.. Nunquid in majori'cos«

rat Davidis verba:s iant.aures tue intendes in

pía füuerunt Jachryine tuz,quam peccatatuá

vocem deprecationis see,; cum. ecce tibi, lignea

faerint ?. Nuoquid Sacramentorum fruéturi

R. £. Lobn, Man. Dibll. Tog. 4À

Qq9g49

réce«

078

Biibliotbece Manualis Conciänazoriæ

$ ol

recipifti ? Subjecit miferabilis juvenis: vere

quoquc cum czteris, qui occiderunt Domi«

jj d

quidem ita eít, posnitentia mea & contritio

num,juxta eum flammis ultricibus craditum.

6u

valida fuit & vera, fed me jam quafi in Dei

Inquorum vicinia,inquit;heu mifero mihi ! ]o-

manibus pofiturum fpiritum , cogitatio levis

cum conípicio zternz perditionis effe prepas

lafcive aggreditur,cui ut femper aflentiti con-

ratum. Audientes hzc fratres coeperunt dilie

füueveram,fic tunc quafi coactus affenfum prz-

genter exhortari, utyel tunc pofitus adhuc in

bui, & obii, & me in tartara precipitavi.

corpore poenitentiam agerete. Refpondit ille

Spec.,

IX. In Perufino monafterio, fanCti videlicet

deíperans: non eft mihi tempus mutaadi vi-

exempl. v. Salvatoris, cui nuper & ipfe prefui , quidam

tam, cum ipfe viderim judicium meum jam

converfio monachus paulo ante füerat, nomine Curíizo,

effe completum. 'Talia dicens, fine viatico fa-

bulon

.X. 2.

aftutus nimis & callidus, fzcularibus argu-

ff

lutis.obiit, & corpus ejus ultimis eft monafte-

d)

mentis ac litigiofis contentionibus vehemen-

rii locis humatum;, neque aliqui pro eo miffas

ter intentus. Hic itaque dum & immutandis

facere, vel pfalmos cantare, vel faltem orare

T

Abbatibus, & Fratribus perturbandis zítuans

prefumebant. O quam grandi diítantia divi-

nonquie(íceretad hucusque pervenit, ut dia-

fitDeus lucem & tenebras! Beatus Protomar-

" boli ad füperandos z&mulos patrocinium quz-

tyrStephanus paffurus$ mortem pro veritate,

reret , & ejus fe ditioni etiam corporaliter

vidit coelos apertos, vidit gloriam Dei, Jefum

ftantem a dextris Dei , & ubi erat futurus

manciparet: cui tamen fedu&tor fpiritus exi-

genti ante promifit, quod tertio diu prius;

ipfe poft mortem, ibi oculos mentis ante mor-

quam moreretur , füuum exitum fibi nunciae

terb, quolztior occumberet;mifit. Accontra,

ret. Credidit infelix, & diu poftmodum vi-

faber ifte tenebrofz mentis & aCtionis, immi-

vens , ita füb hac deceptoria fecuritate per-

nente morte vidit tartara, viditdamnationem

manfit. . Tandem in zgritudinem lapfío adeft

diaboli, & fequacium ejus, vidit etiam füum

fidejuffor iniquus, & poft ctriduum futurum,

infelix inter tales carcerem, quo miferabilius

ficut fpoponderat, obitum notificat. Proti-

ipfe defperata falute peciret, fed viventibus

nus advocatis ille fratribus cun&ta hzc, quz

qui hzc cognoviffent, caufam falutis fua pef.

cum nequiffimo pepigerat fpiritu per ordi-

ditione relinqueret. Factum eft hoc nuper in

nem narrat ; cumque illi inftarent ; dicentes:

provincia Bernacorum, ac longe lategue dif-

eíto confeffus, age poenitentiam, repente ille

famatum, multos ad agendam & non diffe«

obdormivit, & five pulfantibus, five claman-

rendam fcelerum füorum poaenitudinem pro-

tibus, evigilare non poterat. Si vero illi con»

vVocavit.

.

ticefcerent, vel aliud quid preter poeniten-

rum leCione literarum fiat.-

Quod utinam ex hac etiam noftra-

[

tiam loqui vellent, mox ille expergefactus in-

^ Xl. Magiftrer Joannes de Villa Abbatis Sa

bl- $Spso. Ex.

vicem loquebatur? fed rurfüs audito nomine

nenfis Epifcopus Cardinalis dicit, quod fuit V. penit.

poenitentix protinus obrigelcebat infenfibili

quidam fznerator; quem cum moneret facer. 9*: ! ?-

foporecorreptus; donoc horrendz morti tra-

dos ejus ad poenitentiam, femper dicebat. Be»

ditus , ad eum cui devotionem fecerat, fuit

ne adhuc faciam : Ex cum improbo inflaret

infeliciter devolutus.

Poftmodum vero per

facerdos videns periculum, ille fubito rapitur,

lures noCtes nigra canum turma non ceffa-

quafi mortuus,& cura rediret ftatim, & adhuc

vit fepulturg ejus affiftere, &.qua(i depofi-

inftaret facerdos, clamavit eger : Q poeniten-

tum cuftodire, ita ut non minimo videntes

tia, ubi es? de coetero poenitere non valeo;

. horrore concuterentur. Ex Petro Damiano. :

hoc indicante juíto judice, quia dum facere

8. Beda in

X. S. Beda in geítis Anglorum inter alia fic

poenitentiam potui, non volui. Et hoc dicens

zeft. Angl. loquitur: Novi etiam fratrem quendam (quem

mortuus eft. Joannes Algrini de AbbarisVilla,

l; 15.

urinam non novifífem ! cujus nomen etiam, fi

Ordmls D. Bcnedi&. Epifc. &-Cardinalis.-

hoc aliquid prodeffet ; dicere poffem) pofitum

$. IV.

in monafterio nobili, quamvis vita ignobili, &

ipfüm ignobiliter viventem 5 corripiebatur

" SIMI

LITUDINES.

quidem fedulo a fratribus ac majoribus loci,

icut fermentatam maffam azymam red- P. Thom:

- Mil

atque ad caítigatiorem vitam converti admo«

T.

dere, difficillimum eft, ita carnem & Villan. ap.

ïl-n.æ

nebatur; & quamvis eos audire noluiffet ; to-

mentem fermento peccatorum; & amurca vi. Manfi dife,

lerabatur tamen ab eis longanimiter ob necef-

tiorum infeCtam, in priftinam reftitui mundi- 9 ? 5*

fitatem operum ipfius exteriorum (eratenim

tiam, folius Dei opus eft. Peccator unius diei,

fabrili arte fingularis (ferviebat autem mul-

aut duorum dierum perfacile curatur, quia

tum ebrietati, & ceteris vite remifTioris ille-

non ita omnino peccato infeGtus eft, fed qua-

.

cebris, magisque in officiga fua die noctuque

triduanus vix unquam a peccato refürgit. -

L

L]

e

refidere, quam ad pfallendum atque orandum

II. Sicut, licet omnes al

Igavicu

le-cantum Manfi difc.

)

in ecclefia; audiendumque cum fratribus ver-

fuum habeant,quo viatores demulcent;cor vus 9. n. 7.

burm vitz concurrere confüeverat. Unde ac-

femper crocitar cras, cras, idque vel maxime,

ciditilli,quod foletdicere quidam,qui non vult

dum putridis beftiarum cadaveribus & morti-

ecclefiz januam fponte humilitatus ingredi,

ciniis inidet; Ita quoque major pats obítina-

neceffe habet januam inferni non fponte dam-

torum peccatorum;qui de diein diem,de anno

natus introduci. Percuflus enim languore,at-

jn anpnum poenitentiam differunt, ideo préci-

que ad extrema perductus, vocavit fratres. &

pue hoc factunt, quia totum füum affectum in

multum moerens, ac damnato fimilis coepit

defideriiscarnalibus pofitum habent,ideoque

parrare,quia videret inferos apertos& fatanam

a ccelo abhorrenty. & naufeant ; feminancin

demerfum ia profaadum tartari: Caipham

corruptionem, -

K

öame, & d&g carne metunt

lll . Si'

3

879

Tüwus CX1X. Procrflinatio Panitentia,

lis: ftuerentur. beatitudine.

Preterea fuüm-

$.Bonaw. ^ ]II. Sicut piícis in retibus fe agitando ám-

in dist.

iplius involvit, & avis plus ambulans per vir-

mum in mundó fibi comparare potuiffent ho-

falut,

it; fic peccator

tiorem, juxta illud:. JNimis bonorati funt amici tui,

gam invifcatam fortius fe €

[!

r

magis elongatur a Deo, &

'iQtius illaquea-

De. Pateris quoque ja&turam per damnum

tur a diabolo, qui de tali

à

emergens, quia quando culpa in articulo

dicimt: Ten-eb-i;ur

mortis dimittitur, poena in flammis purgan-

planta illius laqueo.

tibus ad expiandam culpam (uftinenda ni-

$. V.

hilominus refidua manet; przterquam quod

MOTIVA.

damnum notabiliffimum fit illud, de quo illi,

el,

licet incaffum, lamentabuntur peccatores di«

Bellovac. ï ()uia procraflinato talis. valde perz'cidoja-'

fpec. mor.-

nam qui conver:i differt, iniquus elt

centes : .Laffati fumus in via iniquitatis , ambulae

dift. 2.L.1.in Deum : Job

L dniquitas maxima, &$. tenta-

vimus «ias difficiles, juftitie lumen mon luxit nobis.

[

tio contra Deun efl, ofculari mantm fuam, (cilicet

,j;

—— Ill.- Quia periculum in mora eff , ut fapienter$. Chryl,

blandiri fibi de opere füo malo, & differre

advertit S. Chryfoft, dicens : Sepelire patremhom, á.

di(cipulus vetuít, .& non permifit Dominus.

converfionem. ' Iniquus eft in Deum; Pri-

mo; quia in eíca ejus fel ponit, fcilicet dila-

Atqui nulla res.tam neceffaria videtur, quam

tionem in bono.

Secundo, quia iliud , quod

fepeliendi patris officium ; Chriftus autem

qmaxime odit Dominus ante oculos ejus ge-

non permifit: Quamobrem? Paratus femper

rit. Tertio, quia eum mifericorditer vocan-

diabolus eft, ut ingreffum ubique attente

tem contemtit, Quarto; quia patrem miferi-

quaritet, & i parvae tarditatis caufam appre-

cordem dies morz füz computantem ; fua

henderit, magnam inde conflabit defidiam.

rimen deducit ; Ceefarius

tarditate affligit. Tob. 9. Scís, quia dies compue

IV. Quia in extremum falacis dijc

*

e

.

tat pater sneus, &j [i tardavero una die plus, contri-

uti Czíarius his verbis indicavit:

In ipfis vu]-Aurel; he,

neribus & fra&utis corporum ,. infirmitates?*

flabitur anima ejus. — Quinto, quia diabolo me-

liorem, Deo deteriorem patrem vitz füz tri-

cognofcere poffumus, & animarum ; fi enim

buic: llli orem, Deo fceces. — Sexto, Dei

alicui pes frangatur, aut manus, cun: labore

mifericordiam in damnationem füam conver-

folet ad priftinum officium revocati : li vero

tit, fcilicet hoc, quod fperat, quod eum Deus

fecundo & tertio frequentius in eodem loco

mifericorditer debet ex(pectare, ipfe econtra

membra ipía frangantur, poteft intelligére

ei inceffanter repugnat. Rormn. 2. Jgnoras, quod

charitas veftra, cum quantis doloribus vul»

nera ipía curanda (int : Ec tamen poft lorie

benignitas Dei ad panitentiam te adducit ?. T au-

tem fecundum duritiam & impamitens cor tuumy tbe«

as & multas curas, fi vixerit homo, ad pri«

o hi.

ftinum ftatum membra ipía vix valent revo-

faurizas tibi iram, hoc eft, de mifericordia Dei

, patit,

congregas tibi malitiam peccatorum. Septi-

cari 5 Similis ratio in animarum fracturis, feu

217

mo; in Angelum eít impius, quem de exípee

vulneribus credenda eft: (i femel aliquis, vel

€tatione gaudio, quod (perat de ejus conver-

fecundo peccaverit, & (ine aliqua diffimulas

fione, affligit. Prov.13. Spes, que d'ffertur, af-

tione ad posnitentiz medicamentum confue

fligit animam ; quia ad monitionerm fe non cor-

gerit, priftinam incolumitatem fine mora ali»

rigit, fed eam potius contemnit, quia apud

qua recipiet ; (i vero peccata peccatis cos»

perit addere, & animarum vulnera tegendo,

Deum irreverenter fe geri.. OQavo; inique

agit contra feipfüm, quem potius vult habe-

vel defendendo putrefcere, que conficendo &

re malum, quam bonum ; infirmum, quam

pesnitentiam agendo curare noluit, timen-

fanum ; fervum, quam liberum ; mortuum;

dum eft, ne illud impleatur, quod Apoftolus

quam vivum; In ftatu latronis, quam Regis;

dixit: n ignoras, quod benignitas Deis 69c. Hinc

pauperem, quam divitem : Et omnium bono-

recte monet S. Auguítinus, Nemo nec pofts. Aug. f

rum Eccle(iafticorum expertem, quam parti-

centum peccata , nec poft mille crimina , dede temp.

mifericordia divina defperet: Sic tamen non

t

cipem, & confortem d

æmofmm potius,quam

Angelorum,

defperet , ut fine ulla mora Deum fibi repro-

Thon.

uia gravijïma* damna infert , de q.u'ibds

pitiari feftinet, ne forte fi confuüetudinem pec»

- :Manüdife. 1I. O

EULU

us

Jofephus Manfi (ic difcurrit: Tametfi per di-

candi fecerit, etiam(i velit de diabo

4

li i,eïiqlueis

tunficifo

vinam revelationem infallibilem, & indubi-

liberari non poffit.

l)

Dz;a ad repro- Manfi difa,

tatam de facienda in articulo mortis pceni-

V. Quia numerum peccatorum a

tentia, & de affecuranda zterna tua falure

lationem. predefinitum . citius impleri. facit ; nam 19» n. ?»

certum eft, Deum uniuscujusque omnes enu-.

certus, & fecurus effes , nullo tamen modo

ad illud usque tempus tuam deberes procra-

meraffe paffus &greffus, quibus a divinorum

ftinare conver(ionem, ob multa damna, quz

preceptorum fuüorum femita deviavit; di-

tf d

inde refultant, non folum lucri ceffantis, fed

cente patientiz fpeculo : Tà quidem gre[fus meos

& damni émergentis: Ec quidem damnum

dinumera[li ; Paulo poft clarius inquit: Signae

27 7'4

lucri ceffantis pateris, quia in decurfu mul-

fti quafi in facculo delitta mea:. Divina enim jue

torum annorum vitam agens virtuofam, & in

ftitia certum quendam limitavit peccatorum

gratia Dei conftitutus, ingens, comparaturus

prafixum numerum, ad quem usque tolerare

effes pro ccelo acquirendo , multorum infi-

vult impium, filum vite ipfius detruncatus-

nüjium meritorum lucrum: Unde fi animz

rus, mox ut ad illum peccatorum numerum

eatg in coelis alicujus effent capaces trifti-

impius pervenetit: Unde apud S. Joburn Spl-

tiz, hzc (ine dubio vel maxima foret , quod

ritus fanCtus ait: Usque buc ventes, &j mon pro-

fcilicet non plus laboraverint tempore vitz

cedes; amplius , & bic confringes tumentes. fluétus

füzge mortalis, ut hac ratione füblimiori in ede«

tups : Cum igitur, ad quem usque peccatorum

pume«

Qqqq4342

E

Jübliotbece €Monualis. Cóncionatorie - -

numerum , Deus non exfpectare decreverit;

enim unquam fünt humans animz majores

ienoremus, merito de unoquoque peccato,

inimici , quam maligni fpiritus? qui animam

a corpore exeuntem obfident, quam in carnis

quod futuru

m th '*qlt-ikrpumäï ti;mgndumz.gp.

bís erit.

b

amore pofitam

deceptoriis deleCtationibus

VI. Quia licet patritent

ibus wehi:aj, non tamen per»

fovent,quatn v

a,ll-

0 circumdant;qui ante mene

Mugo de

8, Vià.

inde etiam. penitendi gratia. promi[Ja ef? , ut ve&e

tis ejus oculos redu&is iniquitatibus,quas per»

Hugo deS.Vi&ore cum aliis advertit dicens:

petravit; hanc ad focietatem fuz damnationis

trahentes coarctant.

Animam coangufítant

Ego fcripturam audio dicentem ; quia in qua-

eunque bora ingemuerit peccator, falous erit. Ezech,

undique,; quando ei non folum operis, verum

33. Non dicit biduo, aut biennio ante mor-

etiam locutionis atque infüper cogitationis

; Pt

tem (i ingemuerit, fed in quacunque hora ine

iniquitates replicant, ut quz prius fe per mul-

emuerit, falvus erit; " At vero mox paulo

ta dilatavit in (celere, ad extremum de omni-

do.

bus anguftetur ita retributione. .Qua omnia

Á

-

. x

$u

poít fubjungit: Nec tamen füb hac fpe fecu-

ob

re tibi peccandum eft, propterea quod in ft»

confirmans, & (üccinctius proponens S. Greg. s, Greg

ne, fi converfus fueris, falus tibi promittitur.

Quam anguftz, inquit; vie erunt undique re ibid.cit.

Nam quamvis etiam tünc venia tibi, fi vere

probis? fuperius erit judex iratus;fübtus hor-

peenitueris, promittatur, non tamen tibi; ut

rendum chaos, a dextris peccata accufantia,

a finiftris infinita demonia ad infernum tra-

tunc vere paenitere debeas, promittitur, val-

de difficile eft, ut tunc vera fit poenitentia.

hentia, intus confcientia urens: Miíer pec-

Diony£

VII. Quia omnes SS. Patres , 9. fapientes: viri

cator fic deprehenfus, quo effugiet?

Carth.2.2. 2glem procraftinationen. difJuadent, .De quo moe

IL. .Bene ponderare, caufas, ob quas dilata con'ver- getlov.ls.

de con* tivo fic difcurrir Dionyfius Carth. . In omni

fío difficilis cenjeétur , quas quidem Bellovacenfis fpec.ditt s.

breviter fic exponit: Difficilior eft converfio

verf, pecc. m a terig acquiefcendum eft. prudentibus , &

expertis in illa materia, . Cum ergo ipfemet

dilata, propter caufas duodecim: Primo proe

Dominus nofter Jefus Chriftus , Sapientia Dei

pter male confuetudinis indurationem. Se-

Patris , & magni confilii Angelus, & univerfi

eundo propter malitiz occupationem, qua e

13

fan&i ipfius Apoftoli, & Prophetz, & fan&ti

tin&tura mala, in qua cum pannus diu manfit,

Do&ores hanc pcenitentiz dilationem omni-

non poteft de facile recipere alium contrarium

no diffuadeant; concorditer reprobent, ac ve»

colorem. "ertio facit ad hoc bonorum natu«

hementer condemnent, certum eít, quo

ralium confuümptio. Quarto vafis cordis longa

ftultiffimum & iniquum fit) poenitentiam fic

infe&tio. Quinto peccatorum longa & affidua

differre, S. Auguftinus in homilia quadam ita

oneratio. Sexto elongatio a Deo, qui diffici-

fcribit: Audiant omnes verba fcripture di-

lius audit clamantem, difficilius poteft redire

vinz. O male dilator, o craftini male appee

ad eum, Septimo cura circa mortem eít maxi»

&tor, audi Dominum dicentem, aut Ícriptue

me difficilis, propter folicicudinem de rerurá

ram (an&tam predicantem. De ifto loco fpe-

& domus diípofitione. O&avo;quia ju(tum eft,

culator fuüm. . JNe tardes converti ad Dominum; n&-

ütin fine aDeo contemnatur;qui eum contem-

pfit,quamdiu vixit.. Nono; quia tunc diabolus

que dijferas de die in diem, Jubito enim veniet ira ejus;

in tempore vinditle difperdet te. Nunquid ego

magis infidiatur, & tunc magis paratur coü-

& (cripi hoc? Nunquid ego delere illud pof-

tra eum. .Decimo, amaritudo ditturnz infir-

fum? Sidelevero, timeo deleri; An poffum il-

mitatis, quz tunc maxime fentitur, fcilicet vé«

lud tacere? Timeotacere. Predicare cogor,

teris peccati,quod facit bona defipere. Unde-

cimo, amaritudo meroriz mortis, quz fepa-

territu terreo. Nunquid igitur manifefta eft

ftultitia, proprio potius credere velle judicio,

rat a preíentibus bonis, Duodecimo timenda

quam claris & indubitatis facrarum literarum,

eft dilatio converfionis usque.ad finem; maxi«

omnium fanctorum Patrum , Theologorum;

ine propter malorum diverforum occafionem,

Magiftrorumque fpiritualium deci(ionibus.

quz concurrunt, & incarrunt circa mortem;

s. A'Igu i.

VIil.

uia eum ompia, qua ufurpamus ín vitay

quz ducit hominem in boni oblivionem pro-

71. ad FF.bong efJo elimus, ante omnia decet, wut. bonam etiam

pter malorum oppreffionem, vel etiam in de-

vitam babere velimus, uti praclare indicat S.

fperationem. Quz omnia pariter confirmaus

Converfio dilata di*F-'Täuihx;.

Augufítinus difcurrens ; Forte dicis : longa

Taulerus, fie.loquitur:

erit vita mea: dico, fi longa erit bona fits fi

ficilis eft; propter tria. Primo;quia quanto ali de Chrift.

brevis &ipía bona fit; Prandium, etíi longum,

quisdiutius manet in peccato, tanto erit ma- ^.

non vis habere malum? Et vitam longam vis

jor poena peccati: Unde S. Hieronymus:

habere malam? Villam emis? bonam defide-

Quanto autem major eft numerus tempo-

ras? Uxorem vis ducere? bonam quzris? Fi.

rum , quibus oblivifcimur Deum, tanto erit

lios tibi nafci bonos optas; Et ut etiam de

major pcena peccati. Secundo, quia quanto

rebus viliffimis loquar;,caligas emis, & non vis

aliquis diutius manet in peccato ; tanto am-

malas; quid ergo vitam amas malam; Si vi-

plius oneratur a peccatis; UndeS. Aug per-

tam vis malam; inter omnia bona tua eris ma

feverarein peccato,dataugmentum ícelerum:

lus.

;

EtGregorius : Peccatum, quod per pceniten-

$. VI.

tíam non diluitur, mox füo pondere ad aliud

MEDIA.

trahit,ideo difficilius furgit: qui ergo non für-

Manfi dlfc;

ene ponderare. cireum[Lantias mortis , ne ilug

git oneratus parum; quomodo fürget , quan-

36. n.2.

I.B

usque differatur emendatio vite ; in illo enim

do multum?. Tertio , quia homo cirea mor-

articulo in iis, qui male vixerint, illud adim-

tem babet multa impedimenta, videlicet de

filiorüm ; deinfirmi-

plcbifur.: .Cfoangzg(iabum t« inimici tui , 69c. . Qui

di(pofitione d,o':"l"'? &

7

tate

Tiulus CXIX.. Promaflinatio Ponitentia,

681

tate, quz non permittit eum cogitare de ani-

gella, ferrum & compedes ip(i (ine dubio (int

ma fua ; Sicut dicit Hieronymus : Dum infir-

duplicandi? Enim vero peccator eít hic fer-

mitate opprimetis, nil aliud cogitare potes,

vus; qui amiíía vera filiorum Dei libertate, à

quam quod fentis; Propter hoc Auguftinus

jugo divinz legis fe fübducere molitur; Va-

dicebat: Pcenitentiam fcio, nec laudo, nec

dam poft amatores meos &c. Deus autem po

vitupero: Nam morbus urget, pceaa tertet;

óngam patientiam,infidelitatem ejus per hanc

filii & uxor, illicite diligit, & mundus eum ad

vel illam infirmitatem mortalem, vel per hoc

fe vocat, & fiepe ex divino judicio hoc acci-

vel illud lethale vulnus, unde fibi moriendum

dit homini, quod moriens oblivifeatur fui,

effe videt, caftigat& flagellat, ipfe vero; quia

dum qui viveret, oblitus eft Dei.

fe (üb tam fzevis flagellis conftitutum cernit,

So' Bernar7

Il. .Bene ponderare, quam difficile fit-in cafü ne-

fidelem deinceps ipíi per omnem vitam fervie

din. to. 1. ceffitatis verum attum contritionis elicere, quam qui»

tutem exhibere promittit, licet eum anteà

$. 13 4:2- dem difficultatem fát clare S. Bernardus fe«

Gö $«

contempfíerit, & Vatiniano odio profecutus

N

quentibus verbis oftendit: Claret igitur ex

füerit ; Credamusne, quod talis fe in limiaé

lt

jam dictis, quod durum & arduum eft, quod

inferni pofitum effe, & a Deo juíte caftigari

talis Deum füper omnia amet, quem antea fu-

cernens, eundem fit amaturus? Nequaquatn

per omnia odiebat. Exempli eau(a; fi quis fo-

illum quidem timebit, íed timor hic fervilis

ret cordialis amicus Regis Granatze, naturali-

ad ejus falutem non fufficit. Etenim fi, quane

ter tamen fübditus Regi Aragoniz, & in hae

do per tot annos fibi beneficus fuit, indulgen-

inimicitia perfeveraret per quatuor annos, &

do fanitatem; divitias, honores, delicias, cun-

lowla,

cdil s.

füperveniret eafüs, quod Rex Aragonis cape-

Gasque alias profperitates temporales, illurn;

retcum, multusque cruciatibus torqueret il-

nihilominus non amavit , fed obítinatiffimus

um;, nonne quafi impoffibile effet; & incredi«

ejus inimicus fuit, & ad omnes ejus voces für-

bile,quod captus talis verterecamorem ad Re-

1

dus;credisne,quod ille tunc,quando füb virga

em Aragoniz, totoque corde eum diligeret

pofitus eft, odium in benevolentiarà & amo-

uper cunctos homines totius orbis, fuper fo-

rem fit mutaturus? Si id credis,graviter erras.

cios, fuper amicos, füper filios, & ezteros con-

Hinc re&e S. Bernardus, lapfus ex voluntate, $ Bern. de

fanguineos fuos? Infuperaddatur, quod eum

inquit, non zque ex voluntate refürgere jam grad. & li-

fpecialiter diligeret, quia eum captum tene-

iberum habet; quia etíi datum fuit volunta. bero arbit,

ret & cruciaret, & e converío averteret amo-

ti;polfe, ftare,ne caderet, non tamen refurge-

rem füum a Rege Granatz , & illum odiffet

re, i caderet, non enim tam facile quis valet

fuper omnes homines mundi, quem tamen

prius dilexit, nüllamque caufam dederit ei de

9gïre .due.v fov'gg, quam facile in eam labi.

novo odio generando. Sic utique in propofi-

$. VIL.-

to effec de Rege vero, Domino Jefu Chrifto,&

ejus adverfario infernali, atque homine pec-

MISCELLAN

EA ET CONCEPTUS

PRADICABILES.

catore in extremis agente predicto medo. De-

tur etiam in exemplum alter, qui in furto a

us per Prophetam lfajam commina- Manf difa,

uodam juíto judice comprehen(us eft ; per«

I De

E

tur; JPenam eum in po[feffonem Erici.a2» n. g.

everavitque longo tempore in furando, fina-

Porro Ericius, quando in lucem editurus eff

liter jufta (ententia condemnatur ad morterm,

fuos feetus, metuens; ne a foecaum füorum

ducitur ad patibulum, quod ante íe conlpi-

fpinis transfigatur, quantum poteít, & va-

ciens lachrymabiliter veniam pofcit, dicens;

let, parturire differt, fed non intelligic, quod

non fe impofterum fimilia patraturum ; Quis

hoc faciendo majus fibi ipfí damnum infe-

exiftimabit hoc illum dicturum amore reipue

rat, quia quanto longius differt, tanto mae

blicz, vel jufti Domini, aut [udicis, & non po«

gis pungentes fostuum fuorum fpinz cre-

tius timore, atque pavore mortis? : Sic eít in

Ícunt, & indurantur. Idem quoque multis

propofito de eo, quem pecenitet in extremis ?

contingit, qui converfionem fuam procraftie

Quod ipfuüm Jofephus Man(i apte fequenti di-

nant, metuentes, ne vits pcenitentis rigores

fcurfü declarat: Explicemus, inquit, idipfüm

fubire debeant , nec tamen cogitant, quod,

"

pulchra quadam, omnibusque nota fimilitudi-

quanto amplius poenitentiam prolongant;

ne: (it enim v g. fervus aliquis emptitius,cone

tanto fnagis peccata in ipfo multiplicentur;

: (;hriü'.

m

tumax, infidelis, fuoque Domino rebellis, qui

& crefcant, fimulque cum ipfis nafcatur in-

poft fugam a Domino füo fa&us captivus, ab

gens àb omni pietate & virtute averíio , &

eodem cum omui feveritate flagellaretur, &

naufea. Theophiladus de Zacheo inquit:

torqueretur ; crederesue,quod talis füb flagel.

Talia promittens, imo faciens: Non enim

lis & livoribus totut corpus occupantibus

dixit : JDabo dimidium , &9' reddam quadrupiuin,

No-:

fed : eccé de, & reddo.

Audierat enim Sa«-

coníticutus, Dominum fuum vehementiffimo

cordis affectu amaturus effet? utique potius

lomonis admonitionem : — /Ne dicas, rediens ré-

crederes, quod illum mortali profecuturus ef:

di, (9 cras dabe.

Chriftus evangelizat ei fa-

fet odio, licet excerius fidelia ipü fervitia pro-

lutem: Hodie enim, inquit, das, hodie tibi

!

tnittat. Sienitn prius, quam tam fzvis verbe-

& ïfalus;

ribus a Domino fuo affe&us fuerat, illum non

II. Naute poftquam ín litore diu ventum Ibid. s. 7.

amavit, fed ab ejus fervitute declinare & fu-

exípeCtarunt navigationi fuz favorabilem,

gerc voluit,quanto magis idipfüm nunc faciet,

mox ut illugi exurgere vident, fine mora vela

uando fe in procinctu mortis confticutum vie

pandunt, & a litore folvunt, feque itineri pro«

pofito accingunt , ne bonam navigandi occa-

et fcïfguepro certo, quod fi fupervixeritfla-

q9 34 3

ionem

I)!Motbem Manuolis | Concionatoriee

882

fionemfnegligant; quodfi enim diutius mora-

. IV.: Pifcis, Remora di&us, hunc habet ad- Idem difc,

mirabilem naturz fuz inftin&um , ut vafti[-3. n 7.

rentür, tempus utique commodum, ventum-

que propiium. cum

manifefto naufragandi

fima qugque navigia explicatis undique ve-

lis navigantia, immobiliter harere faciat, non

pe

riculo amitterent. De hac vita noftra fcri«

bitur:

Hoc mave magnum €9 fpatiofum &gc. . Per

tamen hanc habet poteftatem, ut ventum ali-

hoc autem mare trajiciendum nobis eít; ut

quem favorabilem excitare poffit ; navigium

appellamus ad vitz beatw portum; At vero

curfüm tardare poteít, non vero velociter il-

fine favorabili divinz gratic vento, ad fortu-

las movere : ita pariter liberum hominis ar-

nata illa litora appellere, eft impoffibile;. At-

bitrium , Dei infpirationibus refiftere poteft,

ut hzc hominem afpirare inci»

verum ut ille nebis infpirentur, in ejus non

que ideo mox;

pit, fine ulla interpofi

ta dilatione vela affe-

eft pofitum facultate, nec de hoc fibi quice

étuum noftrorum explicare oportet, quia coe-

quam poteft compromittere ; Spiritus, ubi

leftis hic ventus fpirat per modum transeun-

vult , fpirat , nec ejus motiones a noftra de-

. tis, non permane

ntis, nec habemus illum ad

pendent voluntate, fed ab ejus liberalitate,

beneplacitum,

& ad libitum noftrum, & ideo

& beneplacito ; ac proinde neceffum eft , ut

illo utendum e

ft, quando Deo illum nobis

prompte Dei infpirationes acceptemus,quame

rimum nobis immittuntur,

communicare placuerit ; Siquidem fieri po-

teft, quod deinceps non amplius fpiret , quia

V. Celebris eft illa Ifaja , eternz repro-lIdem dift.

bationis'poenam comminantis prophetia : Ait 6. n. g.

fpi

ritus, übi vult, fpirat, fed nefcis, unde ve-

niat, aut quo vadat.

Et ideo nifi (anctas ejus

enim: a, qui trabitis iniquitatem in funiculis !

ubi de iis loquitur, qui, ut effrznes app

Ctig

fequamur infpirationes,merito periclitabimur

fio-

de naufragio , diceturque nobis , quod. olim

tus fuos diutius explere poffint, conver

uiens :

nem fuam de die in diem differunt, INam ut

Deus per Sapientem lamentabatur inq

Vicavi, €2 renui[lis , extendi manum meam, €&9 mon

S, Ifidorus ait: '"Trahit iniquitatem ut funi-

culum, qui tardat converti ad Deum: tra-

fuit qui afpiceret , defpexiflis omne confilium meum,

id eít, ut Dionyfius Carthufianus interpreta-

here enim iniquitatem ,. eft moram faeere

tür: Vocavi, id eft, variis modis ad emenda-

iniquitati 5

unde & Pfalmiíta aic:. Prolonga-

At vero quodnam hi

tionem & posnitentiam vos invitavi,ac monui

verunt iniquitatem fuam,

ivinum;per Evangelicas inípi«

tales inde referunt füpplicium ? Plalmifta ime

per inftinétum d

mediate fübjungit :

b

ominus juftus concidit cer«

rationes, per Ap

oftolos & Prophetas, per Prz«

- Jatos & Pradicatores ac proximos vir

tuofos.

vices peccatorum.

Ubi notanda eít dictio cervi-

c5: quia cum tales fepius invitati & vo-

Extendi mánum meam , beneficia largiendo , &

per advería paterne caítigando: Poteftatem

cati femper refiftant, opüime illis convenit;

uod incredulis & obftinatis Judxis Proto-

meám demonftravi in vobis , per profpera &

advería, quatenus per p

rofpera vos ad obíe-

martyr Stephanus bhis verbis improperavit z

It :

Dura cervicey & incircumcifis cordibus, vos emper

I$. M:

quium meum allicerem, & mea charitate ac-

cenderem ; per advería, ut terrerem, & illu-

.

Spiritui fan&to reffflitis.

o vobis intellectum

VI. jJairus Arch

ifynagoga tam precla-idem dife.

flrarem, eo quod vexati

conferret. Juxta i

llud Jerem: 30. Cafligabo t in

rum habebat de omnipotentia Salvatoríis con- 8: n. 6.

ceptum , ut de refuícitatione fi

lie fuc ne-

judicio, ut non tibi uidearis innoxius; At vero, quia

ocidit ad. pedes ejus, &9'

hxc anima propitio huic vento vela non expli-

quicquam dubitaret: Pr

cavit;juíte naufragari meruit ; UInde fübditur:

deprecabatur eum. multum ,

.

dicens : quoniam jiia

impone snanum (aper eains

Ego quoque in interitu veftro ridebo , &* fubfannabo,

qmea in extretnis efL, veni, i

cum «obis id , quod timebatis, advenerit, cum irrue-

ut faloa fit , &* oivat: 1m

o S. Matthzus Archi-

am fuam jam mor-

vit repentina calamitas , 89" interi.tus quafi tempe[Las

fynagogam Chrifto fili

ingruevit.

tüam annuntiaffe dicit :

Filia mea wodo defun-

&a eft, & tamen fpem firmam habui(fe, quod

Wid. n 8.

IHI. Cosdlum verno quoque tempore rorem

fuum füper vaftiffimam maris deftillat fuperfi-

ab eo revocanda iterum eífet ad vitam. E-

contra veroS, Martha, licet frequenter Chri«

ciem: Conchz autem eodem tempore fefe

aperientes acceptas in finu fuo roris ftillas, in

ftum recipiebat hofpitio , ejusque fides adeo

effet eximia, ut teíte S. Joanne, ad Chri-

pretiofiffimas transmutant margaritas; qus&

vero ex Conchiliis fefe non pandunt, inanes;

flum dixerit: Ego credidi, quia tu es Chriftus,

füius Dei vivi , qui in bunc mund

um venifli; ac

& gemmz illius expertes manent. fed propria

ipfarum culpa. Porro divinus infpirationum,

denique licet Chriftum innumera; prodigiofa

ratiarumque cceleftium ros , ex parte fua in

etiam in refüfcitatione mortuorum, patrafle

miracula fciret, nibilominus fratris fui La-

animas noftras influere non definit : quia cbari-

C--..æ—

nofiris per Spiritum

zari refüfcitationem vix &.ne vix quidem

tas Dei diffufa eft in cordibus

Unde S. Ecclefia

deoque pro illias quan-

an&tum , qui datus efL nobis.

fperare audebat, i

- lim Q

Deum his verbis frequenter interpellat : Santi

tumvis a Chrifto m

agnopere diledti refufci-

Y 42

tatione non fuüpplicabat. Quamnam hujus

Spiritus, Domine, corda nofira mundet infufio, && fui

voris intima afper[ione fecundet ; Ac vero quid fit?

caufam fuiffe dicemus? Num forte id facere

omifit ex defectu.fidei erga divinum hunc

Animz illz, quz finum, & cor fuum diftillanti

aperiunt, illumque excipiunt, nec bonam fi-

füuum mag

itrum? ^ Aut vero in ea defectus

fuit compa

ffionis & dile&ionis erga dile&um

nunt fibi elabi occafionem,egregie locupletan:

Sed difficul»

tur, at vero qug tardz fünt & pigre , gratize

fratrem füuum : Nihil horum.

tatem hanc verba illa : / quatriduanus eff , jam

cceleftis expertés manent, cum irreparabili

ip&us quoque gloris amiff damno.

fatet ,. plenarie. folvunt , filius porro

' viduc

Naimi-

Tiws CX1X. » Procraflinatio Ponitentie,

- 888

! djj,

; ?o

Waimiticee, prxterquam quod jam jam recen-

mino? nequaquam eblatio ejus ideo rejecta

ter mortuus fuerat , adolefcens etiamnum

fuit, dedit enim ipfe in oblationem id , quod

erat: addolefcens tibi dieo furge: Filia pariter Ar-

habebat, fuit autem Cain agricola, qui pree

vhifynagogi juvencula erat: &$ furrexit puella:

ter frues terre nil habent. — 4pe] autem , qui

atque infüper vix ante horam e vivis exceíle-

rat: Hi autem duo mortui illas defignant ani«

paftor erat , obtulit. de primogenitis gregis fii , &

de adipibus eorum ; Ec xamen refpexit Dominus ad

mas, quz non diu in morte peccati hzferunt:

lbel, &9 ad munera ejus, ad-Cain vero , & ad inue

his enim prompto remedio luccurrere;easque

nera illius non réfpexit.'Quid igitur dicemus?

ad vitam gratiz re(uícitare facile efl at vero

quandoquidem, ut S. Paulüs ait; ho e/t per/o-

Lazarus peccatorem habituatum, & in malis

narum ucceptio apud. Deun ;; Cum igitur Cain

peccandi con(uüetudinibus inveteratum preefi-

prius, quam frater ejus, ad facrificium offe«

gurabat : qui ut ad vitam revocetur, omnipoe

rendum permotus fuerit, facrificium illius

tentia & mifericordia Dei interveniat, necef-

prz fratris fui oblatione Deo longe gratius

fum eít; (iquidem duritiam & obftinationein

e(fe debuiffe, haud immerito videri poffet.

peccatoris vincere difficillimum eft. Alios

Verum enimvero

fametScriptura facra du-

duos mortuos fumma cum facilitate vitz re-

bium hoc folvit :

$

u

im ait:

a&tum ej? autem

n dit,

ftituit : Zémut manum ejus, C9 furrexit puella:

poft snultos dies ; ut offerret Cain munera Dominos

M

4Adolefcens tibi dico, furge ; & refedit, qui erat mor-

Ac proinde Cain typus erat illorum, qui cone

tuus, Ac veroin refuüícitatione Lazari iplemet

verfionem fuam in longüm usque tempus

in perfona ad fepulchrum accedere voluit: at-

procraftinant, id quod probabile eft reproba-

que infüper lachrymatus eft Jefus: fremens

tionis indicium. $. Ambrofius hujus repudiae

in femetipfo venit ad monumentum : infre-

tionis facrificii a Cain oblati, duas allignat

smyit: fDiritu & turbavit feipfum: ;Jefus autem

rationes, inquiens : Duplex in Cain culpa fuit,

elevatis fürfum oculis dixit: Pater gratias ago tibi,

una eít; quod poft dies multos obtulit;' Alte-

quia tu femper audifti sne : oce magna clamavit :

ra, quod non ex primis fru&tibus. - Unde

Tollite lapidem, Lasart 'veni feras, foloite eum &$c.

quando quis dztmoni, mundo, & carni, pri-

quonam obfecro fpe&ant ha tot, & tam no-

mum dat ztatis füz florem, annosque me»

tabiles hujus refufcitationis circumftantis ?

liores, refervatis Deo ultimis vite fzcibus,

Refpondeo; refufcitatio Lazari converfionem

hoc vere eft imitari primum reprobum, & ad

animz in peccatis inveteratx przfigurabat;

ejus imitationem vitam füam pelífimo fine

ad quam perficiendam neceffaria funt mira-

claudere.

S. Ambrofius ibidem fubdit: Sa-

cula , quia talis jam mortuus eft a corde, in

crificium & celeritate commendatur, & gra-

vitiis & peccatis fe

tia, unde preceptum eft:

a Villa Nova.

pu,lvtu;',,, ut ait S. Thoinas

facias moram vedaere illud,

Ay! l-v.apgris votumms non

jis bellicus civitareb ho(tie

Idem dife, - V1I. Dux aliqu

IX. In c. 19. Judicum

cribitur de Levit&tdem dife, -

15.n.2. lem obf(idens, inducías quidem pro: aliquo

quodam; qui, poftquam cum focero fuo in ali- 17. n, r,

tempore cum eadem inibit, ut fe ad capitu-

m d

quot dies genialiter vixiffet, jamque in pro-

nl 60'

landum fecum refolvat, & cum padis condi-

cin&tu effet , ut rediret in patriam: Dixit pa-

tionibus fefíe cradat: At vero fi obítinata fue-

ter puelle ad generum [uum : quafo tey ut bedie bic

rat; ob(idiongm urgebit, machinis militaribus

tnaneas, pariterque latemur ;. At ille confürgens

eandem concutiet, cuniculos aget, ficque tan«

caepit velle proficifci, & nihilominus obnixe

dem violenta manu eandem invadens; de-

eum focer tenuit, & apud fe fecit manere.

predabitur illam , & igne conflagrabit, ter-

Mane autem fatto parabat Levitas itery cui ut focer

ram fanguine inundari faciet, muros demo-

vurfum: Ore te, inquity ut paululum cibi. captes, &

lietur, totamque civitatem in miferabilem

a[fJumptis viribus, denec incre[cat dies , poftea profis

quendam lapidum acervum rediget. Idem

cifcaris: comederunt ergo fanul ; furrexitque adole-

prorfüs fxpenumero myflice anims civitati

Jcens, ut pergeret cum wuxere fuas cui rurfum locutus

contipgit, Deus enim ip(i per multos annos

eft focer : Confidera , quod dies ad ccafum déclivior

inducias quidem indulgebit, fuos mittet Hee fiz, & propinquam ad vefperam, mane apud me etiam

roldos, & Legaltos, id e(t, fanQtas fuas infpi»

bodie, 69 duc letum diem 69 cra$ peofi

; Cgri.fo

rationes: qui eam ad fui deditionem indu-

Omnia. autem hzc in figura contingebant:

*

cant; At vero fi obítinata permanferit, fpi-

Hzc namque hiftoria confuetudinem agendi

rituum rebellium exercitum illi immittit , ut

ferpentis antiqui ad vivum delinear, fiquidem

is eam ia fuam poteítatem redigat ; Hi co-

hic aliquos ab ejus fe fervitute eximere, & in

anguftant undique, & ad terram profternunt,

divinorum prgceprorum viàm abire, verae

que filiorum Dei libertate frui velle videns,

€o quodfnon cognoverit tempus vi(ïtatignis

cosdem de die in , diem , de feptimana in fe-

a 21

. 1dem difc. '..ïfm. Obfervaftisne aliquando, quisnam in

ptimanam morari, bonumque illorum propo-

?6- D 7.

toto genere humano primus fuerit, qui Deo

fitum procraltinare fecit.

Prout S, Bafilius

facrificia obtulit, num forte Adam, vel Eva,

t

Magnus his verbis vivaciter exponit;inquiens:

vel Abel is fuit? Nequaquam , fed Cain; pri-

Criminator ille fapiens eftad mala perpetran-

mus illereprobus : ld quod ex $. Scriptura

da: Videt nos homines in diem vivere, vi-

clare deducitur. Cur igitur facrificium illius

det omne a&tionem noftram , juxta id, quod

a Deo acceptatum non fuit, fed repudiatum?

inftat, peragi;ideo hodiernum diem per frau-

Num forte id contigit, quia Cain de fruGi-

dem nobis abripiens , (pem nobis craftini re-

bus terrz obtulit« dicente Scriptura: Jafum

linquit; fiquidem peccatum hodie commit-

eft , wt offerrgi Cain de fruitibus ierre ununera De-

m,

tere non cogit, juüiei?m tamen in craftinz

E

$84

Jiibliotbece - €:Manualis. Conciónatoria . -

ut refervemus, perfüadet ; Deinde ubi crafti-

fübjungit: JNVonme vos eflis, qui ediflis miey &j ej&

nus dies illucefcitjrurfum accedit iniquus ille

cifLis de: domo. patris wneis & nunc veniflis: ad sne nee

rtium divifor, & hodiernum diem fibi ipi

ceffitate compulfi? Enim vero fcire ab impiis il«

cedere expedit, craftinum vero Domino ut

lis percuperem, an verum fit ;; quod: toties

tribuamus concedit, atque hac ratione fane

Deum:a fe rejecerint, ejusque divinis infpirae

os, prezfens nimirum tempus per voluptatem

tionibus reftiterint, ut diabolicis fuggeftionie

fübtrahendo, futurum vero fpei nofirz relin-

bus:aditum:panderent? quod fi hoc verum

quendo, ne fentientes quidem e vita expellit.

eft; qua fronte fe Deum; ejusque difpofitiones

À lbldo D. 2.

.. X. Mercator quidarn fuiffe legitur, qui fu-

infuo habere beneplacito credere przfüment?

per oftium tabernz feu officine fuz hc,;ver»

Porro:de quibus paulo ante dictum . fuerat,

ba majufculis literis infcribi fecerac: ZHodie in

quod ad tantam veniffent mentis vefaniam, ut

boc loco: nibil venditur, fed.cras ;; ac proinde nun-

dicere auderent : Aecede a nobis , quia Jcientiam

quam tempus illud appropinquabat, in quo

viarum.duarum nolumus, de illis paulo poft fub-

f

fub credito quidpiam apud ipfum cotmparari

ditur:: ducunt in- bonis dies fuos , €g. in puntto ad

poffet, quia quocunque die venibant empto-

inferna defcendunt. Idem timendum eft iis, qui

xes, femper eandem deprehendebant oftii do-

quamdiu. vivunt, furdas Dei vocibus aures

mus fuzeinfcriptionem. Eadem prorfus aftue

prebenc, & tamen Deum in hora mortis im«

m

tia fagaciffimus daeemon. cum peccatore uti-

pertinentes illorui

| preces cxaudicumm ;He,

tur, cui femper perfaadet; hodie mihis cras

fibi ftalte promittunt.: -

;

'zXIII. Hoc in D. Paulo co

mäe'fddmur ; illb; De la Nu-

Domino;; Die autem fequenti fuperveniente

tot illum moratur illecebris, ut craftinus dies

inquam, quem Deus nobis exemplum prosza ho. 38.

ad ferviendum Domino nunquam adveniat.

pofuit;- & fignum pecéatorum przdeftinatoe $ 14: 8 9.

Certum eft autem, quod; quanto diutius nos

rum: etenim hoc maximum eft indicium, fi,

imoratur, & a fervitio Dei retrahit; tanto ma-

quamprimum Dei vocem percipiunt, pecca.»

jus fibi in nos jus pofleffionis acquirat5 ma-

to renuntient, ejusque vocationi celeres ob-

jorique cum dominii Tyrannide nobis prin-

temperent: E contrario en tibi Pharaonem

cipetur, quia crefcunt catenz , de quibus

reproborüm exemplar : nam ililum ipfam ut

-

ecclefia ait: .

talem:nobis Deus affignavit , ut:ait D. Paul.

eitur. .

1

Deliöt:or-um catena-cqn&rigf

in boc ipfum excitavi téy ut:ofTendam inte virtutein

Idem dife,, Xl. Rom

& confraternitas S, Joannis Bapt.

meamn C$'c: quid non egit Deus cum ; illo?- quot

9.n2. .hoc habet privilegium,ut quendam ex male-

voces ?. quot vulnera ? quoet flagra ; quibus

factoribus.ad patibuli fupplicium.condemna-

Deus illum conatus eft excicare?::qua. cum

tis e.catceris liberare poflit ergaftulo ; at ve-

;

E N C

illo non utitur;patientia, qua benigüitate?

re dic mihi fodes: nunquid fatuum judicares

Su[Linuit in multa patientia.. Et quid refpondic?

j

illum; qui omni cum libertate homicidia; Af-

Maledi&tus:erat corvus, inquit D. Au

-'.

e.

. Ha.

