12A13524-3

3,

—

P. DOMINICI SCHRAM,
BENEDICTINI BANTHENSIS
SS. THEOLOGIME, ET SS. CANONUM
PROFESSORIS EMERITI,

INSTITUTIONES
TPHEOLOGI£
DOGMATICA, SCHOLASIICE,
ET MORALIS,

MIETHODO SYSTEMATICA
PROPOSITX,

A C IN TRES TOMOS DISTRIBUT .

EDITIO SECUNDA,

EMENDATA, AUCTA, ET INDICE RERUM
INSTRUCT A.

TOMUS XI.

ℳ
SUPERIORUMN APPROBATIONE.
eboo —ʒ—4
AUGUSTA VINDELICORUI,
sUMFPTIBUVS MATTHXZI RIEGER e. M. FILIORUM.

MDGCGCLXXXIX. —

1

—
.

CAPITUM, PARAGRAPHONUM,
SHOLIORINM, E-TP COROLLARIORUN

PRACTICORLIM, H
Quæ in hoc tertio Tome continentur.

CAPUT XIILPAE
Dei Sacramentit in genere.

Explicantur natura, partes, materia, &
forma, numerus, Ordo, cauſalitas, Elfe-
us, Infſtitutio, miniſter, ſubjectum Sacra-
mentorum in genere. =

J. 889. Cacramentum in genere definitur.
Schol. Etymon vocis Sacramenti esplicatur.
889: Sacrsmentum Novz Legis definitur.
Schol. T. Nomen Sacramenti bene uſurpat Ecclefia,
Schol-52.Et quomodo Sacramentum definiri poſit
explicatur, .
Schol 3. Re definitiones Sacramenti ab heæreticis
confictæ refutantur. aln
F. 890. Sacramentum eſt in genere figni.
Schol. Quale autem ſit ſignum exponitur.
F. 891. Differentia Sacramenti in genere aſſignatur.
a 2½ F. 892.

1 Conſpeſtus Capitum,

§. 892. Partes phyſicæe Sacramenti ſunt materia E
forma.
Schol. I. Quid ſit materia, & forma.
Schol. 2. Et an fint partes componentes, exponitur.
S. 893. Omnia Sacramenta N. L.conſtant rebus, &
verbis.
Schol. T. Solvuntur objectiones,
Schol. 2. Et quæritur, an ſit de fide.
S. 894. Verba Sacramentorum ſunt conſecratoria.
Schol. Objectiones hæreticorum ſolvuntur.

§. 895. Materia & forma Sacramentorum a Chriſto
in genere determinata ſunt.

Schol. An etiam in ſpecie, inquiritur.
§. 896. Hine Eccleſia materias, & formas Sacra-
mentorum eſſentialiter mutare nequit
Schol. Et quænam ſit mutatio eſſentialis, explicatur.
F. 897. Quare mutatio eſſentialis Sacramentum in=
validat,
Coroll. Praét. Quod retolutio cafuum declarat.
S. 898. Peccat proinde graviter, qui materiam vel
formam eſſentialiter mutat,
Coroll. Pract. Uti reſolutio caſuum oſtendit.
S. 899. Materia & forma debent ſimul poni.
G. 900. Et quidem in aliquibus Sacramentis ab eo-
dem miniſtro.
G. 90r. Conveniens fuit, inſtitui a Deo Sacramenta.
Schol. r. & 2. An vero in ſtatu innocentiæ, & Lege
naturæ inſtituta aliqua fuerint, exponitur.
C. 902. In Lege Veteri fuerunt Sacramenta.
Schol. 1. Quæ, & quot fuerint oſtenditur.
Schol. 2. Quæritur, an Circumeiſio primo a Deo
Abrahamo præcepta.
Schol. 3. Et ad delendum originale primario inſti=
tuta fuerit.
§. 903.

uk:

iſto

ta⸗

ut.

Vel

20⸗

Nta.
ege

1

3.

Euragraphorum „ Skoliorum, So. V

§. 903. Septem Sacramenta in N. L. Chriſto inſti⸗
tuta ſunt.

Schol. Solvuntur objectiones.
G. 904. Lotio pedum non eſt Sacramentum.
Schol. 1. Objectiones ſolvuntur.

Schol. 2. Et an Profeſſio Religioſa ſit Sacramentum,
diſeutitur.

S. 905. Non omnia Sacramenta ſunt æqualia.

Schol. Hinc ordo eorum aſſignatur.
F. 906. Sacramenta N. L. ab antiquis V. L. differunt.

§. 907. Cauſant enim Sacramenta N. L. gratiam ex
opere operato.

Schol. 1I. Quid ſit cauſare ex Opere operato explica-
tur.

Schol. 2. Objectiones ſolvuntur.

Schol. 3. An Sacramenta N. L. phyſice, vel mora-

liter,

Schol. 4. Et quomodo Sacramento V. L. gratiam
cauſarint, exponitur.

§. 908. Effectus Sacramentorum eſt gratia ſanétifi-
Cans.

Schol. 1I. Hinc alia ſunt Sactomenta Vivorum, alia
mortuorum.

Schol. 2. An vero Sacramenta vivorum per acci-
dens cauſent primam gratiam, quæritur.

F. 909. Sacramenta etiam conferunt ſpecialem gra-
tiam cuique Sacramento propriam.

Schol. Quid hæc ſit, declaratur.

§. 910. Sacramenta æqualiter diſpofitis ε qualem
graciam conferunt

§. 91I. Tria Sacramenta imprimunt Characterem.
Schol. I. Objeétiones ſolvuntur.
Schol 2 & 3. Quid fit Character, & ejus ſubjectum
oſtenditur.

a 3 F. 912.

v1 1 Conſpellu! Capitum,

G. orz. Chriftus Sacramenta N. L. inſtituit.
9

Schol. I. & 2. An immediate inſtituerit, & an ſit
de fide, diſcutitur.

Schol. 3. An purus homo Sacramenta inſtituere

poſſit, quæritur.
F. 913. Miniſter Sacfamentorum eſt ſolas home-
vViator.
Schol. r. Objectiones ſolvhntun

Schol. 2. Et an Angeli & Beati poſſint efſe miniſtri.
quæritur. .

C. 914. Non tamen quilibet homo eſt omnium Sa-

Cramentorum idoneus miniſter.
Schol. Solvuntur objecétiones.
S. OrS. Miniſter ut cauſa inſtrumentalis ad Produ-
tionem gratiæ concurrit,
F. 916. In Miniſtro autem requiritur intentio.

Schol r. & 2. Quotuplex ſit oſtenditur, & objectio-
nes ſolvuntur.

Schol. 3. An intentio externa ſufficiat, diteutftur.
SF. 917. Qualis intentio requiratur, declaratur,

Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.

S. 918. Intentio conditionata an ſufficiat, oſtendi-
tur.
Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.

§. 919. Intentio ad aliquid determinatum dirigi
debet

Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.
C. 920. Non licet ſimulare Sagramentorum admini-=
ſtrationem,
Coroll. Pract. Caſus refolvuntur.

C. 921. Fides in miniſtro ad valorem Sacramenti
non re quiritur.

Schol. r. & 2. Controverſia ebaptizantium exponi-
tur, & obje ctiones ſolvuntur.

§. 922.

— — —

lete

Ome.

i

Ol⸗

ini⸗

euti
oni⸗

922,

Puragraphorum, Scholiorum, Gc. vr

G. 922. Nec probitas miniſtri ad valorem requiritur.

Schol. Objectiones ſolvuntur.

C. 923. Ad licitam adminiſtrationem requiritur ſta-
tus gratiæ.
Schol. An etiam in diſpenſante §. §. Euchariſtiam,
inquiritur,
Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.
G. 924. Non licet ab indigno Sacramenta petere-
G. 925. Nec miniſter illa indigno conferre debet,
Coroll. Pract. Sed quomodo, docet reſolutio ca-
ſuum.
§. 926. Subjectum Sacramentorüm eſt ſolus home
viator.
Schol. Objectiones ſolvuntur.
S. 927. In quo fubjecto requiritur i intentio.
Schol. I. Objectiones ſolvuntur.
Schol. 2. Et qualis debeat eſle intentio, oſtenditur,
Coroll. Pract. Ac caſus reſolvuntur.

G. 928. Intentio virtualis, & interpretativa ſubinde

ſuffieit.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.“
S. 929. In ſubjecto ad valorem fides non requiritur.

Schol. Obiectiones ſolvuntur. V
F. 930. Diſpoſitiones ad licite ciſeiptenduin Sacra-

mentum exponuntur.
CF. 93I. Quales ſint, oſtenditur,
Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.

C. 932. Preter Sacramenta Eccleſia inſtituit Sacra-
mentalia.

Schol. Quot Knt, explicatur.

S. 033: Eleſtys Sacramentslium declarantur.
Schol. Quomodo Sacramentalia agant⸗ oſtenditur.

r e4 CdAPUT
. —„

Conſpelbtus Capitum,

CAPUT XlV.
De Sacramentie in ſpecie. De Baptirmo.

Natura, Materia, Forma, Miniſter, Sub⸗
Eemn Effectus, Neceſſitas, & Cæremoniæ
aptismi explicantur.

F. 934. Baptismus definitur.
Schol. I. Varia ejus nomina explicantur.
Schol. 2. Quotuplex ſit, ofſtenditur. .
Schol. 3. Et definitiones hæreticorum refutantur.
§F. 935. Baptismus eſt verum N. L. Sacramentum.
Schol. x. An Baptismus ab Hebræis acceptus,

Schol. 2. Et quando à Chriſto inſtitutus ſit, exponi=
tur.

§. 936. Materia remota Baptismi eſt aqua.
Schol. Objectiones ſolvuntur.
F. 937. Aqua debet eſſe benedicta.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.
§. 938. Materia proxima Baptismi eſt ablutio.
Schol. I. Ritus immerſionis explicatur,
Schol. 2. Et objectiones ſolvuntur.
Coroll. Praét. Caſus reſolvuntur.
F. 939. Forma Baptismi aſſignatur.
Schol. 1. Hæreſes circa eam referuntur.
Schol. 2. Forma Græcorum examinatur.

Sohal. 3. Formam verbis exprimendam efſe, defen-
itur.

Schol. 4. An Apoſtoli in ſolo nomine Chriſti bapti-
Zarint,

Schol. 5. Et an Baptismus in ſolo nomine Chriſti
Ellains valeat, diſcutitur.

Coroll. Praét. Et caſus circa formam reſolvuntur.
§. 940.

nbe

t.
m.

Oni⸗

ſen⸗
ati⸗
riſti

1.
94

Puragraphorum, Scholiorum, Sc. IX

GC. 940. Miniſter Baptismi ordinarius eſt Presbyter.
Schol. Miniſter quotuplex ſit,
Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.
G. 941. Etiam Diaconus ſolenniter baptizare poteſt.
Schol. An ſit miniſter ordinarius, diſcutitur.
C. 942. In neceſſitate quivis baptizare poteſt.
Schol. Objectiones ſolvuntur.
Coroll. Praétt Caſus reſolvuntur.
§. 943. Subjectum Baptismi ſunt omnes homines.

Schol. Quæritur, an B. V. Maria baptizata ſit.

F. 944. Mortui haptizari non poſſunt.
Schol. Hæretici refutanturr
§. 945. Infans in utero matris baptizari nequit.
J§. 946. Infantes vero nati Baptismi ſunt capaces.
Schol. Objectiones ſolvuntur.

G. 947. Expedit etiam infantes baptizari.

Schol. I. Objectiones ſolvuntur.

Schol. 2. An infidelium proles invitis parentibus ſint
baptizandæ.

Schol. 3. Et an adulti ad fdem ſint cogendi, expo-

nitur.
Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.

§. 948. In infantibus nulla requiritur a tualis diſpo-
ſitio

Schol. Objeétiones folvuntur.
§. 949. In adultis vero diſpoſitiones prærequiruntur.

Schol. Diſciplina veterum Catechumenorum expo-
nitur.

Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.

§K. 950. Primus effectus Baptismi eſt gratia ſanctifi-
cans,

Schol. r. & 2. Gratia Sacramentalis Baptismi expli-=
catur.

a 5 §. 95 1.

„* Lonſpebtur Capitum,

G. 95I. Baptismus omnia peccata & peenam tollit⸗

Schol. 1. Quid juſtiſcatus per Baptismum recipiat 5
exponitur.

Schol. 2. Voltairii Commata:

F. 952. Alter Effeétus Baptismi eſt Charader: pnde
Baptismus iterari non poteſt,

Coroll. Pract. Uti reſolutio caſuum demonſtrat.

Schol.'a. & 3. An Baptismus & alia Sacramenta re-
mota fictione reviviſcant, exploratur,

Coroll- Pract. Et caſus reſolvuntur.

§. 953. Obligatio baptizatorum explicatur.
C. 954. Baptismus eſt ad ſalutem neceſflarius.
Schol. Objectiones ſolvnntur.
S. 955 Baptismus per votum parentum non uphletue.
Schol. Solvuntur objeétiones. .
F. 956. Martyrium tamen vices Baptismi ſupplet.
Schol. I1. Objectiones ſolvunfur. 4

Schol. 2. Quætitur, an Martyrium ex opere operate
juſtificet.

C. 957: Certæ diſpoſitiones ad Martyrium requiruntur.
Coroll. Praét. Et caſus reſolvuntur.
S. 958. Baptismus flaminis etiam juſtificat.
Schol. I. Objectiones ſolvuntur.
Schol. 2. Quale votum Baptismi requiratur.

Schol. 3: Et quo tempore Baptismus eſſet ſub præ-
Ccepto, oſtenditur.
§. 959. Igitur Baptismus Chriſti differt a Baptismo
S. Joeannis.
Schol. f. Solvuntur objectiones.

Schol. 2. Et an Baptismus S. Joannis fuerit Sacra-
mentum, expenditur.

J. 96 960. Patrini in Baptismo recte adhihentur.
Croll. Pract, Caſus reſolvuntur.

. 961.

7
— — —. — —

le

S

4

re

no.

FLuragraphorum, Scholiorum, Gec. Xx

SIoör. Cæremoniæ Baptismum præcedentes.

G. 962. Et concomitantes explicantur,
Coroll. Prad. Et caſus reſolvuntur.
§F. 963. Cæremoniæ Baptismum ſequentes,
Schol. Et Cæremoniæ abrogatxæ declarantur.
Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.

C AndbP UT XV.
De Confirmatione.

Natura, Inſtitutio, Materia & forma,
Miniſter, Subjectum, Eflectus, Neceffitas,
Ceæremonix Confirmationis explicantur.

AF. 964. Confirmatio definitur.
Schol. Ejus nomina explicantur.
C. 965. Confirmatio eſt verum N. L. Sacramentum.
Sehdl 1. Solvuntur objectiones,

Schol 2. Et quando Confirmatio inſtituta ſit, de-
claratur.

F. 966. Materia Confirmationis afſignatur.
Schol r. Quid de ea ſit de fide,

Schol. 2. Quid ſit Chrisma,

Schol. 3. Et de materia eflentiali Confirmationis diſ-
ſeritur.
Schol. 4. Et quæritur, an balſamum ſit de neceſſi-
tate ae⸗ amenti.
S 967. Chrisma rfecte benedicitur.

Schol r. & 8. Ritus Benedictionis, & an ſit de
neceſſitate Sacramenti ‚expenditur.

Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.
F. 968. Forma Confirmationis aſſignatur.

Schol. rx. & 2. Quid de ea ſit de fide, & quænam

fit forma eſſentialis, expenditur.

Schol.
ℳ

XII Conſpebtus Capitum,

Schol. g. Forma Græcorum examinatur,
Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.
F. 969. Miniſter Confirmationis ordinarius eſt Epi=
ſcopus.
Schol. r. Objectiones ſolvuntur,
Schol. 2. Et an ſimplex Sacerdos confirmare poſſit,

Schol. 3. Et quis hanc poteſtatem illi delegare
queat;, deglaratur. V

Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.

F. 970. Subjeétum Confirmationis eſt homo bapti=
Zatus.

Schol. Quæritur, an ritus antiquus recipiendi hæ-=
reticos fuerit vera Confirmatio.

Coroll. Praét. Caſus reſolvuntur.
F. 971. Primus effectus Confirmationis eſt gratia.
Schol. 1. Objectiones ſolvuntur.

Schol. 2. Quæritur, an Confirmatio hæreticis pri-
mam gratiam conferat.

F. 972. Alter effectus Confirmationis eſt Character.
§. 973. Neceſſitas Confirmationis expenditur.

Schol. Quæritur, an detur præceptum de Confir=
matione.

§. 974. Cæremoniæ Confirmationem præcedentes
explicantur.

Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.
§. 975. Cæremoniæ concomitantes.
§. 976. Et fubſequentes exponuntur.
Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.

C AbPII T XVI.
De §. §. Euchariſtia.
Natura, Inſtitutio, Materia, Forma,

Realis præſentia Chriſti, Transfubſtantiatio,
Mini-

= = =– ☛—

r

— — —

U

olt
egin⸗

bapte

i be⸗

in.

Prl.

aler⸗ 4

hnft⸗

elles

na;,
tio,
ii⸗

Faragraphorum, Scholiorum, &c. XIII

Miniſter. Subjectum, Eflectus, Neceſfſitas
S. S. Euchariſtiæ; Natura Sacrificii Miſſæ,
Miniſter, Subjectum, Effectus, Neceffitas D
& Cæremoniæ Miſſæ explicantur.

F. 977. Euchariſtia definitur.

Schol. Varia ejus nomina explicantur.
G. 978. Euchariſtia eſt verum N. L. Sacramentum,
Schol. An unum ſit, expenditur.
SF. 979. Chriſtus Euchariſtiam inſtituit.
Schol. 1. 2. 3. 4. 5. Quo loco, & die examinatur.
C. 980. Materia primæ conſecrationis eſt panis.
Schol. Hæreſes referuntur.
§. 981. Panis amus & fermentatus eſt materia
valida.
Schol. x. Objectiones folvuntur.
Schol. 2. Origo panis aZymi indagatur.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.
S. 982. Materia ſecundæ conſecrationis eſt vinum.
Schol. Hæreſes referuntur.
S. 983. Vino conſecrando modica aqua miſceri debet.
Schol. I. Solvuntur objectiones.
Schol. 2. An hæc mixtio ſit de neceſſitate Sacra-
menti, expenditur,
Schol. 3. Et materia proxima Euchariſtiæ aſſignatur,
Coroll. Praéct. Ac caſus reſolvuntur.

SF. 984. Quantitas materiæ conſecrandæ determi=
natur,

Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.
F. 985. Forma Euchariſtiæ ſtatuitur.
Schol. 1. Hæreſes referuntur.

Schol. 2. Quæritur, an verbis formæ, vel aliis
precibus conſecratio fiat.
Schol.

XIV Conſpebtur Capitum,

Schol. 3. Et an omnia verba formæ ſint eflentialia.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.

S. 986. Realis Chriſti præſentia in Euchariſti⸗ de⸗

monſtratur.

Schol. r. & 2. Hæreſes referuntur & objectiones
ſolvuntur.

Schol. 3. Deiſtarum calumniæ.
C. 987. Transſubſtantiatio probatur.

Schol. I. Nomen & natura Transſubſtantiationis ex-

plicatur.

Schol. 2. 3. 4. Impanatorum Conſubſtantiatorum 65

&c. objeétiones ſolvuntur.
Schol. 5. Qualis actio ſit T ransſubſtantiatio.

Schol. 6. Et an accidentia in Euchariſtia maneant 6

ſine ſubjeéto, expenditur.
GF. 988. Totus Chriſtus eſt ſub qualibet ſpecie.

S. 989. Et totus ſub qualibet parte facta diviſi ône.
Schol. T. & 2. Quæritur an etiam ante ſeparatio⸗

nem,
Schol. 3. Item an Chriſtus ſit in Euchariſtia localiter,

Schol. 4. Et an in apparitionibus miraculoſis appa- 9

rentia ſit vera Chriſti caro.

G. 990. Porro in Euchariſtia aliqua ſunt vi Werbo-

rum, alia vi naturalis concomitantiæ.
Schol. An hoc ſit de fide, expenditur.
§. 991. Quid vi verberum ponatur.

Schol. r. & 2. An aqua immediate in Chriſti San. 7

guinem convertatur, exponitur.
S. 992. Euchariſtia non confiſtit tantum in uſu.
Schol. Solvuntur objectiones.
F. 993. Unde recte in Templis aflervatur.
Schol. Objeétiones ſolvuntur.

F. 994. Chriſtus in Euchariſtia cultu iatrix eſt zias
658995.

randus,

AL

Rr
Eh⸗

e
In

li⸗
ie

ion

1n.

Earagraphorum, holiorum, Sc. Xv

F. 995. Et Feſtum S. §. Corporis Chriſti merito ce-
lebratur.
Schol. r. Inſtitutio hujus Feſti recenſetur,
Schol. 2. Et objeéctiones ſolvuntur.

§. 996. Quando in Euchariſtia deſinat Corpus
Chriſti, oſtenditur.

Schol. Stercoraniſtarum hæreſis recenſetur.
G. 997. Miniſter Euchariſtiæ eſt ſolus Sacerdos.
Schol. Objectiones ſolvuntur.

F. 998. Miniſter etiam diſpenſans o Ordinatius eſt Sa-
cerdos.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.
G. 999. Subjetum Euchariſtiæ eſt ſolus hamo vietor.
Schol. An mortui fint illius capaces.
Coro 8 Praét Caſus reſolvuntut.

§. 1000, Diſpoſitio ad dignam Communionem re-
quiſita ſtatuitur.

Schol. I. Objectiones ſolvuntur.

Schol. 2. Et quæritur, an peccata venialia augmen-
to gratiæ officiant.

Schol. 3. Et an præceptum præmittendi confeſſio-
nem F Divinum.

Coroll Praét. Caſus teſolvuntur.

J. 1001. Ex parte corporis requiritur jejanium na-
turale,

Coroll. Pract. De quo caſus reiolvuntur.

G. 1002. Euchariſtia non remittit direéte mortalia,
Schol. Per accidens tamen hoteſt conferre primam
gratiam.
§. 1003. Dat gratiam nutritivam.

Schol. x. & 2. Quando gratiam cauſet, & an gra-
tia augeatur Euchariſtia in Stomache exiſtente,
expenditur.

. 1004. Secundus effectus eſt Spiritualis dulcedo.

§. 1005.

XVI Conſpebtur Capitum,

G. 1005. Tertius remiſſio peccatorum venialium.
CG. 1006. Quartus perſeverantia, & adeptio gloriæ.
S. 1007. Quintus remiſſio pornæ temporalis.
F. 1008. Sextus Mitigatio fomitis.
Schol. Quæritur, Quomodo fiat.
F. 1609. Septimus Reſurretio Corporis.
Schol. Quæritur, quomodo ab Euchariſtia caufetur.
S. 101O. Euchariſtia non eſt nereſſaria neceſſitate
medii ad ſalutem.
Schol. I. & 2. Objectiones ſolvuntur, & an ſaltem
in voto ſit necefſaria, expenditur.
S. rorI. Euchariſtia eſt neceſſaria necelſitate præ-
Cepti.
Schol. Quæritur, an expediat quotidiana Communio,
Coroll. Praéct. Et de communione Paſchali caſus re=
ſolvuntur.
G. 1012. Communio tamen fub duplici ſpetie non
eſt præcepta.
Schol. 1. Objectiones folvuntur. .
Schol. 2. Quæritur, an communicans ſub duplici
ſpecie plus gratiæ recipiat. V
F. 1013. Euchariſtia eſt verum Sacrificium.
Schol. r. & 2. Miſſæ nomen explicatur, & Obje=
Stiones ſolvuntur.
Schol. 3. Cudworthi Iententia.
G. 1014. Finis Sacrificii Miſſæz & ejus præſtantia
oſtenditur,
S. rorS. In quo eſſentia Sacrificii Miſſæ conſiſtat;
oſtenditur.
Schol. r. & 2. Et in qua actione.
C. 1016. Non licet unam tantum ſpeciem conſecrare.
Schol. x. Quæritur, an hoc ſit præceptum Divinum.
Schol. 2. An Papa in hoc diſpenſare poſſit.

Schol. 3. An Sacrificium Miſſæ a Sacrificio ultimæe
Coenze & Crucis differat,

anͤ.
lorie

Metnt,
celtete

fiten

te .

munio,
s re⸗

ie io⸗

Aunl

Che⸗

Parth.

Pücrt

ſerran
irinen

Nn

1ole

7

Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. .

8

FParagraphorum, Scholiorum, Sc. XVII

F. 1017. Offerens principalis in Miſſa Chriſtus eſt.

Schol. Quæritur, an omnia Sacrificia immediate
per ſe offerat.

G. 1018. Etiam Sacerdos Miffam vere offert.

J. 1019. Imo etiam fideles ſuo modo offerunt.

Schol. 1. Quomodo fiat, oſtenditur,

Schol. 2. Et an animæ in purgatorio offerant, quæ-
ritur.

S. 1020. Mifſa pro omnibus fidelibus offerri poteſt.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.

G. 1021. Licet etiam Miſſam offerre in honorem
Sanétorum,

Schol. Solvuntur Objetiones.
C. 1r022. Et pro defunétis in Purgatorio exiſtentibus,
G. 1023. Non wero pro damnatis.
G. 1024. Sacrificium Miſſæ eſt propitiatorium.
Schol. I. Quotuplex ſit ejus fructus oſtenditur.
Schol. 2. Item quomodo peccata remittat.

. 025. Valet etiam ad remittendas Peenas tempe-
rales.

Schol. Quomodo eas remittat, explicatur.

§. 1026. EfR denique impetratorium.

Schol. r. Quæritur an ex opere operantis vim im-
petrandi habeat.

Schol. 2. Et an valor Miſſæ infinitus ſit.

G. 1027. Pro obtinendo fructu Miſſæ applicatio Sa⸗
cerdotis eſt neceſſaria.
Coroll. Pract. Cafus circa hanc applicationem reſol-
vuntur.

Schol. Quæritur, quem fructum Sacerdos applicare
debeat.

H. 1029.
Schram Inflit. Theol. Tbm. III. bp

XVIII Conſpeltut Capitum 5

S. 1028. Stipendia Miſſarum ſunt licita.
Schol. Solvuntur Objeétiones,
Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.
F. 1029. Quivis Sacerdos tenetur aliquoties in an-
no celebrare. .
1030. Curatus vero omnibus Dominicis & feſtis
ſuis Parochianis applicare. 1
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.
G. 1031. In Eccleſiis majoribus quotidie Mifſa cele-
pranda eſt.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.
G. 1032. Beneficiatus tenetur aſſignatas ſibi Miſſas
celebrare.
Coroll. Pract. Reſolvuntur caſus.
G. 1033. Quotidie ſemel celebrare convenit.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.
C. 1O34. Fideles diebus Dominicis & Feſtis Mifſam
audire tenentur.
Coroll. Pract. De quo præcepto caſus reſolvuntur.

F. 1035 Miſſæ etiam privatæ ſunt licitæ.
Schol. Solvuntur Objectiones.
C. 1036. Miſſa in Templo celebranda eſt.
Coroll. Praét. Caſus reſolvuntur.
G. 1037. Altare etiam cum ſuis cereis, cruce, &
linteaminibus pro celebranda Miſſa requiritur.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.
S. 1038. Tempus celebrandi Mifſſam eſt ab aurora
usque ad meridiem.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.
G. 1039. Sacræ etiam veſtes Amictus, Alba. cin-
gulum, manipulus, ſtola, Planeta ad Miſſam re-
quiruntur. 8
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.

7

tu
Er
Ue
an

1

ſeti⸗

e⸗

Mirua

liflam

untur⸗

e; D

a

ein⸗

in e.

10ℳ0

—

Furagraphorum, Srloliorum, Sc. XIX

F. 1040. Item requiruntur vaſa Sacra, Calix, Pa-

tena, Corporale, Purificatorium, Falla, elum.
Coroll. Praéct. Caſus reſolvuntur.

G. 1041. Cæremonizæ Mifiæ reéte Ordinatæ ſunt.

Schol. 1. & 2. Miſſa quotuplex, & quænam ejus
partes.

G. 1042. Mifſa in lingua Latina merito celebratur.

Schol. . & 2. Quæritur, an lingua vulgaris ſit
permittenda, & objectiones folvuntur.
G. 1043. Merito aliqua in Miſſa ſubmiſſa voce le-
untur.
Schol. Objectiones ſolvuntur.
G. 1044. Explicatio Miſiæ ab initio usque ad Offer-
torium.
F. 1045. Ab offertorio usque ad Conſecrationem.

Schol. Objeéctiones ſolvuntur.

G. 1046. A Conſecratione usque ad Communionem.

Schol. Solvuntur Objectiones.

G. 1047. A Communione usque ad finem.

G. 1048. Miſſam non licet abrumpere.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.

C. 1049. Præſcripta in Rubricis obſervanda ſunt.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.

§. 1050. Et defectus Miſiæ ſunt ſupplendi,
Coroll. Pract. De quibus caſus reſolvuntur.

C APUT XVII.
De Panitentia.
Natura, Infſtitutio, Materia, Forma,

Miniſter, Subjectum, Effectus, & Necefli-

tas Poœnitentiæ explicantur.

§. 105I. Pœnitentia definitur.
Schol. I. Ejus nomina explicantur.
Schol. 2. Et quid ſit virtus Pœnitentiæ, exponitur.
b 2 §. 1052.

xX Conſpedtus Capitum,

§. 1052. Poœnitentia eſt verum N. L. Sacramentum,
Schol. Objectiones ſolvuntur.
S. 1053. Pcznitentia diſtinguitur a Baptismo.
Schol. Objectiones ſolvuntur.
G. 1054. Chriſtus poſt Refurrectionem ſuam Sacra-
mentum Pœnitentiæ inſtituit.
G. 1055. Materia remota Ponitentiæ ſunt peccata
poſt Baptiſmum commiſſa.
G. 1056. Materia proxima ſunt Contritio, Confeſ-
ſio, & Satisfactio. 3
Schol. I. Objeétiones ſolvuntur.
Schol. 2. An impofitio manus fit materia,
Schol. 3. Et quænam fint partes eſſentiales, oſten-
ditur.
C. 1057. Contritio definitur.
Schol. r. Quotuplex ſit, & 2. in quo conſiſtat,
explicatur.
F. 1058. Contritio requiritur ad delenda peccata.,
chol. Etiam venialia.
F. 1059. Contritio debet eſſe libera, ſupernaturalis,
vera & magna.
Schol. Quæritur, propoſitum non peccandi explici=
ur, Prop P P
tum an requiratur.
G. 1060. Contritio perfeéta Deo reconciliat ante Sa⸗
cramentum actu perceptum.
Schol. 1. Solvuntur Objectiones.
Schol. 2. Quæritur, an ſemper extra Sacramentum
reconciliet.
G. 1061. Contritio perfecta non eſt neceſſaria ad Sa=-

cramentum Pœnitentiez. .
Schol. 1. & 2. Solvuntur objectiones, & quæritur,
an faltem in articulo mortis fit necefſaria.

G. 1062. Attritio definitur,

Schol. Et in quo a contritione differat, oſtenditur.

F. 1063, Attritio eſt bona, & laudabilis.
Schol. Objectiones ſolvuntur.

F. 1064.

un

Acra⸗
Ccit

Orle⸗

Olter⸗

iſht,
t,
nis,
le⸗
te ⸗

enwan

41

eric

d
Paragraphorum, ocholiorum, &. XX

F. 1064. Attritio ad Sacramentuům Pœnitentiæ di-
ſponit.
Schol. I. An Attritio ſine amore ſuffieiat,
Schol. 2. Et qualis amor requiratur, declaratur.
Coroll. Pract. Caſus de con- & attritione reſolvun-
tur. Item de propoſito.
§. 1065. Confeſſio definitur.
G. 1066. Confeſſio Sacramentalis eſt juris Divini.
Schol. Objectiones ſolvuntur.
§. 1067. Confeſſio debet eſſe integra.
chol. r. Solvuntur objectiones.
Schol. 2. & 3. Quæritur, an circumſtantiæ notabili⸗
ter aggravantes & peccata dubia ſint confitenda.
Schol. 4. Item an complicem revelare liceat.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. . .
F. 1068. Confeſſio debet efſe bperta . & fidelis.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntu
G. 1069. Confeſſio debet ore ſieri.
Schol. Objectiones ſolvuntur.
S. 1070. Confeſſio publica non eſt neceffariga.
Schol. Solvuntur objeéctiones.

G. 1071. Satisfactio definitur.

. 1072. Remiſia culpa ſæpe manet peœna temporalis.
chol. Solvuntur Objeétiones.

SC. 1073. Qui reatus poenæ per bona opera redimi

poteſt.
Schol. Solvuntur Objectiones.

C. 1074. Quænam fint opera Satisfactoria, oſtenditur.
Schol. Solvuntur Objectiones.
K 1075. Opera vere Satisfactoria dantur.
chol. Solvuntur Objectiones.
S. 1076. Juſtus etiam pro altero ſatisfacere poteſt
Schol. Solvuntur Objectiones.

§. 1077. Opera Satisfactoria reéte ſuſcipiuntur, &
in junguntur.
Schol. I. Antiqua diſciplina poœænitentiæ publicæ.

b 3 Schol.

XXII Conſpectus Capitum,

Schol. 2. Quænam peccata publicæ pœnitentiæ ſub-
jecta fuerint, explicatur.

Coroll. Pract. Caſus de Satisfactione reſolvuntur.

§. 1078. Ponitens tenetur Satisfactionem injunctam
implere.
Schol. r. Solvuntur objectiones.
Schol. 2. Quæritur, an Satisfaétio Sacramentalis
ex Opere opérato poenam remittat.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.

G. 1079. Satisfaétio ante abſolutionem necefſario
impleri non debet.
Schol, I. Solvuntur Objectiones.
Schol. 2. Et quæritur, an olim modo poſt peractam
publicam Pœnitentiam abſolutio Sacramentalis da-
ta fuerit.

S. 1080. Indulgentia definitur.
Schol. I. Indulgentiæ diviſio, & origo declarantur.

Schol. 2. 3. 4. Speciales Indulgentiæ, Jubilæi, &
Portiunculæ explicantur.

G. 1or. Datur theſaurus Eccleſiæ.
Schol. I. Solvuntur objectiones.

Schol. 2. Quæritur, an merita Sanctorum ut Satis-
fadoria ad theſaurum Eccleſiæ pertineant.

C. 1082. Ex hoc theſauro Eccleſia poteſt concedere
Indulgentias.
Schol. Objeétiones ſolvuntur.

S. 1083. Quis Indulgenliss concedere poſſit, oſten-
ditur.
Schol. Quæritur, an conceſſio Indulgentiarum ſit
actus Jurisdiéctionis,
Coroll. Pract Et caſus reſolvuntur.

S. 1084. Ad conceſſionem Indulgentiæ juſta cauſa
requiritur.
Schol. I. Objetiones ſolvuntur.
Schol. 2. Ex antiqua diſciplina circa cauſas Indul-
gentiarum explicatur,
Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.

R 1085.

ſh⸗

t,
Cun

tels

elet⸗

fachan

s a⸗

Pantut.

i,

tis⸗

cedete

Olter⸗

Aun4

dul⸗

1o

.7

Phragraphorum, Scholiorum, &c. XXIII

G. ro95. Effectus Indulgentiarum explicantur.
Schol. Objeétiones ſolvuntur.
C. 1086. Indulgentiæ ad animas in purgatorio ex-
tendi poſfunt.
Schol. 1. Solvuntur objeétiones.
Schol. 2. Et oſtenditur, quomodo Indulgentiæ pro⸗-
ſint defunétis.
Schol. 3. Et an infallibiliter proſint.
G. 1087. Indulgentiarum uſus eſt ſalutaris.
Schol. An tantum proſint, quantum ſonant, inqui-
ritur.
SF. 1098. Hinc uſus Indulgentiarum non repugnat
Charitati.
F. 1089. Requiſita ad lucrandas Indulgentias aſſi-
gnantur. .
Schol. Quæritur, an ſtudium ſatisfaciendi requiratur.
Coroll. Praét. Et caſus reſolvuntur.
S. 1090. Jubilæi privilegia exponuntur.
Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.
L. 109r. Forma Sacramenti Pœenitentiæ ſtatuitur.

Schol. T1. Objeéctiones ſolvuntur.

Schol. 2. Inquiritur, quænam verba formæ ſint
eſſentialia.

F. 1092. Abſolutio verbis indicativis expreſſa eſt

vValida.

Schol. Quæritur, an forma deprecativa valeat.

Coroll. Pract. Caſus circa formam reſolvuntur.

F. 1093. Miniſter Poœnitentiæ eft ſolus Sacerdos.
chol. 1. Objectiones ſolvuntur.
Schol. 2. Et quæritur, an Diaconus miniſter eſſe
poſſit.

Schol. 3. Item an aliquando confeſſio laico facien-

da ſit. 1
G. 1004. Ut Sacerdos valide abſolvat, debet eſſe
approhatus ab Epiſcopo.
Schol. Quid fit approbatio, exponitur.
Coroll. Pract. Et caſus de illa reſolvuntur.

b 4 C. 10905.

xxw Conſpelbtus Capitum,

S. 1095. Ulterius debet habere jurisdictionem.
Schol. I. & 2. Objectiones ſolvuntur, &, quid ſit
Jurisdictio, explicatur;
Coroll. Pract. Et caſus de ea reſolvuntur.
S 1096. Reſervatio caſuum definitur.
Schol. Quotuplex ſit, explicatur.
F. 1097. Papa & Epiſcopus caſus ſibi reſervare
poſlunt.
Coroll. Pract. Caſus de reſervatis reſolvuntur.
F. 1098. Quid ad caſum reſervatum requiratur, ex-
plicatur.
Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.

F. 1099. Quis a reſer watis abſolvere poſſit, oſtenditur.

Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.

S. II00. Officia Confeſſarii demonſtrantur.
Coroll. Pract. Et caſus circs illa reſolvuntur.

S. II0I. Confeſfſarius ad ſigillum confeſſionis tenetur.
Schol. Objectiones folvuntur. .
Coroll. Pract. Et caſus de figillo refolvuntur.
S. TrIOZ. Confeffarius ad turpia ſollicitans denun-
tiari debet.
Coroll. Praét. Caſus reſolvuntur.
S. 1103. Subjeétum Pœnitentiæ eſt homo peccator,
viator.

Schol. 1. Quæritur, an olim nonnullis peecatoribus

pœnitentia denegata füerit. .
Schol. 2. Et an morituri fine dato ſigno ſint abſol-
vendi. .
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.
K. II04. Quinam ſint incapaces Sacramenti Peœni-
tentiæ, explicatur.
Coroll. Pract. Caſus de confuetudinariis reſolvuntur.

S. 1I105. Effetus Sacramenti Ponitentiæ recenſentur.

4

S. 1106. Primo per Poœnitentiam omnia peccata re-

mitti poſſunt.
Schol. I. Solvuntur objeétiones Novatianorum,
Schol. 2. Et sagitur de peccato in Spiritum S.

§. 1107.

Faragraphorum, Scholiorum, Gc. XXVν

F. 1107. Igitur abſolutio non eſt mera concionalis
iüf declaratio remifſionis peccatorum.
Schol. 1. Objectiones ſolvuntur.
Schol. 2. Et quæeritur, an abſolutio ſit declaratio 1.
judicialis remiſſionis peccatorum.
F. 1IOS8. Unum peccatum mortale fine alio non re-
NNake mittitur.
Schol. Quæritur, an veniale poſt mortem remitti
L poſſit.
,e J. 1I109. Alter effeétus poenitentiæ eſt, quod per
eam merita per peccatum mortificata reviviſcant.
Schol. r. & 2. Objectiones ſolvuntur, & quæritur⸗
ndu in qua proportione merita reviviſcant.
S. IIIO. Peccata remiſſa per ſequens peccatum non
redeunt.
Schol. Solvuntur objeétiones.
eluint K. IIII. Pœnitentia ſubinde effetu ſuo earere poteſt.
chol. Quæritur, an detur Peœenitentia valida &

informis.
em. Coroll. Pract. Cafus de Poœnitentia invalida reſol-
vuntur. .
§. IIIZ2. Sacramentum Pœnitentiæ eſt neceſſarium ne-
iit, ceſſitate medii in re vel voto ad delenda peccata.

Schol. I. Objeétiones ſolvuntur.

Schol. 2. Quæritur, quomodo contritio includat
votum Pœnitentiæ;

Schol. 3. Et quale hoc votum eſſe debeat.

C. III3. Confeſſio Sacramentalis ſemel in anno eſt
D de neceſſitate præcepti Eccleſiaſtici.
Schol. 1. Quæritur, an Eccleſia confeſſionem præci-
ut. Bere potuiffet, ſi eam Chriſtus non præcepiflet.
m Schol. 2. Item quisnam fit Sacerdos proprius, cui
ſenmm. confeſſio fieri debeat.
e Schol. 3. Item quo tempore præceptum Contritio-
nis obliget.
Coroll. Pract. Reſolvuntur caſus de præcepto Con-
ſeſſionis annuæ. .
5 CAPUTY

ttns

o

XXVII Conſpellur Capitum,

CAP U T XVIII
De Extrema Unkione.

Natura, Inſtitutio, Materia, Forma,
Miniſter, Subjectum, Effectus, & Neceſſitas
Extremæ Unõctionis explicantur.

G. IIIA. Extrema Unétio definitur.
Schol. Varia ejus nomina explicantur.
SF. TII5. Extrema Unctio eſt verum N. L. Sacfa-
mentum.
Schol. Solvuntur objectiones Proteſtantium.
§ III6. Chriſtus Sacramentum hoc inſtituit.
chol. x. Quæritur, an Chriſtus illud immediate,
Schol. 2. Et quo tempore inſtituerit.
G. 1III7. Materia remota Extremæ Unéctionis eſt
oleum.
Schol. 1. Quæritur, an benedictio olei ſit de ne-
ceſſitate Sacramenti.
Schol. 2. Item an hæc benediétio ſimplici Sacerdoti
committi poſſit.
Schol. 3. Item an unctio fingulorum ſenſuum fit de
neceſſitate Sacramenti.
Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.
S. 1IIS8. Forma Extremæ Unctionis aſſignatur.
Schol. r. & 2. Quæritur, an forma indicativa &
Græcorum ſit valida.
Coroll. Pract. Caſus circa formam reſolvuntur.
G. 1119. Miniſter Extremæ unctionis eſt ſolus Sa-
cerdos.
Schol. Solvuntur objectiones.
S. 1120. Unus Sacerdos ad hoc Sacramentum fufficit.

Coroll. Pract. Caſus de miniſtro reſolvuntur.

F. TIZI. Subjestum Extremæ Unétionis eſt homo

adultus graviter infirmus.
Schol. I. & 2. Solvuntur Objiectiones Græcorum.

C. 1122.

otme,
deſitre

m
ur.

Ao.

.

—=

Paragraphorum, Scholiorum, &c. XxVII

G. 1I22. Extrema Unétio ad extremam vitæ perio-
dum non eſt differenda.
Coroll. Pract. Caſus de ſubjeto reſolvuntur.
C. 1123. Diſpoſitiones ad Extremam Unétionem re-
quiſitæ exponuntur.
Coroll. Praét. Et caſus reſolvuntur.
C. 1I24. Extrema Unctio iterari poteſt.
Schol. Solvuntur objectiones.
Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.
. II25. Effectus Extremæ Unétionis eſt primo Al-
leviatio, & Abſterſio Reliquiatum peccatorum.
Schol. Quid ſint alleviatio; & hæ Reliquiæ, expo-
nitur.
C. 1126. Alter effectus eſt remiſſio peccatorum.
Schol. Quæritur, an Extrema Unétio per ſe pecca-
ta remittat.
G. 1127. Tertius effeétus eſt ſanitas corporis.
Schol. Quæritur, an ex opere operato ſanitas cau-
ſetur. “O”W
G. 1128. Neceſſitas Extremæ Unttionis expenditur.
Schol. Objeétiones ſolvuntur.
Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.

CAPIIT XIX.
De Ordine.

Natura, Inſtitutio, Diviſio, Materia &
Forma Singulorum Ordinum, Miniſter, Sub-
jectum ejusque obligationes, & Effectus Or-
dinis explicantur.

C. II29. Ordo definitur.
Schol. Varia ejus acceptio explicatur.

§. II30. Ordo eſt verum N. L. Sacramentum.
Schol. Objeftiones ſolvuntur.

K. 1131. Ordo eſt a Chriſto inſtitutus.

C. 1I32. Pluresque ſunt in Eccleſia Ordines.
“ Schol.

xxvII Conſpellut Capitum;

Schol. I. Quæritur; Quot ſint ordines apud Latinos,
Schol. 2. Et quot apud Græcos.
S. 1II33. Prima Tonſura definitur.
Schol. Modus cam conferendi explicatur.
JF. 2134. Tonſura prima non eſt Divinæ inſtitutionis.
Schol. I. Origo primæ Tonſuræ, &
Schol. 2. Veſtes Clericorum, declarantur.
Schol. 3. Et an prima T- onſura ſit Ordo, exponitur.

G. 1135. Effectus primæ Tonſuræ exponuntur.
Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.
CG. 1136. Ordines minores non funt Sacramenta.
Jehol- Solvuntur Objectiones.

K. 1137. Oftiariatus definitur.
chol. Ritus eum conferendi exponitur.

S. 1I38. Materia, forma & officia oſtiariatus expli=
cantur.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.
F. 1139. Letoratus definitur.
Schol. Ritus conferendi Lectoratum exponitur.
S. 1140. Materia, forma & officia Lectoratus ex-
plicantur.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.
IIAT. Exorciſtatus definitur.
chol. Ritus, quo confertur, exponitur.
F. 1142. Materia, forma & officia Exorciſtatus ex-
plicantur.

C. 1I143. Acolythatus definitur.

Schol. Ritus, quo confertur, exponitur.

S. 1144. Materia, forma & officia Acolythatus
explicantur.

Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.

K. II45. Subdiaconatus definitur.
hol. r. & 2. Ejus nomen, & an femper ordo ſa⸗
cer fuerit, exponitur.

§. 1146. An Subdiaconatus ſit Sacramentum, expen-

ditur.
Schol.

Akinos

ntiond

Pwntn
tut.

enta.

ein⸗

i.

tatus

atus er

tn

ohl⸗
ehen⸗

*

FParagraphorum, Scholiorum, Sc. XXIX

Schol. I. Objectiones ſolvuntur,
Schol. 2. Ritus, quo Subdiaconatus confertur, ex-
ponitur.
G. r147. Materia & forma Subdiaconatus aſſignan-

tur. . X
Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.

JF. rI48. Officia Subdiaconi recenſentur.
C. II49. Diaconatus definitur.

Schol. Quæritur, an ordinatio Diaconorum Act. 6.
Sacra fuerit.

G. 1I50. Diaconatus eſt verum Sacramentum.
Schol. 1. Objectiones ſolvuntur.
Schol. 2. Et ritus ordinationis Diaconi exponitur.

F. 1151. Materia & forma Diaconatus ſtatuitur.

G. 1152. Officia Diaconi explicantur.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.
G. 1I153. Presbyteratus definitur.
Schol. r. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. ö. Varii gradus Presbyte-
rorum, Cardinalis, Archipresbyteri, Vicarii gene-
ralis, Pœnitentiarii, Theologi, Decani, Cano-
nici, Parochi, Abbatis, Prioris explicantur.
F. 1154. Presbyteratus eſt verum Sacramentum.
Schol. x. & 2. Ritus ordinandi Presbyteros apud
Latinos, & Græcos exponitur.
§. 1155. Materia, & Forma Presbyteratus aſffignan-
tur.
Schol. 1. Solvuntur objectiones.

Schol. 2. Quzeritur, an tertia manus impoſtio ſit
eſſentialis.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.

S. 1156. Requiſita ad validam & licitam Ordinatio-
nem Presbyteri exponuntur.

Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.
§. 1157. Officia Presbyteri recenſentur.
Coroll. Prat. Et Caſus reſolvuntur.
§. 1158. Epilcopatus definitur.
Schol.,

xxX Conſpeblur Capitum,

Schol. 1. 2. 3. Epiſcopi nomen, varii gradus Epiſco-
porum, Patriarchæ, Primatis & Archiepiſcopi ex-

plicantur.
G. 1159. Epiſcopi ſunt Presbyteris ſuperior
Schol. 1. & 2. Solvuntur objeétiones.

ratu diſtinétum.
Schol. Solvuntur objectiones.

es.

G. 1I60. Epiſcopatus eſt Sacramentum a Presbyte-

F. 1161. Epifſcopalis ordinatio ſupponit Ordinem

Sacerdotalem.
Schol. I. Solvuntur objectiones.

Schol. 2. & 3. Ritus ordinationis Epiſcopalis apud

Latinos, & Græcos explicatur.

C. 1162, Materia & forma Epiſcopatus aſſignantur.

Schol. 1. Quæritur, an impoſitio libri Evangelio-

rum fit de eſſentia Epiſcopatus.

Schol. 2. Et an tres Epiſcopi ad conſecrationem

Epiſcopi eſſentialiter requirantur.
F. II63. Officia Epiſcopi recenſentur.

G. 1164. Et neceſſitas Epiſcoporum oſtenditur.
Schol. Quæritur, Quinam fuerint Chorepiſcopi.

F. 1165. Miniſter Ordinis eſt ſolus Epiſcop
Schol. I. Solvuntur objeétiones.

us.

Schol. 2. An ſimplex Sacerdos ex diſpenſatione Or-

dines conferre poſſit, exponitur.

Coroll. Pract. Caſus de miniſtro reſolvuntur.

§S. 1I166. Solus proprius Epiſcopus ſubditum ſmum

licite ordinat.

Schol. Quis ſit proprius Epiſcopus, explicatur.

Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.
G. 1I67. Epiſcopus hæreticus valide ordin-

at.

Schol. 1. Quæritur, an ordinationes ab hæreticis
facétæ olim fuerint validæ.

Schol. 2. Et an rata fit Epiſcoporum Anglorum
ordinatio.

§. 1168.⸗

d
Khol

En
Seho

6.1

Seho

Niol
Cnd.

Krl

Pito⸗

Piex⸗

lyte
Mäinen

is en

intur.
gelo⸗

ationen

W.
opi⸗
15

one⸗

n ſunn
tut⸗

.
heertiis

orun

. b.

FEuragraphorum, Scholiorum, Sc. XxXXI

F. 1168. Ordinatio Anglorum juxta Rituale Eduar-
di eſt invalida.
Schol. Solvuntur objectiones.

JG. 1169. Subjectum Ordinis eſt ſolus homo viator.

Schol. Solvuntur objectiones.

C. 1I70. Mulier non eſt capax Sacramenti Ordinis.
Schol. r. Quæritur, Quo jure fœmina ſit incapax.
Schol. 2. Objectiones ſolvuntur.
Schol. 3. Quid fuerint Epiſcope, Presbyteriſſeæz, &
Diaconiſſæ explicatur.

Schol. 4. Fabula de Joanna Papifia exploditur.

S, II7I. Irrita eſt ordinatio homini plane invito
data. . .
Schol. x. Quot modis aliquis invitus eſſe queat,
Schol. 2. Et an infans valide ordinari poſſit, expen-
ditur.
Coroll. Praéct. Caſus reſolvuntur.

C. 1172. Ad Ordines requiritur Divina vocatio.
Schol. Quotuplex ſit vocatio, exponitur.

Coroll. Praét. Et caſus reſolvuntur.

C. 1I73. Certa ætas ad ſuscipiendos Ordines requi-
ritur.
Coroll. Pract. Caſus de ætate reſolvuntur.
GC. 1174. Tempus & interſtitia in ordinatione ſer-
vanda ſunt.
Coroll. Pract. Caſus de his reſolvuntur.

§F. 1175. Ordinatio per ſaltum eft illicita.

S. 1I176. Item ad ordinationem requiritur titulus.
Schol. Tituli diviſio proponitur.
Coroll. Pract. Caſus de eo reſolvuntur.
S. 1177. In ordinando requiritur probitas & ſcientia,
Coroll. Pract. de quibus caſus reſolvuntur.

J. 1178. Ab Ordine ſuſcipiendo impedit irregulari-
tas. 1 .
Schol. r. & 2. Origo & diviſio irregularitatis ex
ponitur.

F. 1179.

xxXII Conſpebtus Capitum,

F. 1179. Effeétus irregularitatis explicantur.
Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.

G. 1I80. Irregularitates ex defeétu aſſignantur.
Coroll. Pract. Et caſus de illis reſolvuntur.
G. IISI. Irregularitates ex deliéto referuntur.
Coroll. Pract. Et per caſus declarantur.
F. II82. Prima obligatio ordinatorum in Sacris eſt
Cœlibatus. Z
Schol. I. Objeétiones ſolvuntur.
Schol. 2. Quæritur, an lex cœlibatus Divina.

Schol. 3. & 4. Et origo legis Cœlibatus apud Græ-

cos & Latinos explicatur.
Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.

F. 1183. Altera obligatio eſt, recitandi horas Cano-
nicas. .
Schol. Origo & explicatio Horarum Canonicarum.

H. 1184. Ad Horas Canonicas recitandas omnes in
Sacris ordinati obligantur, beneficiati, & Reli-
gioſi choro addiéti. . .
Coroll. Pract. Caſus de hac obligatione reſolvun-
tur. „ .

F. rI85. Horæ Canonicæ ſtatuto loco & tempore
dicendæ ſunt. .
Coroll. Pract. Caſus de his reſolvuntur.

F. 1186. Quale officium dicendum ſit, oſtenditur, .
Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.

§. I1I87. Horz Canonicæ dicendæ ſunt integre &
attente ac ſtudioſe. .
Schol. Quotuplex ſit attentio exponitur,
Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.
F. 1I188. Cauſæ excuſantes a recitatione Horarum
recenſentur.
Coroll. Pract Et caſus reſolvuntur.
K. 1189. Primus Ordinis effectus eſt gratia ſanctifi-
Cans. 4
Schol. Et deinde Ordo confert gratiam Sacramen-
talem ſibi propriam.

4

§. 1190.

etis en

n.
d

6 Cao⸗

lieutnn.

mnes il

& Mi⸗
ſohonr⸗
tenpoe
Nltu,

ege

Okatun

Cnci.
cenen⸗

Paragrapkorum, Scholiorum, S&c. XXNXIII

J. 1190. Secundus effectus eſt Chara cter.

Schol. Quæritur, an omnes Ordines Characterem

imprimant.

J. 1I91. Tertius effectus eſt ſeparatio a ſtatu ſæcu-

lari.
Schol. r. Qaritur, Quid fit Clericus,

Schol. 2. Et objectiones ſ- ſolvuntur.
C. rI92. Quartus effectus eſt Hierarchia.
Schol. Quæritur, Quinam ad eam pertineant.
C. 1193. Datur proinde Hierarchia Ecclefiaſtica.
Schol. Solvuntur objeétiones.

C A. P U. T cXX.
De Matrimonio.

Natura, Inſtitutio, Materia, Forma,
Miniſter, Subjectum, Eflectus, obligationes
conjugum, & Necelſitas Mattimonii expli-=
cantur.

K. I194. Matrimonium definitur.
Schol. I. Varia ejus nomina declarantur,
Schol. 2. Et quomodo ſpectari poſſit, exponitur.
C. r195. Matrimonium eſt licſtum.
Schol. Objectiones ſolvumtur.

G. 1196. Matrimonium, prout eſt officium naturæ, à
Deo eſt inſtitutum.
Schol. Quæritur, an Matrimonium fit de lege na-
turæ.
F. 1197. Eſſentia Matrimonii non conſiſtit in copula.
Schol. x. Objectiones ſolvuntur,
Schol. 2. Er inquiritur, in quo ejus effentia conſiſtat.

. 5 1198. Inter B. V. Mariam & S. Joſephutn verum

fuit Matrimonium.
Ochol.
Kehram Inſtit. Theol. Tom. III. e

XxXxXIV Conſpeltus Capitum,

Schol. I. Solvuntur objetiones,
Schol. 2. Et dantur rationes, cur B. V. Maria de-
ſponſata fuerit.
S§ 1199. Matrimonium eſt erum N L. Sacramentum.
Schol. 1. Solvuntur objeétiones.
Schol. 2. Quæritur, an Matrimonium in L. V. fue-
rit Sacramentum, & an .
Schol. 3. Inter Chriſtianos Matrimonii contractus
a ratione Sacramenti ſeparari poſſit.
Schol. 4. Item an inter infideles Matrimonium ſit
Sacramentum.
G. 1200. Chriſtus Sacramentum Matrimonii inſtituit.
Schol. Quæritur, quando inſtituerit.
G. 1201. Materia remota Matrimonii ſunt corpora
contrahentium.
Schol. Quæritur, quænam ſit materia proxima &
forma.
G. 1202. Ad Matrimonium requiritur conſenſus ve-
rus de præſenti.

Schol. Solvuntur objectiones,
Coroll. Praët. Et caſus reſolvuntur.

1203. Conſenſus debet eſſe exterius manifeſtatus.
Schol. Solvuntur objeétiones.
S. 1204. Matrimonium ſub conditione initum quo-
modo valeat, oſtenditur.
Schol Quæritur, an novus conſenſus poſt eventum
conditionis requiratur,
Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.
C. 1205. Miniſter in Matrimonio requiritur.
Schol. Quis ſit hic miniſter, expenditur,
Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.
1206. Subjectum Matrimonii ſunt vir & mulier
nullo impedimento ligati.
Schol. Quæritur, an Matrimonium inter abſentes
per procuratores contrahi poſſit.

S. 1207.

aria Ee

wente

V. fe.

ohInC

Oninn

linttint.

t cothon

DVina d

ſenls e⸗

keſtatus

m goo⸗

eyentun

nier

enter

1207.

FParagraphorum, Scholiorum, &. XxXV

§. 1207. Impedimentum Matrimonii definitur,
Schol. Et in dirimens, & prohibens dividitur.

& 1208. Eccleſia habet poteſtatem ſtatuendi impedi-
menta Matrimonium dirimentia.
Schol. 1. Solvuntur objectiones.
Schol. 2. Quæritur, an etiam Princeps ſæcularis
impedimenta dirimentia poſſit ſtatuere.
Coroll. Pract. Et Caſus reſolvuntur.

G. 1209. Primum impedimentum dirimens eſt Error.
Schol. Quotuplex ſit error, exponitur.
G. 1210. Error jure naturæ dirimit Matrimonium.
Goroll. Pract. Caſus reſolvuntur.
§. 1211. Secundum impedimentum dirimens eſt
Conditio. .
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.
S. 1212. Tertium impedimentum eſt votum ſolemne
in Religione approbata emiffum.
Sechol. 1. Solvuntur objeétiones.
Schol. 2. Quæritur, an votum ſolemne jure naturæ
cirimat Matrimonium.
Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.

G. 213. Quartum impedimentum dirimens eſt co-

gnatio carnalis. .
Schol. x. Lineæ confſangninitatis & gradus expli-
cantur,

Schol. 2. Et modus computandi gradus oſtenditur.

S. 1214. Confanguinitas dirimit Matrimonium.
Schol. r. Solvuntur objectiones.

Schol. 2. Quæritur, quinam gradus jure naturæ
dirimant Matrimonium.

C. 1215. Cognatio ſpiritualis definitur,
Schol. Et dividitur.
§. 1216 Cognatio ſpiritualis dirimit Matrimonium,
Coroll. Praét. De qua caſus reſolvuntur.
§. 1217. Cognatio legalis definitur,
Schol. Et dividitur.
c 2 C. 1218.

XXNXVI Conſpectur Capitum,

G. 119. Cognatio legalis dirimit Matrimonium.
Coroll. Pract. Caſus reſolv vuntur.

§. 1219. Quintum impedimentum dirimens eſt
Crimen.

§. 1220. Crimen dirimit Matrimonium,
Coroll. Prat. de quo cafus reſolvuntur.

K. 1221. Sextum impedimentum dirimens eſt cultus
Diſparitas.
S. 1222. Cultus diſparitas dirimit Matrimonium.
Schol. r. Quæritur, quo jure dirimat.
Schol. 2. Et an MWatrimonia cum infidelibus con-
tracta olim fuerint licita.
Schol. 3. An Matrimonium Catholici cum hæretics
ſit licitum.
Coroll. Praét. Caſus reſolvuntur.
C. 1223. Septimum impedimentum dirimens eſt vis.
Schol. Quoôtuplex ſit vis & metus ſtenditur.
§. 1224. Vis & metus gravis injuſte ineuffus diri-
mit Mstrimonium.
Schol. Quæritur, quo jure metus dirimat,
Coroll. Prack. Et caſus reiolvuntur.

S. 1225. Octavam impedimentum dirimens eſt ordo

Sacçer

O. 1226. Ordo dirimit Riatrimonium.
Coroll. Pract. Cafus reſolvuntur.
§. 1I227. Nonum impedimentum dirimens eſt Liga-
men.
Schol. Polygamia definitur.
F. 1228. P amia eſt illicita.
Schol. 1. So Ir objectiones.

Schol. 2. Quritur „ an Polygamis fſit contra jus
naturæ, .
Schol 3. Et an Deus olim in Polygamia diſpenſa-
werit.
Coroll. Pract. Caſus reſole untur.
S. 1229. Herimutn impe
blica honeſtas.

§. 1230.

imentum dirimens eſt pu-

zo.

lt

ore
n
ſenf

hiutn.

lens d

el eltu
Dlun.
bus ert⸗

xrehie

s üH

AKligr

onen 6r

i5 A. “

.

Faragraphorum, choliorum, &c. XXNXVII

G. 1230. Publica honeſtas dirimit Matrimonium.

Schol. Quæritur, an ſponfalia mutuo conſenſu diſ-
ſoluta impedimentum publicæ honeſtatis inducant.

oll. Praét. Cafus refolvuntur.

Cor
§. 1231. Undecimum impedimentum dirimens eſt
Ekas,
F. 1232. Quæ tas ad valide contrahendum Nlatri-
monium requiratur, explicatur.
Coroll Pract. Caſus reſolvuntur.
S. 1233. Duodecimum impedimentum dirimens eſt
Affinitas
Schol. I. Quotfuplex ſit affinitas, explicatur,
Schol. 2. Et modus computandi gradus affinitatis
docetur.
§. 1234. Affinitas dirimit Matrimonium.

Schol. Quæritur, an jure naturæ dirimat.

„CLoroll. Pract. Caſus reſolvuntur-

§. 1235. Decimum tertium impedimentum dirimens
eſ Clandeſtinitas.

Schol. Quot modis Matrimonium clandeſtinum eſſe
pollit, „explicatur.
§F. 129. Matrimonium clandeſtinum ſine Parocho &
teKibas eſt irritum.
Schol. r. Solvuntur objectiones.

Schol. 2. Quæritur, an Matrimonia clandeſtina ante
Tridentinum fuerint irrita.

Coroll. Praét. Caſus reſolvuntur.

§. 1237. Matrimonium poteſt eſſe clandeſtinum ex
defeétu proclamationum.

Schol. Proclamationum origo ofienditur.

S. 1238. Proclamationes ſunt neceſſariæ ex præcepte
ccleſiæ.

Coroll Pract. Caſus reſolvuntur.

S§. 1239. Matrimonium clandeſtinum ex defectu con-
ſenſus parentum non eſt irritum.

Schol. I. Solvuntur objectiones.

xxXVIII Conſpelctur Capitum,

Schol. 2. Quæritur, an hæc Matrimonia ſine con-
ſenſu parentum olim fuerint irrita.
Coroll. Pract. Caſus refolvuntur.
S. 1240. Matrimonium clandeſtinum ex defectu be-=
nedictionis Sacerdotis non eſt irritum.
Schol. Cæremoniz Matrimonii declarantur.
Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.
§F. 1241. Decimumquartum impedimentum dirimens
eſt impotentia.
Scheol. Impotentia quotuplex fit, ofſtenditur.
. 1242. Impotentia dirimit Matrimonium.
oroll. Pract. Caſus reſolvuntur.
§. 1243. Decimumquintum impedimentum dirimens
elſt raptus.
Schol. Quotuplex ſit, declaratur.
S. 1244. Raptus dirimit Matrimonium.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.
S. 1245. Impedimenta Matrimonii prohibentia recen-
ſentur. Et primum eſt Eccleſiæ vetitum.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.
§. 1246. Secundum impedimentum prohibens eſt
tempus feriarum.
S. 1247. Tertium funt fſponſalia,
Schol. Quorum diviſio explicatur.
C. 1249. Requifita ad valida ſponſalia explicantur,
Coroll. Pract. Et caſus de illis reſolvuntur.
C. 1249. Sponſalia ſub peecato obligant.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.

F. 1250. Sponſalia funt impedimentum prohibens.
Schol. Objeétiones ſolvuntur,

S. 1251. Sponſalia ſolvuntur primo mutuo conſenſu.

Coroll. Praéct. Caſus reſolvuntur.

§. 1252. Sponſalia ſolvuntur per ingreſſum Religio-
nis.
Schol. Objeétiones ſolvuntur,
Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.

§K. 1253⸗

idl 2
W
Deho
Vatn
oroll
126
lo

ne eon

eAn be⸗
dtrimen

II.

Linan
§F. 1258. Quis diſpenſare poſſit, oſtenditur,

ltia kear.
w.

itens

amat,
1

hibens

cooeli

m Et

=

1

FPuragraphorum, Scholiorum, &c. XXXIX

G. 1253. Fervnicstio ſolvit ſponſalia.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.
G. 1254. Sponſalia ſolvuntur per longam ſponſi ab-
ſentiam.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.
S. 1255. Sponſalia ſolvuntur per notabilem mutatio-
nem ſupervenientem.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.
F. 1256. Quartum impedimentum prohibens eſt vo-
tum ſimplex.
G. 1257. Eccleſia in nonnullis impedimentis diſpen-
ſare poteſt.
Schol. Diſpenſationes hæ olim raræ erant.

Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur.
F. 1259. Diſpenſatio requirit juſtam cauſam.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.
S. 1260. Primus effectus Sacramenti Matrimonii eſt

gratia ſanctificans. V
Schol. Gratia Sacramentalis explicatur.

F. 1261. Alter effectus eſt indiſſolubilitas Matrimo-
nii etiam ob fornicationem.
Schol. 1. & 2. Objeéctiones ſolvuntur.
Schol. 3. Quæritur, an indiſſolubilitas Matrimonii ſit
juris naturæ, ’J
Schol. 4. Et an libellus repudii olim fuerit licitus.

F. 1262. Matrimonium quoad vinculum diſſolvitur
per converſionem infidelis ad fidem.
Schol. I. Gallorum ſententia.
Schol. 2. Quæritur, an converſus teneatur retinere
infidelem pacifice cohabitare volentem.
Schol. 3. Et quando Matrimonium converſi diſſol=
vatur.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.
§. 1263. Matrimonium ratum quoad vinculum dif-
ſolvitur per Profeſſionem Religioſam.
Schol.

xI. CLonſpektus Capitum, Se.

Schol. r. Solvuntur objectiones.
Schol. 2. Quæritur, quo jure diſſolvatur.

Schol. 3. Et an Papa in Matrimonio rato 0 diſpenſa-

re poſſit
Coroll. Prect. Caſus reſolvuntur.
G. 1264. Matrimonium difiolvitur per mortem con-
jugis, & deinde ſecune d Wι &c. nuptizæ ſunt licitæ.
Schol. 1. Solvuntur objectiones.
Schol. 2. Quæritur, an ſecundæ nuptige lim fuerint
prohibitæ.

G. 1265. Matrimonium quoad thorum & chabitatio-

nem ſolvitur per Divortium falvo vinculo.
K. 1266. Divortium ſubinde eſt licitum.

Schol. Solvuntur objeétiones.
Coroll. Praét. Caſus ge divortio licito vel illicito
reſolvuntur.

L. 1262. Cauſæ Matrimoniales ſpectant ad judicem
Eeccleſiaſticum.
Schol. Solvuntur objeétiones.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.

§. 1268. Obligationes conjugum funt, primo, ut

reddant ſibi debitum,
Coroll. Pract. De que Caſus ireſolvuntur
G. 1269. Altera obligatio eſt, alendi familiam.
Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.

C. 1270. Tertia obligatio eſt, pie & Chriſtiane pro-
lem educandi.

C. 1271. Neceſſitas Matrimonii exponitur.

Schol. Quæritur, an detur, & an fit naturale Ma-
trimonii bracepeum.

Uihett

tem cor⸗
lcite.

ſer

pebinr

l Uli

ite

prino, D

m

tne ge

CAPUT AlII.
= D E
SACRAMENTI8 IN GENERE.
gratiam Divinam per peccata virtu- Saora-

I tibus oppoſita amiſſlam iterum conſe- mentum

quendam, conſervandam, & augen- in genere
dam, Chriſtus inſtituit Sacramenta. Eſt au- Juid.
tem Sacramentum in genere res ſenſibus ſub-
jecta, quæ ex Dei inſtitutione ſanctitatis, &
juſtitiæ tum ſignificandæ, tum efficiendæ
vim habet. Ita Catechismus Conc. Trid.
P. 2. n. 10.

Schol. Sacramenti nomen a ſacrando derivatur, quia Sacra-
dd res ſacras initiat, & conſecrat. Vel a ſecre- menti ety-
to, quia rem arcanam continet; hinc quod apud mon.
Latinos Sacramentum, apud Græcos zosweie ap-
pellatur. Vario autem in ſenſu nomen Sacramenti
accipitur. Apud Auctores profanos ſumitur: I.
Pro pignore, quod olim a litigantibus in loco
ſaero depoſitum, illi peribat, qui cauſa cadebat,
& ærario publico cedebat: Varro l. 4. de lingua
Lat. 2. Pro Juramento, unde milites Sacramen
arii

Schram Infit. Theol. Tom. III. A

Sacra-
mentum
W. L.
guid.

Nomen
Sacra-
menti bene
retinet

Eccleſia.

nes kære-
ticorum.

Caput XIII.

tarii dicebantur: ita Dempferus I. Ie. ant. Rom.

c. 3. Apud Auctores ſacros Sacramenti nomen
accipitur: I. Pro re arcana & latente, ſive ſacra
ſit, ſive non, quo ſenſu olim etiam Eccleſiaſticæ
doctrinæ capita, quæ gentibus occultabantur, a
Partibus Sacramenta dicebantur. 2. Pro ſigno rei
ſacræ non cujuscunque, ſed hominem Deo con-
ſecrantis, quo modo hic accipitur, & in genere
ſumptum, prout convenit Sacramentis tum ve-
teris, tum novæ Legis, definitum fuit.

Sacramentum Novæ Legis, eſt inviſibilis

gratiæ ſignum viſibile, ad noſtram juſtifica-
tionem inſtitutum: ita Catech. Conc. Trid.
p. 2. n. 5. ſive, eſt ſignum ſenſibile ſacrum,
a Chriſto Domino permanenter inſtitutum,
ad producendam per ſe ex opere operato ſan-
citatem interiorem. Hæaæc definitio, ſicuti
& illa (F. 888.) ſunt definitiones logicæ &
ſecundum genus & differentiam, quarum
explicatio patebit ex ſequentibus.

Schol. I. Nomen Sacramenti aliquando Proteſtanti-

bus noſtris diſplicuit, eoquod non extaret in S. Seri-
ptura: ſed inepte prorſus: eſt enim nomen Lati-
num, quod in primogenio textu S. Scripturæ
Hebraico, & Græco fruſtra quæreretur. Cum
vero in uſu Eceleſiæ Sacramentum idem prorſus
apud Latinos ſignificet, quod myſterium apud
Græcos; Sacramenti nomen Eccleſia merito re-
tinuit; ſicuti & multa alia vocabula, licet in
S. Scriptura expreſſe non legantur. Et ideo ipfſi

Proteſtantes tandem hoc nomen acceptarunt, &

ſoli Sociniani ab eo velut a ſuperſtitione abhor-
rent.

Definitio- Schol. 2. Heterodoxi varlas Sacramenti N. L. defi-

nitiones procuderunt. Sociniani definiunt Sacra-
men-

lef

loo

De Saucramentis in genere.

t. Non. mentum, nudum & fimplex ſignum, quo Chri-
nera ſtianus a Judæo, vel gentili diſtinguitur. Luthe-
Ve ſien ran,, E& alviniſtæ definiunt Sacramenta, ſigna,
ſeſiaſie ſeu figilla Divinitus inſtituta, ad obſignandas in

nobis, & confirmandas Divinas gratiæ promiſ-

igon ſiones, ad ſuſtinendam fidei noſtræ imbecillita-
eo . tem, & excitandam noſtram in Deum fidem, &
igeten pietatem. Anabaptiſt volunt, Sacramenta eſſe,
quibus admonemur, ut reéte vivamus. Mienn glius

Un e 3
vult, Sacramenta eſſe quandam initiationem, qua

Chriſto homines, velut milites Imperatori, ob-
ſtringuntur. Hæ omnes definitiones eo tendunt,
ut Sacramentis vim ad ſanétificationem hominis
Wwifbi efficiendam auferant, quæ tamen ex infra dicen-

„ —

üftr dis in illis agnoſci debet,
.I Schol. 3 Apud Catholicos etam multæ Sacramenti Cutholico⸗
e ſicuun definitiones occurrunt, quæ licet in nonnullis rum.
tituun, verbis diſcrepent, & aliæ minus, aliæ magis evo-
“ lutæ ſint, & explicateæ; unum tamen, & eun-
na dem ſenſum orthodoxum efficiunt.
0, len
Genus igitur Sacramenti utriusque Legis Sacra-
ir eſt ſignum, ſive Sacramentum eſt in genere mentum
kofektan-.

ſigni: Nam omne Sacramentum eſt Cære- regng.
nal! WMonia, ſeu ritus ſacer externus, a Deo in- Eni⸗
Siin Riitutus, fignificans rem ſacram, Religioſam,
. u Gead cultum Dei pertinentem. Sic Circum-
c ciſio Gen. 17. V. 11. dicitur ſignum ια7-
ni une Dide in ſignum fœderis Rom. 6. v. 3.
,le Baptismus dicitur ſigaum mortis & reſurre-
I (tionis Chriſti. I. Cor. II. v. 26. S. S. En-
tantt Cchariſtia dicitur inſtituta in memoriam paf-
e ſionis, & mortis Chriſti: imo eſſe ſignaum
Ppræedicatur de multis rebus ſacris, & Sacra-
mentis ſpecie diſtinctis, uti de Sacramentis

en ,
inne A 2 vete-

Quale
Jignum
ſit.

4

Caput XIII.

veteris, & novz Legis: Ergo ſignum eſt ge-
nus Sacramenti.

Sthol. r. Sacramentum eſt ſignum ſenſbile, quia

7

Diſferen-

eſt ſymbolum diſtinétivum Religionis. 2. Eſt
ſignum rei ſacræ non cujuslibet, ſed hominem

ſacrantis, & active initiantis. 3. Eſt ſignum
non naturale, ſed ex inſtitutione Dei. 4. Eſt

ſgnum fixum, & in Religione perpetuum
Eſt fignum quandam habens cum re fſige
proportionem & analogiam, 6. Eft fignu
cax, & praéticum ſanctitatis, quam efficit, five
externa illa ſit, & legalis, ſive interna, & vera
animæ juſtitia. Significat autem Sacramentum.
I. Gratiam ſanétificantem vel futuram, qualem
vetera, vel præſentem, qualem nova Sacrameinta
exhibent, & fignificant, & fic eſt ſignum demon-
ſtrativum: 2. Paſſionem, & mortem Chriſti,
quæ eſt cauſa gratiæ, & vel futura, vel præte-
rita repræſentatur; & ſic eſt ſignum rememora-
tivum. 3. Vitam æternam, quæe eſt effectus gra-
tiæ, & ut futura præfiguratur, & ſic eſt ſignum
prognoſticum. IE

Schol. 2. Lutherani genus Sacramenti potius actio=

nem, quam ſignum eſſe contendunt. Verum con-

fundunt illi cauſas externas Sacramenti cum in-

ternis, de quibus nos hic loquimur. Ad hunc

errorem deduxit illos alius error, quo docent,
S. S. Euchariſtiam in uſu conſiſtere, non vero in
re permanente, quod quam falſum ſit, ſuo loco

oſtendemus.

Differentia ſpecifica Sacramenti in gene-

tia ſvecif- re in eo conſiſtit, ut ſignificet, & conferat
ca Sacra-

aenti.

aliquam ſanctitatem; & ſit ſignum efficax,
& practicum: per hoc enim Sacramentum ab
alüs rebus ſacris diſtinguitur, quæ non ſunt

Sacra-

1

ttla
s
lnn
le
un
kl⸗
fenn
Uton
bo⸗

De Sacramentis in genere. S5
et Sacramenta: Ergo in eo differentia ſpecifica
Sacramenti in genere conſiſtit.
13 4 Schol Hæc de partibus Sacramenti logice ſpeétatis,
ir ſcilicet genere, & differentia dicta ſufficiant: nunc
de partibus ejus phyficis, nimirum materia, &
forma, agendum eſt.

Quodlibet Sacramentum ſeu veteris, feu Fartes
novæ Legis necefſfario conſtare debet aliqui- phaſicæ
mem bus rebus, tanquam materia; quia quodlibet Sacrann
eſt ſignum ſenſibile; (JG. 890.) Ergo res ali-
unmh quas externas, & ſenibiles, quibus in ſen-
nied ſus incurrat, habere debet. Non tamen quod-
4 libet Sacramentum veteris Legis verbis tan-
rud. Qduam forma conſtabat; quia ritus Agni Pa-
e Ichalis Exod. 12. & ritus conſecrationis Pon-
ilum tificum, & Sacerdotum, Lev. 8. ac ritus
Circumciſionis Gen. 17. fine ulla præſcripta
uee Vverborum forma præſcribitur.
D
i cun!
U
o et
N ſee!
ſo loe

homine
t igon

Schol. I. Per MWateriam Sacramenti intelligitur res Materia
vel actio ſenſibilis. Forma vero ſunt verba ſo- & ſorma
lennia, vel ſigna illis æquivalentia in Sacramen- quid.
tort conſecratione adhibita. Olim quidem hic
loquendi modus Eccleſiaſticis ſcriptoribus ignotus
erat; dicebant enim, Sacramenta ſigno, id eſt,
rebus, & verbis, ſeu eo, quod ſenſibus percipi-
tur, & re ſacra, id eſt, gratia ſanétificante con-
ſtare. Alii dicebant, duo in Sacramento reperi-
ri, ſcilicet Sacramentum, ſeu ſignum, & rem,
ſeun gratiam. Vulgo etiam dicebant, Sacramenta
Colken conſtare rebus, & verbis: Alii vero, elemento,
elan, & verbo. Ex quo vero Philoſophia Peripatetica
entnt in Scholas Theologicas penetravit, quæ rerum
naturas ſub nomine materiæ, & formes exami-
nare ſolet; Theologi Scholaſtici materiæ, & for-
8 A 3 ma

Caput XIII.

mæ nomina mutuati, illa adhibuerunt in Sacra-
mentorum doctrina. Primus hoc loquendi modo
uſus eſt Guillelmus Antiſiodorenſis, a. 1215. quem
deinde Eccleſia non ſolum Latina, ſed etiam Græ-

ca adoptavit, uti conſtat ex reſponſo Jeremiæ

Patriarchæ Conſtantinopolitani ad Wittenbergen-

ſes. Dicuntur igitur mareria, & forma Sacra-

mentorum metaphorice ad compoſitum phyſicam,
in quo pars minus determinata, dicitur materia;
& actus, quo determinatur materia ad tale efſe,
dicitur forma. Licet autem verba, & aliæ res
ſenſibiles ad diverſa genera ſpectent, conveniunt
tamen in ratione ſigni, adeoque ex rebus, & ver-
bis fit quodammodo unum in Sacramentis, ficut
ex materia, & forma. Nomine vero materiæ in
doétrina Sacramentorum non ſolum res, ſed etiam
actiones ſenſibiles intelliguntur, uti ablutio, un⸗
Gtio &c. per verba vero etiam nutus & alia ügna
loco verborum poſita intelligi poſſunt. HBinc nata
eſt diſtinetio in materiam vemetam, circa quam
verſatur actio miniſtri, uti aqua in Baptismo: &
prowimam, quæ eſt uſus materiæ remotæ, uti
ablutio.

An mate- Schol. 2. Quærunt hic nonnulli, an materia, & for-
ria & for- ma dicei poſſint partes componentes Sacramentum.

ma ſint Reſpondetur affirmative, ſaltem quoad illa Sacra-
vartes menta, quæ in uin, & actione franſeunte confi=
compo- ſtunt, quia ad compoſitum ſufficit moralis unio
nentes. partium, quæ fit cum judicio prudentum, una,

&& eadem cenſetur eſſe moraliter actio, qua ma=
teria, & forma Sacramenti adhibetur.

§. 893.
Sacram. rebus tanquam materia, & verbis tanquam
Ri., n. forma. Conſat hoc Imo. ex S. Scriptura
bus 6' EPh. 5. V. 2b0. Muydanz Eccleſtam lavacro
verbis. Auας in verho vite. ld quod magis patebit,
quan-

vynn
nigne
ulſe
ert
i
Mnto
li⸗
Uti
t⸗
in
ln
nt

— — — — ☛

—

De Sacramentie in genere. 7

1Sen. quando de ſingulorum Sacramentorum ma-
Uma teria, & forma agemus. Unde S. Auguſti-
Sgaun nus tr. 8o. in Joan. ait: Aeccedit verbum ad
n6g lementum, & fit Sacramentum. 2do. Patet
Fe ex continua traditione, & praxi Eccleſiæ,
e gquæ ſemper res ſenſibiles, & aliqua verba ad
len Sacramenta adhibuit. De occidentali Eccle-
m ſia patet ex decreto Eugenii IV. in Conc.
„ FPlorent. ubi ait: Hœc omnia Sacramenta tri-
bur perficiuntur, videlicet rebus, tanquam, ma-
terig, verbis, tanquam ſorma, & perſona mi-
niſtri conficientie Sacramentum cum intentione fa-

de ciendi, quod ſacit Eccleſia. Orientalis vero
dn Eccleſiæ traditionem commonſtrat in ſua cen-
ſura ad Wittenbergenſes Jeremias Patriarcha
Conſtantinop. ſcribens: Quc quidem omnig

dac Sacramenta ſunciuntur S. Scriptura, ac defini-

itam materiam & ſormam habent. Patet de-
eu nique ex hiſtoria Ecclefiaſtica, veteres occul-
taſſe gentibus Religionis noſtræ myſteria, uti
videri poteſt apud Schelſtrate de arcan. di-
ſcipl. c. 2. a. 2. & potiffimum formas Sacra-
mentorum. Unde Innocentius I. t. 2. Con-
cil. in ſua decretali de Sacramento Confir-
mationis ſacro Chrysmate commemorato in-
quit: Verba autem dicere non poſſum, ne magis
oder videar, quam ad conſultationem reſpon-
616.

Schol. r. Pauliciani, ſoboles Manichæorum, teſte Solvuntus
KEuthymio p. 2. Panopliæ tit. 2r1. omnem Sacra- objeſtio-

alt mentorum materiam rejiciebant, & ſolis verbis nes.
tinil loco Sacramentorum utebantur. Nonnulli etiam
Gelſemt hæretici verba in Sacramentis rejecerunt. I.
n Vun Quia res in Sacramentis ſufficienter determinantur

per inſtitutionem Divinam: Ergo verbis non egent.
A 4 Reſp.

Caput XIII.

Re/v. Materia ſolum partialiter determinatur per

inſtitutionem; ut totaliter, & manifeſtius deter-
minetur, verba addi debuerunt, quia hoc perfe-
ctioni Sacramentorum N. L. congruit. II. Sa-
cramenta veteris Legis verba non requirebant:
Ergo nec Sacramenta N. L. Reſp. Sacramenta
V. L. imperfeéctiora erant noſtris, adeoque ver=
bis non egebant.

An ſit de Schol. 2. Dominicus Soto in 4. d. TI. q. x. a. 6.
fäde, Sacr. ait: Eidei eſe Cutholca, Sacramenta conſtare re-
confiareę bus & verbis, quod ſine manifeſta hæreli negari
reu & non poſſet: quod vero res nomine materizæ, ver-
verbis. ba vero nomine formæ donentur, ex uſu Theo-
logorum invaluit, a quo recedere non licet, cum
ſit totius Eceleſiæ praxi approbatus., Unde errant
Novatores, qui nomine materiæ actionem ſenfi=
bilem, nomine autem formæ vim aliquo modo
Producendi gratiam, feu efficaciter teftandi, in-
telligunt. Item non bene negavit Durandus in 4.
d. I. q. 3. Sacramenta conſtare rebus, & verbis,
qui tamen in ſenſu a Catholica doctrina non re-
ceſſit, cum dicat, Sacramenta conſtare materia,
& forma. A reéëto etiam loquendi modo, licet
non a fenſu Catholico, deflexit Maldonatus de
nat. Sacr. p. 3. dum materiæ loco totum id,
quod in Sacramentis ſenſibile eſt, five res ſit,
5 ſive verbum, & loco formæ totius Sacramenti
ipſam ſignificationem poſuit, licet verba ad res
comparata & vere conſecratoria efle, & rationem
formæ habere docuerit.

K. 894.
Lerba Verba, quee formam Sacramenterum N.
en. L. conitituunt, non ſunt mere promiſſoria,
Terrato- & concionatoria, ſed vere, ac proprie con-

ia. ſecratoria. Nam Imo. in S. Scriptura ver-
ba Sacramentorum dicuntur Benedictiones:
I. Cor. 10. v. 16. Calix benedibétionit. Invoca-
tio-

es
ni
Uungt
Mo
n

En
un
hoen
Uis
nſn
1n
ln
Aln

AIII

luti
Mp.
n
he
ala

De Sacramentis in genere. 9

AuE tiones: Act. 22. v. 16. Baptizare.. invocato
e, nomine ejas. Verbum vitæ: Eph. 5. v. 26.
eſee nunquam vero dicuntur conciones aut pro-
N .
e Wiſſiones. Imo Apoſtolus I. Cor. I. Ver-
cumen bum concionale a Sacramentali diſtinguit di-
ee cens: Mon miſit me Chriſtus baptizare, ſed
evangelizare. 2do. S. S. Patres eodem modo
ui vocant verbum Sacramentale Verbum caleſte,
mu. Uti S. Ambroſius 1. 2. de Sacr. c. 5. Verbum
ne conſecrationir, uti S. Auguſtinus 1. 3. de Bapt.
ee c. 10. Baptirmus Chriſti, verbis Evangelicis
conſecratut. 3Ztio. Finis verberum Sacramen-
emm talium non eſt, ut in nobis fidem excitent,
enem ſed ut & ſymbola conſecrent, & hominem
oma ſanctificent; tum quia alias infantes baptizari
d,k non poſſent, quia verba concionis non in-
Auh telligunt: tum quia approbatur Baptismus
„ab hæreticis collatus, licet eorum doéctrina
meid kalſa ſit.

lo, Iu
cap 4Schol. Proteſtantes eum doceant, hominem per ſo- Solvuntus
olm i1 lam fidem confidentialem juſtificari, (t. I. S. 376.) objeſtio-

e d conſequenter docent, verba Sacramentalia non aes.
ctamelt habere aliam vim, niſi fidem excitandi, adeoque
du 20 ſolum eſſe concionalia. I. Quia I. Pet. 3. V. 21.
latioten dicitur: Vos ſimilis formæ ſalvos facit Baptismus,

non carnis depoſitio ſordium, KZ conſcientiæ bonæ
interrogatio in Deum, id eſt exegarape Pactum
cum Deo. Et Matth. 28. dicitur: Docete omnes
Sentes, baptizantes zos. Keſp. In primo loco

Orutn 1 Petrus ex teſtimonio bonæ conſcientiæ noſtræ
iNoqhn probat, per Baptismum peccata vere ablui, adeo- P
l que eum eſſe præferendum purificationibus Ju-
1 dœorum: vel per interrogationem, & pactum ,
lt ſa intelliguntur promiſſiones, quæ jam olim a bap-
ones tizando fiebant, abrenuntiando diabolo. In al-
vvoe⸗ tero loco Chriſtus ſolum modum præſcribit in D

ti⸗ A 5 on-

0 Caput XIII.

converſione infidelium obſervandum, ita ut ante

Baptismum in rebus fidei prius erudiantur. II.

S. S. P. P. vocant Sacramenta, ſignacula, pigno-
ra, arrhas: & S. Ambroſius 1. de initia: c. 5.
ait: Aqua Baptismi ſine prædicatione Divinæ cri-
cis ad nullos eſt uſus futuræ ſalutis. Reſp. Sacra-
menta ſunt pignora ſalutis, ſed ex hoc non
ſequitur, quod eam nobis procurent excitando
ſolam fidem. S. Ambroſins loquitur de benedi-
Gtione fontis Baptismalis, qui ſuam vim ex paſ-
ſione Chriſti haurit, & vocat verbum Sacramen-
mentale ſeu Baptismum prædicationem, id eſt,
ſignum mortis & reſurrectionis Chriſti. III. S. Au-
guſtinus tr. 80. in Joan. quærit: Vude tanta vir-
tus aquer, ut cor abluat? reſpondet: per verbum,
non quia dicitur, ſed quia creditur: Reſp. S. D.
vult probare, nec per infidelitatem miniſtri, nec
per defeétum rationis in infante effectum Baptis-
mi impediri, & ait: quia creditur, id eſt, non
nudo verbo pro ſono ſumpto, ſed pro verbo
Chriſti fide ſupernaturali apprehenſibili hominem
conſecrari.

F. 895.

Materia Omnium Sacramentorum N. L. materia
& forma & forma a Chriſto ſaltem in genere determi-
eran nata ſunt: Inſtituendo enim Sacramenta,
a Ghriſio Partes eorum efſſentiales, quæ ſunt materia,
determi- & forma, ſaltem deſignare debuit, id eſt,
nata eſt. Præſcribere, ut idonea ſigna ad ſignificandos
eorum effectus adhiberentur.

An in Jpe- Schol. Quæritur, An Chriſtus omnium Sacramen-
cie. torum materiam & formam in ſpecie determina-
verit. Notum eſt, Chriſtum materiam, & for-
mam Baptismi Joan. 3. & Matth. ult. in ſpecie
determinaſſe: Item S. S. Euchariſtiæ Matth. 26.
de formis in ſpecie reliquorum Sacramentorum
ex S. Scriptura nil conſtat: materiam omnium Sa-
cra-

nme
le,
nunm
Era

V
ſeel
fale
ut
Mte
N,
ihn
tin
eI.
Eeem
1 dar
Den no
a
did
Om
mei
in
1
Mre
ie

tan
id

in

ta M u

Antut. 1

la, din

iti: .e

Divineen
n Nn
X oc N
Eitun
de bene
im f
1 Sacnin
em., U4
1. II
e ultun
Uer rerku
Mp. &
ninicri,1
Cnm y
is e,
go e
borine

l, Mei
eetrn
Cnhenti
tmten
,d4
iiemm

Ghelete
Setenn
m, &.
t n
Hi 47
anennmg
Ominnd

De Sacramentit in genere. 11

cramentorum in ſpecie a Chriſto determinatam
eſſe, multi defendunt. Sed hæc quæſtio tunc de-
mum exacéte ſolvi poterit, quando de ſingulorum
Sacramentorum materia, & forma ſermo erit.

§F. 8906.
Eccleſia materias & formas a Chriſto in Eccleſßia
ſpecie determinatas variatione eſſentiali mu- materias
tare non poteſt: (H. 805. cum Schol.) licet 5 Jormas
mutationem accidentalem facere poſſit. Ita Sntial-
patet ex Tridentino Sefſſ. 21. c. 2. dicente: ien muta-
Hane poteſtatem perpetuo in Eccleſia fuiſſe, ut re nequit.
in Sucramentorum diſpenſatione, ſalva illorum
ſubſtantia, ea ſlatueret, vel mutaret, quœ ſuſci⸗-
pientium utilitati magis eopedire judicaret. Cer-

te ſi Eccleſia materias, & formas a Chriſto

determinatas eſſentialiter mutare poſſet, no-

va Sacramenta inſtituere valeret, quod ta-
men non poteſt.

Schol. Mutatio materiæ cenſetur eſentialis, quando Quænam
vel alia phyſice materia adhibetur, v. g. vinum ſit mutatio
pro aqua; Vel alia moraliter & Theologice, quan- eſſentialis.
do mutatio tanta eſt, ut ſecundum uſum com-
munem & æſtimationem materia ab ea, quam
Chriſtus præſcripſit, differt: v. g. maſſa cruda ex
aqua, & farina a pane. Mutatio accidentalis ma-
teriæ eſt, quando mutatio eſt in qualitate ſalva
rei ſubſtantia, ita ut materia eundem uſum, &
nomen cum determinata a Chriſto retineat. Mu-=
tatio formæœ ſubſtantialis eſt, quæ tollit ſenſum,
& fignificationem verborum à Chriſto inſtituto-
rum: Accidentalis eſt, quæ eum non tollit. Mu-
tatio formæ 8 modis fieri poteſt. I. Variatione
idiomatis 2. Subſtitutione vocis Synonimæ.
3. Transpoſitione verborum. 4. Interpolatione,
impertinens quid interponendo. 5. Additione.
6. Subtractione ſyllabeæ, Vvocis, vel ſenſus. 7. Cor-
. rup-

Mutatio
eſſentialis
inuaslidat
acram.

Keſolvun-
tur aſus.

Caput XIII.

ruptione verborum. 8. Subſtitutione ſcripturæ,
nutus, vel alterius ſigni loco verborum.

K. 807.
Igitur toties invalide, vel nullum confer-
tur Sacramentum, quoties materia, vel for-
ma mutatur eſſentialiter; quia ſic non habe-
tur ſignum a Chriſto ad rationem Sacramen-
ti. & cauſandam gratiam elevatum; & pars
eſſentialis, adeoque ipſum Sacramentum tol-
litur. (H. 893.) Valori vero Sacramenti non
obſtat mutatio accidentalis, nam in natura-
libus, & artificialibus mutatio accidentalis
eſſentiæ non obeſt: Ergo nec in Sacramentis
oberit. S

Coroll. Prat. Imo. Mutatio idiomatis in forma Sa-
cramentorum, etſi plura etiam idiomata in ean-
dem formam conferantur v. g. Ich taufe dich in
nomine Patris &c. non obeſt valori Sacramento-
rum, quæ valida ſunt, in quacunque demum lin-
gua forma pronuntietur: non licet tamen alio,
quam præſcripto ab Eccleſia idiomate uti. zdo.
Subſtitutio vocis Synonimæ v g. ego te abluo,
loco baptizo, non invalidat Sacramentum. 3io.
Transpoſitio verborum formæ, ſi ſenſum non
mutet, non officit valori, ſecus eſt, ſi eum mu-
tet. A4to. Interpolatio alicujus extranei, v. g.
Ego te Baptiſo (ſilete) in nomine & c. & inter-
ruptio brevis: v. g. per ſternutationem, non vi-
tiat formam ſubſtantialiter. Sto. Additio vocum,
& ſenfuum, qui ſenſum formæ non invertunt,
& penitus corrumpunt, non obeſt valori Sacra-
menti v. g. Ego te baptizo in nomine Dei Patris,
qui te creavit &c. 6to. Subtractio vocis, & ſyl-
labæ, quæ ſenſum non mutat, non invalidat Sa-
cramentum: v. g. omiſſio ly Ego in forma Bap-
dismi; ſecus foret, ſi ſenſus corrumperetur.
Zlimo.

ine
n
U
ingn
Uere

iatur
loe.
horn
ſe⸗

in f

eie

l

Tnide

ſethor

n

3 ert
Kad
A
Ten
1re
lu

plen
lalt

De Sacramentis in genere. 13

. wtimo. Si corruptio fiat in initio vocis, facilius
leim ät mutatio fubſtantialis, quam ſi fiat in fine.
Non tamen fit mutatio ſubſtantialis, ſi error con-
tingat vel in quantitate ſyllabarum, vel in ge-
nere v. g. hoc eſt corpus meum, vel quando mu- ,
tatur una littera v. g. calis, pro calix, oc pro
nſee hoc, colpus pro corpus, quia manet ſenſus ver-
n porum. 98o. Subſtitutio ſeriptionis, nutuum &c.
nontute ioco verborum facit mutationem ſubſtantialem ex-
cnme Ccepto Matrimonio. no. Quando miniſter verba

1: En conſueta formæ cum aliqua mutatione tantum ac-
Ccigdentali legitimum verborum ſenſum non inver-
utunm tente profert, cum errore interno, quem hoc
ebllu modo exterius manifeſtat, & intendit inducere; .
ino um validum Sacramentum conficit, quia privata ejus
ccitenel intentio nequit nocere generali intentioni Eccle-

ſiæ, per quam ille præſumitur velle facere, quod
facit Eccleſia: ſic ſi Græcus ideo uſurparet pa-
nem fermentatum, ut declaret, azymum eſſe in-
bmh ſufficientem, vel ſi quis verbis conſecrationis:
n in en hoc eſt corpus meum, hæc vVerba adderet, quod
iii Pro vobis tradetur, ut oſtenderet eſſe eſſentialia;

gekanen

Crnmen valide conſecraret: ſi vero ex corruptione formæ
bemnn; verborum ſenſus vel aperte corrumpitur, vel am-
timen i biguus redditur, & ex intentione miniſtri volen-
i, 4 tis errorem vel hæreſin inducere ambiguus ſen-
te a ſus ad perverſum determinetur, eſt corruptio eſ=
gun ſentialis, & nullum eſt Sacramentum : ſic ſi
ſnſin Lutheranus Sacerdos antea Catholicus conſecraret

feum n per hæc verba: hic eſt corpus meum: intelligen-
mei, E do hic adverbialiter, nulla efſet conſecratio; ſi
AE vetO Catholicus ex ignorantia, vel lapſu linguæ

n, vof ſine perverſo animo his verbis conſecraret, va=-
voen lida eſſet conſecratio. .
invertit ”
lori §. 898.
Deilin Qui materiam . & Mutans
m, aut formam ſciens, & ate rian

volens, vel ex culpabili negligentia ſubſtan-
Oens, Pabili negligentla in vel for-
nh tialiter mutat, graviter contra Religionem nei pec=
umge⸗ Pec- cat.

14 Caput XIII.

peccato ſacrilegii peccat; (§. 874. Coroll.)

Keſolvun-
tur caſus.

Materia
& forma
debent
ſimul exi-

Aere.

quia gravem injuriam tum Chriſto inſtitnen-
ti, tum homini ſuſipienti infert. Qui vero
deliberate extra caſum necefſitatis acciden-
taliter tantum mutat, peccat graviter, ſi
mutatio ſit notabilis, venialiter vero, ſi non
ſit notabilis, quia agit contra mentem Eccle-
ſiæ ſtricte præcipientis, ut materia, & forma
Sacramentorum accurate fſerventur.

Coroll. Prack. imo. Qui omittit aliquam vocem ad
eſfentiam formæ non ſpeètantem fine ſcandalo,
& contemptu leviter, ſecus graviter peccat. zdo.
Qui certus eſt, quod in pronuntiatione formæ
errorem fubſtantialem commiſerit, tenetur fub
gravi peccato eam abſolute repetere, ne Sacfa-
mentum nullum reddat: ſi vero rationabiliter de
recta pronuntiatione dubitet, repetere debet ſub
conditione: ſi merus ſcrupulus ſit, peccat gravi-
ter revetendo ob reiterationem Sacramenti, licet
a peccato excuſari poſſit ob anxietatem, & bo⸗
num finem, quem habet, Deum non offendendi.
3tio. Qui ordinarie in prolatione formæ errare
non ſolet, non debet eam repetere, licet ob di=
ſtractiones non meminerit, an eam protulerit:
ſecus foret, ſi frequenter errare ſoleat, ubi in
prudenti, & rationabili dubio tenetur eam ſub
conditione repetere. 4to. Sollicite cavendum,
ne quid in forma biz vel ter repetatur, quia;
niſi anxietas excuſet, per ſe loquendo graviter
peccatur ob formam aliqualiter mutatam, & ſcan-
dalum, quod ſæpe intervenit.

K. 899.
Ut valide conficiatur Sacramentum, ma-
ria, & forma debent moraliter ſimul exiſtere
ſpectata uniuscujusque Sacramenti natura:
alias enim non verificatur forma, nec fit
unum

n e
c
nn
e ee
Mar
le, A
ie,
Uonn
Cle
ſeeun

late
Uione
en
len:
I
u
M
Alkt

lg
i
Cer
tn
tun

Corol
laſtine
Qi re
Acide
Aliter,
fo, n
ein Lod
,Conm
.
n woot
e ſceanti
pecit. 1
lone ſon
tenetur

de Nn

Onobiinet
e dedet!
eCcat
Wwent,E
tem, 41
okentent
Ene eris
ſret od

motne

ſett, N
r ein
Cwen
Utut, u
do geunt
n; l

tum, 1
l eiſti
u

De Sucramentis in genere. 15

unum compoſitum morale. (O. 892. Schol. 2.)
Et quidem in S. S. Euchariſtia materia &
forma debent phyſice coexiſtere, quia ly hoc
hic, demonſtrat materiam præſentem. In
Baptismo, Confirmatione, Extrema Unctio-
ne, & Ordine talis conjunctio ſimultanea ma-
teriæ,, & formæ requiritur, ut dum miniſter
pronuntiat formam, cenſeatur adhuc appli-
care materiam, ad quod fufficit, ut ſaltem
ſecundum aliquam ſui partem phyſice mate-
riæ proxime coexiſtat. In Pœnitentia abſo⸗
lutio dari poteſt notabili tempore poſt con-
feſſionem, uti fit in judiciis. In Matrimonio
conſenſus unius conjugis tamdiu differri po-
teſt, quamdiu cenſetur permanere conſenſus
alterius, quia hoc exigit natura contratctus.

F. 900.

Materia, & forma in Baptismo, Confir- Et ab eo-
matione, Extrema Unctione, & Ordine ab dem ei-
eodem miniſtro, & eidem ſubjecto applicari dem ap-
debent: Unde ſi Petrus in Baptismo affan- Pucart.
deret aquam, & Paulus pronuntiaret for-
mam: vel ſi Petrus Paulum ablueret, & ad
Andream diceret: Ego te baptizo & e. Baptis-
mus nullus eſſet; quia ſenſus formæ fallſifi-
caretur.

Schol. In Sacramentis conficiendis nefas eſſe uti Non licet
materia, & forma tantum probabiliter valida, uti mate-
certa & tutiori relicta, nifi urgeat neceſſitas, di- ria & for-
ctum jam & demonſtratum fuit alibi. (§. 445. ma pre⸗
eum Coroll.) babili.

H. 901.

Conve-

inſtitui
acra-

nienta.

tu inno-
ceontick
Juerint.

Caput XIII.

H. 901.
Porro licet Deus per ſemetipſum ſine ul-

niens fuit lis Sacramentis homini gratiam conferre po-

tuerit, Divinæ tamen Sapientizæ, & naturz
humanæ conſentaneum omnino fuit, ut per
ſigna quædam externa cœleſtis gratia dare-
tur, adeoque Sacramenta inſtituerentur: I.
Ad ſanandam primævam hominis ſuperbiam,
qui, dum Deo ſubjici noluit, a ſigois exter-
nis, ceu inſtrumentis ad ſalutem neceſſariis,
dependere debuit. 2. Ad eruditionem; na⸗
turale enim eſt homini, ut per ſenſibilia ad
ſpiritualia deducatur. 3. Ad fidem firman-
dam: cum enim Chriſtus peccatorum veniam,
Spiritum S. & juſtitiam nobis promiſerit,
ſigna ſenſibilia inſtituit, quibus eum quaſi pi-
gnoribus obligatum haberemus, & fidelem
in promiſſis efſe, non dubitaremus. 4. Ad
fidem proteſtandam; ſcilicet ut per Sacra-
menta, ceu voces ſenſibiles, coram homini-
bus fidem noſtram profiteremur. 5 Ad di-
ſtinctionem fidelium, & Eccleſiæ coaduna-
tionem, quæ fit per ejusmodi ſigna ſenſibilia.
6. Ad noſtram ſanctificationem, ut ex dicen-
dis patebit.

An in ſta- Schol. Homo in quadruplici ſtatu conſiderari poteſt:

nempe Innocentiæ, a creatione Adami usque ad
ejus lapſum: Legis naturæ, ab Adamo lapfſo us-
que ad Moyſen: Legis ſcriptæ, a Moyſe usque
ad Chriſtum: Legis Evangelicæ, a Chriſto usque
ad finem mundi. Quæritur, an in his ſtatibus
inſtituta fuerint Sacramenta: de ſtatus Innocen-
tiæ Sacramentis ſilet S. Scriptura, & Traditio,
& Deus pro ſtatu illo breviſſimo non videtur in-
ſtituiſſe Sacramenta tam cito abolenda: Ergo nulla

nier
nn
ii
ere

ken⸗

Uten

I
nen
itr
kor

De Sucramentis in genere. 12

in eo extiterunt. Veroſimilius etiam eſt, quod

ſine ke Vi præſentis decreti nulla futura fuiſſent in ſtatu
rte innocentiæ, ſi diutius perſeveraſſet, Sacramen-
K ta; quia Adamo non peccante vi præſentis de-
me creti nulla opus fuiſſet gratia medicinali, neque
It H (Chriſtus in carne veniſſet (t. I. S. 321. Schol.)
a Care- nec conſequenter Sacramenta ſuam ex morte Chri-
ilte ſti virtutem traxiſſent, adeoque non fuiſſent no-
33 fKtris ſimilia. An vero virtute alterius decreti fu-
Pn tura fuiffent, quis confiliarius Dei fuit, ut de-
1s e finiat.
en: xk Schol. 2. In lege naturæ fuerunt vera Sacramenta An in lege
ſtiea tam pro parvilis, quam adultis in remedium pec- naturæ
cati originalis, & sétualis. Ita docet S. Augu- fuerint
Ihmer finus 1. S. contr. Jul. c. 1I. NWon eſt credendum, Sacra-
ſelan ante datam circumciſionem famulos Dei, quando- menta,.
oniſent. quidem illis inerat Wediatoris fides, nullo ejus dau
guale cramento opitulatos eſ’e parvulis Juis, quamvis,
ſdelan Quid illud ſit, aliqua neceſſaria caufa criptura .
4 tacere voluerit. Ratio eſt, quia quocunque tem-
4 pore fides in Chriſtum fuit neceffaria ad ſalutem,
Den (§. 557.) cumque parvuli fide actuali juſtificari
Dommit. non potuerint, ſicut modo in Baptismo hunc de-
A d⸗ fectum ſupplet fides Eccleſiæ, ita olim fides pa-
udhun rentum figno viſibili manifeſtata, nam interna

ſtfg. — üne figno externo neque hodie ſufficit, infantes
ltile⸗ SI d nec 1 SSS 5
àa damnatione eripiebat. Exigebat hoc ſeria Dei
Cicen⸗ voluntas, ſalvandi omnes homines, ut de reme-
dio peccati hominibus provideret; id quod etiam
tenet in adultis; ſi enim actus fidei, & contri-

l⸗ tionis neque in ſia u Legis gratiæ ad juſtificatio-
nem ſufficiant, ſi poſſit fuſcipi Sacramentum poœ-
mn nitentiæ, noh videtur, quod in ſtatu Legis na-
e turæ majorem, quam nunc efficaciam habuerit.
e Illa tamen Sacramenta non fuerunt a Deo im-
5 16 . mediate in ſpecie determinata, ſed hominum ar-=
n bitrio reliédta, & forte quælibet reipublica, aut
I

. eorum caput, quod poteſtate civili, & Eccleſia-
ilen ſtica

*Schram Inftit. Theol. Ibm. III. 8

/

In L. V.
fuerunt
Sacra-
meunta.

An in L.
V. plura
Sacra-
menta,
quam in
Nova fue-

rint.

18 Cuput XIII.

ſtica fulgebat, Deo inſpirante illud determinavit:
unde etiam illa Sacramenta adinſtar noſtrorum
erant neceſſaria neceſſitate medii ad ſalutem.

G. 902.
In Lege ſcripta inſtituta fuerunt Sacra=
menta. Nam Concilium Florentinum in de-
creto ait: Diſſerunt autem Sacramenta noſtrag
a Sucramentis antiquq Legir. Et Tridentinum
Seſſ. 7. C. 2. ait: Ni ques dixerit, ea ipſa N.
L. Sacramenta, à Sagramentir antiquc Legit
non diſſerre. Et S. Auguſtinus 1. 19. contr.
Fauſt. c. 13. Prima Sacramenta quc celebra-
bantur, & obſervabantur ex Lege, prœnuntid
erant Chriſti venturi. Ergo in Lege veteri
erant Sacramenta; & quidem non unum ſo-
lum, fed plura, quia Concilia, & Patres
loquuntur in plurali. Ratio eſt, quia in Lege
multæ erant cæremoniæ ſtabiles, quæ lega-
lem, & externam conferebant ſanctitatem;
& internam per Chriſtum dandam præfigura-
bant, uti patet ex præſcriptis expiationibus
Ec. Ergo erant ibi Sacramenta. (H. 888.)

Schol. I. In Lege veteri fuerunt plura Sacramenta,
quam modo ſint in Lege nova. Ita docet S. Au-
uſtinus l. c. ubi ſubjangit: Quce cum ſuo adventu
Uhriſtus impleviſſet, ablata ſunt.. E dlia ſuunt in-
ſtituta, virtute majora, utilitate meliora, altu faci-
liora, numero pauciora, Item patet recenſione Ve-
terum Sacramentorum, quæ ad quatuor claſſes re-
vocari poſſunt. Nam I. Pro delendo originali erat
juxta aliquos Circumceiſio pro maſculis, & reme-
dium legis naturæ pro fœmellis, quod præfigurabat
Baptismum. 2. Erant Sacramenta pro confirma-
tione in Sanctitate legali, uti eſus Agni Paſchalis,

& panes propoſitionis, figuræ S. S. Euchariſtiæ.

3. Erant

.

1
D

Ae

De Sacramentie in genere. 19

ivarit 3. Erant alia Sacramenta, per quæ expiatio fie-
trorun bat ab immunditiis legalibus, & peccatis: uti
n. ablutio manuum, aſperſio aquæ, varia ſacrificia,

Symbola Pœnitentiæ. 4. Dabantur Sacramenta
pro conſecratione Sacerdotum, umbra Sacramenti
Ordinis. Confirmationi & Extremæ Unétioni in

Gent V. L. non correſpondebat Sacramentum, quia
nck⸗ illa plenitudinem gratiæ ſignificat; hæc eſt præ-
lr paratio immediata ad introitum gioriæ. Matri-
htionn monium ob conjunctionem Verbi Divini cum hu-
“ mana natura, & deſponſationem Chriſti cum Ec-
. cleſia in L. V. necdum peractam, modo in N. L.
4 A ad eſſe Sacramenti elevatum fuit.
(tl . .
altnr. Ichol. 2. Joannes Marshamus Anglus in Canone An Cr-
hlitis Chronico p. 73. negat, Circumciſionen primo a cumciſio
Deo inſtitutam, & Abrahamo præſcriptam fniſſe; primo
in F ſed hunc ritum ab Æggyptiis primitus inſtitutum, a Deo
ingde ad Colchos, Arabes, & Judæos propagatum Abraha-
Pann fuiſſe. Verum hanc ſententiam Benedictus XIV. mo præ-
inleg de Feſt. Domini audacem, & novitatem appellat; cepta ſit.
,lgl. adeoque certum eſt, Hebræos ritum circumciſio-
temm nis ab Ægyptiis non aecepiſſe, ſed jubente Deo
ſynn. Abrahamum primum omnium circumciſum fuiſſe.
ibrs Nam r. Gen. 17. V. II. dicitur, quod circumci-
onn ſio eſſet ſignum a Deo inſtitutum, quo in Abra-
.) hami ſemine Divinum foœdus dignoſceretur: ſane
medu, circumciſio non ſolum ſignum fœderis „fed etiam
dr ut ſtigma corporeum à Deo originem babuit,
id alias populum Dei ab Ethmicis non diſtingueret.
ſatit Item omnes ethnici in S. Scriptura vocantur in-
in. circumciſi; & Exod. 12. Præcipitur, omnes pe-
dnele regrinos, qui in Hebræorum coloniam 2 Phaſe
lesn celebrandum tranſire voluerint, eſſe circumciden-
ien dos: Ergo hic ritus apud ſolos Judæos obtinuit:
d e Unde Joſue 9, circumciſis ex præcepto Dei Iſrae-
litis in deſerto natis dicitur: Hodie abſiuli a vobis
gnnn opprobrium ARgepti: quod tamen opprobrium non
in foret, ſi etiam ipſi MEgyptii circumciſi fuiſſent.
. 2. Teſtantur hoc Scriptores profani cum Joſepho,

20 Caput XIII.

qui l. 4. ant. c. 10. ait: Conſlat, guod nulli alit

en Palæſtina Sifri circumcidantur, præterquam nos.
Accedit Auctoritas P. P. S. Juſtini in Dial. cum
Tryph. Origenis l. I. cont. Celſ. &. 3. Demon-
ſtratur refutando errorem Herodoti, & Diodori
Siculi, quorum teſtimonio nititur Marshamus;
tum quia Moyſi major fides adhibenda eſt, quam
Herodoto longo tempore poſt eum viventi. De-
inde Diodorus Siculus ait, circumcifionem ab
gyptiis accepiſſe Troglodytas, id eſt, Arabes,
qui poſteri Abrahæ funt ex Ismaele; unde etiam
pueros ſuos anno ætatis 13tio circumcidunt, quia
Ismael eorum princeps eo anno circumeciſus fuit.
Item Philiſtæos incircumciſos fuiſſie, patet Jud. 14.⸗

v. 3. hi autem originem trahunt a Chasluim filiis

Mizraim, adeoque ab Ægyptiis Gen. 10. v. 14.

Deinde apud gyptios foli ſacerdotes erant cir-
cumcidendi, alii nulla certa lege ad hoc obliga-
bantur, & modo anno I4to ætatis circumcidi po-

terant: juxta S. Ambroſium I. 2. de Ahraham
c. II. Denique licet poſt Abrahamum variæ gen-
tes circumeiſionem adhibuerint, eæ tamen primæ
fuerunt, quæ ex Abrahamo per Ismaelem, &
Ceturæ filios deſcenderunt, uti Ildumæi, ab Eſau,
Ismaelitæ, & ex illis orti Tureæ, & Saraceni;
& athiopes orti e filiis Ceturæ, etſi illam nec
Religionis cauſa, nec urgente præcepto ufurpa-
verint, ſed vel ad evitandum morbi genus, quod
Carbunculum vocant, vel ad profanam ſacerdo-
tum initiationem, vel ob ſœcunditatem, aut mun-

ditiam corporalem, quæ tamen deinde, uti notat

Petavius in not. ad S. Epiph. Imperatorum edicto
ſolis Judæis conceſſa fuit. Vid. diff. D. Calmet
de Circumc.

An CGr- Schol. 3. Cardin. Gotti, P. Berti &c. putant, Cir-

cumciſio cumciſionem a Deo inſtitutam fuiſſe in remedium
ad delen- eccati originalis. Alii vero cum Bellarmino,
dum ori- ournely &c. probabilius cenſent, Circumciſio-

ginale in- nem non efſe inſtitutam in remedium peccati ori-
fütuta ſit. ginalis, ſed tantum in ſignum fœderis inter Deum,

Ali
im it
l. cun
demor.
Diokoi
hamus;
Dan
i.. De-
hen 0

Arid

ge etin
Nt, l
is fuit
lud. e
imn fis
. N.
tont er⸗
ci⸗
hraham
legen⸗
1 une
Hen N
ab Li
gratei,
lam
Mine.
s, Gool
ſrerdo⸗
Utwur-
nont
1 elid⸗
Calns

t, ⸗
nelin
Arnidn,
unch⸗
diti .
knn,
. .

De Sacramentie in genere. 21

& Abrahamum, ejusque poſteros, ita ut Cirecum-
ciſio ſignum foret tum diſtinétionis populi Judaici
a cæeteris nationibus, tum ſingularis Dei erga ip-
ſum amoris, & providentiæ; tum Religionis, ac

cultas, quo populus ille Deum ſpecialiter colere

tenebatur. Ita I. colligitur ex Gen. 17. v. II.
ubi ad hoc ſolum, nulla facta mentione deletio-
nis originalis circumciſio inſtituta eſſe dicitur:
Hoc eßt vabltum meum, quod ſervabitis inter me,
& vos, & ſemen tuum pvoſt te: Circumcidetur ex
vobis omne maſculinum.. At ſit ſignum ſaæderis in-
ter me & vos. Deinde Rom. 3. v. 1. Apoſtolus
quærit, Quid ergo amplius Jugao eſt, aut quæ
utilitas Orcumciſionis? multuns qutdem per oss-
nem modum. Primum quia eredita ſunt illis elo-
quia Dei. Ubi per ly primum denotatur præci-
pua utilitas Circumciſionis, quæ ad eloquia Dei,
hoc eſt, legem, & oracula Divina Judæis con-
credita reſtringitur. 2. Huic fententiæ ſuffragan-
tur Patres Græci, & Latini ante S. Auguſtinum,
qui primus contrariam ſententiam docuiſſe vide-
tur. S. Juſtinus in dial. cum Trypho. ait: Quod
genus muliebre circumciſionis carnalis capax non
eſt, ſatis id oſtendit in ſignum datam circumeiſio-
nem iſtam, non ut juſtitia opues. S. Epiphanius
bær. 30. probat, circumciſionem tantum ſignum
eſſe ad altiorem circumciſionis ſenſum Judæos in-
vitans. S. Chryſoſtomus hom. 39. in Gen. oſten-
dit, circumciſionem nihil ad ſalutem profuiſſe,
quia ſolum data eſt, ut eo velut ſtemmate Judæi
a cæteris diſtinguerentur. Tertullianus l. contra
Judæ. c. 3. ait, circumciſionem in ſignum, non
in falutem datam eſſe. Idem docet S. Ambrofſius
I I. de Abrah. c. 4. & S. Hieronymus in c. 3⸗
Gal. 3. Ratio eſt: ſi circumciſio inſtituta fuiſſet
in remedium originalis peccati, fœminzæ, pueri
ante ocavum diem, & Judæi per quadraginta
annos in deſerto hoc remedio caruiffent, quod
dici non poteſt. Nihilominus ſatis probabile vi-
detur, quod ſaltem pro pueris octavum diem at-
B 3 tin-

In nova
Lege ſep- Lege antiquis Sacramentis, (G. 464.) Chri-

tem Sa-

eram. in-

22 Coaput XIII.

tingentibus circumciſionem Judæi velut ſignum
externum proteſtativum fidei pro remedio legis
naturæ eorum determinationi relicto, (F. 901.
Schol. 2.) ad delendum originale affumpferint,
quo modo forte hæc controverſia, & diſſentien-
tes inter ſe opiniones amicabiliter componi pote-
runt. Sententiæ noſtræ non obſtat Imo. quod
Gen. 17. dicatur: Maſculus, cujus prapulii caro
circumciſa non fuerit, delebitur anima illa de po-
pulo ſuo, quia vabtum meum irritum fecit. Ergo
Circumciſio ad delendum originale inſtituta fuit;
tum quia hæc comminatio ad omnes infantes ex-
tenditur, cum LXX. legant: Maſculus, cujus
præputii caro circumciſa non fuerit oftavo die,
qui tamen nonniſi ob peccatum originale deleri,
id eſt, æternum damnari, & paéctum aliud irri-
tum facere non potuit, niſi illud cum Adamo ini-
tum. Keſp. Verba illa: oftavo die defunt in co-
dicibus Hebraicis, Chadaicis & in noſtra vulgata,
& ideo textus interpretari poteſt non de infanti-
bus, ſed de adultis, non de morte æterna, ſed
de ſeparatione a commercio cum populo Dei, non
de præcepto Adæ impoſito, ſed de lege Abraha-
mo, & ejus poſteris data. Imo ſi etiam de in-
fantibus octo dierum intelligeretur, eadem tene-
ret explicatio. Vid. Doct. Calmet II. S. Auguſfti-
nus 1. 17. de Civ. c. 27. S. Gregorius l. 4. mor.
c. 3. Innocentius III. c. majores. Ven. Beda l. I.
in Luc. c. 8. &c. contrarium docent. Keſp. Hi
Patres nobis quidem adverſantur, ſed ab iis cum
reverentia recedimus. S. Auguſtinus utens ver-⸗
fione l-XX. induétus fuit, ut textum de parvulis
explicaret, maxime, quia hic locus ad probandum
contra Pelagianos peccatum originale illi condu=
cere videbatur.

K. 903.
Abrogatis autem a Chriſto cum Veteri

ſtus in nova Lege vera, & proprie dicta Sa-
. cra-

Kar
t
Deni

lenn
Nun
Lenn
Nen
lun
Is
il
Ien
A
Ui
1

Nn
Uu
on
Uo
ls,
Cunt
Cr,

De Sacramentis in genere. 23

ſm cramenta inſtituit, numero ſeptem, fſcilicet; tituta
es Baptismum. Confirmationem, Euchariſtiam. Junt.

K. Poœnitentiam, Extremam Unctionem, Ordi-
ein nem, & Matrimonium. Imo. Quia S. Scri-

ire ptura, & Traditio ſeptem hæc Sacramenta
da memorat, uti patebit, cum de ſingulis Sacra-
ian mentis in ſpecie ſermo erit. 2do. Septenarium

aÿ hunc Sacramentorum numerum ſemper agno-

. NH vit Eccleſia: & licet antiqui Patres non om-
um nes omnium horum Sacramentorum memi-
alltes tl . 3₰–: . . .
nerint, cum eorum inſtituti, & ſcribendi ra-
uoi⸗ tio hoc non exigeret; & res hæc erat vulgo
le elei notiſfſma, omnium tamen Sacramentorum
idin mentio apud diverſos Patres occoarrit, uti

en ex decurſu patebit: imo S. Auguſtinus om-
mtir nium ſeptem Sacramentorum meninit, uti
nd I. 5. contra Donat. c. 20. ait: N.. per pec-
emdd catorem Sacramenta non celebrentur, quomodo
Ni'o n exaudit homicidam deprecantem, vel ſuper aquam
eH Baptiemi, vel ſuper oleum, vel ſuper Euchari-
n e ſtiam, vel ſuper capita eorum, quibus manus
en imponuntur. Ubi Baptismi, Extremæ Unctio-
N nis, Euchariſtiæ & Pœnitentiæ meminit. I. 2.
8Z contr. Petil. c. 104. recenſet Sacramentum

1.1
e Chrysmatis, ſeu Confirmationis. 1. I. de Bapt.
vis u c. I. Sacramentum Ordinationis. I. 9. de Gen.
tens ad litt. c. Sacramentum Matrimonii. 3tio.
ee Hic numerus ſeptenarius definitus eſt a Con-
l cilio Londonienſi a. 1237. Conſtantienſi 1415.

Florentino 1439. & Tridentino, quod Sefſ. 7.
can. I. definit. di quis dixerit, Sacramenta
N. L.... eſſe plura vel nauciora, quam ſeptem,

n ie tigdelicet, Baptimum &c. anathema ſit. 4to.
G Eccleſia Græca ſeptem hæc Sacramenta ſem-
inA . B 4 per

24 Caput XIII.

per tenuit, uti patet ex ejus Ritualibus a

Goare, Habert, & Martene collectis, Epi

phanio Græco 1. de Relig. Chriſt. Joanne Pa-
læologo in conf. fid. Jeremia Patriarcha Con-
ſtantin. in cenſura contra Confeſſionem Au-
guſtanam. Coptos jJacobitas ſeptem Sacra-
menta admittere, oſtendit Sollerius in ap-
Pend. ad Patriarch. Alex. Sect. 3. 5to. Ra-=
tionem congruentiæ affert Florentinum. Per
Baptismum enim ſpiritualiter renaſcimur:
per Confirmationem augemur in gratia, &
roboramur in fide: Renati autem. & roborati
nutrimur Divina Euchariſtiæ alimonia: Quodſi
per peccatum ægritudinem incurrimus ani-
m,, per Poœenitentiam ſpiritualiter ſanamur:
ſpiritualiter etiam, & corporaliter, prout ani-=
mæ expedit, per Extremam Unctionem: Per
Ordinem vero Eccleſia gubernatur, & mul-
tiplicatur ſpiritualiter: per Matrimonium cor-
poraliter augetur.

Solvuntur Schol. Profeſtantes in definiendo numero Sacramen-

torum non ſatis conveniunt: In Apologia Au⸗
guſt. Conf. tria numerantur: Baptistr us: §S. Coe⸗
na, & Abfſolutio: ſed D. Schubert notat, condi⸗
tionate tantum in ea teia Sacramenta ſtatui ſ
nimirum per Sacramenta intelligantur ritus, qui
habent mandatum Dei, & quibus addita eſt pro-
miſſio gratiæ, ſecus ſi tertius character adjiciatur,
ſcilicet, ut actio Divinitus inſtituta circa elemen-⸗
tum ſenfibile verſetur, quomodo duo fantum ſunt
Saeramenta, nempe Baptismus, & S. Cœna. I.
Quia S Scriptura nullibi feptem Sacramenta defi-
nit; imo duo ſolum innuit Joan. 19. ubi dicitur;
ex latere Chriſti fluxiſſe ſanguis, & aqua, id eſt,
juxta expofitienem S. Chry foſtomi Baptismus, &
Euchariſtia. AR/v. Præter S. Scripturam, etiam
Tra-

ſndi
Cnbt
ktün
lit,
11,
ntnn
lis

nun
nue

lun 4

un
ker
e
Finn
one
on

De Sacramentis in genere. 25

libe Traditio numerum ſeptenarilum Sacramentorum
, ki confirmat, uti fuis locis apparebit. Sane nullibi
R etiam S. Scriptura duo tantum Sacramenta eſſe
“ dicit, nam Joan. 19. ſolum præcipua Sacramen-
ta, quibus Eccleſiæ unitas deprehenditur, deno-
en M tantur, aliis non exclufis. II. Patres antiqui in
Snon ſuis Cathecheſibus duo tantum Sacramenta Baptis-
mum & Euchariſtiam aſſignarunt, & reliqua no-
5o N mmine Sacramenti improprie dicti compellarunt.
. Reſv. Patres in Catechefibus illa Sacramenta ſo-
i. lum explicarunt, quæ Catechumeni recipiebant.
Amn Quocd autem reliqua nomine proprio Sacramenti
tad nuncuparint, ex eo patet, quia vim effectivam gra-
foborat tiæ ex inſtitutione Chriſti illis tribuerunt. III. Ma-
Col giſter ſententiarum hunc numerum ſeptenarium
Mned primus excogitavit. Keſp. Ille antiquam Tradi-
Eie⸗ tionem ſecutus ſuit, alias certe impune, & ſine
nn contradictione hoc non fecifſſet.
touta
eni
Enu- §. 904.

m Cum ſeptem, & non plura ſint N. L. Lotio pe-
Sacramenta, (H. 903.) hinc lotio pedum ins Wu
ienrde non eſt Sacramentum. Imo. enim hæc lo- H
i tio a Chriſto ſolummodo ad exemplum humi-
Ie itatis facta fuit: Exemplum dedi vobir. 2do.
en PDer lotionem illam nulla gratia collata fuit,

fmi, ſed tantum oſtenſum eſt, pietatis, & humi-
lr litatis exercitiis quotidiana venialia deleri;
i & ideo Chriſtus ait: Vos mundi eſtit. Ztio.
adn- Hec lotio nullis verbis conſecratoriis ad eſſe
Gu. Sacramenti determinata fuit, & Eccleſia nun-
en quam illam pré Sacramento habuit, imo
nant illæ Eecleſiæ, quæ illam in adminiſtrando
6 Baptismo adhibuerunt, jam dudum eam præ-

65 .
oe termiſerunt: Ergo non eſt Sacramentum.
,

Ir . B 5 Schof.

26 Caput XIII.

Solvuntur Schol. I. Dicis I. In lotione pedum reperiuntur om-
objetno- nia ad rationem Sacramenti requiſita: ſignum ex-
nes. ternum: Inſtitutio Chriſti: appromiſſio gratiæ:
non habebis vartem mecum. Joan. 13. & præce-
ptum: Exemplum dedi vobis. Keſp. Non eſt
ſignum conſtans, nec permanens, nec efficax
gratiæ ſanétificantis; neque enim S. Petrus diti-
tur damnandus præciſe ex defectu lotionis, ſed

ratione inobedientiæ, ſi obluctari pergeret II.

S. Ambrofius 1 3. de Sacr. c. 1. vocat hanc lo-
tionem miſſterium, & ſanktificationem. Et S. Ber-
nardus ſerm. I. in Cœna, hanc lotionem, ait,
pro Sacramento eſſe, non pro ſolo exemplo. KReſp.
Hi Patres ſumunt Sacramentum latius, & pro
aliquo Sacramentali operante remiſſionem venia-
lium, non per ſe, ſed oh exercitium humilitatis.
An Reli- Schol. 2. Nonnulli etiam antiqui, uti S. Dionyſius
gioſa Pro- Profeſſionem Religioſam myſterium, & Sacra-
feſſio ſit, mentum appellant, ſed ſenſu latiori, quia eſt ve-
acram. lut alter Baptismus, quo peccata remittuntur,
non quidem ex opere operato, ſed ex opere ope-
rantis, propter fervorem charitatis eorum, qui
mundo renuntiant.

K. 905.

An omnia Septem autem hæc Sacramenta non ita
Aint paria. inter ſe ſunt paria, ut nulla ratione aliud ſit
alio dignius. Ita definivit Tridentinum Seff.
7. cC. 3. OA quis dixerit, hœc ſeptem Sacramenta
eſſe inter ſe paria, ut nulla ratione aliud ſit alio
digniur, anathema ſit. Equidem hæ voces:
nulla ratione, teſte Pallavicino in hiſt. Trid.
ſtudioſe adjectæ ſunt, quia nonnulli putabant,
hunc canonem omittendum eſſe, eoquod in
quovis Sacramento ſit propria excellentia,
ob quam ob aliquam rationem poſſit cCæteris
X*τι quiparari.
Schol.

N. 8
enm
Htin
Elti,
.
6 d
Crtam
kendun
inet.
Pri
neht
al
Men

Dor
f.l.
leone
lüint
Unfde
ſent

NA
OPero
Donnt
N
Uakun
A

to:

r 1
n
br

inntnrar
ggunt

Dettus
tionis,
rgelet
at lun!
Lt 8
onen,
nplo.!
88, E
Onem en
Ponndiu
Doon
K
Gi k
enittond
Cele
Crum,

am
ealiut
guun 8

Ccfand

lucſtt
Ne
it.
phute
engt
cele
t Eel

De Sacramentit in genere. 27

Schol. Si ordo naturæ & generationis ſpectetur, Ordo Sa-
Sacramenta cum Tridentino bene ita collocantur: cramen-
Baptismus, Confirmatio, Euchariſtia, Pœniten- torum.
tentia, Extrema Unétio, Ordo, Matrimonium.
(§. 903.) Ordine vero Perfectionis, & dignita-
tis S. S. Euchariſtia primum locum inter omnia
Sacramenta tenet, ad quam reliqua velut finem
tendunt, quia Chriſtum ipſum ſubſtantialiter con-
tinet. Denique Ordine Neceſſitatis Baptismus eſt
prior, deinde reſpeétu lapſorum Pœnitentia, tum
reſpeétu communitatis ad Sacramenta adminiſtran-
da Ordo, & Matrimonium ad convenientem pro⸗
pagationem Eccleſiæ.

R 906.

Porro Sacramenta N. L, a Sacramentis Sacram.
V. L. non ſola rituum externorum, & czæ= N. L. ab
remoniarum diverſitate differunt, uti definit ilis V. L.
Tridentinum Sefſ. 7. can. 2. Nec propter ſo- Aierums.
lam fidem nutriendam inſtituta ſunt, uti idem

Tridentinum Seſſ. 7. can. 5. ſtatuit.

Sed Sacramenta N. L. gratiam ex opere Sacram.
operato cauſant in illis, qui nullum obicem N. L. cau-
ponunt. Imo. Juxta S. Scripturam Sacramen-Jant gra-
ta N. L. in non ponentibus obicem cauſant tiam
gratiam virtute operis externi a Chriſto inſti- α Te-
tuti, & ſubjecto debite applicati, non vero
ex merito, ſeu miniſtrantis ſeu recipientis Sa-
cramentum, quod eſt cauſare ex opere ope-
rato: ſic ſoan. 3, v. 5. Vis regenerandi tribui-
tur aquæ, velut inſtrumento: Act. 8. impo-
ſitioni manuum, vis accipiendi Spiritum S. ad
robur. Joan. 6. Manducationi carnis Chriſti,
vis

CQuid ſit
cauſare
e oveére
overato.

2 Cuput XIII.

vis ternum vivendi. Joan. 20. Abfolutiom,
& jJac. 5. Unctioni vis remittendi peccata.

2. Tim. I. Impoſitioni manuum vis gratiam
producendi. Matrimonio in Cana Galilææ
Vis ſandlificandi: Ergo cauſant gratiam ex
opere operato. Merito proinde definit Tri-
dent. can. 6. Si guir dixerit, per ipſa M. L.

Sacramenta ex opere ovperuto non conferri gra-

tiam... anathema ſit. 2do. Patres docent vim
ſanktificandi noſtris Sacramentis inditam eſſe,
uti Tertullianns de Bapt. c. 4. Ea vim fſan-
ctificandi habere ex leipfis ſeu inſtitutione Chri-
Ni, & non ex merito miniſtrantis, uti S. Au-
guſtinus 1I. 4. cont. Creſc. c. 16. Eorum cau-
ſalitatem ſimilem eſfſe cauſalitati rerum natu-
ralium v. g. ignir ad calefaciendum: Ergo
cauſant gratiam ex opere operato. 3t0.
Adverſarii concedunt, baptizandos eſſe in-
fantes: fed in illis Baptismus non operatur
gratiam ex opere operantis, quia illi fidem
actualem non habent, nec fides Eccleſiæ ſuf-
ficit, juxta adverſarios, ſed perſonalis re-
quiritur: Ergo ex opere operato cauſat gra-
tiam. Sed NB. in non ponentibus obicem,
quia utique requiruntur diſpoſitiones præviæ,
ſcil. fidei, ſpei, & aliarum virtutum actus
velut conditiones neceſſariæ in adultis.

chol. r. Theologi duplicem modum producendi
gratiam diſtinguunt; unum ex opere operantis,
quando gratia conceditur a Deo intuitu fidei,
ſeu meriti, vel miniſtrantis, vel ſuſcipientis Sa-
cramentum: alterum ex opere operato, quando
ratia producitur vi, & efficacia operis externi
Facratnentalis a Chriſto inſtituti, ac ſubjecto rite
applicati, non autem ex merito miniſtrantis, ſeu
„ reci-

lle e
Uhote
Un ke
ſun e;
non
an te
n
Uunk
leng
ie, a
ie
uen
ii
1
rerno
Iln fam
1 ſälie
Antoren
Ntat
is O
exc
ato,
d ſe
n!

n 5
Memu
kir,
(inn
Uun De
G
Nd
aten
1, 8
Dae
latO
UNs N

De Sacrämentis in genere. 29

ſelotu recipientis Sacramentum, licet non fine præviis
„ diſpoſitionibus ſuſcipientis, quæ tamen non ſunt
cauſæ effectrices, nec Sacramentis vim tribuunt,
mn utpote quam habent ex meritis Chriſti, ſed tan-
Gik tum removent obſtacula, ut Sacramenta vim
ſuam exercere poſſint, & ut per illa merita Chri-
ſti nobis applicentur: hæ tamen diſpoſitiones
non requiruntur in parvulis earum incapacibus,
ſed tantum in adultis. Unde fallitur Calvinus,
dum fingit, Sacramenta agere ex opere operato
idem apud nos effe, ac efſe cauſas principales gra-
tiæ, cum eas inſtrumentales ſolum eſfſe dicamus.
Deinde falluntur ill, qui putant, nos docere,
Sacramenta virtute ſua naturali ſanétificationem
in nobis cauſare. Rurſus falluntur illi, qui cen-
ſent, agere ex opere operato apud nos idem eſſe,
ud ac phyſice per qualitatem inſitam cauſare gratiam,
tumn cum tamen nos modum agendi ex opere operato,
m:e H an fcilicet phyſice, vel moraliter cauſent, ad
“ controverſias Scholaſticas amandemus. Denique
Hel mentitur Calvinus, dum docet, Catholicos per
5α opus operatum prævias in ſuſcipiente diſpoſitio-
0en nes excludere. Hic modus loquendi, ex opere
N operato, non quidem quoad verba, ſed tamen
deiei quoad ſenſum apud antiquos, maxime S. Augu-
nlst ſtinum l. 4. cont. Creſc. c. 16. occurrit.
AH S www .
gobici Schol. 2. Sociniani, & Anabaptiſtæ omnem Sacra- Solvuntur
„ mentorum uſum, & fructum in eo conſtituunt, objiektio-
SO quod fint nuda ſigna Chriſtianæ profeſſionis, & nes.
lum ? diſtinctionis fidelium ab infidelibus. Lutherus &
lus. Calvinus non aliam in Sacramentis vim agnoſcunt,
quam mere externam, & objectivam ad excitan-
dam fidem: I. Quia S. Seriptura ſoli fidei, non
vero Sacramentis vim ſanctificandi tribuit, niſi
quatenus fidem excitat. Marc. ult. (Qus credide-
vit, & baptizatus fuerit, ſalvus erit. Et ſolus
Deus poteſt peccata dimiltere. Luc 5. Rgſo. Ex
citato textu ſolum ſequitur, qued ſolus Baptis- .B
mus non ſalvat, ſed non ſequitur, quod Baptis- 3
mus

—
liont

3⁰ Caput XIII.

mus non ſalvet. Deinde ſolus Deus auctoritate
propria peccata dimittit. II. S. Auguſtinus q. 59.
in l. quæſt. V. & N. T. ait: MWec cæœleſte donum
poterit conſequi, qui ſe per aquam, non per fdem
commutari credit. Et S. Bernardus ſerm. de Cœn.
ait: Sicut inveſtitur Canonicus per librum, . Sio
diviſiones gratiarum diverſis ſunt traditæ Sacra-
mentis. Et Tertullianus l. de pœnit. Baptismum
vocat fidei ohbſignationem. Keſp. Præterquam,
quod liber citatus non ſit S. Auguſtini, loquitur
ille de cauſa formali juſtificationis, quæ vtiae⸗
non eſt aqua, licet fit canſa inſtrumentalis effi-
ciens. S. Bernardus non comparat Sacramenta cum
libro &c. ratione efficientiæ, ſed ratione diverfſi-
tatis ſignorum in Sacramentis. Tertullianus Bap-
tismum ſigillum fidei vocat, non quia fidem ex-
citat, ſed quia Baptizatus fidem hoc ſigno teſta-
tur. III. Si Sacramenta cauſant gratiam ex opere
operato, Deus eſſet obligatus, illa percipientes
juſtificare. Keſp. Hæc obligatio non ex necefſi-
tate, ſed libera Dei promiſſione deſcendit.

An Sacr. Schol. 3. Quærunt hic Scholæ, quoômodô Sacra=
phuſſice vel
moraliter
baueſent.

menta N. L. cauſent gratiam, an phyflice per rea-
lem influxum, motum, & contaétum; an mora⸗
liter movendo, & excitando Deum ad gratiam
conferendam. Okam &c. docent, Sacramenta

N. L. eſſe cauſas tantum per accidens, ſeu me-

ras conditiones, ad quarum præſentiam Deus con-
fert gratiam. Verum hoc modo non ſalvatur
Gauſalitas Sacramentorum. Thomiſtæ docent,
Sacramenta N. L. per modum inſtrumenti phyſici
phyſice in nobis gratiam cauſare. Altiſſiodorenſis
vult, Sacramenta non efſe cauſas proprie efficien-
tes, ſed quaſi materiales, & continere gratiam,
fſicuti vas continet medicinam. Vasquez vero
putat, illa conferre gratiam per modum impetra-
tionis. Veroſimilior ſententia eſt, Sacramenta
N. IL. efle tantum cauſas morales gratiæ ſanctifi-
cantis, dum inſtar chirographi moraliter conti=
nen-

is
ie D
1
t,à
Dn.
Utorn
tor,
ſet,
Püirn⸗
1on d
UüSi
conin

Nn

1
le n
t,
NT
Hlüm,

De Sacramentie in genere. 31

Audoin nentis pretium meritorum Chriſti movent effica-
tinse; citer Deum, ex pacto, quo ſe libere obſtrinxit,
hein ut ad præſentiam ſignorum Sacramentalium afli-
perfu ſtat, & gratiam digne ſuſcipientibus conferat.
n, GäI Nam I. hic modus explicandi cauſalitatem Sacra-
, mentorum eſt ſanior, & philoſophiæ accommo-
ie In datior, quam cauſalitas phyfica, ubi vix intelligi
Dtm poteſt, quomodo res materialis phyſice, ad rem
eenn ſpiritualem efficiendam concurrere poſſit: certe
f,Mü non debemus myſteriis fidei noſtræ plus obſcuri-
Guri tatis affundere ſine gravi ratione, quam in ſeipſis

ventikk contineant, ne noſtris ſubtilitatibus hæreticis no-
amenn va arma contra nos ſuppeditemus. 2. Nonnulla .
ne ddd Sacramenta cauſant gratiam, quando phyſice non

Hlamh amplius exiſtunt, ſic Sacramenra, quæ in uſu
uflen? conſiſtunt, & Baptismus fiéte ſuſceptus cauſat
gnoti gratiam, quando jam actio abſoluta eſt, & fictio
nerge receſſit, ubi concipi non poteſt, quomodo pby-
eegee ſice influant. Non obſtat. I. quod S. Scriptura
lereu dicat, nos renaſci aquaà, per lavacrum; &
A— dquod Tridentinum dicat, Sacramenta continere
gratiam, quæ omnia phyſicam cauſalitatem indi-
zid ds Cant. Kejp. Partitulæ er & per denotant quidem
veram cauſalitatem, ſed non phyſicam, cum mo-

ſce e
Plee ralis ſufficiat, quomodo per ſanguinem Chriſti re-
l gi dempti fümus. II. Patfes dicunt, cauſalitatem
Genmen Sacramentorum vix explicari poſſe, & eam cum
, eb „ els cauſis phyficis comparant: Et Eccleſia in
rbese benediétione fontis Baptismalis orat, ut Deus aquis

n Klvt vim regenerandi impertiatur. Keſp. Patres &
e kon Eccleſia ſolam veram, & realem cauſalitatem Sa-
aigi⸗ cramentorum indicat, non vero phyſicam.
iodor⸗ 1, S .
pireki⸗ Schol. 4. Quærunt ulterius Scholæ, an etiam Sacra- Quomode
e gi⸗ menta V. L. gratiam ex Opere operato contule- Sacram.
gnen. rint. Magiſter ſententiarum l. 4. d. I. Sacramen- V. E. cau=
m tis V. L. omnem vim cauſandi etiam ex opere ſabant.
Sicyil operantis detrahere videtur. S. Bonaventura in 4.
te d. 1. approbat ſententiam Hugonis Vicétorini,
Ur , docentis, Sacramenta V. L. gratiam contuliſſe ex
. opere

Caput XIII.

opere operato, non quidem per ſe, & primario,
quia nullam annexam habebant Dei promiſſionem,
ſed per accidens, & ſecundario propter fidem,
cujus erant ſigna proteſtativa. Ubi notat D Ha-
bert, quod, dum Tridentinum definit, Sacra-

menta N. L. difterre a Veteribus, & continere,

ac cauſare gratiam; non attingat quæſtionem
Scholaſticam, an Sacramenta V. L. producant,
vel non producant gratiam; an ex opere opera-
to, vel ex opere operantis, & ſic intaétam re-
linquat ſententiam tum Magiſtri ſententiarum,
tum Hugonis Victorini. Verior tamen eſt En-
tentia, Secramenta V. L. non habuiſſe vim gia-
tiam cauſandi ex opere operato, ſed tantum ex
opere operantis, hoc eſt, ex fide, & pietate ſeu
miniſtrantis, ſeu ſuſcipientis Sacramentum. Ita
colligitur 1I. ex diſcrimine inter Sacramenta No-
væ, & veteris Legis; nam ex Lege nemo juſtifi-
cabatur apud Deum Gal. 3. & impoſſibile erat
Janguine taurorum & hircorum auferri peccata.
Hebr. 10. 2. Ita docent Patres, S. Baſilius I. de
Spir. S. c. 14. Guid confers lavacra cum lavacris,
quæ ſolam nominis appellationem habent commu-
nem. S. Chryſoſtomus or. de Bapt. Chriſti: Ju⸗
daica expiatio negquaquam a peccato expiabat.
S. Auguſtinus q. 25. in Num. Si per ſe attendan-
tur acramenta vetera, nullo pabto voſjunt mederi.
Et Eugenius IV. in Decreto ait: Mla Sacramenta
V. L. non cauſabant gratiam, ſed eam ſolum per
paſſionem Chriſti dandam eſſe ſigurabant. Igitur
Sacramenta V. L. cauſabant ſolum gratiam ex
opere operantis, hoc eſt, ex fide & pietate ſeu
miniſtrantis, ſeu ſuſcipientis: tum quia ideo Abra-
ham circumciſio reputata eſt ad juſtitiam, quia
credidit: & Lev. 4. in oblatione hoſtiæ pro pec-
cato dicitur: orabit pro eo Sacerdos, & dimitte-
tur ei: tum quia juſtificatio in V. L. obſer vationi
mandatorum aſcribitur: Rom. 2. fakRores legis ju-
ſtiſicabuntur: & ſoli illi præmium æternum pro-
mittitur. Iſ. 56. v. 4. ui tenuerint ſfœdus meum,
nomen

7

4
C13

De Sucramentit in genere. 33

Nene nomen ſempiternum dabo eis. Non obſtat I. quod
niſione ex citato loco Lev. dicantur peccata in V. L.
ter fiet per orationem Sacerdotis eſſe dimiſſa: & Deut.
tut E. ult. repletus eſt Joſne ſpiritu ſapientiæ, quia
t, n Moyſes poſuit ſuper guem mants ſuas, ubi parti-
eGnttet, cula quia veram cauſalitatem denotat: offerebant
efiore etiam veteres Deo ſacrificia, ut eum placarent:
PrOlen Et Apoſtolus r. Cor. 10. ait: quod eandem no-
ere e biſcum ſzam ſpiretualem manducaverint. Reſp.
tatlmnt Per antiqua Sacramenta peccata ſolum quoad im-
tentiun, munditiam legalem, non vero quoad reatum cul-
en ett Pæ remiſſa fuerunt, quod non niſi per opus ope-
e vin g Tantis, ſcilicet fidem & contritionem recipientis
tantune fiebat: Illa antem manus impoſitio erat mera ad
ſietet regendum populum deſignatio. Sacrificia illa ex
htunn. 1 Opere Operantis ſolum reatum culpæ diluebant.
mem à Abpoſtolus dicit, quod eandem inter ſe eſcam, &
o „ potum ſpiritualem, id eſt, a Deo datum habue-
Aen rint, quæe erant figura Euchariſtiæ quidem, ſed
unt non Sacramenta V. L. ex defecëctu ſtabilis inſtitu-
1 tionis. II. S. Auguſtinus tr. 26. in Joan. ait,
varrin Veteres eandem nobiscum eſcam ſpiritualem man-
e dacaſſe: & S. Ambroſius I. 7. in Luc. ait: San-
rfi6 Difcavit Lex, juſtifcat gratig. Reſp. J. S. P. P.
G ſolum volunt, Veteribus eandem gratiam colla-
e Ninir tam fuiſſe, ſed non per eandem virtutem Sacra-
Hund mentorum ex opere operato. .
Gunmmnent
Pin J. 908.

1 5 . —
d „Cauſant igitur Sacramenta N. L. gratiam Effeltus
etrel Tancétiſicantem, ceu primarium ſuum effectum; Sacram.
h (H. 907.) non tamen omnia per ſe cauſant , e“
im,,„ Primam gratiam, ſed tantum Sacramenta ma
ec, mortuorum, Baptismus, & Ponitentia: re-““
i liqua vero Sacramenta viverum caufant ſo-
, lum ſecundam gratiam, ſive augmentum
mmuß gratiæ ſanctiſicantis. Quippe noen omnia Sa-
GH cra-
Schram Inſiit. Theol. Tom. II. C

Sarra-
menta vi-
vorusm &
Mmoriuo-
rum.

An Sa-

cram. vi-

vorum
per acci-
dens pri-
mam gra-
tiam cau-

ſent.

34 Cavut XIII.

cramenta ſunt inſtituta ad remittenda pecca-
ta, ſed tantum Baptismus, & Poenitentia,
ille ad delendum originale, heæc ad pecca-
tum actuale; adeoque non preeſupponunt in
ſubjecto gratiam ſanctificantem, ſicut Sacra-
menta vivorum, uti ſuis locis dicemus.

Schol. I. Gratia ſanctificans vel eſt prima, quæ ho-

mini necdum in gratia conſtituto primo datur,
& Sacramenta, quæ eam conferunt, dicuntur
Sacramenta mortuorum, uti Baptismus, & Po-
nitentia: Gratia ſecunda eſt eadem gratia ſancti-
ficans, quæ augetur; & Sacramenta, quæ eam
conferunt, dicuntur Sacramenta vivorum, uti
Confirmatio, Euchariſtia, Extrema Unctio; Or-
do, & Matrimonium.

Schol. 2. Quæritur, an étiam Sacramenta vivorum
ſaltem per accidens in ſubjecto adulto exiſtente
in peccato mortali, cujus conſcientiam inculpa-
biliter non habet, vel quando putat, ſe contri-
tum ad Sacramenta accedere, cum tamen tantum
ſit attritus, primam gratiam cauſare poſſint. Com-
munior eſt Theologorum ſententia, quod Sacra-
menta vivorum ſaltem per accidens primam gra-
tiam conferre poſſint: Ita S. Thomas de Confir-
matione 3. p. q. 72. a. 3. docet, quod ſi quis
adultus in peccato exiſtens, cujus conſcientiam
non habet, vel ſi etiam non perfecte contritus
accedat, dummodo non fiéctus accedat, per gra-
tiam collatam in hoc Sacramento conſequatur

remiſſionem peccatorum. Talis enim non ponit

ſcienter obicem, & ſicuti Sacramenta mortuorum
in juſtificato per contritionem per accidens cau-
ſant ſecundam gratiam, ita Sacramenta vivorum
per accidens cauſare poſſunt primam gratiam,
cum primus gradus gratiæ non fſit excellentior ſe-
cunde. Nec obſtat I. quod hic effectus non ha-
beatur in S. Scriptura, neque in Traditione. Keſp.
Ex hoc ſolum ſequitur, hoc non eſſe de fide,
noen

un
I.

li an

cel
uſ
1n
ote

pern
hitentn
d pece
onunt!
et dact
nos.

, Tel
imo din
, dier
S, &
tatia
, (ore
VoruN. .
ctio,

ta viyon
9 exiie
n inen
, Een
en tüntd
rr.
Cod n
pimng
Ee (
Nod i
wltiend
le cont
t, Pel 6
obletu⸗
N00 1
motte⸗
ciden 5
t ſid-
deleunt
Ans 4
joNe N
leN

De Sacramentis in genere. 35

non vero, quod pia S. Thomæ ſententia falſa ſit.
II. Euchariſtia eſt cibus ſpiritualis animæ: ſed
hic animæ mortuæ nihil prodeſt, ſicut nec cibus
corpori mortuo. Keip. Diſparitas eſt, quod ci-
bus ſpiritualis Euchariſtiæ alitum in ſe convertat,
non vero cibus corporalis, qui mortuo nihil
prodeſſe potef.

F. 909.
Præter gratiam ſanctificantem Sacramen- Sacram.
ta N. L. conferunt gratiam peculiarem cui- onſerurt
que Sacramento propriam, quæe propterea Lecialem

. tia
Qacramentalic dicitur, & juxta S. Thomam Syeya

Sacra-
ſuper gratiam ſanctificantem, virtutes, enmtk⸗
dona, addit Divinum quoddam auxilium ad lem.
conſequendum Sacramenti finem. Sic Ba-
ptismus addit auxilia ad præſtanda Chriſtia-
ni hominis officia. Confirmatio ad profiten-
dam intrepide fidem: Euchariſtia ad exer-

cenda pietatis officia, & in iis perſeverandum:

Poenitentia ad evitanda peccata, & pro iis

ſatisfaciendum: Extrema Unctio ad morbi
incommoda patienter ferenda, & tentatio-
nes vincendas: Ordo, ad rite obeunda Ec-
cleſiaſtica munia: Matrimonium ad ferenda
ejus onera, & liberos bene educandos. Ra-
tio eſt, quia unumquodque Sacramentum ad
ſpecialem finem deſtinatur, ad quem aſſe-
quendum ſpecialis illa gratia requiritur.
GSckol. Gratia Sacramentalis non eſt habitus a gra- Quid ſit
tia ſanctificante diſtintus, ſed ei ſolummodo ad- gra-
dit aliquod jus, ad obtinenda, cum opus fuerit, tia Sacra-
auxilia gratiæ neceſſaria ad proprios cujusque Sa- mentalis.
cramenti effectus obtinendos: quippe habitus a
gratia ſanctificante diſtinétus eſt omnino ſuper-
Auus; quia illa omne id præſtare poteſt, quod
C 2 ille

Sacram.

α—
gratiam
conſert.

Tria Sa-

1 imunt
Charabte-
rem.

Caput XIII.

ille præſtare deberet, nam gratia fanétificans ani-
mam ejusque facultates perficit in ordine ad exer-

cendos actus ſupernaturales proprios cujusque Sa-

cramenti: Ergo gratia Sacramentalis ſuper ſanéti-
ficantem adjicit ſolammodo jus fundatum in Di-
vina promiſſione, qua ſe Deus gratuito obftrin-
xit, ut dignæ Sacramentorum Tuſceptioni gra-
tiam illam, ſeu jus auxilia illa obtinendi anneète-
ret. Porro hoc jus non officit, quin hæc gratia
ſit gratuita, cum non in noſtris meritis, ſed ſola

Dei miſericordia fundetur, & ſolo titulo fidelita-

tis Dei debitum dici poſſit. Auxilia vero hæc
opportuno loco, & tempore a Deo conferuntur,

cum neceſſitas hoc poſtulat; & jus ad illa perci-

pienda per peccatum mortale amittitur.