À

&

*

faffinia, rapinas; proditiones, & alia capitalia

T

bebat vocem corvinam: Perpende, qualicet

&

fcelera committeret. füb fpe'illa,. quod fors

Moyfes ex Dei nomine:Regem :accedat : li-

liberationis füper illum.catura fit, cum tamen

bertatem populi-ab eo poftulaturus:: uno &

fors illa ex centum reis unico duniaxat con-

altero cocdit illum:flagello,' quid refpondet?

tingac? Simili prorfus modo , (i ex:eo ,. quod

Crás, cras,«ras dimittam.. . O maledicte core

exemplum noveris cujusdam in extremo mor-

ve! cum illa fit tua vox;.maris profundo dee

mer(us interibis.:. O'tales miferis miferiores!

tis atticulo falvati, fpem concipis, etiam te in

eodem ultimo vitz momento falvandum effe,

cras , inquit ;! 'ecce quotics dícis :^ cra$ , crass

cur non potius times, ne forte fis de numero

faQus es corvus3' ecce dico tibi cum facis

illorum centum; qui damnabuntur; aut.de-

vocem. corvinam , occurrit tibi rüiàa:; nam

ille.corvus, cujus vocem imit

T

(perati morientur? -Si bene memini (verba

*

$

a.rvi.s,æ ;e-x-iit de. -a-r--j

à

k

1

h85

Íunt.S. Bernardi) in toto canone fcriptura-

ca & non rediit.

rüm unum latronem invenies fic falvatum,

—UXIV. Pone, hominem in c

ll'C';J eïfe; ; -ub-'ï:Nuz; ho,

noli ergo huic tam.

periculofz prpwg&a:;iqni

fciat, fe nihil minus cogitantem inopinato:a 1 3- $. 26.

credere temetipfum.

tauro fievoinvadendum, & cornibus appeten: " 54*

Idem ibid.

-XII. In c. 11.. Judicum

de Jephte , infigni

dum. 'Si videres, quod quis fortiffimo clavo

R. 6,

belli Duce, qui in Galaad commorabatur; in-

feipfum ligno affigeret, illumque repetito ver.

ter cztera refertur, quod prfides Kegiminis

bere profündius adigeret, & ad caput usque

pationalis fimul congregati, eundem fine ulla

imprimeret, fciretque, fe illum nullis fuis vie

data.caufa 'aut przvio demerito a fe expulee

ribus, nec aliter extrahere poffe, ni(i faber

rint; accidit autem, quod, dum ab Ammoni-

ferrarius fuis adjuvet forcipibus; quem mul-

—

tis durum illis bellum moventibus, ar&aque

tis contumeliis oneraffet, ac propterea per«

illos- obfidione ciogentibus . opprimerentur;

infenfum baberet: Si ab illo percontaáreris :

*t

[ ET

nec ullum habentes a.-quo-defenfionis expe-

Amice; noftin, quid agas? An nefcisy quod

&are pra(idia poffent, quique majorem in ar-

taurus fübito erumpet, - teque invadec, &

temilitari, quam Jephte haberet peritiam &

mifere inter ejus cornua peribis, camreffuge«

experientiam, illum rogare coa&i fuerunt, ut

re non poteris? Si tibi refponderet':- Doinis

ipforum in fe fufcipere dignaretür: protecCtio-

ne, nihil timeo : quià quamprimüm vides

nem & tutelam : Peni, & efto princeps nofler, &&

ro taurum accurrentem, advocabo fabrumi

jugna contra filios Zmmon. At vero quodnam il.

ferrarium, qui forcipibus fuis inftrü&tus. mi:,

los.refponfum retuliffe : exiftimatis ?: :Sacer

hi fubveniat, & cum illius favore me exfol:

mis:

textus Jephtam in hünc modum refpondiffe

vàm; (icqug auüfugiam & evadam incolu

u

An

Jüulus CXIX. Promaflinatia Pænimiim

8683

* Aämn tale refponfüm rideres? Annon ejusin

quod hic nos folicitas habeat; Sifara namque

hocclavo certum judicares interitum? ftulce,

e(t trenuus Imperator, & in hoc conflictu viri-

quid fcis,utrum taurus tibi tempus permittet,

bus fuis magnifice ufus fuerit.. Hzc hora eít,

quo fabrum advoces ferrarium? Et qui nofli,

qua triumphar de füis hoftibus, nunc letus faa

anille advocatus venire velit,quem toties pro-

gaudet victoria, & opuieutam civitatis prae

- bro affecifti? Ex quomodo fcis, an non (tabit

dam inter milites fuos difpertit, Forfitan nune

videns,& ridens pernitiem tuam,ut quem adeo

dividit fpolia &c. Veftes diverforum colorum

dehonefítafti? Merito hominem talem rideres,

Sifarz traduntur in predam,& füpellex varia

te vero ipfum multo magis ridere potes,& re-

ad ornanda colla congerit. Jacebat autem in-

Íponfürn tuumn , quod dare in re fimili foles :

terim mifer clavo confixus, infauftam exha-

dicito tmibi chariffime , an nen in hujus vivis

lans animam, & cum extremis mortis angu-

mundi ftadio, in quo profiliet mortis taurus,

ftiis dimicans. Videns illum, ait Debora: Sie

«Suando minim

utabis? m bora qua nen f/ps-

pereani emnas ininici tui Domine! Quoties, heu

Ch

vant weniet , áit.

riftus:. Cum dixerint pax , &

quoties contingit, quod obiit ille vir in venes

facuritas , tunc vepantinus eis fupervemiet intevitus.

rem,vagamque libidinem profufus, & infanda

Nonne vidifti, quod füperiori die obiit tibi in-

lue,taboque confumptus: & ille fordidus ufü-

timus adoleícens; qui fe immortalem putabat?

rarius fangui(uga pauperum, & ille profanus,

Nonne mortua eft puella illa. venuftiffima,

qui fimplicem vitiavit virgíinem: &ille mur-

quando una ineundi matrimonii cogitatio eam

murator,qui nullam reliquitintegram famamg

hN

L

vel folam , vél maxime occupatam habebat?

& quia in extrema vitz hora crucifixum in

Nonne alter e vita deceffit, quando fibi vide-

manus accepit, & Chriíto in erucem olim acto

'1405091

batur atripere Epifcoparum, & locum diguni-

dixit: AMiferere tnei Deus: Audias amicos ejus,

tatís confcendere ? quid agis, infelix, qui pec-

& cognatos dicentes: Recta in coelum abiic,ut

catum illud infigis uno &alteroó a&tu, unoque

alter quidam Francifcus mortuus eft, mortem

. &altero tum die, tum anno ; i&tum i&ui ad-

obiit cujusdam Carthufiani,tanquam angelus

dens in penitiffimum cor usque adigis; quis

quidam hinc deceílit. Hzc eft hora, qua fefta

&e reddic fecurum? Cura mihi egre effe fen-

gaudia in illa füperna coelorum regia lztantif-

fero, ais, & periculum ex morbo imminere,ad

fime celebrat. Mifer ille autem fuo confixus

Deum confugiam, rogaboque illum , ut mihi

peccato,inferorum pcenis cruciatur. Quid pu-

eximat peccatum,& condonet, adíciícam con-

tas, tam leve; ac facile effe mori inftar fancti

feffarium , qui illis vices gerít, tunc inhone-

Franciíci, aut pii cujaspiam Carthufiani? .

Ítz confüetudini renuntiabo,tunc aliena refti-

XVI. Nihil facilius, quam inter rupes for- Ibjdems

tuatm, tunc diligam inimicum. O Proditor,

mari echo,qusg voces tuas quascunque reddat.

quid fcis, num tibi tempus fuppetet,Deum in-

Non eít echo vox humana, fed ei tam fimilis,

vocandi? qüid fcis, utrum venire voluerit, &

ut qui eam audit, humanar effe arbitretur,

fuz zratix forcipibus accurrere? Tamne vici-

Inter montium concava exclamas, Je(ns, &

num illum habes, qui nihil aliud laborafti,

quoties nomen illud pronuntias, toties idem

quam ut te ab illo elongares; illumque repel.

repetunt, non quia nomen illun percipiunt

leres, & a te procul abjiceres? . An tibi tam

((unt enim petrz dariffimz, nec eas vox pe-

Obftri&um tenes, qui hoc unum unice egefíli,

netrat) fed quod vox tuarepercutiatur, acque

ut illum offenderes : Vide, quid dicat: Ego

ex ea formeturin illis alia vox,voci tuz fimilis,

in inieritu vefiro ridebo: cum quafterint me , non in-

quz ad te revertitur, Íta hic contingic. Eft vif

"enienient me , 65 c.

Quid ícis, an tempus tibi

quidam corde lapideo, duro, in quo nihil pe-

füpererit advocaridi confeffarium ? &c.

netravit, fic ut apud ipfum neque concíones;

XV. Admirabilis eft hiftoria, quam narrat

nec minz, nec infpirariones; nec conícientiz

Ibid. s-g 70

LE

Spiritus fan&tus in libro judicum, & horribie

ftimuli quidquam valuerint. Subita eum arri-

lia fanc verba, quz fan&ta Prophetiffa Debora

pit infiramitas, febris invalefcit, fitque, ur ani-

dixit poft obtentam deSifara vidtoriam.. Bella

mam agere incipiat. Accedisillum,inclamas

j iaf

movit, armaque fumpfit contra Dei populum

Jefus, refpondet illes Jefüs, Rurfum ei di-

" 54'

ferus ille Dux Exercitus Sifara, certamen iniit

cis, Maria Mater gratig: Refpondet: Maria

fatis darum; at (ibi finiftrum, quia referre pe-

Mater gratiz: Putasne eam hzc intelligere ;

dem,& fügam capeffere coa&tus fuit. Fugiens

Credisne hanc effe vocem humanam ? K.ft

igitur ex przlio & multo labore fatigatus ; fi-

echo, quz vocern tuam reépulfat, & ad te re-»

tiensque , fanct:e , pradentique oceurrit mus-

mittit, fic ut non percipiat, durities autem

lieri Jahel in oftio fui tabernaculi, a qua frigi-

intus manet, qualis ante erat,

;

N

b

dam (iti exiinguendz popofcit, illa vero lac

XVII. Aliam quoque ex his ver

jis -elicete Ibidetü.

illi in grandi vafe obtulir. Ille lafficudine, &

poffum confiderationem : Infixee funt gentes in

vaporibus oppreffus obdormivit, (imul hoc

interitu, quem fecerunt, (amptam ex eo, quod

vidit mulier, & clavum arripiens, in cempora

fic, cum tormenta bellica clavis confixa ob-

ejus impactum tranfadegicfoloque affixum re-

ftruuntur,. Vivit gubernator in fuaarce bene

. liquit: qui foporem morti confocians defecit,

contentus, & fe tutum zítimat, eo quod tor-

& mortuus eft, mater, uxoresque Sifarz, cum

mentis zeneis,& machinis fülminaribus validis

illum tardare cernerent,laborare folicitudine,

eft cin&ta, ut propterea nullum timeat ipnimi-

- & vitzillius timere coeperunt. Una exomni-

cum, a quo obfideri queat ; confidit enim, fi

bus,qux majorem prudentiz exiftimationem

quis veniat, quod fua in illam explodere tor-

habebat, five quz fapientior czeteris uxoribus

menta, & ab hac parte quibusdam; ex alia aliis

ejus, hoc focrui verba refpondit: Non eft,

exoneratis hofté abiget & difllabit, totumq; i

R. P. Lola. Mai. i, m II

;

Krrrr

fügam

Jibliotbece - Manualis Conciünatarïaz

836

cati malitiam, injuriam Deo illatam, & actus

fugam vertet, & repellet exercitum. — Con-

tingit, ut illo nefcio tormenta clavis fortibus

fidei erga Deum exercendos. 5imiliter & vo-

obíiruantur. Venit hoftis illum oppugnatum.

pider

luntas longum debet iter füfcipere, fpei, cha-

Is ad defenfionem fe preparat, & ignem ad.

ritatis, deteftationis tam culpz contra Deurmi

movet foculo, ex quo pulvis accenditur tor-

patratz, quam damni proximo illati. Ne dif-

mentarius , & exfurgit fpiffa craffaque flam-

feras in diem fabbati, diem quietis, horam

m2, diceres ad interiora penetraffe, glandem-

mortis ultimam, quando jam fenfíus fatigati

que fummo impetu evolaffe, at cum tormen-

contabeícunt, intellectus humoribus oppref-

tum fit obíftructum , non pervadit ignis , hz-

füs, qui caput conturbant, vi&tüs füccumbet.

ret tantummodo in illa exterior lammaatque

Lethargia voluntas obdormifcet,quafi feipfam

idcirco non extorquet,nequeimpellit glandem

movere non valens; infirmata concidet, dif-

in hoftem, &quia nihil contra eum moliri po-

folatione & fortiffima pufillanimitate obruta

teft efficaciter, irrumpit adverfarius, & facile

elanguefcet : Mementote (ait D. Gregor. ad

locum fibi fujicit, captivumque ducit guber-

concionis fuüz epilogurn) quid veritas dicat:

natorem, gloriatur. O bone Deus, quantis

Orate, ne fiat fuga vefira byeme, vel fabbato. — Per

hoc contingit peccatoribus ! quantam fibi pol-

legis quippe mandatum,; ambulare longius

licentur, finguntque fecuritatem ? quam quie-

fabbato non licet, hyems quoque ad ambu-

ti, quam incurii vivunt in fceleribus, & quam

landum ipedimento eft, quia greffus ambu-

illa committunt impavidi ! Quanta cum quie-

lantium torpor frigoris adftringit. Ait ergo:

Orate , ne fiat fuga vefira byeme, vel fabbato. . Ac

te hzres in tua,homo lafcive; profanitate, lu-

pe& tug edes ingrediens, ac egrediens? quot

fi aperte dicat: Videte, ne tunc quszratis po-

decurrerunt anni; quibus injuíta lucra fecta-

tentia veítra fugere , quando jam non licet ;

ris, absque omni preditionis tug formidine?

modo debet cogitari, dum licet; hora noftri

quid illud te tam pre&dentem facit? Valide

exitus eft femper intuenda, ita Redemprtoris

munitus füm majoribus tormentis, inquis, in-

noftri admonitio ante mentis oculos femper

telle&us , quo de mihi neceffariis difponam;

eft ponenda, qui ait: igilate itaque, quia ttefcie

tum liberz voluntatis, & arbitrii, Jaculis, in-

tis diem, meque boram.

quam, quz divina gratia confortáta globos in

XIX. In eo, quod Dominus ait, non differen- toidem,

]

hoftem explodent, quibus cun&os in fugam

dam fugam ab inimicis in fabbatum, alludere

difpergam inimicos. [ntelle&us ejaculabitur

videtur ad illud,quod ipíe decreverat,quando

populo de coelo pluit manna in alimoniam,&

glandem ferventiffimz orationis cum a&ibus

fidei, qui meritis Chrifti fübnixi vires habent

victum quotidianum : Przcepit enim Moyfi,

fortiflimas, libera voluntas contritionem ex«

ut cun&tum populum premoneret ; quoniam

plodet amariffimam, & relicta creatura ad

fabbatum dies effetquietis,nemo differret col-

Deum fe ex toto corde convertet. O quam

ligere manna in fuz neceffitatis ufüm usque in

fünt hzc fortia jacula! Explofit David ex in-

diem fabbati,füturum enim,ut illo die non in-

timo pe&tore unicum illud : peccavi Zomino, &

veniretur;fed przcedenti, nempe veneris die;

contra cunctas fe potentias inferni defendit.

colligerent: Requies fabbati fantiificata eft Domi-

Publicanus ille tantum dixit, Deus propitius efto

mo , bodie quodeunque operandum eft , facite. ' Qui

wibi peccatori , & omnes ddmonis copias pro-

obedientes fuerunr, & ita fecerunt ut Moyfes

ftravit. Pater, peccavi, ajebat ille prodigus; &

dixerat, fuit illis abunde provifüm, Erant au-

res füas in tuto collocavit. Uno illo. Domine

tem & aliqui parum creduli,qui dicerent: cras

menento 1& , quidam latro omnes Principes

quoque dabitur opportunitas, licet enim fit

tenebrarum exterruit, & obítupefecit.. Hoc

dies quietis, licet nihilominus nobis de cibo

idem ego praftabo.

O te miferum! annon

manna providere,& fe delufos viderunt;egret-

vides, quod hic tormenta non advertens con-

fi quippe ut colligerent manna, non invene-

figis, & obftruis. .

runt:- enitque febtima dies, & egreffi de populo mon

Wbidem.

'XVIII. Cavete , ait Chriftus, ut non fict fuga

invenerunt , fed oacui domum vedierunt. — Conce-

veftra in byeme, *vel fabbato. Ne fugere differas

ptus eft hic D. Gregorii Nyffeni. O mortís

in hyemem. Non loquitur (inquit D. Ambr.)

hora, tempusque infirmitatis ! hoc enim dici-

de hyeme;ut eft pars anni, fed de infirmitate:

tur dies quietis; conftat enim nihil tum tem-

Hyems non temporis,fed infirmitatis ; qua fol

poris ita defiderare egrum,quam parum quie-

incelle&us obnubilatur,ftella fenfuum obícu-

Ícere, ad hoc attenditur, ut dormiat, ob hoc

T

rantur, pluvie dolorum poenarumque imbres

fübmovent ftrepitum , domum, familiamque

ttbit

torrentem implent,qui alveo füo effufüs,cun-

omnem compeícunt, ob hocinungunt tempo-

&os diffipet difcurfus, & febres excitant vo-

ra, ut captare quietem infirmus poffit. . Noli

lutabra, quz itinerantibus iter precludunt:

qu&fo, in illam horam differre curam colli-

E(t hyems non folis, fed mentis, quando ani-

gendorum eorum,que fint animz tug necef-

mus frigidus illabitur, quando vapor animze

faria : fieri enim poteft, ut ea non invenias,

evanefcit, quando folvitur vigor fenfus, quan-

vacuusque redire cogaris : . Querite Dominum,

do nirnius humor exundat, & mentem gravat,

ltlu (

dum inveniri poteft, invocate eum , dum prope eJt.

V,

quando interior calligat adípectus.

Pluritmi

Interim, dum (ani funt animi pedes , intelle-

conficiendi fünt paffus,latiffima regio percur-

&us, fenfus, voluntas, quere Deum, ctuumque

eu;

l

renda, tranfeundum tibi a deliciis ad dolores,

fübfidiam. Interim, dum vales judicio, me-

a voluptate ad poenas, ad execrationem ab

moria recenti, fen(ibus integris, Deum invo-

s'AU

amore, potentiz pes intellectivz plures-de-

ca; (i enim differas, usque dum omnia ob-

Tor,

ptabis,

MSE

bet gradus facere , coguofcere commifli pec-

tunduntur, tuque magis. qaiaxcm o

quam

Titulus CXX. ifgmæ.. T

807

q

lo, & fcire debemus;quod, licet adolefcens in-

Quam ædflabores*idoneu; fueris, mäxïmqpe—i

re periclicaberis.

dicarit, fe caíu illuc veniffeverumtamen Deo

Bidem . XX.Dignaef(t circum(tant

ja,quam Spïrituä

non füit fortuitum, qui fummo confilio difpo-

fanctus memorat in morte Saulis.

Praelium

nit, quod nobis videtur fortuitum. Res eít,

iniit hic Rex contra Philifthzos , at (ini(tro

]juod Deus przceperat a multis retro annis

Marte, cumque vidiffet füfüm, diffipatumque

3

Sauli, ut gladio cun&tos interficeret Amaleci-

füum exercitum, irruens füpergladium füum;

tas hoftes füos,ific ut nec uni quidem vitam

feipfüm interemit. Aderat tuac ibi adole-

condonaret: ille vero huic precepto parum

fcens, qui arbitratus, Davidi jucundum fore,

obediens,aliquos fervavit vivos. Siccine vero,

^; fi perfecutoris fui. acerbiffimt necem : intelli-

perfide, noluifti, cum viveres, & poffes, cun-

r quam fcilicet regni quietam poffet

geret (pe

&os meos inimicos internecione delere Ama-

iniri poffefftonem) tulit de capite Saulis re»

d

lecitas, fed cos ad meam vivos ignominiam re-

" 'gium diadema, armillamque auream de bra-

fervati: Dum igitur mortalibus urgeberis an-

chio, tradiditque David, & ait: Domine ii

guftiis, & eorum prorfüs immemor fueris, ve-

Saul mortuus eff.: Unde nofti ? Inde fiio, quia

niet quidem ex illis, quorum non recordabe-

prafans. adfui, & fum. ego is, qui illum profas con-

ris, & te obtruncabit , vitamque inau(picato

feci. Fortuito vani-in montem G'elbot, & vidi Sau-

adimet.

lem irrui[fe in gladium faum , & fuo volutari in fane

O Chriftiane! tibi mandat Deus, ut omnes

guiney && acerbiffimis affütkari doloribus,. .. Vidit tnes

ejus interficias inimicos,quz fünt peccata tua,

&j , ut potuit, advocavit, && inierrogavit, quisnam es

neque vel uni parcas, Hzc audis, & repugnas,

iu?- & ajo ad eums - Amalecites ego fum. - "Tunc ill

quia non folum illa non demoloris, fed & alis,

gorro ultra ::Cum igitur me. toi cernas: oulneribus

& confervas. Quam integrum fervas concubie

confo[fian cum proxima movte confligere s. f1a: fuper

natumillum tuum;ut nunquam illum volueris

me , &j interfice me , a vita mea me fimul, 9 penis

relinquere: quam diligenter repofita fervas bo-

abfolve. Stansque fuper eums occidi iilum &g'c. 9 tuli

naaliena (ic, ut nunquam volueris illi, cui fui-

fti injurius,üa damna refarcire? quam diutur-

diadema, quod erat in capite ejus, & armillam de bra-

cbio illius, & atiuli ad. Dominim meun buc.. Mo-

na in peccatis perfeverantia? Tu illa,dum po«

hiden,

vet hic dubium Philo. .Quis illuc adduxit

tes, non occidis, illa igitur in extremis mortis

Amalecitem illum : Bellam fzviebat contra

anguttiis pofito, fe tibi offerent, crudaque moe

i Philifthzos, quid inter eos negotii illi Amale»

vebunt przlia. Ibi prodibit in medium virgo

*v citg, cujus jam Saul omnem perdiderat me-

conftuprata, & conjugata:a te ad flagitium in-

&

"; moriam ? Ulterius, ad quid accurrit Amaleci-

vitata, & pauper oppreífus & Ecclefiaíticus

- * tes in hora mortis extrema Saulis?

uis eumi

infamatus, &quz fueras oblitus crimina,adves

' coram adduxit? deinde curab eo quzrit Saul:

nient, teque interficient, & in peccato mo-

".* quisnamestu? cum quilibet aptus effet, ut ei

rieris. Eja igitur tam faevum hoftem occidito,

! vitam adimeret, Chananzus licet, aut Phbere-

Qni enim fuo blanditu

M

r inimico, ejus corruit

Z&us &c"; Altum hic lateF fpyfteriumk,'aic,ïf?hig

m'a,nibusï.f :

NGGHUCVRNDI UAH BOUNOLDA O SOGHOIOGEOEN RD

TYDEUS CXX h

PRUD

fcd De1 effe diximus, id eft, fammi boni, fum-

m (apienciz,fummsque concordix. Non de«

fcribit autem $. Auguftinus prudentiam pet

Definitio.

amorem, quod exiítimet, eam non effe intelle-

&us habitam : nam eodem iibrofic habet: Ad

L:

prudentiam pertinecdignoícentia appetendo«

rudenría eft virius pr

iSire; ipé. dN

rum, & vitandorum; (ed potius, ut fignificet,

L; d& lib; .

-& finis honeítus prefigitur ; & media

eam ab amore, quem fümmi Dei appellat, hoc

'-jrbitr..

ad hunc obrinendum congrua eligun-

e€ít; a charitate proficifci ;; vel ad prudentiam

tur.

Unde brevius S. Auguftinus re-

[piritus pertinere, ex amore agere, charitate-

« rum appetendarum fugiendarumve fcientiam

que ferri ad ea eligenda, quibus adjuvatur in

Deum.

definivit, Sicut enim ille, qui rationatur be-

nead aliquem finem particularem, puta ad vi-

il, Hzc prudentia non folum Vircusäü,s.creg.l.:a

&oriam, dicitur effe prudens, non fimpliciter,

ad proprias . acCtiones rite obeundas inftitu. mor. c.as.

12« q.47: fed in hocgenere, fcilicerin rebus bellicis; ita

ta, fed maxime ideo vircus eít , quia alia-

art. 2. COf*

rum etiam virtutum officiis ita precít , ,ut

ille,qui bene ratiocinatur ad torum bene vive-

cluf 1.3d! vc./. dicitur prudens fimpliciter juxta S. Tho.

eorum norma fíit, ad quam omnia diri«

.

mam. Defcribitur etiam a citatojamS. Augu.

gantur, . Ideo S. Gregorius fic fcribit: cee

S.Aug 1.de &

ino hoc modo: Eft amor, c2, quibus adjuva-

terz virtutes, nifi ea, qgux appetunt, prue

mor. Ecc!, tur in

Deum ab his, quibus impeditur; (3gaci«

depter agants V

$

funt.

j

irtluþcs ;ffe nequaquam pof«

& 2533«

t

r eligens; & hunc amorem non cujuslibet,

RrrrrA

Dw-

-- R. P. Lon. Bilj, Man. .Töm-lla.

883

Jlibliotbec Manualis : Concionatoriee |

DDivifio. :l

inquit, qui unàm virtutem habuerit;. habere

p

nó

3tü-

omnes; & omnes deeffe, cui una defuerits

Drexel. in III. Dividitur in fup.ernaturälem;,; &n

quod' prudentia, ;nec ignava, ecc injufta,

Rofis p. t,ralem ;. illa eft, quz media ad finem füper-

......

"

cl I.

nec intemperans poteft effe. .. Prudentia do-

Ariftot 6.

naturalem confequendum fuggerit ; ifta quz

&rix morum ; ordinatrix affectuum , mode-

frov. ]

ad naturalem tantum finem aflequendum me-

Y 160

Eth. €,9.

ratrix & auriga virtutu

Vm:: murus. tuciüïmu;

& 10.

dia fübminiftrat; & fübdividitur in monafti-

cam, politicam , regnativam , ceconomicam;

fQä?.ntia'

frov. !

& militarem. Clarius S. Thomas triplicem

Gradus.

V 15'

affignat, una, inquit, fimpliciter didia, qua&

ordinatur ad bonum proprium : alia Oeco-

-'—"'V.:*'fl)rimufs:* eft, nibil un*qu'aafn pæniientia dz- Epichar,

V, p

gnum agere: Sapientem quippe decet provi-

nomica, qu& ordinatur ad bopum commu-

Prov. 1

ne domus, vel familie : & tertia politica,

dentia, non pcenitentia tefte Epichar. -

910

'Secundus eíl , nibil admirari , cum acciderit, Cicero in

quz ordinatur ad bonum commune civitatis,

Prov. i

vel regni. Et hec poítrema adhuc duplex

cum enim fapiens omnia przvidere debear, epift.

'ou'

quz accidere homini in hac vita queunt, hoc

eít, ut idem docet: Alia Regia in Principe;

qui cuftos eft juftitiz, & boni publici procu-.

ipfo nihil inexípe&atum, atque adeo nec ad-

Prov, !

miratione dignum eidem apparebit. «

rator, alia militaris, prefertim in exercitus

y,10.

duce, cujus con

Tertius eft, nullo.cafu adoer[o turbari : Sicut Seneca ep.

filio. ;infultantcs:ho'ftcs com.

enim manus eadem efíl, cum in palmam ex- 66.

tenditur:.& cum ín pugnum contrahitur;

primuntqr.

r£

frov. 1

ita & fapiens idem femper manebic in omni»

Y

bus cafibus, cum

VI 8'

fei non /mg.tetx ikn-r llþ'equus, fed

IV. Adus p:ruden:ti'æ plemmquc trbsj:pri'n-;-

cipalis Theologi afignant.' "Primus horum

l

Pro, 1É

eít, Conflium 5 Quo inedia ad. affequendum

v.gz'

finem idonea inveftigantur : nam fine; ad

Prov, f

quem tenditur, conftituto, voluntas intelli-

.EX s $CRIP TURA |

X

w

VI 141

gentiam impellit, ut ea viam inveniat, qua

ad finem illum perveniatur.: Ad hunc ad'um

.. Qualitas.

*k

eliciendum habicus Eubuliz datur.. Siracie [, |

0

te pru&entes, chtfcrpenie

ry

m- Matth. 10, «

des monet: Pili, fine confülio nibil facias, & poft..

— 'plices, ficat columbz; :

3

o

jf v. 16.

&P

i

Pren $,

fattum non penitebis. Sed parum'eft, inquis, in. .:]]

: Cor' hominis difponit viam 5

! fed Do» Prov. 16.

ie confilii. — Nil intereít, five tuo, fivealie- pini e(t, dirigere greffus ejus. - —

2 V. 9-

vlssl

no confilio utaris: eo enim utendum elft,

;

tio, .,- PEU'.. 4..

fiepe tutius alieno uteris, quam tuo. Quocir* pibüs, -

duf aol emp ht

,'*(;'V., [j

(Iïs PIOVo ic.

ca, quod Tobias jubet; confüium fimper a fa-

4

. IN

piente perquire,

Vüsentvens

)

2. Alter pru

dentiz adtus eft .7udicþz;u7;z', cum

PUT

V. Hzc eft

veflra fapierlltï:a; & intelle&tus Deut. -

V.

LÀ

de aptitudine mediorum ad finem fententia | &5

"populis, ut audientes univer(a prace-

$ Bony

fertur; (ive, cum quis rationem init, qua il-

ta hec dicant : En populus fapiens, & in-

l de pr

lud obtinendum fit, quod humana prudentia

e

telligens , gens magna.

d

-

á

*

5

i

i

k

*

^NVI. Eccetimor Domi

vitt. .j

obtentum cupit. Exempli caufa: Eít; qüi

ni, ipfa €ft fapientia; Jeb. ag.

V. 20,

caftitatem ambiat ;; quis modus virtutis hu- .

z

& Ctry

jus affequendz ? Judicium hos fuggerit mo- -

& rïgcgcrgä.a ägnalq, ; .intïiï;geiïtia.

lom, «,

d

iif

Matg

dos: Primus omnium eft: nunquam otiari, . .

Neceffitas,

Alter , oculos coercere.

'Tertius, omnes ad

VII. Gens absque confilio eft, & (ine pru- Deut. 3.

$ Auga

lafciviam occafiones, malos fo

d

.

L]

cíos , foeminae

rum commercium , 1

mpuros 1

ibros, menías dentia. Utinam fiperent,

erent, & VRM

:

l' 190 dl

viffimà providerent.

voguig

»

v Dei,

tum luxum amoliri: Quartus, precandi ad no

lectitandi ftadium eonjungere.

"Quintus di«

VIII. Dux indigens pro

dentia, mulut*xö's Op- Prov. 98.

fertim inedia primet per calumniam : Qui autem odit ava- — v. 16.

$ Anb,

verüis corpus rigoribus, pr&

C 6. Luc

exercere.

Sextus , Sacramento

*

rüm ufum ritiam, longi fient dies ejus.

Septimus ;

'Dei prafene " dX. Ubi non eft guberbator ,

»-þ,,opulus COr- Prov. It,

*

icenditem iterare.

tiam & zternitatis preemium a

ffidue cogita« ruet: Salus

z

-a'u't»em;,I ubi mqlt? ?9?653' V»u» ;

rc

Atque hos talés modos judicium, alter. -

prudentiz a&tus. függerit" Eadem in aliis vire

| .,:Uiltas.

*

s- Greg.

tutibus obtinendis ratio eft. - Atque ad hunc

Tord

X Sapientia edificabitur domus

? & Pf'u 2 Prov 24.

aCtum Synefis inclinat,

^

dentia roborabitur: in do&trina replebuntur v. 13.

«

3, Terti

us prudentie aCtus, eft mperium;

ceéllarria,

A

univer(a fübfantia preriofa & pül:

cum intelligentia imperat voluntati ut idj. cberrim

3.

quod re&te judicatum eft, illa exequatur ftu-

. XI. Vir fapiens, fortis eft :

& vir. äq&ïus; lbid.ïy.; s.

diofe.

Cüi ac&tui eliciendo Gnome pro ha-

robuftus & validus.

1

E

Y

lden,

bitu fübordinatur. Augufílinus de prudentia

XII. Beatus homo, qui i

ovenit üpenia s

3«

mentionem injiciens: Hujus; inquit, excu-

biz, atque diligentiffima vigilantia eft, ne

& qui affluit prudentia ; melior eft acquifi- v. 13. |

UM

tio ejus negotiatio

*

ne auri & argenti &purf .

fübrepente paulatim mala füatione fallamur.

p

WtCnt

r

,

fimi fructus eju?.,

& d

E

Et afi Hieronymum: Certf:

t

ï?'fuaden;;

F^

XIlI

Fitulus CX X. . Prudeniia.

9

PI'OV. 5'0

XIII. Poffide (3pientiam, potfide pruden- .

VIH, Tutius eft, chordas remitti mten(ius, S. Chry£

de cur

V. $*

tiam : ne oblivi(caris, neque declines a ver-

quam protendi: remiffarum namque intenfio

bis oris mei.

Ne dnmxttas eam, & cu&odlec

alien.inag.

artificis peritia convalefcit , fed qua femel

te: dilige eam, & confervabit te.

rupta eft, nullo artificio reparacur,

Prov. 16.

XiV. Poffide fapieatiam ,'quia auro me-

IX. Difcretio eft. qugdam moderamx & S. Bern. fu-

v. 16

lior eft: Poífide prudentiaim, quia prcuonor

auriga virtutum, ordinatrixque affzctuum; & »*r Cant.

e(t argento,

morum doctrix. Tolle:hanc, & virtus vitiumi ^ 49*

Prov, 18.

XV. Cor prudens poffi idebit ('cnenuam &

erit, ipfaque affc&io- naturalis.in perturbae

V. I5,

auris fapientum querir do&teinam.

tionem magis convertetur, ex.sermlmumque

dur

naturg.

Prov. 16,

XVI. Fous vitt eruditio: poffi dcnns, do-

V. 22,.

&trina (tultorum fatuitas.

X. [n omni, que fufcnpxtur, a&tione antece- s. Ba(ilius

- XVIL.

10 in

Prov. 3.

Domiínus - (apientia fundav:t ter-

deraprude-ma debet; nam pwdgnm remota de conflit,

V. 19

'ram , & ftabilivit coelos prudentia.

nihil cujusvis generis t:& quod, licecbonum Monatt.

Prov. g.

- XVlil. Melior eft fapientia canctis oplbus

videatur, non iri vitium rectdar, (i aut alieno

: d

V. IIO

pretnof[ï'mxs, & oimnne dele&ablle ci non po-

tempore; aut non adhibita moderatione fiat..

teft comparari.

XI. Animalia prophetica & in eircuicu, & S, Gregor

Prov. t9.

XIX. Principium . f'aprentxæ timor Domi-

intus plena oculis effe miemorantur.: ()msquxs l« 29. mot,

t,

v. xo.

ni: & fcientia SanCtorum, prudentia.

- Per

enim exteriora fua honef(te diíponit, fed inte-

meenim multzphcabuntur dlCS tu1, &addcn-

riora negligit, in circuitu oculos.habet, fed

tür tibi anni vitz.

intus non habet. San&ti vero homines, & exe-

Prov. 19.

XX. Qui poffeffor eft mentis, dlltglt animam

teriora fua circumfípiciunt , ur bona de (e

v. 8.

fuam: & cuítos prudentiz inveniet bona.

exempla prebeant fratribus , & interiora fua

vigilantia attendunr,quia fe lrreprobabzles in-

ngmtas.

teríus Judicis obtutibus parant ; ideo:in cire

Pro. 16.

XXI Cor fapientis erudiet 0s e;us, & la-

cuitu oculos & intus habere perhibentut.

v. 23

bla ejus.addent gratiam. .

XII.Qui fine Salvatore falutem vult habere, S. Aug.di

Prov. g»

: XXII. Meum eít con(hum, & æqumas:

& fine vera fapientia eftimat fe prudentem civ.Uel, ;

V. 14.

mea e(t prudentia, mea eít fortitudo... Per

fieri poffe, non (anus, fed eger, non. pruüdens,

E

me Reges regnant , & legum conditores.ju-

&

fed ftultus in ægntudmc aíTidua laborabic,& in

1b 10,

::fta decernunt.

Per me Principes i lmpcrant,

c&citate noxia demens & ítultus permaneblt.

[/

& porenies decernunt juítitiam.

Uilitas.

Y 16

Prov, 3.

XXHI | Gloriam. fapientes pofi" debunt,

]

V. 35

üultomm axaltatlo, rgnomm:a.

4

n

X[II. Prudentia eít virtus;

uam f' qunsntc -Dafil.ho,

E

fectatus fuerit)nunquamab o

v

t

cxo,v:rtuteque 12.

!

S. Ill.

abícedet, nunquam vitiorum peftem incurret,

)u

XIV. Ubi ratio & prudcntia rebus bonis Idem da

EX SS, PATRIBUS ET DQ-

n

CTORIBUS.

idoneum tempus & modum deämunc Inira- €onftit,

1:- 4'

bile et, quantus ex earum ufu cum in dan. 'nonaft,

Qualztas.

Gs*

T

tes, tum in accipientes fructus redundet.

$, Bonav.

tus gradus prudeniz e&,ordmarc vitam

XV. Non anguíla. quædam, fed dives uti: S.Ambt: ï.

l. de giad.

IAI

fecandum exempla San&torum: altiffi-

litacum prudentla eft, quz pluribus profit. de Dmd

Vitt- 9. rnus, ordinare fecundum exemplum Chrifti-

XVI. 1fta prudcntxa, &dificanti domum *

. at

l1. .Prudentem dico, non Ícienrem & do-

$ Bif!-

lOI

s. Chry(.

fundamentum fupra petram locare, hoc eft,

? Lom.: Qu

hom, 5, in &um, fed fenfarum & mente acutum , qui

in Chriíti fide fundare lcgitur.

Matth,

poteít rerum ponderare naturas, & fecune

XVil. O utinam faperes & mtelligeres aC S. Bern. in

dum quod poteft rationabiliter omnia agere.

noviffima provideres !

Saperes, qux; Deieepift.

S. Augutt.

IlI. .Qaid. illa virtus, quze prudentía dici-

fant: Intelligeres, qnæ mundi funt.; Provie

"

iy

l. 19. de tur, nonne tota vigilantia fua bona difcernit

deres, quz inferni fünc !

profe&toinferna hor-

civ.Dei.

a malis, ut in illis appetendis, iftisque vitane

re:es fuperna appeæeres quz admanus funr,

contcmneres.

V, 48

dis nullàs error obrepat?

1016

S. Amb. in .

IV. Habes prudentiam, cujus eü flere oc-

XVIII. Maonam, me hcrcle homxmbusï Bafil,

c.6.Luc cidua, & qug eterna funt, qt..'rrcre lugere

affert. unhtatem confilium, eo: qnod nemg oráb 14

W. Hn

fæculma, qus Fexpfq oppugnent: Deum pa-

füfficiat fibi ad ele&tionem rerum honcüa-

In

cis inquirere, qui ftulta mundi elegit, ut cone

rum, utiliumve, fed pluribus fane fociis, iis-

fundat fapientes.

que folertibus opus habet.

Unde haud ab«

-V. Solerter animus ante actionis fuæ ri-

S, Greg. in .

furde homo confilii expers, fimilis.cenfetur

moral,

mordxa, cunc&ta. debet advería meditari, ut

navigio redore carenti, quoque ventorum

v p

[emper. hec cogitans, .femper hzc thorace

inpetu huc illucque impellicur,.

&

patientiz munitus , quidquid acceITcrxc, lu-

ngmtas.

eram. putct.

Nece tas.

XIX Profe&uo divina quædam res e& con. Idem orat.

K

fhum, eft pamque animi conjunétio,« charita- 21.

ldemo

IV Plerumque virtus, .cum mdtfcrete te:

newr, admitticur: & cum dxfcrete intermite

tis fru&tus, mentis demifi demon(tratio.

XX. Eft difcretio, non mediocris quædam Camanus

n

titur , plus tenecur. .

t

$. Bern.fü- .. VII. Virtus d:fcretloma absque charxratls

virtus, .nec quz humanpa paffim Vgx!cat indu. collat. 2

ftria. comprehcndl, nifi dlvma fuerlt largua-

perCantic. fervore jacet, & fervor vehemens absque dis

fcreuoms temperamento præmpltat.

te collata.

T

Rrrrr ;

XXI.

Fibliotbece Manualis Concionatorice

$90

$. Chryf.

XXI. Quis enim fidelis fervus & prudens?

IX. S. Bembo Abbas adeo ii verbis cautusPalladius.

^

& prudens erat, ut etiamS, Antonium ex hoc

hor.51.in rem quidem laudabilem proponit, rariffimam

'Matth.

autem, ut fidelis quis inveniatur & prudens.

capite fuperaret. [Interrogatus ab aliquo dere

Ecce fi queras fideles, id eft, Deum timentes

quapiam , dicere folebat: Da mihi cogitandi

& ipfos quidem non multos invenies, tamen

tempus. Quo di&o, ad orstionem fe confe-

adhuc facile invenis. - Item fi prudentes que.

tebat ;; & (i quidem a Deo reíponfüum acce-

ras, invenies multos, fidelis autem & prudens

piffet, id ipfum alteri communicabat, . Sin

difficile invenitur, Quanto ergo rarior invee

timus, nihil refpondebat.

X. De Martino V. fic fcri

bit Platina: Mar- Platina. inï

nitur, tanto, qui inventus fuerit, bcatiog eít.

tinus V. Pontifex fümmus in confultationibus vitis Pon-

($&. IV..

mirg prudentiz vir eft habitus: nam & quidtif*

EX LIBELLO DE iMITATIONE.

agendum, & quid vitandum effet, ftarim re

p ropofita acutiffime dijudicabat. . Brevis in

;

CHRISTI,

dicendo, cautior in agendo, adeo ut prius

Lib.1, €,4.

on e& credendum omni verbo, nec ine

rem factam cernerent homines, quam ab eo

[

N

^. ftin&ui; fed caute & longanimiter res

excogitatam putarent. Ejus autem fermo ples

€ft fecundum Deum ponderanda.

nus fententiis erat.In dandis quoque beneficiis

Folpol

$bid $, x. . II. Magna fapientia eft, non effe precipitem

mira ufus eft prudentia: non enim unicuique

156

in agendis, nec pertinaciter in propriis ftare

expetenti conferebat, fed ftatim mente agita-

fenfibus, Ad hanc etiam pertinec, non qui-

cat,quis potiffimum effet idoneus,cui talis cu-

buslibet hominum verbis credere, nec audita

rademandareuur. Quod fi homines provincia-

vel credita mox ad aliorum aures effundere.

rum non noffet, in quibus vocare beneficia

Llll c, l)

IlI. 1íta eft (amma fapientia, per contem-

contigiffet , ftatim peritos regionum coníule-

$. 2»

ptum mundi tendere ad regna coeleftia.

. bat; quis aut in curia, aut gymnafiis publicis

L, 1.6, 3.

IV. Vere prudens eft, qui omnia arbitra-

effec do&trina, nobilitate, moribus, taüta pro-

s. 6.

tur ut ftercora, ut Chriftum lucrifaciat.

vincia dignus. Atque hac ratione & ecclefiis;

2: 6 8*

V. Magna ars eft, fcire cum Jefü converfía»

& hominibus honóre dignus pariter confüle-

$ 2*

bat, cum maxima celebritate nominis fui.: -

L

x;'; & fgire Jefüm tenere; magna prudentia.

"XI. Eufebius Vercellenfis Epifcopus , cums,Ambrof.

5. V.

in catholica ecclefia & doctrina.& moribusferm, 69.

EXEMPLA

-»CATHOLICA

in magna exiftimatione haberetur, a Conttane

tino ImperatoreArriano Mediolanum ad Con«, : -

* mepEXTERNA.

X

cilium vocatus fuit; cum autem accepiffet,

uglïtas.

arte multos catholicos Epifcopos!, in primis

1.!&;. 18,!; De

1

Davide dicitS. Scriptura: Egredieba-

vero Dionyfium Epifcopum Mediolanenfem

]o. À

V. $.

tur quoque David ad omnia, quecun-

eo cómpulfos'effe , ut damnationi Athanafiiy

l.5 f

& Niceni Concilii derogationi fuübfcriberent z

vitt.c

, que eum mififfet Saul,& prudenter fe agebat,

*

M

pRegei&, |d[. Ab

:

ail, tefte facro Codice, erat mulier

perfpiceret eriam , quam. graviter per eam

di

4

fcripturam vera Chrifti fides lederetur, qua

EO

/ prudeh'ti

ma & fpeciofa: Unde & Davidem

placavit, & prudentia füa exitium a domo

.etfi ab iis qui fubfcripferant,revocari poterat,

ma.iti avertit,

t

tamen oftenfa, dubiam factura erat catholi-

cam fidem, novo aítu evertere eam cogitavit.

$. Reg. 3«

III. Salomoni dixic Deus: Ecce feci juxta

V. 124

fermones tuos, & dedi tibi cor fapiens & in«

Itaque nomen fuum infcribere non recufavit.

telligens, in tantum, ut nullus ante te (imilis

Pofiquam autem codicillum & infpexit, &in

tui fuerit, nec poft te futurus fit.. Unde &

Principio Dionyfii nomen fcriptum vidit, fe

rudentiffime litem inter duas mulier

vebementer commotum cfle finxit, quod pri-

:as" de

. filio exortam diremit.

marium locum juniori tradidiffent, dicens:

Jedih.ri. — IV. De Judithz prudentia olim Holofer-

Vos, Arriani, affirmatis, filio patrem majo-

Ve 19o.

nis pueri judicium ferentes dixerunt: Non rem effe, & Dionyfium, qui etate atque do-

eft talis mulier füper terram in afpe&u &

'Grina me minor eft, mihi prepofuiftis. Id-

| Circo peto , ut nova fcriptura conficiatur , &

pulchritudine, & in fenfu verborum.

L.4.Reg. V. Ezechias, quia adhzfit Domino, & non

in ea fervato gradu, omnes füum in(cribant

8.19. v.6. receflit a veftigiis ejus, meruit, ut Dominus

nomen : quod fi a vobis fiet, ego vobis mo-

.

effet cum eo, & ut in cundlis, a

f

2 p5 p

?

rem gerere non recufabo|, ut tandem , qua

debat, fapienter fe ageret.

inter vos videntur contentiones, finiantur.

Arriani vera bominem locutum arbitrati, fü-

Dan. 13*

VI. Daniel, ut Sufannam a morte libera-

: 3301m

V? 45*

tét, prudentiffimo confilio fal(itatem accufa-

perbiaque impulfüm requirere, ut in fcriptü-

ra antiftitum etatis atque dignitatis gradus

ïb' l]

tionis contra eam fa&te detexit, exitiumque

in füos Authores convertit.

fervarentur, exufta prima fcriptura; cui-jam

plerique fübfcripferant, novam confécerunt.

1 . cor- 9' j

VII. S. Pauli prudentia vel in eo fatis ap-

'vc' I 93 ü

paruit, quod omnibüs omnia factus fit ut

Quz cum ad Eufebium perlata effet, nomen

2. Cor.1.0mnes lucrifaceret. lInde alibi quoque ait:

üt füüm apponeret, rem imagni effe imomenti

«s 3*8

v.voþlöo

Ego vos non gravavi, fed

cum cffemgaüut.usg

afferuit, exigereque ejus magnitudinerm; ut

dolo vos cepi.

ante diligenter füper ca difputaretute ..

Brev.

" VIIT. S. Cathari

XIII. Negligentia quadam ufüvenerat, ut Baron.t i?

na Sen*e;müs tantz erat prue

Rom. 39» dentix foemina , ut a Pontificibus diverfis in

'Theodofius oblatis (ibi libellis , velaliis ad re:ann« 4462

gimen Imperii fpeCtantibus, à miniftris (cris ": *4

April. gggyifüm.?s legationibus afimberetux;* !

ptis;

]

Tlituus CXX. Prudeniia.

h

llll

0gt

ptis, absque eorum infpectione fübícriberet.

XVI. Joannes Piobanus Ord. Min. ab Etrü. ibià n.21,

Quod cum periculofe admodum peragi, Pul-

ria ad Calabros a moderatoribus migrare juf-

cheria foror intelligeret,hujusmodi ludo eum

füs, novainfüper animi contentione virtutem

corrigendum in animum induxit.

Libellum

colere inftituit, rogántibusque novi impetus;

fcribit;in quo (ignificaretur emptam a fefe effe

fervorisque caufam, przclare refpondit, fru-

Eudociam conjugem Auguftam, fi ipfe praebe-

ftra coelüm mutari moribus iisdem,neque hoc

ret affenfum , oblataque eadem charta Theoe

religiofis hominibus proponi, quum migrant:

"TY

dofio, ipfe ex more ei absque alia infpeQtione

ibi effe jubentur;alii fint.

fed quotiescunque al

3

fübfícripfit. Recepit ita fübícriptam chartam

tilitas.

3

Pulcheria, qua accedentem ad fe Eudociam

XVII. Mäfdochæ

us confilium opportunum Eühär

aliquando retinuit, vocatamque ab Imperato-

függerens Eftheri Reginz, a fe & toto populo e. 13.

re reddere recufavit, a í(c emptam affirmans,

udaico imminens exiit periculum avertit.

& oftendens de rata habita emptione Impe-

XVIII. Rebecca facobo minori fuo filio, Gen. c.az;

ratoris chirographum : ficque falfo quidem

prudenti fao confilio, benedictionem a patre;

ejusmodi joco Augufli oícitantiam voluit

ante majorem natu filium Efau, impetravit.

condiiffe, ac correxiffe (imul.

XIX. Noemi focrus Ruthz ad fe ex agro Rtufí. g,

Fulgofus.

. XIHl. Mirifica fuit Aphonfi l. Neap. Regis

Boozi reverténti dixit: Filia mea, quzram V. !«

lo 7.1 e 3.

in judicando prudentia: ipfo enim adhuc adoe

tibi requiem, & providebo, ut bene fit tibi,

lefcente regnorum Sicilie & Aragoniz gu-

Cumque Ruth conf(ilium ejus fecuta effet,

bernacula fuícipiente,accidit,ut cujusdam ane

uxor Booz fieri & inter progenitores Chrifti

cilla ex Dómino pareret, & ad libertatem ex le-

numerari meruit.

ge Hifpanienfi proclamaret ; Dominus autem

XX. Daniel prudenter fraud

&m facrificu Dan.

a

nematre cum filio privaretur,negabat puerum

lorum, cibos Beli oblatos comedentium de-

ex fe natum.Atillaacriusinftante, & natum ex

tegens, mortem a Rege decretam a fuo aver-

Domino conceptum affeverante,cum ejus rei

rum detorfit.

tit; & m capita inimico

$.

difficilis probatio, & veritatis conje&tura peri-

r

culofa effet in ancipiti, Alphoníi prudentia

XXI. Salomoni fapien

tia füua tantam exi(ti- s

; Iie*g. )

V. 29«

lmM |

jam inde ab adoleícentia ftatim refplenduit.

mationem & honorem apud univerfos popu-

Decrevitergo,ut invans füb haíta venderetur:z

los conciliavit, ut & Ifraelitz ipfüm timerent,

X

cumque uni, qui majus oretium attuliffe, in-

videntes fapientiam Dei efle ia eo ad facien-

fans traderetur, pater pietate victus,alachry-

dum judicium; & Regina Saba veniens ten-

mis temperare nequivit, & faum effe filium

tare eum in enigmatibus, faffa (it: Verus eft a. Reg 10,

faffus eft. QuareRex & patri filium,& debiram

fermo,quem audivi in terra mea füper fermo- V.6.

matri libertatem non cunctanter adjudicavit.

nibus tuis, & fapientia tua & non credebam

*

jo. Rhe. XIV. Grave vulnus in genu Romz a Sica-

narrantibus mihi, donec ipfa veni, & vidi

1- 5. fGlB&-

río acceperat vir nobilis, atque, ut erat irz ac

oculis meis, & probavi, quod media pais mi-

virt. C. 12.

n. 6,

doloris impotens , quum diro cruciatu artus

hi nuntiata non fuerit.: Beati viri tui, & bea-

convellerentur, vindi&am fpirans & incla-

ti fervi tui, qui ftant coram te fem

pet, & aue

mans,nullamque faniora fuggerencium vocem

diunt fapientiam tuam.

ad aures admittens, geminz mortis in limine

XXII. Jofephus Patri

archa propter Gngu- Gtn. 41,

periclitabatur. Defpcrata propemodum erat,;

larem füam prudentiam, in Proregem ZEgypti v. 42.

non minus animi, quam corporis curatio;

affumi, & audire a Pharaone meruit: Tu eris

quum ex animorum medicis unus (e Capuci.

fuüper domum meam; & ad tui oris impe-

norum familia fuiffe tradunt, nec nomen ad«

rium cunctus populus obediet: Uno tantum

E

duat, qui hzc prodideruat) acciri , quibus

regni folio te precedam.

wger delectabatur fymphoniacos jubet, ac

XXIlI.: Daniel fuperabat omnes Principes Daniel, 6

modis leniflimis canere. Itaque illapfa furentis

& Satrapas honore

dignitate, quia, ut fcri« V« $.

in animum modorum fuavitate, irz atque fu-

ptura ait, amplior Spiritus Dei erat in illo.

rori modus paulatim fieri coepit, detumuitque

Unde & Darius Rex eum fuper omne re«

animus : factamquemuficz pretium,ut exinde

gnum conftituere decreverat.

monitores audiret,atque ad omnem Chriaftia-

5- VI'

n& adveríus inimicum, ac ficarium charitatis

fignificationem nullo negotio traduceretur.

EXEMPLA DOME.

STIC.A.

'Tanti eít, crudos adhuc atque indomitos hu«

mores pharmacis lenioribus przmollire, ut

Ignatius quanta füerit prudentiá pree«

L.

j

placide, ac fine concuffu poffint evocari.

ditus, & fcripra & facta teftantur, ita ut

XV. Donatus Janoctius ajebat, nunquam

merito Doctorem quendam Theologum altee

Iþ. n, 19.

rius religionis dixiffe fama perhibeat, crede-

jumentis, quantumvis domitis, aut etiarn la-

bore feffis, tam propinqua gradiendum fermi-

re (e quidem, plures effe in coclo, qui eum fan-

&itate (uperent; an vero unus eum prudentia

ta , ut calce quis peti poffit; fed modico fle-

xu declinandum ; quid enim ? fi recte paffuum

füperet, vix perfuadere fe (ibi poffe.. Ratione Hift. Soa.

ratio conítet, vix millibus in annos fingulos

plurimum & confilio utebatur: crebro ufür- p.r.1. 16,

vitari periculum, quod nemo fapiens magno

paos, a belluis hominem fola ratione differre, n 102.

redemptum non velit. Haud aliter prefero-

Unde ipfe in omhi actione & finem a&ionis,

nl

cia ingenia, de quibus aliorum damna in lu-

& media, modosque perfe&tiffimos eos perfi-

ciendi excogirabat, Ut omnes lucrifaceret,

h MGI

cro fünt, procul habere, ne aliquando non

1

habuiffe poeniteat, prudentis eft.

ambitiofis fplendida, avaris utilia, voluptuo-

$

*

$

92

-

| '-.'I)'z'lxliatbem' -Manualis. Conctoatoria

p

fis jucunda pro—ponebat.— In congreffa maïime

IHi. S. Francifcus Borgia diving füz, plus vir. 1, d-

quam humanz prudentiz ; hoc argumentum c. 6.

Principum videbat; ut initia illis daret, extre-

ma refervaret fibi, cavebatque, ne de rebus

illuftre dedit, quod excelfo animo bonis fortu-

etiam divinis inepte ageret. Triftem & horri-

ng,titulisque omnibus nuntio remiffo, fponte

dam fapientiam femper vitabat, quantum po-

chriftianam inopiam fit fectatus. Si qui focie-

tuit , fed ad communem confuetudinem ac-

tati nomen dare vellent, minimisque rebus,

commodans; ita ut, ejus mores prima fronte

ut fitjinitio urgerentur,quo minus fe totos ad-

intuentibus, unus aliquis e populo videretur

dicerent,largiri illis minuta,funeimque conce-

fbid.c.12.effe. Non erat quidem in agendo cum aliis

dere, falva tamen religione, & fpe commodi

majoris, folebat, gnarus, faturum,ut cempore

füfpiciofus aut timidus , attamen valde cir-

cumípe&dus ac providus , ut illi non facile

ipfo exiguailla & parva,veluti nebule fole dif-

fiparentur. Fratres coadjutores,Dei fapientes

Ribad.l,quisquam poffet imponere. A coena iníe-

€ 11,

$, Dat

quentis diei negotia difponebat. Cum omnia

appellare confuevit, gnarus, Deum precanti-

(cents

bus illis ea fuggerere plerumque folere , quz

pietatis opera ad falutem proximi fpeCtantia

pith C

comple&i non poffet, magno dele&u prefe-

mundi fapientes e libris hauriri folent, — Qui

jaterp

czteris preeffent, dicebat, non una omnes re-

Tripe?

rebat publica privatis : perpetua iis, qua ad

io,

tempus fiunt: certa incertis: fecura pericue

gula metiri debere, fed bonos milites imitari,

qui pro fiftule captu machinam beliicam fül.

lofis: neque tam videbat, quante res ipfz

effent, quam quantum fpei ad eas conficien-

phureo pulvere implent, ne difliliat. ,

das oftenderetur,

. IV. P. Jacobus Laynes vir fuit omnibus Biblloth,

Hinc ajebat, non res no-

ffift. Soc. bis fed nos rebus accommodari debere. . In

numeris abfolutiffimus , ingenio maxiimo, ju- Script.

P-1.1.37 yocandis hominibus ad virtutem , fuis armis

dicio acerrimo; excellenti memoria, pruden-

& 49.

petendum fatanam dicebat: ficut enim ille

tia fingulari ; qua ad omnium íe ingenia fu»

cile aptabat, fermonemque prudenter tempe-

animam jufti non continuo apertis armis & in-

fidiis, fed indire&e oppugnat, nihil primo bo-

rabat, ficque plerosque, cum quibus agebar,

nis aCtionibus adverfando, imo multa,qua ho-

lucrifaciebat.

nefti fpeciem prebent,függerendo,donee tan-

V. P. Petrus Faber mira prudentia in fuis Vit, 1.3.

dem incautum decipiat; ita in alliciendis ad (a-

aGionibus quaruor capita ar&te obfervabat, - 16.

lutem animis laudando prudenter initio in ho-

1.Uutunamquamque rem gerendam prudenter

infpiceret, an ea efízt ejusmodi, ut fua fponte

minibus, quz fünt reQa,vitiis parumper inta-

&is,ad leniter in eorum gratiam irrependum.

referretur ad Deum, & tum fuo animo eflet

v

falutaris, tum utilis alienis. Deinde qua men-

Qua conciliata tum demum admovendam

j R;bi lo 5.

medicinam. Ajebat fan&titatem per fe folam

te, quove animo fieret, ut ab utraque gena

€, 10»

commendaretur ejus animz facies, eique jurg

valere plurimum,fed nifi cum prudentia agen-

dique cuma hominibus modo conjuncta fit,

dici poffet a Sponío: Quam pulchrz funt ge-

mancarm fore ac infirmam , plusque fipe ex-

nztuz. Tumquo du&us fpiritu unumquam-

quifitam cum mediocri fanctitate prudentiam

querem gereret, ne quod amanter & filiorum

more gerendu:n efIet, id ab eo ferviliter gere-

in gubernatione efficere, quam fanCtitatem

majorem cum prudentia minori.

Cenfebat

retur. Denique perpenderetipíe fecum,quan-

ta fit facilitas Dei, quanta clementia in €o ac-

eos dui in rebus divinis nimis prudentes effe

volunt, aut fepe maga preítare ; nunquam

cipiendo, quod damus, admittendisque labo-

enim fe ad ea, qus pulcherrima funt, permo-

ribus ac contendonibus noftris, cum fÍolus

turum illum, qui earum difficultates, & anc

ipfe dolorem laboremque confideret, -

— V]. P. Mutius Vitelieíchus prudentia tam Monolog.

pites eventus fcrupulofe cogitat, aut anxie

Diblio-

nimis reformidat, In formula inftituti dixit:

fingulari erat przditus, ut ob cam, morum-

theca

Revera hoc inílizutum omnino bumiles &

que fuavitatem a fümmis Pontificibus, aliis-

Script.

prudentes in Chrifto, & in chriftianz fidei

que Primatibus fumrmi femper fuerit eftima.

puritate ac litteris confpicuos exigit.

tus, fed & domefticorum,

F

quos regeþac, ani.—

Vit. 1, 2.

II. S. Francifcus Xaverius mira erat pruden-

mos mire fibi depinxerit.

e

€.17.

tia inconvertendis peccatoribus ; nam primo

VII. Decumbebat gravi

valetudi»ne Francis- Jo. Rlio. 1.

diffimulabat eorum vitia, omni affabilitate

cus Padillia, genere, ac virtute nobilis,& forte 5. felea.

eos.devinciens, cum recenfitos varios malo-

ab in experto tyrone,cui egri curat

icobvene Vir? e 12.

D. ?c no*

rum cafuüs, eorumque vitam divinis manda-

rat,adeo prepoftere omnia adminiftrabantur,

L

tis contrariam oftendens, eos convertebat. Si

utvir prudens non dubiam perniciem fibi fen-

tiret ininere : angebatur animo.an indolentize

quando aliquis improba diceret, nullam indi-

nationem oftendebat, nec errantem tum re-

fimulatione fingulari, rem agi ac ferri (ineret;

prehendebat, fed in ejus familiaritatem fe in»

an vero modefte id Re&ori (ignificaret. Hinc

finuans, & feducens hominem f(ine arbitris

ab infito vitz amore trahi,virtutis inde fpecie

monebat dicens, mirari fe, talia illi verba ex-

allici. Stat,confiliumGonzali Gundifalvi feve-

cidiffe. Exiguos fructus cum hominum ap-

riffimi fenis , eque ac prudentiffimi, fuper ea

probatione, maximis fruCtibus cum aliquo

re fententiam fciícifcari. Ille ubi de egro rem

vel minima offenfiuncula potiores ducebat;

omnem intellexit,vehemens auctor fuit,ne obe

parvos quippe fru&tus cum virtutis exem-

latam crefcendi opportunitatem elabi per àni-

mi mollitiem fineret, quam olim doleret amif-

plo perceptos & diuturnos effe & fempe-

augeri; contraque ingentes offenfione ho-

fam : preftare vite virtutem, eamque veranm

effe patientiam, quz patientis in (inum conge-

minum vitiatos ; paulatim cor:um«pi, ac in-

n

terire,

ftareliquorum confcientiam fugsret,frogifero

vircu.

Jituus CXX. | Pmdenïtiä.

893

i;-. l b

virtutis compendio; quod fi mori continge-

lignis civibus, fapientifrmo feip füm beatifica-

ret; id enim vero viro forti in votis effe, coga-

vit confilio. Civitatem ergo intellige vanum

tumque martyrium. videri.

His ubi di&is

iftum & deceptorem mundum; cives autem,

&grum patientiz jam certum reliquit, prope»

Principes & Poteftates d2emonum, mundi re-

re ad Rectorem adiit, peractoque indicio, ne

&ores tenebrarum ficuli hujus : fapientem

tanta virtus unius tcyrunculi negligentia con-

vero, qui Regem premonuitide confüetudine

cideret, fapientia perfecit.. Maximam hura-

civitatis, quemlibet fanéctum Doc&orem &

nz felicitatis partem effe,prudentibus uti con.

Predicatorem ; exilium, füturam vitam, ubi;

fultoribus,fervata vita,& virtus egri patefecit.

qui aano íuo, id eft , tempore hujus vitx de-

b

E XIL

liciis fervierant, in perpetuas miferias detru-

dendi fünt. Qui vero de faturis foliciti, ope«

EXEMPLA PROFANA.

ra bona, tanquam divitias premiferunt, ater.

Ícenus in

T. € Barlaam prudentiz primarium officium

nis deliciis fruituri fünrt.

ingeniofe fequenti parabola demonítra.

r

hift. c. 14.

II. Erat quidam nobilis adolefcens, qui. val: Spee. Ex;

interp.

bat: Civitatem quandam didici fuiffe: ma-

de (agax mgenio,Regi patri fücceffit in regno. dift. s. ex.

gnam, cujus cives ralem habebant confüetu-

'I.'rape;un.-

Hinc accidir,ut in regia civitate nundínis con- 97-it.voc,

uo,

dinem antiquitus, ut affumerent extraneum

ftitutis,Rex cum fodalibus fuis ad infpiciendos *4^f*rie

aliquem , & ignotum virum, nihil legum ci-

inftitores & res venales circuiret, Et videns ? C^nti?r.

«2. C 43€

vitatis fuz, & traditionum fcientem, & hunc

hominem grandevum ztate affidentem men-

bllm*h.A

0.2.

tipt,

fibi Regem conítituebant, qui omnem pote-

f vacuz in nundinis , quzrit, quis fit, & fi

ftatem accipiebat, & fuarum voluntatum per-

quid venale haberet? Cui ille: dicor, inquit

ficiendarum facultatem habebat , usque ad

Philofophus, fapientiam venalem habeo. Ad

completionem unius anni. Deinde in omni fe-

hoc gavifüs Rex, & fübridens: Bene, inquit,

curitate eo permanre, deliciisque, ac füavita-

ut juvenem conftitutum in regimine , mihi

tibus fine ulla formidine, & fecum femper

competit fapientiam habere; tu autem vie

permanfurum regnum exiftimante , repeoxe

deas, quantum velis vendere pro centum

L tl

furgentes cives illi contra eum, regali ablata

f,

marcis, Et fenex: unum inquit, tibi pro fta-

Ítoia, nudum per totam trahentes civitatem,

tuto pretio dicam,

quod fi bene tenueris, opti-

exulem transmittebant in magnam ac longius

me per illud regeris, & reges. Temere nil lo«

remotam infulam, in qua neque cibum inve-

quaris, cemere nil attentes, nifi prius Cogites,

niens, neque veftimentum, in fama acnudita-

quid fequatur; fi plus volueris, addas & pre-

te male atterebatur, voluptate (cilicet, atque

tum. — Ad hoc igitur omnibus concitatis ia

animi hilaritate, quz przcer fpem ipfi concef-

rifüum, Rex confiderantius verbi pondus ad«

fa fuerat, in moerorem , rurfus preter fpem

vertit , & Philofopho ftatim íoivi prerium

omnem;, & exfpeGationem cómmutata.. In-

promiffum imperavit. Verbum autem, quod

terea jüxta morem con(uetudinum civium il-

acceperat, in füperliminaribus Palatii, & in

lorum ordinatus eft quidam vir in regno, qui

meníis, & in (cyphis aureis, & manutergiis

non exiguo mentis intellectu vigebat, qui tan-

fcribi fecic.

Hinc poítea fücceffu temporis

ta, ac tali ex improviío accidente fibi abun-

Rex in fapientia & virtute proficiens, infti-

dantia mox non eft diffolutus, nec ab ea ra-

tuit fortius animum, eripere plebem humi-

ptus, neque eorum , qui ante eum regnave-

lem de manu potentium, qui a nobilibus tere

a

runt,& miferrime ejecti fuerunt. incuriam fe-

r& graviter premebancur, & regnum (uum

cutus eft, fed folicitadinem gerebat, & labora-

in omni juftitia gubernare. Pro quo nobiles

molög-

bat animo, quomodo fe, & fua bene difpone-

Jolio»

fui in feditionem verfi, cum nequaquam in

ret; Dum ergo affidua meditatione diligentius

manifefto , propter favorem populi, contra

d

ifla pertra&taret, cognovit per quendam fa-

"

eum auderent aliquid attentare,occulte quene

pientiflimum confiliariuma fuum , confuetudi-

dam raforem pretio conduxerunt,utRegem in

»

nem civium, & locum perennis exilii, & quo-

conclavi radendum novacula

ugularet, Er-

modo oporteret femetipfum cuftodire, fine er-

go ubi Rex humectata barba

!

eradendum exe

rore edoctus eft, Hoc ergo, utagncvit, & quia

A. l

hibuit, diétus rafor in manurergio, quod erat

fele&-

oporteret eum prius paululum ad illam appli-

circa collum Regis, fcriprum legit: Temere

TAV

care infulam,hoc quoque caducum regnum &

nil attentes, nifi prius cogites, quid fequatur.

peregriaum alienigeunis rurfus derelinquere:

Et fuper propofito fcelere pavefactus, expal-

'

-

aperus thefauris fuis (quorum tunc liberam

luit, & manum tremulam mox retraxit. Quo

habebat facultatem, & de illis, quod vellet fa-

vifo Rex caufam exegit, nec fine cau(a evene

Cere) accepit pecuniarum mulctudinem, auri

tum confiderans, diffimulantem raforem,

videlicet & argenti, & lapidum preuoforum

quafi hoc fibi ex infirmitate contigiffet , exe

ampliffimum pondus, & fideli(fimis commit-

tendit ad poepam, & veritatem rei cum tor-

tens famulis in illam przmi(it.ad quam ducen-

mentis extorfit,

Sic ergo Rex liberatus a

dus erat, infulam. Peracto igitur auni termi-

morte confilium a Philofopho datum amplius

nó, in fedicionem ver(i cives, nudum, (ficut &

fufpexit ; quin vere didicit, quia melior eft

illos, qui ante eum fuerunt,) in exilium trans.

fapientia cun&tis opibus, & omnia, quz defi-

miferunt.

Tunc ceteri ftulti & temporales

derantur, huic non valent comparari.

reges male fame cruciabantur. ille vero qui

III. Panquiacus erat Comagrz Reguli filius Joa ftho,

divitias ante ibi depofuerat in abundantia per-

natu maximus, cui cum ditio effec illis in l. 5. n. ,

petua vivens,& delicias infinitas habens,timo-

montibus, qui Peruccio imminent, arcta cum

reque ptoríus inconcuffo, infidelibus & ma-

Hifpanis Pizarro, Almagro; alisque aurum

$ss5s

per

$94

Jüibliotbece . Manualis. Concionatoria

per eas regiones quæreh'tïbus erat-amiditia,&,

ut qua velit membri parte, debitori duas car-

qui ejus tunc etat finis, autem largiter dona-

nis uncias exfcindat, ea lege, utomnino duas

bat, ut rem domui füz non neceffariam.

tantum: (i minus plusve exíciderit, capite lui-

!dem.

Quod cum illi libra odiofe appenderent, ac

turum. NNon aufíüs Judaus hanc aleam füb

;..

rixa ab avaritia, oborta gladios ftringerent

re, Chriftianum abfíolvit.

medium fe inferens , ae lances auro graves

VII. Achitophel tam grandem fibi pru- a, Reg. g.

impacta palma indignabundus evertens Pian-

dentia fuüa famam comparaverat, ut, Scriptu- v. 25.

quiacus , hzccine, inquit, o viri, gladiorum

ra tefte, confilium, quod dabar in illis die-

caufa? non pudet, ob aurum fanguinem da-

bus, eftimatum fuerit, quafi i quis confüle-

re? verum fitanta zgro jecori auri eft rabies,

ret Deum.

Grini

loc C

huc mecum agite; duxit hzc increpans altif-

Vill. Semiramis privata adhuc habituque Marcus

fimum in cacumen , unde & mare, quod pa-

ignobili ad Bactrianum bellum profe&ta, utAnt. Coc-

cum marito effet, una omnium monftravic iusS:bell,

cificum vocant: & regionem argenti aurique

l.1.ex ege

philo!

ditiffimam defpe&tarent. Tum addit ; illic af-

Regi, quomodo hoftis brevi debellari poffet :

ii t

fatim auri effe, poffe omnibus fieri (atis.

Quo virtutis rudimento Reginz nomen ade-

ébid. n. 2.

IV. Sequitur ab eodem mundi cardine iis-

pta poft viri interitum, regnum a Nino reli-

dem Hiípanis datum a barbaro fene pruden-

&um fapientiffime rexit, & auxit.

tiffimum monitum. .Jactabant fe, fuamque

$. VIII.

potentiam, & virtutem Deo proximam , qui

€o, poft primos , appulerant ; ut gentes illas

SIMILiIiTUDINES.

magno Dei judicio novam in fobolem repa-

Qualitas.

randas, fevitia infaturabili exhaurirent; ad-

cut ii, qui olfa&tus fenfu integerrime vi- s. Climac.

monuit Caziquorum antiquiffimus (fic Princie

I. Si

pes vocant) quem longa ztas, & indoles mi-

gent, eum, qui cláàm habet aromata, grad. 20.

nime barbara audentem faciebat, ne in inno-

ignorare non poffunt; ita & anima puriffima

xios, atque inermes (zevirent, fed potius, col-

fragrantia odoris, quam ipía perfette adora-

latis beneficiis, vellent imperare ;

omnia

ta eft, fi fit in aliis, agnofcere (czteris (ine

Biof. :

PATS

enim noflra eternorum, quz demortuos ex-

odoris fenfü permanentibus) folet.

II. Sicut diale&tica ad hoc potiffimum in- Granaten,

cipiunt, lance effe pedenda.

Ibid. n. 8.

.. V. Exutum paterno Japoniz Imperio Gy-

venta efl, ne in veritatis inquifitione decipe- in locís

remur, & ut vera a verifimilibus difcerne- cemm. V.

fonium Noburiangz filium,habebat tamen in

rudent.

aula Faxiriba, ex centurione jam Taicofíama,

remus; ita nobis pro diale&tica difcretio

effe debet , ut veram virtutem a falfa vir-

;

hoc eft, Imperator, homo folertiffimi inge-

Pluta

nii, fed ambitione in crudelitatem corrupti.

tutis fpecie disjungamus, ne videlicet, quod

multis c

i

in L

&

Itaque folemnes inter ludos, quibus fororis

oncingit, vitium virtutis fpecie nos

Apop

filium Quabacondonum fuccellioni propius

fallat.

III. Sicutexercitum ducit Imperator , gu. Stobsusin

admoverat, pupugit fenis animum, quod ei-

dem faltanti, choreasque ducenti, clarius;

bernator navigia, mundum Deus, animamf. de vit.

fibi (nam ad hzc demiferat majeftatem po-

ipfa mens; fic ipfam felicitatem przfentis

ET

pularís aurz coronatum mancipium) feni,

vitz temperat, regitque prudentia..

à p

minimeque vegeti roboris, plaufiffet thea-

IV. Sicut ferpens cognofcens, quod in C2- S. Epiph.

trum. Ergo diffimulata ira, ut eam tamen

pite füo tota vita confiftat, reliquum corpus hac. 37.

NI

quantulamcunque demum gloriofz partem

exponit periculo, ut caput defendat; ita ve-

Y.10,

Quabacondono eriperet, accitum ad íe Gy-

rus prudens caput fuum, id eft, Chriftuum ac

fonium faltare jubet, certus elegantia totius

ejus fidem & charitatem ut defendat, alia

a&ionis, & decore membrorum ante Quaba-

omnia libenter jacturz periculo exponit.

condonum futurum. Sed non fefellit adole-

ANece[Jitas.

fcentem veteris ac prefentis fortunz compa-

ratione cautiffimum, imminens a victo Prin-

V. Sicut auriga ulterius tendenti neceffa- Granat.

rius eft, qui equos in re&o tramite contineat,l. c-

cipe periculum, nam occulti(Iimi fenis invi-

diam non introfpexerat. ltaque ítudio ab-

& ad officium faciendum compellat 5 ita ut

lb. 7. Y

veram virtutem contendens prudentia opus

ercare, & in elegantiam artis peccare quam

plurima. Quod ut vidit Taicofama, qui alie-

habet, qua indomitas paffiones cobibeat, ne

a vero virtutis tramite abícedant; que ad

num a Quabacondono animum celatum tunc

maxime vellet, arcte juvenem complexus eft,

exercitium propofitz honeltatis impellat.

L- lg

VI. Sicut juftus neceífarius eft ad difcre-Ifidor, l. 4.

ac prudentiam laudavit: quafi equum fit, iis,

nl hr

quos fortuna [mperio omnibus antetulit, ar-

tionem faporis in cibis ; fic prudentia ad di- FPift.

634,

Ícernendum , quz bona vel mala homini ac-

tibus ingenioque neminem przire.

AE.neas

VI. Nec fübticenda hoc loco Solymanni

cidere poffunt.

Sylvius

VJI. Sicut civitas muris carens, expofita Caffianus

l. 2.

e

Turcarum Regiís prudentia. Bizantii Judzus

li Tu

Chriftiano certam auri fümmam mutuam de-

eft omnium injuriis, infidiis, & ruinz peri- ?ll 2 c.2.

geftis AI-

culo ; ita vir, qui non omnia cum confilio &

' derat, uti conflituta die preter fortem, ufürz

phonf,

loco,duas carnis ejusdemChriftiani uncias re

prudentia agit, nunquam ab infidiis toundi,

carnis, & diaboli fecurus erit.

Bios

ciperet. Die illa fortem reddit Chriftianus,

foenus negat. AditurSolymannus; ut rem de-

Utilitas.

*

cidat. Ille Judzum animo deteftatus, novacu-

. MII Sicur cifi

tatum certiffimum mauni. Philo lud,

NY

lam adferri jubet, & Judao poteftatem facit,

Sacrif.

8

mentum,viri fortes funt; ita in uniuscujusque d*

l.

noflrum ^*

Tituus CXX. Pru&ætiq;

695

Bo(trum civitate, qui conftat ex anima & cor-

lus haé qui eatei

; heceffario éum ceeco Tobià

pore; pro firmiffimo propug

tationes amice prudenciz.

naculo funt co.gif-

*Xclamare cogit

ur: Quale

gaudium mihi Tob. 5.

€tit, qui in tenebris fe

deo, & luimen ccceli non v. 12.

Id'em-.

IX. Sicut noftris corporibus interitum mor.

Video.

bus,incolumitatem vero adfert (anitas 5 (ic anie

Reg' 8.-

V. Securitas: Nam,

mas prudentia fervat, cum ipía fit mentis fani-

fimus niurus prud

tefté Antifthene, cutif- Lseit.1.6,

33

tas; imptudentia vero interimit, utpote qu&

entía eft, hic enim nec pro- e. r.

ditur, nec collabi

tüur.

Hinc Seneca: Sapiens Epift. 6o.

graviffimus & infanabilis anime morbus eft,

ad omnem incurfüm m

unitus & intentus eft,

Dignita:.

non fi paupertas,

non fi ignomihia, non fi

iteuy

Granit. h— X, Sicut adultum ab iafante d

dolor impetum fac

lat, pedetii referet : inter-

loc. com. dicium

iftinguit ju-

ritus contra illa ib

t Coe.

; itavirum perfedum & virtuefüm ab

it, & inter illa,

Sapiens

nSabell

imperfecto prudentia diícerait.

;

plenus eft

gaudio, hilaris & placidus

, & ins

L u)

Philo 1. z.

concuftus

Xl. Sicut capur, quod reliquis mermbris

» Curn diis ex pari vivit.

legis alleg.

profpicit, prima, fummaque pars eft corpo-

$ x

ris; ita prudentia, quz reliquas virtutes di»

rigit , primum inter morales virtutes locum

MEDIAÀ

merito obtinet.

L f^yaiio : Sic enim Salomon fuüo äx*ö"m

PiQ Sap.5,v.

*'r.,

Sb IX.

docuit dicens:: Q

ptavi, & datus

eít

mihi feníüs :

MOTIVA

Invocavi; & venit in me Spiri:

[

tus Sapienriz.

Idem medium füafitS. Jacobus

Clinae,

I. Ne

efftas: Quam Chriftus fuüfficienter ine

his verbis: Si

pern

dicavit, dum Apoftolis fuis Evange-

poftulet a De

quis veftrum indiget (apieuia, fàé.t. v 6; '

dl q0,

05 qui dat omnibus affluenter;

lium praedicaturis hanc ante omnes alias do-

non impro

perat, & dabicur ei. Et Caífia Caffian.

&rinam commendavit: Eftote prudentces, fi-

nusinquic: E

cut ferpences.

À

Ít difcretio non mediocris virtus, Coll. 8. c fa.

Ptov. 11.

nec quz humana

valeat induf(tria comprehen-

Il. Utüites: Juxta illu

d. Salomonhin dibi

di, niíi divina fu

V. 14.

non eít guberoator, populus corruet; Sa-

erit largicate collata.

Atl

M. Meditatio

&& confideratio crebrá? Nam, u Vita 1, g,

locis

us autem, ubi multa conf(ilia. Certe, ut nec

apienter S. Ig

natius advertit; multam cohi« & rt,

iter peragenti, nec pralium inituro quicquam

nn V,

bec, & qua(i v

inculis quibusdam exultantem

Udett,

ad feliciter obtíinendum finem aptius e(t pe-

rito Duce; ita ad virtutem tendenti, & con-

naturam conítringit mediratio, & comparatio

animi & affidua accurataque eorumm

, quz coe

tra vitia pugnaturo nihil prudentia obtabilius

gitaveris ,

dixeris ; egetis commemoratio;

Plutatch. accidere

poteft. Hinc jam olim Agefilaus La-

Hinc recte

in Lacot,.

antiqui dixerunt , deliberandum

Apoph.

cedamonios admonuit, ut in unum Epami-

effe diu, qu

od ftatuendum eít femel.

Hujus

nondam Ducem converterent preliam, fic

con(iderationis neceílitatem fic often

beusin

enim facile ab lis victoriam obtenturos,

quod

dit Di- Did. Nyff;

l Vit-

& factum.

dacus Nyífenus. Hoc deplorabit,

& quis non$.5 in ter;

illi collachrymetur , P

. pott

StobeusS. iL. Dignitas: Nam.prudentia Deo fimiles

ropheta feremias; cap. ?:

oms i.

12. V. I1. dicens: Defolatione. de

Jolala efl omnis

i

de prud. facit, tefte Jamblicho, hinc Deo tantopere

terva s quia nulius €1 , qui recogüet corde. — Pecii

t

Quadr;

jpiph.

placuit petitio Salomonis , qua petere, quod

: 37'

mundus, quia perdidit conüderationem re-

Swp. 8. — vellet, juffus, cor docile & fapiens petiit.

V.,IO»

rum neceffariarum; jacet mundus, quia ab-

Sed & apud homines honorem & gloriam

conciliat, tefte Salomone dicente: Habebo

jecit memoriam eorum , quorum recórdari

vel femper, vel perfepe deberect. Nam (i ex

propter hanc claritatem ad turbas, & hono-

animo, & fério cogitarenc homines,

rem apud Seniores juvenis, & acutus inve-

& qua par

eít, a.tentione pen(arent,

quanta fi: ünius pec«

niar in judicio, & in confpe&u potentium

cati gravitas, quam fugi

tiva volüptas, quam

admirabilis ero, & facies Principum mira-

ifidts

ongiturnus cruciatus, quam ftri&tz fationes,

buntur me. Propterca habebo per hanc im-

quam rigidum judicium, quam tenax r

écti jus

mortalitatem , & memoriam szternam his,

dex, nunquam ita in vitia (e effunder

1o.7. V.1 1 qui poft me futuri fünt, relinquam. Et ite-

ent, nec

tam in(pienter, ac /Iule cgerent.. Audi

te, ihter

rum: Venerunt autem mihi omnia bona pa-

duos latrones medius h&reba

riter cum illa, & ianumerabilis honeftas

t Chriftus pro-

manus illius.

per

brofo crucis ligno fixus,

crudelesque, & effe«

L.u l. moe

rati hoftes illius, pro eo, üt acerbiffimis ipno«

IV. Jucunditas: tum quia prudentie pl;o—

i(][o l' **'

ra!. magr,

minioffimisque ejus cruciatibus compaterene

f

prium eft , optima optare , eligere, ac agere,

tur, & condolerent,id unice agebatit, quo aus

ut Atiftoteles docet, unde juge convivium fe.

curz mentis inítruitur: tum quia docet finem

gerent dolores, exaggerarent tormnenta: itas

qué ut centurio blafphemias falfitatis árgues

fuum affequi; quo nihil jucundius & optabi-

rec& dilueret injurias,ajebat: Vere bic bomo Fi-

[5

In Tufcul

'lius homini accidere poteft, Hinc Cicero te-

mc-ïc

lius Dei erat: ertatqué, quisquis aliter de illos

ftatur, nihil effe hominis prudentia dulcius;

quam de véro Dei Filio fentit. Hic jám quz-

aut fagaci, ac bona mente melius . Sed &Sa-

TO;

Sap.7.v.1»]omon de fe fatetur: Leratus fum in omni-

quid caufz effe poffit , quare, cum ezcí

illi, & perditiffimi homines nullo m

d

i.feri*cor.;

bus , quoniam antecedebat me ifta fapientia;

E contrario vero non poteft effe jucunda vi-

diz fenfü erga Chriftum in cruce, & clavis

L. 50 Tu!

pendulum moverentur, quin & opprobriis, &

] mdo.

feul,

ta, ubi prudentia abeft, ut idem Cicero dixit,

blafphemiis illum pritérea lacefferent ; &

acril

& merito, curn enim prudentia fit mentis QCus

lancinarent ; folus illum tam plurimuin &

I5 P. Lobn. Man, Bibl. Toms H

8ss5ss2

hongs

Jiibliotbeca Manualis Concïonatoriq:

896

pit

honorarit, & laudarit centurio, ut Filium Dei

Fili fine confilio nihilfacias. Et iterum : Nar-Ibid. 8

nefu

ratio Seniorum non te prztereat; ip(i enim V: ! *

appellaret, ac przdicaret? qui fa&tum, quod

hic Chriftum fupra aftra extolleret, illi in

didicerünt a Patribus füis, quoniam ab ipfis

difces intelle&um, & in cempore neceffitatis

abyffum dejicerent? Audite fan&tos Marcum

j

& Mattheum, quid dicant: perjuri Judai, ac

dare rcf oníum.

VI

ollatio: Precipue cum fapienübus; Prov. 13.

erfide Scribe pretereuntes blafpbemabant eum, in»

quit Matth. c. 12. v. 39. & de centurione

qui enim cum his graditur, fapiens fier, tefte Y*'2c-

n i

Marcus: Ex adverfé flabat, cap.15. v.39. Ex

Salomone; Amicus ftultorum finilis illis ef-

ficietur.

Hinc Antoninus Pius omhia fua of Lan-

parldif-

adverfo Chrifti pofitus centurio gradu, fed

Cl34'

animo magis fixo acuti

flime arbitrabatur pae

cum gravibus viris conferens dicere folebat,

gius in Po-

^

mynth. V:

?

tientiam Chrifti raram, humilitatem profun-

equius effe; ut ipfe tot taliumque viroru

l

- Confiliutn.

dam, charitatem nunquam auditam ejus, qui

confilia fequatur, quam ut tot talesque amic

fius volantatem fequantur.

etiam pro eis Deum Patrem obfíecrabat, a qui-

unam ip

bus jam tunc crucifigebatur, motusque tali

ViL. Librorum lé&io: Quod medium Ari«Seneca in

ftoteles Alexandro füafit dicens : Annales Pa- lib. de be-

fpe&taculo, Filium Dei illum pronunciabat:

Íed infames ac nefarii Judzi pretereuntes

trum diícure, inde enim poteris bona exem- "^

pla extrahere

; quia aCta preeterita dant cer-

blasphemabant, prateribant, & non confide-

Hinc Rex AL Panorm 1.

rabant id , quod centurio advertebat, qui

tum documentum in futuris.

phonfus interrogatus, quibus confiliariis m

2. 3. de gelt,

ex adverío ftans, fixo animi veítigio preme-

L

bat id, quod ob oculos habebat, & coram

xime

dele&aretur? Libris refpondit, a qui- ^ P^

bus fine metu; fine gratia, que

erga Chriftum agebatur. Et quoniam Judzi

É

k

"

norffc cupcf

i

folum in tranfitu , obiterque rem fpectabant,

ret, audiret,

inde factum, ut Chriftum tam inverecunde;

- MHI. Recordatio preterito

rum : Nam

mti.l'ta; Stobzus.

propudiofeque blafphemarent. Hinc etiam

rum rerum magiíter tempus eft, teftibus an-

venit tua peccandi levitas, ac libertas, quod

tiquis Philofophis, ex quibus Bias interrogae

tus, quis o

cogitando vix leviter attingas lethalis noxe

primus foret conüiiariius'? tempus

pondus, & rigorem judicii; qug fi exemplo

refpondit.

centurionis preffe, atque intente meditareris,

profe&o non tot culpis te obítringeres, ne-

A o MtL iei i.

ue tot flagitiis attaminares. -

HH Difce[fio quotidiana confcientia, uti S. Ber-

1'.;]

L

primis debet afcéta , ut veram. prudentiam a$.336 1.

E

fal/a bene diflinguere: difcat ; .nam ut S, Ba« Homil, in

nardus fuatit fequentibus verbis : Integrita-

tistuz, inquit, curiofus explorator, vitam

filius fapienter advertit, una eft prudentia 1. Prov.

proprii commodi cuftos, & alieni doli obfer-

tuam, in quotidiana difcuffione examina. At»

tende diligenter, quantum proficias, vel quan-

vatrix. qualem ferpens habet ; ille fi quid pe-

tum deficias, qualis fitin moribus , & qualis

riculi imminere viderit ,. caput fuper omnia

in affeCtibus: quam fimilis fis Deo, vel quam

cuítodic ; ea videtur effe verfatia illa, qua

diflimilis: quam prope vel longe non loco-

prona eft ad proprium commodum, & íim-

liciores defraudandos, quali prudentia fuit

rum intervallis, fed morum affectibus. Stue

de cognofcere te, quia multo melior & lau-

ille.fieculi prudens, & injuflitige ceconomus

dabilior es, (i te cognifcis, quam fi te negle-

apud Evangelium; vera autem prudentia eo»

&o cognoíceres curíus (iderum, vires her-

rum, quz agenda fünt, & non agenda, cogni-

tio eft;iquam fi quis rccte fectatus fuerit, nune

$D

barum , complexiones hominum;. virtutes

*

]

S' al dw

gemmarum, proprietates aquarum , naturas

quam ab officio virtureque, diícedet , nun-

animalium, & haberes omnium cceleftium &

quam vitiorum pe&em incurret, . Hec ca-

Mrr,

terreftrium fcientiam. Redde ergo tibi, fta-

dem divifio prudentiz eft apüd Apottolum,

tue te ante te, tanquam ante álium, & fic te-

qui aic: Prudentia carsis mors eflh 5 Prudentia au-

metipfum plange. Hc eft optima pruden-

tem [piritus, oita & pax : quoniam fapieniia carnis

tiz acCtio.

inimica ef? Deo: Lego: enim. non efti. fubjetta: Ut

Plutarch.

IV. Reflexio

: Pi&orum more, qui opera

vero facilius utraque cognofcatur, fequentia

|,de cohib.fua priusquam abfolvant, per intervalla con-

indicia exhibet S. Gregorius dum ait : Car-

ira.

templantur, & frequentiori examini etiam

nis prudentia eft,cor machinationibus tegere,

minutiffimos defectus deprehendunt, & emen-

fenfum verbis velare ; quz falfa funt, vera

dant.

Certe hoc medio, & priori, S. Igna-

oftendere ; quz vera funt, fallacia demonftra-

tium ad tam infignem prudentiam pertigiffe,

re, irrogata ab aliis mala multiplicius, redde-

Hiftoria Societatis teftacur.

re, ac cum vires füppetunt nullis refiftenti»

Hift. Soc,

—N. nterrogatio: Quse duplex effe debet.

bus cedere, E diverfo vere prudentiz actus

Jib, 16,

Prior de defeGtibus ab aliis in fe obfervatis,

fant, nil per oftenfionem fingere, lenfum ver-

quod remedium $. Francifcus Xaverius fua-

bis aperite, vera; ut funt, diligere; falía de-

fit, dicere folitus: Qusrendi fideles amici ac

vitares bona gracis exhibere, mala libentius

monitores, qui, fi quid a vobis in veftris pec-

tolerare, quam facere, nullam injurig ultio-

catum eít muneribus, amice vos libereque

nem quzrere , contumeliam pro veritate lu-

admoneant, ut veftra vitia, quz vos ipfos fue

erum putare, pro maledicentibus orare. Hac

giunt, (in his enim quisque vitiis hebetior

vera eft prudentia, hanc dominicum prece-

um

e(t, quam alienis) per alios cognita exuatis.

ptum exigit : E/lote prudentes. Verbo : Offhicium

&l 5

Pofterior eft de negotiis occurrentibus tran-

& natura prudentie eft, optimum finem &.

*

em tria

ah 9?« ficendis, de quibus recte fuafit Ecclefiafticus ;

optima media præfcribere, quem in fin

vy. 84

potiffi-

Tituus CXX..— Prudeniia.

397

T

l,

Lib, debe potiffimum tempora obfervat, uti Seneca no-

hominem perducat ad Deum, prediétasque

nef,

tavit, dum dixit : Si prudens fuerit animus

virtutes jugiter confervet illztas, cum qua ad.

tuus, tribus temporibus difpenfetur: przere-

confümmationis excelía faftigia minore poffit

rita cogita, pracfentia ordina, futura provide.

atigatione conícendi, & finequa multi etiam

Primum per cautionem, alterum per circum-

J

propenfius laboranres perfectionis nequive-

IQ

Ípe&tionem, tertíum per providentiam.

rint culmen attingere; omnium namque vir-

S. Albertus

lL. Na[fe. debet , quid im. [pecie prudentia difcere

tütum generatrix, cuítos, moderatrixque, di-

Mag. in mere, ? dittare debeat ; id quod S. Albertus Ma-

Ícretio eft. Id quod etiam Thomas Kempenes Thomas

las

paradif. | gaus (equeatibus verbis indicat: Difcretio ve

inlo.

C 345

fis confirmavit, dum ait: difcretus labor (it,ne Kemp- 8,

n y.

ra eft, prudenter judicare inter Creatorem &

corrumpat infirmum, aut ad divina reddat in. *9: 9:$»

ii

creaturam, quid fit Creator, & quid creacura.

eprum, Nam quod moderatum eft , mclius

Item quid fic bonum, quid melius, quid opti-

perfeverat. Ipfc enim Jefus poft itiperis fati-

mum; quid malum, quid ejus, quid peffi-

&

mum.

gationem re(idebat faper fontem , expectans

lelg.

Quantum bonum (it. appetendum;

cibum , & humiliter poftulans aqug potam.,

quantüm malum dete(tandum.

item quan-

Indubitatum eft, effe laborandum in via vir«

tam reverentiam debeat homo fuperiorí,

tutis. Sed hoc etiam animadvertendum, de-

quantam clementiam inferiori & compaflio-

bere ftadium effe moderatum, & par facultari

Qtt ].

l gill

nem, qualein focietatem szquali : qualiter de-

virium, ne zquo gravior farcina nimium pree-

l

beat fe habere ad mortuos, qualiter ad vivos,

gravet, & opprimat infirmos humeros, viato»

qualiter ad predeceffores, qualiter ad fuccef-

remque reliquo itineri perficiendo relinquae

fores,qualiter ad amicos;,ut diligantur in Deo;

ineptum. Exemplum hujus rei Dominus no«

qualiter ad inimicos, ut diligantur propter

fter nobis przluxit; qui laffus e longiore via

Deum ; qualiter coram Deo occulte, qualiter

confedit ad fontem Sichem, fübmifle aquam

coram homine manifefte: quz refectio carni,

petiit, qua corporis nimium ardorem refrige-

quz fpiritui impendenda fit:quibus veftibus in-

rare, € defatigationem levare poíffet. Sed &

duendum: quando comedendü,quando biben-

Salomon idipíum infinuat , dum de immenfa

dum, quando abítinendum, & quantum & a

diving dextrg poteítate fic pronunciat: t«

uibus cibis: quando vigilandum, & quando

d

tingii a fine usque ad fmem forüter, & difponit

ormiendum, & quantum, & quamdiu : quan-

omnia faavitér ; Sap.8. v. 1. hoc eft cum opus

do orandum,quando flendum,quando aliquod

qualecunque füfcipit, hoc etiam perficit, nec

ll vo.

opus faciendum: quomodo f& habendum ad

ullis impedimentis retinetur, quin ad (afti«

mil, i

laudem , quomodo ad reprehen(ionem, quo-

gium educat, viamque omnem fcliciter, ut in-

0V.

modo loquendum, quomodo tacendum, &

greditur,fic & egreditur: & cum femel introie

quando,quantum,& de quibus caufis,cum quie

re coepit femitam, certum poffurnus nobis

bus,quoloco, quo tempore, quando accipien-

promittere illius exicum. Et hoc eft attingere

dum , quando retinendum, quando largien-

a fine usque ad finem, a fine inchationis us-

dum, & quantum, & quibus, & quo tempore.

que ad finem confümmationis, inquit Richare

De omnibaus hisordinate & prudenter dijudi-

dus de $. Victore. Quid caufz fit, cur etiam

care,cít veradi(cretio Hac virtus efl magiftra

fervus Dei feliciter abíolvitcurriculum, quod

omnium virtutum, ftatuens omnibus modum

femel profpere inire czpit, fubjicit mox ratio»

& ordinem; ubi autem diícretio non eft, ibi

nem Sapiens; di/ponit omnia fuaviter ; . cordate,

charitas non fervat ordinem, nec modum.

difcrete, atque ea paffus moderatione utitur,

S Bernard,

IiI. JVoffe debet, ante omnia prudentiam vequire-

ut perfequi profectionem usque ad extremam

$. 3.de re, ut quis non nimtum innitatur prudentie fue, uti

lineam poffit. Attingit a fine usque ad finem,

Refurr. fapienter S. Bern. advertit, dum dixit: Lepra

quia difponit omnia fuaviter, inquit Richar- Rich. deS,

proprii confilii eo perniciofior eft, quo magis

dus. Itinerandi itaque períeverantia ex profi- vi&t. p. a,

occulta, & quanto plus abundat, tanto fibi

ciícendi moderatione fequitur. — Tu forticerin Pf 41

quisque fanior effe videturc ; hzc illorum ett,

inchoas, tepide confümmas. | Cur hoc, nifi

qui zeium babent Dei,fed non fecupdum fcien-

quia non difponis omnia füaviter, nec [cis ope«

tiam, fequentes errorem fuum, & obftinad in

rari fapienter? incipis; curris, feftinas, anhe«

eo, ita ut nullis velint confiliis acquiefcere ; hi

lus laffefcis. deficis ; non dicam ad finem. fed

fünt unitatis divifores,inimici pacis, charitatis

aque ut feliciter

nec ad medium pertingis. It

expertes, vanitate tumentes, placentes fibi,&

perficiatur curriculum , neceffum eft imitari

f

magni in oculis füis, ipnorantes Dei Juftitiam,

Dominum, qui a fine us

d

ue ad finem pertin-

& füam volentes conttituere; & qusg major

git fortiter, eo quod va

it faaviter, ubi non

füuperbia, quam ut unus homo toti congrega-

eft füavis & moderata ordinatio mediorum;

tioni judicium füum pr&ferat, tanquam ipfe

ibi felix affecutio finis effe non poteft.

folusSpiritum Dei habeat? Idololauriz fcelus

V. ANe[fe debet , non miuimwum prudentie offi. Caffian.

eít, non acquiefcere, & quafi peccatum ario»

cium e[fe, quod Caffianus faquentibus werbis indi- coll. 14«

landi, repugnare. Eant nunc, qui fe faciunt

cat: AMenfuram sirium [uarum comoenit unum- * 9

religiofiores aliis, qui non ficut coeteri homi-

quemque nofirum diligeniius ante penfare atque ad

num, ecce Arrioli, &Idololatrg& facti funt.

ejus modulum arripere ,. quaim. libuerit ,— difüiplie

IV. ANofje debet, nibil perinde ad prudentiam ne-

nam, quia quamrots omnes utiles fint, tamén aptà

Cafan, CefJarium e[Jo, quam difcretionem, uti fat clare Caf-

cunüis , euntie e[Je nou po[uvt. ^ Qua in re

&01l.2.€ 4,(ianus indicavit, dicens: Tam beati Antonii,

pulchrum exemplum in lacobo Patriarcha

'quam univerforum fententia definitum eft,

habemus, de quo fic difcutrit Didacus Nyf-

fenus.

dicretionem effe, quz fixo gradu intrepidum

Offerebat Efau.fratri füo Jacobo

-

SS553j

fuam

$98

JUibliotbeea Mangalis. Concionatoriee

füam vite focietatet , opitulationemque, fi

hil plus, nihil minus; nihil aliter,

eratum fit, faciatis.

q?am im-

occurrens aliqua neceflitas forte requireret.