H. 910.
Porro idem ſpecie Sacramentum equa-

ualiter lem ſemper gratiæ effeéctum illis confert, qui
diſvoſtis æqualiter ſunt diſpoſiti; quia quando cauſa,
& diſpoſitio ſunt æquales, idem eſt effectus:
ſi vero inæqualiter ſint diſpoſiti, inæqualem
etiam ex opere operato effectum producit:
tum quia ita docet Tridentinum Seſſ. 6. c. 7.
In baptizatir juſtitia recipitur. ſecundum pro-
priam cujurcunqut diſpoſitionem, & cooperatio-
nem: tum quia Sacramenta agunt adinſtar
agentiam naturalium, quæ pro diverſa ſub-
jecti diſpoſitione inæqualem eflectum produ-
cunt.

§. 911.
Præter gratiam ſanctificantem (G. 908.)

cram im- & Sacramentalem, (H. 909.) tria Sacra-
menta, ſcilicet Baptismus, Confirmatio, &
Ordo imprimunt animæ Characterem indele-

bilem,

Poſ⸗ 9

n,
tnlie
Peni
Cri
ſhune
Ein
.d.
ll,
n

11 con

tur. 1
Dank
Inhrtn
Lells
Urh i
.
irn,
inlele
in.
n 9.

Kcane t
e ad ent
losque
pper int
tuim inl.
o obli
tioni n
ncl onnece
hee
tis, ſell
wlo fen
Ver
COhlen
1d i
Ut.

I e
lett, 4

o .

eetn
nelul
roini
elhe
Mtunf
Mpeft
ſetla
n N

11

De Sacramentit in genere. 37

bilem, unde iterari non poſſunt. Hoc dogma
Catholicum ex S. Scriptura ſatis efficaciter
probari non poſſe obſervant recentiores Theo-
logi. Unde probatur Imo. ex Traditione.
S. Cyrillus præf. in Catech. vocat Baptisma
ſignaculum ſanbtum & indelebile. S. Ambroſius
I. de initi: ignaculum ſpirituale. S. Auguſtinus
tr. 6. in joan. TZene, guod accepiſti, non mu-
tatur, ſed agnoſcitur, Charabter eſt Regie mei,
non ero ſacrilegus, corrigo deſertorem, non mu-
to Charalterem. Ubi indicat, etiam in apo-
ſtatis Characterem Baptismi remanere, adeo-
que Baptismum non eſſe iterandum, quando
ſe convertunt. Et cum ep. I185. induxiſſet
Donatiſtam ſic loquentem: Quare ergo me
non baptizar: reſpondet: Quia non ſucio inju-
riam Charalteri Imperatoris, eum errorem cor-
rigo deſertoric. De Conſrmatione idem S. D.
I. 2. cont. litt. Petili. ait: Sacramentum Chrir-
matis in genere viſibilium ſignaculorum Sacroſan-
um eſt, ſicut Baptitmus: Ergo ſicut Baptis-
mus, ita Confirmatio imprimit Characterem.
De Ordine 1. 2. cont. ep. Parm. c. 3. probat,
Baptismum, & Ordinem idcirco iterari non
poſſe, quod conſecratione quadam conferan-
tur. 2do. Innocentius III. in c. majores. de
Bapt. loquitur de Charactere per Baptismum
impreſſo velut de re vulgo notiſſima. Eu-
genius IV. in decreto ait: inter Sacramenta
tria eſſe Baptiemum, Confirmationem, & Or-
dinem; quæ Charakerem imprimunt in anima
indelebilem, unde in eadem perſona non iteran-

tur. Et idem definit Tridentinum Sefſ. 2.

can. 9. 3 ttο. Exiſtentiam characteris S. Tho-

38 Caput XIII.

mas probat ex ejus officiis, quæ ſunt: 1r.
Aptum reddere hominem ad cultum Divi-
num, & res ſacras percipiendas, vel perfi-
ciendas. 2. Configurare Chriſto per poteſta-
tem ab eo acceptam. 3. Fidelem a cæteris
diſtinguere. 4. Facere, ut Sacramenta eum
imprimentia iterari non poſſint. Hinc in Ba-
ptismo datur character familiæ; in Confir-

matione militiæ Chriſti; in Ordine poteſtatis

& miniſterii Eccleſiaſtici.

Solvuntur Schol. r. Characteris nomine Theologi intelligunt
objebtio-
Ré5.

ſignum ſpirituale animæ impreſſum, & indelebile,
per quod Chriſtiani diſtinguuntur, & apti reddun-
tur ad aliquid ſacrum recipiendum, vel peragen-
dum. Proteſtantes exiſtentiam Charaéteris ne-
gant. I. Quia nulla ejus fit mentio in S. Scri-
ptura, & nullus ante Petrum Pictavienſem ſuc-
ceſſorem Magiſtri ſententiarum in Cathedra Pari-
ſienſi, ejus meminit. Unde B. Albertus M. in 4.
d. 6. docet, vix in ſcriptis S. S. P. P. aliquid de
Characétere reperiri. Scotus in 4. d. 6. docet,
eum propter Innocentii HI. & Romanzæ Eccleſiæ
auctoritatem tantum admittendum eſſe. Et Ga-
briel Biel ait, neque S. Scripturam, neque ſcripta
S. S. P. P. nos cogere, ad eum admittendum.
Reſp. Pro S. Scriptura fufficit nobis Traditio-
Ante Petrum Pictavienſem citati Patres Characte-
ris meminerunt. Antiqui Theologi docent, Cha-
raéterem non habere fundawentum in veteri Tra-
ditione in ſenſu, quo Scholaſtici de eo diſputant,
an ſcilicet ſit qualitas, vel relatio rationis; uti
B. Albertus M. & Biel ipſi teſtantur, non vero in
fenſu a Tridentino definito. Scotus & Cajetanus
characterem ex Traditione aperte admittunt, li-
cet non ſatis bene velint, eum ex P. P. probari
non poſſe. II. Catholici probant, tria Sacramen-
ta iterari non poſſe, quia imprimunt Characterem,
& ex eo, quod iterari non poſſunt, probant ſen⸗
en-

De Sacramentis in genere. 39

fſonte ſtentiam characteris: Ergo errant in circulo. Reſp.
tuta D Non eſt circulus, quando ex diverſo genere cau-
iIie probatio deducitur v. g. effectus per cauſam;
E vel cauſa per effectum. Sic probamus Sacramen-

er portt ta iterari non poſſe, ex Charactere, ceu effectu,
n at & Charaéterem a Sacramentis tanquam a cauſa.
nelta vepol. 2. De natura Characteris variæ ſunt Schola- Quid ſit
linennd ſticorum opiniones. Durandus putat, eum eſſe Chara-
in tantum relationem rationis, ſeu denominationem gey,
pori extrinſecam. Verum, licet heæc ſententia fidei non

adverſetur, recedit tamen a proprio ſenſu Eccle-
ſiæ, quæ docet, Characterem animæ imprimi,

gi inl quod de relatione rationis nonniſi abuſive dicitur.
Eindek Scotus vult, Characterem efle relationem realem
Lipti ſel extrinſecus animæ advenientem, qua anima Chri-
N ſeng ſto aſſimilatur: Verum Charaéter a Sacramento
uniteis! producitur cum econtra relatio per veram actio-
ion nenm non producatur. Recentiores Philoſophi vo-
aienent lunt, Characterem eſſe certam animæ modificatio-
Ctkan nem, quz cum Thomiſtis etiam ad genus quali-
ts in tatis, & quidem ad potentiam revocari poteſt,
P mlin quæ dat agere aut pati, cum per Characterem
6. homo deputetur ad ſacra vel ſuſcipienda, vel con-
une ts ficienda.
. T
le 1 Schol. 3. Eſt de fide, Charaéterem in vita deleri non Ejus in-
Uelleſi poſſe, quia Tridentinum eum vocat ſignum inde- delebilitas
lnittene. Ia. : . . .
Antnen lebile: an vero ſit delendus in altera vita, incer- & ſubje-
Pi ne tum eſt, cum Eccleſia nihil circa hoc definiverit: Rum.
1sC conformius tamen eſt definitioni Concilii, eum in
oelt,, altera vita non eſſe delendum, ſed in Beatis ad
n veiel gloriam, in damnatis ad poenam remanere. Sub-
eo l⸗ jeétum Characteris immediatum eſt intellectus,
ntiot, ordinatur enim ad executionem cultus Divini,
Aui eſt quædam fidei proteſtatio, adeoque in eo-
E dem ſubjecto, in quo fides, ſcilicet in intellectu,

eſſe debet. In Chriſto Domino, qui eſt ſplendor
gloriæ, Character non fuit. Denique nec Auéto-
ritate nec ratione probari poteſt. Sacramenta ve-
teris Legis Characterem impreſſiſſe.

C4 G. 912.

Chriſtus

ſutui t.

objektio-
nés.

Caput XIII.

G. 912.
Vis productiva gratiæ, & Characteris a

Sczaze. Chriſio inſtituente Sacramentis N. L. concella
.„L. 7442

fuit, adeoque certa, ac vera eſt fententia,
Chriſtum Dominum omnia & fingula N. L.
Sacramenta immediate, & per ſeipfſum inſti-
tuifſe. Nam Imo. nullum eſt Sacramentum,
cujus aperta mentio non fiat in S. Scriptura,
uti in decurſu patebit; ac proinde cujus im-
mediata mentio non videatur ad Chriſtum
referri debere. Unde Apoſtoli vocant ſe tan-
tum miniſtros & diſpenſatorer miſteriorum Dei.
I. Cor. 4. v. I. 2do. S. Ambrofius l. 4. de
Sacr. c. 4. ait: Auklor Sacramentorum quit eſt,

niß⸗, Dominut eſus? Deinde Tridentinum
Seſſ. 7. can. I. definit: gquis dixerit, Sacra-
menta MW. L. non fuiſſze omnia à TReſu Chriſto

Domino neſtro inftituta., anathema ſit. Quod
autem inchinet in eam ſententiam, quæ do-⸗
cet, illa immediate eſſe a Chriſto inſtituta,
patet ex Seſſ. 14. cap. I. ubi ait, Extremam
Unctionem apud Marcum inſinuatam, per Ja-
cobum autem Apoſtolum fidelibus commenda-
tam ac promulgatam eſſe. Et Seſfſ. 21. c. 2.
docet, id eſſe diſcriminis inter Sacramenta,
& Sacramentalia, quod Eccleſia nil poſſit in
ſubſtantiam Sacramentorum, ficut poteſt in
ritus, & cæremonias: Ergo ſi Eccleſia nil
Poſſit in materia, & forma mutare, ſignum
eſt, ſubſtantiam Sacramentorum eſſe a Chri-
ſto immedliate inſtitutam.

Solvuntur Schol. I. Catholici omnes conſentiunt, Baptismum

& Euchariſtiam immediate eſſe a Chriſto inſtitu-
ta: Item Chriſtum ſaltem mediate efle omnium
Sacra-

tn
ni in
tuunn
turont.
teute
ten,
Nex
Mid
Elo

De Sacramentie in genere. 4

Sacramentorum Auctorem: at diſputant, an om-
„niea immediate inſtituerit; nam Magiſter fenten-
tahete tiarum, Hugo Victorinus, & S. Bonaventura pu-
coNe tarunt, Apoſtolos pro conceſſa ſibi a Chriſto po-

ententi, teſtate nonnulla Sacramenta maxime Confirmatlo-
ula N. nem, & Extremam Unctionem inſtituiffe: imo
l —
ſumint. Alexander Alenſis cenſet, Sacramentum Confir-

mationis longe poſt Apoſtolorum tempora in Con-

Awenn cilio Meldenit, circa an. 845. inſtitutum fuiſſe.
dctin Nam I. S. Cyprianus Serm. de ablut. ped. ait:
cunse6 loſe ſummus Sacerdas ſui eſt Sacramenti inſtituton,
Chritr & Auktor, in cœteris homines Spiritum S. habuere

nt ſeir Auktorem. Reſy. Aucétor hujus ſermonis non de

iguevi Sacramentis, ſed de cæremoniis Sacramentorum,
ſſhlu & Liturgia loquitur. II. Chriſtus poteſtatem a
1S 14 Patre acceptam Apoſtolis fuis communicavit: Er-
go etiam poteſtatem inſtituendi Sacramenta. Reſp.
ifenun Falſum eſt, quod omnem omnino poteſtatem illis
, N dederit, nam Ly ſicut me miſit vivens Pater, non
“l omnimodam paritatem denotat.
S
Schol. 2. Bellarminus & nonnulli alii volunt, eſſe qn ſit ds
e de fide, quod Chriſtus immediate omnia Sacra- Ffde, om-
inmimn, menta N. L. inſtituerit. Verum ſententia nega- nia Sa-
Eyun tiva hodie eſt communior: I. Quia in definitione cram. eſſe
N, Tridentini citata particula immediate non reperi- immediate
ornt tur, & licet inferatur ratiocinio Theologico, hoc Chriſto
tamen ad faciendum fidei decretum non ſufficit; inſtituta.
u 3 nam Chriſtus poteſt dici Sacramentorum inſtitu-:
Culen tor, licet poteſtate ſua Apoſtolis concefla non-
holſti ull Sacramenta per eos inſtituiſſet, ficuti poteſt
thotefi ici miraculorum patrator, licet multa miracula
cleſa per Apoſtolos patrata ſint. 2. Jodocus Raveſtein
e,ANH Theologus Lovanienſis in Tridentino præſens,
e: 1 partieulam immediate ſtudioſe a Patribus omiſſam
le 10. fuiſſe teſtatur, ad cavillationes evitandas, unde
tiam ſalva fide de hac re adhuc in Scholis diſpu-
Pitte⸗ tatur. Wec obſtat I. quod Tridentinum definiat,
o Omnia Sacramenta a Chriſto intituta efſe: Ergo
ſ ann immediate, nam de mediata inſtitutione nulla fuit

lr C5 con-

An pote-
ſtas inſti-
tuend: a-
cram. ho-
mini puro
communi-

cari poſſit.

Solus ho-
mo viator
eſt mini-
ſter Sa-
cram.

42 Caput XIII.

1
controverſia. Reſp. Definitio eſt contra heæreti-
cos, qui aliqua Sacramenta, uti Confirmationem
&c. nequidem mediate a Chriſto inſtituta eſſe di-
cunt. II. Idem Tridentinum Sefſſ. 14. dicit, Sa-
cramentum Extremæ Unctionis a S. Jacobo tan-
tum promulgatum, a Chriſto vero inſtitutum efſe.
Reſp. Hic Concilium iterum nihil deſinit de infti-
tutione immediata. Eodem modo Sefſ. 21. C. 2.
Inſtitutionem immediatam non attingit.

Schol. 3. Poteſtas inſtituendi Sacramenta per pro-=
priam Auétoritatem ſupremam, & independen-
tem ſoli Deo propria, nec ulli creaturæ commu-
nicabilis eſt: Poteſtas etiam excellentiæ inſtituen-
di Sacramenta, quæ humanitati Chriſti tanquam
inſtrumento Divinitati conjuncto conceſſa fuit,
adæquate, quantum ad omnes effectus, nulli pu-
ræ creaturæ communicari poteſt; nam hæc fun-
datur in unione hypoſtatica, & requirit meritum
de condigno primæ gratiæ ſanétificantis. Poteſt
tamen communicari inadæquate puræ creaturæ,
quia nulla eſt implicantia, quod homo ex con-
ceſſione Dei inſtituat ſignum externum, & anne-
ctat vim gratiæ produétivam, quia nonniſi de

congruo ex libera Dei acceptatione gratiam nobis

mereretur, adeoque adæquate illi hæc poteſtas
non communicaretur.

§K. o13.
Porro ſolus homo viator poteſt eſſe ido-
neus ordinarius Sacramentorum miniſter.
Nam Imo. ſolis hominibus dedit Chriſtus po-
teſtatem Sacramenta adminiſtrandi, uti quan-
do Matth. 28. juſſit, ut Apoſtoli baptizarent:
Conſecrarent, Luc. 22. peccata dimitterent,
Joan. 20. Et Apoſtolus ſtatum viatoris in
miniſtro ſupponit, quando Hebr. 5. ait, mi-
niſtrum debere ſſe ex hominibur aſßſumptum,
J qui

De Sacramentis in genere. 43

tn eou qui condolere voſſit iis, qui ignorant & errant.
Frrr Unde S. Chryſoſtomus ait l. 3. de Sacerd.
quod poteſtatem ligandi & ſolvendi Deus ne-
chet que Angelis neque Archangelis datam eſſe vo-
fiums luerit. 2do. Ratio eſt: Sacramenta N. L. con-
te ſtant verbis humano modo prolatis: (§. 893.)

el.ne Ergo ab homine proferri, adeoque Sacra-

t. menta a ſolis hominibus adminiſtrari poſſunt.
ta den Schol. I. Lutherus l. de Miſſ. priv. non ſolos ho- Solvuntu
incepen mines, ſed etiam Angelos, imo dœmones admi- objeftio-
Ure een niſtrare Sacramenta poſſe docet I. quia efficacia nes.
ir inlin Sacramentorum non nititur qualitate perſonæ mi-
ikti tane niſtri, ſed verbo Chriſti, quod fidem in ſuſcipiente
onceln! excitare poteſt, quocunque tandem modo, ſer-
Gs, ul vato tamen ritu a Chriſto præſcripto, proferatur.
im hef Reſp. Efficacia Sacramentorum ex inſtitutione
Niit nei⸗ Chriſti nititur ſaltem qualitate eſſentiali perſonæ
ts, M Chriſti miniſtri, quæ eſt, ut miniſter ſit homo
edaln viator. II. Judas membrum diaboli baptizare
ond potuit: Ergo etiam diabolus poteſt. Ke p. Judas
un En non ut membrum diaboli, ſed ut verus homo
2 toni miniſter Chriſti, & poteſtatem ab eo habens Sa-
gttunnt cramentum adminiſtravit.

hee Schol. 2. Sanécti Angeli poſſunt eſſe miniſtri extraor- An An-
dinarii Sacramentorum, non quidem ex inſtitu- geli, dæ-
tione olim a Chriſto facta, ſed per miraculum, mones &GE
& extraordinaria Dei commiſſione. Ita S. Tho- peati voſ-

Kelel anas 3. p. q. 7. Sic Nicephorus refert, S. S. An-= ſint eſſe
gelos conſecraſſe S. Amphilochium in Epiſcopum; miniſtri.
1 i & Angeli leguntur pluribus S. S. Euchariſtiam S
Ptitos miniſtrafſe. Putant etiam Salmanticenſes, non
,utile eſſe implicantiam, ut dœmones ſecundum extra-
uptin Orqdinariam providentiam miniſtrarent vera Sacra-
nite⸗ menta, quod tamen defaéto non fit: unde ſi con-
tni1 ſtaret, Sacramentum a domone adminiſtratum
ina eſſe, non deberet ut verum admitti, ſed potius

t ut illuſio diabolica repelli, niſi adeſſet evidentif-
ſeni fima revelatio, hoe ex ſpeciali Dei diſpenſatione,

4

Non qui-

eſt idoneus
miniſter.

objektio-
6b.

Caput XIII.

& juſſione factum eſſe. Homo denique compre-
henſor, & beatus eſt de lege Dei ordinaria ſive
ex vi inſtitutionis Chriſti absque ulla nova com-
miſſione miniſter idoneus Sacramentorum, ſed
tamen extraordinarius, quantum ad circumſtan-

tiam ſtatus: quippe homo etiam beatus retinet

Characterem, & miraculoſe re ſurgendo poteſt
adhibere materiam & formam cum debita inten-
tione: Ergo poteſt adminiſtrare Sacramentum.
Binc colligunt Salmanticenſes, Ppœitentem abſo-
lutum a Sacerdote beato non teneri denuo confi⸗

teri Sacerdoti viatori. .

F. 914.
Non tamen quilibet homo Chriſtianus,

vis homo excepto Baptismo, in caſu neceſſitatis, eſt
idoneus Sacramentorum miniſter, ſed tan-
tum ille, qui per legitimam ordinationem
miniſterii poteſtatem accepit. Sic teſtatur
S. Scriptura ad hoc munus quosdam præ cæ-
teris eſſe electos, & deputatos Eph. 4. Iyſe
dedit quosdam guidem Apoſtolos...alios autem
Paſtores & Dolktoret ad conſummationem Jun-
orum in opus miniſterii. Joan. 20. ſolis Apo-
lis Chriſtus dixit: Quorum remiſeritis pecca-
ta &c. Id quod ſpecialiter probabitur, cum
de Sacramentis in ſpecie tractatus erit.

Soluuntur Schol. Juxta Lutherum in I. de capt. Baby. & in ar-

ticulis a Leone X. damnatis, omnes homines ba-
ptizati habent poteſtatem, omnia Sacramenta ad-
miniſtrandi, licet ad tollendam confuſionem non
oporteat, omnes hac poteſtate uti, ſed eos ſolum,
qui legitime ſunt vocati, exceptis tribus caſibus.
I. Quando quis eſt in loco privato domi ſuæ.
2. Quando nemo alius adeſt, & urget neceſſitas.
3. Quando alius adeſt, ſed non ſatis bene inſtru-
tus. Ex quo infert publicos miniſtros hon- dif-
erre

Uuin
lten
D 44
n
uz
Tonn
Uti
lipali
cguſe
Ugo

De Sacramentir in genere. 45

conht⸗ ferre a cæteris poteſtate, aut dignitate, ſed ſolo
Daria dn uſu poteſtatis: item miniſtrum fieri poſſe laicum,
OVi c. ſicùti laicus fit miniſter. I. Quia omnes, etiam
füum,A4 mulieres, concionari poſſunt. Joel. 2. v. 28.
teyimitn. Prophetäbunt füii veſtri, & filic,. Maria ſoror
8 fetie Moyfis prophetavit, Exod. 15. Beatiſſima Virg. .
4o Po Maria Luc. I. Quatuor filiæ Philippi. Act. 2 1. Et
bita iter Apoſtolus I. Cor. 11. jubet, ut mulier velato ca-

imellm vite prophetet. KReſp. Sermo ibi eſt de Prophetia,
ſeu prædiétione futurorum, ſeu de explicatione
privata nonnullorum obſcuriorum S. Scripturæ lo-
corum, quorum ſolutionem ex privata inſpiratio-
ne Spiritus S. forte mulier aliqua cognoſcit, quæ
in privatis collationibus proferri poterant. II.
Baptizatus quilibet Spiritum Chriſti habet, ubi vero
ſtiunu eſt Spiritus Chriſti, ibi omnis poteſtas, & liber-
ais, 6 tas, etiam Sacramenta adminiſtrandi. KXe/p. Spi-
ritus Chriſti tribuit nobis ea ſolum, quæ ad ſatis-

ntem il
nu

Eel 4 fsciendum obligationi, & vocationi noſtræ ſunt
initiolen neceſſaria.
e teſtnn
F. 915.
14. N
n aun Miniſter Sacramentorum tanquam vera Minifler

en o inſtrumentalis cauſa ſimul cum Sacramento ut cauſa
der proxime & active concurrit ad gratiam Sa-infru-
H cramentalem: dicitur enim remittere peccata, nentalis
t, n Joan. 20. G ita ſtatuit Tridentinum Seſſ. 14. avrode-
t can. 3. & 10. Cujus ratio eſt juxta S. Tho- gratiæ
Khr mam 3. p. q. 64. 2. 1. Quia eadem eſt ra- concur-
mne? tio miniſtri, & inſtrumenti, ſive Sacramenti; rit.
nen? utriusque enim actio exterius exhibetur, &
nenn ſortitur effectum interiorem ex virtute prin-
e cipalis agentis Dei. Sed Sacramenta ſunt
6 el cauſæ efficientes gratiæ ſanctificantis (H. 907.)
on. Ergo etiam eorum miniſtri
ecelkh

40 Caput XIII.

F. 916.

In mini- Ut autem miniſter Sacramentum valide
Rtro requi- adminiſtret, requiritur in eo Intentio, fa-
ritur in- ciendi, quod facit Eccleſia. Nam Imo.

tentio.

I. Cor. 4. dicitur: Sic nos exiſtimet homo, ut
miniſtror Chriſti, & diſpenſatores myſteriorum
Dei: Sed miniſter, & diſpenſator debet pru-
denter, & fideliter gerere negotia Domini
ſui, adeoque ex Intentione proprie dicta:
Ergo etiam miniſter Sacramentorum. 240.
Ita definivit Concilium Conſtantienſe, quod
Seſſ. ult. ſuſpectos in fide interrogari jubet,
an oredunt, quod malus Sacerdos cum debita
materia & ſorma, & cum intentione jaciendi,

quod Jacit Eccleſia, vere conficiat Sacramenta.

Idem ſtatuit Eugenius IV. in decreto pro Arme-
nis in Conc. Flor. Et Trident. Seſſ. 7. can. 11.
Si quis dixerit, in miniſtrie, dum Sacramenta
conficiunt, & conferunt, non requiri intentionem
Jaltem Jaciendi, quod jJacit Eccleſia, anathema
Nit. 3tio. Ratio eſt, quia adminiſtratio Sa⸗
cramentorum debet eſſe actio humana, alias
enim fruſtra Chriſtus ſolos homines Sacra-
mentorum miniſtros conſtituiſſet: ſed actio
humana non eſt, niſi fiat voluntarie cum ad-
vertentia rationis, & Intentione: Ergo In-
tentio requiritur.

Inientio Sehol. 1. Iutentio eſt deliberata voluntas, aliquid
guotupleg, faciendi. Intentio rI. alia eſt direſta, quando quis

deliberate vult aliquid facere, v. g. adminiſtrare
Sacramentum, ſeu facere, quod facit Ecoleſia:
alia eſt Keſlexa, quando quis ſe reflectens ſuper
adminiſtrationem jam directe intentam, diſtinctio-
ri, & novo modo vult hanc adminiſtraticherm:
prou

orn
ctame
u
ſen
cor
entie
fkon⸗
E
Uon
in
Gan
Nent
lri
ſi,
te⸗
kentio
W
lt
teti
Ue)
e
Mope
tatos⸗
Krati
ttiam
i h
di
i
N
Mere
G
N. 6
Worn

Klol.
nem
Voe⸗
tum

De Sacramentis in genere. 47

prout eſt ritus ab Eccleſia frequentatus, ſeu Sa-
cramentum. Intentio direéta 2. alia eſt operis,
n n qua quis vult fimpliciter adminiſtrationem v. g.
ſeu cæremoniam ab Eccleſia frequentatam, nec

Pti cogitat de ejus virtute, vel effectu: Alia eſt in-
Nam n tentio finis, qua quis intendit, v. g. ſanétifica-
wono, tionem per Sacramentum. 3. Intentio operis alia
lenorr eſt interna, ſeu mentalis, ſive voluntas, qua quis .
cehemn non tantum ſerio exterius, ſed etiam intus,
za Dart in animo vult ſimpliciter, & generatim facere,
ei ie quod facit Eccleſia, quidquid tandem de Sacra-
gie l mento, ejusque wirtute quis ſentiat: alia eſt e=
Um. terna, per quam miniſter exterius, & quidem
nſe, N ſerio, ac cum debitis circumſtantiis externum Ec-
uriu clehæ opus perficit, licet intus ſtatuat, illud non
in dd berficere, ſed tantum fingere, & ſimulare. In-
tentio interna 4. alia eſt actualis, qua quis aétu
ſiiin vult v. g. conficere Sacramentum; alia eſt virtua-
Gernun lis, qua opus fit virtute præcedentis actualis in-
ProA tentionis, quæ etſi actu præterierit, cenſetur ta-
MM l men moraliter permanere, quatenus ex ejus vir-
,

hunt tute miniſter Operatur: alia eſt habitualis, ſeu
“ propenſio voluntatis acquiſita per actus frequen-
e tatos, v. g. frequentem Sacramentorum admini-

Alliſi ſtrationem, faciendi opus aliquod: vel poteſt
ſtatio eettiam dici intentio, quam præceſſit voluntas ope-
ANA, A ris faciendi, quæ tamen poſtea nullo modo neeé
es Kn per ſe nece per aliud eſt cauſa aétionis, nec in
dN eam influit. Alia eſt Iuterpretativa, quæ eſt ta-
*M lis diſpoſitio voluntatis, ut interpretemur, ali-

quem conſenſurum, vel facturum aliquid, ſi ei in
Uigo! mentem veniret. Alia eſt Intentio abſoluta, quan-
do miniſter ſine modificatione vult aliquid facere
. v. g. Sacramentum adminiſtrare. Alia eſt condi⸗
, stionata, quando vult ſub conditione.
untok

Schol. 2. Proteſtantes requirunt quidem intentio- Solpuntur
nem ponendi actum, quem Eccleſia Sacramentum objetclio-
vocat, licet non requiratur intentio Sacramen- nes.
tum ut tale adminiſtrandi. Ita D. Schubert br.
—

48 Cput XIII.

Pol. p. 2. c. 2. Sect. 4. Quia vero docent, Sa=
cramenta ſolum juſtificare, quatenus repræſen-
tando promiffiones Chriſti fidem ſuſcipientis ex=
citant, quam vim habent independenter ab inten-
tione miniſtri, ideo fequi ex eorum doctrina vi-
detur, nullam in Sacramentis eſſe intentionis ne-
ceſſitatem: hinc etiam Lutherus art. 2. a Leo-
ne X. damnato ait: ſi non ſerio, ſed joco abſol-
verit, ſi tamen quis credat, ſe abſolutum, veriſ-
ſime abſolutus eſt. Nam I. Philipp. 1. S. Paulus
gaudet prædicari verbum Dei quacunque inten-
tione, licet aliqui hoc facerent, ut S. Paulo in-
vidiam crearent, quis etiam hoc modo verbum
fruétuoſum eſſe poterat: Ergo etiam verbum Sa-
cramentale, etfi ex joco prolatum, utile erit.
RKeſp. Aliud eſt intendere non concionari, aliud
intendere concionari ob malum finem S. Paulus
de hoc poſteriori loquitur, quo modo & nos con-
cedimus, Sacramentum eſſe validum, ſi miniſter
intendat vere conferre, licet ob malum finem.
Deinde qui etiam intendit non concionari, fru-
Stum facere poteſt, quia verba concionalia non
dependent ab Intentione, verba vero Sacramen-
talia ſunt practica,. & dependent ab Intentione.
II. S. Alexander Epiſcopus Alexandrinus ratum
habuit Baptismum, quem S. Athanaſius adhuc
puer, allis pueris, per jocum contulit. Keſp.
Hiſtoria hæc non eſt veroſimilis: tum quia a ſolo
Ruffino, Socrate, & Sozomeno fine teſtimonio
ullius probati auétoris narratur, & quidem fama
incerta, cum addat, ferunt: & ipfi hi hiſtorici
factum diverſimode referunt: tum quia S. Ale-
Xander creatus eſt Epiſcopus a. c. 311. quo tem-
pore S. Athanaſius puer non fuit, cum a. 325.
S. Alexandro in Epiſcopatu utpote ſolum 25 an-
nos natus adeoque juxta mores illorum tempo-
rum nondum Presbyter ſuccedere non potuiſſet.
Suppoſita autem facti veritate, illud nil probat,
cum etiam ſubinde pueri ſeniores in ludo ſerio
imitentur, & veram intentionem in puero S. Atha-
naſio

Atatme
n e
Den
ulere
ida

dcent, 5
rehrti
Dientis er
t ab inns
locktinn ,
ntiontsn
12. 4 L.
ſoeo ini
tum, ſei

. J. M

8. Danbt
do vei
Verbund
Utile .
Ohatl,
n. Hlm
E

Aum krda.

borari, n
conela e
0 Keruns
b lennir
Ceins nin
uſis Mr
tult
n gll 10d
telime⸗

liten in

Vni ih
Olin
1 gote
cumn 5
Mum *

rumn ten⸗

n i
Ni ,
d 60

gohet⸗

De Sacramentis in genere. 49

naſio S. Alexander deprehendit, maxime, cum
ſolos catechumenos rite diſpoſitos baptizaverit.
III. S. Geneſius valide fuit baptizatus per mimum,
qui in theatro myſteria Chriſtianorum deriſorie
repræfſentabat coram Diocletiano ſine Intentione.
Reſp. &S Geneſius baptizatus eſt vel per Baptis-
mum flaminis, ſen perfectam charitatem; vel per
Baptismum ſanguinis, quia martyrium fſuſtinuit.
Bellarminus etiam putat, mimum interius a Deo
moôtum veram baptizandi eum Intentionem ha-
buifſe. IV. S Auguſtinus 1. 7. de Bapt. c. 33.
docet, integritati Baptismi non officere, ſi falla-
riter detur; additque, ſe hoc idem affirmaturum
de Baptismo mimice, & deriſorie dato, ſi eſſet
in Concilio Epiſcoporum, qui eum errantem poſ-
ſet in rectam viam reducere, & tr. 5. in Joan.
docet, Baptismum ab ebrioſo collatum eſſe vali-
dum. Keſp. S. Auguſtinus per fallaciam intelligit
Hétiovem, ſeu defectum debitæ diſpoſitionis fidei,
& rectæ de Baptismo Aententiæ in hæretico, quæ
lweitati, non tamen valori Baptismi officit. Pu-

—

tat tamen D. Habert, fatendum eſſe, S. Auguſti-

num eo tempore, quo nihil de hac re exprefſe
definierat Eccleſia, de hoc Baptismo dubium fuiſſe.
In altero loco non loquitur de actu ebrioſo, ſeu
ebrio adtu vino madente, ſed de peccatore ha-
bente conſuetudinem, ſe inebriandi: vult quippe
in primo loco probare, Baptismum ab heeretico,

in altero, a peccatore collatum eſſe validum. V.

Miniſter eſt inſtrumentum Chriſti, in cujus vir-
tute agit: Ergo non requiritur in eo intentio:
nam etiam inſtrumentum a publico notario ſine
intentione factum valet. Reſp. Miniſter eſt in-
ſtrumentum animatum, & liberum, quod pru-
denter, & cum intentione agere debet. Notarins
contrahentes non obligat, ſed obligationem ab iis
contractam fſcripto commendat, ad quod nullo
ejus conſenſu opus eſt: miniſter vero nomine
Chriſti Sacramentum perficit, & ſanctificationem
producit. Schol.

Schram Inſtit. Theol. Tbm. III. D
1

50⁰ Caput XIII.

An Inten- Schol. 3. Ambroſius Catharinus O. P. Archiepi-
tio exter-
na jutα
Cathari-
num ſußi-

ciat.

ſcopus Compſenſis opuſculum de intentione mini-
ſtri edidit, in quo docet, validum eſſe Sacramen-
tum, ſi miniſter ſerio adhibens ritum externum,
adeoque habens intentionem ſolum externam ha-
beat in animo contrariam voluntatem, Sacramen-
tum penitus irritandi, & apud ſe dicat, nolo fa-
cere hunc ritum ut ſacrum, nolo eſſe Sacramen-
tum, nolo baptizare, vel ſi decernat fingere in
animo & fimulare. Ita ſententiam Catharini ex-
plicant, & defendunt P. Serry, & P. Contenſon:
unde ejus ſententiam non ſatis exacte emollit D.
Tournely, dum putat, Catharinum non rejicere
intentionem internam operis externi Eccleſiæ,
ſeu tantum finis & effectus Sacramenti, ſeu ritus
externi ſub ratione formali Sacramenti; ſiquidem
Catharinus quæſtionem expreſſe movet de mini-
ſtro deriſorie baptizare intendente, & putat, in-
tentionem internam contrariam cum externa ad-=

miniſtratione ſine ſigno externo voluntatis con-

trariæ ſerio peraéta eſſe incompoſſibilem. Hæc
Catharini ſententia, necdum ab Ecclefia damnata
eſt, tum quia ejus ſcripta necdum proſcripta ſunt,
imo hoc opuſculum ſub oculis Patrum Tridentini
& Roméæ a. 1552. prodiit: tum quia P. Serry re-
fert, hanc ſententiam Romæ a. 1645. publice a
Zacharia Pasqualigo propugnatam eſſe, & jure-
jurando teſtatur, ſibi Conſultores ac Præſules pri-
mæ notæ ſæpe affirmaffe, in hac propoſitione ab
Alexandro VIII. damnata: Valet Baptismus col-
latus a miniſtro, qui omnem ritum externum, for-
mamque baptizandi obſervat, intus vero in corde
ſuo anud ſe reſolvit, non intendo facere, quod facit
Eccleſia; aliud contineri a Catharini ſententia, qui
admittit neceſſitatem intentionis externum ritum
faciendi, cum econtra hæretici totum juſtificatio-
nis negotium fidei tribuentes omnem intentionem
rejiciant, & Sacramentum externa ſubſannatione
collatum validum efſe dicant, quod Catharinus
negat. Nihilominus dicendum eſt, ad valorem
Sacra-

Lere
Eltio
A
Alten
taen
elec
ller,
nod
t,
luck
in 8
ſenten
NI
ile
lins⸗
Entan
Vittn
Min
teln
En
teltio
un
Kenun
he
lr
Dri
e
Eter
lin
Centk
, 4
il
en
e
Gei
ane
iti

Arehis
tione mi
Gaename
externn.
Wernam!
, dackem
at, nol
e Nclane
at inner
atharnie
Cortei
te emol
no ſeſt
bi Leck
ti, ſen,
gn, ſini
vet Ee I
& Pputk¹

ien 51
efs m
ſoletptil⸗
n Tride
2, Pokiee
Dreines-
Noltone
ou
ſerikt,
1o ii i
ntellin
ennnntl
irnig
lun,

ſon
41

De Sacramentie in genere. 51

Sacramenti neceſſariam eſſe internam miniſtri in-
tentionem, qua velit non fingere nec ſimulare,
ſed vere ac ſerio facere ſimpliciter & generatim

ſaltem id, quod facit Eccleſia (F. 916.) Non

tamen requiritur, ut miniſter intendat facere vel
effectum Sacramenti, vel ritum Eccleſiæ forma-
liter, ut Sacramentum eſt, vel etiam facere,
quod facit Eccleſia Catholica Romana, ſed ſuffi-
cit, ut ſimpliciter & generatim velit facere, quod
facit Eccleſia, quæcunque illius ſit & de Eccle-
fia, & de Sacramento, ejusque fine ac effectu

ſententia. Nam r. Tridentinum exigit intentio-

nem faciendi, quod facit Eccleſia, non vero
quod Eccleſia intendit. 2. Demonſtrat hoc pra-
Xis Eccleſiæ, quæ non iterat Baptismum a Pela-
gianis, Judæis & Paganis collatum, licet non in-
tendant conferre ſpiritualem Baptismi effectum:
virtus enim Sacramentorum non a privata mini-
ſtri intentione ſed a Chriſto dependet, & illa ne-
ceſſario agunt: Ergo miniſter rite miniſtrans ef-
fectam impedire nequit. 2. Non requiritur in-
tentio interna & privata ritum a Chriſto inſtitu-
tum perficiendi ut Sacramentalem, ſeu ut verum
Sacramentum, quia validus eſt baptismus a Judæo
vel hæretico collatus, qui ſine hac intentione eo-
ipſo verum Sacramentum perficiunt, quod ſerio
exterius velint ritum Chriſti & Eccleſiæ implicite
ac generatim, prout eſt ritus Chriſti & Eccleſiæ,
perficere: Ita approbavit Baptismum a Judæo col-
latum Nicolaus I. a Bulgaris conſultus: Et Inno-
centius IV. ſcribens in Il. 3. Decret. t. de Bapt.
c. 9. ait: non eſt neceſſe, quod baptizans ſciat,
quid ſit Eccleſia, quæ baptizat, & ſupponit ali-
quem Saracenum, qui neſcit, quid ſit Baptismus,
aut Eccleſia, rogatum, ut faciat, quod facit Ec-
cleſia, & hoc reipfa facientem valide baptizare.
Sane pendente dubio circa collatum Baptismum
in Concilio Nicæno & controverſia cum Dona-
tiſtis ſolum exploratum fuit, an materia & for-
ma rite applicata fuerint, nulla facta mentione
D 2 de

Caput XIII.

de intentione privata miniſtri. 3. Non requiri⸗
tur intentio faciendi, quod facit Eccleſia Catho-
lica & Romana, ſed ſufficit generatim velle, quod
facit Eceleſia, quamcunque Eccleſiam miniſter in

mente habeat, Lutheranam aut aliam; nam qui

intendit facere, quod facit Eccleſia Lutherana,
ille generatim intendit facere, quod facit vera &
univerſalis Eccleſia, licet ex errore credat, Lu-
theranam Eccleſiam eſſe veram, qui error priva-
tus non deſtruit veritatem intentionis generalis

faciendi, quod facit Eccleſia Chriſti, adeoque nec

valorem Sacramenti. Non obſtat I. S. Thomas
qui 3. p. q. 64. a. 9. ait: Alii melius dicunt,
quod miniſter Sacramenti agit in perſona totius
HKecleſic, ouus eſt miniſter, in verbis autem, quæ
profert, eprimitur intentio Eecleſic, qua ſußicit
ud pverfebtionem Sacramenti, niſi contrarium ex-
terius exprimatur: Ergo ſola intentio externa
Catharini ſufficit. &oν*. S. Thomas loquitur de
intentione interna mentali expreſſa & in actu
ſignato volente Sacramentum conficere, quam
dicit non eſſe necefſariam; requirit tamen inten-
tionem internam mentalem implicitam & virtua-
lem contentam in intentione generali, faciendi;
quod facit Eccleſia, quam virtualem intentionem
dicit non eſſe mentalem, non quaſi non fit in
mente, ſed quia magis eſt in opere, quam men-
te: vult quippe ibi tollere ſcrupulum fſuſcipientis
Sacramentum, & dicit, pru lenter poſſe præſumi
intentionem internam faciendi, quod facit Eccle-
ſia, in miniſtro, ſfi ſerio ritum externum ponat.
II. Innocentius IV. l. c. dicit: NWon eſt neceſſe;
quod baptizans gerat in menie facere, quod jacit
Eccleſia, imo ſi contrarium gereret in menie, ſci-

licet non ſacere, quod facit Eccleſia, ſed tamen fa-

cit, quia formam ſervat, nihilominus baptizatus
eſt, dummodo baptizare intendat. Reſp. Inno-
centius ſolum vult non requiri intentionem ef-
fectus per Sacramentum producendi; affert
enim exemplum Saraceni, qui rogatus baptizat
non

M
nudek
Uane
o
4
E 1
i r
tüm
Cehbite
irezen
Et
Ku
Uinins
Ohune
mexci,
Volnn
rtt
Ulmen
s men
Uliſte
Ulnti
Eeun
el
tin
TI
fiai.
tentone
i
urn
MIy

A
0ma

De Sacramentie in genere. 53

Woni non credens per immerſionem aliud fieri, quam
defa cc madefactionem, nec intendit baptizare ad ope⸗
veleg randam juſtificationem, quia tamen intendit dare,
n minte quod ab alio petitar, & conferre, qued confe-
n; unm runt alii baptizantes, valide baptizat, ſecus fo-
Luten ret, ſi hoc non intenderet. III. Miniſter exte-
fact fn rius ritum Chriſti ſerio obſervans, licet contra-
cleit, riam intentionem in mente gerat, ritum Chriſti

enen debite obſervat, forma Sacramentorum operatur
nis gn independenter ab intentione miniſtri. „e/p. In-

adeom tentio miniſtri ad ritum a Chriſto inſtitutum,
1 . Iu & ut forma operetur, eflentialiter ex inſtitutione
nelis in requiritur. IV. Quando miniſter interius dicit:
ibeu K nolo conficere Sacramentum, & tamen ſerio po-
len, nit actum externum, habet duas voluntates con-
,e trarias, inter quas illa eſt vera, quæ effectum
Fleunun obtinet, altera tantum eſt velleitas, uti patet in
ntio am mercatore projiciente merces in mare. Keſp.
Loguim Voluntas faciendi ritum externum, & voluntas
& ii non agendi ſeu ſimulandi habent diverſa objeéta,

Acer, “ prior ritum externum, altera defraudationem Sa-
na ks6 Ccramenti, ita ut voluntas ſerio agendi ſit volun-
mI tas medii, altera voluntas finis, adeoque fimul
i bis conſiſtere poſſunt, nec una ſuperatur ab alia:
bteter voluntas vero ſervandi merces eſt inefficax, &
m ſuperatur ab illa ſervandi vitam, cum ſit circa
une idem objectum ſcilicet ſervandi merces & proji-
nian ciendi merces. V. Tridentinum requirit inten-
tionem conficiendi Sacramentum, & animum ſe-

ote e 1 ¹
nlhe rio abſolvendi; Ergo verum Sacramentum con-
n ficiendi. Reſp. Tridentinum ſolum requirit in=
D 4 u tentionem generalem faciendi, quod facit Eccle-
gu⸗ fia, adeoque confuſam & implicitam operis, prout
ſmnen, Sacramentum eſt, & animum ſerio abſolvendi;
ten non vero ſolum fimulandi.
u
Ne J. o12.
one: . .
, 6 Ad valide conficiendum Sacramentum Qualis in-
ptima quidem eſt intentio actualis, cui etiam tentio re-

54 Caput XIII.

ob dignitatem Sacramentorum ſemper ſtude-
ri debet, non tamen requiritur, ſed virtua-
lis (H. 916. Schol. I.) fufficit: Hæc enim
intentio ſufficit, ut actio aliqua cenſeatur
humano & rationali modo fieri, & Intentio d
actualis durante actione Sacramentali vix eſt 1h
poſſibilis, ac plurimis ſcrupulis foret expo- u
ſita: Ergo virtualis ſufficit. Mn

en
Geran

2. Intentio vero habitualis (I. c.) non
ſufficit, tum quia cum hac nullo actu volun. e
tatis influente non exercetur actio vere hu-
mana: tum quia alias etiam ebrius Sacra- .
mentum adminiſtrare poſſet. Ex quo proin- „
de etiam ſequitur, quod intentio interpreta-
tiva non ſufficiat, utpote quæ non eſt inten. 1
tio, ſed ſolum eſſet, ſi de ea cogitaretur, inn
adeoque cauſa actionis humanæ eſſe nequit.

Glu he
Reſolvun- Coroll. Prad. Imo. Defeétum intentionis non ſup- lenn
ker caſus. plet Chriſtus nec Eccleſia. 2do. Qui de more “
ponit actiones requiſitas ad Sacramentum, & ſtu- 4
dioſe non omiſit intentionem, nec habuit contra- l
riam, ſed attente peragit, quod facit, non po- i
teſt prudenter dubitare de intentione: non enim Min
requiritur, ut ore vel corde dicat, intendo hoc An!
facere, imo hæ reflexiones hominem ſæpe ma- e
gis turbant. 3tio. Per diſtractiones non everti-
tur eſſentia Sacramenti, dummodo miniſter ſit ita (n
animo præſens, ut debito modo materia & forma Kn
applicentur: imo voluntaria etiam diſtractio ſub de
adminiſtratione Sacramenti per ſe loquendo eſt
tantum peceatum veniale etiam ſub conſecratione I
in qua tamen diſtractionem voluntariam ob gra- tn
vem irreverentiam mortale eſſe cenſet Concina &c. E⸗
non vero per notabilem partem Canonis: fit au- teſt
tem mortale ratione periculi aliquid omittendi, vel
& ratione contemptus actualis vel virtualis, qua-

lem

De Sacramentir in genere. 55

er Kul⸗ lem ille habere cenſetur, qui nonniſi oſcitanter
d Nn Sacramenta adminiſtrare conſuevit.
Ixc ei §. 918.
Cepſentr . . .
2 eri Ad valorem Sacramenti requiritur inten- Iientio
alim tio abſoluta, nec valet conditionata pendens renaſtio⸗
beten in futurum v. g. ſi concubinam dimiſeris zne ra-
nam non et in poteſtate miniſtri poſita actio-

ne Sacramentali ſuſpendere valorem Sacra- czar. ”MD
))t menti; imo ſi ſub adminiſtratione non inten-
Gu dat conferre validum Sacramentum, nec po-
oenk ſtea erit validum, ſive conditio impleatur,
s e ſive non, quia actio Sacramentalis tunc non
don amplius eſt, quando conditio impletur.

iitn 2. Valet tamen Sacramentum cum inten-

t tione conditionata de præterito, vel præſenti
tec v. g. baptizo te, ſi non es baptizatus &c.

quia hec conditio eſt extra cauſam poſita,
Ouh adeoque non ſuſpendit actionem & intentio-
e nem., ſed ſtatim facit tranſire in abſolutam,
un, & efficacem. Illud tamen notandum, per
ite ſeptem prima Szecula uſum formæ conditio-
deng natæ incognitum fuiſſe, quæ modo Sæculo
n ockctavo innotuit, licet non univerſaliter, niſi
nleers demum Sæculo 13tio, receptus fuerit.

nane Coroll. Pract. Imo. Non licet Sacramenta admini- Keſolvun-
W ſtrare ſub conditione de præterito, vel præſenti, tur caſus.
1 4 ne Sacramentum exponatur periculo nullitatis,
Utndin niſi rationabilis cauſa adſit. 2do. Si vero ratio-
bclenth nabilis cauſa neceſſitatis, vel prudens ratio dubi-
onlett tandi, & non tantum inanis ſcrupulus de valore
amn 16 Sacramenti collati, vel nunc conferendi adſit, po-
(nch teſt & debet conferri ſub conditione de præterito
nb, vel præſenti v. g. ſi non es baptizatus, ſi es rite
Glfti diſpoſitus &c. & in prudenti dubio, an confeſſa-
muief. D 4 rius

56 Coput XIII.

rius ponitentem abfolverit, licite addit conditio-
nem, ſi nondum te abſolvi &c. in his enim caſi-
bus, prudens ratio culpam miniſtri removet. Hlæ
autem conditiones non neceſſario ore exprimi de-
bent, ſed ſuffieit fieri ſola mente ſaltem implicite

& virtualiter volendo adminiſtrare Sacramentum

ſecundum inſtitutionem Chriſti, ficuti quis poteſt,
& debet. 3tio. Qui conſuetudinarios abiolvezet
ſub conditione, ut peccandi confuetudinem evi-
tent, absque eo, quod vellet effectum abfolutio-
nis usque ad purificatam conditionem ſuſpendere,
ſed tantum eos in bono propofito vellet confr-
mare, valide & abſolute abfolveret.
1

J. 919.

Intentio Intentio miniſtri debet eſſe determinata
ad deter- ad certam materiam & perſonam: debet

Zrn, do. enim ferri in illud, quod per formas Sacra-
D mentorum ſignificatur, quod eſt materia &
bet. 3

perſona determinata.

Reſolvun- Coroll. Prakt. umo. Si Sacerdos habens coram fſe
tur caſus. duas hoſtias, & volens unam conſecrare non de-
terminaret aliquam, neutra conſecraretur: ſecus
foret, ſi putaret, unam tantum ſe habere hoſtiam,
cum habeat duas ſibi cohærentes, ubi utraque
Conſecrata foret, ſfi, uti communiter fit, haberet
intentionem materiam appoſitam conſecrandi, niſ
forte intentionem ſuam ad illam hoſtiam, quam
vVidet, reſtringeret. 2do. Si Cajum abluas, &
dirigas formam ad Titium, Baptismus foret in-
. validus: vValet tamen, ſi error ſit tantum ſpecula-
tivus circa perſonam, v. g. ſi abſolvas Petrum,
putans eſſe Paulum, fſi baptizes maſculum, putans
effe puellam, quia intentio fertur ad perſonam
præſentem. 3t7ο. Si Epiſcopus nollet ordinare
cenſura irretitos, eorum ordinatio foret invalida,
unde hæc reſtrictio fieri non debet

§. 920.

Von
Alii
ItIun
ren
Snnn
Une.
Wrils
e eun

De Sucramentis in genere. 57

it coneic⸗
8 enimen §. 920.
woret. I . . .
erhint Non licet etiam ex gravi cauſa ſimulare Won licet

enini adminiſtrationem Sacramentorum. Ita defi-ſmulare
nit Innocentius XI. damnans hanc propoſis Sacram.
tionem: Urgens metus gravis eſt cauſa juſta
dacramentorum adminiſtrationem ſimulandi. Et
Innoc. III. c. 7. de celebr. Miſſ. dicit, quod
gravius peccet Sacerdos, qui ſimulat confi=
velts cere corpus Chriſti, quam ille, qui conficit
in peccato mortali. Et S. Congregatio habi-
ta a. 1625. felata a Benedicto XIV. t. 2.
Bullar. requiſita, an, cum Sacerdotes co⸗
guntur à Turcis, ut baptizent eorum filios;
teluin non ut Chriſtianos efficiant, ſed ut fœtore
m: EH& Ec. liberentur, poſſint ſaltem ficte eos bap-
um An tizare, adhibita materia Baptismi ſine debi-
IE ta forma: reſpondit: negative. Ratio eſt,
quia talis ſimulatio eſt injurioſa Sacramen-
cnm to, & grave reale mendacium: imo Sacer-
end dos non conſecrans hoſtiam cauſam idolola-
getn E triæ tum ſibi tum aliis preeberet.

te holir
r rig Coroll. Pratſt. Imo. Non licet proferre verba conſe- Ræſoluun-
ſt, hude cratoria ſine intentione conſecrandi, etſi Sacer- tzsz, caſus.
ſctmndi, doti etiam mors intentetur. 2zdo. Non licet ho-
ſun, G ſRtiam non conſecratam pro conſecrata præbere
n peccatori, quem Sacerdos ex ſola confeſſione ſcit
nns ſr eſſe indignum; imo nec licet, ſi Sacerdos cum
tun hen⸗ hoſtia non conſecrata teneret ſimul conſecratam
s SöW rO 2doratione „bopuli, quia adhuc mentiretur.
um, ES to. Non licet formam abſolutionis ſine intentio-
l e ne ſuper indiſpoſitum proferre, licet Sacerdoti
let ols graviſſima mala intententur, ſed debet tantum
Gare benedictionem. H
D 5 F. 921.

„

FEides in
miniſtro
on re-
quiritur
ad valo-
rem.

Caput XIII.

O. 921.

Ad valorem & veritatem Sacramenti non

requiritur in miniſtro Fides. Hoc dogma
ex S. Scriptura evidenter probari non poteſt,
uti communiter obſervant Theologi, adeoque
probatur ex Traditione: hanc S. Stephanus
P. oppoſuit S. Cypriano dicens: &i quie a
quacunque hareſi venerit ad nos, mihil innovetur,
niſi quod traditum eſt, ut manus illi imponatur
in pœnitentiam. Cum vero traditionis hujus
initium non inveniatur, recte concludit S. Au-
guſtinus, eam ab Apoſtolis deſcendere I. 2.

de Bapt. c. 7. Decretum S. Stephani confir-

mavit Concilium Arelatenſe I. a. 314. can. 8.
Nicænum I. a. 325. can. 19. ubi Paulianiſtas
formam Baptismi adulterantes rebaptizari ju-
bet, adeoque alii hæretici non rebaptizaban-
tur. Conſtantinopolitanum I. a. 381. can. 7.
ubi ſolos hæreticos ritum Baptismi adulte-
rantes rebaptizandos ſtatuit: Arelatenſe II.
a. 452. can. 160. & 17. Quibus accedit au-
Gtoritas Cencilii plenarii, in quo hanc quæ-
ſtionem terminatam fuiſſe dicit S. Auguſtinus
I. 2. de Bapt. c. 9. quod Bellarminus putat
fuiſſe Nicoenum I. alii vero cum Sirmondo,
& Petro de Marca Arelatenſe I. Denique
Tridentinum Seſſ. 7. can. 4. ſtatuit: &i quit
dixerit, Baptimum, qui etiam datur ab harett-
cie in nomine P. & F. & §&. &. cum intentione
Jaciendi, gquod facit Eccleſia, non eſſe verum
Baptismum, anathema ſit. 2do. Ad eandem
Eccleſiæ fidem tuendam integros libros Sæ-
culo Ato ſcripſerunt contra Donatiſtas rebap-

tizan-

o

De Sacramentis in genere. 59

tizantes S. Optatus Milevitanus, & S. Au-
guſtinus; cumque Donatiſtæ auctoritatem S.
mein Cypriani objicerent, reſpondit S. Auguſtinus,
de dh Magiſirum eſſe excuſandum, tum quia pacem
nonee & unitatem ſervavit; tum quia quæſtio de
MWeE Baptismo hæreticorum nondum erat diſcuſſa:
Stem At vero diſcipulos eſſe damnandos, cum
ſchisma fecerint, & veritas jam omnibus di-
u ſcuſſis ambagibus in plenario Concilio fuerit
imun confirmata. I. 2. de Bapt. c. 9. 3tio. Ra-
orsh tiones affert S. Auguſtinus, tum quia rece-
Wdit dens ab Eccleſia retinet Baptismum & Ordi-
ndetel nem: Ergo valide baptizat: tum quia ſeque-
Wund retur, nos continuo de rite collato Baptismo
e en anxios eſſe poſſe, cum non conſtet, an non
Panlmm ſaltem ab hæretico occulto baptizati ſimus:
tiaf tum quia virtus Sacramentorum non a qua-
Mhtintt litate & Fide miniſtri, ſed ab inſtitutione
Gr. n Chriſti dependet.

ad .
i Schol. I. Sæculo 3tio S. Cyprianus Epiſcopus Car- Contro-
een thaginenſis, S. Firmilianus Epiſcopus Cæſareenfis verſia re-
A0elt in Cappadocia, aliique negarunt, rata eſſe Sacra- haptizan-
egn menta ab heæreticis collata, & baptizatos ab eis tiem.
Aueutn rebaptizabant. Controverſia hæc acerrime agi-
ins tata fuit inter S. Stephanum P. & S. Cyprianum:
Gtno pondere rationum videbatur efſe ſuperior S. Cy-
l ptianus, Auétoritate traditionis S. Stephanus. Pri-
1 Der mus erroris auctor non fuit S. Cyrianus, ſed eum
Wit: % ab Agrippino deceſſore ſuo haufit, qui annis 39
rN ante S. Cyprianum in Concilio Carthaginenſi a.
n iin 217. celebrato baptizatos ab hæreticis rebaptizari

ſs juſſit. Pro ſententiæ ſuæ defenſione plures epi-
1 M, ſtolas ſcripſit S. Cyprianus: celebravit etiam tres

Nder Carthaginenſes Synodos: primam anno 255. Epi-
libtod ſcoporum 32. Secundam a. 256. Epiſcoporum 7r,
t & deinde Synodicam epiſtolam direxit ad S. Ste-

i pha-

60 Caput XIII.

phanum P. qui reſcripſit: nihil innovetur, niſi
quod traditum eſt, adjeétis graviſſimis commina-
tionibus in eos, qui fuo decreto non acquieſce-
rent. His commotior factus S. Cyprianus a. 256.
tertiam Synodum Epiſcoporum 87. pro confir-
manda ſua ſententia collegit, cumque S. Stepha-
nus parifer ad orientales ſcripſiſſet, & excommu-
nicationis poœnam ſuo decreto nen obedientibus
comminatus fuiſſet, id reſciens S. Cyprianus ad
Firmilianum Epiſcopum Cæſareenſem ſcripſit, qui
illi durius ſententiam S. Stephani exagitans, re-
ſpondit, jam pridem in Concilio Iconienſi Baptis-
mum ab hæreticis collatum reje tum fuiffle. In-
terim tamen tum S. Cyprianus tum Firmilianus can-
dide fatentur, multos etiam inter ſuos pro more

Eccleſiæ Romanzæ baptizatos ab hæreticis non

rebaptizafle: Unde S. Cyprianus cæterique ei ad-
hærentes hanc controverſiam non ad fidei dogma,
ſed ad diſciplinam dumtaxat pertinere cenſuerunt,
cum illi ſe a communione contrariam praxin inter
ſuos ſequentium non ſemoverint, licet S. Stepha-
nus P. quæſtionem de Baptismo ab heæreticis dato
ad fidem pertinere cenſuerit, ac ſaltem implicite
definiverit, uti patet ex ejus ſolenni decreto a
S. Cypriano ep. 74. relato & ex poenis privatio-
nis communionis intentatis, licet contradicentes
non actu privaverit, ſed intra minas ſolummodo
heæſerit, cum nullus veterum executionis inten-
tatæ hujus pornz meminerit. Falſum autem eſt,
quod nonnulli ex Novatoribus, & cum eis Lau-
nojus putant, S. Stephanum P. impugnantem §.
Cyprianum in oppoſitum errorem lapfſum fuiſſe,
approbando omnem Baptismum etiam adulteratum
ab hereticis, ſiquidem ille non alium hæretico-
rum Baptismum ratum habuit, quam qui in no-
mine P. & F. & S. S. collatus fuit. Denique
S. Cyprianus & S. Firmilianus teſte S. Auguſtino
l. 2. de Bapt. C. 4. ab errore rebaptizantium re-
ceſſerunt, quod tamen non omnino certum D.
Tournely videtur.

Schol.

De Sabramentir in genere. 61

eint, u Jehiol. 2. Donatiſtæ Seæculo Ato etiam docuerunt, Solyuntus-

conmn Baptismum ab hæreticis collatum non valere, ſe obieftio
cg non eo modo, quo S. Cyprianus & S. Firmilia- ,
Nns nus: hi enim non habebant pro hæreticis contra-
ro co rium docentes, nec rebaptizabant baptizatos a
8. deſt Catholicis ſibi in hac ſententia contrariis: cum
exconm econtra Donatiſtæ rebaptizarent etiam Catholicos V
belek contrarium docentes, quos veluti hæreticos ha-
vptünm bebant, & erroerem hunc poſt abſolutam Eccleſiæ
it definitionem defenderent. Rationes rebaptizan-
gitans, tium funt I. 2. Cor. 6. v. 14. Nulla eſt conven-
enſie⸗ tio luci ad tenebras. Joann. 20. Chriſtus dedit
ſile 1 Apoſtolis Spiritum S. ad remittenda peccata, quem
hlinnpe hæretici non habent. Et idem S. Joannes in epi-
Sprone ſtola ſua monet, ut nec Ave hæreticis dicamus.
llesf 2 Et Jac. 5. pro Extrema Unctione requiritur ora-
ietet tio fidei, quæ omnia in hæretico non ſunt: Ergo
fdelinr nec valet Sacramentum ab eo collatum. KKxſp.
cenſeen Non eſt conventio lucis ad tenebras, id eſt con-

ai ſentiens errori heretici nequit ab eo licite & fru-
46en Guoſe Sacramentum recipere, ſecus ſi non con-
ſentiat, & ex juſta cauſa ab eo petat. Ad Sacra-

menta legitime adminiſtranda requiritur quidem
ti betetl in nonnullis Sacramentis, ut quis Spiritum S. per
RR manus impoſitionem acceperit, ſaltem quoad cha-
Undrr racterem; at vero ut aliis Spiritum S. per Sacra-
Gnm menta conferat, non requiritur, ut ipſe eum ha-
ul inte beat⸗ . S. Joannes communionem familiarem eum
itne Ereticis prohibet. Ad extremam Unétionem re-
h l quiritur oratio fidei objective ſumptæ ſeu objeéti
w credendi, quod etiam hæreticus proferre poteſt,
Cnn 1 non vero fidei formaliter ſumptæ, ſeu actus, quoò
n “ quis credit formaliter. II. Canon Apoſtolorum 45
MKZ & 46 Baptismum ab hæreticis collatum rejicit.
aer, Eundem Tertullianus, S. Baſilius ep. 2. ad Am-
uin phil. & S. Cyrillus Jeroſalymitanus præf. in Ca-
e⸗ tech. rejecerunt. Neſp. Duo illi canones Apoſto-
e lorum funt ſpurii (§. 477. Schol. 4.) S. Baſilius;
inii Tertullianus & S. Cyrillus ſententie rebaptizan-
cent tium adhæſerunt. Unde colligimus, quæſtionem
de

62 Cavut XIII.

de Baptismo hæreticorum non fuiſſe ubique eluci-
datam niſi fub finem Sæculi Ati, & Eccleſiam per
200 fere annos turbaſſe, cujus ratio eſt, quod

Concilium Arelatenſe I. a. 317. celebratum non

ſtatim ad notitiam orientalium venerit, & Con-
cilium Nicoenum rejiciendo Baptismum Pauliani-
ſtarum implicite ſolum aliorum hæreticorum Bap-
tismum approbavit, quod nonnullis non ſatis cla-
re innotuit. III. S. Dionyſius Alexandrinus apud
Euſ. I. 7. c. 14. & teſte 8. Hieronymo in rebap-
tizantium dogma conſenſit, & Sixto ſucceſſori
S. Stephani P. ſuaſit, ut a ferenda cenſura in hanc
ſententiam abſtineret. Item S. Athanaſius or. 2.
cont. Arian. Baptismum Arianorum rejecit. Et
S. Optatus Milev. l. I. cont. Parmen nullum efſe
apud hæreticos Baptismum, non vero apud Schis-
maticos ait. Ke. Quidam putant, S Diony-
ſium dogmati rebaptizantium ſubſcripfifſe. Sed
D, Tournely eum ab hoc errore abſolvit: tum
quia S. Cyprianus nunquam ad eum provocavit:
tum quia S. Baſilius in ep. ad Amphiloch. c. I.
teſtatur, S. Dionyſium admiſiſſe Baptismum Mon-
taniſtarum: tum quia alias mediatorem pro S. Cy-
priano apud S. Stephanum non egiſſet. Ad ſum-
mum ergo S. Dionyſius cenſuit, excuſandos eſſe
rebaptizantes, usque dum res mature diſcuſſa
fuifſet, & ideo viſus eſt S. Hieronymo in ſenten-
tiam S. Cypriani propendiſſe, circa quam tamen
ſolum hærebat, & Sixtum P. conſuluit. De men-
te S. Athanaſii dubium eſſe cenſet D. Habert, nam
Or. 3. cont. Arian. vanum vocat Arianorum Bap-
tismum. Quia tamen S. Athanaſius in Synodo
Alexandrina a. 362. decrevit redeuntes ad unita-
tem Eccleſiæ Epiſcopos & Presbyteros cum ho-
noribus recipiendos, videtur ſolum rejicere Bap-
tismum hæreticorum quoad effectum Sacramenti
in illis, qui hæreſi confentiunt. S. Optatus eo-
rum ſolum heæreticorum Baptismum rejicit, qui
ſformam adulterabant. IV. Innocentius I. ep. 18.
Baptismum Arianorum, non vero ordinationem
reci=

epit
tumen
ins
I B
n el
t.
lerte
Ue
Wn⸗

Per
Chen

Ue
e

De Sacramentis in genert. 63

digen recipit. S. Leo I. ep. 79. ait, hæreticos per Sa-

Lorſelmn, cramenta non poſſe dare ſanctificationem. S. Gre-
d gorius M. Il. 11. ep. 67. jubet repeti Bonoſiano-
lehnuim rum Baptisma. Pelagius apud Gratianum ait,
it, AHH non eſt corpus Chriſti, quod Schismaticus confi-
umh cit. Urbanns II. ep. ad Lucium ait, Sacramenta
ticorun hæreticorum formam, non vero virtutis effeétum
nonkdt habere. K,. Innocentius I. nunquam dixit,
undiun ordinationem hæreticorum quoad ſubſtantiam &
mo inn Characterem efſe invalidam, ſed tantum vult ordi- Sð
tto ſuni natos ab iis ad Eccleſiam cum ſuis honoribus non
enliuftits efle recipiendos, & manus illis imponendas pro
apuſne reconciliatione, non pro ordinatione. S. Leo
mn teſeci docet, per Sacramenta hæreticorum non dari ſan-
0 Hllum tificationem illis, qui hæreſi conſentiunt. S. Gre-
ald gorius Baptismum Banoſianorum rejicit, quia non
nt, d Die baptizabant in nomine S. S. Trinitatis. Pelagius
erilne alludit ad corpus Chriſti myſticum ſeu Eccleſiam,
dbtolvit quæ non eſt apud Schismaticos. Urbanus vero
Prov virtutem Sacramentis hæreticorum negat in illis,
Opriloct: qui hæreft conſentiunt. V. Unus eſt Baptismus
Ntsmin k in una Eccleſia: Ergo extra illam nullus eſt.
tenmen Item ab hæretico nequit haberi effeéctus ſpiritualis
get. MMſ Sacramentorum, quia nemo dat: quod non ha-
rlumgde bet: Ergo nec ipfum Sacramentum. X& v. Bap-
re An tismus hæreticorum unus eſt cum Baptismo unius
moe Eccleſiæ, a qua vim habet. Deinde aliud eſt Sa-
Cin un cramentum, aliud effectus Sacramenti; illud etiam
Et. Den malus miniſter velut cauſa inſtrumentalis conferre
het, poteſt, & conſequenter etiam effectum, quia non
notunk ſua ſed Chriſti virtute agit.
1 in ,
nts O. 922:
teros e D .
reſeen, Non ſolum autem fides, (GS. 921.) ſed Hrobitas

“ etiain probitas miniſtri ad valorem Sacramen- miniſri
ti non requiritur, unde miniſtri improbi ſive HWD
“ publici ſive occulti, qui omnia neceſſaria rite n requi-
i⸗ obſervant, Sacramenta valide conficiunt. Hoc ritur.
6 pro-

64 Caput XIII.

probatur iis rationibus, quibus dogma præ-
cedens: quibus accedit definitio Concilii Con-
ſtantienſis, quod hunc articulum 4tum Wi⸗
cleffi damnavit: & Epiſcopus vel Sacerdos t

in peccato mortali, non ordinat, non confirmat;,

non conſecrat, non baptizat. Et Trident. Seſſ. 7.
can. 12. ita ſtatuit: Ni quis dixerit, miniſtrum
in peccato mortali exiſtentem, modo ommia zſſen-
tialia, quc ad Sacramentum conficiendum aut
conſerendum pertinent, ſervaverit, non conficert
acramentum, anathema ſit. Idem probat S.
Auguſtinus multis libris contra Donatiſtas
conſcriptis. Et tr. 5. in Joan. ait: Quid tibi
Jacit malus miniſter, ubi bonus eſt Dominur?..
quod dabatur a Paulo, & quod dabatur a Eetro,
Chriſti erat, & quod datum éſt a Juda, Ulri-
ſti erat.: non timeo adulterum, non ebrioſum,

non homicidam, quia columbam attendo, per

quam mili dicitur. Hic eſt, qui baptizat. Et
Nicolaus I. ad conſulta Bulgar. c. 71. Non
poteſt ſolis radius per loacas & latrinas tran-
ens aliquid exinde contaminationis attrahere:
proinde qualiscungue Sacerdor it, gqu ſankla

Junt, coinquinare non pottſt.

Solyuntur Schol. Donatiſtæ errorem . Baptismum ab hæreticis
objeblio-
265.

collatum nullum eſfſe, ad omnes peccatores- ſive
publicos ſive cccultos extenderunt, teſte S. Au-
guſtino l. 2. cont. Creſcon, c. 28. ſed argumen-
tis Catholicorum tandem conviéti reſtrinxerunt
ad ſolos peccatores publicos, quos negant Sacra-
menta valide conficere, teſte eodem S. D. 1. 2.:
cont. Parmen. c. 12. Eundem errorem ſecuti funt
Szæculo 12 mo Apoſtolici, teſte S. Bernardo Serm.
66. in cant. Item Albigenſes teſte S. Antonino
Wum. p. 4. t. II. c. 7. Waldenſes, Huſiit- &
na⸗

ube
Ine
1s in
Erſei
1Co
i gu
ortu
to ili⸗
ſid⸗
nit.
We

Dend

ogrtamn

ncilälc.

Atumn ]
emir
1 Confft
lent.
, üne
omnint
Citndhin:
1on e
h plolr
Porntt
ti Cus
Dyirut⸗
Atur al
von Mi
Ithnb,

gtant.

.(. Il. 1
efirnt r
67 Ntnun

ir /t

140 Hert
katolti
tele
l nr.
reſtiutl

De Sacramentit in genere. 65

Anabaptiſtæ, & Joannes Wicleffus, qui non ſo-

lum peccatores publicos & occultos ſed etiam bo-
nos in præſenti, ſed malos aliquando futuros &
præſcitos negat Sacramenta valide poſſe conficere.
I. Quia Pſ. 140, dicitur? Oleum peccatoris non
impinguet caput meum. Eccl. 34. v. 4. ab immun-
do quis mundabitur? & v. 30. qui baptizatur à
mortuo, & iterum tangit eum, quid groficit lava-
tio illius? Matth. 7. Non poteſt arboer mala bonos
frukus fazgert. Et Joan. 9. Deus geccatones non
audit. Keſp. Nomine olei intelligitur adulatio,
uti ex contextu patet, non vero Sacramentum.
Eccleſiaſticus loquitur de ſomniis. quæ cum ſint
mendacia, verum docere non poſſunt: ſicut im-
mundus res alias mundare nequit, niſi fit ſola
cauſa inſtrumentalis. In altero textu ſermo eſt
de immunditia legali per contactum mortui con-
tracta. Miniſter malus non eſt arbor mala, quia
arbor mala eſt homo de ſuo faciens, non vero
ex virtute Chriſti, ficuti facit miniſter Sacramen-
torum. Verba: Deus peccatores non audit, non
funt Chriſti, ſed coœci nati inſcite vel incaute lo-
quentis II. S. Auguſtinus 1. 5. de Bapt. c. 22.
ait: Maligne & invidi.. remiſſionem peccatorum
dare non voſunt. Et S. Hieronymus in c. 3. Soph.
Sacerdotes, qui Euchariftiæ ſerviunt, impie agunt
in legem Chriſti, putantes, Eucharifliam impre-
cantis verba facere, non vitam, ac neceſſäariam eſſe
tantum ſolemnem orationem, & non merita Sacer-
dotum. KReſp. S. Auguſtinus loquitur de privata
Oratione ad obtinendam remiſſionem, non de ab-
ſolutione Saeramentali; vel loquitur de ſuſcipien-
tibus Sacramenta malitiæ miniſtri conſentientibus.
S. Hicronymus alludit ad litteralem ſignificatio-
nem Euchariſtiæ, quæ gratiarum actionem ſigni-
ficat, ad quam præter conſecrationis verba, bona
vita ad meritum requiritur. III. Impii miniſtri
non habent intentionem Chriſti & Eccleſiæ, quæ
eſt, ut pura conſcientia Sacramenta adminiſtren-
tur:

Sehram Inſtit. Theol. ITom. III. E

Caput XIII.

tur: imo in miniſtro malo, Sacramenta eſſent
mala, utpote mala actio miniſtri. Ke/ſv. Impii
miniſtri habent intentionem terminatam ad fub-
ſtantiam aétionis, faciendi, quod facit Eccleſia,
& hoc ſufficit, licet non habeant terminatam ad
modum aéctionis, quia bonum male faciunt. Actio
miniſtri mala eſt in genere moris, non in genere
entis ſeu Sacramenti, quod Chriſtus per mini-
ſtrum conficit.

H. 923.
Aed liei. Licet autem nec ſides, nec probitas in
tam mini- miniſtro ad valorem Sacramenti reqmiratur,
NRratio- ut tamen miniſter ſolemnis licite conficiat Sa-

Ném — . 2. .
gairitur. cramentum ſolemniter, requiritur in eo ſta-
ſtatus tus gratiæ ſub peccato mortali, per ſe lo-

grativ. quendo. Miniſtris enim veteris Teſtamenti
jam dicebatur Lev. 21. v. 6. Sanéti erunt Deo
ſuo, & non polluent nomen ejus: incenſum enim
Domini, & panes Dei ſui oferunt, & ideo
unbli erunt. Et ratio petitur tum ex eo,
quod agat tanquam miniſter Chriſti, tum
quod conficiat rem ſanctiſſimam, tum quod
ad hoc habeat ſpecialem conſecrationem &
& gratiam. Unde S. Auguſtinus conc. I.
in Pſ. 103. ait: Videant qualem rationem ha-
bituri ſint cum Deo, qui Sanktie non Sandte
utuntur. Et Rituale Romanum ait: Impure
& indigne Sacramenta miniſtrantes in terna
mortis reatum incurrunt.

An in di- Schol. Quæritur an etiam diſpenſans Euchariſtiam
Wenſante in peccato mortali peccet mortaliter Reſpondet

zuchari- P. Laymann affirmative, tum quia eſt miniſte-
ſtiam re- rium ſanétiſſimum: tum quia repræſentat perſo-
quiratur nam Chriſti S. S. Euchariſtiam in ultima Cœna di-
ſtatus ſpenſantis: Ergo in Sacramentum & perſonam

gratic. Chriſti

I
nee⸗
Cm
talit
Uni

De Sacramentis in genere. 67

ertn cd. Chriſti gravem irreverentiam committit. Non
Re I obſtat I. quod diſpenſans non ſit miniſter Sacra-
menti: Nam K ſv. licet non fit miniſter confi-

n ciens, eſt tamen diſpenſans. II. Portans S. S. Eu-
Tideun chariſtiam ab uno loc in alium, non peccat mor-
chnt d taliter: Ergo nec diſpenſans. Aſp. Portans non
On in gee ponit actionem proxime ordinatam ad conteren-
8 Nn dam ex opere operato gratiam, ſicuti diſpenſans.

Coroll. Prafz. 1mo. Confeſſarius abſolvens in pec-
cato mortali, tot peccata mortalia committit,
quot pœnitentes abſolvit. 2do. Sacerdos cele-
brans in mortali peccat tripliciter conficiendo,
ſuſcipiendo, & indigne miniſtrando Sacramentum:
ſufficienter tamen ſe accuſat, dicendo: celebravi
in mortali. Stio. Diſpenſans in mortali pluribus
S. S. Euchariſtiam unicum peccatum mortale com-
mittit; quia eſt unum miniſterium, & ex parte
communicantium unicum convivium. Ato. Ad
Sacramenta licite adminiſtranda non debet quis in
mortali exiſtens neceſſario præmittere confeſſio-
nem, ſed ſufficit contritio perfecta, excepta S. S.
Euchariſtia ad quam requiritur confeſſio. Sto.

ſe A Dieaconus cantans Evangelium & Subdiaconus epi-
Mi,od Kolam in Miſſa nonnifi venialiter peccant, niſi
tunq quis ob notorium peccatum grave ſcandalum præ-
Ationen beret, quia hæc officia non verſantur immediate
5 oone Circa S. Euchariſtiam: nec peccat graviter in mor-
„tali exercens ordines minores, tangens res ſacras,
tonen, conficiens Sacramentalia, conſecrans templa, be-
No N nedicens Abbates, &c. conficiens S. Chrisma,
it: NMM conferens primam Tonſuram, prædicans Verbum
in N Dei, quæz non ſunt actiones Chriſti, nec confe-

runt immediate animæ ſanétitatem 6to. Miniſter
neceſſitatis, v. g. laicus in neceſſitate baptizans
cum conſcientia peccati mortalis non peccat mor-
taliter ſed tantum venialiter, quia non vi ſtatus,
& officii, ſed tantum permiſſive Sacramentum
adminiſtrat.

E 2 §. 924.

Reſolvun-
tur caſus.

Caput XIII.

H. 924.

Non licee Non licet petere vel recipere Sacramen-
ab indi- tum a miniſtro indigno, præſertim excom-
gno ba- municato non tolerato, excepto Baptismo in
r, Peé- gaſu neceflitatis, & Poœnitentia in articulo
mortis; quia tenetur quis impedire pecca-
tum alterius, ſi ſine ſuo incommodo fieri
poſſit. Quodſi vero juſta & gravis cauſa ſube
ſit v. g. præceptum annuæ Confeffionis &
communionis, nec alius dignus line gravi
incommodo adiri poſſit, licet petere & ſuſci-
pere Sacramenta ab indigno tolerato, quis
tunc juſta cauſa petendi excuſat: id quod
multo magis licet, quando de malitia mini⸗
ſtri certo non conſtat.

Miniſter Eodem modo Miniſter, qui confert Sa=
non debet cramentum indigno, per ſe loquendo, ſi ſcien=
Sacram. ter faciat, peccat mortaliter. Quippe Chri⸗
orr ſtus Matth. 7. præcipit: Molite dare Sanktum
ndeSο. canibur. Talis enim cooperaretur peccato
alieno, & in re gravi ageret cotra obligatio-
nem ſui officii, vi cujus tenetur fideliter ad-
miniſtrare Sacramenta.

Keſolvun- Coroll. Prakt. Imo. Miniſter Sacramenti debet fal-
tur eaſus. tem prudenter jüdicare adhibita morali diligentia,
ſuſcipientem eſie dignum. 2do. Peccatori publi-
co, id eſt, juridice convicto, vel publice pec-
canti ſine ſufficientibus ſignis peractæ poœniten-
tiæ, publice vel privatim petenti Sacramentum
negandum eſt, excepta pœnitentia: non tamen
ſufficiunt leves, ſed requiruntur violentæ de in-
dignitate ſuſpiciones. Stio. Peccatori oeculto pub-
ice

k e
r ho
. 1
lre ſo
Son e
e dat

funge

e
e
H
ſer.
ihr
i
ke An
Ent
1llen
r
kbo⸗
elan
d
in
tI
Il

De Saueramentis in genere. 69

lice petenti non eſt negandum Sacramentum, ſi
Sackane per hoc infamaretur. c. ſi Sacerdos. de off, jud.
ord. ſi vero peceator occultus occulte petat, cui
im em üne ſcandalo & infamia negari poteſt, denegan-
aptone dum eſt, dummodo indignitas ex ſola confeſſio-
in Mnd ne Sacramentali cognita non fuerit, ubi non licet
Gire pert frangere Sigillum.

moto G. 9260.

eſin Præter materiam, Formam & Miniſtrum, Subjekum
e Ut Sacramenta gratiam actu cauſent, debent Sare-
eA Abplicari Subjelto capaci: Quod juxta præ- H
* ſentem Chriſti inſtitutionem eſt ſolus homo
. is Viator. Nam Hebr. 5. Ommis Pontiſex eo ho-
dalitun minibus aſſumpius pro hominibus conſtituitur in

zie, quæ ſunt ad Deum. Et Ratio eſt, quia
nec Angelis, cum ſint incorporei, (t. 1.
§F. 178.) ſigna ſenſibilia gratiæ ſanctificantis
applicari poſſint: nec creaturis irrationabili-
ed pus, cum fint gratiæ ſanctificantis incapaces:
d, 1 nec hominibus defunctis, qui cum ſint in ter-
iell mino, non poſſunt proficere in gratia, nec
eN proinde percipere effectum Sacramentorum
tot dean ex inſtitutione Dei ſolis vivis convenientem.
taollen Schol. Dicis I. Mus comedendo S. S. Euchariſtiam Solyuntuy
SMeliet!. Sacramentum recipit: Ergo brutum eſt ſubjectum objectio-
Capax. Keſp. Mus recipit quidem rem, quæ re- ges.
ipſa eſt Sacramentum, ſeu ut quandam rem quan-

lce tum ad ſpecies ſenſibiles naturalem, ſicuti cibo-
D rium etiam recipit, non vero prout Sacramentum
leton⸗ eſt, ſeun receptione & applicatione Sacramenti.
upe/ II. Chriſtus fuit ſimul viator & comprekenſor,
ade ee, & tamen juxta S. Thomam Sacramentum corpo-
Gonn⸗ ris ſui ſuſcepit: Ergo aliquis Beatus eſt ſubjectum
1: , capax Sacramenti. Keſp. Chriſtus D. ut viator
S S. S. Euchariſtiam ſumere potuit, non quidem ad
oeu. Sratiam, ſed ad ſpiritualem dulcedinem.
E è3 G. 927.

In Jubje-
lto requi-
ritur imn-
tentio.

obje io-
sS.

S. inquit,

Caput AXIII.
H. 927.

Ut vero homo adultus Sacramentum va-

lide percipiat, non ſufficit in eo mera capa-
citas, ſed requiritur vera & interna intentio,
ſeu conſenfus voluntatis in ritum Eccleſiæ,
quem percip it, ita ut plane invitus & relu-
valide Sacramentu um non recipiat. Ilta
. mo. ex perpetna Eccleſiæ traditio-
ne. lium Carthagine enſe III. a. 396. &
IV. a. 398. Can. 79. Et Arauſicanum I. a.
442. ſtatuunt, ægrotos, qui uſum rationis
vel linguzæ amiſerunt, non efſſe baptizandos,
nec abſolvendos, niſi conſtet ex teſtibus,
eos prius voluiſſe baptizari vel abſolvi. In-
nocentius III. in c. naſoles. de Bapt. ex-
preſſe aſſerit, illum, nunquam conſen-
ſit, ſed benitus. cont lixit, nec rem, nec

characterem uſcipere Sacramenti, quia Pplus
J:

onlzaatelrt, ducdm minim
onſentire. nale Romanum prohibet, ue
Paptizetur adultu 18 „ qui ex mmorbo aut alio

9 4 ¹
caſn in amentiam incidit, ſi, dum eſſet ra-
tionis compos, Baptismum non petiit. Ra-
tio eſt, ia ſuſcepti 0 Sacramenti eſt dune⸗
dam initiati conſooratio, & Religionis pr.
feſſio, quæ ſine voluntatis motu intus relu-
ctante fieri non poteſt.

Solvuntur Schol. I. Dicis I. Macedonius aſceta teſte Theodo-

reto a Flaviano ſub ſpecie accuſationis de monte
abductus inſcius ad Sacer dotium promotus fuit,
quo cognito verbis alios proſcindens, baculo
etiam Epiſcopum perſecutus fuit: Ejus nihilomi-
nus ordinatio ratificata fuit. & D. Tournely
cenſet, hanc ordinationem fuiſßte invalidam, niſi
forte ſolum ex metu & humilitate reluctans ſim-
plici-

ſeite

füns

n

,
ient
goſtn
charl

le⸗ 4

—

e— ——qũ

—,—

De Sacramentis in genere. 71

pliciter conſenſerit: quomodo etiam Paulinianus
frater S. Hieronymi ordinatus fuit. II. S. Augu-

nentum Ktinus tr. 26. in Joan. ait: Intrare quisque Ecele-
mera ear ſiam poteſt nolens, accedere ad altare voteſt no-
na inten lens, accipere Sacramentum voteſt nolens, credere
Lecſer non poteſt, niſi volens. Unde etiam Florentinum
intentionis ſuſcipientis non meminit. Ke/p. S. Au-
tns Et guſtinus vel loquitur de Sacramento S. S. Eu-
Ccipin! chariſtiæ, quæ in eſſe permanente conſiſtit, &
ie tuii ſic ab invito vel neſciente, licet ſine fructu, per-
a. g. cipi poteſt: vel ſi de Baptismo loquatur, intelli-
camme gendus eſt de in ſantibus aut adultis tantum ſecun-
a dum quid invitis. Florentinum conſenſum in ſu-
N N ſcipiente ſupponit. III. In infantibus non requi-
Aptizan ritur ad valorem Sacramenti intentio: Ergo nec
X tel in adultis, maxime quia valor Sacramenti ab in-
bolti. tentione miniſtri tantum dependere videtur. KReſv.
Bipt Chriſtus voluit, ut in infantibus Baptismus fine
7 eorum intentione, cujus funt incapaces, valeat;
ang n non vero in adultis. Deinde valor Sacramenti
c Ie,! pendet ab intentione miniſtri, ceu cauſa efficiente
Nti, ſun miniſteriali, a conſenſu vero ſuſcipientis tanquam

conditione neceſſaria.

Sckol. 2. Cajetanus docet, in ſubjeéto ad valorem Qualis
Sacramenti ſufficere capacitatem fine contrarieta- Heheat
te, id eſt, ut quis mere paſſive ſe habeat, licet eſſe in-
neque velit, neque nolit ritum Sacramentalem tentio.
percipere. Verum Communior eſt ſententia, in
adulto, ut Sacramenta valide percipiat, requiri
veram & internam intentionem ſeu conſenſum
voluntatis in ritum Eccleſiæ, quem percipit, uti
patet ex rationibus in hoc paragrapho allatis,
quibus accedit S. Anguſtinus l. 4. de Bapt. 24. di-
cens: Si pro eo, qui reſpondere poteſt „alius ve-
Nondeat, non itidem valet. Et S. Thomas 3. p-
q. 68. a. 7. ait: Si in adulto deeſſet intentio Juſci-
piendi Sacramentum Baptismi, rebäpti indus ſſet.
Cujus ratio eſt, quia Sacramenta humano modo
recipi debent, quod non fieret, ſi cum voluntate

&

1

.

72 Caput XIII.

intentione interna non fſuſcipiantur: Deinde
riſtus Sacramenta ut media ad ſalutem condu-
ntia inſtituit: ficuti ergo nullus niſi volens ad
ſalutem perducitur, ita nullus niſi volens Sacra-
menta ceu ſanétitatis & ſalutis principia recipere
poteſt. Non obſtat I. Innocentius III. in cap ma-
jores. de Bapt. dicens: Tunc ergo charaRterem
Sacramentalis imprimit operatio, cum obicem vo-
luntatis contrariæ non invenit obſiſtentem. Et S.
Thomas in 4. d. 6. q. I. a. 2. quæſtiunc. 3. in-
quit: Intentio vel voluntas in Baptizato non requi-
ritur quaſßt canſans deletionem culpæ originalis,
Jed ſolum quaſi removens prohihens, ſcilicet contra-
riam voluntatem. Ergo ſufficit in ſubjecto neutra-
litas. Keſp. Innocentins loquitur de illis, qui ex
metu Sacramenta ſuſcipiunt, qui voluntatem effi-
cacem & ſimpliciter ſuſcipiendi Sacramentum ha-
bent, licet ſecundum quid & inefficaciter ſuſce-

&
C
ce

—

ptio heæc ſit illis involuntaria. S. Thomas ſolum

vult, quod intentio fuſcipientis non concurrat
active in genere cauſæ efficientis ad deletionem
culpæ originalis, non vero, quod non concurrat

diſpoſitive. II. Extrema unctio confertur etiam

jam ſenfibus deſtitutis, in quibus nulla eſt inten-
tio. Keſp. In his ſapponitur voluntas recipiendi
hoc Sacramentum, quia bonus Catholicus in vita
ſæpe hanc voluntatem habet.

Schol. 3. Ex dictis (§. Or6. Schol. 3.) apparet, quod

in adalto non ſufficiat intentio percipiendi mere
externum ac materialem Eccleſiæ ritum: non ta-
men requiritur, ut eum expreſſe tanquam verum
Sacramentum intendat, ſed ſufficit, ut ſerio &
ex animo generatim velit percipere id, quod fa-
cit Eccleſia.

Keſolvun- Coroll. Pralk. Imo. Qui plane eſt invitus, vel nul-
tur caſus.

lam omnino habet intentionem; invalide ſuſcipit
Saeramentum: qui vero metu induétus ſuſcipit,
valide ſuſcipit; vult enim fimpliciter, licet fit illi
involuntarium ſecundum quid: excepto Sacra-
mento

Elto
li
Uen,
Eo

allto
lono⸗
en
. N
Lete
in
Ane
ei.
Ua
HRoN

nue
lr,
St
Cule
Cerſe
Volue
ſaler
lcn
lem.

Cnl.
M
ddi⸗
Vere
e

De Sacramentir in genere. 23

ur: Di mento Matrimonii. 2do. Qui caſu comederet
tem n hoſtiam conſecratam, putans eſſe panem commu-
es nem, non acciperet gratiam, nec ſatisfaceret præ-
Olers an cepto Communionis Paſchalis.
pin recſe
in enn n
Clarvin §. 928.
1 okient . . .
ten. N Ad validam ſuſceptionem Sacramenti in Inientio

finre adulto fufficit intentio virtualis, imo in Ba- virtualis
mm ptismo, Confirmatione, Pœnitentia, & Ex- & inter-
ogn trema unctione ſufficit intentio interpretati-ſgnd,
lien va. Nam ſuſcipiens Sacramentum habet ſe ſußfcit.
ure mere paſſive: Ergo ſufficienter determinatur
uene Der intentionem virtualem, atctus præteriti
wenm adhuc permanentis, nec per contrariam re-
Mite Vocati. Deinde Eccleſia illis etiam, qui fu-
vonsin bita vi morbi oppreſſi ſui amplius compotes
namm non ſunt, in quibus proinde nec actualis nec
Caliune virtualis intentio adeſt, Sacramentum Ba-
ent ptismi, Poœnitentiz & Extremæ Untionis
confert, quando ex vita præterita Chriſtian
colligit, eos hæc Sacramenta eatenus delfi-
deraſſe, quatenus Catholico more decedere
voluerunt: Ergo Eccleſia cenſet, in hoc caſu
ſufficere intentionem interpretativam ad' va-
lidam & fructuoſam Sacramenti ſuſceptio⸗
In: nem. .
amm ſte
It ſnd Coroll. Prafkt. Imo. Adulti, qui aliquando habue- keſolvun-
1, , runt intentionem ſuſcipiendi Sacramenta, & hoc tur caſus.
propoſitum nunquam retractarunt, etiam in ſomno
amentia valide Sacramenta fuſcipiunt. 2d0. Si
quis ratione utens ore tantum renuat, corde
vero conſentist in Baptismum, confirmationem
&£ ordinem, valide hæc Sacramenta ſuſcipit.

E S H. 929.

Fides non
requiritur
in ſubje-
Ro.

Solvuntur
ohjebtio-
és.

Caput XIII.

G. 929.
Non tamen ad valorem Sacramentorum
requiritur in ſubjecto Fides, excepto Sacra-
mwento Pœnitentiæ. Nam Eecleſia ratum
ſemper habuit Baptismum, quem heretici
legitimo ritu perceperunt: Auguſtinus
1. 3. de Bapt. c. 14. ait: i voteſt, ut ho-
mo integrum habeat Sacrame .
idem. Excipiendum tame
Poœnitentiæ, in quo actu

Schol. Dicis I. Concilium Arelatenſe I. can. 8. ſta-
tuit, Afros ad Eccleſiam redeuntes denuo eſſe
baptizandos, ſi interrogati non reſponderint Tri-
nitatem: & Arelatenſe II. can. 27. ſtatuit, Bo-
noſiacos baptizatos in Trinitate, ſi interrogati
fidem noſtram ex toto corde confefſi fuerint,

cum Chrysmate, & manus impofitione in Eccle-

ſia recipiendos eſſe: Ergo fides in ſubjeéto ſup-
ponitur. Reſp. In primo Canone non eſt ſermo
de fide baptizati, ſed de forma Baptismi, an non
adulterata fuerit. In altero non ſtatuitur Bono-
ſiacos eſſe rebaptizandos, ſed tantum ſine profeſ-
ſione fidei per manus impoſitionem non eſfſe in
ſinum Eccleſiæ recipiendos. II. S. Auguſtinus
1. 7. de Bapt. c. 53. ait: Valet Baptisma rece-
ptum ſine ſimulatione & cum aliqua fide. S. Op-
tatus l. S. cont. Parmen. Principalem locum Tri-
nitas voſtulat, ſine qua res ipſa non poteſt geri,
hanc ſequitur fides credentis. Et S. Ambroſins
I. 1. de Spir. S. c. 3. Plenum eſt Baptismatis Sa-
cramentum, ſi Patrem & Eilium & Spiritum 5.
fatearis, ſi unum neges, totum ſubrues. Rejo.
S. Auguſtinus nomine fidei intelligit voluntatem
recipiendi Sacramentum ſeu intentionem. S. Op-
tatus

Uatus
CuN
Guirn

mor
lſe
dl,
Tun
glin/
n
Mn

mentonr
egto
elia tar
In here

N.

I. en 9
es bennd
poncein

, atnit,.

4

non eſt
6smni, 11
Atlimer

n ſie
n on e

6

Prun.

De Sacramentis in genere. 75

tatus & S. Ambroſius non ad valide, ſed licite &
cum fructu recipiendum Sacramentum fidem re-
quirunt: de quo ſit.

O. 930.
Ut vero Sacramenta non ſolum valide, Adq licite
ſed etiam licite & cum fructu ſuſcipiantur, Sacram.
requiruntur in ſubjecto præviæ ex fide & pie vecipien-
tate diſpoſitiones. Ita docet Tridentinum, dum quæ
quod Sefſſ. 7. can. 6. definit, Sacramenta N. o zeto⸗
L. continere gratiam, quam ſignificant, eam- nankteg.
que non ponenfibus obicem conferre: & can. 7.
ait, eam, quantum eſt ex parte Dei, omni-
bus dari: Ergo ſupponit in poteſtate hominis
eſſe, oblatam in Sacramentis gratiam non
recipere, adeoque prævias ex fide & pietate
diſpoſitiones requiri. Cujus ratio eſt, quia
quodlibet Sacramentum habet proprios ſuos
effectus, ad quos producendos ſubjectum de-
bet eſſe diſpoſitum, cum gratia ſanctificans
ſit forma perfectiſſima in ordine ſupernatura-
li, quæ ſicuti formæ naturales diſpoſitionem
in ſubjecto requirit.

§. 931.
Quare, ut licite & fructuoſe Sacran
mortuorum fſcilicet Baptismus & Pœnite
ſuſcipiantur, præter voluntatem illa ſuſciy
di, in ſubjecto fides, ſpes & Attritio re
runtur. De fide patet Hebr. 11. Accedenten
ad Deum oportet credere, quia eſt, & quig in-
quirentibus ſe remunerator ſit. De ſpe Matth. 9. .
Confide fili, remittuntur tibi peccata tua. De
Poœnitentia act. 2. Penitentiam agite, & bap
tizetur

à Quc di-
ſvoſitio

1

76 Caput XIII.

Eizeu, un irgue veſtrum. Vid. Trid. Seff. 6.
c. 6. Quippe nulli datur defacto venia pec-
catorum ſine retractatione & dolore fuperna-

turali de peccatis a ſe commiſſis: ſine fide

autem non poteſt voluntas erigi ad ſpem fir-
mam, nec ad timorem ſupernaturalem, adeo-
que nec ad dolorem.

2. Ad recipienda vero licite & cum fru⸗
Gn Sacramenta vivorum prærequiritur in
ſubjecto ſtatus gratiæ. Hæc enim Sacramen-
ta primario infſtituta ſunt ad augendam gra=
tiam ſanctificantem: Ergo per ſe loquendo
eam in ſubjecto jam ſupponunt.

1 . .
Reſolvun- Coroll. Prakt. Imo. Peccat graviter peccato Sacri-

tur caſus.

Sacra-
mentalia
quid.

legii, qui aliquod Sacramentum vivorum in pec-
cato mortali ſuſcipit ob gravem irreverentiam &
obicem effeétui Sacramentali poſitum. 2d0. Su-
ſcipiens Sacramentum debet eſſe liber ab omni
cenſura: hinc qui etiam per contritionem conſti-
tutus in gratia ſuſciperet Sacramentum, non re-
mota prius cenſura, committeret Sacrilegium,
quia grave præceptum Eccleſiæ ob reverentiam
erga res Sacras datum violaret. 3tio. Si quis Sa-
cramentum cum peccato veniali tantum habituali
ſuſcipit per ſe loquendo nullo modo peccat, ſi
autem cum veniali actuali v. g. voluntaria diſtra-
ctione, peccat tantum venialiter, quia uberiorem
Sacramenti fructum impedit. .

K. 932.

Prater Sacramenta a Chriſto inſtituta,
Eecleſia etiam inſtituit Saeramentalia, quæ
ſunt Cæremoniæ Sacræ ab KEccleſia inſtitutæ
ad delenda peccata venialia.

Schol.

8
Ferit
Corel
Dunin
a
uen
te
Nier
un
l
it
1
n
he
uf
l

i .

lucdie⸗
e or
etoti
As8
Nt,
En

De Sacramentir in genere. 77

Schol., Sex vulgo Sacramentalia numerantur, hoc Quot ſint.
id. d verfu comprehenſa: Orans,; Tinctus, Edens,
Venag Confeſſlus, Dans, Benedicens, id eſt: 1. Oratio
e lupen Dominica „ quæ tamen improprie inter Sacramen-
§: ſine talia numeratur, cum Potius ſit Opus morale;
zdſenn duam cæremonia ab Eccleſia inſtituta. 2. Aqua
gent uſtralis, cujus uſus Apoſtolicæ inſtitutionis eſſe
Alen m videtur, cum prima ejus inſtitutio nullibi legatur;
nam decretum Alexandri I. vel eſt ſuppoſititium,
vel uſum aquæ luſtralis non primo inſtituit, ſed
E cunt inſtitutum ſoluns confirmat. Vid. Baronium ad
egvirin an. 132. & Card. Bonam de reb. Lit. 1. 1. c. 20.
nSactnt ejus meminit Theodoretus l. 5. c. 25. hiſt. &
gencamt S. Hieronymus in S. Hilarione p. 2. t. 4. 3. Eau-
Pencant togia ſeu panes benedikti fidelibus diſtributi, quo-
lelan rum frequens eſt mentio apud Auctores 4ti Sæ-
culi: meminit eorum S. Auguſtinus l. 2. de pecc.
, mer. c. 26. Paulinus Nolanus ep. 25. Concilium
peretck Laodiceenum can. 82. In Concilio Aquisgranenſi

Nonn c. 64. ſancitum eſt pro monachis, ut fratribus eo
nereemm die non communicantibus Eulogiæ per manus Sa-
un. 1 cerdotis in refeétorio diſtribuantur. Uſus earum
Iet h apud Græcos hactenus viguit, cum enim conſue-
tonen q tudo S. S. Euchariſtiam domum aſportandi obſo-
tunm, M levit, uſus Eulogiarum ſeu panis benedicéti apud
Kerlege Græcos & Latinos fubſtitutus eſt ad compenſan-
b erelli dam utcunque S. S. Euchariſtiæ communionem,
. H & fovendam fidelium unionem, qui proinde panis
ntnin ebin religioſa mente, tanquam aliquid Sacramentale ſu-
lo eet, mendus eſt, & caute ſervandus, ne pereat, uti
ſontana Hincmarus obſervat. 4. Confeſſio generalis pub-
uenm lica, quæ eſt ritus antiqui repræſentatio, quo

publice poenitentes initio Quadrageſimæ e tem-
plo ejecti, in Cœna Domini reconciliabantur, &
perfecta poenitentia palam abſolvebantur. 5. Elee-
moſyna, quæ non eſt proprie Sacramentale, ſed
te Oopus morale. 6. Benedibtio ab Epiſcopis & Pres-
1o iulnne byteris impertita, quæ ab ipſo Apoſtolorum tem-
trlin pore deſcendit, & jam olim in Veteri Teſtamento
li Ptne in uſu fuit, imo Deus ipſe Num. 6. dacerdotihus
or-

Eſfectus

Sacra-

méenta-
lium.

78 Caput XIII.

formam benedicendi præſcripſit, promiſitque ſe
confirmaturum eorum benediétiones. Denique
Bened,Rionem cinerum, nonnulli inter Saçramen-
talia numerant: Eſt hic ritus antiquiſſimus, qui
S Meratum t. 1I. p. 2. ex eo deſcendit, quod
lim puhblte pœnitentes conſperſi fuen rint cinere,
nitientium conſuetudo poſtea omnibus
comn nur S 92 fuit: . hinc Conciinm Agathenſe
can. 62. jubet, ut initio Quadrageſimæ pœniten-
tes cinere conſpergantur. .

JR. 933.
Ex modo dictis (G. 932. Schol.) patet,
Eccleſiam habere poteſtatem inſtituendi Sa-
cramentalia, uti ex antiquiffimo eorum in
Eccleſia uſu hic explicato apparet: Et hæc
ipſa Sacramentalia ſpiritualem habent effe⸗
(ctum, quia alias vana & fuperſtitioſa foret
eorum inſtitutio. Porro eflectus Sacramen-
talium alius eit communie cum aliis cæremo-⸗
niis, quod nimirum aliquid ſpirituale ſignifi-
cent: ſic Aqua luſtralis ab blutionem internam,
Panis benedicdtus unionem charitatis; Con-
feſſio internum animi dolorem; Benedictio
Sacerde talis benedlitlionem 4 Deo datam;
cineres poœnitentiam ſignificant. Deinde adin-

ſtar aliarum cremoniarum ſunt actus meri-

torii, utpote a virtute Religionis imperati.
Præterea habent effectus ſuos pecialer; uti
patet ex uſu Eccleſiæ, quæ in benedictione
eorum ſpeciales a Deo effectus poſtulat; un-
de ex precibus Ecclefiæ obtinent vim pecu⸗
liarem ad ſpeciales eff tus inducendos, quo-⸗
rum Imur eſt collat tatiarum actualium
per modum impetrationms repræſentando Deo
pre⸗

Uan
A.

Eiüinm
toni
W i
ui
toi
tlen
woe
Ins
falati
nocen
Jalmn
tione
noN
ſone,
ioni
IE

nnihtr⸗
. Deni
er Serkan
lifnmns,
tenclt, g
lerint ci
ſten ommk
m Aglln
mee Mi

hol.) K

fituenait
0 eotun
et. Ei
lubent 4
ſtoa
6Gelan
(elel
tusleſe
intetun
tatb
heo Catu
Denten
Atos
6 inhel
enecſch
orlat
t win e
Ae
ummh

De Sacramentis in genere. 79

preces Eccleſiæ in eorum benedictione fuſas.
2durs. Remiſſio peccatorum venialium, de quo

in Scholilis agetur. 3tiur. Remiſſio pœnze

temporalis pro peccatis mortalibus & venia-
libus quoad culpam deletis adhuc debitæ ap-
plicando ex theſauro Eccleſiæ ſatisfactionem
aliquam Chriſti pro poena delenda, & ideo
hæc remiſfio fit per modum Indulgentiæ.

Atur. Expulſio & cohibitio demonis, ne no-

ceat, tum per modum impetrationis ſecun-
dum datam explicationem, tum per modun
imperii ob poteſttem Eccleſiæ traditam a
Chriſto, deemonibus imperandi Marc. ult.
In nomine meo dæmonia ejicient. Stus. Aliqua
utilitas temporalis v. g. ſanitas, remotio ma-
li impendentis per grandines, locuſtas &c.
quod Sacramentalia iterum przæſtant, vel
per viam impetrationis, vel per m dum ad-
jurationis, quæ conſtat tum invocatione Di-
vinæ virtutis, ut uſui harum rerum afſiſtat,
tum imperio in deemones, ne noceant. Hinc
quando adjurantur v. g. locuſtæ &c. adjura-
tio ad illas directe non ordinatur, ſed ad crea-
turam rationalem v. g. doemonem, qui eas
movet, ne noceat. Eodem modo benedici-
mus ſal, panem, tum ut ob preces Eccleſize
ſaluti temporali proſint: tum ne dœmon ad
nocendum nobis iis utatur. Notant tamen
Salmanticenſes, horum effectuum conſecu-
tionem non eſſe omnino infallibilem, quia
non fundatur in aliqua ſpeciali Dei promiſ-
ſione, ſed in communi lege de efficacia ora-
tionis, quæ non ſemper ſortitur effectum,
Ppræſertim, ſi pro aliis fiat.
Schol.

acra-
mentalia

cauſent
v 6nn J1o-
ném Ve-

nialium.

380 Cuput XIII.

Quomodo Schol. Quæritur hic, quomodo Sacramentalia cau-

ſent temiſſionem peccatorum venialium. Reſpon-
detur rmo. Sacramentalia non cauſant remiſſionem
venialium mere objective ſeu excitative, exci-
tando animum ad actum honeſtum, per quem
tolluntur venialia, quia hoc modo etiam aliæ res,

quæ non ſunt Sacramentalia v. g. imagines per

*

ſolum aſpectum excitare poſſunt ad pium motum
deteſtationis venialium. 2do. Sacramentalia non
tollunt venialia immediate, quia non ſunt forma,
per quam venialia excluduntur. gtio. Sacramen-
talia caufſant remiſſionem mediatam venialium,
& quidem ex opere operato: ſcilicet pius & re-
ligieſus uſus v. g. aquæ luſtralis ob efficaciam
orationum Eccleſiæ producit & cauſat gratiam
aétualem, per quam homo excitatur ad aliquem
actum v. g. doloris, venialibus repugnantem,
per quem deinde fit immediata remiſſio venialium.
Unde per Sacramenta & Sacramentalia diverſo
modo remittuntur venialia: tum quia effectus
immediatus Sacramenti eſt gratia habitualis, Sa-
cramentalium vero gratia aétualis: tum quia Sa-
cramentum valide ſuſceptum infallibiliter infert
remiſſionem peccati gratiæ ſancétificanti vel ejus
augmento oppolitæ: Sacramentalia vero pie ſu-
ſcepta producunt quidem ob efficaciam precum
Eccleſiæ gratiam actualem, ſed quia hæc imme-
diate veniali non opponitur, ſed tantum median-
te aliqua operatione, ad quam voluntatem incli-

nat, & quæ ob libertatem voluntatis omitti po-

teſt, ideo non in fert infallibiliter remiſſionem ve-
nialium, & etiam non omnia venialia remittun-
tur, quia gratia illa actualis non opponitur om-
nibus, niſi mediante actu v. g. Charitatis, qui
non ſemper ad deſtruenda omnia venialia ob in-
ordinatum affectum ad aliqua remanentem, ſe
extendit. Hæc ſententia a Salmanticenfibus pro-
batur tum ex eo, quia Sacramentalia per viam
impetrationis hæc auxilia moventia ad actus,
quibus venialia immediate excluduntur, ob pre-
ces
R

alo
mnel
onen
cin
ſant
Menti
der
49
Ui
n
lrii
eli

i

44

ten
Lelitt
uk

A

A
R
n 1

l

d

hentalina
m. Ref
remiſfor
tatiye, en
1, Per 1
tiam alen
imagnes

pium nen

tmentdln!
1 ſuünt br
0. Ncnun
n venin
et pinsht
ob efes
llat gri
ad ai
epngnant
ſo venili

Canti e
ver ſe
in her inn
tun nett
Ulaten 1

all

Pialin
anenten,
genlitut
N,
uun f,

Otit .

De Sacramentis in genere. 31

ces Eccleſiæ efficaces cauſare poſſunt: tum quia Sa-

cramentalia aliquo modo ex opere operato remiſ-
ſionem venialium peccatorum cauſare debent; ſi
enim ex ſolo opere operantis cauſarent, non eſ-
ſent melioris conditionis, quam alia non Sacra-
mentalia, quæ etiam ex opere operantis venialia
delere poſſant. Hinc S. Thomas 3. p. q. 97. a. 7.
ad 3. docet: Dicendum, quod per prædikka tol-
Muntur quidem veccata venialia, quantum ad cul-
Lam, tum virtute alicujus ſatisfabktionis, tum etians
virtute charitatis, cajus motus per prædikta exci-
tatur. Et Alexander I. in c. aquam. d. 3. ait:
aquam Jale conſperſam in populis benedicimus, 4s
ea cuntt aſperſi ſankkficentur. Item Eccleſia in
benedictione Aquæ luſtralis orat: Ut ſit ſumenti-
bus Jalus mentis & corporis. Ergo aqua bene-
dicta ſanctificat, adeoque ex opere operato cau-
ſat remiſſionem venialium, non immediate, ſed
mediate, ita ut ad uſum Sacramentalium ſequa-
tur quidem infallibiliter effectus immediatus ſeu
gratia actualis ob efficaciam orationum Eccleſizæ,
Juia tamen hæc gratia non necefſlitat, ſed incli-
nat ad operandum, & quia talis actus debet eſſe
liber, qui proinde etiam non eſſe poteſt, & etiam
aliquando actu non eſt, hinc remiſſio ſemper &
infallibiliter non ſequitur.

CAPUT

Schkram In’flit. Theol. Zom. III. PF

.0

22

7 . .
⸗ f fee

Baptis-
mus quid.

Ejus no-⸗
mind.

CAPUT XIV.

DE
SACRAMENTIS IN SPECIE.
. D E
BAPTISMO.
§F. 934.

rimum inter cætera N. L. Sacrament
locum Baptirmus obtinet, (H. 905. Schol.)
qui eſt Sacramentum regenerationis per
aquam in verbo: ita Catech. Rom. p. 2. Cc. 2.
ſive Sacramentum N. L. ad ſpiritualem ho-
minis regenerationem a Chriſto inſtitutum,
per aquam tanquam materiam, in verbo,
ſcilicet S. S. Trinitatis invocatione.

Schol. I. Baptismi nomen a greca voce garrlru
Huit, quæ latine immerſionem ſeu ablutionem
ſignificat. Quadruplex hujus nominis fignifica-
tio apud Sacros Scriptores occurrit. Primad eſt
litteralis, quo modo merſionem ſeu ablutionem,
uti mox dictum eſt, fſignificat. Secunda eſt cæ-
remonialis ſeu legalis, & ſignificat ablutiones le-
gales, quibus Judæi utebantur. Tertia eſt meta-
phonica ſeu figurata: unde Baptismus fubinde in
S. Scriptura ſignificat ablutionem. Luc. 12. V. 50⸗

ſubinde Martyrium. Marc. 10. v. 38. ſubinde co-

ioſam gratiæ Dei diffuſionhem Acéct. T. V. 5. fub⸗
inde diluvium univerſale figuram Baptismi.
J. Pet. 3. V. 21. fubinde tranſitum maris rubri-
X. Cor. 10. v. 2. Quarta eſt Sacramentalis,
quam hic conſideramus: & hoc modo ſpectatus
variis nominibus in S. Scriptura exprimitur:
. mate⸗

Caput XIV. De Baptismo. 83

materia dicitur Lavacrum Eph. 5. v. 26. A for-
ma dicitur, Sigillum, ſignaculum, obſignatio fiäei,
. Sacramentum &. S. Trinitatis, & fidet. Ab effe-
. ctibus dicitur, Lavacrum regenerationis & reno-

vationis. Tit. 3. v. 5. Ablutio peccatorum. Act. 22.
v. 16. Vite novitas. Rom. 6. v. 4. Sanklifcatio
PECTt I. Cor. 6. v. II. Sepultura hominis cunm Chriſto
in mortem. Rom. 6. v. 4. CUlrcumciſio non manu-
aka. Colofl. 2. v. II. A Cæremoniis dicitur,
V'eſtimentum candidum a S. Cyrillo Jeroſ. & Un-
Rio àa S. Nazianzeno. =ð

Sckol. 2. Baptismus triplex eſt: Baptismus ſangui- Baptis-
is ſive Martyrium: Baptismus ſlaminis ſeu deſi- mus quo-

Sunne derium ſuſcipiendi Baptismum: & Baptismus lu- tuplex.
s d minis ieu aquee, qui eſt N. L. Sacramentum mo-
etatlons do deſcriptum.
. 1

tvrer Schol. 3. Proteſtantes varias definitiones Baptismi Pafmitio-.
falſo ſuo ſyſtemati accommodatas procudunt. Me-

b inku lanchton in loc. com. Baptismum defieit, quedl ianttan.
,i ſen ſit ſignum, quo Deus nobiſcum agit, & nos in
e gratiam recipit. Vefum hæc definitio omni Sa-
cramento, imo & verbo prædicationis convenit,
e⸗ & ſupponit, Baptismum eſſe nudum fignum gra-
lel in, tiæ ſanctificantis, non vero produétivum, quoecd
nis k ülſum eſt. (§. 907.) Calvinus Baptismum deff.
it. nit, quod ſit fignum initiationis, quo in Eecleſiæ
ndn. ocietatem cooptamur, & inter fllios Dei. Ve-

rum heæac definitio finem Baptismi ſecundarium

tanlntn⸗ ſolum explicat, & iterum innnit, qued Baptis-
nis el mus non ſit ſignum efficax. Sociniani Baptismum
ns in definiunt, quod ſit publicum profeſſionis Chriſtia-
e n, næ Symbolum, quo per intinétionem in aquam
1 Mie, homines illius Religionis initiantur, Verum ex
1. v, hac definitione ſequitur, Baptismum eſſe nudam

& ctioſam cæremoniam ad ſalutem non necefſa-
riam, quod falſum eſſe ex dicendis patebit.

Fz F. 935.

Baptis⸗
mus eſt
verum
dacra-
Gmentass.

Caput XIV.

K 935.
Baptismus eſt verum N. L. Sacramentum
a Chriſto Domino inſtitutum. Baptismus
enim habet omnia ad Sacramentum N. L.
requiſita. (G. 889.) eſt quippe 1mo. ſignum
ſenfibile, ſeu externum a Chriſto inſtitutum.
Matth. 28. docete ommer gentes, baptizanter eos
in nomine Patris & Filii & Spiritus S. ubi Bap-
tizatio ſeu ablutio, & invocatio S. S. Tri-⸗
nitatis eſt ſignum externum. 2do. Hoc
ſignum habet vim productivam gratiæ ſan-

QRtificantis, & promiſſionem illius: Joan. 3.

Wiß quis renatus juerit ex aqud & Spiritu d.
non poteſt introire in regnum Dei. 3tio. Eſt
permanenter inſtitutum ſignum cum mandato
illud obſervandi. Watth. 28. docete omnes gen⸗

er baptizanter eos Sc. Ergo eſt verum N. L.
Säacramentum.

An Bap- Schol. r. Spengerus, Grotius, Lightfootus & La=
tismus ab mindus Pritannus de ing. moderat. I. 3. c. 2.
Hehrais
accextus

volunt, luſtrationes & Baptismum legalem Ju-
dæorum ex ritibus gentilibus acceptum fuiſſe, &
Chriſtum antiquata circumciſione Baptismum apud
Judæos ufitatum retinuiſſe, non rem novam in-
ſtituendo, ſed jam uſitatam ad altiorem finem ele-
vando, & ſalvifica gratia decorando. Verum
Communior eſt Theologorum ſententia, Baptis-
mum Chriſtianorum ab Hebræis originem ſuam
non trahere. X. Quia apud Judæos per circumci=
ſionem, non vero per Baptismum ethnici in foœ-
dus deducebantur; nullibi enim legitur, luſtratio-
nes fuiſſe olim ſignum fœderis, nec initiationis
Symbolum, ſed ritum, quo Pontifices, Levitæ,
aliique profani, leproſi ac omnes vel ob contra-
ctam immunditiam, vel ob ſacrorum reverentiam
utebantur. Teſtantur hoc ipfi Rabbini in Gemarra
docen-

doe
o
A
Hed
fid
in
ſe
wet
e
te

ſet

ki
irg

l

mentun
ptisn
N.l
Henmn
Küuotun
2lntn
GbiN
,§. 1
1o. R
fatie hi
oan;

Opm

. 6
Due
onnejl
un N1

ons el⸗
150
egien ,
ſuile,4
iomun I

1 poN.

ſend
en
t,
en
e cinm:
ian

—

De Bapticmo. 35

decentes, quod circumciſus licet non baptizatus
pro proſelyto habendus ſit; & Schicardus ex Raf
Alphes demonſtrat, Baptismum a nonnullis ſolum
Hebræis ſcilicet Samaritanis circumciſioni additam

fuiſſe: Ergo non erat myſterium initiationis: &

Joſephus l. 13. antiquit, c 9. narrans, quomodo
in expeditione Hircani Idumeæi inter Judæos afſciti
fuerint, ſolius circumciſionis, non vero Baptismi
meminit. 2. Oppoſita Spenceri ſententia non eſt
apta ad confutandos hæreticos Socinianos, &
forte ab illis conficta fuit, ut perſuadeant, Bap-
tismum neceſſarium quidem eſſe ut Symbolum
profeſſionis Chriſtianæ converfſis a gentilitate, non
vero natis ex parentibus Chriſtianis, fienti non
erat neceſſarius olim ex Hebræis & Proſelytis ge-
nitis. Non obſtat I. quod Gen. 35. Jacob con-
vocata domo ſua dicat: Abjicite deos alienos,
qui in medio veſtri ſunt, & mundamini. He-
braice ]NDA) quod Abenezra de ablutione cor-
poris interpretatur. eſp. Hæc ablutio non fuit
ſignum initiationis, ſed facta eſt ob reverentiam
loci, ad quem aſcendendum erat, ſive ob pollu-
tionem occiſorum contreéctatorum. II. Maimo-
nides in libro Iſure biah parech 13 ſcribit, triplici
ritu Ifraelitas in fœdus intraſſe, Circumciſione in
rgypto, Exod. 12. v. 48. Baptismo in deſerto
ante datam Legem, Exod. 19. v. 10. & poſt
datam legem, oblatione, Exod. 24. v. 5F. Ad-
dit pro maſculis necefſsriam fuiſſe circumciſionem
cum Baptismo, pro foeminis Baptismum & Sacri-
ficium. Et in Talmud Babylonico F. Jevamoth
legitur, baptizandos tantum eſſe ethnicos nec
tingendum filium ethnicæ mulieris, ſi gravida fa-
Sta fuerit jam proſelyta. Neſp. Maimonides aut

errat, aut intelligendus eſt de ritu Baptismi &

nonnullis Hebræis ſuperaddito ad diſtinétionem
aliarum gentium, quæ circumcidebantur. Tal-
mud Babylonicum fabulis ſcatet, & Ethnici ſo-
lum ad expiandas immunditias a Judæis baptizati
ſunt. III. Paariſæi interrogantes S. Joannem de
F 3 auéto-

Guando
Baptis-
mus infti⸗
tutus ſit.

aucktoritate fni Baptismi, de uſu ejus plane non
dubitarunt: Ergo apud eos initiationis ſignum
erat. Reſp. Baptizati a S. Joanne jam in Eccleſiam
Judæorum per circumciſionem afeiti erant, adeo-

que Baptismus non erat initiationis myſterium,

ſed purgatio cæremonialis, de qua Phariſæi mi-

rari non poterant, qui norant, luſtrationes a Ju-

dæis ſæpiſſime adhiberi.

Schol. 2. Quæritur ulterius, quo tempore Baptis-

mus a Cheiſto inſtitutus fuerit. Tertullianus,
S. Chryſoſtomus & S. Leo putant, Chriſtum mo-
do poſt Reſurreétionem ſuam Baptismum inſti-
tuifſe. Alexander Alens. p. 4. de Sacr. q. 8.
quem videtur ſequi Canus de loc Theol. I. 8.
c. 5. docent, Baptismum quoad materiam a Chri-

ſto inſtitutum effe, quando Chriſtus in Jordane
baptizatus eſt: Quoad formam, Matth. 28. do-

cete omnes gentes, baptizantes eos &c. Quoad
finem, Joan. 3. Wiſi quis renatus fuerit & . Quoad
effectum, Marc. ult. Qui crediderit & baptizatus
Juerit, ſalvus erit. Quoad efficaciam, quando
de latere Chriſti exivit ſanguis & aqua. Ita inte-
gra Baptismi infſtitutio poſt mortem Chriſti facta
fuit. Scotus vero docet, Baptismum inſtitutum
fuiſſe Joan. 3. quando Chriſtus dizit: niſi quis
renatus fuezrit &c. Probabilius eſt, Chriſtum Do-
minum Baptismum ante paſſionem ſuam inſtituiſſe
tunc, quando in Jordane baptizatus fuit. Nam

I. JOatl. A4. v. 2. baptizabant jam diſcipuli Chriſti

non Baptismo Joannis; alias nullam exinde invi-

diæ gauſam ſumere potuiſſent diſcipuli Joannis,

qua tamen exardeſcebant. Joan. 3. v. 26. Et
S. Petrus Joan. I3. dicitur lotus & ea lotione a
peccatis purgatus, quod nonniſi Baptismo Chriſti

convenit: nec etiam ordinationis Sacerdotalis &

communionis S. S. Euchariſtiæ in ultima Cœna
ſine Baptismo capaces fuiſſent Apoſtoli, uti S. Au-
guſtinus ep 153. ratiocinatur: Ergo Baptismus
àa Chriſto ante ſuam paſſionem inſtitutus fuit. 2.

In Baptismo Chriſti in Jordane materia Baptismi

con-

4 7

86 Caput XIV.

lſeen
onnta,
Mi
11u
toe⸗
ivot
Dytisn
ins 5
ismus
nop
toni¹
Clunten
ein
el
fen
En
u
Cue
u;

4

tece
MNIN

un,
le
emn
Nn
Winn
fün
Jun
lendd
Nn
logt
ſtolt
ſtin

lane ho
8 ſionmn
Lecieſan
nt, ader.
ſterm,
atiſeim.
Dnest .

re ini⸗
tulliemn,
iſtum .
fum i

er. 1

eol.!

m à 0

n Jord
h. 29 4
. Con

7 Qvon

irtutu
1, Cund
iti in
inſtimmn
iiſ ſi
ſtam N
inftui
i. Ner
Ni Chri
nde im
onmni
46.
lotioe!

o

Lotlel
nu
i
gtint⸗
ſit.
Diptn

C.

De Baptismo. 87

conſecrata & ſancétificata fuit, & regenerandi vi
donata, uti docet S Ambrofius l. 2. in Luc. n. 83.
S. Nazianzenus or. 39. & S. Thomas 3. p. q. 66.
a. 2. Deſignata eſt etiam forma Baptismi, Pater
in voce, Eilius in homine, Spiritus . in colwaba,
uti notat S. Auguſtinus tr. 6. in Joan. Effeétus
Baptismi innotuit, dum cœli aperti funt, & Spi-
ritus S. in ſpecie columbæ deſcendit: Ergo Bap-
tismus tunc inſtitutus fuit. Non obſtat I. Quod
modo poſt reſurreétionem Matth. 28. forma Bap-
tismi a Chriſto determinata fuerit: Et quod Sa-
cramenta vim ſanéctificandi ex paſſione Chriſti ac-

ceperint, ex cujus latere juxta S. Auguſtinum

tr. 15. in Joan. profluxerunt. Keſp. Forma Bap-

tismi jam ante paſſionem Chriſti fuit inſtituta,

& Apoſtolis privatim tradita, & poſt reſurrectio-
nem ſolum in publico propoſita. Cum vero Sa-
cramenta moraliter ſolum cauſent, (S. 907.
Schol. 3.) ſufficit, quod Paſſio Chriſti tunc in-
choative extiterit, & Sacramenta vim ſuam ab

ea acceperint. Sacramenta ex Chriſti latere flu-

xerunt, quantum ad meritum & pretium perſo-

Iutum, non quantum ad inſtitutionem, & pretii

applicationem, alias etiam Euchariſtia modo poſt
mortem Chriſti inſtituta fuiſſet. II. In Jordane
Chriſtus non ſuſtinuit perſonam legislatoris, ſed
peccatoris, & nihil de Baptismo præſcripfit: Er-
go eum non inſtituit. ſo. Chriſtus fuſtinens
perſonam peccatoris ſimul Legislator fuit: ſio
etiam in Cruce peenam peccatorum perferens tan-
quam Legislator antiquam Legem abrogavit di-
cendo, conſummatum eſt: Et Baptismi deſigna-
Vit materiam & formam in Jordane, adeoque in
a tu ſignato inſtituit. III. Immediate poſt col-
loquium cum Nicodemo Chriſtus, ejusque Apo-
ſtoli baptizarunt. Keſp. Apoſtoli nonniſi poſt in-
ſtitutum in Jordane Baptismum baptizarunt.

.

F 4 J. 936.

Wmeria
2 6α&ο
Haptis-
Ks.

Caput XII.

F. 936.

Materia remota Baptismi neceſſaria, eſt
omnis & ſola aqua naturalis. Probatur hoc
Imo. ex S. Scriptura oan. 3. Miſi quis rena-
tur juerit ex aqua & Syiritu S. non poteſt in-
troire in regnum Mei. Matth. 28. v. 19. do-
cete omnes genter, baptizantes eos &c. Intelligi
autem hic aquam naturalem, conſtat ex
Act. 8. v. 36. ubi Eunuchus Philippo dixit:
Erce aqua, quid prohibet me baptizari. Et
deſcenderunt uterque in aquam, & baptizavit
eum. 2do. Conſtat ex perpetua traditione &
praxi Eccleſiæ, quæ ſemper illos ut hæreti-
cos damnavit, qui aquam in Baptismo non
adhibuerunt, & Baptismum in alio liquore,
quam in aqua collatum ſemper rejecit. Sic
Gregorius IX. reprobavit Baptismumn in ce-
reviſia collatum apud Raynal. a. 1241. In-

nocentius III. Baptismum cum conſperſione
Tſalivæ factum. Eundem cum arena collatum

Ex Dionyſio Alexand. apud Niceph. I. Z. hiſt.
c. 37. Merito proinde Florentinum ait: Ma-
teria hujus Sacramenti eſt aqua vera & natura-
ſis. Et Trident. Seſſ. 7. can. 2. Ni quis di-
erit, dquam veram & naturalem non eſſe de
neceſſitate Baptirmi, atque ideo verba illa D. g.
C. Wiſi quis renatus ſuerit ex aqua & Siritu J.
ad metanhoram aliquam detorſerit, anathkema ſit.
3tio. Varias hujus inſtitutionis congruentias

D. P. afferunt: Tertullianus 1. de Bapt. c. 2.

quia Deus ad Sacramentum maxime neceſſa-

rium obviam materiam eligere voluit. Am-
broſiaſter in c. 6. ep. ad Rom. ut ſicuti aqua
ſor⸗

De Baptiemo. 39

ſordes corporis. ita per Baptismum peccata
abluantur. Alias congruentias vide apnd
luia e Eſtium d. 3.

1 4
bituin Schol. Aquam in Baptismo reſecerunt Aſcodrutæ & Solyuntus
uſ Archontici & Cajani, teſte S. Irenæo l. 1. c. 18. opfesio-
hf Item Quintilliani a Quintilla foemina, ſeu Pepu- gss.
. 1. 1 Ziani a vieo Pepuſa diéti, teſte Tertulliane de
. I Bapt. c. r. Item Manichæi, aquam a malo prin-
onlt: cipio produam efſe putantes, & Pauliciani teſte
3 Euthymio p. . panopliæ c. 21. & nonnulli Wal-
o t Qenſes teſte Ebrardo. c. 2. Ignem pro materia
2 Baptismi ex pravo intelleétu illius textus Matth. 3.
bopten Ille vos baptizabit in Spiritu &. & igni adhibe- 5
ditel bant Hermiani umbilicos infantium comburen- 1

Uttei tes teſte Philaſtrio in catal. hæres. Cathari te-
nmu ſte Egberto Bunnenfi Serm. 8. t. 23. Bibl. P. P.
finan Copti etiam ignitas eruces brachiis inurunt. Fla-

ligun gellantes Sæculo 13tio exorti dicebant, unum-
eit. quemque per proprium ſanguinem flagellis e cor-
un int pore expreflum baptizari debere. Alii hæretici
latl D in neceſſitate unumquemque liquorem pro Baptis-
4 glr mo ſufficere credebant. Cirea an. 751. nonnulli
nhen in ſolo vino baptizabant: & in Norwegia aliqui
eglin in defectu aquæ, in cereviſia baptizabant. Mar-
L9 cofi, ſeéta Gnoſticorum, teſte S. Epiphanio
ut: W. hær. 34. oleum aqua temperatum, & nonnulli
Smint ab Egberto Ep Eboracenſi c. 42. aquam vino
6 Git mixtam in Baptismo adhibebant. Rationes pro
rejectione aquæ in Baptismo ſunt: I. Quia
n S§. Joannes Baptiſta opponit fuum Baptismum
o Chriſti Baptismo in eo, quod ſuus fit in aqua:
Krdi Ego baptizavi vos aqua, adeoque corporalis:
Alent Baptismus vero Chrifti in Spiritu S. le au-
ggrrent tem baptizabit vos in Spiritu S. adeoque ſpiri-
otl tualis. Keſp. Hic ſolum denotatur differentia in-

aht d/

6 ter effeétum Baptismi Chriſti & Joannis, non ve-
e eeth 10 inter materiam utriusque. II. Verba illa Joan. 3.
it . ex aqua & Spiritu S. idem ſonant, ac ex Spiritu

onia aqueo, nam in Græco legitur: i& beærus c) rs
5 arτο*

90 Caput XIV.

ts ex aqua & Spiritu, alias aqua zeque ae Spi- agen
ritus S. forent materia Baptismi; ac Chriſtus ibi
redarguit Nicodemum, quod ignoraret, homi- herr
nem denuo naſci poſſe, quod immerito illi obje- I
ciſſet, ſi de aqua naturali intelligi vellet. Eeſp. (lle
Si quis per Spiritum aqueum intelligere velit Spi- ummnnll
ritus S. energiam, non erit contra nos, ſecus Gr i
vero, fi de ſpirituali Baptismo tantum, qui eſt enl
merum figmentum. Spiritus S. pro cauſa effi-
ciente primaria gratiæ, vel pro gratia velut effte-
ctu Baptismi, non vero pro materia afſignatur. Snl/
Nicodemus Chriſti ſententiam de renaſcentia cor- In el
porali intellexit, cum de ſpirituali intelligendam Melne,
efſe ex S. Scriptura facile noſſe potuiffet. III. imne
Matth. 3. v. II. dicitur: Ipſe vos baptizabit Spi- Ule⸗
ritu S. & igni: Ergo ignis eſt materia Baptismi. D
Reſp. Textum hunc interpretatur communis pra- ul
xis Eccleſiæ non in igne, ſed aqua ſemper bapti- t
zZantis: ſumitur ergo ignis metaphorice pro vir- ſben
tute Spiritus S. vel fi litteraliter ſumere velis, inn
referendum eſt, aut ad miſſionem Spiritus S. ſu- ihun
per Apoſtolos in Pentecoſte in linguis igneis, aut Eeii
ad poſtremam mundi conflagrationem & purga- Wn
tionem. Vid. S. Chryſoſtom. hom. II. in Matth. i

Uhti
R 937 kmni
Aqua de- Licet autem fola aqua ſit materia remota

bet ſe ad valorem Baptismi ſufficiens, ex præce- aun
benediſta., pto tamen Eccleſiæ aqua ſolenniter benedi- ts
cta ad Baptismum bene adhibetur. Eſt quip-
pe hæc benedictio antiquifſima, utpote cujus aAqh
mentio fit in Conſtit. Apoſt. 1. 7. a S. Baſilio
de Spir. S. c. 27. qui eam repetit a Tradi- inn
tione Apoſtolica. S. Cypriano ep. 70. S. Am- m
broſio l. 1. de Sacr. c. 5S. & S. Auguſtino enri
Serm. 352. vid. Martene de ant. rit. Patet qun
item ex praxi Eccleſiæ vetuſtiſſima, de qua ⸗
teuſtan- hi

De Baptitmo. 91

eud teſtantur vetera Græcorum Euchologia apud
giftui S j Ordo Baptismi tribui-
oarium p. 353. Ordo Baptismi, qui tribul

t, hon

c tur Severo Alexandrino t. 4. Bibl. P. P. &

t. N Sacramentarium S. Gregorii. Miracula etiam
Wte nonnulla hanc benediéctionem comprobarunt,
w,E quæ videri poſſunt apud Gretſerum 1. 2. de
n Bened.
Calhi &
veltes
Aignu
eniun

Coroll. Praft. Imo. Materia Baptismi invalida eſt vi- Keſolvun-
num etiam lymphatum, ſuccus ex fruétibus ex- tuar. caſus.
preſſus, lag, oleum, miel, ſanguis, urina, la- V
chrymæ, ſaliva, ſudor, atramentum, lixivium
valde denfum, cereviſia, juſculum ſeu offa valde
denſa: quodſi tamen valde tenuiter coéëta fit, pu-
tat Laymann, eam in necefſſitate adhiberi poſſe,
& fi de nimia decoétione dubitetur, baptismus
ſub conditione repeti debet. 2do. Materiæ dubiæ
ſunt, aqua ex ſale reſoluta, liquor ex putatis vi-
tibus aut inciſis arboribus defluens, aqua roſacea,
cereviſia valde tenuis, atramentum valde tenue,
üixivium multis cineribus non permixtum, aqua
HE Aliquo vino permixta. 3tio. Mutatio aquæ acci-
dentalis non officit valori Baptismi: hinc valet
Baptismus in aqua frigida, calida, ſulphurata,
ferruginea, ex glacie, nive vel pruina reſoluta.
Ato. Peccat graviter, qui, cum poſuſit habere aquam
letenen naturalem elementarem adhibet dubiam; quia Sas —
Aee ocramentum exponit periculo nullitatis: in articulo
benel tamen mortis in defectu materiæ certo validæ de-
. i bet adhiberi dubia ſub conditione, ſi ſit ſufficiens,
5 n ad quod etiam tenuis probabilitas de valore ſuffi-
pote S cit; quia in hoc periculo ſaluti proximi conſu-
6. M lendum eſt, in quantum fieri poteſt: ſi autem pe-
ta I riculum evaſerit, Baptismus ſub conditione, ſi
„ 6 non es baptizatus, repetendus eſt. Sto. Graviter
in peccat, qui in Baptismo fine neceſſitate utitur
ng aqua fœtulenta, & in Baptismo ſolenni non ad-
1 hibet aquam benedictam, cui, ſi in fonte deficere
t U incipiat, alia non benedicta in minori tamen quan-
leher⸗ titate

Cirns 5
ignene ¹

92 Caput AXIV.

. titate admiſceri poteſt. Si omnino defecerit vel
effluxerit, nova benedicenda eſt juxta formulam
in Agenda præſcriptam.

§. 938.
WMuatsria Materia prozima Baptismi eſt immerfio
proximq in aquam ſive trina, ſive unica, vel ablutio
Baptismi. aut aſperſio unius ex præcipuis corporis par-
tibus per aquam. 1mo. De immerfſione con-
ſtat tum ex ipfa litterali ſignificatione Bap-
tismi, qui tinctionem, immerſionem & lo-
tionem ſignificat: tum ab exemplo Chriſti,
qui ipſe a S. Joanne per immerſionem bapti⸗
Zatus fuit: tum ex longo uſu Eccleſiæ tum
Græczæ, cujus teſtes ſunt S. Juſtinus apol. 2.
S. Cyrillus Jero. Catech. 2. S. Baſilius I. de
Spir. S. c. 27. S. Chryſoſtomus hom. 6. in
ep. Col. tum Latinæ, cujus teſtes ſunt, FTer-
tullianus cont. Prax. c. 26. S. Cyprianus
ep. 76. S. Ambroſius I. 2. de Sacr. c. 6.
S. Hieronymus cont. Lucif. S. Gregorius M.
I. 1. ep. 43. Ordo Romanus, Alcuinus, Wa-
lafridus, S. Thomas 3. p. q. 66. a. 7. 2400.
De ablutione ſeun infuſione aut afſperſione
exempla habemus apud antiquos, quos re-
fert Martene de ant. rit. Sic S. Laurentius
S. Romanum militem aqua ex urceo effuſa
baptizans depingitur in agro Verano. Mabil-
lonius in Itin. Ital, p. 73. refert duas fibi
donatas a Ciampino cujusdam tumuli prope
Neapolim reperti figuras, ubi Baptismus re-
præſentatur per immerſionem hominibus in
pelvi exiſtentibus, & per fſuperinfuſionem
collatus. Imo collatum Baptismum infuſione
. quE,

M;
t alte
T0N
ketes i
eie el
in arel
Uptar
Cen ear
Ueftino
Utence
u Din
ngt
öblrti
Nl
Jung
MN
tiille n
1 tin
ueo
Ceinne
ſunien
lon
Daturss
Uloen
1,49.

M1,
nn ke
Uenn
eh
ſores
imme
Lente
lant.
ſefet

De Baptismo. 93

aquæ, baptizato extra pelvim exiſtente, pro-
bat alter Sarcophagus a Ciampino t. 2. Vet.
mon. productus. Clinicos, id eſt, decum-
bentes in lecto infuſione baptizatos eſſe, pa-
tet ex ep. 76. S. Cypriani. Confeſſores item
in carcere vix alio modo, quam infuſione
Ime baptizari poterant. S. Paulus Act. 16. cuſto-
Aih dem carceris, & S. Petrus in carcere Ma-
Dois mertino S. Proceſſum & S. Martinianum cum
Gorn quaterdenis militibus ſola infuſione baptizaſſe
ioeh aqua Divinitus e ſaxo erumpente videtur.
end Acta S. Gratiani, S. Bachi, & S. Liudgeri
oUi infuſionis in Baptismo meminerunt: & Act. 2.
denk N. 41. & 4. v. 4. uno die tria, & altero
delet quinque millia hominum a S. Petro vix alio
Sd modo quam per aſperſionem baptizari po-
flil tuifſe videtur, maxime cum infuſio & aſper-
om ü ſio etiam ſit modus abluendi. 3tio. Unica
mt' immerſione Baptismum jam collatum fuiſſe
CE certum eſt, Seculo enim oto nonnullæ Hi-
cte ſpaniæ Eccleſiæ in odium Arianorum tres im-
enisl merſiones adhibentium pro afſerendis tribus
s;Nnaturis in Divinis, unicam immerſionem
41 ufurpaverunt, quem ritum S. Gregorius M.
Ahetm ep. 43. approbavit. .
n

kecertn
formn

Alneti Schol. x. Ritum in trina hac immerſione obſerva- Kitus im-
„tum refert P. Martene de ant. rit. I. 1. Baptizandi merſionis.
6 16 ad Baptiſteria, quæ fons, concha, piſcina, bal-
1.h neum dicebantur, in Eccleſia erecta accedebant,
duu! quæ ſuas aptas officinas habebant, & fubinde ad
wW fores Eccleſiæ conſtituta & erecta erant. Ante
iolst immerſionem baptizandi in porticu verſus occi-
i dentem converſi protenſa manu Satanæ renuntia-
n 4 bant. Dum depoſitis veſtibus toto corpore nudi
II ſervato debito pudore intra velum circa Bapti-
iH Kterium
e

94 Caput XIV.

ſterium extenſum in aquam deſcendebant, & a

miniſtris appoſita manu vel fupra caput, aut hu-
meros, vel infra ſeapulas fuſtentati ter in aquam
immergebantur; quo in munere in adultis vel ab
eorum patrinis adjuvabantur, vel infantes mani-
bus totos in aquam immergebant, & levabant,
pronuntiata interim ad immerſiones Baptismi for-
ma. Deinde baptizatus e Sacro fonte exibat, &
ſuſcipiebatur a patrinis vel Diaconis, ſi vir eſſet,

foeminzæ vero a Diaconiſſis, qui nudos egredien-

tes velo, Sabanum dicto obvolvebant, & ſic
veſte candida deinde induebantur.

4

Solvunltur Schol. 2. Græci Schismatici contendunt immerſio-

objeklio-

165.

nem, & quidem etiam trinam eſſe omnino neceſ-
ſariam ad Baptismum, ut adeo per infuſionem
vel aſperſionem valide Baptismus non poſſit con-
ferri. Unde Marcus Epheſinus ſoluto jam Con-
cilio Florentino in ep. Encycl. arguit orientales,
quod fœdus cum Latinis ineundo duo Baptisma-
ta admiſerint, & ideo Græci a Latinis baptiza-
tos iterum baptizare auſi fuerunt. Argumenta
eorum ſunt. I. Quia Baptismus ex etymo ſuo
fignificat immerſionem: Chriſtus ipſe per immerſio-
nem baptizatus fuit: & Apoſtoli per immerſionem
baptizarunt, uti patet Act. 8. de Eunucho. Keyp.
Baptismus apud Judæos quamlibet ablutionem
ſignificat, Marc. 7. v. 3. ubi lotio lectorum vo-
catur Baptismus, nec tamen leécti per immerſionem
abluebantur. Chriſtus quidem & Apoſtoli immer-
ſionem adhibuerunt, ſed illa nullibi tanquam ad

valorem Baptismi necefſaria præcepta fuit. II.

Baptismus ſignificat mortem & reſurrectionem
Chriſti Rom. 6. quod non fit niſi per immerſio-
nem; unde usque ad Szæculum r3tium in Eccleſia
Latina, & hodie adhuc in Græca per immerfio-
nem celebratur. Keſp. Mors & Reſurrectio Chri-
ſti per infuſionem ſatis exprimitur, qua ſignifica-
tur peceati deſtructio ceu mors ſpiritualis, & gra-
tiæ ſancétificantis infuſio, ceu reſurrectio, Deinde
ex

ebant,1

Nt, An!
et in
lultis ve
fantes n
Eyih
Bapkieni
te exibit
Awe
los enti
eant 1

t inm
Inino
intoie

n o

to inl
it dien
10 Dud⸗
inis ii
Myr.
X etn
Uerimm-
innenie
ncho!
li
ſectonnm
inmen⸗
NKoli
tangen
n
ſonetit

1

De Baptiemo. 95

ex dictis in hoc S. patet, immerſionem non ita
adhibitam fuiſſe, ut infuſio & aſperſio cenſerentur
eſſe invalida. III. Cornelius Papa & cum eo Sy-
nodus Romana in ep. ad Fabium improbavit Bap-
tismum Novatiano in lecto decumbenti per in-
fuſionem atum: & de eodem Baptismo dubita-
vit Magnus apud S. Cyprianum, & ipſe S. Cy-
prianus liberum unicuique relinquit, quid de eo
ſentire velit. Keſp. Hic Baptismus irritus decla-
ratus non eſt, cum Novatianus rebaptizatus non
fuerit, ſed ideo improbatus fuit, quia contra ca-
nones factus poſt adeptam ſanitatem ſine ſupple-
tione reliquarum Cæremoniarum, & omiſſa con-
ſignatione ab Epiſcopo facienda, Novatianus ad Sa-
cerdotium promotus fuit contra canonem 12 mum
Synodi Nicænz prohibentem baptizatos in leéto
in Clerum aflumi. Magnus de hoc Baptismo du-
bitans a S. Cypriano correctus fuit, qui ideo
ſolum libertatem ſentiendi cuique reliquit, quia
res necdum ab Eccleſia definita erat; unde etiam
cenſuit, ſententiæ contrariæ patronos baptizatos
in leéto rebaptizari debere. IV. Can. 5. Apoſt.
deponitur Presbyter, qui per unam immerſionem
baptizavit: & gloſſa in can. 7. Conc. Conſtan-
tin. I. obſervat, baptizatos per unam immerſio-
nem rebaptizari debere. Reſv. Canon. 5. Apoſt.
Baptismum illum non tanquam invalidum, ſed
illicitum reſicit: vel ideo quia nonnulli non ba-
ptizabant in nomine S. S. Trinitatis, & ideo uni-
cam immerſionem adhibebant. Similiter canon
7timus Conſtantinopolitanus Baptismum Euno-
mianorum in forma Baptismi peccantium rejicit,
uti notat Theodoretus 1 hær. fab. V. S. Chry-
ſoſtomus de fide ait, Chriſtum in tribus merſio-
nibus aque Baptismum diſcipulis tradidiſſe: &
Pelagius II. can. multi- d. 4. de conſecrat. ac
Theodoretus l. 4. hær. fab. c. 3. hoc a Domino
præceptum eſſe dicunt, ut S. S. Trinitas ſignifi-
cetur. KReſp. S. Chryſoſtomus non dicit hanc tra-
ditionem ad valorem eile præceptam. Pelagius

Bap-

Reſolvun-
tuay Caſies.

96 Caput XIV.

Baptismum Bonoſiacorum, & Theodoretus Eu-
nomianorum formam adulterantium reſicit: fuffi-
cit autem S. S. Trinitatem in forma Baptismi ex-
primi.
Coroll. Pratkt. Imo. Licet Baptismus per immerfſio-
nem, infuſionem, & aſperſionem trinam vel uni-
cam valide conferatur, in praxi tamen excepto

caſu neceſſitatis, ut licite fiat, cujuscunque Ec-

cleſiæ conſuetude obſervanda eſt. 2do. Si quis
in neceſſitate per aſperſionem baptizaret, deberet
tantum aquæ aſpergere ad frontem, ut ab una
ad alteram partem deflueret, ut ita fieret vera
ablutio. 3tο. Valet Baptismus, ſi quis in ne-
ceſſitate digito aqua luſtrali madeſacto infantem
ſigno crucis ſignet, vel ſtrophiolo aqua madefa-
Eto ejus frontem cum debita prolatione formæ
abluat: glacies vero, nix, & pruina nondum
reſoluta, quia non ſunt proxime apta ad abluen-
dum, non ſunt materia valida Baptismi. Ato.
Miniſter infantem in puteum projiciens adjecta
verborum forma cum intentione conferendi Bap-
tismum, valide baptizat, quia omnia' eſſentialia
Ponit: hoc tamen non licet nequidem in caſu,

quo infans a Tyranno occidendus alio modo

baptizari non pofſet, quia eſſet directa occi-
ſio innocentis. Sto. Ablui debet pars corporis
principalis, uti caput: hinc infans in matris utero
ita latitans, ut nulla ejus pars aqua perfundi queat,
baptizari non poteſt. An autem ſaltem per fiphun-
culum baptizari valeat, cum res necdum ſfit defi-
nita, hinc obſtetrices eum faltem ſub conditione
baptizare poſſunt, licet deinde ex utero egreffus
ſub conditione rebaptizandus foret. 6to. Si in-
fans caput ex utero emiſerit, & periculum mor-
tis immineat, baptizetur in capite, nec poſtea
ſi vivus evaſerit, erit iterum baptizandus. Si
aliud membrum v. g. manum vel pedem emiſerit,
quod vitalem motum indicet, in illa urgente ne-
ceſſitate baptizetur, & ſi vivus evaſerit, erit
ſub conditione baptizandus, ſi non es baptizatus,
ego

ggo
tnus
li
Mter
Mun

De Baptirmo. 97

gul ego te baptizo Ee. ſi vero ita baptizatus mor-
Kinig tuus ex utero prodierit, debet in loco ſacro ſe-
ID iri., Vid. Benedict. XIV. de Syn. 1. 7. c. 5. Si
. mater prægnans mortua fuerit, foetus quampri-
mnen, mum caute extrahatur, & ſi vivus fuerit, bapti-
n wim

zZetur, ſi mortuus, in loco ſacro, vel in eodem
en cum matre ſepulchro ſepeliri non debet. 7timo.

ungne l Baptismus infanti ſecundinis involuto collatus,
b. AH vel ſi ſoli capilli & non caro abluatur, dubius eſt,
t, d & ſub conditione repetendus, unde in praxi cu-
ut An randum, ut aqua per frontem & ſcapulas defluat.
iee 87. Non licet occidere matrem certa etiam ejus
sün morte inſtante, ut ſalvetur per Baptismum proles

0 iane in utero latens, licet ipſa mater conſentiat, quia
In mi non eſt domina vitæ ſuæ: ſecus foret, ſi ex con-
eiun filio medicorum ſectio ſalva matris vita fieri poſ⸗-
n ſet: Mater tamen legitime ad mortem damnata &
d ie ad mortem ægrota ſervato juris ordine pro Bap-=
ni 4 ismo prolis ſecari poſſet.
lS de
Adan K 939.
anel Forma Baptismi in Eccleſia Latina legi- Vorma
dh tima & antiquiflima hæc eſt: Ego te baptizo Bapeisn
men in nomine Patris, & Filii, & Spiritus S. n Eer AN
m;e Amen. Ita patet Imo. ex S. Scriptura Matth. a
fnde 28. V. 19. Euntes docete omnes gentes hapti-
erii, zantes eoy in nomine Putrie & PEilii & Syiritus J.
, Ita etiam ſtatuit Eugenius in decreto: Tri-
4 g dentinum Seſſ. 7. can. 4. † Rituale Gregorii
6, XIII. p. 14. & S. Pii V. p. 18. Accedit con-
umns ſenſus omnium Eccleſiarum occidentalium:
er e. Illa utitur Kccleſia Gallicana „Hiſpana &GG..
nin Uti ex antiquiſſimis earum ritualibus patet:
ne, habetur in Sacramentario S. Gregorii t. 3.

R

. 4 P. 73. in Ordine Rom. t. 13. Bibl. P. P. &c.
S Ergo

Cchram Inſiit. Theol. Iom. III. 0

98 Caput XIIV.

Ergo eſt legitima & antiquiffima. 24do. In-
vocationem S. S. Trium Perſonarum in forma
Baptismi ſemper expreſſam fuiſſe, ex mox
dicendis apparebit. Verba autem illa, te
baptizo exprimentia ſemper adhibita fuiſſe,
& ad valorem Baptismi requiri, patet tum
ex definitione Alexandri III. c. ſi quis de
Bapt. & damnatione Alexandri VIII. qui
hanc propoſitionem 27. proſcripſit: Valuit
aliquando Baptismus ſub hac forma collatur: in
nomine P. & E. & &. §. pratermiſſis illis: Ego
te baptizo: tum ex perpetua Traditione, quæ
conſtat ex Ritualibus, Græcorum, Syrorum,
WEgyptiorum & Latinorum ab Arcudio, Ama-=
lario &c. laudatis, & a Mabillonio, Mar-
tene, Thomaſio, & Goario recenſitis: nam
in 24 ordinibus baptizandi vetuſtiſſimis apud
Martene de ant. rit. I. I. c. I. a. 18. ubique
legitur verbum baptizo, vel Baptizatur uno
Manuſcripto, Cameracenſi 300 abhinc annis
exarato, excepto.
2. Forma vero Baptizandi antiqua & va-
lida apud Græcos hæc eſt: Baptizatur ſervus,
vel ſerva Dei N. in nomine Patris & Filäüi,
& Spiritus S. Antiquitas hujus formæ patet
ex Theodoro l. 2. Collect. Joanr. Moſcho
in prato Spir, c. 176. & ex omnibus Græ-
corum Ritualibus. Dicunt autem Græci in
pPaſſivo Baptizatur, tum quia etiam S. Scrip=
tura paſſivo utitur: Ego a te debeo baptizari,
& ut modeſtia baptizantis nil ſibi de prima-

rio miniſterio arrogantis denotetur, uti vult

Gabriel Philadelphi. Ep. I. de Sacr. tum ut
nonnullorum Græcorum errori cum Corin.
thiis

is
ero
ndi
e un

ulI

Uſni⸗
1.
CNa
tone
lele ſt

n
lu d⸗
V1
u
ſen
intn
fta
Atn
an,
6

Minne

lung,
ni N

ul,
Mmnin
lorun
ſigi
te 5
len

De Baptirm. 99

Mhl thiis Schismaticis dicentibus: Ego ſum Pau-
liamm li, ego ſum Cephæ &c. occurratur; uti vult
I Arcudius 1. I. de Bapt. c. 8. Validam vero
d ie efſſe hanc Græcorum formam decernit Euge-
Ttniäé nius IV. in decr. Leo X. in Bulla. Accepi-
Ntet n us. a. 1521. & Clemens VII. in Bulla. Pro-
il viſtonis noſtræ. a. 1520. & ratio eſt, quia a
UUI forma Latinorum ſubſtantialiter nen differt,
t N perſona enim baptizans per me, vel a me
Jolite facile ſubintelligitur.