Huic tam ofhciofz , & comi oblationi te-

VII. jNeffe debet acquirere peritiam

& dess

fÍpondit fandtus Patriatcha nofter demiffe, at

teritatem in primariis tribus prudentiz acti-

humilitery non poffe tam infignitum admit-

bus, deliberando ícilicet , judicando ; &

fönlly |

tere beneficium, eo quod teneros, & par-

imperando , exercendis.

in quem finem

g

vulos haberet filios, oves item, & vaccas gra-

proderit regulas aliquas in eorum exercitio

anitis

vidas, quas una die perire neceffum effet, fi

pre oculis habendas noffe, qu:les quidem

paffu paululum celeriore carpere viam coge-

fequentes effe poterunt.

I. Pro confulatio- Éccl 32.v.

rentur. Itaque & rogavit, ut ipfe przcederet,

ne: Prima: Fili mi, fine confilio nihil fa- 24.Thom.

Genef. 15.

Se. Kemp.1.3.

feque paulatim; ac pedetentim fequi permit-

cias, & poít fadtum non poenitebit.

e imit,

'S?a ä äy 140

teret, inquiens: Nofli, Domine, quod parvu-

cunda: In qualibet cauía intra cum Moyfe

c. 28.

los habeam teneros; & oves , & boves fztas

in tabernaculum ad confulendum Domi-

inecum, quas fi plus ambulando fecero labo-

num, & audies divinum refpon(um, & re-

rare, moriantur una die cuncti greges. Pre-

dibis inftructus de multis przfentibus & fu-

cedat Dominus meus ante fecvum füum, &

turis, propterea namque Jofue & fiiii 1írael

€go fequar paulatim veftigia ejus, ficut videro

a Gabaonitis leguntur decepti, quia os Do-

garvulos meos po[e. Hzec verba habent fenfüm;

mini prius non interrogaverunt, Íed nimium

& doctrinam moralem perutilem , cui valde

creduli dulcibus fermonibus , íalía pietate

L f

inherere debeant quidam imprudentes, & in-

delufi fuünt.

Tertia: Multi fint tibi pacifi- Eecl. 6,

Linfii

dilcreti, qua pretermiffa virium fuarum ex«

ci, & confiliarius fit tibi unus de milles fci- V* 6

Coníl,

—

penfione, tam properanter feruntur per viam

licet vel Deus, vel Superior, vel alius vir

Ípiritus, ut ante deficiant, quam perficiant

rudens, doctus, & re&us.

Quarta: Dee

$ter, & inepti reddantur ad reliquum curricu-

liberandum eft diu, quod ítatuendum eft fe-

lum abfolvendum. Sunt; qui tanto fervoris

mel: przcipue fi ejusmodi fit decretum;

2. Pro electio- Exod. 13.

àmpetu poenitentem vitam aggrediantur; ut

quod revocare non liceat.

poít non multos paffus proríum corruant, id-

ne fequentes fervire poffunt. .Prima: NonY- &

que, quod onus ad momenta virium füarum

accipias, (aut appetas) munera, (aut aliud

non expenderunt, neque curarunt, ut parem

quidpiam ad finem impertinens) quz etiam

humeris farcinam exciperent. Faciant ita-

excecant prudentes.

Hinc Ariítoteles , ma- Atiítot. 1.

que, quod Jacob; qui dicebat: /éguar paulatim,

nifeftum eít, inquit, quoniam impoflibile eft 6« Eth.c.s.

Bent.:

Jicut ^videro parvulos meos po[e : vires eorum,

prudentem effe, qui non fit bonus, tum quia

Y od

quos in via comites habebat, dimenfüs eft, &

virtutes comprimunt inordinatas paíliones,

ad modulum earum voluit, ut per viam per-

quz fincerum judicium corrumpunt; tum

gerent: ut perdurabilis fit profedtio, necef-

quia quisque fere fecundum affectum judi«

fum eft prudentia duce uti, & juftam virium

cat, uti Thomas Kempen(is bene advertit;

Ed

rationem habere, ad earumque menfüram

dum dixit : Sicut res nobis cordi eft, fic de L. 1.6, 14.

UT

moderari iter. Ita fuadet Do&or mellifluus,

ea frequenter judicamus : nam verum judie $l1«

ferm. 49. in Cant. inquiens : Difcretio omni

cium propter privatum amoret faciliter per»

virtuti ordinem ponit, ordo modum tribuit

dimus. Secunda: Quod alterii in prefenti

& decorem etiam, & perpetuitatem. Deni-

negotio fuaderes, prior ipfe arripe; nam

que ait: Ordinatione tua perfíeverat dies,

charitas a feipío incipit. Hinc Livius Salina« Livius.l 7.

diem virtutum appellans. Eft ergo difcretio

tor in confilio primus rogatus fententiam, ne- Dec 4«

non tam virtus, quam quzdam moderatrix,

minem fidelius dare poffe con(ilium dixit

& auriga virtutum, ordinatrixque affectuum,

quam eurn, qui in alteri fuaderet, quod iple,

& morum doGtrix. llbi itinerandi nullus eft

fi in eodem loco éffet, fa&turus füerit. "l'er«

ordo, nullus modus, diícretio nulla, quomo-

tia; Fac modo, quz quondam facta fuiffe ve-

do re&e füa cuique diei via defignari, & con-

lis: prefertim mortis & judicii tempore, uti

tinuari profectio poteft? Nonnunquam fen-

$. Ignatius in regulis eleGionis füafit. Qvare

fim progredi, nonnunquam accelerare paf-

ta: Semper przferendum eft, quod ad finem

füm, & grandire gradum, nonnunquam mo-

certius & abundantius confequendum juvat:

derari, rurfümque figere tantifper pedem,

Hoc autem ut,cognofícatur, rationes pro

:*& conquiefcere eft neceffum. — Qui femper

utraque parte examinande & ponderandz

vult properare , & impetu incitatiore per

funt, . Czteris autem paribus femper prz-

viam pergere, ille facit, ut intermittenda fit

ferenda funt commoda majora minoribus;

profedio, & poftremo nihil fecerit, poft-

univerfalia (ingularibus, duratura percunti«

quam tam raptim, ac prepropere inire viam

:

bus, certa incertis, fecura periculofis. Quin-

ccepit.

ta: Melius eft parvum bonum cum parvo

s:: Bernb

VI. JDenique no[fe debet , quomodo defe&us pru-

malo, quam magnum bonum cum magno

apud Ko- dentice per obedientiam füppleri po[jt : uti S. Ber-

malo; hoc enim eo ipfo quod magnum fit,

fignol. l3:nardus indicavit: dicens: Ne incurrat, qui

omni ftudio fugiendum eft. 3. Pro Imperio

G d

currit, illuminari necefle eft lumine difcre-

denique fequentes regulas obíervaffe prode-

tionis, quz mater virtutum eft, & confum-

rit. Prima: Periculofe differtur , quod fes

matio perfectionis; hzec nimirum docet, ne

mel reGe eligitur: quia occafio calva eft, &

quid nimis; at vero, quia omnino rara eft

quovis ferpente magis lubrica: Felicitas con-

avis in terris, hujus difcretionis locum in vo«

flliorum in velocitate executionis eít pofi^

bis; fratres, fupplet virtus obedieqtiæ, ut nj«

ta, Secunda: Qui obfervat ventum, non

femye

!:r -

TZituus CXX.

Mdem- leniio.

699

feminat: id eft , qui nimis cupit placere ho-

tientia &quanimitate tolerantur,quod nem-

minibus, & difplicere reformidat , nunquam

pe leviores fint futurz , tum propter amo-

con(ilia prudenter concepta exequetur. Pri-

rem , tum propter gratiam Dei offerendam:

ma virtus prudentis, hominum de fe judicia

pro purgatorio finc futurz in hac vita & in-

fpernere.

Si vis beatus effle, inquit W/ido,

eítimabile gaudium (int promeriturz , juxta

Senes, de

tranquill.

hoc primum cogita, zternorum intuitu con-

illud Apoftoli: Non funt condignz paffiones nom, s.

anim.

emnere, & contemni. Tertia: Magnarum

hujus temporis ad füturam glo

:

reram etíi fücceffus non fuerit, honeftus eft

velabitur in nobis.

riam, qug re- v 16.

V,

-Ihüm,

ipfe conatus: nec honeítus tantum, fed me-

Il. Ex occafione thematis: Omnia bona mi- äap, 7.

Dbl

ritorius etiam , quia coronat Deus volunta-

bi pariter venerunt cum illa : Oftendi poffantv. 11.

]nir,

tem, ubi non invenit facultatem,

fru&us prudentiz,& przcipue quomodo pru-

j

Vil JNoffe debet & bene obfervare precipuas

dens triplex genus bonorum participet. 1.50-

proprietates prudenziz,quarum tres funt prz-

num utile, (ca divitias: id quod pulchre proba-

cipuz. Prima /implicitas: Quam Servator ipfe

ri poteft exemplo Salomonis , tantas divitias

indicavit, dum Apoftolos monuit, ut effent

cum fapientia obtinentis, ut fimilis ei ex Re-

rudentes ficut ferpentes,& (implices ficut co-

gibus non fuerit, nec deinceps fit futurus.

j

u

mbz; nihil (cilicet fraudis , aut finiftrz in-

2. Bonum honeftum feu honores : quod ite-

tentionis eleCtioni aut confiliis admifcendo.

rum exemplo Salomonis probari poteít, fa-

d $,

Liv. apudSecunda tarditas : Certe Democritus /Etolus

tentis, quod innumerabilis honeítas venerit

I6.

Langiumv.nullam rem tam inimicam effe confiliis dixit,

Confil,

per manus illius. Et quod habuerit propter

quam celeritatem : przecipitata enim confilia hanc claritatem ad turbas, & honorem apud

f1in transverfum agantur, nulla pcenitentia in

feüiores juvenis, & in confpedtu potentium

melius revocari poffunt.

'Tertia celeritas$: in

admirabilis fuerit.

3. Bonum dele&abile:

ut idem iterum tefítatus eít dicens: Latatus

executione videlicet, juxta commune prover-

füm ia omnibus,

0d, 13,

bium, quo dici folet: diu delibera, cito facito.

unniam antecedebat me

b

ifta fapientia.

IlI.Ex occafione thematis : Fili mi, fine confi- Eccl. se;

$. XlI.

C(O NCEP

TUS PRAEDIC

A

lio nibilfacias, &2 poft fa&kum non penitebis : Oftendi v- 24-

*-

poteft, cur, quando, & a quibus petendum

tiftt. .

BILES.

iElh:c.SU

confilium. Et pro prima quidem parte de-

Deut. 32.

occafione thematis : Utinahz faperent, 69

monítretur , a confiliis (anis pendere falutem

V. 280

?. Ex

intelligerent, ac novi[ma providerent: Nar-

publicam (juxta illud Salomonis : Ubi non eft Prov. 11,

rari poteft hiftoria füpra $.7. n.2. relata, &

gubernator, populus corruit: falus autem,ubi v. 14.

oftendi,quomodoillam fententiam ad fe alios«

multa confilia,) & privatam, juxta Siracidem

que regendos ufürpare quisque debeat, in tri-

dicentem : Deus ab initio confítituit homi- Eccl. 1.

Eccl. 7»

, !Igo [40

bus przcipue occafionibus. 1.1n occafionibus

nem, & reliquit illam in manu confilii fui, V« 14-

V. 46.

peccandi, ubi vel maxime (ibi quisque dicere

quz utraque do&rina ex corruptione naturze,

m

& exczcatione feu debilitatione intellectus

debet: Nihil incipe, donec exitum refpicias:

fic enim monuit Siracides. In omnibus operi-

facile probari poffunt. Pro altera parteoften-

bus tuis memorare noviíTima, & in »ternum

di poteft, confilium in quatuor potiffimum ca-

non peccabis. 2 In quotidianis actionibus:

fibus requirendum.

I, 1n tentationibus ad

wits 7

G

Confiderando, quem exitum (int habiturz, fi

peccandum, cogitando exitum, juxta exem-

precife propter motivum naturale & tempo-

plum vulpis, non tantum veftigia antrorfum,

rale exerceantur ; nempe quod eventurum

fed etiam retrorfum fpectantia con(iderantis.

fit; quod olim fervo cuipiam contigiffe fcri-

2. In a&ionibus quotidianis: ad exemplum

bitur, qui cum in ultimo morbo Dominum

" Monachi ante quodvis opus fubfiflentis, &

füuum rogaffet, ut vel per mediam horam fe a

ad bonum finem dirigentis, ne audiatur : Prxe

morbo liberaret , isque diceret , in fua id po-

ceptor, tota noGte (& vita) laborantes nihil

teftate non elle, cum gemitu exclamavit:

cepimus. 3.In ftatu eligendo, vel profequen-

Heu me infelicem, qui tanto tempore tali Do-

do: uti Chriftus in deferto docuit. Hic enim

mino fervivi, qui nec tantillo tempore a mor-

vel maxime locum habet Senecianum illud

bo liberare me poteft. & non porius illi fervi-

Deliberandum diu, quod femel ftatuendum

tium meum impendi , qui & hic a morbo, &

eft. 4. In dubiis bonum reipublicz concer-

ibi ab zterno füpplicio eximere poteft. Item

nentibus; (i enim proprivato bono confilium

quod talis olim cum Salomone dicturus fit in

tam folicite adhibendum eft, quanto magis

agone: Cumque convertiffem ime ad univer-

pro communi ? hic fane confilium confültori

fa opera, quz fecerant manus mez, & ad la-

vel optimum, vel peffimum, quia fanguis ab

bores, iu qubvs fruftra fudaveram, vidi in

ipfo requiretur. Pro tertia parte oftendatur,

omnibus vanitatem & afllictionem animi.

ab iis maxime petendum confilium , qui vi-

3« dn tribulationibus: con(iderando, quem exi-

ginti quatuor Senioribus a S.Joanne defcriptis

tum fint habiturz, fi cum impatientia & in-

funt fimiles, Et i. quidem procidunt coram Apoe. 4.

dignatione füfcipiantur, nempe quod propter

Deo, & coronas fuas fübmittunt, id eft, nihil

repugnantiam voluntatis fint graviores futu-

contra Dei honorem & beneplacitum confü-

rz, gravem in purgatorio poenam merean-

lunt. 2. SuntSenes ; nam uti Plutarchus ait.ea

tur, € premio inexplicabili, quod per patiene

maxime civitas falva eft, ubi confilia Senum ;

tiam obtineri potuiffet, privent.

Qualem e

& juvenum arma obtinent; alioqui timen-

€ontrario exitum, habiturz fint, (i cum Ipa-l

dum efl ne eveniat damnum, quod !'(oboam

ex

]

$09

Ijiblia:becæ Manuälis Concionaroria

g. eg.12.

ex confilio Seniorum neglecto paffus eft. 3. Ve-

laribus cafibus & authoritatibus S. Scriptur&

ftiti funt veftibus albis, id eft, ab omni cupidi-

& SS. Patrum firmari ac probari poffunt.

tate,& metu liberi;hec enim duo capita maxi-

VI. Ex occa(ione thematis : j£//ote prudentes

Jicut ferpentes: Oftendi poteft, quomodo juxta

me pervertunt judicium. Hinc Fridericus Cae-

far Conf(iliariis fuüis in curiam vocatis dicebat:

hoc monitum Chrifti prudentiam ferpentis

UtinamConfiliarii mei in palatii veftibulo duas

imitari debeamus,fcilice: totum reliquum cor-

res deponerent,fimulationem, & diffimulatio-

pus exponendo periculo, ut caput defunda-

nem; fic & ipíi recte confülerent, & mihi fa-

mus. Triplex autem eft caput,quod defendere

cillimum foret inter,confilia dijudicare. 4. ii«

debemus. Primum eft caput corporis myftici, Rom. g.

brum fignatum habentes, id eft, fecreti tenae

Chriftus videlicet, pro quo utique cum Apo: v. 35.

PWV' r

ces ; nam, tefte Valerio Maximo, optimum at-

ftolo omnia detrimentum facere debemus, ut

V.S-

-que tutiffimum rerum adminiftrandarum vin-

eum lucrifaciamus, & cum veritate dicere

Viu c

queamus : Quis nos feparabit a cnaritate Chri-

Curt, 1, 4,Culum inSenatu efltaciturnitas. Hiac vetus

difciplina Regum vitee periculo filentium fan-

fti? Alterum caput eít religionis, nempe vera

Xerat, tefte Curtio ; nec rem magnam füftine-

fides,fine quaimpolflibile eft placereDeo;atque

ri poffe credebant ab eo, cui tacere grave fit.

adeo merito etiam pro illa,opes,honor;fíanguis, Hebr. s "

VI. Ex occafiope thematis : Dixi, nunc cefpi :

vita,amici, & omnia exponenda funt periculo, v. 6.

Pf.26. -

W. il

poteft uriliter oftendi, quomodo quivis Chrie

imo & perdenda, (i opus fuerit, ut plurimi

ftianus prudenter novum annum & cum €o no-

Martyres fecerunt. Tertium caput eft ACtio-

vam vitam inchoare debeat, Eum in finem

num noftrarum, intentio (cilicet, a qua o::nnis

proponi poteft pro narratione quzftio, cur ve-

bonitas aCtionum,& meritum dependet,cum,

' teres a Januario annum inceperint ? dicique,

quidquid agunt homines, intentio judicet

id eos feciffe, utoftenderent , eum; qui fapiene

omnes, adeoque merito curanduin, ut pre

ter annum ínchoare cupit, duas facies & qua-

omnibus aliis a&tionum noftrarum caufis, vel

circumf[tantiis, intentio falva confiftat.

tuor oculos;ad Jani imitationem,habere debe-

re; unam fcilicet faciem & binos oculos, qui

Vii. Ex occafione ihematis: Opera enim il- Apoc. 14.

praterita refpiciant ; aleram cum binis oculís;

lorum fequuntur illos : Narrari pote(t Parabola a v. 15.

qua futura profpiciant. Quid autem per fingu-

S. Barlaatmn propofita de Rege, qui cum fciret,

los oculos videre debeant, fufius explicetur.

morem efle in füo regno, ut Rex poft unum

Et 1, quidem dicatur, per unum oculum dex-

annum.in regia digüitate confumptum nudus

trum debere eos refpicere praterita beneficia

expellatur in exilium, intra illum annum oc-

accepta, ut pro iisdem gratos fe exhi-

culte potiflimam divitiarum füarum partem

SuperPral, 2 Deo

Quonism beant,

nam tefte Caffiodoro, jugiter fibi fub-

in locum exilio deputatum premifit,in quem

mifericor- venire facit, cui collatum beneficium femper

poft annum relegatus, omnia, quz defiderare

diae

ob oculos affiftit.2.Per (iniftrum debere eos re»

poterat, abundantér invenit, Applicetur hzc

fpicere preeterita peccata,& aCtiones, ut, dum

parabola ad hominem, qui fciens, ratum effe

cum Salomone vident in omnibus vanitatem

illud $. Jacobi oraculum: INudus egreffus fum

&sfflictionem animi relidam, fapiant damno

ex utero matris mez, & nudus revertar illucs

fuo,& peccata quidem expient, & deteftentur;

premittere & ipfe debet veras divitias fuas,

actiones vero indifferentes per bonam intene

nempe bona opera: quod proin breviter per

tionem melius ordinent. 3. Per alterum ocu-

comparationegm divitiarum materialium cum

lum dextrum debere eos profpicere vitam &

bonis operibus probetur; fübinde breviter

tempus futurum , dareque operam , ut bene

oftendatur, per quos praemitti in alteram vie

6

610

É£ph. & collocent, juxta S. Pauli monitum: Videte,

tam debeanr, fcilicet perintentionem bonam,

V. 16,

Fratres, quomodo caute ambuletis, non quafi

& per manus pauperum , id quod abundan-

infipientes, fed utfapientes, redimentes tem-

tius explicari & demonflirari poteít, maxime

pus, quoniam dies mali funt; id quod facient,

vero quam fecura fit a latronibus infernali-

fi opera fua bene abíolvere ad Dei gloriam

bus hzc transmiííio.

615

VIIL Ex occafione thematis : Filii b ijus fa« Luc. 16,

beneque eorum fructus difpenfare (tudeant.

4. Denique per finiftrum alterum oculum tri-

culi prudentiores.fimt filiis lucis:: Oftendi poteft, v. 8.

bulationes futuras profpicere debere, tum ut

quomodo prudentia difci debeat a filiis fzcu-

previía tela minus feriant ; tum ucartem pa-

li. Et 1. quidem quomodo recte deliberare &

tiendi fruGtaofe ejusmodi tribulationes addi-

confulere oporteat, exemplo Avarorum; qui

:

631.3.v.4- (cere ftudeant, ne fero illud Apoftoli audiant:

ante, quam vel obolum expendant. tam foli-

i

Tanta pafli effis fine caufa?

cite confiderant, an vel neceflitas, vel utilitas

Prov. g.

V. Ex occafione thematis: AReiinq

uite infan-

tales expenfas requirat. Quanto magis autem

v, 6.

tiam, €7' vivite, && ambulate per vias prudentie : do-

id faciant filii lucis, fpiritualibus divitiislonge

ceri pulchre poteft perpetuus gradus fapiene

preftantioribus augendis inhiantes ;; 2. Quo-

tiz,feu ars prudentiz,confiftens in fex fequen-

modo optima quzqueeligere,tam circa finem,

tibus preceptis. 1. Noli facere omnia , quz

quam media exemplo mercatorum , tam va«

potes, quia fuperbia eft. 2. Noli inquirere

rias induftrias excogitantium , ut diteícant,

omnia, quz nefcis, quia curiofitas eft... 3. No«

l]tem aliorum feipfos inordinate amantium,

li dicere omnia, quz fcis, quia ftultitia eft.

de/quibus merito S. Auguft. fic locntus eft:s. de tem-

- 4. Noli credere omnia, quz audis, quia levitas

Bona vis habere, & bonus effe non vis? quidrore

eft. ;. Nolidare omnia.quz habes, quia prodi-

enim eft, quod velis habere malum? dic mi-

galitas eft. 6. Noli judicareomnia, quzx vides,

bi; nihil omnino. . Non uxorem, non filium,

non fervum , non ancillam , non villam, non

quia temeritas eft; qua omni-a- facile particu-

tuni-

Jitulus C XX Prudentia.

*

9ot

tunicam, poftremo non caligam. | Ét tamen

nulla gravior eft , fimili equitate animi fufti-

vis habere malam vitam. Rogo te, przpone

net, fimile quoque prezmium exípeGabic ?

vitam tuam caligge tuz. 3. ReGte imperare

Preféntia, ut bene ordinentur , utiliterque

executionem : exemplo aulicorum tam fire-

collocentur; qui enim prz(ens tempus bene

nue fortiterque imperata fui Principis exe-

impendit, de przterito non dolebit, & de fu-

quentium, ut eidem placeant, & corruptibi-

turo bene fperare poterit. 3. Fuura, qua

lem ab eo mercedem accipiant ; quid non

providenda fünt, ut pro iis, qux olim in alte-

preftandum erit, ut ummo Regi placeamus,

iT

ra vita neceffaria erant, in hac fructuofe la-

& ut eternum ab illo inz(timabile premium

boremus, uti fecic ille Rex, de quo paulo ane

5

fpererus.

[

te n. 7. diximus, eum divitias fuas in locum,

Prov. 4.

IX. Ex occafione thematis: Poffide Pruden-

ad quem relegandum fe fciebat, pramififfe.

V. 5.

Liatmn, ne oblivifcaris, neque declines a sverbis oris mei:

N

Vita c.10, Narrari poteít Apologus a S.Barlaam Jofapha-

)

$. XIH.

to narratus de Philomela, quz capta ab au-

MISC

ELLA N E A.

cuperogavir, ut eam dimitteret, velle enim fe

Gbr. ll,

optimam illi dodrinam tradere; qualege ac-

Qualitas.

cepta dixit illi: 'l'ria fervato in omni vita tua:

. Rem, quz apprehendi nequit, apprehendere

T. [n uno homine duplex eft homo, interior Granat. V,

& exterior: ille viro prudenti, qui fana & Prudent.

ne tenta: rem, quz non eft verofimilis, non

utilia (nadec & eligir; hic uxori imprudenti

credito : rem perditam , quz recuperari ne-

-

fimilis eft ; quareut vir mulierem, ita interior

quit, ne plangito. Cum autem poft dimi(fio-

homo exteriorem per prudentiam deber diri-

nem ipía iterum arbori infidens dixiffet, fe

gere, &

quidquid hie függerit, füfpedum

gemmam magnitudine ovo Struthionis non

habere.

imparem in ventre continere, aucepsque ideo

. H. Duo fünt infantium propria, ignorantia Idem.

dimiffam lamentans iterum ad fe invitaret,illa

& imbecillitas; duo vero virorum, fcilicec ju-

06 us

hemipem ridere ccepit,oftendereque,quomo-

dicium & robur. Qui ergo hzc duo pofie-

RU

do jam nunc doGtrinas a fe traditas neglexif-

riora habet, fe prove&tum in perfectione &

fec. Hx ergotres do&ring,velut pulcherrima

virtute; fecus, infantem credere debec.

tria prudentig dictamina, fufius explicentur,

IIl. JanusRex ob prudentiam fingularem,Idem,

doceaturque, 1. Quomodo non debeat quis

qua & przterita & futura fapienter conjectu-

tentare in hac vita felicitatem omnimodam

rabat,duas habuiffe facies confictuseft.| Quia

feu exemptionem a tribulatione; cum omnes

resfereomnes aliud in fronte, aliud in receffu

nos oporteat per multas tribulationes intrare

recondunt; hincSalomon monet: Ne intuea- Prov.a9.

in regnum Dei, id quod tum fententiis SS.Pa-

ris vinum , quando flavefcit; blande quippe v. 1.

trum, tum exemplis probari poteft. a. Quo-

intrat , fed in fine mordecut coluber, Ítem :Prov. &

modo non debeat quis credere, quod non eft

Favus diftillans labia meretricis ; noviffimaV. 3-

verifimile,quod fcil;cet felicitas aut in divitiis,

autem ejus amara quafi abfynthium.

aut honoribus, aut voluptatibus confiítat ;

IV. Prudentia fp

oníz per nafüum commen- Ideji.

contrarium quippeSalomon aliique füo exem-

datur, dum dicitur: Nafus tuus ficut turris

plo docuerunt. . 3. Quomodo rem perditam

Libani, quz refpicit contra Damafcum, hee

non plaogere quis debeat, id quod in duplici

enim civitas erat caput Siriz, qux lTíraelitico

occafione obíervandum. 4n ja&tura divitiarum :

regno femper erat infefta, unde Salomon ad

6,2T,.

ubi potius dicendum cum Jobo: Dominus

cognofcendas illius infidias in confinibus Li-

€. 1IO.

dedit, Dominus abftulit. Imo cum primis

bani altiffimam turrim zdificavit.

:

Chriftianis cum gsudio füftinenda rapina, eo

.V. Lycurgus rogatus, cur vetuiffet fre- Plütarch,

quod fciamus, nos habere repofitam melio«-

quentius adverfuüs hoftes expeditiones agere? in Lacon,

rem fuübítantiam. Zn funere amicorum: ubi ob-

re(pondit: Ne, dum crebro f2 defendunt,

/

C; 2?6

fervandum monitum Siracidis: Modicum plo-

beilandi peritiam uíu addiícant.

615

ra füpra mortuum, quoniam requievit.

VI. Alphonfus Rex Cathalanis fuadenti- Panorm.

X. Ex occafione thematis: /idete fratres

b

bus ut Alphonfo adhuc adolefcentulo feptem ls dereb,

quowmodo caute ambuletis , non quafi infipientes , fed

viri darentur , qui Deum timerent, juítitiam 4!Ph»

quafi fapientes ,. vedimentes iempus : dici pote(t,

colerent, cupiditates füb freno tenerent, ne-

Romanos olim prudentiam triplici vultu pin-

ue donis aut muneribus tangerentur; re-

xiffe, ut innuerent per eam tría potiíffimum

í

P

ondit : Si horum, non dico feptem , f:

tempora obfervari, 1.Preteritayut ex iis etiam

unum tantum dederitis, continuo illi regi-

fructus referatur, id quod rriplici modo fieri

men, & regnum ipfüm facile concefferim.

oteft. Primo (i ex preteritis factis falubria

VH. Antfthenes Athenien(is negabat fa-Laert. 67

confilia capiantur, vitandi occafiones, in qui-

pientem vivere juxta leges ab hominibus con-

bus cecidimus.

Deinde [i ex tempore male

ditas,fed juxta normam virtutis, Sapiens enim

collocato occaíío fumatur vitam valde ían-

non ideo declinat a malo, quod legibus pro-

Gam & ferventem inftituendi, ad morem pe-

hibitumi fit, fed

regrinorum; qui tarditatem itineris celeritate

quod ipfà ratio difïuadct, hoc

agendum effe.

(e u

curfüs compenfare ftadent. Denique fi pa-

Nece[fitas.

tienter feratur Jactura graviffima temporis;

I^

VIII. Vis confilii expers mole ruit

fua.

H

fi enim qui ja&turam divitiarum squo animo

IX. Crede mihi miferos :

tolerat, grande apud Deum meritum obtinet,

prudentia pritna o

pE

rcliquit.

'Ovid. 1. $,

quanto magis, qui Jacturam temporis, qua

Et fenfüs cum re c

cenfiliumque fugig.

. de pont,

R. P. Lobn, Bill. Man. Tom. II.

Tittet

h, Cl eleg. 12;

Zübliotbece Manualis / Concionatoriee

902

inth

xlcr

X. Sc1p10 Africanus turpe effe ajebat inre . in tranqullhtate vivi poteft, omnium cupidi- Tuíc.gq.r.

tatum ardore extincto.

2

7* €7. militari dicere: non putabam. Videlicet quia

explorato & exceffo confilio, qua ferro agun-

XXV, Alibi dicebat idem Cicero : Pruden-

ia

tur, fumma ratione adminiftrari oportere ar-

tia nihil dulcius, quam, ut cstera auferat;

bitrabstur.

adfert ipía (ene&us.

l. s.

XI. Nihil eft turpius, quam Faplf.ntum vi-

&áe fintb,

l

tam 'ex inbpientium fezmone pendere.

Gianat V, — XII. Viri fapientis ett lente feftinare, quod

$IN

$n

AXIOMAT A.

Prudentia. anchora Delphino con)unüa veteres hgmfi-

cabant; hinc'Salomon, fubltantia, inquit, fe-

IPa

rva funt arma foris, nifi confilium fit Cic.de off.

ftinara minuetur, quz autem paulatim colli-

domi.

itur manu, multiplicabitur.

Ibidem

XIHi. Superhumerale, quod humeros fa-

Il. Diu deliberandum, quod ftatuendum seneca.

eft femel.

cerdotis in veteri Fe(ïamento olim tegebat,

& rationale, quod pectus, fic Deo )ubcntc

Ill.. [ ifl langfamer Rath , und fcbnelle Tbat, Anonym.

$t

alldorten alis svobl gabt.

fa&ta fünt, üt Hbulis connexa nunquam a fe

IV.. JWitz, kommet nicht vor S'abren.- Evfabrung 1dem.

feparari potuerint, ut fignificaret, labores.

g/i der befle Lebrmeifler der Kiugbeit.

noftros femper cum judicio & ratione fieri

V. Zeitiger Ratb, zeitige Frücbt.

Viel Ratb,Idem

oportere.à

viel Heil.

Guter

Salus ; ubl multa confilia.

Uiiliias.

Ratb ift balbe Tbat. . Raib vor der That, gut 4dus-

L.6. de

XIV. Conftat, inquit Ariftoteles,neque pro«

gang bat.

mor.

VL Jüg, ehe du xagf1: bfinn, ebe du fagft :idem

prie bonum efle (ine prudentia neque pru-

auf dafs nicht Reu tagft.

dentem fine virtute morali quempiam effe.

VA.

Ziel, ebe du fchieffeft :

bfinn, ebe duldem.

Cic.1.5. de

XV. Multa funt incommoda in vita, quz

bfcblüffeft : .. fonft soielimal einbüfJaft.

nat. Deor.fapientes commodorum compenfatione le-

Idem.

Diunt ; Stulti nec vitare venientia poffunt,

Vil Ratb obne Tbat, «vas INutz, er bat ?

IX. Feftina lente.

Gmacb komimt man aucb

nec ferre prafentia.

J

Erafm.1,9.

XVI. Unicum con(ilium rectum magnam

«vit.-.Qui feftinus eft pedibus, offendet.. Mit

Apopht

Eüen fiofit man bald an.

Subftantia feftinata

milirtum manum vincere, dicebat Euripides.

minuetur ; quae autem paulatim colligitur

Ap. Lang.

XVií. Vetinus Poeta fic canit:

manu , proficiet.:

Gefcbmind gewonnen, ge-

|

v.confil. Confilio utilius, quam viribus, arma gerun-

Jibsvind erlobren. . Eilen tbut niemalen gut. Scbnell

tur

Epià

Militis eft robur, confiliumque Ducis.

gemonnen , fcbnell zerronnen.

X. Malum confilium confultori péffimum.

4

Ibid,

. XVIIL Hirundo, cum linum fereretur,

Uebler Ratb ifis Gebers Schad.

monuit reliquas aviculas, ut femina eruerent,

Uebier atb gebi

an feinem Herrn aus.

utpote ex quibus exoritura effez herba no-

centiffima avium geoeri! Cum vero hoc per-

fuadere non potuiflet, faltem ut primam her-

[ $. XV.

bam evellerent, fuafit, verum & hoc confi-

lium non placuit ; quare Hirundo periculi

DICTAMINA ET PRINCIPIA

Epid

declinandi caufa ad domos confügit, reliquis

ETHNICORUM PHILO-

16En

aviculis' ob neglectum confilium retibus ex

SOPHORUM.

2

lmo factis irretitis & pereuntibus.

Laert. T.

.. X1X. Diogenes fapienti nihil deefle. colli-

u

m Ethnici quidam ex inflituto. Pbilofo phos jä,

16.

C

gebac hoc fyllogifmo: Deorum omnia funt;

feu fapientie ac pradentie Magifiros , Zmato-

deorum autem amici funt fapienzes, & ami-

vés, a Profeffores fuerint profe]fn ,. opert pretium

corum communia fünt omnia, fap:cnus ergo

er lt

eorum ditlamina boc loco recen[ere , idque eo

funt omnia.

qmäem ordine , -quezm y ipfi fere a[cete de perfettios

ne differentes folent obfervare , ut. 'vel fic erubefca-

Dignitas,

qnuss doleamusque , mos ex tot, revelationibus, illue

Laert. l, 4.

XX. Bion dicebat, prudentiam tanto czte-

jlratzombus & lirisy quibus cortfLiara veligio abune

]iä

€. 7»

ris virtutibus antecellere, quanto caeteris fen-

dat , tantum luminmis ac motitie mecdum baufiffe,

fibus praftare vifus.

quantum ipfi Etbnici ex folo nature hunine baufe-

Stob. de

XXL. Socrates interrogatus , quid fit pru-

vunt , mec Lanta comtentione perfettionem fuperna-

Prudent, dentia? Animz conammtas, refondit.

turalem: fuiffe confettatos, quanta z;)/' ad. pcrfeäzo-

1dem.

XXHI, .Periander quzrenti, quid in mini-

nem naturalem, fLabilemque animi. quzetem perveni-

TÉ comenderunt.

mo fit maximum? refpondit, prudentes co-

gitationes animz in corpore humano.

DE VERJE SAPIENTI!E STUDIO

- Sfucunditas.

ArifXot.

XXIH meam principari jucundiffimum

L DICTAMEN.

l1. Rheteft , ideo fapere etiam jucundum videtur; -

Quid fi j' t fapientia.

Stw

C. Il.

nam fàpere principantis eft.

,

CIQG L B.

XXIV. Sapientis, tefte Cicerone, eft una,

IHæce

ft- fapientia, in natüram conver-Senec,ep,

de inib, quæ moeftitiam pellat ex animis, quz nos ex-

;

& eo rePutm, unde publxcus er- 49.

li

ror expulerit.

horrefcere metu non finat, dua praceptrice

*

3

-

II. Quid

Jüuus CXX. . Prudentia;

9e3

[c'qQ« l

$en.ep.26. .. 1I. Quid in homine proprio? Ratio.. Hac

* XI. Animus magnus & facer, & i hoc de-Epitt. 41.

certa & confummata felicitatem hominis im-

miffus, ut propius divina noffemus ,. con«

plevit.

verfatur quidem nobiscum, fed hzrec origi-

Sen.ep 20.

llI.

Huc cogitationes tuz tcndant; hoc

niíuz. lllinc pendet, illuc fpectat ac niti-

cura, hoc apta, omnia alia vota Deo remiffus

tur, noftris tanquam melior intereít. — Quis

rus, ut contentus fis temetipío, & ex te na-

ergo eft hic? an

fcentibus bonis.

:

imus , qui nullo bono; ni(i

É

Quz poteít ;ffe" felicitas

fuo, nititur.

"Deo propior ?

- XII. Magnus animus;, confcius fibi me!io—Epi&.wæ

Seepa

e. IV. Quid eft fapientia?. femper idem vel-

ris natur& , dat quidem operam, ut in hac

le, atque idem nolle. Non enim poteft cui-

ftatione, qua pofitus efl, honefte fe atque in-

u !

quam idem femper placere? nifi rectum.

duítrie gerat, czterum nihil horum, quz cir-

ca ipfum fupt, fnum judicat, fed ut commo-

[

ILDICTAME&

.datqi,s f,ufitpr, pcrcgrings & properans.

De fine bominis,

Otyn,

dV. DICTAMEN.

$ conditio rerum, eadem & Bomï—

fl

u

num eít.

Gladium bonum dices,

De Corpore,

non cui deauratus eft baltheus, nec cui vagi-

XIII. Fa

teor, infitam effe nobis cor

poris no»sen ep. 14

na gemmis diftinguitur, fed cui ad fecandam

ftri charitatem

Fateor; nos hujus

fübtilis acies , & mucro munirmientum omne

gerere tutelam : nec ego indulgendum illi,

rupturus.

Regula non quam formo(ía, íed

ferviendum nego;. multis enim (ervier, qui

quam reQa (it, queritur, Eo quodque lauda-

(

corpori fervit, qui pro illo nimium timet,

tur, cui comparatur , quod illi proprium eft.

qui ad. illud omnia. referr.

Sic gerere nós

Ergo in homine quoqus nihil ad rem perti-

debemus, non tanquam propter corpus vive-

. net, quantum aret, quantum fceneret, aquam

re debeamus, fed tanquam non poffimus (ine

multis falutetur, quam pretiofo incumbat le-

corpore.

Hujus nos nimius amor timoribus

'

&o, quam pellucido poculo bibat, fed quam

inguietat, folicitudinibus onerat, contumeliis

bonus fit.

onus autem eft, fi ratio explicita

objicit. Honeftum civile eft, cui corpus ni«

& re&ta eft, & ad nature voluntatem accom-

mis charum eft: agatur ejus diligenriffime

modata.. Hac vocatur virtus, hoc eft hone-

cura, ita tamen ut, cum exiget ratio, cum

ftum, & unicum hominis bonum ; nam cum

diguitas, cum fides, mittendum in ignem fit,

fola ratio perficiat hominem

; fola ratio pste

Nihilominus, quantum poffumus, evitemus

fecta beatum facit.

incommoda quoque, non tantum pericula:

VI. Actorem effe fabulz

Epi&' c.

þtalis, qualis ma-

&intutum nos reducamus, excogitantes fub-

33.Enchir, giftro probata fuerit, te memento. Si bre-

inde, quibus poflint timenda depelli. Quo-

vis, brevis; filonga longze ; fi mendicum

rum tría, ni fallor, genera funt, timetur irie

agere te voluerit, fac eam quoque períonam

opia, timentur morbi, timentur; quz per vim

ingeniofe reprzfentes. Ita fi claudum,fi Prin-

potentioris eveniunt.

:

cipem, (i plebejum. Hoc enim tuum eft, per-

XIV. Hebetis ingenii fi

gnnum efï, m rcbusfl?pïä f: 634

fonam bene efli

v

corporis immotrari, velut exerceri diu, edere Enchirid.

alterius.

ngere; eam autem eligere,

diu, potare diu, &c. Nam.hzc quidem fa-

Epi&. [

VII. Si quid: proficere ftudes , iftiusmodi

cienda fünt obiter, cura autem omnis ad ani-

mum transferenda.

16,Encliir, cogitationes mifías facito : Si mea neglexe-

ro, non erit unde vivam: Nifi puerum ca-

XV. Major füm , & ad majora genïtUS;Sen.

fligaro , malus erit.

Przítat enim periri fa-

epsösæl

quam ut mancipium fim mei corporis: quod

*

me,timoris ac moleftiz expertem, quam co-

equidem non aliter aípicio, quam vinculum

piis omnium rerum circumfluentem, animo

aliquod libertati mez circumdatum.

Con-

vivere perturbato, Et puerum malum effe

temptus corporis fui certa libertas eft.

reítat, quam te infelicem.

VIIT, Id actutb eft ab ilo mundï COhditorö,-

V. DICTAMEN,

qui nobis vivendi jura defcripfit, ut falvi effe-

mus, non delicati: ad falutem omnia parata

DE DEöæ

fünt, & in promptu, deliciis omnia mifere &

XVL No

n funt ad ccelum elevandz th- $eg.

ep;j.lö

folicite comparantur. Uta:nur ergo hoc na-

nus, nec exorandus cxdituus , ut

turg beneficio inter magna numerando : &

nos ad aures fimulachri, quafi magis exaudiri

cogitemus , nullo nomine melius illam me-

poffimus, admittat; prope eft tibi Deus; te-

ruiffe de nobis, quam quia, quidquid ex ne-

cum eft, intus eft. Sacer intra nos fpiritus fe-

eeífitate de(ideratur, fine faftidio fümitur.

det, malorum bonorumque noflrorum obfer-

vator & cuftos: hic prout a nobis tractatus

.lil. DICTAMEN.

eft, ita nos i

pfe tractat, Bonus vir fine Dco

nemo eft.

De. 4fnima bominis.

XVII. Univería ex materia & ex Deó Coti« Sen.ep.óó.

& generofa res eft humarius ani-

ftant: Deus iftà temperat, quz circumfufa

*

Senec, ép. Ix. Mägna

Potentiüs .

102e

mus,

nullos fibi poni, nifi commu-

ReGorém fequuntur & Ducem.

nes, & cum Dco terminos patitur.

autem eít, quod facit, quod eft Deus, quam

5

ul

lp"to 8«

X. Cogita in te preter animum nihil effe

materia patiens Dei.

mirabile, cui magno nihil ma

£

num eft, :

XVIII. Sic vivendum eít, tanquam in con-Seri.ep.83.

RU Po ubn. Bibln Mm- Tämü IL

A'et 003

pectu

Abliotbece . Manualis Con?iondtoriæ

904

intento effe oportet , ac continenter folieitoy

fpe&u vivamus, fic cogïtandüm, tanquam ali-

quis in pe&us intimum infpicere poffit: & po-

ne'gubernator vocet, ac tum illa omnia relite

teftquid enim prodeft ab homine aliquid effe

quere, ut ne vin&us tanquam oves in navim

Intereft

H

fecretrum ? nihil Deo claufum eft.

conjiciaris; ita etiam in vita fi tibi vice coch-

lec autbulbi detur uxorcula & puer, nihil im-

animis noftris, & cogitationibus mediis m-

tervenit.

;

pediet; ac fi gubernator vocarit, curres ad

$n*

Sen.ep.45.

XIX. Primus e

ft deorum cultu , deos cre«

navim reli&tis illis omnibus, neque refpicies.

dere; Deinde, reddere illis majeftatem fuam,

XXV. Nulla aliena praftantria efferaris Epi&.c.12,

reddere bonitatem , fine qua nulla majeftas

animo: fi equus femet jactans diceret: fum Pneh.

eft; Ícire, illos effe, qui prefident mundo,

pulcher: ferendum effet. 'Tu vero cum ia-

ui humani generis tutelam gerunt;interdum

folenter gloriaris, te pulchrum equum habe-

euriofi fingulorum. Hi nec dant malum, nec

re, cito, equo te bono fuperbire.

Quid igi-

tur eft tuum ? ufuüs viforum. |Quapropter

habent: Czterum caftigant quosdam,& coer-

cent, & irrogant pcenas , & aliquando fpecie

cum in ufü viforum ita moratus fueris, queme

admodum natura poftulat, tum chereris, um

boni puniunt. Vis deos propitiare? bonus

"

eíto, fatis illos coluit, quisquis imitatus eft. -

enim aliquo tuo bono lztaberis. -

:

Sen.ep.98»

XX, Sive alios obfervare volueris (liberius

XXVl.. Aut ifta bona non funt, quz v

enim inter aliena judicium eft) five teipfum

cantur, aut homo (felicior Deo' eít ; quo-

favore fepofito ; & fenties hoc,& confiteberis,

niam quidem, quz nobis parata fünt, non

habet in ufü Deus : nec enim libido ad il--

nil ex his optabilius, & charis utile effe ; nifi

$m

te contra levitatem cafüs, rerumque cafum

lum, nec epularum lautitia, nec.opes, nec

fequentium, inftruxeris: nifi illud frequenter

quidquam ex his hominem inefícantibus, &

& fine querela, inter fingela damna dixeris:

vili voluptate ducentibus, pertinet.

Ergo

$m

diis aliter vifum eft.. Imo me hercule;ut car-

aut, quod incredibile eft, bona Deo defünt ;

men fortius ac juftius petam, quo animum

aut hoc ipfum argumentum eít, bona non

tuum magis fulcias, hoc dicito, quoties ali-

effe, quz Deo defunt.. Adjice, quod multa,

quid aliter, quam cogitabas, evenerit. Dii

quz bona videri volunt, animalibus, quam

$u

melius. Sic compofito nihil accidet. ''-

homini, pleniora contingunt. lila cibo avi-

dius utuntur; Venere non eque fatigantut:

Epid. c.

XXI. Religionis erga deos immmortales

38. Ench, precipuum illud effe ícito ;

re&as de iis ha-

Virium illis major eft, & equabilior ftirmitas.

bere opiniones, ut fentías, & effe eos, & be-

Sequitur, ut multo feliciora fint homine, nam

ne; jufteque adminiftrare univerfa: paren-

fine nequitia, fine fraudibus degunt; fruun-

dum eis effe, & omnibus iis, quz fiant, ac«

tur voluptatibus, quas & magis capiunt, &

quiefcendum : & fequenda ultro, ut quz a

ex facili, fine ullo pudoris aut poenitentiz

N

mente przítantiffima regantur; fic enim nec

metu.. Confidera tu itaque, an id bonum vo-

candum (it, quo Deus ab homine vincitur.

incufabis eos unquam , nec ab cis negligi te;

*

conquereris.

Summum bonum in animo conftituamus: ob-

i

XXII. In omn

ibus; quæ ad/vcx-fa videntur,

folefcit; (i ab optima noftri parte ad peffimam

;en.epga

*

& dura , fic formatus füam. Non pareoDeo!

tranfit, & transfertur ad feníus, qui agiliores

Sed aífentior.

Ex animo illum, non quia

fünt animalibus mutis. Non eft fumma felici-

neceffe eft fequor. Nihil unquam mihi inci-

tatis noflrz in carne ponenda. Boná illa-funt

det, quod triftis excipiam, quod malo vultu:

vera, quz.ratio dat: folida ac fempiterna,

nullum tributum invitus conferam : omnia

qus&t cadere non poffunt, nec decrefcere qui-

autem; ad qux gemimus; qua expavefcimus,

dem,aut minui. Cetera ooinione bona fünt;

taibuta vitz funt.

i

& nomen quidem habent commune cum v

N]

e;-

Eplàj.3, XXIIL. Mihi quidem optabile eft, a morte

ris, yproprictas in illis boni non eft. -

differt. c. me invadi, nulla alia re, nifi voluntate mea

8. Ó.

VIIL. DICTAMEN.

curanda occupatum, ut perturbatione vacuus

& liber dicere poffim Deo: num guberna-

De Concupsz?ntiis ; & voluþtätibzis;

tionem tuam reprehendi? numquid ad alia

abufüs fum facultatibus, quas mihi dedifti?

ultis paraffe divitias, non finis Sen ep.;7.

XXVII. M

miferiarum fuit, fed mutatio.

$t

zgrotavi, quia voluifti. Pauper fui te vo-

lente, fed lxtus. Nunquam appetivi impe-

Non hoc miror, non eft enim in rebus vitium,

rium;, nunquid me unquam hac de caufía

fed in ipfo animo. lllud , quod paupertatem

triftiorem vidifti? nunquid unquam vultu

gravem fecerat, & divitias graves fecit.

minus hilari te acceffi? paradus, fi quid

Quemadmodum nihil differt, utrum egrum

mandes, fi quid imperes.

Hec me cogi-

in ligneo lecto, an in aureo colloces, quo-

tantem, hzc Ícribentem;

cunque illum tranftuleris, morbum fuum fe-

: hec legentc'gn 0C»

cum transfert; fic nihil refert, utrum ani-

cupec— Inors.

mus xger in divitiis, an in paupertate pona-

VL DICTAMEN.

tur, malum fuum illum fequitur.

"

De Creaturis.

XXVIiI. Si vis Pythoclea divitem , hone-Sen.ep.21.

ftum facere; effe in perpetua voluptate, non

divitiis , honoribus, voluptatibus adjicien-

$

Epi&. c; XXIV,

emadmodum in navigatione fub.

H

a2, Encb,

Q:

ducto navigio, fi aquatum exiee

dum, fed in cupiditatibus detrahendum.

XXIX. Quis hoftis in quemquam tam con-Sen,ep.39.

ris, obiter fortaffis etiam cochieotam colli-

upta-

ges gut bulbum : animo autem in navigium

tumeliofus fuit, 4q"ua/m irgqqms-dgm vol

. tes

Titulus CXX.. Prudmiia.

9gos

tes fuz (ünt? quorum impotentiz atque in«

fanz libidini ob hoc unum

quo non bpo*r"tet, trahente, cortumpitur. 1 tá-

poflis ignolfcw:,crc,

que debemus aut curare mentem xgram, &

.. quod, quz fecere, patiuntur.

vitiis liberare: aut vacantem quidem; (ed ad

Sen. ep.r.