M 3. Verba autem forme ex inſtitutione
D Chriſti inter baptizandum pronuntianda ſunt.
Sln

Ita docet praxis totius EKccleſiæ: Act. 19.
i,h v. 2. cum S. Paulus interrogaſſet diſcipulos,
an Spiritum S. accepiſſent; & illi reſpondiſ-
ſent: neque ſi Spiritus J. eſt, audivimus: ſta-
tim ſubjunxit S. Paulus: In quo ergo baptizati
eſtis 2? quæ interrogatio ſupponit, formam
Baptismi verbis prolatam fuiſſe. Teſtantur
idem omnes P. P. Tertullianus de Bapt. Cc. 2.
ait: inter pauca verba tinbtus. S. Bafilius 1.
iud de Spir. S. c. 12. Bider pverſicitur per Baptis-
nrd mum, Baptismur vero ſundamento ſidei nititur,
a. & utraque res per has voces impletur. S. Au-
me guſtinus I. 6. de Bapt. c. 25. Certa ſunt
In Evangelica verba, ſine quibus non voteſt ronſe-
bbos crari Baptismus.
dd
, Schol. 1. Formam Baptismi olim adulterarunt non- Haærelics
Gr nulli, qui juxta can. 48. Apoſt. baptizabant in formam
„ nomine trium principii expertium, vel trium Fi- adulte-
Eer liorum, vel trium Paracletorum, quam formam rantes.
I Virgilius P. a. 538. denuo proſcripfit. Gnoſtici
1. teſte S. Irenæo I. I. c. 21. hac forma utebantur:
0. In nomine ignoti Patris univerſorum, in veritate
G2 matre

onio, 1
ſitss
imis
18 utn
fMarn
kine

100 Cuput XIV.

matre omnium, in eo, qui in Jeſum deſcendit,
in unione; & redemptione, & communjione vir-
tutum. Nonnulli etiam Ariani formam Baptismi
variarunt, nam Theodorus 1. 2. collectan. ait,
ſub Anaſtaſio Imperatore Deuterium Epiſcopum
Arianum quendam nomine Barbam baptizaſſe ſub
hac forma: Baptizetur Barbas in nomen Patris
per Filium in Spiritu S. Item Brunechildem Atha-
nahildi Gothorum Regis filiam uxorem Sigeberti
in Galliis rebaptizatam eſſe ſcribit Aimonius I. 3.
hiſt. Franc. c. 4. quod argumento eſt, Gothos
Arianos legitimam formam non obſervaſſe. Om-
nes tamen Ariani in forma Baptismi non pecca⸗
runt, uti conſtat ex eo, quod Concilium Nicæ-
num ſolos Paulianiſtas jubeat rebaptizari, & ex
S. Gregorio M. qui ep. 67. affirmat, Arianos in
nomine S. S. Trinitatis baptizari. Eunomiani &
Aetiani hac forma perverſa in Baptismo uteban-
tur, teſte S. Epiphanio hær. 76. In nomine Dei
increati, & in nomine Filii creati, & in nomine
Spiritus ſanétificantis, & a creato filio procreati-
Bonoſiaci & Cataphryges in Trinitatis nomine
non baptizatos eſſe ſcribit S. Gregorius M. ep. 76.
non tamen conſtat, qua forma uſi fuerint: eos
tamen aliquando in nomine S. S. Trinitatis bapti-
zaſſe, conſtat ex can. 2. Concilii Arelatenſis II.
ubi jubentur interrogari, an ſub invocatione S. §.
Trinitatis baptizati ſint, quod etiam de Afris
Novatianis, Donatiſtis & Sabellianis ſtatuit Con-
cilium Arelatenſe I. Et S. Baſilius in ep. ad Am-
philoch. de Montaniſtis ſen Cataphrygibus teſta-
tur, quod in Patrem, Filium & Montanum ſeu
Priſcillam baptizaverint. Denique Paulianiſtæ &
Photiniani formam Baptismi corrumpebant, uti
colligitur ex can 7. Concili Conſtantin. I. Duo-
decimo Eccleſiæ Sæculo quæſtio mota fuit, an
valeat Baptismus, ſi in forma actio baptizantis,
ſive verbum, Baptizo, aut aliud æquivalens omit-
teretur. Petrus Pontius ex Abbate Clarævallenſi

Kpiſcopus Claromontanus conſuluit de hac re En.
092

opn
lorn
Dune
Ktum
Eitlit
l ge

MO.
Ar,
Met e
d R
e
ghicen
iitn
Dne
A
Mii
Ott
1onit
N

;

u

un
M
Un
Vebt
conne
e
oni
le,Il
Np
udſo
Vek
An
us 65
iri⸗i
Tm
Umen
ſn

De Baptitmo. 101

dc ſtopum Pariſienſem, & Stephanum Epiſcopum
Nni Tornacenſem: Mauritius Epiſcopus Parifienſis
au hunc Baptismum rejecit, Stephanus Tornacenſis
Pinn ratum habuit: Pontius rem ad Alexandrum III.
Nn detulit, qui eam diremit, & Baptismum nullum
Ra eſſe defini vit.
1
Iden du Schol. 2. Forma Græcorum eſt enuntiativa, Bapti- Forma
n ee zatur, non vero deprecativa, Baptizetur, uti Græco=
woti! patet ex Arcudio l. 1. Cone c. 8. Goar. in not. ram.
ſt,m ad Euchologium Græcorum p. 365. Morino I. g.
ale. O de poen. & Martene de ant. rit. I. I. c. 14. Et
non n quidem Euchologium formam ita exprimit: Bap-
inn Ne tizatur ſervus Dei in nomine P. & F. & S. S.
iuni, E nunc & ſemper, & in ſæcula ſæculorume Amen.
Aeie Alia Ritualia hanc præſcribunt: Baptizatur ſervus
Annmma Dei in nomine Patris Amen: & Filii Amen: &
6mo Spiritus S. Amen. Formulzæ Jacobitarum & Ma-
vomel ronitarum ab his parum differunt, de quibus Nai-
in ronus in Euoplia Cath. fid. p. 2. c. 2.
0 procte
t nnn Schol. 3. Sociniani nullam pro Baptismo verhorum An forma
1M. 61 formam a Chriſto præſcriptam eſſe volunt, ſed verbote-
ſein baptizari in nomine P. & F. & S. §. effe in fide nus ex-
intis Patris & Filii & Spiritus S. quod etiam Voſſius primande,
Aiteni difſ. 2. de Baptismo probare contendit. I. Quia
ines Verba illa Matth. 28. in nomine P. & F. & S. S.
nE conneétenda funt cum illis: docete omnes gentes,
ſeritl & verba illa, baptizantes eos, intra parentheſin
. 4 ½ Poni debent, ita ut ſenſus ſit, baptizantes doce-
gene“ Le, quid fit P. F. & S. S. & ita diſcipulos facite.
lunes Reſp. Hæc interpretatio plane eſt arbitraria, &
nullo fundamento innixa, adeoque frivola. II.
g Verba illa olim ore prolata non fuerunt, nam
, S. Ambrofius l. 2. de Bapt. c. 7. ait: Interroga-

hl, tus e5, credis in Deum Patrem ommipotentem?
Ntn dixiſti, credo, & merſiſti & c. Ergo merſio ver-
D „ borum vicem fupplere poteſt. Unde in libro Sa-
1 cramentorum Gelaſiii legitur: Et cum interrogas,
m per ſingulas vices mergis eum tertio in aquam,
,„ ubi nulla mentio formæ ſit. Reſp. S. Ambrofius
G 3 infi⸗

102 Caput XIV.

inſinuat interrogationes in Baptismo fieri ſolitas,
quibus olim trinæ merſiones reſpondebant, non
ordine celebrandi, ſed intentione celebrantium.
In Sacramentario Gelaſii in vetuſtiſſimo codice
Regio, & Noviomenſi apud Martene de ant. rit.
P. 174. additur forma exprefſa: Baptizo te in
nomine &c.

An Apo- Schol. 4. S. Thomas 3. p. a. 6. putat, Apoſtolos

Koli in
nomine
Chriſti
kantum
baptiza-
rint.

olim ex diſpenſatione ad majorem nominis Chriſti
commendationem in ſolo Chriſti nomine ſine ex-
preſſa invocatione S. S. Trinitatis baptizaſſe. Ve-
rum communior hodie eſt Theologorum ſenten-
tia P. Orſi, ab Apoſtolis Baptismum in ſolo Chri-
ſti noraine ſine expreſſa invocatione S. S. Trini-
tatis collatum non fuiſſe. I. Quia Chriſtus invo-
cationem explicitam S. S. Trinitatis Matth. 28.
expreſſe præcepit, a quo mandato recedendi, &
in eo diſpenſandi nulla urgebat Apoſtolos necefſi-

tas, ſiquidem celebritas nominis Jeſu Chriſti &

ejus Divinitas, baptizatis e præmiſſo Catechis-
mo, infidelibus vero & Judæis per prædicatio-
nem ſufficienter intimabatur, nec hodie hæc ra-
tio diſpenſandi, in Baptismo infidelium cefſaret,
qui tamen in ſolo Chriſti nomine non confertur.
2. Act. 19. S. Paulus quosdam diſcipulos inter-
rogavit: & Spiritum &. acceviſtis credentes? qui
reſponderunt: Sed neque ſi Spiritus S. eſt, audi-
vimus: Et Apoſtolus repoſuit: In quo ergo bap-
tizati eſtis? Cujus interrogationis alia cauſa eſſe
non poterat, niſi quod Baptismus Chriſti in no-
mine Patris & Filii & Spiritus S. collatus fuerit,
fi enim in ſolo nomine Chriſti datus fuifſet, illi
Spiritum S. ignorare potuiſſent: neque enim dici
poteſt, hos diſcipulos Spiritum S. ex Catechismo
Baptismum præeedente noſſe potuiſſe; ſiquidem
hoc videatur effe contra interrogationem S. Pau-
Ii, qui non ex Catechismo, ſed ex ipſa forma
Baptismi vult diſcere veritatem Baptismi horum
difeipulorum: dum enim quærit: In quo bapri-
zZati eſtis? idem ſonat: in quo Baptismo, non
vero,

lefo,
1 1
ſye
ſe,
nti⸗
ſoni
üpr
1e inn
doteh
dentel
Aptel
Ph.
Is
fene
12.
Dn
Uds
Uoni
er
Eete
Mne
de

Ane
En
10,
oen
105
itee
len
coke
en
omn
Wr
in⸗

eri ſin
ebant,1
lebrant
Umo e
de ant
Ntro k

„ Moko
min’s
ine Mner
izale.
rum ſee
n o
6.5 Ii
Niſtusnn
Math:
Cedent
Dlos e
1o Cin

lo (NeS
Nretiat

Ccie ee:
um ceht
co
alos
dettut
,
cabſ⸗
Niltin⸗
Ats i
ſiſet.
e ein⸗
Cataii
S
en 81
i⸗
Gnihin
io,
eid

De Baptiemo. 103

vero, in quo Catechismo baptizati eſtis? hine
in Græco legitur: zierl zy ssazxzisSnts, in quid,
ſive uti S. Chryſoſtomus legit, in quem,
ſive, uti S. Ambroſius vult, in quo Baptismo
baptizati eſtis, cui concordat diſcipulorum re-
Sponſio: In Joannis Baptismate. Sane ſi adver-
ſarii putent, baptizari in nomine Chriſti idem eſſe,
ac invocato nomine Chriſti, per Ly in denotari
poteſt, in cujus invocatione baptizati eſtis? 3.
Sententiæ noſtræ ſubſcribunt Patres. Ita enim
expreſſe hoc probat S. Cyprianus ep. 73. ad Ju-
bajan. S. Baſilius I. de Spir. S. c. 12. cujus titu-
lus eſt: Adverſus eos, qui dicunt, ſußicere Bap-
tisma tantum in nomine Domini. S. Auguſtinus
I. 2. cont. Maximin. dicit: ex eo, quod-S. Scri-
ptura afſerit, nonnullos in nomine Chriſti bapti-
zZatos efle, non licet inferre, eos in ſolo Chriſti
nomine baptizatos fuiſſe, non appellato nomine
Patris & Filii & Spiritus S. & S. Damaſc. I. 4.
de fid. orthod. ait, baptizari in nomine Chriſti
non eſſe idem, ac baptizari invocato ſolo nomine
Chriſti, ſed credentes in eum ablui. Non obſtat
I. quod in S. Scriptura Apoſtoli dicantur bapti-
Zaſſe in nomine Jeſu act. 2. v. 28. 8. V. 12. 10.
v. 48. 19. V. 5. Quam ſententiam etiam tenet
Catechismus Romanus. „ . Dicuntur bapti-
zZaſſe in nomine Jeſu, id eſt, virtute, efficacia,
& merito Chriſti: vel Baptismo a Chriſto inſtitu-
to, unde Act. 19. Baptismus Chriſti Baptismo

Joannis opponitur: vel ritu Baptismi baptiza-

tos ad Chriſtianam Religionem efſſe aſſumptos.
Catechismus Romanus noſtram ſententiam potio-
rem habet; & S. Ambroſii & S. Baſilii Auétoritate
niti afſerit. II. S. Cyprianus ep. 73. ait: Man-
datum illud, docete omnes gentes &. ſpektat ad
gentiles ſolum non vero ad Sudaos. Et S. Hila-
l. de Syn, n. 85. ait: Apoſtoli tantum in Geſu
nomine baptizaverunt. Keſp. S. Cyprianus loqui-
tur de publica profeſſione fidei a baptizando præ-
ſtanda, quæ a Judæis in Chriſtum, quem Deum eſſe
G 4 nega⸗

104 Caput XIV.

negabant, a gentibus in Deum unum in eſſentia
& Trinum in Perſonis poſtulabatur: certe no-
wine gentium Matth. ult. totus mundus,
uti vertit Perſica, vel omnes generationes, uti
legit .thiopica verfio intelligitur. S. Hilarius

vult, Apoſtolos ſolum in virtute & auètoritate

Chriſti baptizaſſe, & S. S. Trinitatem expreſſe
nominaſſe, quia alias citata S. Scripturæ loca,
cum illo Matth. ult. coneiliari non poſſent, ficuti
ſi Filius non dicatur Patri confubſtantialis, loca
ab Arianis ad hanc vocem abolendam citata cum
aliis conciliari non poffunt.
.

An valeat Schol. 5. Magiſter ſententiarum I. 4. d. 3. & Caje-
Baptis-
emnus in
Jolo nomi-
ne Chriſti
gollatus.

tanus q. 66. docent, hodie adhuc validum fore
Baptismum in folo Chriſti nomine collatum ſine
explicita invocatione trium Divinarum Perſona-
rum Expuncéta quidem fuit juſſu Pii V. hæc
ſententia e Commentariis Cajetani: Verum illa
adhuc legitur in operibus Hadriani VI. quæ a. 1522.
eo Pontificatum tenente & ſciente Romæ edita
fuerunt. Nihilominus hæc Opinio in margine 1, 4.
d. 3. Magiſtri fent. notatur ut erronea: & ideo
Theologi communiter docent, invalidum eſſe Bap-
tismum ſine exprefſa invocatione S. S. Trinitatis
collatum. I. Quia Chriſtus Matth. ult. Apoſtolis
expreſſe præcepit, ut baptizarent in nomine P.
F. & S. S. 2. Concilium Arelatenſe I. can. 8.
Afros: Nicænum c. 19. Paulianiſtas rebaptizari
juſſit, quia in nomine P. & F. & S. S. non bap-
tizati erant: & nullum Rituale reperitur, quod
formam Baptismi ſine expreſſione Patris & Filii
& Spiritus S. non referat 3. S. Ambroſius de
Fſt. e. 4. ait: Miſi baptixatus fuerit in nomine
P. & f. & §. F. remiſionem non poteſt accipvere
Péccatorum. S. Bafilius t. 2. p. 170. ait: In Bap-
tismo ſeparare Spiritunz a PFatre & Filio. inu-
tile eſt Baptisnaum accipienti. S. Auguſtinus l. de

Bapt. e. 25. Certa iMla Evangelica verba, ſine

guebzs non goteſt Baptismus conſocrari. Quare
etiam

u
mun
Col
Mun
pti
iun

lg⸗
uu

un
femn
Mo!
teſtir
MI
ee
Yie
tun.
loe

gui⸗
alis
tenti

ol
mi:
le
II 10
lieſ
t
V8

De Baptirmo. 10,;è

eſeeni etiam fummi Pontifices jufſerunt iterari Baptis-
ette mum ſine expreſſa invocatione S. S. Trinitatis
mucn, collatum. Dicis I. S. Stephanus P. teſte S. Cy-=
önes, i priano ep. 73. ad Jubaj. Marcionitas non eſſe re-
Hihrn baptizandos ſtatuit, eoquod in nomine Jeſu bap-
ortn tizari videantur. Et Nicolaus I. ad confulta
ergee Bulgarorum reſpondit, ratum eſſe Baptismum col-
e e latum ſive in nomine S. S. Trinitatis, vel tan-
ent, ſen tum in nomine Chriſti. Reſp. S. Stephanus Bap⸗
ials, n tismum in ſolo nomine COhriſti collatum ratum

elan an non habuit, uti S. Firmilianus in ep. ad S. Cypr.
teſtatur, & S. Cyprianus decreto S. Stephani ſti-
mulatus verborum Stephani ſenſum non ita exacte

.l expendit. Nicolaus ut Doctor privatus cenſuit,
Pdunte valere Baptismum in ſolo Chriſti nomine colla-
ütnda tum. II. S. Ambroſius I. r. de Spir. S. ait: Ka⸗
h erdo tionem Jequamur „ guia, qui unum dixerit, Trini=
V. b datem ſignavit. Et S. Bernardus ep. ad Henric.
jern Aurxrel. interrogatus, quid ſentiendum de Baptis-
en mo ſub hac forma collato: Baptizo te in nomine
onri Dei, & veræ S. Crucis, reſpondet: Ego vero
eden⸗ lunc Baptismum puto „ nec ſonum vocis veritati
ſi ¾Fdei, &z pietati intentionis vræjudicare votuiſſe.
neſek. Reſn. S. Ambroſius ſolum vult, baptizandum,
Tiutt ad obtinendum Baptismi effectum, debere credere
Arfi Myſterium S. S. Trinitatis, cujus fidem ſatis
nir! exprimit, ſi ad interrogata reſpondeat, quod
ln credat in Patrem, vel Filium, vel Spiritum S.
r quia nominando unam perſonam ſatis intelligitur,
alias credere. S. Bernardus privatam fuam ſen⸗

r, tentiam ſaniorum judicio reliquit.

& .
ei? Coroll. Frack. Imo. Invalidæ ſunt hæ formæ Baptis- Reſolvtius⸗
anm mi: Ego te baptizo in P. & F. & S. S. vel: tas caſuge
um Ego te baptizo cum P. & F. & S. S. vel
lr in nominibus P. & F. & S. S. 24do. Formæ du-=

i biæ ſunt: baptizo te in nomine Patris baptizo
nele te in nomine Filii baptizo te in nomine Spiri-
1 tus S. quia non ſatis unitas efſentiæ exprimitur.
n Item hæc: baptizo te in nomine Genitoris, &

einn G 5 Geniti

Miniſter

106 Cnput XIV.

Geniti & Procedentis ab utroque, ob diſſidium
Theologorum, quia hæc nomina tantum adctus
notionales exprimunt: invalida vero eſt hæc
forma: Ego te baptizo in nomine Patris: vel in
nomine Chriſti: vel in nomine S. FTrinitatis.
(Schol. 5.) tio. Valet Baptismus, ſi in forma
omittatur Ly Ego; ſi forma in vulgari idiomate
proferatur; ſi verba transponantur v. g. te ego
baptizo &c. Si vero fiat transpoſitio in Divinis
Perſonis ex animo heretico, forma corrumpi-
tur, fi ex negligentia, Baptismus ſub conditione
iterandus foret. Item valet Baptismus, ſi quis
loco baptizo, diceret, tingo, abluo, mergo,
quia ſunt Synonima Si quis vero plures ſimul
baptizaret, dicere deberet: Ego vos baptizo.
Denique particula & omiſſa non invalidat Baptis-
mum, quia ipſa vocabula Patris &c. diſtinétio-
nem Perſonarum ſatis indicant.

K. 940.
Miniſter Baptismi ordinarius & ex officio

Baptismi, eſt Epiſcopus & Presbyter: Epiſcopus qui-

dem primarius, qui ſolus primis Eccleſiæz

ſæculis Baptismum ſolemniter adminiſtrabat.
Presbyter vero ſecundarius, & ex licentia
Epiſcopi. Imo. De Epiſcopo patet ex eo,
quod Chriſtus Apoſtolis, eorumque ſucceſſo-
ribus Epiſcopis dixerit Matth. 28. Eumter
docete vmner genter, baptizantes zos Gc. &
S. Petrus act. 2. v. 41. tria millia hominum
baptizaſſe legitur. Hinc S. Hieronymus cont.
Lucifer. ait: Sine Epiſcopi juſſione neque Prei-
byter neque Diagonus jus habet baptizandi. Imo
olim foli Epiſcopi ſolemniter celebrarunt
Baptismum, nam uti notat Martene de ant.
rit. l. I. Cc. I. & Benedictus XIV. in Notifi-
cat.

At. 1I
Plun
ſoel
eke
Aſ
Eti
Uen
Nbit
(um
Iue
Ri
ſon
Uupi
hari
Is 4
ſni
e
Ese
Se
n
Uue
ſun
titi
ler /
npet
Minik
Letin
n
Rs
Ra
1 4

I

diſtiün
um a
le
is: ell
Triniume
nin ſor
f icionn
g te en
in Dirn
cOlN
condfi
1s, 1
, ey
lures in
5 bapti
Cat Bigl

ind

l
hpus
Cee
ilre
X Ieadl
et el 60
ſceel
G 4
homi
ws N
nelt

De Baptiemo. 107

cat. I. & Concilium Tolet. a. 694. unicum
ſolum Baptiſterium in unaquaque civitate

prope Cathedralem Eccleſiam erat: & Clerus

Edeſſenus in ep. ad Photium rogat, ut Ibas
ad ſedem ſuam remittatur, quia ejus præ-
ſentia propter baptizandos erat neceſſaria.
Item S. Gregorius M. ep. 32. ad Roman.
ſcribit: ne in urbe Ravenna detineat Blon-
dum Hortenſem Epifcopum, ne infantes abs-
que Baptismo morerentur: ubi notant Patres
Maurini, quia Bapticmi ordinurius miniſter eſt
Epiſcopus. Et ideo hodie adhuc Florentizæ,
Pifis, Parme, Patavii, Bononiæ, in folis
baptiſteriis Eccleſiæ Cathedralis infantes bap-
tizari ſolent. Nihilominus tamen etiam pri-
mis temporibus Presbyteri baptizantibus Epi-
ſcopis aſtiterunt, & ſimul cum eis, de eorum
tamen licentia, baptizarunt. 2do. Presby-
teros eſſe miniſtros Baptismi ordinarios, li-
quet ex Conſtit. Apoſt. I. 3. c. II. Permitti-
mus baptizare ſolos Epiſcoyos acg Presbiyteror.
Innocentius I. ep. ad Decentium: Prechbiteri
ſeu extra Epiſcovum, ſeu præſente Epiſcopo bap-
tizant. Et Florentinum in Decr. ait: Mini-
Ner hujus Sacramenti eſt Sacerdos, cui eo offcio
competit baptizare. Eſſe vero Presbyterum
miniſtrum Baptismi ſecundarium cum depen-
dentia ab Epiſcopo, docet S. Ignatius ep. ad
Smirn. non eſt licitum ſine Epiſcopo baptizare.
Et S. Ambrofius 1. 3. de Sacr. c. I. licet enim
Presbiyteri ſecerint, tamen exordium miniſterii
eſt a ſummo Sacerdote. Idem docet S. Hiero-
nymus paulo ante citatus.

Sckot.

108 Caput MIV.

Miniſter chol. T. Triplex eſt miniſter Baptismi, 1Imus Or-
Quotuplex.

dinarius ex officio, qui jure ordinationis ſuæx,

& acceptæ a Chriſto poteſtatis baptizandi aucto=
ritatem habet: zdus Eætraordinarius ſeu ex de-
legatione, eui ad ſacras funétiones ordinato licen-
tia Baptizandi a Superiore eoncedi poteſt: 3tius
Ew neceſſitate, qui urgente periculo mortis in de-
feétu alterius miniſtri ordinarii baptizare poteſt.
Item adminiſtratio Baptismi duplex eſt: Solemnis,
cum omnibus præſcriptis ab Eccleſia Cæremoniis,
quæ olim certis tantum temporibus fleri ſolebat:
& Privata, quæ exigente necefſitate, quolibet
tempore etiam ſine cæremoniis fieri poterat.

Schol. 2. Marcion teſte S. Epiphanio hær. 42. Pe-

puziani & Collyridiani, eodem teſte hær. 49. &
79. mulieribus Baptismum ſolenniter adminiſtran-
di poteſtatem concefferunt, ex eo, quod S. Pau-
lus S. Theclæ hanc poteſtatem etiam eonceflerit.

Verum hoc meram fabulam eſſe notat Tertullia-

nus, de Bapt. c. 17. Hanc mulierum temeritatem
repreſſit Concilium Carthaginenſe IV. c. 100.
Alii in miniſtro fidem & probitatem requirentes
ad valorem refutati ſunt (§. 921. 922.)

Cbroll. Prad. Imo. Nemo ſeipfum valide baptizare

poteſt. c. dehitum. de Bapt. ubi Innocentius III.
Katuit rebaptizandum effe Judæum, qui in peri-
eulo mortis feipſum immergendo in aquam bapti-
Zavit. 2do. Miniſter tantum unicus in Baptismo
eſſe debet, & ſi plures ſimul baptizent, ita ut
unus affundat aquam, & alter pronuntiet formam,
nullus eſt Baptismus. 3tio. Si duo fimul abluant,
& proferant formam, & quilibet habeat intentio-
nem baptizandi independenter ab alio, fſi unus ci-
tius formam abſolvat, ille ſolus validum Baptis-
mum confert: Si ambo fimul abſolvant, probabi-
Biter adhuc unicus & validus eſt Baptismus, quia
finguli applicant omnia ad Sacramentum neceſſa-
via, & unius actio alterius actionem non impe-
dit,; nec cum ea bPugnat. Si vero plures ſimul
bapti-

luyti
1con
utial
Hi
kinn

l, dD

nealt
Per al
lgo
Non
cerdot
lkeſie,
Uochns
kni
e
Cont
oſe
lt
Aene
Uuu
ftün⸗
Cenm
Mroeh
1
MN
60
be
tu,
Gi

Iun n⸗
ſente

tmus ,
dnis e
1 and
el ex
ato le
k: N
is ine
ne oſe
enrl
erendti
eri ſoe
, lk⸗
Dtelat.

l
et l
mindr
s 5r
eohekii
Tenn
meritin
d.
Zellitt
)
e hahin
Lentins 1
i 1 hen⸗
It, il
et oen,
l A
t inen

De Baplirmo. 109
baptizent cum intentione baptizandi dependenter
a concurſu ſimul baptizantium tanquam cauſarum
artialium, dicendo v. g. nos te baptizamus,
Paptismns utpote contra inſtitutionem collatus
eſt invalidus. Ato. Ordinarie quidem licitum non

eſt, ut unus plures fimul baptizet: Nihilominus

in caſu neceſſitatis poſſet quis valide & licite etiam

Pper aſperſionem plures ſimul baptizare, dicendo:
Ego vos baptizo &c. Sto. Extra neceſſitatem

non licet cuivis Sacerdoti baptizare, ſed ſoli Sa-
cerdoti proprio, qui eſt Papa reſpgectu totius Ec-

cleſiæ; Epiſcopus reſpectu ſuæ dicceſis, & Pa-

rochus reſpectu ſuæ Parochiæ, quia collatio Bap-
tismi eſt actus alicujus jurisdiétionis Paſtoralis,
quæ ſoli proprio Paſtori competit, niſi alteri hoc
committat: & ideo graviter peccant parentes, ſi
prolem ſuam Parocho alieno ſine licentia proprii
baptizandam offerant. 6to. Peregrina pariens in
alieno pago poteſt Baptismum prolis petere vel a
Parocho loci, vel eam ad proprium Parochum, ſi
vicinus ſit, transmittere. Vagi poſſunt eligere
locum Baptismi, quem volunt, quia ad nullam
Parochiam ſpectant. Ztimo. Religioſus peregri-
nus, aut in aliquo loco ſubſiſtens peccat gravi-
ter, ſi extra caſum necefſitatis ſine licentia illius

Parochi baptizet. 8vo. Non licet, per ſe loquen-

do, prolem baptizandam deferre ad miniſtrum
hæreticum, tum quia hoc modo quis profitere-
tur, hæreticum eſſe legitimum miniſtrum; tum
quia ſic communicaretur cum hæretico in Sacris:
tum quia ſic quis cooperaretur hæretico extra ca-
ſum neceſſitatis indigne Sacramentum miniſtranti.
Neque hoc licet, quando Catholici parentes ſub
graviſſimis peenis adiguntur, ut prolem ſuam bap-
tizandam ad Prædicantem deferant, quia per tale
ediétum pœnale determinantur parentes ad veram

Religionem contemnendam, refertque Pignatellus

Clementem VIII. jam declaraſſe, non licere ex-
tra neceſſitatem extremam, ne a Schismaticis qui-
dem petere Sacramenta. Nihilominus de hoe caſu
. adhus

Diaconi

1I0 Cavut XIV.

adhuc dubitare videtur La Croix, quia in hoc
caſu petens Baptismum ab hæretico nihil aliud
profitetur, quam quod hæreticus Prædicans ſit
validus miniſter Baptismi, & in hoc caſu neceſſi-
tatis liceat ei prolem baptizandam offerre. Quodſi

mater Catholica in hoc caſu advertat, ſe eſſe par-

tui vicinam, conferat ſe, ſi tamen poſſit, ad lo-
cum Catholicum, ubi pariat, & prolem Catholieo
ritu baptismo ablui curet: ſi domum redux ſub
gravi poena obligetur, ut nomen infantis a Præ-
dicante libro baptismali inſcribi petat, hoc facere
poteſt, quia ſic non profitetur in Prædicante po-
teſtatem ſpiritualem, ſed tantum cautelam adhi-
bet, ut ſuo tempore teſtimonium ſuſcepti Baptis-
mi obtinere poſſit.

K. 94r.
Præter Epiſcopum & Presbyterum etiam

Jolenniter Diaconus ex Epiſcopi vel proprii Sacerdotis

baptizare

voſſunt.

commiſſione Baptismum ſolemniter admini-
ſtrare poteſt. Nam Imo. Act. 3. legimus,
Philippum Diaconum baptizaſſe Eunuchum
Reging Ethiopum. Hoc etiam permittitur
Diacono in Concilio Illiberitano can. 77. Et
in Pontificali S. Gregorii in ordinatione dia-
coni legitur: Diaconum oportet miniſtrare ad
altare, baptizare & prædicare: Et ex ordine
Romano conſtat, Diaconos ob multitudinem
ad Baptismum confluentium baptizaſſe: uti
obſervat Hallier de Hier. Eccl. 1. 3. 2. 3
20do. Diaconi ad hoc ordinantur, ut ſint mi-
niſtri Sacerdotum: Ergo valde convenienter
committuntur illis officia Sacerdotalia, quo-
rum capaces eſſe poſſunt, cujusmodi ſunt

Prædicare & baptizare.

Soktol.

ol. 1
Crcinn
Colnpe
el The
nar

E tan
Ulian,
lil. a
rum
(onſt.
Uptien
coni
non
Conie
lin,
ine:
deeil
3
llmmn
ule
Dron
kias
Uetti
e
Co
ſle
ſolen .
tat A
tione
Dicon
Ueohll
Entur,
aconi
Nol,
Mreh
fone'
Ee (e

De Baptimmo. 1IIX

aib Schol. Ludovicus Cellotins docet, Diaconum eſſe An fim

itül an ordinarium Baptismi miniſtrum, cui ex officio miniſtri
diem competat, eum adminiſtrare. Verum communis oydina-
n nent eſt Theologorum ſententia, Diaconum eſſe extra- vii.
. (al ordinarium Baptismi miniſtrum, & ex delegatio-
e le ne tantum, non vero ex officio: nam 1. Ter-
It, ut tullianus l. de Bapt. c. 17. Et S. Hieronymus
Cthoh dial. adv. Lucif. docent, Diaconis absque Epiſco-
telnt porum juſſione poteſtatem baptizandi non eſſe.

ts Conſt. Apoſt. 1. 8. c. 28. ſtatuunt: Viaconus non
hoe in baptizat. 2. Ita definit c. diaconos. d. 93. Dia-
lirnnter coni absque Epiſcopo vel Presbytero baptizare
elam non audeant & c. Conſtat. d. 4. de conſ. dicitur:
Pti N Conſtlat, Baptisma Jolis Sacerdotibus eſſe trattan-
dum, ejusque miniſterium nec ipſis Miaconis e-
plere eſt icitum absque Epiſcovo vel Presbiſtero.
Accedit Catechismus Romanus p. 2. & S. Tho-
mas 3. P. q. 67, a. I. Ad Diaconos non pertinel
aliquod dacramentum principaliter & quaſi e pro-
umein prio oficio præbere. Non obſtat I. quod Philippus
Meendot Diaconus baptizaverit; & Diaconi aliquando Pa-
Arn rochias rexerint: & juxta c. fures. de furtis poe-
nitentiam dederint. Keſp. Philippo, & aliis Dia-

ien conis parochias regentibus munus baptizandi ab
Uunen⸗ Epiſcopis vel Presbyteris commiſſum fuit. Dia-
it coni nullum unquam Sacramentaliter abſolverunt,
. 71 ſed ex commiſſione eos tantum receperunt, qui
e ſolennis poenitentiæ gradus expleverunt: uti no-
ne tat Albaſpinzæeus obſerv. 27. 1I. 2. II. In ordina-
ri⸗ tione Diaconi dicit Epiſcopus: Diaconum oportet
Xo miniſtrare ad altare, baptizare, prædicare. Et
tcir⸗ Diaconatus ſpectat ad Hierarchiam Eccleſiaſticam;
aler adeoque Diaconi ex inſtitutione Divina princi-
1† pantur, & ſic ex officio baptizare poſſunt. Keſp.

urn Diaconi baptizare & principare poſſunt, ſed ſup-
poſita, delegatione & commiſſione Epiſcopi vel

ent
tnn⸗ Presbyteri. Quodſi ergo Diaconus, ſine delega-
in tione ſolenniter baptizet, fit irregularis c. I. de
d i de Clerico non ordinato &c.

112 Caput XIV.
H. 942.

in nece- In caſu necefſitatis quilibet homo laicus
tate quivis vir vel fœmina, fidelis vel infidelis absque

baptiza

Pole, * ſolenni ritu Baptismum valide & licite ad-
6 „

miniſtrare poteſt. Nam Imo. ita definiunt

* Concilia: Concilium Eliberitanum can. 38.

probat Baptismum a laico datum. Latera-
nenſe IV. c. ſrmiter. de ſum. Trin. ait: Sa-
cramentum Baptismi a quocunque rite collatum
proficit ad ſalutem. Conc. Florent. in Inſtr.
Armen. ait: In caſu autem neogtſſitatis non ſo-
lum Sacerdos vel Diaconur, ſed etium laicus
vel mulier, imo etiam paganus & huzreticus bay-
tiæare poſſunt. Et Nicolaus I. d. 4. de conſ.
docet, ratum eſſe Baptismum collatum a
quodam Judæo vel Pagano. zdo. Ita docent
P. P. Tertullianus l. de Bapt. c. 17. Bapy-
tirmus gue Dei cenſus eſt, ab omnibus exerceri
voteſt, ſußiciat in neceſſitatibur, ut utarie, hicu-
bi aut loci aut temporir aut verſong conditio
compellit. S. Hieronymus adv. Lucif. &i ne-
ceſſitar cogit, ſcimus etiam licere laicir baptizare.
Et S. Auguſtinus l. 7. de Bapt. c. 53. ge-
neratim affirmat valere Baptismum, ubicun-
que & a quocunque verbis Evangelicis col-
latum. 3t;o. Ratio a S. Thoma petitur ex
neceſſitate Baptismi, cujus idcirco materiam
Deus voluit eſſe elementum aquæ omnibus
obvium, & conſequenter etiam miniſtrum
ejus in neceſſitate quemcunque hominem
conſtituit. =
Kolwuntur Sthol. Calvinus I. 4. Inſt. c. I15. fatetur quidem,

obje Rio- Baptismum olim a laicis in neceſſitate collatum

nes⸗ fuiſſe, ſed hoc factum nulla ratione defendi poſſe.
Quia

Coi ke
temus
n eti
Fitake
ſollus
lelſet,
d 6
e Bapr
it,
liet in
Nttionen
un d
Nerſe
RM
deit
Cone
Uinmi
Unter
late
lrh⸗
iſſre
i, 1
Is
poſe
ided
Verbe
Derite
lite n
te. Vt
I H
leltri
kiomen
mlin
l
Ampl
ut

Elr

wo lin
s d
licten
Cektun
(I

Lien

1
e N
tir N
Hion i
ias
Ge ol
Dluun
ta d
17. N
eletel
it,
1 doit
t Hr
piunn
bicu⸗
leis i
etitute
hatein
ormnke
inifni
oNimd

n
i
6

De Baptiemo. 1I3

Quia tamen Calvinus non exprefſit, an talis Bap-=
tismus ſit invalidus, vel an etiam ſit illicitus,

hinc etiam ejus ſequaces inter ſe non conſentiunt.

Witaker de Bapt. c. 3 putat ſolum eſie illicitum:
Voſſius vero diſp. 10. de Bapt. invalidum efſe
cenſet, ſi ab infideli ſeu gentili conferatur. Item
apud Græcos Schismaticos teſte Arcudio c. 1I.
de Bapt. contra morem antiquum hodie ufſus in-
valuit, non baptizandi parvulos abſente Sacerdote,

licet in extremo vitæ periculo ſint conſtituti.

Rationes funt I. Chriſtus ſolis Apoſtolis manda-
tum baptizandi dedit. Item Concilium Carthagi-
nenſe IV. c. 100. prohibet mulierem baptizare?
Et Eliberitanum c. 38. vult, ut in neceſflitate
fidelis ſolum & non bigamus baptizet. Et Conc.
Compendienſe ſtatait, ut baptizati a Presbytero
non baptizato rebaptizentur. Keſp. Apoſtoli or-
dinarii ſolum miniſtri Baptismi a Chriſto inſtituti
funt ex officio, non exclufis laicis, qui in ne-
ceſſitate etiam licite baptizare poſſunt. Conc.
Carthag. excipit caſum neceflitatis, dum addit:
niſi neceſſitate cogente. Senſus canonis Eliberitani
eſt, in neceſſitate, quando plures adſunt laici, ad
baptizandum eum eſſe eligendum, qui fidelis
ſit, nec inter poœrnitentes recenfitus, nec Biga-
mus; ſi tamen talis non adeflet, alium baptizare
poſſe. Canon Compendienſis corruptus eſt, &
ideo emendator Decreti Grstiani expunxit hæc
Verba: & omnes, quos bäptizavit, tanquam im-
perite adjecta. II. Tertullianus l. de Virg. vel.
ait: non permittitur mulieri in Eccleſia.. tinge-
re. Et S. Auguſtinus 1 2 cont ep Parmen c. 13.
ait: Etſi laicus neceſſitate compulſus Baptismum
dederit, neſcio, an pie quisquam dlxerit, Bap-
tismum eſſe repetendum. S Cyprianus & Fir-
milianus eodem modo Baptismum hæreticorum
& laicorum rejecerun:, teſte S. Bafilio in ep. ad
Amphil. ubi ait: Veteres zodem planz loco habue-
vunt Baptismum hœreticorum & laicorum, idcirco
605

Schram Inftit. Theol. Tom. III. H

114 Capyut XIV.

sos velut a laicis haptizatos juſſerunt ad Eceleſiam
venientes vero Baptismo expurgari. Et S. Hiero-
nymus dial. adv. Lucif. probat, Arianum Sacer-
dotem cum ſuis honoribus eſſe recipiendum ex
eo, quod a laicis baptizati rebaptizentur, non
vero baptizati ab Ariano Sacerdote: & ibid. ait:
novam rem aſſeris, ut Chriſtianus quisquam faſtus
ſit ab eco, qui non fuit Chriſtianus. Ubi ſaltem
Baptismum a Pagano collatum reiicit. KReſp.
Tertullianus a publico ſolum miniſterio Baptismi
mulieres excludit. S. Auguſtinus juxta D. Tour-
nely circa Baptismum ab infideli collatum aliquan-
do dubius fuit, ſed poſtea l. 7. de Bapt. c. 53.
abſolute docuit, eum ratum eſſe, a quibuscunque
Evangelicis verbis confertur. S. Cyprianus &
Firmilianus Baptismum hereticorum & laicorum
æque rejecerunt, ſed heec ſententia poſtea in Con-
cilio plenario ſaltem conſequenter damnata fuit,
quia invaliditas Baptismi hæreticorum, quam illi
defendebant, nullitati Baptismi a laicis collati in-
nitebatur. S. Baſilius errorem S. Cypriani ſeque-
batur, qui tamen in citata epiſtola liberum cuique

relinquit, ſequi Eccleſiæ ſuæ traditionem in ſu-

ſcipiendo vel rejiciendo hæreticorum Baptismo.
S. Hieronymus ibi argumentatur, non ex ſua,
ſed ex Luciferianorum ſententia, ut argumentum
ad hominem faciat. Et in altero loco ſolum vult,
quod rectam fidem nemo ab heæretico diſcere poſ-
ſit, non vero, quod Baptismum recipere nequeat.
III. Gregorius III. c. quos. d. 4. de conſecr. ait:
quos aà Laganis baptizatos eſſe aſſeruiſti, ut denuo
baptizes in nomine S. S. Trinitatis, mandamus.
Reſp. Gregorius de iis Paganis loquitur, qui non

ſervarunt formam a Chriſto præſcriptam.

keſolvun- Coroll. Pract. Imo. Si plures adſint, dum quis in
tur caſus.

neceſſitate baptizandus eſt, hic ordo ſervari debet:
ſi adſit Sacerdos, præferendus eſt in Baptismo
Diacono, Diaconus Subdiacono, Clericus laico,
vir fœminzæ, niſi pudoris gratia deceat fominam
potius,

pptins,
nio ecit

um: Il
E præſe
Noe ten
e non
Eolieumm
1 Kt
and in
tt. Cir
Virum 8
cun ve
üla en
in caſn
laptiun
len m
Funitr,
lutun,
1unt
1 eſere
Nnn de
Hetd eti
Net⸗
lperie
nü
ntl
Dupch
kehe⸗

Onne

De Baptirmo. 115

1d Eade potius, quam virum baptizare inſantem non om-
Rt Ne nino editum, vel niſi fœmina melius noſſet for-
ianun d mam: quapropter curare debet Parochus, ut fide-
pem les præſertim obſtetrices rectum baptizandi ritum

erme probe teneant. Addunt nonnulli præferendum
&lt eſſe non excommunnicatum excommunicato, Ca-
dem6 tholicum hæretico, baptizatum non baptizato.

IE 24o. Si quis inferior præſente Sacerdote vel Dia-
eict. cono in caſu neceſſitatis baptizet, cRecdar gravi-
lerioa ter. Circa alios vero inferiores Clericos, item

D Lvirum & fœminam non videtur eſſe plus quam
mnin culpa venialis, ſi debitus ordo non ſervetur, imo
e Ei nulla culpa erit, ſi cauſa juſta ſubſit, v. g. quia
nbuon in caſu neceſſitatis obſtetrix melius ſeit modum
(Phrim baptizandi, vel virum non decet accedere ad pro-
n Eli lem non omnino ex utero genitam: peccat tamen
oſten i graviter, qui præſente fideli baptizato, non bap-

lamnani tizatum, infidelem vel hæreticum ad Baptismum
n, dun affumit. Ztio. Præſente Sacerdote excommunica-
I to przæferendi ſunt alii inferiores Clerici, & in

eorum defeétu etiam laici in caſu, neceſſitatis.

e Parenti etiam prohibetur baptizare propriam pro-
Nieun lem, præterquam in articulo mortis, quando alius
u non reperitur, unde illi, ſi fieri poſſit, præfe-
n 1 renda eſt etiam mulier. Item quando infans nec-
Hoh 1 dum totaliter ex utero egreffus eſt, mulier etiam
aſas . Parocho ob honeſtatem in baptizando preferri
wile debet. U
kalſe, Omnes homines Filii Adæ funt ſubjectum Subjektum
ſi, „ capax Baptismi. Nam 1mo. Chriſtus Matth. Baptismi.
4 ti⸗ 28. dicit: docete omnes genter, baptizantes zos

un Sc. & hoc ſemper obſervavit univerſa Eccle-
1 ſia, quæ neminem petentem Baptismum un-
m quam rejecit: de gentilibus etiam in infrmi-
ni tate petentibus patet ex Siricio ep. 1. de Ca-
tnhen techumenis in periculo mortis conſtitutis:

kis, conſtat ex Conc. Carthagin. III. c. 34. Ec.

11 69 Caput XIV.

2do. Ratio eſt: Univerſalis eſt Chriſti redem- ino
ptio: (t. 1. J. 327.) & in Adam omnes ko
moriuntur: (t. I. J. 267.) Ergo ad expian-
dum originale peccatum Baptismus pro om- us
nibus inſtitutus eſt. . len
An B. V. Schol. Etiam Beatiſſima Virgo Maria, licet origina-
baptizata lem labem non contraxerit, baptizari tamen po- ig
ſit. tuit, quia effectus Baptismi etiam eſt initiatio & n⸗
cooptatio in Kccleſiam Chriſti, unde etiam & qui- 1

dem veroſimiliter ab ipſo Chriſto baptizata fuit.
/ . Ws
lior

D. 944. . .
An mor- Subjectum Baptismi capax eſt ſolus homo nin
tui hapti- vivus, unde nec mortui, nec vivi pro mor- e
zari poſ- tuis baptizari poſſunt. Ita Imo. habetur in len
Bint, Codice Canonum Eccleſiæ Africanz c. 18. an
ne mortuor hominer baptizari fuciat Precbytero-
rum ignavia. Et in Conc. Carthag. c. 6.
idem ſtatuitur. Sane mortui funt extra ſta-
tum viæ: Ergo nullius Sacramenti capaces.
(F. 926.) 2do. Nec pro mortuis vivi bap- ltis
tizari poſſunt, tum quia ille ſolus & idem m
renaſci debet ex aqua & Spiritu, qui natus cahw
eſt ex carne: tum quia defuncto ſine Baptis. d4
mo, utpote in Eccleſiam non recepto, nil lul ,
prodeſſe poſſunt ſuffragia viventium, cum cpn
quibus ille membrum ejusdem corporis non , rer
eſt. il,
HMæretici Schol. Cataphryes ſeu Montaniſtæ teſte Philaſtrio, Wud
refutan- hær. 49. & Archontici, teſte Theodoreto hær. nn
tur. fab. I. I. C. 2. mortuos etiam baptizabant. Ce- III
rinthiani vero & Marcionitæ, teſte S. Epiphanio Pel
hær. 28. vivos pro mortuis baptizabant: & Mar- a
cionitæ ac Manichei, narrante Hermonopulo I. o⸗

de Sect. c. 2. quoties apud eos aliquis fine bap-
tismo

De Baptirmo. 117

i tele tismo moritur, fub lectulo defunéti virum vivum
occultant, & mortuum interrogant, an baptizari
eri velit; tune occultatus ſuh leto reſpondet; volo;
n & deinde hung vivum loco defuncti baptizant.
SMon Quare hæretici hoc fecerint, difficile eſt divinare:

videtur tamen hic abuſus deſcendiſſe ex pravo
intellectu verborum S. Pauli I. Cor. I5. V. 29.
Alioquin quid facient, qui baptizaniur pro mor-
tuis, ſi ommino mortui non refurgunt? dt quid
& baptizantur pro illis? Verum licet hæc verba
multum torqueant Interpretes, quorum novem
explicationes affert Eſtius in ep S Pauli, proba-
bilior tamen videtur eſſe D. Calmet ſententia, in
difl. de Bapt pro mortuis, S. Paulum ex conſue-
tudine nonnullorum vivos pro mortuis baptizan-

icck oiii

ſolu 1 tium robare reſurrectionem mortuorum, non ap-
Nhoon probando hanc conſuetudinem, ſed ex ea argu-
aben mentum ad hominem pro fide reſurreétionis du-
n 1 cendo.
ics Non ſolum autem mortui, ſed etiam in- fans in
s it fantes in utero matris penitus adhuc occluſi ln eut.
ludt ante aperitionem partus baptismi non ſunt tus hapti-
gis capaces- Ita ſtatuitur c. ſi ad matris de conlſ. zari ne-
ſe hr d. 4. deſumpto ex S. Auguſtino 1. 6. cont. quit.
enh Jul. c. 4. & c. II5. d. 4. ex S. Iſidoro ac-
„ cepto: Qui Snutus adhue ſecundum Adam non
rponsn eſt, renaſci ſecundum Chriſtum non poteſt. Ra-

tio eſt, tum quia in hoc caſu corpus infantis
„Adqua ablui non poteſt, quod tamen ad Bap-
el tismum eſſentialiter requiritur: (H. 938.)
tum quia mater pro infante baptizari non
e, poteſt, cum infans non ſit pars matris, ſed
propria ac diſtincta perſona.

be, H 3 F. 046.

Imnfantes
JNunt Bap-
tismi ca-
vaces.

Caput XIV.

§. 946.

Infantes vero nati ſunt Baptismi capa-

ces. Imo. Quia in S. Scriptura traditur præ-
ceptum Baptismi univerſale, Matth. ult. do-

cete omnes gentes, baptizantes eor. Et Joan. 3.
MWiſi quis renatus fuerit e aqua & Spiritu §.
non pvoteſt introire in regnum Dei, comminatio
eſt generalis, nulla facta exceptione infan-
tium; ex quo ſequitur, omnes capaces re-
gni cœlorum eſſe etiam capaces Baptismi:
ſed infantes ſunt capaces regni cœlorum,
quia Chriſtus ipſe Matth. 19. v. 14. dicit:
dinite purvulos, & nolite eos prohibere, ad me
venire, talium eſt enim regnum cælorum: ubi

veri parvuli & non ſolum hum les intelligun-

tur, quos parentes ad benedicendum Chriſto
offerebant, & quidem parvuli rationis uſu
adhuc deſtituti, qui a S. Luca c. 18. Gesο0ο
infantes in cunis, & a parentibus portati
7 cοοορ s ρο6οο vocantur. Deinde Act. 16. Lydia

Purpuraria cum omni domo ſua, & I. Cor.
I6. V. 15. Stephanæ domus baptizata eſſe di-

citur, inter quas infantes non fuiſſe vix pro-
babile eſt. Certe parvuli contrahunt pecca-
tum originale: (t. 1. H. 267.) Ergo ſpiri-
tualis regenerationis effectus Baptismi ad
Tit. 3. v. S. etiam capaces ſunt. 2do. Pro-
batur ex Traditione. Carthaginenſe a. 418.
anathema dicit illis, qui parvulos recentes
ab uteris matrum baptizandos negant. Idem
ſtatuerunt Concilia, Milevitanum a. 416. C. 2.

Braccarenſe a. 578. & Tridentinum Sefſ. 7.

c. 13. s quis dixerit parvulos, eoquod abtum
cre-

llenti
ſtlera
d nre
Lnet,
gun /

C.
Cwent
mtr

mmul.

1 Hr⸗
lure .
mer
Mlyin
ſe
faiit⸗

rl
telk
Uit
G
Mde
t
ln
Gel
bet
pee
lace
tis
hhn
edn
NoN
Etr
NaN
d8
in⸗
u

De Baptitmo. 119

credendi non habent, ſuſcepto Baptismo inter
fideles computandos non eſe, ac propterea, cum
i ad annos diſcretionis pervenerint, eſſe rebapti-
fmrn zandos, aut præſtare omittere eorum Baptisma,
.ne guam eos non aléu proprio credentes baptizari in
Ulen ſola fide Eccleſic, anathema ſit. Vide Sum-
griun Wam Conc. Carranz. a me emendatam. Idem
umm docent Patres S Irenæus 1. 2. adv. hær. Cc. 39.
ein Mnes per eum renaſcuntur in Ueum, infantes &
parvuli. Origenes in c. 6. ep. Rom. Ercleſia

4
et , Apoſtolir traditionem accepit. etiam parvulis
Beytr 0 .
ckoe dare Baptirmum. S. Auguſtinus l. 1. de pecc.
d Mer. c. 26. parvulos baptizandos eſſe concedunt
4 Pelagiani, qui contra ausoritatem univerſe Ec-
nub cleſiæ procul dubio per Dominum & Apoſiolos
reli traditam venire non poſſunt.
n C Schol. Waldenſes, teſte Ermenegardo: Apoſtolici Solvuntar
os teſte S. Bernardo Serm. 66. in Cant. Petrobuſis- objeſtio-
1 ni, teſte Petro Cluniacenſi: Abailardus & Pe- nés.
trus de Brixia, uti patet ex Conc. Later. ſub In-
us u. nocentio II. can. 23. Cathari, teſte Ekberto mo-
10. nacho: & denique Anabaptiſtæ duce Nicolao Pe-
ErN largo vel Storkio Baptismum parvulis nihil pro-
mielel deſſe docent. I. Quia Baptismum præcedere de-
ſe int bet fides Matth. 28. Act. 8. Marci ult. imo etiam
“W poenitentia, Aét. 15. cujus infantes non ſunt ca-
hultſee paces. Reſp. Fides & poœnitentia ſolum in adul-
Un 47 tis prærequiritur ad Baptismum: (t. 1. F. 374.)
Gtee Infantibus ſufficit fides Eccleſiæ, & in adultis
n requiritur pœnitentia ob peccata actualia, quo-
Nle rum infantes non ſunt capaces; originale enim
e non eſt materia pœnitentiæg. II. Euchariſtia non
65 1 datur infantibus: Ergo nec Baptismus dandus eſt,
NH maxime quia ſunt increduli. Reſp. Olim etiam
A S. S. Euchariſtia parvulis data fuit, quam diſci-
un G plinam deinde mutavit Eceleſia, quia S. S. En-

chariſtia ſolis adultis eſt neceſſaria, Baptismus

1
7 1 4 etiam

us Seſtol, r. Erasmus in ep. Parap

120 Caput XIV.

etiam parvulis, qui regeneratione neceffario in-

digent ob contraétum peccatum originale, non
vero feparatione virium per alimentum ſpirituale

poſt lapfus quotidianos, quorum non ſunt capa-
ces. Deinde infantes non ſunt increduli poſitive,
ſed tantum negative, id eſt, non habent fidem
ne 5

S„

ſuam profitentur.

actu, quam ſupplet fides Eccleiiæ, per quam fidem

H. 947.

. Infantes non tantum capaces ſunt Bap-
infantes tismi, (G. 946.) ſed etiam expedit eos bap-
tizare, uti patet ex definitione Concilii Tri-

dentini citata, addendo etiam canonem
I4tum ubi dicitur: & quis dixerit, Lujusmodt
parvulos baptizatos, cum adoleverint, interro-
gandos eſe, an ratum habere velint, quod pa=
trini zorum nomine dum hbaptizarentur, polliciti
Junt. & ubi ſe nolle reſponderint, fuo ele ar-

hitrio relingutndor, nez glia interim vœna ad

LCkhriſtianam vitam cogendos, niſi ut ab Kuchari=
Nſia aliorumque Sacramentorum gerceptione ar-
ceantur, donec reſipiſcant, anathema ſit. Ratio
autem petitur: 1. Ex æternz damnationis
ericule, cui parvuli non baptizati forent
“ ti. 2. Ex ep. S. Cypriani ad Fidum,
quod nempe omnes ſive infantes, five majo-
res poſſint habere eandem Divini muneris
largitatem. 3. Ne occaſionem capiat impro-

bitas, merito infans ſanctiſicatur, & ab un-

guiculis Spiritui conſecratur. Ita S. Naz.

—
12

phr. in Matth. pree-
fixa videtur velle, non expedire, ut parvuli bap-
tizenter, nee eos, ſi adulta ætate Baptismum
ſuum

um
ehe el
ite p
H
Pnl
do⸗
ſiten
ta l
lt im
ono
bmo
0n
UI.
devi
R
Clen
I
Berih
dei⸗
Goon
eane

18

Klot
lon
dei
tan
le
ta
Dot
1
1
D.
de

De Baptirmo. 121 .

atoh fnum ratum non habuerint, ad vitam Chriſtianam
nle, effe cogendos: nam I. Veteres olim hoc expe-
ſpietn dire non putarunt: ita cenſuit Tertullianus de

Bapt. C. 18. & 8. Gregorius Naz. non urgente
periculo parvulos non efle ante Triennium bapti-
zandos voluit. or. 40. Keſp. Hi Patres fuerunt
quidem contrariæ ſententiæ, ſed quoad hoc a
tota Eccleſia deſerti fſunt. II. Æquum videtur,
ut imitemur exemplum Chriſti, qui modo an.
30mo ad Baptismum venit. Keſp. Chriſtus Bap-
tismo non indignit, & eum tunc ſolum inſtituere

funt voluit, cum prædicationem ſuam auſpicaretur.
t eos III. Multi olim præclari viri Baptismum ad gran-
cili1 dævam ætatém diſtulerunt, uti S. Ambrofius,
D S. Paulinus, Conſtantinus M. &c. Kezſp. Parti=
canc cularia facta in exemplum trahi non debent: non-
jurt nulli Baptismum diſtinlerunt, ut volupfatibus li-
, Iin perius indulgerent, quos ſemper reprobavit Ec-
Llefſia: alii: ut melius ſe diſponerent ad illum,
E gquorum pietas laudata fuit, confilium vero non

ſemper approbatum; unde d in leéto propter in-=
firmitatem baptizandi erant, juxta D. Tournely
ad S. S. Ordines inepti habebantur.

Schol. 2. Licitum non eſt baptizare infantes infide- An infi-
lium, invitis eorum parentibus, ſi civiliter ſolum delium
Principi fint ſubjecti; tum quia nihil tale nec Prin- proles in-
cipes, nec Pontifices unquam attentarunt, quod vitis pa-
tamen Chriſtiani hi Imperantes non omiſiſſent, ſi rentibus
licitum eſſe iudicaſſent: tum quia ſi hos infantes ſint bapli=
baptizare liceret, conſequenter eripiendi effent e zandæ.

Ms poteſtate parentum, ut Chriſtiane educarentur, &
atinne ſic violaretur jus naturæ, quod habent parentes
Ler in proles ſuas, ne iisderm ſpolientur; quod ſi vero
in eorum poteſtate relinquerentur, manifeſtum

foret & contemptus Sacramenti, & fubverſionis
Drliarn pericualum. Non obſtat, quod objieit
cotus I. quod Deo Baptismum præcipienti ma-
gis, quam hominibus obediendum fſit: hinc Ma-
crn thatias l. 4. Machab. e. 2. capto Antiocho juſſit
H S5 cir⸗

HZ

122 CLaput MIV.

circumcidi omnes pueros in finibus Iſrael, inter
quos erant filii alienigenarum etiam invitis paren-
tibus, uti ait Tirinus. Kev. Deus non præce-
pit, ut violato jure naturæ parentibus invitis
flii eorum baptizentur. Præceptum Mathatiæ
erat ſolum pro Judæis, uti obfervat Eſtius: imo
etiam filii gentilium juſto bello capti & mancipia
faéti licite baptizari poterant. II. Infideles, no-
lentes baptizari filios ſuos, abutuntur jure ſuo:
Ergo illo privari poſſunt, ſicut ſi vellent eos oc-
cidere. Keſp. Parentes ſolum abutuntur jure ſuo
contra debitum Religionis, non vero contra de-
bitum juſtitiæ naturalis, quoad Religionem vero
infideles nulli adhuc ſubjiciuntun, ex quo etiam
patet, cur jure ſuo privari poſſint, ſi vellent filios
ſuos occidere, ubi contra debitum juſtitiæ natu-
ralis agunt. III. Parentes non habent jus impe-
diendi Baptismum, & eorum filii ſerviliter Prin-
cipi ſubjecti illis invitis baptizari poſſunt: Ergo
etiam ſi civiliter ſubſint, quia eſt potior ratio ju-
ris Divini quam juris gentium. Reſp. Parentes
non habent jus direéte in Baptismum, habent ta-
men indireéte, quatenus non poffunt illis eripi
ſui infantes. Deinde non quocunque jure gen-
tium licitum eſt baptizare infantes invitis paren-
tibus, ſed illo tantum, quo a poteſtate parentum
ſubtrahuntur, id eſt, quando fiunt mancipia, ubi
etiam jus Divinum hunc Baptismum approbat,
nam in hoc caſu a patria poteſtate abſtrahi, ven-
di, & pro libitu domini applicari poſſunt, & in
fide Catholica inſtrui.

An adulti Schol. 3. Infideles etiam adulti vi, armis, minis &
ad dem
& Bay-
kismiem
Bint co-⸗
gendt.

terroribus ad ſuſcipiendam fidem & Baptismum

compelli non debent. Non enim Chriſtus miſit
Apoſtolos, ut armata manu prædicarent Evange-

lium, ſed velut agnos inter lupos, & ut in pa-

tientia poſſiderent animas ſuas: & hac regula
ſemper uſa eſt Eecleſia. Unde Conc. Toletan IV.

c. 56. ſtatuit, ne Judæo ad fidem ampleétendam
vis

igin
Dgo

lehnin

D
oine
ila
I
W.
Chriſ
tinere
udei
Uapön
Katni
Cone

E
Nen
ges
ſeen
M
Cothe
Ue

e

(
d
V
Der
MI
Ne
coll
oge
C
UnI

le⸗

lur⸗

nel, i
iis e
on Nen
us i
Uathet
ins:
E mmne,
dees, 1
t ue in
ent esd
Ur ine;
conn
onhen ie
o 4
velenth
Llitie
t isin
Viitet
funt
or nut
P. Vitet
,rhent

D4

e jueß
vitis
te huin
aneſi, D
nch,
nt, 1

s,ni
itist
tLi
itil
hor
lun,
n
pet

De Baptimo. 123

vis inferatur: Item fides debet eſſe voluntaria:
Ergo etiam Baptismus, ad quem in adultis fides
requiritur, cum igitur ad fidem internam nemo
cogi poſſit, nec ad Baptismum cogi debet, quem
ſine fide interna ſacrilege ſuſciperet Objiciunt
Scotus & Launojus difl. de vet. more baptiz.
I. Siſebutus Hiſpaniæ Rex Judæos vi ad Baptis-
mum coegit, & ideo laudatur in Concilio Tolet.
IV. can. 55. quod ſtatuit, ut Judæi, qui fidem
Chriſtianam vi vel neceſſitate ſuſceperunt, eam
tenere cogantur. Et 1. 3. Viſigoth. 1. 12. t. 3.
Judæi ſub pœna exilii compelluntur, ut filios ſuos
baptizandos ad Sacerdotes mittant: quod idem
ſtatuit Chintillanus Rex, uti conſtat ex can. 3.
Conc. Tolet. VI. Reſp. Siſebuti factum Conci-
lium Toletanum non approbat, uti ex mox di-
ctis conſtat, vocat vero Religioſiſimum Princi-
pem ob zelum Religionis, & ob alias bonas le-
ges ab eo latas: vult autem, ut ad retinendam
fidem cogantur, quia Baptismus ex metu ſuſce-
ptus fuit illis ſimpliciter voluntarius. Lex Viſi-
gothorum præcipit, ut Judæi, qui noluerunt
ſubire exilii ponam, promittentes ſe potius ſu-
ſcepturos Baptismum, ſtatutam poœnam ſubeant:
& forte de Judæis jam baptizatis loquitur. II.
Carolus M. circa an 804. Saxones & Hunnos vi
ad Baptismum compulit, quod faétum approba-
vit Adrianus I. uti refert Alcuinus. Item Chil-
pericus teſte Gregorio Turon. t. 6. hiſt Franc.
multos Judæos baptizari juſſit. Et Dagobertus
Rex S. Amando Epiſcopo Trajectenſi litteras con-

ceſſit, ut infideles Gandavenſes ad Baptismum

cogeret. Keſp. Carolus M. a. 776. Saxones re-
bellantes in ditionem ſuam redegit, & teſte Al-
cuino ep. 7. apud Duchesne non ad fidem vi coe-
git; ſed cura & benignitate ſua ad eam convertit,
unde non Alcuinus, ſed Malmesburienſis, qui ta-
men hic fidem non meretur, contrarium aſſeruit.
Proximo anno Saxones in Synodo Paderborneni
jurarunt, ſe ſervaturos Chriſtianam fidem fub poe-
na

124 Caput XI. V.

*

na amittendi bona ſua: ſed anno 795. iterum a

Cartolo defecerunt, & paulo poſt denuo ſe illi ſu
jecerunt cum Hunnis, qui etiam Baptismum ſu-
oenerunt. Ita Ado, Regino &c. Jure ergo Ca⸗
rolus Saxones & Hunnos ad retinendam Chriſtia-
nam Religionem compulit, quam libere fu⸗
ſceperunt. Chilperici factum reprobat S. Grego-
rius Turon. c. 17. dicens, hoc modo baptizatos
corpore tantum & non mente fuiſſe. S. Aman-
dus data ſibi poteſtate uſus non eſt, & neminem
baptizavit, niſi credentem, & prædicatione Evan-
gelii ab errore revocatum, uti teſtantur acta eius
apud Bollandum. III. Reges poffunt fubditos
ſuos a cultu idolorum vi prohibere: Ergo etiam
ad Baptismum cogere. Ke/v. Diſparitas eſt, quod
diſpar cultus publicus externus Religionis ſubditos
ad diſcordias provocat, quos in pace continere
officium Principis eſt: ad Baptismum vero vi co-
gere non poteſt fubditos, quia hic liber eſſe de-
bet: nec ex eo omiſſo turbæ ſequuntur.

Keſolvun- Coroll. Prad. Imo. Subjectum Baptismi eſt omnis
leey gaſies.

homo, (§. 943.) viator, (§. 944.) & vivens, &
nondum baptizatus, ac in lucem editus, (S. 945.)
etiam infans (S. 946.) 2do. In monſtris bapti-
Zandis magna cautio adhibenda eſt, de quo, ſi
opus fuerit, Ordinarius, vel alii periti conſulan-
tur, niſi mortis periculum immineat. Si mon-
ſtrum humanam ſpeciem non præſeferat, hapti-
zZari non debet: ſi vero dubium ſit, baptizetur
ſub conditione: ſi tu es homo, Ego te baptizo
Ec. Si dubitetur, an monſtrum fit una perſona,
aut duæ, non baptizetur, donec hoc diſcernatur:
diſcerni autem poteſt, ſi habeat unum aut duo
capita, unum vel plura pectora, tunc enim toti-
dem erunt corda & animæ hominesque diſtincti,
& tunc finguli ſeorſim ſunt baptizandi; & ſi pe-
riculum mortis immineat, tempusque non ſup-
petat, ut ſinguli ſeparatim baptizentur, poterit
miniſter ſingulorum capitibus aquam infundens
eos

N
Kren
ſons,
t
kene
lomir
ins e
norti
homo
lld ee
e i
detil
deſe
n
Dhnn
,
i
cet
ne
iner
torne
⸗
Ute
UN
UI

eti⸗

NII

Uer
fen

le⸗
te

itenn
oleilii
tismunt
e enol
n CMi
lbere
1 86
O burinn

ant ſme
Ho e
ekt,
dnis ſopt
te eOlin
Vero t
ber elet
nt.

ick on.
ivens

Nr N.
Ee Co
i onit
. En

lcende

U 1

De Baptimo. 125

eos ſimul baptizare dicendo: Ego vos baptizo.
Si vero non ſit certum, in monſtro effe duas per-
ſonas, debet primum unus infans abſolute bapti-=
zari, & poſtea alter ſub conditione, ſi non es
baptizatus, ego te baptizo &c. Stio. Monfſtrum
habens caput ferinum v. g. canis, corpus vero
hominis, non debet ſtatim baptizari, donec cer-
tius conſtet, ſitne homo an brutum: in periculo
mortis vero baptizetur ſub conditione: ſi tu es

homo. MWoenſtrum progenitum ex viro & beſtia

ſub conditione baptizandum eſt, non vero, ſi
ex fomina & beſtia ſit progenitum, quia tunc
certius eſt, non eſſe hominem, nec ab Adamo
deſcendere. Ato. Baptismus infidelium filiis col-
latus invitis parentibus eſt omnino validus contra
Durandum; quia voluntas parentum non requiri-
tur, ut infans poſſit regenerari, quod opus eſt
Spiritus S. 5to. Licite baptizatür parvulus ex
infidelibus parentibus natus in extrema neceſſitate
conſtitutus, ſi mors ſit certo ſecutura; quia tunc
ſine violatione juris patriæ poteſtatis, & fine
irreverentia Sacramenti, parvulus alioquin peri-
turus ad vitam æternam regeneratur. 6to Filii
infidelium licite invitis parentibus baptizantur, ſi
poſtquam ad uſum rationis pervenerint, Baptis-
mum petant, cum in iis, quæ ſpeéctant ad jus
naturale & Divinum, incipiant eſſe ſuæ poteſta-
tis, habeantque liberi arbitrii exercitium Zztimo.
Filii ſervorum ſen mancipiorum infidelium invitis
etiam eorum parentibus licite baptizari poſſunt 3.
nam in hoc cafu poſſunt jure gentium vendi, ma-
numitti, inter liberos aſciſci & a patria poteſtate
ſeparari. 8vo. Filii infidelium perpetuo amentes
licite baptizantur invitis etiam parentibus, quia
ſunt in extrema neceſſitate ſine periculo irreve-
rentiæ Sacramenti. no. Si parentes deſint, in-
fantes vero alicujus alterius infidelis tutelæ com-
miſſi ſint, eos ſine tutoris conſenſu baptizare non
licet, quia omnis poteſtas parentum penes tuto-
rem eſt. Iomo. Infantes a parentibus infidelibus
. oblati

In infante
nulla re-
quiritier

126 Caput XIV.

oblati baptizandi ſunt, licet deinde parentes men=
tem mutent, non vero, ſi adſit periculum per-
verſionis: qui vero invitis parentibus illicite bap-
tizati ſunt, fidem Catholicam eo modo, quo fieri
poteſt, edoceri debent. Puer vero ſeptennio com-
pleto, & intelligens, quid ſit baptizari, petens
Baptismum, invitis parentibus baptizari poteſt;
ſi vero dubium ſit de ſufficienti uſu rationis, Sa-
cramentum differatur, & is qui petit, retinendus
& inſtruendus eſt. Vid. Bullam Benedicti XIV.
t. 2. Bull. p. 86. IImo. Eccleſia Catholica ha-

bet jus, fidem propagandi, ob mandatum Chriſti:

docete omnes gentes: ideo poteſt prædicatores ad

omnes gentes mittere, & Principes Catholici vio-

lentiam reſiſtentium prædicationi Evangelicæ ar-
mis repellere poſſunt, ſi ſine ſcandalo, quo fides
Catholica odioſa redditur, fieri queat. 12mo.
Princeps Catholicus in ſubjugatis fibi infidelibus
legibus & armis prohibere ſacrificia idolis immo-
lare poteſt, paganorum templa deſtruere, ſuper-
ſtitioſa Religionis exercitia interdicere, ne per
illa prædicatio Evangelii impediatur. 13tio. Præ-
latus Eccleſiaſticus, imo etiam Magiſtratus civilis,
cui liberi hæreticorum civiliter ſunt ſubjecti, ex
tacita vel expreſſa licentia Prælati, poteſt liberos
eorum parentum, qui deſerta ſide Catholica ad
hæreticos fugiunt, retinere & impedire, ne ab
hæreticis pervertantur: Hoc tamen in Germania
ob pacem Weſtphalicam locum non habet, ob pe-
riculum majoris mali, ne hæretici cum Catholicis
ſimilia faciant. 14to. Sacerdotes Catholici licite
baptizant liberos hæreticorum, licet poſt Baptis-
mum parentibus reſtituendi ſint cum probabili pe-
riculo perverſionis, quia illi mori poſſunt in in-
fantia, & ſubinde etiam ſunt tantum hæretici ma-

teriales.
§K. 948.
Ut vero infantes valide baptizentur, nul-

la requiritur in illis actualis diſpoſitio: (t. 1.

§K. 374.)

ſt
Vn hd
ſos mo
Ahæ
lup
Una!
Mes
nius
ſen
Olcioe
ſeaken
E .
oe
Dapts
Clele
Utoo
Non
lint
in
A
cl
gle
ſlitge
4 4
Unti
Ddho.

tur
Ka⸗

dan
de
Ur

i

De Baptismo. 127

tan G. 374.) Unde cum inſantes baptizantur, aftualis
eunx non habent fidem actualem, nec ullos no= diſpohttio.
lin vos motus ſimiles fidei & dilectionis actibus, .
eun ſed hæc per fidem Eccleſiæ & offerentium
i, eos ſuppletur. Nam 1I1o. nullibi in S. Scri-
miee ptura fit mentio fidei horum infantium, &
ain, Patres abſolute contrarium docent: S. Gre-
t gorius Naz. or. in S. lumina ait: injantes
all ſine ſenſu ſandtificationis ſanctificantur. Et S. Au-
tun? guſtinus ep. 57. ad Dardan. ridet contrariam
limd fſententiam utpote injuriam humanis ſenſibus,
ttelin & probat ex eo, quia conſtat, infantes &
de vocis ejulatu & motibus corporis reluctari
,do Baptismo, quod ſane non facerent, ſi actu
crederent. 2do. Novi illi motus repugnant
i im rationi; nam neque ſunt in corpore, in quo
,;h non ſunt actiones ſpirituales: neque ſunt in
ee anima infantis, quia nequeunt eſſe ſine co-
oh gnitione, quæ in infante non datur. 3 tio.
nmd Suppleri infantium fidem per fidem Eccleſiæ,
f docet tum Tridentinum: (H. 946.) tum S. Au-
guſtnus de lib. arbit. c. 23. ſalir pie, relte-
.Jjue credimus, prodeſſe parvulo, éorum fidem,
Cam a quibus conſecrandus offertur, & hoc commen-
le, h dat Eccleſiæ ſaluberrima aubtoritas, ut ex e0
gutsque ſentiat, quid ſibi proſit fides ſua, quan-
ia? do in aliorum quoque beneficium, qui propriam

n, nondum habent, poteſt aliena commodari.

um Sckol. Lutherus l. de capt. Babyl. c. de Bapt. vide- Solvuntur
Etetis tur docere, infantes, cum baptizantur, habere objeftio-
fidem actualem. Hanc magiſtri ſui ſententiam es,
paulo mitigarunt Lutherani in Concilio Witten-
bergenſi, docentes in infantibus, dum baptizan-
tue N. tur, produci Sanétos & novos motus ſimiles mo-
1 tibus fidei & dilectionis, per quos dicuntur cre-
dere.

Diſpoſi-

128 Capvut XIV.

dere. I. Quia Matth. 18. dicitur: Qui ſcandali=-
Zaverit unum de pufillis iſtis, qui in me credunt:
Ergo puſilli credunt. Keſv. Pufili hi erant jam ra=
tionis compotes, ſicuti etiam ſcandali. II. S. Joan-
nes exultavit in utero: Luc. 2. Ergo infantes ha-
bent Sanéctos motus. Keſp. S. Joannes cognovit
ſupernaturaliter Domini præſentiam, & ideo exul-
tavit in utero, & hinc non habuit hunc mo-
tum ſine cognitione: hoc autem extraordinarium
exemplum ad regulam communem trahi non
poteſt.

Ad validam autem ſuſceptionem Baptismi

eles in in adultis requiritur intentio vel aétualis vel
Gdultis.

virtualis: (H. 927. 928.) Ut vero licite &
cum fruéta Sacramentum Baptismi adultus
ſuſcipiat, requiruntur in eo præviæ diſpoſi⸗
tiones, ſcilicet fides, & pœnitentia & c. 1mo.
De fide patet Act. 8. v. 37. ubi Philippus
Eunucho Baptismum petenti dixit: di credis
o toto corde, licet. Et Chriſtus Matth. 28.
jubet, ut prius Apoſtoli doceant, quam bap-
tizent. 2do. De poenitentia habetur Act. 2.
v. 38. ubi S. Petrus ait: Pauitentian; agite,
& baptizetur unusquitque veſtrum. Porro di=
ſpoſitiones has requiſitas recenſet Tridenti-
num Seſſ. 6. c. 6. ubi requirit, ut baptizan-
dus fidem habeat, peccatorem ſe intelligat,

Deum timeat, ſibique propitium fore ſperet,
eum tanquam omnis juſtitiæ fontem diligere

incipiat, odio ac deteſtatione peccatorum
moveatur ad poœenitentiam, quam ante Bap-
tismum agere debet; denique dum proponit
ſuſcipere Baptismum, inchoet novam vi-

tam, & ſervet Dei mandata: ut ita ad Deum,

a quo

1glo
puvert

ole N
num
(
anme
n pie
tihul
lechun
i en
lert,
CINdis
Mrhr
de,
Kiend
ceie
Clin
or
Port
Uei
utht
Uiteh
inn
U
Uün
ken
cen
chun
hnl,
tin.
U
E
Ces
Ope⸗
n
Fin⸗
inte

De Baptiemo. 129

D à quo per peccatum averſus fuerat, iterum
eede Convertatur. (t. I. J. 374. n. 2. & 3.)
dſ Schol. Necefſitatem harum diſpoſitionum ad Baptis. Diſciplin

Phrtef mMum jam olim in adultis agnovit Eccleſia, dum vetus Ca⸗
6ann tot Catecheſibus & probationibus exercuit Cate- techume-
Liton. Chumenos. Porro Catechumenus ex Græca voce norum.
A 1 . . . . 7 .
tune zarss*νο inſtruo Tyronem & Candidatum ſeu di-
oom feipulum fidei ſignificat. Tres autem fuerunt Ca-
— 6 techumenorum claſſes Prima fuit Audientium, 4

qui cum Chriſtianam Religionem ampleéti cupe-
rent, Epifcopo præſentati ſignabantur ab eo figno
crucis in fronte, pectore, oculis, ore, ſcapulis.
auribus, addita cum precibus manuum impoſitio-
nbents ne, inſuſflationibus, & Exorcismis- Ita ad au-

ihist diendum verbum Dei admittebantur in eam Ec-
o lce cleſiæ partem, quam hodie navem dicimus, ubi
Ti ad olim conciones habebantur, & quod etiam Au-
ft ditorium dicebatur: Baronius vero in fuperiori
l porticu Eccleſiæ Catechumenos ſtatuit. Concio-
1t ne audita, quæ olim ſub Miſſa poſt Evangelium
Pnilipr habebatur, Catechumeni audientes ex Eccleſia di-
.. Dn mittebantur, clamante Diacone ex ambone: Ca-⸗
Plutth techumeni diſcedite : antea autem interrogabantur,
re an vellent ſequi vitæ rationem ſibi propoſitam,
Gun precesque pro illorum ſalute fundebantur. Huc-
u 4l hsque Hliſſ Catechumenorum durabat, & ab Of-

fertorio Miſſa fidelium incipiebat. Expleto au-
dientiæ tempore ab Epiſcopo determinato Cate-
chumeni pro admiſſione ad Baptismum ſupplica-
bant, unde ſecunda eorum clafſis erat Competen-
tium. Hi proſtrati in terram Baptismum poſtula-
bant, & nomina ſua Kccleſiæ dabant, quæ tabu-
lis Eccleſiaſticis inſcribebantur: competentes pre=-
ces continuo effundebant, & dura pœnitentize
opera ſubibant, publico fidelium coœtui nudis pe-
dibus „tonſo capite, cilicio operti ſe ſiſtere, & a
vino, carne ac uxoribus abſtinere tenebantur, ae

interim ficuti etiam audientiæ tempore ab Epi-

ſco⸗
Schram Inſtii. Theol. Tom. III. 1

130 Cupus XIV.

ſcopo, Presbyteris & Diaconis myſteria fidei illis parl
exponebantur, & Catechizabantur. Interim cir- unl
ca mores Catechumenorum ſeptem ſcrutinia, a ii
tertia hebdornada quadrageſimæ usque ad Sabba-
tum S. inſtituebantur, & competentes flagitium
patrantes ad clafſem audientium remittebantur;
audientes vero ab Eccleſiæ limine pellebantur: M
præcipuum autem Scrutinium habebatur fer. 4. Ihea
majoris Hebdomadæe. Si in prioribus Scrutiniis ſert
digni reperiebantur, in die Palmarum juxta Al-
cuinum de Div. off. vel fer. 2. poſt Dominicam (II
gtiam Quadrageſimæ Symbolum & oratio Domi- in!!
nica juxta Amalarium de Div. illis tradebatur, 0 N
& ſic ad tertiam claſſem ſcilicet Elektorum admit- gadia
tebantur. Denique Sabbato S. ſolennis Baptis- ileze
mus conferebatur. Tempus Catechumenatus va- al
rium fuit; vulgo erat quadraginta dierum, deinde hnnd
ad decem & Oé&cto dies contractum fuit. Vid. Pe i
Martene & Vicecomitem de ant. rit.
Aton

Reſolvun- Coroll. Prafkt. Imo. Si adultus ad Baptismum cum ln
2 uur caſus. animo accefſerit, non quodcunque lavacrum, ſed h
Eccleſiæ ſolum proprium recipiendi, Baptismus
erit validus: item ſi baptizandus præſenti volun-
tate careat, quam tamen alias habuit, examinari
prius debet, an præcedens voluntas non fuerit e
retractata, & adhuc perſeveret moraliter, Baptis- Clen
mus erit validus: in dubio, an ſuſcipiens ſuffi- ui
cientem intentionem habuerit, Baptismus ſub con- in
ditione iteretur. vid. ep. Benediéti XIV. ad Ar. on
chiep. Tarſenſ. tom. 2. Bull. zdo. Ad Baptis-
mum non prærequiritur Contritio perfecta, ſed nti
ſufficit Attritio ex motivo ſupernaturali elicita, in6
quia Baptismus per ſe inſtitutus eſt, ut hominem (t!,
juſtificet. Externa vero peccatorum confeſſio i
ante Baptismum non requiritur, imo peccata ante e
Baptismum commiſſa non ſunt materia abſolutio-
nis: pro inſtruétione tamen & accipiendis reme-
diis contra relapſum peccata ſua confiteri poſſet. Eln
Stio. Surdus, mutus ac cœcus a Nativitate pro Mt.
M amente n

a Kdein
terim dl
crotinin,
Ee 140 N
es hupii
wittetunr
Delehum
batnt iet
US Wii
im un!
Domts
dratioe
tralin
koruy u
ennis M
bnmenile
Aun, E
fult N

= —

isnum :
Wactun,
1, Hyi-
Eleni
t, ein⸗
8 ol
iten N
liſiſ
nns ſit
NIN.A
44 N

ecb
nit⸗
friſd⸗
inel
i⸗

De Baptiemo. 13

Amente liabendus eſſet, & baptizari poſſet; ſi au=
tem ſit tantum ſurdus & mutus, poterit per ſigna
ſufficienter inſtrui & baptizari.

F. 950.
Effectus Baptismi ſunt gratia ſanctificans, Primus
& Character. Primo igitur per Baptismum effekus
confertur gratia interna ſanctificans prima, Baxtismi
per quam homo ſpiritualiter renaſcitur, fit S&ratia.
flius Dei, membrum Chriſti, unius cum
eo Spiritus, compos vitæ æ&ternæe, & cum
gratia ſanctificante infunduntur illi ſimul vir-
tutes & dona Spiritus. Ilta docet 1mo. Apo-

ſtolus rI. Cor. 6, Abluti efliy, ſanklificati eſtir,

.

juſtificati eſtis in nomine Domini noſtri Jeſu
Chriſti, & in Spiritu Dei noſtri. Ad Tit. 3.
dalvos nor jecit per lavacrum regenerationis &
renovationis Spiritus. Gal. 3. v. 26. Omnes
Nilii Vei eſtis. . . Chriſtum induiſtig. Rom. 8.
v. 17. ſ autem ſilii & haredes; kareder gqui-
dem Dei, cohæredes autem Chriſti. Idem do-
cet Tridentinum Seſſ. 3. c. 5. & habetur in
Clement. I. de ſum. Trin. 24do. Ratio eſt,
quia Baptismus tollit peccatum originale &
actuale, ſi adſit, ut mox dicemus: ſed hæc
non remittuntur ſine infuſione gratiæ ſanctifi⸗-
cantis: (t. 1. J. 373.) Ergo hæc infundi-
tur, & conſequenter etiam virtutes & dona.
(t. 1. G. 366. & ſeq.) Quid autem ſit hæc
gratia ſanctificans, & quomodo juſtificatio
fiat, dictum eſt. (t. 1. a G. 361-373.) Et
quia gratia ſanctificans cum virtutibus & do-
nis in Baptismo etiam infantibus infunditur,
patet, quod etiam fides habitualis illis infun-
datur. 12 Vrzol.

Graiia
Sacra-
moentalis
Baptis-
Att.

Baptis-
mus om-
nia pec-
sata &
vænam
Lollii

132 Capuè XIV.
Schol. T. Novatores hos quinque effectus Baptismò

aſſignant. I. Quod baptizatus non poffit, etſi

velit, amittere gratiam niſi nolit credere. Sed
hoc refutatum eſft. (t. 1. F. 379.) 2. Quod
Baptismus liberet ab obſervatione legis extra man-
datum fidei. Verum hoc refutatum eſt. (G. 465.)
3. Quod liberet ab obſervandis legibus humanis.
Quod refutatum efr. (§. 470. 473. 505.) 4.
Qnod liberet ab omnibus votis. Quod refutatum
eſt. (§. 823. 826.) 5. Quod ſola Baptismi me-
moria juſtificet a peccatis poſt Baptismum com-
miſſis. Quod inferius de Pœnitentia refutabitur.
Schol. 2. Præter gratiam ſanétificantem in Baptismo
etiam confertur gratia Sacramentalis, ſeu jus ad
ſpecialia auxilia fini Baptismi proportionata, nem-
pe ad Sancte & Chriſtiane vivendum, ſicuti de-
cet filios Dei adoptivos, Chriſti fratres, & regni
cceleſtis hæredes. (F. 909.)

J. 951.
Quia per Baptismum confertur gratia
ſanctificans prima (G. 950.) hinc Baptismus
perfecte tollit omnia peccata Originale &
actualia, & quidem non tantum quoad rea-
tum culpæ, ſed etiam quoad reatum poenzæ.
Patet hoc Imo. ex S. Scriptura, ubi Act. 22.
v. 16. S. Paulo dicitur: Exurge, baptizare,

GSS ablue peccata tua. Quod vero hæec remiſ-

ſio plena ſit quoad culpam & pœnam, con-
ſtat Rom. 8. v. r. MWihil damnationis eſt iir;

qui ſunt in Chriſio Jeſu. Et quod peccata
non ſolum tegantur, probatum fuit. (t. I.
H. 372.) 24do. Ita docent Patres. Tertullia-

nus 1. de Bapt. c. 8s. Exempto reatu, eximi-
tur & pœna. S. Hieronymus ep. 82. omnia
nobir per Baptirmum condonata ſunt crimina,
nec

r

iim.

Ctnn
Non
ltſi
Telinr
ytss

feuite⸗

Ecat,

nen

Itt 5
Dopti
fenfl
lult
i

ntſe
St

ante
e
Cl

kel

De Baptirmo. 133
8
i nec poſt indulgentiam gudicis metuenda eſt ſeve-
den ritar. S. Auguſtinus l. 2. de pecc. mer. &
)12 Ccontinuo poſt Baptimum ſeguatur emigratio.
sainn gon erit omnino, quod obnovium hominem te-
t i neat ſolutis omnibur, queæ tenebant. Hinc Flo-
tushune . . . H
5! rentinum in Decret. ſtatuit, morientes poſt
inm Baptismum ſtatim ad regnum coœlorum per-
Baptan venire, atque idcirco nullam baptizatis pro
Snme peccatis præteritis imponendam efſe ſatisfa-
D6 Gionem. Et Trident. Seſſ. 5. can. S§. defi-
inh= nit: Si quis per D. M. G. C. gratiam, quc in
,I5H Baptiszmo confſertur, reutum originalit peccati
vonee vemitti, aut etiam aſſerit, non tolli totum id,
quod veram & propriam rationem peccati habet,
,HS ſed illud tantum dicit radi aut non imputaris
anathema ſit.
Schot. 1. Per Baptismum non tolluntur poœrnalitates, Quid reci=

t quales ſunt morbi, fames, fitis, mors, Concupi piat juſti-
d ſcentia, tum ut Deus oſtendat, quid hominis ficatus per

Bipte culpa mereatur: tum ut virtus in infirmitate per- charita-
figine fiiatur: tum ut homo materiam virtutis habeat: tem.
Avonstt tum ut homo intelligat, totum Sacramentorum
tun er fructum non ad præſentem, ſed æternam vitam
idk: referri debere. Si quis ad Baptismum per chari-
! . ritatem perfectam jam juſftificatus accedat, ſex
ti adhuc bona ex reali Baptismi perceptione conſe-
re ſe quitur. I. Characterem. 2. Augmentum gratiæ.
nam, 3. Remifſionem peccatorum, quæ poſt juſtifica-
vni tionem committi potuerunt. 4. Plenam remiſſio-
Ne nem pœnzæ. 5. Magis firmam ſecuritatem ſeu
S bonam confidentiam de remiſſione peccatorum.
ii, 6. Viſibilem incorporationem in Eceleſiam Chriſti.
,M Schol. 2. Voltairius in DiRion. philoſ. art. Baptéme. Voltairii
i⸗ Conſtantinum Imp. ita ratiocinantem inducit: Bap- ſcomma-
3. 4 tismus omnia purificat: Ergo poſſum meam uxo- ta.
rem, filium & conſanguineos occidere. Verum
5 12 unde-

Baptismi
Characer
S& inite-
rabilitas.

134 Caput XIV.

undenam probat Voltairius Conſtantinum hæc ſub
ſpe obtinendæ per Baptismum veniæ perpetraſſe.
Sane hiſtoria probat, quod Fauſta Conſtantini

uxor Crispi noverca eum attentati adulterii accu-

ſaverit, & ideo Crispum a Conſtantino Zelotypo
improvide capite damnatum fuiſie, & cum Fauſta
ſe Crispum ſeducere voluiſſe confeſſa eſſet, juſto

eam judicio extremo affeétam fuiſſe Idem Vol-

tairius in Dikion. portatili refert, Julianum Imp.
religioni noſtræ irriſiſſe, eoquod Chriſtiani peſi-
mos quosque ad ſe alliciant, ſub ſpe eos aqua
ablutos puros omnino & mundos evaſuros. Ve-
rum hanc calumniam Julianus ex Celſo Epicuræo
mutuatus eſt, uti videre eſt apud Origenem I. 3.
contra Celſum n. 59. qui hoc argumentum mani-

feſte refutavit, oſtendens Chriſtianam religionem

*gras animas ad ſanitatem vocare, & hortari, ut
a peccando deſiſtant, ac demum baptizare. Sane
àd Chriſti religionem converſos puram vitam præ-
miſifſe apparet ex Tertulliano Apol. c. 44. Cle-
mente Alex. Il. 2. Pædag. &c.

F. 952.
Alter effectus Baptismi eſt, quod impri-
mat animæ Characterem indelebilem: (H. 911.)
ex quo fit, ut Baptismus iterari non poſſit.
Conſtat hoc Imo. ex S. Scriptura Eph. 4. v. 5.
Unum Baptiema: quod de initerabilitate Bap-
tismi explicat S. Leo c. non licet. d. 4. de
Conſecr. & S. Cyrillus præf. in Catech. Item
ex illo Joan. 13. v. 10. GQui lotus eſt, non in-
diget, niſi ut peder lavet, ſed eſt mundus totur.
Quod de Baptismo non iterando exponit
S. Optatus l. 4. Et ex illo Hebr. 6. v. 4.
Impoſſibile eſt, eos, qui ſemel ſunt illuminati.
& prolapſi ſunt, rurſus renovari ad pœnitentiam:
id eſt, per Baptismum, uti explicat S. Am-
bro⸗

oolus
er her
trunn
ino⸗
1n de
fennt

Cl1
Collitn
iſicie

iiur

to en
worte
len
ſere
t
rol
Ver
N
E

n

ſe

(o
n

Uin hker;
Derpem
Conk
elteriin
no Ydlon
Cun Fu
eſet, ir
lGen
Hiamank
liſtuni
pe e
lures
,o Lyir
igenenl
etum
telgte

horm

zare 8

Vene

4 1, e

od in
nen
NoNe
D E
treh.
ech
1, I
ete
e

iut
iknm
160

De Faptismo. 135

broſius l. 2. de pœnit. e. 2. 2do. Probatur
ex perpetua praxi Eccleſiæ,, & unanimi Pa-

trum conſenſu: Quin & legibus Imperatorum

ultimo ſupplicio, & Canonibus Eccleſiæ poe-

na depoſitionis & irregularitatis puninntur

iterantes Baptismum. Et Trident. Seſſ. 7.
can. II. definit: Si quis dixerit, vere & rite
collatum Baptirmum iterandum eſſe illi, qui avudt
infideles fidem Chriſti negaverit, cum all c&i-
tentiam convertitur, anathema ſit. 3t’i0. Ra-
tio eſſe poteſt, quia Baptismus repræ ſentat

mortem Chriſti unicam: imprimit Characte-

rem indelebilem: tollit peccatum originale
ſemel tantum contractum: Ergo iterari ne-

Sckol. In Baptismo aqua & ablutio cum præſeripta

verborum forma eſt Sacramentum tantum: res
Sacramenti tantum eſt interna animæ ablutio per

gratiam ſanctificantem, utpote quæ ſignificatur:

res & Sacramentum ſimul eſt Character, qui ſigni-
ficat & fignificatur.
Coroll. Pract. Imo. Si ob imminens mortis pericu-
lum infans ita pracipitanter baptizatus ſit, ut de

Reſoltater
tur caſus.

omnibus rite obſervatis certo non conſtet, ſub

conditione rebaptizetur. Item fſi in partu gemi-
norum unius caput emiſſum, & poſt Baptismum
ſe retrahens, dubitandi de ſe occaſionem præbeat.
Item fi quis inter hæreticos materiam, formam,
vel intentionem depravantes, aut inter infideles
educatus Baptismi ſui recordari, vel idoneos il-
lins ſuſcepti teſtes habefe non poſſit. Baptizati
tamen ab hæreticis juxta declarationem 8. Con-
gregationis non rebaptizandi, niſi probabile du-
bium invaliditatis Baptismi adſit. 2do. Si in ne-
ceffitate aliquod membrum præter caput, ſcapu-
las & pectus baptizatum fit, Baptismus ſub con-
ditione repetatur, ſi antea dubius fuerit. Stso⸗

Caput XIV.

Si obſtetrices in necefſſitate baptizarint, paſſim
apud nos a Parocho Baptismus ſub conditione re-
petitur ob illius neceſſitatem, quam conſuetudinem
non improbat P. Laymann, imo approbatam afſe-
rit in Paſtorali Romano Antwerpiæ edito a 607.
ſio enim non fit irreverentia Sacramento, & con-
fulitur ſaluti proximi; cum experientia doceat,
ſæpe laicos perperam in neceflitate baptizaſſe,
adeoque ſemper adeſt juſtus timor. 4tο. Infantes
expoſiti, etſi collo appenſum habeant ſeriptum
Baptismi ſuſcepti teſtimonium, tamen ſub condi-

tione ſunt baptizandi, ſi re diligenter perquiſita

dubium de eorum Baptismo remaneat: ita ſtatuit
Conc. Mediolanenſe III. Londinenſe a. 1200. &
rationem dat Benediétus XIV. de Syn. l. 7. Cc. 6.
quia non debemus rem adeo gravem committere
Eidei perſonæ ignotæ, cujus qualitates explorare
non poſſumus. Et hoc idem refſpondit S. Con-
gregatio die 15. Jan. a. 1724. de expoſitis ad
hoſpitale S. Spiritus in Saxia. gto. Si Epiſcopus
vel Sacerdos prudenter dubitet de valore fui Bap-
tismi, non tantum a functionibus Ordinis abſti-
Mere, ſed etiam ſub conditione rebaptizati, reor-
dinari, & ordinati ac abſoluti ab eis cum repetita
confeſſione, iterum abſolvi & ordinari debent.
6to. Religioſus ob defectum eflentialem rebapti-
Zatus nequit deſerere Religionem: non tamen
opus eſt repetere Novitiatum & Profeſſionem,
quam tamen ratificare tenentur: ita S. Congrega-
tio a. 1588. 7timo. Quando Baptismus ſub con-
ditione repetitur, putaz quidem Gobat, non efle

obhigationem peccata aéctualia confitendi, quia li-

bertas eſt in poſſeſſione: Contrarium tamen tu-
tius eſt, & in praxi ſuadendum.

An Bap- Schol. 2. Quæritur, an, ſi quis ad Baptismum ficte
accedat, id eſt, ſine debita diſpoſitione vel culpa-

biliter, v. g. quando ſine fide, ſpe, attritione
ſcienter accedit; vel incuipabiliter, quando habet
attritionem tantum naturalem, quam bona fide
. 6 putat

tat
tone
lubet
uite
len
(er
.
p
Pbii
tam
Proc⸗
adee
de!
U

De Baptirmo. 137

t, M putat effe ſupernaturalem: vel quando in fuſcep- /Rione
ctine tione Baptismi committit aliud peccatum v. g. revivi,
hetikg habet animum furandi: in quibus caſibus valide ſcat.
aun quidem Baptismum ſuſcipit, ſed ob poſitum obi-
toa cem ſeu fictionem Gratiam Sacramenti non accipit:
to, Cls Quæritur, inquam, an, fi talis poſtea fictionem
nde ſeu obicem vel per peenitentiam, ſi fit culpabilis,
bn vel per actum doloris fupernaturalis, ſi fit incul-
. Iin pabilis, tollat, Baptismus reviviſcat, id eſt, gra-
nt in tiam per fiétionem impeditam ex opere operato
nſoben producat. Reſpondetur affirmative: tum quia ita
et ſenil docet S. Augnſtinus 1. r. de Bapt. c 12. dicens:
t ak de Baptismo in Eccleſia Catholica ficte ſuſcepto:
ͤ unc incipis valere ad ſalutem, cum illa filkio ve-⸗
N. l raci confe ſione receſſerit. Et de Baptismo in hæ-
conmm reli vel ichismate ſuſcepto ait: Tunc incipit va=
tes aln lere ad dimittenda veccata, cum ad Eccleſiæ pa-
nlt duu cem venerit; tum quia cauſa ex ſe produétiva, ſi
erpofm impediatur, remoto impedimento effectum ſunm
Die producit, uti patet in deſcenſu gravium: ſed ta-
ore lil lis cauſa eſt Baptismus: Ergo remoto obice pro-
dinis d ducit eſſeétum, maxime cum iterari non poſſit,
eni, & peccatum originale per ſolum Baptismum re-
Uimn left mitti queat Porro ex hoc fluit. r. Quod om-
nani dee nia peccata Baptismum fiécte ſuſceptum præceden⸗-
en Ks tia recedente fictione per Baptismum reviviſcen-
Non un tem remittantur, utpote quæ jurisdictioni Eccle-
okehope ſiæ non ſfubjeéta, per Sacramentum Poenitentizæ
Congen remitti non poſſunt. 2. Peccatum fictionis dele-
de tur per poenitentiam, quia eſt natura poſterius
t, Mo ipſo Baptismo, adeoque verum Sacrilegium. 3.,
vdi,: Beccata vero Baptismum ficte ſuſceptum ſubſecuts
1 tnna delentur per pœnitentiam; quia ſunt clavibus Ec-

cleſiæ ſubjecta. Non obſtat I. quod ſuſceptio
Baptismi cum fictione ſit opus mortuum, adeo-
que reviviſcere nequit, maxime quia Baptismus
non amplius exiſtit, quando fictio tollitur. Reſp.
Effectus Baptismi ex opere operantis conferendus
utpote opus mortuum non reviviſcit, redit ta-
men effectus ex opere operato Baptismo reſpon-
I5 dens;

138 Cavut XIV.

gens, qui non eſt opus mortuum, ſed opus Dei.
Deinde Baptismus eſt tantum cauſa moralis effi-
ciens, quæ poteſt agere, licet atu non exiſtit,
ſieuti agié paſſio Chriſti jam præterita, quæ eſt
cauſa moralis meritoria noſtræ ſanctificationis:
Et Baptismus ſaltem exiſtit in relicto Charactere,
qui juxta Thomiſtas tunc phyfice remiſſionem
peccatorum cauſare poteſt. vid. (F. 907. Schol. 3.)
II. S. Auguſtinus I. r. de Bapt. c. 12. veraci
tonfeßioni remiſſionem peccatorum tribuit, non
vero Baptismo redivivo, alias quis bis per Bap-
tismum juſtificari poſſet, ſemel in ſuſceptione,
deinde in remotione obicis, quod tamen fieri ne-

7

quit. Reſp. S. Auguſtinus tribuit remiſſionem

peccatorum poœenitentiæ tanquam removenti obi-
cem, non tanquam cauſæ effectrici. Deinde Bap-
tismus ficte ſuſceptus & redivivus unus idemque
eſt, & eundem effectum habet. III. Si Baptis-
mus redivivus non tollit peccata eum concomi-
tantia & ſubſecuta, tunc gratia ab eo collata poſ-

ſet ſtare cum illis peccatis, utpote quæ remittere

nequit, & ſic unum mortale poſſet remitti ſine
alio, quod eſt impoſſibile. Deinde per Sacramen-
tum Poœnitentiæ remittuntur peccata inculpabiliter
omifla ſaltem indireéte: Ergo etiam per Baptis-
mum peccata eum ficte ſuſceptum ſubſecuta. Keſy.
Gratia a Baptismo collata cum illa a ponitentia
collata formaliter eſt eadem, & ſolum principati-
ve diverſa, & prout eſt a Baptismo, remittit
peccata eum præcedentia, prout eſt a Pœnitentia,
peccata eum ſubſecuta, & ſic non remittitur unum
mortale ſine altero. Ad aliud diſparitas eſt, quod
oblita peccata ſupponantur ante ſuſceptum Sacra-
mentum Poœenitentiæ commiſſa, peccata vero Bap-
tismum ſubſecuta poſt ejus ſuſceptionem com-
miſſa ſunt.

Kn alid Schol. 3. Non ſolum Baptismus, ſed etiam reliqua

aena-
mie td 'En
inifedndk.

duo Sacramenta Characterem imprimentia, ſcili-
cet Confirmatio & Ordo ficte ſuſcepta recedente

fictione cauſant ſuum efleétum, eoipſo quod ite-
rari

ti
vebie
Dentn
n 4
hu
Hürn
iſn
taAnt
Don
erabi
ig.
Nl
Cetd
ſodi

Cool.
e
lan
eke
.
WI

con
els
ohle
h

Guan
stn

De Baptiemoo. 139

n zari non poſſint, & Divinæ Providentiæ hoc con-

noniise venire videatur: Ex eadem ratione, licet Sacra-
non en mentum Extremæ Inéctionis & Matrimonii non
e ünt fimpliciter initerabilia, quia tamen initerabi-
egten lia funt ſecundum quid, nempe durante eadem
Chuni infirmitate, & vivente eodem conjuge, probabile
teniſe eſt, quod ficte fuſcepta recedente fiétione produ-
97 Eal cant ſuum effectum. De Sacramento Pœnitentiæz
n non eſt ita probabile, quia non oceurrit talis ini-
trihiin terabilitas. De S. S. Euchariſtia docet S. Thomas
bis i in 4. d. 3. d. 3. a. 2. quæſtiunc. 3. ad 3. hoc
n privilegium illi tribui non poſſe, alias enim Sa-
men fei cerdos diu in mortali celebrans recedente fiétione
lemiſie fubito ob ingentem gratiarum cumulum ſanctifſi-
orci mus evaderet. W
Drn Coroll. Prack. Si quis ſuſciperet Baptismum cum in⸗ Reſolvun-
I N tentione furandi, & hanc continuaret in illo in- tur cqſus.
mn cnt ſtanti, in quo Baptismus deberet habere ſuum
NI effectum, præter fiétionem hoc peccatum in con-
gedend feſſione explicandum foret: ſi vero non conti-
Leniti nuaret, ſufficeret, ſi ſe de fiétione accuſaret.
alnn 4 8
ug G6S. 953.
14 4 Quia homo per Baptismum viſibiliter in- Obligatio

ie Ccorporatur Eccleſiæ Chriſti, & fit membrum baptizati.
ri ejus, (K. 950. 951. Schol.) hinc baptizati
, obligationes ſunt: imo, Ut Chriſto perpetuo
Deng adhzreat, & ejus Evangelium ſequatur tan-
hine quam morum & vitæ regulam; eſt enim Bap-
eul tismus ſolennis Religionis Chriſtianæ profeſ-
enk ſio, qua homo ſe Chriſto mancipat, Religio-
ue nem ab eo inſtitutam profitetur, & Legem
Evangelicam ſolenniter amplectitur.

ein i, 24do. Ut Eccleſiæ, ejusque Paſtoribus obe-
e diat; 6 enim Eccleſiam non audierit, ſit tibi
e ſicut ethnicus & Publicanus. Matth. 18. Et:
D abere

146 . Caput XI8I.

habere jam non voteſt Deum vatrem, qui Ecole⸗=
ſiam non habet matrem. ait S. Cyprianus 1. de
unit. Eccl.

3tio. Ut abrenuntiet omnibus iis, quæ
Chriſtianorum inſtituto ſunt diſſentanea, ſci-
licet Satanæ, id eſt, mundo, & actibus ſæ-
cularibus, & operibus ejus, id eſt, pecca-

rerxrum terrenarum.

F. 954.

Neceſſtas Ex effectibus Baptismi recenſitis (H. 950.
Baptismt. & ſeqq.) apparet, Baptismum in re vel vo-
tο omnibus neceſfſitate medii eſſe neceſſarium
ad falutem. Ita docet Imo. Chriſtus Joan. 3.
V. 5. Miſi quis renatus ſuerit é aqua & piritu
J. non poteſt introire in regnum Dei. 2do. Con=

de Bapt. c. 17. Qui veriglitantem non bapti=
zavit, reus erit perditi hominis. S. Auguſtinus

cere, nec docere, infantes, antequam baptizen-
tur, pervenire poſſe ad originalium indulgentiam
peccatorum, ſi vis eſſe Catholicus. S. Fulgen-
tius, de fid. ad Pefr. Eirmiſſime tene, & nul-
latenus dubites, non ſolum homines jam ratione
utenter, verum etiam parvulos, qui ſive in ute-
ris matrum vivere incipiunt, & ibi moriuntur,
ſive cum de matribus nati ſine Sacramento &. Bap-
tisrmatis de hoc wοoalo tranſeunt, ſempiterno igne
puniendos: Plura teſtimonia vide d. 4. de con-
ſecr. 3tio. Ita definit Concilium Dioſpolita-
num, ubi Pelagius ſuam ſententiam damnare
debuit,

tis, & pompis ejus, id eſt, immoderato uſui

ſtat ex perpetua traditione. Tertullianus lI.

I. 3. de orig. an. c. 9. Woli eredere, nec di-

Ehnit
Penn
Penl
f.
e hl
nuten
Si
,
Uno
r lo
li r
Conc⸗

teul

Poto
I⸗
leli
V
r
Ci
eos
it
dlie
nit
teS
00
n
ſ
Min
ui
i
le

gli Na
Rus!1

is, G
Ael,
bos
, Nn
Benetor

G
te W
cgeſtun
1 ſon
11o C
tliann
ugle
e, M1
Mhtin
ieN
F
Gn fn
n
ponint
mne
ln⸗
rlt
Ganunt

en

De Baptirmo. 1441

debuit, quod infantes, etii non baptizentur,
habeant vitam æternam. Concilium Cartha-
ginenſe IV. in ep. Synod. ait: Quicunque ne=

gat, parvulos per Baptizmum Chriſti a verdi-

Hione liberari, & ſalutém percipere ſempiternam,
unathema ſit. Et Tridentinum Seff. 7. Can. 5.
Si quis dixerit, Buptismum liberum eſſe, hoc
eſt, non neceſarium ad ſalutem, anathema ſit.
Flinc olim etiam Ecclelia in periculo mortis
nec locum nec tempus Baptismi ob ſummam
ejus neceſſitatem obſervavit, uti patet ex
Concilio Romano ſub Cornelio: Neocæſa-
reenſi can. 12. & Antiſiodorenſi can. 18. &c.

2. Pristerea adultis Baptismus in re vel
voto non ſolum neceſſitate medii, ſicuti par-
Vulis, ſed etiam neceſſitate præcepti eſt ne-
ceſſarius ad ſalutem. Nam Imo. Matth. 28.

v. 19. Chriſtus expreſſe præcipit: Euntes do-

cete omnes gentes, baptizamtes eos &c. ubi So-
ciniani male legunt, inſtruentes ecos, cum in
Græco legatur: Oazrné Avregt. Nec juvat
eos, qued 1. Cor. I. V. 17. S. Paulus dicat,
miſſum ſe non eſſe ad baptizandum, ſed præ-
dicandum: deſignat enim ſolum præcipuum
miſſionis ſuæ ſcopum, ad quem majores do-=
tes requiruntur, & gratias agit, quod pau=
cos baptizando Schismati Corinthiorum an-
ſam non dederit. 2do. Marc. 16. V. 16. Chri-
ſtus Apoſtolis præcipit: Euntes in mundum
univerſum prædicate Evangelium omni erkaturc:
Qui crediderit, & haptizatus fuerit, ſalvus erit
qui verò non crediderit, condemmabitur. Ubi
iterum przeceptum eſt univerſale, ſicuti &
J ſfalus

142 Caput XIV.

ſalus ab omnibus obtinenda eſt. Quippe uni-
verſalitas præcepti Baptismi patet, tum quia

nullam reſtrictionis notam præfert; tum quia
eam probat continua omnium ſaeculorum

praxis; fum quia effectus Baptismi, fcilicet
communio cum Chriſto Rom. 6. v. 3. remilſ-

ſio peccatorum act. 22. V. 16. Regeneratio
ſpiritualis. Tit. 4. v. 4. vita æterna Marci 16.

v. 16. ad omnes homines æqualiter pertinent.

Solvuntur Schol. I. Caiani an. 180. teſte Tertulliano de Bapt.
objelktio-
nés,

c. I. Manichæi Sæculo 3tio, teſte S Auguſtino
hær. 46. Aſcodrutæ Sæculo Ato teſte Theodoreto
l. hær. fab. C. 10. Mafſaliani, teſte eodem: Pe-
lagiani Sæculo 5to: Joannes Wicleffus teſte Tho-
ma Waldenſi t. 2. de Sacr. c. 96. Zwinglius I.
de ver. & falſ. Rel. c. de Bapt. Bucerus in c. 3.
Matth. neceſſitatem abſolutam Baptismi negarunt.
Calvinus in Antitod. Conc. & Engau in Jur. Ecel.
1. r. n. 310. in adultis ſolam neceſſitatem præcepti
admittunt. I. Gen. 17. fecit Deus fœdus cum

Abraham dicens: Ego ero Deus tuns & ſeminis

tui: Cum ergo Chriſtiani in locum pofſteritatis
Abrahæ ſuccefierint, originale illis non imputa-
tur, nec Baptismus eſt neceſſarius; præſertim
quia I. Cor. 7. dieitur: Filis veſtri immundi eſſent,
nunc autem Sankti ſunt. Reſp. Deus pepigit fœ-
dus cum poſteris Abraheæ, qui ficuti in Veteri
Lege circumciſionis ſigno, ita in Nova per Bap-
tismum fœderis conditiones obſervant. Deinde
filii baptizati vocantur Sancécti: vel Apoſtolus lo-
quitur de ſanctitate legali, hoe eſt, quod filii ex
matrimonio cum infideli nati fint legitimi & non
ſpurii, adeoque matrimonium non it diſſolven-

dum: vel loquitur de ſancétitate diſpoſitive tali,

quatenus oh converſationem cum uxore fideli,
alter ad fidem converti poteſt. II. Ex cit. loco
Joan. 3. MWiſi quis renatus fuerit &c. nonniſi ne-
ceſſitas præcepti, ſicuti ex illo: MWiſi manducave-
ritis

ℳ
neci
he de
Puptis
Purty
lerel
Ntis
itat

dnid

1) in

Kun,

necek
vot
Non
mo
Cor
8
Ee
MIn

De Baptirmo. 1 43

ipen vitis carnem filii hominis &c. non vero neceſſitas
tuND medii eruitur, cum totum a Chriſti inſtitutio-
tung ne dependeat, qui, aliis etiam mediis defectum
ismi i defacto per
ſperlorn. Baptismi ſupplere poteſt, ſicuti defaéto pe
Nel Martyrium, & contritionem ſuppletur. Reſp.
ni, m Neceſſitas medii Baptismi ex voluntate Chrifi
„ fn nobis innoteſcit, quam ex Scriptura nobis ex-
eren plicat Eceleſia, quod non exponit de S. S. Eu-
A Mil chariſtia. Deinde neceſſitas Baptismi ita pendet
k etit ab inſtitutione Chriſti, ut includat gratiz effe-
3 cGtum, fine qua nemo ſalvari poteſt, & ſie eſt
noeh neceflitas medii: Martyrium vero & contritio
8 Aunt votum ſaltem Baptismi, ſi hic actu recipi non
Ten pofſit, includit. III. Catechumeni fine Baptismo

adn morientes ſalvi facti ſunt: Et Act. 10. V. 44.
Puteſel Cornelius, & qui verbum Dei audierunt, loquente
Vngie S. Petro, ſine Baptismo acceperunt Spiritum Z8.
erls e Ergo Baptismus ad gratiam non eſt neceſſarius.
wi negn Reſp. Catechumeni per votum Baptismi ſalvaban-
in inl tur. Cornelius & reliqui tamen adhuc baptizari
ven remk debuerunt, & ſic ex hoc facto neceſſitas Baptis-
ſeln mi magis confirmatur.
n hoken Schol. 2. Sociniani docent, 1. Chriſtum non dediſe Solvuntur
non in⸗ Apoſtolis præceptum Baptismi, licet illi Baptis- objeio-
Nel mum laudabiliter obſervaverint. 2. Suppoſito nes Soci-
nuniit etiam hoc præcepto illud ſolos converſos a Ju- niano-
ſentt daismo & Paganismo obligaſſe, non vero natos ram.
i in Ne ex parentibus Chriſtianis & in fide Chriſtiana
Nr e; educatos, quia eſt ſolum Religionis Chriſtianæ

Symbolum & initiatio, ſine omni gratiæ effectu.
Pokon: Ct. 1. O. 324. Schol.) I. Quia per Baptismum
lotfi⸗ Marc. 16. Gui crediderit & baptizatus fusribt, in-
mar telligitur tantum pœnitentia & publica nominis
S CMue Chriſti conſeſſio: tum quia alias par eſſet fidei
& Baptismi neceſſitas: tum quia in Codice Com-

inel⸗
ig, plutenſi textus ita redditur: Qui crediderit, &£
rctlt qui baptizetus fuerit, ſalvabitur, & ſic repetitio
oniir articuli & Baptismum aquæ non ſignificat: tum
zulir quia Rom. 10. v. 9. profefſioni fidei, non Bap-
i tisine

Baptis-
mas per
otum pa- merarium & errori proximum eſt afſerere;

rentum

nen ſup-
pletur.

Caput XIV.
dismo ſalus aſcribitur. Reſp. Fidei & Baptismi

in voto par eſt neceſſitas. Repetitio 6 doctrinam

noſtram magis confirmat, quia præter fidem Bap-
tismum requirit. Profeſſioni fidei ſalus appromit-
titur, ſed hæc fieri debet in uno Baptismo aquæ,
quem includit, & fupponit. II. Baptismi præ-
ceptum ſaltem non eſt perpetuum & univerlale:
tum quia figna credituros ſecutura Marc. 16. jam
ceflarunt: Ergo & præceptum Baptismi: tum quia
manente præcepto non fornicandi, ceſſavit tamen
lex abſtinendi a ſuffocato: Ergo manente præcepto
poenitentiæ ceſſat præceptum Baptismi illi conjun-
ctum. KXeſp. Signa illa adultæ Eccleſiæ non ſunt
ubique neceſſaria, ſicut neceſſarius eſt Baptismus.
Abſtinentia a ſuffocato utpote non intrinſece bona
ceſſante ſcandalo tolli potuit, non vero fornica-
tio intrinſece mala potuit permitti: abſtinentia ab
Apoſtolis tantum præcepta fuit: Baptismum Chri-
ſtus ipſe præcepit.

Cum Baptismus infantibus neceſſitate me-
dii ſit neceſſarius ad ſalutem, (G. 954.) te⸗

quod deficiente opportunitate baptizandi par-
vulos ad eorum ſalutem ſufficiat votum Bap-=
tismi a parentibus vel aliis conceptum cum
applicatione ſigni externi & invocatione S. S.
Trinitatis. Ita docet 1mo. S. Ambroſius I. 2.
de Abra. c. ult. in illa verba: Niſi quis re-
natus &c. dicens: nullum excipit, non infän-
tem, non aliqua prœventum neceſſitate. Et S. Au-

guſtinus in ep. 166. ait: Quicunque dixtrit,

n Chriſto viviſicari poſſe parvulor, qui ſine ejus
participatione, id eſt, ſine Baptitmo de hac vita
eeunt, hic & contra Apoſtolorum prœdicatio-
nem venit, & totam condemnat Ecclzſiam. Er
4 U

koke
6) 1
os,
V
dwe
ibo:
N 4
inlet
entt
kione
ol
körmn
Onn
d 5
eN
J.
ſteo
I
Vet
ton
t
Un
Dn
ind
1.
li
m
ila
lunt
Gtt
mr
NN
Iun
ar
it⸗
in

N

R.
De Baptiemo. 145
. 1
ut oflendat, votum parentum non fufficere,
ben ep. ad Vital. ait: Salvos non fleri parvulos
m iſtos, non quia ipſi nolunt, ſed quia Deus
enii non vult, aliquando cuvientibus, feſtinanti-
Nin busque parentibus, miniſtris quoque volen-
uin tibus ac paratis, Baptismum Deo volente
ni non dari, cum repente, pro quo currebatur,
ſata expiret. 2do. Sufficere in neceſſitate votum
dtem parentum, nec ex S. Scriptura, nec ex tra-
Billon ditione colligitur: Ergo non ſuppletur. ,B
len ehol. Cajetanus 3. p. a. 2. docnit quibus per Bap- Solountäs
biiin tismum fubveniri nequit, per votum parentum objeftia=
filſtri cum applicatione ſigni externi, & invocatione nes.
m S. S. PTrinitatis ſalvari poſie. Hanc ſententiam
btiren ex Commentariis Cajetani expungi juffit S. Pius
iemnng V. Tridentinum autem teſte Pallavicino in hiſt.
ideo hane Cajetani ſententiam expendere noluit,
quia heæc materia non ſpeétabat ad illas contro-
verſias, propter quas Patres convenerant. Ra-
eſthten tiones Cajetani ſunt. I. Quia in V. I., infans
ante octavum diem fine circumciſione, per vo-

e tum parentum cum applicatione ſigni externi ſal-
ſ Att vari poterat: Ergo etiam in nova poteſt fine
dt Baptismo, tum quia in N. L. eſt efficacior, &
ſtuce infantes non debent efie deterioris conditionis.
Atn Reſp. In V. L. ante Octavnum diem non dabatur
inest aliud remedium, ſicuti datur in N. L. fides noſtra
io . mode eſt aſtricta ad neceflitatem Baptismi, ſicuti
hMoſis illa veterum ad ſignum ſenſibile. Parvuli noſtri
e ſunt melioris conditionis, ob gratiam uberiorem
ſon iſ⸗ datam ex Opere operato, & quia illis per Baptis-
t mum modo ſtatim janua ad colum patet, quæ
ſr, veteribus adhuc clauſa fuit. II. Deus habet vo-
luntatem ſalvandi omnes homines: Ergo etiam
nir parvulis a Baptismo impeditis de remedio provi-
M dit: & ſicut illis nocet peccatum alienum Adæ;
noln, ita fides aliena parentum prodeſſe debet. Reſp.
in 1 Volun-
1 Schram Inflit. Theol. Tom. III. K

dur edſus.

Marty-=

plet vices

rium ſup-

Baptismi.

146 Cuput XII.

Voluntas Dei ſalvandi omnes fufficienter Salva-
tur, in eo, quod omnibus etiam parvulis media

ſufficientia præparaverit. Vide (t. 1. G. 256.

Schol. 4.) Deinde peccatum Adæ non eſt infan-
tibus omnino externum, ſed internum, cum in
Adamo omnes peccaverint: fides vero parentum
eſt quid omnino externum, quæ eis tam paiam
prodeſſe, quam malediétiones eorum obefle poſ-
ſunt. III. Gerſon de Nat. B. V. S. Bonaventura
in 4. d. 3. Durandus in 4. d. 6, docent, Deum
pro infinita ſua Clementia exaudire preces paren-
tum pro ſalute ſuorum parvulorum ſupplicantium.
Keſp. Hæ piæ ſententiæ, quæ nullum fundamen-
tum in S. Scriptura & Traditione habent, reji⸗
ciendæ ſunt, uti notat Bellarminus, ne quid con-
tra S. Scripturam pertinaciter defendamus.

Keſolyun- Coroll. Prakl. Iio. Per ie loquendo adultus Baptis-

mum ſine gravi peccato diu differre non poteſt,
& parentes fideles graviter peccant, ſi Baptismum
infantis ultra menſem ſine necefſitate etiam extra
periculum mortis differant, quia univerſalis con-
ſuetudo, ut ultra quatriduum non differatur, vim
legis obtinuit. Ex cauſa tamen gravi ad ſesqui-
menſem Baptismus ſolennis differri poteſt. 2do.
Homo adultus poteſt ſe objicere periculo mortis
pro ſuſcipiendo Baptismo, ſi nullam aliam ſpem;
eum recipiendi habeat, quia ſecurior & utilior
eſt pro remiſſione poenæ: non tamen tenetur ſe
huic periculo exponere; quia per contritionem &
Charitatem perfectam ſalvari poteſt. Qui vero
non poteſt contritionem elicere, nec aliter bapti⸗
Zari poſſet, non poteſt petere, ut quis in mare
ſe projiciat, & ita baptizet, quia hoc foret dire-

§F. 956.
Licet autem abſoluta ſit Baptismi neceſ-

&a ſui occiſio.

ſitas, ejus tamen vicem in adultis & infan-
tibus perfecte ſupplet Martyrium ſeu Baptis-

mus

l ſi
Patlbos
0. N.
ſbhlt,i
Rtelt

iee

li A
l le
wtingt
Cici
Uleroti
kandn
Dolüinr
nn f
itur

hr.

litera
Uon 3
n
Rd
Chrif
lt
Cftiat
Ligte
Pls
lote 61
roe
hei N
Mernti
E
Uelee .
eoce
l 8

ter An
Dlis nen
nek in
n, cuni
Pafalmn
tam aln
Cbele
Oerentt
ent, Den
phieni
d funtne
bent,l
e gnid
uns.

tus Nea

non ſe
Pepüim
ctiam en
ſetilis
etarot, 1
Ntekt. 1
cnlo
Aunhe
kuedt
tonn!
CiN
lter 8
,oet i

ins

Kin

1

De Baptiemo. 147

mus ſanguinis. Nam Imo. de adultis & in⸗-
fantibus Chriſtus ſine diſtinctione dicit Matth.

10. v. 32. GQui mme conſeſſus ſutrit cordm homi-
nibus, confitebor & ego éum corum Tatre meo.

Et c. 16. v. 25. Qus verdiderit animam ſuan
propter mt, inveniet tam. zdo. Conſtat ex
P. P. Tertullianus de Bapt. c. 16. ait: Et
nobis etiam ſecundum lavacrum, ſonguinit ſcili-
cet, de quo Dominus, habto, inquit, Baptir-
mo tingi. Et S. Auguſtinus I. 13. de Civ. c. 7.
GQuts aigit: MWiſi quir renatus jutrit S&c. Idem &

generaliter dixit: (Qui me conjeſſur ſuert. De

infantibus vero pro Chriſto occilis idem S. Au-
guſtinus 1. 3. de lib. arb. c. 23. ait; Non
enim fruſtra etinm inſanter illor, qui, cum Do-
minus Jeſur Chriſtur netandus ab Herode gqudg=
reretur, occiſi ſumt, in honorem Mariifrum re-
ceptos commtndat Eccleſia. Et S. Chryſoſtomus
hom. 3. in Matth. de iisdem ſcribit: merentur
pvœna MWartijrium, gloriam ſanguine comparant.
Et S. Bernardus Serm. de Innoc. ilos vro

Ckhriſto trucidutos guir dubitet inter Martiret

connumerari, quis regeneratot in Chriſio non
credat inter adoptivor plior numerari? 3tio.
Liquet ex praxi Eccleſiæ, quæ pro Martyri-
bus nec preces, nec ſacrificia pro eorum ſa-
lute offert, ſed illorum triumphos celebrans
patrocinium eorum implorat: injuriam enim
facit Martyri, qui orat pro Martyre, ait In-
nocentius III. c. cum Martha. de Celebr.

Miſſ. De infantibus idem probat praxis Ec-
cleſiæ, quæ S. S. Innocentes pro Chriſto ab

Herode Occiſos ſine diſtinctione inter circum-
ciſos & incircumciſos, quorum multi inter
K 2 Ee08

148 Caput XĨV.

eos fuerunt, & alios etiam puerulos pro Chri=
ſto occiſos, uti S. S. Modeſtum & Amonium
ut Martyres colit. Ato. Martyrium eſt per-
fecta aſſimilatio mortis Chriſti, & actus per-
fectifſimi amoris: Ergo votum Baptismi in-
cludit, & ejus vicem ſupplet.

Solvuntur Schol. 1. Cnoſtici & Valentiniani voluerunt, nullum
objeblio-
S5,

eſſe Martyrii meritum teſte Tertulliano in Scor-
pia: Cc. I. Kemnitius in 2. p. Conc. Trident. ſoli
fidei in Martyrio juſtificationem aſcribit. Richar-
dus Armacanus Epiſcopus putat, probabile eſſe
ex infantibus ab Herode pro Chriſto occifis non
circumciſos Salvatos non fuiſſe, nec etiam ex
lege communi tam veteri quam nova parvulos
circumciſos nullum incrementum gratiæ ex morte
pro Chriſto accepifſſe, nec majorem gloriam: an
vero hanc ex ſpeciali privilegio obtinuerint, non
audet affirmare Jacobus de Vitriaco 1. hiſt. oc-
cid. c. 36. docet, parvulos Chriſtianorum non
baptizatos pro Chriſto a Paganis occiſos, non ſal-
vari, nec ad eos extendi privilegium S. S. Inno=
centium. De duabus his pofſterioribus opinioni-
bus notant Petrocorenſes, eas vix tolerari poſſe,
Cæterum contra Doctrinam modo explicatam ob-
Airur. I. Impium videtur, opus hominis ſeu
artyrium æquare operi Dei, quale eſt Baptis-
mus. Et Tridentinum Seff. 6. c. 4. expreſſe
docet, translationem a peccato ad juſtitiam poſt
Evangelium promulgatum ſine lavacro rege=
nerationis, aut ejus voto fieri non pofle. Keſp.
Nos non æquamus opus hominis operi Dei, ſed
gratiam gratiæ Dei, qui ficuti recipientibus Bap-
tismum, ita ſuſtinentibus Martyrium gratiam pro-
miſit. Tridentinum loquitur de caſibus ordina-
riis, imo in Martyrio votum Baptismi includitur:
II. S. Cyprianus ep. 54. ait: nec quisquam dicat:
qui martqrium tollit, ſanguine ſuo baptizatur. Et
§. Auguſtinus 1. 4. contra Donat. c. 22. ait, de
. nu

uum!

foner

(riſ
ſleles
Nient
et,
en,
timo
Lortit
tinmn
in int⸗
Cllen
CUN
ckian

Alg2.
Cnrit
in Be
Mapt
chent
Cotec
Vt
M
d
m
13
S
lanti
on,
Uigt
Perao
it,

De Baptiemo. 149

Phot nuum latronem non paſnone ſua obtinuiſſe remiſ-
Amom fionem peccatorum, ſed ex fide apprehendente

n EK Chriſtum. Reſp. S. Cyprianus ibi ſolum hortatur
Ansn fideles ‚Dut Sacramenti nerceptione ſe arment, ad
gienit periculoſum Martyrii certamen. S. Anguſtinus
docet, ibi bonum latronem non poſſe dici Marty-
rem, nec ſalvatum Baptismo ſanguinis ſed Bap-
fismo flaminis. III. Infans non eſt capax actus
unt, M fortitudinis: Ergo nec martyrii. Keſp. Marty-
noh tyrium tantum in adultis eſt actus fortitudinis;
mnn ſinfantibus ſufficit, quod in odium Chriſti oc-
cidantur, unde etiam infantes nondum nati, què

t. Kid

obabie: cum matribus ſuis propter Chriſtum occiduntur,
dells etiam ſunt Martyres.
ec eiun

nNe Schol. 2. Quid fit Martyrium, & quid ad illud re- An Mar-
irer quiratur, dictum eſt; (§. 626.) Quæritur bic, tiyrium en

onun an Baptismus ſanguinis ſeu Martyrium ita vicem opere ope-
Leriti1 Baptismi aquæ ſuppleat, ut juſtificet ex opere vato juſti⸗
L hi operato non ſolum parvulos, quod communiter ficet.
non 1 concedunt Theologi, ſed etiam adultos, quod
0s, nol negat Canus in releét. de poenit. dicens, hos ſo-
88 lum juſtificari ex opere operantis ratione Chari-
s tatis & Contritionis. Reſpondetur contra Canum
Neratf affirmative I. quia ita tenet S. Thomas in 4. d. 4.
et q. 3. a. 3. quæſtiun. 3. ad 1. Baptisznus Jangui-
omins nis non hahbet hoc, ſcilicet liberare à culpa & poœng
tantum ex opere operantis, necqjue quantum ad po-
4 en naim, gud aliquis Martyrinm explet, quam con-
ftunu uingit non esſe ſuficiemtem ad jſatisfaciendum pro
o 6H vectato, nequeg quäntum ad devotionem juſta volun-
le tatis, quia contingit, quod voluntate majori chari-
ii,, tate informata altquis ſine Martyrio non poteſt ab
Utbns, omni pœna liberari, ſed hoc habet exæ imitatione
timf paſſionis Chriſti. Idem docet Tertullianus in Apol.
s omnia deliſta huic operi donuntur. S. Auguſtinus
incin l. 13. de Civ. c. 8. Quicungque non percepto rege-
Uinin nerationis lavacro pro Chriſti confeſſone moriutr
ir 1 tur, tantum eis valet ad dimittenda peccata, quan-
, tum ſi abluerentur ſacro fonte Baptismatis. 2. Par-
1

K 3 vulos

Diſpoſi-
tiones ad c(tum conſequatur, & fructuoſe ſuſcipiatur,
Marty-
rium re-

qut ſita.

150 Caput XIV.

vulos Martyrium juſtificat ex opere operato:
Ergo etiam adultos, cum privilegium: Qui me
confeffus fuerit &c fit univerſale. Non obſtat
I. quod Martyrium fine Charitate eſſe non poſſit,
quia eſt actus perfectifſimeæ Charitatis: Ergo ju-
ſtificat ex opere operantis ſultem adultos. Reſp.
Eſt actus charitatis objective & effeétive, quæ
ex Martyrio ſequitur; nam gratia & Charitas a
Deo infuſa cum Martyrib conjungitur, non vero
elicitive, quaſi vero ſemper Charitas Martyrium
antecedere deberet, quia ab Attrito etiam fuſcipi

poteſt, qui tamen deinde per Martyrium fit con-

tritus ob infuſam Charitatem perfeétam. II. Mar-

tyrium non confert gratiam ex opere operato in

inſtanti mortis, quia ibi homo non eſt: nec ante
inſtans mortis, quia ibi Martyrium conſiſtens in
morte necdum eſt. Reſp. Conferri in inſtanti
mortem immediate præcedente, ubi mors eſt mo-
raliter: vel in inſtanti ſeparationis animæ a cor-
pore, de quo an fit ultimum hominis eſſe, vel
primum non eſſe, moroſe inquirendum non eſt;
ſufficit, quod Deus illud noverit.

K. 957.
Ut vero MWartyrium plenum ſuum eflfe-

in adulto requiruntur præviz diſpoſitiones,

ſicuti in Baptismo. (H. 949.) Et quidem
Imo. Baptismus aquæ in re, vel ſaltem ejus
votum, quia eſt neceſſarius necefſſitate me-
dii & praæcepti. (G. 953.) Unde etiam Ec-
cleſia ſemper lollicita fuit, ut ſæviente per-
ſecutione Martyres baptizarentur, fſicuti S.
Romanus M. rogabat S. Laurentium, feſtin
me baptizare.

200.

40

4

Neecat

Wium

Uero
tetum
ill,:
lntin
Uition
Kinn

Kn
sin
Hne
Ctnan
Et,

Cfel.
Wt
19
0
10
Ii
&r
Ti
cete
Ner
od
Er
Gu
cel

ſl

fe Chen
im: Qin
Non c
e non
S: Lun
lcs. 1
lebie,
Cntn
Ur, MIE
38 Mi
etien t
riumkt
m. UI
e Oen
eſt. e!
uhlket
tii in
nonselt
Aime1
inis eke,
dom non.

Kunte

ſuihi
ſpoltir

Et OOE

ſalten:

elitte⸗

etinn!
Piene

De Baptismo. 151

2do. Si adultus ſit baptizatus, & gravia
peccata commiſerit, oportet, ut ante Mar-

tyrium, ſi poſſit, ea Sacerdoti confiteatur:

ſi vero non poſſit, de illis doleat. Nam præ-
ceptum Confeſſionis poſt lapſum eſt juris Di-
vini, a quo Martyriam non abſolvit: & Tri-
dentinum Sefſſ. 14. cap. 4. expreſſe ait, con-
tritionem quovis tempore neceſſariam fuiſſe
ad impetrandam veniam peccaterum.

gtio, Ut adultus, ſi poſſit, S. S. Euchari-

ſtiam recipiat, nam hujus perceptio conſtitu-

tis in articulo mortis eſt præcepta jure Divino.

non poteſt ad Martyrium, qui ab Eccleſia non

armatur ad prelium: & mens deficit, quam re-

cepta Euchariſtia non erigit & accendit.

Cbroll. Praſt. Imo. Qui ſibi conſcius eſt peccati
mortalis non remiſſi, cujus ad Martyrium raptus
recordatur, tenetur de eo formaliter pœnitere,
ſi tempus ſuppetat, & illud confiteri, ſi copiam

Hlinc S. Cyprianus ep. 54. ait: idoneus eſſe

Raſolvum
tur cafus.

Confeflarii habeat, ita ut lad illius juſtificationem

non ſufficiat, aut actus dilectionis Dei ſuper om-
nia, aut Martyrium libenter ſuſceptum. Benedi-
us XIV. de Can. S. S. 1. 3. c. I5. n. 10. 2do.
Talis tenetur elicere contritionem per formalem
deteſtationem peccatorum & dilectionem Dei ſu-
per omnia, quia in articulo mortis certum præ
probabili, ſcilicet quod ſufficiat attritio, eligere
debet. Si tamen ſubito a perſecutore ad mortem
raperetur, nec peccatorum recordaretur, illo actu,
quo vult ex amore Chriſti vitam profundere,

cenſetur virtualiter deteſtari, quidquid Deo di-

ſplicet.

K 4 F. 953.

Bapiis-
mus ſar
minis jius⸗

fat.

Caput XIIl.

Przæter Martyrium etiam Baptismus fla-
mimnis ſeu perfecta Charitas & Contritio in-
cl'adens votum Baptismi aquæ illius vicem
ſupplet in adultis. Nam Imo. S. Scriptura
Deum invocantibus & diligentibus ſalutem
promittit joel. 2. Qui invocuverit nomen Do-
mini, falvus erit. Joan. 14. v. 21. Qui diligit
me, diligetur a Fatre meo, & ego diligam eum.

Et Ezech. 18. v. 21. Ni impius égerit pœni-
4 k PER

tentiam ab ommibus peccatis ſuis... vita vivet,
& non morietur. 2do. Ita ſentinnt P. P. S.
Ambrofius in or. fun. Valent. ait: GQuem in
Evangelio regeneraturus eram, amiſi, ſed ille
non amiſit grattam, quam popoſcit. Quodſi
Martyres ſuo abluuntur ſanguine, & hunc ſua
pietas abluit & voluntas. Et S. Auguſt. I. 4.
de Bapt. c. 22. Invenio non tantum paſſionem
pro nomine Chriſti, id, quod ex Baptirmo dee-
gat, poſſe ſupplere, ſed etiam ſidem converſio-
nemqut cordis, ſi forte ad celebrandum mißſte-
rium Baptismi in anguftiir temporum ſuccurri
non pvoteſt. Kt S. Bernardus ep. 77. aliquem
anongmum contrarium ſentientem expreſſe
refutat, dicens, hominem ſalvari poſſe cum de-
ſiderio gercipiends Sacramentum, ſi tamen pio
adimplendo deſiderio more anticipanr, ſeu alia

gulccunque is inuincibilis obviarit. Hinc in c.

Apoſtolicam. de Presb. non baptiz. dicitur:
Or in &. miatris Lecleſi & Chriſti nominit con-
Jehſtont gerſeveraverit, ab originali peccuto ſolu-
tum, & c&leſtie patriq gaudium eſſe adeptum
aſſerimus incuntlanter. Et Trident. Seſſ. 6. c. 4.
docet,

(et,
ſeteris

lgener
Mmepr

(ita

ſinie!
ſülit
nun.

Ntr
cſeli
Het
kehn
cllo⸗
fuit
(Gen
LON
ter
ee
En
wonn
,

De Baptismo. 153

docet, nunquam fieri translationem a ſtatu
veteris Adæ ad ſtatum gratiæ ſine lavacro
tenmt regenerationis, aut ejut voto. Merito igitur
Nltian hanc propoſitionem Bali damnavit S. Pius V.
Is in. Charitas perfelta, guc eſt er corde puro & con-
ie Ncientia bona & ſide non fibta in Cutechumenis &
ns r venitentibus, voteſt eſe ſine remiſſione pecca⸗
FoN Zor/τ.

Gi Schol. r. Dicis I. Per quinque prima Sæcula in Ec- Solvunttaß

iligne clefia Romana & HEiſpana pro Catechumenis ſine objectio-
Atil Baptismo defuncétis preces & ſacrificia non offe- nés.
Uinn rebantur, ut conſtat ex S. Leone ep. 92. & Con-
PN cilio Braccarenſi can. 35. Keſp, Varia quoad hoc
nt fuit olim Eccleſiæ diſciplina, & ideo ſolum pro
t. n Catechumenis illis in nonnullis Eccleſiæ preces .
ii, 6 non offerebantur, ne in ſuſcipiendo Baptismo Ca-
4., techumeni moras traherent, & hoc exemplo de-
6 ene terrerentur. Hic tamen mos non fait univerſa-
. lis, uti ex S. Ambroſio cit. conſtat. II. S. Am-
broſius 1. de initian. c. 4. ait: Credit Catechune-
e nus, ſed niſi haptizetur, remiſonem peccatorum
Gtiem non voteft obtinere. Et S. Auguſtinus tr. 13. in
, Cot Joan. quantusmcunque Catechumenns proßiciat, ad-
ueH . huc ſarcinam iniquitatis ſuæ portat, niſi cum vene-
“ rit ad Baptismum: Et Gennadius l. de Eccl.
H dogm. c. 74. dicit: nullum Catechumenum quam-
1. vis in operibus bonis defunctum, vitam æter⸗
n e nam habere credimus, excepto Martyrio, Keſp.
: H S. Ambroſius & S. Auguſtinus agunt de Catechu-
tumn menis, qui pofſſunt, ſed nolunt, & contemnunt
baptizari. Et Gennadius ſolum vult, Catechu-
“ menum ſine Baptismo plenam remiſſionem quoad
a poœnam non ſemper habere.
ei⸗ Schol. 2. Si præceptum Baptismi cognofcatur; re- Quale o⸗=
unli⸗ quiritur explicitum votum ſeu deſiderium perci- tum Bap-
ucic piendi Baptismum, quia Tridentinum & Patres tismi re-
præter contritionem hujus voti expreſſe memine- quiratur.
te runt. Si vero præceptum Baptismi non cogno-

cc. K 5 ſoa-

154 Caput XWII.

ſcatur, ſufficit votum implicitum, quod ſemper

in perfecta contritione includitur, quatenus quis
vult obſervare omnia a Chriſto præcepta. Deinde
per votum Baptismi non extinguitur omne de-
bitum pœnz temporalis ſubeundæ, unde Eccleſia
pro Catechumenis defunctis orat, & Sacrificia of-
fert: contingere tamen poteſt, ut tantus fit fer-
vor Charitatis, & tanta ponitentiæ intenfio, ut
quis omnis ponz remiſſionem impetrter.

GQuando Schol. 3. Baptismus non fuit in præcepto niſi poſt

Baptis- paſſionem & reſurreétionem Chriſti, quia adhuc
mus erat vigebant legalia ante illam (S. 464. Schol.) Lex
in pre- PBaptismi igitur non prius generaliter obligare cœ-
cepto. pit, quam fuerit ſufficienter promulgata, adeo-

que ante ſufficisntem promulgationem homines
adhuc per circumcifionem aut remedium legis na-
turæ ab originali mundari poterant: Baptismus
tamen eos jam obligare etiam ante promulgatio-
nem potuit, quibus Chriſti mandatum ſpecialiter
intimatum fuit, uti Nicodemo: Tempus autem ſo-
lemnis promulgationis Evangelii vulgo compu-
4 tatur a die Pentecoſtes: (S. 464. Schol. 4.) Si
qui tamen ab eo tempore invincibiliter legem Bap-
tismi ignoraverint, ii certo violati hujus præce-
pti rei non fuerunt, nec propteres damnati fue-
runt, ſed propter peccatum originale, & alia pec=
cata actualia.

K. 959.

Baptis⸗ Ex hactenus dictis colligitur, quod Bap-
mus S. tismus Joannis diverſus fuerit a Baptismo
Sweri Chriſti natura & efficacia. Nam Imo. Bap-
ihert d
Baptismo
Chriſti.

tismus Joannis non fuit Sacramentum, uti
in Scholio mox ſubſiciendo probabitur: Dein-
de non habuit Chriſtum auétorem, quia nun-
quam in S. Scriptura appellatur Baptismus
Chriſti, ſed Baptismus Joannis, ut innuatur,
Joannem non ſolum fuiſſe miniſtrum Nlas
ap-

ptis
.ats
ſaun
vie
Celtis
Kho
Cum m
U8s nor
Chrii
d. onn
Alibn

10. V.

lte
inoen
4 un
Iro d
AUln
M
Alus
Cete
auci⸗
ſtum
tis 1
tun
unt
Gl
lapa
ſo
Urig
lunn

hodkr
hätenne,
n. N
at Omdt!
hnde Nüt
Ketifei
kantwsltl

iMenig

tet,

eptoi H

„ (u .

Koh!
rohien
gtt
Nen hir
t: is

rorg

nn ſe
Unsante
ago on
Ghol
er lere⸗
danmii:

(l⸗
1 D
I
ellnn
“

4

⸗
Hlr/
tin
n
,

De Baptiemo. 155

Baptismi, alias enim Baptismus a S. Petro
collatus dici potniſſet Baptismus Petri; fed
S. oannem etiam eſſe illius auétorem, non

ita quidem, quaſi hic Baptismus non eſſet

cæleſtis, id eſt Divino inſtinctu inſtitutus,
cum Matth. 21. V. 25. dicatdr eſſe e coelo;
ſed hoc ſenſu, quod S. Joannes illius auctor

celeſti & Divino inſtinctu ad eum inſtituen-

dum motus fuerit. Rurſus Baptismus Joan-
nis non eandem formam cum illa Baptismi
Chriſti habuit: tum quia incertum eſt, an
S. oannes aliqua verba ad ſuum Baptismum
adhibuerit; tum quia, ſi illam formam Act.
19. v. 4. Baptizo in eum, qui venturus eſt,
forte expreſlerit, illa tamen, quia expreſſam
invocationem S. S. Trinitatis non continet,
à forma Baptismi Chriſti eſſentialiter differt.
Imo obſervat Voſſius, S. Joannem hac forma
uti non potuifſe, quando Chriſtum, & alios
poſt inceptum Chriſti miniſterium baptizavit,
alias enim falſa fuiſſet ejus ſignificatio: &
certe ſi hac forma uſus fuiſſet, Phariſæi eam
audientes non ignoraſſent, S. Joannem Chri-
ſtum non eſſe; & ſi in nomine S. S. Trinita-
tis baptizaſſet, diſcipuli ab eo baptizati Spi-
ritum S. cognoviſſent, quod tamen ipſi ne-

gant Act. 19. Ergo Baptismus S. Joannis a

Baptismo Chriſti diverſus fuit, præſertim
quia Baptismus Chriſti parvulos & adultos,
ille vero S. oannis ſolos adultos poenitentiæ
capaces comprehendebat. 2do. Baptismus
S. Joannis a Baptismo Chriſti virtute & effi-
cacia diverſus fuit. I. Quia Baptismus Sancti
Joannis fuit tantum in aqua, Baptismus vero
6 Chriſti

456 Caput AIV.

Chriſti in Spiritu S. uti S. Joannes ipſe te=
ſtatur Marc. 1. Ego baptizavi vos in aqua,
ille vos baptizabit in Spiritu J. ubi S. Joannes
non vult ſolum diſcrimen in eo ponere, quod
Ule ſit tantum miniſter, Chriſtus vero det
Spiritum S. uti explicat Calvinus: nam alias
non ſtatuiſſet verum diſcrimen inter ſuum &
Chriſti Baptismum, quod tamen vult ſtatue-
re, quia etiam Apoſtoli fuerunt tantum mi⸗=
niſtri Baptismi Chriſti. & Chriſtus dedit Spi-
ritum S. imo debuiſſet dicere: IIle vos bap-=
tizavit in Spiritu S. Nec cum Vofſio dici
poteſt, S. Joannem opponere hic Baptismum
Baptismo ignis, quo Apoſtoli in die Pente-
coſtes per Spiritum S. in linguis igneis de-
ſcendentem baptizandi dicuntur Act. I. v. 5.
maxime quia Matth. 3. dicitur: Ille vos bap-=
tizabit in Spiritu S. & igni. Nam S. Joan-
nes Baptismum ſuum non ſolum opponit fu=
turæ effuſioni Spiritus S. in die Pentecoſtes,
ſed etiam Baptismo, quo Chriſtus ante aſcen-
ſionem ſuam baptizavit, nam ait: Hic eſt;
qui baptizat in opiritu J. 2. Baptismus Joan-
nis fuit tantum in pœnitentiam, ad quam
excitabat, non vero in regenerationem, quam
non operabatur. Hinc S. Joannes dicitur præ-
dicaſſe Baptismum posnitentiæ Marc. I. V. 4.
& Matth. 3. v. 3. ipſe S. Joannes ait: Bap-
tizo vos in aqua in poenitentiam. 3. Babti-
zati a joanne rurſus baptizati fuerunt Bap-
tismo Chriſti, uti patet act. 19. ubi undecim
Epheſii hbaptizati Joannis Baptismo iterum
Baptismo Chriſti baptizati fuerunt. Nec
poteſt dici cum Zwinglio nomine PBaptismi
. intel-

Pelloi
60 Con
len dat
denn
tiann 1

Nere 1
Pto
1
10.
Coldes
Uum E.
Nan .
Kn,
nptin
Dehant
is
un,
1 1
Md
Chint
eſe,
Prin
inc.
§Hi
Püſtin
kyoke
1ſuan
ſ
e
labuz
l

U

n

De Baplimmo. 157

Intelligi doctrinam Chriſti: vel cum Bren-
tio dona Spiritus S. per manus impoſitio-
nem data: quia hoc eſt expreſle contra na-
turalem ſignificationem S. contextus, qui
etiam manus impoſtionem a Baptismo
aperte diſtinguit. Multominus quadrat re-
ſponſio Bezeæ dicentis, illa verba Act. 19.
V. 8. his auditis baptizati ſunt, non eſſe ver-
ba S. Lucæ Hiſtorici, ſed S. Pauli narrantis,
quomodo poſt præmiſſam a S. Joanne doctri-
len Nam Epheſii illi a S. Joanne baptizati fuerint.
Vdet Nam hec explicatio contorta repugnat con-
Prnie textui, tum qvia ſoli Apoſtoli in nomine Jeſu
delk baptizabant: tum quia ſoli illi manus impo-
ini nebant. 3tio. Accedit communis Patrum.
n S. Cyrillus cat. 3. probat, Baptismum Joan-
lemwr Dis tantum differre a Baptismo Chriſti, quan-
6 6tum Joannes Chriſto inferior fuit. S. Cyril-
4 lus Alex. in Joan. dicit, ideo Evangeliſtam
ae hoc diſcrimen inter Baptismum Joannis &
nsen Chriſti affignaſſe, quia præviderat futuros
ne eſſe, qui hoc negarent: Idem docent S. Cy=
prianus Serm. de Bapt. Chriſti. S. Hilarius
mnaſ in c. 3. Matth. S. Ambroſius præf. in Pſ. 37.
u S. Hieronymus Dial. adv. Lucifer. Et S. Au-
En, 4 guſtinus ep. 43. omnesque ſcribentes in acta
Tclun, Apoſtolorum conſtanter docent, baptizatos
1. 1, a Joanne, Baptismo Chriſti rebaptizatos fuiſ⸗
Nſe. Merito igitur definit Tridentinum Sefſ. 7.
3 can. 1. Ji quis dixerit, Baptitmum Joannis
tui näabuiſzz eandem vim cum Baptismo Chriſti, ana⸗
thema ſitt.

es inen
Nr i
18 ſer
nkle, u
1s elo
: Mui
ter unn
VUt
tanton:
8 Geiis

Schol. I. Petilianus Donatiſta; teſte S. Auguſt. I. 2. Solotenites
„ eont, lit, Petill Bogomili, tete Euthymio in ba- objeltio⸗
4 naoplia, nes.

158 Carut XIIl.

noplia, Lutherani & Calviniſtæ docent, Baptis⸗
mum S. Joannis a Baptismo Chriſti quoad natu-
ram, vim & efficaciam non differre. I. Quia
S. Scriptura Baptismo Joannis eandem formam
Act. 19. v. 4. in nomine venturi, eandem ma-
teriam, ſcilicet aquam: eundem Auctorem Deum
Matth. 21. & eundem effeétum ſcilicet remiſſio-
nem peccatorum Marc I. tribuit, quam Baptismo

Chriſti: Unde etiam non repetebatur Baptismus

Joannis, aſſignati enim viri Epheſii non vero,
ſed adulterato a diſcipulis S. Joannis ejus Baptismo

baptizati fuerant, uti docet S. Ambroſius l. de

Spir. S. c. 3. Optatus I. 5. adv. Parmen & Eu-
logius Alexandrinus I. 2. adv. Novat. Reſoonſio
Ad hoc argumentum patet ex modo demonſtratis.
Quod autem Ephefii illi vero Baptismo S. Joan-
nis baptizati fuerint, patet ex Act. 19. v. 4.
Ubi S. Paulus ait: Joannes baptizavit Baptismo
Pœnitentiæ. S. Ambroſius & Eulogius contrarium
quidem tenent, ſed non dicunt, quod baptizati
etiam vero Joannis Baptismo, non fuerint rebap-

tizandi: Et S. Optatus ſolum vult, ante reſurre-

ctionem illos non fuiſſe rebaptizandos, bene vero

poſt illam præcepto Baptismi ſatis promulgato.

II. S. Bafilius t. 1. p. 648. de Baptismo Joannis
ait: coxfeſtim (baptizatus) remiſſionem pectatorum
accipiebat. Et S. Ambrofius l. de Spir. S. c. 3.
ait : Hoannes in remiſſionem peccatorum qgdvenien-
tis Jeſu, non in ſuo baptizabat nomine. Et Ter-
tull. de Bapt. c. 4. nec refert quidquam inter eos,
quos Joannes in Jordane, & quos Eetrus in Ti-
beri tinxit. Keſp. S. Baſilius & S. Ambroſius vo-
lunt, remiſſionem peccatorum vi ſolius poeniten-
tiæ in Joannis Baptismo datam fuiſſe: Et Tertul-
lianus comparationem ratione materiæ tantum in-
ſtituit. III. Magiſter ſententiarum illos tantum a

S. Joanne baptizatos, qui ſpem ponebant in Bap-

tismo Joannis, & neſcierunt Spiritum S. rebapti-
Zandos eſſe docuit. Reſp. S. Thomas 3. p. q. 38.
a. 6, vocat opinionem omnino irrationabilem.

Shol.

Mn.
Nönon
Ut
tenpore
Deled
Dütn

Deni
Ute p
lar
Untion
UIn
Wiradt
ſult n
une
ler
u e
ecel
INI
Müm
C. 4.
kum
ſatin
le J
kum
inter
Matr.
conr.