XXX. Non eít emoliendus animus ; fi vo»

pejora pronam przoccupare

luptati ceffero, cedendum e(t dolori, ceden-

creta Philofophiz faciunt.

dum labori, cedendum eít paupertati. - :

XL. Aliquis vir bonus nobis eligendus eft, sea,

XXXI. Vidifti aliquando. canem. miffa a

ep.ii,

ïi&.ml'

Sefl ep.72.

àc femper ante oculos habendus , ut fic tan«

MT

Domino fruíta panis aut carnis aperto ore ca-

quam illo fpe&ante vivamus; & omnuia tan-

prantem? quidquid excepit, protinus inte-

grum devorar, & femper ad fpern futuri hiat.

quam illo vidente faciamus.... . Magna pars

peceatorum tollitur, fi peccaturis teftis aíli-

Idem evenit nobis, quidquid exípectantibus

ftat. . Aliquem habeat animus, quem. verea-

fortuna projecit, id fine ulla voluptate demite

tur , cujus authoritate etiam fecretum füum

timus, ftatim ad rapinarm alterius erecti & at*

fan&tius faciat.--. O felicem qui fic aliquem

tenti. Hoc (apienti non evenit : plenus eft,

vereri poteft, ut ad memoriam quoque ejus

etiamí(i quid obvenit, fecure excipit, ac repo-

fe componat, atque ordinet! Qui fic aliquem

L

nit: Lztitia fruitur maxi-ma,ïcontinua, fua.

vereri poteft, cito erit verendus,

M&

VIII. DICTAMEN..

X. DICTAMEN.

De Virtutibus,

*

E

.. AMedia ad WW"S acquiränäa:; «'

Sen.ep.67, XXXII. N

ihil e virtute preftantius, nihil

H

pulchrius: & bonum eft, & opta-

MEDIUM L.

bile; quidquid ex hujus geritür imperio:

" 'I?:mpör'z's vatio babenda.

$en.ep.76. XXXIII, Id in quoque optimum eft, cui

*

nafcitur, quo cenfetur. In homine optimum

XLIf

mnia aliena fünt, tempus cahtum nO- Sen.ep.t,

quid eft? ratio, hac ant

?cedrit animal;?:, Deos

- firum eft. In hujus rei unius fugae

fequitur.

cis ac lubricz poffeflionem natuta nos milit,

Sen.ep.79.

XXXIV. Nulla virtus 1

rctsdeiatullii

€ex qua nos expellit, quicunque vult. Hinc

ipfius damnum eft; Veniet, qui conditam, &

fi volueris attendere, maena viti pars elabi-

fzculi füi malignitate compreffam, dies pu-

tur male agentibus, maxima nihil a

blicez.... fi quod eft pretium virtutis ex fa-

gentibus,

tota aliud agentibus.

ma; nec hoc interic.... nulli non virtus, &

. XLII. Omnes ergo horas comple&tere; ficsen. ep. z.

vivo & mortuo, retulit

gratiam, fi modo-il?am

fiet, ut minus ex craftino pendeas, fi hodier-

bona fecutus eít fide.

ho manum injeceris..-

Sen.ep.gt.

XXXV. Virtutum. omhi

um pretitxätiil; in

XLIIL. Id agamus; ut omne tempus no- Sen.ep 71.

ipfis e(£5. non enim exercentur ad-

premium,

Re&te facti feciffe merces eft. ..

ü

trum fit : non erit autem, nifi prius nos no-

Itri effe coeperimus.

Sen,ep.07.

XXXVI. Virtus extollit hominem

, & fo-

XLIV. infinita eft velocitas temporis; quzeSen.ep.49;

pra cara mortalibus collocat: nec ea, quz

magis apparet refpicientibus; nam ad prz-

bona, nec ea, quz mala vocantur

1

; aut c?pic

Íentia intentos fallit

nimis, aut cxpavefcit..

; ad*go Præcipitis /vfugyæ

tranfitqs levis eft.

IX. *DICTAAMEN.,.'

MEDIUM lL -

De Petcatis.

.

J'udicia bominum [pernenda..

itium eft falutis, notitia p

Sen.ep.Aas.XXXVII-. ]

unquam volui populo placere ; nam Sen.ep.29/

nam qui peccare fe nefcit, corri-

RN

gi non vult, deprehendas te oportet, anté-

quze ego fcio, non probat popu-

quam emeüdes.... Ideo quantum potes; te

lus; que

probat populus, ego nefcio. Ma-

is attibus populatis favor quzritur; fimilem

ipfe coargue: inquire in te;5 accufatoris pri-

te illis facias oportet, non

mum partibus fungere, deinde judicis, novi-

probabunt; nifi

fime deprecatoris: aliquando te offende.

agnoverint.

m epl

: XXXVIII. Non eft per fe magiftra folitudo

MEDIUM riil.

Sen ep 94

innoeentiz , nec frugalitatem docent rura:

Soliiudo amanda,

fed ubi teftis ac (pectator-abíceffit, vitia fub-

fidunt, quorum, monftrari & confpici, fru&tus

XLVL

u

uid tibi vitandum przcifive exiíti- gen, ep. 7,

€

-- Nemo oculis fuis lautus eft, ne pauco-

Q

mes, qu&ris? Turbam. Nonduni

rum quidem & familiarium , fed apparatum

illi te thto

comtniferis,«- Nunquam mores;

vitiorum füorum pro modo turbz Ípectantis

quos extuli, refero : aliquid ex co, quod

expandit. Itaque irritamentum eft omnium;

compofui, turbatur ; aliquid ex his, quz fu-

in quz infanimus, admirator & conícius, Ne

gavi, redit.... lnimica eít multorum con-

concupifcamus, efficies, fi, ne oftendamus, efe

verfatio. Nemo non aliquod nobis vitium

en.ep.":

feceris. Ambitio, & luxuria,& impotenria'fce.

commendat , aut imprimit, aut nefcienti-

nam defiderant: fanabis iíta, (i abíconderis, -

bus allinit

Et quo major eft populus, cui

Sen.ep.44s . XXXIX.. Duo funt, propter quz delinquie

commifícetnur, hoc periculi plus eft.... De-

mus, aut ineft animo pravis opinionibus mas :

mocritus ait: unus mihi pro populo eft, &

litia contra&ta: aut etiamfi non eít fal(is pree« -

gopulus pro uno.

Bene & ille, a quo cum

039

Occupatus, ad fal(a proclivis eft, & cito fpecie; .

quareretur, quo tanta diligentia artis fpe-

aret,

T tt tc;

906

Dibliotbece Manualis Conc'iona:oriæ

, ;4MEDIUM IX. -

&aret, ad pauciffimos perventurz ? fatis funt,

BEOL.

refpondit, mihi pauci, fatis unus, fatis eft nul-

(oo2s Correflio: non. omittenda.

lus. Sed & Epicurus: Hzc egonon multis;

L

V. Non poffüm fcire, an ei profuturü$ Sen.ep.29.

fed tibi: fatis enim magnum alter alteri thea-

fim , quem admoneo. lllud fcio, alicui me

trum fumus.

profüturum, fi multos admonuero. Spargen-

MEDIUM IV.

da eft manus, non poteft fieri, ut non aliquane

do füccedat multa tentanti.

Rebus fé commodare , non tradert.-

^^LVI. Ne illud quidem curo quod quibus- Sen.

a.

Senep.ós, XLVIL Mentiuntur, qui fibi obftare ad

dam nimis horridi animi videtur, & tetrici.

ítudia liberalia turbam negotiorum videri

Arifton ajebat, malle fe adolefcentem tri-

OL

ftem, quam hilarem & amabilem turbze. Vi-

volunt. Simulant occupationes , & augent,

& ipfi fe occupant. — Vaco, mi Lucili, vaco,

num enim fieri bonum, quod recens durum

& ubicunque füm, meus füm. — Rebus

& afp

: ;nim

erum vifüm eft: non pati æ:þatem, quod

non me tr»kado » fed commodo.

ip grl'oliq' placuit.

MEDIUM X.

MEDIUM V.

Opera verbis jungenda..

INotitia fui.

LVII. Facere docet Philofophia, non dice- Sen.eþ.-xe.

XLVIII. Ideo difficulter ad fanitatem per-

re5 &hoc exigit,ut ad legem quisque vivat,

VSen.ep.so.

venimus, quia nos zgrotare nefcimus, ut Har-

ne orationi vita diffentiat, ut ipía inter fe vita

pafte mulier fatua & cceca, neícivit effe fe

unius , fine aCtionum diffenfione, coloris fit.

ccecam, fed. domum tenebrofam dixit; id

Maximum hoc eít. & officium fapientiz, &

etiam nobis evenit.

Nemo Ííe avarum effe

indicium, ut verbis opera concordent, ut &

intelligit, nemo cupidum. Coeci tamen Du-

ipfe ubique par fibi, idemque fit. Quis hoc

cem quarunt; nos fine Duce erramus.

preftabit? pauci, aliqui tamen.

Et difficile

hoc: nec dico fapientem

i

MEDIUM VI.

fcmpc: unoiturum

gradu, fed una via.

MEDIUM XI.

Eadem fepius repetenda.

XLIX. Nunquam nimis dicitur, quod fatis

Ratio in confilium adhibenda. -

nunquam difcitur. Quibusdam remedia mon-

LVIII. Ób hoc feipfum homo; fuaquexini»— Sen.ep.24«

li s

ftranda fünt, quibusdam inculcanda.

retur, quod non poteft vinci, quod mala ipfà

fuüb fe tenet, quod ratione, qua valentius ni-

MEDIUM VIL -

hil eft, cafum doloremque & injuriarm fübi-

.

git. Ama ratione

i

Locorum snutatio fugienda. —

m, hujus te amor qutra-ïd,ge

rifïïma armabit.

Senepag. L« Socrates cuidam querenti, quod per

ocorum mutationem melior non fuiffet fa-

MEDIUM XII.

&us, dixit: Quid miraris, nihil tibi pere-

Seria refolutio.

4

i

grinationes prodeffe, cum te circumferas ?

XIX. Quids

uid facere te poteft bonum, Sen.ép.4o.

premit te eadem caufa, quz expulit.. Quid

tecum eít, quid tibi opus eft, ut fis bonus?

terrarum juvare novitas poteft? quid co-

velle : Quid autem melius potes velle, quam

gnitio urbium , autjlecorum ? in , irritum

eripere te huic fervituti, que omnes premit,

cedir ifta ja&tatio ; quzris, quare te fuga

quam mancipia quoque conditionis exiremz,

iffa non adjuvet? tecum fugis. Onus animi

& in his fordibus nata, omni modo exuere

deponendum eít: non ante tibi ullus place-

:

conantur ?

Tu non concupiíces quanticun-

bit lpcus.

que ad libertatem pervenire, qui te putas in

illa natum ?

MEDIüM VIIAI.

Paupertas amanda.

!MEDIUM.XIII.

Exempla ob oculos babenda.

Ll. Si vis vacare animo, aut pauper fis,

oportet, aut pauperi fimilis, non poteft ftu-

LX. Cum abliquid negotii tibi füturum eftEpi&.c. i.

dium falutare fieri fine frugalitatis cura; fru-

cum aliquo, ex proceribus przfertim , ipfeEnch.

galitas autem paupertas voluntaria eft.

tibi proponito, quid in ea re fa&turus fuiffet

!pin. 4.

LIL Magne divitie fünt, lege naturz

Socrates, aut Zenon. Ita fiet, ut te ratio non

Epl :

deficiat, qua id , quod objectum fuerit, rite

d

Sen,

compofita paupertas, Lex autem illa natu-

adminiftres.

rg, Ícis, quos nobis terminos ftatuit? non

efurire, non fitire, non algere. Parabile eft,

- LXI. Adjuvare nos poflunt non. tantum,Sen.ep.5a.

uod natura de(iderat, & e

qui fünt; fed & qui füuerunt, Ex iis autem,

q

4xpoütqm: ad fu-

.

ervacua fudatur.

qui funt, eligamus eos, qui vita docent: qui

ldem ep.

LIIL. Perpeffi fant exercitus inopiam re-

cum dixerint, quod faciendum fit, probant

rum omnium, vixerunt herbarum radicibus

faciendo: qui docent, quid virandum fit, nec

95.

& di&u fosdam tulerunt famem. Hzc omnia

unquam in eo, quod fugiendum dixerint, de-

paífi fant pro regno alieno. Dubitabit ali-

prehenduntur. Eum elige adjutorem, quem

uis ferre paupertatem, ut animam furori-

magis admireris, cum videris, quam cam

bus liberet?

D

aqdieris.

;

L

U Titulus CX X $. Prude'htia.t :

997

Sen.ep.6,

LXIL Plus tibi & viva vox & convictus,

cio? fi quidem ifta bona fant, gratulari debes

l.ep,agl

quam oratio, proderit. In rem przfentem.

illi, cui ea contigerunt; (in mala, ne doleas,

venias, oportet.

Primum , quia homines

te in ea non incidiffe; fed memento, cum ea

amplius oculis, quam auribus credunt : de-

non agas, quibus illa parantur, quz in noftra

inde quia longum iter eit

per pracepta, bre-

poteftate non funt, fieri non

pofie, ut ea-

ve & cffüicax per exempla.

dem tibi tribuantür.

n:ep,zö.

MEDIUM XIV.

TERTIA.

Lettio fru&tuofa..

ud vide, ne le&io omnis peneris yo»

Srattantia fugienda.

Sen. ep. 2, L'XIIT. ïll

luminum habeat alquid vagum &

LXVII- In familiaribus congreffibus ab- Idem c.54.

inftabile. Cettis ingeniis immorari & innutriri

fit facinorum aut periculorum tuorum pro»Ench.

oportet, fi velis aliquid habere, quod in animo

lixa & immoderata commemoratio ;

nec

enim ut tibi jucundum eft tuorum certami-

fideliter fedeat, Nusquam eft, qui ubique eft,

in peregrinatione vitam agentibus hoc evenit,

num meminiffe, fic & aliis füave eíl ea, quae

ut multa hofpitia habeant, nullas amicitias.

tibi acciderunt ,. audirc;

Idem accidat neceffe eft iis qui nullius feinge-

Mb

nio familiariter applicant, (ed omnia curfim &

.(QUARTA.

properanter transmittunt. Non prodeft cibus,

JNon temere judicandus.

nec corpori accedit,; qui ftatim füumptus emite

LXIX. Lavat quispiam cito, ne dicas, la- tipio,

titur, Nihil zque fanitatem impedit, quam re-

mediorum crebra mutatio: Non venit vulnus

viffe male, fed cito: bibit quispiam multurne é;.

vini,ne dicas,bibifTe male.fed mul:um, Prius-

ad cicatricem,in quo crebro medicamenta ten-

quam eaim id decretum dijudicaris, unde

tantur: non coalefcit planta, que fepe trans-

fcis, an male? fic ufü tibi veniet, uc al/a vi(a

fertar. . Nihil tam utile eft, quod in tran(itu

certo comprehenfa habeas, aliis affentiaris.

profit: Difirahitanimum librorum multitudo.

: Faftidientis ftomachieft;multa deguftare,quz,

QUINTA.

ubi varia funt & divería, inquinant, non alunt.

Refpstius. deponendus. .

Probatos itaque femper lege, & fi quando ad

alios divertere libuerit, ad priores redi.

"LXX. Cum facis al.quid, quod täcicndumgpia.c,sy,

L'po? 41

- d. ep.45. .. LXIV. Non refert; quam multos, fed quam

effe (tatuifti, nunquam recufes inter id agene Ensh.

bonos habeaslibros. .Lecio certa prodeít,

dum confpici, tamet6i futurum eft, ut vulgus

varia delectat.

Qui, quo deftinavit, perve-

de eo fecus judicet.. Nam fi perperam facis,

———H——Á — À Ü (—— — M M aE EE

nire vult, unam fequatur viam, non per mul-

rem ipíam fuge: fin re&te, quid eos vereris,

tas vagatur:. non ire iftud , fed errarc eft.

gui - recte reprchendunt ?

j

MEDIUM XV.

SEXTA.

Serino brevis.

Maledifta fhernenda,

Senep.38. LXV. DPlurimum proficit fermo,' qui mi-

nuacim irrefperit animo. Difputationes pra-

: LXXI. Si quis nuntiarit, quendam tibi ma- Épidt. e,

ep-w.

ledicere, ne refara, quz dicta fünt, fed re- 48« Enck

parate & effufie audiente populo plus habent

ftrepitus, minus familiartatis. Ad verba fub-

fponde, eum nefciffe catera :ua vitia; nam

x,allioq?.iu'lncd illa folum fuiffe dicturum., .

miífiora veniendum elt. Facilius intrant, fed

& hzrent; nec enim multis opus eft, fed ef-

SEPTIMA.

ficacibus. Seminis modo fpargenda funt,quod,

quamvis fitexigaum;cum occupavit idoneum

"Tanere non. loquenduim.

locum , vires fuas explicat, & ex mi

t

A

as

. LXXIL Si apud imperitos de precepto ali-gpia, e.

maximos actus diffunditür.

quo [ermo incideric, maxima ex parte taceto, 69. Ench,

*

Magnui enim pericuii ett flac

im evomerc,qupd

-

IX. DICTAMEN. d

n?n þconcoxeris.

Dottrina pro. converfatione,

—

&,C,slo

PRIMA..

. XIL. DICTAMEN.

- NIl inali: poflulandum. ab altero.

De pace obtinenda.

Epi&. Cs LX VL

.| munera de(iderata parare queo,

.;3 t * EfICh- - j

^" confervata verecundia, & fide, &

MEDIUM L

Opinio corrigenda.

animi magnitudine , vosque ejus rei viam

oftleaderitis. parabo. Sin id poftulatis, utbona

mines perturbantur non rebusEpi&. c.

p4»

LXX*II. [ o

egomea perdam, quo vos ea, quz in bonis non

fed iis, quas de rebus habent, 10 Ench,

fant,acquiratis,videte ip(i, quam iniqui fitis &

opinionibus: verbi caufa: mors non eít ma-

temerarii,ucrum vero preoptatis ? pecuniame

lum ; alioqui enim & Socrati ita vifüm effet:

ne, an amicum vérecundum & (incerum ?

fed opinio de morte, quiz malum eam facit,

SECUNDA.

!j

Cum igitur impedimur, aut diftrahimur, non

alios culpemus, fed nosmetip(os, hoc eft, no»

P

AEmulatio cavenda.

flras opiniones.

Plura fünt, que& nos ter«Sen.ep.12.

Epi& c. | LXVII. Eft tibi przlatus aliquis. in convie

rent, quam quz premunt, & fz

pius opinio-

. 32. Ench. vno, aut falutetione, aut dandi confilii offi-

ne, quam re, laboramus.

ME-

908

Qü*iäglia:bem Manualis Concionatorice

MEDIUM Il,

MEDIUM VIII.

Voluntas pyopria deponenda.,

Nemo leditur, nifi a feibfo.

Eri&. c.

LXXIV. Ne poftules ea, quz fiunt, arbi-

LXXXI. Plebeji ftatus & nota eft, nun-Epi&.c71.

13.Eachir. teacu tuo fieris fsd , fi fapis, ita fieri queque

quam a feipfo vel damnum exfpeGtare , velEnch.,

velis, ut fiunt.. Morbus eít corporis impedi-

utilitatem, fed a rebus externis.

Philofophi

mentum, inftituti non item, nifi ipfe velis.

ftatus & expreffa imago eft, omnem ucilita-

Claudicatio pedis eft impedimentum,inflituti

non item. Quod fi fingulis in rebus, quz in-

tem & damnum a femetipío exfpectare.

MEDIUM IX.

cidunt, con(íideraris, invenies eas alterius cue

juspiam rei, non tui , effe impedimentum.

$6]

Preparandus. animus.

PL

LXXXII. In ipfa fecuritate animus ad dif-Sen.ep.12.

MEDIUM III.

S'udicium voerum formandum.

ficilia fe preparet, & contra injurias fortunz

inter beneficía firmetur. Miles in media pa-

Epi& c.3. »LXXV. Memento, fi ea, quz natura fer-

ce decurrit, fine ullo hofte, vallum, & fu-

Enchiridj viunt, libera putaris, & aliena pro tois ha-

bueris, fore, ut impediaris, lugeas, pertur-

pervacuo labore laffatur, ut füfficere necef-

fario poffit.

beris, Deos hominesque accufes : Sin id fo-

jum tuum exiftimaris, quod tuum eft, aliena

MEDIUM X.

vero,ut fünt, aliena, te nemo coget unquam,

Miferia non anticipanda.

nemo impediet , neminem acculabis, nemi-

LXXXHI. Illud tibi precipio, ne fis mi- Sen.ep.1g:

nem criminaberis, nihil ages invitus, nemo

fer ante tempus , cum illa, quz velut immi-

te lz det, inimicum non habebis.

nentia expaviíti ; fortafle nunquam ventura

MEDIUM

IV.

fint, certe nondum venerint. Quazdam erga

INibil proprium cenfendum.

nos magis torquent, quam debeant, quzdam

$9.

ante torquent, quam debeant ; quzdam tor-

8

£pi&. c.

LXXVI. Nunquam te quidquam perdi-

quere oinnino non debent.

Aut augemus

:2

i & Enchir. diffe dicito, fed reddidifle. Filiolus obiit? red«

:

dolorem, aut fingimus , aut przripimus.

ditus eft. — Praedium eft ereptum? annon id

LXXXIV. Nil eft miferius, nec ftultius,Sen.ep.og

quoque eft redditum? at improbus eft , qui

eripuit? quid id tua re

f

r

quam prztimere. Quaz ifta dementia eft, ma-

ert, per quem is; qui

lum füum antecedere? Plus dolet, quam ne-

:

dederat, abs te repetierit.

ceffe eít, qui ante dolet, qaam neceffe fit.

MEDIUM V.

MEDIUM XI.

Frutius ex omnibus capiendus.

JDolore inutili abftinendum.

Epi&. c.

LXXVIL Si corvus inaufpicatum crocita-

s4. Ench. rit, ne te vifum illud moveat, fed ipfe tecum

LXXXV. Supervacaneum eft dolere; fiSen.ep 95;

divide (latim, & dic: nihil iftorum mihi por-

nihil dolendo proficias; Deinde iniquum eft,

tenditur, fed aut corpufculo meo, aut reculz

queri de eo, quod uni accidit, & omnibus

$eh.

mez, aut exiftimationi, autliberis, aut uxori ;

reftat.

H

mihi autem faufta omnia portenduntur, fi

" MEDIUM XII.

ego voluero.

Quidquid enim iftorum acci-

Conformatie cum divina voluntate.

derit, ex €0, penes me eft; frudtum ut capiam.

*

vv

MEDIUM VI.

LXXXVI. Ad hanc legem animus nofterSen. e

aptandus eít, hanc fequatur, huic pareat, & !97

Tzflimonio confcientie acquiefcendum.

quzcunque fiunt, debuiffe fieri putet, nec

Epi&o [UN

LXXVIII. Si quando acciderit, ut foras

velit objurgare naturam : optimum eft pati,

30. Ench. promineas, & alicui placere cupias, te de fta-

quod emendare non poffis; & Deum, quo

tione tua deje&tum effe fcico.. Quare in omni-

Authore cuncta proveniunt; fine murmura-

bus rebus illud tibi fatis (it, te effe Philofo-

tione comitari. Malus miles eft, qui Impera-

phum; (in alicui etiam videri Philofophus

torem gemens fequitur. Hic eft magnus ani-

X

cupis, tibi videre, idque tibi fatis efto.

mus, qui fe Deo tradidit: ac contra pufillus

Seén.ep.45.

LXXIX. Bona conícientia turbam advocat,

ac degener, qui oblu&tatur, & de ordine mun-

mala etiam in folitudine anxia & folicita eft.

di male exiftimat, & emendare mavult Deos;

1j

Si honefta funt,quz facis,omnes fcianc: (i tur-

quam fe.

pia, quid refert, aeminem fcire, cum tu fcias?

LXXXVII. In quovis inc

eptor hzec optan- Epi&.c.?ï«*

O te iniferum, fi contemnis hunc teftem!

da funt; Duc me, o Jupiter, & tu'Fatum,

MEDIUM VII.

€o, quo füm a vobis deítinatus. Sequar enim

alacriter. Quod fi noluero, & improbus ero,

Quidvis, ut oportet , accipiendum.

*Sea,

&feguar nihilominus.

7&-

Epi&' C-

LXXX. Unaquzque res duas habet anfas,

67, Ench. unam tolerabilem, aliam intolerabilem.

Si

SIIIL. DIC TAMEN.

frater injuriam fecerit, non ea, prehende, qua

facit injuriam, ea enim ejus anía non eft tolee

MISCELLANEA QUJDAM.

rabilis ; fed illinc potius, eífe fratrem, effe

una educatum. Sic prebendes eum, qua eft

Mors equo animo ferenda.

tolcrab;lis.

LXXXVIII, Quid eff turpius, quam insenep 4r.

IPQ

* ïïgäm LXX - Prudenta,

909

ipfo lumine ff'ecur-itatï*s effe folicitum : caüfz

. pe ad eundem, quem advocaverat extitatur.

autem hzc eft, quod inanes omnimum bono-

Animus femel in totum (anatur.

XCI. Hoc habent inter catera boni mores, Idem Ép

rum fümus; quorum in fine vite defiderio la-

boramus ; non enim apud nos pars ejus ulla

placent fibi, & permanent.' Levis eft malitia, 47«

Nemo;

fubfedit, transmiffa eft, & effluxit.

fepe mutatur, non in mclius, fed in aliud.

quarh bene vivat , fed quamdiu , curat ,.cum

Cur Lonis virii m;zla áccidant.

omnibus poflit contingere, ut bene vivant ; ut

diu, nulli.

XCH, Cum videtis bonos viros, acceptose Senec.l, de

Latitia vera que?

que diis laborare, fudare, per arduum aícen- Provid.

dere, malos autem lafzivire, & voluptatibus & t.

Se. ER

LXXXVII. Nolo tibi unquam deeffe lati-

L

tiam , volo illam tibi domi naíci: Nafcitur, (i

i

fluere: Cogita, filiorum nos modettia dele-

; :23.

Gari, iftos vernularum licentia; illos difci-

modo intra teipfum fit,— Czterz hilaritates

non implent pe&us, fed frontem remittunt,

plina triftíori contineri, horum ali audaciam.

Idem tibi de Deo liqueat.

Bonum virum in

leves fünt: ni(i forte cu judicas illum gaudere;

qui ridet. Animus deber efle alacer & fidens,

deliciis non habet; experitur, indurar, fibi il«

É

lum przeparat.

& füper omnia eredtus. Mibi crede, res feve-

XCIHIL. . Nihi

ra eít gaudium verum. In hujus gaudii pof-

l accidere bono viro mali po- bid, c. a

teft. Non miícentur contraria. Quemadrno-

feffione effe te volo. Nunquam deficies, cum

femel, unde petatur, inveneris. Hzc, quibus

dum tot amnes, tantum fuperne dejedorum

g

imbrium , tanta medicatorum vis fontium;

pj

delectatur vulgus, tenuem habent ac perfufo-

riam voluptatem : &quodcunque invectitium

non mutant faporem maris, nec remittunt

quidem; ita adverlarum impetus rerum viri

gaudium eft, fundamento caret. Hoc de quo

loquor, ad quod te conor perducere, folidum

fortis non vertit animum. Manet in ftatu, &

quidquid evenit, in füum colorem trahis.

eft, & quod plus pateat introrfus.

LXXXVIII. Omnes tendunt ad gaudium,

XCIV. Vir fortis, omnia advería, exercita- Ibid. c, $;

:Sen, Ep.

tiones putat,quis autem,vir modo, ere&tus ad

59»

fed unde ftabile, magaumque confequantur,

ignorant. Omnes oblectamenta fallacia &

honefta;non eít laboris appetens jufti; & ad of-

ficia cum periculo promptus? cui non indue

brevia decipiunt: (icut cbrietas, quz.unius

Vj

horg hilarem iníaniam, longi temporis tzdio

ftriofo otium poena eft ; Athlctas videimus,qui-

bus virium cura eft,eum fortiflimis quibusque

E

penfat. Hoc ergo cogita, hunc efle fapientie

effectum , gaudii equalitatem. Talis e(t fa-

confligere, & exigere ab his, per quos certami-

ni preparantur; ut totis contra ipfos viribus

pientis animus, qualis mundi ftatus fuper lu-

mam. Semper illic ferenum eft ; Habes ergo,

utantur: cedi fe vexarique patiuntur: &, fi

non inveniunt fingulos pares, pluribus fimul

quare velis fapiens effe; quia nunquam fine

Marcet fine adveríario virtusi

ä

gaudio eft. Gaudium hoc non naícitur, nifi

objiciuntur.

Tunc apparet,quanta fit.quantam valeat;pol«

.

ex virtutum confícientia.

leatque, cum quid poílit, pacientia oftendit.

Nobiliias vera qua ?

Scias licet, idem viris bonis effe faciendum.

d- & 35

Sen, Ep,

LXXXIX. Si quid aliud eft in philofophia

. XCV. Ecce fpe&taculum dignum, ad quod Ibi

44

refpiciat intentus operi fno Deus. — Ecce par

boni, hoc e(t, quod ftemma non inípicit. Om-

nes fi ad primam originem revocentur, a diis

Deo dignum, vir fortis cum mala fortuna

compofitus : utique fj & provocavit. Non

funt. Bona mens omnibus patet: omnes ad

hoc fumus nobiles,Patritius Socrates non fuit.

video, inquam, quid habeat in terris Jupicet

T1

pulchrius, quam ut fpeGiet Catonem jam pars

[

Piatonem non accepit nobilem philofophia,

fed fecit. Neminem;, ait Plato, regem non ex

tibus non femel fraclis, ftantem nihilominus

fervis effe oriundum,nerninem non (ervum ex

inter ruinas publicas rectum,

regibus. Omnia ifta longa varietas mifcuit, &

XCVI. Miferum te judicio, quo

d nunquam Ibid. édb

füurfum deoríum fortuna verfavit. Quis ergo

fuifli mifer: tranfifti fine adverfario vitam.

generofus? ad virtutem a natura bene com-

Nemo fciet;quid potueris, ne tu quidetn ipfe;

*

opus eft enim ad notinstm (ui experimento

L

pofíitus. Hoc unum eft intuendum. Non facit

nobiled artium plenum fümofis imaginibus.

quid quisque poflet, nifi tentando non didicit;

Nemo in nofiram gloriam vixit: nec quod

Gaudent magni viri aliquando rebus advet-

ante nos füit, noítrum eft. Animus facit no-

fis, non aliter, quam fortes milites bellis.

XCVIlI. Quare Deus optimum quemque Ibid. é. 4;

bilem, cui ex quacunque conditione fupra

aut mala valetudine, aut aliis incommodis at-

fortunam licet fürgere.

0.0.77'

ficit? Quare in caílris quoque periculofa fore

Difirimen inter. fapientem & pro«

cientem.

tiffimis imperantur ?. Dux lectiffimos mittit

qui nocturnis hofles sggrediantur iofidiis, aut

r

D

fidium loco dejiciant;

XC. Hoc intereft inter fapientiz confüm«

explorent iter; aut p

* -Seq. Eps

matz virum; &alium procedentis, quod inter

Nemo eorum, qui exeunt, dicit: Male de mé

72»

fanum,& ex morbo gravi ac diutino emergen-

Imperator meruit ; 5ed bene judicavic. Idein

tem.

Cui fanitatis loco eft; levis acceflio,

dicant, quicunque juben:ur pati;timidis ignae

Hic ; ni(i atteüdit, (übinde gravatur, & in

visque flebilia : Digni vi(i famus Deo,in quibus

eadem revolvitur. Sapiens recidere non po«

experiretur, quabtum humana natura poflet

teft, ne incidere quidem amplius.

Cotpori

pati : Hoc eft propofitumDeo;quod fapienti vi- fbid, & $;

enim ad tempus bona valetudo eft : quam

ro, oftendere hzc, qu& vulgus appetit, refor-

DA

medicus etiam fi reddidit, non przíftat ; fa« midat, nec bona efle nec mala, apparebunt

.'Rö Pb 'Lgþn. Bïl)l- Man. Tbm. IL

Uuuuu

autem

Bübliotbecm Manttalis: Concionatorie

919

autem bona effe, fi illa non nifi bonis viris tri«

vidi refugiunt. Injaria proþoütum hoc habet,

buerit; & mala effe, fi malis tantum irroga-

aliquem malo afficere: malo autem fapientia

verit.

non telinquit locum. Unum enim malum illi

ÉÍbid, c. 6.

XCVIII. Puta itaque Deum dicere: quid

eft turpitudo, quz introire eo, ubi jam virtus,

habctis, quod de me queri poffitis vos, qui-

honeftumque eft, non poteft.

C. Omnis injuria diminutio eft ejus, inibid. c. 5.

bus recta placuerunt? aliis bona fal(a circum-

dedi, & animos inanes, velut longo fallacique

quem incurrit, nec poteft aliquis injuriam ac-

fomnio lufi : Auro illos, argento & ebore or-

cipere fine aliquo detrimento vel dignitatis;

navi: intus boni nihil eft: Iíti, quos pro feli-

vel corporis, vel rerum extra nos poíitarum :

cibus afpicitis, fi non qua occurrunt, fed qua

fapiens autém nihil perdere poteft, omnia in

latent, videritis, miíeri fünt, fordidi, turpes,

fe repofuit, nihil fortunz credit: bona fua in

ad (imilitudinem parietum fuorum :extrinfe-

folido habet, contentus virtute, quz fortuitis

cus culti. Non efít ifta folida & (incera felici-

nonindiget. Ideoque nec augeri, nec minui

hiM

tas : crufta eft, & quidem ctenuis. Itaque dum

poteft.

Nam in fummum perducta, incre-

ford,.

illis licet ftare, & ad' arbitrium füum oftendi,

menti non habent locum. Nihil eripit fortu-

'ï

qeMid

nitent, & imponunt: cum aliquid incidit,

na, nifi quod dedit: virtutum autem non dat,

grim

quod difturbet, ac detegat, tunc apparet,

ideo nec detrahit. Libera eft; inviolabilis, im-

pl

[An

quantum altz ac verz foeditatis alienus fplen-

mota, inconcuffa 5 contra cafus indurata, ut

i

dor abíconderit, Vobis dedi bona certa, man-

nec inclinari quidem, nedum vinci pofíIit. Va Ibid, c.7.

füra: quanto magis verfaveritis, & undique

lidius debet effe quod lzdit eo quod lzditur,

infpexeritis, meliora majoraque permili vo-

non eft autem fortior nequitia virtute ; non

bis, tmetuenda contemnere, cupienda faftidi-

poteft ergo l.;-»:di fapiens.

re: non fulgetis extrinfecus, bona veftra in-

trorfüs obvería fünt, Sic mundus exteriora

$ XVI.

?

contempfit, fpe&taculo fui lztus. Intus orhne

AUTHORES

pofüi bonum. Non egere felicitate , felicitas

veflra eft.

eremias Drexelius in Rofis Marianis part.

I.J

2» C I.

In fapiertem non cadere injuriam.

II. Joannes Bufzus in Viridiario V. eodem.

Sen. L. de

IIl. Francifcus Arias to. 3. Thefauri inexe

XCIX. Ad tantasinepties perventum eft,ut,

Conftant. non dolore tantum, fed doloris.opinione ve-

haufti. Tra&. 1.

$ 4*

xemur, more puerorum, quibus metum incue

IV. Antonius Gaudier denat. perfect. part.

« C ET.

i

tit umbra, & perfonarum deformitas, & de-

pravata facies; Lachrymas vero evocant no-

V. Jacobu

«sAlvarez to.2, 1. 3. part. 2. €.6.

mina parum grata auribus, & digitorum mo-

$.1.

tus,& alia, quz impetu quodam erroris impro-

V

[. PetrusSanchez in regno Dei p.6. c.10.

.g.:ugwwmwwug;e.æ-we;uqgwmæwwæwwwmwwwæwmæmwgwwæ

$. Ch

TITULUS.-CXXI.

ho

Np.

TORIU M.

RGA

$.

I.

in quarto Dialogorum Gregorius mentionem

xR ed sLDdL i Dw a EE o N C R i D RI LÉ ene Seo actnet ia Md RE : R

ET

facit: dicens: Quod eft in Sicilia in mon-

QUOAD

EXI

j

N

H

AM

te de Pectena , ubi navigantes fxpe audive-

re voces petentes eleemofynas [pirituales,

rgä

& temporales, & qui fuerunt ibi, dicunt,

& t

Manfi to,

urgatorium eít locus quidam a divina

quod in illo monte femper ardet.

Secune-

»

de qi

4. tr. 86.

juftitia in vifceribus terrz deftinatus,

dum purgatorium ítat in centro terrz , in

pto t

diíc.2.n.2.

ad purgandum fidelium defun&dorum

loco aré&to, & privato; Qui habuerunt pro-

6l

animas, in gratia Dei conftitutas, non-

prium, ar&um, & privatum amorem ín hoc

m IN EE ENI s ui

E

dum tamen fatis integre a culpis expiatas,

mundo plus, quam in Deo, dabitur iilis lo-

idque per ignem & alias pcenas, donec novif-

cus ar&tus in centro terrz. Tertium purga-

8. Aug. in

fimum quadrantem exfolverint.. Sive: Eft lo-

torium reperitur effe in hoc mundo. Quar-

ä

Enchir.

cus fubterraneus, five receptaculum, in quo

tum eft ignis.

€. 109.

animz defunctornm pro peccatis quoad poe-

C

III. Idem S. Pater quinam in hoc purgato- Ibidem,

nam necdum plene remiffis fatisfaciunt.

9.

rio torqueantur, in hzc verba declarat: Pri-

ma veritas eft, quod nullus vadit in purgato-

in Eluci-

S. Anfelm. Anfelmus fic illud defcribie: Quid eft purga-

torius ignis? poft mortem purgatio erit aut

rium , qui moritur in peccato originali ; Se-

qar.

nimius calor ignis, aut magnus rigor frigoris,

cunda veritas eft, quod illi vadunt in purga-

lhil

aut aliud quodlibet genus pcenarum, de qui-

torium, qui fünt in aliquo peccato veniali,

bus minimum moajus eft, quam maximum

qui non fecerunt debitam poenitentiam ia

:

quod in hac vita excogitari poffit.

hoc mundo pro fuis peccatis.

8.Ber.Sen.

II. S. Bernardinus Senen(is de hoc purga-

IV. Poenarum vero diverfitatem, idem Do- Ibidem.

to.4.f. 15.torio fic loguitur: Defcribunt [DoGores,

&or his verbis indicat : Quzrunt . Docto-

purga-

exr:v, quod quatuor fünt purgatoriaï. De primo

res, qugz ponnz; &Jguantæ funt in

torio?

- Titulus CXXI Puïgatorium. i

911

torio? Et dicunt, quód animze duplici'tCr tor-

commendatio defun&torüm.: Quarto aütho:

mentantur in purgatorio 5 Uno modo, quia

ritate SS. PP. Auguftini, Athanatii, Tertullia-

funt private feu femotz a confolatione Dei.

ni, Cypriani, Ambro(ii, Hieronymi apud Bel«

Secundo modo, quia habent poenas fimiles

larmini de purgatorío: quos licet in aliis er«

Mu c, 5.

poenis infernalibus,(ed differunt ab animabus,

rare poffe credamus, nemo tamen nifi impu«

»quz fepulte funt in inferno, in hoc, quia dae

dentiífimus dixerit, eosin illis rebus; quas ans.

mnati fant in &ternum, eternaque gloria pa-

te oculos fuos quotidie geftas confpexerunt,

radifi privati , & fentiunt eternam poenam

referendis erraffe. Quinto rationie,cum enim;:

fine fpe redemptionis, quia in inferno nulla

ut recte argumentatur citavus Munfordus, ex Jac Munds

e(t redemptio.

N

una parte certum fit, dari aliqua peccata ves fori. 4 c.

V. Exiftentia purgatorii

pï;öbatur ab. Au

nialia; caque non fatis in hac vita expiaris ex € ? n. 2«

thoribus quadrupiici argumento.

Primo ex

altera vero parte pariter ex fcripcura coníter, ^

Jac.Mupd- S. Scriptura, quod argumentum fic proponit

nihil coinquinatum in coclum admitti, necel-

ford, in tr.

acobus

Iunfordus in przclarolibello: quem

fario fequitur, concedi aliquem locum debe-

J

deMiteric,

À

e mifericordia animabus preftanda ícripfit.

à

re;in quqanimæ atalibus maculis mundentur,

animab,

In fecundo libro Machabzorum c. 12. legitur

pre(tand.

Divz'/ä'ö.

Judas Machabaus, fatta collatione duodesim iil-

[ lo I'l'- 2s

lia dracbmas avgenti wififfe Flierofolymam offerre

— VLDividitur in purgatorium deZierii & fere

'dl C. 7.

pro peccatis anovtuorum facrifiium. v.43.. At for-

fiss hoc eft, in quo anima poenis fen(ibilibus

te Ícriptura folummodo refert, non vero ap-

ab igne aut alia re poenali cruciantur ; illud

probat hanc Machabzi in milites füos demor-

eft, in quo anima fola vifionis beatificz defi-.

derio torquetur. De qua poena fic loguitur

- tuos pietatem ? imocette vel maxime appro-

bat: fequitur enim in verfu 46. Santa ergo

Viexmontius : O quanta pcena eft dilatio glo. Viäxmaat;-

& falubris eft cogitatio pro defun&tis exovare , ut a

rix ! o quam amara eft recordatio vi(ionis di- 'arif. c. 6,

jeccatis folvantur. Commendat ergo fcriptura

vinz; maxime cum jam tempus Dco fruendjitttit. ad

hanc ejus piecatem ut fanctam , commendat

advenerit, & anima a pondere fui corporisP "-

ut falubrem & imitatione digniffimam. Illud

abíoluta fuerit; ipfi animz gravius multo eft

preterea ex hac hiftoria conftat, non folum

carere Deo, quam cruciari purgatorij igne.

[udam Machabzum credidiffe, animas in pur-

gatorio detineri, fed idem etiatn credidiffe Ju.

$.

li.

dxos omnes; quia tam liberaliter contribue-

EX $. SCRIPTURA.

— runt pecuniam fuam, ut factrificium offerre-

tuür pro peccatis mortuorum, eo/fine, ut a

Veriias 97 AExijlizntizz.

- peccatis fuís folverentur. Addo, quod in ho-

«E

duc de cuftodia animam meam, ad con- Pf 14t;

diernum usque diem Judzi omnes purgato-

firendüm nomini tuo, me exfpectanc - &

rium credunt, & preces pro defundctis fün-

jufti, donec retribuas mihi.

dunt,ut ex eorum Ritualibus eft manife(tum.

lL Si abluerit Domipus fordes Eiiafufnïïaiæxxæ.

Secundo authoritate Apoftolorum ,. uti. .

Sion, & fan

uinem Jerufalem laverit de me- V*4*

S.Chryf. Chryfoft. teftatur dicens: Non temere ab

dio ejus, in

[

piritu judicii, & fpiritu ardoris.

Ill Si'cujus opus arferit , detrimentum z. Cor. 3;

ho. 69. ad Apoftolis hzc fancita fuerunt, ut in tremen-

pop.

dis my(teriis defünctorum agatur commemo»

patietur: ipfe.autem falvus erit

ratio; fciunt enim illis inde multum contine-

quafi per ignem,

, lic tamenfü- 13«

gere lucrum, utilitatem multam. Hzc Chry-

- IV. Cum vadis cum ad

-'verfarïoh tuo av"d Luc. 12,

foftomus, cujus teftimonio liquet, conítitutas

Principem, in via da operam liberari ab illo, V: 58

ab Apoftolis fuiffe orationes pro defunctis, ob

ne forte tradat te exactori & exactor mittat

ingens , quod ex orationibus noftris fidelium

te in carcerem.

Dico tibi, noh exibis indé,

animabus provenit emolumentum.

Tertio

donec falvas noviffimum quandrantem.

8. Aug. l,

authoritate ecclefiz, quz iis ipfis fizculis, quie

de cüra

-. V. Eterunt in omni terra, dicit Dominus, Zaeh, 18,

bus, fi unquam alias, puriíIimus fuit religio-

partes duz in ea difperdentur, & deficient,v. 8.

pro mort,

nis cultus, orationem pro inortuis compros-

& tertia pats relinquetur in ea.

Et ducam

C. I-I

bavit.

Conftat hoc eft Concilio tertio Car«

tertiam partem per igriem, & uram eos, ficut

thaginenfi, cui fübícripfit S. Auguit. quodque

uritur argentum, & probabo eos, ficut pro»

A

Synodus fexta confirmavit. Hoc enim Con-

batut aurum.

cilium non folum numerat duos Machabzo-

- VI. Si quis autem füperzdificat füper füne r. Cor, 44

rum libros inter Canonicas Scripturas (Cano-

damentum hoc, aurum, argentum, lapidesv. 12.

ne 47) fed decernit etiam in hec verba : lt

pretiofos, ligna, foenum ftipalam,uniuscujus-

ett

SacramentaA|taris non nifi a jejunis celebren-

que opus manifeftum erit. Dies enim Domini

declarabit, quia in igne revelabitur, & uniuss

tur: nam fi pomeridiano tempore defuncto«

rum commendacio facienda elt , folis oratio«

cujusque opus quale fit, ignis probabit,

nibus fiat. lInde S. Auguítinus de hoc argue

Ibid, C F.

. VM. Sedebit conflans & emundans argen. Malach. 3;

mento (ic loquitur ; In Machabzorum libris;

tum, & purgabit fiiios Levi, & colabit eos V* 3*

quafi aurum, & qua(i argentum, & erunt Do«

inquit, legimus oblatum pro mortuis facrifi-

cium , etíi nusquam in fcripturis veteribus

mino offerentes (acrificía in juftitia,

legeretur, non parva eft univerfz ecclefiz;

VIIHI. Eduxifti vinctos tuos de lacu, in quo Zach. 9;

VVII.

t

qu& in hac confuetudine claret, authoritas,

- non eft aqua, in fanguine teftamehti tui;

IX. Iram Domini portabo, quoniam pecca: Mich. 7,

uti in precibus Sacerdotis , qux Deo ad ejus

Altare funduntur, locum fuum habet etiam vi ei: doaec cau(am meam judicet , & faciat * 9:

;

E

Uuuuu2

R, P. Lobn, Man. Bibl, Tom. 1.

?udi—

98

Jiibliotbecee Maqualis Concionarriae

5 N

judicium meum: educet me in lucem; vide-

defün&to, eumque in luce ftatuat, & regione-

0f

bo juftitiam ejus.

;

vivorum,. (Vid. $. 1, n. $)

u

ualitas.

Philipp 2. . X. Donavit eo nomen fuper omne nomen,

LL

v. 9.

ut in nomine Jefu fle&tatur omne genu ccele-

IV. Qui in aliud fieculum diftulit fru&ums, Aug, ia

ftium; terreftrium & infernorum, id eft, pur-

converfionis, prius purgabitur igne purgatio- f. de igne

gantium animarum, quia, qui in inferno funt,

nis.

Hic ignis, etíi non fit eternus, miro ta« purg.

non genufle&unt, fed blafphemant potius no-

men modo gravis eft; fuperat enim ompem

men Domini.

posnam , quam homo un

hac vita, vel pati poteft.

quam p;—xfïus eft in

Qualitas.

1í24.32. XI. Congregabuntur in congregatione

V. Quia illum tranfitorium ignem omnis. Grec. t

unius fafcis in lacum, & claudentur ibi in car-

tribulatione prefenti zftimo intolerabilio- Pfal. 3.

cere, & poft multos dies vifitabuntur.

rem , non folum in furere eternz damnatio. Penit.

Thren. l- f Xllo

vos omnes , qui tranfitis per viam

nis opto non argui, fed etiam inira tranfeun-

V» 12o

attendite, & videte, fi eft do!or, ficut dolor

tis timeo correptione purgari.

meus.

;

VI. Si omnes, quz in mundo cogitari pof- S. Cyrillus

Pfal. 39,

fünt , poenz , tormenta , afflictiones , minori, Jerofol, in

XIII. Comprehenderunt me mala, quo-

V. 13.

rum non eft numerus: comprehenderunt me

quz illic in purgatorio habetur, posnz com:- €Pift. ad

parentur, velut folatia erunt;. mallet enim?: 4"&

iniquitates mes , & non potui , ut viderem

Deum, fcilicet per vifionem beatificam.

quilibet viventium, fi illas experientia nofce-

Job. 13.

XIV. Cur faciem tuam abícondis & arbi-

ret poenas , usque ad finem mundi omnibus

V. 24«

traris me inimicum tuum ?

his fimul fine remedio cruciari poenis ,. quas

Apoc. 18»

XV. Quantum glorificavit fe, & in deliciis

omnes homines figillatim ab Adam hucusque

L^ 7.

fuit, tantum date illi tormentum.

pertulerunt, quam uno die in inferno aut pure

Maie 15.

XVI. Secundum magnitudinem operisä vi-

gatorio, minori, qua illic habetur, poena

V. 7.

fitatio eorum.

"

torqueri.

Píio.v.7. XVIL Ignis, & fülphur, & fpititus pro-

"

VIl. Magna affli&tio in purgatorio eft affli- s. Anton,

cellarum, pars calicis eorum.

&io daemonis irridentis, folec enim hominitit. 5. de

Ven,

lfaie $0.

XVIII. Flatus Domini;'ficut torreus fül-

valde effe anguftiofum, cum videt inimicum Puré

Y« 33e

phuris füccendens eam.

füum infultare & irridere de posnis ejus;& pro-

l fib]

pter hoc Razias vir venerabilis & maguz opi-

5. III.

nionis in populo Ifrael,ne captus illuderetur ab

inimicis, projecit fe ex feneftra inter turbas.

EX SS. PATRIBUS ET DO-

!

CTORIBUS..

. VIII. Dzmones fünt purgatorii artem ex-Synefius:

ercentes in animabus , quafi Fullones in for- Epifc.Pto:

j

Veritas feu. Exiftentia.

didis veftimentis. "Verum fi quis ineffet ve. lemaid.ep.