(rol
Diti
obli
et

r,

. De Baptismo. 150
t, Mi Srhol. 2. Ex his colligi poteſt, Baptismum S. Joan- An Bap-
Cod nis non fuiſſe verum Sacramentum, tum quia non tismas
L G fuit fignum permanens, ſed breviſſimo duravit annis
em m tempore, tum quia ex ſe nullam efficaciam ex fuerit Sa-
eindenn Opere Operato ad delendum peccatum habuit, quia cramen-

oenda Spiritum S. non conferebat ex dictis. um.
cet kenii
ir Dyin

ie Denique ut Baptismus majori cum ſolen- Patrinus
ISE nitate pro fidellum utilitate celebretur, Ec- Baptisme
ofnl clefia nonnullas cæremonias in ejus admini- aduben-
nee ſtratione obſervandas merito præſcripfit, qua-4S.
Pnote rum aliæ Baptismum precedunt; aliæ co-
noS mitantur, aliæ fubſequuntur. Præcedentes
., ſunt Imo. afliſtentia Patrini, qui baptizan-
tä dum e Sacro fonte levet & etiam compater
scum ſponſor & ſuſceptor vocatur. Hic regulariter
e ſub gravi peccato adhiberi debet, ex perpe-
nner tua praxi Eccleſiæ,, cujus teftis eſt Dionyſius
Deret de col. Hier. c. 2. S. Juſtinus q. 56. ad or-
womg thod. Tertullianus de Bapt. c. 18. S. Augu-
enol“ ſtinus ſerm. 215. &c. & Tridentinum Sefl. 24.
Gud C. 2. de refor. matrim. ſtatuit, ut unus tan-
ri⸗ tum ſive vir, ſive mulier juxta . J. Canonum
e, Natuta, wel ad ſummum unus & una baptizatum
urt de Baptirmo ſuſcipiant, inter quos & haptiza-
u tum ipſum, & illius patrem & matrem, nec non
troige inter baptizantem & baptizatum, baptizatique
matrem & patrem tantum ſpiritualis cognatio
Ile, contruhatur.

Stu Coroll. Praſk. 1mo. Ut valide quis exerceat mmunus Keſolvun⸗
nt ol Patrini, debet efſe compos rationis, quia alias tur caſus,
obligationes Patrini implere nequit. Deinde de-
3 , bet eſſe baptizatus c. in Baptismo. d. 4. de con=
ug ſecr. alias enim ad inſtruendum infantem ineptus
ℳℳ erit.

Caput XIV.

erit. Item debet habere intentionem, cum invi=
tus cognationem ſpiritualem non poteſt contra-
here. Denique debet aliquo modo tangere infan-
tem, uti Tridentinum loco citato requirit. 2do.
Catholicus in Germania rogatus ab Acatholico,
ut fit patrihus, poteſt hoc munus ſuſcipere, dum-
modo miniſter acatholicus omnia ad Baptismum
requiſita, rite adhibeat, & patrinus non teneatur
reſpondere ad quæſtiones Catholicæ fidei repu-
ghantes: quia patrinus curam baptizati quoad ſa-
nam inſtructionem ſolum fufſcipit. Econtra in
Baptismo non licet adhibere patrinum heæreti=
gum: quia adeſt periculum perverſionis, & hæ-
reticus non eſt aptus ad inſtruendum infantem in
fide Catholica. 3tio. Parochus peccat graviter,
ſi ſolenniter baptizet ſine patrino, ſi vero Bap-
tismus privatim conferatur in caſu neceſſitatis,
patrinus ſub peccato necefſario non eſt adhiben-
dus. Ato. Vel unus vel una tantum vel ad fum-
mum unus & una poſſunt eſſe patrini: fſi plures ad-

hibeantur, venialiter ſaltem peccatur, niſi ſolum

ut teſtes ad majorem pompam aſſiſtant: ideo Pa-
rochus hos duos ſolum deſignare, illis baptizatum
tradere, & in libro Baptismali ut patrinos inſcri-
bere debet, reliquos vero ut teſtes: Parochus ta-
men peccat graviter, & jus parentum lædit, ſi
contra eorum voluntatem alium patrinum deſignet.
Sto. Monachus illicite munus patrini exercet .
mon licet. c. 30. d. 4. de confecr. quod de omni-
bus clauſtralibus ad evitandam familiaritatem cum
æcularibus P. Laymann intelligit. Item moribus
infames & cenſura notati patrini efſe non poſſunt.
6to. Officium patrini eſt: Baptizatum de Sacro
fonte levare: pro filiaſtro, ſi ſit infans ſpondere
& reſpondere, eum, ſi opus ſit, in fide rite in-
ſtruere, niſi parentes in hoc officium ſnum im-
pleant. Recuſare tamen munus patrini ſine odio
& ſcandalo ex ratiônabili cauſa peccatum grave
non eſt.

H. 961.

Alte
t gnu
to E.
Un d.

Glin
Kundo
Ainit
gla.
I ſen
S

cn

.
C
Clreic

De Baptismo. 161

1, uni

oteſt . §. 961.
“V Altera Cæremonia Baptismum præcedens Cæremo-
eim eft, quod baptizandus pauliſper ante vel in niæ Bap-
irer,à atrio Eccleſiæ detineatur, quia per Baptis- ismum
hene, . raceden-
Abrin mum datur adytus in Eccleſiam. 1
“ . kes⸗
f 3tia. Eſt, quod nomen alicujus Sanécti bap-

iemd tizando imponatur, tum ad tutelam, tum
Ium ad imitationem.
un ke Afa. Eſt inſufflatio in faciem baptizandi,
itm Ut ſignificetur Satanam cum contemptu ejici
n inlma „1. — 1 “
it ni⸗ & Spiritum S. infuthlari: ita S. Auguſtinus
Adr 1. 6. contra Julian.

ge⸗ 5Sta. Formatio crucis in fronte & pectore,
n u Ut Chriſtianus fidem ſuam ore & corde jeſum

Imus Crucifixum confiteri non erubefcat.

tel 6ta. Benedictio ſalis & impoſitio in os
t: len

emi baptizandi, ut ſignificetur vitze ineorruptio,
m; S ſapor bonorum operum: quæ cæremonia
Hros eft antiquiffima, uti conſtat ex Concilio Car-
un ei thaginenſi a. 397. can. 5. 2
nd Ztima. Saliva aures & nares baptizandi
deα liniuntur, ut vocem Dei audire, & bonum
imae odorem Chriſtianz pietatis percipere incipiat:
ennt, ita S. Ambroſius I. I. de Sacram. c. I.
el Sba. Exorcismis doemon a baptizando abi-
nhe gitur, quibus exſufflatio additur, quorum
ftem meminit S. Auguſtinus I1. 1. cont. Jul. c. 5.

i ona. Renuntiatio Satanæ, operibus & pom-
umee pis ejus: cujus meminit Tertullianus 1. de

cor. mil.
Ioma.
Ebram Inſiit. Theol. Tom. III. I.

*

Caremo-
nic con-
comitan-
tes.

Keſolvun-
tur caſus.

12 Caput XIV.

Ioma. Unguntur Catechumeni oleo bene-
dicto ante Baptismum in pectore & inter ſca-
pulas: ita S. Ambroſius I. 1. de Sacr. c. 2.

Cæremoniæ Baptismum concomitantes

ſunt 1mo. Aquæ baptismalis conſecratio, de
qua actum eſt. (§. 037.) 2do. Locus ad
Baptismum deputatus ſcilicet Eccleſia. Cle-
ment. un. de Bapt. 3tio. Tempus, quod
olim fuit in Eccleſia Romana & Africana in
Vigilia Paicheæ & Pentecoſtes, ex Siricio

ep. I. ad Himer. cui Eccleſia Africana vigi⸗

liam Epiphaniæ teſte Victore Utic. I. 2. de
perſec. Wandal. & Ecclefia Gallicana diem
Nativitatis Domini, & S. Joannis Baptiſtæ
addidit, uti colligitur ex Avito Vien. ep. 41.
Saæculo Izmo hæc diſciplina in occidente
jam mutata fuit, uti patet ex Ruperto l. 4.

de Div. off. & hodie quovis tempore Bap-

tismus conſerri poteſt. 410. Trina immer-
ſio (§. 938)

Coroll. Prafcl. zmo. Excepta neceſſitate citra expreſ-
ſam Ordinarii licentiam in privatis domibus nemo
baptizari debet, niſi forte ſint perſonarum illu-
ſtrium liberi, id ipfis ita depoſcentibus, ubi id
fiat in eorum capellis ſen oratoriis, aut aliis lo-
cis decenter ad hoc ornatis, & in aqua baptismali
benediéta. Hinc baptizare extra Eccleſiam ſine
neceſſitate vel privilegio eſt mortale: ut autem
liceat domi baptizare, ſufficit prudens dubium,
conjeétura, timor aut præſumptio periculi, ne
infans moriatur. 2do. Si infans nequeat deferti
ad Eccleſiam fine periculo infamiæ parentum,
vel alio gravi damno, poteſt ſolenniter cum pr&-
feriptis cæremoniis domi baptizari. 6
963˖

e
1No. U
Chokita

apar
alb⸗
enti
keliis,
Ulle t

Pele d

Slnt.
fono
ein
konn
ſei⸗
d A
U
de
a⸗
im⸗
ce
Zatnt

Cont.
On
D⸗
D
e
c
te

oleo be
Lintet
ek.t!

rolit
lecnto⸗
. Ul
le
npos, 4
Alen
,e
ticant
HNfie!
licm!
s N

Rupen
npen
tina

e n
Cocibls
Connn

Ptbis .

3 nn,
vube

Poclee

De Baptiemo. 163

Cæremoniz Baptismum ſubſequentes ſunt Czremo⸗
imo. Uncttio verticis Chrismate, per quam niæ ſe-
Charitas & regale Sacerdotium Chriſti, cu- Tueιιαε
jus participes ſimus, deſignatur. 24do. Ve-
ſtis alba, quæ gratiam regenerationis & in-
nocentiam deſignat. 3tio. Candela Cerei ar-
dentis, qui fidem, ſpem & Charitatem non
corde tantum, ſed etiam ôpere exerceri de-
bere demonſtrat.

Schof. Olim etiam nonnullæ aliæ cæremonizæ in Bap- Cæryemo-=
tismo uſitatæ fuerunt, quæ tamen modo in de- niæ abro=
ſuetudinem abierunt. Sic olim adulti poſt Bap- gatæ.
tismum ſuſceptum S. S. ELuchariſtiam ſub duplici
ſpecie, infantes ſub ſpecie vini receperunt, teſte
8. Ambroſio de initian. c. S. 2. Baptizatis lac
& mel degunanda tradebantur, ad ſignificandam
Dei miſericordiam & fuavitatem Legis Evangeli-
C. Tertull. de cor. mil. c. 3. 3. Sertum capiti
baptizatorum imponebatur in Symbolum lætitiæ
& Evangelicæ libertatis. S. Nazianz. Or. 40. 4.
Baptizatis dabantur 10. Siliquæ,, id eſt, pecunia
five vigeſima pars ſolidi, ut oſtenderetur, ſer-
vanda eſſe 10 legis præcepta, uti ait S. Bernar-
dus: dabantur etiam calceamenta, veluti mortis
imago, inquit Rupertus 1. 7. c. 1. & cerea agni
cæleſtis effigies, ut e Chriſti grege ſe eſſe bapti=
zZatus cogitaret.

—

☚

Coroll. Prakt. Imo. Eſt peccatum mortale, negligere Reſolvun=
omnes cæremohias vel unam notabilem v. g. un- tuar caſus.:
Gionem Chrismatis. 2do. Pro ſolenni admini-
ſtratione Baptismi præter vaſculum ſalis benedicti
cum gofſſypio ad abſtergenda loca S. oleo inunéta,
& duas ſtolas violaceam & albam, requiritur vaſ-
culum 8. olei Catechumenorum, quod ſignatur
llittera S. vaſculum S. Chrismatis ſignatum littera C.
& vaſculum S. olei infirmorum notatum littera I.
12 hue

P

164 Caput XIV. De Baptismo.

huc non ſpectat. tio. Si poſt diem Jovis San-
GStum fit baptizandus infans, necdum accepto
S. olee & Chrismste, poteſt Baptismus differri,
vel urgente necefſitate, antiquum S. Chrysma
adhiberi. Item fons baptismalis necdum allato
novo S. Oleo & Chrismate ſecundum ritum præ-

matis & olei; quæ usque ad allatum novum
Chrisma & oleum differatur. Si S. Oleum &
Chrisma per annum deficere incipiat, & a proxima

ria imponi poteſt. 5to. Cæremoniæ in Baptismo
ex neceſſitate omiſſæ etiam cum conſuetis Exor-
cismis ad perfectiorem domonis expulſionem di-

fidem converſo, non ſupplentur Cæremoniæ Bap-
tismi, ne rudis populus putet, nos eorum Bap-
tismum rejicere: ſi tamen abeſſet omne ſcandalum,
ſuppleri poflent. Item ſi poſt Baptismum ſolen-
niter collatum nullitas ejus deprehendatur, adeo-
que infans rebaptizandus ſit, cæremoniæ non re-
petuntur, niſi aliter conſuetudo ferat. Gto. Pa-
rochus, ſi ex gravi negligentia nomina baptiza-
torum libro baptismali non inſcribat, graviter
Beccat; quia ſic teſtimonium Nativitatis legitimæ
Baptismi, quod in variis caſibus requiritur,

dare non poteſt.

W
BWor,DY,W,

CAPUT

ſcriptum conſecretur, excepta commixtione (hris-

Parochia haberi non poſſit, aliud non benedictum
in minori tamen quantitate admiſceatur 4to In-
fanti nomen alicujus Sanéti imponi debet: ſi ſe-
xXus ſit dubius, duplex nomen, v. g. Petrus Ma-

rectis ſuppleri debent. In hæretico tamen ad

60

ſan
OCon
l
Uapdnd
Cſia
be inh
l d
eln
ſho,
Cnent
ten
Uinen
ſſe⸗
Grnn
Crin
totnn
en
Leyi
Mte
imm
Priu
2
Vite
fech
cilio
lhe
o

ſoris N
in
vs diker

8 Che

dum d
nnm
Gtioeli

tum e.

Oen

NaNuH

beneift
ir. !
Ceher
. Pemel
in Niis
ſuetskr
Nlioren
o Une
Amott
eonn!
ſeand!
mom 6
latur, 4
nie !
t. 6
ins
S
lenlint

A.

oerr .ℳN 165

o
CAPUT XV.

D E

C ONFIRMATIONE.
J. 964.

Seenngamn novæ Legis Sacramentum eſt Confirma-

Confirmatio, quæ eſt Sacramentum N. tio quid.
L. a Chriſto Domino inſtitutum, quo
baptizatis Spiritus S. robur confertur, ut
Chriſtianam fidem firmiter teneant, animo-
que invicto profiteantur.

chol. Confirmationem non uno nomine Veteres Ejus no-=
appellarunt: Vocatur manus impoſitio a S. Augu- mina.
ſtino l. 3. de Bapt. c. 16. Rabano & Iidoro. Sa-
cramentum Chrismatis & Unkionis vocatur ab
eodem S. Auguſtino I. 2. contr. litt. Petil. c. 104.
Unguentum, Chrisma ſpirituale Sanbtum ſuper-
cæleſte appellatur a Græcis, & nonnulli illud vo-
carunt Unguentum perenne fuadentes Bulgaris
Chrisma in eorum patria oriri, & exinde per
totum mundum diſtribui: quod Nicolaus I. reſcri-
bens ad conſulta Bulgarorum manifeſtæ falſitatis
revincit. Hæ denominationes deſumptæ ſunt a
materia hujus Sacramenti. A Charaétere, quem
imprimit, dicitur ſignaculum Qominicum a S. Cy-
priano ep. 71I. ad Jubajan. Signaculum Spirituale
àa 8. Ambrofſio l. de initian. c. 7. S'gnaczium
vitæ ternæ a S. Leone Serm. 4. de Nat. Ab ef-
feétu dicitur Perfektio a Concilio Eliberit. c. 38.
Conſummatio a &S Cypriano l. c. Confirmatio a Con-
cilio Arauſicano a. 442. c. r. Arelatenſi a. 455.
Florentino & Tridentino: imo Ven. Beda com.
in Pf. 26. teſtatur, ſuo tempore ſic dictam fuiſſe
in tota Eccleſia.
L. 3 J. 965.

166 Caput X.

F. 965.

Cunfrma- Confirmatio eſt verum ac proprie dictum
tio eſt ve L. N. Sacramentum. Probatur 1Imo. ex S,.
rum Sa- Scriptura Act. 8. v. 14. & ſeqq. Cum audiſ-
ramen- ſent Apoſtoli, qui erant Jeroſolymis, quia rece-
naue, piſſet Sumaria Verbum Dei, miſerunt ad cos
Letrum & Joannem, gqui cum veniſſent, orave-
runt pro ipfis, ut acciperent Spiritum . nondum
enim in quemquam illorum venerat, ſed baptizati
tantum erant in nomine Domini Jeſu. Tunc
imponehant manus ſuper illos, & accipiebant
yiri 19. de baptizatis dicitur:
cum ¹ t illir manur Paulus, venit Siri-
s,e juis S. ſuper eof. Habemus hic rem ſenſibi=
lem, ſcilicet manus impoſitionem, & ora⸗
tionem. 2. Inſtitutionem Chriſti, ſine qua
Apoſtoli hoc ritu uſi non fuiſſent, nec eum
Eccleſiæ reliquiſſent. 3. Gratiam per viſibile
ſignum cauſatam, ſcilicet virtutem Spiritus S.
4. Signum permanens perpetuo in Eccleſia
obſervatum, uti ex mox dicendis patebit:
Ergo verum Sacramentum. (J. 889.) Sane
non fuiſſe meram Baptismi cæremoniam vel
ex eo patet, quod eam S. Philippus bapti-
zZans uſurpare non poterat. 2do. Patet ex
Traditione. Concilium Iiliberit. a. 315. Cc. 38.
ſtatuit, poſſje fidelem, qui lavacrum ſuum habet
integrum.. . baptizart in neceſſitate infirmilatis
poſitum Cutechumenum, ita ut ſi ſupervixerit,
ad Eviſcopum eum perducat, ut per manus im-
poßtionem perſici voſit. Concilium Laodicæ-
num a. 367. c. 48. Oportet eos, qui illumi-=
zantur voſt Baptiemum inungi ſupercœleſti Cern⸗
MI Alt.

4

l V
dlan 5
entinum
inun h
E pe
in
in, an
n cor
ſe ſun

ladiüo

(Coknein
um
Dior
or gutt
en poe
Celtins

i De

Uleſlnn
li le⸗
Cnlhrr
Ann
An
u
leim
Larhi
Ainn
t
upit
Uim,
tti d
lni
lbs
Cerſr

ſ 4

tie di
Iſio el
Cna
, Nit
ruint
ſet
1 F iu
) Meſtil
ts e
,lti⸗

lnn
Mn
in

De Confirmatione. 167

mate. Florentinum a. 1439. ita habet: Se-
cundum Sacramentum eſt Confirmatio. Et Tri-

dentinum Sefl. 7. Ni quir dixerit, Confirma-

tionem haptizatorum otioſjam Caxremonigm eſſe,

E& non potius verum & proprium Sacramentum,

aut olim minil aliud ſuiſe, quam Cuatecheſin qunun-

dam, qua adoleſcentie proximi fidei ſuc ratio-
nem coram Eccleſia exponebunt, anathema ſit.
Vide ſummam Conc. Carranz. emend. 317/:0u.
Traditio conſtat e? ſummis Pontificibus S.

Cornelius circa an. 250. in ep. ad Fab. No-

vatum redarguit, quod accepto Baptismo ab
Epiſcopo confignatus non fuerit, & addit:
hoc autem ſignaculo minime percepto, 4u0 tan-
dem modo Spiritum S. potuit accipere? Inno-
centius I. ep. ad Decentium a. 416. data c. 3.
ait: De conſignandis autem infantibus ma-
nifeſtum eſt, non ab alio, quam ab Epiſcopo
fieri licere. Ubi certe agit de Sacramento
Confirmationis, tum quia unctio baptismalis
a tempore S. Sylveſtri etiam Presbyteris con-
cefſa fuit; tum quia ait: Hæc autem PLontifi-
cibus ſolis deberi, ut vel conſignent, vel Para-
cletum Spiritum tradant, non ſolum confuetudo
Ececleſiaſtica demonſtrat, verum & illa lekio
ANunm Apoſtolorum &c. S. Leo Serm. 10. de
Nat. ait: Renati per aquam, & Siritum d.
accepiſtis Chrirma ſalutir, & ſignaculum vitæ

aterne. S. Gregorlus M. 1. 4. ep. 9. Presby-
teri baptizandos ungant in pectore, ut Epi-

ſcopi poſtea ungere debeant in fronte: & in

libro Sacramentorum ordinem adminiſtrandæ

Confirmationis præſcribit. At0ο. Traditio con-

ſtat ex P. P. Sæculo 2d0 S. iremæeus 1. I.

4 cont.

158 Caput XV.

cont. hær. c. 18. Gnoſticos culpat, quod bap-
tizatos ungant balſamo, Kccleſiæ ritum ſa-
crilega imitatione ad ſe trahentes. Sæc. 3tio
Tertullianus de Bapt. c. 7. ait: Exinde egreſſi
de lavacro perungimur benedicta unkkione, &

c. 8. Dehine manus imponitur per benedibtionem

advocanf & invitanz Spiritum J. Sæc. 4to S.

Cyrillus Jeroſolymit. tota Catech. 3. loqui-

tur de Confirmatione: vobir poſtquam ex aqua

J. lavncri afcendiſtis, datum eſt Chriema, quod

imaginem gerit illius, quo undtur éſt Chriſtus:
hoc autem eſt Spiritus S§. S. Ambroſius 1. 3. de
Saer. c. deguitur ſpirituale ſignaculum: quia
voſßt Jontem ſuperieſi, ut perſestio fiat, quando
ad invocationem ſacerdotis Spiritus GJ. infundi-
tur: S. Hieronymus cont. Lucif. ad eor, qui

longe in minoribur urhihur ger Prethifteros & Dia-

conis baptixati ſunt, Epiſcopus au invocutionem
Spiritus N. manus impoſiturus excurrit. S. Au-
guſtinus I. 2. contr. litt. Petil. Sacramentum
Chiematis uultis interpretari: guod quidem in
genere viſibilium ſignaculorum Jacroſanktum Aſt,
SRicut ipſe Baptirmur. Contentiunt omnes li=
bri rituales, & Scriptores, qui de Divinis
offi iis tractarunt, Strabo de reb. Eccl. Ama-
larius de off. Eccl. Rabanus de inſtit. Cleric.

Solvuntur Schol x. Donatiſtæ „LNovatiani, Waldenſes, Wi-

objeſtio-

Nés.

cleffiſtæ juxta nonnullos Sacramentum C. onfirma-
tionis rejecerunt, quos tamen alii ab hoc errore
abſolvunt. Lutherani & Calviniſtæ illud negant:
& Lutherus de Captiv. Babyl. docet, Confirma-
tionem ſolum eſſe quemdam ritum & Cæremoniam
utiliter ab Eccleſia introduéctam, & ideo ordinem
Lutheranæ Confirmationis ita deſcribit Kemnitius
Pp. 2. Exam. I. Parvuli ad annos diſcretionis ve-
nien⸗

Reutes
ſopo,
Epo
oͤeſi
3 IUte
chtibe
le pra
ethnici
Fiter:
Verent,
iit
tekt me
ſond 1.
mation
Per mi
ſonns,
inle
Aati
ld⸗
is tel
Con
tins
ſe
10 gr
1
N
Ut
den
teri
ar.
e
lerhe
irme
uid
tlib
Kon
crarr
80

godte

rl. f
itetg
chian,
Mliiſien
t gl
) N
l t
innt, 6

ns, I.

lnne ,
It, g
inſu
d n
lrw
buntie
. 1
runt
glitz
aulint
OMes
GeDi
Vell kr
ſit.

Eenles1
e
n (on’
Noren
Hod
(oN*⅓
S
eo N
len!
tinsſ

De Confermatione. 169

nientes in Catechismo ſatis inſtructi offerantur Epi-
ſcopo, qui eos coram Eccleſia de ſuo Baptismo
& promiſſionibus factis admoneat. 2. Recitent

profeſſionem fidei & doctrinæ, quam didicerunt.

3. Interrogentur de præcipuis doctrinæ Chriſtianæ
capitibus, & reſpondeant. 4. Moneantur, ut
hac profeſſione probent, ſe diſſentire ab omnibus

ethnicis, hæreticis & falſis opinionibus. 5. Gra-

viter admoneantur, ut in hac profeſſione perſe-
verent. 6. Fiat publica oratio pro illis, ut Deus
Spiritu S. eos confirmare dignetur, & addi po-
teſt manus impoſitio. Rationes Proteſtantium
ſunt I. quia in S. Scriptura nulla occurrit Chris-
mationis mentio; & per Spiritum S. ab Apoſtolis
per manus impoſitionem datum non gratia ſanéti-
ficans, ſed donum linguarum & alia charismata
intelliguntur. N&eſp. An Chrisma ſit materia
eſſentialis hujus Sacramenti, in ſcholis adhuc lis
eſt, de qua in ſequentibus: materia ſenſibilis ſa-
tis declaratur per impoſitionem manuum. Deinde
dona illa fuerunt effectus tranſitorius & acciden-
tarius pro dilatatione & commendatione naſcen-
tis Ercleſiæ; principalis fuit gratia ſancétificans,

quæ ſola nomine Spiritus S. ſimpliciter, non ve-

rO gratiæ gratis datzæ deſignantur. II. Antiqui
P. P. hujus Sacramenti non meminerunt: nec Ec-
cleſia Græca illud inter Saeramenta numerat; quia
in Enchologiis unum eſt officium Baptismi &
Unéctionis, & apud Græcos omnes ab hærefi re-
deuntes per Unétionem recipiuntur. Nec illud
recipit Eceleſia ..thiopiea teſte Alvarez in itine-
rar. Armenica teſte Guidone Carmelita: & reli-
quæ per Arabiam, Meſopotamiam, Afſſyriam,
Perſiam & Ægyptum diffuſæ. Keſp. Patres Con-
frmationis expreſſe meminerunt, uti ex dictis
patet: Scriptores ſæculi primi in refutandis gen-
tilibus potiſſimum occupati, de ea loquendi Occz-
ſionem non habuerunt. Eccleſia Græca hoc Sa-
cramentum ſemper agnovit, pro antiqua teſtatur
S. Cyrillus citatus: pro recentiori Simeon Thefla-
L 5 loni⸗
1

„

—

0 Canut XV.

lonicenſis in l. de Sacr. Jeremias in reſpon. Gabriel
Philadelph. Synodus Conſtantinop. an. 1642. in
qua Calvini errores damnantur. Conjungitur vero
in Euchologiis cum officio Baptismi, quia ſtatim
poſt Baptismum cum peculiaribus tam'n ritibus
conferri ſolebzt. Unétio autem in receptione
hæreticorum adhibita mera cæremonia fuit. Par-
ticulares illæ Eccleſiæ Schismatieæ non evertunt
doctrinam Catholicam: imo Athiopicam Confir-
mationem recipere docet Ordo Myſteriorum tom.
6. Bibl. P. P. de Armenis teſtatur Uscanus Epi-
ſecopus. De Syris Jacobus de Vitriaco Il. r. hiſt.
c. 74. de gyptiis profeſſio fidei Matthæi Alex.
III. Scriptores ſæculi oni eodem loco habent un-
ctionem baptismalem factam a Sacerdote, cum

illa facta ab Epiſcopo in Confirmatione, & unam

per aliam ſuppleri poſſe dicunt, uti Walafridus,
& Rabanus 1. I. de Inſtit. Cleric. Et Scotus & Soto
putant, Confirmationem ex S. Scriptura efficaci-
ter probari non pofſle. Reſp. Scriptores ſæculi

oni utramque unctionem aperte diſtinguunt, nam

baptismalis fit in vertice, Confirmatoria in fronte.
Rabanus, Walafrid. baptismalis fit per ſacerdo-
tem; confirmatoria per Epiſcopum. Ita Rab. bap-
tismalis non habet adjunétam manus impoſitio-
nem. Rab. Deinde Auctores illi Scotus & Sotus
Confirmationem ut Sacramentum agnoſcunt,

eorum ſingnlaris opinio, de probatione ex S. Scri-
1 5 4

ptura deſumpta communi aliorum Theologorum
erare non debet. IV. Spiritus S. in Bap=
ur, ad quid ergo Confirmatio? Reſp.
0 Spiritus S. datur ad veniam, hic a

pugnam: ibi mundamur ab iniquitatibus, hic vir-
tutibus præmunimur. Ita B. Damian. Serm. I.

in Dedic. Eecl.

Quanda Schol. 2. Chriſtus immediate & per ſe inſtituit Sa-
cramentum Confirmationis; uti patet ex dictis:

(G. 9ra.) Quo autem tempore inſtitutum fuerit,
incertum eft. Bachonius in 4. d. 7. putat, illud
inſtitutum eſſe Matth. 79. cum Chriſtus manus
pue⸗

etis
Vetohn
inpoſit
Ceorn
ttut
fris d
iis E⸗
telas
Hiritu

Munet

ghando
Chrisn
ſuncan
tun (.
d 0
lnont
UIn9
nut

lie
ilgen
un
Kllbie
fotihe
fnm
Unepi,
(ont

(kre

h, 1

Nt
r
Chri
mat
b
eri⸗
I

De Confirmatione. 171

e
k, pueris impoſuit. Sed inter hos pueros fuerunt
veroſimiliter aliqui non baptizati, & illa manus
o e impofitio ſolum facéta fuit ad illis benedicendum
alu & eorum infirmitates curandas. Conink putat,
mnm inſtitutum eſſe Joan. 20. Quando Chriſtus Apo-,
ſerhcl ſtolis diit: accipite Spiritum S. quorum remiſe-
ntit ritis &c. quia tunc Epiſcopi ordinati, & illis po-
neſen teſtas Confirmandi data fuit. Verum tunc ſolum
tanſe Spiritus S. ad remittenda peccata datus fuit. Gonet
Kiorma putat inftitutum eſſe in noéte ultimæ Coœnz,
Nomm quando Chrifins juxta S. Fabianum Apoſtolos
olH Chrisma conficere t. Sed bæc nullo fimo
atthrit ſundamento nitun Veroſimile eſt, Sacramen-
b hiig- tum Confirm eo tempore inſtitutum fuifle,
doen quo Chriſins a mortuis redivivus per dies qua-
ne, n draginta cum Apoftolis permanſit, ubi Chriſtus
Wi plura Apoſtolis revelavit myſteria, & magna con- 2
donseen 6fimata ſunt Sacramenta. .
ptuna et
tores H 6
guunt, d. 906.
nni Mlateria Sacramenti Confirmationis effene Materia

E tialis eſt vel manus impofitio vel Chrisma, Confirma⸗

vel utrumque ſimul. Nam fignum externum 4ois.
ſenſibile, cui S. Scriptura & conſtans Tradi-
tio tribuit virtutem baptizatis conferendi Spi-
ritum S. ſeu gratiam roborantem ad fidem
intrepide profitendam, eſt materia Sacramen-
ti Confirmationis: (H. 964.) ſed hoc ſignum
eſt vel manus impontio vel Chrismatis un-
ctio, vel utrumque ſimul, uti mox conſta-
bit: Ergo hæc eſt ejus materia.

Schol. 1. Dictum eſt, vel manus impofitionem, vel Quid de

tnd Chrismatis unétionem, vel utramque fimul eſſe ea ſit de
1eil materiam efſentialem, quia nondum eſt definitum fide.
gtlale⸗ ab Ecclefſia, quænam ex his determinate ſit ma-
. teria eſſentialis. Nihil enim de hac materia defi-

nivit Florentiaum, dum in decreto dicit, mate-

Chrisma
giuid.

Quc ſit
materid
gſſentia-
lis.

XN
72 Caput XV.
ziam Confirmationis eſſe unctionem Chrismatis,

quia non determinat, an fit materia eſſentialis,
an integralis: & nemo ignorat, ea, quæ de ma-

teria & forma Sacramentorum in hoc decreto

præſcribuntur, non ſemper pertinere ad eſſentiam
eorum, aut ſaltem non eſſe de fide. Nihil-pari-
ter definivit Tridentinum Sefſt. 7. can. 2. ubi ſo-
lum damnantur hæretici, eos Spiritui S. injurios

eſſe dicentes, qui Chrismati vim Spiritualem aſcri-

bunt: An vero Chrisma ſit neceſſarium neeeſſitate
Sacramenti, S. Synodus non definit, cui ſemper
ſolenne fuit, ne controverſias ſcholaſticas dirime-
ret. Salva ergo fide in hac quæſtione opinari
licet.

Schol. 2. Chrisma ſignificat aliquam unguenti ſpe-

ciem ex oleo, & aliis quibusdam odoriferis con-
flatum. Et quidem apud Græcos Chrisma confi-
ecitur ex oleo, balſamo & aliis 33. aromatibus,
quæ apud Goarum in Euchol. videri poſſunt.
Apud Latinos Chrisma ex oleo olivarum & bal-
ſamo conficitur.

Schol. 3. De materia eſſentiali Sacramenti Confirma-

tionis Scholæ diſputant: Sirmondus Antirrhetic.
2. ſolam manus impoſitionem, & quidem illam,
qua Epiſcopus manus extendit ſuper confirmandos,
& per orationem invocat Spiritum S. dicendo:
Omnipotens &c. uti habetur in Pontificali Rom,
effe materiam eſſentialem: unctionem vero eſfle
tantum materiam integralem necefſitate præcepti,
& uſu perpetuo Eccleſiæ neceſſariam ait. Econtra
Gregorius de Valentia tom. 4. diſput. 5. docet,
Apoſtolos ſemper cum impoſitione manus unctio-
nem Chrismatis adhibuiffe, quæ ſola unctio eſt
adzæquata materia efſentialis Confirmationis, im-
poſitio manus vero materia integralis. Probabi-
lius nobis videtur, materiam eſſentialem adæqua-
tam & totalem eſſentialem eſſe impoſitionem ma-
nuum, tam illam, quæ unctionem præcedit, quan-

quam

do Epiſcopus ſuper confirmandos manus extendit,

—

guum
ntio
Huum
inpori
i
e §.
eſie
Alren
rianns
Ho zt
6to O
ümd
do De
Mben

erleu

ll
Ko
dc
iin.
deg
ME!
lehie
lünen
Muün
liln 4
nnut
imdolt
d
N
apt,
Uigi
arn
Eni
üct,
ſn
li:
n

De Confirmatione. 173

Chmng quam illam cum unéctione conjunétam; & ipſam
eleis uncéctionem Chrismatis. 1. De impoſitione ma-
eces nnum teſtatur S. Scriptura Act. 8. v. 17. Tunc
e den imponehant manus ſuper illos. Et Act. 19. v. 6.
d eherir Cum impoſuiſſet illis manus Paulus, venit Spiri⸗
Nlhg tus S. Patet etiam ex continua traditione Ec-
cleſiæ Græcæ & Latinz: Pro Szculo zdo eſt

di 8S. Irenæus 1. I. cont. hær. c. 18. Pro 3tio S. Cy-
tulene Prianus ep. 76. Pro 4to Concilium Eliberit. c. 38.
nekin bro Sto S. Hieronymus & S. Auguſtinus: Pro
, glitn 6to S. Gregorius M. in ſuo Sacramentario. Pro
ſenc timo Concilium Hiſpalenſe cap. 7. Pro 8vo Or-
* 30 Romanus. Pro ono Walafridus, Amalarius,
Rabanus. Vide (§. 965) Eodem modo praxin
Eccleſiæ Græcæ oſtendit Firmilianus ep. 35. in-
ngvenii ter Cyprian. Saculo 4to S Chryſoſtomus in Act.
otleit Ap. hom. 18 Sæc. Sto. Theodoretus in ep. Hebr.
hremn c. 6. per manzm ſacvratam accipiunt gratiam Spi-
aAnH vitus. Szc. 6to EKulogius Alex. I. 2. cont. Novat.
Heri Ne Sec. 9. Photius apud Gcum. Confirmaticnem per
um ͤ manus impofitionem explicat Sæc 1I2 mo Simeon
Theflalonic. l. de templo ait: per manuum impo-
V ſitionem & inſufflationem unguenti gratiam im-
i C⸗ partitur. Et Michael Palæologus in prof. fid ait:
Amd alind eſt Sacramentum Confirmationis, quod ver
nident manuum itnpoſitionem Epiſcopi conferunt. Ergo
Od impoſitio manuum eſt materia eſſentialis partialis
drl Confirmationis. 2. De unctione Chrismatis etiam
gtfen patet ex traditione. Sæculo 2do Tertullianus de
n vede Bapt. c. 7. ait: perungimur benedittla unktione.
Ie NHE SeCc. 3tio. S. Cyprianus ait: ep. ad Numidas:
it. Ungi quoque neceſſe eſi, eum qui baptizatus ſit,
t 5 . ut accepto Chrismate.. . habere in ſe gratiam Chri-
s i poſſit. Sæc. Ato Innocentius. L. in ep. ad Dec.
N dicit, Epiſcopos frontem oleo ſignare. Sæc. 5t0
tionis §. Auguſtinus ſerm. 227. de div. ait: Quid ergo
. Ns ſignificat ignis, hoc efi Chrisma, oleum etemm
en ueor ignis noſtri Spiritus S. eſt Sacramentum. Sæc. 6t0
rn 8. Gregorius M. in Sacramentario: tinéto vollice
elt in Chrismate facit crucem in fronte. Chrismatis
elnl,. etiam

Caput rXI.

etiam meminit ex Græcis S. Irenæus & S. Cyril⸗
lus Jeroſol l. c. (S. 965.) & Theodoretus I. 1.
in Cant. ubi dicit eos, qui initiantur veluti ſigno
aut nota guadam vegia Spiritalis unguenti Chris-
mate inunbios. Denique Florentinum in Decret.
ait: Secundum Sacramentum eſt Conſirmatio, cu-
jus materia eſt Chrisma. Et Tridentinum Sefſ. 7.
c. 2. Chrismatis meminit. Ergo Chrismatis un-
Stio eſt materia eflentialis partialis. Non obſtat I.
quod non fiat mentio Chrismatis in S. Scriptura:
& Concilium Moguntinum a 1549, ac Remenſe
a. 1583. dicant, hoc Sacramentum ab initio ſola
manus impoſitione exhibitum fuifſe. Et Conci-
lium Araunſicanum I. Jubeat, ut ſi quis in Bap-
tismo Chrismatus non fuerit, in Confirmatione
Sacerdos commoneatur, quia inter quoslibet Cris-
matis ipſius una benediko eſt, non ut prjudicans
quidguam, ſed ut non neceſſäria habeatur repetita
Chrismatio. Keſp. Apoſtoli vel Chrismate Aſi fue-
runt, quia hoc non legitur in aliquo Concilio in-
ſtitutum fniſle, & ſemper in Eccleſia uſurpatum
eſt, & Silentium S. Scripturæ velut argumentum
negativum contrarium non probat. Vel uti vult
S. Thomas, Apoſtoli eo tempore Chrisma non
adhibuerunt, quando Spiritus S. viſibiliter in ſpe-
cie ignis deſcendit, bene vero poſtea, quando
hæc iigna vifibilia ceſſarunt. Eodem modo re-
ſpondetur ad Concilia citata. Canon vero Arau-
ſicanus loquitur de Chrismatione verticali in Bap-
tismo, non vero de illa in Confirmatione. Non-
nulli etiam particulam non in citato canone omit-
tunt, & legunt: ut necefſaria habeatur repetita
Chrismatio: de quo Petrus Aureolus, & Sirmon-
dus multum inter ſe diſputarunt. II. Aqua vino
miſcenda in calice, licet pro hac mixtione vetu-
ſtiſſima ſtet traditio, tamen ſolum eſt de neceſſi-
tate præcepti. Ergo etiam Chrismatio tantum
erit de præcepto, maxime quia non ſemper eo-
dem modo in uſu fuit: tempore enim Tertulliani

impoſitioni manuum præmittebatur, deinde ner

it l
o. 1.
le n
erept
1n vete
Utero
(reci
lie a0
Chrism
Tlam 1
fterunt
Derd
Ned
Catur,
tr
Unn
nen
ane
i i
Ue

.
r⸗
In 6.
unver
le
t 1
(irn
fmnort,
Ue.
r
it, 1
imnt
In DS
ee
tindn
15
dier
Wnl

De Confirmatione. 176

RW bat a Presbytero baptizante, nunc fit ab Epiſco-
po. Keſp. Traditio etiam docet, mixtionem
aquæ non efſe de necefſitate valoris, ſed tantum
præcepti. Ila Variatio fuit tantum accidentalis:

mükk an vero Chrismatio Confirmatoria olim a Pres-
feni, bytero facta fuerit, infra examinabitur. III.
änmmd Græci non adhibent manus impoſitionem, & ho-
Chiumte: die adhuc Epiſcopi illos ad confirmationem, &
N . Chrismationem admittunt, qui ad primam & præ-
15cen viam illam manus impoſi præſentes non
,ANe fuerunt. Reſv. Veteres Græci manus impoſtio-
ab inn nem adhibebant, uti Zi patet: moderni

. El Præter Oratior Spiritus S. invo-
grſi catur, quæ juxta a. 1. 3. de Bapt.
Chrfin eſt quædarmn manus imn tio- manus imponunt,
lurſiil dum Chrismate inungunt. Apud Latinos prævia
t rin illa manus impoſitio ſaltem eſt moraliter conjunéta
ikuunee cum ea, quæ fit in Chrismatione: quodſi prævia
nE illa fiat omnibus confirmandis necdum præſenti=
0 CoN! bus;, abuſus eſt, qui tolli debet.
u vdn .
tugirmn Srhol. 4. Quæeritur ulterius, an mixtio balſami in An balſa⸗
eln Chrismate ſit de neceſſitate Sacramenti, an tan mum ſit de
Cin tum de neceſſitate Præcepti. Hic iterum non neceſſitate
Thilte conveniunt Theologi. D. Tournely putat, non Sacra-
oken eſſe de neceſſitate Sacramenti, tum quia Veteres menti.
Genii ſæpe ſolius olei meminerunt, apud quos oleum
onen⸗ Chrisma dicitur, fſicuti Innocentius I. oleum in-
Atrlln, firmorum Chrisma vocat: tum quia Innocentius
ione. III. c. Paſtoralis, de Sacram., non iteran, conſul-
cnoet tus, an Confirmatio ſine balſamo collata iteranda

ſit, reſpondit, nihil effe iterandum, ſed caute
ſupplendum, quod incaute fuerat omiflum. Econ-
tra Bellarminus, & P. Berti cenſent, Balſamum
eſſe de necefſſitate Sacramenti, tum quia Floren-
tinum & Tridentinum in balſamo vim gratiæ pro-
ductivam agnaſcunt, & Veteres ſæpe Chrisma
ab oleo diſtingnunt: tum quia in forma hujus
Sacramenti Chrismatis exprefſa fit mentio, & in
conſecratione Chrismatis preces ad conſecrandum

bal⸗ .

hriema

175 Caput XV.

balſamum ſpeeialiter diriguntur. Unde concludit
D. Habert, ſtante hac gravium Theologorum dif-
ſenſione Epiſcopis definiendum efſſe, quid in ſuis
digeceſibus ſentiendum ſit: & P. Berti ſuadet, ut,
ſi balſamum omiſſum fuerit, Confirmatio cum
Chrismate ſub conditione iteretur. .

Chrisma ab Epiſcopo benedictum ad Con-
firmationem bene adhibetur. Hoc probat

tediciture 1mo. Traditio. S. Baſilius l. de Spir. S. c. 27.

2

ait: Benedicimus Baptitmatis aquam, &. Un-
dionit oleum: quibus vero Scripturit edolti? non-
ne a ſecreta & ſilente Traditione? S. Cypria-
nus ep. 70. dicit, oleum in altari Sanktificari.
S. Cyrillus Jero. cat. 3. Jandtum unguentum
non amplius eſt unguentum, poſteaquani conſecra-
tum eſt, ſed Chriſti Chriema. Item Concilium
Nicænum I. conſecrationis Chrismatis me-
minit, & Laodicenum vocat Chrisma ſacra-
tiſſimum: quod idem patet ex omnibus libris
ritualibus, & ſcriptoribus, qui de officiis Di-
vinis tractarunt. 2zdo. Hanc benedictionem

rite fieri ab Epiſcopo, eadem Traditio con-

firmat, ut conſtat ex ep Innocentii I. ad De-
cent. & S. Leonis ad Epiſc. (Cerm. & Gall.
Sacramentario S. Gregorii, Ordine Romano,
& Græcorum Euchologiis. Idem ſtatuerunt
antiqua Concilia. Carthaginenſe II. c 3. &
III. c. 36. ſtatuunt, ne Presbyteri Chrisma
conficiant. Toletanum I. c. 20. Hiſpalenſe
II. c. 7. ſoli Epiſcopo hanc benedictionem
attribuunt. vid. Witaſſe de conf. & Benedi-
ctum XIV. de feſt. D. die Jovis Sancto.

SSchol.

De Confirmatione. 177

nde end Sehol. I. Conſecratio Chrismatis prioribus Saeculis Kitus be-

Cogonni omni die fieri potuit, uti patet eæ Cono. Tolet. nedicenas
OId mn. . I. c. 20. & ideo falſa eſt decretalis S. Fabiano Chrismes.
tii tunc, aſcripta, c. litteris. d. 3. de conſecr. ubi pro be-

ürmto a nediétione S. S. oleorum dies ſovis Sanctus afli-
gnatur. Conſuetudo Chrismatis die Jovis Sanéto
conficiendi initium ſnmpüt circa ſæculum ztimum,
uti ex Ordine Romano probat Benedictus XIV.
1I. 2. In conſecratione Chrismatis hi ritus obſer-
vantur. I. funduntur certæ preces. 2. fit ſignum

Wun Orncis ſuper oleum & balſamum. 3 Epiſcopus
Hoc N halat aliquoties ſuper ampullam Chrismatis, ut
ir en deſcenſus Spiritus S. fuper illud denotetur exem-
n,l plo Chriſti, qui etiam in Apoſtolos inſufflavit.

a Joan. 20. 45. Chrisma confeétum ſalutatur ab
alki Epiſcopo & Presbyteris, dicendo: Ave S. Chris-
15 ma Quzæ adoratio tantum eſt relativa, & ad
Gultfe Chriſtum refertur, cujus ſymbolum eſt. Ex qui-
. Agik bus facile refelluntur ſoommata Proteſtantium,
n hanc benedictionem calumniantium. .

Cone⸗ Sehol. 2. Quærunt ſcholæ, an conſecratio Chris- n, tonſe⸗
Ss matis ab Epiſcopo facta fit de neceſiitate Sacra- natio⸗
is menti. Affirmat P. Gonet &c. probabilius cum (risniq⸗
Nnie D. Tournely negatur, & ſola neceſſitas præcepti tis ſit de
eHil ſtatuitur, qnia neceſſitas Sacramenti nec ex S. Scri- neceſſitate

eidte ptura nec ex traditione colligitur; nam licet Pa- Sacramz.
neltt tres hanc conſecrationem agnoverint, nullus ta-
tadtoet men eam ad valorem Sacramenti requiri afſeruit.
Nl A Imo conſecratio Chrismatis ab Apoſtolica ſede
n 40 ſimpliciter Presbytero commiteéi poteſt, nam Con-
e Nont cilium Toletanurmn prohibet quidem Presbyteris
ſter confeétionem Chrismatis, quæ in nonnullis lo-
n kend. cis in uſu erat, nec tamen confecrationem a Pres-
Ie1 byteris factam irritam declaravit: & ideo Roma-
CX ni Pontifices diſpenſarunt cum Miſſionariis in In-
H. diis, ut ipfi Chrisma conficerent, uti conſtat ex

u⸗ Bulla Eugenii IV. data 1444. pro Fabiano de Ba-
i chia O. M. referente Wadingo tom. 5. Ann.
onet . Quia

4 Schram Inſut. Theol. Tom. IIll. N.

178 LCaput XV.

Quia tamen multi Theologi tenent contrarium,
ideo pauca hujus diſpenſationis exempla repe-
riuntur.

Reſolvun- Coroll. Pratt. 1mo. Omiſſa prima manus impoſitione,

ur caſus.

vel ſi quis ad illam præſens non fuiſſet, nobis
probabilius videtur, iterandam eſſe Confirmatio-
nem ſaltem ſub conditione. 2do. Oleum in Chris-
mate debet eſſe neceſſario oleum olivarum, quod
ſimpliciter oleum dicitur: balſamum cujuscunque

regionis ſufficit, dummodo ſit in ea quantitate,

ut det ſui odorem, licet in ſingulis partibus olei
non fit aliquid balſami. 3tio. Chrisma in Con-
firmatione adhibendnm debet eſſe illo anno bene-
dictum, & qui vetus adiibet, graviter peccat,

licet valide Sacramentum conficiat. Ato. Qui uti-

tur Chrismate ab Epiſcopo non benediéto, aut
ſolo oleo, peccat graviter, &, ob dubium Valo-
ris Sacramenti, Confirmatio ſub conditione repe-
tenda eſt. Qui vero in articulo mortis in defe-
u Chrismatis ſolo oleo infirmorum aliquem
confirmaret, non videtur peccare graviter, ſi ſub
conditione hoc faceret. Simplex etiam Presby-
ter ſine commiſſione Papæ nequidem valide Chris-
ma conſecrat. Sto. Materia proxima Confirma-
tionis eſt unctio Chrismatis: quæ debet fieri in
fronte, uti patet ex ep. Innocentii I. ad Decent.
& Sacramentario S. Gregorii &c. & ſi fiat in
maxilla vel alia corporis parte, invalida eſt Con-
firmatio. Deinde debet fieri manu Epiſcopi, ut
ſit manus impoſitio, & quidem debet fieri pollice
manus dextræ, & ſi alio digito fiat, illicita, ſed
non invalida erit Confirmatio, ſi vero mediante

inſtrumento fiat, etiam invalida erit. Denique

debet fieri in Crucis figuram juxta praxin Eccle-

ſiæ, quæ figura videtur eſſe de valore Sacramen-

ti, quia alias forma, ſigno te ſigno crucis, falſi-
ſicaretur.

G. 968.⸗

Porn
eta,
leonn
ell, 0
Mint
rumme
n, 1
nürme
Ackatne

Gholr.
in aün
ele fe
terin
loſcho
,
ImnN
1n ſe
AWn
elei
In,
tinen
lel
ft n
kehtin
te r
Utte
utt,
Rbere
In
ſutar
lol 2
ib ſe
Uma
Wer
N

De Confirmatione. 179

Orikrin, . G. 968.

npli ⸗
tin Forma Sacramenti Confirmationis ſunt Forma
verba, quæ Epiſcopus in applicatione mate- Confr-
imelin riæ pronuntiat. Nam forma Sacramenti ſunt mationis,
ilt,u verba, quzæ expreſſius ſignificant, & deter-
lniri minant materiam ad deſignandum effectum
n Sacramenti: (H. 892. Schol. 1.) Ergo etiam
cimm Verba, quæ profett miniſter, dum materiam
qumim Confirmationis applicat, ſunt forma hujus
patiu Sacramenti.

6 4 . „ .
nan enol. I. Studioſe dictum eſt, verba ab Epiſcopo Quid fü
anno E . — . . P P
iterrm in adminiſtrando & applicando materiam prolata de fide.
eſſe formam Sacramenti Confirmationis non de-

d terminando illa: cum enim diſputent adhuc inter
ehl ſe ſcholaſtici, an oratio illa, quam fundit Epiſco-
lie pus, dum manus imponit vel extendit verſus con-
“ firmandos, ſcil. Omnipotens ſempiterne Deus &c.
a an verba illa, quando ungit, ſcilicet: ſigno te
ſigno Crucis, & confirmo te Chrismate ſalutis
e in nomine Patris & Filii & Spiritus S. fint forma
tim 8 efſentialis; hinc de fide non eſt, unam vel alte-
W ram, vel utramque determinate eſſe formam eſſen-
e tialem Confirmationis: certe Tridentinum hanc

R quæſtionem non definivit, utpote in quo nulla
. 4 4 fit materiæ vel formæ eflentialis mentio: & Flo-
1 4 rentinum non determinat, an forma illa: ſigno
lincl⸗ te &c. ſit eſſentialis, an integralis, an de neceſ-
Hiſnn, ſitate Sacramenti vel præcepti. Imo D. Tournely
tfei putat, Decretum Eugenii vim definitionis non
Uicn, habere, quia poſt diſceſſum Græcorum Concilio
to jam diffoluto editum fuit: de quo tamen hic di-
t. U ſputare nolumus.

Gost Schol. 2. Sirmondus ficut pro materia Confirmatio- Gux ſit
„ nis ſolam manus impoſitionem aſſignat, ita pro Jorma gſ.
forma eſſentiali orationem ſtatuit, quam Epiſco- ſentialis.
pus extendendo manus fundit, ſcilicet: Omnipo-
tens &c. illa verò verba ad Chrismationem dici
M 2 ſolita-:

180 Caput XV.

ſolita: ſigno ie &c. vult eſſe formam, ad inte-=
gritatem Sacramenti ſolum ſpectantem. Bellar-
minus vero &c. qui pro materia efſentiali ſolam
Chrismationem aſſignant, formam eſſentialem in
ſolis illis verbis: ſigno te &c. reponunt. Con-
formiter ad dicta, (F. 966. Schol.) dicimus:
orationem illam unétionem præcedentem, Omni-
votens &c. & verba illa, quæ illam comitantur:
Signo te ſigno Crucis, & Confirmo te Chrismate
Jalutis in nomine P. & F. & S. F. eſle eſſentia-
lem adæquatam & totalem formam Confirmatio-
nis. De oratione unctionem præcedente & cum
impoſitione manuum prima conjuncta patet ex
S. Scriptura, quod Apoſtoli manus imponendo
oraverunt pro ipſis, ut acciperent spiritum . erat
igitur deprecatoria orationis forma, qualis hodie
eſt illa oratio, Omnipotens &c. non vero illa:
digno te &c. quæ tantum eſt indicativa. Idem
patet ex P. P. Tertullianus de Bapt. c. 3. manus
imponitur ver benediktionem advocans & invitans

Spiritum & S Cyprianus ep. 75. ait: ut per no-

ſtram orationem, & manus impoſitionem Spiritum s.
conſequantur. S. Ambroſius de Sacram. c. 2. dd

invocationem Spiritus S. infunditun. S. Auguſti-

nus I. 15. de Trin. c. 26. Wos quidem pro mo-
dulo noſtro hoc donum accipere poſſumus, effundere
autem ſuper alios utique non poſſumus, ſed ut fiat,
Deum invocamus Hinc in omnibus Rirualibus,
Pontificalibus & Sacramentariis in adminiſtratione
Confirmationis oratio præſcribitur, uti videre li-
cet apud Goarum in Euchol. & P. Martene de
ant. rit. I. I. Deinde 2. Verba illa Chrismatio-
nem comitantia habentur in Ordine Romano &
aliis Ritualibus a Martene relatis 1. 2. de ant. rit.
in quibus licet nonnihil diſcriminis quoad verba
occurrat, ſenſus tamen ubique idem eſt: unde
etiam hæc forma, Sgno te &c. in Decreto Eu-
genii refertur. Non obſtat I. quod hæc verba:
QSigno te, non ſint deprecativa, cum tamen ora-
tio ad Confirmationem a S. Scriptura & P. P. ex-
preſſe

Mrele
is
in il
nniſte
10s te
Uo te
in nee
Drma
atio
otale
Mden
lori
1lo
reſe
Potei
lin
ld S
anl
inel
tin 1
MIN
Ang 4
n
ſorn
Con
Gre⸗
toin
liten
Nlo5
loh
Künn
o!
30
ſacig
S

um

VDei Confirmatione. 181
m, MWi

en. Ral, prefſe requiritur. Reſp. Prater illam formam:
Srtilite d'gno te &c. nos aliam expreſſlam orationem ex
Kentiden diétis pro forma partiali effentiali admittimus: &
Vot in illa Signo te &c. tacita oratio includitur, qua
1) Gim miniſter Divinam opem invocat. II. Apud Græ-
ten, Un cos teſte Martene in Euchologio t. I. ant. rit. in
COnnt uno templo fit oratio, in altero vero unétio., imo
1e (ia in neceſſitate omnino omittitur: Ergo non eſt

hece forma eſſentialis, ſed tantum præparatoria. Keſp.
. Oratio & unctio in diverſis templis facta eft una

ienni moralis actio, ad idem Sacramentum pertinens.
n t In neceſſitate non omittitur oratio „licet in Eucho-
inhte logio à Martene allato non legatur, forte enim in
iriund alio recenletur, Oratio ab ungente fundende
nKä Præſeribitur, quæ præviam orstionem ſupplere
le poteſt. III. S Gregorius præter orationem Om-
on nipotens &c. nullam aliam formam memorat in
datic⸗ 8 ſuo Sacramentario. Ke/p. S. Gregorius forte ob
z diſciplinam arcani formam illam reticuit: vel forte

. ——— 3 . . . —
6i in verbis illis: confirma eos ſigno Crucis in vi-

rum ſenfus eſt: Hoc eſt Genacnlum doni 1188.

in tam propitiatus æternam, data fuit unétio: vel
nfin heæc verba, conſuetam formam miniſtro facile in
memoriam revocabant.
e . Schol. 3. Forma Græcotum Chrismationem conco- An forms
.“ kans hac eſt: ſignazulum doni Spiritus S. Hanc Græco-
Si ormam non approbant Lupus in can. 7. Concilii rum va⸗
ute Conftantinop. Morinus & Cabaſilas. Verum hanc lida.
bulat Græcorum formam efe omnino validam, patet
dtſ ite⸗ tum ex eo, quod in Concilio Florentino nullam
lene litem Græcis Latini moverint, & Romæ in tem-
Crios plo S. Athanaſii inſpectante ſummo Pontifice Græci
lrme ſub hac forma confirment: tum quia in hac forma
En: ſufficienter declaratur Charaéter, quo miles Chri-
e 16 ſtianus inignitar ad pugnam, & donum Spirzus S.
quo in fide roberatur: Ergo hec forma materiam
ne 05 ad eſßle Saeramentale faflicienter dete: minat. Non
Denti obſtat I. quod hæc forma perfectum ſenſum non
ker faciat, & fügnaculum doni Spiritus S. omnibus
he Sacramentis üt commune. Keſv. Formzæ Grzæcco-
6 . 6

Winiſtor
Confirm. mationis eſt ſolus Epiſcopus. Ita 1Imo. con-
ſtat ex S. Scriptura, ubi Act. 8. ſoli Epiſcopi
ſive Apoſtoli Neophytis manus imponebant
ad accipiendum Spiritum S., quod Philippus
facere

Caput XV.

Ergo efſt perfectus. Deinde fignaeulum in hae
forma ſignificat notam impreſſam æρνναι,. & dase
non nudam gratiam, ſed largitionem donorum
denotat. II. Severus Patriarcha Alexand, aliam
formam deprecativam in ordine baptismali afſi-
gnat. Et Clemens VIII. in inſtrucét. de rit. Græc.
a. 1595. edita, & a Benedicto XIV. confitmata
mandat, ut Epiſcopi Latini infantes a Græcis Pres-
byteris baptizatos & Chrismate in fronte confi-
gnatos, confirment, & quidem cum hac forma:

ligno te &c. Reſp. Severus fuit homo Eutychia-

nus, & nullius Auctoritatis, & forte accidenta-

liter ſolum formam mutavit. Inſtructio illa diri-
gitur ad Latinos, in quorum urbibus & diccefi-
bus Græci degunt, & jubetur, ne Presbyteri

Græci baptizatos in fronte fignent: Item ut La-

tini conſignatos a Presbyteris Græcis, qui fine
diſpenſatione Confirmationem valide adminiſtrare
non pofſſunt, forma apud Latinos conſueta ſub
conditione iterum confirment.

Coroll. Pract. mo. Non eſt omittenda oratio unctio-

ni prævia, quæ omnibus confirmandis præſenti-
bus dicenda eſt, alias Confirmatio fub conditione
repeti poſſet. 2do. Hæc forma: Signo te ſigno
Crucis in nomine P. & F. & S. S. vel hæc: Con-
firmo te Chrismate ſalutis in nomine P. & F. &
S. S. eſt dubia; adeoque Confirmatio ſub condi-
tione repetenda. Stio. Hæc verba: in nomine
P. & F. & S. S. juxta Theol. Petrocor. ſunt eſ-
fentialia, licet Eſtius contrarium probabile eſſe
judicet.

§K. 969.
Miniſter ordinarius Sacramenti Confir-

eere
le, de

,T.
Ut.

Uiieri
ſinz
Cunt 1
1d Dee
un
ſere:
Crin
fer ſ
it
no
Ume⸗
6 ſti
N
Ulhn
ſonn
ſal
Hii
Luci
linen
ninon
mnfon
A.
Em

lrfo
un
Deor

De Confirmatione. 183

lin facere non poterat. 2do. Patet ex Traditio-
rl ne, de qua teſtantur Concilia: EKliberitanum
eumtt Cc. 77. Epviſcopus eos per benedictionem perficere
egini debet. Florentinum: Ordinarius miniſter eſt
en Eviſcopur. Tridentinum Seſſ. 7. can. 3. N
N ahn quis Adigcerit, Sunk Confirmationis ordinarium
Gh miniſtrum non eſſe ſolum Epiſcopum, ſed quem-
Ifen. vir ſimplicem Sacerdotem, anathema ſit. Acce-
R“R dunt ſummi Pontifices: Innocentius I. ep.
mo Dii — . .
es àad Decent. de conſignandie infantibus manife-
nednie ſtum eſt, non ab alio, quam ab Epiſcopo fieri
Gi licere: S. Leo ep. 88. Chorepiſcopis non lices
ne He Chrismate baptizatorum frontes ſignare, quia
Ien nac ſolis Epiſeopis conveniunt. Nicolaus I.

Pain juſſit confirmatos a Græcis Presbyteris de-
commn nuo confirmare: eundem abuſum damnavit

Innocentius III. ep. ad Luci. Gregorius IX.
c. vervenit. de Conſuet. Innocentius IV. ad
e Otton. Card. & Clemens VIII. vult Confir-
Gi mationem iterari, ſi dubitetur, an ab Epi-
ot ſcopo data fuerit. Denique ſubſcribunt P. P.
e S. Cyprianus ep. 73. dicit, eor, qui in Eccle-
e ſa baptizantur, Brapoſitis Eccleſiæ offerri, ut
nide Spiritum S. conſequantur. S. Hieronymus cont.
un Lucif. inquit, hanc eſſe Eccleſiarum conſuetu-
dinem, ut Epiſcopi, excurrant ad eos, qui in
d minoribus urbibus ſunt huptizati, ut eir manum
imponant. S. Chryſoſtomus hom. 18. in Acta
Ap. ait: hoc erat in Apoſtolis ſingulare, unde
D & præcipuos, & non alios videmus hoc ſacere.

I.

Schol. I. Sæculo Sto nonnulli Presbyteri Eugubini Solvuniuz
i id juris ſibi aſſumpſerunt, ut propria Auctoritate objegio-
CN Soarramentum Confirmationis adminiſtrarent. Sed nez.
P eorum audaciam repreſſit Innocentius I. ep. ad
i M 4 Decent.

.

184 Caput XV.

Decent. quod & fecit S. Gregorius M. in ep. ad
Jannar. contra Presbyteros Eccleſiæ Calaritanæ.
& Concilium Hiſpalenſe II. abuſum fſuſtulit, quo
Agapius Cordubenſis Epiſcopus frequenter licen-

tiam Presbyteris Confirmandi indulfit. Item Sy-

nodus Pariſienfis VI. an. 819. Chorepiſeopos of-
ficium Confirmandi velut proprium fibi arrogan-
tes compeſcuit. Græci etiam ſchismatici duce
Photio Patriarcha Conſtantinopolitano contende-
runt, jus Confirmandi ad fimplices etiam Presby-
teros ſpectare, quorum errorem averfatus Nieo-⸗
laus I. confirmatos a Photianis Presbyteris Bul-
garos denuo confirmari juſſit. Non omnes Græ-
ci ſchismatiei hodie hunc errorem ſequuntur, uti
patet ex Simeone Theſlalonicenſi I. de Sacr. Bla-
ſtrio in Nomocanone. Waldenſes, Wicleffitæ,
& Huſſitæ negant etiam, munus Confirmandi ad
ſolos Epiſcopos pertinere; & Richardus Rodul-
Phus Epiſcopus Armacanus I1 II. c. 14. contra
err. Armen. putat, officium Confirmandi Epiſco-
pis & Presbyteris vi poteſtatis Ordinis eſſe com-
mune, licet poſtea lege Ecclefiaſtica E piſcopis
reſervatum fuerit, unde Presbyter Confirmando
graviter quidem peccat, valide tamen Confirmat.
Rationes horum ſunt I. Act. 9. Ananias Presby-
ter Saulo impoſitione mannum Spiritum S. dedit.
Reſp. Hæcimpofitio manuum non fuit Confirma-
toria, quia Saulus necdum baptizatus erat, ſed
tantum, ut viſum reciperet, & ad Spiritum §.
in Baptismo recipiendum diſponeretur. II. S. Am-
brofius de myſt. C. 6. ait, un Rionem unguenti fieri
a Sacendote. Et S. Hieronymus dial. adv. Lucif.
ait, Epiſcopos ex conſnetudine, non ex neceſſi-
tate efle miniſtros Confirmationis, ſi enim ad Epi-
Nopi tautum imprecationem Spiretus J. deftuit, u-
gendi ſunt, qui in remotzoribus locis ver Preshby-
teras baptizati ante dormierunt, quam ob Epiſco-
pis ine’ſerentun. Et ep. 10I. Quid enim facit
eρ ordinatione Epiſtopns, quolt non facit Pres-
bgtter. Et Ven. Beda in Pſ. 26. ait: Confirma-
tio-

fonem
frolls
i ptl
u con
nine

nt no
r de

oiritn
cvoc
Coti,

l.lne
Calrir
ltolt, e
lentet ie
. len’
eilopest
hi men

llonmn
de el

Ards N
b. 14.
anci N
lis elle
“

5

anins e
Tun t
ltls ent,
iinn
ugtiu⸗
90 V.

De Confirmatione. 185

tionem eandem eſſe cum unétione verticali, licet
fingulis Sacerdotibus concefla non fit pre
rogantiam. Et G. Silveſter juxta Pontificale Da⸗
mafi primus conſtitnit, ut ſolus Epiſcopus Chris-
ma conficiat, & Confirmet. Reſp. S. Ambroſius
nomine Sacerdetis Epiſcopum intelligit, ut no-
tant noſtri P. P. S. Mauri. S. Hieronymus loqui-
tur de conſuetudine traditioni innixa; nam ita
habet: QQuadſi hoc loco quæris, quare in Eccleſia
baptizatus niſßt pver manus Epiſcopi non accipiat
piritum S... diſce kMancg ohbſervationem ex ea au-
Raritate deſcendere, qund poſt afcenſuns Domini
Spiritus J. a Apoſtolos deſcendit. Nec officit,
quod dicat, id factum ad bonorem petius ſacer-
dotii, quam ad legis neceflitatem; nam ſolum
innuit, Confirmationem ideo efſe reſervatam Epi-
fcopis, quia non eſt tantæ neceſſitatis ſicut Bap-
tismus. Quando vero dicit, Epiſcopum præter
ordinationem nil poſſe, quod non facit Presbyter,
non omnia officia Epiſcopi recenſet, ſed ea ſo-
lum, quæ ſerviunt ad ſcopum ſoum, nempe ut
Diaconorum Presbyteris ſe exzæquantium ſaper-
biam retundat, ubi etiam videtur reſpexiſſe ad
conſuetudinem Eccleſiæ Alexandrinæ, ubi Pres-
byteri ex permiflione Epiſcoporum Confirmabant.
Ven. Beda vult, unctionem verticalem eandem
eſſe cum Confirmatoria ſolum quantum ad mate-=
riam, aperte enim utramque diſtinguit in c. 8.
Act. dicens: Chrismate baptizatos ungere lices
Preshifteris. . non tamen frontem ex eodem oleo
rconſignare, quod ſolis debeiur piſcopis, cum tra-
dunt Spiritum J. Pontificale Damaſi criticis eſt
fubleſtæ fidei, & ſolum vult, quod S. Silveſter
jus Confirmandi Epiſcopis contra pravam aliorum
uſurpationem a Chriſto illis concefſlum vindicave-
rit. III. Concilium IIliberitanum c. 38. mandat
ut baptizatus a Diacono per manus impoſitionem
perficiatur. Carthaginenſe II. c. 3. & III. c. 36.
vetat, ne Presbyteri Chrisma conficiant, adeoque
antea confecerunt. Et Arauicanum vult, here-
M 5 ticos

Caput A. V.

186

ticos in mortis articulo a Presbyteris Chrismate
conſignari. Hiſpalenſe vero dicit, novellis Ec-
cleſiaſticis regulis Chrismationem Presbyteris eſſe
prohibitam. τερ. Concilium IIIiberitanum pro
miniſtro Epiſcopum expreſſe aſſignat. Carthagi-
nenſe præſumptionem Presbyterorum jus Confir-
mandi male fibi arrogantium refellit. Araufica-
num loquitur de Chrismatione, cum qua heretici
ad Eccleſiam redeuntes recipiebantur. HGiſpalenſe
non ſolum novellis ſed & antiquis regulis Chris-
mationem Presbyteris prohibitam eſfſe dicit, quia
Fontiſicatus apvicem non habent. IV. Nunc & jam
olim Græci Presbyteri Confirmabant. &. Wo. Non
poteſtate ordinaria, ſed extraordinaria ex tacito
Romanæ Eccleſiæ conſenſu.

An ſim Schol. 2. Quæritur in ſcholis, an ſimplex Presbyter

plex a-
cerdos e
diſpenſa-
tione con-
Firmare
voſſit.

ex diſpenſatione poſſit eſſe extraordinarius Con-
firmationis miniſter. Negat Hugo Viétorinus I. 2.
de Sacr. Eſtius, & Sambovius. Affirmat Baro-
nius, qui putat, hoc eſſe de fide; verum cum
Eccleſia haétenus nihil circa hanc quæſtionem de-
finiverit, hinc hæc quæſtio ad fidem non ſpeétat,
ad quam reſpondetur: Etiam fimplex Sacerdos
poteſt ex diſpenſatione ſive extraordinaria facul-
tate conferre Sacramentum Confirmationis. Nam
I. Florentinum in Decreto ait: legitur tamen ali-
quando per Apoſiolicæ ſedis diſpenjationem ex ra-
tionabili & urgente admodum cauſa fmpylicem a-
cerdotem Chrismate per Epiſcopum confetlo hoc ad-
miniſtraſſe acramentum. 2. Hanc licentiam re-
vera ſummi Pontifices ſimplicibus Presbyteris con-
ceſſerunt. Sic S. Gregorius M. ep. 26. hoc pri-
vilegium conceſſit Presbyteris Sardinienſibus, ut
in frontibus tangerent baptizandos, vel uti alii
legunt baptizatos. Idem privilegium Francisca-
nis in Indiis degentibus concefſit Hadrianus V.

Joannes XXII, Nicolaus IV, Urbanus V, &

Eugenius IV, quod confirmavit Leo X. teſte
Wadingo in annal. Et Arcudius I. 2. c. 15. de
Con-

Confen.
Gis Ron
ſo, quo
Udultu.
Cllet I.
Hehyte
Eeltins
ins IV.
Uyteris
Micolan
108 P
lientin
mante !
ino con
epoe
et
Conhan
Anpye
ru
lent,
U
kone 0
inlei
n
dren
Nrin
Dect
Klol.
Dyte
mi
eit
Dont
Einen
minik
Kohn⸗
Etiam
ln
eguit.
Anen

De Confirmatione. 187

eis (hi Confirm. narrat, ſe accepiſſe a P. Fonſeca ex In-
dorc! diis Romam ad comitia generalia S. I. 15693. mil⸗
feshrteitt ſo, quod paſſim in Indiis hoc Sacramentum ex
vetiumm „ indultu Romani Pontificis adminiſtretur. Non
t. Im obſtat I. quod Nicolaus I. confirmatos a Græcis
n iole Presbyteris iterum confirmari juſſerit. Et Inno-

centius III. c. quanto. de conſuet. ac Innocen-
tius IV. in conſtitutione. Sub Catholice. Pres-
byteris expreſſe Confirmationem interdicat. Keſp.
Nicolaus ſolum iterum confirmari juſſit confirma-
tos a Photii Emiſlariis, qui utpote invaſor hanc

li.

„ Nuec licentiam in terris Romanæ ſedi ſubjectis recla-
1. 1 mante ſummo Pontifice, eis nec dare poterat,
tarsan imo contendebat, quod Presbyteri ordinariam ad

hoc poteſtatem habeant. Decretum Innocentii III.
ſpectat ad ſolos Presbyteros Romanos ſeu Latinos
Conſtantinopoli degentes, uti legitur in editione

Per s Antwerpienſi. Innocentius IV. jubet tantum:
tbinnn ut in Inſula Cypri ſola Epiſcopi tantum confirma-
ictoin rent, non vero in reliquis Ecclefiis orientalibus.
Affim III. Poteſtas Confirmandi competit Epiſcopo ra-
e; ven tione ordinis & Characteris Epiſcopalis: Ergo
Cnelin ſimplici Presbytero delegari nequit. e p. Epi-
mſe ſcopus ex propria conſecratione habet, quod ſit
W miniſter ordinarius, & Presbyter ex conſecratione
tdinan 1

Sacerdotali, quod poſſit eſſe miniſter extraordi-

hatione nariuns, cujus ratio eſt voluntas Chriſti nobis per
jituy nn Eccleſiam declarata.

Schol. 3. Quæritur ulterius, an, ut fimpleæ Pres- Quis po-=
byter valide confirmet, requiratur delegatio ſum- teſtatens
mi Pontificis, an vero delegatio Epiſcopi fuffi- Confir-
en⸗ ciat. Reſpondetur requiri delegationem ſummi mandi
W Pontificis. 1I. Quia Confirmatio pertinet ad Or- Fresbyte-
126 a dinem Epiſcopalem, ſaltem ut ſit ordinarius ejus ro delega-

nien miniſter. Sed quæ ſunt ordinis Epiſcopalis, Epi- re poſſit.
ſcopus ſimplici Sacerdoti delegare nequit, alias .
um n, etiam poteſtatem ordinandi alteri delegare poſſet:
Hidmne Ergo Confirmationem fimplici Sacerdoti delegare
un nequit. 2. Clemens VI. in litteris ad Patriarcham
4 4 . Armenorum dicit: Si eredis, quod ſolum per Kor .

E

2 0˖. . 18 Glei

Caput XIV.

manum Pontificem plenitudinem poteſtatis hahentem
voſſit diſpenſatio Sacramenti Confirmätionis Pres-
bwſteris, qus non ſunt Epiſcopi, commilti. Et Be-
nedicktus XIV. irritas declaravit Confirmationes
ab Italo Græecis Presbyteris collatas: cum neque
per Prædeceſſores noſtros, neque per nos Gracis
Freshyteris in Etalia &; in infulis adjacentibus, ut
infantibus baptizatis Sacramentum Confirmationis
conſerant, faculias conceſſa ſit aut concedatur. Non
obſtat, quod Salmeron objicit, I. Chorepilſcopi
olim in Occidenste ſine commiſſione bapæ confir-
marunt; & Conc. Toletanum I. ſtatuit, Presby-
teros abſente Epiſcopo Chrismare, eo aufem præ-
ſente, ſi ab isſo præceptum fuerit. Et Conc.
Epaonenſe Presbyteris Chrismationem in articulo
mortis concedt Keeſp. Chorepiſcopis facultas
confirmandi ſæpe negata fuit, nonnulli vero li-
centiam Papz ebtinuerunt, vel forte unctio illa
non erat Confimatoria. Toletanum loquitur de
Chrismatione b ptisnmali: & Epaonenſe, de re-
eonciliatoria. II. Epiſcopus eſt Paſtor ordinarius
in ſua diocen. Ergo ſicuti Papa in toto orbe,
ita in fua digzcefi munus Confirmandi Presbytero
delegare poteſt. Neſp. Ad hanc delegationem re-

quiritur pleniesdo potefſtatis, quam Epiſcopus
non habet. .
Keſolvun- Cbrol! Prakt vmo. Licet cauſa gravis requiratur,
bur Caſias.

ut Papa fimplici Presbytero munus Confirmandi
committat, valide tamen committit. ado. Con-
ärmatio data a Sacerdotibus Græcis in iis tantum
locis, ubi non eſt a Papa prohibita, eſt valida:
ubi vero expreſſe eſt prohibita, uti apud Bulga-
rOS, Cyprios, Italo Græcos, eſt invalida. gtio.
Ad Sacramentum Confirmationis licite conferen-
dum requiritur jurisdiétio, & hine Epiſcopus alios
ſibi non ſubditos confirmans graviter peccat, niſi
ſiat cum conſenſu tacito proprii Epiſcopi. hinc
licet ex aliena dioeceſi accurrentes Confirmare,
ubi id conſuetudo permittit. Ato. Concefſis di-
miiloriis ad Ordines ab alieno Epiſcopo recipfen-
C. §

6 cont
Mundumn
conrenle
Hpteopun
uamen
1. Ten
Confirina
Ubilis al
Im Con
Eehet, 1
IIs illnd
5.
Drencdio
ſerti de

be
Ihone
ins der
ts e
Aln kti
Megeen
Re l.
Poll,
ci Men
Pueror

Glol 4
ber m
ſherint
tun (.
frtheii
Nottie
Tinns
he
ciſe
Tem
no
AVa

De Confirmatione. 189

dos tconceſſa etiam præſumitur facultas, Ordi-

e te
et nandum Confirmandi, quia ſine Confirmatione
ELonvenienter ad Ordines non pervenitur. Sto.
“ Epiſcopus peccat mortaliter, ſi longo tempore
38: u Sacramentum Confirmationis adm iniſtrare mit⸗
e tat. Tenetur autem ſuis fſumptibus dicecefin ad
iinnitr Confirmandum circumire, niſi conſuetudo ratio-

nabilis aliquid exigere permittat. 6to. Saeramen-
tum Confirmationis ordinarie in Eccleſia conferri
debet, non tamen requiritur, ut Epiſcopus jeju-
nus illud conferat, quia c. ut jejunt. de conſecr.
d. 5. habet ſolum vim confili; unde etiam a
prandio ex juſta cauſa, & etiam die feriali con-
ferri poteſt.

G. 970. V
Subjectum Confirmationis capax eſt om- Subjeſtum

nis homo baptizatus. Patet hoc ex praxi to- Confir-
Mmationis.

Drte d . .
n i tius Eccleſiæ, quæ ſemper omnibus baptiza-

nenle tis hoc Sacramentum contulit, & quidem
forom olim ſtatim poſt Baptismum etiam infantibus

in re hoc Sacramentum adminiſtrabatur, uti patet
ndi Hee⸗

ex ep. I. Innocentii I. Sacramentario S. Gre-
gorii, & Ordine Romano, quem ritum Græ-
ci adeo pertinaciter obſervant, ut ſine eo de
Snm Puerorum ſalute deſperare videantur.

CI Schol. Cum olim heæretici ad Eccleſiam revertentes An ritus

ab per manuum impofitionem aut unctionem recepti recipiendi
iis ti⸗ fuerint, hinc queeritur, an hæc verum Sacramen- olim hæ-
1,e tum Conſirmationis fuerit. Sirmondus in 2. An- reticos
lanee tirrhetico c. 5. putat, hæreticos per manus im- fuerit
Caich poſitionem Confirmatoriam receptos fuiſſe. Mo- Confir-

rinus vero l. 9. de pœn, c. 7. vult, confirmatos matio,
ab hæreticis invalide fuiſſe confirmatos non præ-
ciſe ex defectu fidei, ſed quia Eccleſia ad valo-
rem hujus Sacramenti appoſuit hane conditionem,
ut nonniſi ab Orthodoxo valide conferatur, ſicuti
ad valerem Matrimonli tequifivit præſentiam ta
rochi

190 Caput rXI.

rochi & duorum teſtium. Hæretici vero in Ee-
cleſia confirmati, & deinde in hæreſin prolapfi,
tantum per manus impoſitionem reconciliatoriam
recepti fuerunt. Reſpondetur: Ritus, quo olim
hæretici in Eccleſiam recipiebantur, non erat ve-
rum Sacramentum Confirmationis, ſed ſola Cæ-
remonia Eccleſiaſtica, I. Quia S. Stephanus de
his hæreticis ait: manus illis imponatur in pni-

tentigm. Et Innogçentius I. ep. 18. ait: Arianos

baptizatos in hæreſi ſuſcipi in Eccleſia per manus
impoſitionem ſub imagine pœnitentig. Item heæc
manuum impoſitio vocatur Reconciliatio in libro
Pontificali, de Euſebio P. in antiquo Breviario
fidei contra Arianos edito a Sirmondo p. 131. In
litteris Ruffini ad Macar. & aliis monumentis a
Lupo collectis. 2. Hæc manus impoſitio non
conferebat Spiritum S. ex opere operato, ſed
tantum ratione unionis & pacis, per quam Sa-
cramenta jam ſuſcepta prodeſſe incipiunt ſeu re-
viviſcunt, uti ait S. Auguſtinus 1. 3. de Bapt.
c. 13. & juxta S. Cyprianum confirmati in Eccle-
ſia & lapfi ſolum per manus impoſitionem in pœ-
nitentiam recipiebantur ep. 71. ad Quintum: Er-
go non erat Sacramentum Confirmationis. Dicis
I. Concilium Conſtantinopolitanum I. c. 7. de-
cernit, hæreticos recipi cum Chrismatione fron-
tis cum hac forma: Signaculum doni Spiritus §.
Quod idem ſtatuitur in Euchologio Græcorum
apud Goarum. Reſp. Sermo ibi eſt de hæreticis
nondum confirmatis, vel formam adulterantibus:
vel materia & forma Confirmationis adhibebatur
quidem, ſed non ad ob dandum, verum ad
pacem cum Eccleſia conciliandam. Notat quippe
Goarus, Græcos etiam in variis caſibus ungere
ſanos cum materia & forma extremæ Unétionis,
quem tamen ritum pro mera Cæremonia habent.
II. S. Auguſtinus l. 3. de Bapt. c. 16. ait: Ma-
nus autem impoſitio non ſicut Baptismus reveti non
poteſt, quid eſt aliud, quam oratio Juper hominem:
quæ utique eſt Confirmatoria. Neſp. S. Auguſti-
. nus

mogvit
(Nufrmate
Epei pol
fontio
Pbilem
Ueh, ad.
n elle
s terati
it, tune
mmogned
Is ie d
tut, ex
uINum
Goidure
0 Cie
mum in
torum,
Ndeſemn
feenur
Iluntn
eſieht
I nides
Nneli
Meriin
And
tünnnn
NIs Hi
tur,
ſitione
Coens:
gli in
ſrnntur
Poſtiore
Donit

Crol. p
Uis i
tentio
Necate
608

De Confirmasione. 191

vetohb nus loquitur de manus impofitione in genere tum
ein gun Confirmatoria tum reconciliatoria; primam negat
oim repeti poſſe, bene vero ſecundam, ut probet,
, d zuſtificationem poſt Baptismum in Eccleſia eſſe
nonene pofſibilem per pœenitentiam. III. S. Cyprianus
ſedhe in ep. ad Jubajan. oſtendit, Baptismum hæretico-
Steglumi rum eſſe iterandum, quia in Tedeuntibus hæreti-
tirn cis iteratur Confirmatio. Et in ep. ad S. Stepha-
t im ait, tunc redeuntes ad Eccleſiam ſanctificari, ſi
Ga m Utroque Sacramento naſcantur. Sane ſi S. Cypria-
„ Ien- nus hic de Sacramento Confirmationis non loqua-
tonf tur, ex hoc S. D. teſtimonium pro hoc Sacramento

1o Bei nullum fupererit. Keſp. S. Cyprianus hic non lo-
, quitur de Confirmatione, ſed réconciliatione: fal-
nonuen ſo quippe putavit, S. Stephanum docere, Baptis-
npolti mum in hereſi ſuſceptum dare remiſſionem pee-
Opeim, catorum, ex quo intulit: Guare redeuntes ad
der inn Eccleſiam epiantur impoſitione manus? t ſanbli-
piunt ſei ficentur? nunquid poteſt haberi absque Spiritu §.

el veccatorum remiſſio? Ergo in Baptismo non re-
3. cipiebant Spiritum S. adeoque nec Baptismum:

iin k e
nrr ubi vides, ſermonem eſſe de manus impoſitione

lonen reconciliatoria. Hinc nomine utriusque Sacra-
n, menti intelligit Sacramentum tantum ſeu aquam,
den. D& rem Sacramenti ſeu gratiam, vel intelligit Bap-
nle 1 tismum & Pœnitentiam. Licet autem S. Cypria-
mitin nus hic de Sacramento Confirmationis non loqua- .
hi ün tur, alibi tamen ep. 73. loquens de manus impo-
e ſitione a Petro & Joanne facta, aperte eam aſtruit
de an⸗

6 dicens: Quod nunc quoque apud nos geritur, ut
tenmi qui in Eccleſis baptizantur, Prœpoſitis Eocleſiæ of-
Alffik Jerantur, ut per noſtram orationem ac manus im-
e pvoſitionem Spiritum S. conſequantur, & ſignaculo
ottt Dominico conſummentur.

Coroll. Prabt. 1mo. Amentes, qui ſemel uſum ratio- Reſolvun-
„ nis habuerunt, confirmari debent, quia adeſt in- tur caſus.
3 tentio ſaltem interpretativa, niſi conſtet, eos in
6,9A. peccato mortali in amentiam incidiſſe: ſi ſpes ſit,
eos ab amentia curatum iri, tantiſper expecétari
SA debet:

Efeſtus
Confir-

Caput Xl.

debet: imo etiam perpetuo amentes confirmandi
funt, ſicuti & baptizandi, niſi conſuetudo in ali-
quo loco ſit contraria 299 Orqdinarie in ſubje-
cto ſeptennium expectari debet, juxta ſtatuta Con-
ciliorum a Martene colleétorum de ant. rit. c. 2.
ut cum majori devotione & fructu hoc Sacramen-
tum recipiatur, niſi conftet ante ſeptennium ra-
tionis uſum adeſſe, vel non ſit futura occaſio
illud recipiendi, vel puer fit in articulo mortis:
ultra ſeptennium non diu differri debet, quia ab

innocente dignius recipitur, & ille a gravioribus

lapfibus præſervatur. tio. Ut licite hoc Sacra-
mehtum recipiatur, requiritur in ſubjecto ſtatus

gratiæ, quia eſt Sacramentum vivorum, & licet

ſuſficiat in gravi peccatore contritio, tutius ta-
men præmittitur Confeflio. Item requiritur ſuf-
ficiens inſtructio in Catechismo, & monendi ſunt
fideles, ut jejuni ad hoc Sacramentum fine obli⸗
gatione tamen accedant.

Effectus Sacramenti Confirmationis pri⸗
marius eſt gratia ſanctificans. Ita habetur

matios. Act. 4. Tunc imponebant manus ſuper illos, &

accipiebunt Sviritum S. Miſſio autem & com-
municatio Spiritus S. non eſt ſine gratia ſan-
ctificante. Deinde omnia Sacramenta N. L.
producunt gratiam ſanctificantem: (F. 907.)
Sed Confirmatio eſt Sacramentum N. L.
(H. 965.) Ergo producit gratiam Ianctifican-
tem.

2. Porro Gratia Sacramenti Confirmatio-

nis propria eſt gratia roboris ac virtutis ad
fidem fortiter propugnandam, & vincendas
inſurgentes contra eam mundi & dœmonis
tentationes: Nam c. 38. Concilii Bliheritali
101*

gatur ba
. lt (
i fu
Uir nd
Moer
(iſt eo

Arllla
itaei
Kbemer
Im,

Rol r.!
dentet
Ctchnn
tn in
Noe

De Confirmatione. 193

Scim dicitur baptizatos per Confirmationem perfj-
nentna ci. Et Concilium Florentinum dicit: Eſe-
en Sus uſus dacramenti eſt, quia in eo Spiritus §.
nunde datur ad robur, ſicut datus eſt Apoſtolis in die
hodm ZYentecoſter, ut videlicet Chriſtianur audabter
eynn. Chriſti confittatur Nomen. Tertullianus de
lum on reſurr. c. 8. Sgnatur caro, ut anima muniatur.
tienome S. Cyrillus Jeroſ. cat. 3. Chricmate inungimus,
kb ut induti thoracem juſtitic ſortiter adverſur in-

eue Rilias diaboli conſiſamur. S. Eucherius Serm.
ſbec de Pentecoſt. In Baptirmo regeneramur ad vi-
eun, , Voſt Baptismum confirmamur ad pugnam.
aitn Schol. I. Dicunt Proteſtantes I in Baptismo ſuffi- Solvuntir
nmendt cienter roboramur ad fidem propugnandam, & objeſtio=
enmirt Chriſtum induimus, Gal. 3. Ergo non datur Gra- nes:
nn tia in Confirmatione. Keſp. Gratiæ baptismali
nova & uberior per Confirmationem Gratia addi-
tur, quod tam parum injurioſum eſt Gratiæ bap-
tismali, quam parum obeſt, quod hæc etiam per
KkKuchariſtiam augeatur, & perficiatur. II. Con-
tation cilium Milevitanum damnat eos, qui dicunt, Bap-
Ita tismum in remiſſionem peccatorum dari tantum,
lnri & non adjutorium futuræ gratiæz. Reſp. IIIi ſo-
va lum damnantur, qui omnem Baptismi virtutem
tema in remiſſione peccatorum conſtituunt excluſis in-
guin terioris gratiæ auxiliis. III. S. Cyprianus ep. 54.
Went h ad Cornel. vim pugnandi contra hoſtes fidei tri-=

buit S. S. Euchariſtiæ: Quomodo ad Martyrii po-
culum idoneos facimus, ſi non gos prius ad biben-
dum in Eecleſia poculum Domini jure communita-⸗
tis admittimus. Reſp. S. Cyprianus agit ibi de
lapſis, quibus poſt perditam Baptismi & Confir-
Oucmmt⸗ mationis gratiam unum ſupereſt Poœnitentiæ &
1 Euchariſtiæ remedium ad fufferendam fortiter prO
I 4 Chriſto mortem, adeoque virtutem Baptismi &
inet, Confirmationis ad fufferendum Martyrium non exx
Genn eludit:⸗
e, Schrum Infiit. Theol. Tom. III. N

ncine

194 Caput XV.

cludit. Ex quibus omnibus colligi poteſt,

Gratiam ceu effeétum Sacramenti Confirmatio-

nis a gratia baptismali non eſſe aliam, ſi con-
ſideretur gratia in hoc Sacramento collata quan-
tum ad id, quod eſt commune, ſed illa tantum
augetur: ſi vero conſideretur, quantum ad ſpe-
ciale, quod ſuperaddit ſcilicet jus ad ſpecialia au-
Xilia, ad fidem fortiter defendendam, fic non eſt
eadem cum illa, ſed connotative differt, imo ab-
ſolute loquendo gratia baptismalis eſt perfectior,
utpote regenerans: eatenus tamen gratia Confir-
mationis perfectior dici poteſt, quatenus gratia
baptismali ſuppoſita melius eſt, ſi homo reddatur
fortis & robuſtus, quam ſi vivat infirmus & im-
becillis.

An Con- Schol. 2. Morinus l. 9. de Pœnit. c. II. docet,

Firmatio
hareticis
conferat
vrimam
gratiam.

Confirmationem hæretico poſt abjuratam hæreſin
collatam cauſare in eo primam gratiam. Verum
hæc ſententia eſt contra torrentem Theologorum,
qui doeent, quod hæreticis reſipiſcentibus Con-
firmatio ſine contritione primam gratiam conferre
non poſſit: tum quia gratia Sacramenti Confir-
mationis eſt gratia roborans, quæ ſpiritualem vi-
tam jam ſupponit: tum quia alias Sacramentum
Poœnitentiæ lapſis poſt Baptismum non effet ne-
ceſſarium ad ſalutem, ſicuti nondum regeneratis
Baptismus, ſi per Confirmationem ſine Sacramen-
to Pœnitentiæ in re vel voto poſſet aliquis con-
ſequi remiſſiohem peccatorum. Quod tamen eſt
contra Tridentinum Sefſti. 14. can. 2. Non obſtat
I. Quod multi Theologi doceant, Sacramenta vi-
vorum per accidens poſſe cauſare primam gratiam-
(S. 908. Schol. 2.) Reſp. Sed hoc non poteſt
Sacramentum vivorum præſtare in eo, qui gra-
vis ſibi peccati conſcius eſt, niſi conteratur, qua-
lis eſt hæreticus. II. Baptismus, qui in hæreſi
gratiam non producit, per Confirmationem revi-
viſcit: Ergo hæc dat primam gratiam. Ke/p.
Baptismus reviviſcit, ſed tunc, quando fictio per
Confeſſionem vel contritionem tollitur; nge Con-
Hrma-

len
Dewode
ior,
lalſ h
eſtteni
Uemine
din
Iter
etnt,
InnsS.
nns
i.
I
led
frma
8 Am
ppelt
n el
Dopts
lete i

7

De Confirmatione. 195

ligi w firmatio facit, ut in Baptizato deleantur peccata,
(ONftmti ſed ut iis remiſſis baptizatus in fide roboretur.
lan, Na
dlna §. 972.
numè ᷣ Alter effectus Sacramenti Confirmationis Confr-
hain eſt, quod imprimat Characterem, unde ite- Mationis

n,kem rari non poteſt. Nam Imo. Hebr. 6. v. I. e .

rah dicitur: Non rurſus jacienter Fundamentum pœ-
guaſe nitenti ab operibus mortuis & Eidei ad Deum,
Rtema vaptismatusmn dobtrinc, impoſitionis quoqut ma-
omoda nuum. Quz verba Patres Græci de Confir-
rm matione exponunt. Item v. 4. Impoſſibile eſt,
zos, qui ſemel illuminati ſunt Spiritu S. & pro-
IA lapſi ſunt, rurſus renovari àd pœnitentiam. Id
rnnd eſt fieri non poteſt, ut homo per Baptismum
“ illuminatus mannum im poſitione conſignatus,
tnee Spiritus S. particeps effectus, ſi lapfus fue-
me rit, per Baptismum denuo purgetur & reno-
nadd vetur, aut manuum impoſitione accepta Spi-
fime ritus S. particeps fiat. Vide S. Chryſoſtomum
Sem in hunc locum. 2do. Tertullianus de præ-
e feript. oſtendit, Chriſtianos Confirmatione ve-
lut milites ſignari non ſolum in frontibus,
ies ſed etiam in corde. S. Cyprianus ep. 73. Con-
A firmatos ſignaculo dominico conſummari ait.
E S. Ambrofius de Sacr. c. 2. Confirmationem
emne appellat ſpirituale ignaculum. S. Auguſtinus
nme 1. 2. cont. litt. Petil. c. 104. Confirmationem
d Baptismo comparat, eamque docet perma-
e, nere in hominibus peſſimis, cur? niſi ob Cha-
in⸗ racterem. 3tio. S. Gregorius M. I. 14. ep. 17.

ma S. Gregorius II. ep. ad Bonif. Concilium Ca-
in billonenſe II. prohibent Confirmationem ite-
A rari. Concilium Florentinum & Tridentinum
, V N 2 deſi-

196 Caput XV.

definiunt, Confirmationem imprimere Cha-

racterem & iterari non poſſe. vide dicta.
(H. 911.) Et Ratio eſt, quia Confirmatio
confertur per modum conſecrationis, res au-

tem ſemel confecrata ſemper talis perma-
net.

Schol. Præter heæreticos omnem Characterem Sa⸗
cramentalem negantes, (F. 91I. Schol.) Arme-
nopolus in Schol. ad can. 47. Apoſt. Job Mona-

chus, Nicolaus Cabaſilas, & Gabriel Philadelph.

apud Arcudium in Concordia l. 2. c. 19. tenent,
Confirmationem iterari poſſe, nec Characterem
imprimere. Sed eorum ſententia ex dictis refu=
tatur, nec eis ſuffragatur, quod olim hæretici ad
Eccleſiam redenntes per Unétionem & manus im-
poſitionem recepti fuerint, quia hæe Uncéctio ex
dictis non fuit Confirmatoria, ſed reconciliatoria.
(S. 970. Schol.) Porro inter Characterem Bap-
tismi & Confirmationis datur connotativa aliqua
diſtinétio, quia per illum datur poteſtas ad ſpiri-
tuale cartamen pertinens, & nota ſpiritualis mi-
litiæ.
K. 973.
Sacramentum Confirmationis non eſt ne-
ceſſarium neceſſitate medii ad ſalutem. Nam
Concilium Eliberitanum can. 77. ait: quod
ſi quis, antequam per Epiſcopum per bene-
dictionem perfeétus fit, de Seæculo recefferit,
ſub fide, qua quis credidit, poſſit eſſe juſtus.
Et Hilarius Arelat. Ser. de Pentec. Conti-
nuo tranſituris ſufficiunt regenerationis bene-
ficia. Ratio eſt: Per Baptismum omnia pec-
cata perfecte delentur: (G. 951.) Ergo fine
Confirmatione homo ſalvari poteſt.

An detur Schol. Quæritur, an detur præceptum Divinum vel

Eccleſiaſticum obligans fideles per ſe ſub peccato
gravi

gtuyi
EHebe

tommmn
in ho
tione
cuim al
Conßfirn
od
on .
eceh
ſechre
Kon
tomn 4
Leclen
kender
ünic
Tün
doli
Volen
iat
Clelln
leen
NAV
Date
Kin
lelin
ie
Ade
Cuil
Pro
gra
ſet
grat
em

Crol.
Ge
1i

ir

De Confirmatione, 197

= .
ie . gravi ad ſuſcipiendam Confirmationem. Tou rnely tusm Cbu⸗
eee & Habert grave præceptum agnoſcunt. Alii vero firmalis-
Codm communius negant, tale præceptum per ſe dari, gis.
IIs, E quia hoc neque ex S. Scriptura, neque ex Tradi-
lis Pen tione colligitur: imo praxis Eccleſiæ contradicit,
cum adulti in articulo mortis conſtituti necdum
Cenl confirmati hoc Sacramentum non percipiant, ad
e quod tamen ſuppoſito præcepto obligarentur.
ha Non obſtat I. quod Chriſtus Apoſtolis Act. 1I.
lan præceperit, ne a Jeroſolymis recederent, ſed ex-
el Nie pectarent promiſſionem Patris. Et Act. 8. Apo-
19 ke ſtoli ſatis ſolliciti fuerunt, ne cui hoc Sacramen-
Chuß tum deeſſet. Keſp. Hæc ſolum probant, primis
Gti: Eccleiæ temporibus Apoſtolos & fideles pro de-
m he fendenda fide hoc Sacramento quam maxime in-
&mum diguiſſe, adeo, ut per accidens hoc illis neceſſa-
e Uiti rium fuerit, ne in perſecutionibus deficerent-
coNiiit Sollicitudo Apoſtolorum in eo adminiſtrando fer=
aCtetn! vorem eorum, non vero præceptum per ſe deno-
tatiſt! tat. II. Concilium Eliberitanum c. 38. Laodi-
las 41 cœnum c. 48 jubent hoc Sacramentum ſuſcipi:
Pütriondt Item plures Patres, S. Cyprianus ep. 71. &c.
Reſp. Concilia vim & utilitatem Confirmationis
per verba quaſi præceptiva exprimunt. Et S. S.
Patres illud ſolum ad plemitudinem hominis Chri-
nonel⸗ ſtiani requirunt, & tempore perſecutionum ne-
ten ceſlarium fauiſſe afferunt. III. Tenetur quilibet
iit6 ſibi conſulere, ut tentationes vincat contra fidem.
ler quod fit per Confirmationem. Kezſp. Sufficienter
n 4 cuilibet per gratiam baptismalem, dona & auxilia
olectt provifum eſt, per Confirmationem vero ſpeciales
tele⸗ gratiæ adduntur, ad quas obtinendas nemo per
e. ( ſe tenetur, niſi tales fint circumſtantiæe, ubi illa
onsk gratia baptismalis non ſufficeret, in quo caſa Con-
onve firmatio graviter præcepta foret.
N
Corolt. Frakt. Imo. Sacramentum Confirmationis eſt
de præcepto præmiftendum primæ Tonſuræ, &
Diiunt alüs Ordinibus: Trident. Seff. 23. c. 4. de ref.
ſid. Quia tamen Tridentinum non indicat prægeptum
N 3 grave,

Cæremo-
nig Con-
Firmatio-
nem præ-
cedentes.

198 Caput XV.

grave, ideo P. Laymann putat, ſuſcipientem Or⸗
dines ſine Confirmatione peccare ſolum venialiter.

2do. Qui Confirmationem ex contemptu formali

vel virtuali negligit, peccat graviter: ille vero
cenſetur virtualiter contemnere, qui proponit nun-
quam illud ſuſcipere, licet ſæpius ſe offerat occa-
ſio. 3tio. Qui ſine Confirmatione probabiliter ne-
quit reſiſtere tentationibus contra fidem, nec eam
fortiter tueri coram tyranno, ad eam fſuſcipien-
dam ſub gravi præcepto tenetur.

Reſtat modo, ut Cæremonias in admi-
niſtratione Confirmationis ab Eccleſia adhi-
beri ſolitas conſideremus. Imo. Cæremoniæ
eam przæcedentes ſunt, Conſecratio Chris-
matis. (O. 967.)
2do. Patrinus, cujus mentio habetur in
c. in Catechiemo. ex Hyggino c. non plackt.
ex Walafrido Strabone. c. In Baptiemo. ex
Concilio Moguntino, d. 4. de Conſecr. Item
in Sacramentario S. Gregorii. Nicolao I. ep.
ad Rodulph. & Tridentino Seſſ. 24. c. 2. de
ref. cujus hanc rationem dat S. Thomas 3.
p. q. 7. a. 10. quod illi, qui ſeliguntur ad
pugnam, debent inſtrui a Veteranis longo
uſu in re militari exercitatis.

3tio. Confirmandi debent lavare frontem,
antequam ad Confirmationem accedant juxta
Conc. Mediol. Olim etiam nomen mutabant,
vel ſaltem aliud addebant. Conc. Mediol. V.
& quando Confirmatio ſtatim poſt Baptismum
conferebatur, in veſtibus albis Epiſcopo offe-
rebantur.

Coroll.

ſrol. B
geyip
Psa Pa
4
l, jr
, ut
Eem d
tinum
Hyiſeon
ekterno
Cin S
tec de
demſ
ſt il⸗
triens
in.
Wlen
Ceptar
lutt
Mtelt
ttben
er,
Nish
ſunm

nemn
en
tnne

exo

bi !
dollat
20

Eine

De Confirmatione. 199

ipelken Coroll. Prakt. Imo. Patrinus in Confirmatione ſub Reſolvun=
Um fetiie gravi peccato adhibendus eſt, & debet eſſe diver- zur caſus.

eninſn ſus a Patrino Baptismi. c. In Catechismo. de Conſ.
itet: len d. 4. Quando vero Patrinus facile haberi non po-
ropgin teſt, juxta P. Gobat omitti valet, melius tamen
giee eſt, ut unus ſit plurium Patrinus, & unus ea-
öhhük dem die plurium Patrinus eſſe poteſt. ado. Pa-
den, Ee trinum defignant parentes, vel in eorum defetu
cann iü Epiſcopus & Clericus: Monachus etiam reſpeétu
externorum Patrinus in Confirmatione efſe poteſt:
quin & Confirmans per alium nomine ſuo aſſiſten-
tem bPatrinus eſſe poteſt. Debet autem efſe ejus-
dem ſexus cum confirmato, & indecorum eſt, fi
ſit illo ætate minor. tio. Pater & mater, Vi-
las in 1 tricus & Noverca Patrini eſſe non poſſunt. c. di-
cclelan Rum. 30. q. I. Ob contractam cognationem ſpiri-

Crrem tualem. Et ne impedimenta Matrimonii multipli-
tatio 0 centur, Pontificale Romanum præſeribit, ut nul-
lus teneat niſi unus aut duo, niſi aliter ſuadeat
neceſſitas. Ut vero Patrinus cognationem ſpiri-
wuber tualem contrahat, debet tangere ſuum filiaſtrum
v. g manus humero imponere, dum confirmatur:

“ Item nomen confirmati & Patrini in libro deſeribi
Nntin debet, ut ſuo tempore teſtimonium Confirmatio-
huſeet nis haberi poſſit. Ato. Officium Patrini eſt, ut in
cohot ſuam tutelam confirmatum recipiat, eique tradat,
1 1 quæ decent probum & honeſtum Chriſtianum.
Moui
“ § 975.
ens Cæremoniæ concomitantes Confirmatio- Cæremo-

nem ſunt Imo. tempus, quod olim idem fuit wiæ con-
ceum tempore collati Baptismi, cum quo Con- comtan.
ve firmatio conjungebatur. (G. 962.) poſtquam
eim/ vero ſeparata fuit, pro opportunitate Epiſco-
IHE pi, maxime vero in feriis quatuor temporum
Me Ccollata fuit.

ſtn, 2do. Locus olim idem ac Baptismi fuit,
ſooro⸗⸗ deinde in Eccleſia Cathedrali vel alia qua-
N 4 cun-

n

Subſe⸗

STisentes.

200 Caput XV.

cunque, ad quam Epiſcopus excurrit, admi-
niſtrata eſt.
3tio. Poſt pronuntiatam formam Epilſco-
pus confirmato alapam in maxillam leviter
infligit, ut ille meminerit, ſe promptum elſſe
debere, ad quævis adverſa pro Chriſti nomi-
ne perferenda. Hanc Cæremoniam antiquam
non eſſe cenſet Martene, eam tamen in Pon-
tificali MS. Vaticano ante 400 annos depre-

hendit P. Berti.

Ato. Pax datur ab Epiſcopo, & oratio
funditur ex antiquiſſimo inſtituto, Ordineko-
mano, & Amalario I. I. c. 27. ut intelligat
confirmatus, ſe Gratiæ plenitudinem, & pa-
cem, quæ exuperat omnem ſenſum, eſſe con-
ſecutum.
Cæremonizæ Confirmationem ſubſequen-
tes ſunt tmo. Frons confirmati vitta linea
ſeu faſciola circumligari debet, tum ne S.
Chrisma defluat: tum ut oſtendatur, accep-
tam gratiam firmiter retinendam effe.

2do. Frons confirmati olim feptem diebus
ligata manebat, juxta Ordinem Romanum:
Poſtea tribus diebus, ex Syn. Benevent. quod
ad ſpatium 24 horarum reſtrinxit Synodus
Carnotenſis a. 1526. Denique frontem ſtatim
a Sacerdote goſſypio abſtergendam & ſeptem
diebus a lotione capitis abſtinendum eſſe de-
crevit Synodus Lugdunenfis a. 1542.

3tio. Vitta olim cremabatur, & cineres
usque in primum diem Quadrageſimæ ſerva-
bantur.
Coroll.

. M
illtrnan
os Con
Henai
matio
Pentian
inetn
k. ler
ent
onea
ledant
kergan
ro m
Cerdot
Cep
une
n ſen
P. .
egeil
on
o an
Uil

De Confirmatione. 201

Urtit, N Corolt. Prafk. Imo. Parochi moneant, & diligenter NReſolvun-
inſtruant populum de dignitate, utilitate & effe- tur caſus.
bus Confirmationis, & ne occaſionem eam perci-

RK piendi negligant. 2do. Suadeant, ut ante Con-
lan h firmationem per Sacramentalem Confeſſionem con-
kolnpton: ſcientiam emundent. Stio. Oſtendant, Confirma-
Chrili tionem ſine graviſſimo Sacrilegio iterari non poſ-⸗
am ni ſe. Irregularitas tamen per iterationem non vi-
RR detur incurri, quia nullo jure expreſſa eſt. Ato.
Moneant, ut confirmandi devote & modeſte ac-
annd cedant, frontem, ſi madida fuerit, ſtrophiolo ab-
ſtergant, & ita S. Chrisma ſuſcipiant, & deinde
, E pro more dicœcefis frons vitta ligetur, vel a Sa-
te cerdote ſale & aqua abſtergatur, quæ Vitta dein-
,M 4 ceps ad vanos uſus adhiberi non debet, imo ſi in
Itim uſum etiam Eccleſiæ deputatur, prius ſale & aqua
inen, in ſacrarium fundenda abluenda eſt a Sacerdote.
n ele Sto. Cæremonia illa, ut confirmati a templo non
egrediantur, donec ab Epiſcopo generalem bene-
dfétionem acceperint, tunc non obſervatur, quan-
do tantus confirmandorum concurſus eſt, ut alii
n e Aliis locum dare & ſuccedere debeant.
i t
,tuN 1
nel —
egeni
om
Leſeltf,
t
nten
nch
541.
E
inen

Euckhari-
ſtia quid.

Varia
ejus no-⸗
nmiinad.

0

202 .
6 SRe F
CAPUT XVI.

S. S. E UCHARISTIA.

K. 977.
acroſancta Euchariſtia ſpectari poteſt vel
ut Sacramentum, vel ut Sacrificium;
primo ergo illam ut Sacramentum, dein-
de ut Sacrificium conſiderabimus. Igitur Sa⸗
cramentum Euchariſtic definitur: Sacramen-
tum N. L. a Chriſto Domino inſtitutum ad
cæeleſtem animarum noſtrarum alimoniam,
in quo corpus & Sanguis Chriſti vere, reali-
ter, ac ſubſtantialiter ſub ſpeciebus panis &
vini continetur.

Schol. 2. Quia S. S. Euchariſtia, vel ut Sacramen-
tum, vel ut Sacrificium fumi poteſt, hinc alia
illi nomina conveniunt univerſim ſumptæ pro Sa-
cramento ſimul & Sacrificio: alia ſpeciatim fum-
ptæ pro Sacramento: alia ſumptæ pro Sacrificio.
Si ſumatur pro Sacramento ſimul & Sacrificio,
dicitur: 1. Euchariſtia, a S. Ignatio, Juſtino,
Irenæo &c. id eſt, bona gratia, ſeu gratiarum
actio, quia in ea Chriſtus recipitur fons omnium
gratiarum, inque ea offertur Deo Sacrificium gra-
tiarum actionis perfeétiſſimæ. 2. Eulogia, id
eſt, benediétio 1. Cor. 10. olim quippe partes
Euchariſtiæ conſecratæ in ſignum mutuæ Chari-
tatis ad abſentes Presbyteros mitti per Parochias
fſolebant, quibus deinde panes a Sacerdote bene-
dicti, & ad abſentes ob aliquod impedimentum
miſſi ex decreto Concilii Laodiceni c. 49. ſucce-

debant. 3. Dicitur Paſcha I. Cor. 5. tum quia
tem-

1

fmpore
Chritumm
ſet, ee
S conv
(rici p
dn di.
m, di
Atellen
ſebtac.
lttiei, 6
er
Nlmank
W dat
Wrn
fummi
onnen
ſie e.
Te
ekfein
noto
Iunt
W an
ie
min.
6A
i
enn.
Ue
tuent
Dree
menti
lid
lame
n
Men
hoe⸗
Pror
k,
ene

ii e

ackka
entumek
8. Er
. Oran
nſtinm
Alioct
vere,
bos pl

Nt n
tel, e
ſunetetn
ſeits
1e e
le e
. ſons
Geifan
Zg,
e,
nne

Caput XVI. De Euchariſtia. 203
tempore Paſchatis a Chriſto inſtituta eſt, tum quia
Chriſtum continet Paſcha noſtrum. 4. Synaxis,
id eſt, collectio ſeu congregatio, quia multi fide-
les convenire ſolent ad Sacrifieium, & Corporis
Chriſti participationem: hinc etiam a Latinis Col-
leca dicitur: Euchariſtia, prout eſt Sacramen-
tum, dicitur I. ſimpliciter Sacramentuns ob ſuam
excellentiam. 2. (Gns a Dominica a Tertull. l. de
ſpectac. c. 13. Quo nomine, quia abutuntur hæ-
retici, Genebrardus in Lit. Apoſt. c. 8. & Vas-
quez abſtinendum eſſe putarunt, quos refellunt
Salmanticenſes, & putant, ſaltem hoc nomen,
ubi datur erroris occaſio, non ita frequenter eſſe
uſarpandum. 3. Agapa, id eſt, dilectio, quia
ſummi amoris Dei erga nos argumentum eſt. 4.
Communio, quia juxta S. Damaſcenum l. 4. de
fide c. 14. per illam Chriſti concorporei ſumus,
& fideles de uno pane participantes unum corpus
efficiunt: unde etiam vocatur Metalepſis ſeu trans-
mutatio, qua fideles ſpiritualiter iu Chriſtum trans-
mutantur, & Fermentum, quod pravos noſtros
affectus immutat. 5. Viaticum, a Conc. Nicæ-
no can. 13. quia in via ad patriam vires nobis
ſuppeditat. 6. Corpus Chriſti, vel Corpus Do-
mini. 7. Panis I. Cor. 10. & quidem cæleſtis a
S. Auguſtino ep. 120, Panis Dominicus tr. 39.
in Joan. quotidianus ep. 121. Sicperſubſtantialis,
Serm. 145. de temp. Et ab Eccleſia dicitur, Pa-
ms Chriſti, & Panis Angelorum, vel quia in-
tuentium oculis panis ſpeciem præfert: vel quia
præſtat animæ id, quod panis corpori. 7. Sacra-
mentum ſeu ſignum vel figura Corporis & Sangui-
nis Chriſti, a ſpeciebus panis & vini, quæ Sa-

cramentum vocantur, quia fignificant corpus &

Sanguinem Chriſti. 8. Sacramentum Novi Teſta-
menti, quia Chriſtus Dominus morti proximus
hoc amoris ſui pignus nobis legavit. Euchariſtia,
prout Sacrificium eſt, vocatur I. Liturgia, id
eſt, ritus & Ordo Sacrificium Euchariſtiæ pera-
gendi. 2. Miſa, de qua voce plura inferius.
. 3 Sa⸗

N. . tum ab aliis diſtinétum. Habet enim 1m0.
craer

mentzwis.

Caput XVI.

3. Sacrificium Panis & Vini, a S. Fulgentio I. de
fide. c. 19. 4. Oblatio Altaris, a S. Auguſtino
ep. 149.
Schol. 2. Variæ figuræ Veteris Teſtamenti S. S. Eu-
chariſtiam præfigurabant, quæ ad tres claſſes re-
duci poſſunt. Nam Euchariſtiam, prout eſt Sa-
ventum ſeu fignum ſenſibile. præfignavit obla-
tio Melchiſedech Gen 14. Panes propoſitionis,
de quo ſoli mundi edere poterant Exod. 4. uti
declarat S. Hieronymus in ep. ad Tit. & illa Pro-
verb. 9. verba: Sapientia dificavit ſihi domum,
miſcuit vinum, & propoſuit menſam ſuam: Et pa-
nis ſubeinericius Eliæz. 3. Reg. O. 2do. Eucha-
riſtiam quantum ad rem tantum ſeu effectum præ-
monſtravit Manna. & lignum vitæ, quod erat in
medie Paradiſi. 3tio. Euchariſtia quoad Corpus
& Sanguinem Chriſti, quæ ſub ſpeciebus conti-
nentur, ſignificarunt omnia antiqua Sacrificia,
nti decçet S. Auguſtinus l. 17. de Civ. c. 20. Et
ſpecialiter quoad Sanguinem Chriſti Euchariſtia
ſignifcata fnuit per Sanguinem Teſtamenti Exod.
24 ad quem allndens Chriſtus Sacramentum hoc
inſtituens dixit Matth. 26. Hic eſt Sanguis meus
Novi Teſtamenti: Denique quoad hæc omnia Eu-
chariſtia perfectilfime præfigurata fuit per Agnum
Paſchalem, qui juxta S. Thomam ſigniſicabat Chri-
ſtum non tantum ut hoſtiam, ſed etiam ut cibum,
quia non fſolum immolari, ſed etiam manducari
debebat. Deinde Sanguis Agni denotabat effe-
ctuc redemptionis Chriſti nobis per hoc Sacra-
mentum applicatæ, quo a peccati ſervitute, ſicuti
olim Judæi ab Egyptiis liberamur: Denique pa-
nis azymus, quo Judæi manducantes Agnum uti
debebant, materiam hujus Sacramenti ñigniſicat.

JK. 978.
Kuchariſtia eſt verum N. L. Sacramen-

omnla ad rationem veri Sacramenti requiſita.

1. Si-

1 Seoon
fl,&
Elhun. 1
Unlitiat
rens.
ratn
ſut
tgeninen
nuum glo
I, G
1 le
Eecvo n
geti
Untet
fuluenn
R Nerrn
Rcu⸗
m n
Met,
n ie
n
Yenth
I
es P

lol.
Panis
tum
ſitnr
anim
tus,
inae
Eäten
ſiliee
dbee
ſter

De Euchariſtia. 205

lgrih 1. Signum ſenſibile, ſcilicet ſpecies panis &
Nn vini, & ſignificat tum mortem Chriſti præ-
teritam. I. Cor. II. v. 25. Wortem Homini
eig annuntiabitis: Corpus Chriſti ſubſtantialiter
rs dis Præſens. Matth. 26. Hoc zſt corpus meum:
paratam gratiam ſanctificantem. Joan. 6. v.
37. Qui manducat meum carnem, & bibit meum
anguinem, in me manet, & Ego in illo: fu-
turam gloriam I. c. v. 57. Habet vitam &ter-
nam, & Ego reſuſcitabo eum in noviſſimo die.
2. Eſt ſignum a Chriſto inſtitutum Matth. 26.
de quo mox plura. 3. Habet vim producen-
di gratiam ſanctificantem I. c. oan. 6. 4.
Extat mandatum illo utendi Joan. 6. MWiſt
manducaveritis carnem filii hominis &c. Ergo
eſt verum N. L. Sacramentum. (H. 889.)
Et quidem diſtinéctum ab aliis, quia diſtin-
ctam materiam, formam & ſignificationem
neil habet, uti ex dicendis patebit. 2d0. Ita me-
mem rito definierunt Concilia, Carthaginenſe III.
Sn can. 28. Lateranenſe in cap. firmiter. Flo-

e rentinum in Decreto. Conſtantienſe Seſſ. 13.
See & Tridentinum Sefl. 7. can. I. Quibus om-
nes Patres ſubſcribunt.
n n .
amuün Schol. 1. Sacramentum Euchariſtiæ ſub ſpeciebus An ſt
e HeeN panis & vini eſt unum ſpecie infima Sacramen- unum &
Finte tum unitate perfeétionis & integritatis, quia in- cyamen-
Deniſe ſtitutum ad unum totalem finem, nempe ſpirituale tim.
SG animzæ convivium, ad quod ſpeéctat cibus & po-
i igis tus, qui diſtinguuntur ſpecie materiali tantum &
inadæquata: & ideo Sacramentum EKuchariſtiaæs
eatenus ſolum poteſt dici eſſe multa Sacramenta,
Gon⸗ ſcilicet ob duplicem materiam, quo ſenſu etlam
ae⸗ ab Eccleſia in Miſſa dicitur: Quem vura & Sandka
eNin refecerunt sacramenta. 2. Si Sacramentum Eu-

ni, ches

Chriſius
LKuchari-
liam in-
ſtituit.

206 Caput XVI.

Chariſtiæ ſumatur pro ſuo contento primario, eſt
unum, quia idem corpus Chriſti eſt in omnibus:
Si vero ſumatur pro eo, quod eſt Sacramentum
tantum, tunc phyſice loquendo tot funt numero
diſtinéta Sacramenta, quot diviſæ & diſcontinua-
tæ hoſtiæ, & tot moraliter, quot ſunt refectio-
nes numero morali diſtinétæ, uti patet in con-
vivio corporali, quod unitatem & diſtinctionem
numericam ſumit ab ordine ad unam vel diverſam
moraliter refectionem.

§. 979.
Chriſtus Dominus S. S. Euchariſtiam im=
mediate per ſe in ultima Coena, pridie quam
pateretur, inſtituit. Ita clare patet ex Evan-
gelio Matth. 26. Cœnantibus autem illis acck-
pit Jeſus pvanem, & benedixit, ac ſregit, de-
ditque diſcipulis ſuis dicens: Accipite, & come=
dite: Hoc eſt Corpus meum. Et accipiens Cali-
cem Sc. Idipſum refert S. Marcus c. 14. &
S. Lucas c. 21. & S. Paulus I. Cor. II. Un-
de recte Tridentinum Seſſ. 13. c. 2. Ergo
Salvator noſter diſceſſurus e hoc mundo ad La-
trem Sacramentum hoc inſtituit. Et c. 1. Ita
enim majorer noſiri omnes, quotquot in vera Ec-
cleſia fuerunt, qui de JS. S&. hoc Sacramento diſ-
ſeruerunt, apertiſſime profeſſi ſunt, hoc tam ad-

mirabile Sacramentum in ultima Cœna Redemy-

torem noſtrum inſtitliiſſe.

Quo loco. Schol. r. Quantum ad locum, in quo S. S. Eucha-

riſtia inſtituta eſt, patet ex Luc. 22. Matth. 26.
& Marci 14. fuiſſe civitatem Jeruſalem, ubi ſo-
lum Paſcha celebrari potuit. Deut. 16. De patre-
familias, in cujus ædibus Chriſtus Paſcha celebra-
vit, major eſt controverſia Benediétus XIV. de
Feſt. Dom. die Jov. S. putat fuiſſe virum locn-
ple-

len,
und0
DIlam
Petro
Cotti &
Fonent
(en 00
Uenkian
u reji
Il 30.
riam
un P. G.
l bane
n.

letol 2. D
Wünnn
ilüne
Meies,
e
lckiie
e
Ame

De Euchariſha. 207

himm pletem, Chriſto notum & diſtinctum ab illo, qui
inomm aquam domum deferebat. Eum fuiſſe S. Joannem,
Kennn nullam veri ſpeciem habet, quia ille ipſe cum
meo S. Petro ad quærendam hanc domum miſſus fuit.
dtmn Cotti & Serry putant, eum fuiſſe S. Marcum co-
utf gnomento Joannem, cujus mentio fit Act. 12. &
eh quem conſtat Jeroſolymis domum habuiſſe, quam
Glndin fſententiam nullo antiquitatis fundamento fubni-
id Xam rejicit D. Calmet in c. 26. Matth. P. Maudit
diſſ. 30. dominum domus illius facit Alphæum &
Mariam parentes S. Jacobi minoris. Concludamus
cum P. Graveſon difſſ. 19. de Myſt. & ann. Chri-
. ſti, hanc rem iis, quæ nos latent, eſſe accenſen-
atitin dam.

hick⸗ Schol. 2. De tempore ſeu die menſis, quo Chriſtus Guo die.
tetefli ultimum Paſcha celebraverit, & S. S. Euchariſtiam
n inſtituerit, magnam difficultatem movent Inter-
pretes. Aloyſius Legionenſis in opuſc. de utrius-
1, 61 que Agni immol. docet, Chriſtum cum Judæis
.irien celebraſſe Paſcha in primis veſperis Lunæ 14tæ,
tipiin D Rena in .
“ quæ eſt finis 3tiæ: hoc modo facile explicat
S 6 8S. Joannem, qui dicit, quod Chriſtus Paſcha cele-
Cor u braverit ante diem feſtum Paſchæ, crucique affi-
t.2 Xus ſit in Paraſceve Paſchæ, non vero in die ſo-
tnebai lenni, ſed in hebdomadali, ubi judicia exercere,
Etcn emere & vendere licebat. Verum hæc opinio
“ non placet, quia Paſcha Judaicum immolabatur
Nin luna 1Ata exeunte non vero ineunte, id eſt,
GUmi! horis pomeridianis diei 14tæ menſis Niſan, in
tm qua etiam Chriſtus Paſcha immolavit; & S. S. Eu-
u cchariſtiam inſtituit. Nam r. Exod. 12. V. 6. ju-
betur, ut agnus ad ſacrificium ſeleétus ſervetur
usque ad diem 1I4tam Niſan, & ad veſperam im-
We moletur, & ad veſperam, vel juxta textum He-
1 braicum en inter duas veſperas: &
lem l S. Matthæus diem inſtitutionis Euchariſtiæ vocat
6, ſolemnem. 2. Judæi baſcha in Ægypto primo
ſee comederunt ad ſecundam veſperam lunæ 14tæ,
quia Num. 33. V. 3. legitur Hebræos de Ramefſe

Kia pro⸗

208 Caput XVI.

profeétos eſſe menſe primo die 15to menſis altera
die poſt Phaſe, vel juxta LXX, ra zaugto* rs zα
poſtridie ipfius Paſcha Hebraice "e1
a craſtino Peſach: Ergo etiam Chriſtus eo die ce-
lebravit. 3. Juxta S. Scripturam Exod. 12. ea-
dem luna IAta incipiebat ad veſperam ſolemnitas
azymorum, & agnus Paſchalis comedebatur, qui
prius immolandus erat ad ſolis occaſum: ſed ſo-
lemnitas azymorum non incipiebat in prima ve-
ſpera lunæ 14tæ, ſed in ſecunda, nam fermentum
usque ad meridiem diei 14tæ erat licitum: Ergo
in ſecunda veſpera agnus immolabatur; maxime
cum S. Scriptura ſeptem dies azymorum ſolum
numeret. Nec dicas I. Judæi immolarunt Paſcha
in prima veſpera lunæ Tate, in Egypto. quia
inchoante luna I5ta egrefſi ſunt de Rameſſe Exod.
12. v. 42. & quidem fſub initium noctis, alias

enim, ſi in ſecunda veſpera agnum immolaſſent,

in eadem tam cito congregari, vaſa ab Æ gyptiis
mutuo accipere, & clades primogenitorum Pha-
raoni innoteſcere non potuiſſet. Reſp. Duplex
fuit egreſſus de EÆgypto, unus confufus noéte ad
finem vergente circa diluculum urgentibus Egy-
ptiis, ubi collecti ſunt in Rameſie: alter pleno
jam die populo in exercitum coadunato: & ru-
mor cœſorum primogenitorum, & mutuatio va-
ſorum hoc modo turbatis E.gyptiis facile abſolvi
potuit. II. Si Chriſtus luna 14ta, ad ſecundam
veſperam celebraſſet Paſcha, tunc occifus fuiſſet
in die prima ſolemniſſma Azymorum, quod ipſi
Judæi præcavebant Matth. 26. v. 5. & prohibe-
bat Feſti hujus Religio. eſp. Concilium diſſua-
dentium mortem Chriſti in die feſto auditum non
fuit, imo judicia in eo exercere licuiſſe colligi-
mus ex lapidatione colligentis ligna in Sabbato.
Num. r5. imo ob Religionem Feſti Judæi per ſe
hoc judicium exercere nolebant. III. Apud Ju-
dæos dies ſolam primam veſperam habebat Gen. I.
v. 5. Faſum eſt veſpere & mane dies unus. Kéſp.
Diem feſtum ab una ad alteram veſperam durade
patet

Ptet h
ſeher⸗

Nh 3. l
am
mi d
MNtsi!)
lehns
enter
n ſeni
ien al
Uer ul
1 die e
Uune d
r Pil
i re
fermnh
1
i⸗
en
fonn
ement
ue
I
2 l
ſen

De Euchariſtia. 209
1 . „ . .
adcd Datet Lev. 23. v. 52. & in citato loco Gen. r.
H Vechens ſumitur pro fine diei non vero pro initio.
RN .
edet hol. 3. Harduinus de ſupr. Chriſti Paſch. duplicem Sent,
Gx nn: lunam r4tam diſtinguit pro diverſa ratione auſpi- Hardis=
amn ſbeni candi diem primum menſis apud Judæos. Quippe ni.
edeben,4 Judæi Jerofolymitani celebrarunt Paſcha ſervatis
alun ite diebus lunæ a prima ejus apparitione, & conſe-
infuan quenter luna r4ta incidente in diem Paraſceven
iin ſenen ſeu feriam 6tam, in qua poſt Chriſti Cruciixio-
ieitune nem Paſcha immolatum fuit. Judæi vero Galilæis
Atür inter quos Chriſtus fuit, numerabant lunam I4tam
nom a die conjunctionis folis eum luna, unde juxta
Droch hunc computum Chriſtus feria Sta pridie mortis
H ſuæ Paſcha celebravit, & crucifixus fuit eo die,
ameſel qui Jeroſolymis profeſtus, non vero feſtus fuit.
pon Verum hæc ſententia ĩterum non videtur ſubfſiſtere:
jmmade x. Quia in S. Scriptura non habetur veſtigium
3 Ag duplicis hujus Neomeniæ; imo Exod. 12. V. 6.
gtornu jubetur Phaſe celebrandum ſimul ab omni cœtu
Niſ. filiorum Ifrael: & in die mactationis Agni omne
inete fermentum a domibus Judæorum abjiciendum erat
ettin v. 15. quod ſane obſervatum non fniſſet, ſi Ga-
e: Ine e lilæi Jeroſolymam venientes uno die eitius Paſcha
. e Celebraſſent, ubi Jeroſolymitani una die ſerius il-
u lud celebrantes fermentum nomdum ſuſtuliſſent.
den 2. Judæi in Neomenia ſemper primam lunæ pha-
frien ſen attendebant, uti probat Petavius in not. ad

S. Epiph. Bucherius de Palſch. Jud. Cyclo: & ex
G Joſepho l. 6. de bello. v. 9. & Philone clare pa-
m, 6 tet, omnes Judæos ſimul uno die Paſcha immo-
En. laſſe. Nec obſtat I. quod-Joan. 13. V. 1. Chri-

.*
lun. ſtus dicatur inſtituiſſe Euchariſtiam ante diem fe-
unſin ſtum Paſchæ. Et Judæi non intrabant Lrætorium
iſe feria 6ta, ut non contaminarentur, ſed mandu-
in Ge carent Paſcha: hinc illa feria 6ta, qua Chriſtus

. - . — ₰
crucifixus eſt, dicitur Paraſceve, non Sabbati,

1 ſed Paſchæ, & Sabbatum ſequens dicitur magnus
6 dies Sabbati. Reſp. S. Joannes loquitur de die
u. natu=⸗

chram Inſtit. Theol, Tom. III. 9

Cent.
P. Lamyg.

210 Caput XVI.

naturali incipiente a media noéte, non autem de
die legali incipiente a prima veſpera. Deinde per
manducationem Paſcheæ non intelligitur Agnus
Paſchalis, ſed aliæ viétimæ per ſeptem dies azy-
morum oblatæ, & nonniſi a mundis manducan-
dæ. IIIud Paraſceve erat Sabbati, quod ſolum
in S. Scriptura Paraſceven habet, & ſequens dies
Sabbati dicitur magnus, qui in ſecundum diem
azymorum incidebat. II. Si luna 14ta Paſcha
celebratum fuiſſet a Judæis, tunc illo anno Pen-
tecoſte non incidiſſet in diem Dominicum, quia
numerando 50 dies a ſecundo die azymorum,
Pentecoſte incidifſet in diem Sabbati, quod eſt
contra traditionem Eccleſiæ. Reſpondent varie
ad hoc Theologi, uti videre licet apud Benedi-
Gtum XIV. de feſt. Dom. qui cum Baronio putat;
50 dies a ſecunda die azymorum numerandos eſſe,
quando in Sabbatum non incidebat: quodſi in eum
incideret, uti anno mortis Chriſti contigit, nu-
merandi erant ab altera die Sabbati, id eſt Domi-
nica, unde Chaldaica vertit; poſt diem feſtivita⸗
tis Lev. 23.

Schol. 4. Bernardus Lamy difſ. de ult. Paſch. &

D. Calmet difl. de Nov. Paſch. &c. putant, Chri-
ſtum Dominum morte præventum anno vitæ ſuæ
ultimo legale Paſcha non manducaſſe, ut figura
immolationis Agni in Chriſti crucifixione imple-
retur, ita ut paratum Paſcha ab Apoſtolis mactan-
dum efſet ipſa die Paſſionis Dominicæ poſt ſolis
occaſum. Interim tamen hi Auctores admittunt,
S. S. Euchariſtiam in azymo inſtitutam efſe, quia
in veſpera agni maétationem præcedente, jam
omne fermentum ſublatum fuit. Hanc ſenten-
tiam P. Suarez 3. p. q. 50 hæreticam eſſe putat:
verum Emin. D. Gotti & P. Serry notant, ut
ſententia hæretica declaretur, Eccleſiæ judicium
prius expectari debere. Nihilominus dicendum,
Chriſtum pridie quam pateretur, legale Paſcha
cum diſcipulis ſuis manducaſſe, & S. S. Enchari-
ſtiam ibi inſtituiſſe. Hoc clare indicat 1I. S. Scri-

ptura

“
ſerun

nn tit

nven
lſibri
un.
crit
1. alt
ſtuit
Peuß
nuhite
tenkur.
Gbame
kle e
in an
Cblt
oß
ond
N
nn
Cüntn
I1
Gn
N
er
tis
8
i⸗
Ro
prin
Iu⸗
!
bin
Ne
(kr⸗
lune
Uen
4 dei
Uns

n Anten!
Deinler
inr Ae
8 münlue
cNod ſet
ſeclent
Undun de
Iin k
lo unk
nicun,
21F
ti,
onlen
Aod e
atonioff
nerancost
voti
contigt!
id r
jen ſen

De Eucharifia. 211

ptura Matth. 26. V. 17. Prima die azimorui ac-
ceſſerunt diſcipuli ad eſum dicentes, ubi vis pare-
mus tihi: & deinde narratur, quomodo Paſcha
paraverint: & Chriſtus ipſe Luc. 22. v. 15. ait:

deſiderio deſideravi manaucare hor Paſcha vohis-

cum. 2. Accedit univerſalis conſenſus Eccleſiæ

fubſcribentis Tridentino, quod Sefl. 22. cap.

X. ait: Celebrato veteri Paſcha: . novum in-
Rituit Paſcha. Et Eccleſia canit: poſt agnum 1y-
Picum pletis epulis. Suffragantur Patres com-=
muniter, quos pro nobis ſtare ipfi adverſarii fa-
tentur, maxime vero eos, qui luna I4ta, in
quamcunque diein incidiſſet, Paſcha celebrandum
effe contenderunt. Vid. Honoratum à S. Maria
in animadv. ad reg. Crit. t. 2. I. 4. d. 3. Non
obſtat I. Quod Apoſtoli accedentes ad Chriſtum
Ppro præparando Paſchate venerint prima die azy-
morum, id eſt; ad veſperam poſt ſolis occaſum,
ubi Agnus immolari amplius non poterat; qui
juxta Joſephum ab hora zgtia usque ad Stam ma-
ctandus erat, & quidem in templo, & comeden-
dus a ſtantibus, quorum nihil Chriſtus obſervaſſe
legitur. Keſp. Apoſtoli ſtatim poſt meridiem ad
Chriſtum pro parando Paſchate acceſſerunt, ubi
ſatis temporis ſupererat pro immolatione Agni in
templo: imo juxta Philonem a fingulis in priva-
tis ædibus hic Agnus immolari poterat: & forte

Sacerdotes immolatos in templo agnos ſingulis

diſtribuebant. Quando ergo S. Lucas ait, Apo-
Rtolos acceſſiſſe ad Chriſtum, quando venit dies
prima azymorum, anticipatione utitur. II. Ex
Tabulis Aſtronomicis conſtat, anno mortis Chri-
ſti lunam rtam Paſchalem incidiſſe in feriam
6tam, qua Chriſtus occifus fuit: Ergo Paſcha le-
gale celebrare non potuit. Unde Petrus Alex. in
Chron. Hypolitus, Apollinaris, Clemens Alex.
hanc etiam ſententiam tenent. KReſp. Efficacia
argumenti petiti ex Tabulis Aſtronomicis pendet
à determinatione anni & diei, quo Chriſtus mor-
tuus eſt, de quo Chronologi non conſentiunt.
2 Dein⸗

212 Caput XVI.

Deinde necdum certum eſt, Judæos menſem au-
ſpicatos efſe a prima phaſe lunæ, non vero ab
ejus conjunctione cum ſole, quod probadilius
videtur. Chronicon Paſchale Petri non eſt magni
ponderis & incerti Auctoris, in quo Hypolitus
Ec. citantur, quorum proinde teſtimonia etiam
ſuſpeéta ſunt.

Schol. 5. S. Chryſoſtomus hom. 85. in Matth. putat,

Chriſtum cum reliquis Judæis Paſcha celebrafſe
luna 1I4ta exeunte, ſolos vero Sacerdotes, &
ſcribas morte Chriſti occupatos ad ſequentem Ve-
ſperam Paſcha tranſtulifſe legem violando. Ru-
pertus Abbas putat, Chriſtum & omnes Judæos
eadem die Paſcha celebraſſe, ſed feſtivitatem pri-
mi diei azymorum tranſtulifie in diem Sabbati ſe-
quentem, ne duo feſta continuo ſe cum magna

incommoditate ſequerentur. Alii cum Paulo Bur-

genſi volunt, cœnam legalem in diem Istam
translatam eſſe, ne duo feſta concurrerent, licet
Chriſtus ſecundum legem luna 1Ata Paſcha cele-
braverit. Verum huic translationi nulla ratio
ſuffragatur, non regula ), quæ vult Paſcha
feria 2. 4. & 6. non eſſe celebrandum, quæ tem-
Pore Chriſti nondum excogitata fuit, uti notat

etavius l. 12. de doctr. temp. & Serry exercit.

r. Non lex de deferendo manipulo ſpicarum po-
ridie diei feſti Paſchæ Lev. 23. V. 10. quia hæc
lex metere & offerre manipulum die Sabbati per-
mittebat, cum non effet opus ſervile, ſed Reli-
gionis. Non denique Concilium Jeſum occiden-
di, quia Judæi inſignes reos ſolemni feſto extre-
mo ſupplicio plectere poterant, uti docent com-
muniter Rabbini.

Nonnullæ Schol. 6. Ex hucusque dictis colligitur, Chriſtum

Sacramentum Euchariſtiæ pridie mortis ſuæ poſt
coenam legalem luna I4ta exeunte celebratam in-
ſtituiſſe, & quidem poſtquam ille conam ſuam
jam abſolverat, manducantibus & cœnantibus ad-
huc diſcipulis: hoc enim modo facile concilian-
tur

Uur Eye
lit, tete
u ilis
im (o
Ubarit

14. 8
relens
derip
Duchari
finit,
E contr
tei eon
Uamen
20 Gei
Eerind
itnil
Cihns
Cnni
1e
Coint
en!
Uen
Rhj
Cn
rt
Dler⸗
mod
Aep

Ut
Uuchn
Len
Ulus
Kin
nt

De Euchariſtia. 213

metlen t
omean tur Evangeliſtæ, nam illa verba: poſiquam cœna-⸗
Mokni vit, referuntur ad Chriſtum: illa vero: Cnanti-
on N bus illis, ad Apoſtolos. Chriſtus Dominus in ul-
vohn tima Coena Corpus & Sanguinem ſunm in S. S.

nolit eii Euchariſtia Ipſemet ſumpfſit juxta S. Thomam 3.
p. q. 81. a. I. An vero Beatiſſima Virgo tunc
præſens fuerit, & S. S. Euchariſtiam ſumpſerit,

fhaüm 8. Scriptura non meminit: Item Chriſtus S. S.
n atn Euchariſtiam præſente adhuc Juda proditore in-
Cerlog ſtituit, illamque ei cum cæteris communicavit,
en S contraria Turriani ſententia a nonnullis velut
lanen, fidei contraria, & quaſi hæretica rejicitur, a qua
mnes tamen cenſura abſtinendum eſt: tum quis Matth.
tivititan 26. dicitur Chriſtus coenantibus illis, id eſt, duo-
n en decim diſcipulis, quorum antea mentio facta fuit,
eUIN E inſtituiſſe Euchariſtiam, & poſt illam inſtitutam
n Daul Chriſtus adhuc dixit, ab uno præſentium ſe tra-
dem , ditum iri Marc. 14. tum quia ita ſentiunt Patres
ten a Calmet in Evang. Gotti & Serry citati, quibus
1 Mht concinit Eccleſia in hymno Corporis Chriſti:
nrln! Quem in Sacræ menſa coœnzæ, turbzæ fratrum
D duodenæ datum non ambigitur. S. Hilarius can.
, de⸗ 30. In Matth. & Innocentius III. de Myfſt. Miſſæ
, in contrariam quidem ſententiam tenent, ſed hac in

era parte deſerendi ſunt, & dum S. Matthæns & Mar-

ſpem cus dicunt, quod Judas poſt acceptam intinétam
“ bueccellam ſtatim exiverit, hoc intelligitur, quod
t modo poſt acceptam Euchariſtiam illam buccellam
e,6H acceperit, loquuntur enim per anticipationem.
ſims
inne, H. 980.
lent . . .
n Materia remota, ex qua conficitur Sacra Materia
3 Euchariſtia quoad primam couſecrationem, imæ
. tes & quantum ad ſpeciem Corporis Chriſti, eſt onlscke

Ae olus panis triticeus. Ita Imo. probatur ex
um“ S. Scriptura Matth. 26. Cænantibus autem eir
uin aocepit Jeſus panem, & benedixit ac fregit, de-
eud, ditque diſcipulis ſuirs dicens accipite & comedite:
. ◻ 3 RHoc

2 1 4 Caput XVR

Hoc eſt Corpur meum. Quod idem refertur
Marci 14. & 1. Cor. II. 2do. Ita definiunt
Concilia Braccarenſe III. can, 1. Carthagi-
nenſe III. c. 24. Lateranenſe in cap. firmi⸗
ter. Florentinum in Decreto. Tridentinum
Sefſſf. 13. 21. & 22. Quibus unanimis S. S.
P. P. ſubſeribit. 3tio. Panem hunc triticeum
eſſe debere, patet ex facto Chriſti, qui pa-
nem apud Judæos uſitatum adeoque triticeum
adhibuit. Hinc Florentinum definit, mate-
riam eſſe panem triticeum; & Catechismus
Romanus p. 2. de Euch. ait: hoc enim Apo-
ſtolica traditio nos docuit, & Eccleſiæ Ca-
tholicæ auctoritas firmavit.

Hæreſes., Schol. Gnoſtici, ut Chriſtianos verum Chriſti Cor-

pus manducantes, & Sanguinem ejus in Kucha⸗
riſtia bibentes imitarentur, abortivum infantem
in mortario piſtillo contundebant, cui ad vitan-
dam nauſeam mel & piper cum aliis aromatibus
& unguentis admiſcebant, & tunc in conventi-
bus ſuis digito ex illo delibabant, & ſic perfectum
Paſcha ſe celebraſſe affſerebant. S Epiphanius hær-
26. Idem feciſſe Priſcillianiſtas & Pepuzenos ci-
tatus S. Epiphanius teſtatur hær. 48. Artotyritæ
liba facta ex pane & caſeo pro Euchariſtia offe-
rebant. S. Epiph. hær. 40. & nonnulli ex Mani-
chæis Cathariſtæ dicti Euchariſtiam conſperſam
ſemine humano ſumebant: teſte S. Auguſtino
hær. 46. Nonnulli etiam loco panis fabas vel ca-
ſeum vel aliud hujusmodi pro conſecratione offe-
rebant, uti colligitur ex Concilio Carthaginenſi
III. c. 24. Item nonnulli labente Sæculo 8vV0
putarunt, ſalem in Sacrificio necefſario eſſe adhi-
bendum: teſte Alcuino ep. 69. & Jacobitæ pani
oleum miſcent. . S

17

H. 981.

ſalic
krmen
it Con
iimnu
10yi⸗
o X.
n Sae
ata n
Ctepor
onloe
M un
Uer
Une,
Un
te
Wh
tichn
tio e
DON

Utenn
Klot.
cha
non
cont
Kar
eſe
atn
ktoe

De Euchariſtia. 215

n Käeeem
4 dedin K. o8r.
Cnrh Valide tamen tam in pane azymo, quam Panis

ed n in fermentato conficitur Euchariſtia: ita de- azumus
GGmn finit Concilium Florentinum in litt. union: & ſer-
ninadt Deſinimur in azymo ſive in fermento pane triti. e ar
one —„ . . ſt mate-
en ceo Chriſti Corpus veraciter confici. 2do. Nec vig pa-
i, AI Leo IX. nec Humbertus, nec ullus Latino-ida.
letimm rum Sacrificia Græcorum in fermentato ce-
Initu lebrata unquam rejecit, uti patet ex ep. I.
ateku S. Gregorii VII. Imo S. Pius V. in conſtit.
erint Providentiæ Romani Pontificic. a. 1566. pro-
ccleli hibuit, ne deinceps Presbyteri Græci preæci-
. pue uxorati, Latinorum more, nec Latini
more Græcorum Miſſas & alia Divina cele-

Cii brarent, quod pariter prohibuit Benedictus
me XIV. in Conſt. Et/ſt paſtoralit. a. 1742. 3 tio.

In profeſlione fidei Orthodoxze a Græcis fa-
cienda & juſſa Gregorii XIII. edita ita legi-
tur: Item in azymo ſive fermentato pane tri-
ticeo Corpus Chriſti veraciter confici. Ra-
tio eſt. quia eſſe azymum vel fermentatum
non tollit rationem veri panis triticei: Ergo
uterque eſt materia valida.

Schol. r. Græci duce Michaele Cœrulario Patriar- Solvuntur
cha Conſtantinop. Sæculo IImo litem Latinis objeflio-
zin ſ moverunt, quod in pane azymo conſecrarent, nes.
contendentes, azymum nen eſſe panem. Prote-

t⸗ ſtantes vero moderni fatentur quidem, azymum
deif efſe materiam Euchariſtiæ ſufficientem, fermen-
os tatum vero eſſe convenientiorem. I. Quia Chri-
niu⸗ ſtus pro materia hujus Sacramenti adhibuit panem
coie⸗

uſualem, qui fuit fermentatus, unde zgrορ dici-
tur, quia per fermentum elevatur. Reſp. No-
mine panis intelligitur panis fimpliciter dictus
(eer ◻ 4. com-

Origo
Aſiis A&εασ=

A4e

216 Caput XVI.

communis ad azymum & fermentatum: fane vox
geros etiam manna Pl. 78. v. 24. & panes ſubei-
nericii Gen. 17. v. 6. vocantur, qui tamen fer-
mentati non fuerunt. Chriſtum vero in aZyO
conſecraſſe, qui in Paſchate ufſualis erat, patet
ex dictis (§. 979. cum Schol.) II. Canon 7.
Apoſt. & 12. Trullanus prohibent aZyma Judæo-
rum, & Nicoenum I. prohibet Paſcha celebrari
luna 14ta more Judæorum, qui illud in aZymO
celebrant: & S. Epiphanius hær. 30. reprobat Ebio-
nitarum Paſcha in azymo celebratum. RKeſy. Ca-
non 7. Apoſtolorum, Trullanus & S. Epiphanius
reprobant uſum azymorum more Judæorum „quaſi
legalia cum Evangelio eſfent opfervanda, uti vo-
lebant Ebionitæ. Nicænum ſolum tempus cele-
brandi Paſchatis determinat, non vero an in azy-
mo vel fermentato celebrandum ſit. III. Olim
Euchariſtia ex oblationibus populi conſecrabatur,
quæ Certe erant panes uſuales & fermentati. Reſv.
Duæ olim erant fidelium oblationes, una ante
Evangelium in pane fermentato, vino &c. pro
ſublevanda inopia Sacerdotum & pauperum: al-
tera ex pane azymo & vino pro conſecratione
lecto Evangelio. Vid. Martene l. I.

Schol. 2. Antiqui Scholaſtici putarunt, utramque

Eccleſtam Græcam & Latinam aZymo pane ſem-
per uſam fuiſſe usque ad exortam hærefin Ebio-
nitarum, ubi panis ſermentatus introduétus eſt;
ſupprefſa vero hac hærefi in Eccleſia Latina uſus
azymi revocatus, & in Græca uſus fermentati
retentus fuit. Martinus Polonus, & Platina ori⸗
ginem azymi ad tempora Alexandri I. referunt
a. 130. Nichetes Archiep. Nicomed. in dial. cum
Anſelmo Havelburgenſi tom. 13. Spicil. docuit
fermentum in Eceleſia Latina a Melchiade & Si-
ricio P. P. intrduétum effe, quo deinde deleto ab
aliis viris Apoſtolicis uſus azymi revocatus fuit.
Nonnulli Græei Schismatici 27Ymorum uſum re-
vocant ad Leucium quendam Apollinaris diſeiln⸗
um;

lin,
(tikurm
t pane
Fine
Uone.
Hud AI
verſa
MIxoSs
Cun ali
ton m
Gannatl
ek, Co
Oblatis,
letx.
litng
übene
Wünis !
uN8
Wnn
se
lenen
D
Kne
Ee
Uup
onn
Pen
10
Din⸗
tam
Kol
Ulnn
Chu
ln

m uen
Ppanes ſil
di temnen,
0 inn
8 ent, ſt

II. Cn—

ZVm Nü
lchn a
Hod n
reptohtſi
n. N

EOIIN
Anda,
teinur
eio anir
. U0
onſectin
entati.
g, Un
Vino
hanpenn
) Coblecn

It, Uur⸗
erein
trocnen4
aLint
ſs ſens

De Euchariſtia. 217

lum, qui deinde Papa factus, ut oſtenderet,
Chriſtum non habere mentem humanam, uteba-
tur pane azymo fermento quaſi anima carente.

Ita Simeon Jeroſol. apud Allatium Exercit. 28.

in Conc. Florent. Petrus vero Patriarcha Antioch.
apud Allatium vult, ab Apoſtolis Petro & Paulo
univerſæ Eccleſiæ azyma eſſe tradita, & propter
Judæos modico tempore permiſſa poſtea tamen
cum aliis ritibus Judaicis abolita. Denique Hila-
rion monachus Græcus fingit, Synodum VI.
damnaſſe uſum azymorum c. II. ſed manifeſtum
eſt, Concilium ibi loqui de azymis more Judaico
oblatis. Hæ ſententiæ hodie omnino ſunt obſo-
letæ. Inter recentiores Cardinalis Bona I. I. rer.
Liturg. e, 23. docet, apud Græcos uſum fermen⸗
ti ſemper conſtantem fuiſſe; apud Latinos vero
primis EKecleſiæ, Sæculis promiſcuum fuiſſe uſum
azZymi & fermentati, nec ante Sæculum omum
azymum communi lege receptum eſſe. Sirmon-
dus vero difſert. de azymo t. 4. eontendit, uſam
fermentati octingentis & amplius annis in Eccleſia
Latina ſolemnem fuiſſe, azymi vero receptum
efle medio tempore, quod a Schismate Photii us-
que ad turbas Michaelis Cærularii effluxit ab an-
no 886. ad annum 1053. Nos vero cum Mabil⸗
lonio in præf. Sæc. 3tii Benedict. & diſſert. de
pane Euchariſtico azimo & fermentato. Chriſtia-
no Lupo t. 3. Schol. in Conc. & Joanne Ciam-
Ppino in conject. de perpet. azim uſu in Eccl. pu⸗
tamus, vigniffe in Eceleſia Latina a tempore Apo⸗
ſtolorum ad hanc usque ætatem perpetuum azimi
uſum. Nam r. azimi uſus ab ipſa inſtitutione Eu-
Chariſtiæ profluxit, ſiquidem eo uſum eſſe Chri=
ſtum, conſtat ex dictis: (§. 979. cum Schol.) &
ita etiam ſentit Leo IX. ep. r. c. 5. S. Gregorius
VII. I. 7. ep. I. Innocentius III. de myſt. Miſſæ
I. 4. Cc. 2. 2. Antiqui Patres ea, quibus S. S.
Myſteria conſtant, explicantes, nullius fermenti;
ſed aquæ tantum & farinæ meminerunt, uti S.
Cyprianus ep. ad Cœcil. Gaudentius tr. 2. de Pa=

— ſei

S 5 ene

218 aput XVI.

ſchæ obſerv. S. Anguſtinus Serm. 227. Hoc ar. (Imi!
gumentum licet negativum probat, quia, cum ils Win
ignem etiam, quo panis coquitur, memorent, mlo m
ſane ſermentum non omiſiflent. 3. Patet ex for Aleti
ma S. S. hoſtiarum, quas ex azimo faétas demon- nnilep
ſtrat, earum exilitas, figura & forma imprefla (ANela
ferro charaéterato, quarum vetuſtas imagines ex-

Mentin
hibet Mabillonius c. 8. & Martene de ant. rit. Gid t
c. 3. 4. Falſum eſt, azimum modo poſt Sæcu-
lum romum obtinuiſſe, quia alias Leo IX. ſcri-
bens circa medium Sæculi IImi, & Humbertus
Cardinalis aufi non fuiſſent, uſum azimi a tem-
poribus Apoſtolorum repetere. Sane jam ante it ſel
Schisma Photianum uſum azimi probat Mabillo- ln Co
nius ex Alcuino, qui Sæculo IImo ineunte ſcri- olkhn

bit ep. 69. ad Lugd. Fccl. Panis, qut in (orpus Ini1
Cariſti conſecratur absque fermento ullius alterius nuint
infe tionis, debet eſſe mundiſſimus: Et Rabanus (rl e
biennio ante intruſum Photium mortuus I1. de in- ing
ſtit. Cler. c. 31. ait: Panem infermentatum &j vi- dln,

num aqua mixtam in Sacramento Corporis & San-

72 1 . i &
g'nis ſanktificari oportet. Porro quod ad Græ-

Whn
cos attinet, primis temporibus eos ſubinde azi-
m uſos fuiſſe, probabiliter quidem ſuaderi po- II
teſt, tum ex eo, quod Paſcha luna 1ta celebra- i
verint; tum quia Maronitæ adhuc in azimo con- iet
ſeerant, & Photius ipſe azimorum uſum Latinis
non exprobravit: fermenti tamen uſum apud Græ- eſt
cos perantiquum probat Mabillonius in difl. cit. getn
ſed ejus momenta nonnifi probabilia videntur D
D. Tournely, qui putat, apte finem Sæculi 6ti er
invictum argumentum produci non poſſe. Neque e
dicas contra noſtram ſententiam I. Aét. 2. v. 42. n
fideles dicuntur perſeveraſſe in fraétione panis,
qui certe nonniſ uſnalis & fermentatus fuit. Reſp. er
Hæc nonniſi mera conjectura eſt: certe azimi pa- toktr
nes facile parari poterant, & paratos fuiſſe uſus ten
legalium adhuc toleratus probat. HI. Tertull. I. 2. 1
ad uxor. ait, quod maritus reſcire poſſit, quid
mälier fidelis guſtaverit, quod feire non poſſet, in

ſi pa-

De Euchariſtia. 219

. hu ſi panis fermentatus non fuiſſet. Et S. Epipha-
GIi6H nius azima Ebionæis afcribit. Reſp. Ex azimo
mernn multo magis infidelis vir cognoſcit, quid mulier
Dtat guſtaverit: Et S. Epiphanius azima Ebionæorum
fdstmn errori legalia cum Evangelio conjungenti aſcribit.
mioe III. Melchiades t. I. Conc. Siricius t. 2. & In-
inn nocentius I. ep. ad Decent. oblationes conſecra-

e ge nt! tas ad titulos miſſas vocant fermentum. Keſp.
lo wike Fermentum hoc non S. S. Euchariſtiam ſed Eulo-
Leolé gisas fuiſſe cenſet Baronius. Verum Euchariſtiam

. fnife probat Mabil!
unn

onius; quæ fermentum ideo
Aimii dicitur, non quia

Ppane ſermentato conſecrata

ane int fuit, ſed quia ficut fſermentum farinæ eommix-
ſbat M tum conglutinat, ita Euchariftia communionis
b ivennt Eecleſiarum vinculum eſt, & quia ob doctrinam
gri ni arcani, ne myfſteria gentilibus paterent, ita appel-
Iliut ir lata fuit.