$. Bern;

ia funt loca, quse mortuorum animz

ftimentis feníus, quid ea pati putas, cum pe- *^

quinque

deI.xTr

diverfis meritis fortiuntur, infernus,

dibus calcantur, nitro perluuntur, omnique

regione

purgatorium, ccelum. — In inferno impii, in

modo tunduntur, & deraduntur?

er quan-

tos dolores putas elui veteres notas, vetee

purgatorio purgandi, in coclo perfecti. Qui

in inferno funt, redimi non poffunt, quialin

resque maculas fixe inhserentes ?

inferne nulla eft redemptio. Qui in purgato-

IX. Nihil intet (« di&erunt tormenta infer- S.Cyrill.in

rio funt , exípectant redemptionem. Qui in

nalia ab iis, qua funt in purgatorio, quia ea- ePift. ad S.

coclo fünt, gaudio gaudent ad vi(ionem Dei;

dem funt magnitudine; fed unum eft, quod A"&

|

Chrifti fratres in natura, cohzredes in glo-

differre poffünt, quia infernales finem non ex-

ria, fimiles in eternitate jucunda, Quia pri-

fpe&tant, & purgatorii pcenz funt cum fine.

mi igitur redimi non poffunt, tertii redem-

$

X. Sed dicet aliquis: Non ad me pertiner,

ptione non indigent, reftat, . ut ad medios

quamdiu moras habeam in purgatotio, tan-

lo.1

tranfeamus per compaffionem, &

j

tum ut ad vitam eternam perveniam. Nemo

tefun

quibus junf

$6 h

&i fuimus per humanitatem.

hoc dicat, Fratres chariflimi, quia ille ipfe

Orig.ho.g, II. Si poft fündamentum Jefu Chrifti , non

purgatorius ignis durior erit, quam quod

inLevit folum in tuo corde aurum, argentum & lapi-

poteft poenarum in hoc fzeculo aut videri, aut

dem pretiofum (fi tamen habes aliquid auri

cogitari, aut fentiri.

vel argenti) fuperzdificaveris,verum & ligna;

XL. Tenebraz in purgatorio impediunt ope- S. Bonav.

& foenum, & ftipulam, quid tibi vis fieri; cum

rationem, vincula evafionem, mendicitas fo-in f. de

anima fejuncta fuerit a corpore? Utrum nam

lutionem, ferrum affliionem indacit.

mortuis.

ingredi vis in San&a Sandtorum cum lignis

XlI. S.Auguftinus dicit,quod eft canta dam- Ap. Man

tuis, cum fceno & ftipula, ut polluas regnum

natorum pocna fenfitiva, purgativa, & dolor, difc 2.n.a.

Dei? an propter lignum, foenum & ftipulam

& fenfus omnis generis tormentorum , quod

foris refidere, & pro auro & argento, & pre-

in hoc mundo cogitari non poteft, nec pro-

tiofo lapide nihil mercedis accipere? fed ne-

bari , nec aliter confiderari, quia omnes poe-

que hoc equum eft. Quid igitur fequitur,

n&, quz poffunt excogitati in hoc mundo,

nifi ut primum propter ligna ignis tibi detur,

& poena Chriíti, & omnium aliorum Marty-

ui confümat foenum, lignum, vel ftipulam.

rum, czterarumque, perfonarum, & creatu-

$, Dyon.

III. Accedens venerandus Antifles, precem

rarum, nihil funt refpectu poenz purgatorii,

Areopag. fuam füper mortuum peragit, precaturoratio

& tantum intereft inter ignerr; noftrorum na-

p.3.67« dejlla divinam clementiam, ut cun&ta dimittat

tur&lem, ab igne purgatorii, quantum differt

Ecc.Hierper humanam infirmitatem admifía peccata

ignis pictus a vero igne naturali.

xl

Tituius CX XI. þurgdtarium.

913

3- BORRV-

XIII. S. Bonaventura de acerbitate poenz

füam vel intendit,vel remittit, non fuapte qui-

tom. 7.

comp.1.7,

purgatorii fic loquitur: In purgatorio duplex

dem Ííponte , fed divinz juftitiz , cui omnino

eft poena,una eft damni de carentia divinz vi-

fübjicitur arbitratu, & attemperatione.

!L r

. 3«

fionis; Alia fenfus de afflictione ignis ; & quane

XVI. Ignisille purgatorius non minus cali»

N

tum ad utrumque minima poena purgatorii

diffimum, qui unquam in hóc mundo exar(it,

majoreít maxima poena mundi ; iftud patet de

ignem calore fuo füperat, quam calidiifimus

posna damni, quia affectus, quo de(ideratur

illeignis depitumin pariete, ignem (uo exce»

füummum bonum pofít hanc vitam ab omni-

dit cálore. Ita ipfe. Hac quoque rationc SS. Pa»

bus Sandiis,intenfior eft,quam aliquis affe&tus

tres, quos antea protulimus, afhirmant mini-

'g. b

rei cemporalis in vita, maxime cum jam teme

mum àb igne luftrali cruciatum, acerbiorem

l

pus habendi advenerit;ideo carentia ejus mo-

effe maximo; qui hac in vita poffit excogitari.

leftius toleratur. lftud eciam patet de poena

Ex quibus omnibus D. Thom« fententia, nie

fenfüs; quia cum dolor non fit effendaliter

mirum minimam purgatorii poenam, maxima

lz(io,fed lz(ionis fenfüs,tanto magis dolet ani-

hujus vitze,atrociorem effe,affatim probata ef-

il

ma, quanto magis fentit fenfitivum aliquod,

fe videtur,fi quidem illa de acrimonia fua nihi

ln

u

ideo ab igne in ipfüm agente maxime aflligi-

remittat,quod aliqui Theologi volunt,ut videe

tur. Ratio acerbitatís poenz purgatorii hzec

licet pii manes eo citius purgentur,quo acrius.

j

eft, quia cum Deus imagis quzrat emendam,

XVII. Venialia chaticati adjuncta poffunt S,Thom.in

quam poenam,plus ponderat in poenitentia vir-

per aliquam poenam confumi, & ideo conve- 4. dift, 3 1.

tutem bonz voluntatisquam poenam afflictio-

nienter fecundum metaphoram fignificantur d: 1 n.2-

nis. Unde plus ponderat Deus modicam poc-

per illaquz per igaem confamuntür. Et quia

aam voluntariam in prefeati,quam multo ma-

quanto aliquod peccatum eít gravius, tanto

jorem non ita voluntariam in tucura,ficut plus

difficilius purgatur, in peccatís autem veniali-

valec modicum auri quam multum plumbi,

bus invenitur unum altero gravius, ideo con«

unde oportet, ut, quod ibi deficit in volun-

x

venienter eorum diveríitas fignificatur per

Jl

tate, hic fuppleatur in acerbitate.

L]

diver(itatem eorum, quz facilius, & tardius

le

Ven, -B&da

dam coffi;-

XIV.Futurum quoque eft

,utqu!

confümuntur ab igne. Et quia perfectio cu-

fub Df. 57. piantur in ira tua : & ideo, Domine, flagella,

juslibet,quantitatis ternario comprehenditur,

eca, ure, purgatum me hic redde,ut non cor-

propter principium, medium, & fiaem, ideo

ripias me tunc in ira tua.. Corripiuntur in ira

triplex differentia ponitur, quia funt graviffi-

E&

Dei qui Chriftum fundamentum habent, fed

ma in genere venialium, & difficillime purgae

non tantum aurum, argentum, lapides pre-

bilia, & hzxc per lignum fignantur. Quedam

l:

tiofos fuperzdificant, fed etiam intermifcent

minima , qus per ftipulam, quedam media;

u

ligaum toenum , ftipulas, id eft , comrmrittunt

quz per foenum fignificantur.

älep!

quazdam venialia peccata graviora,& leviora,

& ideo neceffe eft, ut hi tales in ira corripiane

$. IV.

EX LIBEL;LO

DE IMITATION

tur,id eft;in purgatorio igne nunc interim an-

.E

te diem judicii ponantur, ut, quz in eis im-

CHRISTI.

munda funt, per illum exurantur. Demum

l. E-Jabet magnum & falubre purgatorium Lib. 1. c.

vero posnarum illarum acerbitatem aggrae

— homo patiens, qui fufcipiens injurias 34. $. 2.

—— —— ——

lLin

vans fubjungit: Nec immerito tantum timet

plus dolet de alterius malitia, quam de fua

u$

ifte hanc correctionem; quia attendic eam effe

injuria: qui pro contrariantibus fibi libenter

orat, & ex corde culpas indulget: qui veniam

graviorem, quam quicquid unquam pafli funt

latrones, vel fan&ti Martyres, vel quicquid

ab aliis petere non retardat: qui facilius mi-

gravius homo poflet excogitare.

feretur, quam irafcitur : qui fibi ipfi violen-

S. Augut, XV.Hiqui temporalibus poenis digna gef-

tiam frequenter facit, & carnem omnino Spi-

ho. 16. deferunt, de quibus Apoftolus dicirs 3i cujusopus

ritui (übjugareconatur. Melius eft enim pec-

cata & vitia refecare

refurr, l.. ayfarit, detritnentum patietur, ip/e autem falus erit,

,quam m füturo purgane

50. ho^ aua(i per ignem, per fluvium igneum, de quo

da reíervare.

lI. Si dixeris, tenon poffe multa pati, quo- L.5.c, za,

propheticus fermo memorat, & fiwoius 1gneus

"

-

currebat ante eum, per flavium, iaquam,igneum,

modo tunc fübftinebis ignem purgatorii?

$

& vada ferventibus globis horrenda tranfi-

IlI. Si füturas inferni five purgatorii pae-L 1,c.22,

ID

bunt. Quanta fuerit peccati materia, tanta

nas cotdialiter perpenderes.credo,quod liben-

d

erit transeundi mora; quantum exegeritcul.-

ter dolorem & laborem fuftineres, & nihil ri:

*]is.

pa, tantum fibi ex homine vindicabit quzdam

goris formidares.

flamm:e rationalis difcipliaa ; & quantum ftul-

g. Vp

fanf

hi

ta iniquitas fuggeflerit, tantum fapiens paena

EX/EMPLA

CATHOLICA

de(zviet. Nec refert, quod ifte locus de no-

EXTERNA.

viffims mundi conflagrationis igne a nonnul-

Feritas feu Exiftentia.

lis accipitur. Nam & ille divinz juftitiz, po-

tentizque inftrumentum erit, & juftorum re-

Furfeus vidit in via ad coelutn maxie Beda 1. g.

T. B.

liquas fordes purgabit , atque adeo , quod de

mos ignes, per quos neceffario trans- hift, c.19,

illo dixit, diceret de luftrali Auguftinus. Et

eundum erat, fed fimul videbat illos, in qui«

bus nihil combuftibile erat, illzíos tranfire,

vero Paulinus Epift. 9. ad Severum. Purgato-

rium vocationem fapientem , & quodam in

alios vero magis minusve exuri, prout plus

vel minus materiz combuflibilis, feu, reatus

carmine ignem arbitrium nuncupat, fcilicet

quatenus pro cujusque meritis yehementiam

afferebant.

Uuuuu j

lI. S.

914

Jüblietbete Manualis Concionatorie

gl

Carth. de

It. S. Nïech'til-*dïs quond'an;n vidit, animam

fenfas ejas nova füavitatis dulcedine recrea»

AE

noviff.

cujusdam defun&te a Chrifto in hortum amce-

bat, eamque blande confolabatur. Dixit ita-

dial.de ju*niffimum deduci, in quo multitudo anima-

que Gertrudis ad Dominum : Cum ru Deus

totius confolationis huic tam amicabilem fe«

dieio ani-e . videbatur menfíz affidentium , quibus

mTar, art.

apponebantur fercüla fuffragiorum , qua a

renitatem exhibeas , quid eft, quod ipía moze

21e

í

;

viventibus offerebantur.

ftiori valtü apparet, & gravamen internum

1ll. Cum olim hzrefis quedam exorta fuif-

oftendit? cui Dominus: Ex hac mea prefen-

Cyrillus

Hierofol. fet, afferens,

defun&orum animas nihil pati,

tia, anima quam cernis, non nifi delectamen-

in epift.ad donec poftea refürre&tionem corporibus jun-

tà mex humanitatis percipit. Unde & plene

Auguft,

antur D. Hieronymus Eufebio olim fuo di-

confolari non poteft, fed ubi a negligentiis

$pe.

preteritx vite purgata fuerit, ego eam in

Ícipulo apparens , Juffit faccum , quo pro in-

üit.é

dumento ufus fuerat, trium virorum cadave-

prefentia jucundiíTimz divinitatis mez per-

[Oll

fe&te confolabor. Ad qua iterum Gertrudis:

ribus, qui ea nodte obierant, imponi; quo

facto illi coram omnibus, qui in ecclefia con-

nunquid Domine mi , miferatio cua non prz»

venerant, refufcicant confitebantur, fe a S.

valet filiam tuamr (cui ab infantia dederas

Hieronymo circumdudtós , & infernum, &

pium cor, & benigoam voluntatem erga ho-

mines) nunc abfolvere ab omni negligentia-

purgatorium vidiffe , & poft viginti dies ite-

rum cum Eufebio deceffüros, coeloque; fi ca-

rum impedimento ? refpondit Dominus : Pie-

tholicam fidem amplexi dignam poenitentiam

tatem cordis ejus benignamque voluntatem

agerent, potituros. Qusz omnia , cur , uti

abundantiffime remunerabor, fed oportet di-

Vint

&ante juflitia mea, ut omnis macula abfler-

Dd

dixerant, eveniffent, & preterca illi poena-

rum recordatione indefinenter flerent, multi

atur. Et qua(fi blandiendo tenens mentum

he

puelle adjunxit: In hoc fponfa mea libentifz

ex perverfis ite

f

bl u

H

xi füot.

fime confentit juftitie mez ; quia; cum p!enc

^ IV.Mauritius

Ro—dgmäQEhüä Eþ.irföopüs pcB;

urgata fuerit, gloria divinitatis meg jucune

Vincent.

diflime fruetur.

i:. 25.3- r

mortem cemplo inferendus , refampta anima

Ad quz verba illa benigno

circumiantibus dixit :: Ultima paftoris veltri

vultu annuit.

Poftea S. Gertrude offerente

verba accipite. Natüraliter fum mortuus,fed

füb miffa pro eadem puella falutarem hoftiam,

quz a Sacerdote elevabatur, dixit anima: in

ut, quz vidi nunciarem vobis, revixi: nec diu

fuüperítes ero,

quia dormire in Domino placet.

veritate certum effe experior, nullum quan-

Ductores mei, quorum veftitus ,

vultusque

tumlibet exiguum bonum in bomine carere

di(fimus

longe pulcherrimi , fermoque jucun

remuneratione, nec ullam quantumvis par-

érat,mibi verfus orrentem eunti pollicebantur

vam culpam effe, que non purgari debeat au«

Bloí

paradifam, Hierofolymisque pera&ta Sancto-

te vel poft mortem.. Quia enim facram com-

mon

rum adoratione Jordanem tetendimus, cujus

munionem libenter accepi, dum in terris vi«

Spir

accolis comitatum noítrum augentibus lzti-

vebam, nunc magnum remedium obtineo de

n

tia mihi füborta eft. Cum autem flumen tran:

facramento altaris pro me oblato. . Et quia

fire maturarem, Comites Dominum przcepif-

tam benignam voluntatem ad omnes hotrni-

nes habui, modo multo citius juvat me ora«

fe affirmabant, ut peccata venialia, quee prius

confeífione non dilueram, pavore ex a pedu

tio pro me füfa. Infuper etiam &ternam re-

munerationem exípecto, quam in : coelo reci«

d:monum concepto purgarentur. Et extem-

plo tantus deterrimorum Spirituum exercitus

piam. ' Sicque furíum ferri anima videbatur;

haítas acutiffimas vibrantium, ignesque e€vo-

(qþlcvgta precibus 'ecclefiæ.

mentium adftitit, ut aer totus ferreus, flam-

meusque videretur: quo fpectaculo fupra

Qualitas.

'VIL. S. Gregorius narrat, quenda

modum cruciatus füum, — Ut igicur veftrz fa-

m poft S. Greg. &

]uti confulatis

vifa tormenta reorum, & gaudia cleCtorum, 4. Dial.

, hoc recepto habitu vobis dl-

ad corpus rediifle, dixiffeque, quod ponte pe-

- *

xi, flatimque iterum expiravit.

Dion.

.V, S. Patritió Hybernis Evangelium, & ex

riculofo füperato, viderit amoeniffimum came

Suri

Carth, a.9,1

lo purgatorii poenas annunciante, cum p eri

pum, & pratum virens, in.quo hominum

de 4. no- que ad converfionem

duriores peterent, evi-

candidatorum manfiones erant,datusque fua-

pt

vitf,

vitatis odor, ut omnes fatiaret,

L

denti (igno demonftrari,qued afferebat, impee

travita Deo,ut locus aliquis defignaretur, per

VIII. Cum Clericus quidam .Co

lonienfis Surius

Bll

quem in purgatorium quoddam animarum

Pa

equo fluvium tran(iret, S. Severinus Epifco. to. 7

tranfiretur,

Itaque Egneus miles ad extre-

us paulo ante defun&dtus, & jam miraculis

lo

ll h

mum ingreffus poft alios plures, ductus aSpi-

e fepulchro editis clarus; frenum equi appre-

dift

ritu ad omnia füppliciorum immanium loca

hendit, manumque porrigi juffit, quod cum

Clericus feciffet, ipíe eam aque& cum tanto

fuit, & inaudita tormentorum exempla con-

fpicatus, etiam purgationis locam fuübiit, ac

dolore immerf(íit, ut mox omnes carnes dif-

fluxerint, folaque offa apparuerint. Qusren-

reveríüs, enumeratis omnibus, quz viderat,

te vero caufam tant* poenz Clerico refpon-

poenarum purgatoriarum intolerabiles cru-

dit, fe ob Horas Canonicas füo tempore non

ciatus & diuturniora fupplicia pronuntiàvit.

BBlofius

VI. Religiofa quzdam Virgo cum in mo-

recitatas tantis pornis adjudicatum fuilffe.

Poftea reftituta Clerico manu precepit , ut

mon. fpi- nafterio D. Gertr

udis defuncta effet,vidit ipfa

rit 13« Gertrudis animam ejus in loco admodum lu-

eum aliorum Clericorum przcibus commen-

daret , & difparuit.

cido mirifice exornatam confiftere, cui etiam

Chriftus adítabat, & quinque vulneribus fuis

iem ab Angc..:lleda l. 8j

- AX. Drithelmus cum poft mor

2/4d

-

Zïtulas' CXXL Purzabrium.

9!$

hift. Angl. lo in vallem immenfam & horridam dedu&us,

terum vero ex viginti quatuor horis, quibus

e 13.

graviffimis animas excruciari tormentis vidif-

in hifce poenis commorari debes, non nifi una

folum hora preteriit. Tunc anima Angelum

Íet, & modo in ignem, modo in rigentes aquas

projici,quzrens,an non hic damnatorum effet

inftanter rogavit, ut fe apud Deum precibus

locus, audivit, non illorum, fed purgantium

fuis interponeret, ut denuo in hanc vitam

animarum effe locum , eorum przcipue, qui

redire poffet, promptam fe offerens ad om-

nium atrociffimorüm tormentorum carnifici-

ferius de peccatis poenitentiam agerent. Unde

e

fe miris corpus cruciatibus aífligens , cau-

nam, toto futurz vitz tempore, pro divinge

À

m tantz

voluntatis arbitrio tolerandam.

à

(z vericatis quzrentibus refpondit:

Eheu, finite me, graviora funt, quz vidi.

XV. S. Cyrillus (cribit, fe ab uno ex tribus Dion.

mortuis per S. Hier. refufcitatis fequentia in- Carth.l.4.

Spec. Ex.

X. Puer quidam novem 2nnorum ob non

dift. 9. ex,

folutos novem obolos, quos a familia mutuos

tellexiffe : Quales putas credis effe poenas pa» "9V- P-3»

1O0I,

ratas non folum damnatis, fed etiam in purga- " ?*

acceperat, purgatorii pcenis adjudicatus, de

earum acerbitate a matre, cui apparuerac, in-

torio exiftentibus : ad quod ego: Puto, quod

majores fint poenis prafentis vitze, Er ille; fi

terrogatus refpondit: Si omnes carbones,

quos carbonarii in univerío mundo a tempo-

omnes,quz in mundo fünt, poenz,tormentas

& afflitiones comparentur minori poenz,quae

re nativitatis'usque fecerunt, in uno cumulo

arderent,& tu dile&ta Mater mea in medio cu-

illic habetur,velut folatia apparebunt. Mallet

mulo ftares & arderes, non tantas pcenas fuü-

namque viventium quilibet, fi illas per expe-

ftineres, ficut jam in purgatorio füftineo.

rientiam nofceret, omnibus poenis his fimul

fine remedio cruciari usque ad finem mundi,

Vincent.,

XI.Monachus quidam ad purgatorium in ex-

Beluac.]l. tremis ductus,vidit animas quasdam acumina-

quas omnes homines ab Adam, usque in prz-

72:c,199. tis verubus affixas ad modum anferis affari,tor-

fens figillatim perpeffi fant, quam uno die in»

torum vero alios follibus ignes animare, alios

ferno,aut purgatorio affligi minori poena, quae

defluentem ex corpore adipem excipere, ite-

ibi habetur. Et paulo poft acerbiffimum quod-

rumque illis faperfundere : quasdam vero ani-

dam indicat tormentum dicens: Tanta poena

mas in alio loco quodammodo requieícentes

eft, dzaemones intueri,quod unusquisque mor-

vidit,quos an noffec,querensAngelus,negante

talium potius fe preberet ardentibus lammis

illo refpondit, priores effe Fratres Ordinis tui,

arfurum, quam jugiter oculis formas illorum

qui diíciplinam monafticam parum obfervaí-

vellet infpicere, quorum formis nihil poenoe

(ent; poíteriores vero, qui aut minus deli-

fius, nihil horribilius poteft excogitari.

querint , aut certe jam prope pro pcenis fa-

XVI. Petrus Cluniacenfis fequentem narratlbidem'.

tisfecerint.

N

vifionem : Pervenimus in regionem fpatiofam,

Blofiusin — XIl. Alius quidam monachus admodum

vifu valde horrendam, in qua foit multitudo;

monili

innumerabilis inenarrabilibus füppliciorum

pius, cum in mortis excuffa pofitus vidiffet

Spirit. c. rormenta purgatorii,reveríus ad fedixit: Nul-

immanitatibus expofita. Innumerabiles pce-

12e

la hominis lingua exprimere, nulla zftimatio

narum (pecies vidi ibi; Hi enim torquebantur;

concipere poteft varietatem, multiplicationé

Hi in fartagine frigebantur. Hi unguibus ful-

& gravitatem füppliciorum, quibus me afpi-

cabantur,usque ad diffolucionem compagum.

ciente purgandi fübdebantur. Tefítis mihi eft

Alii puniebantur in balneis confectis ex pice &

Deus, quia, (i quis me, & cun&tos caros meos

fuülphure, aliisque liquaminibus ex ere plüm-

affeciffet omnibus injuriis & pocnis, quas pof-

bo, aliisque metallis, cüm foetore horrendo.

funt homines in hac vita tolerare,vel etiam oc-

Quosdam vermes monftrofi, dentibus venenae

cidiffet, & viderem eum deputari tormentis a

tis rodebant. Et hecguidem omnia in primo

me conípeGtis, ego millies, fi fieri poffet, mor-

purgatorio ipfum vidiffe fcribit; De fecundo

tem pro ejus ereptione fübire paratus effem;

vero purgatorio in hunc modum refert: Vidi-

G.

Dial

adeo poenz illz, quas in purgatorio vidi, excee

mus profundiffimam vallem, in qua erat flu-

dunt menfüram & modum cujusvis doloris,

men altiffimum, quod nebulam indicibilis ex-

aneuítiz, amaritudinis ac miferiz hujus vitz.

halabat fcetoris; Erat quoque in ea ignis, qui

Surius 29.

XII. Hugo Abbas Cluniacen(is per triduum

videbatur usque ad ccelum pertingere; Atque

April.

in vinea poft mortem detentus fedit, quafi ex

ex alia parte fuit tanta immanitas frigoris, uc

itinere fatigatus, dum refumeret vires, & pe-

nihil pcenalius ea me conípexiffe putaverim.

Ibi erant innumerabiles animz, quz nunc in

YU

dum pulverem abfltergeret.

Delovac, — XIV. Bellovacenfis refert, Angelum quen-

flumenillud fcetidiffimum mergebantur,nunc

17'

(pec, Mor, dam viro cuidam apparuiffe, eique dixiffe,

inde erumpentes,ignibus involvebantur,ac in-

1.2. v. 1. quod fi tunc mori vellet, unico tantum die in

deexeuntes afperrimis frigoribus tradebátur.

dift, 10, purgatorio moraturus effet 5 fecus autem,

Tandem in alterum defcendit purgatorium,de

longam, & dolorofiffimam toleraturus effet

quo fequentia refert: Poft hzc venimus ad ter-

infirmitatem 5 Elegit igitur ftatim ex hac vi-

tium pürgatorii locum, qui ultra,quam mente

ta migrare ; fed audite, quid tandem contige-

concipi poteít, horribilis extitit, & poenalis,

rit. Cum idem Angelus paulo poft mortem ad

imo nulla lingua exprimere poffet minima lo-

animam intra flammas purgatorii herentem,

ciillius fupplicia. Venimus ergo ad maximum

eandem coníolaturus accelffiffet, anima fe ab

campum, quem operiebat chaos horrendum,

ipfo graviter deceptam fuiffe, conquefta fuit,

cui admixtus fuit fluvius fulphureus immenfi

co quod jam non una die, ficut Angelus pro-

foetoris, nebula quoque & flamma, intra picis

miferat, fed multis annis in iisdem derelictus

nigerrima fpargebatur confufe per campum.

fuiffet. Cui Angelus refpondit: Ita quidem ti-

Planities campi fcatebat multitudine vermi-

h m

um; vermes illi füper omnem zftimationem

bi videtur oþ tormentorum acerbitatem; ca«

erant

916

Aubliotbere Manualis Concïonatoriæ

erant horribiles, monftrofi, deformes afpeCtu

culares flammz , correptumque ftrato in àr»

pavendi, & naribus ignem execrabilem fpi-

dentem rogum conjiciunt, quinta'poft aje-

tantes, qui turmas tniferorum voracitate in-

bant, die extrahendum: flaminas iiic vix fene

fatiabili lacerabant, & fuper miferos illos dz-

ferat, cum exclamare coepit, fe per plures an»

Bori

mones curfitabant, ac more infanientium fz-

nos in iis jacuifle; Falleris reponunt, non-

« n

viebant in eos, atque per ferramenta ignita,

dum dimidiati quadrantuli pars efiluxit: di-

j

eos fruftratim per fingula membra trunca-

Íce deinceps illas non flocci pendere; hisque

f

bant; nunc omnem carnéem usque ad offa

di&is fefe fübduxere.

At hic totus fudore

funditus abradebant, nunc igni injeQtos li-

difluens, & adhuc zftuans ad lucem usque,

quefecerunt velut metalla. Parum eft hoc,

fcilicet meliora propofuit, poftque infigpi no-

varum corre&ione oftendic, non inane vifum

teftor Deum, imo tanquam nihil, quicquid

dicere nitimur de poenis loci illius.

In bre-

fuiffe.

Ita literz Paraquarieníes anni 1650.

äj

viffimo enim temporis fpatio intuebar eos,

Quod totum cum citra mortem, extraque

centum vel amplius poenarum diverfitatibus

purgatorium peractum fit, fcilicet vi ima

ie]

Oi-

quafi annihilatos, & mox reftauratos, & ite-

natricis facultatis, ompino credibile eft, prio-

rum fere in nihilum redactos.

rem narrationem eodem pacto accipiendam

Manfi

XVlL in promptuario exemplorum legi-

effe, maxime cum Carthufianus referat, Fran-

dife,3..4. tur, quod, dum ex duobus Religiofis, qui fa-

cifcanum quendam virum alioqui inclyce vir-

miliares invicem amici erant, uni morti vi-

tutis, noCte quadam, in fpiritu, ut ajunt, poft

cino revelatum fuiffet, quod in purgatorio eo

macutinas preces, fenfifie purgantes flammas;

usque moraturus effet, donec pro ipío aliquod

cumque ante pulfüm ad primam , fibi reddi-

miffe facrificium offerretur, alterum Religio-

tus effet, exiftimaffe, centum & quinquagin-

füm amicum rogarit, ut poftquam animam

ta annis fefe in viis veríatum fuifle.

exhalaffet, fübito pro fe miffam celebraret ;

'XX. Cum B.W/ilhelmus Villarienfis Abbas Herriqui

quod cum is pun&ualiter adimplefíet, anima

in Brabantia ad Generale Capitulum iter arri- Flor. 5S,

per illud facrificium liberata, priusquam in

puiffet, accidit, ut quidam conver(us infirmi. Cifterc.

coelum confcenderet, eidem amico apparens,

tate pregravatus Superiorem advocans, ci-

de dilata nimium miffz celebratione graviter

dem confiteretur quoddam inter cetera pec-

lamentiáta fuit; credebat enim fe viginti an«

catum,cujus abíolutionem Abbas (ibi.referyae

nis intra purgatorii flammas fuiffe commora-

vVerat. Quo audito,Superior exiftimans,mortis

tam, cum tamen non nifi illotemporis fpatio

nonimminere periculum,dixitei,quod peterec

in eo füiffet, intra quod miffa d

j

e requicmr ab.

:

àb Abbate fuo abíolutionem de illo. delicto.

folvi poterat.

*

Quid moror ; ingravefcente infirmitate ex hac

fac. Hau-

XV1I. Boverius, PP. Capucinorum hifto-

vita difceffit in vera contritione, & afflictione

tinus in

ricus anno r5 26. memorat, P. Conftantinum

patroc. de

cordis; quod quidem ita inopipato accidit;ut

Hautin

a Salvatore, virum plane fandtum , nonnullis

necSuperiorem tocare,nec conteflionem rei-

has

f. l. r, ft.

poft obitum diebus Patri cuidam apparuitle;

terare valeret, Cum autem Abbas deCapitulo

305f

& de falutis fuz rebus interrogatum, inter

rediiffet, & fequenti dieorationibus, & fanctis

alia hxc dixiffe: Heu! Heu frater! quam di-

ä

meditationibus vacaffet, fpiritus defüncti nu

ftrita Domini judicia funt, atque ab homi-

per converfi apparuit illi.. Porro Abbas vifo

num fenfu ac fententia longe remora! Quz

illo,& pramiffo benedicite, inquirere cepit de

enim viventibus virtutes videntur, a Deo ple-

ftatu füo. Atille,cum refceflifies, inquit; a no-

rumque, qui re&te omnia metiri novit, vitia

bis, mandatum accepi a Superiori in confef-

reputantur, Ego quidem Dei miferatione fa-

fione, quod peterem a vobis benedi&tionem

lutem confecutus, jam coclefti gloria fruor,

pro hoc deli&to;ecce venio,& veftram benedi-

verumtamen in purgatorio igne triduo poe-

Gionem inftanter exoro, & defidero.Quaacce-

nas exfolvi, quz trium inillium annorum fpa-

pta abAbbare, iterum reqvirit defuncthus,quid

tíum diuturnitate equare vi(a funt. Tum ge-

debeat facere, ut abilla culps mundetur? cui

minam eorum caufam reddidit: prior, quod

Abbas: precipio tibi, iaquit,quod permaneas

diuturno in regimine non paucas maculas,

perannum integrum in purgatorio. Acilleex-

quas nec maculas putabat, contraxiffet ; al-

clamare czpit, & dicere: Heu me! Pater,qua-

tera nominatim , quod in animi relaxationi-

re tam duram tulifti contra me fententiam ?

bus indulgentior equo in fubjectos fuiffet,

Ego potius eligerem feptem annis in ignita

unde nonnulla diffolutio enata effet.

Aliam

fornace Villarienfi cruciari, quam per unum

hiftoriam narrat idem Author anno 1567. de

integrum annum effe in pargatorio : & Ora-

quodam alio fratre defun&to, cui dimidiatae

tio Dominica femel dicta füffeciffet. His aue

hore intervallum , quo miffa pro eo facta

ditis Abbas vehementer contriftatus , abfol-

fuerat, plus anno duraffe vifum fit.

vere eum voluit a (imili poena. At ille: non

Ex lit. Pa*

XIX. Sodalis quidem Parthenius ex Para-

eft, ait, in tua poteftate liberare me: tu tuam

raquar.

quaria de vitandis lcvibus noxis fzepe admo-

fententiam tulifti; lata permanet: precibus

anm1650- nitus , etiam intentato purgantis ignis terro-

autem, &aliis obfequiis evadere potero pee-

re corredtionem negligebat , quando füperis

nam iftam; & his dictis fübito non compae

placuit, hanc eum ratione ad officium urge-

ruit.

Abbas verointrans Capitulum narra-

re. NoGe quadam fplendidos juvenes fibi ad-

vit monachis , quz fa&ta füerant circa mor-

ftare confpexit, cum iisque-medium virum e

tuum fratrem, rogans eos per vifcera mife-

Societate. Tunc illi, nunc, inquiunt, te do-

ricordiz Dei, quibus vifitavit fedentes in tee

cebim'us,lquam non contemnenda Qnt pigf

nebris,, & in umbra mortis, quatenüs

TOg'clef

[

renus

b

4

Titulus TICXXI.: Purgatö?izlin;'

917

rerit Dominum pró ipfius liberatione, & ut

confcientis perfero, quod, fiin unum redige-

deinceps cautius fe haberent in confeffioni-

renturomnium mortalium cordium gravamie

busaudiendis, & in pcenitentiis injungendis,

na, fimile mihi non videretur illi, quod fentio.

admonuit.

Bzovius

Tuncifta: Qualiremedio poffet tibi fübveni-

XXI. CumR.P.Stanislao Kolcockz,Or-

ri? & anima: Si quis cogitaret me pro his

adannum dinisS. Dominici, viro inter fuos fanctimo-

1590. n.

gravatam, & caveret fibi a fimilibus , mul-

1

aó.

niz laudeilluftri , anima quzdam fratris nu-

tum mihi gravamen allevaret.

per defundti videndam fe praberet, inceffit

XXIlil.Anima cujusdam Juvenis poft mor-

5Ibo n. I4 IQ

illum cupido fciendi,. qüantæ effetacrimoniz

tem apparuit $. Mechtildi, a qua interrogata,

ex XBlaüo.

ignis ille, quo anima ajebat fe llagrare. At

utrum pcenam aliquam fentiret, refpondit, fe

hzc, igaes alii, refípondit, aurz tenuis lo-

nullam poenam featire , nifi quod amantiffi-

cum tenent , fi cut ardore meo comparen-

murm Deum í:um non videret,quem ingenti &

tur. TumStanislaus experiri fe velle ait il-

incffabili defiderio confpicere cupiebat; di-

lumin corpore mortali cruciatum , modo vel

cebatenim, quod anima, mole corruptibilis

fic aliquid decedat poenz peccatis füis debita.

carnis adhucgravata, multum impeditur ne-

Et anima, non eft, inquit, mortalium infir-

ceffitatibus corporalibus, nunccomedendo,

mitas ferendo tantam acerbitatem: fi tamen

nuncaliud faciendo,nunc cum hominibus con-

perítas in fententia , volam manus expande,

verfando; fedanima pia, quz corpore foluta

& fudoris mei guttulam excipe, ac me facri-

eft, quia Deum fummum bonum jam magis

|

ficiis tuis juva, fratribusque fuade fugam no-

cognofcit, ina ftimabilt ejus flagrat de(iderio.

Xarum, guibus tanta poena redditur. Pro-

X XIV. Fadem Virgo Mechtildis aliquan- Ib, n.z42.

tendit illemanum , &igneam velutlacrymu-

do fpirity perducta eff in hortum amcenilffi-

lam excepit , fübitoque immen(i doloris im-

ridd

mum, coclovicinum. Ubierat copiofa multi-

$$

patiens vociferari coepit , ac femianimis in

tudo animarum, quz non aliam poenam (üfti-

Q

terram corruit, Accurrére fratres clamori-

ncbant, quam vermem conícientiz , unam-

bus & ejulatibus exciti, eumque prope jam

quamque yehementer arguentis, quod benig-

defun&um reperere , crebrisque fomentis

niffimo atque dulciffimo Deo fuo fidelis non

animam retinuere fugientem. Intereacaufam

fuerat; unde & adeum poft mortem fineim-

tanti dolorís percunGtantur: aperit Sranis-

pedimento pervenirenonpromeruerat. Qui

laus, admonet officii, ne pari pcena plectan-

quidem vermis animam non deferit, donec

!

tur, jubetque caufam ac fenfüm pofteris per-

illaintretin plenum gaudium Domini fui.

vulgari. Annum füperftes fuit, & per inte:

XXV.RomzConcionator quidam infignis Cornelius

grum doloris illius reli

dem piiffime finiit.

quias perfenfit, ac tan-

inter concionandum afferuit, nupercuidam ? Lap.in

.3 Reg.

fancte perfonz revelatum effe, Salomonem

C. IX,.

Hautinus

XXII. S. Gertrudis quadam vice orans

ad hzc usque terhpora acres pcenas in Purga-

l1. .144. pro anima Fratris Hermanni Converfi, nuper

torio fuhiiffes at jamiis abfolutis abiiffe in cce-

defundi, cum perquireret a Domino , ubi

lum; obiit autem Salomon juxta Salianum

effet, Dominus refpondit: Adeít, propter

anno ab orbe condito 3059. ante Chriftum

orationum vim , quz modo pro eo devotius

994. adeoque fic in Purgatorio fuit annis bis

mille fexcentis.

funduntur, advocavimus eum, ut aliquali-

ter epuletur nobiícum.

Hinc apparuit Do-

XXVI. In Provincia Gallo Belgica anno In libello

minustanquam Paterfamilias fedens ad tabu-

10jo. in Caenobio Infulis adiacente religiofus fuppl.

lam, füperquam videbatur przfentari totum,

fenex fefti S. Czciliz pervigilio infomno vidit

anim,

purg.

quod pro anima illa fiebat in oblationibus,

religiofum armis igne rubentibus coopertom:

orationibus, defideriis & fimilibus.

Appa:

quem cum rogaret, quis effet, refpondit, fe il«

ruit etiamanima jam diQa, fedensin fine ta-

lius loci religiofüm effe, & jam quadraginta

bulz mosrenti animo , & vultu dejecto, ve-

annis füb his armis arGiffe , acdecem infuper

lut nondum purgata, necdigna, quzjucun-

füpereffe; caufam poenz effe, quod equales

da contemplatione amabilis vultus Dei refi-

defpexerit, alienz fam:e detraxerit , ad ufüs

ceretur.

Videbatur tamen ex eo aliquan-

proprios aliqua fumpferit; ideo ejus fe pre-

tulum ferenari, quod ex oblationibus füpra

ces pofcere.

dictis aliquis quafi vapor de calidis ferculis

XXVII. In Chronica S. Francifci legitur Mart.Roa,

exiens, adipfamreflectebatur, unde mirifice

l.4. c. 7. fuiffe quendam fanctitatis celebrem € 8-

recreabatur.

Et poft nonnulla fic autbor:

ejus Ordinis mortuum , pro quo cum omnes

Exhisomnibus, fed & maxime ex affectu füp-

altero dieSacrum feciffent, exceptouno, qui

plicantium de hora in horam femper amplius

quidem, cum crederet, virum tam fanctum ea

ferenata, coepit magis magisque convertere,

openonegere, proeononfecit; altera nocte

& levare oculos ad jucundiffimum lumen bea-

apparuit hic mortuus, & queftus efl,fe defectu

tificantis divinitatis, quod irreverberato in-

hujus Sacri pati diutius; Is vero veniam pe-

tuitu afpexiffe , eft omnium gravaminum

tit, caufamque pratermiffi Sacri recenfec: cui

etiam memoriam veraciter depofuiffe , &

alter: Longe omnem rationem humanam fü-

.abundantiam bonorum azternze beatitudinis

perat,quam rigide Deus ibi judicet, puniatque

immarceffibiliter induiffe. Ifta vero, qux pro

quidquid hic non pleneeft expiatum.

ipfa orabat, cum videret eam in tali ftatu

Caufa Purgatorti.

quiefcere, requifivit ab ea dicens: Pro qua

XXVIII.

Spef. Fx

Juftus Monachus, eoquod tres

culpa aunc maxime gravaris? & anima: Pro-

aureos per proprietatem fervaífet, etiam di. $I^ I €x

pter propriam voluntatem , & proprium con-

miífa & cafligata jam cu!

pa, triginta dïemm ;

filium, unde & proeo nunctantum gravamen

Purgatorium (üftinuit.

A. P. Lobz. Bül. Man. Tom. LJ !

XXXXX

XXIX. Qui-

H

N.

918

Bibliatbecee Mattualis. C'omz'öndtöriæ.

XL. Quidam ob lodicem a pefe'grï

tío do- Cafar. L

ibid.d 7.

XXIX. Quidam Pater ex S. Dominici Fa

12:C. 4I*

ex 57.

milia- menfe integro in Purgatorio mora:i de-

natam eofine, ut proeooraret, cum hoc fa-

cere neglexiffet, eademlodice in Purgatorio

buit, propter familiaritatem cum fecularibus

:

nimiam, &íolatia exiis haufla.

graviter punitus eft.

Baron. to.

XLí. Qusdam Monialis Carmelitana de-

Vita'S.

XXX. Ludovicus Il. Imperator poft tri-

lHarie

io. anno

inta annorum fpatium a morte elapfum ap-

bebat fedecim díebus herere in Purgatorio,

874-

Magd. de

paruitFilio, dixitqne: Adjuro te per Domi-

quia ob refpectus humanos non monueracSu-

Pazz.C.

periores Monafterii de re aliqua , ad quamíe 64.

num noftrum JEfüm Chriftum, ut me eripias

;

ab histormentis, inquibus detineor, ut tane

infpirari fentiebar.

XLII. Juftinus

Clericus , qui Fratris cri- Annal.

dem aliquando vitam zternam habe:e poffim :

men ad Guardianüm amarulento animo detu. CsP

ucc-

& tamen taütopere pietati addictus fuerat, ut

an.

1563.

E

lerat, eidem in horto ambulantidixit, fe ob

pii cognomentum obtinuerit.

XXXI. Soror $. Damiani poft obitum

hoc peccatum in periculo damnationis fuiffe,

A.

Spec. Ex,

& triginta annorum Pargatorio adjudicatum.

Din

d.9.€X. Fra:riapparens dixit; fe quindecim diebusin

1II.

Xiifl. Frater Antoninus BononienfisLai- Ibid.

Pargatorio graves poeuas dediffe, quod ali-

cus, vir facetus, quindecim ab obitu diebus 1375 :

quando in cubiculo füo cantus chorizantium

Fr. Angelo Teutonico apparens dixit, fe, licet

in platea cam aliqua dulcedine audiviifcþ,

nec peenitentiam egiffet.

in fervitio pefte morientium occubuerit, ta-

men , quíia Fratres fua garrulitatea feveriori-

N

Kib. 6. re-

XXXII. Quzdam Abhatiffa S. Birgittoe

bus fermonibus avocaffet, ne tempelftive ad

vel. . 29. apparens, ferreo reti gravata apparebat pro»

horas Canonicas venirent , quindecim dicbus

pter regularum transgreffionem; ignea vero

quotidie füperardentes prunas Patavio Vero-

lingua propter levitatem io verbis; & plum-

nam quínquaginta mille paflibus diftantem

bcismanibus & pedibus propter bonum exem-

ambulare coa&tum fuiífe,

plum neglectum.

XLIV. In Conventu AftenfiSacerdos poft

Idem. :

" XXXIIL. Quidam Epifcopus propter de-

Spec. Ex.

tridoum a morte, Guardiano ad communia 1372* -

d.6,ex.55. tractiones fui Cleri

cilibenter auditas, & non

loca eunte, flebilem vocem emifit, & adjura-

-

caftigatas, poft mortem graviter a. foztore,

tus dixit, fe inillas fedes omniferro candenti

qui ex Inferno a dicto Cie

ardentiores compulfum , eo quod figno ad

nitus eft.

:

?"ico prodierat, pu-

horas Canonicas dato, inilla prius loca fe

XXXIV. Religi

ofus Quidam Socio appa-

contuliffet. -

Tbid. d. 9.

$pe

&X. 34*

rensdixit, feinPurgatorio torqueri, eo quod

XLV. In Romano Conventu, dum qui-Ibid.r6og,

dam no&u Lucernam accenfürusin culinam fe n. 63.

i

resantiquas , quando nova oblatz fant, ab-

fcondiffet: petiit proinde, ut per Abbatem

confert, tres ibi defan&tos Fra:res offendit,

abfolveretur3. quo fa&to lxtiffimus iterum ap-

qui facies aclinguasardentes , prunas raptan-

aruit cum candida turba eorum, quibus An-

tes, femiuftas gerebant, caufamque roganti

gelus crucem pratulerat , cu

m eaque Íe in

dixerunt, idfepati, quod eoin loco fxpe de

ccelum abire dixit.

abíentibus murmuralffent.

*

Éxannuis

XXXV. In Bolognenfi Provincia quidam

XLVIL. S. Lildaricus Purgatorium tranfire Staplet.

ad calefaciendum fe

hac fola de caufa debuit, quod Adalberonem Dom.2.

CapucC. Capuccinus in culinam

1603.

conferens, vidit inprimis duos Caculas car-

Nepotem füum fibi in Epifcopatu fubftituerit,

piphan.,

bones ptaparantes, tum Fratrem Capucci-

licec eo prius m

xqrtuïo nonfücce fferitwfubüitu-

pum veru fuffixum a tertio affari, quodligna

tio.

inutiliter combuffiffet, & paupertatis curam

XLVIIL. Vitalina Virgo» fan&iffima S,Lahcïz.-

exiguam etiam in aliis habuiffet.

Martino Epifcopo apud fepulchrum ejus qua- opufc. 16.

Annal.Ci-

XXXVIL. Quidam in Purgatorio punitus

renti, num Dei przfentia frueretur ? refpon. - 197.

dit, fe nondum frui, eoquod Feria fexta, qua

ftercienf- et, quod ad verfum Gloria Pa

ii capuc gx

rzfícripto non inclinzffet.

mundi Redemptor paffus eft, caputabluiffet.

Fratri appa-

XLVIIL. Apud Abbatem Blofium c. 6. Bl

ofius

Spec.Ex.

XXXVII. Cuidam zgroto

tens Abbas cum quindecim aliis Fratribus di-

Monilis defuünctus amico fuperftiti videndum € 6.

G

cebat , ipfos-graviter puniri in . Purgatorio

fe prebuit, & fe ideo in expiatoriis cruciati-

L

bus arderedixit, quod in frequentando facrz

| propter diftradtiones in oratione admiffas, ne-

- que liberari poffe propter negligentiam Fra-

fynaxisSacramento fuiffet negligentior; exi-

trum in oratione pro ipfis fufa.

mi fe inde poffe fanGiiffimi illius Sacramenti

Ce'rviho

Anna!.

XXXVlIll. Cyprianus a monte

fümptione devota ; communicavit (quanto

vero ardore, fic monitus) amicus pro amico,

CapucC. (GGuardianus Capuccinorum nodu fecedens

An. 1584 Eboli in templum, deprehendit ibi Fratrem

& poftridie illum gratias pro

b

neficio agen-

tem vidit.

Si S. Nicolai Tolent

:

ni pane;,

vel

jampridem mortuum , in angulo orantem &

dicentem, quod ibi Purgatortum habeat, eo

agnisDei, velreliquiisignes extinguuntur, id

quod fieculorum monumenta loquuntur; quid

uod orationi negligenterin eoloco vacaffet,

hec debitum SS. Euchariftie cultum exhi-

ncn poteritpanis ifle,, qui Deus eft?

XLIX. Gonzaga in Provincia Canariz in Gonzaga

buiffet, liberatum tameniri , fiin privilegia-

to Altari proipfo facrum fieret.

Conventu Conceptionis Beatz Virginis, Jo-P-4

Victorinus

annis de Via meminit, qui fub Annum 1541.

Cantiprat,

XXXIX. Hugo

| appar.&ns

r

]. 2.3pum.

oft mortem focio dixit, propter difciplinam

excelfit.

Is Afcenfio Novitio fuo, dum

€. 16.

P

,

M

recu

fatam vix Demonem in Inferno fuiffe, a

eerotaret, miniflgro, tertio adfuit , & quis

$j

effec roganti refpondit : Frater Joannes de

quo non id'umin tranfit

j

"o Purgatorium ac-

ceperir,

Via ego fum,

qui ex maxima Dei mifericordia

cceli«

P

919

lfar' L

Tüulus: CXXI Pz:rgatoridm. :

ccelicolis adnumeratus exifto. Veruntamen

(' 4Ic

cuidam viro apparuiffe, & fe integerrimo an-

ne id ftatim affequar, impedimento (ünt quge

ni unius fpatio in atrociffimis ignis purgantis

dam defunctorüm officia a me oblivioni tra»

tornientis fuiffe, jam tamen Dei miferatione

n

dita.. Quamobrem a te obnixe peto, ut'ea

coele(ti familz adfcribeadum, dixiffe. Roga-

quamprimum ex charitate: perfolvenda cue

tus , quid ita vir in tanta fan&itatis zítima-

g

res.

W de

Dixit vifa & audita loci Prafecto No«

tione habitus tanto tempore tantis fuiffet

dQ

vitius, & curata funt omnia diligenter. Tum

poenis excruciatus, refpondit: ob cogiratio»

aícen(io Novitio SS. Francifco & Betnardino

nes pravas, quibus ajebat cor fuum f pe ve-

comitatus Joannes de Via iterum adfuit cce-

xatum, a divina tamen protectione cufto-

hil,

Juct,

lefti lumine copiofo illuftratus, & actis tener-

ditum, ne prorueret ; omni nimirum culíto-

rimis pro preftita opera gratiis videri defiit,

dia fervandum eft cor, cum femper, tum in

156,

quia ad patriam tranfiit

.

ad videndum; 'æte'-i"-

—

his vel maxime; ut ne quid nzvi adhzreat,

num Deum.

tranfeunt illi quidem per cor , at adeo lutu-

P. Petr.-

L. Quidam monachus preces pro alio poft

lento pede, ut vehementer advertendum fit,

l

Dam,ep.6. mortem períolvendas affampíerat, fed quia

ne quod luüi fruftum , ne quod im

j^

puri p;dis

eas perfolvere neglexerat, paulo poft extin-

veftigium poft fe reiinquant.