LNA (Coroll. Prafßt. Imo. Panis debet eſſe triticens ex fa⸗ Reſolvun-
rina & aqua elementari mixtus, & ignis calore tur caſus.
toſtus, quia alias non efſet panis uſualis. Hinc
panis ex oriza, avena, milio, hordeo, fabis,
nucibus, amygdalis, caſtaneis, piſis, lentibus,
tritico Turcico, leguminibus. radicibus confectus
non eſt materia apta Euchariſtiæ. Modica tamen
alieni frumenti admixtio tritico majoris quantita-
tis facta valori non officit. 2do. Panis confectus
ex granis, de quibus dubitatur, an fſit triticum,
eſt materia dubia: hinc Siligo Rocken multis vi⸗
detur eſſe materia dubia, licer Laymann pro ſuf-
ſicienti habeat, non tamen eam adhibere licet.
Zea vel ſpelta Dinckelkorn eſt materia apta, utpote
quæ in Suevia adhiberi ſolet: quare ad diſcernen-
dam veram materiam praxis dioeceſium attendi
debet. Stto. Farina lacte, melle, oleo, aqua ro-
ſacea vel alio non elementari liquore ſubacta &
toſta non eſt materia valida. Item Maſſa farina-
cea cruda vel oleo aut butyro frixa vel aqua eli-
xXa, panis ſubſtantialiter corruptus & hoſtiæ ru-
bræ multo cinnabere infectæ non ſunt materia va-
lida. Ato. Latinus Sacerdos in azimo, & Gras⸗
cus

Materia

ſecundæ
conſecr.
tionis.

220 Caput XVI.

eus in fermentato ſub peccato mortali conſecrare
debet, a quo etiam in caſu necefſſitatis pro dando
viatico recedere non licet, quia tunc præceptum
affirmativum debito modo non obſervabile non
obligat. Si tamen Latino Sacerdoti fub intermi-
natione mortis præciperetur, ut in fermentato
conſecret, ad evitandam mortem hoc facere
poſſet, quia præœceptum Eccleſiæ cum tanto ri-
gore non obligat. Cæterum Latinus per Græ-
cam, & Græcus per Latinam diceceſin tranſiens
propriæ ſuæ Ececleſiæ ritum obfervare debet, niſi
in illa diœceſi domicilium figat, ubi ejus ritui ſe
conformare debet. Benedictus XIV. in Conſtit.
ſup. rit. Græc. Sto. Azimi panes debent apnd
Latinos eſſe figuræ orbicularis & tenues ſub pec-
cato mortali: in caſu vero neceſſitatis licet ſine
ſcandalo celebrare in hoſtia orbiculari minori:
item hoſtiam levi fractura vel macula infectam
conſecrare, eſt tantum veniale, & ſi fractura poſt
oblationem advertatur, licite hoſtia conſecratur,
quamvis, ſi ſcandalum timeatur, alia peti & fra-
Eta poſt ablutionem ſumi poſſit.

H. 982.
Materia remota Euchariſtiæ quoad ſecun-
dam conſecrationem & ſpeciem ſanguinis

a- Chriſti eſt omne & ſolum verum vinum de

vite. Ita Imo. docet S. Scriptura Matth. 26.
Et accipiene calicem gratias egit, & deTdit illis
dicens: bibite ex eo omnes: Hic eſt enim Sau-
guis meus novi Teſiamenti, qui pro multis efun=
detur in remiſſionem pveccatorum. Dico autem,
non bibam amodo de hoc genimine vitir. 2do.
Ita defininnt Concilia: Carthaginenſe III. c.
24. Aurelianenſe IV. c. 4. Lateranenſe c.
firmiter. Florentinum in Decret. Tridentinum

4ra-⸗

uſtio⸗
Ctniia.
ſt eibo
Uut, i
let.

Al. En
eban
Ichei:
ionit
let. 44
tom ex
metn,
hendere
lant, 6
o Fin
Crti
Ennr
Penmtn
oali
lenie
Ul.
N
Un
nake

Hatun
de⸗
pantr
ſnen
Apr.
ſt

M colle
is or
e Nrar
ſerrizien
iſhinn
in ſenen
1 W
CUm imtn!

nus

eſin tn!
re dde
bejnf
V. ine
debentt
wes ii
tatis il
Mlai m
en M
achng
1cobleett
heid

Puunke
0 Huen
1 WlN
Memm!
GAa
isk
ulirt
NioA
Ute.
eeN

He LEuchariſtia. 221

Traditio: & ratio congruentiæ eſt, quia Eu-
chariſtia eſt ſpirituale convivium, quod con-
ſtat cibo & potu, cui vinum optime con-
gruit, quod nutrit, medetur, & cor æti-
ficat.

Schof. Encratitæ meram aqam in Euchariſtia ad- Eireſes.
hibebant, teſte S. Epiphanio hær. 47. Item Ma-
nichæi: teſte S. Leone fer. 4. de Quadrag. &
Ebionitæ juxta S. Epiph. hær. 30. & Tatianus
hær. 46. Nonnulli etiam Catholici Sæculo 3tio
tum ex fimplicitate, tum ex ignorantia, tum ex
metu, ne in perſecutione ex odore vini depre-
henderentur, in Sacrificio ſolam aquam offere-
bant, de quibus S. Cyprianus ep. 63. Alii lae
pro vino offerebant, quos damnat Concilium III.
Carthaginenſe c. 2 4½. ficuti & illos, qui uvas in-
tegras non exprefſlas offerebant. Alii propter vini
penuriam ſiccas uvas vel fæces vini aquæ immer-
ſas adhibebant, quem abuſum in quibusdam Daniæ
Sacerdotibus reprobat Alexander III. in ep. ad
Upfſal. Archiep. Denique nonnulli Sæculo Sto
ſobrietatis prætextu puram in Euchariſtia aquam
nſurpandam eſſe contendebant, de quibus Genna-
dius l. de dogm. Eccl. c. 75. qui ideo Hydropa-=
raſtatæ ſeu Aquarii dicti ſunt.

Vino autem conſecrando modicum aquze Vinum
naturalis rite admiſcetur. Conſtat hoc Imo. aqua mi-
ex perpetua praxi & traditione Apoſtolica, ſNeri de-
de qua teſtatur S. Juſtinus apol. 2. Oſfertur bel.
vanir & poculum aquie & vini. S. Irenæus 1. 4.
c. 54. Dominus., temperamentum calicis ſuum
ſanguinem confirmavit. Et S. Cyprianus ep. 63.
ex profeſſo hoc probat dicens: Dominica Tra-
ditio ſervetur, neque aliud fut a nobis, guane
quo

objieio⸗
NéSe

2232 Caput XVI.

guod pro nobie Dominus prior ſecit, ut calix
mixtus vino oſferatur. 2do. Hoc ſtatuunt Con-
cilia: Carthaginenſe III. c. 24. In Sacrumento
Cornoris & Sanguinis Domini nihil amplius of-
Jeratur, quam quod ipſe Dominus tradidit, hoc
eſt, panis & vinum aqua mixtum. Trullanum
C. 32. Florentinum in Decret. & Tridentinum
Seſſ. 22. cap. 7. Monet §. Sgnodur, præceptum
eſſe ab Eccleſia Sacerdotibus, ut aquam vino in
calice oferendo miſcerent, tum quod Chriſtum
Dominum ita feciſſe credatur? tum e latert ejus
aqua ſmul cum Janguine exierit; quod Sacra-
mentum hac mixtione recolitur, & cum auc in
Apocalipfi B. Joannis populi dicuntur, ipfiur
vopuli ſidelis cum capite Chriſto unio repyræſenta-
tur. Et can. 9. definit: Ni quis diwerit.

aquam non miſcendam eſſe vino in calicé offeren-

do, eoquod ſit contra Chriſti inſtitutionem, ana-
thema ſit. Denique omnes Liturgiæ Latino-
rum & Græcorum quoad hoc concordant.

Solvuntuyr Schol. I. Armeni Eutychiani teſte Nicephoro l. 18.

hiſt. c. 53. ne fignificare cogerentur unionem dua-

rum naturarum in Chriſto, vinum purum ſine

aqua oflerebant, quem abuſum in illis reprehen-
dit Concilium Trullanum c. 32. Lutherus, ſeri-
bens contra Henricum Angliæ regem, mixtionem
aquæ cum vino figmentum efſe humanum contta
Chriſti inſtitutionem, & peſſimam habere ſignifi=
cationem, calumniatur. Kemnitius vero in exam.
Trident. vult, hanc mixtionem eſſe rem indiffe-
fentem, quæ nec præcipi debet, nec prohiberi
quæ nunc eſt ſententia Lutheranorum. I. Quia
hæc mixtio non approbari videtur Iſ. I. v. 22.
Vinum tuum midtun efi aqua. Et S. Chryſoſto-
mus hom. 83. in Matth. vocat eos hæreticos,
qui aqua in myſteriis utuntur. Reſp. Iſaias lo-
quitur

ſüitnr d⸗
zomumpe
Anarios
lit ex
iſe.
entem
Kecrit
retur,
ſino miſ
Cei fiten
ſergtun
tenhli e.
ſeeint, h
eent,
Unut 5 1
Popnnns
Nanis, do
ieo⸗
Eln 2. 8.
los in
ſi ee
uuke d
Lernde
Rre
unNn
in in
nuhl
Preæc⸗
Een
nely,
den
munt
i/
ludiein
Don P—
ſümitn

De Euchariſtia. 223
guitur de venditoribus vinum fraudulenter aqua

3 .
ll corrumpentibus. Et S. Chryſoſtomus agit contra

htuut Aquarios puram aquam offerentes. II. Non con-
dun ſtat ex S, Scriptura, Chriſtum aqua vinum mi-
om ſcuifle. Deinde per aquam e latere Chriſti pro-
tpucitt fluentem Baptismus intelligitur. Denique ſi aqua
. Tllr in Sacrificio populum ſignificaret, hic in eo of-

JIi . ferretur, ejusque pars foret. Keſp. Chriſtum aquam
litai vino miſcuiſſe, conſtat ex Traditione, & ipfi Ju-

15 Mi, dæi fatentur, in coœna Paſchali vinum aqua tem-
Ngünh peratum fuifſe, uti teſtatur Lightfootus de miniſt.
od 0 templi c. 13. Licet in aqua lateris Baptismus ſigni-
1eſet ficetur, hoc non obſtat, quin illius Symbolum ea

RH referat, qua Caliæ Domini temperatur: uti infi-
Aled nuat S. Auguſt. tr. 120. in Joan. Et Chriſtus &
populus Deo offertur: Chriſtus ut Sacrificium pro
Citur, nobis, populi vero ut participantes de hoc Sacri-
ficio:
6 imm Schol. 2. S. Bernardus ep. ad Guidon. refert, non- An mix.
nullos ſua ætate docuiſie, mixtionem aquæ cum tio ſit
igein vino eſſe de neceſſitate Sacramenti, quod etiam præcep-

hiice putaſſe dicitur Armaeanus l. 9. de quæſt. Armen. tum Di-
giel Alexander Alenſis vero vult, hanc mixtionem vinum.
collin effe præceptum Divinum. UÜUbi notandum eſt,
“ non effe de fide præceptum miſcendi aquam eſſe
Lepfon tantum Eccleſiaſticum: nec eſt de fide, Chriſtum
ubior in inſtitutione aquam vino miſcuiſſe, hoc enim
n n nullibi definitum eſt. Tridentinum quidem ait,
s t⸗ præceptum eſſe Sacerdotibus, ut aquam miſceant,
itens, & credi, Chriſtum ita fecifſe: ſed notat D. Tour-
h, nii, nely, ea tantum prd definitis & de fide in Tri-
umint dentino habenda eſſe, quæ in canonibus expri-
ibete muntur; non quæ in capitibus præmittuntur,
etoile quia Tridentinum opinionibus Scholæ nullum præ-
len judicium afferre voluit; unde verbum creditur,

ee , non pro fide ſupernaturali, ſed pro pia credulitate
w. 1 ſumitur. Etſi igitur temerarium eſſet dicere,
I16 Chriſtum aquam vino non miſcuiſſe, non tamen
CChie⸗ ideo aliquis foret heæreticus: erraret quidem ſed
Etin non contra veritatem revelatam. Quibus ſuppo-

224 Caput XVI.

ſitis communior eſt Theologorum fententia,
I. Mixtionem aquee cum vino non eſſe de neceſſi-
tate Sacramenti, tum quia S. Scriptura ſolum vi-
num pro materia aſſignat: quod idem definit Tri-
dentinum, quod Seff. 22. c. 7. expreſſe ait,
aquam vino calicis miſcendam eſſe ex præcepto
Eccleſiæ; & Catechismus Romanus docet, fine
aqua conſiſtere Sacramentum: nec Eugenius illis
Armenis, qui hanc mixtionem omittunt, nullita-
tem Sacramenti objecit: tum quia S. Cyprianus
ep. ad Cœcil. ait, eſſe Sanguinem Chriſti, ſi vi-
num ſine aqua conſecratum ſit: Et Rubrica Miſ-
ſalis præcipit, ut hæc mixtio ante conſecrationem
omiſſa poſt eam non ſuppleatur: Ergo non eſt de
neceſſitate Sacramenti. 2. Non eſt de neceſſitate
præcepti Divini, quod nec ex S. Scriptura, nec
ex Patribus aut Conciliis colligitur, in quibus
ſolum dicitur, Chriſtum vinum miſcuiſſe, & ex-
emplum dediſſe, non vero præceptum impoſuiſſe.
Ex quibus proinde ſequitur, hoc præceptum eſſe
tantum Eccleſiaſticum, uti in hoc paragrapho pro-
batum fuit. Nec dicas I. S. Cyprianus ep. ad
Coœcil. ait: Cauliæx Domini non eſt aqua ſola, &
vinum ſolum, niſi utrumque miſceatur, quomodo
nec Corpus Domini poteſt eſſe farina ſola, miſi
utrumque farina & aqua fuerit adunatum. Et
ep. 63. dicit, Chriſtum hoo præcepiſſe. Reſo.
S. D. ſolum probare vult, aquam tantum non eſſe
materiam ſufficientem, ſicuti nec ſola farina ſuf⸗
ficit: quod idem contendit in altero loco, ubi
contra Aquarios mandatum Chriſti ad vinum non
vero ad aquam mixtam refert. II. Concilium
Carthaginenſe III. & Aurelianenſe IV. hanc mix-
tionem traditionem Dominicam & mandatum Do-
mini vocant. Keſp. Traditio ſolum eo ſpectat,
quod Chriſtus vinum aqua mixtum conſecraverit,
non vero quod mixtionem præceperit: & man-
datum ad ſolum panem & vinum refertur. III.
Non poteſt aſſignari tempus, quo Eccleſia hanc
mixtionem præceperit. &ℛα ν. Card. Bona I. a.
6

le ſed.
tncitum
ereſſe
ilo eju⸗
os gen
man

3.
uta al
Corpns
Uon ſtſet
Negcit.
tlen p
Drimn e
Anrt n
Dunis &
Nii, qri
Aunn
ſan, ie
Mendd en
a HI
tonn tuntn
Kuumendu
klün
Crtl be
ſunt,
ſen 1
habet
ſüm
ceS
I9
rleea
Uin ſn
ionen!
C
tur 5 li
Pehttic
Vero
, l

Un

De Euchariſiia. 25

en de reb. Lit. cenſet, hoc a Chriſto & Apoſtolis
feee traditum eſſe, non ita tamen, ut Chriſtus hoc

un ſun expreſſe præceperit, ſed quia Chriſtus hoc fecit,
n ideo ejus exemplo hoc etiam ſervarunt Apoſtoli,
echt qnuod deinde Eccleſia maxime Alexander P. a.
AESHE LO. mandavit.
rt

Lugeni Schol. 3. Materia proxima Sacramenti Euchariſtiæ Materia
tnn,m juxta aliquos eſt converſio panis & vini in proxima.
Se Corpus & Sanguinem Domini: verum cum hæc

Chrii non ſit ſenſibilis, materia proxima Sacramenti eſſe
hial nequit. Communior eſt ſententia, materiam to-
Onleenin talem proximam ex duabus partibus conſurgere:
goteti Prima eſt, Corpus & Sanguis Chriſti, quia ſucce-

dunt pani & vino, & funt ſenſibilia per ſpecies

panis & vini: Altera pars ſunt ſpecies panis &
t,nd LVini, quia hæ ſpecies proxime ſignificant Corpus
enihe,1 & Sanguinem Chriſti, & ſimul gratiam nutriti-
8 imi vam, ac proinde illam re" era efficiunt: Sacra-
*R menta enim novæ Legis efficiunt, quod fignifi-

Ccant. Hinc in Euchariftia ſpecies ſunt Sacramen-
ern tum tantum: Corpus & Sanguis Chriſti res & Sa-

4. 1
m cramentum ſimul: Gratia nutritiva eſt res Sacra-
u menti tantum.
tur, I75 ”
uu Cboroll. Praſtl. mo. Uvæ valide conſecrari non poſ- Reſolvin⸗
uunn. ſunt, quia non habent rationem potus: nec agreſta tur caſus:
elie ſeu liquor ex uvis immaturis expreffus, quia non
ntunm! habet naturam vini: nec acetum, quia eſt vinum
Nu inn ſubſtantialiter corruptum, valet tamen vinum ace-

o ſcens, non vero vinum aduſtum. Vid. Rubr.
we; Mifſl. 2do. Muſtum valide quidem, ſed nen licite

I. Cα conſecratur, ſicut etiam vinum congelatum, quia
, laet vini ſubſtantiam retinet. Unde ſi poſt conſecra-
üm tionem ſpecies vini congelentur, debent liqoefieri
“ & fumi: ſi ante conſecrationem vinum congele-
tur, liquefieri & confſecrari poteſt, niſi forte con-
it er gelatio id quoad fubſtantiam cortupifſet. Vinum
ſetle vVero tam albi quam rubri coloris eſt materia va-
e lida;, licet modicum alieni liquoris illi admixtum
ul! forete

AVlram Inſiit. Theol. Tom. HI. P

Quantitas

snatericz.

226 Caput XVI.

foret. 3ti. Aqua in Miſſa vino miſceri debet,
& debet eſle modiciſſima v. g. unica guttula, &
non debet unquam quantitate vinum fuperare,
imo ſi duabus partibus vini tertia pars aquæ mi-
ſceatur, juxta multos materia eſt invalida, quod
tamen alii negant, ſi vinum ſit generoſum, quo-
rum ſententia ad hoc ſervire poteſt, ut ſi Sacer-
dos in ſumptione advertat, aquam vino eſſe ad-
mixtam, facilius ſe poſſit reſolvere, quod valide
conſecraverit, dummodo ſpecies vini in ſapore &
guſtu notabiliter prævaleant.

§. 984.
Valide conſecrari poteſt materia quantæ-
cunque molis, dummodo conſecranti mora-
liter præſens eſſe poſſit: Nam Chriſtus nullam
materiæ quantitatem determinavit: Ergo ſi
per pronomen hoc, hic, in forma demonſtrari
poſſit, adeoque moraliter præſens ſit, con-
ſecrari poteſt.

Reſolvun- Cbroll. Prafl. mo. Materia a tergo Sacerdotis vel poſt

ur cahſus.

interpoſitum parietem, aut ſub mappa Altaris aut
corporali poſita, vel magno intervallo diſtans vali-
de non conſecratur: non tamen ad valorem requi-
ritur, ut manibus teneatur, aut ſonus verborum
ad eam perveniat, nec ut actu videatur, ſi v. g.
Sacerdos cœcus fuerit, vel ſi materia conſecranda
in vaſe cooperto adſit, quia moraliter præſens eſt.
2do. Irrita eſt conſecratio, fi Sacerdos habeat in-
tentionem conſecrandi materiam indeterminatam,
v. g. ex Oocto præſentibus hoftiis quinque inde-
terminate, vel unam partem hoſtiæ indeter-
minate: ſecus foret, ſi hæc determinaret. 3tio.
Si contingat hoſtias non conſecratas cum conſe-
cratis confundi, poteſt totus cumulus ad altare
deferri, & Sacerdos ſolum non conſecratas con-
ſecrare intendere debet, quippe nen requiritur,

ut Sacerdos omnes partes materiæ Aiſinde
gil⸗

ſglatin
oktiarun
omne
at: &
ſoltias,
leerare i
ſeenlati
liyis 5
Folt fae⸗
Drelelie,
Mhrica
oün e
Vertit, e
lehet, ll
ſerttt ant
Ann ſ.
lls lie
Alkerine
Collekant
ſeno He⸗
, de
ante
Pconla
1
chli
MICnim
C0hler
tr C
Uanteui
Memor
kunks,
kigtn
unn a
Sein
en
der ante
unfter
Etühnn
üi

ileei
¹ gttu
un ſher
ts e
Nrlde
tolun,
1 vic
, (
ni nhe

eria l
cranti
tosr.
wite
deme
S

etlaiin
Anil
lo un

lten

ſonns ſe⸗
eatn,
Ainlii
er e
os le
ctem⸗
olie⸗
wime
—
nlas 1

d

6

De Euchariſtia. 227

figillatim cognoſcat & intendat: Unde ſi eumulum
hoſtiarum propoſitum habeat, omnes conſecrat,
ſi omnes confuſe & generatim conſecrare inten-
dat: & ideo licet putaret, quinque taântum adeſſe
hoſtias, cum ſex adſint, ſi omnes præſentes con-
ſecrare intendat, omnes conſecrantur, quia error
ſpeculativus practieæ intentioni non obeſt, quam
quivis Sacerdos habere cenſetur virtualiter, qui
vult facere & conſecrare juxta conſuetudinem
Eecleſiæ, niſi eam actu contrario revocet: imo
Rubrica Miſſalis addit, ſi Sacerdos ratus unam
hoſtiam efſfie appoſitam, poſt conſecrationem ad-
Vertat, eſſe duas ſimul junctas, utramque ſumere
debet, quia utraque eſt conſecrata: fi vero ad-
vertat ante conſecrationem poſt oblationem, tune
alteram ſeponat, & finita Mifla ſumat. Ato. Si
quis inſcio Sacerdote vel non advertente hoſtias
conſecrandas ſuper altari vel corporali ponat, non
conſecrantur, quia ignoti nulla eft intentio: ſi
vero Sacerdos, antequam ad Miſſam egredia-
tur, de hoſtiis in Altari poſitis conſecrandis,
Vel ante offertorium apponendis moneatur, eas-
que conſecrare intendat, quod facit ecipſo, quod
ſciat & velit, eas conſecrandas apponi, poſtea
vero obliviſcatur, conſecratæ erunt, quia nec
præſentia, nec virtualis intentio deeſt: fi vero
monitus fuiſſet de hoſtiis conſecrandis, & eas
conſecrare intendiflet, quas deinde ab ædituo ex-
tra corporale poſitas Sacerdos in corporale non
tranſtuliffet, & in confecratione earum plane im-
memor fuiſſet, putat Suarez, eas non eſſe con-
ſecratas, quia Sacerdos non præſumitur eas illi-
cite extra corporale poſitas conſecrare velle: quia

tanmen alii contrarium tenent, hinc vel ſub con-

ditione in alio Sacro iterum conſecrandee, vel ſi
numero paucæ ſint, poſt ſumptam utramque ſpe-
ciem ante ablutionem ſumendee erunt. Sto. Re-
gulariter non licet hoſtias minores modo poſt of-
fertorium allatas conſecrare, quia ſpeckant ad idem
Sacrificium; ſi tamen juſta cauſa interveniat pro
P 2 mori-⸗

Forma

228 Caput XVI.

moribundis, vel ne plures ſine communione di-
mittantur, licet eas cum majori hoſtia conſecra-
re, facta prius oblatione mentali, dummodo ante
Canonem adſint. Necklicet hoſtias ſtatim poſt
conſecrationem diſtribuere, niſi urgeat neeeſſitas,
quia, cum ad idem Sacrificium ſpectent, non
debent prias ſumi, quam hoſtia major: hinc di-
ſtribuens ante ſumptionem ſine gravi cauſa ve-
nialiter peccat. 6to. Guttæ vini lateri calicis in-
terius adhærentes a reliquo vino ſeparatæ proôba-
bilius non conſecrantur, quia intentio ſe ſolum
extendit ad vinum per modum unius continui in
calice contentum; unde illæ guttulæ poſt infuſio-
nem purificatorio abſtergi ſolent. Guttæ exte-
terius adhærentes non conſecrantur, nifi Sacer-
dos eas conſecrare intenderet, quod tamen ſine
ſacrilegio facere nequit. Optimum eſt offerre,
conſecrare & determinare materiam ſecundum
communem intentionem Kccleſiæ. ztimo. Quan-
titas materiæ conſecrandæ debet efſe tanta, quæ
tempore opportuno ſine periculo cerruptionis ſpe-
cierum conſumi poſſit: minutiſſima autem mate-
ria ſenſu adhuc pervia valide ſed non licite con=
ſecratur.

Forma Sacramenti Euchariſtiæ efſentialis

S art ſunt hæc verba: Hoc eſt Corpus meum: Et:
ſtia.

Hic eſt Sanguis meus, vel, Hic eſt calix
Sanguinis mei. Nam Imo. Chriſtus his ver-
bis in conſecratione uſus fuit Luc. 22. Acce-
pto vane gratias egit, & dedit eis dicens: Hoc
eſt Corpus meum, quod pro vobis datur. Simi-
liter & calicem poſiguam cœnavit, dicens: Hic
eſt caliv novum Teſtamentum in danguine meo,
qui pro vobis fundetur. Idem habetur Matth.
26. Marc. 14. I. Cor. II. 2do. Ex tradi-
tione patet, hæc verba dici ad conſecrandum
panem

lren &
boas Litt
Doninifie
EAug
leuens !
ia Ve
r G⸗
l Mr
III) e,
Urlns. 6

l rite

ol 1 n
Cikim
hent
menda
Cui
Meiorum
lrimnen
ir. ibv
Wd⸗
heri
Mrh
non
enimn
in for⸗
ha: a
citione
Cedent
. A

dleln
Coret
D
talite
erl
t hi

De Euchariſtia. 229ꝰ

W panem & vinum, uti perſpicuum eſt ex om-
“ nibus Liturgiis: & Patres dicunt, Corpus
SRist Domini fieri myſtica prece. S. Juſtinus apol. 2.
ed & S. Auguſtinus I. 3. de Trin. c. 4. Et S.
Hefm, Irenzæus l. 5. c. 2. ait: Panie & vinum perci-
i vientia Verbum Dei fiunt Euchariſtia, quod eſt
e Corpus Sc. S. Chryſoſtomus ſerm. de prod.
ee Jud. Hoc verbum (ſcilicet: Hoc eſt Corpus
Pctt meum) propoſita dona transmutat. S. Am-
broſius 1. de initiand. c. 9. Sacramentum iſtud,
ei quod accipis, Chriſti ſermone conficitur.

Clte
,id Schol. I. Bucerus in c. 26. Matth. vult, S. S. Eu- HMœreſes:
od tne chariſtiam verbis non confici. Calvinus verba
n et Conſecrationis vult dici per modum lectionis ad
iam ſem inſtruendam fidelium fidem, non vero ad conſe-
zino crandum elementum, & ideo in formula Sacra-
ſe tanta mentorum præſcribit lectionem ex I. Cor. II.
optiont Concionem & paucas preces. Lutherus 1. de cap-
2 Alen! tiv. Babyl. de Bapt. ait: parum referre, quibus
on len verbis Sacramentum conficiatur, modo adſit fides
accipientis. Kemnitius ad eſfſentiam formæ om-
nia verba a Chriſto prolata, ſcilicet: accipite &
manducate &c. ſpectare putat, omiſſo Ly enim,
elt & maſſterium fſidei, quæ Catholici addunt; quia
e n non habentur in S. S. Scriptura. Verum cum ly
en, enim in forma calicis apud S. Matthæum habeatur,
N e in forma conſecrationis panis ſubintelligitur. Ver-
sr ba: æterni: & MWyſterium fidei habentur ex Tra-
14 ditione. Et illa: Elevatis oculis in c&lum, ante-
ul cedentia habentur in Liturgia S. Jacobi: & apud
5 S. Ambroſium I. 4. de Sacram.
Giem? Schol. 2. Nicolaus Cabaſilas Græcus Schismaticus An ver⸗
— docet, Verba Chriſti: Hoc eſt Corpus meum: bis forma
Hic eſt Sanguis meus, ſemel ab Eo prolata vir- vel aliis
u, tualiter adhuc permanere ac vere operari: & ideo precibus
DrN Sacerdotes conſecrantes hæc verba ſolum profe- conſecra-
lunt runt hiſtorice & narrative, & quidem ex præce- tio ſiat.

P 3 pto

230 Cuput XVI.

pto Chriſti: conſecrationem vero fieri per preces
apud Latinos præcedentes & apud Græcos ſubſe-
quentes. Hanc ſententiam amplexus eſt etiam
Ambrofius Catharinus, & illam propugnavit in
Concilio Tridentino ſcriptis hac de re duobus li-
bellis: unde juxta hanc opinionem illa verba:
Hoc eſt Corpus meum: Corpus Chrifli præſens
non efficiunt, ſed præſens ſupponunt virtute an-
tecedentis benedictionis, utpote per quam bene-
dictionem etiam Chriſtus conſecravit, & per di-
Sta verba Corpus ſuum difcipulis, quibus illud
porrigebat, demonſtravit. Item nonnullæ Litur-
giæ Græcorum formam Euchariſtizæ ſaltem partia-
liter in nonnullis precibus videntur collocare.
Verum certa eſt ſententia r1. Chriſtum non ſola
interiori aut occulta benedictione, ſed verbis S.
S. Euchariſtiam conſecraſſe: tum quia S. Scripturs
vVerba, quibus Chriſtus uſus eſt, expreile recen-
ſet: tum quia Sacerdotes ad imitationem Chriſti
conſecrantes modo verbis uti debent; tum quia
Sacramentum inſtituit, ad quod verba requirun-
tur. 2. Conſecratio ſolis Chriſti verbis: Hoc

eſt &c. non vero precibus vel antecedentibus,
ſ.

vel ſubſequentibus perficitur: nam Patres com-

muniter prædiétis verbis converſionem panis in
Corpus Chriſti aſcribunt. Deinde ſola illa verba
converſionem in Corpus & Sanguinem Chriſti
ſignificant: Ergo etiam tanquam praética efficiunt.
Denique Florentinum fſolis Chriſti verbis, non
vero precibus conſecrationem aſcribit: & in Tri-
dentino Catharini ſententia multos offendit, qui
eam proſcribendam eſie cenſuerunt; licet teſte
Salmerone àa definitione Patres abſtinuerint: ex
quo colligit D. Tournely, non eſſe de fide, Chri-
ſtum citatis verbis conſecraſſe, aut juſſiſte, ut il-
lis ſolis a Sacerdotibus fiat conſecratio. Dicis I.
Chriſtus prius panem & vinum benedixit, ante-
quam diceret, eſſe Corpus ſuum: imo poſt di-
ſtributionem modo dixit, eſſe Corpus ſuum: cer-
te benedictio illa Chriſti non minus eflicax fuit,
quam

ument
at il
er itie
letictio
Ren int
Leoncll
Piencda i
e conle⸗
ani bened
engtione
olns ſonn
l Wuben
Coblerntti
ſcre ine
unk imi
I Nobis
Us cotmmn
woeriion
ling,

Urilite

kin
CM
Ne
hlden
tate,
Ppanem
nia
Dos
ſr v
tione
wei,
flei,
Lemiſio
Reßone
Ms wen
et
1, lee⸗

De Euchariſia. 231

in quam cum benedicendo panes multiplicavit. Keſp.
e; Verba illa: Hoc eſt &c. S. Marcus diſtributioni
â per anticipationem prius narratæ poſtpoſuit. Be-
ne nedictio illa Chriſti efficax fuit reſpectu effeétus,
an quuem intendit, ſcilicet præparandam materiam,
ne &r eonciliandam Divinam Omnipotentiam pro ef-
rfäd ficienda illa converſione. II. Apoſtoli benedictio-
Ntm ne conſecrarunt: I. Cor. 10. Calix benedictionis,
unk Ccui benedicimus: Et Liturgiæ Græezæ aperte con-
t, A ſecrationem in precibus reponunt. Keſp. Apo-
(n Kolus ſolum recenſet preces in Liturgia celebran-
da adhiberi ſolitas, non vero verba, qnibus fit .

nnullel
ſaltem conſecratio. Liturgiis antiquis variæ additiones
ne faéctæ fuerunt; & preces inibi contentz non pe-
lumnm tunt fimpliciter, ut panis fiat Corpus Chriſti, ſed
ſelmn ut nobis ſuſcipientibus fiat ad ſalutem. III. Pa-
niali tres communiter dicunt, Euchariſtiam perfici Dei
altlet invocatione, benediékione. Reſp. Loquuntur de
tonea Liturgia, quæ tota eſt oratio, in qua per Verba
t, inn Chriſti fit conſecratio.
etn ed
et Schol. 3. Quæritur in Scholis ulterius, an ſingula An omnia
ee verba in conſecratione panis & vini adhiberi ſo- verba for-
DPüne lita fint effentialia. Scotus in 4. d. 8. afferit, m ſint
Pen e omnia illa verba: Qui pridie quam pateretur &c. eſſentia-
höe usque ad finem utriusque conſecrationis non eſſe lis.
Uiren quidem de efſentia formæ, eſſe tamen de necefli-
Ciuefi⸗ tate, ut forma vim habere poſſit, adeoque nec
Feltb,! panem, nec vinum conſecrari, ſi omittantur:

t: Eb! quia alias non ſignificaretur per verba formæ Cor-
CPnd pus & Sanguis Chriſti, ſed Sacerdotis. Thomi-
t; Iut ſtæ Ver 0 contendunt, omnia Verba in conſecra-
nnein tione Calicis, ſcilicet: Hic eſt calix Sanguinis
“ mei, Novi & æterni Teſtamenti, myſterium
fidei, qui pro vobis & pro multis effundetur in

e 1 .
Pernimlonem peccatorum: eſſe de eſſentia formæ.
i eſpondemus, Ea duntaxat verba: Hoc eſt Cor-
roſe⸗ pus meum: Et: Hic eſt Calix Sanguinis mei: vel:
liet Hic eſt Sanguis meus: conſecrationi eſſe eſſentia-
hali lia, licet omne ſtudium adhibendum fit, ne cæ-
P 4 tera

232 Caput XVI.

tera omittantur. Nam r. illa verba: Hic eſt ca-
lix Sanguinis mei, æque perfectum ſenſum fa-
ciunt, ac illa: Hoc eſt Corpus meum: Ergo ſi
hæc, etiam illa ſufficient. 2. Non omnia Verba

a nobis ſolita proferri in conſecratione calicis in
omnibus Liturgiis habentur. Sic in Liturgia §.

Marci, Bafilii & Chryſoſtomi non leguntur illa:
an &: mſterium fidei: in Liturgia thio-
pum non habentur illa: Wovi & œterni Teſtamen-
ti, miſſterium figei: & tamen valida eſt conſecra-
tio, quia ſola allata verba Chriſti Corpus & San-
guinem ſuſficienter fignificant. Non tamen licet
reliqua omittere, illa enim: Qui pridie, quam
pateretur, oſtendunt, Sacerdotem conſecrationis
verba proferre in perſona Chriſti: particula enim
conſecrationem prioribus conjungit: reliqua in
memoriam revocant erucis immolationem & per-
fectam redemptionem; & hinc mazxima audacia
foret, in re tam gravi aliquid horum omittere.
Nec dicas I. S. Thomas & Catechistnus Romanus
docent, omnia illa verba eſſe de eſſentia: & §.
Pius V. juſſit noſtram ſententiam e commentariis
Cajetani expungi. Keſp. S. Thomas & Catechis-
mus de integritate & perfeétione formæ intelligi
poſſunt. Et ſoli Inquiſitores Romani, non vero
S. Pius V. eam ſententiam e commentariis Caje-
tani expungi juſſerunt, quia non ſatis honorifice
de ſententia S. Thomæ locutus eſt, ita D. Tour-
nely. II. Sine dictis verbis non exprimitur ra-
tio Sacrificii. Reſp. Hæc ſatis exprimitur per ſe-
parationem Sacramentalem Sanguinis a Corpore.
III. Illa verba pene omnia habentur apud S. Mat-
thæum c. 26. Marci 14. Luc. 22. in Liturgia S.
Jacobi, S. Matthæi, S. Marci, S. Baſilii, S. Chry-
ſoſtomi, & in Miſſia Mozarabum. Keſp. Illa ver-
ba apud Evangeliſtas occurrunt, ſed non dicitur
eſſe de eſſentia formæ. Citatæ Liturgiæ antiquæ
Omnia verba non habent, ſed ſolum correctæ;
inte correétionem vero certe conſecratio etiam

Eeroll.

(l e
ſome,
Contemp
terie.
lalicis:
Aentiali
ino ob
t. Ale
Euda fo
Nenm,
Alin tran
et, ſie
iulnone
Uer eſ e
loe coh
tlto fudt
NA her
uekeo

uke
uniſt
nnen
ſtantͤ
W &
3e proi
o ſti⸗
te. H
ler 6
Ho ll
Mn
lihmii⸗
i
öhen
Undnen
D

De Euchariſtia. 233

Hede Corofl. Pralt. Imo. Particula enim non eſt de efſentia Reſolvun-

ſenim; formæ, ſed de przycepto, unde eam omittens fine tur cqſus.
m: Enn contemptu peccat ſolum venialiter ob levitatem
Onnin t materiæ. 2do. Licet illa verba in conſecratione
One älti calicis: Novi & æterni Teſtamenti &c. non ſint
lim eſſentialia, ea tamen omittens peccat mortaliter,
egunari imo ob diſſidentes Theologorum opiniones juxta
Urgn N Nat. Alexandrum conſecratio ſub conditione repe-
P Ii tenda foret. 3tio. Hæc forma: hic eſt corpus
eſt oolr meum, ſumendo hic adverbialiter, eſt invalida,
Drpll quia tranſubſtantiationem non fſignificat: ſecus
n tanel foret, ſi eſſet merus error grammaticalis vel lap-
pritte,f ſus linguæ. Item hæ formæ: Ecce corpus meum:
conlem hæc eſt caro mea: hoc eſt corpus Chriſti: fiat
particln hoc corpus meum: ſunt invalidæ, quia eſt mu-
: ein tatio ſubſtantialis. Hæ vero formæ: Hic cibus,
orenge vel heæc res, vel hoc contentum ſub his ſpecie-
Nim bus eſt corpus meum, ſunt validæ.
um o:
nus Nu .
ſenti d. 986.
“ Ex ſenſu verborum formæ Sacramenti kealis
6 C

e Euchariſtiæ apparet, quod in ſanctiſſimo hoc vraſentia
Nemee in . Chriſti i
me Sacramento contineatur vere, realiter & fub- in
etn ſtantialiter Corpus & Sanguis una cum ani- ſa⸗ as z⸗
as ma & Divinitate Domini noſtri Jeſu Chriſti,⸗

nDN ac proinde totus Chriſtus, & non ſolummo-
in do ſit in eo ut in ſigno, vel figura aut virtu⸗
ſna te. Hoc Imo. probatur ex S. Scriptura;,
1

oan. 6. V. 5I. ubi Chriſtus ait: Panir, quem
6 lrdl Ego dabo, Caro meqa eſt pro mundi vita &c.
i,E MWiſi manducaveritir carnem Filii hominis, &
,h biheritir ejus Sanguinem, non habebitiz vitam in

m vobis Gc. usque ad finem. Hic non eſſe ſer-
ger monem de Incarnatione vel ſpirituali tantum

i manducatione per fidem, uti volunt Nova-
tores, & nonnulli etiam Catholici, quorum
6, P S ſen=

N

234 Caput XVI.

ſententiam non quidem expreſſe damnavit
Tridentinum ad inſtantiam Epiſcopi Grana-⸗
tenfis teſte Pallavicino 1. 17. hiſt. c. 12. eam
tamen temerariam eſſe, cenſet Maldonatus,
patet ex eo, quod caput étum S. Joannis 3.
partes contineat, in quarum prima a v. I.
usque ad 26. deſcribitur miraculoſa panum
multiplicatio. in ſecunda a v. 26. usque ad
52. excluſive agitur de fide in Chriſtum, In

tertia a v. 52. Usque ad finem tranſitur ad
Euchariſtiam, in qua Chriſtus promittit, ſe

Carnem ſuam daturum, & loquitur de man-
ducatione & bibitione reali Corporis & San-
guinis ſui; quia cum quidam dicerent: duru

eſt hio ſermo, Chriſtus ad avertendum hoc

ſcandalum non reſpondit, ſe locutum eſſe de
manducatione myſtica, ſed realem denuo aſ-
ſeruit, & in veritatis confirmationem futu-
rum ſuum in ceeles aſcenſum adduxit v. 62.
Imo quando Chriſtus advertit, ex dictis ſuis
Ob &O quivocationem aliquam dubitationem in
mentibus diſcipulorum fuorum gigni, eam
ſubito evellere ſtuduit, uti fecit, dum Joan.
3. Nicodemo ſpiritualem renaſcentiam: Et
Matth. 13. parabolam zizaniorum expoſuit:
& ipfe S. Joannes tropos a Chriſto prolatos
plerumque explicat, uti illud: c. 3. Jolvite
Zemplum hoc; ubi v. 12. ſubjecit: IAlle autem
dicebat de templo Corporis ſui. Cum igitur ne-
que Chriſtus neque Evangeliſta ſcandalum
patientibaus & murmurantibus aliter mentem
ſuam expoſuerint, verba in ſenſu proprio de
manducatione Corporis Chriſti in Euchariſtia
Vvera & orali ſumenda erunt, maxime quia

Chri-

Cikus
tnati
Peunn de
Aiis Ch
r, Ale
erum
60, 2. I.
0lſprian
Eiiltin.
Pille pr
Uitotoni
ngi ne
1,1n Luc
ſnin obri
Wbus a
lemns
teace
Ete niri
W le
li nt
Iuhn
kint: .
Deinde
liſet,
Contra
fliſlet ,
Pboj
fennn
hon ol
fennen
te 7
non
Ws d.
s re

Gannni

i n
1.1n
laldoun
Puunnk
immn 1r
lolnn
0. Uchel
htidun
trarltan
vomitt
ut den
ris
Aelti
endun
ltumd
dem
iorent
dunt 1
tatiaen.
Gl,e
, (n e
tiu.
Gh
o Nr
Ne
vigr⸗

S

A,
“
c
ec

De Euchariſtia. 235

Chriſtus hic aliquid futurum, quale non eſt
Incarnatio, promittit. Quare etiam hunc
locum de reali præſentia Corporis & San-
guinis Chriſti in Euchariſtia exponunt Con-
cilia, Alexandrinum a. 430. ep. ad Neſtor.
Nicænum II. act. 6. Et Tridentinum Sefi. 13.
cap. 2. Item Patres, S. Irenæus I. 4. Cc. 4.
S. Cyprianus I. de or. Dom. S. Ambroſius 1.
de initian. c. 8. S. Cyrillus jeroſ. cat. 4. &.
Deinde probatur dogma noſtrum ex verbis
Inſtitutionis: Hoc eſt Corpur meum. Hic eſt
JSanguis meus. Matth. 26. v. 26. Marci 14.
v. 22. Luc. 22. V. 14. Certe hec verba in
ſenſu obvio & proprio nihil continent bonis
moribus adverſum, quale enim flagitium ſit,
ſi corpus Chriſti ad animæ ſanctificationem
devote accipiatur, quod etiam crucifixum fuit,
certe nihil tam Deo dignum quam hominis
ſalus. Item nil continent, quod repugnet
fidei, aut aliis S. Scripturæ textibus, cum
nullum hucusque Novatores proferre potue-
rint: Ergo in ſenſu proprio accipienda ſunt.
Deinde ſi Chriſtus illis verbis ſignificare vo-
luiſſet, ſe tantum figuram Corporis ſui dare,
contra naturalem ſenſum verborum locutus
fuiſſet, & graviſſimi erroris anſam Apoſtolis
præbuiſſet, qui ſane ſine præmonitione de
figura Corporis Chriſti hæc verba intelligere
non potuiſſent. Denique ipſæ circumſtantiæ

ſiguratam locutionem excludunt; dogma enim

fidei, quod Chriſtus propoſuit, figuratis ver-
bis non exprimitur: Chriſtus jamjam mori-
turus Pater filiis ſuis ultimum vale in figu-
ratis verbis certe non fecit: Teſtamentum
ſuum

236 Caput XVI.
ſuum in meris verbis eenigmaticis non condi-
dit: Ergo figurate locutus non fuit. 24o.
Fidem realis præſentiæ Chriſti in Euchariſtia
probat univerſalis Traditio. Szæculo Imo
S. Andreas, in cujus Actis legimus: Ego
Ommipotenti Meo immaculatum Agnum quotidie
Sacrifico... gui cum ſit vere Sacrificatus, &
vere a populo carnes ejur manducutæ, integer per-
ſeverat & vivur. Et S. Ignatius ep. ad Smirn.
hæreticos eos vocat, qui non confitentur,
Euchariſtiam carnem eſſe Salvatoris noſtri
Jeſu Chriſti. Sec. 2do. S. Juſtinus apol. 2.
Alimoniam Incarnati illius Jeſu carnem & San-
guinem eſſe edolti ſumur. Vide etiam S. Ire-
næum I. 4. adv. hær. c. 33. Szc. 3tio Ter-
tullianus 1. de reſur. carn. c. 8. Curo Corpor⸗
G& Sanguine Chriſti veſcitur. Vide item Orige-
nem Hom. 7. in Num. Sæc. Ato S. Cyrillus
Jeroſ. cat. 4. Cum ipſe de pane pronuntiaverit
& diwerit: Hoc eſt Corpur meum: gquir audebit
Geinceys amhbigere. Et S. Ambroſius 1. de ini-
ti: c. 9. hoc expreſſe probat. Sxæc. Sto S.
Chryſoſtomus hom. 88. in Matth. Quoniam
inſe dixit: Hoc eſt Corpur meum: nulla tenea-
mur ambiguitate. Et S. Auguſtinus ep. ad
Honorat. c. 27. Et inſi addufti ſunt ad men-
Jſam Chriſti, & acciviunt de Corpore & Sangui-
ne Eiut. Sxæc. 6to S. Remigius in I. Cor.
c. 10. Licet panis videatur, in veritate Corpus

Chriſti t. Szc. 7timo S. Gregorius M. hom.

22. in Ev. Quid enim prodeſi Corpur & San-
guinem illius ore persipere, & ei perverſie mori-
bus contraire. Sec. 8vo S. Damaſcenus I. de
ſide. c. 14. Mon eſt figurg vanir & vinum Cor⸗
poriſ

V76.
Duchaſiu
Cpote
uuIs
Nento Al
Alumn
E G
flis r
1 Nügi
r 1.
er iſt
ſtliaten
ln Conk
er to

N. I. I
t (h
Eece nep
a
EMeide

ctamen
Kotn⸗
in Nu⸗
toribus
Uarins
Eegwe
N
IR
e
Gmn
fonent

Ccin

De Euchariſlia. 237

nnen Borir & JSanguinie Chriſti, abſit enim hoc, ſed
Kit. eſt ipſum Corpus Domini deificatum. Sæc. no
Euis Paſchaſius Radbertus integrum librum de
Secon Corpore Domini conſcripfit. Sæc. 10mo Ste-
gimnte phanus Eduend. librum compofſuit de Sacra-
nna mento Altaris. Szæculo 1Imo contra Beren-
in, LBarium ſcripſerunt S. Anſelmus, Landfran-
, iint, cus Et Guitmundus Szec. 12. De veritate
enik realis præſentiæ tractarunt Petrus Cluniacen-
ſis, Magiſter ſententiarum & S. Bernardus.

CoHet
tisu Szæc. 13. S. Thomas, & S. Bonaventura.
nnn Sæc. 1IAto præter omnes Scholaſticos hanc
mmé Veritatem definivit Concilium Viennenſe. Sæc.
tn I Lto Conſtantienſe Seff. 13. & Florentinum.
er ſel Sæc. 16to Tridentinum Seſſ. 13.
oCH Schol. x. Manicheæi & omnes hæretici, qui nega- Hæœreſes
ftenn 0 runt, Chriſtum veram carnem afſumpfiſſe, indi-
6.0 recte negant præſentiam ejus realem in Euchari-
urt ſtia. Ex Manichæorum ſchola prodierunt Liſojus
& Helibertus Clerici Aurelianenſes, damnati in
lul/ Concilio Aurelianenſi a. 1017. qui negarunt Chri-
ius he Rtum de Beatiſſima Virgine Maria natum fuiſſe,
OPe & verum ejus Corpus & Sanguinem in Euchari-
r ſtia contineri: quibus Gudulfiani in Concilio At-
,aler. trebatenſi a. 1025. damnati accenſeri debent, Sa-
H cramentum Altaris negantes. Joannes Erigena
lvn D Scotus primus directe realem Chriſti præſentiam
tu in Euchariſtia impugnavit, qui tamen fſine ſecta-
16ℳ toribus a. 884. Obiit: Ejus tamen errorem Beren-
in i garius Turonenſi Scholæ præfectus & poſtea An-
ln degavenſis Archidiaconus diſſeminavit, unde pri-
mus Sacramentariorum parens vulgo perhibetur.
Ejus doctrina in Concilio Romano a. 1050. ſub
l, Teone IX. & deinde in Vercellenſi & Pariſienſi
lſir. amnata fuit, & ipſe Berengarius in Concilio Tu-
ole Tonenſi „ut videbatur, correétus ab Hildebrando
imlr Cardinali clementer receptus, ſed poſtea ad vo-

238 Caput XVI.

mitum reverſus in Synodo Romana a. 1059. ſub
Nicolao II. libros ſuos in ignem conjecit cum ju-
ramento ſe fidem inviolabiliter ſervaturum. Aft
in Gallias reverſus ad priorem errorem rediit,
quem Concilium Rhotomagenſe a. 1073. & Pi-
tavienſe a. 1075. iterum proſeripſit. Anno 1078.
Berengarius in Synodo Romana ſubdolam Con-
feſſionem Gregorio VII. obtulit, & demum in
altera Synodo Romana a. 1079. abdicato errore
Turonem reverſus ſæculo renuntians a. 1098.
Catholicus vitam finivit. Sæculo rzmo betro-
buſſiani, & a. 1525. Carloſtadius realem præſen-
tiam Chriſti in Euchariſtia negavit. Denique Cal-
viniſtæ non aliam præſentiam Chriſti in Euchari-
ſRlia, quam figuratam tantum admittunt, ita ut
Euchariſtia ſit ſolum figura & nudum ſignum Cor-
poris Domini.

Solountun Schol. 2. Argumenta pro ſua hæreſi depromunt hæ-

objelio⸗
es.

retici I. ex S. Scriptura; nam Joan. 6. de ſola
manducatione Spirituali agitur v. 52. & ſqq- cum
etiam in antecedentibus verſibus de ſola fide &
manducatione Spirituali agatur: & v. 55. dicitur
non moriturum illum, qui de hoc pane comede-
rit, quod certe Euchariſtiæ non competit. Imo
Ipſe Chriſtus murmurantibus Capharnaitis decla-
ravit, verba ſua Spiritualiter intelligenda eſſe v. 64.
Verba, quæ locutus ſum vohis, Spiritus & vita
Junt: & manducationem carnis rejicit, ac Spiri-
tualem commendat dicens: piritus eſt, qui vivi-
Nicat, caro autem non prodeſt quidquam. Unde
etiam hanc partem c. 6. S. Joan. Origenes in 1.
Num. de verbo Dei. S. Hieronymus in pfſ. 14. de
S. Scriptura. Innocentius I. ep. ad P. P. Conc.
Milev. de Baptismo. S. Auguſtinus tr. 26. in
Joan. de Societate Corporis & membrorum Chriſti
exponit: & in pfſ. 98. ait: Spiritualiter intelligi-
te, quod locutus ſum: non hoc corpus, quod vi-
dÄetis, manducaturi ſtis, & bibituri illum Sangui=
nem, quem fuſurt ſunt, gqui zme crucifigent: Sacra-
entum aliguod co umendavi vobis oviritualites

intel⸗ B

itlede
Mutem
1 non
coltion
Petium
Cntra ka
tabant
u Ei
Elit Ch
Ullter,
Uiena: hi
n Catnis
i glena
Calnen (
lon 1
tmun, N
ypoltti
Manerati
Duls wn
Umnen teſ
lierit,
drieo
nt
tlen
AN
ele
Chrid
II De
pus m
Chriſtne
Catholi
us n0
hem ae
go

ih!
eeit enn
☚1
Dken ti
107,
Aor
töchnd
& eenn
lend er
luns 11
Ian E
len e
Deniel
ti in e
Sttunt,5

ſunm

tom

. 6. 4

E
e ſoln
7. 5t
Pene te⸗
Impeii. 1
urmiie
enlic
venus
ſit
n,
han
Geigens
N1
1NNE
1 t.
rn
in it
liule
Nen

enu,

5

de ly E/t ſumitur tropice, vel pro Ft; quia

De Euchariſtia. 239

intelleſtum vivificabit vos. KReſp. Tertiam illam c. 6.
artem ad S. S. Euchariſtiam ſpeétare patet ex diétis.
lle non moritur æternaliter, qui cum debita di=
ſpoſitione S. S. Euchariſtiam ſuſcipit, & acceptam
gratiam non amittit. Explicatio illa Chriſti eſt
contra fallam Capharnaitarum imaginationem, qui
putabant, carnem Chriſti in propria ſpecie mor-
tuam & in fruſta diſſeétam comedendam eſſe, quam

tollit Chriſtus docens, ſe edendum quidem eſſe

realiter, non tamen in propria ſpecie carnis, ſed
aliena: hinc dicit, caro carnaliter accepta ſub for-
ma carnis non prodeſt, bene vero, ſi ſumatur
ſub aliena ſpecie, credendo tamen, eſſe veram
carnem Chriſti. Vel uti S. Cyrillus Alex. 1. 4.
Joan. c. 14. exponit, caro mea, ſi eſſet pure hu-
mana, non prodefſſet, ſecus quia eſt conjunéta
hypoſtatice Verbo. Certe ſi Chriſtus de ſola
manducatione ſpirituali locutus fuiſſet, hoc diſci-
pulis non admodum difficile auditu fuiſſet, cum
tamen teſte S. Joanne v. 67. multi eorum retro
abierint. Patres, quando hunc locum in ſenſu
tropico & morali exponunt, litteralem non ex-
cludunt. S. Auguſtinus in Pſ. 98. refutat ſolum
carnalem ſenſum Capharnaitarum modo explicato,
& vult, Spiritualiter verba Chriſti intelligenda
effe, ubi Spirituale non opponit veritati carnis
Chriſti, ſed carnali cogitationi Capharnaitarum.
II. Particula koc in verbis Chriſti: Hoc eſt Cor-
pus meum: panem ſolum demonſtravit, quem
Chriſtus tunc in manibus habuit, tum quia juxta
Catholicos ante pronuntiatam totam formam Chri-
ſtus nondum præſens fuit; tum quia Chriſtus pa-
nem accepit, benedixit, fregit & difcipulis dedit?
Ergo etiam illum per Iy hoc demonſtravit, cum
omnia illa verba eundem accuſativum regant; &
in Hebræo, ubi non datur neutrum, dicatur: hie
eſt Corpus meum: tum quia nihil aliud, quam
panis per ly hoc aſſignari poteſt: tum quia in
Græco dicitur: resro r& zernet “ hic Calix. Dein-

i3
ais

240 Cavut XVI.

alias falſa eſſet propoſitio, cum in inſtanti, quo
pronuntiatur ly , nondum fit, ſed modo fiat
Corpus Chriſti: vel ſumitur pro ſignificat ſeu
eſt ſigura Corporis mei: nam hoc modo ſumitur
Exodi 12. Joan. 10. v. 7. Ego ſum oſtium &c.
Denique Iy Corpus non Corpus naturale Chriſti,
ſed figuratum denotat: tum quia dicitur frangi
I. Cor. 1II. v. 24. aαεαw tum quia comedi
non poſſet corpus naturale, nec Chriſtus Ipſe ſuum
proprium Corpus manducare potuit: tum quia
Chriſtus poſt conſecrationem calicis contentum
in eo genimen vitis appellat: tum quia Patres V.

L. eandem nobiſcum eſcam Spiritualem manduca-

runt &c. 1. Cor. I0. nec tamen comederunt

Corpus Chriſti: tum quia Corpus Chriſti in nobis

alterari nequit, modo eſt in coœlo, & Deus in
Templis manufactis non habitat. Keſp. Particula
hoc non demonſtrat panem præciſe, ſed conten-
tum ſub illis ſpeciebus, quod licet fuerit panis
ante conſecrationem, vi tamen illorum verborum
incipit effe corpus Chriſti, unde in Græco dicitur
rsre torl gacα eε non vero sros in maſculino,
quale eſt æere,; panis: ſi vero cum ſchimidio dicas
T7Sro poni pro zgros, tunc intelliguntur ſpecies pa-
nis: ex quo etiam liquet hanc propoſitionem:
Hoc eſt corpus meum: non eſſe identicam, quia
pronomen dicitur de re ſingulari. Chriſtus acce-
pit & benedixit panem, ſed dedit converſum in
Corpus ſuum; nam verbum benedexit, quod in-
tercedit, & efficacem benedictionem ſignificat,
facit, ne omnia verba eundem accuſativum re-
gant. Hebrzæi non tantum in pronominibus, ſed
etiam in nominibus carent genere neutro, unde
etiam ly Corpus eſt generis maſculini. Prono-
men hoc, ſi ſumatur pro inſtanti, quo profertur,
& necdum eſt completa propoſitio, nec panem;
nec ſpecies panis, nec Corpus Chriſti clare & de-
terminate demonſtrat, ſed confuſe tantum & in-
determinate ſubſtantiam aliquam præſentem, quia
hæc eſt natura pronominum: ſi vero ſumatur in
inſtanti;

Munti,
EeCorpn
Uin logn
Vero nor
lbet pe
lo nltir
I, Ubi
Cons 0
tokice in
is &
Gritur f⸗
It: od
Uhur le
(tnee n
nenratio
Ullnn bene
tois n
Nilt: &
ſet done
Wobnt.
Imi de
genime
le ſote
Wedin
lr
Chriſir⸗
EeX Nn
Vel n
Cieit,
ituelen
külenn
der eace
Uihi
o iidi

inhand ,
el nonnt
guftas
moto iun
m ohum
turteln
Gicinr ir.
n tir
flvehe
Uitt un
s N
nin hin
lem mi
colNet
riſtinn
,& De
Ens
ſed on
t feit
mn en
Grre
in m
Lhinido?
ertien,
Chükux
Corſeſif
en iond⸗
lſtifu
Bebtto, 19
li F
neb i⸗
ntun 6
enten

9
1
1

6.

De Euchariſtia. 241

inſtanti, quo completa eſt propoſitio, determina-
te Corpus Chriſti demonſtrat. Calix ex communi

ulſu loquendi contentum in eo fſignificat, panis

vero nonniſi panem fignificare poteſt. Ly eſt non
habet perfectam ſignificationem, niſi in inſtanti,

quo ultima vox in forma conſecrationis profer-

tur, ubi etiam ponitur tranſubſtantiatio panis in
Corpus Chriſti. Quod vero Iy eſt non ſumatur
tropice in verbis conſecrationis, ex circumſtan-
tiis & diétis in hoc S. apparet. Corpus Chriſti
dicitur frangi, id eſt dari; nam S. Lucas c. 22.
ait: quod pro vobis datur dedoαν. Vel illud fran-
gitur de paſſione Chriſti & oblatione cruenta in
Cruce, cujus incruenta oblatio in S. Cœna com-

meymoratio eſt, intelligi poteſt, & ideo vulgata

noſtra bene vertit, tradetur. Corpus Chriſti vere
a. nobis manducatur in Sacramento, quo conti-

netur: & Chriſtus Corpus ſuum in ultima Cœna
vere comedit, in quo Veteres paſſim miraculum

agnoſcunt. Certum eſt, quod Chriſtus totum vi
num in menſa appoſitum non conſecraverit, hine
ly genimen vitis in vinum non conſecratum ca-
dere poteſt, quod ex Luca c. 22. colligi vide-
tur, qui refert, hæc verba in Cœna communi ante
conſecrationem dicta eſſe: ſi autem de calice Eu-
chariſtico dicta ſint, dicitur genimen vitis, quia

ex vino converſio in Sanguinem Chriſti faéta fuit,

vel quia ſpecies vini remanent. Apoſtolus non
dicit, quod veteres eandem nobiscum eſcam Spi-
ritualem comederint, ſed eandem inter ſe: vel
eandem nobiſcum gratiam participarunt, ſed non
Rer eadem media. Tota illa alteratio ſpeciebus
uchariſticis contingit. Chriſtus eſt in cœlo mo-
do vifibili naturali & extenſo localiter; in S. S.
Euchariſtia modo inviſibili localiter inextenſo;
& Sacramentali, & ſecundum ſuam Divinitatem
in ſolis templis non includitur.

Secunde

Srhratmn Inſtit. Theol. Tom. III. G

242 Caput XVI.

Secundo alia argumenta petunt ex P. P. I. Tertul-
lianus l. 4. cont. Marc. c. 40. ait: Panem Corpus
ſuum fecit dicendo: Hoc eſt Corpus meum: id eſt,
fgura Corporis mei: & Origenes in Matth. 15.
ait: is, qui vocatur vanis Domini non ſuapte na-
tura ſanklificat. Keſp. Tertullianus contra Mar-
cionem probat, Chriſtum non efſe contrarinm
Auctori V. L. quia figuras V. L. in Nova im-
plevit, & ideo ſenſus verborum ejus eſt: panis,
qui fub lege fuit figura Corporis mei, in Evan-
gelio eſt Corpus meum; vel per figuram Corpo-
ris intelligit ſpecies Sacramentales plenas præſente
Chriſti Corpore, ut probet, Chriſtum non ha-
buiſſe Corpus Phantaſticum contra Marcionem,
quia non datur figura phantasmatis. Homiliæ
Origenis in Matth. ſunt dubiæ,, & Origenes re-
prehenditur a Theophilo Alex. ep. I. quod ad
Allegorias panem Divinum traxerit, quo Salva-
toris Corpus oſtenditur. Agnovit tamen Orige-
nes realem præſentiam 1. 8. contra Celſum dicens:
Oblatos panes edimus, Sanftum Corpus ſandlifcans
eos &c. II. S. Auguſtinus l. contr. Adimant.
c. 12. ait: Chriſtus non dubitavit dicere: Hoc eſt
Corgus meum; cum ſignum daret Corporis ſui. Et
Facundus Hermianenſis in I. pro def. trium Ca-
pit. Corpus Ejus & Sanguinem dicimus, non quod

proprie Corpus Ejus it panis, & poculum dan-

guis, ſed quol in ſe Wufſlerium Corporis Ejus San-
guinisque contineat. Keſv S. Augufſtinus ſignum
Corporis Chriſti plenum & illud revera continens
intellexit: vult enim oſtendere Manichæis, San-
guinem potuiſſe dioi a Moyſe animam brutorum ſeu
ſignum animæ, ficuti & ſpecies panis potuerunt
appellari Corpus Chriſti, licet illius ſignum ſint.
Facundus fimiliter de ſpeciebus panis loquitur,
quæ ſunt ſignum Corporis Chriſti, ſicuti Baptis-
mus eſt ſignum adoptionis: quod probare inten-
dit, licet deinde Chriſtum Filium Dei adoptivum
male appellet (t. 1. S. 317.) III. Doctrinam

de reali præſentia Chriſti in Euchariſtia a. 831.
. primus

Frinns in
Hno in e
m Cell
& 4 Nitr
Coltta Pale
My. Ante
ſtile fuil
unpmus
tlem Chri
intt, (
Uiltig di⸗
A tamen
Clriſti
n giget
iin oni
1 heger
iniin de
K
Miriin
Peie
1 Hne
krlop
ünin
MMüner
AW
ignm,
Qun
Vicetnz,
ngitnr
Charicie
Denie
katione
Corpos
D 8
10 alter
Genn .
ten D
lye,
Inhliet
antita

Al. Ie

Duun l
tun: i
8in Mut
iwn ,urt
0S cCIN

eſe ome

1. in hon
ejns d
wei ul
fgonn 6
enus
riftan
in Mur
atis. Ne
Uigen
ep. I. ll
erit, I
timen
(ellun-
rpls ,
cobtr. 14

n l
vons e
lus ſon,
beni,
oke,
Pei ,

l.

4

rii 16

De Euchariſtia. 243

primus invexit Paſchaſius Radbertus, qui a Ra-

bano in ep. ad Heribaldum, & Anonymo quo-

dam a Cellotio ad calcem hiſt. Godeſchalci edito;
& a Ratramno in l. de Corp. & Sang. Dom.

contra Paſchaſium Abbatem ſuum refutatus fuit.

Reſp. Ante Paſchaſium dogma noſtrum jam uni-
verſale fuiſſe, ex diéctis patet. Porro Rabanus &
Anonymus non impugnabant Paſchaſium circa
realem Chriſti præſentiam in Euchariſtia, fed quod
diceret, Corpus Chriſti realiter exiſtens in Eu-
Chariſtia dicendum eſſe natum ex Maria Virgine,
cum tamen fiat ex pane, & quod doceret, Cor-
pus Chriſti videri, tangi & dentibus conteri,
non quidem in ſpecie humana, ſed in figura pa-
nis; in quibus tamen Paſchafius ab omni errore
ab Herigero abſolvitur. Ratramnus Paſchafium
ſimiliter de reali præſentia afferta non impugnat,
ſed ſolum in ſuo libro probat, Corpus Chriſti in
Euchariſtia oculis non videri, nec ſenfibus de-
prehendi, cujns erroris Paſchaſius falſo accuſaba-
tur. Hinc Paſchaſius & Ratramnus concedunt,
idem Corpus ex Maria Virgine natum quoad ſfub-
ftantiam in Euchariſtia exiſtere, non vero quoad
modum exiſtendi & ſpeciem, & Ratramnus con-
tra eos ſolum pugnat, qui nullam in Euchariſtia

figuram, nullum ſignum a Chriſti Corpore diſtin-

tum admittebant, ita ut totum quod exterius
videtur, ſit ipfum Corpus Chriſti, quod videtur;
tangitur &c. unde fere ſemper de ſpeciebus Eu-
chariſticis loquitur.
Denique impoſſibilitatem realis præſentiæ, ex
ratione hæretici impugnant I. quia implicat idem
corpus eſſe in pluribus locis ſimul: eſſe unum,
& non efſe unum: moveri in uno loco, & non
in altero, quæ ex reali præſentia ſequuntur. Xeſp.
Idem corpus poteſt eſſe in duobus locis ſimul ſal-
tem Divinitus, in uno circumſcriptive & dimen-
ſive, in altero Sacramentaliter & definitive II.
Implicat, corpus naturale eſſe fine quantitate;

quantitas vero nequit eſſe ſine extenſione, impe-

Q 2 netra=

244 Caput XVI.

Deiſta-
rum ca-
lumnläa.

netratione & diviſibilitate; ſed Corpus Chriſti eff
in Euchariſtia modo inextenſo: Ergo non eſt
„Corpus Chriſti naturale. Keſp. Implicat quanti-
tatem efſe fine extenfione interna partium in or-
dine ad ſe, ita ut una pars fit poſita extra aliam,
cum proxima exigentia ad impenetrationem, quæ
Corpori Chriſti in Euchariſtia exiſtenti competit,
cum partes illius inter ſe non confundantur: non
vero implicat, quantitatem efſe ſine extenſione
externa in ordine ad locum, ſine qua quantitas
ſaltem Divinitus eſſe poteſt, cum fit quid poſte-
rius ejus eſſentia: hac externa extenſione Corpus
Chriſti in Euchariſtia caret, & dicitur ibi efſe in-
diviſibiliter, inextenſe, penetrative, quod uti-

que eſt myſterium, ſed reétæ rationi non con-

trarium.

Schol. 3. Abauzitius recens Scriptor Genevenfis in
I. Idée generale de l'Euchariſtie ait, moris apud
Judæos fuiſſe, quod Paterfamilias hæc verba in
Coœna Paſchali proferret: Hic eſt vanis aftiftionis,
quem PFatres noſtri in Egypto comederunt. Quæ
proinde verba etiam a Chriſto ad ſolam mortis
ſuæ memoriam prolata ſunt. Verum undenam
probat Abauzitius dicta verba jam Chriſti ætate
in uſu fuiſſe, & cur Chriſtus dixit non panis af-
flictionis, ſed corpus meum. Falſo etiam nobis
imponit Auctor l'Evangile du jour, nos credere,
Deum comedi poſſe; nos enim dicimus, carnem
Chriſti veram nos accipere cui natura Divina hy-
poſtatice unita eſt, quæ tamen, utpote Spiritua-
lis comedi a nobis nequit. Denique Scriptor
opuſculi: le Chriſtianisme dévoilé mentitur, quod
juxta nos ad Presbyteri vocem cogatur Deus e
coœlo deſcendere, aut ſe in panem immutet, aut
quod panis evadat Deus, aut quod nos panem
adoremus. Nam tota Sacerdotis poteſtas a Deo

eſt, quem proinde cogere nequit de coœlo deſcen-

dere, cum fimul in cœlis & S. S. Euchariſtia exi-
ſtat. Nec ſe Chriſtus in panem mutat, nec panis

evadit, cum tota panis ſubſtantia deſinat: panem

Pr. 0-

pinde
1Mlg

Corpn
iſia
ulochan
ii ſec
in Corp
1 len tt
iptura
üienon
Cun nn
Krn
lt Corp
I
N
neun.
In el
An dn
UIne
Cel: N
li: Dne
Dictura
Uo no
Ueſt:
IS lrk
ſrt
rie
Crik
Watum
ſeltic
315.
luſ⸗

De Euchariſtia. 245

IsCri proinde minime adoramus. Vide Bergier avol. de
Digo m la Keligion. c. 3.
npllentn

Pottiuumi ðOðOUMUw §. 987

ta eltaui
ütnen Corpus & Sanguis Chriſti exiſtit in Eu- Zyanſuß-
tenm chariſtia per Tranſubſtantiationem, adeoque ſtantiatio.
fmun in Euchariſtia non manet fubſtantia panis &
guc vini, ſed per verba conſecrationis in ſubſtan-
an tiam Corporis & Sanguinis Chriſti converti-
enton’ tur ſeu tranſubſtantiatur. Probatur Imo. ex
iars Scriptura Matth. 26. Hoc eſt Corvus meum,
we, ubi pronomen hoc non poteſt referri ad panem,
tonu cum non ſit generis neutrius, & propoſitio
heæc ſit practica & effectiva, quæ non ſigni-
Ge fſicat, Corpus Chriſti poni cum pane, aut in,
, aut ſub pane, quia Chriſtus non dixit: in
, hoc, vel cum hoc, vel ſub hoc pane eſt Cor-
ui pus meum. Deinde quando duo vel ſunt
len: unita, vel ſimul exiſtunt, vel unum eſt in
emm alio, tunc de illo enuntiari non poteſt, ſi
nH utrumcue ſit ſubſtantia: füc non pofſum di-
e, cere: Anima eſt corpus, licet uniatur corpo-
ee ri: Deus eſt mundus, licet ſit in mundo:
iug, pictura eſt paries; licet adhæreat parieti:
mN Ergo nonniſi per tranſubſtantiationem dici
e poteſt: Hoc eſt Corpus meum. Rurfſus pa-
aie nis juxta Lutheranos non eſt mera figura
nee Corporis Chriſti: nec eſt revera Corpus na-
gne turale Chriſti: nec hypoſtatice unitur cum
n e⸗ Chriſto, quia alias ob communicationem idio-
ue““ matum dicere poflemus: panis eſt Chriſtus;
eme ſicuti dicere poſſumus: Deus eſt homo: (t. 1.
G. 315.) nec panis poteſt appellari Corpus
, Chriſti, quia continet Corpus Chriſti, uti
ul, Qd 3 volunt

Caput XVI.

volunt Lutherani, quia panis nec ex natura
ſua, nec ex hominum inſtituto ad hoc figni-
ficandum deſtinatus eſt, nec de corpore Chri-
ſti prædicari poteſt. Merito igitur Concilium
Lateranenſe IV. c. firmiter. contineri in Eu-
chariſtia Corpus & Sanguinem Domini ſub ſpe-
ciebus panis & vini trqnfubſtantiatis pane in Cor-
pus & vino in Sanguinem poteſtate Divina. Et
Tridentinum ſefſ. 13. can. 2. Ji quis diwerit,
in Sacroſando Euchariſtie Sacramento remanere
Nubſtantiam panis & vini, una cum corpore &
Sangutne D. M. J. C. negaveritque mirabilem
illam & ſingularem converſionem totiur ſubſlan-
tiæ panie in Corpur, & totius ſubſtantic vini in
Sanguinem manentibus duntaxvat ſpeciebus pamt
& vini, quam quidem converſionem Cutholica
Eccleſia aptiſſime Tranſubſtanttationem appellat,
anathema ſit. 2do. Probatur ex Traditione.
Szechlo zdo S. Juſtinus apol. 2. panem Cor-
pus Domini appellat. Sæc. 3tio S. Cyprianus
Serm. de Cœna: vanir iſte . . natura Wuta-
tur omnipotentia V'erbi faltus eſt caro. Stec. 4.
S. Cyrillus Cat. 4. non erit dignus, cus greda-
mus, quod vinum in Sanguinem transmutarit?
Szæc. 5to S. Auguſtinus in I. Cor. 10. Won
omnis panis, ſed accipiens benediéktionem Chriſti
Ft Corpus Chriſti. Sæc. 6to S. Remigius in
I. Cor. 10. Mſte panie tranſit in Coryus Chrifti.
Sec. Ztimo S. Gregorius M. teſte Paulo Dia-
cono in ejus vita ita coram populo locutus
eſt: panem & vinum aqua miſtum manente pro-
pria ſpecie in carnem & Sangutnem ſuum Syiri⸗
tir . an ificatione convertit. Syæc. 98Vo S. Da-

malſee

G

uS 1. 4. de fide c. 14. Punir vinamogue

ayun
e
dlguin
Cr I
1 ,e
olurti
ng. I
mnino
fo
Uno
Eiore n
i kme
nan
.
tandob
t
en be
. I.
llan
ftenn
Sn
ſen
waſe
We
nch
Uis

Rot
Vin
ſab
ter⸗
retti
hol

De Euchariſtia. 247

erom Aqu/ per invocationem & adventum Syiritus
Il d. Jupernatupaliter trantmutatur in Corpyns &
anguinem Chriſti. Et Strabo, glofſ. in I.

Nhorel I.
e Cor. 11. Profitemur ſubſtantiam panis & vini
Petal in ſubſtantiam Corpori & Sanguinis Dominici
nii converti. Sec. no Paſchafius 1. de Corp. &

mil Sang. Dom. licet figura panit & vini hic ſit,
ommino nihil aliud, quam Caro Chriſti & ban-
niri guir poſt conſecrationem credenda ſunt. 820úâ.
romo Fulbertus Carnot. ep. ad Adeodat. du-

n bitare nefas eſt.. in Wyiritualibus Sacramen-
e lir lerrena materits natur am S5 meritum generis
tuß ſui tranſcendens in Chriſti ſubſtantiam commute-
“ tur. Sæc. 1IImO Lancfrancus & S. Anſelmus
in tranſubſtantiationem ex profeſſo propugna-

runt. Sæc. 12 mo Hugo Victor & Lombardus
„G eam defenderunt. Szæc. I13tio Concilium La-
ter. IV. S. Thomas &c. Denique Concilium
un Conſtantienſe Sefſ. 3. & Florentinum eam de-
*M finierunt. Imo in Confeſſione Auguſtana le-
„gitur: Von dem Abendmahl des Herrns wird
, alſd gelehret, daß wahrer Leib und Blut Chriſti
e wahrhaſtiglich unter Geſtalt des Brods und
Wieins im Abendmahl gegenwaͤrtig ſeye, und
nm da ausgetheilt und genommen wird. Et Me-
lanchton l. adv. 5colamp. ait, naturam pa-

nnl nis mutari.
eniet
l Schol. I. Tranſubſtantiatio juxta Tridentinum Seſſ. 13. Women
ol cap. 4. eſt Converſio totius ſabſtantiæ panis in tyranſub-⸗
ſubſtantiam Corporis Chriſti, & totius ſubſtantiæ ſtantiatio=
nlen vini in fubſtantiam Sangbinis Ejus. Nomen Tran- mis, &e

1

fubſtantiationis velut novum, & in Concilio La- quid ſt.
teranenfi IV, primum excogitatum traducunt hæ- .
retici, quod etſi verum foret, negare tamen non
poſſent dogma per illud figuificatum eſſe antiquiſ-
4 fimum.

lores.

Caput XVI.

ſimum. Verum ne illud quidem verum eſt,
Tranfubſtantiationis nomen ante annum 1215. in-
cognitum fuiſſe: legitur enim in antiqua fidei
profeſſione Albigenſium relata a Baronio t. 12.
a. 1I78. in epiſtola Gaufredi apud eundem an. 1188.
apud Stephanum Eduenſem in tr. de Sacr. Alt.
c. I3. a. O50. vel juxta alios a. 1160. apud Pe-

trum Bleſſenſem ep. 140. a. 1160. Antiquiores

vero Scriptores, etſi nomen tranfſubſtantiationis
non uſurpent, per alias tamen voces idem ſigni-
ficatum exprimunt, dum vocant Conerſionem,
mutationem, transmutationem, transelementa-
tionem, fubſtantialem transmutationem. Græci
item non ſemper voce merzziazis, quod tranfub-
ſtantiationem ſignificat, uſi ſunt, ſed meragon ſeu
sragroaτεα. id eſt, converſionem dixerunt, qvia
nt plurimum swzie ſeu eſſentia apud eos non pro
interna rerum natura, ſed pro ſenibilibus proprie-
tatibus & accidentibus uſurpatur, quæ cum in
Euchariſtia poſt conſecrationem maneant, non
diceretur faëta mutatio naturæ, & hoc modo in-
nuerunt, Symbola eſſe mutata.

Impana⸗- Schol. a. Nonuulli ex diſcipulis Berengarii ceonjeſſi

tandem præſentiam realem, dixerunt, Chriſtum
in Euchariſtia præſentem fſiſti per Impanatiotem,
hoc eſt, per unionem hypoſtaticam Verbi Divini
cum pane & vino, ita ut, ſicut de Chriſto homi-
ne vere dicitur, hic homo eſt Deus, ita de pane
Euchariſtico dici poſſit: hic panis eſt Chriſtus.
Ita Guitmundus J. I. de ver. Corp. & Sang. Chri-
ſti. & Algerus in prol. I. de Sacra. Corp. & Sang.
Dom. Hanc ſententiam amplexus eit Oſiandeèr
Lutheranus. Ejus Anétorem Rupertum Tuitien-
ſem facit Bellarminus, quem tamen ab errore hoc
vindicat P. Gerberonius O. S. B. in fua apologia.
Ric error Impanatorum videtur aliquo modo pla-
cuiſſe Joanni Pariſienſi Dominicano, qui an. 13006.
ut falvaret apparentjam ſenfbilium ſpecierum,
ſic explicabat tranſubſtantiationem a Coneilio La-
tera⸗

Lnnen
Criti
ſatiee:
ite, 1
cnpe
Uuts
licct a
Noeſte
Meuit,
Gencdan
1s tamm
d Pan
unA
Inpum
cin!
n
ton
n ll
e

faln
unn
!
t
Uon
Den
1
cont
Adhr
ah

.
W
N
lut
di⸗
Vin
t⸗

ee

De Euchariſtia. 249

n et, teranenſi propoſitam, ut diceret, panem Corpus
t. Chriſti effici, quatenus per conſecrationem hypo-
igne ſtatice aſlumeretur a Verbo, non quidem imme-
otn diate, ne diceretur, Deus eſt panis, ſed median-
nan.I te corpore, ita ut panis proxime corpori huma-
et. 4 nitatis Chriſti, & illo mediante verbo uniretur.

Licet autem ſententiam ſuam judicio Eccleſiæ
modeſte ſubjecerit, Guidoni tamen Carmelitæ ita
placuit, ut ſi fuiffet Papa eam decreviſſet ample-
ſteniig Stendam, teſte Waldenſe t. de Sacr. c. 65. cæte-

efinen ris tamen Theologis ei contradicentibus Wilhel-
eleret mus Pariſienſis de conſilio quorundam Epiſcopo-
m. rum & Doctorum Joanni filentium impoſuit. Hæc
N nu⸗ Impanatorum ſententia præter jam diéta ex eo
1alal etiam refutatur, quod Chriſtus dixerit: Hoc eſt
unt, n Corpus meum, quod pro vobis tradetur; non vero
5 Hl corpus panaceum, ſed carnale pro nobis tradi-
ProN tum fuit. Nec juvat dicere de corpore panaceo
eum propter unionem hypoſtaticam prædicari poſſe
It, N Corpus carneum, & dici, hic panis eſt corpus,
nodoit⸗ quod pro vobis tradetur, nam prædicatio diver-

ſarum naturarum propter unionem hypoſtaticam
non valet, niſi in illis, quæ ſignificantur ut tota
conil ſuppoſita, unde ſuppoſita unione hypoſtatica pa-
Cnrtti nis cum verbo, poſflet quidem diei, hie panis eſt
. Deus, Chriſtus vel homo, non vero hic panis eſt
Corpus carneum Chriſti, ſicuti non poteſt dici:

diMMi

twr Hic Deus eſt Corpus Chriſti. Eadem ratio pugnat
dene contra Joannem Pariſienſem, in cujus ſententia
adhuc dici pofiet: Deus eſt panis, quia a toto
. Verbo affumeretur, in eoque ſubfſiſteret.
adne
hierti Schol. 3. Lutherani aliqui utramque panis & Cor- Conſuh-
Tuitir poris Chriſti fubſtantiam in Euchariſtia conjun- ſtantiato⸗
ebe gunt, & conſociant, qui ideo etiam Confubſtan- ves.
hglgi tiatores dici poſſunt: verum hanc rem aliter ex-
H plicat D. Schubert, juxta quem tota majeſtas Di-
t vina, adeoque & omnipræſentia communicata
n, eſt cum humana Chriſti natura (t. I1. J. 318.) G
olr. næe non phyſice per præſentiam naturalem, ſech

er. QS5 bek

250 Caput XVI.

ber omnipræſentiam Divinam ſecum communica-
tam in Euchariſtia præſens eſt, & caro Chriſti
ore corporali accipitur, quatenus vehiculum ex-
ternum ſeu panis & vinum ore ſumitur, cum quo
Chriſtus nobis ſuam carnem incomprehenfibili mo-
do communicat. Verum hec ſententia, præter-
quam quod laboret in falſo ſuppoſito, ſeilicet hu-
manitatem Chriſti efſe ubique, quod alibi refuta-
tum fuit (t. r. F. 318.) etiam peccat in eo,
quod manduçationem veram neget, & eam ſo-
lummodo in participatione Singularis præſentiæ
& operationis hamanz Chriſti naturæ reponat,
cum tamen Chriſtus Joan. 6. dicat, Caro mea
vere eſt cihus; & quod ſubſtantiam panis & vini
contra probata in hoc S. retineat. Ad Conſub-
ſtantiatores accedere videtur Durandus, qui do-
eet, ſolam formam panis tranfire in Corpus Chri-
ſti, non vero materiam panis, utpote quæ vir-
tute Divina unita cum anima & Divinitate Chri-
ſti fit materia corporis Ipſius, fienti in nutritione
non mutatur panis materia, ſed quæ ante nutri-
tionem erat mate ia panis, poſtea fit materia car-
nis hominis non recedente priori materia, ſed ac-
cedemte uova forma. Hanc fententiam cenſet Bel-
larminus elle heæreticam, quia eſt contra Triden-
tinum, quod definit, fieri converſionem totius
ſubſtantiæ panis in corpus Chriſti. Deinde ſeque-
retur, Chriſtum in Euchariſtia non eſſe proprie
hominem, quia non haberet corpus organicum:
non eſſet idem corpus, quod ex Beatiſſima Vir-
gine natum eſt, utpote ex materia, quæ antea
erat panis conflatum, Immerito ergo Petrus Cally
Cadomenſis Paſtor in l. Durand commente. non
ſine gravi temeritate Durandi ſententiam defendit,
ejusque liber merito ab Epiſcopo Bajocenfi grævi
cenſura an. 1701. notatus fuit, cui ſe ipſe Cally
modeſte ſubjecit. 6

Solvuntuß Schol. 4. Hæretici contra noſtrum dogma ob'jiciunt

I. in S. Scriptura S. S. Euchariſtia appellatur panis
1I. Cor. 10. Matth. 26. Et quando Chriſtus Joan. 6.
dixit:

uite
Ugo
zenem
n ve
Sum
ligo
kone
kintia
is,
s &

ads

Crici
Ets
lenti
nit
elen
kanl
Porn
i
En
In
e .
in,
e e
N
u
Hh
d
en
cor
Pen
ii
n
i
in
Gnn
lu
Ur

dommmnn
aro Ck
hienlume
1 onnt
veufbiline
n, Net
ſolloetke
Abi reken
cck in en
& anb⸗
5 Nettt
E* lean,
(nrn e
anis E
1, It
orpnsl
e Ge f

itate (

nutritn
aute
Nketit
in,
cellel⸗
ra Tne
en i
te ⸗
le
Niun
Un Ii
e e
emnsd,
ilte
Ceſen
ellien

r
sonn
Git:

De Euchariſtia. 251

dixit: Ego ſum panis, non ſe mutavit in panem:
Ergo etiam dicendo: Hoc eſt Corpus meum,
panem non mutavit in Corpus ſuum. Rur-
fus veritas hujus propoſitionis: Verbum Caro fa-
Rum eſt, ſalvatur per unionem hypoſtaticam:
Ergo & hujus: Hoc eſt Corpus meune ſine muta-
tione ſubſtantiæ panis; ſicuti ſine mutatione ſub-
ſtantiæ ferri de ferro ignito bene dico: hic eſt
ignis. Hinc multi etiam Catholici Okam, Sco-
tus & Paludanus docent, tranſubſtantiationem
ex S. Scriptura probari non poſſe. Ke/p. S. Eu-
chariſtia dicitur panis, quia ex pane hic cibus co-
leſtis factus eſt; vel quia manent ſenſibilia acci-
dentia panis. In illa Chriſti ſententia: Ego ſum
panis vinus, pronomen Ego, & vanis vivus pro
eodem Chriſto ſupponunt, adeoque ad eam veri-
ficandam nulla mutatione opus fuit: at in hac
Nrabolthoner Hoc eſt Corpus meum, pronomen
oc, juxta ipſos adverſarios demonſtrat panem,
de quo nequit verificari, quod ſit Corpus Chriſti,

niſi in illud tranſubſtantietur. In illa propoſitio-
ne: Verbum caro fa Rum eſt; Verbum eſt ſubje-

Gtum, quod cum fit immutabile, non potuit ali-
ter caro fieri, niſi per unionem hypoſtaticam,
quod innuunt verba ſequentia: & habitavit in
nobis: (t. I. §. 306.) in illa vero propoſitione:
Hoc eſt Corpas meum, corpus eſt prædicatum,
quod non fit panis per unionem hypoſtaticam,
cum panis ſit ſubſtantia mutabilis, nec dicatur:
corpus meum factum eſt panis, nec ſubſtantiam
panis remanere, ex ſequentibus colligitur: ferrum
ignitum dicitur ignis per Synecdochen fſumendo
partem pro toto; at vero ly corpus nec partem,
nec accidens, hec rem contentam in pane deſi-
gnat. Denique citati Theologi in dogmate Ca-
tholico conveniunt, in eo vero, quod dicant,
illud ex Scriptura probari non poſſe, deſerendi

ſfunt. II. S. Chryſoſtomus refutans Apollinari-

ſtas Synoufiaſtas Deum & hominem in unam na-
turam commiſcentes ep. ad Cæſarium ait: cut;
ante⸗

232 Caput XVI.

antequam Sankificetur vanis, panem nominamus,
Wivina autem illum Sanktificante gratia mediante
Jacerdote liberatus eſt quidem ab appellatione pa-
is, dignus autem habitus eſt Dominici Corporis
anpnellatione, etiamſi natura panis in ipſo verman-
Nt, & non duo corpora, ſed unnen Corpus FEilii
vrædicatur: ſic & hic Divina inundante corpori
natura unum Filzuem, enam Ferſonam utraque hat
Jecerunt. Et Theodoretus dial. 2. ait: Weque
enim mhola miſtica poſt Sankkificationem rece-
dunt à natura ſan, smanent enim in priori ſubfſlan-
tia, & igura &z forma, & videri tangique poſ-
Junt, ſicit & prius. Keſp. S. Chryſoſtomus no-
mine naturæ panis dozzos intelligit ſpecies, &
complexionem accidentium, non vero ſubſtantiam
panis, tum quia ait, non duo ſed unum corpus
Prædicari: tum quia dicit, naturam panis manere
in ipſo pane: tum quia alias intuliſſent hæretici
duas perſonas in Chriſto, ſicut caro ejus & panis
ſfunt duo corpora. Item Theodoretus nomine
ſubſtantiæ accidentia pauis intelligit, vult enim
contra Eutychianos probsre, Chriſtum ad cœlos
aſcendentem non dimifiſſe proprietates carnis,
quod Eutychiani aflerebant, ſicuti in Symbolis
myjſticis remanet figura, ecircumſeriptio & aliæ
proprietates in ſua natura. Quippe tora contro-
verſia ibi erat de complexione aecidentium; nam
Eutychiani volebant, Verbum ab æterno habuiſſe
naturam humansm ſed materiæ expertem: in In-
carnatione vero afſumpſiſſe formam externam,
circumſeriptionem & reliquas corporis proprieta-
tes, in quibus Chriſtus paſſus eſt. III. Rupertus
in c. 9. Joan. ait: Verbum jam dudum caro fabtum
vanis viſibilis fit, non commutatum in vanem, ſed
aßumendo, & in unitatem ſu«˖ perſonk transfe-
rendo panem. Keſp. Ruperti mens dubia videtur
Salmanticenſibus adeoque deſerenda verum P.
Gerberonius in apol. fuſe oſtendit, Rupertum ex-
preſſe ſcripfifſe, panem & vinum in veram Cor-
poris & Sangninis Chriſti tranfire ſnbſtantiam:
unde

e

unis
Ee
ſetitn
V.
ue,
Con
Felati
ira
latie
Urs
d r
dooßm

e;.
har
oc
( o
nel.
C
nr
Cone
uhd
io,
0
tio
lun
lce
cor
tuant
Gur

K
Gen
Nen
doſt
i

De Euchariſtia. 233

tonimg uUnge in citato loco intelligi poteſt de ſpeciebus
io nelin panis remanentibus, & aflumi panem in unitatem
ltones perſonæ mediante fcilicet corpore, in quod con-
ii n vertitur. IV. Corpus Chriſti natum ex Beatiffi-
om z ma V. Maria, & crucifixum non fuit factum ex
CmuN pane, ficut illud in Euchariſtia: Ergo non idem
lun an Corpus. Reſp. Corpus Chriſti non fit ex pane
runel veluti materia, ſic enim factum eſt ex Beatiſ-
it: Nn fima Virgine, ſed tanquam ex termino a quo,

S
4 ſicuti ex aqua factum eſt vinum in Cana Galilææ,
quod ſicuti non fuit diverſæ naturæ a vino ex
nglif uvis facto, ita nec Corpus Chriſti ex pane ſactum
Konst eſt diverſæ naturæ ab illo nato ex B. V. quia in
hoc panis convertitur.

von i⸗

Pecies
ſubiom. Schol. 5. Quærunt hic Scholæ, qualis actio ſit tran- Qualis
um en ſubſtantiatio. Reſpondetur, eſſe aétionem vere altio ſit
nis nin productivam Corporis Chriſti ſecundum quid, quia Tranſub-
them eſt converſio ſubſtantialis ex Trident. Sefl. 13. ſantia-⸗
5 can. I. & 2. Ergo eſt vere produétiva, quia tio.
5 non omnis aétio converſiva ſimul eſt produétiva ejus

in quod fit converſio, uti patet cum uxor Lothi
converſa eſt in ſtatuam ſalis. Quare non eſt actic
adduéctiva, quia alias ſolummodo efſet transloca-
tio, non vero tranſubſtantiatio. Nec eſt actio
conſervativa Corporis Chriſti ſub ſpeciebus, quia
conſervatio eſt quid conſequens tranſubſtantia-
tionem. Nec eſt actio unitiva cum ſpeciebus,
quia hæc unio etiam eſt quid conſequens, & ſo-
lum quid accidentale, quia unum extremum ſci-

Utenun. licet Species ſunt accidens. Nec eſt reproductiva
voprier corporis Chriſti ſimpliciter, quia hoc jam ante
huhetti tranſubſtantiationem productum eſt, ſed ſecon-
fiu dum quid, nempe ad eſſe ſub ſpeciebus panis,

Nen,1 quod proinde novum modum eſſendi accipit.

Schol. 6. Quæritur ulterius, an & quomodo acei- An acci⸗
dentia panis & vini maneant poſt conſecrationem. deutia
Reſpondetur, eſfſe de fide, in S. S. Eucharifſtia maneant
poſt conſecrationem manere accidentia ſenfſibillia 6
panis & vini, ex Trident. Sefl. 13. can. 2. lter

„

254 Caput XVI.

de fide eſt, accidentia panis & vini remanere ſine
fubſtantia panis & vini, ita ut nec materia prima
panis & vini, nec forma ſubſtantialis Peripatetica,
nec ſubſiſtentia nec exiſtentia, nec ullus gradus
genericus vel individualis ſubſtantiæ panis & vini
remaneat. Non tamen ideo ſubſtantia panis & vini
deſinit per annihilationem, quia horum omnium
deſitio eſt in aliquid poſitivum, ſeilicet in Corpus
& Sanguinem Chriſti, quæ non eſt annihilatio.
An vero accidentia maneant ſine omni ſubjecto,
quod poteſt eſſe vel oerpus Chriſti, vel aér cir-
cumſtans vel quid ſimile, controvertitur. Ubi
iterum eſt de fide, ſubjeétum horum accidentium
non efſe ſubſtantiam panis & vini, itaque de aliis
ſolum ſubjeétis quæſtio eſſe poteſt. Et quidem
Soto, Serra &c. putant, eſſe immediate de fide,
accidentia manere fne omni fubjecto. Salman-
ticenſes vero cenſent, eſſe certum certitudine con-
eluſionis Theologicæ, & conſequenter ſententiam
contrariam non eſſe quidem hereticam, ſed in
fide erroneam. Verum ab his cenſuris abſti-
nendum eſt, cum Eccleſia necdum declaraverit,
accidentia panis & vini in S S. Kuchariſtia ma-
nere ſine omni ſubjecto; nam Concilium Conſtan-
tienſe Sefſ. 8. damnans articulum 2dum Wicleffi:
accidentia panis & vini non manent ſine ſubjecto
in eodem Sacramento, teſte Petro de Alliaco Car-
dinale & Papæ Legato non cogitavit definire ali-
quid de accidentibus, ſed ſolum de ſubjecto acci-
dentium contra Wieleffum, ſecilicet de ſubſtantia
panis & vini, quam remanere cum accidentibus
poſt conſecrationem Wicleffus docuit. Imo ipſe
hic Cardinalis negat quantitatem eſſe accidens ab-
ſolutum a re quanta abſolute diſtinétum. Eodem
modo Concilium Tridentinum Sefſ. 13. can. 2.
& Colonienſe ſolum contra Impanatores & Con-
ſubſtantiatores definiunt, non remanere, nec adeſſe
ſubſtantiam panis & vini. S. Thomas, S. Anſel-
mus, Lancfrancus & S. Bonaventura &c. aſſerere
quidem videntur, accidentia manere ſine gmni
ub⸗

eco
Pert,
Eobin
Latia e
püſlim
e pr
lentun
Unoho⸗
omniſi
ne ne
Cuntur
Ko,
tmdinl
inoht
ti,
de
ore
e ſe
n
hre
oren
el,
ini
A
latk
i

d
Gbalil
iin
Unine
ndſte
ID
muu
Dunin
Nan

De Euchariſtia. 2 55

ung in Inbjecto, ſed ſuam ſententiam ita voluerunt ex-
nm ponere, ut tamen ſalva fide aliis permiſerint ali-
elihtteig ter opinari, dummodo non admittatur, illa acci-
lusgnt dentia efſe in ſubſtantia panis & vini, quod etiam
mAn potiſlimum probare volunt. Nonnullæ vero cen-
endi furæ privatzæ in oppoſitam ſententiam latæ hodie
mommm videntur aboliteæ.. Quare licet juxta antiquiores
tione Philoſopés accidentia panis & vini maneant fine
nitinit omni ſubjecto ſubſtantiali, quia periit, non tamen
iſcen üine accidentali, quia ſaltem in quantitate ſubje-
dt Ctantur, & ipſa quantitas exiſtat ſine omni ſub-
D jecto, & quidem per propriam exiſtentiam apti-
Cidenn tudinaliter inheæſivam Dei concurſu conſervativo
e beni in obliquo connotato: Recentiores tamen Philo-
tum ſophi, qui poſfibilitatem accidentium abſoluto-
e de ſe rum negant, & accidentia panis & vini vel in
Klmm corpore Chriſti, vel in aere, ſubjeétari, vel Deum
Anecon per ſeipfum ſupplere actionem ſubſtantiæ panis,
enkin facta in ſenſibus noſtris eadem modificatione ac
„ANn impreſſione, quam panis faciebat ante conſecra-
is o⸗ tionem dicunt, nullius erroris contra fidem argui
Nraen, debent. Nos hanc litem Philoſophis dirimendam
hr relinquimus, fufficit hic miraculum intervenire;
Conte. quod non eſſe impoſiibile, ratio quidem depre-
witeki hendit, licet modum, quo fiat, non comprehen-
RM dat.
1co r
niret F. 988.
nin Porro totus & integer Chriſtus exiſtit ſub Totus

n qualibet ſpecie conſecrata tota adeoque cum Cini “
o Divinitate & Humanitate, cum corpore & liheß
eny anima, cum carne & Sanguine & omnibus ſvecie.
accidentibus a loco independentibus. Namα.
b½ TImo I. Cor. II. v. 27. S. Paulus reum fa-

4

1 cit ſimul Corporir & Sanguinis Chriſti, gui
manducaverit panem hunc, vet biberit calicem

e Domini indigne: Unde Florentinum in decre-
to ait: Totus Chriſtus continetur ſub ſpecie pa-
1 mnis,

256 CLaput XI.

nis, & tkotus ſub ſpecie vini, Et Tridentinum
Seſl. 13. can. 3: Ni quis negaverit in Sacra-

mento EKuchariſtic ſub unaguague ſpecie.. to-
tum Chriſtum contineri, anuthemn ſit. 2do. Ra-
tio eit: Chriſtus diviſus non eſt, & quæ ſe-
mel aſſumpſit, nunquam dimiſit. nec amplius
moritur: unde ab ipfo Incarnationis inſtanti
nexu inſeparabili Divinitas cum humanitate
conjuncta fuit, & ab ipia reſurrectione hu-
manitas Chriſti utpote immortalis indiſſolu-
bili unione cum anima & fanguine ſemper
conjungitur: Ergo, qui ſub panis ſpecie ſu⸗
mit Corpus Chriſti, & fub ſpecie vini ejus
Sanguinem, ille totum & integrum Chriſtum
cum Divinitate & humanitate &c. ſumit.

§. 989.

Et totus Non autem tantum Chriſtus exiſtit ſub
ſub quali- tota ſpecie, ſed etiam totus ſub qualibet
bet parte parte facta ſeparatione. Ita 1Imo definit Tri-
Fatta ſe- dentinum Selſl. 1 3. can. 3. N quis negaverit,
a'Ciso⸗ in Venerabili Sacramento Euchariſti ſuh una-
quaque ſpecie & ſub ſingulis cujusque partibus
Jeparatione jalta totum Chriſtum contineri,
anathema ſit. 2do. Patet ex Traditione &
Praxi Eccleſiæ, quæ peracta conſecratione
eandem hoſtiam frangere confſuevit in plures
diſtribuendam & eundem calicem omnibus
aſtantibus porrigere ſolebat, exemplo Chri-
ſti, qui de calice dixit: bibite e eo omner.
Matth. 26. 3 tttο. Ratio eſt, quia Chriſtus in
locum ſubſtantiæ panis ſuccedit; Ergo eſſe
debet, ubi antea fuit ſubſtantia panis: Sed
I

an
o po

N, 1.
Clei
un no
Crci ha
w ele
R Ni, n
h utra
eon

Eb.2. 0
erihet
Uhuhe
(gwten
Eenthies
eernt
inen
Ietee
Mhi
u
mleent
„ ee
t
i
eum!
kum
oyen
inenl
i:
inefe
N
In
e &
berle
Md

len

De Euchariſtia. 257

lentin in quavis hoſtiæ parte erat ſubſtantia panis;
hn Ergo poſt ſeparationem Chriſtus ibi eſt.

,e Echol. I. Bohemi pugnantes pro communione ſub Hærgſes.
N duplici ſpecie ſæculo 1Sto putarunt, totum Chri-
e ſtum non eſſe ſub qualibet ſpecie. Lutherus etiam
tnn circa hanc quæſtionem dubius fuit, quam inuti-
situm lem eſſe dixit: Conqueritur tamen, ſe falſo cul-
rick pari, quod non exiſtimaret, totum Chriſtum eſſe
d ſub utraque ſpecie. Difcipuli tamen ejus in hac
fihet⸗ re non omnes conveniunt.
Ce. . .
D Schol. 2. Quæritur, in Scholis, an Corpus Chriſti An ante
e r exiſtat totum & actu ſub fingulis partibus ſenſi- ſeparatio-
ſperti bilibus hoſtiæ etiam conjunctis ante ſeparationem, uem.
VIud &r- quidem etiam ſub illis, quæ ſeparatæ non eflent
Chni ſenſibiiles Reſpondetur affirmative, quia ante
Vnnt conſecrationem ſubſtantia panis erat tota & aétu
in ſingulis partibus hoſtiæ, & ſub illis, quæ ſe-
paratæ eſſent inſenſibiles, ut toti conjunctis con-
—fervabatur actu ante conſecrationem tota ſubſtan-
tia panis: Ergo ſub eis eſt actu Chriſtus facta
Cconſecratione.
ANif Schol. 3. Corpus Chriſti non eſt in Euchariſtia ex- An Chri-
it I tenſive & localiter, quia locum dimenſive & per ſtus ſit in
M bartes non occupat, unde ſolum dicitur eſſe hic Euchari-
vel ibi ratione ſpecierum, vel juxta P. Suarez, ſRia loca-
quia habet ubi intrinſecum in ordine ad extrinſe- liter
Poſli cum ſeu locum. Ex quo etiam ſequitur. r. Chrii
vutint, ſtum exiſtentem in Euchariſtia per ſe non poſſe
ore moveri localiter, quia non eſt in loco proprie
e dimenſive, ſed tantum definitive per modum Spi-

ritus: bene vero poteſt moveri per accidens ra-

. .
ee tione ſpecierum, nam circumfertur in Proceflioni-
uc bus juxta Tridentinum Sefl. r13, can.-6. 2. Chri-
ſtus in Euchariſtia non poteſt agere & pati actio-
. ne & paſfione corporea ob defectum extenſionis
t localis; quia tamen non eſt in hoc Sacramento
c modo mortuo inſtar alicujus rei inſenſibilis, eſt
del bro-

1 Schram Infſiit. Theol. Tom., III. R

varitioni-
bus mira-
culoſis in
EKuchari-
ſtiq ſit
vera Ca-
ro.

258 Caput XVI.

probabile, quod ille defectus a Deo fſuppleatur,
ita ut Chriſtus ſupernaturaliter videat omnes fide-
les adſtantes, eorumque actiones, imo quia Chri-
ſtus probabiliter videt e cœlo homines oculis cor-
poreis, ficuti S. Stephanus e terra vidit Jeſum in
coœlo, etiam per concomitantiam ex Sacramento

videt omnia, quæ ſunt, & aguntur in terris. 3.
Chriſtus in Euchariſtia naturaliter nequit videri

oculo corporeo, quia cum indivifibiliter ibi exi-

ſtat, non poteſt naturaliter producere ſui ſpeciem

ſenſibilem & extenſam: poteſt tamen ſupernatu-
raliter, ſi imago ejus poneretur in oculo. 4.
Præſentia Sacramentalis nihil dicit realiter diſtin-
Gtum a corpore Chriſti & ſpeciebus conſecratis,
quatenus ſe mutuo connotantibus, ipſamque actio-
nem converſivam & conſervativam.

An in ap- Schol. 4. Ex Scholio præcedenti inferunt Salmanti-

cenſes, quod in Euchariſtia in miraculoſis appa-
ritionibus Caro & Sanguis Chriſti in ſpecie vibili
apparens, non ſit vere & fubſtantialiter Corpus
& Sanguis Chriſti, ſed quædam eorum repræſen-
tatio & figura; quod probat S. Thomas 3. p.
a. 8. tum ex eo, quia corpus glorioſum non
tamdiu permaneret viſibile, ficuti has apparitiones
permanere notum eſt: tum quia ſi in his appari-
tionibus eſſet vere caro Chriſti, Chriſtus eſſet in
hoc Sacramento modo indivifibili, quia non poſ-
ſet contineri ſub particula hoſtiæ, niſi modo in-
diviſibili, & efſet ibi modo diviſibili, quia Cor-
pus, quod tangitur in propria ſpecie, exiſtit mo-
do divifibili cum extenfione ad locum: tum ex
eo, quia caro & Sanguis apparens ſolent muta-
tiones ſubire, quæ non competunt corpori Chriſti
glorioſo in propria ſpecie exiſtenti. Interim in
miraculoſis his apparitionibus Chriſtus permanet
in Sacramento, licet fiat variatio in aliis qualita-
tibus & accidentibus: quod iterum probat S. Tho-
mas tum ex eo, quia faéta apparitione eadem
reverentia & cultus latriæ ei, quod apparet . .
.Y bée⸗=

etn
Ginn 1
ſons

6

ienti
o.
oni

etar
12 0
1ss eo
.oe
Lendor
It Prn
ris
erlide
lnpe

unnle

oe
get
he

I 3
Nl
len 8

crx

fale
linen
Hi
nin
n gn
ſar⸗

ſſn

Uin

.anit
n /
nn,

bet
Onnnes e
0 nul
8Ceblset
ät leint
Acninet
inteni
helit ie
e fühete
n ipnt
1 N
alterc
coniann
Amglei

t Hln
Uloſst
ecie ſi
ter Cr
epe
DCas
Nticin1
ne
nus ete!
u NN
Unoin
(il

1. 4

Innmne

De Euchariftia. 259

hibetur: tum hæ apparitiones fiunt ad confirman-
dam fidem noſtram cires realem præſentiam cor-
poris & Sanguinis Chriſti in Euchariſtia, ubi cre-
dibile non videtur, quod miraculis faéctis ex hac
intentione deſinat corpus Chriſti eſſe in Sacra-
mento. Notant tamen Salmanticenſes, quando
in punitionem peccatorum S Euchariſtia conver-
teretur in lapidem, tunc non conſervari ſpecies,
nec Chriſtum ſub illis, ſed idem foret, ac ſi ſpe-
cies corrumperentur. Deinde in ſpeciebus mira-
culoſe immutatis poſſunt aliquando ex diuturnitate
temporis apparere ſufficientia corruptionis ſigna,
ut prudenter judicemus, non remanere in illis
corpus Domini, & tunc inferior illis reverentia
exhiberi debet, qnalis veſtibus Chriſti exhibetur,
ſemper tamen religioſe afflervandæ ſunt usque ad
manifeſtam earum corruptionem. Si vero mira-
culoſe corpus Chriſti in Altari ſub ſpecie carnis ap-
pareret, conſulendum eſſet Sacerdoti, ut Corpus
& Sanguinem iterum conſecraret & ſumeret.

G. 990.
In Sacramento Euchariſtiæ aliqua ponun- Aliqua
tur & ſunt vi verborum, aliqua per natura-Junt in
lem concomitantiam. Hoc Imo colligitur Zuchari=
ex Tridentino Sefſ. 13. cap. 3. Jemper hac HMia ;
Kides in Eccleſia Dei fuit, ſtatim voſt conſecra- pum, ali-
tionem verum Domini noſtri Corvus, verumgqué qua vi na-
Ejus Sanguinem ſub panis & vini ſpecie una turalis
cum ipſius anima & Divinitate exiſtere: ſed Cor- voncomi-

pus quidem ſub ſvecie panis, & Sangiinem ſub tantic:

ſpecie vini ex vi verborum, ipſum autem Corpus

ſub ſpecie vini, & Sanguinem ſub ſpecie panis,
unimamque vi naturalis illius connexionis & con-
comitantie, qua partes Chriſti Domini, Qus
jam o mortuis reſurrexit, non ampliur mori=
turur, inter ſe copulantur: Divinitatem porro
V R 2 pr=

200 Caput XVI.

propter admirabilem illam ejus cum corpore G
anima hazpoſtaticam unionem. 240. Ratio eſt:
Illud dicitur poni & eſſe ex vi verborum in
Euchariſtia, quod per verba præciſe ſignifi⸗
catur: illud vero per naturalem connexio-
nem & concomitantiam, quod in Sacramen-
to ponitur, quia habet realem unionem cum
illo, cujus poſitio neceſſaria eſt ad veritatem
verborum: ſed certum eſt, in Euchariſtia
aliqua exiſtere priori modo, alia poſteriori,
nam ad conſecrationis verborum panis veri-
tatem neceſſaria eſt poſitio corporis; alias
non verificaretur ly Hoc eſt Corpus meum;
econtra vero ad veritatem prædictorum ver-
borum non eſt neceſſaria poſitio & exiſtentia
Sanguinis ſub ſpecie panis, ſiquidem illa ver-
ba Sanguinem non fignificant, ponitur ta-
men reipſa ſub dictis ſpeciebus Sanguis Chri-
ſti ob naturalem connexionem, quam defacto
habet cum Corpore Chriſti modo exiſtente:
Ergo dicendum eſt, aliqua ibi poni vi ver-
borum, aliqua per naturalem connexionem

& concomitantiam.

An ſit de Schol. Hanc diſtinétionem modo aflertam P. Vas

Kide.

quez &c. putant, eſſe immediate de fide. Ve-
rum Salmantieenſes probabiliuns cenſent, eam non
pertinere immediate ad fidem, eſſe tamen adeo
certam, ut negari non poſſit, absque errore in
fide, & ingenti temeritate. Nam r. Concilium Tri-
dentinum ſolum definire voluit, totum Chriſtum
cum Divinitate & humanitate, cum corpore &
anima, cum carne & Sanguine ſub qualibet ſpe-
cie contineri: (F. 988.) ea autem, quæ attin-
nt voces Scholæ, & non pertinent ad rem
ipſam, maximam quidem authoritatem habent,
ita ut contradicentes puniri debeant, ſed an
unt

t inm
cli Ee

er.

Wen ⸗
liee,
len C

iis

Uenta
ob

ufie⸗

Eirtar
rpus
Jun

enn

ns

n
Läute

lnte
ßei
tae
tmi,

la he

n

—

De Euchariſtia. 261

orfoft .
“ ſunt immediate de fide; & talis eſt doctrina Con-
en cilii de diſtinétione exiſtendi ex vi verborum,
tonnt aut per naturalem concomitantiam. 2. Eſſet ta-
lont men error in fide & ingens temeritas, contrarium
Colnext⸗ dicere, tum ob auéctoritatem Concilii & commu-
actaer nem Catholicorum conſenſum; tum quiĩa ex prin-
Nener cipiis fidei hæc diſtinétio ſatis colligitur, & ea
Pkia negata aliquæ fidei veritates ægre ſalvari poſſent.
Non obſtat I. quod Tridentinum dicat, ſemper
enfi as faes in Eccleſia Dei fuit, nam AReſp. Hoc
pofei refertur ad propoſitionem immediatam, nempe
Anis i⸗ Corpus & Sanguinem Chriſti eſſe ſub ſpecie panis,
s “ quam propoſitionem Concilium definivit, non

autem ad reliqua verba. II Sine hac diſtinétione

1sin plura a Concilio dicta verificari non poſſunt. Keſp.
runnk Plura ſunt connexa cum veritatibus ad fidem im-
Nten mediate pertinentibus, quin tamen ad fidem im-
illar mediate pertineant, uti ſunt illa, quæ ex articu-
wirurt lis fidei per legitimam conſequentiam deducuntur,
Cte & ea, ex quorum negatione infertur negatio al-
gh terius fidei articuli, & hæc non dicuntur forma-
Nlhin liter hæreſes, ſed errores contra fidem, qui eſt
güfene gradus cenſuræ inferioris.
i iſ .
eNn G. 991.
D Igitur vi verborum ſub ſpecie panis con- Quid vi

ee tinetur Corpus Chriſti, & ſub ſpecie vini verborum
an Sanguis Chriſti. Ita patet ex Tridentino ci- Ponatur.
tato. (H. 990.) Et Ratio eſt, quia verba
il. conſecrationis quantum ad ſpeciem panis,
im fcilicet: Hoc eſt Corpus meum: & quantum
mmed àd ſpeciem vini: Hic eſt Sanguis meus, di-
Net recte lignificant Corpus & Sanguinem Chriſti,
„ &non pofſſunt verificari, niſi ſub ſpecie pa-
, nis Corpus, & ſub ſpecie vini Sanguis Chri-
ſii ponatur.
. R 5 Schol.

262 Caput XVI.

Schol. rx. Ex hoc colligunt Salmanticenſes, corpus
humanum, quod vi verborum in Euchariſtia po-
nitur, eſſe corpus abſtrahens a vivo & mortuo:
ſaliva vero, ſudor & lachrymæ non ponuntur
ibi nec vi verborum, nec per naturalem conco-
mitantiam, quia Chriſtus illa defacto non habet,
aliæ vero partes, quas Chriſti corpus modo ha-
bet vi verborum, ponuntur, ſicut & Sanguis
quem modo Chrifſtus in cœlo habet ſub ſpecie vi-
ni; cholera vero & pituita in utraque ſpecie per
realem connexionem & natnralem concomitan-
tiam ponnntur: Item per concomitantiam ſuper-
naturalem mediatam remotam, & ſecundariam in
Euchariſtia eſt Perſonalitas Patris & Spiritus S.
quia Pater & Spiritus S. funt inſeparabiliter in
Filio per circuminſeſſionem ſeu unitatem eſentiæ,
non tamen dicuntur fumi Pater & Spiritus §S.
quia ob mediatam tantum præſentiam non datur
communicatio idiomatum (t. 1. F. 170. 315.)
Denique fi Apoſtoli conſecrafſent in triduo mortis
Chriftus ſolum corpus fub ſpecie panis & Sanguis
ſub ſpecie vini poſitus fuiſſet.

An aqua Schol. z. Quærunt Scholæ, an aqua vino mizta
immediate convertatur in Sangninem Chriſti vi verborum
converti- conſecrationis, an vero in propria ſubſtantia re-
kur. maneat, de qua re acriter diſputatum fuit Sæculo
Cz mo in Gallia: an vero aqua immediate vel me-
diate, id eſt, prius converſa in vinum in Sangui-
nem Chriſti convertatur, eodem Sæculo quæfi-
tum fuit, & Innocentius III. c. cum Mäartha. de
celebr. Mifl. quatuor ſententias refert. Prima
vinum & aquam in Sanguinem & aquam e latere
Chriſti defiuentes converti docuit. Secunda ſta-
tuit aquam in phlegma converti, quam opinio-
nem nefariam vocat Innocentius. Tertia dixit,
aquam in propria ſfubſtantia remanere vini acci-
dentibus circumfuſam. Quæ ſententiæ nullos ho-
die in Scholis patronos habent. Quarta aquam
eam vino ideo in Sanguinem converti ſtatuit,
quis

n ri
Eettiam.
ho mi
En Ch
ls d⸗
n m
1.
tum
Peon
n, 4
Chriti
Un I
üh
tun
W

i en

linto.
Canäh
neil
r⸗
1e o

IN I

ien
Mi
o
Cutet
nnd
en
ſdre
tins
lut,
lenti
colſe⸗
ine

U
ll, 8

8s,en
milup
Nmorn
Nonont
en Gnn

Non kie.

Cd
Kngn
ſecen
ſeef
Onecnie
tiin ie⸗
nen
Hint
fabliti
n elertt
Pirtul
non
. 31
0 m

Kang

1o n
erban
Kannite
tKenn
ſeln⸗
ng

De Eucharifi. 263

quia vino mixta in vinum tranſit, & hanc ſen-
tentiam defendunt Thomiſtæ. I. Dicendum aquam
vino mixtam in calice revera converti in Sangui-
nem Chriſti: tum quia illud, quod a Chriſto Apo-
ſtolis datum fuit, & in calice contentum licet
aqua mixtum erat Sanguis ejus: tum quia S. S.
P. P. & Concilia dicunt, Chriſtum calicem aqua
mixtum Sanguinem ſuum fecifſe. (§. 983.) Er-
go contraria ſententia ſtare nequit. 2. Dicen-
dum, aquam vino mixtam converti in Sanguinem
Chriſti vi verborum conſecrationis immediate:
tum quia P. P. dicunt ſimpliciter, vinum aqua
mixtum in Sanguinem Chriſti converti: (I. c.)
tum quia experimenta probant, aquam vino mi-
Xtam naturam ſuam non deperdere, cum per ar-
tem iterum ab eo ſeparari poſſit, odore & ſapore
retento. Nec dicas I. aqua non eſt materia Eu-

chariſtiæ?: & Innocentius III. mediatam ſolum

converſionem in cit. cap. admittit. KReſp. Aqua
ſolitarie ſumpta non eſt materia Euchariſtiæ, be-
ne vero mixta vino, ut conſtituat potum uſua-
lem. Innocentius ait: aquam cum vino in San-
guinem transmutari: (I. c.) Ergo ſtat potius pro
nobis. II. Carthuſiani & Dominicani ideo ab ini-
tio Miſſæ vinum infundunt & aqua miſcent, &
Catechismus Romanus ideo vult paululum aquæ
infundi, ut in vinum convertatur. Ke/ſp. Con-
ſuetudo infundendi vinum & aquam ab initio Miſ-
ſe, eſt ex ritu antiquo, quo olim ab initio ſta-
tim Sacra dona parabantur. Vid. Card. Bona l. 2.
rer. Lit. c. 9. non vero ut aqua in vinum tran-
ſeat, & a ratione Catechismi Rom. ſalva reve-
rentia illi debita recedimus. Porro aqua a vino
e ai ſeparata Sacramenti rationem non re-
inet.

H. 992.

Ex doctrina Tranfubſtantiationis ſequi= Euchari-
tur, Sacramentum Kuchariitiæ, ſi ſpectetur ſis non

in facto eſſe, non conſiſtere in uſu & ſump-
K 4 tione,

con ſiſtis in

Jſolo ſu.

ohjeltio-
ges.

264 Caput XVI.

tione, ſed in re permanente. Nam Imo.
Matth. 27. Chriſtus dixit: Hoc eſt Corpus meum.
Hic eſt calix novum Teſiamentum in Sanguine
meéo, antequam Apoſtoli Symbola ſumerent:
Ergo Corpus & Sanguis Chriſti erant in ma-
nibus ejus, antequam in os Apoſtolorum in-
trarent. Certe verba hæc non ſunt promiſ-
ſoria, ſed demonſtrativa per particulam koc
rei præſentis. Juſte ergo definit Tridentinum
Seff. 13. can. 4. JSi quir dixerit peraka con-
Necratione in admirabili Euchariſtic Sacramento
non eſſe Corpur & Sanguinem D. N. J. C. ſid
tanum in uſu, dum ſumitur, non autem ante,
vel poſt; & in hoſliir ſeu particulir conſecratit,
qucæ goſt communionem reſervantur vel ſuperſunt,
non vemanere verum Corpus Domini, anathema
Nt. 2do. Patet ex Traditione & uſu fidelium,
qui hofſtiam conſecratam etſi non ſumatur,
vocant S. S. Sacramentum: ſic S. Chryſoſto-
mus in I. Cor. 10. gucrit: Quid eſt in calice2
quod ex latere Chriſti uxit. Et S Auguſtinus

in Pf. 33. ſeribit. Chriſtnum in manibas Cor-

Pus ſuum portafſe. Denique probari poteſt

ex uſu antiquiſſimo Eccleiz aflervandi Eu-
chariſtiam, de quo mox plura.

Solvuntur Schol. Lutherani & Calviniſtæ putant, Sacramen-

tum Euchatiſtiæ non efle rem bpermanentem, ſed
aétionem tranſeuntem. Primus erroris hujus au-
ctor fuit Bucerus, qui a. 1836. perfſuafit Luthe-
ro, corpus Domini non efle in Euchariſtia, niſi
dum ſumitur. Putavit Bucerus, per hanc ſenten-
tiam conciliari inter ſe poſſe Lutheranos & Zwin-
glianos, ſed licet concordia non ſuccefferit, li-
benter tamen hnnc ſententiam arripuerunt, tum

Zwingliani, tum Lutherani, quia videbant per eam

deſtrui

Ani
d
n P
s t
mdi⸗
iiils
Gun p
Ldum
n ve
E bocet
letnr:
Mten
Mun
Onnes,
ſentig
uiI
lupi
gicten
Mechr
ioren
Mn.
e
u)
lan
Een-

loi

Mnen
Cht
iled 1
I
a
un
n

De Euchariſtia. 265

Nn n deſtrui aſſervationem & adorationem Euchariſtiæ

lennn apud Catholicos uſitatam. Non conveniunt ta-
Cugi men Proteſtantes in uſn hoc explicando. Calvi-
“ nus tunc ſolum panem & vinum efſe Sacramen-
tum dicit, quando manducatur & bibitur: Kem-
unhnm nitius vero in tota actione Coenæ Domini, id eſt,
lonmi⸗ dum panis benedicitur, frangitur, diſtribuitur,
Nont. & dum ad ægrotos defertur, ut illum comedant,
Hlen k non vero, ut aſſervent, corpus Domini remane-
Getkn re docet. Ima Eorum ratio eſt, quia Marci 14.
dicitur: biberunt ex eo omnes, & deinde modo
hlkte ſubditur: & ait illis: Hic eſt Sanguis meus. Keſp.
ufon S. Marcus per anticipationem ſcripfit: biberunt
6), omnes, & non ſervavit ordinem rerum geſtarum,
n t ſicuti S. Matthæus & S-Lucas ac S. Paulus I. Cor.
ſemntt 1o. II. Verba infſtitutionis ſignificant actionem:
Accipite, comedite. &eſv. Hæc verba denotant
erſe quidem mandatum, fumendi Euchariſtiam, &
onuli præcipuum ejus finem, nempe uſum, non tamen
elu rationem formæ habent, nec ad eſſentiam requi-
mmatur runtur. III. Alia Sacramenta conſiſtunt in uſu:

rſokre Ergo etiam Eucharifſtia. KAeſp. Diſparitas eſt,
„ quia Euchariſtia continet rem Sacram abſolute,

e nempe corpus Chriſti: alia vero tantum continent
“ rem Sacram in ordine ad aliud, nempe virtutem
5l ſanctificandi eos, quibus applicantur.
hü §. 903.

Quia S. S. Euchariſtia conſiſtit in re per- S. Eucha-
manente in facto efſe, ſcilicet in Corpore & viſtia in

n Sanguine Chriſti ſub ſpeciebus panis & vini, templis

insn . . . TI. 1=
da ideo in Templis Religioſe & devote aſſerva- 28.
tur. Ita Imo. definit Tridentinum Sefl. 13.

can. 6. Conſuetudo aſſervandi in Sacrario S. Eu-
chariſtiam adeo antiqua eſt, ut eam etiam do
culum Nicæni Concilii agnoverit. Torro deferri
ipſam J. Euchariſtiam ad infirmos, & in hunc
R 5 uſuan

2006 Caput XVI.

uſum diligenter in Eccleſia conſervari, prter-
quam quod cum ſumma &guitate & ratione con-

jundtum eſt, tum multir in Conciliis proceptum

invenitur, & vetuſtiſſimo KEccleſic Catholicæ mo-
re eſt obſervatum. GQuare häc &. Sinodus reti-
nendum omnino & ſalutarem hunc & neceſſarium
modum ſtatuit. Verum cum hanc Concilii
doctrinam falſi arguant hæretici tam quoad
factum, quam quoad jus: hinc probatur
2do. ex antiquo uſu, quo olim fideles S. S.
Euchariſtiam ſecum domum aſportabant pro
ſpirituali alimonia, de quo teſtatur Tertullia-
nus 1I. 2. ad uxor. c. 2. S. Cyprianus tr. de
lapſis narrans, mulierem dum arcam ſuam,
in qua Euchariſtia continebatur, indignis ma-
nibus aperire tentaſſet, igne erumpente de-

territam fuiſſe. S. Baſilius ep. 289. ſcribit,

monaches ſecum S. S. Kuchariſtiam in deſer-
tum retuliffe. S. Gregorius Naz. or. II. nar-
rat, ſororem ſuam noctu coram S. Kuchari-

ſtia apud ſie retentam procumbentem a mor-

bo liberatam eſſe. S. Ambroſius in or. fun.
fratris ſui Sartyri narrat, eum beneficio Eu-
chariſtiæ,, quam collo ſuo appenderat, nau-
fragii periculum evaſiſſe. qtio. Patet ex uſu,
Euchariſtiam ad abſentes deferendi: de quo
teſtatur S. Juſtinus apol. 2. S. Irenæus ep. ad
Victorem. Item ex uſu ſervandi Euchariſtiam
pro infirmis: de quo teſtatur Euſebius Il. 0.
hiſt. c. 44. narrans, quendam Serapionem in
extremis poſitum a Presbytero ægroto noctu
per puerum exiguam Euchariſtiæ partem ac-
cepiſſe quam madefactam puer in os ejus in-
Ktillavit. Et Concilium Nicæenum I. can. 13.
. ſtatuit:

nl:

SiCnn
Wlr
lſt
eten
s 1
es
re
n be
(m
de
un,
ulcice
Den
et.

miit
E
ed
A
d
l
ſi
tat
6

E
=

De Euchariſtia. 267

ſtatuit: omni cuilibet in exitu poſito & poſcenti
nido ſibi Communionis gratiam tribui, Epiſcopus pro-
m babiliter, id eſt, probatis ejus diſpoſitionibus,
uox ex oblatione dare debebit. Idem patet ex mo-
wis do veteri aſſervandi S. S. Euchariſtiam, pro
uſuam cuüjus receptaculo olim fiebant columbzæ &
md turres argenteze, uti habet liber Pontificalis
an in Silveſtro: Concilium Conſtantin. a. 536.
cmn Item Paſtophoria in Conſt. Apoſt. l. 8. c. g.
ea. & alii modi, qui videri poſſunt apud Martene
Ahang 1. I. de ant. rit. c. 5. a. 3. Ato. Rationes
Tanm fſunt, quia verba conſecratoria jam ante uſum
Is6 Ppractice ſignificant: & quia alias ſuſcipientes,
mn fſaltem ex parte, miniſtri S. S. Euchariſtize
gnisn forent.

ente, Schol. Ex hæreſi, quod S. S. Euchariſtia in uſu Solvuntur
ſenih conſiſtat, fluit altera, quod S. S. Euchariſtia non objeſtio-
N ele debeat in templis aſſervari. I. Quia olim in Ec- nes.
II. W. cleſia Romana prohibitum fuit aliquid in craſtinum
de S. S. Euchariſtia aſſervari, unde reſiduum con-
ne fumebant Clerici juxta ep. 2. S. Clementis; & in
nar Eceleſia Conſtantin. reſiduum dabatur pueris Scho-
laribus teſte Evagrio l. 4. hiſt. Et Concilium Cæ-
far ſarauguſtanum a. 381. & Toletanum I. 400. ve-
t, A⸗ tat, ne in privatorum manibus S. S. Euchariſtia
terlt domum deferenda detur: & hodie apud Abyſſinos
le S. S. Euchariſtia non aſſervatur. Reſp. Refiduum
ne ex S. S. Euchariſtia, quod putredini vel erat ob-
D noxium, vel omnino brevi conſumi non pote-
fn rat, Clerici comedebant, & pueris dabatur, aliis
l1 particulis ſepoſitis. Concilia Cæſarauguſtanum &
cver Toletanum ideo prohibuit Euchariſtiam in mani-
. bus dari, & domum aſportari, quia eo tempore
r. in Hiſpania Priſcillianiſtæ ſab nomine Catholica-
Lr rum accedentes S. S. Euchariſtiam domi horrenda
1

impietate projiciebant; quod præceptum univer-
119 ſale non fuit. Abyſſini Schismatici vel in hog
lt. errant

268 Caput XVI.

errant, vel non putant aſſervationem eſſe neceſ-
ſariam, quia apud eos laici bis in ſeptimana com-
municant. II. Origenes hom. 5. in Lev. ait:
Dominus vanem.. non deſtulit, nec ſervari jußit.
Et S. Cyprianus Serm. de Cœena C. 5. ait, panem
Euchariſticum recipi, non includi. Et Ven. Beda
1 4. hiſt. Angl. narrat, puerum infirmum ab Apo-
ſtolis monitum eſſe, ut expectaret celebrationem
Mifſſarum, & ita accepto Dominici corporis via-
tico in cœlum avolaret. KReſp. Origenes ſolum
probare vult, Sacrificium laudis ſemper novum

eſſe debere, & certe ex eo, quod Chriſtns S. S.

Euchariſtiam diſtribuerit, non ſequitur, afſſervan-
dam non eſſe, cum hoc prudentiæ Ecclefiæ reli-
querit. S. Cyprianus, vel potius Arnaldus Bo-
nævallenſis Auctor illius ſermonis de Cœna ſolum
vult, corpus Chriſti non ita pyxidi includi, quin
ſit in aliis hoſtiis conſecratis. Ex nerratione
Ven. Bedæ non ſequitur, S. Euchariſtiam aſſer-
vatam non fuiſſe, ſed tantum S. S. Apoſtolés juſ-
ſiſſe, ut puer ægrotus tempus Sacrificii expeéëta-
ret, quo majori devotione Kuchariſtiam ſumeret.
III. Cardinalis Humbertus Sæculo 1imo repre-
hendit Græcos, quod S. S. Euchariſtiam aſſerva-
rent: & Gabriel Biel Sæculo rpto in Canone
Miſſæ obſervat Chriſtum non dediſie Apoſtolis Eu-
chariſtiam, ut eam honorifice aſſervarent, ſed ut
eam ederent. Keſp Humbertus Græcos repre-
hendit, quod per Quadrageſimam Miſſas imperfe-
Ctas ex præfanctificatis die Dominico celebrarent.
Biel vero adduéto argumento fideles ad Sacram
Communionem urget.

H. 994.

Quia vero Chriſtus Dominus in S. S. Eu-
chariſtia etiam ante ſumptionem vere & rea-
liter præſens eſt (G. 986. 992.) ideo Domi-

adoran- no jeſu in S. S. Euchariſtia exiſtenti Latriæ

. . cultus

as .
Clen lu
AChri
er el
Clnn lat

el

1661
in ho
nl ℳ.
n att
iſt d
Urne
ok
(Ckeltes
eihn nio
G.
Wrir
Cynun
nt
lent.)
thenne
ſobi/
iin/

Er
Uiro
Cpe
Ene
ſor
Enir
liſen

De Euchariſtia. 269

H cultus eſt exhibendus. Nam Imo. Chriſtus
ee cultu latriæ eſt adorandus: (t. 1. J. 319.
es ſed Chriſtus eſt vere, realiter & ſubſtantiali-
mi ter præſens in Euchariſtia: (G. 986.) Ergo
cultu latriæ eſt adorandus. Unde Tridenti-
num Seſſ. 13. can. 3. definit: di quis dixerit,
in J. J. Euchariſtiæ Sacramento Clriſtum unige-
nitum Dei Filium non eſſe oultu latric etiam ex-
terno adorandum, anathema ſit. 2do. Ita ju-
bent Patres, S. Cyrillus Jeroſol. cat. 5. przæe-
cipit ad S. Synaxin accedere ſiniſtra ſubjelta
dexteræ & pronam in modum adorationit. S.
Chryſoſtomus hom. 7. in Matth. vult, ut ac-
cedentes ad Altare ſimus imitatorer Magorum
atque adoraturi Chriſtum. S. Ambrofius 1. 3.
de Spir. S. c. 11. carnem Chriſti hodiegue in
miſſtertir adoramus. S. Auguſtinus in Pſ. 98.
v. 5. nemo ipſam carnem manducat, niſi prius
adoraverit. 3tio. Accedunt antiquiſſimæ Li-

nne turgiz jubentes, ut poſt conſecrationem Sa-
ni cerdos & fideles Chriſtum in Euchariſtia ado-

τ rent. Vid. Witaſſe de Sacr. Euch. & ipſe Lu-
oloit⸗ therus t. 8. Jen. fol. 417. ſcribit: In Vene-
,A rabili Sacramento, quod omni honore adoran-

Eye⸗
3 dum eéſt.
§F. 995.
Renn .
Ex dogmate præcedente ſequitur, quod Eeſtum
optimo conſilio ſolemne feſtum Sacratiſſimi Corporis
Corporis Chriſti, & cum eo Procelſio & cir. Curiſti
cumgeſtatio Auguſtiſſimi Sacramenti inſtituta rae ce-
6 fint. Ita definit Tridentinum Seſſ. 13. can. 6. u.
Nrr. Ni quir dixerit, in &. &. Kuchariſtic Sacrament0
d. Chriſtum unigenitum Dei Filium non eſſe cultu
i⸗ latric
Altus D — .⸗

270 Caput XVI.

latriæ etiam externo adorandum, atgue ideo nee N

Neſtiva peculiari celebritate venerandum, neque in
PFroceſſionibus ſecundum laudabilem & univerſa-
lem Eccleſic . ritum & conſuetudinem ſolenniter
cireumgeſtandum, vel non publice, ut adoretur,
vopulo proponendum, & ejus adoratorer eſſe ido-
lolatras, anathema ſit. 2do. Ratio eſt, quia
congruum eſt, ut S. S. Euchariſtia comme-
moratio Paſſionis Dominicæe, & Divinz cha-
ritatis perenne memoriale ſpeciali feſto, quod
feria Sta majoris hebdomadze ob alias cære-
monias incidentes non ſatis ſolenniter fieri
poteſt, celebretur, maxime, ut hoc modo
ſuppleatur devotio, quæ in quotidianis Sa-
crificiis ob multorum negligentiam intepelcit,
& hoc cultu ſplendeat fides Catholica, &
Eccleſia de hæreſi triumphum agat, quam
rationem a Tridentino Sefl. 13. cap. 5. alla-
tam experientia probavit, ſiquidem ipſe Lu-
therus in Proceſſione S. S. Sacramenti ſe re-
pentino terrore correptum frigidum ſudorem
emiſiſſe confeſſus fuit apud Aurifabrum. Ac-
cedit ſolennis circumgeſtatio arcæ in V. L.
Joſ. 3. & I. Reg. 4. & antiquus mos S. S.
Euchariſtiam ad zegrotos deferendi. Denique

Chriſtus in S. S. Euchariſtia cultu latriæ etiam

externo adorandus eſt, & quidem ante ſum-
ptionem: (H. 993. 994.) Ergo ſpeciali feſto
coli, & in Proceſſione fupremo latriæ cultu
adorandus ſolenniter circumgeſtari & pro-
poni poteſt.

irutio Schol. r. Non omnino certum eſt, quis primus Fe-

Fayſii.

ſtum S. S. Corporis Chriſti indixerit: ex variarum
tamen hiſtoriarum collatione conjectura fieri da-
telſt.

ſbwrd
intio
eerib
s,
leere
lutg in
It anne
Clenni
lmnus
Arel
w Her
Renlo
ibte in
fiez
UIn in
pocle,
Mute:
d iel
ir
n

let

i

En

n
Ne
l
u
leſt
chin
Daſli
oſkei
Uene
Ien
Neen
N
le
Ian
loe
dora

e itot
, tl
Ann
alonn
Nui
G
ia nr
lvinect
elo,
gliusce
iter
hoc
Hianst
intepel
volica
1t, g
.5. 4
le

Aük

ſul
tun N
in.
e8d
Daige
iyciiu
Netun⸗
Hken
iran
AN

=

inl⸗
tiudn
1 8

De Euchariſtia. 271

teſt. Igitur a. 1208. B. Julianæ ſancéctimoniali in
ſuburbio Leodienſi hujus ſolennitatis facienda in-
ſtitutio Divinitus revelata fuit oſtenſo fibi ccœlo
ſyderibus ſeu aliis feſtis in Eccleſia celebrari ſoli-
litis, micante, fine ſole, ſeu hac ſolennitate.
Hæc revelatio poſtea a multis Theologis exami-
nata impulit Robertum Epiſcopum Leodienſem,
ut anno 1246. coacta Synodo in ſua dioceſi hanc
ſolennitatem celebrandam indiceret. Poſtea Ur-
banus IV. Papa, antea Jacobus de Trecis diéctus
& Archidiaconus Leodienſis, tum ſupplicationi-
bus Henrici Leodienſis Epiſcopi, tum inſigni mi-
raculo apud Vulſinium contingente, quo Sacer-

dote incredulo rem Sacram faciente ex fractæ ho-

ſtiæ particula in ſubjectum corporale, quod etiam-
num in majori templo Urbevetano aflervatur,
prodigioſus Sanguis effluxit, Pontificio Diplo-
mate: Tranſiturus de hoc mundo, Urbeveteri da-
to a. 1264. die 1I. Auguſti idem Feſtum ſolemne
ad univerſam Eccleſiam extendit. Unde Urbanus
IV. paſſim hujus ſolemnitatis Auctor ab Hiſtoricis
dicitur. Deceſſit Urbanus 4to Non. Octob. ejus-
dem anni, ejusque Bulla ſtatim executioni man-
data fuit. Verum Diploma Urbani poſtea confir-
matum fuit a Clemente V. a. 131I. in Concilio

Viennenſi: deinde a. 1316. a Joanne XXII. &

a. 1429. à Martino V. a. T433. ab Eugenio IV. &
a. 1581. a Tridentino. Vid. Benediétum XIV. de
feſt. Dom. Auctorem officii hujus diei Papebro-
chius fecit Joannem Clericum Leodienſem. Aſt
paſſim Soriptores concordant, Ancétorem hujus
officii eſſe S8. Thomam, qui a. 1246. jubente Ur-
bano IV. illud compoſuit. Proceſſionem ſolen-
nem hujus Feſti ab Urbano IV. inſtitutam efſie
negant Magdeburgenſes cent. 13. c. 10. & Gene-
brardus l. 4. Chronici. Verum Benediétus XIV.
I. c. ex ipfa Bulla Urbani: Tranſiturus: in qua
mandatur, ut populi ad laudum Cantica in Feſto
hoc concurrant: & ex facto Urbani, quo Cor-
porale illud Vulfinii Sanguine S. conſperſum cum
ſolenni

₰

272² Caput XVI.

ſolenni Proceſſione Urbemveterem transferri vo-
Juit, probat, ſaltem ex facto Urbani hanc Pro-
ceſſionem derivari. Certe Martinus in Conſtitut.
Ineffabile aacramentum: indulgentias 100. anno-
rum comitantibus hanc Proceffionem concedens,
eam jam diu inſtitutam ſupponit, & poſt Urba-
num IV. nullus hujus Proceſſionis Auctor aſſi-
gnari poteſt.

Solvusntur Schol. 2. Proteſtantes Catholicis idololatriam, id

objeltio-
nes.

eſt, quod pani cultum Divinum exhibeant, op-
ponunt, dum S. S. Euchariſtiam adorant, religio-
ſe aſſervant, & ſpeciali feſto ac ſolemni Proceſ-
ſione colunt. I. Quia Idololatriæ crimen eſt,
pani rei creatæ cultum Divinum exhibere, & §.
S. Euchariſtia ad uſum, non vero ad afſervatio-

nem & Proceſſionem inſtituta fuit. Keſv. Nos

non adoramus panis & vini accidentia, ſed Chri-
ſtum ſub illis latentem, adeoque Tridentinum cau-
te definivit, adorandum in S. S. Euchariſtiæ Sa⸗-
cramento Chriſtum, licet Catholico ſenſu dici po-
terat, Sacramentum adorandum, quatenus hoc
nomine non ſolæ ſpecies, ſed quod ſub illis con-
tinetur, ſignificatur. Deinde per afſervationem
& Proceſſionem uſus S. S. Euchariſtiæ non tol-
litur, ſed fideles ad eum excitantur. II. Arca
fœderis olim in caſtra delata capta fuit, ut Deus
oſtenderet, hanc circumgeſtionem fibi diſplicere,
adeoque hæc Proceſſio contra S. Scripturam &
conſuetudinem Apoſtolicam introduéta fuit. Ke/ſp.
Arca in caſtra delata Philiſtæos terrore concuſſit,
capta contrivit idolum Dagon, percuſſit Azotios
& Gethæos &c. Quod autem deferentibus arcam
in caſtra triſte accidit, non arcæ, ſed militum
idololatriæ diis Baalim & Aſtaroth ſervientium
I. Reg. 7. tribuendum eſt, ubi monemur, ne ſa-
cra profanationis periculo exponamus. Saera
Scriptura Proceſſioni huic non contradicit. Pri-
ſcis illis temporibus expediebat S. Myſteria gen-

tilium profanationi ſubtrahere, adeoque publice

non circumgeſtare: Nunc contra Apoſtatas Sa⸗

Uumi

cra-

Cinent
Erinci
80K
emtur.
Entio

niad⸗

deke

itas
i mme.
iDuon⸗
uncn
1C
E nie
niiul
er
ülgen
Din

PeS

Aan
inaſge
talit
(e r
umn
Uir
N
Cunde

eies

De Euchariſtia. 2373
hſtin cramentorum noſtrorum conſcios palam colenda “
hmek & vindicanda ſunt. III. Quærit Kemnitius, cur
nCatit S. S. Sacramentum ſub duplici ſpecie non circum-
A N feratur. Neſp. Quia ſub una ſpecie totus Chriſtus
n ratio Sacramenti habetur, & quia in ſpeciebus
tI Vini adeſt majus periculum effufionis.

Audor
ltin G. 996.
den Reſtat modo, ut explicetur, quousque Quando

, Chriſtus in Euchariſtia maneat, ubi certum in Eucha-=
mim eſt: Imo. Quod Corpus Chriſti non recedat l
ei in Euchariſtia, nec ſubſtantia panis redeat, uc o.
s quando quis indigne ad eam accedit: quia ii.
Mh. I. Cor. II. dicitur: Qui enim manducat, &
AIU bihit indigne, judicium ſibi manducat, & bibit,
tima non dijudicans Corpus Domini. Ubi Apoſto-
mitrt lus aperte ſupponit, aliquos Corpus Domini

ſdee e .
indigne ſuſcipere, quoq Talſum foret, ſi cor-
lsen Pus Domini recederet.
na 240o. Non recedit, quando S. S. Euchari-

h. Kia indigne tractatur; quia Chriſtus eſt in hoc
N BSacramento impaſſibiliter: Ergo ex eo, quod
, indigne tractetur, nullam immunditiam con-
um trahit, propter quam recedere debeat. Un-
A de Gregorius XI. in directorio Inquiſitorum
n damnavit aliquorum ſententiam dicentium,
Chriſtum deſinere eſſe in Sacramento, quan-
d⸗ do Euchariſtia in locum immundum projici-
ienin tur.
, H 3tio. Nec ſtatim eſſe ſub ſpeciebus deſinit,
" quando ſumuntur, ſed tunc folum, quando
„ ſpecies alterantur & corrumpuntur. Nam in
c. quir. de conſecr. d. 2. pœna imponitur
5 illi, .
a Sckram In’lit, Theol. Tom. Ul. 8

274 Caput XVI.

illi, qui propter ebrietatem evomuerit Eu-
chariſtiam. Ubi fupponitur etiam poſt ſpe-
cierum ſumptionem perſeverare Corpus Chri-
ſti, quamdiu ſpecies permanent. Quare Chri-
ſtus tunc ſolum deſinit eſſe in Sacramento,
quando deſineret eſſe ſubſtantia panis & vini,
ſi ibi foret, ſuccedit enim ſubſtantiæ panis
& vini: Ergo ſicuti in aliis gerit vices ſub-
ſtantiæ panis & vini, ſic etiam quantum ad
permanentiam & deſitionem.

Stercora- Schol. 1. Stercoraniſteæ Sæculo ono affirmare non

niſtarum
llœreſis.

erubuerunt, Diviniſſimam Euchariſtiam in ſeceſ-
ſum emitti. Recenſetur inter illos Nicetas Pe-
Goratus ab Humberto Cardinale Bibl. P. P. t. 18.
paulus Samofatenus, qui docuit, Chriſti Sangui-
nem eflſe puri hominis Sanguinem. Verum res
non ſatis explorata eſſe videtur P. Berti, quia

impia eorum dogmata potius videntur fuiſte de
Dominici corporis natura, quam comeſtionis

exitu intelligenda: & licet Nicetas putaverit,
per Sacrificium frangi jejunium juxta Humber-
tum, nullibi tamen dicit, illud per S. Commu-
nionem violari, aut ex alvo egeri. Amalarius
etiam Stercoranismi inſimulatur a Gilberto Mau-
guini in hiſt. Godeſchalci, c. 18. Item Rabanus
Maurus ab Anonymo edito a Cellotio in append.
ad hiſt. Godeſchalci, ſed Mabillonius præf. 2. in
Saæculum 4 Benediét, eos ab errore vindicat. Ex
quibus colligi videtur, turpem Stercoraniſtarum
hæreſin nunquam extitiſſe.

Schol. 2. Quæritur denique, quomodo ex ſpeciebus
Sacramentalibus aliquod compoſitum v. g. vermes
generari poſſint, & communius docent, materiam
tunc a Deo de novo produci.

Conl
is i
ls co
dace
mam
I A
(1l. D
Wita
tfan
11 ſen
hiont
clnne
in, ni
eti
h. k
Ul

ide,

eale
(aal
a
thund
INI
anik
t
Un
bit
Lkat
u
Gun
Cnt
tet
Uen

De Euchariſtia. 275
leit H. 997.
ne Conſiderata natura S. S. Euchariſtiæ, ad Miniſter
e ejus miniſtrum ordo nos vocat, qui quoad Euchari-
rei illius conſecrationem & confectionem ſolus Mig.
dunn eſt Sacerdos. Quippe verba illa: Hoc facite
n in meam commemorationem, Chriſtus dixit ad
em ſolos Apoſtolos, & Concilium Nicænum I.
tskE c. 18. Diaconos S. S. Euchariſtiam diſpenſan-
umi tes ita reprimit, quod nec regula, nec conſue-
tudo tradat, ut ab his, qui poteſtatem non ha-
hbent oſſerendi, illi, qui offerunt, Chriſti Corpus
s accipiant. Et Conc. Lateran. c. frmiter: Hoc

tee Sacramentum nemo voteſt conficere niſi Sacer-
5t 4dos, qui rite fuerit ordinatur. Quibus accedit
ſiog Florentinum in Decreto: & Trident Sefſ. 22.
Geumm cap. I. & can. 2. 200. Ita docet Traditio:
i,e Tertullianus 1. de præſcript. c. 41. argvit hæ-

„fuiſte! —— E .
fuie reticos, quod laicis Sacerdotalia munera con-
medit . .
Potuet cederent. S. Epiphanius ep. ad Joan. Jeroſol.

nme ſe excuſat, quod in ejus dicceſi Presbyte-
Con rum ordinaverit, ne multitudo ſanétorum fra-
Am trum Sacris privarentur myſteriis. S. Hiero-
beme nymus contra Luciferian. hoc tanquam rem
nH manifeſtam ſupponit.

in e⸗
Nei, Schol. S. Irenæus adv. hær. l. I. c. 9. refert de quo- Sotpuntus
diet dam Marco hæretico & mago, eum mulieres ad- objeftio-
nti hibuiſſe ad conficiendam Euchariſtiam: Quod idem ges.
teſtatur S. Epiphanius hær. 49. de Pepuzianis,
3 & hær. 79. de Collyridianis. Waldenſes tribue-
etts bant poteſtatem conſecrandi Sacerdoti probo,
ſers quam negabant impio: ex Reinerio l. cont. Wald.
e c. 5. Lutherus in l. de capt. Babyl. c. de Ord.

contendit, omnes fideles virtute Baptismi habere
poteſtatem, conſecrandi Euchariſtiam, ſed nemi-
nem hac poteſtate uti debere, niſi ſit legitime vo-

2764 Caput XVI.

catus, quod tamen in caſu neceſſitatis abſente Sa-
cerdote laico concedit Wernher. in princ. Jur.
Eccl. Proteſt. Rationes eorum ſunt: I. Quia il-
lud: Hoc facite &c. omnibus fidelibus, ut nimi-
rum cum grata recordatione ad Euchariſtiam paſ-

ſionem Domini meditantes accedant, diétum eſt,

teſte S. Paulo I. Cor. 11. Deinde omnes baptizare
pofſunt, licet ſolis Apoſtolis diétum ſit: docete
omnes gentes, baptizantes &c. præſertim quia
omnes Chriſtiani per Baptismum facéti ſunt Deo
regnum & Sacerdotes Apoc. I. & I. Pet. 2. v. 9.
Keſp. Illud: Hoc facite &c tam conficientes quam
ſuſcipientes Euchariſtiam reſpicit, utrique enim
in memoriam paſſionis Domini, hoc facere de-

bent. Omnes baptizare poſſe habetur ex perpe-

tua Traditione: (§F. 942.) non vero omnes con-
ſecrare poſſe, pro ratione ſtat voluntas Dei. Bap-
tizati dicuntur reges & Sacerdotes in ſenſu my-
ſtico, quatenus dominantur ſuis affectibus, & of-
ferunt ſpirituales hoſtias, fruktum labiorum ſuo-
rum. II. Tertullianus I. de caſtit. c. 7. ait: Non-
ne & laici Sacerdotes ſumus .. differentiam in-
ter ordinem & plebem conſtituit Eccleſiæ AukRori-

tas Igitur ſi habes jus Sacerdotis in temet-

Spſo, habeas & diſciplinam Sacerdotis. Scilicet ut
non ſis bigamus. Keſp. Tertullianus ſumit no-
men Sacerdotis in latiori ſignificatione, uti ſu-
mitur Apoc. I. quem locum citat, ut reprobet
ſecundas nuptias. III. Olim Diaconi Parochiis
regendis præficiebantur, uti conſtat ex Concilio

Eliberitano c. 77. & Concilium Ancyranum c. 2.

ſtatuit, ut Diaconi lapſi a pane & calice offe-
rendo & a prædicando abſtineant. Arelatenſe
vero can. 15. diaconis, quos cognovit multis
in locis offerre, ab hoc officio prohibet. Reéſy.
Diaconi Parochias regebant, quoad officia ſibi
competentia, non vero quoad confectionem Eu-
chariſtiæ & Abſolutionem. Patres Ancyrani ſup-
ponunt, diaconum offerre miniſtrando & coope-

rando Sacerdoti, non vero conſecrando: & ita
. etiam

Aun
Oobe
intun
nii Gn
o Ar
ctricti

Pohyte

Luche
leno
tirain
en en
ilen:
lilir
lin /
ſfin 1
cs cor

Duumn
Untche
C)
m

De Euchariſtia. 277

lae etiam intelligendum eſt illnd S. Laurentii apud
Emne k S. Ambrofium I. r. de off. c. 4r. Experire, utrum
n oneum miniſirum elegeris, cui commiſiſti Domi-
n nici Sanguinis conſecrationem. Denique in Con-
HMZ cilio Arelatenſi agitur de diſpenſatione S. S. Eu-
iüm chariſtiæ a diaconis fine licentia Epiſcopi vel
* Presbyteri ſibi arrogata.
ſetin e .
imnN §. 998.
a Kuchariſtiæ vero diſpenſandæ miniſter HMiniſter
lemn quidem ordinarius eſt ſolus Sacerdos, extra-diſpenſans

ee ordinarius autem Diaconus. Quoad Sacer- Fe

RM dotem colligitur ex dictis: (§. 997.) & ex am.
umef. Trident. Sefſ. 13. c. 8. dicente, ſemper in
. h EKeccleſia Dei hunc morem fuiſſe tanquam eo tra-
en ditione Apoſtolica deſcendentem, ut laici Eucha-
hste riſtiam a Sacerdotibus acciperent. Quoad Dia-
, conos conſtat ex univerſali Eccleſiæ traditio-
tn. ne. Sic S. Cyprianus tr. de lapſis obſervat,
„ℳ Diaconum offerre calicem præſentibus. Idip-
u ſum teſtantur acta paſſionis S. Laurentii: I. 8.
Selin Conſt. Apoſt. c. 28. Ordo Romanus: & Con-
n, cilium Aquisgranenſe c. 7. ait: Sicut in Sa-
e cergdote conſecratio, ita in miniſtro diſpenſa-
⸗ tio Sacramenti eſt.. Si tamen accedat licen-
ruu tia Epiſcopi aut Presbyteri juxta Conc. Car-
mmne thag. IV. c. 33.

e Coyroll. Prafk. Imo. Ut S. S. Euchariſtia licite admi- Reſolonn⸗

Nen, niſtretur, debet Sacerdos eſſe Paſtor ordinarius, tur caſis.
tn vel ab ordinario Parocho, Epiſcopo vel Papa ha-
et N bere commiſſionem expreſſam vel præſumptam,
b. quia hoc ſpectat ad proprium officium Paſtoris,
ci, & fſi Sacerdos inferior ſine licentia diſpenſet, fit
e irregularis, & ſi Religioſus fuerit, incurrit ex-
len communicationem Papeæ reſervatam Clem. I. de
1 Priv. 2do. Peccat graviter, qui ſcienter S. Com-

in 1
4 8 3 munio-⸗

278 Caput XVI.

munionem diſtribuit ſine ſtola ſuperpelliceo vel
Alba excepto caſu extremæ necefſitatis, vel pe-
riculo mortis: in nigris vero paramentis non eſt
diſtribuenda S. Communio, S. Congr. a. 1701.
omittere autem Confiteor, & lumen eſt tantum
veniale. 3tio, Non licet etiam morituro dare ſpe-
cies vini ſub mortali, nec dare hoſtiam majorem
laico, quæ convenientius in plures partes in de-
fectu minorum dividitur. Ato. Sacerdos licite di-
ſtribuit S. Communionem mediis digitis, ſi ob
aliquod impedimentum pollice & indice diſtribue-
re non poſſit. sto. Si in diſtributione S. hoſtia
in terram decidat, locus linteo mundo tegatur,
poſtea abluatur, & ablutio in S, piſcinam mitta-
tur. Si in barbam vel veſtes communicantis de-

cidat, veſtes & barba ob turbationem ablui non

debent. Si in linteum communicantium dezidat,
tollatur, & locus notetur, ut poſtea abluatur, &
ablutio in Sacrarium mittatur, ſi in finum aut in-
tra veſtes mulieris decidat, ut a Sacerdote extra-
bi non pofſit, mulier ipſa extrahat, & Sacerdoti
in ciborio reponendam tradat, digitos lavet, &

ablutio in Sacrarium mittatur. 6to. Ciborium re-

novetur fingulis menbus: modus purificandi Ci-
borium eſt, ut particulæ poſt fumptam utramque
ſpeciem digito indice e ciborio in patenam effuſæ
ſumantur, deinde vinum in ciborium infuſum pro
reſolvendis reliquis particulis, & in calicem effu-
ſum ebibatur. Vermes vero vel aliæ ſordes in
Ciborio repertæ comburantur, & cineres in S. pi-
ſcinam mittantur. 7timo. Si Sacerdoti afferatur
hoſtia, quæ per magicos uſus profanata dicitur,
non facile credat, eam tamen decenter in taber-
naculo afſervet, donec ſpecies corrumpantur:
quod idem faciendum cum hoſtia veneno infecta,
aut per vomitum ejecta. gvo. Si Sacerdos ad-
vertat, communiçantem S. hoſtiam ex ore ſu-
mere, & in libro ſuo reponere, vel repetat, vel
auferat, ſi fine nota perſonæ occulte fieri poſſit,
vel perſonam notet, ut ſine ſtrepitu eam repetat
D ve

AA K1

ro

ibue

teſttatie
int del
vo.

ſentia

ls Vel

rochh
Vtelt
Eul (le

minickr
beit,
teſt i
er il
o,1
hun
Is,
Doon
mirhn
leon
lin
GWn
M

De Euchariſtia. 279

tpeliceon vel ſi non poſſit, rem Deo commendet. Oue.
i, W In nocte Nativitatis vel die Paraſceves non licet
entis ne diſtribuere S. Communionem, excepto caſu ne-
r. 1 mmn ceſſitatis pro dando Viatico, non vero prohibe-
nd im tur Sabbato S. ſaltem poſt Mifſam celebratam.
to e,⸗ romo Diaconus in caſu necefſitatis ex præſumpta
Ann rſo lieentia S S. Euchariſtiam miniſtrare poteſt: lai-
dattzn cus vero in neceſſitate ne quidem ex commiſſione
Coslikec Parochi S. S. Euchariſtiam ad ægrotum deferre

poteſt. Cc. 29. d. 2. de conſec. IImo. Si quis
feu Clericus ſeu laicus in periculo mortis idoneum
miniſtrum diſpenſantem S. S. Euchariſtiam non ha-
beat, ceſſante ſcandalo ſeipſum communicare po-
teſt imo etiam extra periculum mortis Sacerdos
ex juſta cauſa celebrare non valens ceſſante ſcan-

nieants
ablnin dalo, ſi alium Sacerdotem vocare non poſſit,
n eiüt ſeipſum communicare poteſt, licet adeſſet Diaco-

bluunch 6 nus, quinimo Sacerdos etiam infirmus allatam a
Diacono Euchariſtiam, non ex illius ſed propriis
manibus ſumere debet. I2 mo. Parochus etiam

1.

II

ueti tempore peſtis petenti infirmo S. Communionem
“ miniſtrare debet, ubi tamen ob neceſſitatem ad
Ponine⸗ evitandum periculum mortis medio aliquo inſtru-
cami⸗ mento illam porrigere poſſet.
Utlange
r K. 999.
tulen .
lwn . Subjectum capax ſuſcipiendi Sacramenta- Subjectum
liter S. S. Euchariſtiam eſt omnis & ſolus ho- Euchari-

mo viator, baptizatus, etiam peccator. Nam iæ.
Imo. Sacramenta pro ſolis hominibus viato-
ribus inſtituta ſunt: (§. 926.) Ergo ſolus ho-
mo viator eſt ſubjectum Euchariſtiæ capax.
2do. Character baptismalis habet ſe per mo-
dum potetiz paſſive ad recipienda alia Sa-
cramenta: (H. 911.) Ergo S. S. Euchari-
ſtiam ſuſcipiens Sacramentaliter debet eſſe
baptizatus. 3tio. Etiam Judas peccator ſu-

S. 4 ſcepit

23 Caput XVI.

ſcepit Sacramentaliter licet indigne S. S. Eu-
chariſtiam: (H. 979. Schol. 8.) & 1. Cor. I1.
v. 27. indigne communicantes dicuntur rei
Corporis & Sanguinis Domini: Ergo etiam
peccator Corpus & Sanguinem Chriſti vere
ſuſcipit.

An mor- Schol. I. Ex hoc ſequitur, Angelos, animasque

tui ſint
capaces.

a corpore ſeparatas non poſſe ſuſcipere Sacramen-

taliter S. S. Euchariſtiam: neque mortuis illa dari

poteſt, uti ſtatuit Concilium Carthaginenſe III.
a. 397. c. 6. & Trullanum c. 83. Olim quippe
abuſus invaluerat, mortuorum corpora cum S. S§.

Euchariſtia ſepeliendi. S. Baſilius teſte Amphi-

lochio in ejus vita morti proximus S. S. Eucha-
riſtiam in tres partes diviſit, & una ſumpta, alte-
ram ſecum ſepeliri, tertiam in aurea columba ſu-
per altare ſuſpendi juſſit. Item S. Benedictus Eu-
chariſtiam ſuper peétus monachi, cujus corpus
terra ſemper evomuit, poni & terræ mandari juſ-
ſit. S. Gregor. I. 2. Dialog. c. 24. Originem hu-
jus confuetudinis Lapus in Schol. exinde idedu-
cit, ne doemones in defunctorum corpora fure-
rent, & ut, qui vivi S. S. Euchariſtiam non per-
ceperant, juvarentur ſaltem præſentia S. Viatici.

Reſolvun- Cbroll. Pract. 1mo. Infantibus & perpetuo amenti-
ier aſus.

mitem, tum per externas hoſtium Spiritualium

bus S. S. Euchariſtia danda non eſt, quia licet il-

lis gratiam augeat, tamen eis non necefſaria nec
pro iis eſt inſtituta, cum non habeat in eis ratio-
nem Spiritualis alimoniæ reſtaurantis vires ani-
mæ, quæ tum per internum concupiſcentiæ fo-

inſidias in illis ob Baptismi gratiam, quam in illa
ætate & ſtatu amittere non poſſunt, non debili-
tantur. 2do. Mutus & Surdus a nativitate fignis
inſtrui, & ſaltem tempore Paſchali, & in mortis
articulo S. S. Euchariſtiam ſuſcipere poteſt. 3tio.
Energumenis danda eſt S. S. Euchariſtia, fſi eam
ſine irreverentia ſuſcipere poſſint, & fint ſufficien-
ter

trin
chnilie
Pplei
En,
5
gne
Uiis Se
lexit
Feton
0i Get
is ſuf
nn
Murrul
ini,
un ſe
,
Uilſen
Kieno
1
und
nſor⸗
n
S
lert
N
ſont

Nubn
Untrl
il
a
loht

t,

8.dl
1.CI
untr e
tgo ein

Ntiti e

Aimgt
e Nanre

twis ai

ginenehl

17

Nim n

a cuNII
te Aui
pti,
lunhe

is lr

ius Nnn

ncati ſ
inem b
nde den
port e
1 on

8. Vit

o mner
Ubleett
Aira e
eb ni⸗
tes in
elir⸗
irtnuin
ni 1

De Euchariſti4g. 281

ter diſpoſiti. 4to. Damnatis ad mortem S. S. Eu-
chariſtia danda eſt; decet tamen, ut vel pridie
ſupplicii, vel eodem die horis aliquot ante mor-
tem, nondum publicata mortis ſententia præbea-
tur. 5to. Dantibus ſigna veræ pœnitentiæ uſu
linguæ deſtitutis, non tamen uſu rationis, abſo-
lutis Sacramentaliter S. S. Euchariſtia danda eſt
in exitu mortis. 6to. Etas certa pro admiſſione
puerorum ad S. S. Euchariſtiam a prudentia Paro-
chi determinanda eſt. Parvulis tamen moribun-
dis ſufficienter inſtruétis debet dari viaticum, etſi
nunquam ante S. Communionem ſuſceperint.
Parvuli tamen, jam communicantes ob levitatem
animi, niſi virtus defectum ætatis ſuppleat, non
tam frequenter ad S. Communionem admittendi
ſunt, ſicuti adulti. 7timo. Illis, qui poſt ratio-
nis uſum in amentiam inciderunt, Euchariſtia im
articulo mortis ſolum danda eſt c. is qui. cau. 26.
q. 6. quam cenſentur implicite deſideraſſe ob vi⸗=
tam Chriſtianam ante amentiam transaétam; ſe-⸗
cus foret, ſi conſtaret, quod in ſtatu peccati mor-
talis aut impeenitentiæ in amentiam inciderint,
aut ſine periculo irreverentiæ communicare non
poſſent, aut ſi lucidum adhuc intervallum expe-
Rari poſſit. 8vo. Semifatui, qui debilem uſum
rationis habent ad S. S. Euchariſtiam admittendi
ſunt, licet rarius, maxime vero tempore Paſchali

&in articulo mortis, dummodo inter cibum pro-

ſanum & hunc Spiritualem diſcernere poſſint.

. §. 1000.

Ut autem quis digne & fructuoſe S. S. Diſ/poſiio
Euchariſtiam ſuſcipiat, ſi ſit in ſtatu peccati ad di-
mortalis, cujus habet conſcientiam, non ſuf- ghan

. Kr en . Commis-
ficit ſola fides nec attritio ſupernaturalis co- jonen⸗

nita ut talis. Nam 1Imo. I. Cor. 1I1. dicitur: requiſith

Probet autem ſeipfum homo, & ſic de gane illo
edat, & de calice bibat: Qui enim manducat,

◻

282 Caput XVI.

SG. hibit indigne, judicium ſihi manducat & bi-
bit, non dijudicans Corpus Domini. Quæ ver-
ba non de ſola fide accipienda eſſe, probat
loci ſeries, quia Apoſtolus non reprehendit
Corinthios, quod non crederent, ſed quod
irreverenter accederent. Unde Trident. Seſſ.
13. Can. II. Si quir dixerit ſolam fidem eſſe ſuf-
Kicientem prœparationem ad ſumendum J. d. Eu-
chariſtiæ Sacramentum, anathema ſit. 2do hoc
docet Traditio: S. Cyprianus de lapſ. cum
veccato accedentes vim inferunt Corpori Chriſti
G& Sanguini. S. Chryſoſtomus hom. 83. in
Matth. nullus Judas, nullus avarus adſit. gtio.
S. S. Euchariſtia eſt Sacramentum vivorum:

Ergo ad eam ſuſcipiendam ſtatus gratiæ præ-

requiritur: (H. 931. n. 2.) qui per ſolam fidem
& attritionem cognitam ut talem haberi ne-
quit. (t. I. J. 376.)

2do. Et quidem qui vult communicare,
ſi habeat conſcientiam peccati mortalis, &
copiam Confeſſarii, tenetur præmittere Sa-
cramentalem confeſſionem, nec ſufficit fola
contritio. Ita Tridentinum Seſſ. 13. cap. 7.
Communicare volenti neceſſario revocandum eſt
in memoriam ejus, Apoſtoli praceptum: Probet
ſeipſum homo. Eccleſiaſtica autem conſuetudo
declarat, eam probationem neceſſjariam eſſe, ut
nullur ſibi conſeius mortalis peeccati, quantumvir
Ribi contritus videatur, abeque præmiſſa Sacra-
mentali confeſſione ad S. J. Euchariſtiam acce-
dere debeat. Quod a Curiſtianiz omnibur, etiam
ab iis Sacerdotihur, quibus ex offcio incubuerit
cetebrare, hac &. Synodus gerpetuo obſervandum
AMe

Cunt
t/
tcon

ſitur.

hie

r. I
ntion
In co

i. I.

ign ic
iat l
Fiol⸗
in, nn

e

0iene
Nellen.
ſur
lmo t
ulep
imn
1889

K

grat
exclt
Ditnn
Ciſen
nür

Wnt

NS
ſor
lie.
on
ltur

Uom

len 6t
Ceſe
E, Mr
eyrelent
AAc

le

Fivon
ztien
lamn e
laberit

Wvien
tale,
ſtae &
Kat n

llin
4
:
A
,6

1,1

De Euchariſtia. 283

eſſe decrevit: modo non deſit copia confeſſorit.
Quod ſi neceſſitate urgente ſucerdos abique pra-
miſa conſeſſione celebraverit, quamprimum con-
Fieatur. Et Can. II. contrarium aſſerentes
ipſo facto excommunicantur.

Schol. x. Proteſtantes volunt, ſolam fidem eſſe præ- Solvuntur
parationem ſufficientem homini gravium peccato- objekio-
rum conſcio, ut digne S. S. Euchariſtiam ſuſci- nes.
piat. I. Matth. 9. Chriſtus dixit, non veni vocare
Juſtos, Ma peccatores. Et Joan. 6. Fanis, quem
ego dabo, cano mea eſt pro mundi vita: Gui man-
ducat khunc vanem, vivet in ciernum. Reſp. In
primo loco ſermo eſt de vocatione ad poœniten-
tiam, non vero de invitatione ad S. S. Euchari-
ſtiam. Panis tantum viventibus prodeſt: ita &
S. S. Euchariſtia, quæ vitam ſupponit, & eam
conferre dicitur, conſervando & roborando vi-
ventem. II. S. Auguſtinus ep. 54. ait: Peccata
tanta non ſunt, ut excommunicandus quisqua .
homo cenſeatur, non debet ſe a quotidiana medici-
na Corporis Dominici ſeparare. Réſp. S. D. lo-
quitur de excommunicatione late ſumpta, quæ
a S. S. Communione ſeparat, & probat, non lice-
re, cum mortali ad Euchariſtiam accedere.

Schol. 2. Ut S. S. Enchariſtia conferat augmentum An venia-
gratiæ Habitualis, non requiritur devotio actualis lia aug-
excludens venialia, ſed fufficit ſtatus gratiæ ha- mento
bitualis expellentis omnia mortalia. Ita contra gratiæ
Cajetanum &c. patet I. ex Tridentino, quod ad obſint.
fructuoſe recipiendum hoc Sacramentum nonniſi
abſentiam conſcientiæ peccati mortalis requirit.
Et S. Thomas 3. p. a. 8. ait: Si aliquis accedat ad
hoc Sacramentum per peccata venialia mente diſtra-
Rus, non . . . tollitur augmentum habitualis gra-
tic. 2. Accedens cum veniali non ponit obicem
augmento gratiæ habitualis, quod illi non oppo-
nitur: Ergo illud recipit, licer intenſionem hujus
augmenti impediat. Dicis I. Patres dicunt, ve-
nialia

An pra- chol. 3. Cajetanus putat, ante Tridentinum non

ceptum
præmit-
tendi Con-
Jeſionem
Nt Divi-
Attn.

294 Caput XVI.

nialia obſiſtere fruétui S. S. Euchariſtiæ. Reſp.
Loquuntur de majori intenſione augmenti gratiæ,
& ſpirituali dulcedine, quam venialia impediunt.
II. Accedens cum veniali peccat venialiter: Ergo
gratia augeri nequit; cum deſit fervon charitatis,
qui in cibum hunc coœleſtem agere nequit, ita ut
ille nutrire non poſſit. Kep. Gratia ex opere
operantis augeri nequit, bene vero ex opere
Operato vi Sacramenti cum neceffaria diſpoſitione
ſuſcepti. Dein cibus hic Spiritualis nos in ſe con-
vVertit Spiritualiter, nosque nutrit in nos agendo,
& augmentum gratiæ producendo. III. Hoc
modo Sacerdos quotidie tepide celebrans plus
gratiæ reciperet, quam alius Sanctus in exercitiis
ſuis Spiritualibus. KNeſp. Illa gratia in tepidis
Sacerdotibus ferventius non operatur, tum ob
habitus Sacerdotis vitiofſos; tum ob denegata au-
xilia actualia: imo Sacerdos ſæpe tepide cele-
brans de peccato mortali timere poteſt.

extitiſſe præceptum, præmittendi confeſſionem

S. Communioni, quam ſententiam hæreticam eſſe

putat P. Vasquez: Scotiſtæ vero nonnulli putant,
hoc præceptum efſe Eccleſiaſticum. Verum pro-
babilius eſt, efſe Divinum, I. ex illo Apoſtoli:
probet ſeipfum homo, ubi præmiſerat ſe ea, quæ
de Communione ſcribit, a Domino accepiſſe: Ego
enim accepi a Domino. Et Tridentinum ait, ſe
ſolum confuetudinem Eccleſiæ declarare, non
vero hanc legem ſtatuere. 2. Non extat in ali-
quo Concilio initium hujus præcepti, quod ta-
men ſemper in Eceleſia obſervatum fuit: Ergo
eſt Divinum.

Roſolvun- Coroll. Prat. Imo. Ut ſine confeſſione cum ſola

Eey Gſus.

contritione communicare liceat, debet adeſſe ne-
ceſſitas gravis, uti urgens periculum mortis,
gravis infamiæ, dandi viaticum morituro, ſcan-
dalum ex omiſſione celebrationis Miſſæ pro Pa-
tochianis die feſto, non vero audiendi MiRm
obli-

—

lgrti
(Kerd
ti n⸗
ſe ocan
Plit,
com
Giii,
ſi ite
u. a0

rNdd

ſeſionr
lis, be
ſeccatun

cudto

ſehttis
to
Preion
eeke
lle
um
Moſol
le ſe
un]
N
ruli
Mor
Ante
tl,
nati
d8
Cu
Nel
n

flie. N
eniignte

inelan
lltet H

rchriht
At, N
inae
e
Cipritin
Sinker

0s gel

II E
ebram l
n exviti
in ki
, ton!
negiut

pice

num
ſeſtiope
tam 4
Mpo
erum
Ayeni
ei,

blle: , .

in 1i
ae,
tat n⸗
nol 1
.

deler⸗
r.
Mr
l⸗

De Euchariſtia. 285

obligatio in Sacerdote. Item neceſſitas abſolven-
di Sacrificium jam inchoatum, ubi Sacerdos ab
altari non tenetur recedere, vel confeſſarium ad
ſe vocare, ſi ſine ſcandalo & nota infamiæ non
poſſit, ſecus vero ſi poſſit: & qui recordatur an-

te communionem alicujus peccati inculpabiliter

obliti, vel certi, de quo velut dubio ſe accuſa-

vit, iterum confiten ante communionem tene-

tur. a2do. Copia confeſſarii tunc non habetur,
quando vel nullus Sacerdos approbatus pro con-
feſſionali adeſt: vel ſine magna difficultate itine-
ris, brevitatis temporis conveniri non poteſt:
peccatum tamen reſervatum Sacerdoti inferiori,
quando ſuperior adiri nequit, cum aliis non re-
ſervatis confiteri oportet, ut indireéte quis a re-
ſervato abſolvatur, cum onere tamen illud poſtea
ſuperiori, vel facultatem habenti confitendi, ut
quis directe abſolvatur. 3tio. Contritio elicienda
in defectu confeflarii debet præmitti a Sacerdote
conſecrationi & ſumptioni. Ato. Præceptum
quamprimum confitendi poſt celebrationem eſt
pro ſolis Sacerdotibus, non vero pro laicis, eſt-
que verum præceptum, non vero merum confſi-
lium juxta prop. 38. ab Alexandro damnatam;
nec particula, quamprimum, intelligitur, quando
Sacerdos ſuo tempore confitebitur juxta prop.
39. ab eodem damnatam, ſed intelligi debet mo-
raliter, id eſt, data prima opportunitate. 5t0.
Non funt ſacrilegi, qui ſumunt Euchariſtiam,

antequam poœnitentiam fibi injunétam perſolve-

rint, juxta prop. 22. ab Alexandro VIII. dam-
natam. 6t0. Qui cum peccato veniali actuali
S. S. Euchariſtiam ſumit, plerumque novum pec-
catum veniale contra reverentiam Sacramenti im-
pediendo fructum ſecundarium, ſeu ſpiritualem
dulcedinem committit, .

286 Caput XVI.

H. 1001.

Gejuninn Ex parte corporis ad dignam S. S. Eucha⸗

naenral, riſtiæ ſumptionem requiritur ſub gravi præ-
au Lom-

mats once 4: 4 :13 . .
requiſi- inh eo conſiſtit, ut nihil omnino per modum

tum. cibi, potus, aut medicinæ a media nocte
PDPræcedente S. Communionem ab ore in ſto-

2„

machum trajiciatur: & munditia corporis.

Imo Jejunium naturale probatur ex traditio-
ne, cujus teſtes ſunt, Tertullianus Il. 2. ad
uxor. c. 5. ſeribens, S. S. Euchariſtiam ſumi
ante omnem cibum. S. Cyprianus ep. 63. S. Ba-
filius hom. I. de jejun. S. Auguſtinus ep. 54.
Placuit Spiritui &., ut in honorem tanti acra-
mentt in os Chriſtiani priur Dominicum Corpus

intraret, quam coteri cibi. Accedit definitio

Concilii Carthaginenſis III. c. 20. Sacramenta
Altaris nonniſi a jejunis hominihur celebrentur,
excepto uno die anniverſario, quo Cena Domini
celebratur. Idem definit Concilium Conſtan-
tienſe Seſſ. 13. 2do de munditia Corporis
pPatet, eam requiri ob dignitatem hujus Sa-
cramenti.

Reſolvun- Coroll. Praft. Imo. Ad violandum jejunium natu-
tur caſus. rale, requiritur, ut id, quod ſumitur, habeat ra-
tionem cibi: unde vapor ciborum, fumus tabaci,
aer, nebula, charta, fruſtula ligni, aurum, plum-
bum, filum ſericum, lana, capilli, ungues abraſi,
lapilli non violant jejunium naturale: bene vero
aurum potabile, creta et pulveres medicinales.
2do requiritur, ut ſumatur per modum cibi aut
potus ore ab extrinſeco: hinc muſca in os dor-
mientis irrepens, vel per reſpirationem deglutita,
pulvis tabaci per nares attractus, item guttulæ
humoris per nares attractæ, ſaliva, ſanguis aut
humor

cepto Eccleſiaſtico jejunium naturale, quod

nor
Eto no
ertri
V in
a ilep
ſblinge
ie p
Tkeertin
o dec
inimm
pulſi
e ilim
Cln ſlte
ſükmrj⸗
Ind h
Ingio:
bii
Ien K
Gnnen
Erlllmt
Nereiie
Cnüoren
workete
n
Nn
MI
Po
at )
Crum
exenſa
tum
ejuno
o vi⸗
(orol.
DIa,
muni
Ckurne
tiam
Nam (
Mili

De Euchariſtia. 287

humor a capite in os defluens (dummodo ex di-
gito non ſugatur, ex oculis & naribus in os

.nh ab extrinſeco non inflcat) una vel altera gutta
gkani aquæ inter abluendum 08 ſalivæ permixta, & ab
lke, ea inſeparabilis in ſtomachum trajecta, aromata
* ſub lingua circumlata mox per ſputum ejecta, re-
4 . liquiæ pridianæ coenæ dentibus implicitæ, caſu
kec hul præſertim deglutitæ, alias enim eas expuere om-
Ole nſ nino decet, non violant jejunium naturale. 3tio
Jejunium naturale violatur, fi quid fümatur a pri-
X h mo pulſu horologii horæ I2 mæ noéëturnæ, licet
us lit ante illam comeſtio vel potus inceptus fuerit,
ginnte quia ſaltem eſt comeſtio continuata. Ato Non
ktint violatur jejunium, ſi in Communione prius vinum,
63,. quam S. hoſtia deglutiatur, quia eſt una moraliter
nus e ſumptio: nec requiritur, ut quis cibos præceden-
Inti Nn tis diei digefſerit, aut dormierit, poſt communio-
m 0. nem vero ex juſta cauſa etiam ante finitum qua-
krantem comedere & bibere licet. Sto Cauſæ
. dei excuſantes ab hoc jejnnio ſunt I. necefſitas com-
Nlrn plendi ſacrificium inchoatum, etiam ante conſe-
lebrent crationem, ſi Sacerdos ſine ſcandalo ab Altari
a Don recedere non poſſit. 2. Neceſſitas ſumendi viati-
1Colk cum in periculo mortis, ubi tamen in eodem
C morbo nonniſi poſt 7. vel 8. dies Euchariſtia a
1.

te non jejuno ſumi poteſt. 3. Neceſſitas celebrandi
Nuidh pro plebe die dominico vel feſto, vel in funere
aaut benedictione nuptiarum, ſi ſine ſcandalo Sa-
crum omitti non poſſit. 4. Metus etiam mortis

Nat. excuſat ab hoc jejunio, niſi petatur in contemp-
i tum Religionis. Non licet tamen Sacerdoti non
s El,

jejuno celebrare in caſu neceſſitatis, ſi deſit hoſtia
n,⸗ pro viatico morituri.
esii
heleſl
eCienne

Coroll. Prad. 2do Macula corporis, ægritudo, le-
pra, veſtium deformitas ſine ſcandalo a S. Com- —
munione non impediunt. 2do Nec pollutio no-
Eturna involuntaria, vel voluntaria per poeniten-
tiam expiata, niſi turpes cogitationes, et mag-
nam diſtractionem poſt ſe relinquat, ubi ſab ve-
niali a S. Communione abſtinendum foret, nin
ju ſta

Caput XVI.

juſta cauſa, publica devotio, magna devotio,

Regula Ordinis, & extraordinarium deſiderium

excuſet. 3tio Aétus conjugalis per ſe non impe-
dit S. Communionem, niſi magnum affectum ad

venerea relinquat, ubi ſine juſta cauſa a S. Com-

munione ſub veniali abſtinendum foret. 4to Si
mulier frequenter communicare ſoleat, tenetur
ad reddendum debitum ob evitandas rizas; fi vero
ſolis præcipuis feſtivitatibus communicet, poteſt
maritum rogare, ut abſtineat; ſi nil proficiat,
reddendum eſt debitum, & illa nihilominus com-
municare poteſt.

H. 1002.

eas S. S. Euchariſtia plurimos & præſtantiſſi-
Euchari- mos habet effectus, quorum præcipuos hic
Hiæ. Non conſiderabimus. Ante omnia vero certum
remittit
direft: eſt de fide, quod S. S. Euchariſtia per ſe ac
mortalia. directe non remittat peccatum mortale, &
conſequenter primam gratiam ſanctificantem
non producat. Nam Imo Chriſtus, ante-
quam diſcipulis ſuis Corpus ſuum porrigeret,
lavit eorum pedes: & Matth. 22. non indu-
tus veſte nuptiali a regio convivio repulſus
fuit: quod S. S. P. P. de munditia ad S. Men-
ſam afferenda exponunt. Hinc Matth. 7.
v. 6. dicitur: MWolite dure Santktum canibur. Et
I. Cor. II. v. 28. Apoſtolus jubet: Probet au-
tem ſeipſum homo, & ſic de pane illo edat.
Quæ munditia ad S. S. Euchariſtiam non re-
quireretur, ſi illa per ſe remitteret mortalia.
lIgitur Tridentinum recte definit Seſſ. 13. can. 5.
dN guis dixerit, vel præcipuum frubtum J. J.
Euchariſtiæ eſſe remiſionem peccatorum, vel ex
ea non alios eeltus vrovenire, anathema
240

2

to Con
lito e
n fr.
intu
Tun in

UIN
Eens à1
liekt

t n

:
Einemn
e d
lie in

U
eeke
m
lün
Sohe
len
urn,
Mere
uner
i
n
S
tur
Seh
Utia

De Euchariſtia. 289
deroc

eik do Cohfirmant hoc Patres. (J. 1000.) Et
an ratio eſt, quia S. S. Euchariſtia Sacramen-
d tum vivorum per modum alimenti ſpiritualis
4 inſtitutum eft, quod ſicuti cibus corporalis
tan Vitam in fumente ſupponit.
lK⸗ ſſ .
n Sehel. Nihilominus S. S. Euchariflia poteſt per acci- Eyr acci-
dens aliquando conferre primam gratiam in eo, dens po-
qui eſt in peccato mortali, cujus conſcientiam non teſt con-
habet nec affeétum, & non fuit ſufficienter con- ſerre pri-
tritus: devote enim & reverenter accedens con- mam gra⸗
ſequetur per hoc Sacramentum gratiam charitatis, tiam.
quæ contritionem perficiet, & remiſſionem pec-
cati: ita S. Thomas 3. p. q. 79. a. 3. & Patet ex
ANIin isctis. (J. 909. Schol. 2.)

1 rii

minnste

ipvos!
CkK ”
Nd., 10035
perti § 3
ttlt Primus igitur & proprius S. S. Euchari- Dat gra-

md ſtiæ effectus eſt gratia per modum nutritionis tiam nu-
„,M & augmenti in vita ſpirituali. Ita 1mo Flo- ritivane.
nigen rentinum in Decreto: Hoz J. §. Sacramentum
n t Uahet omnem eſfebtum, quem materialis cibus &
li potus quoad vitam agunt corporalem, ſuſtentando,
1e reparando, augendo &c. Et Tridentinum
Seſl. 13. cap. 2. Sumi autem voluit Salvator

N. noſter Sacramentum hoc tanquam ſpiritualem
kt animarum cibum, que alantur & conforten-
“ tur viventes vita illius, qui dixit: Qui man=
dne. ducat me, & ipſe vivet propter me. 200 Ratio
n eſt: Sacramentum hoc per modum cibi inſti-

eÿ tutum eſt & potus: Joan. 6. Curo mea vere
1 eſt cibus, & Sanguis meus vere éſt potus: Ergo
gratiam nutritivam confert.

hram Inſii, neoh Tom ldh 1

Schol:

290090 Caput XVI.

Quando chol. I. Becanus de Euch. c. 22. putat, S. S. Eu-
Chariſtiam cauſare gratiam, quando S. hoſtia ſump-

Eusliari-
ſtia cau- ta eſt, etſi necdum fit in ſtomachum transmiſſa.
ſat gra- Suarez tunc, quando per guttur tranfire incipit.
tiam. Major aſſignat totum tempus, quo durat ejus
ſumptio. Alii tunc, quando Species Sacramenta-
les corfumpuntur, & in ſubſtantiam aliti conver-
tuntur. Probabilius eſt, gratiam tunc cauſari,
quando Species Sacramentales ſtomachum attin-
gunt, & manducatio terminata eſt, quia tunc

cenſetur cibus hic cœleſtis manducatus, conſe-
quenter gratia manducantibus promiſſa datur.

An au- Schol. 2. Quodſi eo tempore, quo Species in ſo-

geatur macho remanent, homo novos & ferventiores
gratia S. aEtus charitatis, aliarumque virtutum eliciat, re-
Zuchäri- cipiet majorem gratiam ex opere operato, tum
ſtia in ſio- quia ſicuti cibus naturalis tamdiu nutrit, quam-
macho diu calor naturalis in eum agit; ita agente calore
eiſtenie. ſupernaturali S. S. Euchariſtia nutrit animam. Nec
obſtat I. Quod gratia ſoli manducanti promitta-
tur. KReſp. Manducatio eſt tantum conditio, ut
Euchariſtia cauſet gratiam, qua poſita manduca-
tum, quamdiu eſt in ſtomacho, ſemper operatur.
II. Sic peccaret, qui S. S. Euchariſtia in ſtomacho
exiſtente peccatum committeret, quia poneret
obicem gratiæ. Reſp. Negatur, quia homo non
debet tollere obicem pro omni duratione, ſed
quando primo ſuſcipit Sacramentum.

G. 1004.

Socundus Secundus effectus S. S. Euchariſtiæ eſt,
effeus quod cauſet quandam gratiam actualem,
ſpiritualis nempe excitationem Chartatis, & actualem
dulcedo. refectionem, cum quadam dulcedine, & gau-
dio ſpirituali. Hoc probat S. Thomas ex illo
Cantic. 5. Comedite amici & bibite, & inebria-

ol⸗

mini churiſimi. Et in Clement. de Raiic.

itu
Cunt
1 e
AAnbn
Giifen
cummnt
. No⸗
bedin
retar
Ehun
brtk

lin
Ultper
Ahs
lh
fie
lmn
In ſon
ie 4

eyor 6

Pitr,
ltun
Konem
Monnrn
6Ch

Aeor

De Euchariſtia. 291

881 dicitur vanis habens omne delettamentun, &
dais mnis ſaporir ſuavitatem. Eodem modo lo-
m AQuuntur Patres, S. Cyprianus de Coœen. panis
ete Se Angelorum omne deleltamentum habent. Et
ue B. Ambrofius 1. 5. in Lucam: Qui domicilio
Gmm Chriſtum recipit interno, maximis delectationibus
ine vuherantium pgaſcitur voluptatum.

Cne anit;
Chnnt?“ Schof. Non obſtat, quod nonnulli ſpiritualem hanc
l dulcedinem non percipiant, quod vel eſt ex eo,
ts,E quod palatum mentis terrenis delectationibus de-
im pravatum habeant; vel quod Deus illis ſenſibilem
ib guſtum harum delectationum pro majori bono
een btrahat.
fetſald.
elito⸗,4 F. 1005.
rit, 6

ete ertius effectus eſt, quod S. S. Euchariſtia Tertius
mm. tollat peccata venialia, & præſervet a mor- SHeſtus
änom talibus. Ita Tridentinum Sefſſ. 13. cap. 2. emiſſio
it Hoc Sacramentum eſt antitodum, quo liberamur venia-
1 miler . 7. . 2 2. „ licegite
en a peccatis quotidianir, & a pveccatis mortalibus
nſonm Præſervamur. Et S. Chryſoſtomus hom. 46.
E in Joan. 6. ait: Ab illa menſa diſcedimus terri-
o biles eſſeli diabolo. Ratio de venialibus eſt,
n,E quia per hunc cibum Spiritualem reſtauratur
fervor charitatis, qui per venialia quotidie
perditur. Ratio de præſervatione a mortali-
bus eſt, quia per hunc cibum & medicinam
ſe ſpiritualem anima roboratur contra corrup-
us tionem mortiferam, & armatur centra dœ-
ul ͦ monum inſultus ob rememorationem paſſio-
, nis Chriſti, & præbentur auxilia ad vincen-

. 1
l das eorum tentationes.
T 2 O. 10065.

Quartus
verſeve-
rantia
adeptio
glorid.

Quintus
KRemiſſio
pun.

292 Caput XVI.
H. 1006.

Quartus effectus S. S. Euchariſtiæ eſt per⸗
ſeverantia & gloriæ adeptio. Perſeverantia
quidem, quia nutrit & fovet vitam ſpiritua-
lem: (G. 1003.) præſervat a mortalibus, &
auxilia ad perſeverandum & vincendas ten-
tationes præbet. (H. 1003.) Adeptio gloriæ
vero, quia Joan. 6. dicitur: Si quir manduca-
verit eg hoc vane, vivet in æternum. Et Tri-
dentinum Sefſ. 13. cap. 2. Eſt pignus ſuturæ
noſiræ gloric: Et quia eſt cauſa perſeveran-
tiæ, quæ eſt janua ad gloriam: eſt memo-

riale paſſionis Chriſti, quæ aditum vitz

æternæ nobis aperuit: eſt Chriſti Teſtamen-
tum, quod jus ad heæreditatem vitæ vternze
confert.

SF. 1007.

Quintus effectus eſt remiſſio poenæ pecca=
tis debitæ non directe & vi Sacramenti, cum
S. S. Euchariſtia ad ſatisfaciendum pro pec-
catis non ſit inſtituta, ſed ex conſequenti

& concomitanter, quia remittit venialia:
(GS. 1005.) quam remiſſionem ſemper aliqua

poenz remiſſio, licet non omnis, comitatur.
Hinc etiam aliis quantum ad remiſſionem
poenæ prodeſſe poteſt, ſi ille, qui pio S. S.

Euchariſtiæ uſu remiffionem poenæ obtinet,

eam aliis ſive vivis, ſive defunctis ob San-
Gorum communionem communicet. Et ideo
Congregatio Cardinalium merito damnavit
librum Theophili Raynaudi, in quo Commu-
nionem pro mortuis refellit.

—

§. 1008.

Eeytn

l nl

Alheet
4 ann/

Unhrorl

1 g.
.
imn ijt
Gninan

lul Mit

ſu

ine ſ
Umale⸗
Un;

iNhens
msc
e
Ws
Wlt
n

ilte c.
en b.
i
il
Men
Chnn
1
45.
inn

eeke⸗
kſeyeunt
fn
tlbost
eles e
ptingi
, MMord
nnn
petlein
eſt Nen
tum
Tclhune
tæ Ei

e er
ent)
0 1
t Ven

Per
Conun
nlle
Oben
0

Hln

De Euchariſtia. 293

§. I008.

Sextus effectus S. S. Euchariſtiæ eſt, Sextus ef-
quod mitiget fomitem appetitus ſenſitivi. ſectus Wi=
Ita docet S. Cyrillus Alex. l. 4, in Joan. Ne- tigatio
dat, cum in nobie manet Chriſtus, ſævientem! omitis:
membrorum noſtrorum legem. Et S. Thomas
3. p. q. 79. a. I. ad 3. hoc probat ex illo
Zach. 9. Quid eſt onum ejus, & quid eſt pul-
chrum ejus, niſi frumentum electorum, & vinum
germinans Virgines?
Schol. Mitigationem fomitis per Euchariſtiam aliqui Quomode
cauſari volunt per hoc, quod Sacramentum hoc ſiat.
digne ſuſceptum imprimat aliquas qualitates ſuper-
naturales. Alii volunt imprimi qualitatem natu-
ralem; qua ardor concupiſcentiæ temperetur, &
impetus fomitis compeſcatur. S. Thomas 3. p.
. 79. a. 6. mitigationem hanc ita explicat: cum
S. S. Euchariſtia ſit verus animæ cibus, confor-
tans cor in bono, habet annexa auxilia, quibus
fomes mitigetur, piæ cogitationes ad hunc finem
utiles excitentur, & Dei providentia tollantur
occaſiones extrinſeceæ, & arceantur dœmones;
ne fomitis incendium augeant.

. O. 1009.
Septimus effectus eſt, quod S. S. Eucha- Septimus
riſtia cauſet reſurrectionem corporis. Ita do- Reſurre-
cent P. P. S. Irenæus 1. 4. Corpora noſtra Nio Cor-
percipientia Euchariſtiam jam non ſunt corrupti- Porid.
hilia ſpem reſurrebtionis habentia. S. Gregorius
Niſſenus or. catech. c. 38. Corpora noſtra alta
Corpore & Sanguine Chriſti veluti ſermentantur
ad reſurreltionem ſuturam. Et S. Augufinus
tr. 26. in Joan. ait: Euchariſtia immortales &
incorruptibiles facit. Quod S. Thomas in c. 6.
T 3 Joan.

—

294 Caput XVI. .

Joan. lect. 7. probat ex illo: Et ego reſuſcitabo
eum in noviſſimo die. Unde nonnulli Theologi

docent, eos, qui ſæpe & devote in vita com-

municarunt, ſpecialem quemdam ſplendorem
in corporibus ſuis habituros eſſe.

Quomodo chol. S. S. Euchariſtia refurrectionem corporis cau-
cauſet. ſat tantum moraliter, quatenus Deus voluntate
ſua acceptat ſumptionem Euchariſtiæ velus pignus
futuræ gloriæ, ob promiſſionem ſuam Joan. 6.
S& ego reſuſcitabo eum in noviſſima, die.

F. 1010.

1

Euchari- Licet autem S. S. Euchariſtia præclariffi-
NRia non mos eflectus habeat, non tamen eſt necefſa-
eſt neceſ- ria necefſitate medii ad ſalutem. Nam Imo

Jaria ne- Scriptura vim delendi ni &
eitate S. Scriptura vim delendi omnia peccata

médlii.

hæreditatem regni cœleſtis tribuit Baptismo
Rom. 3. nihil damnationiz eſt iir, qui ſunt in
Cbriſto Yeſu. (G. 951.) Ergo aliquis per ſo-
lum Baptismum ſine fumptione S. S. Eucha-
riſtiæ ſalvari poteſt, adeoque S. S. Euchari-
ftia non eſt necefſſaria neceſſitate medii ad
ſalutem. 2do Rationem hujus dat Tridenti-

num Seſſ. 21. c. 4. ubi declarat, parvulos

uſù rationis carentes nulla obligari neceffi-
tate ad ſacramentalem Euchariſtiæ commu-
nionem, ſiquidem per Baptismi lavacrum re-
generati, & Chriſto incorporati adeptam Jjam
filiorum gratiam in illa ætate amittere non
poffunt. Et can. 4. definit: & quis dixtrit,
varvulis, antequam ad annos diſeretionis perve-
nerint, neceſſariam eſſe Euchariſtic communio-
nem, anathema ſit.

1. 6
n.l.
kn
un dee⸗
isde
nn &
Higuis
lmneri
lugli
rxerde
Uuhriſi
e nere
Uutin
uientin

i, 1
uinn
one
one
ſalne

a5 10
“

De Euchariſtia. 295

Schol. x. Græci nonnulli recentiores „Simeon The- Solyuntur

tſſät falon. l. de Sacr. Cabaſilas &c. docent, Euchari- objeftio=
i Theon ſtiæz ſumptionem parvulis & adultis effe necefſſa- nes.
ITinnen riam neceſſitate medii ad ſalutem. I. Quia Chri-
Hen kus iisdem verbis utitur ad recipiendum Baptis-
. mum & Euchariſtiam; ſicut enim ait: Joan. 3.
Miſi quis renatus S&c. ita dixit Joan. 6. Miſi man-
ade ducaveritis carnem Eilii hominis, S& bihberilis ejus
n Sanguinem, non habehitis vitam in vohis. Reſp.
H Heæc verba ſolam neceſſitatem præcepti innuunt in
Venkid Euchariſtia, cujus gratiæ effectus non eſt abfo-
un ſul lute neceflarius, ficuti gratia Baptismi. II. 8.
4 Auguſtinus l. I. de pecc. mer. c. 20. ut probet
exiſtentiam peccati originalis, vult illa verba:
Niß manducaveritis &c. non ſpectare ad ſolos ad-
ultos, uti volebant Pelagiani, ſed etiam ad par-
1rctu vulos, quibus eſt medium ad ſalutem abſolute
neceſſarium. Idem docet Innocentius I. in ep. ad
1t ne P. P. Concilii Milevit. quem etiam S. Auguſtinus
Namn citat. l. I. cont. Julian. Et Gelaſius ep. 7. ad Ep.
eccan Picenos ait: Nec auſus eßz aliquis dicere, parvu-
Panta lum ſine hoc Sacramento Jalutäri ad vitam æternam
i/ voſſe perduci. Réſv. Hi Patres vel loquuntur de
perceptione Euchariftiæ ſpirituali, & in voto
S implicito & interpretativo ratione incorporatio-
8. Em nis cum Chriſto, quo modo etiam parvulis ne-
, Eucn cefſaria eſt Euchariſtia: vel refutant Pelagianos
Mell erx propria eorum ſententia, quia putabant, per-
rlitet ceptionem Euchariſtiæ effe abſolute neceſſariam
ad ſalutem: vel refellunt vanam diſtinétionem
M Pelagianorum inter regnum cœlorum & vitam
i os zternam, de qua dictum eſt, (t. 1. F. 345.) —
e NN) probant, parvulos ſine Baptismo decedentes non
Alun ſolum privari regno cœlorum, quod Pelagiani

concedebant ob illud Chriſti dictum: Miſi quis re-=
natus ſuerit &c. ſed etiam vita æterna, quia non
acceperunt S. S. Euchariſtiam, ob illud: Niſi man-
ducaveritis S&c. non habehitis vitam in vohis. Ita
colligi poteſt ex attenta lectione horum Patrum.

III. Ecclefia per 12 ſæcula olim infantibus S. S.
XT 4½ Eucha-

o ſit ne-
c garid,

4

chariſtia

ccνιο%–.

296 Caput XVI.

Euchariſtiam adminiſtravit. Reſpondet Tridenti-
num Sefl. 21. c. 4. nulla neceſſitate ſalutis, ſed
ob alias probabiles rationes pro circumſtantiis il-
lorum temporum hoc factum fuiſſe. Certe hoc

argumentum probaret, etiam Confirmationem eſſe .

neceffariam neceſſitate medii, quia olim cum Bap-
tismo parvulis data fuit.

An in go- Schol, 2. Euchariſtia ſaltem in voto proprie diéto &

deſiderio explicito non eſt neceſſaria neceflitate
medii ad ſalutem, quia non eſt deſtinata ad con-
ferendum aliquem gratiæ effeétum abſolute neceſ-
ſarium ad ſalutem; nam incorporatio cum Chriſto,
facta in Baptismo fſufficit, ut quis ſit membrum
Chriſti, filius Dei adoptivus, & jus habeat ad
hæreditatem coœleſtem: ſi autem intelligitur vo=
tum improprium & implicitum, quatenus eſt vo-
luntas generalis implendi omnia a Chriſto præ-
ſcripta, ſine dubio hoc eſt neceſſarium, & inclu⸗-
ditur in charitate perfecta,

J. I0II.

S§& §. Eau. Nihilominus S. S. Euchariſtia eſt neceffa⸗-

ria adultis neceflitate præcepti, tum Dirvini

ſt de pra- in articulo mortis per modum viatici, & ſæ-

pius in vita: tum Kccleſiaſtici quot annis in
Paſchate. Imo Præceptum Divinum fumen-
di Euchariſtiam pro adultis ex Joan. 6. col=
ligitur: Miſi manducaveritis carnem Kiii homi-
nis, & hiberitis ejus Sanguinem, non habebitis

vitam in Vobis. Ex hoc loco non eruitur ne-

ceſſitas medii. (G. 1010.) Ergo ſaltem ne-
ceſſitas præcepti. Et ratio eſt, quia omnes
fideles jure Divino tenentur ad conſervatio-
nem vitæ ſpiritualis, quod fit per ſumptio-
nem S. S. Euchariſtiæ. .

Uii

1 P.
hniſt
Cuelis
Eeeotin
Eetant,
1lz.
Ukgen
ean.
F
nclio
Epent.
m
niſn
Etnr dd

N,

iigun

u
Oninr

ühninn
s ie

Trat.
Aiis, 4
Nſontist.
(erte hr
tionem e
mcun

e o
Nencli
Ata N .

lutee.
um(rin

meenhn
labet1

Higtr n.

ek N
nino e
Ci

necil⸗
n Mr
i,Al
ANS
uner
, ℳ
urtit
litur de
tem 1
os
lnni⸗
to⸗

De Euchariſlia. 297

2do Præceptum Divinum ſumendi S. S.
Euchariſtiam in articulo mortis conſtat ex
Conciliis & perpetua praxi Eccleſiæ magna
diligentia caventis, ne infirmi ſine viatico
decedant, uti videre licet in Concilio Nicæno
can. I3. & aliis relatis can. 26. q. 6. adeo
ut negari non poſſit, eſſe traditionem Apo-

ſtolicam.

3tio Præceptum Eccleſiaſtiecum habetur in
Concilio Lateranenſi c. omnie utriutque ſexus
de poenit. & remiſſ. Ommis utriurqutz ſexus fide-
lie, poſtquam ad annos diſcretionis pervenerit,
ſemel jaltem in anno confiteatur, ſuſcipiens re-
verenter ad minus in Paſcha Euchariſtie acra-
mentum, niſt ſorte de proprii Sacerdotis conſilio
ob aliquam rationabilem cauſum ad tempur ab
ujusmodi perceptione duxerit abſtinendum. Alio- 4
quin & vivens ab ingreſu Eccleſic arceatur,
& moriens Eccleſiaſtica carcat ſepulturn. Et
Tridentinum Seff. 13. can. 9. contra Prote-
ſKiantes definit: & quis negaverit, omnes &
Jingulos fideles utriusque ſexus, cum ad annos
diſeretionis pervenerint, teneri ſingulis annis ſal-
tem in Enſchuie ad communicaundum juscta gre-
ceytum J. Matrit Eccleſiæ, anathema ſit.
Schol. 1. Quæritur, an expediat, omnes laicos in An epe-
gratia exiſtentes quotidie communicare. Marzilla diat quo-
& Sanctius volunt etiam invito confeſſario quem- tidiana
vis nullius mortalis fibi conſcium communicare cowmu-=
poſſe: imo Calaſibeta in exhort. ad dev. quotid. nio.
commun ait, Superiorem quotidianam commu-
nionem prohibentem peccare, efſe injuſtum, &
gravi poena dignum, fubditumque non teneri
obedire, etſi ſub obedientia præcipiatur. Verum
communior eſt Theologorum ſententia, non ex-
T 5 pedire,

298 Cavut XVI.

pedire, nec eſſe falubre conſilium, quod omnes
indiſcriminatim laici exiſtentes in gratia quotidie
communicent. Nam X. S. Thomas 3. p. q. 80.
a. IO. ait: Si aliquis ſe quotidie ad hoc varatum
inveniat, laudabile eſi, quod quotidie ſumat.. Jedl
quia multoties in pluribus homintsm multa impedi-
menta lujus devotionis oceurrunt propter cor poris
indiſpoſitionem vel animax, non eſt utile omnibus
hominibus quotidie ad hoc Sacramentum acceädere.
Item S. Bonaventura l. de prof. Rel. c. 77. Vix
aliquis ita religioſus viderur & Jandktus, oceptis
Sacerdotibus, quin ſemel in ſeptimana ußiciat ei
ex conſuetudine communicare, miſi ſpecialis calcſis
quandoque vel ratio plus uadent, vel infirmitas
perveniens, vel ſingulariter Jeſtivitas Jolemmnis.
Et B. Albertus M. d. 6. de Euch. tr. 4. c. 3. de
his, qui mulieres ommni die communicant, videtur
mihi, quod acriter reprehendendi ſunt, quia mimio
ſu vileſcere faciunt Sacramentim, vel potius eX
levitate mulierum videtur deſiderium, quam ex
devotione caufatum. Et S, Auguſtinus l. de dogm.
Eccl. quotidie Euchariftiæ communionem vercipere,
nes laudo, nec vitupero, omnibus tamen Daminicis
ſuadeo. Et hinc S. Thereſia conſtit. c. 5. voluit,
ut moniales ſuæ nonnifſi bis in ſeptimana commu-
nicent; & ita etiam ſentiebat S. Magdalena de
Pazzis ſpeciali Dei revelatione circa hoc inſtructa.
2. Patet ex decreto Innocentii XI. de quotid.
commun. ubi ſtatuit, nihil certi de quotidiana
communione poſſe conſtitui, adeoque falſa eſt
fententia tum eorum, qui dicunt, omnes laicos
in univerſum exiſtentes in gratia convenienter
accedere quotidie ad S. Communionem: tum eo-
rum, qui generaliter ſtatuunt, indecens & üllici-
tum eſſe, quod laici quotidie communicent, quia
poſſunt dari laici bene diſpoſiti. Deinde decernit,
una præcepti forma pro omnibus certos dies com-
munionis determinari non debere. Rurfſus con-
ſtituit, pro qualitate diſpoſitionis frequentius vel
quotidie S, Communio ab Epiſcopo vel Saperz
ribus

ihnso
s ne
et
Cittur,
Uunn in
nn leven
lee
venie
uiniti
ut, e.
(Liſin
e ſi
Meile
Koln
ln⸗
Ke⸗
Wann
uNo
ict 1
t, 8
uki
ͤg
Eton
i
r d
ng
re

liis

DH
N!

l.

De Euchariſtig. 299

.
en ribus concedatur: Ergo omnes in gratia exiſten-
tes jure Divino quotidie communicare poſſunt,
r zt & Superiorum vel Confeſſarii licentia ad hoc re-
luak.. quiritur. 3. Denique in S. Communione quoti- .
l inpd diana indiſcriminatim conceſſa multi defectus con-
ir onin tra reverentiam tanti Sacramenti obrepere ſolent,
ie onvit & ſeepe vana gloria, aliusque finis imperfeétus,
a ine & venialiter peccaminoſus latet. Dicis I. In

primitiva Eccleſia fideles quotidie communica-
bant, c. 10. Apoſt. multa Concilia hoc ſuadent,
in & ipſum Tridentinum Sefſſ. 22. c. 6. optat, ut

omnes fideles Mifſæ aſtantes Sacramentaliter com-
iſfnir municarent. Reſv. Non omnino certum eſt, fide-
un les olim quotidie communicaſſe, cum non con-
61 ſtet, ſingulis diebus Miffam efſe celebratam, ſed
g, ir ſolis diebus Dominicis: vel fi communicarent,
u, 5 hoc cum debita devotione fiebat: quod etiam ſo-
s lummodo ſuadent Concilia, & Tridentinum non
dicit: optat, quod deſiderium abſolutum impor-
3 Ee tat, ſed optaret, quod folam inclinationem ad
n aliquid denotat, licet non ſit futurum, aut mora-
“ liter ſit impoſſibile. II. Patres reprehendunt eos,
1 * qui raro communicant, uti videre licet in theatr.
15. vit. hum. V. Euchariſtia: imo Euchariſtia dicitur
n panis quotidianus. Keſp. Rara Communio a Pa-
it tribus merito improbatur, quotidiana ſine magna
Gas devotione non fuadetur. S. S. Euchariſtia eft
⸗ i⸗ panis quotidianus, quo quotidie perfeéti uti poſ-
n 4 ſfunt, ſed præeter eum pro conſervanda vita dan-
H“ tur alia media ſpiritualia. III. Quotidiana com-
ſe munio omnipus in gratia exiſtentibus ad augen-
ptelec dam gratiam utilis eſt. Reſp. Solus ſtatus gratiæ
1. ad quotidianam Communionem ſine magna perfe-

6 Gione non fufficit, quia alias multa ſæpe venialia
tent, , in ejus fumptione committuntur. Quid de Sacer-
Cetd dotibus dicendum fit, inferius oſtendetur. Vide

u, meas Inſt. Theol. myſt. tom. 2. S. 405. ſqq.
s
i N
Ger Coroll. Praſft. I. Fideles in præviſo periculo mortis, Keſolvas⸗
ie gravis morbi, ante primum puerperium, confli- tur caſis.

Gum,

300 Caput XVI.

Gum, periculoſam ſectionem & navigationem te-
nentur ſub mortali communicare. 2do Qui eo-
dem die, aut pridie, aut ante 7 vel 8 dies ante
periculum mortis communicavit, non obligatur

ad denuo communicandum, licet ei juxta ſenten-

tiam probabiliorem conſulendum ſit: qui tamen
mane fanus communicavit, eodem die incidens
in periculum mortis S. S. Euchariſtiam denuo per
modum viatici famere poteſt. Stio Parvulis mo-

ribundis S. Viaticum dari, ſi ſatis inſtructi fue-

rint, & deſiderium illud fuſcipiendi prodant, ſe-

cus eſt de rudioribus. Ato Si ægrotus ſumpto S.

Viatico iterum graviter peccet, conſultum qui-
dem eſt, ut præmifio pœnitentiæ Sacramento ite-
rum communicet, non tamen eodem die; ſed ad
hoc non tenetur, fi exinde grave fcandalum, aut
gravis ſuſpicio oriretur. Si vero poſt reconva-
leſcentiam iterum in morbum incidat, denuo S.
Viaticum ſumere tenetur, quia eſt diſtinétum
mortis periculum: & in eodem morbo poſt 8

dies iterum S. §. Euchariſtia dari poteſt. 5to

Viaticum fſolus Parochus, vel alius de ejus licen=
tia adminiſtrare poteſt, & Regulares incurrunt
excommunicationem Papæ reſervatam, fi fine li-
centia Parochi miniſtrent:

Coroll. Praſt. II. Tempus Paſchale pro S. Commu-
nione ex conſuetudine dioeceſium determinandum
eſt; & qui juſta vel injuſta de cauſa S. Commu-
nionem tempore Paſchali omiſit, quamprimum
fieri poteſt, eam fupplere debet; & longam mo-
ram trahendo peccatum auget. 24ο Qui prævi-
det, tempore Paſchali ſe à S. Communione impe-
ditum iri, non tenetur illud prævertere, dum-
modo intra illum annum ſemel communicarit;
quia nemo tenetur ad anticipandum opus præ-
ceptum, niſi per anticipationem ab obligatione
liberetur: ſi vero poſt ultimum tempus Paſchale
non communicarit, debet prævenire, quia ſic im-
plere adhuc poteſt, quod primario præcipitur,
ne

Con
hrer
Emi!
Utthen
Conmun
un in
n in
In Won
Lloter
ſo Aen
froehi
lolter
Dnndo
Unor⸗
moni⸗
Mire
mhone
nnl
e
ſemn

alon

S

I
Unte
eßh
n
Uen
thn⸗
. l
ton
n

iohent
, Gnies
Rdies n
n Oigen
Uhrlene
(Ui kre
die mite
n NN

arVls ..

ſtrncik⸗
tocilt,
Slumnl
ſuſtum i
aAleltokr
Gie, ell

dalun 4

Kt reoon
3 Genlol
diffinte
tbo e

ek. 5

einle
Hohm
1f!

Ccon.
ivantn
Comm
huhnimm

Ngin e

mt
enh⸗
1e, r
i .
Pere
1, Cll
Mhn
nleir⸗

ͤſin⸗

*

De Euchariſtiu. 301
ne Communio ultra annum differatur. Si autem
ob præviſum impedimentum anticiparit, eo fub-
lato in Paſchate adhuc communicare debet, quia
anticipando latisfecit annuæ, non vero Paſchali
Communioni. 3to Communio Paſchalis debet
ſumi in Eccleſia Parochiali, etſi in variis locis
etiam in Eccleſia Regularium de licentia Parocho-
rum ſumatur; quomodo etiam ſtudioſi Philoſophi
& Inferioriſtæ ſatisſaciunt communicando in tem-
plo Academico, Theologi vero & Juriſtæ in ſuis
Parochiis communicare debent. Religiofi in fuis
monaſteriis; Sacerdotes Sæculares ubicunque ce-
lebrando; Vagi & Peregrini in templo Parochiali,
ubi morantur, vel in alio præcepto annuæ Com-
munionis ſatisfaciunt. Puerperæ vel domi com-
municare poſſunt, vel cum conſenſu Parochi Com-
munionem poſt Paſcha differre. Confuetndinarii
etiam ultimis diebus Paſchatis confitentes ob præ-
textum Communionis abſolvi non debent, ſed
Communio differri poteſt. Denique per ſacrile-
gam Communionem huic præcepto non ſatisfit
Juxta prop. 55. ab Innocentio XI. damnatam.

G. 1012.

Nulium tamen extat præceptum Divi- Commu=
hum, quo laici & Clerici Miſſam non cele- nio ſub
brantes obligentur ad Euchariſtiam ſub utra- duplici
que ſpecie ſumendam, ſed alterutrius ſpe-S Iprar
ciei communio ad ſalutem fſufficit: juſtiſſi- cbs..
mis vero gravibusque de cauſis Eccleſia Di=
vVinitus inſpirata uſum calicis laicis interdi-
xit, ſolius panis ſpecie permifſa. Nam Imo
nullibi S. Scriptura Communionem ſub du-
plici ſpecie præcipit, imo vero innuit ſum-
ptionem unius ſpeciei fufficere, Joan. 6. N
quis manducaverit ec hoe pant, vivet in &ternum.
Et Act. z. v. 42. de primis fidelibus legitur:
Erant

302 . Caput XI.
*
Erant perſeverantes in doltrina Apoſtolorum, &
communicatione fraéctionis panis. Dicere autem,
nomine panis utramque ſpeciem per Synec-
dochen intelligi, divinare eſt, huicque ex-
plicationi contrariatur. 2do Traditio hoc
probat, ex qua conſtat, olim fideles S. S.
Euchariſtiam domum, in deſerta, & in iti⸗-
nere ſecum pro ſpirituali ſua refeétione detu-

liſſe, de qua conſuetudine teſtatur Tertull.

I. 2. ad uxor. c. 5. S. Baſilius ep. 289. S. Am-
broſius de obit. fratris. Ubi ex circumſtan-
tiis, & hiſtoria de ſpecie vini & vaſe eas
continente ſilente aperte colligitur, eos fub
ſola panis ſpecie communicaſſe, cum ſpecies
vini commode circumgeſtari, & diu conſer-
vari non potuiſſent. 2. Mos dandi infanti-
bus Euchariſtiam in Eccleſia usque ad ſæcu-
lum I12mum viguit, & quidem ſub ſola ſpe-
cie vini teſte Hugone Victor. I. 1. de Sacr.
C. 20. & Paſchalis II. ep. ad Pontium a. 1118.
præcipit, ut parvulis & infirmis, qui panem
abſorbere non poſſunt, in ſolo Sanguine
communicetur, vetatque utramque ſpeciem
miſceri. 3. S. S. Euchariſtia olim ſub una

ſpecie infirmis adminiſtrabatur: ſic Euſebius

I. 6. hiſt. c. 44. refert, Presbyterum ad Se-
rapionem miſiſſe exiguam Euchariſtizæ par-
tem per puerum, ut eam in aquam intin-
ctam illi moribundo porrigeret: & Concilium
Toletanum XI. infirmis ſolam vini ſpeciem
miniſtrari jubet can. 1I. 4. Olim etiam in
publicis conventibus S. S. Euchariſtia ſub
ſola ſpecie panis miniſtrata fuit; nam teſte
S. Hieronymo ep. 22. ad Euſtoch. nonhull
r⸗

ss

ien

11

lai
t.
Eftent
Ehcon
Urrop
Uilen,
oles
nan ſl
An
Eranrt
ICn
lune
Muisn
enn
itet
der⸗
e
M
Au

uI

hter
iord
ün
Rpeiit
M en

rln,6
te auten,
el Fle⸗
legve er
ütio he
1es 8.5
Kini⸗
lonecet⸗
l1r Tend

9. lr

ltcünkr.
Alei
, ll
mn ſet

I coN

indki.
20 ſerr
.
ge Re
12, II
fi panen
atgnir⸗

ſeen

ſo

Eilehig

1⸗
ie I
N it
Neiliun
hecin
tin
P
Gte
Vnlee

l

1

De Euchariſtia. 303

Virgines Romanæ ita abſtemiæ erant, ut ne-
quidem ſpeciem vini in myſteriis ſumerent,
unde a maledicis Manichzæze vocabantur,
quia Manichæi a vino veluti re mala abſti⸗
nebant. Ut vero Manichzei Romæ latentes
detegerentur, S. Leo ſer. 4. de Quadr. ple-
bem monuit, eos obſervare, qui in S. Menſa
a Divino poculo abſtinerent; in quo ſane non
latuiſſent, imo ſeipſos prodidiſſent, ſi tunc
Catholicis liberum non fuiſſet, aliquando
unicam ſolummodo ſpeciem ſumere. Tan-
dem Gelaſius P. ut Manichæi certo indicio
detegi poſſent, decrevit d. 2. de conſecr. c. 12.
ut Communio ſub duplici ſpecie ſumeretur,
quod tamen decretum mutatis deinde circum-
ſtantiis in deſuetudinem abiüt, & Commu-
nio iterum ſub una ſpecie accipi cepit, uti
5. apparet ex Mifſa præſanctificatorum, in
qua Sacerdos omiſſa conſecratione ſumit ſo-
lam ſpeciem panis pridie conſecratam, qui
mos antiquifſimus jam in Ordine Romano
aſſignatus hodiedum viget in Eccleſia Latina
feria VI. Paraſceves, & in Eccleſia Græca
toto tempore quadrageſimali, exceptis Sab-
batis & Dominicis, ac Feſto Annuntiationis,
uti conſtat ex Euchologiis. Nec obſtat, quod
in Ordine Romano legatur: Sumit de S. hoſtia
G ponit Calicem.. . ſanbtificatur enim vinune
non conſecratum ger conſecratum panem,
communicant omnes cum ſilentio. Quod de ca-
lic evere conſecrato intelligit Micrologus c. 9.

Amalarius de ofſic. Eccl. Strabo de reb. Eccl.

Miſſale Noviomenſe, Sueſlionenſe, Treviren-

ſe & Rothomagenſe, quia Ordo Romanl
D U .

304 Caput XVI.

Iubdit: Archidiaconus confirmat omnes Sanguint
Dominico, quor communicavtrat Pontiſex Cor-

pore Dominico. Et Græzci ipfi in Miſſa præ-

ſanctificatorum panem conſectstum intingunt

in calicem conſecratum, & ita præſentibus

diſtribuunt. Verum Ordo Romanus non agit

ibi de Miſſa preeſanctificatorum in die Pa-

raſceves, ſed de Miſſa plena aliis diebus ce-
lebrata, uti legenti patet, in qua Pontifex
ex calice conſecrato partem fundit in cali=
cem majorem non conſecratum vino plenum,

unde Diaconus miniſtrat fidelibus, qui prop-
ter illam mixtionem dicuntur ſumere San-

guinem Domini, quia de illo calice bibunt,

in quem aliquid Sanguinis Chriſti transfuſum

eſt, & vinum dicitur ſanctificari, quia cum

Sanguine Chriſti confunditur, ita ut ab eo

ſeparari non poſſit. Ita etiam intelligenda
ſunt Miſſalia citata, Micrologus &c. quia or-
do Romanus expreſſe dicit: Sumat oblatar ad
Jervandum urque mune diei Paraſceves, de gqui-
bus communicent abeque Sanguine Domini. Ri-
tus Græcorum eſt recentior, nam antiqua
Euchologia ſimpliciter panem aſſervandum
præſcribunt, uti patet ex Arcudio 1. 3. de
Euch. c. 5S. & Michaele Cærulario I. pro
defenſ. præſanct. imo licet Græci Schisma-
tici quoad Communionem ſub duplici ſpecie
cum Lutheranis conveniant, in Miſſa tamen
præſanctificatorum ita tingunt Sanguine Do⸗

mini ſpecies panis, ut nullus humor rema-

neat, cum eas igne exſiccent. Ex his liquet
3tio quam merito Concilium Conſtantienſe
Seſl. I3. declararit, conſuetudinem dandi lai-=
. cis

3 8
uunlit
aan
, 6
tos 4
Gdliun
6(
uI. J
enlle
miehe
Faul
con
ind
a

Is i

1 ngie
fiſer 0.
Ea Ne
intngu
bſethe
8lon P
1 de Nu
biebin te
Dontie
t in ah
o Peumn
Gvi⸗
lere

bibu,

Ansfln
guis aun
Ut a e
Cligen
Ilin
Hlotori
,
nin. Ni
utilet
Cranun
17½
l
Gehien⸗
i hee⸗
1 tuns
ine e
hr MM
uet
Ntene
Cähi

De Euchariſtia. 305

cis S. S. Euchariſtiam ſub una ſpecie eſſe ra-
tionabiliter introduéctam, eamque pro lege
habendam eſſe, nec eſſe illicitam, aut facri-
legam, & contrarium aflerentes veluti hæ-
reticos arcendos eſſe. Quod idem ſtatuit
Concilium Baſileenſe Sefl. 30. contra Tabo-

ritas & Calixtinos, & Tridentinum Sefſſ. 21.

can. I. ANi quit dixerit, er Dei præcepto, vel
neceſſitatt ſalutie omnes & ſingulot Chriſti fideles
utramqut ſpeciem J. G. Euchariſtie Sacramenti

umere debere, anathemn ſit. Et can. 2. dicit,

juſtis cauſis ad unam tantum ſpeciem ſimpli-
citer communicantibus concedendam Eccle-
fiam inductam fuiſſe; quæ ſunt, periculum
effuſionis & irreverentize: difficultas diu afſ-
ſervandi ſpecies vini pro infirmis: horror na-
turalis vini in abſtemiis: vini penuria &
magni ſumptus pro eo comparando in non-
nullis regionibus: proteſtatio fidei, ſub una
etiam ſpecie totum Corpus & Sanguinem
Chriſti contineri. Ato Ratio eſt, quia ſub
Anica ſpecie totus Chriſtus eſt, & tota ratie
Sacramenti ſalvatur; ſignificatur enim Chri-
ſtus præſens, ejus mors & Paſſio in ſeparata
conſecratione; & quia vi verborum ſub ſpe-
cie panis ſolum Corpus. & ſub ſpecie vini
ſolus Sanguis exiſtit, (G. 997.) ſignificatur
refectio fpiritualis, quia Caro Chriſti vocatur
cibus, ſicuti Sanguis ejus potus, & in re-
fectione ſpirituali inter cibum & potum nul-
lum ſit diſcrimen: ſignificatur etiam unio
fidelium tum inter ſe, tum cum capite ſuo
Chriſto in multis granis, e quibus panis con-
Scbram Infuit. Theol. Tom. III. U

306 Caput XVI.

ficitur: Denique omnis gratia ad ſalutem ne-
ceſſaria ex communione ſub una ſpecie per-
cipitur, utpote quæ ex Chriſto omnis gratiæ
fonte oritur. Vide III. Boſſuet de Commun.
ſub duab. ſpec. Marca. Bona &c.

Solvuntur Schol. I. Sæculo 14to Pragæ in Bohemia Petrus

objellio⸗
ℳ 6%

Dresdenſis Ludimagiſter, & Jacobellus Misnenſis
concionator ſpeciem vini laicis efſe necefſariam
docuerunt: His initio ſæculi 1Sti ſe adjunxit
Joannes Hus, qui Boemis ſuaſit, ut uſum calicis
retinerent. Ex ejus cineribus duæ factiones
emerſerunt, ſcilicet Taboritæ ab urbe Tabor au-
Gtore Joanne Ziska: & Calixtini ab uſu calicis,

Tro quo certarunt, appellati Auctore Roqueſane.

utherus & Calvinus uſum calicis laicis injuſte
& tyrannice ereptum eſſe calumniantur. I Quia
Joan. 6. dicitur: Wiſi manducaveritis carnem Elii
hominis, & biberitis ejus Sanguinem non habebitis
vitam in vobis. Et Matth. 26. Chriſtus ait: bibite
ex eo omnes. Et: Hic eſt Sanguis meus, qut pro
vobis, & pro multis effundetur: Ergo ſicuti pro
omnibus fuſus eſt, ita ab omnibus ſumi debet
Et Luc. 22. Chriſtus ait: Hoc facite in meam com-
memorationem; quod S. Paulus I. Cor. 11. V. 25.
explicat: Hoc facite, quotiescunque bibetis & . &
ibidem ait, ſe a Domino accepiſie, quod fidelibus
tradebat, ſcilicet v. 28. de pane illo edat, & de
calice bibat. Reéſp. Joan. 6. ſolum præcipitur, ut
Carnem Filii hominis manducemus, & Sanguinem
bibamus, an vero fub duplici ſpecie, hoc non
exprimitur, imo in ſequentibus ſolius panis fit
mentio, utpote ſub cujus ſpecie totus Chriſtus
continetur. Deinde particula & non raro pro
disjunéctiva vel accipitur; & pro noſtra explica-
tione ſtat univerſalis traditio. Deinde illa verba
Matth. 26. comedite, bibite, ſunt potius invitan-
tis, quam præcipientis. Ad calicem autem Chri-
ſtus addidit vocem omnes, quia fraéto pane;,
in partes diſtributo facile intelligebatur, mandn-
catiee

(6one

Inset
kat,
ſecht
Merdo
lnles

(cun

hge,
Is
e
Dlſt
kennhe
ſemil
Pothe
tes
e
in l
ſeſen
eneſe

lutent⸗
ecie e
nis guin
Conmn

enn Den
us Mionent
Detelitu
ſe niſim
Diümcels
X itin
e Thon
UN C
Rocrek
nicis i
carnen!
non iit
os it 4,
N
leni
lumi N

tradidit. Et Gelaſius P. c. comverimus.

De Euchariſtia. 307

Cationem ejus ad omnes ſpectare; caliæ vero
unus erat, adeoque monuit, ut omnes ex eo bi-
berent, unde ait: Dividite inter vos imo Iy omnes
ſpectat ad ſolos Apoſtolos, eorumque fucceſſores
Sacerdotes ſacrificantes: & ſi ex ſuppoſito ad
omnes fideles ſpectaret, non tamen probat præ-
ceptum Divinum ad ſalutem non neceſſarium ob⸗
ligare, quando fine irreverentia ſervari nequit.
Rurfus ſi omnes, pro quibus Sanguis Chriſti fuſus
eſt, eum ſub ſpecie vini ſumere debent, dari etiam

debebit Judæis, infantibus, abſtemiis, periculoſe

decumbentibus, quod nec ipfi adverfarii faciunt.

Verba illa: Hor facite, quotiesounqué bihbetis, funt

hypothetica, & ſignificant, ut illi, qui bibunt;
quoties bibunt, in memoriam Chriſti bibant. De-
nique S. Paulus ſolum tradit hiſtoriam de inſtitu-
tione Kuchariſtiæ, non vero præceptum de utra-
que ſpecie ſumenda. II. Apoſtoli in ultima Cœna
repræſentabant totam Eccleſiam, & Chriſtus juſſit
eos facere, quod ipſe fecit: Ergo omnibus dictum
eſt: Bihite ex eo, & omnes jus habent ad dupli-
cem ſpeciem. „ v. Toti Eccleſiæ in communi;
non vero ſingulis membris dictum eſt: Bihile,

quod ſufficienter in Sacerdotibus impletur: Item

facere, quæ ipfe fecit, circa ea, quæ ad eiſſen-
tiam Sacramenti ſpe Item laici jus habent
ad utramque ſpeciem, ſed dependenter a licentia

Eccleſiæ, quæ illis uſum calicis & permittere, &

prohibere poteſt, quod ſpectat ad diſeiplinam.

III. S. Cyprianus ep ad Cœcil. ait, quosdam in

calice oflerendo non Obſervare ea, quee Chriſtus

d. 2. ait: Diviſio umius &y ejusaem Meaferit nons
voteſt fieri ſine grandi jacrilegio. Et . Bernar-
dus Serm. 3. de UDom. Palm. ait: Alimoniam Cor-
poris & Sanguinis Domini in prima (œna exhibi-
tam, dc deinteps frequentäri mandatam eſje. Keſp.
S. Cyprianus agit contra Aquarios, aquam ſolam
in calice offerentes. Gelaſius ferit Manicheeos

ex pravo ſenſu vinum non ſumentes, non vero

2 Catha-

mitnicans
ſub Au-

cie plus
gratiæ
vecipiat.

plici ſpe-

Caput XVI.

Catholicos. S. Bernardus non dicit, quod ſub

duplici ſpecie Corpus & Sanguis Chriſti ſumi de-
beat, cum fub una etiam contineatur. IV. Una

ſpecies non reprzæſentat mortem Chriſti, & fideles

hoc modo fruétu ex communione Calicis prove-
niente privantur. Ae/p. In una ſpecie ab altera
ſeparata repræſentatur mors Chriſti, quia ſignifi-
catur ſeparatio Sanguinis a Corpore, & plus fru-
Sus non percipitur ex duplici, quam una ſpecie,
quia ſub qualibet ſpecie totus Chriſtus latet: quod
declarabit

Aun com- Schol. 2z. Sacerdos ſub duplici ſpecie communicans

non plus recipit gratiæ, quam laicus ſub una tan-
tum ſpecie communicans, ſi uterque ſit æqualiter
diſpoſitus: nam I. Trident. Seff. 21. c. 3. ait,
nulla gratia neceflaria ad ſalutem defraudari eum,
qui ſub una ſpecie communicat, ubi non reſtrin-
git ad gratiam fimpliciter neceſſariam, adeoque
gratiam etiam ſecundum quid necefſariam & uti-
lem intelligit. 2. Sacerdos non recipit plus gra-
tiæ ratione ſpecierum, quia hæ abſtrahendo a re
contenta non habent vim produétivam gratiæ:
nec a re contenta, quia totus Chriſtus eſt ſub qua-
libet ſpecie: nec ratione ſignificationis, quia una
ſpecies implicite ſignificat id, quod utraque ex-

eite⸗ Nec dicas cum P. Vasquez I. Clemens

I. concedens Regi Galliz communionem ſub
duplici ſpecie dicit, ſe hoc facere pro majori gra-
tiæ augmento: & duæ ſpecies majorem gratiam
ſignificant: Ergo etiam conferunt. Reſp. Ponti-
fex loquitur de augmento gratiæ ex Opere ope-
rantis ratione majoris diſpoſitionis: deinde duæ
ſpecies majorem gratiam ſignificant, non ex parte
rei ſignificatæ, ſed modi ſignificandi. II. Gratia
vel confertur Sacerdoti in ſumptione ſpeciei pa-
nis, & ſic altera ſumptio nullam gratiam confer-
ret: vel in ſumptione ſpeciei vini, & ſic prima
ſpecies nil conferret. R&eo. Tota gratia confer-
tur in ſumptione S. hoſtiæ: altera ſpecies per ac=
eidens nil gratiæ confert ob indiſpoſitionem
jedu;

9
ile

65.

m

M con
Giom
oker
In En
Ne
lenn⸗
Mla
n /
Mhkat⸗
1 r
é
Cam
o
k
ln
nin
0, W
NIN
Dede
I.
u
A
Mi

i
Uti

.e:
un

4 1

De Sacrificio MWiſſ. 309

Gvoch in

ifumit. jecti, quod totum effectum jam recepit in ſump-
M. In tione ſpecierum panis.
1, fei .
les wore⸗ H. 1013.
.,A:
Rd S. S. Euchariſtiam hactenus ut Sacra- S. Eucha⸗
Glin iaea.. . . * 5,
e mentum conſideravimus, nunc ut Sacrifieium riſtia eſt
ANsr. . ,
tes illud contemplabimur. Porro quid ſit Sa⸗ &vene
ſuet, Sacrifi-

M LCcrificium, quotuplex ſit, & an, ac quo jure inz,
Deo offerendum ſit, dictum eſt. (G. 800-801.)
mmmm Igitur Kuchariſtia eſt verum ac proprie di-
bumr Gtum Sacrificium, quod in Miſſa offertur.
teE Hoc probatur Imo ex vaticiniis Prophetarum
ede Malach. 11. Ab ortu ſolis usque ad occaſum
eti Magnum eſt Women meum in gentibus, dicit
n,d LDominus: & in omni loco ſacrificatur, & oſer-
fmd. ur Nomini meo oblatio munda. Hoc vatici-
tug nium de Sacrificio Miſſe explicat S. Juſtinus
fece dial. cum Tryph. S. Irenzus 1. 4. c. 32.
“ S. Chryſoſtomus in Pſ. 95. S. Auguſtinus
n. 1. 18. de Civ. S. Hieronymus in Mal. Item
ae Rabbini hunc locum explicant de vero Sacri-
ficio ſine victimarum cruore ubique offeren-
icen 5 do, nam ſignificat Sacrificium exter-
num & oblationem ſimilæ ſeu molhitæ farinæ.
Im Deinde Chriſtus, qui eſt Sacerdos ſecundum
eee ordinem Melchiſedech Pſ. 109. v. 4. & Hebr.
ee . v. 6. obtulit in ultima Cœna Sacrificium
na pPanis & vini, quando dedit pro nobis Cor-
1g pus & Sanguinem ſuum ſub ſpeciebus pa-
Pu⸗ nis & vini: ita enim explicant veteres
Rabbini R. Pinhas filius Jair. Tempore MWeſſiæ
⸗ omnia Sacrificia ceſſabunt, & Sacrificium panis
ed⸗ GS vini nunquam ceſſabit, ſieut diktum eſt.
Gen. 14. & quod hic panis & vinum trans-
1 U3 mute-

310 Caput XVI.
mutetur in Corpus & Sanguinem Meſſiæ,
clare dicit R. Cahanan in c. 49. Gen. & R.
Johai in c. 28. Num. in Sacrificio vini Sanguis
& Caro WMeſſiw: & eadem erunt in pane. Ita
etiam exponit communis P. P. Clem. Alex.
I. 4. ſtrom. S. Cyprianus ep. 3. ad Cœcilium.
Euſebius Cæſareenſ. I. S. dem. Evang. c. 3.
Ambroſius &c. apud Bellarminum. Rurſus
Chriſtus in ultima Cœna Luc. 22. ait: Hoc
eſt Lonpug meum, quod pro vobie datur. Nb.
non ait: vobis datur, ſed pro vobis datur,
id eſt, offertur. Similiter: Hic eſt calix no-
vun, T'eſtamentum in Sanguine meo, qui pro vo-
bi tur: lta textus Græcus: Hoc ſacite.
zam commemorationem: Ergo tunc Chriſtus
ſeiplum obtulit Deo Patri ſub ſpeciebus pa-
nis & ini, & idipfum fieri juſſit ab Apoſto-
lis & ejis (uccefloribus, adeoque verum ac

proprium Sacrificium obtulit, & offerendum,

inftituit; quod etiam innuit Apoſtolus I. Cor.
10. dicens: Qux immolant gentet, dœmoniit
immolant, & non Deo. Nolo autem vots ſociof
fert dyxmoniorum; non poteſtie Calicem Vomini
bibere & calicem dmoniorum. Ubi Apoſtolus
altare Chriſtianorum opponit altari gentilium,
& oblationem Chriſtianorum ſpecies panis &
vini Corpus & Sanguinem Chriſti afſignat.
Et Hebr. 13. v. 10. ait: Habemus Alture, de
quo edere non habent poteſtatem, qui Tabernaculo,
deſerviunt. Sed ubi Altare, ibi victima, ubi
vero victima, ibi Sacrificium. 2do Conſtat
ex P. P. qui I. paſſim uſurpant hæc verba:
Sacrificium, immolatio, oblatio, victima,
uti S. Andreas Apoſt. Hyppolytus, Anche⸗
S

.
rſtia
vnt
Doeen
4 8
10
VI 4
Sae
Eihtem
iCoyn
Apnns
mat
IMlrch
ite5
umm
nier
alun
imid
Knnn
Kue
cn
u
cn
ne
Ui⸗
is
unt
i
ftir
gr
⸗

elle

el. & N.

i ugn
lone I
en Al
Cerhion.
alt ,
. M
Ait
tur. D
bis ur

1lt

ii t⸗
or ſn
CHi

jebns .

Apolr
Neton7
Herendr
181.01
emnet

MN
Ayolun
ein
nsd
oe
ort,
Purtun
me U
(
Etl
Kue 1
Nonr
i⸗

De Sacrificio Miſſæ. 311

fus &c. 2. Requirunt pro celebranda Eu-
chariſtia altare, uti S. Cyprianus &c. 3.
Vocant miniſtros Euchariſtiæ, Sacerdotes.
4. Docent eam celebrari pro vivis & defun-
Gtis. S. Auguſt. &c. vide meam Analyſin
P. P. Merito etiam Tridentinum Seſſ. 22.
cap. 1. dogma noſtrum probat ex imbecilli-
tate Sacerdotii Levitici, & Chriſtum eſſe Sa-
cerdotem ſecundum ordinem Melchiſedech,
qui Corpus & Sanguinem ſuum ſub ſpecie-

bus panis & vini Deo Patri obtulit: & hoc

confirmat ex figura veteris Paſchæ, Prophe-
tia Malachiæ, & 1. Cor. IO. ac demum can. I.
definit: &i quir dixerit, in Miſſa non offerri
Deo verum & proprium Sacrißicium, aut quod
oßerri non ſit aliud, quam nobis Chriſtum ad
manducundum dari, anathema ſit. 3tio Deo
in omni Religione Sacrificium ex jure naturze

offerendum eſt. (F. 800.) Ergo etiam in

Evangelica Religione: id quod fit in Miſſa,
quzæ habet omnia ad verum Sacrificium re-
quiſita. I. Habetur ſummus & inviſibilis
Sacerdos Chriſtus, qui ſeipſum viſibili Sacer-
dotum miniſterio Deo Patri offert. 2. Habe-
tur res externa ſenſibilis, ſeilicet ſpecies pa-
nis & vini, ſub quibus Chriftus realiter con-
tinetur. 3. Habetur mutatio hoſtize, quia
ſpecies panis & vini ſeorſim conſecrantur, &
ſeparantur, in ſignum ſeparationis animæ
Chriſti a Corpore in Cruce, ſumuntur etiam
ſpecies, conſumuntur, & omnino mutantur.
4. Offertur denique Chriſtas ipſe Deo Patri
ad gloriam Dei in Altari: Ergo eſt verum

Sacrificium. (J. 799.)
U4 Schol.

3 12 Caput XVI.

Miſſæ no- Schol. I. Sacrificium Euchariſticum dicitur Miſa a

men unde.

verbo mitto, vel quod ex donis a populo Miſſis
olim fieret: vel quia per Angelum Sacerdos pre-
ces ad Deum mittit: vel quia Chriſtus eſt hoftia
àa Deo nobis miſſa. Hoc nomen perantiquum eſt,
cujus meminit S. Auguſtinus Serm. 91. de temp.
S. Ambrofius l. 5. ep. 33. S. Gregorius hom de
Nat. Apud Græcos vocatur Liturgia, a S. Offi-
cio, in quo peragitur: Synawis, ſeu unio fidelis
populi cum Deo. Oblatio, quia Deo in propitia-
tionem peccatorum offertur. Colleſta, quia fide-
les in unum colliguntur. Dominicum, quia eſi

res plane Divina.

Solytintesr Schol. 2. Proteſtantes Sacrificium a Catholica Eeccle-

objectio-

eS.

fia rejecerunt, & Euchariſtiam non eſſe verum
& proprium Sacrificium docent. I. Malachias lo-
quitur de Sacrificiis gentilium, eo tempore Deo
oblatis, quia loquitur in præſenti, ofertur, &
ipſe Arias Montanus tefſtatur, efficax argumen-
tum ex citato loco pro Sacrificio Mifſæ defumi
non poſſe. Item Prophetia de precibus Ifraelita-
rum diſperſorum, & de Sacrificiis Jeroſolymæ
oblatis ex pecunia eo miſſa Baruch. I. v. 0. in-

telligi poteſt: vel de precibus Judæorum Deo ac-

Ceptis, quas modo inter gentes fundunt. RXeſp.
Gentilium oblatio nec una, nec munda fùit: di-
citur autem in præſenti: offertur, more Prophe-
tarum præſens pro futuro uſurpantium. Arias
fngularis deſerendus eſt, cum FTridentinum illi
contradicat Preces non funt proprium Sacrifi-
cium: nec Sacrificia Jeroſolymitana fant Saerificia
celebrata in gentibus. HI. Mincha ſæpe tantum
fignificat Sacrificium metaphoriecum & quodcun-
que donum à radice e) donavit; vel T) ad-
duxit: hine etiam Rabbini per hanec mincham pu-
ras preces intelligunt: S. Hieronymus, Theodo-
retus, Cyrillus Juſtinus &c. de Sacrificiis ſpiri-
tualibus intelligunt, ſicut etiam multi Theologi
Luſitani. Keſp. Vox mincha ſolitarie ſine adjecto
1

5865

ien
(evci
ltnie
n it,

1t. N

bes eot

Mere

iropt
ne I
Eaſen
Gallt,
1 Wo
in
tünn,
füümm
4 een
n⸗
u
dhen
er
n
t
ler
li
ver
eir
n

.

R

ne
er
E⸗

U
e
.

r M
Dlo Nie⸗
erds
ett hlin
gnune,
e ten
s hon
149 05.
Unid fiei
in cnti⸗
, glu ſe⸗
, (el

lra
ſſe venn
lachiisl-
ppote
ſortur, 1
Argüme:
6*
e Ceſuu

De Sucrificio Miſſ. 313

in S. Scriptura poſita nullibi Sacrificium meta-
phoricum fignificat, ſed proprie diétum, uti
oſtendit P. Widenhofer in Explic. S. Script. unde
ſolitarie, ſi donum Deo oblatum ſignificet, pro
rata circumſtantiarum Sacrificium proprium deno-
tat. Rabbini in ſua explicatione falluntur. Pa-
tres communiter citatam prophetiam de Sacrificio
Miflæ exponunt, licet nonnulli etiam Sacrificium
improprium precum adjungant. Theologi illi
ante Tridentinum ſeripſerunt, vel fi poſt illud,
erraverunt. III. Melchiſedech Sacrificium non
obtulit, tum I. quia NRντ fignificat fecit exi-
re, non vero obtulit: tum 2. quia panem & vi-
num tantum protulit in refrigerium Abrahzæ &
militum, cum nil legatur de deſtructione Sacrifi-
cii: tum 3. quia LXX. legunt sαανονννοτα
zal swo Obtulit ipſi Abrahzæ panes & vinum: tum
4. quia protulit panem ut Rex cum ſ7)2 Princi-
pem ſignificet: imo 5. fſi fuiſſet Sacerdos, pa-
nem & vinum tamen quatenus Sacerdos non pro-
tulit, cum in Hebræo non legatur particula cau-
ſalis ₰ ſed) & in LXX. autem: tum 5.

quia ly Sacerdos ſpectat ad verſum ſequentem,

Rta ut ſenfus ſit: Melchiſedech ut rex convivio
excepit victores, & ut Sacerdos benedixit Abra-
hæ v. 19. tum 6. quia S. Paulus in ep. ad Hebr.
Sacrificii Melchiſedech non meminit, licet ejus

Sacerdotium Levitico Sacerdotio prætulerit: imo

nomine Sacerdotis Abraham intelligitur, utpote
cui Melchiſedech decimas obtulit: Ergo nec Chri-
ſtus panem & vinum obtulit. Keſp. Ad 1. hotzi
ſeorſim ſumptum ſignificat, fecit exire, ſecus ſi
in contextu legatur, ubi fignifieat, obtulit:
Gen. 4. v. 3. Ad 2. protulit, ut pars Sacrificii
illis daretur, & ſic deſtrueretur; refrigerio enim
non egebant, quia jam comederant. v. 24. Ad 3.
oblato jam Sacrificio panes & vinum oblata Abra-
heæ confumenda dedit. Ad 4. Cohen nonniſi im-
proprie Principem fſigniſicat, unde omnes verſio-
nes

314 Caput XVI.

nes legunt Sacerdos: particulam vero ve hic eſſe
cauſalem, patet ex eo, quia datur ratio, cur pa-
nem protulerit, alias enim fruſtra Sacerdotii men-
tio fieret: ita omnes P. P. Ad 5. Lectio illa eſt
falſa, quia v. 18. & ly Sacerdos ſeparatur a v. 19.
per Sophpaſuch ſive punctum ſenſum terminans.
Ad 6. Commemoratio Sacrificii Melchiſedech non
erat ad ſcopum S. Pauli, quia tantum volebat
probare, Chriſtum non eſſe Sacerdotem ſecundum
ordinem Aaron & illo majorem, ſicuti Melchiſe-
dech fuit major Abrahamo, meminit tamen Hebr.
13. V. 10. Ly Sacerdos conjungitur per ly &
cum perfona præcedente, quæ Abrahæ benedixit,
id eſt, cum Melchiſedech. IV. Hebr. 10. dici-
tur: Sank’ficati ſumus per oblationem Corporis
Seſa Chriſti ſemel . . . una enim oblatione con-
ſummavit in ſempiternum Sanclos. Ergo non da-
tur aliud Sacrificium, niſi illud Crucis? & hoc
diſerimen afſignat Apoſtolus inter Legem novam
& veterem, quod in hac oblatio ſæepe repeteretur,
in Nova Chriſtus ſemel oblatus fuerit, qui unam
pro peccatis offerens hoſtiam in ſempiternum ſe-
deat in dextera Dei: Et ideo Chriſtus eſt Sacer-
dos in æternum, qui nullos habet ſacceſſores.
Reſp. Oblatio Corporis Chriſti & meritum ejus
in Miſſa, quæ eadem eſt cum Sacrificio Crucis
nobis applicari debet. Hinc non opus eſt, ut
Sacrificium Crucis cruentum repetatur, poſſunt
tamen multiplicari Sacrificia multiplicantia Sacri-
ficium Crucis, & ejus fructum nobis applicantia.
Et Chriſtus nullos in Sacerdotio fucceflores ha-
bet, ſed tantum miniſtros, per quos Sacrificium
offert. V. S. S. Euchariſtia eſt Sacramentum &
Teſtamentum: Ergo non eſt Sacrificium: hinc
non legimus, Chriſtum in ultima Cœna Corpus
ſuum Deo batri obtuliſſe. KRelp. Euchariſtia ſub
diverio reſpeétu eſt Sacramentum & Sacrificium:
Sacramentum, quatenus nos ſanétificat: Sacrifi-
cium, quatenus Deo offertur. Evangeliſtæ qui-
dem expreſſe non dicunt, Chriſtum in ultima Cœ-
na

k
bele in
Eun
Etüm
“
Peiheii
innn
hoſt
umn S
n kaee
iam

Rinen
IIN
ineto
n.
Alm
Cto,
n 1

De Sacrificio Miſſæ. 315

leeg na ſe Patri obtuliſſe in Sacrificium . & multum de
otim hac re in Tridentino diſputatum fuit, ſed univer-
Kio ia ſalis Traditio tandem omnes in affirmativam ſen-
traen tentiam coegit, cui Tridentinum c. 1. Sefl. 22.
ſubſcripſit. VI. Sacrificium Miſſæ evacuat vim
Rnu Sacrificii Crucis, quæ eſt infinita: alias Chriſtus
t D“ in ſingulis Miſſis mori deberet, quippe in Sacrifi-
n Weid cio hoſtia occidi debet, nec pendet a nobis na-
nſuute turam Sacrificii immutare, & ex cruento incruen-
fe um facere. Reſy. Sacrificium Crucis habet vim
menke infinitam, nec opus eſt repetitione Sacrificii
ieht cruenti crucis, ita ut Chriſtus ſæpius moriatur,
benliz ant incruenta ejus in Miſſa oblatio ſit in ſupple-
mentum defeétus Sacrificii Crucis: poteſt tamen
Gym idem quoad ſubſtantiam Crucis Sacrificium modo
lonet incruento offerri, ut meritum Crucis nobis appli-
ononi⸗ cetur. Deinde in Sacrificio cruento rei viventis
: Ein in forma rei viventis oblatæ requiritur victimæ
n 6 occiſio, non vero in incruento rei in quodam
peteten ſtatu mortis, in hoc enim ſufficit occiſio myſtica,

ni quæ in Miſfa habetur, dum Chriſtus vivens qui-
enda? dem offertur quaſi in ſtatu quodam mortis ſub

e ſpeciebus panis & vini, quæ ſeorſim conſecratæ
ſonſts repræſentant ſeparationem animæ a Corpore Chri=
ginn 6 ſei tempore mortis.
i „(Echol. 3. Radulphus Cudworthus de vera noftone Cudwor
, MH Cene Dom. arbitratur Cœnam a Chriſto inſtitu- thi ſen-
8 tam fuiſſe ad imitationem Judæorum & Gentilium, tentia.
lui qui Sacrificio peraéto ex reliquiis ejus coœnas ad-
rb⸗ ornabant: unde Euchariſtiam non Sacrificium,
nten ſed epulum ex Sacrificio nominat. Præluſit illi
“ Stukins l. I. antiquit. convival, c. 33. Molinæus
“ r 1. de Altar. c. 5. Et Cudworthum ex Calviniſtis

ſecuti ſunt Joan Claudius ſermon fur l'Euchariſtie;,
& Maſſonius. Et ex Lutheranis Olearius diſ’ de
vosente Hs, Chriſto & dam. Pfaffius Th. dogm.
LYart. 3. c. 3. Verum ſi Coena Dominica diétis
Sacrificiis ſuceeſſit, oportet, ut de ipſo Sacrificio,
quod Corpus Domini eſt, fideles fiant participes,
ſcut etiam Apoſtolis eum Chriſto Aecumbentibus
e

316 Caput X. VI.

de Sacrificio ipſe Salvator diſtribuit, qui, cum
nondum cruentam in cruce ſe viétimam obtuliſſet,
incruentam æterno Patri hoſtiam in Coœna ſe of-
ferre debuit. Itaque ſi Euchariſtia epulum eſt ex
Sacrificio, verum etiam erit Sacrificium.

G. 1014.
Finis Sa- Porro Sacrificium Miſſæe quadruplici ex

criſicis cauſa a Chriſto inſtitutum fuit, quas Triden-

MWiſæ. tinum Sefſ. 22. cap. I. recenſet. Prima du-
citur a neceſſitate Sacrificii exterioris. (§.
800.) Secunda petitur ab imperfectione ſa-
crificiorum Legis naturæ & ſcriptæ, quæ per-
fectioni Legis Evangelicæ non conveniunt.
Tertia a grata memoria Paſſionis & Mortis
Chriſti, quæ inter Chriſtianos ſemper vigere
debet. Quarta eſt, ut merita & dona, quæ
Chriſtus nobis per mortem ſuam promeruit,
impetrentur.

Præſtan- Schol. Ex quibus ſequitur, Religionem Chriſtianam
⁰. per Sacrificium Miſſæ tantum eminere fuper alias
Religiones, quantum veritas figuram, & Corpus
lucidum umbram præcellit, & fideles ſumma de-
Votione huic S. S. Sacrificio intereſſe debere.

G. 1015.

In quo Sacrificium autem Miſſæ non in ſola mor-
ejus eſen- tis Chriſti commemoratione ac repræſenta-
tia conſi- tione reponi debet, ſed in oblatione incruen-
Kat. ta & myſtica Chriſti realiter præſentis ſub
ſpeciebus panis & vini. Nam 1Imo Tridenti-
num Seſſ. 22. cap. I. veritatem Sacrificii
Miſiæ probat ex oblatione ſui Corporis &
Sanguinis, quam Chriſtus in ultima Gak
ecit,

,
SEel
E
ugen
Felit,
1
ſüt;
u 8
Mnen.
10
unice
An⸗S.

nt
I0ton
t
on.

De Sacrificio Miſſa. 317

fecit, & ab Apoſtolis eorumque Succeſſori⸗

en bus fieri præcepit: ſicuti ergo ipie Chriſtus
Ceuee vere & proprie Corpus ſuum & Sanguinem

hmde Non figurate ſolum obtulit, ita Sacerdotibus
n. præcepit, ut idem non figurate tantum, ſed
vere & proprie facerent. Et ideo can. 3.
definit; Sacrificium Miſſæ non eſſe nudam
tantum Sacrificii in Cruce peracti commemo-

nnt rationem. 2do Patres veritatem Sacrificii ex
Dind reali Chriſti præſentia ejusque oblatione in

e Euchariſtia probant, uti S. Ignatius ep. ad
letd (Sywmirn. S. Juſtinus in apol. Tertullianus l. de
llne ? oxrat. c. 14. &c. Ergo realis præſentia Chriſti
Guek in Euchariſtia a Sacrificio Altaris divelli non

d Ma poteſt, ſine qua Miſſa non efſet verum Sa-
IN Crificium.
pet ſiNc
na, Schol. I. P. Courayer, qui poſtea ad Anglos defe-
otnekuit cit, in difſert. ſur la validite des Ordinations des
Anglois docet, totam Sacrificii Miſſæ eſſentiam
in ſola commemoratione & repræſentatione Sa-
Crtin crificii Crucis reponendam eſſe, ita ut ſi etiam
e ſne Chriſtus in S. S. Euchariſtia realiter præſens non
,ECn foret, nihilominus Miſſa repræſentatio Paſſionis
ſonm & Mortis Chriſti, ac verum Sacrificium eſſet,
Ee quia P. P. communiter aſſerunt, Miſſam eſſe com-
memorationem & repræſentationem Sacrificii Cru-
cis, Keſp. ſed non nudam, quia realem Chrifli
præſentiam ſupponunt.
GAI. Sechol, 2. Quærunt Scholæ, in quanam actione Miſſæ In qua
reur efſentia Sacrificii confiſtat. Ubi certum eſt Imo aflione
eielne, Eflentiam Sacrificii Miſſæ non conſiſtere in obla- conſiſtat.
ſnte 5 tione ante conſecrationem facta, quia in illa Cor-
Nies pus & Sanguis Chrifti nondum præſens non of-
Gii tur. 2do Certum eſt, non conſiſtere in diſtribu-
4“ tione populo facta, quia verum eſt Sacrificium,
licet nullus de populo communicet, uti docet
Cen Tri⸗

Ne

218 Caput XVI.

Tridentinum Seſſ. 22. can. 8. tio Probabilius
etiam eſſentia Sacrificii Miſlæ non confiſtit in ob-
latione poſt conſecrationem, uti vult Scotus:
tum quia in illa nulla fit mutatio rei oblatæ: tum
quia ab Apoſtolis non fuit adhibita: tum quia
tantum fit nomine Eccleſiæ. Ato Fractio hoſtiæ
conſecratæ in tres partes ante ſumptionem facta
non eſt de eſſentia Sacrificii Mifſæ: tum quia non
erſatur circa utramque ſpeciem: tum quia fine
hadc fratione habetur integrum Sacrificium; fi
enim ante fractionem caſu hoſtia in calicem deci-
dat, juxta Rubricam non debet frangi, ſed cum
S. Sanguine ſumi. Sto Melius ergo dicitur, eſ-
ſentiam Sacrificii Mifiæ adæquate conſiſtere in
duabus actionibus conſecrationis & ſumptionis
S. S. Euchariſtiæ. De conſecratione patet tum
ex eo, quia illa perſpicue fit in Perſona Chriſti:
tum quia in illa conſiſtit repræſentatio Sacrificii
Crucis, & fit immutatio hoſtiæ per myſticam oc=
ciſionem, quæ conſiſtit in ſeparatione ſpecierum.
De ſumptione probatur, quia per ſumptionem vi-=
ctima, uti olim holocauſtum, perfe&te tota quaſi
abſumitur & deſtruitur: hince etiam ſumptio ita
cenſetur necefſaria, ut ſi ante eam Sacerdos vel
moriatur, vel ab ea alio modo impediatur, alius
Sacerdos etiam non jejunus Sacrificium conſum-
mare & ſumere debeat: deinde de ratione Sacri-
ficii eſt, ut Sacerdos de eo participet, ſi ſit viéti-
ma juxta S Thomam: Ergo ſine ſumptione Miſſa
perfectum Sacrificium non foret, adeoque ad eſ-
ſentiam ſpectare videtur. Non obſtat I. quod S.
Thomas 3. p. q. 83. a. 4. ad 2. dicat: In conſecra⸗
tione pverficitur Sacramentum, in qua Sacrificium
Pal offertur, Aſus autem Sacramenis eſt conſequen=
ter ſe habens ad Sacramentum. Et Sacerdos non
ſumit Sacramentum nomine Chriſti: nec hoſtiæ
minores a Sacerdote conſecratæ, non vero ſum-
ptæ eſſent perfecte ſacrificataz, Ergo ſumptio
non ſpeétat ad eſſentiam Sacrificii. Ne/p. S. Tho-=
mas loquitur de Euchariſtia, prout eſt Sacramen-=
tum;

(uitre
mun
id e
nt
Aiamr
nes ,
ten,
n a0
Kename
lenite
Eürit
ino,
he
te
i,
cd

Ubn
it

8

De Sacrißcio Miyz. 319

Rohnin Am, non vero prout eſt Sacrificium., Deinde
hüſit ins Chriſtus non quidem immediate conſumit Sacra-

l Son mentum, poteſt tamen dici conſumere, quatenus
Dlte: n ſe ad confumendum tradit, & eatenus Sacerdos
un c ſumit nomine Chriſti. Denique ut tota hoſtia
nio tor dicatur oblata, non requiritur, ut totaliter quoad
icnen ii omnes partes abſumatur, ſed ſolum quoad aliquam
un u n partem. II. Conſecratio tantum præparat viéti-
un nizie mam ad Sacrificium, nihil in ea immutat, & facit
ifim, Sacramentum: Ergo in ea non conſiſtit efſentia
alieni Sacrificii. Reſp. Conſecratio & præparat, & ſa-
dgi kte Crificat hoſtiam: præparat per vVerba tranſubſtan-
lieiun⸗ tiando, ſacrificat myſtice occidendo per ſepara-
Clfkee! nem ſpecierum, in qua hoſtia mutatur: & qua-
Inthan tenus terminatur ad ſignum gratiæ nos ſancétifi-
bataiu cantis, facit Sacramentum, quatenus Chriſtum
R Deo offert, Sacrificium.
io Keni
Ktieim &N ver
Pecienn . 1016.
laet Quia conſecratio utriusque ſpeciei ad eſ- Won licet
e M i

ſungtn ſentiam Sacrificii ſpectat (G. 101 5.), ideo emicam
is nulli Sacerdoti licet unam ſpeciem ſine alia veciem
int,“ Conſecrare. Ita colligitur ex Tridentino oa
melf. Seſſ. 22. cap. I. & can. 2. in quo definit: Si
tonee gquis dixerit, illis verbis: Hoc jJacite in meam
IIS tzommemorutionem, Chriſtum non inſtituiſſe Apo-
Nolor Sucerdotes, aut non ordinlſe, ut ipſit,
aliique Sacerdotes offerrent Corpyus & Sunguinem
Juum, anathema ſit. Ubi modus offerendi Sa-
crificeium quoad utramque ſpeciem compre-
henditur. Et Sefſ. 21. c. I. docet, nullo
præcepto Divino laicos & Clericos non con-
ficientes obligari ad Euchariſtiæ Sacramen-
tum fub utraque ſpecie ſumendum; ubi per
ly conficientes ſatis indicat, eos ad conſe-
crandum & fumendum fſub utraque ſpecie
teneri,

*

320 Caput XVI.

teneri. Hinc c. comperimus. de conſ. d. 4.
dicitur: non poſſe absque gravi ſacrilegio di-
vidi hoc Myſterium. 240. Ratio eſt: Sacri-
ficium Miſe integrum & perfectum non
eſſet, niſi offeratur Deo Corpus & Sanguis
Chriſti (H. 1015.); & repræſentetur unius
ab altero ſeparatio (I. c. Schol. 2.): Ergo
una ſpecies ſine altera conſecrari non debet,
licet una ſine altera valide conſecretur.

An ſit Schol. I. Præceptum non conſecrandi unam ſpeciem

bPrace- fine altera eſt Divinum, & non mere Eccleſiaſti-
bptum Di- cum, uti contendit Adrianus; nam I. ex Tri-
vinum. dentino I. c. conſtat, Chriſtum inſtituiſſe Euchari-

ſtiam uti Sacrificium conſtans ex ſpeciebus panis
& vini continentibus Corpus & Sanguinem Chri-
ſti ad repræſentandum Sacrificium Crucis, & Apo-

ſtolis præcepiſie, ut hoc idem Sacrificium offer-

rent: Ergo hoc præceptum eſt Divinum. 2. Sa-
crificium Euchariſtiæ eſt perfecta commemoratio
Sacrificii cruenti Crucis, adeoque ſeparationem
Corporis a Sanguine Chriſti repræſentare debet,
quod juxta inſtitutionem Chriſti non ſit, niſi utra-
que ſpecie conſecfata: maxime quia Sacerdotium
Chriſti eſt juxta ordinem Melchiſedech, qui fuit
in oblatione panis & vini. Dicis I. Chriſtus in
Emaus ſub ſola ſpecie panis conſecravit KReſp.
Nondum eſt certum apud omnes, Chriſtum in
Emaus conſecraſſe, vel ſi hoc factum ſit, uſus

eſt poteſtate ſua ſuprema. II. Ratio Sacramenti

in qualibet ſpecie ſalvatur, imo ſi vinum veneno
infectum reperiatur poſt conſecrationem panis, &

aliud haberi non poſſit, non tenetur quis vinum

conſecrare. Keſp. In una ſpecie non ſalvatur ra-
tio Sacrificii perfecti, & in cçaſu propoſito per
accidens eſt, quod non ſit integrum.
An FPapa Schol. 2. Quæritur, an ſummus Pontifex diſpenſare
in And poſſit, ut Sacerdos in una tantum ſpecie conſe-

ſecie di- cret. Reſpondetur negative contra B. Albertum,
.Azo-⸗

orin
Pur⸗
laifata
un
eum
et un
n uti
Ut Util
o S
n ri
egs,
Ennno
ord
Mune
t
Müiken
Gehn
o

E

De Sacrificio Miſſc. 321

l 4 4 Azorium &c. I. quia conſecratio Euchariſtiæ ſpenſare
legod. ſub utraque ſpecie eſt de jure Divino abſoluto poſſt.
. Nd derivato ab inſtitutione Chriſti clara & minime
Punn net obſcura: Ergo diſpenſatio & interpretatio Papæe
Geng locum non habet. 2. Hæc diſpenſatio nullius

foret utilitatis, non pro privatis, quia privato-
rum utilitas debet cedere reverentiæ Sacramenti:
nec utilitatis publicæ pro toto regno, quod alias
vero Sacrificio privaretur: nec adeſt necçeſſitas
cum vinum in omnes provincias deferri poſſit.
Dicis I. Innocentius VIII. diſpenſavit cum Nor-
wegis, ut in ſolo pane conſecrarent: teſte Vola-
terrano l. 7. Geogr. c. 4 & defaéto diſpenſat cum
Neo-ordinatis Sacerdotibus, ut cum Epiſcopo ce-

etut wni

fe huin. dJebrantes unam tantum ſpeciem ſumant: Ergo
ſee poteſt diſpenſare, ut una tantum conſecretur.
ineni Reéſp. Diſpenſatio Innocentii eſt fictitia. Sumptieo
,Elrr. utriusque ſpeciei ſpectat tantum ad principalem
iuum Cke⸗ Celebrantem, qnalis in ordinatione eſt ſolus Epi-
1. 2 ſcopus, non vero ordinati, qui tantum funt con-
emotd Celebrantes. II. Papa poteſt in votis, quee funt
undenn Juris Divini, diſpenſare: Ergo etiam in conſecra-
ne 184 tione ſub duplici ſpecie. Keſp. In diſpenſatione
,nin voti non tollitur obligatio, quamdiu manet Pro-
eriliil miſſio, ſed Eccleſia ſolum declarat, in certis ca-
1, ifk üdbus non manere votum, & ad eos obligationem
Chrinm: voti ſe non extendere, adeoque obligatio voti
t 1 Eeſt juris Divini conditionati, ſi fuperior non con-
Unſig tradicat: obligatio vero conſecrandi fub duplici

I

ſpecie eſt juris Divini abſoluti.

nen Irhol. 3. Ex his patet, Sacrifcium Miſlæ non dif- An Aißfe-
ferre eſſentialiter a Sacrificio ultimæ Cœnzæ, quia rat Sacri⸗=

Pebls,
in eadem eſt utrobique hofſtia, & principalis offe-Kcium
aturt rens Chriſtus: accidentaliter tamen differt, quia Miſſæ a
olto in ultima Cœna Chriſtus mortalis oblatus eſt, in Sacrifitio
Mifſa fub ſtatu quodam mortis offertur, non ta- Cæœnæ &
iet⸗ en mortuus. In Cœna Chriſtus ſeipſum imme- Crutis.
ene iate obtulit, in Mifſſla immediate miniſterio Sa-
Uemn, cerdo-

0“ hram Inſtit. Theol. Lom. I.I.. X

Offerens
Fi,. miniſtrum conſecrationis KEuchariſtiæ,, jam
15 e,

Chriſtus.

322 L Caput XVI.

cerdotis offertur: In Coena' Sacrificium merito-

rium & Satisfactorium fuit, non vero Sacrificium
Miſſæ, quia Chriſtus modo mereri & ſatisfacere
nequit, propitiatorium tamen eſt noſtrum Sacrifi⸗=
cium, applicando nobis merita Paſſionis & Mor-
tis Chriſti: Illud mortem Chriſti futuram, hoc
præteritam fignificat: Illud non fuit imago alte-
rius Sacrificii incruenti, hoc eſt imago Sacrificii
Coenæ incruenti. Deinde Sacrificium Miſſæ efſen-
tia & ſfubſtantia non differt a Sacrificio Crucis:
diſcrimen ſolum eſt, quod hic modus ſit incruen-
tus, qui in Cruce cruentus fuit: hic myſtica ob-
latio, in Cruce realis cum Sanguinis effuſione:
hic applicatur redemptionis pretium, ibi ſolvitur:
hic imago & repræſentatio Sacrificii Crucis, il-
lud vero imago alterius non fuit, ſed prototypon
omnium Sacrificiorum. Denique Sacrificium Miſſæ
eſſentialiter differt a Sacrificiis Moſaicis, tum ra-

tione rei oblateæ, tum ratione offerentis, tum

ratione virtutis & efficaciæ.

O. 1012.

Solum Sacerdotem rite ordinatum eſſe

alibi dictum fuit. (J. 997.) Sed quia Sa-
cerdos ſacrificans agit nomine Chriſti & Ec-
cleſiæ, hinc inprimis Chriſtus Dominus eſt
Sacerdos præcipue Deo Sacrificium Miſſæ
offerens per alios Sacerdotes ut miniſtros.
Id patet Imo Hebr. 7. V. 17. Tu er Sucerdos
in æternum ſicundum ordinem Melchiſedech:
Sciliret per tuos miniſtros Sacrificium ſub
ſpecie panis & vini offerens. Et ideo in
Concilio Lateran. c. firmiter. de ſum. Trin.
dicitur: Chriſtum in hoc miſſterio ſimul eſſe
Sacerdotem & Sacrificium. Et Tridentinum
Seſſ. 22. cap. 2. docet: Idem nune Se
„t WUri⸗

(e
Pctirn
1ne⸗

en ti

lebe

otos

Wel
t.

nenn
end
ue
iit

i

n
tiden
i

im meite
Gactiüene
ſatisurn
tum Hici
nis & M
tumm, N
immgo d
1 Nriti
lle ee
cio Cnes
ſt inene
mjkiat
8 eiktlans
i ſonin
Crues,

Prottan.

feium i⸗
is, n
entis, iu

tum¹
We, 9
,
u
n M
Minite⸗
Nn
r
Cuun 1

ide

n M
N
Gr
er

De Sacrificio Miſſæ. 323

Chriſtus Sacerdotum miniſterio, gqui ſeipfſum tune

in Cruce obtulit. 2do. Ratio eſt, quia actio

ſacrificandi non ſolum a re oblata, ſed etiam
a principali offerente ſuum valorem & digni-
tatem trahit: Ergo cum Sacrificium purum
eſſe debeat, homo vero Sacerdos non ſemper
mundus exiſtat, ſaltem principalis Sacerdos
talis eſſe debet, qui ſolus Chriſtus eſſe
poteſt. “
Sckol. Chriſtus Dominus juxta Salmanticenſes offert gn omn:a
ſingula Sacrificia immediate in ratione principalis Sacrificia
Sacerdotis oblatione formali, actuali & elicita; smedia-
quia dignitati æterni Sacerdotis & excellentiæ te offerat.
Sacrificii magis congruit, quod actu formali &
elicito offerat ſingula Sacrificia, quam quod ſo-
lum mediate & remote concurrat, quatenus Sa-
crificium inſtituit, & Sacerdotibus poteſtatem de-
dit, illud nomine ſuo offerendi.

O. 1018.

Quia vero Chriſtus per Sacerdotes ut mi= Sacerdos
niſtros Deo ſacrificat (G. 1017.) , ideo Sa-vere of-

cerdos celebrans eſt miniſter, qui vere pro-fert.
prie & immediate in perſona Chriſti Sacrifi⸗

cium Mifle Deo offert. Nam 1mo Sacerdos .
ex ordinatione ſua habet ſpecialem poteſta- 2
tem offerendi hoc Sacrificium, uti conſtat
ex Tridentino Sefſ. 23. can. 1. Ergo Sacer-
dos proprie & immediate hoc Sacriſicium

otlert. 2do. Oblatio hujus Sacrificii inadæ-

quate ſaltem conſiſtit in conſecratione:
(. 1015. Schol. 2.) Sed ſolus Sacerdos Eu-
chariſtiam conſecrare poteſt: (HG. 997.) Ergo
eſ miniſter vere oflerens.
838 3 G. 1919.

Et Edoeles.

Quomodo
Videles of-

lerant.

An ani-
mäæ pur-
gatorii
oferant.

324 Saput XV.

G. 1019.

Denique cum Sacerdos nomine Eccleſiæ
ſacrificet, hinc Eccleſia ſeu fideles, qui ſunt
in Eccleſia, etiam ſuo modo hoc Sacrificium
offerunt. imo enim hoc modo etiam fide-

les in V. L. Sacrificium offerre dicebantur

Exod. 5. V. 1. Dimitte populum tuum, ut ſa⸗
crificet mili in deſerto. 2do. Sacerdos in
Miſſa orat: Mt meum ac veſtrum Sacrificium
acceptabile fiat. Memento Domine famulo-
rum, . . . qui tibi offerunt hoc Sacrificium
laudis. 3tio. Sacrificium ex natura ſua eſt
cultus publicus & ſolemnis totius populi:

Ergo nomine totius populi offertur Deo per

Sacerdotem; quod enim ſpecialiter agitur
miniſterio Sacerdotum, hoc generatim agi-
tur ex voto fidelium: ait Innocentius III.
I. 3. c. 6. de Sacr. Miſſ. P

Schol. I. Fideles triplici ſenſu dicuntur Deo Sacrifi-

cium Miſſæ offerre: 1. Quia ſunt membra Ece-
leſiæ, cujus nomine Sacerdos offert; totum enim
corpus Eccleſiæ, quatenus Sacerdotem offeren-
tem includit, reéte denominatur offerens, quia
offert per membrum ſuum ut miniſtrum ad hoc
deputatum. 2. Fideles ſpeciali ratione offerunt,
quatenus exterius cooperantur Sacerdoti offeren-
ti, quod fit petendo & procurando Sacrificium,
dando ſtipendium Sacerdoti, inſerviendo Sacrifi-
canti. 3. Quia interno affectu uniendo ſe Sacer-
doti Sacrificio conſentiunt, & petunt fructuum
illius participes fieri. .

Schol. 2. Animæ etiam in purgatorio ſpecialiter Sa-
crificium Miſſæ offerre dici poſſunt, quia cum non
fint omnibus modis extra viam, eoquod conſer-
vent fidem & ſpem, movere poſſunt Sacerdotem
A

laken
n
Mlte
la
ſeinie
n d 6
ine
Ei, il
ſfie
Eun Vel
güpti⸗
II
ritlte
mint⸗
s,/
en

Cyi Y

et
Nn

De Sacrificio MWiſſc. 32 5

ad celebrandum, in caſu, quo ſtipendium pro
Miſſarum oblatione reliquerunt; vel quo Deo
Reclete ermittente Sacerdoti apparent, rogantes, ut pro
iis celebret: quomodo etiam beati poſſunt dici

Rin ſpecialiter offerre, quando ſpeciali modo Sacerdo-
etſnn tem ad offerendum movent. Qui autem præciſe
inn IIctu interno Sacrificium Miſſæ offert, non poteſt
icchauen dici, illud offerre illa ſpecialitate, qua offerunt,
n, 1, qui ſtipendio movent Sacerdotem, ad celebran-
cetins i dum, vel qui Miſſæ miniſtrant, aut illi aſſiſtunt,
Cnfn quia priores illi non cooperantur per quid exter-
num ad oblationem offerentis, poſſunt tamen dici
e kull⸗ fpecialiter offerre relate ad omnes fideles, qui nec
Acrfien actu interno offerunt, de Sacrificio nihil cogi-
4 ſud tantes, & qui dicuntur ſolum generaliter offerre;
8 poyne quatenus Sacerdos nomine omnium agit & orat.
t Deg
ter Ai . 1020. DZ
tinn 6 Subjectum, pro quo Sacrificium Miſſæe Miſſa pro

Ntis recëcte oflertur, funt omnes fideles Chriſtiani omihus
juſti & peccatores. Ita definit Tridentinum fdelibus
od Seſſ. 22. can. 3. i quis dixerit, Miſſæ Sacri- n.
une Keium ſoli prodeſſe ſumenti, neque pro vivie &
nnaa dejfunbzis, pro peccatir, vœnis, ſatizfabtionibus
d Galiis neceſſtatibus oſſerri debere, anathema
,6 ſIt. Ratio eſt, quia Sacerdos ordinatur ut
A publicus miniſter totius Eccleſie. Ergo de-
te bet quemadmodum pro populo, ita & pro ſemet-
ie M0 oſerre pro peccutir, Hebr. S. adeoque pro
tota Kccleſia, & fidelibus Chriſtianis jufſtis
o E peccatoribus.
inttu Coroll Praſt. Imo. Sacrificium Miſſæ offerri poteft Reſolvum-
pro ipſo Sacerdote, pro fidelibus etiam abſenti- tur caſus.

r bus, quibus prodeſt, etſi nihil de hoc ſciant: &
N Sacerdos mortaliter peccaret, ſi quem de Eccleſia
ſeder. excludere vellet de fruétu univerfali fui Sacrificii:
en non tamen requiritur intentio exprefſa pro omni-
4 X 3 bus

326 Caput XVI.

bus offerendi, ſed ſufficit virtualis & implicita
celebrandi ſecundum inſtitutionem & ritum Ec-
cleſiæ, quæ hanc intentionem ſatis exprimit in
Canone. 2do. Miſſa directe etiam offerri pro in-
fantibus poteſt, ut Deus eos perfeétos in timore
ſuo ad adultam ætatem perducat: Item etiam pro
energumenis & peccatoribus, quibus tamen, ſicut
& infantibus in ratione ſatisfationis, cujus non
ſunt capaces, nil prodeſt. 3tto. Poteſt etiam of-
ferri pro catechumenis ſaltem quoad fruétus im-
petrationis, non vero ſatisfactionis, licet pro iis
alia ſuffragia, preces & eleemoſynæ offerri poſ-
ſint: oratione tamen publica pro catechumenis in
Miſſa orare non licet, niſi Eccleſia permittat.
4to. Sacrifieium Miſſæ non poteſt pro infidelibus

Offerri quantum ad fructum ſatisfactionis, cujus

non funt capaces; poteſt tamen pro iis offerri per
modum deprecationis, ut ad fidem Catholicam
convertantur, non tantum in genere, ſed etiam
in particulari pro hac vel illa perſona infideli,
cujus tamen nomen in Canone alta voce pronun-
tiari non debet. Sto. Sacerdos graviter peccat,
qui pro excommunicato non tolerato Miſfam of-⸗
fert, imo licet conſtet, excommunicatum vitan-
dum contritum obiiſſe, non licet pro eo ſacrum
oflerre, quia necdum eſt ab excommunicatione
abſolutus c. a nobis. de ſent. Excom. faltem di-
recte, quatenus Sacerdos eſt miniſter Eccleſiæ,
nec licet pro eo orare colleétas, quæ nomine
Eccleſiæ in Sacro recitantur; indirecte autem,
quatenus offertur pro peccatoribus, ut conver-
tantur, offerri pro eo poteſt, imo Sacerdos ut
perſona privata poteſt illius meminiſſe in Memen-
to: ſi tamen Sacerdos offerret pro excommuni-
cato vitando, qui fruétus Sacrificii capax foret,

illicite quidem, valide tamen offerret, quia hoe

pendet ab inſtitutione Chriſti, & ille fruétus prin-
cipalioris ex meritis Chriſti particeps fieret. 6to.
Pro excommunicato non vitando licitum eſt di-
recte Sacrificium offerre, quia juxta Extrav. Mar-
tini

l.
Onni
ſientie
ſencd

EUil

lie⸗
oren
mn50

G
luln,
KNa
5.
Uiore
Pünrit
en
nn
.
I
Uir
Oren
Aee
(a
lei
l
Uu

De Sacrificio Miſſæ. 327

indti Qini V. Ad evitanda. cum illo non prohibetur
omnis communicatio: hinc Sacerdos tuta con-

titom l. mnns .
Nhint fcientia apud nos in Germania poteſt acceptare
ei “ fiipendium ab Accatholico Proteſtante oblatum,
““ & illi legere Sacrum.
etiant
ren i J. 1021.
ien Licet etiam Sacrificium Miſſæ offerre in Licet of-
amn E . . . In: p
honorem Sanctorum. Ita Tridentinum Seff. 22. ferre Wi-

frndn
m-Jam in

leei Ccan. 5. definiens: &i quis diverit, impoſtura
ofenn eſe, Miſſas celebrare in honorem Sanltorum, „½.
umi G yro orum intereeſſione apud Deum obtt
lenr nenda, ſicut Eccleſia intendit, anatkema Sit.
e 24do. Patet ex traditione. S. Cyrillus Jerofſ.
eie. Cat. 5. ait: Cum hoc Sacrificium ofßerimus,
n mentionem facimus eorum, qui ante nos obdor-
„GAin mierunt, primum Patriarchaurum, Prophetarum,
Apoſtolorum, Martyrum, ut Deus orationibus
erum illorum & deprecationibus ſuſcipiat preces no-
taen Grar. Et S. Anguſtinus tr. 84. in ſoan. Non

Dliſa
nnche ſie Martires commemoramus, quemadmodum
hen ſem alios, qui in pace requieſeunt, ut etiam pro iis

tmain oremus: ſed magis, ut ipſßi orent pro nobis.
ilen: Accedunt omnes Liturgiæ tam Græcze,
l “ quuam Latinæ, quæ memoriam Sanctorum
n faciunt. 3tio. Sancti pro nobis in cœlo orare
we poſſunt, & orant: (H. 782.) Ergo bonum
eſt petere a Deo, tum ut Sanctos pro nobis

wensn fe
lH orare faciat, tum ut illos pro nobis orantes

me exaudiat, quæ in Miſſa petuntur.
Schol. Kemnitius in Exam. Conc. Trid. impudenter Ræſolvun
boge⸗ mentitur pag. 818. Catholicos Saerificium offerre tur caſus.
n Sanétis, iisque templa & altaria erigere. Item
adi⸗ ait, Catholicos docere, Coznam S. per ſe inſtitu-

tam eſſe, ut in ejus celebratione Sancti imploren-

e
X 4 tur.

i

328⁸ Caput XVI.

tur. Verum contrarium docent omnes Catholicz
juxta Trident. Sefſ. 22. cap. 3. docens: CQuamvis
in honorem & memoriam Sunktorum nonnullas in-
terdaum Wiſſas Ecoleſia celehrare conſueverit, non

tamen illis ogerificium offerri docet, ſed Deo ſol,

qui ilos coronavit. Unde nec Sacerädos dicere ſo-
let : ofſero tibi Sacrifcium Fetre vel Paule, ſadh
Deo, de ilarum vikoriis gratias agens, earum
pvatrocinia implorat, uat ipſi pro nohbis intercedere
dignentur in &lis, quorum memoriam jfacimus in
terris. Deinde Sacrificium Sanétis non prodeſt,
ad gratiæ vel gloriæ efſentialis augmentum, ſed

tantum gloriæ accidentalis, in quantum eorum

cultui aliquid faperaddi poteſt: Quare dum ora-
mus, ut oblata Sanéctis proſint ad gloriam, peti-
mus gratiam ita Sanéte Sacrificium celebrandi, ut
Sanéti inde gaudeant, & gloria illis coram homi-
nibus aceedat. Item Sacrificium Miſſæ per ſe pri⸗
mario ad cultum Divinum inſtitutum eſt „ E& ſe⸗

cundario ſolum ad honorandos & invocandos:

Sanétos, quatenus inffitutioni ejus non repugnat
offerre Deo Sacrificium in honorem Sanctorum.
Dicis L olim memoria Martyrum die anniverſario
in loco ſepulturæ eorum fiebat, & modo tem pore
S. Auguſtini opinio de interceſſione Martyrum in-
valuit. Reſp. Quam falſum hoc ſit, patet ex
Euſebio de præp. Evang. c. 7. dicentis: Vota
Sanſtis facimus, gquorum interceſfone apud Leum
von parum juvari nos profitenur. H. Oblatio
Sacrificii eſt eultus latriæ ſoli Deo debitus: Ergo-
male ad honorem Sanétorum transfertur. Rejp.
Nos Deo in honorem Sancterum tanquam Anctori
virtutum, quas per Sanétos operatus eſt, Sacrifi-
Zun offerimus, non vero Sanétis in honorem
ei. ,

C. 1022.
Item pro animabus in Purgatorio deten-
tis Sacrificium Miſſæ fructuoſe & bene of-
fertur. Probatur ex S. Scriptura 2. Mhcſeu.
t. I.

o i

E.

ſuin
uſri
ſen
lne /

(145.

1,
rnci,
1 A
Une n
Fti n.
vehti
Inel
enlen

Catnon

At,

Pi
te
tti

De Sacrifiho Wiſſcæ. 329

(t. 1. J. 413.) & ex traditione: (ibid.)
D eujus teſtes etiam ſunt: Tertullianus 1. de
⸗ cor. mil. c. 3. Oblationer pro deſunbtir annua
IIué die facimus. S. Cyprianus ep. 66. Anteceſo-
1den res noſtri cenſuerunt, guod, ſi quis hoc ſeciſſet,
e, non offerretur gro eo, nec Sacrificium pro dor-
n, em mitione eius celebraretur. S. Cyrillus Jeroſ.
nn Cat. S. Maximum eſz credimus animarum juva-
in men, pro quibus ojertur obſecratio Sandti illius
nt. 4 remendi, quod in Altari poſitum eſt, Sacrificii.
n am Et S. Auguſtinus l. 9. Confeſſ. teſtatur, pro
dne matre ſua mortua oblatum eſſe Sacrificium
un, H pretii noſtri. Item S. Epiphanius in lib.
bundet Anacephal. ait, Aetium inter hæreticos dam-
hns natum eſſe, quod negaret, pro mortuis of-
4 ferendum eſſe Sacrificium. Hinc merito Tri-
vormm dentinum Seſſ. 22. can. 3. definit: Si quis di-
erit, Wiſſ acrificium. . . nequt pro vivig
G defunktis offerri debene, anathema ſit.

Eendeg Schol. Proteſtantes negant, Saerificium Miſſæ pro

Frun i⸗ defunctis in Purgatorio exiſtentibus offerri poſſe,
itt 4 ex eo, quod exiſtentiam Purgatorii negent. Sed
: N hi alibi (t. I. F. 413.) jam refutati ſunt.
n .
“ G. 1023.
1 Ni Damnatis autem in inferno Sacrificium NWon vere

d Miſſæ nihil podeſt, pro quibus nec ut pro-pro dam-
8 Pitiatorium, nec ut impetratorium offerri nalis.

tos boteſt. Nam damnati irrevocabili Dei ſen-
tentia æternis fuppliciis funt addicti (t. 1.
. 200.) nec quidquam refrigerii ſufcipere
poſſunt: Ergo pro iis Sacrificium Miſſee of⸗
„ feni non poteſt (§. 787.)
X 5 F. 1024.

330⁰ Caput XVI.

G. 1024. 1 1,
. Wi
Sacrifi- Eſſectus ſeu fructus Sacrificii Miſſæ ex n
cium Miſ- parte rei oblatæ quadruplex eſt, ſcilicet, anti
Jæ s Latreuticus, Euchariſticus, Propitiatorius, ain4
Prhitd- & Impetratorius. De Latreutico patet, quia yd
or e, offertur Deo in recognitionem fupremi fui wahn
dominii. De Euchariſtico etiam conſtat, quia aam,
offertur Deo pro omnibus acceptis benefi-
ciis. De Hropitiatorio contra hæreticos Ca- Mr)
tholica fides docet, Sacrificium Miſſæ eſſe o
propitiatortuum, & valere ad remiſſionem ne
peccatorum mortalium & venialium. Imo ex m2
S. Scriptura Hebr. 5. Omnie Pontiſex ex ho= ad
minibus acumptus pro hominibut Por rinen .
ut ofſerat dona & Sacrificia pro peccatie: Sed
Chriſtus eſt Pontifex ſecundum ordinem Mel- Murh
chiſedech: Ergo quod obtulit, & adhuc of- miit
fert in Eccleſia, eſt pro peccatis: hinc Matth. udk-
26. ait: Hic eſt Sanguir meur, qui pro muſtifs as
ejundetur, vel juxta textum Græcum effun.
Atur, in remiſſionem peccatorum. 200 ex Tra- fin
ditione. S. Gyrillus Jer. Cat. 8. Curiſtum pro (Conid
peccatis noſtriz maltatum ofſeramus, & nobie M
eum, qui benigniſſimus éſt, propitium reddamut.
S. Ambroſius I. I. de off. c. 48. COhert CurG-v P
ftus ſeipſum qugſi Sacerdos, ut peccata noſtrag mea
dimittat. Et S. Auguſtinus q. 57. in Lev. xi
Unum hoc noſtrum Sacrificium ſignatur, in quo Wn
ſit vera remiſſio peccatorum. Ideo Tridentinrum eim
Seſſ. 22. c. 2. recte docet, Saerificium iſtud
dere propitiatorium eIſe „ver ipſumque fieri ut,
cum vero corde & reltta ſide, cum metu & re- i
verentia zontriti & pœnitentet ad Deum acceda- lri
milf;

De Sacrificio Miſcœ. 331

mus, miſericordiam conſequamur, G gratiam
inveniamms in auxilio opportuno. Hujurs quippe
Mlen oblatione placatuz DVominus gratiam & donum
e vanitentig concedene, crimina & peccata etiam
timin, ingentia dimittit. Et can. 3. Fi quit dixerit,
tet, i Miſæ Sacrificvium tantum eſſe laudie & gratia-
enikh rum abtiomtr . . . non autem propitiatorium,
ſn a anathema ſit.

is de V
tisun Sckhol. r. Fru&tns Sacrificii Miſſæ tripliciter dividi FruRus
e 4 poteſt I. ex parte cauſæ ſeu cauſalitatis, eſtque Miſſæ
niioe partim ex opere operato, partim ex opere Ope- quotu-
1 M rantis. 2. Ex parte rei, eſtque Latreuticus, Eu. plex.
r chariſticus, Propitiatorius & Impetratorius. 3.
ſue Eyz parte participantium, eſtque generalis, ſpe⸗
fkutum cialis, & ſpecialiſſimus.
At N

genm Schol. 2. Lutherus docet, Sacrificium Miſſæ non eſſe Quomodo

2nuc d propitiatorium. I. Quia alias communio unius peccata
Aul prodeſſet alteri, quod eſſe nequit, ſicuti nec Ba- pemitftat.
neM ptismus unius alteri prodeſſe poteſt. Keſv. Diſpa-
,M ritas eſt inter Sacramentum & Sacrificium. Sa-
n ele cramentum ordinatur ad Sanétificationem ſuſci-
er Rientium . Sacrificium per modum deprecationis
Prifont. orationis concurrit, quæ etiam pro altero fieri
Su poteſt. II. Sic homo ſine proprio labore & ope-
H ribus veniam peccatorum conſequeretur. Keſp.
ſ . Sacrificum non remittit immediate, & per ſe
Nt peccatum, ſed mediate per viam impetrationis,
Ctr i movendo Deum ad conferenda auxilia, ut homo
5 poniteat per contritionem vel attritionem cum
Sacramento, quarum vi immediate remiſſio pec-
, N catorum obtinetur: & hoc quidem probabilius
fent, . facit ex opere operato ex ſola dignitate hujus Sa- .
ſcn crificü independenter a merito & dignitate Sacer-
16 dotis, vel ejus, pro quo offertur, a qua vis cau-
tiva & impetrativa horum auxiliorum in hoc
4 t Sacriſicio non retardatur.
t § 102 5.

332 Caput XVI.
F. 1025.

Valet ad Sacrificium Miſſæ plurimum etiam pro.

vemitten- deſt tam vivis quam defunctis ad ſatisfacien-
das pœ- dum, ſive ad remittendas pœnas peccatis
a debitas. Ita Tridentinum Sefſ. 22. can. 3.
SDi quie dixerit. . neque offerri debere pro vivit
& defunktis, pro peccati', vœnis, ſatisſablioni-
bus, anathema ſit. Deinde Sacrificium Miſſæ

recte offertur pro defunctis: (G. 1022.) qui,

cum in ſtatu merendi non fint, nihil confe-
runt ad ponnz relaxationem: Ergo Sacrifi-
cium relaxat. Dein cruentum Crucis Sacri-
ficium fuit vere ſatisfactorium pro poenis pec-
catis debitis, Ergo etiam Sacrificium in-
cruentum, quod eſt illius applicatio, ad hunc
finem inſtitutum fuit.
Quomodo Schol. Miſſæ Saerificium ex opere operato imme-
pœnas ze- diate remittit ponas ex condonatis peccatis ſive
Mittat. mortalibus, ſive venialibus relictas; alio enim
modo mediate impetrando auxilium ad elicien-
dum actum ſatisfactorium defuncétis in purgatorio
ad remiſſionem poenæ prodeſſe non poteſt, utpo-
te, qui nonniſi fatispati poſſunt-

G. 1026.

Miſa eſt Denique Sacrificium Miſſæ eſt impetra-
Sacrif- torium ad obtinenda a Deo bona ſpiritualia
cium im- & temporalia. Quoad bona fſpiritualia patet
Petrato- ex Tridentino; (O. 1024. 1025.) & quoad
gium. .
bona temporalia idem Tridentinum docet,
offerri illud pro aliiz etiam neceſſitatibus, quo
nomine pacem, terræ fæcunditatem &c. bo-
na temporalia intelligit. Idem docent P. P.
S. Chryſoſtomus hom. 18. in Acta, gicit: i
u

loſe
Ee
un el
ige d⸗

remi

ns ex
into.

Kr.
alhere
ſie
Ilan he
Miggen
id

1,
(tenti
Cerent
Kr
Iiofk

n N

slacer

Perentt
al,
o N
,ior⸗

un MIle

)A

l cle⸗
Iuit⸗
is i
Enis e
cium 1
A hude

to im
cnds 1.
Ao ein
1 Aliin
ugrord
tel, un⸗

iohet⸗
iünui
rpt
Con
ue
8
e⸗
n
hi,l
d

De Sacrificio Miſſw. 333

lud offerri pro fructibus terræ. S. Auguſtinus

I. 2. de Civ. c. 8. fefert, Sacrificium hoc ob-
latum eſſe ad purgandam domum ab infeſta-
tione deemonum. Certe ſi hoc Sacrificium
pro remittendis peccatis valet, cur non pro
pœnis ex peccatis ortis, & quidem ex opere
operato. (G. 1024. Schol. 2.)

Schof, I. Sacrificium Miſiæ non ſolum habet vim An ex
ex opere operato, ſed etiam ex opere operantis opere ope-
ſeu pietate & devotione offerentis; cum enim vanltis vim
valeat per modum impetrationis & orationis, eo habeat.
majorem effectum producit, quo magis eſt fer-
vida ad Deum oratio. Unde obſervat Bellarmi-
nus, quod, etſi non ſit neceſlaria bonitas miniſtri
offerentis ad valorem Sacrificii, alicujus tamen
offerentis bonitas necefſario requiritur, quia cum
Sacrificium impetrando valeat, placere nequit,
niſi offerens placeat: unde ſi Sacerdos in mortali
offerens non placeat, ſaltem Chriſtus principalis
offerens ſemper placet. 2do. Hinc Sacrificium
Miflæ, prout eſt a principali offerente, vim ha-
bet ex opere operantis certo & infallibiliter: pro-
ut autem offertur ab homine, infallibiliter quidem
ex opere operato confert auxilia ad contritionem
Ec. excitantia, item remiſſionem alicujus ſaltem
poœnæ, & bona temporalia, ſi animæ ſaluti ex-
pediant, confert: ex opere vero operantis non
ſemper, ſi miniſter ſit malus, nullam, vel ex de-
fectu devotionis debilem vim habet. gtio. P. Go-
net docet, hoc Sacrificium etiam aliquo modo
immediate cauſare remiſſionem venialium, non
quaſi homo nullum actum deteſtationis formalis
ponere deberet, ſed, quod ſi ponat actum inſuffi-
cientem ad remiſſionem venialium, ea vi Sacrifi-
cii remittantur.

Schot. 2. Valor & fruêtus Sacrificii Mifiæ in actu An valoy
primo, & quoad fufficientiam tam intenſive, Miſſæ ſit
quam extepſive eſt infinitus, quia in eo offertur injfinitus.
Tes

334 Caput XVI.

1
res infiniti valoris a perſona infinite digna: ma-
Xime, quia eſt idem cum Sacrificio Crucis & ul-
timæ Coenzæ; & inſuper habet virtutem eomple-

tam ad producendum effectum ſyncatechorematice

infinitum. In actu tamen ſecundo, & quoad
efficientiam eſt tantummodo finitus, quia diſpoſi-
tio ſubjecti; cui applicatur valor Sacrificii Miffæ,
ſemper eſt finita; cauſæ enim univerſales agunt
juxta diſpoſitionem ſubjecti. Non obſtat I. quod
Sacrificium Miflæ pro eodem iteretur, & quod
offerens Sacerdos ſit tantum finitæ dignitatis.
Reſp. Ex hoc ſolum ſequitur, quod fruétus ejus
ſit quoad efficientiam finitus, non vero quoad
ſufficientimm. Unde etiam Sacerdos per unicam
Miſſam nequit ſatisfacere pluribus, a quibus ſti-
pendia accepit; nam fructus tanto magis decre-
ſcit, quanto in plures partes dividitur. II. Si
plures aſſiſtunt, & offerunt, per ſe prodeſt ſingu-
lis non minus, ac ſi unus tantum adeſſet: Ergo
etiam ſi pro pluribus offertur a Sacerdote. Ne/o.
Difſparitas eſt, quia multiplicatis offerentibus mul-
tiplicantur oblationes, quarum fingulæ habent
ſuum fructum ſpecialem: non autem multiplican-
tur oblationes, quando multiplicantur objeécta,
pro quibus offertur. III. Certum eſt, licere Sa-

cerdoti in Memento orare non tantum pro dante

Rtipendium, ſed etiam pro aliis iisque nominatim
applicare fruétum Sacrificii, uti patet ex Canone
Miffæ: Ergo ex eo, quod Mifia pro pluribus
applicetur, non minuitur ejus fruéctus. Keſp. Li-
cet tantum in Memento, quod eſt quædam di=
ſtinta & repetita oblatio, & ſic non minuitur
quidem generalis, minuitur tamen ſpecialis.

Cbroll. Pracl. Imo. Sacrum ab impio Sacerdote cele-

bratum non habet minorem vim ex opere opera-
to, ſed tantum ex opere operantis. Illud autem
Sacrificium eſt fruétuoſius, quod devotius legitur
vel auditur, five ſit de feria, five de Sancto;
Äve in ſummo vel alio altari, in quibusvis nr
meh-⸗

ents,
rilens
Cina
wil i
n Pn⸗
tel pl
de⸗
kuti eti
une enl
m Dei

Utter
lieke,
latio
le
Uetor
irpore

ſecſo

Khrts
Uumni,
Eede
Seent

e

kau
ttren
An

Ue
Uf

hhn

nl
Ure
Rto⸗ 1
Mo

De Sacrificio Miſſa. 335⁵

Ggnn mentis, quia eadem eſt ſemper hoſtia, licet per
Cnes t accidens plus proſit Miſſa in Altari privilegiato
ken en ob indulgentias annexas. 2do. Mifſa de Requiem
ehotnm quoad fruétum ſatisfaétorium ex opere operato
9, E gu non plus prodeſt defunéto, quam alia, plus ta-
u iu men prodeſt, quatenus Eccleſia per preces in
crti M Miſſa de Requiem ſpecialiter pro defuncto orat:
eihls nn ſicuti etiam per accidens plus prodeſt Sacrum ſo-
Plub ong lenne cum miniſtris, quod magis redundat in glo=
tur, Elh riam Dei.
E* Sn ,Y
H K. 1027.
ſaotm Ut vero Sacrificium Miſſæ in aliis præ- Pro obti-

amit⸗ dictos effectus cauſet, requiritur intentio ſeu nendo
i „ applicatio fructus facta a Sacerdote cele-ſrutu Zes
II brante. Nam Imo Sacerdos eſt diſpenſator αaa
oletig myſteriorum Dei, & in ordinatione ſua ac- Gacerdas
eſet cipit poteſtatem Sacrificium offerendi, adeo- is.
ſot. 4 que eſus fructum applicandi: Ergo quod fru-
nie Ktus hujus Sacrificli huic vel illi in particu-
lii⸗ lari proſit, pendet ex intentione Sacerdotis
tr tale Sacrificlum ad talem effectum referen-
„leerd tis. 24do. Sacrificium Miſſæ de ſe non eſt
npon determinatum, ut hos vel illos effectus in
m hoc vel illo ſubjecto cauſet, ſed habet ſe in-
ee ſtar cauſæ univerlalis de ſe in actu primo in-
ie differentis: Ergo ab intentione Sacerdotis
Ceias. ad hunc vel illum effectum in hoc vel illo
fubjecto producendum determinari debet;
Cl nullum enim aliud determinans aptius affig-
nari poteſt, cum oporteat, ut ab eo determi-

nee nationem habeat, a quo eſſe ſaum habet.
eke . . .
e Cbroll. Pract. Imo Ut effeétus Sacrificii ſpecialiter Reſolvun-

it obtineatur, debet Sacerdos fructum ex opere ope- tur caſus,

rato reſpondentem Sacrificio, prout offertur in
H pPexſona Chriſti, vel fbiipfi, vel alteri capaci per
D , inten-

Caput XVI.

intentionem ante vel ſaltem in ipſa conſecratione

factam applicare, quia in conſecratione Sacerdos

potiſſimum perſonam Chriſti agit. zdo Intentio
debet ferri in perſonam determinatam licet igno-
tam, nee poteſt alicui fruétus applicari ſub con-
ditione de futuro contingenti, quia non eſt in
poteſtate Sacerdotis eousque fruétum ſuſpendere.
3tio Si Sacerdos nulli vel incapaci vel non indi-
genti fruétum applicet, remanet in theſauro Ec-
cleſiæ, vel juxta P. Laymann illis cedit, pro qui-

bus Sacerdos ſæpius offerre ſolet, vel ipfi Sacer-

doti obvenit, quia hanc intentionem habere cen-
ſetur. Hinc confſultum eſt, ut Sacerdos primæ
intentioni aliam ſubſtituat v. g. offeram Miſſam
pro patre, vel ſi is non indigeat, pro fratribus
Ec. vel pro quibus ex accepto ſtipendio teneor
ad intentionem petentis eo modo, quo Deus ſcit,
me applicare debere. Ato Intentio applicantis de-
bet eſfſe vel explicita, vel virtualis & implicita,
ſemel poſita & non revocata, etſi longo tempore
præceſſerit, quia eſt donatio de præſenti rei fu-
turæ. Sto Applicatio debet fieri ſaltem ante con-
ſecrationem ſecundæ ſpeciei: imo ſi Sacerdos ac-
cepto ſtipendio pro aliis celebret applicationem
ante initium Miſſæ facere debet, ut etiam fructus
precum Eccleſiæ illis proveniat: de quo tamen
alii cum Salmanticenſibus adhuc difputant, uti
mox videbimus. Et ſi Sacerdos alii applicet,
quam cui ſuperior applicari juſſit, valida eſt ap-
plicatio, quia eſt actus ordinis, licet Sacerdos
contra obedientiam peccet. Neomyſta vero in
ordinatione cum Epiſcopo celebrans nonniſi ad
Intentionem Epiſcopi primarii celebrantis illlam
Miſſam applicare poteſt. 6to Sacerdos Mifſſam ap-
plicare poteſt pro eo, quem ſcit defacto velle a ſe
Miſſam petere, licet necdum petierit, niſi fit pro
effectu, ad quem non juvaret: Item valet appli⸗-
catio pro eo, pro quo Deus vult applicari. Ztimo
Si quis applicavit ad unum finem, & poſtea im-
memor applicationis factæ applicat ad alium ſnen
. 00

ſet
lire ker
Gto fut
Et von
acium
Cio pr
orum
zin .
l.
nto ol
Ugleitio
0) Nlun
tnenut
Inns
M ſ
poeo
Nont
niohe
Ulh
ur
ber

e
lete
1 1
Ubr

De Saerifcio Miſſe. 332

hleentien ñ hoe faciat ex fine ſpeciall, cenſetur interpreta-
e Aoelll tive revocare priorem intentionem. 8vo Appli=
ljtenn catio ſub conditione de præterito vel præſenti va-
letin let, non autem de futuro v. g. pro eo, qui ſti-
i tiher pendium dabit: Item nec hæc applicatio valet:
Non 1 offero pro eo, quem Deus ſcit, primo ſtipendinum
lence daturum, vel primo moriturum, quia eſt contra
Aton in. raxin Eccleſiæ, & graviter prohibita a Clemente
Heimo l. III. ono Si quis Miſſam ex errore Pro mortuo
it, o⸗ putato offert, qui tamen adhuc vivit, prodeſt
ihl r. applicatio ſecundum fructum vivo applicabilem
haberat ob voluntatem interpretativam applicantis: qui
dos in tamen putans alium effe mortuum celebraret Miſ-
Ann Me ſas, quas pro eo defuncto reipfa legere tenetur;,
0 fiankn non fatisfaveret obligationi, ſed eo defunécto alias
dio tent pro eo Miſſas legere deberet. 10mo In die Com-
Deus 6 memorationis omnium defunctorum pia conſue-
Nieantec⸗ tudo habet, ut omnibus animabus in purgatorio-
imgicn, Mifla applicetur, non tamen eſt gravis obligatio.
o tenne: Mifſa vero in alſtari privilegiato, fi per rubricam
ti eiſ⸗ liceat, de Requiem dici debet.
n e e⸗ 1 .Z
lhn wohol. Quæritur, quem fruétum Sacerdos danti ſti- Guenm
Pierire pendium, vel cui alio titulo obligatus eſt, appli. raRunz
am fuin care debeat. Xeſp. Cum Salmanticenſibus, te- Gacerdos
gnomn neri applicare fruétum ſpecialem ex opefe opera- applicare
“ð to, ſeu medium inter generalem & (pecialiffi- debeat. .
i mum, & obligationi ſatisfacere, licet non appli-
R cet fructum ex opere operantis, nec fructum &
tetd impetrationem orationum Eccleſiæ: nam z. Sa-
Nn cerdos etiam in peccato mortali celebrans & ap-
Nwni Pplicans Miflam „cui debet, peccat quidem contra
ts i Religionem, non tamen contra jnſtitiam: Ergo
finr obligationi ſatisfacit, nec tamen Sacrificium ha-
len bet fructum ex opere operantis, & fi ſit excom-
n municatus, nen agit nomine Eccleſiæ, ſie non
eg offert ejus orationes, nec impetrationem illis re-
ſpondentem applicare poteſt. 2. Sacerdos fues
lair Obligationi ſatisfacit applicando illud, quod Deus
. aliis
”
In ehram Inhit. Theol. Tvpr. III. X

338 Caput XVI.

aliis applicandum in hoc Sacrificio inſtituit, quod

non eff bonum operantis, nec orationes Eccle-
ſiæ, quæ omnia Sacrificio ſunt accidentalia. Non

obeſt I. quod ſit mens petentium, ut ſibi impe-

tratio orationum Eccleſiæ applicetur. Ke’ſp. Hoc
rationabiliter tanquam fibi debitum petere non
poffunt, quia illud ſolum jure exigere poſſunt,
quod Chriſtus illis applicandum inſtituit. II. Fi-
deles pro legendis Miflis quærunt merito bonos
& pios Sacerdotes: Ergo volunt fibi applicari
frudtum ex opere operantis. Keſp. Fructus im-

petratorius ex opere operato, quatenus in perſo-

na Chriſti offertur, non pendet a bonitate mini-
ſtri, nec quatenus orat nomine Eccleſiæ, niſi ſit
excommunnicatus: quatenus vero orat uti perſona

privata & offert, fruétus impetrationis ex ejus

bona diſpoſitione dependet: hinc fideles quærunt
bonos Sacerdotes non pro fructu ex inſtitutione
ſibi applicabili, ſed pro fructu impetrationis Sa=
cerdotis, quatenus eſt perſona privata.