&us, & purgatorium prgcipitatus, non prius

LVl. Audivi (inquit Nadaíi) e- viro, cu«Nadaüljc. '

inde dimiflus eft, quam communi omnium

jus tas, do&trina, & religiofa virtus facilem nebd, 19.

devotione fuerat libera.as.

apud me fidem invenit, noftra ztate virum;n: 3. ,

Nadaf. ^ LI. Apud Vigliegam dixit avunculus, fe

nobilitate ac virtute preftantem, die beatz

quidem jam e Dei judicis fententia ccelefti

Virginis confeffum fefto (ipfe iile a conícien-

libertate donatum, fed ob focordem nepotis

tie arcanis erat) & communione munitum,

in i, qux juxta teftamenti vim curanda

domi frugali refe&tum prandio, ad vifitandum

erant, fuffragii oblivionem multa paffum.

Patrem confeffarium íuum adiiffe, ibi obla-

m

Tu vero inquit ad nepotem , in poenam obli-

tum fibi urbanz humanitatis cauía vini vie

)

vionis tuz alterum tantum patieris, füpra

trum exiguum (emel ebibiffe: domum redu.

omae id, quod paffus füm ego, preter ea;

cem, noctu repentino nefcio quo morbo de-

quz pro tuis culpis pati alias debes. Difcef-

ceffiffe, Patri ipfi, premiffo in faciem cali-

fit ille, & poenitens fa&i nepos, rite confef-

di(limo anhelitu adfuiffe, ac fe mortuum &

fus etiam illam negligentiam fuam,in le&tu

in purgatorii füppliciis poenas dare dixiffe.

,

decidit eger, inde in mortem. -

Rogavit, hominem is ; qui- mihi hzc retulit,

Spec. Ex.

LiL. Pater Joannes Major narrat, Cifter-

Pater, quid ita in purgatorio effet, cum heri

Lt

V, Defun-

cienfem : quendam cztera probum Religio-

$,

confeffus & indulgentiam plenariam fuerit

&iex.2, füm,ob eam tamen, qua Diaconatum cupie-

confecutus, caufam dedit defun&tus, ( qui-

bat, ambitionem poenas in purgatorio dedif-

dem indulgentias confecutum; fed poft pran«

fe. Adverte vero ad id, quod ille fratri fa-

dium pauxillum iillud vini ex illo vitro bibif-

crifte, cui apparuit, dixit: Quodque adhue

fe füpra fitim, ideo fe poenas dare, & datu-

ravius , absque condigna poenitentia bujus

rum; donec pro fe facrum fiat Rogavit er-

deli&i de corpore exivi, quia nec tanti pon-

g0, ut id quamprimum liceret, facere ne

yet,

deris hoc fore putabam, quanti po& mortem

P

omitteret, fignum liberationis fore, fi non

[/, 2

inveni.

] d

rediret. Fecit, ut primum per tempus li-

n

hi,

Liil. Modica res videbatur Joanni Pico

cuit, füummo mane facrum Pater, & anima

Mirandulano Comite, negligere talentum in-

non rediit.

enii, & tamen apud Delrium lib. 3. difqui-

LVII. Modica res, inquit idem, videbatur

Ibid. n. 4.

fitionum, quz(t. 26. fedt. . a morte apparuit;

matutina jufculi fumptio Religiofo illi vale-

t

lfC. 160

& dixit, torqueri íe, pcenis expletoriis quod

tudine nou faiis firma utenti, & tamen ajunt

g.

non fatis diligenter & fzcunde talentum fibi

etiamnum füperítites, illum in fimeto federe

a Deo creditum erudiconis & ingenii mul-

vifum poft mortem & quidem usque ad os:

tiplicaffet, & quia non, quanti par erac; feci(-

& caulam illam faffum, quam dixi.

fet internas Dei fuggeftiones, infpirationese

uüüf

LVII. S. Brigitte pro anima preclare vire

Blofus i5

h

ue &c.

tutis viri oranti dictum beatifhima Virgine:

€onclav,

Cofarius

LIV. Czfarius ait, fe e Benignz Abbatiffze

Filia, hujus Eremitz amici mei anima de cor- c. 13.

L,V,c.36. 0re accepifle, quz narro : Gertrudis novem

pore egreffía, mox perveniffet in cclum, fi

circiter annorum parvula in religiofo Con-

in morte perfectum habuiffet defiderium per-

ventu educata, poft mortem comparebat in

tingendi ad prefentiam Dei, ejusque vifio-

choro, feque humi fternebat. Rogata ab illa,

nem , quod quia non habuit, detinetur nunc

cui apparebat, quid vellet :^ Ad fatistactio-

in purgatorio defiderii, ubi nulla posna eft,

nem , inquic , huc veni, quia libenter tecum

nifi folum defiderium perveniendi ad Deum.

in choro fuüfürravi , femiplene verba profe-

Scito tamen iplam traducendam in ccleítem

rens. ldcirco in eodem loco juffa fum face-

gloriam, antequam corpus ejus recondatur

re, ubi contigit me peccare. — Et nifi tibi de

in terra.

Quis ergo fecurus , quis ab igne

eodem vitio caveas, eandem poenam mo-

illo tam cito, ac putamus; evadet inter tnor»

riens fuüftinebis. Satisfactione completa ten-

tuos liber ?

n

debat verfus cemeterium mirabili virtute

LIX. Fr. Sylvio Capueino una anima in N«daü

murum tranícendens.

templo ante SS. Sacramenti aram fic locuta hebd, a,

ordan.1,

LV. fordanus a Saxonia ait, notum fibi

eflut ita dicam,lachrymabiliffime: Ah ! mihi ! n. 3.

4. deCom, quendam in Ordine fuo magnum a morié pio

Ah! mihi! quid non dcbco peenarum pati,

Spit, c,$0,

ju-

X xx xe 2

P

929

Jliblotbece : Manualis . Congz'mmtariæ

O Xiuüe hominum judex , quando illis fi-

ptus eft in fpiritu, du&usque eft ad loca pos-

narum infernalia, viditque, quod fine horro«

nem impones:? O Fratres ! O Fratres ! Si

vos Íciretis , quam hz graves fint poeng,

re referre non poffumus; animas fcilicec mul«.

uid non terroris ac tremoris conciperetis ?

tas verubus & contis acuminatis infixas, ad

O Sylvi, ego (üm anitna fratris N. quz hor-

rogum maximum in modum anferum torre-

ribilibus in purgatorio tormentis excrucior;

ri & affari, ipfosque crudeli(fimos tortores

caufa horum funt peccata linguz . mez , ob

fufflatoriis aliisque igneis inftrumentis mife«

quam ego tanta patior, quanta cloqui pla-

rorum tormenta totis nifibus agoregantes.

ne non poffum, ajebat fe rixas interdum in-

Alii vero patellas & fartagines ignitas .de-

ter fratres excitaffa. Hoc vero uti maxime

füubtus jacentes ponebant; adipemge , qui

de ardentibus jacentium membris flaebat,

videbatur, quod contra Franciícum ejus lo-

ci Superiorem feu Guardianum deliquiffet,

dili

entiffime colligentes , eundem rurfus

illum accufando non zelo, fed alio affectu.

bul

j

entem & ferventem füper eos, a quibus

Quare deiniffe rogare fe, ut füi loco Sylvius

fluebat; refündebant, quam poenam czte-

ris cruciatibus intolerabiliorem eis effe con-

veniam, fimulque triginta facrificia miífz pe»

fiderabat.

teret a Superiore oflenfo a fe, Superior li-

Pofthzc ductus eft ad quendam

bentiffime omnibus annuens, tres proximos

refrigerii locum; ubi multitudinem anima-

dies omnibus facerdotibus, ut pro fratre illo

rum, quafi poft gravem aliquem laborem

facrificarent, deftinavit, "Tertio die adfuit,

quiefcentium invenit ; interrogatusque ab

ad agendas Guardiano gratias, purgata jam

Angelo du&tore fuüo, fi fciret, que hz e[-

anima, dixitque fe jam ad coelum profici(ci,

fent, fe nefcire refpondit, San&us vero An«

ibi fe illum preeftolaturum. Primum offen-

gelus dixit ei : Hi quos vidifti ad ignem l-

fas remitti fibi voluit: tum demum ofterri

lum permaximum affari; homines funt Ore

facrificia, & quidem illius opera

; quem a Íe

dinis tui, qui licet criminalibus peccatis f&

Íciebat offenfum.

nequaquam foedaverint, non tamen, ficut

LX. Catharina Riccia

—Fiorentina , ut in

monet fcriptura, fervire Domino in timore

ldem 17.

hebd, 31.

ejus vita Guidus lib. 1. cap. 2 1. teftatur, an.

& tremore curaverunt , non diíciplinz cen-

füram tenere, non quietis & filentii patien-

n. 4-

1545. die purificationis B. Virginis ad füum

conclave redux reperit illic deiparam Virgi-

tes effe, non denique vigiliarum & ora»

nem cum parvulo fuo filio Deo Jefa & cum

tionum folemnem devotionem, neque labo-

S. Vincentio confeffore.

]bi füb pallio vidit

ris fancte pfalmodiz executionem ftrenue,

ficut oportet , emulari ftuduerunt, fed ma-

quarundam ejusdem coenobii monialium ani-

mas, & fororis fuz, quz omnes erant Ca-

gis curiofi , faceti, vagi, fuperflui, defidiofi,

tharinz precibus a purgatorio liberate. Ho-

pigri ; fomnolenti, fignis, jocis & levitatibus

ram integram tenuit coclefte fpectaculum.

indulgentes, monaítice profeffionis purita-

Dedit.B. Virgo Catharinz in finum felicem

tem violare non timuerunt, qui poftquam

fecundum zquiffimam Dei fententiam in fue

parvulum fuüum ; qui illam monuit, ut primo

certx quzdam e coenobio labeculz tolleren-

pra viíis poenis alii brevius, alii prolixius pro

quantitate & qualitate exccíluum fuorum

tur; Secundo ut omnibus diceretur, ut de

ope certx ad Jefuli Matrem recurrerent:

purgati fuerint, mediante gratia Dei, in

'ertio, ut coenobii Mater, non tantum ad-

hunc refrigerii locum introducuutur, atque

verteret ad errores, verum cum plurima cha«

hic poft horrenda fupplicia illa paufantes,

ritate etiam posnitentiis animadverteret , ne

perfectionem beatitudinis

d

fuzg cum patientia

ipía póftea in purgatorió pateretur, quz ne-

preftolantur.

lexiffet.

3

LXIIL Duo Fratres, quorum unus novi- Annat.Do.

Ydem hebd.

LXI. Berlaymont ex aliis novennis par

tius , & alter predicator erat antiquus in min. p. 5.

345 1, vuli meminit, qui Matri e purgatorio fpe-

conventu Colonienfi , eodem die defundti

&abilis, dixit, adeo acerbis fe doloribus cru-

funt.

Tertia vero die poft novitius gau-

ciari, ut fi multis annorum millibus com-

Es

dens infirmatio apparuit, dicens, quod pro-

fü f

portarentur carbones, tantum facere non

ptez fervorem converfionis, quem habuit,

p

poffent incendium. Maternum cor ad hec

Poft menfíes autem

ita cito purgatus eft.

BU

illachrymari, & inculpati parvuli posnas ob-

predicator di&tus eidem infirmatio apparuit

ftupefcere coepit;; At parvulus incurium fe

in exolvendis minimis quibusdam debitis fu-

gloriofus, pulcherrimum monile habens in

pecore, & multos lapides pretiofos in ve-

iffe dixit, quz forte pro reculis, quas ad pue»

riles ufüs emerat, contraxerat. Satis ergo

fte, & auream coronam in capite, cumque

Frater quzereret ab eo, quare novitius ci-

creditoribus fieri, ac preces pro fe fundi juf-

fit, & vero liberaliter id ac perlibenter fe-

to, & ipfe tarde purgatus fuerat, & quid

illa infignia figurabant, refpondit: Ego pro-

cit Mater optima , cui gratias jucundas re-

prter familiaritates fzcularium & verba fo-

tulit in libertatem filiorum Dei affertus no-

latii diutius in purgatorio fui, fed majorem

vennis puer, dicens: O Mater diledta gra-

oriam fum adeptus. Monile fignificat re-

tias tibi ago ! ex quo debita mea perfolvi-

i

am intentionem in Deum, lapides pretiofi

fti, me a purgatorio liberafti, ideo ccelos in-

animas, quas converti , corona ineffabilem

troibo, & pro te ac fratribus meis Deo füp-

licabo.

gloriam , quam a Domino fum adeptus.

Vincent.

XLII. Monachus quidam tefte Vincentio,

LXIV.S.Anno dimidio fere anno priusquaxri"Vira, ad an- |

3

m omnj num.1675.

fpec. bift, in extremis agens , antequam decederet , ra«

j

vita cxccdcrct,yifus i Gómum quanda

di, g

$. 109,

decore —

LU

IïtulerX Al Purgoborium.

9

9

L d

i

t

decore intus & foris refplendentem intrare:

petens, cum Abbas e—ixin.j'unxïifct, üt pto pce-

Et ecce in fübfelliis judicialibus tanquam ad

nitentia maneret in purgatorio 5 donec core

concilium folenniter evocati refidebant, He-

pus ejus fepultum foret , exclamavit voce

ribertus Colonienfis Archiepifcopus, Bardo

magna : O poenitentia (ine mifericordia !

Moguntinus Archiepifícopus, Boppo & Ebet-

LXVII. Pater quispiam Dominicanus cum Jod. An-

hardus Treviren(is Archiepiícopi, Arnulphus

Fratri cupiam fuo agonizanti facrum promi:- drier. tr.s,

W ormacienfis Fpifcopus; & alii quam plures

fiflet; poft (acrum mox dictum apparens Fra- de purg.

Galliarum Epifcopi, quorum alios in carne

ter dicebat, j

noverat, alios fama tantum & le&tione com-

elapfos videri.

am fibi viginti annos interim

3

pererat, amidi omnes ítolis Pontificalibus,

LXVIII. Quidam fcelerate vivens graviS Anton.

& habentes ve(tem inftar nivis candidam, ipfe

morbo cruciatus cum optione per Angelum P.4 fumm,

quoque candidis admodum ac pretiofis indu-

facta tres purgatorii dies pro biennali morbo 'it- 14- c-

tus fibi videbatur, fed partem candentis ve-

elegiffet , ubi vix per horam in purgarorio !9- - 4

ftimenti, eam (cilicet, qua pe&tus tegebatur;

fuit, putavit, fe plurimis annis ibi hzfiffe,

fordida quedam ac fceda caligo obdaxerat,

ideoque rogavit, ut ad terras redire liceret,

ac cxrerum cultus ejus fplendorem (ua fce-

malle fe quippe, quamdiu Deus vellet , gra-

ditate plurimum obfüfcabat, quam tamen

vitfimo morbo vexari, quam reliquis duobus

ipfe, nimio rubore perfufus, objedta manu

diebus in purgatorio hzrere.

tegere ac celare; ne adípicentium offenderet

LXIX. P. F. Conftantinus a Salvatore vir Bovertus

obtutum, conabatur. Vidit inter eos fedem

alioqui fan&tus, & gratiis gratis datis in hac in annal.

fibi quoqe miri decoris paratam, quam cum

vita ornatus , nonnullis poít obitum diebus Capucc.

occupare gaudio & exultatione eítuans, pro-

apparuit, dixitque , triduo (e purgatorii poe- !9- £« P»

curaret, fuürgens Arnulphus , W/ormactienfis

nis, quz trium millium annorum fpatium vi- 94*

Epifcopus , modeíla voce eum prohibuit, di-

debantur, purgatum fuilfe, & quod in Supe-

cens, Reverendos Patres, qui affiderent, nol-

rioris officio paulo remiffior füiffet, & nimis

le eum in füum admittere confeflum , pro-

indulgens in remiffionibus concedendis.

pterea quod veftem ejus turpis hzc macula

.LXX. Innocentius lIl. Pontifex S. Lud- Surius

fcedaret, cumque juffus loco cedere, flens,

gardi flammis circumdatus apparuit , dixit- 16. Jun

confectoque nimium animo egrederetur, in-

que, cruciandum fe effe poenis acerbiffimis

x

fecutus eum idem Epiícopus.

JEquo, ait;

usque ad diem judicii.

animo efto Pater, maculam tantum hanc;

LXXI. Quidam in fpiritu raptus, inter alios Dion.-

quz veftem tuam infecit, maturius ablui prz-

Doctorem quendam decretorum in purgato- Carth. a

cipe , quia non poít multos dies beatz hujus

rio vidit, quem cum interrogaífst, num [e 10 deno«

manf(ionis confortium, & (an&torum Patrum,

propediem liberandum fperaret? (ício, re« "if

quos afpexifti , confeffum voti compos perci-

Ípondit ille, quod ante diem judicii veniam

pies.'. Mane faQto, !cum familiari cuidam fuo

non confequar.

vifionem retuliffet, ille fapienter rem conji-

ciens macula, inquit, hzc vefti tuz illata, ni-

$. VI.

hil aliud eft, Pater, ut zftimo, quam memo»s

EXEMPLA DOMESTICA.

ria injuriz civium tuorum, qui teanno füpee

riore Colonia expulerunt, quibus te, divinz

I B. Virgo Celfo Finetto Scholaftico appa- Annal,

pietatis refpe&tu jam olim oportuerat admiffi

ruit, & quatuor annis in purgatorioRom..

hujus veniam dediffe. Hzc, quod bona venia

hefürum dixit: focium vero illius Rudolfi- 1597.

dixerim, peGtori tuo tenacius, quam equum

num Logice Studiofüm non longo interval-

fit, infidens, & amariffimo moerore contra

lo fecuturum , & biennio ibidem deten-

Do

fas mentem tuam decoquens, cxteram fan-

tum iri.

T

Giífime tuz converíationis claritatem mo-

II. Mortuus erat prope Neapolin Theolo- Annue

lefta quadam cáligine obducit & obfcurat.

Elias a Je-

gix Studiofus , qui poft mortem intimo focio Coll. Neap.

LXV,. Cnfarius refert de paero quodam;

apparuit, dixitque, fe in purgatorio graviter 1605.

fu f- 61* qui fine extrema un&ione obierat, quem dia-

vexatum effe, quod olim in facro aliquan-

po T

gat,

* bolus accufavit, quod germano fuo obolum

tulum infabulati effent, nec confeffis ipfe

furripuiffet, camque Deum puer quafi vela-

proin adhuc confiteretur,

tum atque omniuo terribilem confpexiffet,

Ali.. P. Jacobus Rhem cum quendam for- Anruz

audivit eum a dzemone petere, num vellet

dida vefte, & forma fibi apparentem interro- Inzoift,

ipfe animam ob tam leve delidtum condemna-

gaffet, qua de caufa adeo torqueretur, is re- 1618.

ri. Poftquam vero pro ea viginti quatuor Se-

Ípondit, fe propter flagellationes fine faculta-

niores Deo fupplicaffent , conjectus eft puer

te peractas iis poenis adjudicatum..

in puteuim plane horrendum & ardentem, in

IV. Quidam Pater,

quod non ea, qua paárgx jir, mas

3 :

uo ubi per horam terribiliffime tortus fui(-

erat, alacritate & celeritate moribundis ad-nufcr.

€t, ad vitam rediit, tantaque fe brevi illo

ftitiflet, poft mortem invifibiliter id officium.

horg ípatio perpeffum fuiffe affirmavit, ut

praítare, & (ic interea vifione beatifica care-

nullatenus fibi poffibile fore dixerit, tormene

re debuit.

torum gravitatem explicare.

.IN. Cum P. Michael a Fontibus in India ali-Annue-

quando ex laboribus conflernatus jacerer, B.Arragon,

Diuturnitas.

Virgo illi apparuit, bonoque effe animo juífit ;Domus

Spec, Ex, : LXVI. Quida

m monachus defün&tus Ab.

ob hos enim labores a purgatorio liberum fo-

prof. Va.

[2

entríin,

L

dift, , ex, bati apparens, & poenitentiam pro peccatis

Y

re. Quo di&to mire ille recreatus femper feria

1606.

383*

XXxXX j

fecun.

Jübletbeee . Mantualis . Concionatorie

922

fecunda ob hoc beneficium humi coenabant;

in purgatorium relegantür animg;utpote que

lancesque lavabat.

poít mortem fe regni coeleftis poflcffionem

Faber íin

VI. ZEgrotabat aliquando juvenis ex Socie-

adituras fperabant.

auctar,

tate nec dum initiatus, fed fenfü & virtute

IV. Sicut, qui ven

it ante initium Cbmö&lbidem,.

the. 4. i^. juvenilem etatem füpergreffus. Hic ingrave-

diz, nihil aut perparum angitur, fi parum ex«

Fefto sj O»

fcente morbo, uni familiari focio dixit: Heu

fpeGtare debeat : multum vero dolet is ; qui

Bapt. n. 3.

tu , mi Ftater, ora, obfecro, pro me Domi-

fua culpa tardius venit,magnamque comocdize

num ; grandis enim míhi imminet tempefítas.

partem neglexiffe fe advertit ; ita quia Patres

Et ecce vix hec dixerat, cum fubito multi-

in Limbo pretium redemptionis nondum ex«

hibitum , adeoque. nec gloriam fibi debitam

plex cruciatuum & dolorum procella ingrue-

re, zítuare pe&tus, ardere, premi, frangique

fciebant, minus angebantur; fecus vero fe res

habet nunc cum animabus in purgatorio con-

fcapulz, humeri, tergum; caput totum tre-

mere, pungi, lancinari coepit ; imo & omni-

ftitutis, hz enim cum coelum apertum effe

norint , utique graviffime dolent; quando fe

bus reliquis in membris & oflibus defzvire

malum. Stupere interim omnes, condolere

faüa culpa ab ejus ingreffu arceri vident,

V. Sicut caminorum purgatores , quia ni- [bid, n.$.

Jaboranti , precibus ad Deum juvare, blan-

disque vocibus confolari eftuantem, ipfe pa-

gredo cuti eorum adhzret, difficillime & non

tienter omnia tolerare, & B. Virginis opem

nifi aqua aut lixivio calido valde & mordaci

- implorare.

Perduravit viginti quatuor ho-

lavantur; ita cum & homines per longiorem

ris hoc malum, quibus elapfis xger quafi in

vite ufüm quam plurimam peccatorum ni«

portu confiftens caufam tantz tempeftatis

gredinem contrahant, ab hac non ni(i per gra-

explicuit, dixitque, fe petiife a D. Virgine,

ve purgatorium liberare poterunt.

ac Deo, ut purgatorium füum in hac vita fu-

VI. Sicut infirmos nihil fere magis cruciat, Ibid. n, 4.

ftinere liceret, precesque fuas exauditas fuif-

quam fi erapta loquendi aut fcribendi aut nu-

tu fe explicandi facultate priventur; ita noa

fe. Unde paulo poít fan&e in Collegio Ebo-

renfi obiit.

D

minimus dolor eft animarum in purgatorio

Nierenb,

detentarum, quod opem petere a viventibus

VIL Cum Joannes Fernandez ecfítafim ali-

À

]. 2. de

uando fuiffet paffus, vifus eft fibi in fpatioe

non finantur.

Beli

pulch. Dei (um, amoceniffimumque hortum duci: ibi ve-

ViL Sicurt mercator, cum merces valdelbid. conc,

1.

€, 11o

nii

ro animam conípexit vefte adeo miri fplen-

pretiofas navi vehit, etiam graviflima marisn. 4-

GE

doris, artisque, & operis phrygionici circum-

incommoda, zquo, hilarique fert animo , ita

. datarp, ut divinum ei aliquid ineffe fufpica-

animz purgantibus poenis addictz , squiffie

Vit

retür. Cum autem ad eam propius acceffif-

mo eas pectore patientiaque fümma fuppor-

fet, queve effet, fcifcitaretur, refpondit hzc,

tant, quia pretiofiffimas meritorum ccele-

fefe de Societate Jefu fuiffe, nomenque fuum

ftium merces vehere fe norunt.

VIII. Sicut trochilus, cum veru affanduslbidem,

indicavit. Tum Fernandez admirabundus ex-

clamavit: Hem! inquiens ; haud dubie illu-

infigitur, femetipfüm ad ignem gyrat, torret-

ftrem gloriam affecuta és. At anima exce-

que; ita animz, curn Dei juftitiam cernant,

it: adhuc.me tenet acerbus dolor. En ifte

feipfas libenter purgatorio igni torrendas , &

torquendas cominittunt.

mihi locus purgande affignatus eft ; quod SS.

"Triadem, cujus tamen benceficio caftitatis flo-

IX. Sicut füb eodem igne aurum rutilat, & $. Greg.

palea fumat; ita fub eodem igne inferni pec- ap. 5-Tho.

rem illibatum fervavi, frigide nimis dilexe-

rim, propterea defideriorum flamma fuccenía

cator crematur, & electus purgatur.

8.92..

3:P.q.100,

^

X. Sicut ridiculi videntur Brachmanes Ca-

' "

hic hzrere cogor.

lecutii, quitam magno impendio lignum odo- i ,

$. VIL

riferum, Scandal ab iis vocatum, comportant, «, c, 19,

SIMILITUDINES

quo eorum poít mortem cadavera corburan-

tur; ita multo magis ridendi funt homines;

Qualitas,

3

qui in hac vita materiam voluntarie coacer-

Fab. cone. T.

cut palmes aridus & abíciffus nequit re«

vant, qua eorum animz poít mortem tam

2. in

Si

vivifcere, aut fru&um aliquem gignee

crudeliter , fenfibiliterque torqueantur.

comm,.,

re ; ita & animz purgantes, quia de terra vi-

XI. Sicut flultum, nec immerito credere- Anonym:

anim- 1 3* ventium abfciffz fünt, & extra ftatum meren-

j

mus, qui, cum poffet certo tempore omnia

di, fibi prodeffe nequeunt.

L]

debita fui unico obolo extinguere, e€o ne.

]i

Sbid. conc,

cus caniS vie

LT.

II. Sicut famelicus aut venati

gle&o mallet folutionem differre in. tem-

3. n. II

dens leporem aut cibum,vehementer dolet, (i

pus, quo integris millionibus ea folvenda fo-

ret ; ita non minorem infipientiam comitte-

$]

vel fune vel alioimpedimento retineatur, quo

minus infequi cos, & apprehendere queat; ita

re is cenfendus efít, qui peenitentiam fuam in

non minorem fentit dolorem anima, fi a con-

alteram vitam, ubi tam caro

pretio ;fqlverg

fpectu Dei, quem poft mortem tantopere de-

fideret, purgatorii pcenis affixa retineatur.

debg;, differre mavult.

[bidem;

III.Sicutis,qui a Rege quopiam ad regnum

$.. VIIL.-

poffidendum adoptetus,eo tempore;quo jam-

MOTIVIA

Sn

jam regnum accipere debeat, ob regem offen-

li

füm in exilium aliquot annorum damnaretur,

Ad Purgatorium tümendum.

ex

merito graviflimum ex tali relegatione dolo-

L (C3ravitas pene . fenfibilis : quam quidetm:S. S. Aug, in.

rem fentiret ; fic non minorem fentient, qua

- Auguftin. fat clare fequentibus verbis "^^ 37

L

propo-

ia

CTitulus CXXI. Pä;i;gatorizlfn.

923 —

Y

proponit * Quamvis falvi p&r ignem; gravior

remetietur Deus, i

plebïtq'ue ; : quöd apud

tamen erit ille igais, quam quidquid homo

Matthzum promifit.-

v

*

Beati

miíericordes

; Matth. s. :

lh

pore& in hac vita.

Etnoftis, quanta hic pof-

quoniam miíericordiam confeguencur.

Vs Zex. u

fint mali, &quanta paffi (unt & boni.

Quid

IV. Firtutisffudium: tic enim B. V. Go-

Lan cïz; ;

enim quisque maleficus autlatro, aut adulter,

defrido Monacho nuntiari juffit, ut de virtu- oputc.6.

aut facrilegus fceleratus pertulit leeibus,quod

te in virtatem proficerer; fic enim futurum, "- 497

non pertulit Mertyrin Confeffione Chrifti ?

ut verus Monachus, fervusque füus & Filius

lL. Gravitas peue ex caventia vifionis

dici queat; necpermiffuram fe, ut anima il-

Beatificg ovirifolita: i enim P. Joannes Bap-

lius in. Purgatorium veniat, fed ipfam fuf-

tifta Sanchez olim de fecnipiam faffuseft, fi

cepturam & Filio oblaturam.

x

certo fciret, fe per iotegrum diem non mori-

V. Fitlovia fui , € abuegatzo volugtatis S. Greg. l.

turum , dolorem hujus cognitionis füfficien-

L

ial C,

proprie: quod medium $. Gregorit

1$ fequen- 4

it.

tem füturum ad vitam (ibiadimendam ; quan-

tibus verbis prefcrip(it :

Audenter dico,

to magis fentientanims , a majorilonge defi-

quia falutari t

2]

1

oftia poft mortem non indigebi-

M

- derio füoimplendo fe arceri?

mus , fj ante. imortem Deo hofítia ipfi fueri-

II Dzuturnitas utviusque pene : pona-

mus. Et Cbriffus S. Birgitte dixit : Qui l s. revel.

mus enim, (quod plerique faciunt) decer tan-

propriam vcluntatem reliaquit , mihi Deo *pud Lan-

ciz Llc.

tum ab aliquo peccata venialia cotomitti per

luo obediens, habebit coelum fine poena.

diem; quantus perunum annum peccatorum

VI.. Posa zutegtio: uti Chriftus S.

Mariz Ib?d-

numerus excreícec? certe trium millium,

Magdalenz de Pazz. (iafit, dum pertens, quz

M»

fexcentorum & quinquaginta numerum z qua-

optima effet preparatio adpoenas Purgato:ii

bit; fi ergo unicum peccatum leve fxpe plu-

evadendas, slia voce in raptu dixit :

Opor-

riumannorum puregatorium meruit, utfüpra

tet fpoliari totaliter nobis ipfis,

& veftiri le, 0

oftenfum eft, quam diuturnam poenam me-

Domise mi, oportet ambulare cum

DTEN

rebuntur peccata tam multa & tam i

,ibeæ

munda & fincera iptentione,

Hinc illa . afii-

atrata?

Bellarm. !.

duo iüculcabat Monialibus , ut , fi fieri pof-

IV. Facilitas incurrenäz' : quia, ut Card.

et, etiam ictus cculorüm , & minimos mo-

tut

Io dC &-

Bellarminus afferere non dubitavit, vix ulli

tus membrorum ad

miff. grat.

Dergloriam dirigerent;

C. I5.

jufti bomines, nifi ex magna mifericordia Dei,

fic enim re&t: ad caelum ituras.

N

poenam Purgatorii acerbiffimam evadunt, ita

VIL. Panztentio & induleentiarum lu-

*

Vita c.38. ut recta ecorporead coclum evolent. .Atque

crandavum fi

H

46

diuim: nam , tefte S. Augufti- S. Aug.

idipfüm confirmat S. There(ia de feipfa (cri-

no, ceffat vindi&ta divina, fic

onverfíio prz- fent, 210,

bens: Quamvis multatum animarum ftatum

currathumana. — Quod eleganter etiam con-

li

mibi Dominus rcvelare'digrgaïus, fit. ex om-

firmans S. Petrus Damianus, o quam jucun. S. Petrus

nibustamen, quasvidi, animabusneício, an

dum; ait, o quamin(ignefpectaculum, cum D&m. ep.

ulla Purgatorium evaferit, prztcrquam Reli-

fupernus Judex de coelo profpectat, & homo * *

giofiillius, dequo pauloante verba feci, &

feipfüm in inferioribus pro deli&tis (üis mul-

S.P. F. Petride Alcantara, nec non

&

:

&at? ubi reus ipfe in pectoris fui tribunali-

iliig; Do-

(

/

minicani, cujus fupra memini.

bus prefidens, trífarium tenet officium : in

Tito,

V. Difficultas exeuad: e Purgatorio ; fant

corde íe conílituit Judicem, in corpore

00

enim animz illic detente Evazgelico Paraly-

reum, manibssgaudet fe exbibere tortorems

tico fimiles, feipfas juvare non potentes;

ac fi Deo fanctus peenitens dicat:

.Non opus

conftat autem, quam rarum & tenue auxi-

eft, Domine, ut officio tuo

p

punire me prz-

J

lium a.v;ivcnti-bus offeratur.

cipias: non expedit, ut ipfe me jufti exami-

nis ultione percellas: ipfe mihi manus inji-

$. IX.

cio: ipfe de me vindictam c

S

apio, vicemque

peccatis meis reddo.

Hec eft hoflia, quz

viva tnactatur

defertur, |

: ad Deum per Angelos ob:ia;z)x

4

"d Pargatorii penam fugiendam, aut

- VIlL. Zabor fedulu

$ pro x-ä?zajcxz"e D'ei p/o- Cantipr.1,

n

mz';zumdam.

via fufteptus : uti S. Bernardus. indicavir, 2: 3P'itü«

Joan. 9.

mitationi Chvifli fludeve: fic eniü im/;;'le-

dum Frairem quendam fedulo laborantem

*

V. 12.

j

d

bitur, quod ipfe promifit dicens: Quife-

confpicatus, dixic ll

i: EjaFrater, &ge, quod

uiturme, non ambulatin tenebris.

agis: nullum aliud;

L

S. Max.

— ALl Chrzfiiamo sodo vivere: nam;, tefte

rium fuftinebis.

poft hanc vitam Puï-gato-

S.Maximo, tota vita Chriftiani crux eít, &

IX. -Ge;zerajarumm?zmmexercätz'wfzï: ma. Dauro!t.

martyrium, fi fecundum Evangelium vivat;

xime veniainimicis data, quam cum Nobili-

C.24 CitC-

his, hift,

'atqui Martyres privilegium habent, quod (ine

quidam Ftatris occifori ad

genua procidenti,

Purgatorio ad coelum evolent.

Adde, quod

'dedifïet P

it.25, ex,

Chriftus fequenti nocte eidem ap

12.

ipfa vitatio peccati fit medium perefficax , ad

parensdixit: Quoniam heri amore m

S. Augufi, flammasillas evitandas, cum, juxta S. Augu-

ei con-

hom. r6.

donaíli inimico tuo , noveris, me a

nimám

ftinum, tanta (it pertranseundi mora, quanta

Fratris occifi hachora e Purgatorio liberaffz,

eXx 50.

eft peccati materia. "Talis profe&to uti fim-

& infuper animam Patríis tui ex eadem poena

n

plicitatefüa, morumque innocentia parvulo-

exemiffe, & ambos mecum duxiffe ad glo-

rum vitam affumit, ita cum his quoque fine

riam cocleftem : tequoque invitoin octavum

purgatétio ad coelos tranfibit.

diem, ut relidta hujus mundi mifetia poflis

]lI. Mifericordiam anmimabus frequentevr

gloria mea frui. £t ic fa&tum eft ;; namo&tas o

exbilere: ficenim pari menfura iterum nobis

poít die bene preparatus fan&e quievic.

Xu Sdü-

«

924

Bibliotbecee Mdm/alis" Concionatorice

Beirlinck.

X. San&orum cultus : Sic Dagobertus.

bus preftitams hecenim facit; ut & ipfz ani-

V. Purgat. Rex Francorum ab ingenti Dzmonum turba

mz liberate pro nobis effüicaciter orent, &

£.938.L.6.

$, Bont

tevel.

ad poenas abreptus, ope SS. Martini, Mauritii

nos digni efficiamur , fimilem illiy quam ex-

& Dionyfii Martyrum invocata ereptus, at-

hibuimus, mifericordiam experiri.

L^ coti

Manïfik

ThEOLC':

que ad coclos deportatus eft. Sed & B. Vir-

iV. JVoff debet , uude gravitas peuavum

difC. 2v

go quondam S. Biirgittee dixit, nullam effe poe-

Purgatorii oviatur ; quod equidem author

n. 5.

nam inPurgatorio, quz propter illam non

quidam innominatus apud Mai: fic oflendit:

fiat remiffior & lenior ad ferendum.

Ad dolorem tria concurrunt , & fimul uniun-

*50 XO

tur, fcilicet potentia, objectum, & utriusque

unio,

Quod attinet potentiam , clarum eft,

ASCETICA.

potentiam animz capaciorem effe potentia

corporis, ac proindeanimam acerbioris dolo-

I.I

nprimis ao[fe €? credeve debet Afceta . Pur-

gatorium davi, eamque effe carcerem,de

riseffereceptivam. Quod vero fpectat ad ob-

Matth.18. quo Chriftus Servo Evangelico dixit : Non

jeQum, poenafenfüsatrociffimaeít , quiain-

exibis inde , donec folvas noviffimum qua-

fligitur perignem realem, fineulla compara-

drantem; hoc enim de carcere mundi aut in-

tione activiorem igne noftroelementari; hic

ferniintelligi non poteít, cum ex inferno nul.

enim in comparatione illius eft, quafi effer de-

la fit redemptio , in carcere mundi veronon

pi&us, e(tquead bocordinatus, uttanquam

, ponantur omnes tales, qui per ultimi qua-

inftrumentum divinz juftitie eidem rigorofe

Taotitus

LLn'jü

drantis folutionem dimittantur carcere.

fatisfaciat, nec non ut rigor ille ejusque incre-

Ba U'al'l'i-

Il. 7Voffe debet falutarem. timorem bujus

mentum animas magis magisque purificet &

«us f. 4 de

puri£,

ene concipere: quem in finem ferviet B.

emundet. Quod veroattinet unionem poten-

Guarrici Abbatis fententia, ficloquentis: V«

tiz cum objecto, poena quoque intenfiffima

nobis, fidies adimpleatur, & purgatio minime

eft, quia (i demus exemplum corporis alicujus;

quod in medias flammas projectum, carboni-

adimpleatur, & poftea neceffe fit impleri; &

illo nos igne purgari, quo nihil poenalius, nihil

busque accenfis copiofe contectum, hoc certe

acrius aut vehementius in hac vita poteü eXe

nullam habet proportionem, fi comparetur

cogitari! Sed quisille cam perfe&tus, tam fan-

cum anima in eundem ignem conjeQta ; quia

&us, qui, cum binc exierit, nihil debeat igni

unio, quz fitinter corpus & ignem, fit per exe

illi? quis ficad purum omnem in fe fcoriam

tremas utriusque partes & fuperficies, adceo,

excoxeritpeccati, ut gloriari poffit, caftum fe

ut, quando corpus adignem accefferit, ignis

haberecor, utdicerepoffit: Mundum elítcor

offa illius;.omnesque corporis partespenetret,

meum, purus fuma peccato? Ex hocfane u-

itatamen, quod paulatim idip(uüm faciat ; At

moreperfe&taerga Deum fübjediio orietur,uti

vero cum anima voraciflimo igni integre &

$. Anfelm.

in Eluci-

fapienter advertit S. Anfelmus ficdifcurrens :

totaliter fic alligata, ab eodem penetrata, uni-

Sciendum eft etiam, quia gravior eft ille ignis;

ta, atque ab ejusactivitate abforpta, utpote

dar,

quam quidquid poreft homo pati in hac vita;

ui ad gradus forte utoCtoaícendit, ab acere

omnia enim torménta, quz hic funt, faciliora

jsiffimo illo dolore nunquam defiftere po:erit,

fünt; &tamen homines, ne ea patiantur,quid-

& ideoquis exceffivum hunc ardorem , ejus-

Suni, d

quid ab hominejuflum fuerit,faciunt; quanto

que intenfiffimam activitatem aflequi valebit.

mp $.

meliuse(t, utfaciantea, qua jubet Deus; ne

Suarez adductis multorum fan&dorum Patrum

aliorumque clafficorum Doctorum autbori-

illa graviora patiantur?

Lancz.

IH. JVoffe debet folidum smodusa. evitandi

tatibus, poenas Purgatoriia poenis inferni fola

opuf.6. JPurgatorium: quem quidem Chriftus olim S.

perpetuitate difcrepare aflerit; cujus ratio-

", 152.

Gertrudem docuiffe videtur; cam enim hec

nem apriori, ab ordinatione divinze juítitiz,

vidiffet animam , quz communibus Ecclefize

defümendam effe dicit ; nec non ab offen(ze

füffragiis juvari non poterat ob quoddam im-

quantumvis minimz adverfüs ipfum come

u-

pedimentum, petiit a Deo, eamut doceret,

miffe gravitate, quz altioris rationis eft,

quam omne malum creature: Et ideo licet

quibus orationibus poffetobtinere, utanima

cujuslibet defuün&ti liberetur ab hoc terribili

non femper aternam meretur,meretur tamen

in , df

poenam graviorem , & quafialtioris rationis,

al' q* ll

pondere , quod eftimpedimentum füffragio-

l.'l.

rumEcclefis. Cui Dominus refpondit: Per

quam Deus in vita futura cum rigore exigit;

'quia homo in hac vita tempore fibi coneeffo

talem affe&um amoris, qualem tu in hac hora

fenfifti, non per orationes. Etficut hoc nullus

ufus eft ad benigniorem compenfationem fa-

homo poteít per fe habere, nifiego dederim ;

ciendam. Notandumquippe eft, quod, quan-

fic etiam tale aüxilium nulli animz przítari

to res aliqua eft magis fenfitiva, tanto quoque

poteft poft mortem , nifi quz fpeciali gratia

vehementius dolorem fíentiat , quemadmoe

hocpromeretur in vita.

Scias tamen, hoc ip-

dum in nervis, digitis & tibiisexperimur, quia

fam intolerabilegravamen proceffa temporis

nervi funt fenfüs tactus inftrumenta , anima

relevari quibuslibet orationibus five laboribus

igitur , quae in flammis purgantibus patitur,

Qul

Et ità

Amicorum fideli intentione peractis.

in gradu füperlativo fenfitiva exiftit, utpote

citius vel tardius liberantur, fecundum quod

que primum mobile & prima cauía eft

conatus Fidelium pro eis affectuofiori inftat

omnium fíenfüum; nam, ut habet axioma

devotione , & fecundum etiam quod in vita

illud Philofophicum, propter quod unum-

promeruerunt. Exquarevelationc facile pa-

quodque eít tale , iliud magis eft tale.

Ideo , ut author quidam fícribit, cüm agit

tet, prz aliis ad evitandas Purgatorii poenas

in ipfam al.iquod agens lwfivum ,

ipfam

efficax effe remedium mifericordiam gnima--

ma:;:i-

T: z'tuhä CX XII. ! Purgatorium,

925

maxime lzdit, & tanto magis, quanto lzfi-

fti amore totas nunc inflammari, Eo maxis

vum eít magis adtivum, ignis autem inter

me; quod (nefcio quo peccato) amor hic ex-

omnia elemenca eft magis adtivus.

petendus videtur prz vifione Dei, ac poffef-

$, Bonav,

"V. NofJe dehet, cur purgatorium a Deo decretum

Yinf

i

fione: Nam poffeffio quidem , fpei meta eft,

l. 7. comp. fit5 id quod S. Bonav. fequentibus verbis de-

atque (ut vocant) obje&um: amor autem

üfc. P

Theol.c.3»clarat: Omnes adítricti tenentur ex decreto

2

beatificus caftiffimi amoris fcopus ac votum:

diving juftitiz, donec reddiderint novilfi-

quare mallent omnino quxlibet tormenta,

mum quadrantem ; cujus ratio eít, quia in

& cujusvis bona ja&uram perennem perpe-

füpernam Jeruíalem nibil iniquinatum intra-

ti, quam breviffimam hujus amoris (quippe

re poteít; impoflibile eft animam intrare re-

longe praftabilioris boni, gratiorisque rectae

gnum gloriz, quamdiu habet aliquid purgan-

voluntati) quanquam herribilis fit, vel jactu-

dum. Hoc figuratum eft ia libris Regum, ubi

ra quzlibet, vel miferia. Itaque hac maxime

dicitur : Malleus & fecuris non fünt audita in edifi-

cauía ingemiícunt amantiffime animz cum

calione teimplis prius enim quadrabantur & do.

Propheta Pf. 119.. Heu mibi! quia incolatus meus

*labantur lapides & ligna in Libano, & poítea

prolongatus ef?! babitavi cum babentibus Cedar : fi-

collocabantur in cemplo : Sic lapides vivi ne-

ve ut Hebrazi , cum tabernaculis Cedar. : Quse

ceffario in hac vita quadrantur, & poliuntur

vox tenebras acnigredinem notat,atque adeo

merito, vel poft hanc vitam igne purgatorio;

fimul fidei caliginem, (imul tenebras purgane

antequam fuperzdificentur in ccelo.

tium locorum, ubi licet non domos maníuras,

Hautinus

IV. JNo[Je. debet, an *ere per votas & alia cru-

fed tabernacula peregrinantium incolant pii

l1.n.364. delitatis in/irumenta torqueantur ; de qua re (ic

manes , tamen pre dolore exclamant: Mul-

tum, id eít, nimis incola fuit anima mea,

difcurrit Hautinus: Quamobrem quz Ton-

dalus» quidam apud Carthufianum de 4. no-

Quarto ex jactura gaudii beatifici; etíi enim

viff. c. 21. perhibet, fe vidiffe in purgatorio;

illorum moeror illi gaudio ex equo refpone

beftiam nimirum horribilem,cujus ventri ani-

dere nequeat, cum & ipfe moeror longe fit

mz immerfie dirií[imas paenas dabant, & ve-

inferioris ordinis , -ut cognitio, & amor pio-

lut canum, urforum, leonum, ferpentium, &

rum manium ; tamen boni, quod gaudio beae

aliorum. traculentium animalium perpetie-

tifico continetur, magnitudo jacturz illius

bantur.

Item carnif&ces cum cultris, fecuri-

maguitudinem denotat, & hzc triítitie ex ea

bus , dolabris , falcibus , terebris, hujusmodi

ortz gravitatem.

Certe ludus eft & jocus

crudelitatis & inftrumentis : item alia, quz vi-

omnis alius moeror illi collatus.

Quinto ex

- dere fibi vifi funt alii;non aliud fignificabant,

jactura graduum gloriz amiflorum , de qua

quam crudeliflima, quz fingi animo, & exer-

fic loquitur Suarez : Exiftimio, triftitiam il.

ceri poflunt apud mortales, füpplicia, non

lam; ut eíft pcena per fe impofita ad purgatioe

quidem ea ipía per fefe, (ed in igne purgato-

nem culparum, magis effe de gradibus beati.

rio eminenter, ut ajunt, contenta reperiri.

tudinis perpetuo amiflis,(eu non lucratis pro»

VIL . JVofje. debet caufas , ob quas eadem pena

pter otium , & venialia peccata ; quam pro-

damni tam graois accidat purgantibus animabus ;

pter folam dilationem beatitudinis aliquando

quas quidem füfe explicat Hautinus, dum ait,

confequendz : & hoc igitur modo gravius.

Gravitatem banc oriri , primo, ex dilatione

triftantur animz imperfectiores, & qux ma-

Suarez, devifionis beatifice, de qua fic difcurrit Suarez :

jorem reatum habent.

Sexto ex rejectione

pusg. 5 3« Tale eít illud bonum, fcilicet vifio,ut i opera

gratiz a&tualis , & fanGificantis : cum enim

no(tra, vel affictiones per fe fpectentur, effet

gratiam, & illius augmentum quzrere, & ade

fuperabundans przmium illorum, etíi ad bre-

mittere optabiliffimum fit ; repudiare, non

ve folum tempus concederetur; ergo e con-

poteft non effe turpiffimum.

Nam Philofo«

trario retardario tanti boni, & privatio ejus,;

phorum ícitum eft, ex contrariis contraria

licet temporalis,maximum malum eft; infini-

confequi; Et íane in gratiz repudiations incít

te (ut ita dicam) excedens omnia hujus vite

aliquis illius, imo & numinis eam offerentis.

nocumenta. Secundo ex de(iderii, quo Deum

contemptus. Gratiz quidem, propterea quod

^idere defiderant, vehementia ; nam, ut S.

rem omnium auguftitlimam & przítantiffima

$, Thöma

s 'homas recte advertit, quanto aliquit magis

homo tanti non zítimat, quant abjectiffimas

in 4. dift. defideratur, tanto ejus abíentia eft moleftior,

mundi quisquilias, quas utique magnolabore,

21 $: - & quia affoctus, quo deüideratur füummum bo-

&l I'

gratiam vix levi vulemercari. Numinisautem

num poft hanc vitam, in apimabus fanctis eft

deípectio inde promanat;quoniam;,qui donum

intenfi(fimus , quia non recardatur mole cor-

tantum ac tale rejicit, donantem contemrere

poris, & ctiam quia tempus fruendi (ammo

cenfetur. Etenim quemadmodüm honorís exe

bonojam advenilfet, nifi aliquid impediret, &

cellentia a perfona honorantis petendz eft; ita

ideo de retardatione maxime dolent, . Ter-

& doni,quod honoris habet rationem. pretium

tio ex privatione amoris beatifici ; et(i enim

a dignitate dantis promanat. :Ec/ta moribus

optimum Numen in illo carcere vehementer

hominum cormparatum eft, ut rorques ac bul-

ament: Íed cum adhuc in fidei caligine &

lz a regibus donatz, etfi per fznon admodum

Suarez..cipfz verfentur, noverintque , quemcunque

pretiofz, maximi zftimentut. Sicutergo, qui

amorem faum nihil effe ad amorem patriz,

regis donum vilipendere:, pariter cjus digni-

quo jam potirentur, nifi vecordia fua divino.

tatem haberet contemptui ; ita; qui gratiam.

lumine rebelles antchac faiffentfcilicetamo-

(füammum Dei donum) contemnit,Deum con-

ris fui frigus damnant, volentiffimeque fc-

temnit. Septimo ex peccatorum recordatio«

runt, non pofle fe tam eximio illo ac cocle-

ne; nam, ut S, Ambrof(ius ait, nullus dolor

R. P. Lobn, Bibi; Man. Tom. Il -

EyyYryF

major

926

Aubliotbece Matualis ! Concionatoria:

major eft, quam qui peccati mucrone vulne«

inferni effet voluntaria, non effet poena. Hinc

rat confcientiam. OdGavo ex neglecta fatis-

patet, etiam inter hzc graviffima tormenta,

factione, tam ex opere operantis, quam opere

meliorem & feliciorem effe ftatum earum

;

Hautinus Operato : id quod Hautinus fic oftendit: Que-

animarum, quam hominum, qui fünt in mun-

l.1.n.937, ritur Jerufalem, plangitque apud Jeremiam

do, ibid. a.2. c. r. Quinto ob Sanctorum af«

vatem Threnorum cap. r.15. rem mirandam.

feCtionem ; San&ti enim affidue orant Deum

Nam de Deo judice loquens: Jocavit, ait, ad-

pro illis proximis füis, quos cruciari cernunt.

verfum me tempus.. Quoríum ? fcilicet ut ipfum

Sexto ob juítorum participationem ; ficut

ä

tempus miferam illam ream, vel teftis, vel

enim membra jam nutrita fübveniunt aliis

accufator ageret. Quid ita? Quoniam, cum

membris; fic & ii qui e purgatorio tranfie-

conditum effet eique conceffum , ad przftan-

runt in paradifüm , precibus fuis juvant ani-

dum vero Numini obfequium ac cultum, ma-

mas in purgatorio. Septimoob propriam per-

le(ana ad idololatriam & fcelerum omne ge-

fectionem: Nam fecundum S Auguftinum,

nus tempore abufa effet. Non diíTimile ratio-

qui in boc fzzculo magis meruit alios adjuva-

ne ingemifcunt pii manes,graviter redargui fe

re, in altero amplius juvatur.