Reſolvun- Coroll. Pratt. xmo Fructus ſpecialiſſimus ipfi Sacer-
tur eaſus.

doti proveniens nulli alteri applicari poteſt, quis
eſt perſonalis. 2do Sacerdos, quatenus Sacrifi-
cium offert nomine Eccleſiæ, nec licite nec vali-
de ejus intentionem mutare poteſt, ita ut ali=
quem excludat, quem in generali ſua intentione
ratione fruéctus generalis includit, vel aliquem
v. g. excommunicatum includat, quem Eccleſia
excluſum eſſe cupit. Intentio autem principalis

Eccleſiæ eſt, fupplicandi pro omnibus Chriſti fide-

libus: ſecundaria vero intentione Eceleſia offert
pro catechumenis & infidelium ſalute. 3tio Qua-
tenus Sacerdos ut privata perſona Sacrificium of-
fert, & orat in Memento, fructum impetrationis
& fſatisfactionis ex opere operantis applicare po-

teſt cuivis homini capaci etiam excommunicato

non tolerato, ſicuti etiam Sacrificio aſſiſtentes,
quia hæc propria ipſorum actio eorum arbitrio
relinquitur. 44ο In Miſſa gratuita Sacerdoti licet
NR fructus

dne

onun
eod dle
OO d
Umpple
omiit,
Ute, pot
Pritori
tor S
krol
indttione
agli
ſil, 1 4
N hn
ſiendo
n nes
Ins
ltit
enti
eren
l in⸗

s

Ur
n
ſne
tlgt
Ae
1¹ 1
1 Untid
4 bun
nmn
dſen

Cuhin

De Sacrificio Miſſæ. 339

fſuie fructus dividere, v. g. applicando fructum fatis-
kones 1e factorium Paulo, impetratorium ſibi &c. Si quis
rtllul vero alicui Miſſam ſimpliciter promiſit, non limi-
hitr tando ad certum fruétum, tenetur omnes fructus
t. Nir illi applicare: ſi autem ad certum tantum finem
m hete promiſit, v. g. in gratiarum actionem pro ſani-
e en tate, poterit alteri ructum ſatisfaétorium & im-
fiit I! petratorium applicare; quod idem tenet, ſi ju-
mridlu beatur Sacerdos, ad certum ſolum finem celebra-
t flim re. Econtra ſi quis obligetur ex ſtipendio, vel
. Iüinß fundatione, tenetur totum fruéctum ex opere ope-
ennuäſe rato applicare danti ſtipendium, vel fundatori,
opitieni vel, ſi capaces non ſint, eorum conſanguineis,
ee aut quibus maxime obligatur. 5to Ex accepto
t utiſe ſtipendio tenetur quidem Sacerdos nonniſi fru-
toris n tum medium & ſpecialem applicare, ne tamen
eles ue ſcrupulis implicetur, conſulit Gerſon de ſollic.
X ifrm Ecclefiaſt. c. 34. ut omnia in Divinam diſpoſitio-
etrationit nem referat, & intendat ſuis obligationibus ſatis-
d.·. facere eo meliori modo, & eo majori extenſio-

ne, quibus valet, ſic enim reipſa ſuo muneri ſa-=
ns f tisfaciet. .

n §. 1023.
tenus 4 4 . W „2* „
eo Cum vero Sacerdos non ſemper oblige-Stivendia

int Kur huic vel illi fructus Sacrificii Miſſee ap- grum
mi plicare, ideo quando ſuas Miſſas non habet cont.
obligatas, juſtum aliquod ſtigendium pecu-

* niarum accipere potelt, non quidem tan-
Gi quam pretium Sacrificii, led uti ſüpendium

i, juſtum ad fui ſuſtentationem. Nam Tmo .
e Luc. 10. V. 7. dicitur: Dignur eſt enim opera-

eim rius mercede ſuu. Et I. Cor. 9. V. 13. Meſri-
ned tiy, guoniam qui in ſacrario operuntur, quc de

Jacrario ſunt, edunt, Eg qui altari deſerviunt, .
es, cum altari partiripant. 2do. Patet ex recepto

umm antiquiſſimo uſu Eccleſize, quippe jam olim
gnif Kideles in Miſſa publica oblationes faciebant,
S S X 2 con-

340 Caput XVI.

conſiſtentes in fructibus; deinde Szecule 8v0

pecunia offerebatur pro miniſtris: cumque
Miſſæ privatæ invaleſcerent, ſub quibus ob-
lationes non fiebant, fideles anticipato has
lationes dabant. Vid. Van Eſpen in Jur.
cCl.

Colvuntur Schol. Dicis I. Omne pactum in rebus ſaeris repro-

objs io-
ues.

KReſolvun-
tur cdhſus.

bandum eſt, & Simoniacum habetur: (§. 862.)
Sed hac contingit in ſtipendio Miſſarum, ubi eſt
obligatio ex juſtitia & pacto: unde etiam Triden-
tinum Seſſ. 22. in decret. prohibet cujusvis gene-
ris mercedem, conditiones, pacta, & quidquid
pro Miſſis novis celebrandis datur. Ke p. Pactum,
quod inter dantem ſtipendium & Sacerdotem in-
tervenit, nonniſi ex pravo motivo Sacerdotis
variari,; & Simonia fieri poteſt, ſi nimirum is
ſtipendium ſpectaret ut finem præcipuum, aut
pretium rei ſacræ: ſed ſtipendium hoc non datur
ut pretium, ſed ut ſuſtentatio operantis. II. Non
licet pecuniam dare etiam per modum ſtipendii

pro collatione Ordinum: Ergo neque pro Miſſa.
Keſp Diſparitas eſt, quia conceſſo ſtipendio multi

abuſus & promotiones indignorum in collatione
Ordinum contingerent, & aliunde Epiſcopis de
congrua ſuſtentatione ſatis proviſum eſt.

Cbroll. Prakt. mo. Juſtum ſtipendium illud cenſetur,
quod vel lege Epiſcopi, vel loci conſuetudine ex
piorum & prudentum judicio determinatum eſt.
2do. Si quis etiam ex beneficio ſuo largiter ſe
fuſtentet, ſtipendium tamen pro Mifſſa non obli-
gata admittere poteſt, quia prius eſt per acci-
dens; ſi tamen grave ſcandalum præberet, ab-
ſtinere deberet: Item ſi pecunia accipienda eſſet
finis primarius, cur Sacerdos Miſſam celebret,
a mortali excuſari non poſſet ob formalem ava-
ritiæ ſpeciem. gtio. Si Miſſa cantanda fit, vel
legenda tempore, & loco incommodo, vel di-

ſtante, majus ſtipendium exigi poteſt: non ve-
r

leet

Pein ter
u, kege
Pn

utmn ſu

Mtämer
1er T

mien

r ind
fent er
Leunni
Pänm,
in bene
mno dee
ltenk eſe
fürr
nl o 4
li nn
r le⸗

un
n

unnt

X

Neeloſt⸗
8: Cle

Nlins

icieto
henn ,

liri ni
: (N
run, U
Ujnstige⸗
&
. Bir
cerdoten
0 eend
i innu
ipuum“
DoNe
ds, 1.
Gun e
en
pencio
colti
Ppilonn⸗
elt.

d
glvenite
minunt,
D
ud
A
en,
n,

„G.
6

De Sacrifcio Wiſa. 341

ro licet plus exigere propria authoritate, quia
pretia rerum crefcunt afto. Si Rubricæ permit-
tant, legenda eſt talis Miſfa, qualis a dante ſti-
pendium petitur v. g de Requiem, & quidem
tantum ſub veniali, quia, licet quoad ſubſtantiam,
non tamen quoad modum ſatieft petenti. Si ve-
ro per rubricas non liceat, legenda eſt Miffa a
rubrica præſcripta, per quam etiam omnis obti-
netur indulgentia in altari privilegiato, quæ ob-
tinetur per Miſſam de Requiem: ex declaratione

Alexandri VII. a. 1662. Sto. Si quis aecepit fſti-

pendium, ut celebret in cerco loco, vel tempore,

ita ut locus & tempus per ſe intendaßtur, Miſſa

Rtatuto loco & tempore legenda eſt; quia dans
cenſetur eſſe in itos: ſecus eſt, ſi locus & tem-
pus primario non intendantur: imo bignatellus
conſ. 80. ait, ſi plures Miſſæ celebrentur in Al-
tari, ita ut Mifleæ ibi conſtitutæ difficulter legi
poſſint, licet eas legere in ara vicina: quia idem
eſt fructus, & ex benigna interpretatione mentis
fundatoris hoc erui poteſt. 6to. Omittens unum
ſacrum ex juſtitia debitum graviter peccat, quia
alter graviter eſt invitus: omiſſio tamen reſtitu-
tionis ſtipendii accepti v. g. capitelli, ob parvita-
tem materiæ ordinarie tantum eſt peccatum ve-
niale. Ziimo. Qui Miſſas obligatas ultra unum

menſem, vel ultra 5o dies differt, peceat graviter:

Urbanus enim in ſno decreto mandat, non plures
ſuſcini Miſſas, quam quæ intra breve tempus legi
poſſunt, alias fideles magno fruétu din carere de-
berent: reſpiciendaum tamen hic eſt ad cauſas &
intentiones petentium, an urgeant, maxime vero
Miſſæ pro defunétis diu differri non debent. 8o.
Non poteſt Saceslos duplicatum ſtipendium pro
eadem Miſſa acci ere, applicando petenti partem
etiam ſperialifwſimam fructas ipii celebranti corre-
ſpondentem: juxta prop. 8. ab Alexandro VII.
damnatam, quia hoc ſapit avaritiam & ſimoniam.
Et f acceptum ſtipendium üt tenue, non licet
ab alio tantum sccipere, ut ftigendium ſit ju-
V 3 ſtum,

342² Cuput XVI.

ftum, & unica Mifla utrique ſatisfacere: ita de-

clarat S. Congreg. ad Decret Urbani VIII. ono.
Non poteſt Sacerdos poſt decretum Urbani VIII.
cui Miſſæ celebrandæ traduntur, per alium ſatis-
facere collato illi minori ſtipendio, alia parte ſti-
endii fibi retenta:; juxta prop. 9. ab Alexandro
II. damnatam, quod etiam prohibuit Benediétus
XIV. a. 1241. niſi tamen excefſus ex mera libe-
ralitate illi donetur, aut certum ſit, exceſſum ju-
ſti ſtipendii datum eſſe non intuitu Miſſæ legen-
dæ, ſed intuitu perſonæ ob amicitiam, pauper-
tatem, vel ſi petens cenſeatur prudenter conten-
tus eſſe. romo. Ex declaratione S. Congrega-
tionis poſſunt adminiſtratores Eccleſiæ pro para-
mentis, candelis, hoſtiis, vino &c. valorem ex-
penſarum ex eleemoſynis pro Miſſis datis ſubtra-

bere, ſi Eccleſia aliunde redditus ſufficientes pro

lis non habeat, ita tamen, ut numerus Miſſarum
cum numero ſtipendiorum correſpondeat. IImo.
Beneficiatus, cui liberum eſt, Miffam per alium

celebrare, illi congruum ſolum ſtipendium dare

poteſt, niſi in fundatione aliter cautum ſit, &
beneficii fruétus fibi retinere, quia non aecipit

ſtipendium Miſſæ ſingulare, ſed totam maſſam

reddituum, ut intentam a fundatore ſuſtentatio-
nem. Ita ead, declarat. 12 mo. Si Cajus obliga-
tus ſit, hodie dicere Miſſam, pro qua florenum
accepit, petat a Titio, ut eam pro ſe legat, ſpon-
dens ſe cras leéturum pro Titio, qui pro ſua Miſſa
tantum tres baceos accipit, videtur licere, quia
eſt tantum permutatio Miſſlarum & dierum. rI3 t:.
Qui pecuniam accepit pro Miſſis ſine præſcripto
earum numero, ſatisfacit numerando eas ſecun-
dum taxam communem: hinc etiam beæres, ſi
teſtator determinavit 100 Miſſas non taxato ſti-
pendio, tenetur ad juſtum ſtipendium conve-
niens qualitati defuncti. Item executor teſtamenti
tradere debet, quidquid pro largiori etiam ſtipen-

dio legstum eſt: legatarius vero, ſi legans voluit

pro ſe fingulis menſbus Miflam legi, aſſignando
ſtipen-⸗

fhenciun
io Eſar
olett
1,n ni
pendia,
Untnm an
fzendi,
em ſüi
ſt Nirp

i 6
ahln e
ins no
Urere

De Sacrificio Wiſſæ. 343

ter ie Kipendium ſuperfluum, ſatisfaciet minori ſtipen-
II. dio Mifſſam procurando, ſi præſumere poſſit, quod
dmi II voluerit erga legatarium libertatem exercuifſſe.
Unn ſi⸗ IAto. Qui putavit, in pecunia ſibi data effle 10
mh ſipendia, & poſtea octo tantum reperit, tenetur
Neum tantum ad 8 Miſſas, quia in plures, quam ſunt
teeddia ftipendia, non conſenſit, monere tamen debet

neIe dantem ſtipendia, & quia, ſi hæc a pluribus acce-
Neln. it, vix poteſt, tenetur ad 10 Miſſas legendas.
liſte

n,
ter conet. §. 1029.
(Congegt
Quia Sacrificium Deo ex jure natutæ of- Simplex

sſin ferendum eſt; (G. 800.) hinc Sacerdos pro- Sacerdos
enan babilius mortaliter peccat, niſi aliquoties in tenetur
SMän anno v. g. ter vel quater in feſtis ſolenniori- aliquoties
. in bus celebret. Id colligi poteſt Imo ex ver- celghra⸗

her di bis Chriſti Luc. 22. Hoc facite in meam com- „e.

n1 memorationem, quibus verbis, ait Tridenti-
en num Sefl. 21. cap. I. Chriſtus Apoſtolis, eo-

m mI rTüque in Sacerdotio Succeſſoribus, ut of-
ten ferrent, præcepit. 2zdo. Quivis Sacerdos vi
fuzæ otdinationis tenetur ad offerendum Deo
lor ſacrificium: Hebr. 5. Umnir Pontifex ex ho-

N minibus aſumptur pro hominibur conſtituitur in
ed i1r, quc ſunt ad Deum, ut oferat dona & Sa-

6 erificia: Ergo tenetur ad aliquoties ſaltem in
em anno celebrandum. Unde Tridentinum Seſſ.
23. de ref. Cap. 14. ita ſtatuit: Curet Epiſco-
ies Pur, ut ii Sacerdotes, faltem diebus Dominicit
n , ſeſtit ſolennibus, ſi autem curam habuerint,

. .
e lam ſrequenter, ut ſuo muneri ſatitfaciant, Miſ-
ier. jus celebrent.
CN .
He X 4 §. 1030.

344 Cayut XVI.

H. 1030.

Ciwalus Sacerdos curatus per ſe tenetur vel per
vero om- alium omnibus illis diebus celebrare, qui-
mibus ſe- bus plebs illi fubdita ex præcepto Miſſam
Hie; & audire tenetur: quia hoc exigit officium Pa-
ae rar⸗ ſtoris animarum, qui ideo a fidelibus deci-
mas & oblationes accipit pro fua fuſtenta-
tione, ut illis ad ſalutem neceſſaria & utilia
diſpenſet. Imo in his diebus Miſſam pro ſuis
Parochianis applicare tenetur. Nam Imo
Tridentinum Sefſ. 23. cap. 1. ait: Præcepto

Divino mandatum eſſe omnibus, quibus cura ani⸗

marum commiſſa eſt, over ſuas cognoſcere, &
pro his Sacriſicium oſſerre. Ubi Tridentinam
non alt, coram illis, ſed pro illis: Ergo fru=
ctum fpecialem applicare debent, nam fru⸗
ctas generalis a quovis etiam non curato de-

betur tofi Ecclefie. zdo. Benediétus XxIV.

in Com. de Sacrif. Miſiæ Sect. 2. GJ. 56.⸗ ait:
In hac quikſtione K. Congregationis ſemver ea
Juit ſententia, eum, qui curum animarum labet,
teneri Miſjam avplicure ponulo omnibus Demini-
cir & ſeſtir diebur er prcepto, ſive Pwochus
Jagularis At, ſive Regularis; ſive amoufbilis;
ſiue non, ſiue congruam habtat, ſiue non: Illud⸗
gque duntaxut S&. Congregatio concedit Purocho;,
panper ſit, ut étiam die eſto Miſſam applicare
voſſit ei, qui ſihi eleemoſcjnam dederit, dummodo
gelehret in Parochia, ne populur Miſja careat,
S& alio die per hebdomadam Miſſam celebret, &

popilo applicet, loco éius, quam applicure de-

buerat ſeßto illo die, cum elzeemoſynam accerit.
Idem Pontifex in Litteris Apoſtolicis: Cum

inter.

N. t 1

tles Ne
ſos in

l. a
Dlrieis
cpuis
Phius
Kcontn
Poricen

ü ge

Hie
landit,
Mn
in 4
lu
n
kini⸗
lin
ül
U
ge

E= =
=

n elf
late, (l
No MIr
riumh
lbs des
4 Hlens
gia E
n lt
Nam
: Dun
AWn
at,!
dentiun
Eigon-
pain 1
Culttoc
5el
ſnpe 1
inr,
r Da
DeN
H
—
Iund
at
ſunen
t/
,uet
6

—

De Sacrificio Miſſck. . 345

yter. t. I. Bulla: p. 366. contrarias explica-
tiones verberum Tridentini vocat inanes &
frivolas interpretationes.

Coroſl. Prac. Imo. Obligatio applicandi Miſſam Do- Reſolvun-
minicis & feſtis in Curatis pro parochianis eſt tur caſus.
„ gravis. 2do. Parochi uberiores redditus habentes
ſæpius in ſeptimana celebrare debent, ubi tamen
ad conſuetudinem reſpiciendum eſt, & Epiſcopus
providere debet, ut in oppidis frequentioribus
Mifſia quotidie celebretnr.

J. 1031.
Epiſcopis ac Prælatis Eccleſiarum Cathe- Ia Eccle-
dralium, Collegiatarum & Conventualium ſis majo-
incumbit, ut in Eccleſis ſuis ſaltem unam Bag
Miſſam quotidie celebrari curent. Ita præ- Gob,an
cipitur cap. Cum creatura. de celebrat. Miſſ. da eſt.
ſcilicet: Cum creatura non habtat, quod pro
meritis reſpondeat Creatori, mandamus, nullum
in vos torporem negligentic obrepere permittatis,
guatenur & pro anniverſariir defunbtorum, &
pro feſto & ſeria ſecundum temporum congruen-
tiam MWiſſjarum ſolemnia conventualiter celebretit.

Coroll. Praxg. vmo. Eſt peccatum mortale, in Eccle- Reſolvun-
ſiis Collegiatis & Conventualibus fine gravi cauſa tur cafus.
uno die omittere Miflam. 2do. Si in aliqua Ec
cleſia magnus ſit Miſſarum numerus, quibus ob
Paucitatem Sacerdotum, & proventuum tenuita-
tem ſatisfieri non poteſt, Tridentinum Seſfſ. 25.
cap 4, conceſſit quidem Epiſcopis, ut in Synode
dioceſana, & Abbatitus ac Ordinum Generalibus,
ut in ſuis capituhs ad minorem numerum Miſſas
redigant: ſed hane facultatem ad Sedem Apoſto-
licam revocavit Urbanus VIII. in Conſt. 45. Ve-
rum Alexander VII. Clemens X. & Benedictus
AlllI. omnibus Religiofs inftitutis privilegium
x 90 U-

346 Caput XVI.

conceſſerunt, ut Superiores Generales adhibite
mature confilio ac nonnullis regulis ſervatis one-
ra Miffarum moderari valeant. Ita Benediétus
XIV. de Syn. dicc.

H. 1032.
.
Benefcia. Beneficiatus ex juſtitia ſub peccato mor-
tus tene- tali tenetur ad eum Miſſarum numerum,
dar A. quem litteræ fundationis requirunt; quia de-
gy as le bet agere juxta mentem fundatorum, a qui-
gere. bus ſtipendium accipit, ad quod fuſcipiendo
in ſe beneficium ſe obligavit.

Reſolvun= Coroll. Praft. 1mo. Si fundatio Sacrificium quotidia-
tur caſus. num exigat, ex verbis fundatoris deſumendum
eſt, an loco, an vero perſonæ hanc obligationem
imponere voluerit. S
Beneficiatus, ut quotidie in eo, vel per ſe, vel
per alium Miſſa eelebretur: fi perſonæ, Beneficia-
tus quotidie celebrare debet, quatenus poteſt ſal-
va honeſtate & devotione: unde in quibusdam
Eccleſiis moris eſt, ut unum vacationis diem
in ſeptimana habeat. 2do. Qui ex heneficio ob-
ligatus eſt, quotidie aut ſæpius in ſeptimana cele-
brare, impeditur autem morbo, vel alia cauſa
non voluntaria, non tenetur per alium officio
ſuo ſatisfacere, nec poſtea Miſſas neglectas com-
penſare, ſi impedimentum brevi tempore v. g.
una vel altera ſeptimana, vel juxta Lugo uno
menſe duraret, ob præfumptam voluntatem fun-
datoris nolentis famulo de mercede ideo detra-=
here: ſecus, ſi diutius duret, ubi tamen ſemper
conſuetudo reſpicienda eſt. .

F. 1033.
Guotidie Conſultum eſt, & valde decens, ut Sa-

, „1 cerdos quotidie ſacrificet, ſed ſemel tantum,
(6%.

niſi aliqua ratio bis celebrare permittat. Pri-
ma

i loco, procurare debet

1S
Pdels
Uun Ag
Mppr
Cpria
e fi⸗
Nd.
Cregon
Hanun
Uurtr
MI glon
uui
örerv

Uun grp
ior

dn

K
4
N
elehr.

eeplo

cſa⸗
on

Iuußs
u;

i
e .

yvl
*V
l!

De Jucrificio Miſſæ. 3 47

uNIn ma pars probatur ex praxi Eccleſiæ: ſic S.
e. Andreas gloriatus eſt, ſe quotidie immacu-
eik latum Agnum offerre. Eandem conſuetudi-
nem approbant Patres Africani ex ep. 2. I. I.
S. Cypriani, & alii Patres: S. Ambroſius de
funere fratris. S. Hypolytus or. de conſum.
Aomm mundi. S. Hieronymus I. I. adv. Jovin. &
nenn. G. Gregorius M. 1. 4. dial. c. 56. laudat S.
ne. Caſſianum quotidie celebraſſe: & Ven. Beda:
1, d. acerdor non legitime impeditus celebrare omit-
n tent, guantum in eo eſt, privat S. . Trinitatem
laude & gloria, Angelot lIatitia, peccatores ve-
(loiii nia, juſtor ſubſidio & gratia, in pvurgatorio
umaen iſſienter venia, Eccleſiam ſpeciali Chriſii bene-
i Rcio, & ſeipſum medicina ac remedio. Sacrifi-
e,W Cclum quippe N. L. nullo tempore coarctatur,
enetf. & Sacerdos in ordinatione ſua ſpecialem gra-
eti tiam & auxilium ad digne celebrandum ac-
inde cipit. Vide Infſt. Theol. myſt. fom. 2. J. 418.
ſie oh⸗ 14.
n ee Secunda pars patet ex c. Conſuluiſti de Semel.
e celebr. Miff. ubi dicitur: Reſpondemur, quod
n i⸗ excepto die Nativitatir Dominicæ, & niſi cauſa
n neceſſitatis ſuadeat, ſuſfcit Sacerdoti ſemel in die
n unam WMWiſam . ſolummodo ozlebrare. Quod au-
en r tem lIy ſuſficit, præceptum innuat, declarat
„oο praxis Eccleſiæ: cujus rationem dat S. Tho-
Nlaß mas 3. p. q. 83. a. 2. quia homo fragilis
vix ad unum Sacrificium ſe digne præpa-
rare poteſt.

ECoroll. Prq”k. 120. In die Nativitatis Domini tres Rgſolvun-

. Miſſas celebrare permittit Eccleſia ad ſignifican- tur caſus.
Nn, dam triplicem Chriſti Nativitatem, æternam ex
1 N Deo Patre, temporalem ex Beatiſſima Virgine .
. Maria

Pratep-

tum al-
diendi
MWiſſam.

348 Camdt XVI.

Maria, & ſpiritualem in hominum cordibus: non

tamen eſt præceptum, tres Miſſas celebrandi. 2do.
In caſu necefſitatis bis celebrare licet, v. g. ſi quis
duabus Parochiis præſit, ne populus die feſto Miſſa
careat, pro dando viatico moribundo, in dedioa-
tione, ſi Eceleſia populum non capiat, ubi tamen
Sacerdos ſemper jejunus eſſe debet: imo etiam in
caſu neceſſitatis tres Miſſas celebrare licet. Ztio.
Feria ſexta majoris hebdomadæ ex antiqua tradi-
tione celebrare non licet c. Sabbato. d. 3. de con-
ſecr. Sabbato S. publice celebrare non licet ob
receptam conſuetudinem, & privatim abſtinere

tutius eſt. Feria quinta Cosnæ lieitum, Sacerdo-

tibus celebrare, ubi tamen in aliquo conventu

viget conſuetudo, ut Sacerdotes e manu Supe-

rioris S. S. Euchariſtiam ſumant, ſine Superioris
licentia Miſſam privatim celebrare non oportet.

F. 1034.
Non ſolum Sacerdotes, ſed & omnes

fideles uſum rationis habentes cum Sacer-

dote Sacrificium Deo offerre, & ſingulis die-
bus Dominicis & feſtis integram Mifſam de-
vote audire debent, niſi juſta de cauſa excu-
ſentur. Ita præcipitur c. Omnes fideler. de
conſecr. d. . Et quidem ad hoc tenentur
jure naturæ; quod præcipit, Sacrificium Deo
ſupremo Demino offerendum eſſe, quod in
Religione Chriſtiana eſt Sacrificium Miſſæ.
(G. 800. 1013.) Item jure Divino, quod de-
bitum Deo cultum, adeoque etiam Sacrif-
cium offerendum imperat: & denique jure

Eccleſiaſtico ex c. cit.

Reſolvun-

tur éaſus.
*

Coroll. Prad, zmo. Przæceptum audiendi Miſſam com-
muniter anno ætatis ſeptimo obligat. Surdus &
mutus ac cæcus ſimul attentionis incapax, ficuti

Eme
ſanfi
Ve

Uie

Eike e
uli fue
Ne
Lerumm
Hifm
lei, e
et, en
hr und
un te
Ghudo
Minei
Ci
iteſs
Un ſ
HRZ
iünntt

l,
ati
W

Ne
ſen
Nee

lluer t

bni. 10,

g Kci
klohlil
in belie⸗
,Mltun
nO Aiim
liet zi

tighun .

3 Getn.
Dn d
n Alier
, Konlt
cONIü
ann N
Superitt

Ooltet 4

Cne
Kcer

lis d.

Ham 6
la ee
l.
foſennl
nne

ſſ

ote
Geetl

ner

ſecn.
I,N
4

De Sacrificio Miſſc. 349

& amentes perpetui hoc præcepto non tenentur,.

ſicuti nec infideles & Catechumeni. Sacerdos
vero non celebrans tenetur audire Sacrum, & ſi
andire non poſſit, tenetur ipſe celebrare, præ-
mifſa etiam Sacramentali Confeſſione, ſi in mor-
tali fuerit, ubi in defeétu Confeſſarii, ſi iter unius

horz pro inveniendo Confeffario facere deberet,

Sacrum poteſt omittere. 240. Obligatio audiendi

Miflam obligat ſub peccato gravi, & affixa eſt
diei, cum quo expirat, nec poſtea ſuppleri po-
teſt: extendit ſe autem ad ſolas Dominicas & fe-
ſta: unde in die Cinerum, commemoratione fide-
lium defunctorum, feſto 8 Merci, feria 5. 6. &
Sabbato majoris hebdomadæ non eſt obligatio
audiendi Miſſam, nec in diebus Rogationum,
quia non ſunt vere feſta, niſi aliter conſuetudo
dioceſis ferat. 3tio. Ut Miſſa integra audiatur,
non ſufficit andire plures partes fimul a diverſis
celebrantibus, juxta prop. 53. ab Innocentio XI.

damnatam. Sufficit tamen, ſi dimidia pars Miſſæ
ab uno Sacerdote, altera ab alio ſucceſſive audia-
tur, licet peccetur venialiter, quia modus præ-

ſcriptus non obſervatur, imo talem præcepto non
ſatisfacere multi probabilius cenſent. In die vero
Nativitatis Domini non eſt præceptum tres Miſſas
audiendi. Ato. Omittens partem Mifſæ notabilem
v. g. ab initio usque ad Evangelium excluſive,
peccat graviter, & non ſatisfacit obligationi. Sto.
Si quis pro accipiendis neceſſariis pro Mitla egre-

deretur ad locum remotum non communicantem

cum templo per notabile tempus, vel omitteret
pariem ſubſtantialem, uti utrzmque conſecratio-
nem, non audiret Miſſam ex defeétu moralis præ-
ſentiæ; ſeeus eſt, fi iret ad Sacriſtiam aliquid pro
Sacro allaturus, aut campanas pro elevatione tra-

cturus; aut ſi miniſtraret ad altare, ubi modo

accedere, modo recedece debet; talis enim ma-
net in loco communicante, & eſt moraliter præ-

ſens. 6to. Stans extra templum, nec videns,

nee audiens Sacerdotem ſatisfacit, fü conjunctus
At

Caput XVI.

ſit reliquæ multitudini, illique in genuflectendo
Ec. ſe conformet, quia moraliter cenſetur eſſe
in templo: non tamen videtur ſatisfacere, ſi e
regione templi e feneſtra domus videat Sacerdo-
tem, quia non cenſetur præſfens; ſicuti nec ille

ſatisfacit, qui extra templum ſtans ad murum au-

diret Sacerdotem, quia non eſt corporaliter præ-
ſens; licet nonnulli contrarium defendant. 7temo.
Satisfit præcepto huic audiendo Miſſam extra
Parochiam ob conſuetudinem contrariam jus ab-
rogantem, & Privilegia Regularibus conceſfſa à
Leone X. in Bulla: Exponi nobis: & Clemente
VIII. Significatum nobis &c. 8vo. Miſſa audien-
da eſt in Eccleſia: ſolus igitur Privilegiatus ejus-
que domeſtici cohabitantes cum Privilegiato ſa-
tisfaciunt præcepto, ſi audiant Miſſam in oratorio
privato, in arce, vel domo hominis privati ad
tempus cultui Divino deputato, quia pro his ſo=

lum datur privilegium, ex declaratione Clemen-

tis XI. Satisfaciunt tamen etiam extranei au-
diendo Miſſam in oratoriis Epiſcoporum, Regu-
lalium, hoſpitalium, Sodalitatum, quia eorum
Oratoria non cenſentur privata. Probabile etiam
eſt, ſatisfieri præcepto, quocunque alio loco pro-
fano Miſſa audiatur, quia reſtrictio ad oratoria
privata ad alia loca non habetur. Ono. Ad ſatis-
faciendum præcepto audiendi Miſſam requiritur
voluntas audiendi eam tanquam rem ſacram: hinc
non ſatisfacit, qui intereſt, ut irrideat, aut ali-
uem expettet: non tamen requiritur intentio ſa-
tisfaciendi, & ſatis eſt intentio implicita, quam
habet, qui adit templum volens officium Chri-
ſtiani implere, quæque ſemper habetur, quando
non conſtat de intentione contraria. Iomo. Ad
audiendam Miſſam non ſufficit, ut quis illi inter-
ſit vi detentus, ſine omni intentione, vel ebrius
& dormiens, ſed requiritur attentio interna ſal-
tem talis, ut quis poſſit dici religioſe aſſiſtere ſub
externa ſpecie colentis Deum, ita ut vere ad Sa-
cerdotem attendat, & elevatam ad Deum mentem
habeat,

Pbert
rann
n h
bil
Atente
is pe
on ſat
ommo
endant
r. 1
pen,
Cn,
lago
N Am
b
inen⸗
latete
Nn
MN
lt,
tui
E,
iit
(he
Iun
nt
ue
VA
e⸗
n
e
i
M
kan
dus
r

De Sucrificio Miſſ. 351

lſedtel habeat, etſi varias diſtrationes patiatur: P. Lay-
enleint 3 mann vero putat ſufficere attentionem externam,
hegte, i qua quis non ponit aéctionem cum interna incom-
1t oet⸗ poſſibilem. 11mo. Qui ſcribunt, vel pingunt, vel
Nine , attente legunt novellas ſub Sacro per notabilem
D. ejus partem, vel dormiunt, vel confabulantur,

non ſatisfaciunt: Muſici tamen audiunt Sagrum,

hlter e S
dummodo præmiſia intentione ad Sacerdotem at-

hnt Tin

iln en tendant, quia eorum actio ad cultum Dei refer-
un e; tur. Item qui ſub Miſſa ſe præparat ad confeſſio-
CN nem, perſolvit ponitentiam aut officium canoni-
(kerad Ccum, Miſſam ſufficienter audit; ſi autem ſub ea
Ra nie. longo tempore confiteretur, ſuadendum illi eſt,
inwse ut aliam Miſſam audiat. Excipiens item confeſſio-
ſito nes abſolute quidem Miſſam audire poteſt, melius
Critch tamen facit, 4 non valens ſatis ad Sacerdotem at-
Ninii tendere, ut aliam Miſſam audiat. Raptus denique in
oolib extaſin ad contemplanda alia quam Miſſæ my ſteria,
e Oen non videtur eſſe moraliter præſens, nec Miſſam

audire. Iamo. Ab auditione Miſſæ excuſat Impo- Cauſcæ ea-
,N tentia phyſica & moralis: unde excuſantur incar- uſantes
emn . Lerati, groti, reconvaleſcentes ex confilio me- à MWiſa.
dici, timentes notabile damnum in bonis famæ

tranei 1

n & fortunæ, diſtantes a templo una hora, hahita
ͦas ratione perſonæ & auræ, cuſtodes domus in lo-
4s co, ubi una tantum Miſſa legitur, ex juſta cauſa
uit commorantes inter hæreticos. 13 %%. Deinde ex-
nune cuſat charitas, dum quis ægroto alias derelicto
nes aſſiſtere, vel grave damnum proximi corporale
Uuid vel ſpirituale impedire debet. 1qto. Ratione offi-
ſain cii excuſantur milites in cuſtodiis, paſtores gre-
gum, laborantes in fuſoriis, fi labor ante feſtum

inceptus abrumpi non poſüt, & matres infantibus
aſſiſtentes: Item ſervi & ancillæ ratione ſervitio-
dnd⸗ rum neceſſariorum cum auditione Sacri incompa-
tibilium; & ratione conſuetudinis mulieres poſt
Nen partum domi manentes. I15to. PFxeuſantur itine-
rantes, qui bona fide putantes, ſe in loco tranſi=
tus Sacrum audire poſſie, nullum reperiunt: Item
curſores, nautæ, aurigæ, aliique iter facientes,
vel

Denen
ahenn

ta ſunt.

352 Caput vVI.

vel in via conſtituti, ſi Miſſam audiendo diu de-
berent morari, aut magnas expenſas facere, aus
negligere commodam occaſionem longi itineris
v. g. ſocios, cum viam ignorent, & pericula
metuant, alias tenerentur ante iter, vel in itinere
Mifſlam audire. 16to. Excuſatus a Miſſa non te-
netur quidem ad alias preces determinate, requi-
ritur tamen adhuc cultus poſitivus pro ſanctifi-

canda Dominica vel feſto: quod fit juxta non-

nullos abſtinendo a ſervilibus ad colendum Deum;
unde juxta P. Laymann conſultum quidem eſt,
ut talis alias preces fundat, non tamen ab Eccle-
ſia præceptum, quæ cultum Dei in eo determi-
nat, ut Miſſa audiatur.

F. 1035.

Miſſæ pri Licet autem nonniſi Dominicis & feſtis
vatæ lici- diebus fideles Sacrificio Miſſæ intereſſe te-

neantur, nihilominus aliis etiam diebus non

feſtivis, vel in locis privatis, vel quando

nulli fideles affiſtunt, nec communicant,
Miſſas privatas celebrare licet. Ita Imo de-
clarat Tridentinum Sefſſl. 22. cap. 6. dicens:
Optaret quidem S. Simnodus, ut in ſingulis Miſe
Nis Pideles adſiantes non ſolum ſpirituali affectu,

Jed ſacramentali etiam Euchariſtiæ perceptione

communicarent . .. nee tamen, ſi id ſemver
non fiat, propterea MWiſjas illas, in quibus
Jolur Sacerdor ſacramentaliter commticat,
ut privatas & illicitas damnat, ſed probat, at-
gue adeo commendat: ſiquidem iia guoqut

MWiſſc vere communes cenſeri debent, partim

guod in eis populus ſpviritualiter communicets
partim vero, quod a publico Eccleſiæ mini=
Rtro, non pro ſe tantum, ſed pro ommnibus fide=

libus ‚gui ad Corpur Chriſti vertinent, celebten-

tir.

11
is Ne
clheulo
ſ teſt
ns I
ls a
ien ke⸗
Alnci
Kküntn
KeP
1r E
Ubican
Wes
üntet
Euban
been
ime
A
Pile
bes
tnt⸗
Id cot
Mle
An
de
Plun
klkech
)

4

to s
ſeete, t
Ngi iäine
E eien
dliniine
i ort
lite, leſi
no bnet
jonh me
Gunen
golcene,
n ib ir
e0 Eten

& 6
ereket⸗
iehus
Ced
Hunlcant
Mo
Cicen
li
rgte
ii
1
N

ℳ
1
4

af

1

De Suerifßcio Miſc. 353

gur. 2do. Patet ex Traditione. S. Grego-
rius Naz. or. 19. aſſerit, Patrem ſuum in
cubiculo privatim egiſſe Sacrum. S. Ambro-
ſius teſte Paulino Romzæ in quadam domo
trans Tiberim Sacrificium obtulit. S. Pau-
linus paucis ante obitum horis teſte Uranic
idem fecit in Altari ante lectulum parato.
S. Lucianus M. vulneribus attritus, & ara
deſtitutus fupra pectus iuum obtulit Sacra:
teſte Philoſtorgio l. 4. hiſt. Erge olim Miſſa
ſine ceœetu fidelium, & ſolo Sacerdote com-
municante celebrata fuit: imo jam olim
omnes fideles non quotidie communicabant,
uti patet ex S. Chryſoſt. hom. 3. in c. 5. ep,
Eph. & tamen multi Sacerdotes quotidie ce-
lebrabant, uti S. Caſſius Narnienſis Epiſco-

pus, teſte S. Gregorio hom. 37. in Ev. Goar,

& Geremarus &c. uti demonſtrat Mabillo-=
nius præf. in Szc. 2. Benedict. 3tio. Con-
Cilium Agathenſe a. 506. c, 18. jubet, ut
ſæculares ter in anno in die Nativitatis Do-
mini, Paſchatis & Pentecoſtes communica-
rent; & tamen c. 47. mandat, ut ſingulis
diebus Dominicis Miſſam audirent. Ergo li-=

cebat aliis temporibus Sacra facere, etſi nul-

dus communicaret. Ato. Olim plures etiam
eodem tempore in eadem Eccleſia Miſſee ce-
lebratæ ſunt; nam S. Ambroſius ep. 53. &
S. Gregorius 1. 5. ep. 50. plurium Altarium
in eadem Eccleſia meminit, quæ utique pro
pluribus Miſis eodem tempore celebrandis
erecta fuerunt: Et in die Nativitatis Domini

tres Miſſæ ex antiquiffima conſuetudine cele-

“ bra-
Schrasn Inftit. Theol. Tom. II. 2

1

354 Caput XVI.
brabantur, ubi ſane fideles in ſingulis Wiſſis

non communicabant. sto. In Miſſa privata

offertur Deo perfectum Sacrificium, cum ex-
beatur cultus Deo, & abſentes etiam fiant
illius participes: Ergo eſt licita.

Solvuntur Schol. Lutherus & Kemnitius z. p. Exam. Miſſas

objektio-

Nes.

privatas ut illicitas, & ob turpem queſtum intro-
duéctas rejicit. I. Quia Chriſtus in ultima Cons
non ſolum conſecravit, ſed & Apoſtolis præſen-
tibus S. S. Euchariſtiam diſtribuit. Et Act. 2,
Apoſtolorum Synaxis per fractionem panis deſcri-

bitur, quod idem fit I. Cor. 10. & 1. Cor. II.

Cœna Dominica privatæz opponitur, & dicitur;
unam cum altera celebrari non poſſe. Ne/v. Chri⸗=
ſtus ſuo exemplo oſtendit, quid facere poſſimus
pro circumſtantiis locorum & temporum, non
vero juſſit ſemper fieri, certe invitis S. S. Eucha-
riſtiam dari non præcepit. In actibus Apoſtolo-
rum non dicitur, quod fſine communione papuli
Miſſa celebrari non poſſit. r. Cor 10. Non de-
ſeribitur ritus S. Cornæ celebrandæ, ſed tantum
dicitur, Euchariſtiam ſumentes fieri participes
menſæ Domini. I. Cor. 11. Coena privata vul-
garis ſen convivium pro pauperibus celebratum,
& cum S. Communione conjunctum, & cum de-
bito ordine & modo non inſtitutum reprehendi-

tur: vel ſi intelligeretur de Coœna Euchariſtica,

ſolum illa privata, a qua communicare volentes
excluduntur, carpitur, non vero illa, ad quam
ſumendam nemo cogitur. II. S. Chryſoſtomus
hom. 3. in ep. ad Eph. ait: Fruſtra habetur obla-
tio quotidiana, cum nemo ſit, qui ſimul varticipet.
S. Baſilius in Pſ. II5. ait: Won in latebris deli=
teſcens ſacrificabo. Et S. Franciſcus unam tantum
Miſſam in uno loco offerri juſſit: ac Cardinalis
Humbertus dicit, imperfectam eſſe Miſſam, in
qua non fit conſecratio, fractio, ſeu diſtributio

& communicatio. KReſp. S. Chryſoſtomus non

ait, abſolute fruſtra oblationem fieri, ſed tantum,
gqua⸗

tenne
Iubo
u
ne
conn
mitent
Uone pe
ot en
H
lcantes
Nunicnr

Nan
Mela
Uuen,

krn

pinn
el
une
Mihen
WI.
l
or
Cab
ene
EN
Cyvl
oe
ng
lorl
WW in

De Sacrifcio Miſſæ. 355

gols N quatenus ordinatur ad Communionem. S. Baſi-
in lius loquitur de Sacrificiis Schismaticorum. Epi-
e ſtola S. Franciſci non eſt genuina, & loquitur ſo-
, cune lum de Feria V. majoris hebdomadzæ. Humber-
etiaon ir tus communionem populi tanquam perfectionem

accidentalem ſolum requirit. III. Sine commu-
nione populi falſificantur illa verba Canonis: quot-

e . quot ex hac altaris participatione ſumpferimus.
nunſe Reſp Hæc verba dicuntur tum propter commu-
n nicantes forte præſentes, tum propter alibi com-
l municantes, cum quibus unum corpus ſamus.
M.= *
Panße
Wr le⸗ H. 1036.
Ut autem Sacrificium Miſſae pro digni- Locas

ME tate ſua majori cum pompa & fructu cele- Miſæ ce-

e or .
e praretur, certas diſpoſitiones, præter illas, ebran-
poron,1 ..

quz in miniſtro Sacramentorum ſupponun-
SA,u tur, (G. 923. 1020.) requirit Eccleſia, qua-
e rum prima locum concernit, & ideo Miſla
N nonniſi in templis ab Epiſcopo conſecratis,

vel facellis privatis cum permiſſu Epiſcopi

riveti

celebranda eſt. Ita preecipiunt vetuſtiſfimi
Canones àa Gratiano d. I. de conſecr. collecti.
Concilium Toletanum XVI. a. 696. Roma-
num a. 826. Excerpta Egberti, c, 9. Ca-
pitularia Theodulphi c. 11. His accedunt
conſtitutiones Principum: Nov. 57. Juſtiniani.
Capitularia Caroli M. a. 789. & alia a Mar-
tene collecta 1. 1: de ant. rit. c. 3. vide etiam
(G. 795. Schol. I. n. 5§.)

Coroll. Prakl. mo. In Eccleſia polluta ſeun violata Keſolvun-
Miffam celebrare non hicet. tit. de conſecr. Ecclef. tur caſus.
Polluitur autem Eccleſia Imo per injurioſam
Sanguinis effuſionem. c. Propoſuiſii de conſeer.
Ecch. ſi nimirum homini in Eccleſia exiſtenti vul-
nus infligatur, non vero, fi faper teétum, in
. Z 2 Lurri,

356 Capyut XVI.

turti, Sacriſtia, campanali vulneretur: ſufficit au⸗
tem, fſi ſolus vulnerans in Eccleſia exiſtat, vel
vulneratus in Eccleſia foris ſanguinem effundat.
Item factum debet eſſe notorium jure & faéto,
& injuria debet pertingere ad culpam mortalem?
& effuſio debet eſſe in quantitate ſanguinis nota-

bili. 2do. Polluitur Eccleſia per homicidium in-

jurioſum notorium, quod vel cujus canſa in Ec-
cleſia fuit poſita l. c. licet quis extra Eccleſiam
moriatur: eodem modo, ſi quis ſeipſum in Eccle-
ſia occidat, vel ſi Jjudex reo mortis ſupplicium in
Eccleſia inferat, polluitur Eccleſia. 3tzo. Pollui-
tur Eccleſia per illicitam & notoriam humani ſe-
minis intra Eccleſiam effuſionem. c. ult. de conſ.
Kccl. non tamen, fi ſit involuntaria, aut per
fornicationem factam ab amente, aut per copu-
lam conjugalem ex juſta cauſa habitam. Ato. Per
fepulturam hominis excommunicati. c. Conſuluiſti.
de conſ. Eccl. ſi nimirum ſit denuntiatus, vel no-
torius Clerici percufſor: hinc ſepultura hæretici
nominatim non denuntiati locum ſacrum non vio-⸗
lat, nec ſepultura nominatim interdiécti. Sto. Per
ſepulturam hominis infidelis, aut non baptizati.
Si tamen infans in matris utero mortuus fuerit,
una cum illa ſepeliri poteſt. 6to. Polluta Ecclefia
cenſetùr etiam pollurum cœmiterium, hon tamen
viciſſim: polluuntur etiam in Ecclefia polluta
omnia altaria in ea fixa & viciſſim. 7timo. Si
Ecelefia ſub Mifla polluatur ante inceptum Cano-
nem, Sacerdos abitinere debet; eo incepto per-
ere debet. Ut vero in Eccleſia polluta iterum
celebrare liceat, reconciliari debet juxta formam
Ritualis, & quidem ab Epiſcopo, ſi fuerit conſe-
crata: c. Conſuluifli. de conſ. Eccl. niſi adſfit pri-
vilegium Abbatibus &c. concefſſum: Si tantum
benediéta fuerit: a quovis Sacerdote per aſperſio-
nem aquæ luſtralis reconciliari debet. 8vo. Ec-
eleſia conſecrationem amittit, ſi parietes incendio
ita abſumantur, ut omnis cruſta ſecundum majo-
rem partem anferatur ſmnl, non Vero, ſi cauſa
reno⸗

8

fofti,

Eheln

ſeuncan
n no⸗
lecla
n ann
In e
Wwa er

in!

Ellre
entig
n loen
o ee
o n
Eltie e
giahe
Pentia
iltie⸗
1
u
E
i
N
n
Da
is
i
8
le
Go
o

De Suacrificio MWiſe. B 357

ſuffekt⸗ HM
Pilit, gzenovationis ſucceſſive aufesatur, vel de novo
ekine dealbetur. Item Eceleſia execratur, ſi parietes
Nt ſecundam majorem partem corruerint: item ſi
l mottien pars nova Eccleſiæ reliqua major accedat, nova
ginien conſecratione indiget, ſecus, ſi minor ſit, uoi
Bülun fola aqua benediéta aſpergitur: ſi minores parie-
cni tum partes ſucceſſive corruant, & reficiantur,
n Lekir nova eonfecratione opus non eſt; ſi tamen ex
nm ület animo novam Eccleſiam extruendi parietes ſue=
Appiii ceſſive deſtruantur, & reædifcentur, nova con-
tu. ſecratio requiritur. no. In nonnullis caſibus ex-
humreis tra locum ſacrum celebrare licet, uti in caſtris
Ult, eeit pro exercitu. 2. In littore maris, & in navi S
fu, ! prOo navigantibus, modo abit pericu'um irreve-
t er rentiæ ex vehementi navis jaétatione. 3. In ora-
. Mk torlo privato ſpecialiter ad hoc ordinato, & cum —
e Cnßti licentia Ordinarii ad hoc deputato. Licet vero
s, Kelr in Tridentino Sefl. 22, in decret. de obſerv. in
,a Lelebr. Miſſarum poteſtas Epiſcoporum reſtricta
N pon fſit, que minus fine cauſa necefſitatis extra Eccle-
. 5.1 fiam vel oratorium celebrandi licentiam dare poſ-
dipin ſint; in cafu tamen neceſſitatis, quando perſona
R illuſtris morbo laborat, Epiſcopus diſpenſare po-=

trlis feſt, ut una alterave vice in loco honeſto, pro=
fanis uſibus non deputato ſuper altari portatili

fon kind . D . .
an Miſſa celebretur; quia in Tridentino ſolum revo-
,iin⸗ catur poteſtas Epilcoporum permittendi celebra-
unle⸗ tionem liberam, & continuam per modum privi⸗
e legii in privatis domibus. Non licet tamen in
ue gratori ſæcularium celebrare in Feſtis Nativita-
le⸗ 13 hrilſti Epi haniæ, Paſchatis, Pentecoſtes
R— n de eni Affumptionis beatifſimæ Virgi-
eH di WMarke §. S. Petri & Pauli, & omnium
trn DM Grum, ex decreto S. Congr. 1607. niſi ob
riei lnfirmitatem Perſonæ licentia data fit. 4. In cel-
g tis privatis Religioſorum ægrotorum Miflam cele-
0 brere licet, juxta Salmanticenſes, quia non ſunt
uſ⸗ domus privatæ, & habent privilegium Pi IV.
jal⸗ poſt Tridentinum, in quo quinam communicent,
ge locorum & Ordinum leges declarabnnt.
7, 3 K. 1037.

358 Caput XVI.
J. 1037. 1
Alare aadd Non ſolum autem templum pro licita u
Miſam Miſſæ celebratione requiritur, ſed in eo Al- mbe
reui†. tare lapideum conſecratum, aut ſaltem ſa- I Uin
ur. cra petra inſtructum, & Cruce, cereis, ac Hutn
linteaminibus ornatum. 1mo. Altaric memi- Ah!
nit S. Paulus Hebr. 13. habemus Altare &c.
quod multi Patres de menſa Dominica intel-: in.
ligunt. Et Matth. s. dicitur: &i ofers munus Mde
tuum ad altgre. Item Altare memorant Ve- (8G
teres: S. Irenæus 1J. 4. c. 34. Can. 3. Apo- (II.)
ſtol. &c. Quod autem lapideum eſſe debeat, inn
ſtatuit S. Sylveſter, licet forte jam ante illum
altaria lapidea in uſu fuerint, uti videre licet
„ apud Cardin. Bonam. 1. I1. de reb. Lit. c. 20. ſrd
& expreſfle hoc decrevit Concilium Epaonen- u
ſe a. 517. Primis tamen Eccleſiæ ſæculis D
altaria lignea ob perſecutiones in uſu fuiſſe i
non dubium eſt. Rurſus Etra ſacræ, quæ
hodie Portatile dicitur, ſæculo ono meminit
Hincmarus in capitulis: & c. Concedimus. de
conſ. d. 1. In orientali tamen Kccleſia loco
illius panni conſecrati, Antimenſia dicti, ad-
hibentur: vide Bona l. c. Denique conſe-
crationem Altaris jubent antiquiſſimi Cano-
nes d. I. de conſ. & tit. 10. l. 3. decretal.
relati. Reliquias vero Sanctorum in conſe- d
cratione Altaris adhiberi folitas præcipit, ...
Placuit. d. 1. de conſ. Altare Chriſtum ſigni:

ficat, qui I. Cor. Petra dicitur, unde con: a
gruenter altare lapideum adhibetur. i⸗
Crux. 2do. Crucie uſus in Altari eſt vetuſtiſſi⸗

2 —= 4 i3
mas, utpote qui juxta Card. Bonam de reb. 1

lit.

De Sacrificio Miſſæ. 359

fit. 1. 1. C. 25. a traditione Apoſtolica deſcen-
dit. Ejus meminit Conc. Turonenſe a. 567.
o la can. 3. Ven. Beda in vita S. Paulini. Notat
neos tamen Benedictus XlV. I. de Sacr. Miſſ. Cru-
ſten? cem olim in ſummo Ciborii vertice ſolum
cetis, 4. Collocatam fuiſſe, ex quo ſucceſſu tem-
Grneun poris in menſam Altaris ſeparatim translata
Ah fuitt.
iii 3tio. Cereorum uſum probat hymnus Pru-⸗ Cerei.
Gnm dentii de S. Laurentio. Paulinus poemat. 14.
otnne & S. Gregorius Turon. 1. 16. àc Micrologus
N H c. rI. Myſtice lumen fidei, & ſplendorem
ſe de virtutum ſignificant.

el Ato. Lintenmina memorat S. Optatus l. 6. Lintea-
iſden Wictor Uticenſis, de perſ. Wand. Concilium mina.
ten Remenſe, & c. Altarir palla. de conſ. d. I.
Ee Qui tria linteamina adhibenda præſcribit. De
e lel Antipendio nil ſpeciale occurrit.

*

Uln ii S
, C Coroll. Praſk. mo. Sufficit, ut ſuperior altaris pars, Reſolyun-
meme ſfuper qua caliæ & patena ponitur, ſit lapidea, ita tur caſus.
e ut malorem partem calicis & patenæ capiat. 2do.
inui Altare fixum conſecrationem amittit, ſi lapis ſeu
geltle menſa conſecrata a baſi ita removeatur, ut am-
Gid,1 plius confiſtere non poſſit, non vero, ſi unus
le Cl vel alter lapis dimoveatur. c. Ligneis. de conſecr.
1Cr Eccl. 3t0. Portatile conſecrationem amittit, ſi
Ceeet. ita fangatur, ut in ejus parte integra calix &
6e patena conſiſtere non poſſint: loculus tamen ſen
1 capfula Reliquiarum neceſſario in eo non requi-
Lligtie ritur. A4to. Non licet celebrare in Portatili ſeu
un lo⸗ ara duobus lapidibus conſtante: ſine altari vero
Uleen⸗ celebrare peccatum grave eſt . & conſecratio Al-
taris ſpetat ad Epiſcopum, vel alterum a Papa“
. Pprivilegiatum. Sto. Crux etiam expoſito S. Smo
eilſe in altari collocari debet, S. Congr. a. 1707. &
⸗ e ſufficit, fi pro icone altaris Crucifiæus depictus &
. 1 4. faphpre-
. .⁹

36 ⁰ Caput XVI.

fabrefactus ſit, neque Crux fub peccato mortal ülr!
requiritur. 6to. Ad Miſiam duplex candela ac- Mane
cenfa requiritur: in necefſitate tamen ſine ſcan- illn
dalo una ſufficit ex Sebo, vel oleo: fine omni uguwnl
lumine ſub peccato gravi celebrare non licet, nee umm
pro dando viatico, & Miſfa lumine deficiente ante myors
conſeerationem relinquenda. Ad ultimum Evan- mhele
gelium fufficit unum lumen: ad diſtributionem 8. (oftun
Communionis duo requiruntur. Ztimo. Duz Map- un In
Peæ ſufficiung, eti non tegant totum altare, & fah,
pro Stia ſervit Corporale: non debent efſe ex ſe- mneil
rico vel lana, ſed ex lino, cannabe aut goſſipio? un dol
una tantum mappa daplicata vel triplicata fuffici: en
ſine mappa autem celebrare eſt peccatum grave. allt
Svo. Antipendium poteſt efſe ex afferibus, vel hinun
alja materia coloribus tincta, vel nudum marmor, ahnn
aut lapis politus; fine omni autem antipendio ce=-

lebrare, Üi haberi poſſit, eſt veniale. 2“
F. 1038. 4
Temgaus, Secündo tempus MWiſſæ celebrandae erdi- W.

. . 1k . e
Miſſæ cer narium & de jure communi eſt ab aurora ui

lbrandæ. usque ad meridiem. ta habet praxis Eccle: Kil
ſiæ, quam approhbare videtur S. Pius V. in Miül
regulis Wiſſalis. Ratio myſtica eſt, quia Prina
Chriſtus in Miſſa oblatus eſt ſplendor lucis in
*termzg, & Sacrificium N. L. fide & aliis ann
donis clarius ſplendeſcir. Ratio moralis eſt. Aum
quia tempus noéturnum conventui populi i

non ſatis convenit. S Win
Corofl. PFraff Imo. In mocte Nativitatis Domini ce. ift
lebrare licet, non tamen omnes tres Miflas, nec in
licet S. Communionem diſtribuere. S. Congreg. AUlig
a. 1702. 2do. Ex licentia Epiſeopi ante auro- ain
ram, vel poſt meridiem celebrare licet. Item ex
privilegio & conſuetudine in multis loeis horzg- /
quurta celebratur Mifla pro operariis, itineranti:.

bus

De Sacrificio Miſſ. 36

tiio nothl bus &c. 3tio. Saltem una hora poſt meridiem ob

canlen publicam concionem ultra 12 mam produétam, oh
ſie ſan adventum vel funus Principis, ob iter, vel ex
imne an alia gravi cauſa uno, vel altero quadrante poſt
n let, u IZmam Miſſam inchoare licet, quia determinatio
iem temporis moraliter accipienda eſt. Aurora autem
imnn bin comprehendit ſpatium horæ cum dimidia ante ſo-
evttrn , lis ortum. Ato. Eſt peccatum veniale ante reci=
. Dely tatum Matutinum legere Miſſam ſine ulla rationa-
n iln, bili cauſa, quia eſt contra Rubricam, licet etiam
t eſe al cauſa mediocris ſufficiat: Miſſam autem conven-
nt galt tualem non decantatis Matutinis ſine gravi cauſa
Cataffh fub peccato mortali celebrare non licet: rationa-
Ntumn gmn bilis cauſa legendi Miſſam privatam ante dictum
leibu,s Matutinum eft præceptum Superioris, inſtans ho-
mn HuN ra celebrandi; & tempus commodum alias elapſu-⸗
tipenint rum: pro dicendis vero Laudibus poſt Sacrificium
minor adhuc cauſa ſufficit.
F. 1039. .
dde orl Tertio. Ad Sacrificium Miſſæ requirun- Sacra
b aun Lar facre veſter, ſcilicet mo Amidus, qui in

sLeA antiquis Liturgiis Anaboladium dicitur; cujus Am li
PI meminit Amalarius l. 2. Ejus uſus ſæculo
4, Zyo introductus fuit, & amictus olim ſuper
m Albam poni conſuevit; a ſæculo vero 11mo
Am ante eam induitur: & ſignificat tum normam
illam rectam, qua Sacerdos in omnibus ver=
bis ſuis uti debet, & robur ad retundendas
tentationes diaboli: tum velum illud, que
. ſudæi faciem Chriſti velabant, cum illi co=
Dnie laphos impegerunt; aut ſpineam coronam:
aut Chriſtum ſub humanitatis amiétu Divini-
„ tatem ſuam abfſcondiſſe. .

1 2do. Alba, quam Græci Poderem vocant: Alna.
ejus mentio fit in ordine Romano. In acti-
e Z 35 bus

Craledl
u l

32 Caput XVI.

bus Proconſularibus S. Cypriani Ep. & M.

apud Amalarium l. 2. Eam lineam non la-
neam eſſe debere ait S. Gregorius I. I. in Ez.
hom. II. Albi coloris eſſe docet S. Hiero-
nymus 1. I. adv. Pelag. ſignifcat converſa-

tionem immaculatam Chrifti in terris, cordis

puritatem, & albam veſtem, qua Jefum in-

dutum Herodes irriſit.

Ungu-
lum.

WManipu-

3tio. Cingulum, quod ſubinde Baltheum,
ſubinde Zona appellatur. Kjus meminit S.
Hieronymus ep. 128. Joannes Diaconus in
vit. S. Greg. ſignificat ſacerdotalem conti-

nentiam, & funem, quo Jeſus in horto alli-

gatus fuit.

Ato. Manipulut, ſequiori ævo additus fuit,
& illius mentio apud veteres non occurrit.
Olim Sacerdotes ſudariolum ad ſiniſtrum bra-

chium pro abſtergendo ſudore & naribus alli-

gatum habebant, cui deinde circa ſæculum
womum vel 1zmum Manipulus fubſtitutus
fuit. Manipulum ante ſtolam Sacerdotes,

Ehpiſcopi hodie, & olim etiam Sacerdotes

recitato Confiteor induunt, quia olim Plane-
ta a collo usque ad pedes integra defluebat,
ac nonniſi poſt Confiteor plicabatur, ubi Ma-
nipulus brachio alligabatur, ut brachium li⸗
berum & expeditum foret. Græci Epimani-
cion vocant: & Maronitæ duobus Manipulis
in ſingulis brachiis utuntur: ſignificat fletum

& dolorem, ac poœnitentiæ opera in præſenti

Vita ſuſtinenda, unde in ſiniſtra portatur:
vincula, quibus Chriſtus ad columnam fla-
gellandus alligatus fuit.

50.

o
Ius un

r Pe
Uon

Mont
u Dal
l, &

Ve Cnn

lhenn

I port
A t

les
fe⸗

IC

Gecle

Aun
AN
15
Uint
en.
Uñ
Kin
7
Mnn
li 1
Mei
l
I,

De Sacrißcio Miſſcæ. 363
ht 5Sto. Sola, quæ etiam Orarium dicitur: Stola.
mm Ejus uſus 1300 annos ſuperat. Eam olim G
ene ſemper portabant Epiſcopi & Presbyteri, &

Dieaconi primo ordinationis ſuæ anno, juxta
ne Mlabillonium præf. in ſæc. I. Bened. Hodie
E ſolus Papa ſemper geſtat. Erat autem lon-
Inb gior, & usque ad pedes demiſſa. Significat
ſuave Chriſti jugum, & æ qquanimitatem inter
Bahn. Proſpera & adverſa, & ideo in utroque hu-
mero portatur: cingulo colligatur, ut virtu-
oms tes virtutibus conjungamus: per modum
emn c Crucis ſupra pectus aptatur, ut Crucem in
um bectore geramus: denique vincula denotat,
quibus Chriſtus portans crucem ligatus fuit.
unge collo circumduci debet.
dituek

nemitl

6to. Paneta, ſeu Caſula olim a collo Planeta.

“ „ uscdque ad pedes Sacerdotem tegebat, & bra-
ensil chia manusque involvebat, quibus ſi opus

ſeni eſſet, Planeta ſuſtolli, & fibula ſubligari de-
ſtſire bebat. Ejus meminit Conc. Toletanum IV.
2. 507. Quo tempore hodierna Planetæ for-
e oe mWa invaluerit, incertum eſt. Significat cha-
d ritatem, & tunicam Chriſti inconſutilem,

14
. quam illi judæi detraxerunt, quando cruci
t affigendus erat.
nal 7timo. Diaconi ſtolam in ſiniſtro humero Dalma-
S portant, & Dalmatica, Subdiaconi vero Tu- uca.
mn nica utuntur, quæ ſtrictior eſt cum manicis
eun brevioribus, ut infra Dalmaticam portari
1 8vo. Quinque ſunt colores ſacrarum ve- (olor §.
E fſtium, quorum uſum ſæculo 13tio Durandus S. Ve-
refert, olim autem initio qti ſæculi nonniſi Mium.
1 albus

ſpem: violaceus, poœnitentiam: nigen, luétum

364 Caput XVI.
albus in more fuit. Color albut, Iætitiam
ruher, Martyrium & charitatem: viridie,

ſignificat.

Birretum. 920. Birrerum Romze & in plerisque aliis

KReſolvun⸗
beir CAſus.

Vaſa Sae.

Calixæ.

Ecclefiis ſæculo ono nondum in uſu fuit,
amictu enim caput obnubebant Sacerdetes,
quem Miſſam incipientes in humeros reſicie-
bant, tempus autem, quo hec conſuetudo
exolevit, incertum eſt. Vid. Benedictum
XIV. de Sacrif. Miſſæ. ZDMU

Coroll. Prad. Imo. Veſtes ad Miſfam requiſitæ de-
bent eſſe benedictæ ab Epiſcopo, vel alio habente
privilegium. Parochus tamen in die feſto non ha-
bens Albam benedictam in non benediéta celebrare
poſſet: & in caſu neceſſitatis poteſt Sacerdos uti

alia ſtola pro manipulo, aut cingulo, vel mani-

pulo oblongo pro ſtola. Item in neceffitate ſine
manipulo, vel ſtola, vel cingulo celebrare licet
juxta Lugo: ſfine omni autem veſte ſaera nun-
quam celebrare licet: extra Miſſam autem Sacer-
dos communicans, ſtolam ſub mortali habere non
tenetur. 2d0. Veſtes ſuam benediétionem amit-
tunt, ſi ita diſſolvantur, ut ad uſum ſuum ineptæ
fiant: non vero perdunt, fi attritis aliqua pars
aſſuatur. Stio. Orationes dicendæ inter induen-
das ſacras veſtes obligant ſolum ſub veniali, ficu-
ti etiam color S. S. veſtium, & reçitatio precum
ante & poſt Miffam. At0. Sacerdos non debet
celebrare ſine calceis ob decentiam ſine cauſa:
item debet celebrare diſcooperto capite, niſi Papa
diſpenſet, in uſn autem Berrucæ Epiſcopus di-=
ſpenſare poteſt.

F. 1040.

Quarto. Ad Sacriſicium Miſſæ vaſa ſacra

requiruntur. Et Imwo quidem Calix, qui
tem-

KRM

Eegto n
ſonlan
Ar,
lllur eu
naban
e
Doini
eos 6
Ulln fn

.
I I
Sr⸗
Ale n
n en
plunci
Nene

l,

Wore

e

N
R

N

IIl
E
n
A
I
In me
oeno

De Sacyifcio Milſæ. 36 5

tempore Apoſtolorum videtur fuiſſe ligneus;

leifin de quo nota eſt illa S. Bonifacii M. ſententia:
dn Quondam Sacerdotes aurei ligneis calicibus ute-
f, n

bantur, nunc econtra lignei Sacerdotes aureis
utuntur calicibus. Deinde vitrei etiam calices
Aeh uſurpabantur, uti patet ex S. Hieronymo re-
mm ferente de S. Exuperio, quod Sanguinem
Ceeg Domini in vitro portaverit. Calices tamen
Sd aureos & argenteos tempore perſecutionum
onem in uſu fuiſſe probant acta S. Laurentii.

elelim, 2do. Patenag, quam tempore Apoſtolorum Patena.
inn ulin fuiſſe, patet ex Liturgia S. Jacobi.
iee S. Sylveſter P. in libro Pontificali dicitur ob-
iotk tulifie patenas aureas ſeptem. Winiſteriales
luudn etiam erant patenzæ multo capaciores, &
guän profundiores pro fidelibus communicandis.
elm atenæ, ejusdem cum calicibus materiæ
ſueh erant, quam Grzæci Diſcon appellant, &
Niek quee noſtram cavitate excedit.

lacr Ztio. Corporale, quod olim totam altaris Corpo=
iren aream tegebat, uti colligitur ex Ordine Ro-rale.
wer mano, & quo etiam calix operiebatur. Ca-

on ee Jix ſepulchrum Chriſti: Patena lapidem ſu-
Nigu per portam monumenti poſitum: Corporale

ie Sindonem mundam Corpus jeſu involven-
S tem exprimit.

6 Ato. Purificatorium antiqui non memorant, Purifca-
e dliu tamen jam adhibetur, & eo calix in torium.
IH Mifſa abſtergitur, quod Græci faciunt ſpongia
in memoriam ſpongiæ in Paſſione Chriſti

memoratæ.
Sto. Eulla eſt parvum Corporale, quo ca- Pala,
n ix tegitur, cujus meminit Radulphus Tun-
gren=

ES

366 Caput XVI.

elum. grenſis l. de Canon. obſerv. Velum, quo ca-

lix tegitur, Peplum etiam & Sudarium di-

cGtum memoratur can. 72. Apoſt. olim lineum
nunc ſericum eſſe debet: & Græci tria vela
adhibent, uno patenam, alio calicem, ter-
Burſa. tio utrumque tegunt. Burſa pro reponendo
Ampulla. Corporali adhibetur. Ampullæ, quæ in Or-
dine Romano Amæ dicuntur, memorantur
in libro Pontificali in vita S. Sylveſtri, Mar-
ci, Innocentii & Celeſtini, vitreæ eſſe de-
berent, ut vinum ab aqua diſcerni poſſit.
Vid. cit. Benedictum XIV. de Sacrif. Mifſæ.

Reſolvun- Coroll. Pratt. Imo. Celebrare fſine velo Calicis, ma-
tur caſus. nNutergio, pulpito pro libro, Burſa, non eſt pec-
catum præciſo ſcandalo. Loco Purificatorii, quod
benediétionem non requirit, in neceſſitate aliud
linteum mundum profanis uſibus non adhibendum,
& prima vice a perfona ſaltem prima tonſura ini-
tiata lavandum adhiberi poteſt, & loco pallæ vel
aliud Corporale, vel purificatorium, vel burſa
ſervire poteſt: burſa plane omitti poteſt, & Palla
tantum ſub veniali requiritur. 2do. Eſt mortale,
non habere Corporale, vel uti non benediéto,
niſi gravis neceſiitas excuſet: Corporale a perſo-
na ſaltem tonſurata prima vice lavari debet, nec
eſt mortale, ſi laicus prima lotione lavet, & aqua
in Sacrarium, vel in ejus defectu in alium locum
mundum effundatur. 3iio. Patena & calix ſaltem
quoad cuppam debet eſſe ex auro, vel argento:
ob paupertatem tamen licet eſſe ex cupro oricalco
vel alio metallo, ita tamen, ut cuppa ſit inaura-
ta ob periculum contrahendi æruginem: debent
etiam ab Epiſcopo, vel Abbate privilegium ha-
bente efle conſecrata, & S. Chrismate unéta:
quæ conſecratio perditur, ſi ita deſtruantur, ut
ad uſum Sacrificii inepta fiant, vel cuppa de novo
inauretur, non vero, ſi inauratio pereat. Ato-⸗
Vaſa ſacra a laicis & Accolythis ſub peccato Vs-
niali

—

Uul te
lſert.
Kap
übene

Dret
Dn
en con
lid n⸗
I.
lun,
Ng
En kua
eti
ib.
(t
M
Ea
. UWtt
Gtl
in
3
U⸗

, (Cd
Katiant
lunlirn
i tin e
lcen, Ee
feole
rit
Demdonck
eſtr, A⸗
eltt
ni
Calic, „
Don et e
atorl, Ce.
eſlute
Alhibenee
Topäin 1
0 Ple 1
Fel M

,AN

K mort
detetſce
le 1 e
Gebet 1.
et/ Enn
Gun bad
lihe
4 un
oor
ſtiom.
gin;
te b,

De Sacrißcio Miſſæ. 367

niali tangi prohibentur: c. In Sankla. d. I. de
conſecr. nec licet ea ad profanos uſus adhibere,
& apud nos etiam ciboria & lunula in monſtran-
tia benedicuntur.

H. 1041.

Præter has diſpoſitiones ſeu cæremonias Cæremo-

Miſſam præcedentes, aliz ejus celebratio- niæ Miſ-

nem concomitantes pro majori illius reve Jam con-
rentia merito fuerunt inſtitutæ: quarum ali- Sn ad-
quæ I. ad Deum referuntur, uti Elevatio
manuum, cujus exemplum habemus Kxod. 17.
3. Reg. 8. Pſ. 141. & I. Tim. 2. Volo viros

orare levantes puras manur. Elevatio oculorum,

quæ etiam Chriſto familiaris fuit. Matth. 14.
Marci 6. Luc. 9. Joan. 6. Inclinatio corporis

GS genuflexio, de qua 2. Paralip. 6. & Luc. 22.

Chriſtus ipſe oravit poſitis genibus, & S.
Paulus Act. 21. Aliæ ſpectant 2. ad Sacri-
ficium, uti hoſtiæ elevatio, Frablio, commivtio,
de quibus poſtea. 3. Aliæ ſpectant ad ipſum
Sacerdotem, uti tunſio pectoris, de qua men-

tio fit Luc. 18. Lotio manuum, de qua infe-

rius. 4. Aliæ ſpectant ad populum, uti ſa-⸗
lutatio & dimiſio. 5. Aliæ ad ea, que in
Miſſa leguntur, de quibus mox plura.

Schol. I. Licet unum ſit Miſſæ Sacrificium, varia Varia ge-
tamen Miſſarum genera pro diverſitate generum nera MWiſ-
vel cœremoniarum, quibus celebratur, diſtin- ſarum.
guuntur. Sic a tempore appellationem habet,
Miſa ferialis, Dominicalis, matuting. A ritu
dicitur Latina, Ambroſiana, Illurica, Wozara-
bica. Ab Autore Liturgiæ, Mia S§. gacobi, §.
Baſilii, & Gregorii. Ab officio, de tempore, de
Sandis, otiva. A ratione celebrandi, Publica,
Solem-

368 Caput XVI.

Solemnis, Privata. Præterea apud Veferes me=
moratur Miſſa Catechumenorum, quæ erat Litur-
gie noſtræ pars usque ad offertorium, cui Cate-
chumeni intereſſe poterant. Miſſa pra ſanktl,/ficato-= l
rum æquivoce Miſſa dicitur, in qua nulla fit con- (Ke(
ſecratio, ſed hoſtia die præcedente conſecrata ſu- Dop
mitur. Miſa Ricca, quæ eſt ſimulatio Miſle, ſe
quando omnes cæremoniæ Miſiæ peraguntur, Mi
attamen ſine conſecratione & Communione, quæ .
reprobatur c. de hom. in I. 3. decret. t. 47. Miſuz n le
bifaciatæ &y; trifaciatæ dicuntur, in quibus impro ls
bi Sacerdotes, ut pro uno Sacrificio plura ſtipen- UWno,
dia acciperent, plures Miſſas diverfi generis, v. g. (Dhin
De Sanécto, Votivam, & pro defunétis celebra- Ans
bant usque ad offertorium, unam poſt aliam;
deinde ex ordine tot ſecretas orationes dicebant,
quot Miffas legebant, & ſemel recitato Canone (il
ac una Communione peracta totidem collectas ad. ugrt
debant, quot ab initio præmiſerant. Has Mifſas iite

deteſtatur Petrus Cantor c. 2909. Pnr
Parteg Schol. 2. Miſſa in quatuor partes dividi poteſt. Pri- Il 1
Miſſa. ma eſt ab initio usque ad Offertorium, dicta Mifla u

Catechumenorum. Secunda ab Offertorio usque an
ad conſecrationem a Græcis zvaαοοςοα, & a non- 4
nullis Latinis Canon minor dicta. Tertia a Con- t
ſecratione usque ad Communionem, Canon major? i

dicta. Quarta a Communione usque ad finem. du
NN
H. 1042. entt

i
Miſas laa- Priusquam antem ad fingulas partes & rle
zine meri- cæremonias Miſſæ explicandas progrediamur, imn
to celebra- præmittendum eſt 1Imo, ſapienter inſtitutum re
. eſſe, ut in Eccleſia Latina, Miſſa, Sacra-- An
mmaenta, & alia Divina officia in Latino ſer- Er
mone celebrentur. Patet hoc Imo ex praxi e
Naaorrd qui in perſolvendis Religionis „⸗
uæ officiis utebantur lingua Hebræa, ek
po

Peterett.

nul ftee⸗
Olſeenn
to ,
pengnur
nicr, dr
t. A1 N
ibusn
Mlanti⸗
eeri, 1
ti lr
Doſ ün
es Ctetnt
4to Cnat
lecut
Has I

Ntel.
Gida N
orio en

& 1₰

in il
non

fnen

n
felumn.

De Saerifcio Miſſz. 369

poſt captivitatem Babylonicam ea non am-
plius vulgaris eſſet, ſed ſolis Sacerdotibus
& Levitis cognita. 2do. Patet ex uſu Ee-
cleſiæ Græceæ & Latinæ; Grzæci enim olim
non populari vulgi ſermone Sacra celebra-
bant, ſed Græco, uti patet ex Liturgiis S.
Baſilii, & S. Chryſoſtomi. Latini lingua
latina ſemper uſi fuerunt, etſi jam dudum
vulgaris eſſe deſierit, uti patet ex Iſidoro,
Alcuino, Amalarie, Rabano, qui ſcribebant
de Divinis officiis in Hiſpania, Gallia, Ita-

lia, Anglia, Germania, quo tempore linguaz

latina ibi vulgaris non erat. 3tio. Kccleſia
& ejus membra quodam ſocietatis vinculo
colligari debent: Ergo ſapienter inſtitutum
eſt, ut ea lingua in celebrandis Divinis ad-
hiberetur, per quam hoc commercium con-
ſervari poſſet: hoc autem non fiet, ſi uta-
mur lingua vulgari, quia ſic Hiſpani Gc.
in Eccleſiis Germanorum non convenient,
cum econtra in lingua latina latiſſime diffu⸗-
ſa facile intelligentur. Ato. Lingua vulgaris
Variis mutationibus in eodem etiam regno
eſt obnoxia, & nomina obſoleta ſermonem

ingratum, barbarum & contemptibilem pro

variis locorum & temporum circumſtantiis
reddere poſſunt, & ſic ſacra Myſteria audien-
tium riſui & contemptui exponerentur, cum
tamen in lingua latina tanta mutatio nun-
quam evenerit: Ergo in ea merito Sacra ce-
lebrantur. Hinc Tridentinum Sefl. 22. c. 8.
de Sacrif. Miſſæ definit: Et/t MWiſſa magnam
contineat populi fidelis eruditionem, non tamen
eo-
Schram Inſtit. Theol. Iom. III. A àa

₰

370 Caput XVI.

xpedire viſum eſt Putribus, ut vulgari paſſimd
lingua celebruretur. Quamobrem . . . mandat
J. Synodur Paſtoribur . . . ut frequenter inter
Miſarum celebrationem vel per ſe, vel per alios
ex lir, qucæ in Miſſis leguntur, aliqua exponant;

atque inter eœtera S. d. utjus Sarrificii Wyhte-
rium aliquod declurent, diebus præſertim Domi-

An uſus
linguce
vulgaris
populis
Reéoοι ;%
verſis in
Sacris
concedi
debeat.

nicie & ſeſtit.

Schol. I. Matrimonium & Confeſſio debent fieri in
lingua utrique contrahenti, & Confeſſario ac ps-
nitenti nota. Item jus Divinum non determinat;
in qua lingua Sacramenta miniſtrari debeant, un-
de in omni lingua valide conferuntur. Benedi=
Gtus XIV. de Sacr. Mifiæ etiam narrat, S. Cyril-
lum & S. Methodium Moravizæ Apoſtolos a. 867.
ab Adriano II. Romæ in judicium vocatos eſſe;
quod Liturgiam in lingua Sclavonica introduxif-
ſent, ſed cum vox de coœlo audita eflet: omnis
Spiritus laudet Dominum, & omnis lingua con-
fiteatur ei, S. Cyrillus indultum obtinuit. Dein-
de a. 872. Joannes VIII. S. Methodio iterume prô=⸗
hibuit, Mifſam Sclavonice celebrare, tandem ve-
ro conceſſit, dummodo verſio eſſet fidelis, &
Evangelium primo latine, deinde Sclavonice le=
geretur, innuit tamen, ſibi magis placere, ſi lati=
nus ſermo uſurparetur: anno vero 106. Alexan-
der II. Sclavonicam Liturgiam iterum prohibuit;
& Gregorius VII. ejus uſum Bohemorum Regi
concedere noluit, quem tamen cuidam Epiſcopo
in Sclavonia Innocentius IV. a. 1248. indulſit.
Rurſus initio elapfi ſæculi actum fuit hac de re,
& Paulus V. a. 1615. ut apud Sinas in eorum lin-
gua Divina celebrarentur, concefſit, licet Breve
ejus Miſſionariis traditum non fuerit; imo Innb-
centius XI. a. 1681. Miflale in linguam Sinicam
verſum non approbavit: Unde hæc permiſſio
pendet a voluntate Sedis Apoſtolicæ: duæ tamen
ſemper eo propendet, ut in lingua latina Sacra
celebrentur. ochol

Uün .
1Cin
in ete
Ium

une

n fu
ſ
Eſe,
Etoli
EenIE
in en
Kledre
M i
ele
i4
hlee

d
m
une

U

Unor
18
N
hin
I
N
hon
U
uu
in
n

nt

.. NMn

eſter itr

1r
ttftla.

iei N

is De

helt feil
Hord eß⸗

detenk

ebean

RolrE

entos —

ioN
et: on
lnonn t
uit. N
ſterwio)⸗
tanden
tele
ere,

.

De Sacrificio Wiſſck. 371

Sckol, 2. Proteſtantes, & Quesnellius improbant Solvuntur
uſum Eccleſiæ, celebrandi Sacra in lingua latina. objeRio-
I. Quia I1. Cor. 14. v. 13. Apoſtolus vult oran- ges.
dum eſſe lingua & ore, quod non fit, ſi quis ig-
notam linguam non intelligat. Et Concilinm La-
teranenſe IV. c. 9. probat, ut quælibet natio lin-
gua ſua vulgari Divina Officia celebret. Keſp.
Apoſtolus non loquitur de oratione ſolemni Ec-
cleſiæ, aut Officiis Divinis, ſed de privatis, &
de collationibus ſpirituahbus. Et Concilium La-
teranſe loquitur de Græcis & Latinis ſimul in ea-
dem civitate degentibus, quibus ſuam linguam in
celebratione Divinorum permittit. II. Populus
non intelligens linguam latinam nullum fruétum
ex celebratione Divinorum hauriet. „eſ Suffi-
cit, ſi Paſtores plebi ſuæ in Concionibus Myſteria
explicent, & plebs intentionem ſüam cum ills
Eecleſiæ vonformet. 7

H. 1043.

Secundo. Eccleſia bene ſtatuit, ut non In MWiſa
omnia alta, ſed quædam ſubmiſſa voce in aliqua

Miſſa pronuntientur. Ita imo decreverunt/ubmnia

. . . 1,, voce reke
antiquæ Liturgiæ Grecze S. Baſilii, & S. gzensnttn,

Chryſoſtomi. Et Latinæ, uti patet ex ep.

Innocentii I. ad Decent. Conſtit. Apoſt. 1. 1.

c. 3. Sacramentario Gelaſii: Ordine Roma-
no: & Ritu Mozarabico. 2do. Patet ex di-
ſciplina arcani olim tam rigoroſe quoad for-
mas Sacramentorum ſervata. 3tio, Rationem
dat Tridentinum Seff. 22. c. 5. quia natura
hominum non facile ſine adminiculo exterio-
rum ad rerum Divinarum meditationem ſu-
ſtollitur. Et can. 9. Si quie dixerit, Eccleſig
Romand ritum, quo ſubmii a voce pars Canonit,
& verba Conſecrationis proferuntur, damnan-
Aa 2 Adum

Evwplica-
tio Miſæ. niæ concomitantes breviter explicandæ ſunt,
udica. plura apud Bened. XIV. & Rubriciſtas & Li-
turgicos videri poſſunt. Prima igitur pars eſt
ab initio usque ad Offertorium. Miſſa inci-
pitur a ſigno Crucis & Pſalmo Judica, cujus
mentio ſæculo Ztimo jam occurrit: omittitur

322 Caput XVI.

dum éſe, anathema ſit. Vid. Bened. XIV.
Sacr. Miſſ.

Schol. Kemnitius in Exam. p. 2. contendit, eſſe con⸗

tra Chriſti inſtitutionem, quædam in Miſſa ſub⸗
miſſa voce dicere. I. Quia Chriſtus alta voce con-
ſecravit. & juſſit fieri, quæ fecit, non in filen-
tio, ſed, uti ait Apoſtolus, per annuntiationem.
Reſp. Chriſtus non præcepit, ut alta voce verba
pronuntiarentur, ſed ſolum ut verbis ſuis conſe-

cratio fieret. II. Olim etiam verba conſeeratio-

nis alta voce pronuntiabantur, unde populus re-

ſpondebat, Amen. Et Nov. 123. ſevere præcipi-

tur Sacerdotibus, ut in celebratione recitanda alta

voce pronuntient, ut populus exaudire poſſet.

Reſp. Licet populus reſponderit, Amen, non ta-
men ſequitur, verba illa alta voce eſſe recitata.
Deinde Le Brun t. 4. oſtendit, ſolum quando ali-
quis communicavit, aut in fine gratiarum aé&ctio-
nis reſponſum fuiſſe, Amen. Sic in Miſſalibus
usque ad ſæculum 1amum Amen ſolum in fine
Canonis habetur, in recentioribus habetur qui-

dem, ſed privata auétoritate eſt additum, Eil⸗

lud Amen dicebat Sacerdos. In Eccleſia Græca
verba Conſecrationis alta voce dicuntur reſpon-
dente populo Amen, cui ritui anſam dedit Novel-
la Juſtiniani, quæ tamen legem hanc Eecleſiaſti⸗=
cam ferre non potuit, & in nonnullis ſolum
Orientis regionibus recepta fuit.

D. 1044. B
His ſuppoſitæ partes Miſſæz & cæremo-

autem

iu

Rten i
Mihni
e let

gee

na
icnn d

1,

n,

nin
nro

Matur.

1

d ſo
n

I 1
(UAlei
259
M
AI
e
W

4
ſ P
hie
N
en
e
o
Kl

De Sacrificio Miſſæ. 373

autem in Miſſis defunctorum, & tempore
Paſſionis ob illa verba, quare triſtis es &Go.
tdn quæ lætitiam ſignificant. Hoc modo & fa-
InH (ta generali peccatorum ſuorum confeſſione
eo per Confiteor rogat Sacerdos gratiam, Sacri-

Eed N

non ul⸗ . . 3
iins ficium digne celebrandi. B
raſe 2. Introitus conſtat ex Antiphona, Pſal- Introitus.
de mo, & Gloria Patri &c. Introitus dicitur,
ani vel quia eſt Mifiæ principium, vel quia a

emti choro ſub ingreſſum Sacerdotis ad altare ca-
rimn nebatur. Ejus Auctor videtur S. Gregorius
lie M. Olim totus Pſalmus dicebatur, a mille
, annis ſolum initium dicitur cum Glaria, re-
leuch petita Antiphona; quando a choro caneba-
uac —.
6 tur, àa Sacerdote non legebatur. Signiſicat
Uu deſideria Patrum Meſſiam expectantium.

Ren 3. Sequitur Kyrie eleiſon græce, latine, Kyrie

,à Domine miſerere: ante S. Gregorium M. jam eleiſon.
a in uſu fuiſſe, patet ex Conc. Vaſenſi a. 5320.
ee ter Kyrie eleiſon; ter Chriſte eleiſon. & ter
etk Kyrie eleiſon dicitur pro ſingulis Perſonis
H 86. PTrinitatis.

li N S
4. Gloria in exeeſit Deo, hymnus Ange- Glorig in
licus dicitur, utpote quoad prima verba ab ecelſis.
Angelis in Chriſti Nativitate diétus, quoaad
a reliqua incerti eſt Auctoris licet nonnulli
eln S. Teleiphorum, alii S. Hilarium aſſignent.
Jam ſæculo ztimo in Miſſa dicebatur, & pri-

wo tantum in Miſſa Nativitatis canebatur,
e poſtea in Dominicis & Feſtis ab Epiſcopis,
as & ſolum in Paſchate a Presbyteris, & poſt

gin Geculum romum etiam in Miſlis per annum.
e

A àa 3 5. Di-

Dominus

374 Caput XVI.

5§. Dicto hymno Sacerdos populum ſalutat

vobiscum, per Dominus vobiccum, antiquam ſalutandi

Colleſa.

(G& ſubſequentes ali; & populus reſpondet,

Epiſtola.

Gradua-
le.

Alleluja-

Traſkus.

Sequen-
tia.

Evange-
lium.

formulam. Jud. 6. Ruth. 1. Luc. I. & po-
pulus refalutat Sacerdotem ex c. 6. v. 8. ad
Gal.
6. Sacerdos per Oremur, populum ad ora-
tionem invitat, & orat Colletam, ſeu vota

collecta populi per orationes, quas vel S.

Gelaſius, vel S. Gregerius M. compofſuit,

Amen, id eſt: fiat.

7. Poſt Collectam ſequitur Epiſtola, ple-
rumque ex epiſtolis Canonicis deſumpta,
cujus uſum ab Apoſtolis derivat Bona I. 2.

c. 6. Per eam populus inſtruitur, & munus
wwun

Præcurloris Chriſti denotatur.

8. Poſt Epiſtolam legitur Graduale, ſic

dicdtum a gradibus Altaris, ſuper quibus ca-
nebatur, vel quando Diaconus ſuggeſtum
Evangelium lecturus afcendebat: Ejus Au-
Gtor eſt vel S. Cœleſtinus, vel S. Gregorius
M. Poſt Graduale dicitur Alleluja, id eſt,
laudate Deum, cujus mentio fit in Pſalmis,

& Davidem Audorem habet: Item Tob. 13.

& Apoc. 19. Tradktus funt nonnulli verſiculi
protracta voce cantari ſoliti, quem ſubinde
ſequitur ſeguentia ſeu proſa. Alleluja vero
tempore luctus, & in ſeſto S. S. Innecentium
in commiſerationem matrum non dicitur.

9. Subſequitur Evangelium petita prius ad
illud digne annuntiandum benedictione ex
traditione Apoſtolica, peſt quod olim horn-
lia

A
Ge

von

(Eli

D
ene
el

10.
lnun
16W.
un

l

une

EN

Ulet
I,
Cu
dhen
Dati

fll

fiirt
Ror
N
UII
Mor

e

De Sacrificio Wiſa. 375

e dis ad populum habebatur: Initium Evange-
m lii Sacerdos cruce ſignat, ut oſtendat, ſe il-
1 lud non erubeſcere, & in fine in ſignum re-
1141 Verentiæ oſculatur. Sub Evangelio populus
ſtat, & equites gladium e vagina educunt,
ut oſtendant, ſe ad illud defendendum pa-

wi ratos eſſe.
5 4 .
ed 1o. Deinde legitur Symbolum Conßantinc Sombo-

onn, politanum juxta Decretum Concilii Toletani lam.
eone 2. 589. quod deinde in allis Eccleſiis rece-
ptum fuit, ubi fit profefſio fidei.

lete §F. 1045.

Jelunme Z . êè
ual Altera pars Miſſæ, ineipit ab Offertorio Offerto-
Am usque ad Conſecrationem. Unde r. UOhere rium.

torium ex eo dicitur, quod tunc fideles pa⸗
nem & vinum in uſum Sacrificii offerrent,
erb & licet usque ad ſæculum Atum nil cane-
ibuem retur, tempore tamen S. Auguſtini mos fuit,
ſngin aliquot Pſalmorum verſiculos canendi. In-
P certum autem eſt, quis Auctor fuerit canendgi
Centn Antiphonam Offertorium dictam, alii S. Coe-
„4 leſtinum, alii S. Gregorium W. afſignant.
1ion Orationes illæ: Suſcipe . Later Ge. Oſſeri-
II mus tibi &c. Veni bankificator Sc. Suſcipe J.
Iid Trinitas EGc. nonniſi a 500 annis in Eccleſia
Romana dicuntur: lotionis tamen manuum

S. Cyrillus cat. 5. meminit. Secretas etiam

Ari e
ou orationes Walafridus, Amalarius &c. me-
Hdoan. morant. “ ,
1 2. Praſatio ex eo dicitur, quod Canonem Frafatio.
1e præeat, in antiquiſſimis Liturgiis reperitur
te⸗ cum illo hymno Sanctus &c. Saterdos hic
AK a 4 non

Canon.

Oratio
Canonis.

Dipigcha
2uid

3775 Luput XyI
non amplius ad populum fſe vertit, quia tung
olim velum Sanctuarii claudebatur.

3. Incipit deinde Cunon, ſeu regula, jux⸗=
ta quam Sacrificium celebrandum eſt: S.

Gregorius precem, S. Cyprianus orationem,

Walafridus Ec. actionem appellant. Triden-
tinum Seſſ. 22. cap. 4. ait, eum ab omni er-
rore purum eſſe, & conſtare tum ex ipfſis Do-
mini verbis, tum ex Apoſtolorum traditioni-
bus, ac ſanctorum quoque Pontificum piis
inſtitutionibus. Quis autem primus aliquam
Sacrificii formam collegerit, difficile eſt de-
finire. S. lſidorus Il. I. de off. c. 15. S. Pe=
trum affignat. Sex funt orationes in Canone,
de quibus Tridentinum Seff. 22. can. 6. J.
guis dixerit, Canonem Miſſæ errores continere,
ideoque abrogandum éeſe, anathema ſit.

4. Prima oratio incipit ab illis verbis: Ze
igitur &c. usque ad illa: Hanc igitur Sc. In
hac orat Sacerdos pro Eccleſia univerſa, Pa-
pPa, Epiſcopo, & in nonnullis locis pro Re-

ge. Memorantur ibi Beatifſima Virgo, S. S.

Apoſtoli, & S. S. Martyres: non tamen ſatis
conſtat, quisnam inter plures cognomines
ſit S. Xyſtus. Confeſſores in Eccleſia Roma⸗
na ſemper excluſi ſunt a Canone. Hæc ora-
tio olim Diptycha vocabatur, quæ erant afle=
res in tres partes diviſi, ut juncti implicari
poſſent, in prima nomina Sanctorum, in al-
tera nomina Virorum illuſtrium de Eccleſia
bene meritorum, in tertia nomina Defuncto-

rum ſcribehantur. In Miſſis privatis Sacer-

dos, in ſolennibus Diaconus & Subdiaconus
E

(oin

oumun,
tumn m
Eno no

un

Prento
Woron
MnIan
ns z
1Deo

Ne
li decen
fienlan
ihunrt
Inde
Wro
uee

E C
Gän
WNn
Kiin
Un

(Conn

uike
i
e
ſek
n
1
ſin
o
tint
in
Cun
en

De Sacrificio Miſſœ. 377

Gm ea nomina recitabat, & quidem juxta ritum
KRaoymanum in principio Canonis nomina vis
vorum maxime Papæ & Epiſcopi, in Me-
mento nomina eximiorum offerentium: poſt
Communicantes catalogus Sanctorum: in

lt, Iu
n ig

Mementa poſt Conſecrationem nomina De-
mie functorum recitabantur; quæ diſciplina ſx-
Nih culo 12 mo obſolevit, adeo ut Sacerdos illos,
ade Auibus applicat Sacrificium, mentali oratio-
juns ne Deo commendet.

5 algen 5. Secunda oratio incipit: Hanc igitur & c. Secundg.
le els ubi Sacerdos orat, ut Deus oblationem mox
„&h faciendam accipiat, dies noſtros in ſua pace
Cne dliſponat, ab æterna damnatione nos liberet;,
nà E in electorum grege numeret. Ubi manus
Atim ſuper oblata extendit, indicans ſe cum victi-
ma Deo conſecrari.

eide.. Schof. Contra Canonem & prædictas ejus orationes Solvuntasy
objiciunt Proteſtantes, I. quod Canon ſit com- objeclio-

6 ſ.
ee poſitus a quodam nomine ſcholaſtico juxta S. Gre- nes.
eri, gorium l. 2. ep. 54. KReſp. Vel nomine Schola-
Kci intelligitur vir doétus & litteratus; vel lo-
go,8 guitur de orationibus extraordinariis v. g. ante
ent Communionem. II. Non ſervatur rectus ordo
gons in illis verbis: uti accepta habeas, & benedicas
ſ⸗ quia prius eſt benedici, quam acceptari. Deinde
n1 ante conſecrationem panis & vini dicuntur Sagri=
E fcia, & offerri pro Eccleſia. Reſp. lbi benedictio
Mat 1 fumitur pro conſecratione futura: Panis & vinum
pen vocantur Sacrificia fanéta, quatenus ſunt materia
,U ſanéti Sacrificii, & eatenus tranſubſtantianda in
Corpus & Sanguinem Chriſti, & fic tranſubſtan=
“ tiata offeruntur pro Eccleſia. III. Illud; (om-=

municantes & memoriam venerantes denotat vivos
cum mortuis communicare in Euchariſtia, quod
eſt contra Chriſti inſtitutignem. Reſv. Ulud com-

Yertia
oratio.

Quartd.

378 Caput XVI.

municantes juxta Alcuinum ſignificat, commun
cantes memoriis Sanctorum, eosque venerantes.
. 2 1

H. 1046.

Tertia pars Miſſæ incipit a Conſecratione

usque ad Communionem; atque a tertia
oratione Canonis usque ad finem Conſecra-

tionis, ubi Eccleſia non ſolum reſpicit obla-

tionem panis & vini, & eorum proximam
tranſubſtantiationem, ſed etiam Sacerdotis
& aſtantium oblationem, & orat, ut eam
Deus benedictam &c. habeat, & facta con-
ſecratione elevatur S. S. hoſtia, quæ apud
Græcos ante Communionem elevatur, &
olim in Occidente ad illa verba: COmnic honor

G gloria elevabatur. Elevatio poſt Conſe-

crationem introducta eſt contra hæreſin Be-
rengarii, & tempore S. Bonaventuræ Romæ
ſola hoſtia elevata fuit, licet etiam ſæculo
I2mo mos elevandi utramque ſpeciem indu-
Gtus fuerit, & ut fideles ad orationem exci⸗
tentur, campanula pulſatur.

2. Quarta oratio Canonis incipit ab illis
Verbis: Unde & memores &c. usque ad me-
mento. Crucis ſigna, quæ ibi ſuper hoſtiam
& calicem formantur, non ſunt benediétio=
nes, ſed commemorationes eflicaciæ Sacra⸗
menti, quæ e Sacrificio Crucis fluit, quod
in Mifſa continuatur, & repzæſentatur. Quin-
que autem ſigna formantur ad ſigniſficanda

quinque Ee vulnera, & quando Sacerdos

ſeiplum Cruce fignat, extenſionem fructus
Paffionis Chriſti ſignificar.

3. Quin-

In
i
onne
de
Elut
Ie
udent
inent
Unns
n ,
wss,

6Scun

ſs (

l, 1
r
untie
enttn
im

intn
tl
ſcuhe
6.
1
lin
W
M
Iam
II
liti
is,
i*

De Sacrificio Mihæ. 379

unn 3. Quinta oratio incipit: Wemento etiam Quinta.
e Szg. Ubi oratur pro defunctis, cujus oratio-
nis omnes Liturgiæ meminerunt.

4. Sexta oratio incipit: Wobix quoqué &c. Sexta.
Merni & deſinit in clauſulam: per omnia ſæcula
Eec. quæ alta voce dicitur, ut populus re-
(un ſpondeat, Amen. S. Joannes, cujus in ea
bictck⸗ fit mentio, eſt S. Joannes Baptiſta, & S.
mm. petrus Exorciſta. Ad illum locum: Per
bani gquem hec omnia, olim benedicebantur novæ
ua fruges, mel, carnes, &c. Tria ſigna Cru-
che cis cum hofſtia ſuper calicem facta tres ora-
e tiones Chriſti in Cruce: Puater ignoſte &c.
ntt Deuc, Deur meut Sc. Puater in manuf tuas Sc.
iin denotant: duo ſigna Crucis extra calicem
u ſeparationem animæ a corpore ſignificant:
eing elevatio minor hoſtiæ cum calice loco vete=
ehn ris majoris inſtituta eſt.

5. Sequitur Oratio Dominica, quæ non Oratie
en eſt pars Canonis, & habetur ex traditione Homi-
nena Apoſtolica, & olim cum Sacerdote a populo ca.
recitabatur: & fubſequitur oratio: Libera
thr or Soec

3

ir 6. Fraftio hoſtig manat ab ipſa Chriſti Fradlio
eliin inſtitutione, cujus omnes Liturgiæ memine- hoſtia.
erltr runt. Greæci eam in quatuor partes dividunt:
N unam fumit Celebrans, alteram diſtribuit
t, populo, tertiam reſervat pro infirmis, quar-
G tam mittit in calicem. Mozarabes in novem
ie partes dividunt, in memoriam Incarnationis,
Nativitatis, Circumcifionis, Transfiguratio-
me nis, Paſſionis, Mortis, Reſurrettionis, glo-
riæ in colo, & Regni Chriſti. Latini eam
in

. r

Agnus

Dei.

38⁰ Caput XVI.

in tres partes dividunt, miſſa in calicem,
Chriſtum, altera, peregrinantes in terra.

tertia defunctos beatos & purgantes fignifi-

cant, tres cruces, tres dies Chriſti in ſepul=
chro, immiſſio partis in calicem, conjunctio-
nem animæ cum corpore in Refſurrectione
Chriſti exprimit.

7. Agnus Dei Sergius I. inſtituit, ubi ly
dona nobie pacem contritionem denotat:; in
Miſſis defunctorum non dicitur: Miſerere no=
bis &c, quia Sacerdos magis defunctorum,
quam ſui memor eſt. Tres orationes ante
Communionem ſunt ex Religioſorum homi-
num traditione. Per ritum dandæ pacis,
quze olim cum oſculo, & deinde ad vitanda
ſcandala per amplexum cum oſfculo tabulæ
crucifixi imagine inſignitæ dabatur, populus
ad S. Communionem præparatur. In Miſſa
defunctorum pax non datur, nec prima ora-
tio dicitur, quia præſente pace in ccelo
non fruuntur.

Sotuntur Schol. Contra has preces & ritus elamant Proteſtan-
objeRia⸗

Res.

tes: I. Quia nullus eſt ſenſus iliorum verborum:
Beneditam, adſcriptam, ratam, rvationabilem,
acceptabilemque facere digneris. Reſp. Alcuinus
ita explicat, rogamus, ut Deus oblationem no-
ſtram conſecrando benedictam: numerando inter
dona fibi grata adſcriptam: confirmando ratam,
& quoad fruétum ſtabilem reddat, & faciat, ut
eam rationabiliter reécte, & acceptabiliter offera-
mus. II. Comparatur ibi Sacrifieium noſtrum
eum Sacrificio Abelis & Abrahze, & petitur Cor-
pus Chriſti ab Angelis in cœlum deferri, ubi ta-
men jam eſt Keſv. Comparatio tantum eſt ra-
Haone oflerentis: & petimas, ut cum fide viva

LEero

unns,
linm
0,&
lin ii
Eunt.
lua e
Plſlas
S
ncita
leſtinat
Chrikt:
uun De
Mdon

Calen
1n ten.
tes ſeci
finnken
Conſenti⸗
lunette

it, U

enotat. 1

hener.
uctorn,
ſores 1
n Nu
le pui
Vel
lo twen

Hoce

N
Minat
in

eoret
Verhom

De Sacrifcio Miſſæ. 38

& devotione Abelis & Abrahæ Sacrificium offe-
ramus. Angeli noſtram devotionem, qua Sacri-

ficium offerimus, exhibent pro nobis interceden-
do, & ita in Altare cœleſte metaphorice tale,
quia ibi Sacrificia in terris oblata recipiuntur, de-
ferunt. III. IIlla verba: Per quem hac omnig

dona creas, ſanftificas, vivificas, bensdicis,
pvraæſias nobis, ſanum ſenſum non faciunt. Reſp.

Hoc Sacramentum creat Deus ratione materiæ,
ſanctificat, cum offertur materia ad Sacrificium
deſtinata: vivificat, cum convertitur in Corpus
Chriſti: benedicit, cum vim ſanctificandi, & nos
cum Deo uniendi accipit: preæeſtat, cum ad ſu-
mendum datur.

d. 1047.

Quarta pars Miſſæ incipit a Communione Commu-

usque ad finem. I. Communio in omnibus nio.

Liturgiis habetur, & eſt pars eſſentialis Sa-

crificii. (H. 1015. Schol. 2.)

2. Antiphona, Communio dicta, caneba- Poſtcom-
tur olim, dum S. S. Euchariſtia diſtribueba-ειο.
tur. Poſicommunio eſt gratiarum actio. Ora-
tio in Quadrageſima ſuper populum cum for-
mula: Humiliate capita veſira Deo, eſt anti-
quiffima ex Sacramentario Gelaſiano.

3. Per Ite Wiſſa eſ, dimittuntur fideles: Ee Mia
in nonnullis autem Miſſis non adhibetur, .
quia tunc fideles poſt Miſſam in horis Cano-
nicis remanebant, ſicut & in Miſſis defun-
ctorum, ubi populus apud cadaver & alias
preces manebat.

4. Sequitur Benediio, & Sacerdotes olim Benedi=
ſemper, poſtea tantum in Miſſis ſolennibus, Rio.
denique ſoli Epiſcopi ternis crucis ſignis dor⸗
pulo

Evange-
lium §.
Yoaunis.

Miſſam
non licet
abrum-
pere.

382 Caput XVI.

pulo benedicebant. Benedictio Epiſcoporum

in fine Miſſæ vetuſtiſſima eſt, non vero Sacer-

dotum, de qua ſilet Amalarius, Rabanus &c.

5. Evangelium &., Joannir maxime obſerva-
tur ex præfcripto S. Pii V. .

G. 1048.
Denique præferiptz hee ad celebrandam
Miſſam Cæremoniæ ſine peccato a Sacerdote
omitti non poſſunt: (G. 708.) hinc Imo
Miſſa inchoata absque gravi cauſa abrumpi
non debet, ſed continuo usque ad finem pro=

ſequenda eſt, juxta Can. illud q. 7. ubi dici-

tur: Wullus abeque pvatientis proventu moleſtia

miniſter vel Sacerdor, cum ceperit, imperſebkta
oſtcia omnino preſumat relinquere. Et ratio
eſt, quia Sacrificium imperfectum eſt contra
reverentiam Deo debitam.

Kejolvun- Coroll. Prakt. I. Cauſæ juſtaæ ceptam Miflam vel re-

kur caſus.

linquendi, vel interrumpendi ſunt: Si Sacerdos
recordetur, ſe non eſſe jejunum, excommunica-
tum, irregularem, & Canon necdum inceptus fit.
24do. Si excommunicatus non toleratus Mifſſæ in-
tereſſe præſumat, qui expelli nequit, Canone nee-
dum incepto. 3tio. Si morbus, vel alia gravis
corporis neceſlitas cogat Miſſam interrumpere,
ubi poſt Conſecrationem alius Sacerdos etiam non
jejunus fupplere debet, ante Conſecrationem ve-
ro incepto Canone alius quidem ſupplere poteſt,
non tamen debet. Ato. Ob magnam proximi ne-
ceſſitatem, aut utilitatem. Unde ſi moribundo
Sacramentum Poœnitentiæ, vel in defeétu aliorum
Sacramentorum, extremæ Unéctionis miniſtran-
dum fſit, poteſt Sacerdos etiam poſt Conſecratio-
nem Miſſam interrumpere, Sacramentum mini-
ſtrare, cito reverti, & Miflam complere: pro Sa-
cra-

thnetto
AoNS
a
tva
s,
mmum
unpe

1h.

le obien
Eegio
ſ, it⸗
freatn
Ulte
u

aN
Puſ
Eüh
e 1
Uen,
e
Nen
en
lie,
i
In
en
e
E⸗
nor
don

De Sacrificio Wiſſc. 383

Gchm eramento vero S. S. Euchariſtiæz non licet, niſi
eegrotus ſit in Eccleſia. 5to. Aliæ cauſæ Miſſam
banns ante oblationem interrumpendi ſunt, pro facienda
poſt Evangelium concione, pro Ordinibus confe-
echee rendis, ſi Proceſſio fuperveniat, ubi, ſi deceat
populum integram Miſſam audire, a capite in⸗
choari poteſt.
L K. 1049.
Pehnutt 2do. Ad celebrationem Miſſæ requiritur, Praſeri-
Sen ut Sacerdos dicat, faciat, & ſervet omnia, pta in
ie n quæ in Miſſali Romano reformato præſcri-WiHali
Am. duntur. Ita præcipit Tridentinum Seſſ. 22. Vrvanda.
enn de obſerv. in celebr. Wiſſ. Fe S. Pius V. in
Iid principio Miſſalis: Cumque hæc res ſit gra-
m vis, transgreffio hujus præcepti ex ſe eſt
inmmi peccatum mortale, licet ex levitate materizæ
E m poflit eſſe veniale, aut ex naturali inadver-
com tentia aliquando a culpa excuſari queat.

Coroll. Praft. Imo. Eſt mortale agere contra Rubricas Keſolvun-

ſn Ne graviter præceptivas, contra Rubricas vero dire- tur caſus.
erl rectivas ſine cauſa agere eſt veniale. 2do. Omit-

tere partem Miſſæ ordinariam, v. g. Confeſſio-
nenm, orationem, Epiſtolam, Evangelium, obla-
tionem, mixtionem aquæ, Præfationem, Cano-
nem, Pater noſter, Agnus Dei &c. per ſe lo-
quendo eſt mortale, niſi excuſet parvitas mate-
riæ, vel ritus ob ſpeciale Myſterium non ſit no-
tabilis, & hinc omittere Judica, Kyrie eleiſon,
Tractum, ablutionem digitorum, Crucem ſuper
aquam, eſt tantum veniale. 3t:0. Omittere in
Canone aliquam orationem, vel aliqua verba, aut
ea variare, & corrumpere, ita ut ſenſus mutetur,
eſt mortale, ſi autem ſenſus non mutetur, etſi
duo vel tria nomina Sanctorum omitterentur;,
non eſt mortale. Ato. Omittere unam e partibus
non ordinariis eſt veniale, v. g. Gloria, Credo,
ſequentias, flectamus genua, orationes fecunda-
rias,

384 Capyut XVI.

rias, Præfationem propriam; ſpeciale illud, quod
in Communicantes, & Hanc igitur, ſubinde dici=
tur, aliquas benedictiones, Cruces, deofculatio-
nes, genuflexiones, inclinationes, Evangelium
S. Joannis, & quod poſt illud dicitur, uti ſola
Aaqua in purificatione. Sto. Addere collectam ul-
tra præſcriptam, Gloria vel Credo, orare ſub
cantu Gloria, Epiſtolam, Evangelium, Præfatio-
nem, & preces pro hac die aſſignatas, cum aliis
approbatis ſine contemptu & ſcandalo mutare;
eſt veniale: exprimere autem in Canone nomen
Generalis ordinis loco nominis Epiſéopi eſt mor-
tale. 6t0. Qui partem notabilem eorum, quæ

ſubmiſſa voce dici debent, ita alte legit, ut ad

decem paſſus a multis audiantur, probabilius gra=
vViter peccat: in voce vero alta ſervetur modus;
ne alii turbentur Mutilatio etiam ſyllabarum tan-=
tam ſubinde deformitatem & ſcandalum generare
poteſt, ut peccetur mortaliter. Ztimo. Ordinarie
ad Miſſam ſub peckato gravi requiritur miniſter;
qui Sacrificio inſerviat, et reſpondeat: c. Propo⸗
Juit. de fil. Presb. qui vir eſſe debet. c. I. de Co-
habit. Cler. Laymann tamen non damnat eos;
qui in Germania in pagis, ubi hic uſus toleratfur;
ſine miniſtro, qui noverit reſpondere, celebrant;
& Sotus putat, Eremitam ſemper ſine miniſtro
eelebrare pofſe. Errores vero miniſtri non ſunt
facile corrigendi, ne ordo turbetur. Si quid ta-
men a miniſtro omittatur, Sacerdos ſuppleat; &

plerumque ritus ab alio, quam a Sacerdote obſer-

Vandi fûb cuùlpa non obligant, hinc ſi omittatut
pulfus ad elevationem, Sacerdos diſſimulare ob
perturbationem poteſt.

G. 1050.
3 tιο. Denique Sacerdos omnes defectus
tum ſubſtantiales, tum accidentales in Sa⸗
crificio Miſſæ commiſſos, quoad fieri poteſt,
ſupplere tenetur. Ita S. Pius V. in Rahirie
Iſſa⸗

Us,
fſe
Aefer

l. e.
anti
gins
He:
etun
Etehonn
ie ce
Kholt
tnali,
M ſür
gi Do
cht,
Ut;
r
on
u
Aihen
adi
MuI
ni
Eyin
Mi⸗
1 n
Nend
li
u!
Ln
Ac
A
dur

De Sacrificio Wiſſæ. 385

nna Miſſalis, quia alias Sacrificium non fieret
iiti perfecte & integre, adeoque peccaretur con-

Fn tra reverentiam Deo debitam.
n,d Loroll. Frafſt. amo. Defectus, qui non funt circa Reſolvun-
Nkm ſubſtantiam Miſſæ, non ſunt ſupplendi, ſi quis tur cafus.
, n 5 longius progrefſus fuerit, quia inverteretur ordo
n, kii⸗ Mifiæ: unde qui initio orationem omiſit, addat
8, inl ſecretam, & Poſtcommunionem. Si vero poſt
me receſſum ab Altari defectus fubſtantialis commiſſus
neium eſſe deprehendatur, nihil ſupplendum eſt. 2do.
Gien Si-hoſtia e manu in calicem decidat, non debet
eO extrahi, ſed omnia pro more fiant, & poſtea fi-
gt, I mul ſumantur ſpecies, dicendo: Corpus, & San-
biliss guis Domini noſtri &c. tio. Licet Sacerdos non
ut mnol recolat, ſe omnia dixiſſe, non debet ideo mente
harum turbari; non enim, qui multa dixit, recolit omnia;,
n Elen quæ dixit: ſi vero certo ſciat, ſe aliquid fubſtan-
Gim tiale omiſiſſe, reilumat, & ſuppleat, & poſtea ſe-
F minik cundum ordinem procedat. Ato. Si poſt Conſe-
e. Dor crationem ſpecies vini congelentur, admotis pan-
1. eh nies calidis, vel alio modo congruo liquefiant, &
nnit in ſumantur. Sto. Si Celebrans poſt verba Conſecra-
tolent tionis advertat, vinum non fuiſſe, ſed aquam,
celenn depoſita aqua in aliquod vas, vinum cum aqua
he Ni ponat in calice, & facta oblatione ſaltem men-
s te concepta conſecret, reſumendo a verbis:
ni t Gimili modo &c. Si hoc advertat poſt ſumptio-
hent nem S. S. Corporis & hujus aquæ, apponat aliam
lotale hoſtiam iterum conſecrandam, & vinum cum
onin aqua in calice, offerat utrumque, & conſecret,
nuns & ſfumat, quamvis non fſit jejunus: vel ſi Miſſa
celebretur in loco publico, ubi plures adſunt, ad
evitandum ſcandalum poterit apponere vinum
Cum aqua, absque nova hoſtia (quod etiam pri-
“ vatim Celebrans juxta P. Laymann melins facit)
des & facta oblatione ut ſupra, ſtatim conſecrare ac
s ſtatim ſumere, ac proſequi cætera. Quodſi vero
iſtt AQAdgnuam cum S. Particula jam in ore habeat, non
e expuat,
1 Sckram Inſtit. Theol. Tom. III. B b

386 Caput XVI. De Sacrificio Miſſæ.

expuat, ſed deglutiat, & reliquum aquæ in aliud
vas effundat, & cum ablntione ſumat. 6to. Si
Sacerdos ante Conſecrationem advertat, vinum;
vel hoſtiam veneno eſſe infectam, novam appo-
nat: ſi poſt Conſecrationem, de novo conſecret,
& priores ſpecies panno abſorbeat, usque dum
exſiccentur, & comburi poſſint. Si ſacras ſpecies
evomat, caute ſeparentur, & in loco ſacro re-
ponantur, usque dum corrumpantur, & poſtea in
S. pifcinam mittantur. Ztimo. Si muſca in cali-
cem ceciderit, extrahatur, vino lavetur, finita
Miſſa comburatur, & combuſtio in S. Piſciuam
mittatur: ſi nauſea non fubſit, cum S. Sanguine
ſumi poteſt. 8vo. Si S. Sanguis effundatur, vel
S. Hoſtia vento auferatur, ſi pars S. Hoſtiæ &
S. Sanguinis ſuperfuerit, non opus eſt, novam
ſpeciem conſecrare, cum Sacrificium ſit perfe-
ctum, & ſumptio fieri poſſit: ſi nil ſuperfuerit;
nova ſpecies conſecranda erit. Si utraque ſpecies
ante ſumptionem deficiat, utraque ſpecies de no-
vo conſecranda eſt, ut ſumptio fieri poſſit: quæ

juxta diéta (S. 1015. Schol. 2.) eſt pars eſſentia-

lis Miſſæ Sacrificii.

CAPUT

b

Murttu
(
Dieetiots
Colſelofe
onnt
I. Nee
ling i
Ule hcke

u de!

En

en.
o,
lidn
I
tentin
Piia
u
1tethe
Ndh
K.
W 1
il
telka

isfac

u/

N1.

ne inüͤ
1. 1
t, ſinn,
Ofm a,
0 dleege,

Uugle tiun

nens ſei⸗

0 N f

Epten
nlenna
vetut in
§ Min

8. ANãäö
ndettt. 4

. Hotel
ek, MM

n ſt Ne

ſneſten
2 eſſei
ies de
Nollt:f
is

do 387
A r .
CAPUT XVII.
. bprk
P OENITKENTI A.
§. 1051.
uartum Novæ Legis Sacramentum eſt Deniten-
Pænitentia, quæ eſt Sacramentum a tia quid.
Chriſto inſtitutum, quo per juridicam
Sacerdotis abſolutionem homini contrito &
confeſſo remittuntur peccata poſt Baptismum
commiſſa competente ſatisfactione injuncta.

Schol. r. Pœnitentiæ nomen a punitione repetit S. Ejus no-
Iidorus in exhort. ad pœnit. quia homo in ſe mina.
male facta punit: & 1. 2. de off. c. 16. illud a
poena de ſe ſumpta derivat. Græci vocant arα=
voia, ſeu refipiſcentiam: & tooοOιοααν, ſen Con-
feſſionem. Apud Veteres ſubinde vocatur Manus
impoſitio, per quam olim poœnitentes Eccleſiæ re-
conciliabantur, uti patet ex Conc. Carthag. V.
c. 76. Item ſecunda voſt naufragium tabula: in
Tridentino Sefſ. 6. cap. 14. Baptismus laboriofus.
Medela delilorum: Conſumptio zniquitatum: Effu-
lio lachrymàrum. EFiducia apud Deum: Armatu-
ra contra diabolum: Sves ſalutis; a S. Chryſoſto-
mo hom. 8. de Poœnit. Item Compunklio cordis
Act. 2. V. 37. & Contritio Pf. 50.
Schol. 2. Pœnitentia ſpectari poteit vel ut virtus, Virtus
vel ut Sacramentum: ſi ſpectetur ut virtus, eſt pœniten-
vVirtus moralis infuſa inclinans peccatorem ad de tiæ quid.
teſtationem & dolorem proprii peccati, quatenus
eſt offenia Dei, cum efficaci emendationis & ſa-
tisfactionis propoſito: proinde eſt vera virtus,
quia facit bonum habentem ſe, & opus ejus bo-
B b 2 num:

Pænilen-
tia eſt Sa- L. N. Sacramentum. Imo. Ex Joan. 20.

cramen-
tum.

388 Caput XVII.

num: Eſt etiam virtus ſpecialis, quia habet obje-
SGtum diſtinétum ab objeétis aliarum virtutum;
nam objectum ejus materiale adæquatum, fſunt
omnia & fola peccata præterita propria voluntate

commiſſa, objectum vero formale motivum eſt

expiabilitas peccati proprii, ſeu honeſtas com-
penſationis Deo faciendæ pro injuria per pecca-
tum proprium illi illata. Differt autem virtus
poœnitentiæ a Sacramento pœnitentiæ, ut pars a
toto; Sacramentum enim eſt totum, virtus vero
penitentiæ eſt pars Sacramenti, unde omnes do-

tes virtutis poenitentiæ, necefſario includuntur,

& præſupponuntur in Sacramento pœnitentiæ,
quod præter virtutem pœenitentiæ complectitur
ritum externum, ſeu fignum ſenfibile effe-
ctivum gratiæ a Chriſto inſtitutum. Quippe
Chriſtus virtuti pœnitentiæ, quæ peccatoribus
ſemper ad impetrandam veniam necefſaria fuit,
præſcripfit ritum externum, ceu efficax ſignum
gratiæ a baptizatis obſefvandum; unde virtus
poenitentiæ obtinuit dignitatem Sacramenti N. L.
reſpectu baptizatorum lapſorum; nam reſpectu
catechumenorum ſolum retinet nomen & ratio-=
nem virtutis.

G. 1052.
Poœenitentia igitur eſt verum ac proprium

Seorne remiſeritit peccata, remittuntur tis„
quorum retinueritis, retenta ſunt. Hic habe-
tur I. Divina inftitutio: 2. Ritus externus,
nam ſi Sacerdos remittere, & retinere debet
peccata, opus eſt, ut judicialiter procedat,
adeoque reus peccata ſua exponat, & judex
eum abſolvat. 3. Adeſt collatio gratiæ,
ſine qua peccata non remittuntur. (t. 1. Q.
372. 373.) 2do. Conſtat ex Traditione: 8.

Hieronymus ep. 1. ad Heliod. Won ſolum Sa-
cer⸗

cler,

eomlot
Coholin
, tn
eu
ilint
wuſin
,
ſfu
nnen
Epetun
Plolyen
it u
1. M
leit.
Unui
n

.
l

10..
l
Venm
hon
tl
e
bar
ſepor
Dwd
donl
ſobn
(h
GA
Dece
fem
ſoni
oX

De Penitentia. 389

H cerdoter, cum regenerant, ſed etiam poſtea con-
n, Kr donandorum peccatorum obtinent poteſtatem. S.
dom Ambroſius 1. I. de poen. c. 8. ait: Quid in-
üngs kereſt, utrum per vœnitentiam, an per lavacrum
nſt d oc jus dimittendi peccata Sacerdotei ſibi datumn
N vindicent? Unum in utroque miſſterium eſt. S.
nin in Auguſtinus ep. 228. Quantus in Eceleſia fieri

, „ . .
D Jolet .. . concurſus, aliis Baptirmum flagitan-
omst tibus, aliit reconciliationem, aliis etiam vœniten-

eern, tick ipſius altionem, omnibus conſolationem, &
deicn Sgeramentorum conſettionem. Idem patet ex
vonge perpetua praxi Eccleſiæ, quæ ſemper certam
tmie 4 abfolvendi formulam verbis prolatam adhi-
n. Ce . — . .
eunk buit, uti videre licet apud Martene de ant.
cae Iit. Hinc Tridentinum Seſſ. 14. can. I. bene
in definit: S quis dixerit, in Catholica Eccleſia
unde m DPenitentiam non eſſe vere & proprie Sacramen-
nai tum pro fidelibus, quoties poſt Baptiimum in
im “ peccata labuntur, ipſi Deo reconciliandis a Chri-
6 ,o D. M. inſtitutum, anathema ſit.

Schol. Lutherus in l. de cap. Babyl. Pœnitentiam Solyuntur
verum eſſe Sacramentum conceſſit: ſed in eodem objeſtio-

een libro rurſus pœznitentiam ad Baptismum revoca- ges.
n, vit. Ejus inconſtantiam ſecutus eſt Melanchton
fute in locis com. a. 1543. editis: Confeſſio vero Au-
ebr guſtana Pœnitentiam inter Sacramenta expreſſe

reponit. Ad hanc doëctrinæ inconſtantiam pur-

tn gandam Sehubert Th. pol. p. II. pag. 643. vult,
tle G confeſſionem Auguſtanam Pœnitentiam improprie
Netl⸗ ſolum Sacramentum vocare, adeoque eam cum
“ Calvino e numero Sacramentorum excludit. I.
Quis in V. L. nullum Sacramentum pro delendo
4 peccato fuit, ergo nec in Nova: imo S. Scriptura
64 remiſſionem peccatorum ſoli impiorum conver-
ſioni tribuit Pf. so. v. 179 Ezech. 18 v. 21. &

vOXNX ταοοα ſolam mentis transformationem ſigni⸗

4
. B b 3 ficat.

17

FPeæniten- .
tia diftin verſum eſt a Sacramento Baptismi. Nam
guitur dq r
Baptis-
mo.

399 Caput XVII.

ficat. Reſp. Diſparitas eſt inter novam & vete⸗
rem Legem, quod nova ſit lex gratiæ, & faci⸗
liorem viam ad veniam per Sacramenta ex opere
operato aperiat. Converſioni tribuitur femiſſio
tanquam materiæ Sacramenti, ubi tamen ſignum
externum in nova Lege non excluditur. Merayonæ
mutationem conſilii cum animi dolore ſignificat,
uti Jobi 42. v. 6. & Luc. 10. v. 13. in cilicio &
cinere poenitentiam egiſſent aeraenzer, Lutherus:
Buß gethan. II. Tertull. I. 2. cont. Marc. c. 24.
ait: Nam & in Graco teætu pœnitentiæ nomen non
ex delitti confeſione, ſed ex animi demutatione
compoſitum eſit. Keſp. Tertullianus ſolum expli-
cat contra Marcionem, quomodo Deus in veteri
Lege dicatur pœnituiſſe, quia pœnitentia in Deo
ſine triſtitia, & cum ſola mutatione operum
conſiſtit.

F. 1053.
Et quidem Sacramentum Peœnitentiæ di=

Imo. S. Scriptura diſtinguit præceptum Bap-
tismi a præcepto Pœnitentiæ. Matth. 28. &
Joan. 20. Item I. Joan. I. lapſi poſt Bap-
tismum non ad memoriam Baptismi, ſed ad
poœenitentiam remittuntur: Si confiteamur vec-
cata noſtra, ſidelie eſt, & juſius Deus, ut re-
mittat nobit peccata noſtra. Et Act. 8. v. 22.
S. Petrus remittit Simonem Magum ad pœ-
nitentiam, non vero ad memoriam Baptismi.
2do. Ita docent Patres. Tertullianus I. de

pcenit. vocat ſecundam poſt Baptimum ſpem.

S. Athanaſius l. de pecc. in Spirit. S. ait:
Inter Baptitmum & Lnitentiam non leve eſt di-
ſcrimen. S. Auguſtinus I. 2. de adult. nupt.
c. 16. Ni a Catechumeno ſubßtum eſt homicidium,
Baptismate abluitur, ſi a baptizato Zanitenner

2

nt
GN d.
A
ſt,
Min
alena
n I
tisn

riam

Node
1 Ure
Pehit

W N
fünnm
le,6
lenüne
in
etien
I
Min
W
Mis
dre
güin
Citor
(li
it,
NK
N
§.
e
Ver
gli⸗
in
Et,

De Penitentia. 391

eo G reconciliatione ſanatur. Hinc Tridentinum
AE Seſſ. 14. Can. 2. Ji quis Sacramenta confun-
dae dens ipſum Baptitmum Eunitentie Sacramentum
in mni ſſe dixerit, quaſi hœc duo Sacramenta diſtinlta
nin non ſint, atque ideo pœnitentiam non redte ſe-
in cundam poſt naufragium tabulam appellari,
e anathema ſit. 3tio, lpſum autem diſcrimen
lI igdem Tridentinum cap. 2. aſſignat: I. Quia
lacu Baptismus & Poenitentia habent diverſam
un materiam & formam. 2. Diverſum eſt in
ens utroque ſubjectum. 3. Diverſus miniſter.
Olun er⸗ . . t;
nra 4. Diverſus effectus, uti ex ſequentibus
nin in patehit,
ne o W
Eenol. Proteſtantes videntes, peccatorem poſt Bap- Solvuntur
tismum ſine Sacramento Deo reconciliari vix objektio-
poſſe, docent, memoriam Baptismi propter appre- nes.
entea henſionem fidei peccata remittere. I. Quia illa
verba Joan. 20. Quorum remiſeritis &c. nonniſi

„NV
. 8 prædicationem Evangelii, & Baptismum indicant.
tum b Hinc Marc. I. v. 4. Joannes dicitur prædicaſſe
th. Al Baptismum poœnitentiæ in remiſſionem peccato-
pok tfrum; & ad Eph. 5. V. 25. mundatio Eccleſiæ
v,K Baptismo tribuitur. Keſp. Illa verba de prædica-
urre⸗ tione Evangelii intelligi non poſſunt, quia Evan-
nſ gelizans non poteſt prædicatione ſua retinere au-
, ditorum peccata, imo per eam omnes a peccatis
4.19 ſolvi deberent, quia omnes ad credendum exci-
tat⸗ niſi ipſi duri cordis fuerint. Baptismus Joan-
Put nis vocatur Baptismus poenitentize, quia non
119 conferebat vi propria Spiritum S. & S. Joannes
l confluentes ad ſe hortabatur ad poznitentiam: Et
u Nn S. Apoſtolus lavacro vitæ tribuit omnem remiſſio-
. 1 nem peccatorum Baptismum præcedentium, non
vero eum ſubſequentium, niſi præſuppofitive,
quia per pœnitentiam nemo niſi baptizatus mun-
wan, datur. II. S. Auguſtinus 1. 2. de grat. c. 39. do-
,i cet, omnia peccata etiam poſt Baptismum dimitti
B b 4 per

392 Caput XVII.

per Baptismum: & S. Fulgentius I. 1. de fide vo-
cat Baptismum Sacramentum fidei & peaenitentiæ:
E belargus Dominicanus in Concilio Tridentino
monnit, illa verba: Quarum remiſeritis &c. vix
ab ullo Patrum de Sacramento Pœnitentiæ, ſed
a nonnullis de Baptismo exponi. Reſp. S. Au-
guſtinus remiſſionem peccatorum poſt Baptismum,
illi ut diſpoſitioni tribuit, & fundamento præſup-
voſito. & Fulgentius vocat Baptismum Sacza-

mentum fidei & Pœnitentiæ reſpeétu infidelium

adultorum, non vero reſpecétu lapſorum poſt Bap-
tismum: falſum vero eft, quod citata verba nul-
lIus Patrum de Sacramento Poœnitentiæ expoſue-
rit: & ſi qui de Baptismo expliearunt, Sacramen-
tum Peenitentiæ non excluſerunt. III. LEicet in
conſecratione panis & vini ſit diverſa materia &
forma, utraque tamen ſpeeies ad idem Sescramen-
tum pertinet: Ergo etiam Baptismus & Pœniten-
tia. Keſpy Diſparitas eſt, quod utraque ſpecies in
Euchariſtia ſignificet eandem unionem cum Chri-
ſto, & referatur ad eandem refeétionem ſpiritua-
lem & gratiam: At in Baptismo & peœnitentis
eſt diverſa gratia, illic ſpiritualis regeneratio; hic
regeneratorum conciliatio.

O. 1054.
Cpriſius Sacramentum Peœenitentiæ Chriſtus imme-
Sacram. diate inſtituit, & precipue quidem peſt Re=
Dæniten- furrectionem. Ita definit Tridentinum Sefſ.
ia vof 14. can. r. Si quir dixerit . . . Llxrnitentiam

Reſurre- SS . ,
Hrionens 2102 eſſe vere & proprie Sacramentun . . 4

inſutuit. Chriſio O. W. inſtiiutum, auathema ſit. . Cujus
ratio eſt, quia Chrifins immediate inſtituit
Confeffionem & Abſolutionem; Joan. 20.
uti ex fequentibus patebit: Ergo Sacramen-
tum Pœnitentiæ. Deinde idem Tridentinum
Seſſ. 14. cap. 1. docet: Dominur autem aera-
men-

ah

4 ftit
in: 4
INu
ektten
dne e
Perat
Prili,
Wawen

Uoter
mie
Uufum
endo ,
ien a
A
n
Elk
P
1d

n

n
Erninn
Aitui
Uühoh
1hol
ſh
Forik
un
im,
As
n

De Pœnitentia. 393

leien mentum Peænitentiæ tunc pracipue Wnug,, eunm
ee a mortuir excitatus inſußlavit in diſcipulor ſuos
ite dicent: Accipite &c. ubi ly præcipue denotat
e ultimum complementum Poœnitentiæ, ſeu
,d d poteſtatem clavium, per quam media abſo-
thum lutione completur Sacramentum, unde non
nch repugnat, quod jam ante Refſurrectionem
nn promiſſa, & quaſi inchoata fuerit inſtitutio
ithe Sacramenti Poenitentiæ.

n pok.
ehn .
ie enee⸗ F. 1055.
Sienne „D . Mj
I Iin Materia remota Sacramenti Poenitentiæ Materia

mael non eſt peccatum originale: tum quia Sacra- ejus re-
Kenn mentum Pœnitentiæ diſtinguitur a Sacra- motg.
Nhe mento Baptismi, (G. 1054.) quod ad dele-
le tionem culpæ originalis ordinatur: (H. 951.)
tum quia Poenitentia eſt inſtituta per modum
Prliet actus judicialis, qui erga folos ſubditos,
tief quales non ſunt nondum baptizati, exerceri
poteſt.
2. Sed materia remota ſunt fola peccata
actualia poſt Baptismum commiſſa juxta Tri-
D dentinum Seff. 14. can. I. dicens: Chriſtum
fle inftituiſſe Sacramentum Poœnitentiæ pro iis,
qui poſt Baptismum lapſi ſunt. Unde merito
i a facultate Pariſienſi rejecta eſt hæc propoſi-
, tio: Coſe ⸗ valida eſi deficientibus veccatis;
⸗ votuit ergo beutiſſima Virgo, licet nec contritio-
nem habuerit, nec ullum vel leviſimum pecca⸗

n . . 2 .
n tum, B. Joanni confiteri. Ratio eſt, quia
actus poœnitentis ‚uti contritio, confeſſio &
e ſatisfactio, circa peccata actualia poſt Bap-
eg tismum commiſſa verſantur.
8 B b 5 3 Et.

Maiteria
proxima.

394 Caput XVII.

3. Et quidem peccata mortalia ſunt ma-
teria neceſſaria, quia juxta Tridentinum Seſſ.
14. c. 5. & can. 7. omnia mortalia in con-
feſſione neceſſario ſunt declaranda, nec alio
remedio deleri poſſunt, uti ſuo loco oſtende-
tur: Peccata vero venialia ſunt quidem ma-
teria ſufficiens, tum quia Tridentinum I. c.
morem confitendi venialia velut rectum &
utilem approbat, qui citra omnem præſum-
ptionem retineri poteſt: tum quia venialia
ſunt vera peccata, ideoque clavibus Eccleſiæ
ſubjici poſſunt: ſunt tamen materia libera,
quia juxta idem Tridentinum taceri citra
culpam, multisque aliis remediis expiari
poſſunt, .

F. 1056.

Materia ſeu quaſi materia proxima Sa⸗=
cramenti Poœnitentiæ ſunt Contritio, Con-
feſſio & Satisfactio. Ita Imo Florentinum in
Decret. Quartum Sacramentum eſt Penitentia,
cujus quaſi materia ſunt altut pcnitentig, qui in
tres diſtinguuntur parter: quarum prima eſt cor-
dis Contritio . . . ſecunda eſt oris Conſeſio:
tertia ſatitſabtio pro peccatis: Et Trident. Seſſ.
14. cap. 4. JNi quis negaverit, ad integram &
perfetam peccatorum remiſſionem reguiri tre-
abtur in vœnitente, quaſi materiam Sacramenli
Pænitentiæ, videlicet Contritionem, Conſeſſionem,
S& ſatisſabttionem, quæ tret Pænitentie vartes
dicuntur . . . anathema ſit, Particula illa,
quaſi materia, innuit, materiam in Pœniten-
tia non eſſe quid phyſicum, ſicut aqua in

Baptismo, ſed quid morale. 24do. Probatio,

quæ

ele
ur,
ebermo
Uin eo
iie
ecc⸗
mneili⸗
atis,
n h.
MI
ürt,
Hun fe
iten e
rf
eluth
(lins

keem

imm,
An
i
ite
ln,
nlten
Mian
Dres
ine e
ien
tti
A.
,
11
ſi
ſu⸗

i

lunr.

Ninun
la in er
4, Ue 1
ded oken
uiten
Ntinm
felim 1
n me.
Hia ſenn
0S Doin

efi ha.

leti 4
is ennt

De Penitentia. 395

uæ hic ex S. Scriptura & P. P. peti poſſet,
dabitur, cum de ſingulis his partibus in ſpe-
cie ſermo erit. Unde breviter dogmatis ra-

tio in eo conſiſtit, quod Sacramentum Pœ-
nitentiæ ſit inſtitutum per modum judicii,

quo peccator per Sacerdotis ſententiam Deo
reconciliatur, ad quod requiritur dolor de
peccatis, eorum Confeſſio, & ſatisfactio pro
njuria Deo illata.

Schol. r. Lutherus duas tantum pœnitentiæ partes Solyuntur
aſſignat, ſeilicet, terrores conſcientiæ per ver- objeflio-
bum veteris Legis incuſſos, & fidem confiden- nes.
tialem ex Evangelio & abſolutione conceptam.
(t. I. S. 375. Schol. 1.) Quos terrores conſcien-
tiæ Lutherani recentiores contritionem appellant.
Calvinus vero 1. 3. Inſt. c. 3. item duas pœeniten-

tiæ partes aſſignat, ſcilicet, mortificationem vi-

tiorum, ſeu ſui abnegationem, & vivificationem,
ſeu pium pie vivendi ſtudium, & affeétum ad
bona opera. Sed imprimis S. Scriptura terrorem
a poenitentia diſtinguit. 2. Cor. 7. Quæ ſecundum
Deum eſt triflitia, vœnitentiam in ſalutem ſtabilem
overatur. Item diſtinguit a fide. Marc. 1. Pœni-
tentiam agite, & credite Evangelio. Deinde ter-
rores hi, & fides poœnitentiam antecedunt, &
ſine ea eſſe poſſunt. Denique mortificatio & vi-
vificatio pœnitentiam modo conſequuntur, vel
maxime in ſenſu Calvini, quia ſunt fruétus fidei
juſtificantis. Hinc recte Tridentinum Sefſſ. 14.

8

can. 4. & quis dixerit, duas eſſe tantum poœniten-

tiæ partes, terrores ſcilicet incuſſos conſcientiæ ag-
nito veccato, & ſidem conceptam ex Evangelio,
vel abſolutione, qua eredit quis, ſibi ver Chriſtum
remiſa eſſe peccata, anathema ſit. Non obſtat I.
quod II. I. dicatur: Quieſcite agere perverſe, di-
ſcite benefacere. Et Pf. 34. Declina a malo, & .
Jac bonum. KReſp. Iſaias contritionem jam ſuppo-
nit, præmiſit enim: Lavamini, mundi ote, au⸗
. verte —

Kitio ma-
mnus ſit
materia.

ſint partes

Wysua-
5.

396 Caput XVII.

ferte malum ogitationum veſtrarum ab oculis meis.
Imo aperte contra Calvinum pœenitentiam ante
juſtificationem ponit, quia poſt citata verba ſub-
dit: Si ſuerint peccata veſtra ut coccinum, ſicut la-
na albâ erunt. Dechinare a malo, & facere bo-
num, juſtorum eſt, poœnitentia peccatorum, quæ
nunquam per illa verba in S. Scriptura deſerzibitur.

II. Judas contritionem, Confeſſionem & ſatisfa-

ctionem habuit, nec tamen vere poenitvit. Keſp.
Contritio Judæ fuit fine ſpe veniæ, Confeſſio ſine
dolore, ſatisfaétio ſine animo reparandi injuriam
Deo illatam, adeoque nullam posnitentiæ partem
habuit.

An impo- Schol. 2. Nonmulli tempore S. Thomæ docuerunt,

manuum impoſitionem eſſe materiam proximam
& efſentialem Sacramenti Pœnitentiæ.. Verum
cum neque S. Scriptura, neque Concilium Tri-
dentinum manus impotionis in Sacramento Pœ-
nitentiæ meminerint, cumque hæc olim etiam a
Diaconis faéta fuerit, Sacramentalis eſſe non po-
tuit. Nec officit, quod moribundo, qui dolorem
& peccata per ſigna manifeſtare non poteſt, de-
tur abſolutio, ubi nil niſi manus impofitio pro
materia aſſignari poteſt. Nam in hoc caſu vita
chriſtiana præterisa, de qua conſtare debet, ejus-
que profeflio materiæ locum & vices tenet,

Qucnam Schol. 3. An Contritio, Confeſſio, & Satisfactio

ſimul & fingulæ ſint partes efſentiales Sacramenti
Poœnitentiæ, diſputant Scholaſtici. Scotus in 4.
d. 14. q. 4. docet, totam rationem Sacramenti
Pœnitentiæ conſiſtere in ſola abſolutione, contri-
tionem vero & confeſſionem eſſe quidem neceſſa-
ria ad effeétum Sacramenti, non tamen proprie
eſſe ejus partes. Durandus in 4. d. 16. p. 1. vult,
ſolam confeſſionem eſſe partem eſſentialem mate-
rialem Sacramenti Pœnitentiæ, contritionem ve-
ro diſpoſitionem, & fatisfactionem fruétum illius.
Paludanus denique Contritionem, Confeſſionem,
& ſatisfactionem ex æquo vult elſſe partes AAa
tiales

Eiles Ke
, Colt
len ele p
Ptiskactioe
Mn conätt,
io vero e
He ila val
Elo Cata,
cumento!
1es Hacfane,
Meenitent
tun, E &
tiio, e
etl, zur
Uerllunts ſe
penite
Delfentsg
Metss temi
l Monnti⸗
En peniten
eritens
unlo ſe a
4 aramen
ditit, &
imn mtterig
cnnanne
Mikrin Nce⸗
Muin l
uin 0

Dimn in
iluie
lor auin
lo cum
ATd.

0) oelne
bltentim t
kati ſet!
imm er

, Colfun
danndl it
Pitentie

hnee donn
eriam in
entie
(Oneiii
Gackamet
ſer Nind
tis lu
No, AAid
Cts Moind
e We. i
hrectrt

polnin
e glle
on t
d. 10 6.
elenti
contiti⸗
c
In uin,
, (e,
elle! 5

Ita Trid. Seſſ. 14. cap. 4. Quodſi addas: Et

De Pænitentia. 397

dales Sacramenti Poenitentiæ. Dicendum vide-

tur, Contritionem, Confeſſionem, & Abſolutio-
nem eſſe partes efſſentiales Pœnitentiæ, ſicuti &
ſatisfactionem in voto & propoſito, quia ſine his
non confiſtit Sacramentum Poœnitentiæ: Satisfa-
Gio vero actualis eſt tantum pars integralis, quia
fine illa valet abſolutio pœnitenti contrito & con-
feſſo data, ut ex dicendis patebit. Hinc in Sa-
cramento Poœnitentiæ gratia remiſſiva peccati eſt
res Sacramenti tantum: aggregatum ex actibus
poœnitentis & abſolutione, eſt Sacramentum tan-
tum: res & Sacramentum ſimul poteſt dici con-
tritio, quæ partim ſignificat gratiam remiſſivam
peccati, partim ab actibus externis pœnitentis
accuſantis ſe de peccatis ſignificatur. Nec dicas
I. In poœnitentia ſola abſolutio, non vero actus
poenitentis gratiam cauſant, alias pœnitentibus
poteſtas remittendi peccata collata foret: Ergo
ſola abſolutio eſt pars efſentialis. Reſp. Etiam
actus pœnitentis gratiam ſignificant, & cauſant,
& poœenitens gratiam ſibi confert diſpoſitive præ-
parando ſe ad illam, non vero effeétive miniſtran-
do Sacramentum. II. Solus Sacerdos peccata
dimittit, & formam Sacramenti profert: Ergo
etiam materiam ponere debet. Keſp. Solus Sa-
dos concurrendo active ad unionem formæ cum
materia peccata dimittit, cum econtra pœnitens
materiam ſolum ſubminiſtret: certe in re ſacra-
mentaria opus non eſt, ut forma & materia ſit
ab eodem, ficuti etiam in phyficis agens dicitur
cauſa compoſiti, licet ſolam formam inducat.

GB. I0S7.
Prima igitur pars Sacramenti Pœnitentiæ Contritio

eſt Contritio, quæ, ſi in genere ſpectetur, eſt quid.

dolor animi ac deteſtatio de peccato com-
miſſo cum propoſito non peccandi de cætero.

volo

—

398 Caxut XVII.

volo præſtare omnia, quæ requiruntur ad

rite percipiendum Sacramentum Poœnitentiæ:

habetur definitio Contritionis Evangelicæ
Legis propria. Dicitur autem imo dolof
animi, ſeu triſtitia orta ex offenſa Dei: quæ
in voluntate, non vero in ſenſu conſiſtit, li-
cet hic ex illo ſubinde oriatur. Dicitur 240
deteſtatio de peccato commiſſo, quia juxta

Tridentinum eſt odium peccati. Dicitur 3tio

cum propoſito non peccandi de cætero, quia
ſincera pénitentia debet excludere omnem
affectum ad peccatum. .

Quotu⸗ Schol. I. Contritio a contero dicitur, quia duritiam

plex.

In quo
conſiſtat.

cordis & voluntatis humanæ tollit, & peccatum
delet. Contritio a Theologis dividitur in perfe-
GRam, quæ etiam ſimpliciter Contritio dicitur, &
eſt dolor de peccatis propter Deum ſuper omnia
dilectum: Et in imperfettam, quæ dicitur attritio,
& eſt dolor de peccatis ex aliquo motivo hone-
ſto, quod non eſt Deus, quatenus in ſe eſt ſum=

mum bonum: quæ iterum duplex eſt: una oritur

ex metu gehennæ & aliarum poenarum: altera
ex peccati fœditate: ita docet Trid. Sefl. 14.
cap. 4. Ad hanc attritionem reliquæ ejus ſpecies
revocantur; nam dolor de peccato, prout eſt
contra rectam rationem; vel aliam quamcunque
virtutem, eſt ſpecies deteſtationis peccati propter
ejus fœditatem: IIla vero attritio, quæe habetur
ob amorem vitæ zæternæ, reducitur ad eam, quæ
oritur ex metu pœnarum. Metus autem hic;
ſeu timor quadruplex eſt, ſcilicet, mundanus, ſer-
vilis, filialis, initialis, de quo vid. (S. 574.
Schol. & ſeq.)
Schol. 2. Quærunt Scholæ, in quonam ratio eſſen-
tialis Contritionis in genere conſiſtat. Cajetanus
putat, eſſentialiter conſiſtere in actu odii, ita ut

dolor tantum propria ejus paſſio ſit. Conink ve-
10

ben te
nli
Piid in
en
Eelatio
no eo
Get glia

pe

Unlit:
ſod ho
en,
lno n

Iemd d

Aope

Cnr
ll
m en
tn
ind
ün
Uii
al
ſni fn
ign
Ulent
.

De Pænitentiun. 399

hirmini ko eam tam in actu odii, quam doloris eſſentiali-
Denteau ter conſiſtere docet. Melius dicitur, quod Con-
Hynge tritio in genere in dolore de peccato, prout eſt
ino h offenſa Dei, & præſuppoſitive ſolum in odio &
64 deteſtatione peccati conſiſtat; nam actus, quo
dſn Mi homo conteritur, & Deo ſatisfactionem exhibet,
Coritt gebet aliquid auferre ab homine, & Deo tribuere,
Dicfa¹ a quo per peccatum honorem, in quantum potuit,

abſtulit: ſed hoc non fit per odium peccati, per

n quod homo nullum malum patitur, ſed per dolo-
4 rem, quo malum pœnæ, ſeu triſtitiam tolerat:
Etell l Ergo in dolore efſentialiter formaliter, & quia

dere um nemo dolet, niſi de malo, quod diſplicet, in
“ odio præſuppoſitive contritio in genere conſiſtit.

Enkn §. 1058.
0 ritt Contritio in genere eſt neceſſaria ad de- Contritio
ſpern lenda peccata ſive in, ſive extra Sacramen- in genere

iaht tum Poenitentiæl.. Imo. Ezech. 18. V. 30. 7e uiritur
ad delen-

idean Convertimini, & agite vænitentiam ab omnibus
nedD niuitatihr ve/krir. L. Niſi voni- da pec
im iniquitatibu⸗ veſtrix. Luc. 13. v. 3. 4 iſi vœni- cata.
umm “ kentiam habueritis, omnes ſimul veribitir. 2do.
lil An Tridentinum Sefl. 14. cap. 4. alt: Quovit tem-
e vore ad impetrandam veniam peccatorum contri-
/m tionir motum juiſſe neceſſarium. Et 3tio. ratio
ne eſt: quia de jure naturali eſt, ut aliquis pœ-
eiH niteat de malis, quee fecit.

e Schol. Etiam ad remiſſionem peccatorum venialium Etiam ve⸗
1s , in, ſeu extra Sacramentum Poœnitentiæ requiritur nialia.
Nlts aliquis actus Pœnitentiæ ſeu Contritionis; nam
. (N etiam peccatum veniale cauſat aliquam deordina-
tionem in voluntate hominis ſaltem circa media
⸗ ad ultimum finem conducentia per immoderatam
nn converſionem ad bonum creatum, quæ non po-
1 teſt expelli niſi per actum retractationis poœeniten-
g tiæ ſibi contrarium.

„ §. 1059.

Qualis
doebeat e ſit ſufficiens, debet Imo eſſe libera juxta

contritio.

Superna-

tar alis.

400 Caput vyn.

F. 1059.
Ut autem Contritio ad delenda peccata

Tridentinum Sefſ. 14. can. 4. definiens: &
gquis dixerit, eam contritionem, quæ paratur per
diſcuſonem, colleltionem, & deteſtationem pec-
catorum . .. eſſe dolorem coablum, & non li-
berum ac voluntarium, anathema ſit. Ratio

eſt: quia actus a Deo præceptus, & diſpo-

nens ad veniam peccatorum obtinendam
liber eſſe debet: ſed talis eſt contritio: (§.

1053.) Ergo libera eſſe debet.

2d0. Debet eſſe ſupernaturalis, ex eodem
Tridentino Seſſ. o. can. 3. Ji quis dixerit, ſine
præœveniente Spiritus S. inſpiratione, atque ejus
udjutorio hominem credere, ſperare, diligere,
nut vœnitere voſſe, ſicut oportet, ut ei juſiificu-
tionis gratia conferatur, anathema ſit. Probant
hoc contra Pelagianos expreſſa S. Scripturæ
teſtimonia. Pſ. 84. Converte nor Veur Saluta⸗
ris noſter. Luc. 22. Converſus Dominus reſpe-
xit Petrum, & contritionem in eo excitavit:
Ergo ratione auxilii ſeu gratiæ Divinæ con-

tritio ſupernaturalis eſſe debet. (t. 1. J. 350.)

Item ratione motivi ſupernaturalis eſſe debet,
id eſt, vel ex motivo amoris Dei ut Auctoris
ſupernaturalis ſuper omnia, vel ex metu pœ-
narum fide ſupernaturali creditarum proce-
dere debet; alias enim non eſſet deteſtatio
& triſtitia de peccato, prout eſt offenſa Dei.
Diſtingui tamen debet motivum Poenitentiæ
ab occaſione, qua quis ad contritionem ex-
citatur; nam multi ex morbo &c. ad veram
& ſupernaturalem contritionem morventur.

Ztio.

e.
(Gases
clite
N. j
Ne.

ſo e
Petiati
hendinn
It omn
a

n (ner
IUnform
anli de
Cine
Aplrinn
giii
ugtin
Uün
n
abne
ton
ſ
Minen
lenin
dhleis
lieſe
Mlen
Mn
Wdre
.
tun
Po
,
Mmitm-

ddn et
en in
ellieg,
mung
Muinn,
, U!
1. N
Obtineie
btiitio

er
litent,/
,ltſue i⸗

, Niu
iie

1. Doh
Nüpdu⸗
No

inus y

elht
ie
k1 Ne
ele
len
Mene
unge⸗
4 Ckend
Deni?
tone:
,B 1 .

De Eenitentia. 401

tto. Contritio debet eſſe vera & ſincera, Vera &
Keilicet ex intima voluntate procedens, & ab ſincera.

omni affectu ad peccatum aliena; nam Matth.

3. v. 8. jubemur dignes Peenitentizæ fructus
facere.
Ato. Debet eſſe magna & vehemens faltem Magna.
appretiative, ita ut quis malit rerum omnium

diſpendium pati, quam Deum offendere:

(H. 596. Schol. 1.) & fumma extenſive, ita
ut ad omnia peccata faltem mortalia ſe ex-
tendat, quia unum fine alio deleri nequit.

Sohol. Quæritur in Scholis, an ad veram contritio-An expli-

nem formale & explicitum propoſitum non pec-citum pro⸗
Candi de cætero requiratur, an vere virtuale, voſitum
& implicitum fufficiat X„ . Requiri propoſitum non pec-
explicitum. Nam I. Ezech. 18. dicitur: Si im- candi re-
vius egerit pœëniientiam ab ommibus peccatis ſuis. guiratun.
S& cufiodterit omnia pricepta mea, vita vivet. Ubi
cuſtodia mandatorum omnium, non ad actualem
eorum obſervantiam ſolum, ſed ad propoſitum
ea ſervandi referuntur, cum uno die omnia obſer-
vari non poſſint. 2. Florentinum & Tridenti-
num (S. 1057.) Propofiti expreſſe in contritione
meminerunt: Ergo implicitum non fufficit. 3.
Sicuti peceati deteſtatio propoſitum non peccandi
implicitum inchudit; fic propoſitum non peccandi
deteſtationem peccati involvit: Ergo ficuti pro-
poſitum non peccandi ſine deteſtatione explicita
non fufficit, ita nee deteſtatio ſine explicito pro-
poſito non peccandi. Non obſtat I. quod David
2. Reg. 12. Ninivitæ, & filius prodigus pecca-
tum ſolum deteſtando juſtificati fint, quia dolor
propoſitum ineludit Reſp. David propoſitum
ſuum explicitum oſtendit in Pſalmis, ubi ait?
Dixi, nunc capi. Ninivitæ & filius prodigus
Veniam poſtularunt: Ergo propoſitum expreflum
non

Shram Inſtit. Iheol. lom. IIII. Cc

Contritio
Deo re-
conciliat
ante Sa-
cramen-
tum.

402 Caput XVII.

non peccandi habuerunt. Certe dolor explicitus
de peccatis propoſitum explicitum poſt ſe trahit.
II. Sola deteſtatio offenſæ apud homines meretur

veniam ſine propoſito expreffo: Ergo etiam apud

Deum, quia aliquis tam intenſe dolere poteſt, ut
nequidem de futuro cogitet, ſicuti Latro in cruce.
KReſp. Homines ignoſcunt, quia propoſitum in
offendente ſupponunt: Dolor intenſus ſine propo-
Bito non videtur eſſe poſſibilis, quod certe etiam
poœnitens Latro habuit.