Pone, quod

a tempore, quod in vivis tranfegere : quia;,

riatur pauper cum multis meritis, tamen ha«

cum datum eis effet, ad facilem pro culpis fuis

bens aliquid ad purgandum; & moriatur di-

fatisfadtionem, per intolerabilem focordiam

ves aliquis cum paucis meritis, habens plu«

Íuam otiofe illud fefellere. Porro tot funt il-

rima ad purgandum. Dico, quod elcemofy-

lius voces, quot horz, imo quot momenta:

nz per divitem difpenfatz pauperi proderunt

nec pauciora capita accufationis. Propterea

amplius five minus, prout fuis orationibus;

quod omnia przteritz vite momenta eorum

meritis, & exemplis, in prefenti vita juvit di-

mentibus fefe obcrudant, fimulque propriam

vitem illum vivum fine defectu. Ex quo pa-

fingulis momentis fatisfaciandi opportunita-

tet, quod utile fit orationibus, & meritis, &

tem; cujus negle&tum accufant. Atque hinc

exemplis vivos vel mortuos divites & quos-

non modicus piorum manium moeror, hinc

libet adjuvare: cum hzc plus proficiant fa-

illi gemitus, nolui dum poffem! non poffum;

cienti, quam recipienti. O

vo ob proximo-

dum vellem! O ! mihi przteritos referat fi

rum fübventionem, quz animabus innotefcit,

conditor annos? íed heu! tempus non erit

divina infpiratione, vel Angelica revelatione,

amplius, Apoc. 1. Ebpeu! bomo vanitati fimilis fa-

vel noviter morientium annuntiatione , vel

4, Mi

&us e[1, dies ejus [icut. wunbra pratereunt. Pf. 143.

experientiz cogitatione, quia fcilicet propter

12 T.

Quam enim vanum atque infanum eft, fine-

füffragia, qua illis impenduntur, fentiunt fi-

te, ut dies & anni preterfluant velut umbra,

bi minui pcenam. Et hoc coveniens eft , ut,

quippe inanes, & meriti, & fatisfaCtionis, cum

cum .de purgatorio fuerint liberatz , gratias

utroque pleni duci poffent, & facili negotio

fuffragatoribus fuis referre fciant. Non enim

Matt

pretioque longos, & ingentes cruciatus redi-

poffibile eft, ut ingratitudo vel aliud quod-

mere? Zcce, clamat & ingemit unaquzeque

n

cunque vitium locum habeat in gloria fem-

anima; menfurabiles gofuifli dies meos , &^ brevi

piterna. ibid. a.2. c. . ferm.65. Nono aliud

Jane snenfura , & tamen fubflantta mea tanquam ni-

eít gaudium animz recipientis, nam magis

bilum ante te. Pf. 38.. cam enim breve fpatium

profunt fuffragia illis, pro quibus fiunt. De-

vitz cumulandis meritis, folvendisque levi

cimo eft gaudium facientis, nam talia fuffra-

pretio noxarum mearum poenis, totum im-

gia plus profünt facienti, quam aliud aliquod

pendendum fuiffet, eheu! prope totum va-

opus milericordiz , quia quanto e(t miferia

cuum abiit, & licet variis negotiis di(tentum,

major, tanto eft major mifericordia. Unde

laboribusque exercitum, judicio divino inftar

S. Joannes Damafc. in fetm. de his, qui in

flocci ac nihil reputatum eft , quia mundo;

fide dormierunt, ait: Quicunque proximi fa-

non Deo ac faluti impen(füm. Ita, quod Jo-

lutem temporalem curat,primum fibi prodeft,

bus gemebat. cap. 17. Dies mei tranfierunt:: co-

fecundum proximo ; ldeo ifta fuffragia facta

gitationes smea di/ipate [unt, torquentes cor meum:

in charitate, profünt facienti eterpaliter, fed

ille inquam, cogitationes, quibus laCctabam

recipienti non nifi temporaliter. Dei tali zter-

animam fpe inani aliquando fatisfaciendi, dif

nali profe&u, qui provenit facienti, gaudent

fipate quidem funt, attamen non ceffant jam

etiam, qui in purgatorio fünt. Si autem is,

diftorquere & excruciare animum.

pro quo fit oratio, eft in inferno, ad facien-

S, Bern.

VIII. JNo[fe debet, quod, etfi maxima fit anima-

tem revertitur fuffragii virtus ; fi autem in

Sen. tO» 2.

fer. 65.

rum purgantium pona, non tamen ille [int omnis fo-

ccelo, tunc falvatus obligatus eft ad oran-

latii && gaudii expertes. ] Nam, ut S. Bernardi-

dum pro fuüffragante : & pie creditur, quod

8 2» Ce 3.

nus Senenfis advertit, multiplici titulo gau-

id proficiat.

Undecimo gaudium eft parti-

dent. Primo quia confirmatz funt in gratia,

culare ; nam fuffragia, quz fiunt pro üno,

nec valent malum velle, nec agere. Secun-

plus ei profunt, quam fi eadem pro pluribus

do quia funt eertze de gloria. Tertio quia af

fierent. Ubi fecundum Richardum in 4. dift.

Eceii,

fe&z fünt bene erga juftitiam divinam in fe.

V,

41.nota, ad curandam pcenam concurrit vir-

Ideo dele&antur, patienter tolerando divi-

tus agentis, & difpofitio patientis: quia jux-

nam juftitiam in fe.. Letabitur juftus, cum vi-

ta Philofophum l. 2. de anima, a&tus activo-

derit vinditàam (Pf. $7) (cilicet fuper fe exer-

rum fünt in patiente predifpofito. Poteft er-

ceri: Quarto ob conformitatem cum Dei vo-

luntate, ideo voluntarie fuftinent omnia.. Ut

£o diminui pcena, vel propter diminutionem

virtutis ex parte agentis ; 'vel propter dimi-

enim te(tetur Hugo de arrha fponfz, fi paenz

nutionem difpofitionis ad patiendum ex patte

ufti-

Titulus .CXXI.. Purgatorium.

027

füftinentis. . Undeinz

qualiter difpofiti ad pa-

declinare debeant. ^ r. Ob gravitatem peze

tiendum ab z

quali virtute , inzqualiter pa-

feufibilis, qux tum ex varietate,tum ex acerbi-

tiuntur, v. g. poena magnum onus portantis

tatecolligi poteft, cam juxta fundatam doGri-

minui poteft, vel per diminutionem onéris,

nam Docterüm gravior fit minima paena illius

velper aliquam confortationem virtutis illius,

loci omnibus 'tormentis & mortibus hujus

quz portat onus. — Sic & poenapurgatorii mi»

mundi. Fingamus autem hominem quem.

nuitur. Primo perfatisfa&ionem. Secundo

piam fingulis in membris acutiffimum mor-

perconfolationem,quan:um ad diminutionem

bum chiragrz, podagrz, colice, dentium;cal-

. peenz. Primo modo füffragia prouno fscta

culi &c. habere; aut reum omni genere tor-

aliis quidem nihil profunt ; Secundo tamen

mentorum, quo ullusMartyrum ett excarnifi-

modo fada pro uno, aliisprofünc, quia per Dei

catus,torqueri, quantopere nonabhorremusa

mifcricordiam füffragia pro quovis in urga-

tali miferia?. atqui gravior eft Purgatorii poe»

torio exiítente aliis omnibus innotefcunt, &

na. 2. Ofj caventiam viffonts Lbeatifice , quae

quia fe invicem diligant in charitate , ideo

tanto gravioreft, quanto vehementius e(t de-

omnes gaudent de illius pcenz alleviatione,

fiderium di&tz vifionis ex fümma zftimatione

pro quo fuffragia facta fünt. Noncredo tamen,

illius conceptum. 3. OP diuturzitatem, qug

quod tantum gaudium in eis fit, ut totam eo«

triplici ex capite oriturj nempe ex temporis

rum poenam totaliter tollat: necforte abbre-

ipfius longitudine : ex poenarum acerbitate,

viat;fed forte intenfionem patientis mitigat.

quz facit, ut unahora aliquot annis xquiva-

Duodecimo, gaudium eftgenerale vel univer-

lensvifait: & exdefiderii vebementia , quz

fale: quodfit, quando generalia fuffragia pro

facit, utomne tempus , quod ab impletione il-

defünctis fiunt. . Tuncquidem talia faffragia

lius fufpendic, longum videatur.' Quz omnia

melioribus profünt, quia juxta ordinem jufti-

fufius explicata videri poffunt apud Jacobum

tiz diflributive meliora bona commtünia me-

Moritfortium cap. 3. & feq. & Matthiam Fa-

lioribus Fecundqm virtutem diftribhuntur.

brum conc. 3

rum.

" iq : comimemoratione anima-

,

IIL. Exoccafion

)e thematis : Educdecu/ïb; Pfai. I41.

'"CONCEP

TUS PR

æDL

M CABILES.

dia animarm sieam : poxeliexplicariquam gra- v. 8.

visacmole(tus, atque adeo merito fugiendus

a, Mach,: ];

12. V. 46.

x occafione thematis: Sagáa & falubvis

fitPurgatorii carcer, ob quadruplicem caufam

eff cogitatio pro defuntlis exovave, ut a

a S. Bonav. aífignatam, nempe t. Quia reddit S. Bonay,

peccatis folvantur : poteft exiflentia & veri-

guevitum itipoffibile,quia tunc venit nox,quan- !t ferm.de

anmum,

tas Pürgatorii probari ; idque tribus potiffi-

donemo poteftoperari. 2. Quia reddit /ugurm

N

mum teftimoniis, cum juxta Chrifti céftimo-

zneffusibile : cam pér potentiam Dei plus

Matth.x8. njium, in ore

duorum vel trium teftium (tet

quam mille ferreis catenis januisque teneantur

Y. L 3

omne verbum. 1. Authoritate $. Serzpture,

Ó*

E

E

& confítringantur. 3. Quiareddit dePzzum 2z-

jJux:a textus $. 2. citatos, quorum unus alter-

folubile ; cum tempus ibi fitpatiendi dumta-

veclarior feligatur, &explicetur. 2.$$. Pa-

xat, atqüe adeo nonnifialienis meritis hoc de-

trum: quorumteftimonia S. 3. reperire eft.3.

bitum exfolvi citius queat.. 4. Quia reddit Zz- L. x.c, 24«

Jiatione :quod triplici ratione fieri poteft,nem-

cendium intolerabile : .cum ibi gravior hora 8.4-

pe veloftendendo, quod, utipfeetiam Cicero

una in poena fit futura, quam hic centumanni

-difcurrit, conftet experientia, hominumalios

in amariffima poenitentia , ut loquitur pius

cíIe optimos, &his merito praemía sterna de-

Author. Quz omnia videri poffunt fufius

beri: aliospeffimos , in quos proin rectepoc-

diduda apud Henricum -

.Eng,elgr. . in com-

na eterna conítitutafit : alios demum e3 par-

mem. anim.S. 1. -

E

te bonos, ex partemalos, & pro his neceffa-

IV. Ex occafione thematis: E/Zo coz/éz- Matth, «,

rium effe locum,in quo a peccatis purgentur:

tiens "Idver/ario tue , dumes im vza:. poffünt v. 25.

vel demonftrando, quod ipfis etiam Ethnicis

varia media ad conciliandum Chriftum, fatis-

lumen naturz diclarit, effe (imilem locum, üti

faciendumque pro poena proponi , przcipue

$. 13 oftendetur: velenarrando varia exem:

tria. 1. Oragdo, utdebitumdimirtatur; ficat

pla; quibus probetut mortuos a vivisopem pe-

Chriftus docuit, dum in oratione Dominica

tiiffe,& quibus fidem adhibendam effe ob qua-

etiam hanc petítionem pofüit: Ecdimitte no-

litatem circumftantiarum, ipía ratio diétet.

bis debita noflra. 2. 24maudo: quia amico-

Qua omnia füfius didutaapud Fabr. conc. 1.

rum propriumeít, amato debita facile condo-

in commem. anim. & Jacobum Montfortium

nares hinc de S. Maria Magdalena Chriftus

tr. de mifer. animabus

:

?xhibenda- C r & 2

dixit: Remittuntur ei peccata multa , quia

videri poffunt. *

dilexic multum.; : 3. Mutua vemiffoue: fi (cili-

Eccli. 4.

. Il. Ex occafionethematis: Funzculustri-

v. :2.

cet Chrifto vel in inimicis fua debita dimitta-.

plex difficile vumpitur: poteft dicere Concio-

mus,. vel amore ipfiuspro animabusin Purga-

nator, nibileffe communius, quam utomnes

torio exiftentibus frequeater oremus & ope-

homines ad Purgatorium properent, atque ad

remur, (icque eorüm debita folvamus; hzc

flammasillas vehementius füccendendas ligna

enim omniaut fibi fadta reputat Chriftus.

ipfi comportent, cum etiam juftus fepties in

V. Ex occa(ione thematis: Zggemarden- Ecd.3.

die cadat; &, quod dolendum, paucos effe,

temextinguitagua: poteftoftendi, quomodo "55

qui dignam deillo loco peenisvezítimationem

ignem Purgatorii refpedu noftri extinguere.

habeant ; fe proinde triplici funiculo eos retra-

id eft,evitare debeamus. Videlicet 1. 2Z'uz. x. Cor.xr,

here conaturum, ideít, demonfítraturum tri-

dendo aquam penitentie feu lacrymarum: : G v. 31.

lici caufa, cur Purgatorium fingulari ftudio

enimnosipíos dijudicaremus; (id eft, punire-

. F. Lobu. Bill. Man. Tom. l1.

Yyyyy2

inus,)

928

Bilzliotbetæ Mamualis Concianatäriæ

* -mus,)nonutiquejudicaremur, tefteS. Paulo.

eos. infuüper €? fomuus vece/fft ab eo; Pevmifet

2. "Affuhdendo lac suifericordia : nam lac fpe-

vero idipfums ut Medorum azque Perfarum le«

cialiter aptum effe ad ignemextinguendum,

gibus [atisfaceret, [ecundum quas Regi in bac

ena difpenfandi: facultas . nom evat. ' Eadem

experientia oftendit; fed aptius elt lac mife-

Yicordiz ad ignem Purgatori: extinguendum,

quoque rationc Deus (licet animz purgantes

o

ri

' ingratia & amicitia ipfius conftitucz (int, &

Daniel. 4.

uti jam pridem füafit Daniel Nabuchodonof

dicens: Peccata tua eleemofynis redime, &

de füa eterna gloria fecurz ; licet etiam illas

V. 24.

füummopere diligat, utpote ipfi deinceps per

iniquitates tuas mifericordiis pauperum. « 3.

/Wrov.26, Subtrabeudo ligna: nam, utSalomonait,cum

omnem 2ternitatem conjungendas) his non

V. /200

obüantibus, in communibus invioiabilis ju-

defecerintligna, extinguetur ignis 5 hzcau-

tem lignanihil aliudfünt, quam ipfapeccata.

ftitie füz legibus nequaquam difpenfats fi-

Unde S. Bernardus: Ceffet voluntas propria

quidem femel (Istuic,. quod nil coinquinzcum

(per quam peccatum committitur,) & in*

intrecinregnum ccelorum , acproinde quod;

fernusnonerit. Vide hzcfufius apud Fabrum

priusquam in regnum coclorum aditum habe-

inconc.7. commem. anim. & in auctorio the.

repoffint, purificari debeant ab omnibus fore

dibus peccatorum fuorum contractis. Sep:

4. infefto S. Jo. Baptiftz.

Kuc. 6.

VI]. Exoccafionethematis:

" Qua menfura

tem.leones ad dilacerandum Prophetam de-

ftinati , feptem prefigurabant vitia capitalia ;

V. 35.

quenfi fueritis, eadem vemetientuv volis: po-

teft oftendi , non effe efficacius medium eva:

reatus item, & reliquias peccatorum , aqui-

bus in myftico hoclacuexpurgantur. . Inleo-

dendi purgatorium, quam fi quisque conecur,

nibus adeo exccfüivus predominatur calor;

multas ex purgatorio animasliberare, idque

ut femper ob eundem febri laborent: unde

próbari poteft triplici ratione. 1. Ex parte

merito non folum propter trucelentiam ,. ve-

Chrifti,. quiperindereputat hoc beneficium,

ac fi (ibi fuiffetexhibitum; acproinde merito

rum etiam ob ignem , quem fibi congenitum

habent, flammas. illas purgantes aptiffime

eximit a purgatorioillum, quiipfüm totiesin

animabus exemit. 2. Ex parte animarumlibe-

prafigurant.

Obfervanda quoque in hac hi-

ftoria eft notabilis quidam. circumflantia ;

rarum, quzagnofcentes beneficii magnitudi-

nem, tum exgloriz accelerate magnitudine,

Sicut enim Rexnihil adeo defiderabát, quam

condemnati Danielis liberationem , prout ex

tum ex poenarum abbreviatarum acerbitate;

non ceffabunt orare pro fuobenefa&tore, ut ne

jubili latitizque demonftrationibus,quas poft

um torrmento-

Danielem liberatum edidit,. ranifefte dedu-

ipfe quoque veniat inlocumill

rum. 3. Ex parte zquitatis : quia zquiffi-

citur ; ita quoque Deus nihil adeo vehemen-

ter defiderat, quam ut animzilla ex hoc poe-

mum eft, utqua menfüra mení(i fumus; eadem

remetiatur nobis. . Quae füfius explicata vi-

nofo.carcereliberentur, divinzeque fuzjufti-

tiz debita folvaturíatisfadio. Incujus figu-

de apud Montfordum c. 11.

Tibi:dalo

Matth, 16.

VII. Ex occafione thematis :

ram motus eít Deus , ut Angelum quendam

e ccelo in Judzam amandaret , utper appre«

claves regni celorum: poteftoftendi 1. Quam

magnus thefaurus in Ecclefia a Chrifto (it re-

henfüm,& ex capillo fufpenfum Abacuc, Pro-

phetz famelico ia lacu fuo prandium depor-

pofitus, ad debita noílra extinguenda. 2.

Quomodo ad huncthefaurum claves Pontifici

taret, quod przfigurabat füffragia, que (Deo

finttraditz, isquepereas aperueriteum , va-

infpirante) a devotis fidelibus in utilitatem &

fubfidium animarum illarum offeruntur, &

riasque indulgentias eum in fínem propofüe-

rit. 3. Quam cfficax h indulgentie fint me-

fpecialiter. incruentum Miffz . facrificium,

quod prz cunGis aliis efficax eft, & fatisfacto-

dium ad debita fua folvenda, & quomodo quis-

que earum fe participem facere poffit ac de-

rium. Obfervandum tamen hocloco eft,quod

Angelus ilie Danieli cibum hunc non imme-

beat. Dequamateria vide füfius differen.em

Montfordum c. 14. & Fabrum in auctario

diate attulerit, fed Abacuc induxerit, ut pran«

dium hocilli miniflraret. Ipfequidem ad hoc

them. 4. n. 4. in fefto S. J. Bapt.

multum contulit, dum Abacuc in breviffimo

tempore in regionem adeo procul diffitam,

ALII CONCEPTUS.

- Qualitas.

B

quemadmodum Judza a Babylonia diftat, de-

Manfi

Offertorio Mifíz, quz pro a

nimäbüs de-

»portavit. .Per quod Deus indicare voluit,

difc. x,

l.In

D. I

*

fun&orum celebratur, lacus cujusdam fit

quod Anpgeli,utpotequi non fünt viatores, nec

in ftatu merendi conftituti, opera fatisfatto-

mentio,qui ad lacum Leonum, in quem Daniel

pro

jectus fuit, alludit: diciturenim: Zi/era

ria pro illis animabus offerre nequsquam pof-

eas

deore leotiis , &* de profundolacu: Et certe

fint,, cum hoc folu

"

nos pertineat ,. ipfi ta-

exomnibus facrz fcripturaelocis, ad vivaciter

menpartibus fuis non defint, utpotequi inbe-

nobis defcribendum animz alicujus in flam-

neficium illarumanimarum corda fidelium ad

rbis illis purgantibus detente ftatum aptior,

hzc fuffragia ferenda pro virium füarum pof-

fibilitate movent &infpirant.

magisque propria hac lacus figura alia feligi

M

non poterat.

Enim veroRex Babyloniz per.

lI. Rupertus Abbas pre quavis alia figura Rupertus

mifit ,. ut Propheta Daniel, licet ipfi füummo

Cherubinuin confiderar, adingreffum terre- Abb.l.3.

d

ftris Paradifi collocatum, a quo gladio flam

in t ene.

N

,

amore deditus effet, inpredictum lacum pro-

32.

jiceretur, avidis ferarum illarum faucibus ex-

meo & verfatili homines arcebat, dicente fa- "

k

cro textu: Collocavit azte Paradifumvolupta-

P

onendus, atqueab iisdem devorandus; per-

mifit,inquam,

vel invitus, proutex verbis illis

tis Chberubznum, C? flammeum gladiuta, atque

verfatilem: dicitque przdictus Rupertus Ab-

colligicar: 44P2it Rex in domum fuamy, & dor-

ilem

mivit incenatus , cibique aen fuut allati coram

ibas ,'«Flammcum gladium, atque verfat

h]

Y )

ante

»

&

-7fFHMMs(ïXXZ'PWægümdmwfl

929

ante Paradifum effe collocatum,ut.quicunque

debuerunt, donec confpeQturegio dipni effi-

deinceps admittendi fünt illuc , tranfeant per

cerentur, quanto convenientius eft, at anima

éxaminatorium igaem. Obfervandum porro

mundetur & purificetur, ut fitnon habens ma-

eft, hunc Cherubinum cum gladio illo lam-

cülam, neque rugam, prius

1

ineo ibidem non fuiffe collocatum ad arcen-

quam in conípe-

&u Regis gloriz compareat ? -

dum ab ingreffü Paradifi homines , nifi po(t

'IV. Nefcio, an paradoxum

(it, dicere, ig- Tbid. dif'&.'

rpeffam innocentie & juftitiz originalis ja-

nem Purgatorii poenofiorem effe igne illo; ?- ^-4-

haj

b

ram; utper hocinfinuetur, quod pariter

quo puniuntur damnati. Porro Ariftoteles in

ignis purgatorius nos ab aditu in Paradifüm

caeltopinione, quod flamma a&ivior & vora-

cceleftem excludere nequeat , nifi quando no-

cior fit in fümmitate, quam in fundo, cujus di:

ftra culpa innocentiam ami(imusbaptifmalem,

&i veritate füppotita dici poffet ; ignem Pur-

Quzrendüm porro occurrit hoc loco, quo

ga'orii acerbiorem effeigneinferai, hicenim

myfterio Deus ex omnibusnovem Angelorum

eftinfimus, id eft, in centro; ille veroaltior

choris potius Cherubinum elegerit, & noa ali-

efl, circa valtam illiasglobi terreftris fuperfi-

quem ex Poteflatibus, vel Dominationibus,

ciem: Ad idem probandum alia quoqae ad-

velSeraphinis , qui ad hoc munus magis apti

duci pof'et meliorratio: quia Juftitia Dei re-

fuiffe videbantur, eoquod prae nimio amoris

probos punit citra condignum: at vero ab

incendio fcintillarent ; &arderent? Refpon-

animabus purgantibus eadem Dei Juftitia

detRupertus; Rede Angeli, qui hujusniodi

fümmo.cum rigore & punGualirate fatisfa-

przfant, Cherubin, de plenitudine (cientiz

Gionemexigit. — Von exzes zudey - douec veddas

vocantur; ipfi namque judicandiplenam ha-

noviffmum: quadronteim , quia ex toto rigore

Lj

bentfícientiams fciunt enim, quid in libro cu-

p

ftitig'in Purgatóorio fecundum

,mcnfu-raxllgx

*

jusque noftrüm fcriptum fit, & in noviffimo re*

prafcriptam fatisfacere debemus.

?

citaturi funtlibros illos, de quibusin Danicle

V. Job aliquandointer alia queftuseft: z

Teftuli. :

fcriptum eft: Zudicium fedit, & libvi aperti

amavitudinibus movatur oculus tieus :: de ocu- de patien-

funt. Beneeuiam habentmemoriz traditum,

loqueritur, inquit Tertullianus, quitotüsin'*

quid boni aut mali gefferit quisque noftrum.

tormentis pofituseft. At vero ex quorot:m

JFlammeum Cvyc. per ignem tribulatio & e-

ipfius corpus vulneribus e vermibus exefis fau-

rumn« hujus vitz denotantur, quia Deus tan-

cium fuüerit, mirum eft,- quare de (olo oculo

fuerit conqueflus.

Omniaintgura; Reprz-

quam aurum in fornace probavit ele&tos: qui

autem peccata per adverfitates patienter to-

fentabat namque fob quandam in Purga:orío

conftitutam animam, qux tam«t( atrociffimis

leratas non purgant, neque ullos contritionis

& amoris füper omnia actus (qui pariter per

& innumeris abforbeatur dolor bus,fpecialiter

ignem figurantur, de quo dicitur: Zgnem veni

tamen ex oculo affligitur, id eít, ex quo, quia

sittere in terram) in hac vita excirant, illis

Deum videre non poffit.

Unde continuo

opus eft, ut per flammas purgantes pertran-

ait: Quaudo veniam, £? appavebo'ante facdem

feant. G/adzum, Porro gladius juflitiz fig-

Dei? Omnes quidem aliz poens tolerabiles

num eft; Ju/us Dominus,er juffitias dilexity

fant, at vero poena damni omnes alias excedit.

equitatem vidit vultusejut. — Et ideo Deusin-

Tametfienim animapurgans de gloria,quz in

difpenfabilem condiditlegem, quod nulla ani-

clara Dei viione conGiftit, certiifima (it & fe-

ma vera filiorum liber

tot

ves t

e perfrui poffit, nifi

cüra, attamen exilla gloriz dilatione longum

E

yius debitis in hac przfenti vica contractis

qvendam & poenofilfimum fuftiner infernum.

lene fatisfecerit.

Ferfatilem : per hoc;

Nam,utS. Antonius ait, animaa corporis gra-

quod enfis hic lammeus verfatilis fit , Deus

vamine feparata, tunc intelligit Deum fums

indicare voluit, poenam Purgatorii amovibi-

mum bonam, & quod ad illud adipifcendum

lem effe , non vero item poenaminferni, ubi

eflcreata; & quiaimmediateipfümfüummum

nulla etredemptio. Advertenda quoque elt

bonum poffideret, fi non effet in ea impedi-

alia quzdam notabilis circum(ítantia, fcilicet

mentum, Duplexigiturtormentum animum

quod facertextus non dicat: Huncgladium,

cruciabit, fcilicechec dilatio impa ienti(Tima.

huncque ignem in manibus Cherubini fuiffe

fe cum Deouniendi, innumerisaliis purgantis

pofitum,fed potius ita babear: Collocavit ante

ignis poenis conjuncta; & remorlíüs vermis

Paradifum. Cherubim ; & poftea feparatim

voraciffimi ,. quo corillius continuo roderur,

fübdat: E flammeum gladiumy atque ver[ati-

eo quod Deum adeo erga f& beneficum offen-

Jem.

derit: id quod tunc per lumen fibi infufum,

Quia Angeli nequaquam poenarum no-

ftraram miniftri fünt: quin potius in utilita-

perque vivacem a

pprchxcnfion:em evidentius

tem noítram fideles devotos inftigant, utani-

cognof(cet.

mabus fuffragia porrigant , quamdiu ibi fünt

VI. Sacer textus de Abfolone referr,quod, Manfi

detenta.

Et ideo antiquus quidam interpres

cum interveniente Joab, in gratiam D:vidis 'fc 3

.e 39

V'erfatilem confiderans, inquit: Gladius ver-

pa'ris fvi reftitutus effet, jamque eumab exilio

fatilis dicitur, quia poteft removeti.

revocari juffiffer, cam hoc tamen pacto , ne

Manfi

IlL. David Rex Legausillis , qui ab Am-

ante faciem füam compareret (Jevertatur 77

tb

diíc, r.

Y

monitis adeo indigne traCtatifuerant, przce-

dormum fuam, faciem autem meam uon videat)

l

D. 19,

adeo contriftatus fuerit ex eo, quod patris;

pió ne coram facie fua apparerent inregia,

fed manerent in Jericho , donec creícerent

quem exafperaverat, faciem videre prohibe-

barbz eorum, id e(t,ut Gloffa exponit, donec

retur, ut poenam hanc veluti clavum cordi

digni habeantur przfentia füi regis; quod fi

füuo infixum fenferit, unde in hasce prorupic

voces: Obfecro evgo, ut videam faciem Regis:

igitur hi Legati citra ullam ipforum culpam

quodfi snemov. eff iniquitatis tuea ,-occid.et mé.

tam indigne tractati , aliquamdiu exípectare

Videre

Yyyyy 3

f

930

Bililz'-otl?ecæ Manualis Concionatorie

Videre igitur faciem Davidis, potiorem afti-

tantopere exulcerabat;: qui prefentem babe-

batfratrem tam vehementer expetitum ? .Re«

mabatgratiam, quam vitam commodam age-

re.

At vero finiti ad infinitum nulla eft pro-

fpondetS. Ambr.1. de Jofeph. c. 10.. Torque-

bantur vifcera ejus, quia complectendi ejus;

portio. Faciesetenim Dei glorificat, omnes-

queanimas, quz in coclofunt, beatas efficit,

quem defiderabat,liberras differebatur. Ratio

flatusnon permittebat,ut füb id tempus fui er-

& bonumquoddam infinitum conciliat, cum

beatitudo fit ftatusomnium bonorum aggre-

ga fratrem affe&tus fignaederet , cum econtra

amor plurimum foliicitaret, ut illam fuavi

gatione perfe&tus:- Econtra vero in Purgato-

rio degere,: non folum eft pati peenas inferni

complexu ítringeret, nec fui nefcium relin-

queret , .denique etiam luculentis fignis fibi

quoad fenfüm , verum etiam peenam damni

fuftinere, licet folum ad tempus., At vero

chariffimum amantiffimumque demonftraret.

Cumque illum coram habere , nec gaudere il-

' ex aliapartequia animzeilla fecurz fünt, quod

tandem aliquando coram facie Dei (int com-

lo, utioptabat, poffet, idcirco torquebantur

vifcera ejus, hzc illi lethalis anxietas erat;

pariturze, hec tam immeufi boni dilatio tan-

to plus illas cruciat, quanto boni hujus infi-

nec enim alia tam eft crudelis ,. quam frui non

a

niti confecutionemardentius fufpiranc ; Nam

poífe bono, quod proximum habeas.

fpes, quz differtur, aflligit animam: unde

X.lvit coclorumRegina invifum cognatam

Ibid.

ficut juxta proportionem fpci creícit & auge-

füuamElizabeth,quz profandiffimz humilitatis

turafflitio, confequens eft, quod, cum aüi-

exercitatio fuit.. Dumteóta fübir, utDceo focta

jdft

inz Purgatorii pro objecto fpei fuz bonum

erat, gloriamque coclorum acterrecaftiffimo

£om

aliquod habeant infinitum, de quoaliquando

uterogeltabat, ita vix dulcem amicamque fa-

lutationem Mariz Elizabeth audivit, quando

anim

confequendo fecurzexiflunt, infinitam pari-

ter füftineant poe

exultavit infans in utero ejus, quando Jóannes

- tionis.

P

nam Vc':!c d,'il'at-io'nc. con*fccuj

á

intra maternam alvum fub(liit. : Hos faltus fa«

Tbid. .

VII. Ifraelite, qui in Babylonia d

.ö;ine-

cri Expofitores volunt fuiffe indicia & effectus

bantur, captivi, lamentabaptut dicentes :

notitiz hofpitis,qui illiadvenerat. Quid vero

Super flumina Babylomis 1ilic fedimus , C? ffe-

fignificare voluerit infans Joannes,quandoSal-

vatoris fui certior factus intra maternorum

vimus. At vero cur juxta flumina illa feden-

tes plorabant? num forte quia luto immerfi

vifcerum clauftra faltibus lufit;taliaque indicia

erant? vel quia incavernis fübterraneis deti-

edidit ipfe nondum editus ? S. Joan.Chryfofto-

nebantur? aut vero quia pedes eorurh com-

mus in explicationeiftius verbi: exu/avzt ; pe»

Ihi

pedibus, manus vero catenis vindtz erant ?

culiare aliquid fcribit, dicens: Tanquam inju*

veldenique quia in humeris füis immenfa co-

ftam cuftodiam quatiebat matricem , in clau-

ftra nature infültabat calcibus & claufis labiis

gebantür portare pondera ad muros Babylo.

nie reflaurandos? Nihil horum illos ad fle-

Vociferabatur figuris,tali matri dicens : Injufte

tum permovebat: quidergo? hocfolum, cuzz

facis,o mater,quz tardas Prophetam, geftasin

i

recovdavemur. tui, Siom.

Omnia in.figura

utero przcurforem Chrifti Regis , Martyrem

contingebantillis. Cun&tanamque exceffiva

flringis.Hzcex illo Metaphraftesapud Surium

tormenta corporalia tanti non faciebant,quan-

24. Jun. Utavescaveis inclufz,& angufti car-

tihocunicüm , quod fcilicet fe tam procul ab

ceris impatientes,omnia pertentant,fi qua for-

Hierofolyma pofitos effe recordarentur. At

te in liberum evadere aerem contipgat: Ita

5ji

vero quznam terrenam inter & cocleftem Hie-

Joannes, quod ufüs linguz negabat, toto cor-

pe

rofolymam eft proportio? Ad hanc Propheta

poris geftu, & fubfültatione fatis indicabat,

ti

regius fuüfpirabat, dum inquit: Quazdo ve-

quam invitusillis materni corporis circumfícri-

uiam £? apparebo ante faciem Dei? fuerunt

bereturanguftiis, & quam vehementer prodi-

sibi lacryme mee panes die acnocle , duim di-

reinlucem cuperet. Sedillud in vetbisJoannis

citur tmibi quotidie: ubief Deustuus?

expendendum;quod marri velut dixiffe ferturz

S. Bonav.

VIII. S. Bonaventura ait: Plus fatisfacit

Martyrem ftringis.

Unde vero nafci potuit

bu

deS.Laur. hic homo valde modica pcena voluntaria pro

Martyrium Joannis , aut quis carnifex mortem

Q

» Io

t

peccatis affumpta, quam ibi permaximam ;; fi-

illi inrauterum parare , & adornare matris?

vequiaibi eftinvoluntaria, fivequia, fiibi eít

Quis carnifex,diciss quis tyrannus ? Non alius

voluntaria, eft tamen ratione ftatusimmerito-

quam vicinitas boni propinqui.

Itaque bene

ria, nulla laude vel przmio digna.

'Timeant

dixit Joannes: Martyrem ftringis, nam ad ma-

igitur peccatores hunc ignem, qui nihil relin-

num habere Deum;necillo frui pro voto poffe,

quitintactum, vel nihil penitus impunitum,

hoc eft effe martyrem, &grave aliquidpati;

five verbum fuerit permodicum, íive opus

nec enim crudelius eft tormentum ,. quam ha-

inutile, five quid modicum in corde pec-

bere bonuüm coram, nec poff illo gaudere.

catum: unde dicitur: Quwzs ffabzt ad viden-

XL.Anxia,& faucia animoSponfa dulcem &fIbid.-

du eusn ?

amabilem Sponfurm perquirebat , qui nonnun-

Did. Nyff,

IX. Abierunt in ZEgyptum Fratres Jofe-

quam(ut fincerior puriorque Sponía fuz amor

$. 2. infer. phi,comitemque habebant Benjamin,quod Jo-

evaderet) faítidia illiadferre quazedam folebat;

2. poft fephiditaprzcepiffet. Erat Benjamin Jofephi

om. I.

poft quz gratiores ac jucundioresip z fuavi«

uterinus frater. Cumque illum coram vidiffet,

tates accidunt: /z/e&u/o seo (in quo cafte ac

Quadr,

percontatuseft, num frateripforumeffet: ut

dulciter conquiefcere confuüevimus) per zo&es

audivit effe, commota fuerunt vi/ceva egus fu-

quafivi,quem diligit animamea: quefroi ilum,

per fratre fuo , inquit fcriptor Gen. 43. v. 30.

&2 non inveni. Aitilla Cant.3. v. 1. Difcefferac

quod LXX. tranftulerunt.. Torquebantur vif-

fcilicet Sponfus a molli ftrato, ubi illum Sponfa

indagabat. . Gilberti Abbatis obfervatio eft,

ceracjus. . Quid vero illqd, quoq animum ejus

nun-

931

Titulus CXXI. Eurgatoriwn,

nunquam rhaïorcs animi anguítias päfi'am

nus Domini tetigit me; non enim utraque

fponfam, quam hac vice & occafione. Cujus

manus, nempe zternitas & acerbitas poena-

rum , fed una duntaxat temporalis poenz

hanc fübjicit rationem: Nemo enim, quod

ardenter quzrit, nou anxie caret ; tantoque

eos tetigit.

cumulatiora anguflia, (i vicina fpe jam jam-

Vl. S. Gertrudis vidit animam quandam L.a. in fin.

non potuiffe communibus ecclefiz fuffragiis c. 19.

que apprehenfura fraudatur. Proxima erat

Íponfa delitiofo fponfi le&o, in quo caftas ho-

juvari, donec aliquantulum purgata , Deo

neftasque voluptas captare folita, quas tunc

miferante, deponeret onus culparum, fcili-

illi, ut merendi copiam majorem faceret,

cet inveteratarum , ab ea priqs negle&a-

rum.

fponfus negabat.

Hoc vero, aic Gilbertus,

fuit pati cumulatiore anguftia atrociores cru-

VII. B. Maria Magdalena de Pazz. in ra- Vit, p. .

ciatus; habere enim vicinum bonum, nec

ptu dicebat, omnia tormenta, qua patii funte. 13.

eo frui poffe, poena quadam posnarum eít; &

Martytes, fuiffe tanquam amoenum horrum

tormentorum tormentum.

refpectu eorum , qua infligu

torio.

s

nþuþ in purgae

$. XIII.

5' XIVI

MISCELLANE A.

AUTHORES.

Veritas.

I.

ucas Pinellus de altera vita a c. 25. 1. 1.

Deffeus inl. Tr

es in orbe principes religiones fünt,

usque ad 30.

commem,

& omnes pro mortuis curam gerunt.

anim,

1. Judaica, qus fuum Mahofor, libellum pre-

II. Diony(ius Carthufianus de noviff. l. 3.

a C. I4. usque ad 34.

-

catorium ,. paffim precibus pro defun&is im-

fordus in tract. de miQ

pletum habet.

2. Turcica, quz pariter pro

IlIl. Jacobus Mont

mortuis orat : & reverenter adimodum de iis

fericordia animabus preftanda.

AN. Seelenbüif Mattini de Roa.

loquitur,.

alitque fex mille lampades ante fe-

V. Herolà Georg Georgii Rauch.

pulchr

um Mahometi in urbe Mecha. 3. Chri-

ftiana, de qua conftat. — Soli hzretici miferi-

VI. Nicolaus Lancizius opufc. 6. c. 10.

& 11.

cordiz expertes (ünt, ad quorum fepulchra

cum cantetur tantum & przdicetur, periit

VII. Cafparus Taufch in Matre dolorofa

cum fonitu memoria eorum.

p 3. c. 7. per aliquot SS.

VIII. Jodoeus Andries tr.

de purgatorio;

Ibidem.

II. Etiam Ethnici mortuos colendos cenfue-

runt. Hinc Albani cum mortuis fepeliebant,

IX. Philippus D'Outreman. p. . Padagog.

C. 19. & 20c.

z

quz cariffima & pretiofiffima fuerant, & Ci-

X. Laurentiu

s Beirlinck in theatro vitz

cero fcribic, primum ad pietatem gradum effe,

humanz. V. eodem.

eorum, qui ante nos vixerunt ; meminiffe.

XReg.14. [II. Abfalon biennio exulare juffus eít ab

XI. Matthias Faber in comm. anim. c. 1. 2»

3. 4. 7. in au&. them. 4. in fefto S. Jo. Bapt.

aula patris, tametfi David omne ei peccatum

remififfet ; ita licet culpa quibusdam morien-

XII. Henricus Engelgrave in commem.

Fid, Defun&.

tibus remittatur, manet tamen poena in pur-

XIll. Jofephus a Jefu Maria in Legato ani-

atorio exfolvenda.

marurm.

1

Epift.2.,i 1V. Cum Princeps

Radzivilius 'furcam

XiV. Stimulus quotidianus Hieronymi

peregr. Je- quendam aviculas captas dimittentem inter-

Meazza.

tefol,

rogaret, cur id faceret? refpondit is, fe cre-

dere, merito hujus operis animas propinquo-

XV. ]oCons Hautinus in Lytro anima«

rum faorum nonnihil füblevari.

rum.

XVI. Laurent. Kepplerus in fubfidio ani-

marum,.

i

. Qualitas.

Baffeus in. V, Re&e clamant animz purgatotii: Mi-

XVII. Heilfame Kurzz»eil die Seelen zu fifcbeny

commenm, feremini mei faltem vos, amici mei, quia ma-

me Authore typo commiffum.

anim.

TOMI SECUNDI FINIS..-

(

"—

—

—

—

N

EEl

TRURTUUNUETUNT RUT TT MURU W UT E TETUUN RUTRUETIIT R T ETE

E

E

E

s

..awu.llflä.

—

X

-

-

P

TET

T

j

"

r

v*

^

x

p

PT

n—^——————— —

—

——

—

-

CR

—

—

iicun

s

uT

——

ia -

—

—

——

——

—— in—— —— — —— —— —X

—

EEE EEE

—

MMERUIUERTT:

i

:

um

-

R

Ws

E

x

SeS

"

m

-

-

um

TT

[*

P

d

—

——

T

-

—— —|Á———— P

ia

"

E

.

N

*

RH DEHPERBIMAPSESRBIR LL . LA

ER o RU L

i

-—

MMUENMRARHRDERUIUMURO MR

utatut ii sst 5

r —

TEU

rrenmrsnenceeseram m at

—

x

E

z

z

x

pape

H

uh.

-

-

X

-

4

z

A

-

1.

x

"

-

-

P

j

$

1

3

ETE

:

*

*

v

A

..»w

d

7

.

us

2

T UOH

du

M

7

7

^

33

s

.

A

L

E

m

/

7

M

:

m

C A

A

-

"m

p s

*

32

*

8b

3

i

ï

T

a

e

E

äc

E

a

A

n

[

E

2 A

L t

d

."»

z

r.d

[ À

E

$

ä/æ

d

$

J

?

;

W

f

ä

3

&

la(

LO

Á

ï.'?

g

3

Z5v

d

5

,L»

li

D

3

u

2253

o

i

&

:gä*ï-

r M

2

v 7

E

-

E

$

hY

LA

*

"-

B.

6

Ed

u

g

j

« S

bis

e

m

L

OR

pcos

p

EX

y:

-D

Kä

d

vtk,

g

|

m

"

L

T

ii

MUET

x

P.

D

x

ov

u

71

PA

T

ä :

i

)X-

v

»

2

9*

d

a,

D

"à

;

d

x

o

x

D

d

CM

AÉ

ä &

V

W

g

"3

"

K

L

e

i i

as

i »

Ya

0:

L)

LU

B

d«

$

-

d

TA

9

2

"-

&

$

p

e

D

m

&qo

é !

NX

2V

od

d

*

a

L

0|]:8

3

ä )

V.

:

£

r

3

d

».

"

]

N

ä,

|

at

t

£.

1

L.

t

N

-.:ä?q-

&

N

^

Es

)

L

e

*

Vs

ä J

&

E

av

ä j

Y*

-

h

x

c€

w

&

s

e

"

Á

L

s

j t

$i

.-

a

3

[

'/æ

Q

A.

VurnN

e

À

A

W

n

A

*

X

27 d

l

N

?

$

e

m

9

A.

"

2

*

äl'

r

F

$ !

aau

J

pX

u i

l

V p

*

de

*

E^

u

ä'

&

X

n

O.5

T

9

4*

ä.

s.

EOR

1)

* :

$

2

,

X

1

bj

/

ET

*

2

N

2 d

j*

216

.Q

Nä

E

21

UG

L

F

2*

j

:

*

e

"*

a of

i.

*

d

z.

*

j

:

r

*

d

ee

D

A

u

AN

fä:

ä 1

O.

&

a

N

u

"ES

[9/

L

a

s. 5

N

E d

,*4,

N

x

"

f

s

us

d

j

d

^

37

——

* 6£4

:

7j

J*

Af

x

-

À

»

:

"s

a

u

-

[j

N

*

n

l

N

$.

H

D

3

a^

o

[

.

.

LE

7

V

o

m

£F

J

d

"w

»

i/

7

*Iix*

$.

yf

EUA

?

s

M

N

NSTS

;,*y

d

Y

Ls

BP u,

.

I

DP

Eu

quiE-

o

m

d

»

$P

»

æ«.

h

*

uart

3

2 d

J

a

30;

*

Vi

d

z

»

»

d

J

"

ol

U

;

U

jj

þ/

EC

"

A

E

Á*

As

25

133

B

D.

[

í

9

(j

i

E HES

DP

—

A

A

,ä

.

A

J*

E.

E

(s

3

L .

Dd

9

&^

rsd

E

*-"ä'*,*i

m

u

l;

d

&

.

e

[

Pb

4

:

n

t

D

19

j

F

d ojs

Y

t

p

SN,

7 A

:

ïä

Ó

1

4

w

*

E

w*

R

b

»

u

[

ul

d

&

A a

»

Pa

Wa

»

^

RY

zP s

A

m

i

3»^

;

N

b

djs

(s

XY

Y

**

(e

Ms

)

NG

N

9

f

^

z

s

.

$s.

T

u

*

1

[ 2

TW

i

E A

MAm

WE

ab

z

"

hod

"

v

$l

wïx

?

2

f

*

Jam

2

"

-"?'*;

B

r

:

9

3

h

"

die

f

,

*

4

*

xv

2

v

^

^s

.

i

l

A

dH

i

E

Wi

z

INSTRUCTISSIMA

V

RRR EEE EEE

BIBLI. I-IEC

U

MANUALIS-

T

Ls

S

CONCIONATORIA,

R

T

IN QUA

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

VIRTUTIBUS, VITIIS,

SACRAMENTIS

DE

a

NOVISSIMIS , ALIISQUE SlMILIBUS MATERIIS IN ECCLESIASTICA

——

CATHEDRA TRACTARI SOLITIS,

-a

Balance Q

COPIOSA ET SELECTA PRO CONCIONIBUS, EXHOR TA TIONIB US.

I20

E

r

ALIISQ UE SPIKITUALIBUS INS TRUCTIONIBUS MATERIA,

O

d

NEMPE

«DEFINITIONES DIVISIONES, SENTENTL/E SS. SCRIPTURZE, & SS. PATRU

-u

- HISTORUE SACR/E & PROFANJE, SIMILITUDINES, MOTIVA, MEDIA, DOCTRIN/E ASCETICZE

Focus

CONCEPTUS PRJEDICABILES, MISCELLANEA, AXIOMATA, & PROVERBIA, & TANDEM LOCA AUTHORU

1

FUSIUS DE TALI MATERIA TRACTANTIUM, EX OPTIMIS QUIBUSQUE AUTHORIBUS, SINGULARI

N

14

DELECTU ET INDUSTRIA COLLECTA , FACILIQUE, ORDINATA, ET GRATA METHODO

-u

DIGESTA PROPONUNTUR.

ää

—

M

1

OPUS .

L

——

OMNIBUS ANIMARUM PASTORIBUS, NECNON DIVINI VERBI PRECONIBUS ET VI

T.

dSCE TICZE STUDIOSIS IMPRIMIS UTILE, € AD LEVANDOS CONCIONUM LABORES ACCOMMODATU,

7:

CUI PRAEETER ALIOS INDICES COPIOSUS INDEX CONCEPTUUM BREVIUM PRO CONCIONIBUS

K

11

IN DOMINICIS ET FESTIS INSTITUENDIS ADQ'ECTUS EST.

J

10

—

ï»

äBä?äO NOVKSSäMA

1

HULTIS ERRORIBUS PURGATA, ET QUAM PLURIMIS HISTORIIS MEMORABILIBUS, NOVISI—

QUE TITULIS PERUTILEM MATERIAM CONTINENTIBUS ADAUCTA.

E

H

OPERA.

&€ STUDIO

R

P ']FO B ILAR ]LO]H[N]ER S J

I

G

F

TOMUS Il.

Es

CONTINENS

E

Lirrnas I,

L;

M,

N,

0,

P.

llllllllll IUI & l

pv rE

ls

sf

PERMISSU SUPERIORUAM.

0.--- 0.4-'! '-.—N p pesnen J—-—.N 9 r " n

MAT

La L

UA

Afo,

a 4 ao

f0 LL 19 T WE L NÓ —

. LAX N a d ETE TLABIN aTM E ais SET- t r m

afo, —

af5 —

sLM

—

5

— 99

)

AUGUSTJE VINDEL. ET OENIPONTI

J) Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

Suuperisus JOSEPHI WOLFF. xpccLxxri