G. 1060.
Contritio perfecta hominem Deo recon-

ciliat, antequam Sacramentum Pœnitentiæz

actu percipiatur. Probatur Imo 2. Reg. 12.
dicente David: Peccavi Domino, Propheta

Nathan ſubito intulit: Dominus quoque tranſtu-

lit peccatum tuum. Unde S. Gregorius in Pf.
31. Ante remiſſio ad cor pervenit, quum con-

Jeſſo in vocem erumpat. Et Luc. 7. Chriſtus

S. Magdalenze ait: Remittuntur ei peccata mul-
ta, quia dilexit multum. Et I. Pet. 4. V. 8.
Charitas operit multitudinem peccatorum. Ubi
ſemper Charitati, & Contritioni tribuitur vis
purgandi peccata. 24do. Tridentinum Sefſ. 14.
cap. 4. docet: Comtritionem aliquando charitate
perſectam eſſe, & hominem Deo reconciliare,

priusquam hoc Sacramentum altu ſatſcipiatur,

ipſam nihilominus reconciliationem ipfi contritio-
ni ſine Sacramenti voto, quod in illa ineluditur,
non eſſe aſcribendam. Deinde damnata eſt hæc
Baji propoſitio 70: Eer contritionem etiam cum
charitate perfella, & cum vero voto percipiendi
Sacramentum, non remittitur crimen extra ca-
ſum neceſſitatis, aut Martyrii ſine altuali ſer⸗
. Ptione

ein ho⸗
ſinhefe
Ctmnexem
lontrttio
n celet

Er. e
es,
thunnt,
looit, e
Penitentib
Mm. l.
(lenit,
Tlit mn
orinn 4
6 elkin
uri⸗
Rt, Me
Ion trinn
Wwün
Pio ren
t
e icef
unnda fu
tinte
I, lier
Mcepdn
Ent, 1
un Krn
irte
Adten

De Pænitentia. 403
n pfione Sacramenti. 3tio. In Lege veteri con-
snen tritio perfecta delebat peceata, uti patet ex
eing citato exemplo Davidis; ſed gratia Evange-
Nt Iii contritioni nihil detraxit: Ergo etiam in
tona Nova delet.

ee Srhol . Kemnitius p. . Bxam. p. 960. reprehen- Solvuntiar.
cctrti dit eos, qui contritioni remi lonem peccatorum opjeRio-
tribuunt, ante abſolutionem. Et Michael Bajus nes
docuit, charitatem perfectam in Catechumenis & *
poœnitentibus eſſe poſſe ſine remiſſione peccato-
rum. I. Quia Luc. 7. S. Magdalena prius Deum
dilexit, antequam remiſſionem peccatorum obti-
Nen Jim nuit; nam dicitur: Remittuntur ei peccata multa,
niteni quoniam dilexit, non vero diligit multum. Hinc
Ng 1 S§. Anguſtinus ſerm. 99. Acceſſit immunda, ut re-
Prate diret tmunda. Et S. Paulus, licet Deum dilige-
pi ret, ante Baptismum tamen veniam peccatorum
e M⸗ non obtinuit: Act. 22. v. 16. Eurge, & hapti-
Nis il Tare, & ablue peccata tua. Reſp. Mulier illa prius
Nud a ſtus dix duam tempore dilexit: & quando Chri-
. Cükr e;emittuntur ei peccata multa, non
primo veniam ν. it ſed jam dat 6
tult?s vit, & publice declit, ſed jam datam confirma-
t. 1 eau³m acceſſiſſe immundam, 48. Augultinne ait:
wun munda fuit, vel quia palam habebata- ente in-
ririm: ficet interius a peccatis mundata fuerit. W Da a⸗
lus, licet jam per charitatem mundatus fuen
e præceptum tamen ſuſcipiendi Baptismum implere
i⸗ n debuit, nec contritio juſtificat, niſi quatenus vo-
futtuin tum Sacramenti includit. II. Tridentinum Seſſ. 6.
en c. 6. inter diſpoſitiones ad Baptismum neceſſarias
ſerd⸗ amorem ponit: Ergo ſupponit, per eum homi-
nem Deo non reconciliari. Et S. Auguſtinus l. I.
; de div. quæſt. q. 2. agnoſcit in Cornelio Act. 10.
tieni fuiſſe charitatem, quæ tamen ſine Sacramento
tiig non ſufficit, ad obtinendum regnum cœlorum.
n/ Et tr. 13. in Joan. ait: Catechumenum quantum-
r cunque proficientem ſarcinam adhuc iniquitatis
or bortare. Keſp. Tridentinum ſupponit amorem
6e . Cc z2 Dei
—

4 4 Caput XVII.

Dei imperfectum, qui eſt amore charitatis infe-
rior. S. Auguſtinus Cornelium ſine Baptismo

non potuiſſe ſalvari docuit, quia mandatum Dei

transgreffus eſſet, adeoque perfeéctam charitatem
non habuifſet. Et in altero loco loquitur de Ca-
techumeno Baptismi ſuſceptionem contemnente,
vel negligente, & ſuæ Sanctitati confidente, uti
patet ex contextu. III. Si per charitatem remit-
tuntur peccata, non opus eſt confeſſione & abſo-
lutione, & Sacramentum peccata non aufert, &
ſic fruſtra recipitur. &‿oe. Sacramentum in hoc
caſu gratiam auget, & poœenam temporalem ſaltem
ex parte in Pœnitentia remittit; & talis non ha-
beret perfectam charitatem, ſi præceptum Sacra⸗
menti implere nollet.

—

Coniritio Schol. 2. Contritio perfecta non tantum in caſu ne=

poerfetta
extra a-
cramen-
tum Deo
hominem
reconci-
liat.

ceſſitatis, ſed ordinarie hominem Deo reconciliat

ante perceptum actu Sacramentum, uti patet ex
Tridentino citato, de quo refert Pallavicinus I.
12. Cc. 1I0. Patribus Tridentini adeo perfede
fuiſſe, virtutem hanc ineſſe contrit verita⸗
ut paratus eſſet Canon, queen all⸗ i Archi
tem hanc fide Divina cr--zndam eile, niſi Archi-
epiſcopus Calaritazas expoſuifſet, hujusmodi quæ-
ſtionem petneré ad controverſias Scholæ, in qua
gravas Doctores, uti Adrianus & Cajetanus do-
sent, contritionem perfectam extra Sacramentum
non juſtificare, niſi in caſibus extraordinariis, uti
in articulo mortis, ubi non habetur copia Con-
feſſarii; unde a damnatione ſententiæ contrarizæ
S. Synodus abſtinuit. Contra quam etiam pugnat
ipſa ratio, quippe juxta hanc contritio ſufficit
ad delenda peccata in articulo mortis: ſed hanc
virtutem præciſe non habet ex articulo mortis:
Ergo ex propria ſua perfectione: Ergo ordinarie
extra Sacramentum actu perceptum juſtificat.
Deinde Eccleſia permittit, ut fideles conſcii ſibi
peccati mortalis accedant ad Sacramenta vivorum,
excepta Euchariſtia, de qua tamen Permittit Ii

.

en ter⸗
amnidon
iübin
e ſatn
konem
Cint I.
umentur
l,u.
Dnun v
Eecetorn
r
nter
Eelon
in mone
e
e ſi
Cnntciori
Petenio,
,

nd
Elnenmu
udäͤ
Uerdn
dam
. i nir
nihtin
Seͤ
igiol
10z8

Auletis

Lomi
lacie
Per te
Aurmn

fkib .
Baytim
Ndatum N
1 chuntte
Uitu elt
Ontenntte,
Kdente, 1
titen en.

loe ⸗.

n allei 1
Htum N
falem ün
is vonk
ptun Nen

in can
ſeconelt
lti wet
D
e
pid At
nolige
le, N
lſtanns
uctimen⸗
dinntis

ci⸗

e et
tiitoifn
is: Ai
elotan
tgol
m n
. ℳ
4

De Penitentia. 405

.
caſu neceſſitatis, dummodo præmittant actum
contritionis: Et Pontifices concedunt Indulgen-
tias ſubinde contritis & non confeſſis: Ergo, cum
heac ſtatum gratiæ ſupponant, ſignum eſt, con-
tritionem extra Sacramentum jnſtificare. Non
obſtat I. quod Tridentinum confeſſionem ad Sa-
cramentum Euchariſtiæ requirat. Et S. Auguſti-
nus 1. 12. de Civ. c. 9. docet, charitatem eſſe
bonam voluntatem, quæ etiam ante remiſſionem
pecçatorum haberi poteſt. eſp. Confeſſio ante
S. S. Euchariſtiam præcipitur ad majorem caute-
lam & reverentiam. S, Auguſtinus vero loqui-
tur de bona voluntate plena, & perfeéta, id eſt,
tam magna, ut poſſit implere Divina przæcepta.
II. Idem S. D. reprehendit Paſtores in perſecu-
tione fugientes, quod non faceret, ſi fideles ope
contritionis ſalvari poſſent. Keſp. ſuſta eſt re-
prehenfio, quia contritio eſt difficilis, & incer⸗=
tum eſt, an homo eam habeat.

C. 1061.

Cum contritio perfecta juſtificet extra Sa- Contritio
cramentum ponitentiæ: (G. 1060.) ideo Perfelſta

non eſt diſpoſitio neceſſaria ad Sacramentum von

Poœnitentiæ. Ita colligitur Imo ex prop. 55. ag arng

Baſi damnata: Peccator pœnitent non vivifica- mentum
bitur miniſterio Sacerdotis, ſed a ſolo Deo, qui pœniten-
vœnitentiam ſuggerene & ner vivificat eum, tig.
G reſuſcitat: miniſterio autem Sacerdotis ſolut
reatus tollitur. Et Facultas Pariſienſis anno
1638. cenſuit, contrariam ſententiam eſſe
quletis animarum perturbativam, communi
& omnino tutæ praxi Eccleſiaæ contrariam,
efficaciæx Sacramentorum immunitivam,
infuper temerariam, & erroneam. 2do. Sa-
cramentum Pœnitentiæ per ſe inſtitutum eſt
CQů c 3 ad

objellio-
nes.

406 Cavut XVII.

ad ſuſcitandos homines a morte peccati: Er-
go ex inſtitutione fua habet vim conferendi
primam gratiam, & expellendi peccatum,
adeoque illud per contritionem perfectam re-
mifſſum non ſupponit.

Solvuntur Schol. x. Multi Theologi tum ante Concilium Tri-
dentinum, uti Magifter ſententiarum in 4. d. 17.

B. Albertus M. S. Bonaventura: tum in Conci-
lio Tridentino, uti Joannes «Æmilianus: tum poſt
Tridentinum, uti Medina &c. docent, contritio-
nem perfectam effe diſpoſitionem neceflariam ad
Sacramentum Poœnitentiæz. Hanc ſententiam non
damnavit Tridentinum; nam Seff 6. c. 6. pro di-
ſpoſitione ad juſtificationem requirit quidem, ut
diſponentes ſe ad juſtitiam, Deum tanquam om-
nis juſtitiæ fontem diligere incipiant; ſed non de-

finit, qualis amor, an perfeétus, an imperfectus

requiratur: nec conſtat, an Concjilium loquatur
de diſpoſitione necefſaria in, vel extra Sacramen-
mentum: nec Concilium aliquid de hac re definit
Seffſ. 14. can. 4. ubi requirens ad Sacramentum
Poœnitentize contritionem, de contritione in ge-
nere loquitur: nec cap. 4. cit. Sefſſ aliquid deter-
minat, ubi ſolum dicit, contritionem perfectam
extra Sacramentum hominem Deo reconciliare,
& hanc reconciliationem non eſſe aſcribendam
contritioni ſine voto poœnitentiæ Sacramenti,
dquod in ea includitur, nihil decernendo, an con-
tritio perfeéta fit difpoſitio ad Sacramentum ne-

ceſſaria: Ergo clara definitio Concilii non habe-

tur, licet noſtra ſententia communis inter Theo-
logos ex verbis Concilii eruatur. Nec dicas I.
Apoſtolus x. Cor. I13. v. I. ait: Si charitatem non
habeam, nihil ſum. Reſp. S. Paulus loquitur de
charitate habituali ad merendum requiſta, vel ſi
eum de charitate actuali intelligas, loquitur de
juſtificatione extra Sacramentum. II. Omne pec-
catum charitati contrariatur: Ergo ad illud delen-
dum in Sacramento charitas requiritur. Ke In
acra-

Eunmen
Upeet
Ariati
4 gnti
lemnt.
GNIA. D
1 elicie
Keiee.
Penltenti
rtion
inints,
r e
ion
ioytin
ln beke
Uen e

4

Uite
Män⸗
chiu,
Alllels
n del
(len
minſn
Untöttie
Kconlie
Ulitix
Prei

Wun
a.
er ali⸗
o
tttion
limn
lutis

. De Pænitentia. 407

i⸗. Sacramento ſufficit charitas imperfecta, extra il-
lud perfecta requiritur, non quia omne peccatum
donkekert Per Aule
charitati opponitur, ſed quia alia cauſa Deum
eeſtun ad gratiam ſanctiſicantem dandam movens non
fecumn datur.

Schol. 2. Etiam in articulo mortis non tenetur quis An in ar-
ad eliciendam contritionem perſectam, ſi poſſit ticulo

elim i
inn fuſcipere Sacramentum Pœnitentiæ, vi præcepti mortis re-
mn NC. Poœnitentiæ, ex modo diétis; tenetur tamen ad quiratur
Us: tüt contritionem perfectam eliciendam ex vi præcepti Contritio.
t, ltni charitatis, quod obligat in articulo mortis, &
ceſſnint quæ ſine perfecta contritione eſie nequit, & quia
entient in illo puncto, ex quo pendet æternitas, tenetur
6. e fbi optimo modo conſulere, ut, ſi forte ex ali-
ide,1 quo defectu Sacramentum valide non ſuſcipiat,
nen e ſaltem per contritionem perfectam juſtificetur.
AWN&
inpeſtk H. 1062.
Umn lole . . .
8ens Attritio eſt dolor imperfectus, qui vel ex Attritio

e turpitudine peccati, vel ex gehennæ metu quid.
Neme concipitur, communiter cum ſpe veniæ,
fon excludens peccandi voluntatem. Ita Triden-
RM tinum Seſſ. 14. cap. 4. Dicitur Imo dolor,
, &r quidem ſupernaturalis. 2do. Imperfectus
d“ non in ſua ſpecie, ſed comparate ad dolorem
Gmt contritionis perfectæ. 3 tio. Qui concipitur
d ex conſideratione turpitudinis peccati, prout
uimt juſtitiæ pulchritudini opponitur. 4t0. Cum
im ſpe veniæ, & propoſito non peccandi, ut di-

ner Te . 7 . .
1 „ Hiünguatur a pœnitentia infructuoſa, & co-
miun acta. Sto. Communiter, quia attritio etiam

ai ex aliis motivis concipi poteſt.
nn Schol. Quæritur, in quo Contritio perfecta ab At- Attritio

r tritione diſtinguatur. „eſp. Nonnulli diſcrimen in quo a
lter ſtatuunt in eo, quod Contritio ſit ex motivo cha- contritio-
N ritatis Dei ſuper omnia, non vero attritio. Ve- ne diffe-
C c 4 rum c&.

408 Caput XVII.

rum tum §S. Scriptura Matth. 22. v. 36. tum Pa⸗-
tres, S. Auguſtinus l. 10. Confefl. c. 29. & §.
Thomas 3. p. q. 86. a. g. in O nullum alium amo-=

rem Dei, quam qui eſt ſuper omnia, cognoſcunt:

cujus ratio eſt, quia implicat Deum diligi, &
von diligi ſuper omnia; fi enim aliquid ipfi præ-
fertur, non diligitur. Alii ſpecificam diſtinctio-
nem contritionis perfeétæ ab attritione defumunt
ex intenſione & remiſſione gradus dilectionis, ita
ut contritio perfecta ſit ſumma intenſive ſaltem
comparate ad alias res, quas amamus, attritio
vero ſit ex charitate in gradu remiſſo: verum
nullus determinatus gradus ad eſſentiam charitatis
& contritionis perfeétæ requiritur, ſed in quocun-
que gradu etiam remiſſo poteſt eſſe efſentialiter
Pperfeta contritio par homini juſtificando; tum
quis nec S. Scriptura, nec S. S. Patres certi gra-
dus intenſionis meminerunt, ſed contritioni &
charitati abfſolute vim purgandi peccata tribuunt:
tum quia hic gradus intenſionis aſſignari non po-
teſt, utpote juxta hanc ſententiam foli Deo co-
gnitus, & ſic maxima eſfſet ſcrupuloram occaſio,

cum tamen charitas in gradu etiam remiſſo ſit

vera charitas. Quare difftinétio ſpecifica contri-
Eionis perfectæ ab attritione petenda eſt ex diſtin-
Etis ſpecie motivis formalibhus charitatis & ſpei,
ita ut amor Dei perfectus, feu contritio perfecta
fſit, quæ ehcitur ex motivo preprio charitatis
Dei, quatenus in ſe abſolute bonus eſt: attritio
vero: quæ elicitur ex amore imperfecto, ſeu ex
motivo formali ſpei, quatenus Deus nobiz bonus
eſt, noſtra beatitudo abſens, ardua & obtentu
difficilis; hoc enim modo amor Dei ex motivo
Proprio charitatis diſtinguitur effentialiter ab amo-
re elicito ex amore ſpei: & ſficuti charitas perfe=
Stior eſt ſpe, & juſtificat hominem, non vero
ſpes, ita amor charitatis eſc perfetior amore
ſpei, & ille, non vero hic hominem juſtificat.
Hanc diſtinétionem exprefſe aflignat §. Thomas
2. 2. q. 17. a. 8. Quodſi ergo S. D. alibi icne:

Galtetemn
Eun ben
eco,
inpro
Gn hom
Putut.)
wet, De
Dum: in
Kun ezt
Denm mmi
(uriute he
Uuttb aſi
Dan eſe,
fln dorn
ſd ideo
t, Uey
cenrlvonnt,
remmmil
iterm
umlett
M Pr⸗

lid ine
act,
Eſe
o
Anton
08 feq
IrO 14
on eſt

e, Gd
Vlniten
Qnm

De Penitentia. 409

N mnd. charitatem eſſe amorem Dei, quo diligitur ut ob-
jectum beatitudinis, loquitur de beatitudine ut
Ann objecto, non vero ut motivo charitatis formali,
oglſet ſed improprie dicto, prout eſt diſpoſitio, per
n e quam homo ad veram perfectam charitatem præ-
nidihin paratur. Non obſtat I. quod S. Bernardus ep. II.
1n Ükndi⸗ neget, Deum in hac vita tantum diligi propter
ne him Deum: imo Quietiſtæ damnati ſunt, dicentes:
lecgiong n Juſtum extinéto penitus beatitudinis ſuæ deſiderio
enſiee Deum amare poſſe. (S. 575.) Ergo in omni
ns, charitate hoc deſiderium includitur. „aſp. S. Ber-
lo: n nardus aſſignat cauſam moventem ad diligendum
atn ckiitl Deum eſſe, quia nobis bonus eſt, non vero mo-
dinger tivum formale proprium charitatis. Quietiſtæ
e Aentie vero ideo damnantur, quia Deum ita diligi vo-
len lunt, ut exercitium aliarum virtutum fidei & ſpei
lescetii excludant; homo enim non poteſt quidem ſe ſpo-=
Cntrthait liare naturali deſiderio beatitudinis explicite & im-
imn plicite, poteſt tamen explicite, quia ob abſolutam
ui won,⸗ objecti bonitatem operari poteſt. II. Deus per
De Ccharitatem diligitur ut beneficus, ſed ſic amari
un dl non poteſt ſine reſpeétu boni, quod ex eo ſpe-
h lendi: ramus: Ergo amor ſpei in amore charitatis ne-
ifen er cefſario ineluditur, & quia juxta S. Auguſtinum
eſterd caſtus eſt, perfectus erit. „aeſp. Deus diligitur
i ut beneficus ratione principii, quatenus omnes
to et Periactiones continet, non vero ratione termini;
ſo nnn ſeu ratione boni, quod ex Divina beneficentia in
1 4 nos redundat; hoc enim ſpeétat ad ſpem, non
Co,9 vero ad charitatem. Amor ſpei caſtus eſt, ſed
Ihit non eſt amor perfectæ charitatis.
Ai .1063.
ant⸗ 8 3

Attritio concepta ex timore poenze æter- Attritia
E ne, quo peccatores ad fugam peccati, & bona eſt.
d poenitentiam moventur, bona eſt, laudabilis
& donum Dei, unde non ſemper adjunctam
Sien habet peccandi voluntatem conditionatam,

Cc 5 *
4

410 Cavut XVII.

& faltem implicitam, nec peccati etiam

omiſſionis reus eſt, qui ita timet. Nam Imo

hoc docet S. Scriptura Eccl. 2. v. 19. Qui
timent Dominum, præparabunt corda ſua, & in
conſpelbtu illius ſanbtiſicabunt animas ſuas, &
vatientiam habebunt usque ad inſpebtionem ejus
dicentes: ſi pœnitentiam non egerimus, incide-
mus in manus Vomini. Et Matth. 10. Timeie
eum, qui voteſt & animam & corpus perdere in
ehennam. 2do. Ita tenent Patres: Tertull.
de poen. c. ult. &i de Exomologeſi retraktas,
gehennam ex corde conſidera. Plura vid. (§.
578.) Hinc Tridentinum Seſſ. 14. can. 4.
N quir dixerit, eam contritionem, quc paratur
per diſcuſſionem. .. ponderando peccatorum ſuo-
rum gravitatem, multitudinem, ſeditatem, amiſ-
ſionem ternæ beatitudinis, & ternæ damna-
tionir incurſum cum propoſito, facere hominem
hujpocritam & magis peccatorem: demum illum
eſſe dolorem coablum, & non liberum ac volun-
tarium, anathema ſit. Et Alexander VIII. an-
no 1690. damnavit has propoſitiones: Zimor

gehennæ non eſt ſupernaturalis. Attritio, quc

gehennæ & poœnarum metu concipitur ſine dile-
Rione benevolentiæ Dei propter ſe non eſt bonus
motus ac ſupernaturalie. Et Clemens XI. in-
ter alias propoſitiones Quesnellii hanc dam-
navit: i ſolus ſupplicii timor animat pœniten-
tiam, quo hac eſt magis violenta, eo magis
ducit ad ſevarationem.

Solvuntur Schol. Lutherus docuit, attritionem ex metu ge-

hennæ ortam facere hominem hypocritam & ma-

gis peccatorem: Bajus item, Janſenius & Ques-

nellius docent, eam eſſe vitioſam, & verum pec-
catum

canmnon

Ut, ex
er eylud
ſten cord
un petie
1uun 4.
U,
n Eut
lus foras
t lerri
Unor
enm,
andl
;. M/
In
mis Ur
Ftetz
Uun Non l
De s
llatin
Nac
ſne
Dn
1Kü
Upo
In in
ie a

De Peænitentia. 411

ut an catum omiſſionis, quia non fit ex motivo chari-
NnI tatis, ex quo omnia opera noſtra fieri debent:
Ir nec excludere voluntatem peccandi. J. Quia non
1 uG fit ex corde, eoipſo, quod non fiat ex charitate,
„ nam perfeécta charitas foras mittit timorem.
o r. Joan. 4. v. 18. R„eſp. Charitas ſolum requiri-
iſiun tur, ut meritorium ſit opus: ſine ea tamen bo-
mnut, ſnit num & utile eſſe poteſt. (§. 615.) Deinde cha-
.10. I ritas foras mittit timorem ſerviliter ſervilem, non
r rii vero ſervilem ſimpliciter. (§K. 578. Schol. 2.)
fen . II. Timor ſervilis inordinatus eſt, quia magis
er len poœnam, quam culpam tenet, nec excludit pec-
G fendh, candi voluntatem, uti docet S. Auguſtinus ep.
nn it 145. Reſp. Timor ſerviliter ſervilis abſolute ma-
14, d lum culpæ malo poenzæ poſtponit: timor autem
ue mit ſervilis ſimpliciter malum poœrnz malo culpe non
enH præfert; nam actus doloris de culpa propter pœ-

nam non impedit, quin homo propter offenſam
Alen, G Dei magis poſſit deteſtari culpbam, quam pœnam.
n lon S. Auguſtinus r de timore ſerviliter ſervili.
fe onte III. Beccat, qui diligit Deum propter aliud: Er-
lmum go etiam qui timet propter aliud ſcilicet poenam.
Reſp. Diſparitas eſt, quia objetum amoris bonum

e eſt, & timoris, malum: Deus autem in ſe bonus
We eſt: Ergo propter ſe diligi debet; non vero eſt
ges: malus in ſe, ſed tantum in poenis, quibus malos
rit,1 juſte affligit, adeoque propter aliud timendus eſt.
,/r Z
ml G. 1064.
s .
Hane Attritio de peccato propter metum ge- Auritio

hennz, jacturam æternzæ beatitudinis, tur- ad Sacra-
,A pitudinem peccati, aut ex motivo Religionis mentum
Ac. non ſufficit, ut extra Sacramentum ali- onit.
quis juſtificetur, quia ſine Sacramento non-
a ς niſi per perfectam charitatem homo ſe ad

Deum convertit, a quo per peccatum mor-
Pis tale ſe avertit. Hominem tamen ad Dei
Brar α

tio ſine
amorè ſufe
Kiciat.

Caput XVII. .

gratiam in Sacramento poenitentiæ impetran=
dam diſponit. Ita Trident. Seſf. 14. cap. 4.

An attri- Schol. I. Quæritur, an attritio ad Sacramentum Pœ-

nitentiæ tanquam diſpoſitio requiſita aliquem amo-
rem ineludere debeat, & qualis hic amor eſſe de-
beat. Qui cum Magiſtro ſententiarum perfectam
Contritionem ad Sacramentum requirunt, ii pro-

cul dubio amorem Dei ſuper omnia ex perfecta

charitate neceſſarium eſſe arbitrantur. Alii cum
Cano &c. volunt, fufficere ad gratiam in Sacra-
mento recipiendam attritionem vel ex turpitudine
peccati, vel ex metu gehennæ conceptam, quæ
voluntatem peccandi excludat, ſine ullo amore
etiam initiali. Ubi notandum eſt, Concilium Tri-
tentinum in hac controverſia nihil definiviſſe;
quia non determinat, an attritio ex metu gehen-
næ concepta proxime, aut remote ad Sacramen-
tum diſponat: hinc refert Pallavicinus I. 12. e. 10.
in c. 4. Sefſ. 14, verbum, à Ronit, poſitum fuiſſe

loeo verbo ſußicit, poſtqüam Joannes Emilianus

Tudetanus Antiſtes monuiſſet, falſo dici, hujus-
modi dolorem ſine amore vix unquam concipi
poſſe, & quod talis attritio ſine amore ſuſfficiat
ad Sacramentum Pœnitentiæ, variare Auétorum
ſententias. Imo Alexander VII. a. 1667. decreto
ſuo prohibuit, ne quis audeat alicujus Theologi⸗
cæ cenſuræ, alteriusve injuriæ, aut contumeliæ
nota taxare alterutram ſententiam, ſive negantem
neceſſitatem aliqualis dilectionis Dei in præfats
attritione ex metu gehennæ concepta, five aſle
rentem diétæ dileéctionis neceffitatem, donec à S.

Sede fuerit aliquid defuper definitum. Quo fup-

poſito nobis probabilius eſſe videtur, quod attri-
tio ad Sacramentum Poœnitentiæ requifita ſaltem
initialem Dei amorem includere debeat, quo poœ-

nitens Deum diligere incipit, tanquam fontem

omnis juſtitiæ. Nam I. facra Scriptura in omni
vera converſione & contritione exigit converſio-

nem peccatoris ad Deum: Joel. 2. Convertimini

a0

AIn. Ke
ititon
in 2.
enni cont
Crn
Diunun
en 7 e
oiiun
1leg,e⸗
lyptura
in, ot
Urie rdt⸗

pns femn

nlikuhire
Eent e n
gee
Pftore,
iidaie
ll in
KAc.
gin
lleen: in
Ir
It,
oN
4 fünor
(eram
erbis
od de
dedto
int,
um
Vn N
Ge her
ih
kei “
Dei ti
Vluce

eirpen
ean.

ramenink-
ilctenn
er elet
run ekkr
irunt in
2 er i
nr. Ma
jam inde

epten, kNe

e Wlo ine
Onelinn
1 Eekniec

metl en

0 Kennd
312.el
oſitnmn fi
Ewim
Gvam n,
mnoreſifin
e A
oc
Ihes;
t cortm.
Ghen⸗
e e,
dti, 1
in 1

De Paænitentia. 413

ad me. Sed heæc fine amore Dei faltem imperfecto

in attritione haberi nequit: Ergo amor ille requi-

ritur. 2. Amorem communiter P. P. requirunt in

emni contritione, adeoque etiam in attritione.

S. Cyprianus de lapfis ait: Confiteantur, & ad
Dominum toto corde convertäntur. S. Auguſtinus

ſerm. 7. de temp. Pœnitentiam certam non facit

niſi odium peccati, & amor Dei. S. Gregorius in

1. Reg. c. I5. ait: Salubriter vonfiteri volentibus

Scriptura inſinuat dicene Corde creditur ad jußti-

tiam, ore autem vonfeſſio FVit ad ſatutem: ,A ſ1
corde rr=doré alt jußtitiam, niſi voluntatem dirigere

u Zidem per dileftionem operantem? S. Chryſo-
logus ſerm. 94. Ahbſolvi vis, ama, charitas operit
multitudinem peccatorum. S. Thomas l. 4. cont.

gent. c. 72. Mens noſtra ad Deum debite converti

non voteſt ſine charitate. S. Bonar--rtnare ze 4
d. 14. 1 —. Aa Hiuck, quod objicitur de at-

iritione, dicendum, quod nemo recipit effeklum,

niſi ckaritatem habeat, ſaltem in principio confeſio-
nis, vel in medio, vel in fine. 3. Tridentinum

Seſl. 6. c. 6. requirit, ut præparantes ſe ad juſti-

ficationem Deum tanquam ommnis juſtitiz fontem
diligere incipiant; quæ verba teſte Pallavicino
I. 8. c. 13. primo quidem in decreto omiſia fue-

runt, ſed poſtea addita ad inſtantiam multorum

Theologorum dicentium, ſi pœnitentia tota foret

ex timore ſine amore juſtitiæ, & non propter
offenſam Dei, eam efſe infructuoſam. Quare ex
verbis Tridentini & toto contextu colligitur,
quod de diſpoſitione ad juſtitiam etiam in Sacra-
maento recipiendam amorem ſaltem initialem re-

quirat, licet hoc non definiverit. Rurſus Triden-

tinum Sefl. 14. cap. 4. Contritionem vel attritio-
nem ad Sacramentum requiſitam vocat dolorem

de peccato, & deteſtationem; ſed hic dolor &

deteſtatio ſine amore ſaltem initiali eſſe non po-
teſt, tum quia odium peccati naſcitur ex amore

Dei tanquam boni illi contrarii: tum quia debet
excludere voluntatem peccandi, & includere fir-
mum

414 Caput XVII.

mum melioris vitæ propoſitum, adeoque averti a
creatura, & converti ad Deum, eumque omni-
bus rebus anteponere, & proponere, obſervare
omnia mandata, quorum primum eſt amor Dei:
Ergo amorem initialem includit. Dicis I. Con-
cilium non meminit amoris initialis: dicit, attri-
tionem ad Dei gratiam in Sacramento percipien-
dam diſponere, & quidem proxime, quia loqui-
tur de ea diſpoſicione, quam extra Sacramentum
"non habet, adeoque extra illud ſolum remota eſt:
dicit, eſſe donum Dei, & Spiritus &. impulſum:
adeoque eſt ultima ad gratiam diipogaza in Sacra-
mento. Denique nullum charitatis actum iupp-
nit, quia contritionem conceptam ex metu ge-
hennzæ opponit illi, quæ ex charitate proficiſcitur,
& ad inſtantiam Epiſcopi Tudetani illa verba:

um ſine aiteer - SiteRianis in Deum motu vix AWe
queat, in decreto deleta iint. Xeſv. Concilium

ideo dileétionis expreſſe non meminit, ne videa-
tur controverſiam ſcholaſticam dirimere, ſatis ta-
men ex ejus verbis eruitur. Item loquitur de di-
ſpoſitione remota, quam contra Lutherum docet
eſſe actum liberum & utilem; adeoque non op-
ponit attritionem in Sacramento illi extra Sacra-
mentum. Item quando attritionem ex metu ge-
hennæ illi opponit, quæ ex charitate proficiſcitur,
excludit quidem amorem perfectæ charitatis, non
vero amorem quemcunque alium. Verba citata
deleta oſtendunt ſolum, attritionem ſervilem, quæ
bona eſt, poſſe ſubinde a charitate divelli, non
Vero, illam a charitate initiali ſejunctam eſſe di-

ſpoſitionem ſufficientem & proximam ad gratiam
in Sacramento impetrandam. II. Timor ſervilis

bonus eſt, & utilis ad expellendum peccatum: &
S. S. Patres communiter docent, homines gehen-
næ timore perculſos avocari a peccato. Reſp.
Hic timor ſupponit amorem initialem, ut fit di-
ſpoſitio proxima ad Sacramentum; ſine hoc enim
ſolum remote diſponit. III. Damnata eſt hæc
Quesnellii propoſitio: & ſolus ſupplicii timor ⸗⸗
ma

A atie
nls ana
MMet a Pr
fnt, in
, o-,
6t, Menie
entee:
inite nu
unmn wt
Schaitz
renss 0
luntiten
m! goe
N n,
Ein anin

Uin,

E hahbitn

A2 Ute
ie legtit
Cmentom
en de
uen De
Aidti
Muink
eld,

N

Terum vV
n in
i
i hoh
tinm
is i
No

De Panitentia. 415

ee wat pernitentiam, quo hac eſt magis violenta, eo
eunle d magis ducit ad deſperationem. Ergo attritio re-
e, Gen movet à peccato, adeoque ad Sacramentum di-
A mIDh ſponit, in quo pœnitens ex attrito fit contritus.
Diir bl KReſv. Propoſitio Quesnellii eſt hæretica, quia di-

dien it, poenitentem ex timore non libere, ſed coacte
io tie⸗ cenitere: verum libera illa voluntas ſine omni
, d H charitate nondum odit peccatum ſecundum ſe, ſed
Sactmenr tantum ut cauſam ſupplicii: requiritur ergo mo-
m fenndd tus charitatis initialis, ut ſit timor profiguus re-
§ innela. movens omnem aétualem & habitualem peccandi
““ voluntatem, & diſpoſitio proxima ad Sacramen-
Aun. tum: quod facit de attrito contritum non ſem-
AX Neÿ per afctu, quafi in perceptione Sacramenti actna-
Profel lis in anima contritionis actus excitaretur, ſed
in h habitu, quia talis accipit gratiam ſanctificantem,
totu ni⸗ quæ habitu eſt perfecta contritio.
t, Ni Lrhol. 2. Ulterius quæritur, qualis amor in attri- Qualis
ere, ione requiratur, ut ſit diſpoſitio ſufficiens ad Sa- amor re-
vgltrret cramentum Poœnitentiæ. P. Berti contendit, hunc quiratur.
tenh amorem debere efſe amorem charitatis, id eſt,
ne nd e amorem Dei propter ſemetipfum, ſeu ex motivo
entt ⸗ Charitatis initialem, id eſt, qui ex objeéto &
ex nel motivo eſt vera charitas, licet non in gradu tam
eliis intenſo, ſicuti in contritione perfecta, quæ etiam
itis, extra Sacramentum juſtificat, non vero attritio.
Jen 4 Verum verius dicendum videtur, ad juſtificatio-
ſilnf nem in Sacramento obtinendam ſufficere amorem
Sel/, ſpei, ſcilicet ex motivo ſpei, quo Deus diligitur,
Nuné quia nobis bonus eſt, noſtra beatitudo ac finis ul-
n ut⸗ timus. (G. 1062. Schol.) 1. Amor enim chari-
Ie tatis in quocunque gradu eſſentialiter & ex mo-
n tivo ſuo ſpecifico perfectus eſt, cum perfeétio
nise charitatis non ex intenſione, ſed ex motivo ſuo
un ſpecifico deſumatur: (I. c.) Sed amor perſectus
n, , extra Sacramentum Poœnitentiæ juſtificat, (S⸗
ehe 1060.) & non eſt necefſaria ad illud diſpoſitio:
du (S. 1061.) Ergo nec ad attritionem requiritur.
iͤbr 2. Ad Sacramentum Poœenitentizæ ſufficit attritio
N . cum

Keſolvun⸗=
tur us.

415 Cavut XVII.

cum amore initiali: (Schol. pryec.) Sed hic amot
eſt amor ſpei: (G. 1062. Schol.) Ergo amor ſpei
ſufficit. Dicis I. Tridentinum actus lidei, ſpei,
& amoris Dei exigit Seſt 6. c. 6. & hunc amo-
rem vocat initialem, qualis non eſt amor ſpei,
qui eſt perfectus: rurius dicit, eo diligi Deum

tanquam omnis juſtitiæ fontem, quod fit per
amorem charitatis. Et denique Sefſ. 14. c. 4. at-

tritionem vocat contritionem imperfectam, quæ
per ſolam intenſionem a perfecta differt. Reſv.

Concilium non exprimit, qualis ſit ille amor:

diſtinguit eum quidem a ſpe, ſed non conſtat, an

diſtinguat velut rem a re, vel effectum a cauſa,

Vel partem a toto, vel proprietatem a natura.
Amor ſpei dicitur incipiens, quia ab eo ad amo-
rem veræ charitatis progredimur, & quia non ita

perfectus eſt, ſicut amor charitatis. Dilectio Dei

ut fontis omnis juſtitiæ in ſe ſine ullo reſpectu
ad nos eſt a perfecta charitate, non vero prout
eſt fons juſtitiæ noſtræ, & felicitas noſtra. At-
tritio dicitur contritio imperfecta propter moti-
vum ſpecie diverſum a motivo contritionis per-
fectæ, non vero propter gradum remiſſum. II.
S. S. P. P. commendant ſemper amorem ex mo-
tivo proprio charitatis, & S. Bernardus reprobat
amorem, quo Deus diligitur, quia nobis bonus
eſt. Reſp. S. S. P. P. loquuntur de amore extra
Sacramentum juſtificante, vel de gratia habitualis
& S. Bernardus reprobat amorem, quo Deus di-
ligitur, quia nobis bonus eſt propter bona tem
boralia ceu unicum amoris motivum.

Cbroll. Pratt. I. Ad veram contritionem, per quam

homo juſtificatur, non requiritur certus intenſio-
nis gradus, expedit tamen, ut homo ad copio-
ſiorem gratiam accipiendam, & plenius pro poœna
ſatisfaciendum vehementer, & ſæpius doleat.
2do. Homo vi præcepti eliciendi contritionem
non tenetur ad peccata ſua in memoriam revo-=
tcanda, qula in momento per comtritlons 8
eum

ſ

Damn cot
ſtacl: .
Eeteſte
. Dole
Cen tane
yer omn
s Den
n upe
dlem tn
en kreri
Mlus
Came
ſ inen
nnlis
re, Il
der, li
Wentum
ele
Wor mni
eo
ns n
Mmnl &
mnment
dtih e
Nnen
W Dee
Mhor d
Eet eh
.
E 8
Rerar
celen
kenit

l⸗

lſe⸗
enen
de cor

yen

E e
lnd anor
Nel K
A lune n

imne e

idr
Ilol it
. It1
fechn
ilen. h
it Ue n
n CoN1
Cum tant
en 4 un
e0 d t
gbia n
Dlekok
Ulo E
vero
Dol.
ter m
Nfionis,
miſnum !
tem er k
öns eni
ns be

ANe en

o iu

ter ou r

,
“S
41
Pins
o
tinn⸗

⸗

De Prnitentia. . 417

Deum converti poteſt, niſi adſit preæceptum con-

fitendi: utile tamen eſt, ſi ea ſigillatim recogitet

& deteſtetur. gtio. Contritio perfecta ſic elici-
tur: Doleo, quod peccando Deum offenderim,
quem tanquam ſummum Bonum propter ſe ipfum
ſuper omnia diligo. Attritio ita elicitur: Doleo,
quod Deum, quem ut æternam meam beatitudi-
nem ſuper omnia diligo, offenderim, & peccan-
do rem turpem, rationi ac virtuti adeo repugnan-

tem fecerim, aut peccando mortaliter infernum,

& alias graves ponas promeritus ſim. 4to. Ad
Sacramentum Pœnitentiæ contritio vel perfecta,
vel imperfecta requiritur: debet autem dolor eſſe
actualis & verus, nec ſatis eſt dolere, ſe non

dolere, ubi tamen vix poſſibile eſt, ut reipfa non

doleat, licet non ita ſentiat, unde tuto ad Sacra-
mentum pergere poteſt. sSto. Dolor hic non de-
bet effe in appetitu ſenſitivo ſenfibilis; eſt enim
dolor animi, qui mentem & voluntatem fignifi-
cat, adeoque fincere quis dolere poteſt, etſi la-

Chrymas non fundat. 6to. Dolor ex motivo pure

naturali & viribus naturæ elicitus non ſufficit ad
Sacramentum, ſed debet eſſe ſupernaturalis, id

eſt, ab auxilio gratiæ, & motivo fupernaturali

per lumen fidei cognito procedere v. g. ob peœ-
nas a Deo juſtiſſimo vindice infligendas. 7timo.

Dolor debet ſe extendere ad omnia mortalia, &

debet eſſe appretiative ſummus, ita ut pœnitens
peccata plus deteſtetur, quam omnia alia mala.
Svo. Qui confitetur tantum venialia, nihilominus
de illis dolere debet, quia contritio eſt materia
Sacramenti: hic tamen dolor non debet eſfe ne-
ceſſario univerſalis, quia unum veniale ſine alio
remitti poteſt. no. Signa, quod aliquis verum
dolorem habuerit, lunt, fi ante confeffionem quis
rite ſe præparaverit, ſit teneræ conſcientizæ, ſeæpe
Confiteatur, pravis confuetudinibus non diu in-
hæreat. 1Iomo. Contritio debet elici ex intentio-

ne confitendi, ut fiat actio ſacramentalis; ubi ta-

men

Schram Infit. Theol. Tom. III. D 4

418 Caput XVII.

men non opus eſt, ut quis maxime ſcrupuloſi
actualem & explicitamn intentionem habeant, ſed
ſufficit implicita, volendo & præpatando ſe ad
confefſionem. IImoO. In praxi dolor eliciendus
eſt ante confeſſionem, quia ſic confeſſio magis
procedit ex diſplicentia, & deteſtatione peccati;
ſufficit tamen, ſi adhuc eliciatur ante abſolutio-
nem. Non licet vero ſequi in praxi ſententiam
aliquorum, quod fufficiat dolor elicitus ſub abſo-
lutione, modo ante finem abſolutionis finiatur,
quia Sacramentum exponeretur periculo nullitatis:
debet tamen dolor effe connexus cum abſolutio-
ne, vel phyſice, ita ut fub abſolutione actus do-
loris adhuc ponatur: vel moraliter, ita ut dolor
perduret in ſuo effectu usque ad abſolutionem
v. g. dum poœenitens elicito dolore accedit ad con-
feſſionale, confitetur, petit abſolutionem Quam-
din autem dolor moraliter perduret, certo deter-
minari non poteſt: dici poſſet, quatuor horas,
vel diem ac noéctem non deſtruere connexionem
moralem, ſi nullo acu contrario revocetur, &
ordinatus ſit ad confeſſionem, ubi tamen tutius
eſt, ut ante confeſſionem denuo eliciatur. 120.
Qui poſt acceptam abſolutionem peccatum obli-
tum confitetur, non tenetur quidem novum do-
lorem elicere, ſi prior univerſalis fuerit, in praxi
tamen præſtat, ut novum dolorem eliciat, ad
majorem ſecuritatem Sacramenti. I3 t:7⁄%. Dolor
& propoſitum revocatur per aliud peccatum mor-
tale fubſequens: dolor vero univerſalis de pecca-
tis mortalibus & venialibus non revocatur per
peccatum veniale: Dolor de ſolis venialibus ex
motivo univerſali revocatur per veniale æque
grave vel gravius, quia tunc non amplius cenſe-
tur curari motivum doloris: qui autem ob moti-
vum particulare in uno veniali repertum doluit,
non revocat dolorem per aliud veniale, in quo
illud motivum non reperitur. In praxi, qui po
elicitum dolorem venialiter peccat, novum dolo-
rem eliciat.

Coroll.

yl. Nus
on k
Uer de
nen ſe
liütor.
Dotli;
1iſi ſe e
thettn n
ei Ker
An bebe
iltenere:
Atorutn v.
ndi in
i in ho
inritnri
Uun auter
le un
ificgeiter
funl
Uull mor
n nort⸗
kholr
fin Pe⸗
Mile
ohi
ntin e
exel
dortale
ude
Andven
(Aa
uche,
N D
ai
ikſt⸗
Popere
urum

Electn

1

De Peænitentia. 4¹⁰⁹

de ſnnt Coroll. Pratkt. II. Ad Confeſſionem requiritur pro- Keſolvun-
letent. poſitum formale & expreſſum, niſi quis inculpa tur caſus
biliter de futuro non cogitaret, vel poſt contri- ge propo-
tionem ſtatim moreretur. 2do. Pro mortalibus ſito.
requiritur propoſitum univerſale cavendi omnia
mortalia; non vero requiritur, ut ad omnia ve-

Ntando Ee
lor eiceene
hrſeſſo ng

ione heet
“ nialia ſe extendat, debet tamen eſſe efficax ſaltem
“ reſpectu unius venialis confeſſi, ut habestur ma-
itns teria Sacramenti. Item propoſitum vitandi mor-
rfr, talia debet ad totam collectionem, & ſingula ſe
Nlo I extendere: at vero ad remiflionem omnium pee-
Im Rh catorum venialium ſufficit propoſitum, omnia vi-
e t tandi in ſenſu diviſo, non vero in collectivo,
in ui quia in hoc ſenſu omnia ſine ſpecialiſſima Dei gra-
i tia vitari non paſſunt. (t. 1. F. 340) Propoſi-
Ren tum autem vitandi venialia non debet necefſario
= eſſe tam efficax, ut eo perſeverante homo tam
Ren D efficaciter moveatur, ad declinandas occaſiones
ie peccandi propinquas, & adhibenda media ad pec-
tnck i⸗ cata, & eorum occaſiones vitandas neceflaria,
Cnnen ſicuti movetur ex propoſito vitandi mortalia,
nn t quia mortale longe majus malum eſt. Ideo faci-
al e

e 6 lius abſolvi poſſunt relabentes ſæpius in eandem
n. — ſpeciem peccati venialis, quam mortalis, quia re-

teltun lapfus ille non ita eſt indicium defeétus doloris ac
noltt propoſiti neceſarii, cum provenire poſſit ex fre-
et, Y quentia occaſionum, a quibus removendis facilius
Ain, quis excuſatur, quam a remotione occaſionum ad
i. N mortale ducentium. 3tio. Propoſitum vitandi mor-
litin talia debet eſſe abſolutum & efftax, ita ut eo du-
se rante moveatur pœnitens ad omnes occaſiones

amovendas, & omnem operam ad vitanda pec-
cata adhibendam: fieri tamen poteſt, ut aliquis
ſufficiens propoſitum habeat, & tamen timeat,
vel putet, ſe non omnia mortalia vitaturum,
vel aliquod eorum genus, quia jam ante volun-
tatis ſuæ inconſtantiam expertus fuerat; nam pro-
ponere eſt actus voluntatis, putare autem ſe fa-
Gurum, quod voluntas propoſuit, eſt actus in-
tellectus, qui ex propoſito illo neceſſario non ſe-
. . D d 2 qui-

420⁰ Caput XVII.

Conſeſſio
quid.

quitur. Hinc non bene agit Confeſſarius, ſi pœ-
nitentem adigat ad ſpecialem promiſſionem, vel
jursmentum de hoc vel illo peccato non perpe-
trando. Ato. Vi propoſiti efficacis debet poœni-
tens removere occaſiones & pericula proxima
peccandi, in quibus ſpectatis circumſtantiis diffi-
culter & vix a lapſu abſtinere poteſt, niſi hæc
ſine gravi incommodo corporis, famæ, vel for-
tunæ tolli non poſſint, ubi tamen paratus efle
debet, ad adhibenda media contra lapfum a con-
feſſario præſcripta, ut ita fiant pericula remota:
occaſiones vero, vel pericula peccandi remota,
quæ quis facile evitare poteſt, & ſolet, non te-
netur quis removere. Sto. Signa propofiti effi-
cacis ſunt, ſi pœnitens ab ultima Confeſſione ra=
rius lapſus fuerit: ſi mediis præſcriptis uſus fuerit:
ſi occaſiones peccandi removit: ſi fine ullo re-
ſpectu humano, vel alia prava intentione, ex ſo-
lo deſiderio ſe emendandi frequenter confiteatur.
6to. Econtra ſigna propoſiti inſufficientis ſunt,
ſi quis nolit reſtituere famam, vel bona in juſte
acquiſita: ſi media a Confefſario præſcripta, &
ſalutares poenitentias negligat: ſi nolit odium de-
ponere, vel injuriam condonare: ſi publica ſcan-
dala continuet: ſi nolit abſtinere ab ufſuris, ſu⸗
perſtitionibus, illicitis contractibus, & proxima
occaſione peccandi.

G. 1065.
Altera pars Sacramenti Poenitentiæ eſt
Confeſſo, quæ eſt accuſatio facta a poni-
tente propriorum peccatorum poſt Baptis-
mum commiſſorum ad illorum abſolutionem
obtinendam a Sacerdote. Dicitur 1o Ac-
cuſatio, non mera declaratio, vel narratio,
multominus excuſatio, aut oſtentatio, ſe
humilis agnitio propriæ culpzæ, propter
quam pœenitens ſe reum, & poena nuen
ate⸗

enr.
tcmn, 6
II,
Koonll
In, nili
IAlio m
Un corm
In pon
wwl
Ueramer
n iadi
A
(. Ti
lUnßeſo
le bene

gnoſei
Afcem
run
ſoncta
ii,

Mnt
lbi Ch
euns,
ur.

De Pænitentia. 4²1

“ fatetur. 2do. Peccatorum, non vero tenta-
n n tionum, & defectuum, quos ſine culpa pati-
eE mur, qux non ſunt materia abſolutionis,
mn ſed conlilii. 3tio. Propriorum, non alieno-
Mmd6. rum, niſi noſtra culpa ratione dati ſcandali,
is vel alio modo patrata ſint. Ato. Poſt Baptis-
e mum commiſſorum; illa enim ante Baptis-
iun mum non fſubſunt clavibus Eccleſiæ. Sto.
ean Ad abſolutionem eorum obtinendam, quia
ardm. Sacramentum Pœnitentiæ celebratur per mo-
Getn dBum judicii reconciliativi, non vindicativi.
Mohld 6 0. A Sacerdote tanquam Dei Vicario.

nfelige?
Schol. Triplex in S. Scriptura confeſſio occeurrit. 1.
ſe Nor Confeſſio laudis, qua Deum ſumme Bonum, ejus-
one, e que beneficia, ac judicia cum gratiarum actione
conitet cognoſcimus, & prædicamus. 2. Confeſſio fidei,
rientis qua fidem exterius profitemur. 3. Conſeſſio pec-
Ponn i; catorum, vel ſoli Deo, vel Deo, ejusque mini-
Nrliſn ſtro fata. Quæ Confeſſio homini facta vel eſt
t inn civilis, qua reus coram judice delictum ſuum
“ confitetur: vel ſatisfactorig, quæ fit ad placan-
b Nſinil dum proximum: vel conſolatoria, per quam pec-
E n⸗ cata noſtra viro docto narramus, conſilium, &
remedium ab eo accepturi: vel legalis, a lege
Moſaica Lev. 5. vel Sacramentalis, de qua hic
agimus.
llari F. 1066.
i Confeſſio Sacramentali- eſt de præecepto Conſeſio

M Divino a Chriſto Domino impoſito, & de S jure
ſidana neceffitate ſalutis eorum, qui poſt Baptis-ν.
I? mum prolapſi ſunt in peccatum mortale.
1 Probatur Imo ex S. Scriptura Joan. 20. v. 22.
„ ubi Chriſtus Sacramentum Poœnitentiæ inſti-
o tuens, (H. 1054.) diſcipulos ſuos ita allo-
3 7 . . . . .
n quitur: Accipite Spiritum S. quorum remiſeri-
N D d 3 tie

4²² Caput XVII.

tir peccata, remittuntur eigr, & quorum retinue-
ritis, retenta ſunt. Quæ verba Tridentinum
Seſſ. 14. c. 5. ſic exponit: Ex inſtitutione Sa-
cramenti Peænitentiæ jam explicata, univerſa Ec-
cleſia ſemper intellexit, inſtitutam etiam eſſe a
Domino integram peccatorum conſeſſionem, &
omnibus poſt Baptirmum lapſis jure Divino ne-
ceſſariam exiſtere: Quia D. M. J. C. e territ
aſcenſurus in cœlos, Sacerdotes ſui ipſiur Vica-
rios reliquit tanguam præœſides & judices, ad
quos omnia mortalia crimina deferantur, in qu&
Chriſti fideler ceciderint, qui pro poteſtate cla-
vium remiſſionis, aut retentionis peccatorum ſen-
tentiam pronuntient. Cum vero ejusmodi ſen-
tentia prudenter ferri nequeat, miſi conſti-
tuti a ChrYiſto judices auditis peccatorum va-
rietatibus noverint, quis ſolvendus ſit, quis-
ve ligandus, Concilium ita pergit: Conſtat
enim, Sacerdoter judicium hoc incognita cauſa
ewercere non potuiſſe, neque uitatem quidem
illos in pœnit injungendir ſervare potuiſſe, ſi in
genere duntaxat, & non potiur in ſpecie, uc ſi-
gillatim ſua peccata declaraſſent. Probari etiam
poteſt ex Act. 19. v. 18. Multi credentium ve-
niebant confitenter, & annuntiante abtus ſuos;
ubi verbum 7ραασοιντυτιρονν, quod eſt præteriti
temporis, innait confefſionem baptizatorum;
& verba: actur ſuos enumerationem ſingulo-
rum peccatorum. Et illud Jac. 5. v. 16. Con-
Ffitemini alterutrum peccata veſtra, de Confeſſio-
ne Sacramentali cum D. Calmet nobiliſſimi
interpretes exponunt. 20do. Ita definiunt
Concilia. Laodicenum can. 4. vult pœniten-

tibus perſeverantibus in humilitate confeſſio-
nis

eri,
Qewcdhm
(Monent
entb
Megtur
32

unl fu⸗

a pere
1 El.
llerit/
tun, r
in, Ata
lunctti,
r
Eyumten
umo
ute he
üeri
Ulo 10
Uro he
EIun D
Cihdüi
hnoxNi
68, o
Rertes
Nin le
Denc
yrrnig
clog
ſavut

R Panit.

flin felmn
üdentine
ttioe 9
Nnimſtl
Aun i,
7 Dink
. Ci

ir S

jtllin
Mur, N
potſali
Catofun
Usmad
nil
Cmtum
Gt
Nten 9

i
Chenen

De Pænitentia. 423

nis ſtatui tempus & qualitatem pœnitentiæ
ſecundum proportionem delicti. Concilium
Cabilonenſe circa an. 656. can. 8. ſtatuit, ut
poenitentibus a Sacerdotibus data conſfeſſione
indicatur poenitentia. Cabilonenſe an. 813.

can. 32. eos damnat, qui non plene confi-

tentur ſua peccata Sacerdotibus. Et can. 33.
eos, qui dicunt, Deo ſolummodo eſſe confi-
tenda peccata. Lateranenſe c. Ommis utrius-
que. Et Tridentinum Seſſ. 14. can. 5. JNi guit
negaverit, Confeſſonem Sacramentalem vel inſti-
zutam, vel ad ſalutem neceſſariam eſſe jure Di-
vino, aut dixerit, modum ſecrete confitendi ſoli
Sacerdoti, quem Eccleſia Catholica ab initio
ſemper obſervavit, alienum eſſe ab inſtitutione
G& mandato Chriſti, & inventum eſe humanum:
anathema ſit. tio. Patet ex Traditione. Szæe-
culo 1mo S. Clemens ep. 2. ad Corinth. Poſt-
quam e hoc ſcculo egreſſi ſuerimus, nec confi-
teri peccata, nec vœnitentiam agere poterimus.
Szæculo 2do S. Irenæus refert, mulierculas a
Marco hæretico corruptas converſas ad Ec-
cleſiam Dei confeſſas eſſe; & Monatiſtæ cum
Catholicis docebant, peccata confeſſioni eſſe
obnoxia: ac Tertull. l. de pœn. reprehendit
eos, qui publicationem & confeſſionem fu-
gientes pereunt. Sæculo ztio Origenes hom.
2. in Lev. Si revelaverimus peccata noſtra non
ſolum Deo, ſed etiam his, qui pvoſſunt mederi
Pveccatis noſtrie, delebuntur peccata noſtra. Sz-
culo 4to S. Baſilius in reg. brev. MWeceſſario
peccata aperiri debent, quibus credita eſt diſpen-
ſatio miſſteriorum Dei. S. Pacianus parzæn. ad
pœnit. Et S. Chryſoſtomus de mul. Samar.
Dà 4 Qui

424 Caput AVII.

Qui homini detegere peccata erubeſcit, neque con- ab coll
fiteri vult, neque pœnitentiam agere, in die illa (ldhs
non uno, aut duobus, ſed univerſo orbe ſpebtante aatolis
traducetur. Sæculo Sto S. Hieronymus in c. (Abako
16. Matth. alligat, vel ſolvit Epiſcopus & Prer-. ils, u
byter non eos, qni inſonter ſunt, vel novii, ſed (ieten
pro oſficio ſuo cum peccatorum audierit varieta- ecats
tes, ſcit, quis ligandus ſit, vel ſolvendus. S.
Auguſtinus ferm. 35. Ipſum confiteri (in peæ- W i
nitentibus) ab occulto & tenebroſo procedere eſt. t n
Sæculo 6to S. Climacus gr. 4. de confeſfione m u
Ait: Gine qua nullus remiſßone peccatorum po- mmn ar
tietur. Szeculo Ztimo S. Gregorius M. hom. mran
40. Confitendo peccata quid aliud agimus, nif Aug
malum, quod in nobis latebut, aperimur. Sæ- mnh
culo 8vo Ven. Beda in c. 5. Jac. Weque enim un
ſine confeſſione emendationie peccata queunt di- vun⸗
mitti. Sæculo 9no & Iomo Regino I. 2. c. n
268. Omnis homo. . . ad primum dacerdotem (dhims
venire feſtinet, & cum purificatione mentis omnes bliter⸗

tranegreſſones, omniaque peccata . . Qumiliter Känm
confiteutur. Sæculo I1 mo & I12 mo Burchar- (ukifh
dus I. 19. de Pœn. plures canones pro necefſi- e
tate confeſſionis collegit. S. Bernardus ſerm. Pan
ad Milit. templi: Mon abſolvant etiam compun- (mli

dum, niſi viderint & conſeſum. Subſeribirt Kkmn
Magiſter fentent. I. 4. d. 17. Ergo diu ante ns

Concilium Lateranenſe confefſio a primis Ec- n
cleſiæ ſæculis in ufu fuit. Ato. Ratio dari
poteſt tum ex eo, quod Antiſtites Eceleſiæ “
confeffionem ob fuam difficukatem non in- inten
ſtituiſſent, nec populus eam acceptafet, ſi a un,

Chriſto inſtituta, & præcepta non fuiſſet: nuio
tum quia in ea elucet miſericordia Dei ju- Eael
bens

De Penitentia. 425

Nes bens confeſſionem non ad damnandos, ſed
A ſanandos reos; juſtitia ad comprimendam
n peccatoris ſuperbiam: Sapientia, quia pro:.
Wue deſt Paſtoribus, ut oves curent: & pœniten-“
ubh tibus, ut veniam, media contra relapſum,
ni & quietem animi obtineant, & pio rubore
a peccatis retrahantur.

oenkee G
jt (uſ⸗ Schol. Wicleffus Confeſſionem Sacramentalem aper- Soloumur
uint te impugnavit. Lutherus in l. de capt. Babyl. opjeftio-
. eam ſummopere commendavit: aſt articulo ono nes.
onii inter damnatos a Leone X. illam vocat cruentiſſi-

Ntonin ; mam carnificinam: & in libro contra Latomum
1s MN negat eam jure Divino præſcriptam A confeſſio-
gint,t ne Auguſtana & Wittenbergenſi Confeſſio non
“ omnino aboletur, ſed tamen dicitur, Confeſſio-

nem auricularem non eſſe Divinæ inſtitutionis,

Mnni 4 nec illam, ſed publicam ſolum Confeſſionem com-
Iltnittl mendari ab Eccleſiæ Patribus, eſſe tamen peruti-
G l.¹ lem, licet non ſit neceſſaria. Ita etiam docet .
Doum Calvinus I. Quia modo ſæculo I3tio a Conci-
ertite lio Lateranenſi præceptum de Confeſſione auricu-
Theep lari datum fuit. Certe Joan. 20. non fit mentio
Dik Confeſſionis; & multi Catholici Theologi docent,
10 Bul⸗ ex illo loco neceſſitatem Confeſſionis probari non
Ppko le⸗ poſſe. Keſp. Ante Concilium Lateranenſe præ-
Hatdu ceptum Divinum ex dictis Confeſſionis jam fuit:
Cu NHAH Concilium ſolum tempus faciendæ Confeſſionis
determinavit, vel potius legem jam olim latzm
“M adjunéta pœna innovavit. Joan. 20. Implicite
go , Confeſſio præcipitur ex dictis. Theologi de ne-
4 Mid ceſſitate Confeſſionis non dubitant, imo probant
to etiam ex citatis verbis, licet putent ex iis ſolis
la hanc neceſſitatem non inferri, niſi recurratur ad
„ i¹intentionem Chriſti Apoſtolis viva voce declara-
n tam, & nobis ex Traditione conſtantem. II.
S Apoſtoli & Sacerdotes dicuntur tantum diſpenſa-
NAN tores Myſteriorum Dei: Ergo non funt judices.
N,. licet peccata remittant, ficut non ſunt ſervatores
D d 5 homi-
N

426 Caput XVII.

hominum, licet, Tr. Tim. 4. homines ſervare di-
cantur. Quippe S. Scriptura vere posnitentibus,
nulla Confeſſionis facta mentione, veniam pro-
mittit, & petimus nobis a Deo dimitti debita no-
ſtra, ſicut & nos dimittimus debitoribus noſtris,
a quibus Confeſſionem non exigimus. Reſp. Sa-
cerdotes ſunt miniſtri & judices a primo Judice
Chriſto dependentes: ſic etiam dicuntur ſervato-
res hominum non redemptione, ſatisfactione, &
pretii ſolutione, quod ſoli Chriſto competit; ſed
miniſterio pretium Sanguinis Chriſti nobis appli-
cando. S. Scriptura veniam promittit vere pœ-
nitentibus, adeoque mandata Dei, inter quæ eſt
Confeſſio, obſervantibus Petimus autem nobis
dimitti debita noſtra, ſicut & nos dimittimus quo-
ad dimiſſionem, non vero quoad modum, ad
quem Deus Confeſſionem requirit. III. Confeſſio
inſtituta fuit ab Eccleſia occaſione Novatianorum,
& denuo a Neétario Conſtantinopolitano Epiſcopo
ob ſtuprum alicujus Diaconi propalatum abroga-
ta, qui fuſtulit Presbyterum pœnitentiarium, &
permiſit, ut unusquisque pro ſui animi conſcien-
tia ad Sacramentorum communionem accederet,
teſte Socrate 1. 95. hiſt. c. 19. & Sozomeno l. 7.
quod Socrates reprehendit: quod autem Nectarius
privatam Confeſſionem abrogaverit, ex eo patet,
quod publica poſt hoc decretum adhuc in uſu fue-
rit. Neſp. Nectarius ſolum ſuſtulit Presbyterum
Poœnitentiarium ſculo 3tio inſtitutum, qui pec-
cata publicæ pœnitentiæ obnoxia fibi a poeniten-
tibus delata excipicbat; item delationes & teſtes
contra obſtinatos audiebat, urgebat deſides, ca-
vebat, ne indigni ad S. Myſteria accederent, ex
peccatis quædam atrociora & publica ſecernebat.
quæ palam in folemni Eccleſiæ conventu evuigert
imperabat: non autem ſuſtulit alios Presbyteros
ſecreto Confeſſi nes excipientes Tribunali au

tem hujus pœnitentiarii ſublato uſus pœnitentiæ

publicæ elanguit, de quo Socrates conqueritur.-

IV. S. Chryſoſtomus multoties dicit, milcere
. on-

Conelo
Ant
Thüin
nins ſu
n. Lucæ
or et
Els, ue
Unin. N.
In vult,
itendt. .
Ellitt,
Elege
k. os
Detoent
it. len
Muid Le

es

Nen, tn

In ſcel

Ponttun
mne,
Eei tum
Wlkfüon
ninen
i done
3l
Peniten
Iun gor
Cherunt

Uti vi⸗

8
S:
NN
I6
Uire
Nori
Oin
Gbent
Potere

rm

8 ertan4
Donieni
Feliin
itti din
Neidos oti
6. N
Ptine Ni
hVin nt
iohliͤee

ttit er⸗
inter ſt⸗
8 Allen 1
Dittinnsf

moln

II. Cu
DVatindn
onoliin
ſtun en
gltiniun,

ini NE

n 1teltl
zommene
en Nen⸗
inli⸗
Memnt⸗
, A;

De Peænitentia. 4²7

Confeſſionem ſoli Deo factam, uti hom. 21. ad
pop. Antioch. & hom. 30. de incomp. Dei nat.
S. Baſilius in Pſ. 37. ait, Davidem ſoli Deo ge-
mitus ſuos oſtendifſe. S. Ambroſius 1. 10. in c.
22. Lucæ: Lachrymæ lavant delitum, quod voce
pudor eſt confiteri. Et Ven. Beda ſolum crimen bæ-
reſis, Jjudaismi, & Schismatis vult efſe detegen-
dum. Keſp. S. Chryſoſtomus ſerm. ad pop. ſo-
lum vult, peccata ante Baptismum non eſſe con-
fitenda. In aliis locis Confeſſionem publicam non
requirit, bene vero ſecretam. S. Bafilius agit
de Lege veteri, ubi Confeſſio necdum præcepta
fuit. Eodem modo S. Ambrofſius loquitur de S.
Petro eo tempore, quo Confeſſio necdum inſtituta
fuit. Ven Beda aſſerit, illa peccata a redeunti-
bus ad Eccleſiam publice ejuranda eſſe. V. Olim
fideles non obligabantur ad confeſſionem auricu-
larem, tum quia pauci erant Sacerdotes, & ta-
men fideles quotidie communicabant; tum quia
Novatianus cogebat ſuos aſſeclas jurare in com-
munione, quod commodius feciſſet in confeſſio-
ne: tum quia ſæculo ono multi adhuc docebant,
confeſſionem ſoli Deo factam ſufficere, teſte Al-
cuino ep. 71. & Concilium Cabillonenſe can. 33.
ait, confeſſionem Deo factam purgare peccata, &
c. 32. Oo&to ſolum crimina referuntur, de quibus
pœnitentes interrogari debent. Imo poſt ſæcu-
lum onum usque ad r3tium plures Catholici do-
cuerunt, confeſſionem ſoli Deo factam ſufficere,
uti videre licet apud Gratianum d. I. de poen.
c. 33. q. 3. ubi judicium de hac re leétori relin-
quit: & poſt tempora Innocentii III. Semeca
Gloſſator Gratiani in tit. de Pœn. d. 2. ait: Me-
lius dici, confeſſionem inſtitutam fuiſſe a quadam
univerſali Eccleſiæ traditione potius, quam ex
novi & veteris Teſtamenti auétoritate. Ke/p.
Olim fideles ſatis innocenter viventes ſine fre-
quentiori uſu Poœnitentiæ ad S. Menſam pergere
poterant. Novatianus ob Myſterii ſolemnitatem
juramentum a ſuis in communione exigebat. Si
non-

28 Caput XVII.

nonnulli neceſſitatem confeſſionis in dubium vo-

carunt, errarunt, at ſine nota hereſeos in re
necdum ab Eccleſia expreſſe definita. Concilium
Cabillonenſe loquitur de contritione perfeéta cum
voto Sacramenti, & illa crimina, de quibus in-
terrogabantur fideles, non excludunt alia, de
quibus ſe accuſare debebant. Gratianus non tan-
git quæſtionem, an jure Divino necefſaria ſit
confeſſio, ſed folum, an contritio perfeta etiam
ante ſuſceptum actu Sacramentum peccata deleat,
quæ quæſtio eo tempore ventilata fuit, hinc col-
leétis pro utraque parte ſententiis Gratianus tan-
dem reſolvit. Ex his aliisque pluribus indubitan-
ter oſtenditur, oportere Deo primum, deinde a-
cerdoti offerri confeſſionem, nec aliter poſſe perve-
niri ad ingreſtum Paradiſi. Denique gloſſator
Gratiani non eſt tantæ auétoritatis, ut ea movea-
mur, in multis lapſus fuit, & ideo corrigendus,
uti monent editores Gratiani in præfatione.

F. 1067.

Confeſio IIt autem Confeſſio ſit valida materia Sa-
debet eſe cramenti Pœnitentiæ, debet Primo eſſe inte-
integra. apq, id eſt, omnia peccata mortalia, quo-
rum homo confcientiam habet, ſe ea com-
miſiſſe, & necdum confefſum eſſe, debent
in confeſſione explicari, quantum ad eorum
ſpecies, numerum, & circumſtantias ſpe-
ciem mutantes. Ita Ime definit Concilium
Cabillonenſe II. a. 813. c. 32. improbans ab-
uſum eorum, qui non plene confitentur.
Conc. Wormatienſe a. 868. c. 25. ait, debere
Sacerdotem in poenitentia danda ſingulorum
cauſas ſigillatim conſiderare. Quod idem
ſtatuit Concilium Londinenſe an. 1200. c. 4.
& Tridentinum ſeſſ. 14. can. 7. Si guis clire.
rit,

H
eocterumn
onni⸗
k ex
nino hi
Uhltum
icare
1 Cu
t necel
apetn

(1 le

et, v!
to on

igens

Uluierinl
Nium
Eritlen.
fiertinh
Umiiens
nſiei
i
bDun
Maia,
n win
Rn
ugn
din
ſenkn
W
Geli
ine
tur.
(ata
ſne
lio

De Pænitentia. 4²9

mg kit, in Jacramento Peænitentiæ ad remiſſonem
n : peccatorum neceſſarium non eſe, jure Divino con-
Iuh Siteri omnia & ſngula peccata mortalia, ana-
ihan thema ſit. 2do. Ratio eſt, quia judex non
elin poteſt ex æquitate judicare, niſi perſpectas
omnino habuerit rei cauſas, circumſtantias,
ede Ginſtrumenta: nec medicus apta remedia
ehd applicare poteſt, niſi morbos apprime nove-
ene rit: Cum ergo Sacerdos ſit judex & medi-
in nhr cus, neceſſe eſt, ut omnia peccata mortalia
Gen illi aperiantur.

bus rtenn
1, lis Schol. I. Confeſſio poteſt eſſe integra vel materiali- Solvuntus
, ter, vel formaliter. Formaliter integra eſt aceu- ohjeclio-
gue N ſatio omnium peccatorum mortalium „ quæ poſt nes.
tawe diligens conſcientiæ examen memoriæ occurrunt:
oonirt Materialiter integra eſt accuſatio adæquata om-
tone nium plane peccatorum. Certum autem eſt, ma-

terialem integritatem non ſemper requiri; nam
Tridentinum Sefl. 14. c. 5. expreſſe docet, quod
poœnitens, poſtquam ſe diligentius excuſſerit, &
conſcientiæ ſuæ ſinus omnes, ac latebras explorave-

miriß rit, ea peccata confiteatur, quibus ſe Dominum
no ee & Deum ſuum offendiſſe meminerit, reliqua autem
tin veccata, quc& diligenter cogitanti non occurrunt,
bacr in univerſum eadem confeſſtone incluſa eſſe intelli-
4 guntur. De formali autem integritate Confeſſio
Ae, d Auguſtana art. I1. negat, neceſſariam eſſe omnium
Me deliétorum integram enarrationem. I. Quia hæc
Bunen, eſt impofſibilis; nam Pſ. 18. delitta quis intelligit?
& Jer. 17. v. 9. Pravum eſt cor hominis & in-
ta ſcrutabile. Keſp. Ex dictis ſufficit, ut peccata
e⸗ poſt diligens examen cognita quis confiteatur:
ollti/ delicta vero, quæ intellectus non cognoſcit, nec
ti in corde Berſeruian poteſt, nemo confiteri tene-
S tur. II. Sic nunquam conſcientia ob occulta pec-
N cata non confeſſa, nec remiſſa quieſcere poſſet:

tl ſane non tenetur quis omnia venialia confiteri:
Serr Ergo nec omnia mortalia. Reſp. Peccata incogni-
ſ ta

6

430 Caput XVII.

ta in confeſſione incluſa intelliguntur, & ſic etiam

remittuntur: peccata vero venialia ſtant cum gra-
tia habituali, & aliis mediis extra Sacramentum
deleri poſſunt.

An cir- Schol. 2. Quæritur, an circumſtantiæ in eadem ſpe-

cumſtan-
tiæ nota-
biliter ag-
gravantes

lint confi-

tenac.

cie aggravantes necefſſario ſint aperiendæ, ut in-
tegra ſit confeſſio. Reſpondetur affirmative con-
tra S. Bonaventuram, S. Antoninum, & Vasquez
&c. 1. Quia Trident. ſeſſ. 14. cap. 5. docet, ta-
lem requiri confeſſionem, ex qua Sacerdos de cri-
minis gravitate recte judicare poſſit, quod non
foret, ſi circumſtantiæ notabiliter aggravantes
non eſſent explicandæ, cum furtum 100. aureo-
rum majorem poenam, quam furtum quinque au-

reorum mereatur. 2. Peccatum habens circum-

ſtantiam notabiliter aggravantem quoad malitiam
pluribus peccatis æquivalet: Ergo eſt virtualiter
multiplex, & virtualem diſtinéctionem peccatorum
includit. 3. Papa & Epiſcopi pofſſunt ſibi reſer-
vare, & fſubinde ſibi reſervant peccata ratione
circumſtantiæ notabiliter aggravantis, v. g. ince-
ſtum cum propria matre, ſorore, & c. Ergo hæ
circumſtantiæ ſunt materia necefſſaria confeſſionis.
4. Ex contraria ſententia ſequeretur, actum ex-
ternum ſpecificam malitiam actui interno non
addentem, non eſſe confitendum, quod tamen
falſum eſt. Dicis I. Tridentinum non meminit
circumſtantiarum notabiliter aggravantium expli-
candarum, & S Thomas in 4. d. 16. q. 3. a,/ 2.
dicit, contrariam ſententiam eſſe probabiliorem.
Reſp. Tridentinum ſtudioſe hanc controverſiam
ſcholaſticam dirimere noluit; in noſtram tamen
ſententiam valde propendet. S. Thomas loquitur
de circumſtantiis non notabiliter aggravantibus:
de notabiliter aggravantibus tractat rI. 2. q. 73.
a. 7. II. Hæ circumſtantiæ non addunt novum
peccatum: nec tenemur confiteri circumſtantias
notabiliter minuentes: Ergo nec notabiliter ag-
gravantes. Keſp. Conſtituunt ſaltem peccatum
quivalenter diſtinétum, & dirigunt Confeſſarium
in

ſirpone
cruntta
ken
rebetl⸗
uletur
prot
(, (
Mhitat,
iermnini
Uptnikit,
Neigtte⸗
Penda, n
ligo
un Iie
Cnftende
n.
unſcient
emnie
(E jdie
No
M, G
med
eimn ee
iuin
AuIn
rrſcih
conditi
(uide:
urio
oec
Cin
eerr
oef
intert
iliti
,
lio,
e
a

De Peænitentia. 431

tre in imponenda juſta pœnitentia: Et ideo etiam
nteuang circumſtantiæ notabiliter minuentes explicari de-
Aunnem pent.
. Schol. 3. Quæritur ulterius, an peccata mortalia du- An pecca-
nae pia neceſſario in confeſſione fint explicanda. Re- ta dubia.
jenle,1i ſpondetur affirmative contra Carramuelem. 1.
kmmtfett Hoc probat S. Thomas in d. 21. q. 2. a. 3. ad 3.
n, Glinr Quia, qui aliquid committit, vel omittit, in quo
5 et dubitat, eſe peccatum mortale, pecrat mortaliter,
cenitet diſerimini ſæ committens. Et ſimiliter periculoſe
t, ln committit, qui de hoc, quod dubitat, eſz mortale,
sggnns negligit confiteri. 2. In dubiis tutior pars eſt eli-
n 100, genda, maxime, ubi agitur de valore Sacramen-
n goinget ti: Ergo peccata mortalia dubia ſunt confitenda:
bens einn nam Tridentinum jubet omnia peccata mortalia eſſe
ol mi confitenda, nulla facta diſtin ione inter certa &
AWmn dubia. Dicis I. De peccatis dubiis non habetur
nerim conſcientia, quia de dubiis non datur notitia
nt fin fcientifica, nec de illis, utpote incognitis, Sacer-
Neitd dos judicare poteſt: Ergo non ſunt confitenda.
s VIEI Reſp. Nomine conſcientiæ intelligitur ſenſus inti-
de. Uin mus, qui facta approbat, vel redarguit, & inte-
clelt rins judicium, ſive ſit certum, ſive dubium; imo
,AEnn etiam certa perſuaſio haberi poteſt, illa peccata
enaa elſle dubia: iisque explicatis Sacerdos cognoſcit
, ⸗ ſtatum poenitentis pro imponenda poœnitentia, &
en preſcribendis mediis. II. In dubio melior eſt
iun conditio poſſidentis, & nemo præſumitur deli-
1, 41 quiſſe: & ſuper peccata dubia nequit cadere ab-
mnin ſolutio, quæ materiam certam requirit. Keſp.
oteßf Poſſeſſio in noſtro caſu ſtat pro lege Confeſſionis:
N & in dubio nemo præſumitur deliquiſſe in foro
L externo, quando damnum illi imminet, quia in
nruts hoc foro intenditur punitio rei: non vero in foro
,2,0 interno, ubi intenditur liberatio, nec ulla injuria
un illi timenda eſt. Peccatum dubium, an ſit mor-
Grr⸗ tale, vel veniale, eſt materia abſolutionis: in

dubio, an peccatum ſaéctum ſit, addi poteſt, &
debet peccatum certum, quod ſi non haberi poſ-
ſit, abſolutio ſub conditione danda eſt. III. Pec-
1 catum

432 Caput XVII.

catum probabiliter ſolum mortale non tenetur quis ub
confiteri, nec tenetur ſatisfacere proximo, quan- Ainm Con
do dubitat de injuria illata: Ergo nec peccata du-= lumm he
bia tenetur confiteri. Xeſp. Stante probabilitate IOi

poſſet quis prudenter deponere dubium, & dicta- li
men moraliter certum ſibi formare, ſi non habea- ut
tur ſententia probabilior: (S. 449. Schol.) non Uins J
vero manente peccato dubio ut tali, in quo intel- conlel
lectus ſuſpendit ſuum judicium. Deinde præ- Fiineri⸗
ceptum non offendendi proximum eſt negativum, ven,
unde ſi de ejus læſione non conſtat, non eſt ob- en

ligatio ſatisfaciendi: præceptaum vero confitendi Nand
eſt poſitivum ita obligans, ut prudenter judicare ud ike
quis poſſit, ſe veniam obtinuiſſe, vel ſaltem ne- Uunpii
cefſaria ad eam obtinendam adhibuiſſe, quod ju- eſn
dicium cum peccato dubio componi non poteſt, Wnnmdt
quin illud ut dubium confiteamur, quod medium Arthil
eſt tutiſſimum. slenin

Kæſolvun- Schol. 4. Quæritur denique, an perſona complicis in

entn
tur α. Confeſſione neceſſario ſit declaranda, in caſu, quo . . D
Confeſſio aliter integra eſſe non poteſt: & an, ſi E du
S. Mor

declaratio complicis ad integritatem Confeſſionis
non conducat, poſſit tamen, & debeat pœnitens .
ſive ad privatam ſuam utilitatem, five ad emen- n
dationem complicis, ſive ad bonum procuran- d

nn, N

dum, vel malum fugiendum, complicem decla- “
rare. Reſp. I. Complicem debere declarari a po- ſdens
nitente, ſi aliter integritas Confeſſionis haberi m,
non poſſit: tum quia pœnitens habet jus ad fa- ln⸗
Relone

ciendam integram Confeſſionem, & conſulendum
ſuæ ſaluti: Ergo complicem ſaltem indirecte pro S
integritate Confeſſionis ſuæ manifeſtare debet, li- Alum

cet inde ſequatur infamatio complicis apud Con- Mens
feſſarium, quæ exigui momenti eſt, cum Con- H
feſſarius ad ſigillum teneatur: tum quia ita ſta- deen
tuerunt antiqui Canones, & continuus uſus Ec= ar⸗
alp

cleſiæ, in quibus perſona complicis deſignatur,
dum certis criminibus certa pœna deſignatur,
uti ſi quis cum propria ſorore polluitur, in ep. S.
Baſilii ad Amphil. can. 75. Gc. ubi nulla fit inter
pec-

tenethtl
ino, u
ſerettn6
ohthire
m, Ki
mnhe
rl) u
ingnne
Deine e
nepin,
noN
10 C
enter in
vel ſllan⸗
le, (ol
i n

Col neii

cones
in cin f
ek: n
n (Cpel
heit Min
ve Ades
Proenn
giane
ronnii
ns Ne
e e

lollen

.

De Penitentia. 433

Seécata publica, & occulta diſtinétio. 2do. Licet
etiam complicem in Confeſlione declaraie propter
ſolam pœenitentis, aut complicis utilitatem: prop-
ter propriam pcsnitentis utilitatem quigem, ut ab
ejus ſollicitatione liberetur, quia jus naturale di-
Gtat, ut quisque ſuæ confulat ſaluti: & Grego-
gorius NXV. ſtatuit, ut pœnitentes Confeſſarios
in confeflione ad turpia ie follicitantes locorum
Ordinaris denuntient: Propter utilitatem compli-
cis vero, ut corrigatur, quia olim Eccleſia talemn
delatiohem imperabat pœnis impoſitis, uti videre
licet apud Morinum 1I. 2. de pœnit. c. 7. 3 ο. An
vero heec revelatio complicis ob propriam Vel
illius utilitatem expediat, in praxi ex circumſtan-
tiis deſumendum erit, quia alias graviſſima in-
Commoda oriri poſſunt, uti ſuſpicio fracti figilli,
& confeſſio odioſa reddita: & hoc poſſet eſſe pra-
vis hominibus occaſio, pios & innocentes ſub
Prætextu Religionis impetendi. Dicis cum Cano
Ec. I. Declarans complicem in confefſione ejus
Kamæ apud Confeſſarium detrahit: Ergo non lieet.
Reſp. Non eſt detrsctio, cum reveletur ex juſta
caufa, Sacerdos tenetur ad figillum: damnum fa-
mæ apud eum nullum eſt, & fi complicis ſti-
matio nonnihil in privata opinione Sacerdotis de-
creſeat, ſfibi imputare debet. II. Pœnitens præe=
videns Conſeflatium alteri complicem revelatu-
rum, etiam ſaum crimen tacere deberet: & Sa-
cerdos, qui non poteſt ſuum peccatum in con-
feffione ſine revelatione perſonæ & criminis;
quod in confeflieone audivit, manifeſtare, ob ſi-
gülum non tenetur ilund confiteri: Ergo nec pε²;
nitens revelare complicem tenetur. K /ſp. Reve-
latio complicis extra Confefſionem non eſt ne-
ceſſaria, adeoque non eſt ratio eum revelandi ſine
detractione. Deinde figilum Sacramentsle nolle
caſu violare licet ob reverentiem Sacramenti?
complex vero ſine omni peccato & irreverentia
revelari poteſt. III. Non eſt credibile, Chriſtum

in ſti-

Schraàm Infiit. Theol. Tom. TII. EEE

tur caſus.

434 Capu XVII.

inſtituifſe Sacramentum Pœnitentiæ cum dett-
mento famæ proximi, & ad hoc pœnitentem ob-
ligaſſe. Reſp. Chriſtus inſtituit hoc Sacramentum
per modum veri judicii, in quo accuſator habet
jus declarandi crimen alterius, etiam cum decla-

ratione complicis ejus, quando ad perfeétionem
judicii requiritur.
Reſolvun- Coroll. Prafl. I. mo. Omnia peccata mortalia quoad

numerum & ſpeciem in confeſſione explicari de-
bent: & ſi ſciatur numerus certus, debet expri-
mi determinate, ſi non ſciatur, debet exprimi
veroſimilius v. g. decies circiter, plus vel mi-
nus: ſi nec probabilis numerus haberi poſſit, di-

cenda eſt confuetudo peccandi, tempus, & fre-

quentia in die, vel ſeptimana, quoad fieri poteſt,
quod in actibus externis facilius eſt: in actibus
internis declarari poteſt, dicendo, ſe paratum
fuiſſe per annum ad committendum, vel deſide-
randum tale peccatum, quoties occaſio, vel me-
moria occurrebat. Qui autem numerum verofi-
milem per circiter expreſſit, & poſtea reminiſci-
tur, quod ſæpius pecca verit, ſi exceſſus ſit mo-
dicus in ſe, vel relate ad numerum expreſſum,
non tenetur hunc exceſſum poſtea confiteri, quia
jam per particulam circiter expreſſus fuit: quo
major vero eſt numerus exprefſus, eo major eſt
excefſus, qui cenſetur in eo contineri, v. g. in
quatuor unum: in decem duo: in triginta tres:
in centum ſex: ly aliquoties nonniſi ad 2. vel 3.
ly ſæpius ad 4, 5, 6. vices ſe extendit. Qui
vero certum numerum fſine ly circiter expreſſit,
v. g. ter blaſphemavi, poſtea memor, quod qua-
ter blaſphemaverit, tenetur poſtea hunc excefſum
confiteri. Qui vero numerum per Iy circiter ex-
plicavit, poſtea memor, quod minus fecerit,
non tenetur de novo explicare, quia jam in in-
dicato numero continetur. 2do. Debent explicari
omnes ſpecies peccatorum mortalium, & circum-
Kantiæ ſpeciem mutantes, de quibus actum eſt.

(S. 435. & ſeqq.) Item aétus externus velut
con⸗

hlnmn
tumſapti
Pwunte⸗
ratio,
Eelter c
un, &
undo
enitens
resti al
Muocenti
leitlt in
Ntte,
Umntn ſe
Chrunkin
1i nont
Arinend
Elle inte
lett, (
A Moit

lede

(Eun

lufue

ſ Wehn

t non
Uinn,6
AAdele
tum d
ortele
tell,
Onkeſt
fedit
Uhn . .
iud
oont

a 1—

u n
Irſfet
Mhete
na ee

cum der
Gltenteme

Arnthen

Clnor Hu
n cun dec⸗
Peteltir

noftgnt
exgi ⸗
debetaht
gebet anil
Plns i
eri don:
mgls, ⸗
1d feti
K: inii
, Vel tel
iſo, Ut
perum ſen
en kin

Ntellsi

um erhein
conffei
lus Mif
, e
inei 1l⸗
tlee⸗
in N20
telid d
ter e⸗
t/ 4
Pune e
ſ Ercle?
Ada
wiols/,
„G
r
Ret
n d.
uen

De Penitentia. 435

tonſummatio peccati. tio. Explicandæ ſunt cir-
cumſtantiæ intra eandem ſpeciem notabiliter ag-
gravantes, maxime, quando illis annexa eſt re-
ſervatio, vel duratio peccati tanta fuit, ut pru-
denter credi poſſit, illud ſæpius fuiſſe interrup-
tum, & numerice multiplicatum: (§. 522.) vel
quando Confeſſarius illas interrogat. Sicuti etiam
poœnitens tenetur Confeflario interroganti fateri

peccati alicujus conſuetudinem juxta prop. 58. ab

Innocentio XI. damnatam, licet per ſe non te-
neatur in confeſſione conſuetudinem peccandi
aperire, quia præterita peccata non ſunt circum-
ſtantia ſpeciem mutans peccati hodierni novi.
Circumſtantiæ autem impertinentes & generales
uti ingratitudo erga Deum &c. per ſe non ſunt
exprimendæ, quia in quovis mortali per ſe in-
cluſæ intelliguntur, niſi aliquis eas reflexe inten-

deret. Circumſtantiæ vero minuentes, quando

ex mortali ſolum fit veniale, vel nullum, ex-
primi debent. Ato. Peccata dubia ſunt confiten-
da, & hinc quando quis certus eſt de commiſſo
peccato mortali, dubitat autem, an illud con-
feſſus fuerit, debet confiteri. Item ſi dubitet, an
peccatum aliquod commiſerit; an conſenſerit, an
ſit mortale, vel veniale, confiteri debet ut du-
bium, & fſi nihil aliud habeat, certum peccatum
addere debet. Qui confeffus eſt peccatum cer-
tum ut certum, de quo tamen dubitabat, an ſit
mortale, an veniale, non tenetur rurſus confi-
teri, ſi poſtea reſciat, efſe mortale, quia integre
confeſſus eſt, & judicium hoc ad Confeſſarium
ſpeétat. Qui vero mortale confeſſus eſt ut du-
bium, ſi poſtea deprehendat, effe certum, tene-
tur illud iterum confiteri, quia jam ut certum eſt
in conſcientia. Sto Non licet pœnitenti ſine
cauſa nomen complicis revelare, ne eum infamet.
ubi graviter peccare poteſt, niſ ignorantia &
ſimplicitas eum excuſet, unde Confefſarius eum
monere & prohibere debet. Qui autem ex juſta
eauia complicem in confeſſione revelat, uti ad
K e 2 peten-⸗

iur caſus
de exa-
Mine.

4365 Caputs XVII.

petendum confilium pro rumpenda prava conlſue⸗
tudine, ad conſulendum famæ propriæ, non pec-
cat. Ipfe etiam Confeflarius pro integritate con-
feſſionis licite poteſt, & debet de complice inter=
rogare, ita tamen, ut graviter peccet, fi ob cu-
rioſitatem interroget de nomine complicis, per
quod in ejus notitiam deveniat, & hinc poni-
tens non tenetur ei reſpondere, ſi ad integrita-
tem confeſſionis non ſpectet. Imo ipſe poœnitens,
ſi revelatio complicis ad integritatem confeffionis
ejus ſpectet, Confefflarium, cui complex notus
non eſt, ſaltem ex confilio quærere debet. Quan-
do tamen agitur de vitandis gravibus malis in
rempublicam redundantibus, Confeſſarius poœni⸗
tentem cogere poteſt, ut complicem revelet.
Graviter autem peccat Confefſarius, ſi revelatio-
nem complicis exigat, ut eum corrigat, quia hoc
anſam ſuipicionis fraéti figilli præbet. Ita Bene-
dictus XIV. in Confſt. ſuprema.

Eeſolotin- Coroll. Praf. II. Ut integra ſit confeſſio, debet illi

præmitti eamen confcientiæ, quod debeét eſſe
diligens diligentia mediocri & ordinaria, quam
quis pro ratione ſtatus, & capacitate ingenii in
re feria ſolet adhibere: hine breviori examine
egent, qui frequenter, quam qui rarius confiten-

tur. Item rudes non pofſunt tam exacéte con-

ſcientiam diſeutere, quam docti, ideoque Con-
feſſarius eos juvare debet, & tantum negligentis
craſſa, non vero levis in examine impedit valo-

rem Sacramenti. zdo. Licet quis ſit debilis me-

moriæ, non tenetur tamen peceata ſua ſeripto an-
notare: tum quia hæc diligentia eſt extraordina-
ria: tum quia illi, qui ſeribere neſciunt, fine hoc
medio integritati confeſſionis ſatisfaciunt. Ex ea-
dem ratione putat Laymann, nequidem mutum
teneri confiteri in ſcripto, quia hic modus vide-
tur illi eſſe aliquo modo publicus: Suarez tamen

„ . . F
putat, eum ad hoc teneri, quia alio modo inte-

gre confiteri nequit, dummodo non ſit periculum

manifeſtationis.
Coroll.

28

el Nd

1, Nr
Eintegri
fteits c.
igvor
, mor!

uis C

ni per i
o nos
Uil inten
1is: hine
teligt,
io bol
nKr n
tehtten
u krior
ettunen
be fon
oethien
otenti
6rmum
io, V
Klones e
INNE
Alie
derei
R
WA d
Aien
De epl
ro, n
Poniten
ilrer
N om
Nl⸗

egritzt

üonun
let,
lſeike

De Prnitentig 437

Cvroll. Prakct. III. Ab integritate materiali confeſſio- Quæ ex-

15 ehn⸗
e nis, quæ ordinarie requiritur, aliquem excUſat, cuſent ab
lenitreer & integritas formalis ſuflicit impotentia omnia integrita-⸗
Ociteine, peccata confitendi phyſica, v. g. oblivio natura te mate-
cet iem lis, ignorantis invincibilis, quando quis eſt mu riali.
Omhlis f tus, moribundus loquela deſtitutus ignarus idio-
Clires mafis Confeſſarii; non enim tenetur quis conſi-
t teri per interpretem, quæ confeſſio jam foret ali-
leen, quo modo publica cum periculo diffamationis:
m ati niſi interpreti jam nota forent peccata poœniten-
onlan tis: hinc ſ Confeſſarius graviter infirmum non
heſ intelligat, nec ille per interpretem confiteri velit,
ceeeE habito doloris ſigno, & manifeſtatione peceato-
e W rum per nutus illum ablolvst, ubi tamen per in-
latin ſ⸗ terpretem confitenda eſſe ad minimum ſaltem ali=
en eei qua leviora peccata multi Doctores cenſent. Po-
H teſt tamen ſubinde confeſſio fieri per interpretem,
gat, En fine periculo, ſi pœnitens & Confefſarius fint in
t. Iud uno cubiculo, & interpres in alio. 2do. Exchſat
impotentia moralis, quando ex confeſſione grave
no, debe damnum naſceretur: ſic tempore peſtis, iniſtante
od Gehett prælio, vel nanfragio, quando omnium con-
Knatia, feſſiones exeipi non poſſunt, Confeſſarius poteſt
ie gen onmnes ſimul diéto uno peccato minus inſamante,
Noi A vel ſi aliter fieri nequest, dicentes in genere, ſe
Carne uis efſe peccatores, abſolvere per hanc formam: Ego
n ele n vos abſolvo. Peceata vero in confeffione oblita,
ieel vel omiſſa ob inſtans vitæ periculum, vel ob
NeH aliam cauſam, tenetur quis in ſequente confeſfio-
inzitn ne explicare, quia contrarium ab Alexandro VIII.
An prop. II. damnatur. Item in magno concurſu
luſint Penitentium non licet dimidiate tantum confeſſos
eutioli abfolvere, quia hoc preberet anſam, multa pec-
t, neH cata omittendi: juxta propof. 59. ab Innocen-
Cen. P tio Kl. damnatam. 3tio. Gravia incommoda ex
en de integritate confeſſionis nata, ſi non ex ipſa
confeſfione naſcantur, ab ea excuſant, v. g.

rationabilis metus, ne Conſeſſariuns pecgata re-
velet. Non tamen peccat contra integritatem
ſie eonfeſſionis, qui um Confeſſario prius conſite-

Confeſſio
debet eſſe

fidelis.

43 8⁸ Caput XVII.

tur omnia peccata mortalia, & alteri poſtea ſe-
lum venialia.
G. 1068.

Secundo: Ad valorem Confeſſionis requi-
ritur, ut ſit aperta ſeu fidelie, ſcilicet ſine
fallacia, deceptione, & mendacio, nihil
omittendo, quod commiſſum eſt, nec confi-
tendo, quod non commiſſum fuit: quia alias
Confefſarius graviter deciperetur, nec debito
modo de ſtatu pœnitentis judicare poſſet.

Reſolvun- Coroll Praſkt. Imo. Graviter peccat, qui mentitur

tur caſus.

Cvnſeſio
ore feri
Udebet.

in Confeſſione circa materiam gravem, negando
ſe commiſiſſe mortale, quod tamen fecit, nec le-
gitime confeſſus fuit, nec celandi cauſam habet:
vel qui affirmat, ſe commiſiſſe mortale, quod ta-
men non fecit: vel qui majorem, aut minorem
numerum mortalium, aut dubia pro certis, aut
certa pro dubiis ſtudioſe. & non ex fimplicitate
exprimit. 2do. Qui mentitur in confefſſione cir-
ca materiam non neceſſariam, ſufficientem tamen,
peccat venialiter, niſi forte unicum tale peccatum
vehiale confiteretur, quod tamen non commiſit,
ubi graviter peccat, non præbendo materiam ab⸗
ſolutionis. Qui autem mentitur in materia ad
Confeſſionem non pertinente, graviter, vel levi-
ter peccat, prout foret, ſi extra Confeſſionem

mentiretur.
G. 1069.

Tertio: Confeſſio ordinarie oretenus fieri
debet. & per litteras facta Sacerdoti abſenti
nec licita, nec valida eſt, nec abſolatio illi
impendi poteſt. Patet Imo ex conſt. Cle-
mentis VIII. an. 1602. in qua præmiſſis vo-
tis Theologorum, & re cum S. R. E. Cardi-
nalibus mature diſcuſſa præcipitur, ne i.
pub⸗

eCcon⸗
IN P
molto:
ſen, 6
m: gos
facan
len pute
Cicitar
nieret
erigee
n
Lernum
1 ai
innenun
ſont
Uul rr
z0
En lern
Mienen
Uile, §
Uunete,
r: d
Guntur,

Rot I
Eerretni
les ſec
filel
Ee
enili
1 N
lder
Neni
cm 1

De Penitentig. 439

itat publicis, privatisque lectionibus, concioni-
bus & congreſſionibus doceatur, imprimatur,
aut ad praxin quovis modo deducatur hæc
prropoſitio: Licet per litterars, ſeu per internun-
nise, tium Confeſſario abſenti peccata acramentaliter
cß confiteri, & ab eodem abſente abſolutionem ob-
n,ii tinere: quam propoſitionem Pontifex declarat
e eſſe falſam, temerariam, & ſcandaloſam.
nhm Ildem patet ex c. Quem pœnit. de pœnit. d. I.
necn ubi dicitur: Pracepit Dominus mundanis, ut
ke olt oſtenderent ora Sacerdotibus, docens, corporali
Glimet prœſentia confitenda peccata, non per. nuntium,
n, en non per ſeripturam maniſeſtanda. Item Tri-
tm dentinum ſeſſ. 14. c. 2. ait: Chriſtus Dominus
in t ecor, qui ſe poſt Baptismum crimine aligquo con-
e,n taminaverunt, ante hoc tribunal tanquam reot
nn ſiſti voluit. Siſti autem judicio, eſt ante tri-
imn bunal præſentari, non vero per litteras de-
wſcles ferri. 2do. Ratio eſt: In confeſſione per lit-
mmenti teras nequit Sacerdos abſens certior reddi,
geecn poenitentem revera illa peccata patraſſe, poe-
s nitere, & in bono emendationis propoſito
mee manere, tum quia litteræ poſſent eſſe conf-
ee tX—: tum quia eo tempore, quo litteræ tra-

ter, 1
cin duntur, poſſet quis a ſuo propoſito receſſiſſe.

Schol. Morinus I. 8. de Pœnit. c. 25. docet, ante Solvuntur
decretum Clementis VIII. Confeſſionem per litte- objeſtio-
ras factam, & abſolutionem abſentibus miſſam nes.

S fuiſſe licitam & validam, quod tamen modo poſt

unfen hac decretum dici non poteſt. Iſambertus vero
Ablaton eam illicitam, non vero invalidam eſſe contendit.
I. Quia multa habemus exempla Confeſſionis per

litteras factæ. Sic Robertus Epiſcopus Cenôma-

nen , nenſis ad Epiſcopos extra muros Andevagenſes
Kl cum Carolo Principe commorantes ſcripfſit, &
im, E e 4 deli-

440 Caput XVII.

delictorum ſuorum abſolutionem petiit, & obtt
nuit. Tom. 3. Conc. Gall. Hildebodum Epiſco⸗
pum Sueflionem abſolvit abſens Hinemarus: Gre-
gorius VII. plures abſentes abfolvit. Xeſv. Hæ.
abſolutiones non fuerunt Sacramentales, ſed ſo-
lum a cenſuris. II. Sacramentum Matrimonii
Valide fit inter abſentes per Procuratores: Ergo
etiam Sagçramentum Pœnitentiæ, quia judieium
etiam inter abſentes exerceri poteſt: & c. Qiualis.
c. 30. q. 5. Ppræcipitur, Confeffionem adulteræ
per Scripturam efſe recipiendam. Keſy. Matrimo-
nium ſolo conſenſu manifeſtato confcitur, qui
etiam per Procuratores declarari poteſt: ad Pœni-
tentiam Confeſſio oralis præſenti Sacerdoti facta

ex inſtitutione requiritur. Quippe abſolutio Sa-

cramentalis non eſt tantum actio reconcilians in
foro externo, fſed effectrix interius mundans,

adeoque aflectus internus Sacerdoti præſenti ma-
nifeſtari debet: ly per Scripturam non fignificat

Confeffionem in fſeriptis factam, ſed condonatio-
nem criminis adulteræ a Chriſto factam juxta S.
Scripturam. Joan. S. v. 1I. III. Clemens in ſuo
decreto ſolum appoſuit hane conditionem, ut
Confeſſo oralis ſit conditio necefſaria ad valorem
Confeſſionis requifita, ſicuti in Matrimonio Tri-

dentinum ad valorem Matrimonii requifivit præ⸗

ſentiam Parochi: Ergo oralis Confeſſio eſt tantum
a lege Fccleſisſtica, Sane Oralis Confeſſio non
eſt eſtentialiter necefſaria ad Sacramentum Pœni⸗
tentiæ, quia etigm poenitens repentine uſu lin=
guæ deſtitutus abfolvi poteſt, & morslis certi-
tudo de dolore, & firmo propoſité etiam per lit-
teras haberi poteft: & quia in Sacramento Pœni-
tentiæ materia non eſt elementum phyficum, ſed
aliquid morale, præſentia ſubjecéti non requiritur.
Reſy. Clemens novam conditionem non appoſuit,
fed jus Divinum declsrat, nam ait, ſententiam
Contrariam efle ſallm. Peenitens uſu linguæ de-
ſtitutus eſt præſens, & confitetur eo modo, duo-
poteſt: certitudo de perſeverantia doloris ter
blen=

Pentes
, Ood
efig,
Phnn
r Ier,
Cam Se
Keulo n
1V. &
t, i

Clarto
clend
ulbi Cor
Ider
Huiry
unl i
in in
hall
unnine
Plrnn
Audlene

Illiklo

ſepyimit

i⸗ DN

“
nl ze

ier
e
Ueneed
n

onhel
tis:
Eercat⸗

De Penitentia. 44

t, N ablentes moralis haberi vix poteft. Et' fallſuam
Nun Hiin eſt, quod in Ponitentia, etſi morale quid fit ejus
tmanne materia, ſubjecti præſentia non requiratur, quod
t. N N necdum probatum eſt. Sufficit tamen, ſi quis
Ales, ſel er litteras mittat peccata Sacerdoti, & poſtes
n Mim coram Sacerdote, qui ea legit, præfens dicat:
ſetores: Acecnſo me de illis peccatis., quæ a me fſcripta
Cnin Thin R. V. & peto abſolvi: hoc tamen alii licere ne-
Celu gant, quia eſt contra praxin Eccleſiæ.
nemn ln
4,. Nas G. 1070.
Dnhcitut n
ek: Aln Quarto: Ad Confeſſionem publicam per Publica

Nedeif ſe loquendo nemo tenetur; Chriſtus enim Confeſio
nullibi Confeſlionem publicam præcepit, uti non,
gul ait Tridentinum ſeſſ. 14. cap. 5. Non ſt hoc i.
Frlei⸗ Divino prœcepto mandatum, nec ſatis conſilite“
nod iem? humang aligua lege preciperetur, uit delicka prœ-
cim ſertim ſecreta publica éeſent confeſſione aperienda.
An I Kt S. Baſilius in reg. brev. interrog. 229. ait:
Lenen Quezmadmodum corporir morbos non omnihut
, patefaciunk homine: . . . ita guoque ieri debet
ih veccatorum confeſſo coram iir, qui curare c
roſſint. Et S. Leo ep. 136. abuſum in non-
nhllis locis confitendi publice peccata occulta
veprimit, eum reatur conſcientiarum ſiſſiciat
Joliz Shcerdotibur indicare conſeſſtone ſecreta.
Schol. Morinus l. 2. de Pœnit. c. 9. & 10. putat, Solvuntus
ublica peccata olim ſemper publicæ Confefſioni objektis⸗
ubjeécta fuiſte. Verum licet olim peccata publica neg.
ſæpe publice declarata fuerint, uti patet ex S.
Arenzo l. 1. c. zg. Quædam in maniſeſto egmo-
logeſin ſaciunt. Et S. Cyprianus ep. 62. jubet, us
virgines concubinatiæ ad poœnitentiam publicam
cormpellantur, & pliuribus aliis a Morino l. c. re-
latis: interim tamen nulla lege univerſali omnia
peccata publica, publieæ etiam poœnitentiæ fup-
Ee S jects

.

442 Caput XVII.

jecta & caſtigata, publicæ Confeſſioni erant ob-
noxia; nam certa olim peccata erant, quæ cano- rnnn
nes' publicæ pœnitentiæ addicebant, publice ta- lehdl
men declarari prohibebant, ne forte pœnitentes MiMan,
in periculum mortis, vel alterius gravis damni (den
adducerent, uti adulterium ex can. 34. ep. 8. —D
Bafil. ad Amphil. & homicidium ex can. 56. Ni- Aißt
hilominus ex confilio prudentis Sacerdotis etiam Re, gunn
inter occulta peccata nonnulla ſubinde ſelecta fue- enm iliin
runt, quæ pœnitens publice aperiret: ita colligi- Ahtiftti
tur ex Origine hom. 2. in Pſ. 37. Si intellexerit, ü ni,
& prœviderit Sacerdos, talem eſſe languorem (1 3
tuum, qui in conventu totius Eccleſiæ exponi de- (Mfln
beat, & curari, ex quo fortaſis & cœteri ædifi- Gelli
cari poterunt, & tu ipſe facile ſanari, multa hoc umenn,
deliberatione, &y ſatis periti medici illmes conſilio AGannen
procurandum eſt. Non obſtat I. quod in Vete- Aalhun,
rum ſcriptis exomologeſis ſemper cum publica Mnerhun
pœnitentia conjungatur; & S. Bafilius can. 56. in zutan
homicidam 20 annis a communione removeat. anino
Reſp. Exomologeſis non ſemper cum publica po⸗ꝛ. (mn o
nitentia conjungebatur, ſed ſæpe ſecreta, niſi ex
conſilio Sacerdotis publica Confeſſio fieret. 8.
Baſilius loquitur de homieida, cui a principe vita
donata fuit; alias enim ſecreto ſolum confiteba- n he
tur. II. S. Irenæus l. I. c. 13. refert, mulierem 3 ht
a Marco corruptam per omne vitæ tempus cri- umienn
men ſuum conſeflam eſſe. Et S. S. Patres pecca- d igtt
tores ſæpe hortantur, ut poſtpoſita verecundia lhn pen
audacter occulta ſua crimina foras proferant. atſeen
Reſp. Loquuntur de Confeſſione ſecreto facienda, ſli
licet pœnitentiæ publicæ vel etiam ex confilio
prudentis Sacerdotis publice confitenda forent. ))
Mulier vero illa peccatum ſuum ſemper confeſſa ſob
fuit, agendo continuam pœnitentiam, non vero infenn

ſpobntari

deſtron

oraliter confitendo. plo
G. 1071. Nn
Satisfa- Tertia pars Sacramenti Poenitentiæ eſt nhe

Mo quid. Satis ſattio, quæ definitur, poenæ acceptaio- An
Ae

De Penitentia. 443

Dll eruttt⸗ . . ..
“H & voluntaria perpeſſio a Confeſſario injun-
Niiei cta ad veparandam injuriam Deo per pecca-
epmin tum illatam, & expungendam pœnamtem-

ns in poralem.

n. N ! ,
ng Schol. Satisfacere Deo idem eſt, ac tantum præ-
efäcii en ſtare, quantum ad ulciſcendam injuriam per pec-
Ge ſents catum illi illatam ſatis eſſe poſſit. Cum vero ple-

t: na ſatisfactio pro offenſa infinita debeat eſſe infi-
Sirlien niti valoris, ſolus Chriſtus eam præſtare potuit,
ſe heen (t. 1. F. 325.) noſtræ autem ſatisfactionis valor
& pretium ex ſatisfactione Chriſti tanquam ex

eriN! . . .
fonte defluit. Satisfactio autem vel antecedit Sa-

R cramentum, vel ſequitur: ſi antecedat, diſponit
iſe 8 ad Sacramentum, & eſt meritoria de congruo &
Pod n ad culpam, ac poznam æternam ſimul & tempo-
cun ralem expungendam refertur: ſi ſequatur, gra-
ſlins eu tiam Sacramentalem ſfupponit, & meritoria eſt
ne knN de condigno, & ad pœnam duntaxat temporalem
n üin delendam ordinatur.
ſectett, G
ſo feet. O. 1072.
enehe,
m ehlif Quia ſatisfactio ordinatur ad delendam Kemiſſa

et,I ponam temporalem, hinc de fide certum eſt, culpa ma-
e, quod deleta culpa ſæpe remaneat expianda het pœng.
M aliqua poœna temporalis. Probatur Imo ex
* S. Scriptura 2. Reg. 12. ubi David obtenta
venia adulterii, & homicidii commiſſi puni-
as tus eſt morte filii ſui. Item 2. Reg. 24. idem
Grnii David ob peccatum numerati populi per poe-
G nitentiam quoad culpam remiffum pœna pe-
, ſiis populo immiſiæ punitus fuit. Cerfe has
poznas non ſolum pro admonitione & ca-
4 vendo peccato futuro, ſed in vindictam pec-
cati præteriti ſibi irrogatas fuiſſe, David ipſe
Aeh intellexit, dum variis poenitentiæ operibus
pro

444 Caput AVII.

pro commiſſe ſuo peccato ſatisſacere, & its
mortem filii ſui avertere conabatur. Simi-
liter Exod. 32. ob adoratum vitulum multa
hominum millia, quorum pluribus ad preces
Moyſis peccatum illud quoad culpam dimiſ⸗
ſum fuit, in poenam morte mulcétata ſunt:
& Num. 13. ob peccatum mumurationis quo-
ad culpam jam remiffum, pro poena in de-
ſerto mortui terram promiilam non attige-
runt, excepto Joſue & Caleb. Et I. Cor. I1.
Apoſtolus ait, indigne communicantes, licet
Deo per poœnitentiam reconciliatos, poens
mortis correptos efſſe: A Domino corripimur,
ut non cum hoc mundo damnemur. 2do. Ex
Traditione. Hoc enim docet S. Ambroſius
in Pſ. 37. S. Chryſoſtomus hom. 4. in 2. Cor.
S. Fulgentius l. I. de remifl. pecg. c. 12. 8.
Gregorius M. 1. II. Mor. c. 17. Et S. Au⸗
guſtinus in Pſ. so, dicens: Aliguando Deut,
cui ignoſcit in faturo ſæculo, corripvit eum de
peccato in iſto ſæculo; nam & ipfi David, cui
diltlum jam fuzrat per Proplietam: Mimiſſum &
veéccatum inm, euznerunt qudam, gud mina-
zus erat Deus propter ipſum geccatum. 31li0.
Conſtat ex Conciliis & praxi Eccleſiæ, quæ
olim publicam pœnitentiam injungebat,
abſolutos etiam in articulo mortis: & poſtea
reconvaleſcentes ad priorem peenitentis gla-
dum remittebat, uti patet ex Conc. Nicæno
c. 13. ex Conc. Carthaginenſi IV. c. 78. Arau-
ſicano c. 3. & Tridentino, quod Seſſ. 14.
can. 12. definit: & quis dixerit, totam panam
ſimul cum culpa ſemper remitti a Deo, Jatisfa⸗
Gioxemgue vœnitentium non eſſe aliam, guan -.
246 ent,

IIn cletne
Pinlilind
et, &
lin poſ
le getek
e pon
E Deose
earekunt,
litrent
Uenfieun.

l Ditben,
n pemn
eMe ſerd
f kemane
1 no

ulutheri

Me, 4
Ue dams

umms

Henn.

MN

Cüm O
ſepe tetk
tere, De⸗
Mtorah⸗
Etchtirn
In ſtit
N
ſrold el
etenn
Ulber nl
nen e
Ueten 1

De Panitentia. 445

de, U dem, gua apprehendunt Chriftum pro zit ſatisſe-
n. A ciſe, anathema ſät. Ato. Rationem inſinuat
nou idem Tridentinum, quia certom eſt, ſum-
ulm mam clementiam in Deo a rectifſima juſtitia
Hmin eſfe indiſtinctam, propter quam amandus ſi=
Ank mul eſt, & timendus: ſicut ergo ſumma cle-
etmg mentia poſtilat, ut quis peccatum intimo
Genté cofde deteſtetur, & veniam obtineat, quia
INNLE alias non miſericors Pater, ſed inexorabilis
ErüI judex Deus eſſet: ita exigit juſtitia, ut, qui
intsh peccaverunt, ſeveritate aliqua puniantur, ne
ins, E facilitas veniæ fiat delinquentibus ad ſcelera
s incentivum.
Aumt Sckol. Lutherus initio nove fuæ dotrinæ negabat Solvunius
ullam pœnam a Deo exigi poſt culpam remilſſlam: obje Kio⸗

4 il deinde vero admiſit, poënam temporalem in hac nes.
lelt vita remanere poſt culpam remwiſſam, non vero
1t! in futuro ſæculo: in affert. artic. art. S. Prio-
Nonn rem Lutheri ſententiam amplectitur Calvinus I. 3.
nipit en Inſtit. c. 4. ubi docet, Deum a juſtis nullas exi-
Dnih gere poœnas in vindictam peccatorum, ſed eos
ieſe tantum paterne caſtigafe ad emendationem impo-
Mchn) ſterum. Poſteriorem Lutheri opinionem ſequun-
, n tur multi Lutherani: & contra dogma Catholi-
Aee. 2 cum opponunt. I. Quia Deus in S. Scriptura
cleſe, æpe teſtatur, ſe gratis & perfecte peccata remit-
gekte1 tere, Ezech, r18. Omnium iniquitutum ejus non
ee recordabor. c. 33. Impietas impii non nocebit éis
N! Et Chriſtus adulteræ dimiſio peccato Joan. 8. nul-
tereh lam ſatisfactionem impoſuit. Et Rom. 8 v. I.
Ne. Me Nihil damnationis eft iis, qus ſunt in Geſu Chriſto,
678. Reſp. S. Scriptura loquitur de perfeéta remifſione
01 quoad culpam & poznam zeternam;, non vero
quoad omnem poenam temporalem Chriſtus ad-
ulteræ nullam ſatisfactionem impoſhit, vel quia
H. tantam contfitionem habuit, ut omnis pœna de-
leretur; nam & nos fatemur, talem fubinde dari
polle;
N
△

—

Keatus

446 Caput XVII.

poſſe: vel utpote Deus jure ſuo omnem poœnam
condonavit. IIL. S. Ambrofius l. 10. in Lucam ait:
Lachrymas Petri lego, Jatisfactionem non lego.
Et S. Auguſtinus l. de pecc. mer. Vitæ hujus mi-
Jeriæ ante remiſſionem ſunt quidem ſupplicia pecca-
torum, pvoſt remiſſionem autem certamina & exer-
citationes juſtorum. Et ſimiliter loquitur S. Chry-
ſoſtomus hom. de Pœnit. Reſp. S. Ambrofius
nomine ſatisfactionis intelligit excuſationem; nam
ſubdit: Quod defendi non poteſt, ablui voteſt. S.
Auguſtinus & Chryſoſtomus volunt, vitæ hujus
miſerias, quæ ſupplicia ſunt peccati, poſt remiſ-
ſam culpam hanc utilitatem etiam habere, ut ju-
ſtos in virtute exerceant. III Peccata noſtra
ſunt vera debita, quæ non perfeéte remittuntur,
ſi aliqua poœna remaneat. Certe culpa eſt cauſa
CGenæ temporalis: Ergo ſublata culpa pœna ve-
ut effectus tollitur. Æs. Satis dimittitur debi-
tum, ſi poena æterna remittatur. Deinde in mo-
ralibus ſublata cauſa non tollitur omnis effectus,
ſic in baptizatis ſfublata culpa originali non tol-
luntur pœnalitates ejus effectus.

F. 1073.

Hinc reatus poenæ temporalis, qui ſub-

pænæ per inde poſt remiſſam culpam remanet, (H⸗

bona ope-
ra redimi

voteſt.

li⸗

1072.) bonis operibus redimi poteſt. Sic
Imo Jon. ult. Ninivitæ jejuniis, ſacco & pre-
cibus civitatem ſuam ob peccata eorum de-
lendam ab interitu vindicarunt. 24do. S. Au-
guſtinus in Pſ. 50. ait: Ignoſcis confitenti:
ignoſcie, ſed ſeipſum punienti. Et S. Gregorius
1. 7. Moral. c. 27. Procul dubio VDominut de-
Kar⸗ ſine ultione non deſerit; aut enim ipſe hoc

homo in ſe pœnitent punit, aut hoc Deus cum

Schol.

homine vindicans percutit.

ſ
ſ

1 Lothe
nes o
l: (Cal-
Ceibuis
ercata
l eſt ſ
Ekita ken
1 er gu⸗
Fetis co
Ue nn 0
I, ſed
Kio Chri
eltiseri
igicion
inn ſelen
Clit, ſe
nghins
Nolrr ink
Uocent, in
Hont.
Cod non
e. Ue
Uelt. N
Wlr his
Aloes N
Vvero gn
keti ote

306

ono
Unium,
Cnhfetin
Ailg n
Ulo, Cnn
zie
Ulericor
otzie

De Fenitentin 447

ndenn Schol. Lutherani communius fatentur, pœnas tem- Solvuntur
inlent porales poſſe interdum aliis pœnis ſponte ſuſceptis opjeclio=

Men h tolli: Calvinus vero vult, eas nullis poœnis & es.
e operibus redimi poſſe. I. Quia Deus gratis no-
DArler pis peccata remittit: Rom. 3. v. 24. Ergo non
nſinin opus eſt ſatisfactione. Keſp. Deus gratis nobis
nimcl peccata remittit, concedendo Chriſtum, in quo,
n e per quem ſatisfactiones noſtræ valent; item
ſttinm gratis concedendo gratiam fidei, & pœnitentiæ,
ableinel ſine qua opera noſtra ad vitam æternam non va-
int, Wur, lent, ſed opera noſtra non excludit. II. Satis-
i, vor factio Chriſti fuit infinita: ſi autem Chriſtus abun-
lubett,t de ſatisfecit, ad quid requiritur ſatisfactio? N&ep.
Pecuni Satisfactiones noſtræ non ſunt neceſſariæ in pre-
te enm tium redemptionis noſtræ, quod Chriſtus abunde
culpn r ſolvit, ſed ut media, per quæ nobis pretium
eulpn pen Sanguinis Chriſti applicetur: hinc ſatisfactiones
Gimitine noſtræ infinito valori ſatisfactionis Chriſti non
Deiei nocent, quia noſtræ ab ea omnem ſuum valorem
Onnis eit trahunt. III. Homo nihil Deo offerre poteſt,
gindi nun quod non aliis titulis creationis, conſervationis

Ec. IIli debeat: Ergo pro ſatisfactione offerre
nequit. Reſp. Ex hoc ſolum ſequitur, quod non
poſſit ſatisfacere de condigno ad ſtriéctos juris
apices quoad culpam & poœnam væternam, non
vero quoad ponnam temporalem; nam etiam me-

1, (: reri poteſt de condigno vitam teternam. (t. 1.
ut C. 386. Schol. 3.)
otet
ap F. ror4.

ok Porro opera hæc ſatisfactoria ſunt oratio, Quænam
jejunium, & eleemoſyna. Sub oratione Liut opera
ir complectimur, laudes, gratiarum actiones Aatis/a
80 actus contritionis & confeſſionis: ſub jeju-
nio, oinnia opera mortificatoria, quæ cor-
* pus affligunt: ſub eleemoſyna omnia opera
miſericordiæ erga proximum. Igitur 1mo:
. De oratione patet ex S. Scriptura, ubi Da⸗
vi

348s Lauput X'II.

vid in multis Pſalmis coram Deo peceata
ſua deflet, & de Manaſſe 2. Par. 33. dicitur!
Oravit Dominum Deum ſuum, & egit paniten=
Ziam valde . . . S exaunivit orationem gjafs
2do. De jejunio habemus exemplum Davidis

2. Reg. 12. & præceptum ac promiſſionem

Joel. 2. 3tio. De eleemoſyna cxemplum ex⸗
tat Tob. I. præceptum & promiſſio Luc. 1I1.
Date eleemoſenum, & omnid munaa ſunt Vobir.
De tribus his Tob. 12. Bona eſt orntio, cum
jejunio & eleemoſijna. De cinere & cilicio in
Ninivitis exemplum proponitur Jon. & præ-
ceptum loel. 1I. Merito ergo definit Triden-⸗
tinum Sefſſ. 14, can. 13. guis dixerit, gro
peccutir guoad panam len
per Chriſti merita ſatisfieri pœnis ab éo inſtid
patienier toleratis:, vel d Sacerdote injuhllit;
Jed negut ſponte ſiſceplit, ut jejuniir, oratio-⸗
nihuy & eltemoſynis, vel allit etiam pieratis ope-
ribus, atgne idzo optimam peœnitentium eſſe tan=
tum novum vitam, anathema ſit.

Schol. Tridentinum Seſt. 14. cap. 9. docet, tribus
modis Deo ſatisfieri: poenas & flagella a Deo im-
miſſa patienter tolerando: opera laborioſa ſponte
aſſumendo: & mulctam Sacerdotum arbitrio in-
junétam fubenndo. Primum modum admittit
Kermnitius in exam. p. 2. reliquos rejicit, & Me-
lanchton in Confeff. Aug. abiolute damnat allata
Opera ſatisfatoria velut cæremonias & res inuti=
les: Kemnitius vero in genere eas admittit, ea
tamen vel ſponte fuſcepta, vel injuncta nullius
eſſe ad ſatisfaciendum valoris contendit: Recen=
tiores tamen Lutherani ea utilia eſle putant ad re-
primenda carnis deſideria, tollendum ſcandalum;
& ſuperandas tentationes. I. Quia mortifcatio-
nes ſponte ſuſceptæ ſapiunt hypocriſin: fünt merâ
inventa

nenti ho
foont,
.
ibesin .
l inve
Wo amime
clenli Ba⸗
go non
lp. Ont
Wo ſernn

Nr hee
hiist
UCinife
niinz,
Ihe pen
in go en
Mcar
umteeo
lin poln
Uet 4
Kene,
Eia Nn
Kiand iee
nrecl
Tilim,
Elununtu
cer e
Ineh
Munni
mühtn,
ll 1.

umh

De Pwnitentia. 449
eo ſeim Inventa hominum: corpus extenuant, & fruſtra
39,den affligunt, uti ſacrificuli Bzal, vulnerantes ſemet-
mur ipſos. Keſy. Opera ſatisfactoria præcipiuntur ex
diétis in S. Scriptura, adeoque non ſunt hypocri-
ſis & inventa hominum; corpus affligunt pro
bono animæ, non vero in malum finem, uti ſa-
DrOhlndd Crificuli Baal faciebant. II. Oratio delectat Jac. 5.
enninen Ergo non efſt opus poenale & ſatisfactorium.
ſclo lu n Reſp. Oratio delectat ſecundum mentem, non
ia ſuene vero ſecundum carnem.

133
AunnDrct

F. 107 5.

Per hæc opera poenalia vere & proprie Sunt vere
Deo ſatisfit pro reatu peœnæ temporalis cul- atisfa-
pa dimiſſa. Imo Dan. 4. Peccuta tun elermo- Rorid.
Vynis redime, ubi vox redime ſatisfactionem,
& Iy peccata ponam peccati denotant, licet
etiam pro culpa ſumi poſſit, & tunc ſenſus
eſt, poſſe hominem pœnitentem per eleemo-
ſynas placare Deum ex congruo, & ab eo
gratiam reconciliationis impetrare. Hue etiam
referri poſſunt omnia S. Scripturæ loca, quæ
docent, opera juſtorum eſſe meritoria vitæ
æternæ; (t. 1. G. 383.) ſi enim ſunt meri-
toria vitæ æterng, quod majus eſt, erunt
etiam ſatisfactoria pro pœna temporali; nam
omne opus meritorium eſt ſatisfactorium, &
viciſſim, & ad utrumque eædem conditiones
requiruntur, quas vide (t. 1. J. 385.) 240
Patet ex continua Traditione. Sæculo zdo
S. Iræneus 1. 4. c. 26. Ea, quæ poſſidentur,
vauperibus diviſa ſolutionem jfaciunt prwteritæ
cupiditatig. Sæculo 3tio S. Cyprianus Serm.
de lapſ. Dominus noſtra ſatisfactione placundus

’.

Schrasmm Inſtit. Theol. Tom. III. PFf

450⁰ Caput XVII.

eſt. Sæc. 4to S. Ambroſius ad Virg. lapf.
c. 8. Grande ſcelus grandem neceſſariam habet
ſatis ſaclionem. Sæc. 5to S. Auguſtinus hom.
50. ex 1. 50. hom. c. 11I. Non ſußficit mores in
melius commutare, & a fadtis malis recedere,
niſi etiam de his, quæ fabtia ſunt, ſatisfiat Veo.
Sæc. 6to S. Gregorius 1. 6. in 1. Reg. c. 15.:
Corrigibilia equidem peccata portantur, quæ,

voſtquam a delinquentis voluntate diſcedunt, pur-

gari ſaticfallione ſalubriter poſſunt. Sæc. 7timo
& gvo Ven. Beda in Pſ. 1. Conſuetudo nonniſi
reſta & ponderoſa ſatizfaétiont abſolvitur. Sæc.
ono Rabanus I. 6. in Eccl. c. 7. Quid aliud
Aſt pœnitere, niſi iraſci ſibi, ut horreat, quod
Jecit, & oruciatus a ſe exigat, ne judex iratur po-
tius affligat. Sæc. 10. Radulphus I. 12. in c. I.
Lev. Ab unoquoque noſtrum vœnitentic ſatitfa-
dione culpa commiſſa detergitur. Pro reliquis
ſæculis pleni ſunt Theologorum libri, qui-
bus ſubſcribit Tridentinum Seſſ. 14. can. 14.
Si gquit dixerit, ſatizſallioner, quibus Panitentes
per Chriſtum Jeſum peccata redimunt, non Me
cultus Dei, ſed traditiones hominum, doltrinam
de gratia, & verum Dei cultum, atque ipſum
bentficium mortis Chriſti obſcurantes, anathe-
ma ſit.

Solyuntur Schol. Opponunt Proteſtantes I. Opera noſtra ſa-

obje Rio⸗
Ns5. 5

tisfactoria faciunt hominem confidere in ſeipſo,
quod impium eſt. Keſp. Non in ſe, ſed in Chri-
ſto ſpem collocat, qui firmiſſime tenet, ſe pef

gratiam Chriſti meritis comparatam, non vero ex

us Dei eſt, peccata punire, quod facit per in-
cuſſos conſcientiæ terrores in contritione: Ergo

noſtra ſatisfactio non requiritur. R.Æev. lneuſ
ef=

ores in
Critndun

Ens:
in pro
acere
y oltm,
ras 9,
ſture
in ſurt.
Un ctecunn
icces
is noce
wn unns
to eli
In zprd
Mkiteri

l luden
m tn
M e
Ue keiert
tden d
len, ſed
Wrr. I
l6 8
§
Elcend
lertin
tac

Frodi⸗ viribus poſſe poenitentiam agere. II. S0- 8 truf
i

Deckitn
lien
lparin

De Pænitentia. 451

in terrores imperite cum pœenitentia, & ſatisfaétione
le confunduntur. (G. 1056. Schol. 1.)

nion
ttns Qd. 1076.
Fetem ;
it muin Juſtus autem non ſolum pro ſeipfo, ſed eue

ſtifeh etiam pro poena temporali peccati alterius euam pro
Ne! ſatisfacere poteſt. Nam Imo (jal. 6. dicitur: o.
tntn Alter alterius onera vortate: Ergo, infert S. pote .
ſetmi Thomas 3. cont. gent. c. 188. umut pro alio
gru Jatitſacere poteſt, dummodo utergue in cha-
uon Fituie fuerit. Deinde in Symbolo. Apoſtolo-
ſitn. & rum credimus Communionem danlorun: „& ex
.MWn alibi dictis animæ in Purgatorio detentæ pre-
mntn Libus noſtris juwari poſſunt. (t. 1. J. 413.)
Ergo unus pro altero poteſt ſatisfacere. 200.

rin Ratio eſt: Charitas plus poteſt apud Deum,
eti“ duam apud homines: ſed apud homines
unus alterius debitum ex amore ſolvere po-=
n I, teſt: Ergo etiam apud Deum.

, l Schol. Lutherus & Wicleffus volunt, unum pro Solvuntus
poœna temporali peccati alterius ſatisfacere non objeltio⸗

ſur Mnt
poſſe. Et nonnuili Catholici, quos ſuppreſſo no- es.
un, z mine refert Suarez d. 48. Sect. z. docent; unum
, i fidelem alteri fuffragari non poſſe per ſatisfaétio-
nem, ſed tantum a Deo impetrare remifſionem
Rter, ponz. I. Quia uuusquisque onus ſuum portahit.

Gal. 6. & obligatio ſatisfaciendi eſt perſonalis.
Reſp. S. Apoſtolus loquitur de ratione vitæ ſuæ
reddenda five ad præmium, five ad poenam. Et
obligatio ſatisfaciendi non eſt tam ſtricte perſona-
lis, ut afficiat perſonam phyſice, ſed tantum mo-
raliter eandem. II. Nemo per opus charitatis al-
terius fibi applicatum fit dignus gloria, vel per
peccatum alterius, reus culpæ: Ergo nec per ſa-
tisfaéctionem alterius abſolvitur a pœna. Ræſv.
Diſparitas eſt, quod nullus fiat dignus gloria, niſi
FTI2 per

452 Caput XVII.

Opera ſa-

per gratiam, quæ adultis non confertur niſi me-
dia propria diſpoſitione: nec conſtituitur quis
reus, niſi per peccatum inficiens, quod ſolum
committentem inficit: Econtra condignitas poœnæ
non attenditur penes diſpoſitionem propriam, ſed

penes id, quod ſolvi debet, id quod etiam per

alterum loco rei & obnoxii ſolvi poteſt.

H. 1077.
Ex dictis ſequitur, quod opera laborioſa,

4

tisfaſtoria quibus reatus pœenæ temporalis tollitur, non
rebte ſu-
ſcipiuntur
& injun-
guntur.

ſolum ſponte ſuſcipi poſſint, ſed etiam recte
aàa Sacerdotibus in Sacramento injunguntur,
& regulariter injungi debent. Vrimum pro=
batur ab exemplis S. Scripturæ: ſic S. Job
egit poœnitentiam in javilla, & cinert. Job
ult. David ob peccata commiſſa ſponte je-
junavit, & humi cubavit. 2. Reg. 12. Po-⸗
ſuit veſtimentum ſuum cilicium. Pſ. 68. Pa-
nem ſicut cinerem manducavit. Pſ. Ior.
Achab ſponte cilicium ad carnem induit, je=
junavit, & in ſacco dormivit. 3. Reg. 21.
Certe ſi ponæ hæ ſponte ſuſceptæ hypocri-

ſes fuiſſent, Deum non placaſſent. Hinc

pleni ſunt libri Veterum exhortationibus ad
opera poenitentizæ ſponte ſuſcipienda. Secun-
dum probatur ex Matth. 18. Quacunque alli-
gaveritis Sc. hinc Tridentinum Seſſ. 14. can.
15. Oi guis dixerit, claves Eccleſic eſſe datars
tantum ad ſolvendum, non etiam ad ligandum,
& propterea Sacerdotes, dum imponunt ganaf
confitentibus, agere contra ſinem clavium, &
contra inſtitutionem Chriſti, & filtionem eſe,
quod virtute clavium ſublata vœna æterna pœna
temporalis plerumque olvenda remaneat nac
ema

ſene /t
it: Me⸗
Lucliſe
Monem
ſtinſntie
fkeptofun
lt.
darn Got
unt C
is impe
tentialt
Per open
Iimn
l
inn ſirin
Iin, in
rer, G
1 ſne
cum furit
pro gen
Veetton
ln re
lon /t t
nittie
umn e⸗
Hee 1
ftone
Ctunm 4
lukear
uligi d

ut t
toint
od hi
grins e
ſopium,
A ein
tel.

lhr
Mitun
etiamt
unge
Finung
leS
inen
ſont

„11 N

. MI
glit,]
.
onkust
1 G
u/
nds
Nt
ig
uſn
o⸗
s

De Penitentia. 453

zhema ſit. Idem docent P. P. S. Leo ep. 9r.
ait: Mediator Dei & hominum hanc prapoſitis
Eccleſiœ tradidit poteſtatem, ut & confitentibus
attionem paænitentiæ darent, & eosdem ſalubri
ſaticfablione purgatos ad communionem dacra-
mentorum per januam reconciliationis admitte-
rent. S. Gregorius W. 1. 3. in I. Reg. 7.
Affictio vœnitentiæ ad delenda peccata idonea eſt,
cum Sacerdotis fuerit judicio imperata. Acce-
dunt Concilia, quæ poœnitentiam pro pecca-
tis imponunt, uti patet ex canonibus pœni-
tentialibus: & ratio eſt, ut Divinæ juſtitiæ
per opera hæc poœnalia ſatisfiat. (H. 1076.)
Tertium iterum ſtatuit Tridentinum Seſſ. 14.
cap. 8. Debent ergo Sacerdotes Domini, quan-
tum ſpiritus, & prudentia ſuggeſſerit, pro qua-
litate criminum, & pnitentium facultate ſalu-
tares, & convenientes ſatisfabétiones injungere,
ne ſi ſorte peccatis conniveant, & indulgentius
cum pœnitentibus agant, leviſſima quædam opera
pro graviſſimis delibttis injungendo, alienorum
peccatorum participes eſiciantur. Habeant au-
tem prœ oculis, ut ſatitſabtio, quam imponunt,
non ſit tantum ad novæ vitæ cuſtodiam, & infir-
mitatis medicamentum, ſed etiam ad præterito-
rum peccatorum vindidam, & caſtigationem.-
Hæc autem obligatio provenit tum ex virtu-
te Religionis, ne Sacramentum ſine ſatisfa-
ctione velut parte integrali maneat imperfe-
ctum: (G. 1056. Schol. 3.) tum ex juſtitia
vindicativa, & natura judicii, in quo poena
infligi debet pro delicto: tum ut præbeatur
medicina a peccatis præſervativa.

Ff 3 Schol.

454 Caput XVII.

Diſciplina Schol. r. Olim Pœnitentia publica in uſu erat. Sæ.

voœniten-
tiæ pub-
licg.

culum rmum exemplum illius nobis exhibet in
inceſtuoſo Corinthio: Sæculum zdum in mulieri-
bus a Marco præſtigiatore corruptis. Ante hæ-
reſin Montani nullis certis Canonum præſcriptis,
ſed prudentia Presbyterorum hæ publicæ poœ-

nitentiæ imponebantur, & dirigebantur: Ex-

orta autem hærefi Montaniſtarum Catholicis
facilitatem veniæ exprobrantium ſeverior diſci-
plina introduécta fuit; quæ deinde graſſante hæ-
reſi Novatiana ad quatuor pœnitentium ſtationes
redacta fuit: Igitur tunc pœnitens conſperſus ci-
nere, & ſacco indutus communiter feria 4ta ci=
nerum Epiſcopo ſe fiſtebat, a quo extra Eccle-
ſiam ejiciebatur, & primum gradum Pwnitentig
explebat, qui vocabatur fletus, ubi pœnitens ex-
tra portam Eceleſiæ ſubinde etiam imbribus &

nivibus expoſitus intrantes orabat, ut pro ſe de-

precentur: tempus autem hujus ſtationis pro gra-
vitate criminis commiſſi ab Epiſcopo determina-
tum fuit. Secundus gradus Pœnitentiæ erat au-
ditio, ubi pœnitens intra portam templi in Nar⸗
thece ſen porticu Eceleſiæ conciones audiebat,
& una cum Catechumenis, Ethnicis, Judæis,
Hæreticis & Schismaticis usque ad Offertorium
Midæ commorabatur, ae deinde monente Diaco-
no diſcedere debebat Exacto audientiæ tempo-
re ab Epiſcopo ſtatuto tertius gradus dictus /ub⸗
ſiratio incipiebat: ubi posnitens intra templi am-
bitum a portis Eccleliæ usque ad ambonem, ex
quo Epiſtola & Evangelium legebatur, erat ge-

nuflexus humili ac demiſſo habitu, variisque poe-

nis, ac laboribus caſtigabatur, frequenter ſuper
eum manus imponebantur, & orationes funde-
bantur, & cum Catechumenis anfte Offertorium
exibat: hæc ſtatio fuit ſeveriſſima & abſolute
pœnitentia ab Antiquis vocabatur. A tertio
gradu ad quartum tranfibat pœnitens, ubi cum
aliis fidelibus ſacris myſteriis aſtabat, non tamen
ſacrificanda ofterebat, nec nomen ejus ad AArare
reci=

ſeciabt
hatur:
punn de

Kl2.
ſverunt
Ptria
Jibus!
Int;
Nanrn
(ooc
8. Bel
in e⸗
peccat
ſioe
tiam
dühata
Datrit
Per er
tan en
Ic.
Egnen
dio⸗
n
Nerorn
bed
taſe
Dletn
tot
penit
veni
on
e
loe⸗
ſo⸗
con
Pub
expe
1

rent

De Peænitentia. 455

recitabatur, nec ad S. S. Euchariſtiam admitte-

et patur: hic gradus erat conſiſtentiæ. Vide Mori-
P lit⸗ num de Pœnit. Il. 6. c. I.
Un inm

Schol. 2. Omnia peccata mortalia nunquam ſubdita Quxænam

ts An fuerunt legi Pœnitentiæ publicæ, ſed tantum ido- peccata

enr lolatria, homicidium, adulterium, manifeſta, publicæ
8 . quibus ſuccefſa temporis nonnulla alia addita fue- pœniten-
*W runt; ita contra Morinum I. 5. Cc. 3. & Nat. Ale-tie ſubji-
ſeeui zandrum diſſ. 6. Sæc. 3. in hiſt. Ecel. patet ex ciebamdur.

Nu Concilio Neocæſareenſi c. 4. Laodiceno c. 7. &.
ondne S. Bafilio ep. ad Amphil. c. 14. S. Gregorio Nifſ.

tümn in ep. Canon. can. 6. S. Auguſtino ep. 25. Ubi
collei peccata occulta, uſura, furta, ebrietates a publi-
e ca pornitentia eximuntur, & S. Leo ep. 2. tribus
o nt aſſignatis criminibus tantum publicam ponniten-
is In. tiam aſſignat. Peccata vero publica ad judicem
pornie delata & probata, vel cum multorum ſcandalo
n imi Patrata publice caſtigabantur, & ſubinde etiam
ue per excommunicationem ad publicam poœniten-
fioni tiam ea patrantes cogebantur, uti probat Morinus
o Een 1. 7. c. 4. Item nec primis tribus ſæculis, nec
tnit enn ſequentibus Clerici majoribus Ordinibus initiati
engi in publicæ pœnitentiæ ſubjecti fuerunt, uti colligi-
es ili tur ex Concilio Carthaginenſi V. c. 2. ſed ſolum
ics, peccantes a ſacris myſteriis removebantur. Juxta
Cene⸗ S. Baſilium c. ep. can. 5r. Item publica poœniten-
Cenel tia ſemel tantum concedebatur; qui vero illa ex-
lanie pleta in eadem, vel graviora peccata incidebant;

toto vitæ ſuæ tempore a S. Menſa excluſi ſecreta
ponitentia caſtigabantur, & nonniſi in fine vitæ
weniam & abſolutionem obtinebant. Vide D.
Tournely de Posnit. Denique uſus publicæ poe-
nitentiæ circa ſæculum 7timum jam remiſit, ubi
loco illius peregrinationes, in monaſterium detru-
ioO, & certus jejuniorum numerus imponebantur,
donec tandem poſt ſæculum undecimum poœnitentia
publica plane abrogata fuit, cum eleemoſynis pro
expeditionibus & recuperanda terra ſancta, &
flagellatione ſpontanea pœnze canonicæ redime-
rentur.

PF f 4 Coroll.

45 5

Caput XVII.

Raſolvun- Coroll. Praft. Confeſſarius ſub peecato mortali po-
kisy aſiuas.

nitenti etiam ſola venialia vel jam confeſſa confi-
tenti aliquam pœnitentiam injungere tenetur, ne
Sacramentum imperfectum relinquat: per accidens

autem ab impofitione pœnitentiæ excnfari poteſt,

ſi poznitens fit incapax ejus perſolvendæ, v. g.
moribundus ſenſibus deſtitutus, cui tamen leve
opus, uti invocatio nominis Jeſu injungi debet.
2do. Si poſt abſolutionem quis novum peccatum
confiteatur, nova pœnitentia injungi debet, quia
eſt novum judicium. 3tio. Licet communiter
Opus externum pro pcœnitentia injungi debeat,
conſiderato tamen poœnitentis ſtatu, opus pium
internum uti meditatio, aéctus contritionis &c.
etiam injungi poteſt, quod per externam im poſi-
tionem ſatis fit ſenſibile. Ato. Convenit injun-
gere opus alias non præcepftum, ut nowa diſf-
cultas (ſentiatur, & hoc præſumendum eſt, quod

Confeſſarius voluerit imponere quando Miſſzm:

vel jejanium injungit. Subinde tsmen ob vcni-
tentis fragilitatem conſultum, ut opus alias præ-
ceptum injangatur, ſi præcepta obſervare non
ſoleat. Item convenit opus ab ipſo pœnitente
Præſtandum imponere potius, quam ab alio, niſi
Perſona ſit debilis, ubi ipfa operis procuratio diffi-
cultate non carens ponitentiæ rationem habet.
Sto. Ponitentia non eſt injungenda pro arbitrio
poœnitentis perſolvenda, ſi voluerit, ne Sacra-
mentum fiat imperfectum, potetit tamen Con-
fefſarius relinquere arbitrio peenitentis, ut hanc,
vel illam ſatisfactionem exequatur: v. g. oret,
vel eleemoſynam det. 6to. Injungi etiam poſ unt
preces, & opera bona pro defunétis, quia actus
Charitatis, quo quis alteri applicat opus bonum,
habet etiam vim ſatisfactivam, & eſt eleemoſyna
ſpiritualis. Ztimo. Confeſſarius graviter peccat,

ſi pro peccatis occultis publicam pœnitentiam im-

ponat contra praxin Eccleſiæ, quia talem peni-
tentem infamat: imo nec pro peccatis publicis
Propria authoritate publicam peenitentiam cum
certa

Ottäl p
ſeln en
enetat,1
er Terien
ſuni doet
Ule, N
timen ki
Nnei ee
n em
Leit
ONNE
Ui de
CDe

is
Trate n
Poitet
2100,3
ratiot⸗
en iie
1e N
nen r
Y It
, N
i
oben,
emt 4
r iu

De Penitentia. 4527

certa ſolennitate peragendam, v. g. ſtandi ad fo-
res Eccleſiæ cum cereo, imponere poteſt, quia
hac notitia Confeſſionis ad pœnitentem in foro
externo accuſandum uti nequit. Hoc tamen ſenſu
Confeſſarius publicam poenitentiam imponere po-
teſt, ut coram iis, qui ſcandalum paſii ſunt, re-
tractet ſermones contra fiem, & bonos mores
&c. faétos, quia ſic non manifeſtat peccatum poœ-
nitentis, ſed cogit ad tollendum ſcandalum, ad
quod per ſe tenetur. 8vo. Suſceptio S. S. Eucha-
riſtiæ, & Poœnitentiæ pro pœnitentia injungi po-
teſt, non vero ſuſceptio Sacramenti Ordinis &
Matrimonii, aut ingrefſus in Religionem, ad quæ
maxima libertas requiritur. 9no. Confeſſarius,
dum pœnitentiam imponit, non debet necefſſario
habere memoriam ſingulorum peccatorum, quod
ſæpe moraliter eſt impoſſibile, ſed ſufficit memi-

niſſe ſtatus pœnitentis. Pro determinanda autem

poœenitentia ſit regula prudentia lumine fuperno

directa: non ſit Confefſarius ex reſpectu humano,

vel vana gloria nimis lenis: nec indiſcreto zelo
nimis ſeverus, ſed meminerit ſententiæ Gerſonis,
tutius effe cum moderata pœnitentia libenter ſu-
ſcepta mittere poenitentem ad purgatorium, quam
cum rigidiori non impleta ad infernum. Cauſæ
vero, leviorem pœnitentiam injungendi ſunt, in-
firmitas corporalis pœnitentis, vel ſpiritualis,
quando timetur, ne rigidiorem omittat, vel a
confeſſione deterreatur: item dolor extraordina-
rius: & Indulgentiæ in die Confeſſionis lucran-
dæ. Iomo. Poenitentia ſalutaris eſt, quæ ad ca-
ſtiganda peccata commiſſa, & ſatisfaciendum Deo
pro injuria, & ad ea præcavenda conducit: Con-
veniens eſt, quæ gravitati peccatorum, & ſtatui
poœnitentis eſt proportionata. Medicinalis eſt,

quæ peccatorum cauſas, & radices tollit: hine

avaris eleemoſynæ: laſcivis opera mortificatoria
& jejunia: ſuperbis officia humilitatis imponi poſ-
ſunt. Pro uno peccato mortali communiter Ro-
rium, Litaniæ de O. O. S. S. Lauretanæ, au-
Ff 5 ditio

458 Caput XVII.

ditio Sacri, jejunium injungi poteſt. Si plura

ſint mortalia, non pro ſingulis ſingula Roſaria in- ir

jungenda ſunt, ſed pœnitentia quædam gravior t
cum leviori per plures dies perſolvenda. IImo. ch
Conſuetudinario præter has pœnitentias injungi ſin
poteſt, ut certo die iterum confiteatur, & com- ine
municet, ut quoties relabitur, certam pœniten- R
tiam perſolvat, ut fingulis diebus per menſem, X
vel usque ad proximam confeſſionem certas pre- Netnl
ces perſolvat: vel fſingulis diebus mane proponat, iin

ab illo vitio abſtinere, implorata ad hoc interceſ-
fione Beatiſſimæz Virginis & 88. & veſpere exa- Clol.

men inſtituat, & de commiſſis peccatis doleat: l
perpetuam autem pœnitentiam imponere plures 46
diſſuadent. ſore
J. 1078. D
Peænitens Ponitens autem tenetur ad Pœnitentiam
tenetur Sacramentalem acceptandam & implendam l
Pœæniten- ſub obligatione gravi. Ita colligitur ex Tri- ten
vaze dentino Seſſ. 14. cap. 9. ubi ſtatuit, datam i
Pe, eſſe a Chriſto Dosnino Sacerdotibus poteſta-
tem ligandi, atque ſolvendi, & ligare expli⸗ 1
cat de injunctione ponitentiarum; quod non 1
foret, ſi non teneretur poœenitens injundtam in
ſibi posnitentiam acceptare, & implere. Hinc Ui
in can. Qmnit utriusque ſexus: ſtatuitur, ut ſen
fideles confiteantur, & injunctam fihi poœni- 1
tentiam ftudeant implere. . P
Solvuniug Schol. v. Dicis cum Scoto & aliis, quorum fenten. ti
obhjectio- tia P. Suarez videtur eſſe temeraria. I. Homo 8
nes. non tenetur pro pœna temporali in hac vita ſa-
tisfacere, ſed illius ſolutionem in purgatorium l
poteſt remittere. X.eoρ. Abſolute quidem loquen- g
do pœna temporalis in purgatorium remitti po-
teſt, non tamen ſuppofita inſtitutione judicii Sa- 0)
cramentalis, ad cujus perfectionem ſatisfaétio re- “”
quiritur. II. Poteſt pœnitens ſe ſubdere judicio
6 Sacra-

„ .

De Penitentia. 459

Rin Sacramentali ad impetrandam remiſſionem culpæ,
n ni & pœnæ æternæ, non vero ponz temporalis,
In & proinde ſine obligatione ad acceptandam ſatis-
iis ii factionem. KRép. Huic obſtat præceptum Chriſti,
1,Ein. ſubmittendi ſe judicio Sacramentali quoad remiſ-
D ſionem culpæ & pornzæ. III. Confeſſarius eit ju-
Er elan dex arbiter, cujus judicio nemo ſe ſubjicere te-
teu netur. Reſp. Ex ſuppoſito, quod quis judicio
e ntt arbitri ſe ſubjecerit, ejus ſententiæ obedire &
e Ne Ktare tenetur.
eſpens Schol. 2. Quæritur, qualem effeétum habeat ſatis- An ſatis-
tis factio Sacramentalis ex opere operato. Sotus in factio Sa-
nete 4. d. 19. putat, ſatisfactionem non cauſare remiſ- cram. ex
ſionem ponzæ temporalis ex opere operato: quia opere ope-
eſt tantum pars integralis Sacramenti pœnitentiæ. pato por
Lugo diſp. 25. Seét. 2. putat, ſatisfactionem ex nam re-
pitentn opere operato non conferre jus ad ſpecialia auxi- mittat.
nplent lia pro præcavendis peccatis. Salmanticenſes au-
r erl tem volunt, eam non cauſare augmentum gratiæ
habitualis ex opere operato. Reſpondetur: Satis-
t, factio Sacramentalis ex opere operato cauſat re-
5 Doſt: miſſionem ponzæ temporalis, & auxilia quædam
ale e⸗ ad præcavenda peccata futura; quia Sacramenta
Juln N. L. ex opere operato efficiunt id, quod figni-
fne ficant: ſed ſatisfactio Sacramentalis ſignificat re-
miſſionem pornz temporalis, & majorem præca-
et⸗ 1 vendi peccata facilitatem ex auxiliis gratiæ: Er-
gene, go eam efficit. Deinde ſatisſactio Sacramentalis
lie cauſat ex opere operato augmentum gratiæ habi-
tualis, quia nequit eſſe pars Sacramenti poœeniten-
tiæ, niſi aliquo modo participet naturam totins
n elle Sacramenti: ſed natura Sacramenti eſt, ut cauſet
1 n vel primam gratiam, vel augmentum illius: Erge
enl, cum ſatisfactio Sacramentalis ſupponat primam
nir/ gratiam per confeſſionem & abſolutionem jam

produétam, ſaltem augmentum ejus ex Opere
operato cauſat. Dicis I. Verbis abſolutionis pro-
latis Sacramentum Poœnitentiæ cauſat gratiam ſbi
propriam: Ergo, quando impletur poœnitentia,

nulla gratia cauſatur. Reſp. Gratiæ augmentum
n

tur caſus.

460 Caput XVII.
in impletione pœnitentiæ cauſatum eſt comple-
mentum illius in abſolutione productæ. II. Sic
Pœnitentia eſſet Sacramentum vivorum, & de-
beret ſatisfactio impleri in ſtatu gratiæ, ne ejus
augmento obex ponatur. Keſp. KRatio Sacramenti
vivorum deſumitur a gratia principali, non vero
ab ejus complemento, & hinc non peccatur mor-
taliter, ſi illi obex ponatur.

Reſolvun- Qoroll. Prac. Omittere pœnitentiam pro mortali in-

junéctam, eſt mortale: omittere vero pro venia-
libus, vel mortalibus jam confeſſis injunctam ſe-
cluſo contemptu & ſcandalo, eſt tantum veniale,
quia videtur excuſare levitas materiæ zdo. Qui
oblitus eſt pœnitentiam injunétam, debet, ſi poſ-
ſit, Confeſſarium interrogare, ſi non poſſit, ab-
ſolute loquendo, ad nihil tenetur, quia propria
authoritate aliam ſubſtituere non poteſt: nec te-
netur ideo confiteri priora peccata, a quibus di-
reéte eſt abſolutus, & hæc obligatio nullibi im-
ponitur, ſed fatis eſt, negligentiam confiteri:
Conſultum tamen eſt, ut priora peccata denuo
confiteatur, & pœnitentiam ſibi injungi petat.
3tio. Poœnitens tenetur per ſeipſum exequi pœni-
tentiam injunétam, juxta prop. 15. ab Alexandro
VII. damnatam. Ato. Si Confeſſarius nullum tem-
pus determinet, tenetur eam pœnitens, quampri-
mum commode poteſt, implere, & graviter pec-
cat, ſi nimis diu v. g. per annum, quis partem
integralem Sacramenti ab aliis nimium ſejungit,
ad aliquot vero ſeptimanas differre, eſt ſolum
veniale, niſi ſit medicinalis, neque necefſario im-
plenda eſt ante communionem, nec peccaret mor-
taliter, qui poſt octiduum iterum confiteretur,
quin priorem pœnitentiam perſolviſſet. Si Con-
feſſarius injunxit pœnitentiam determinato tem-
pore perſolvendam, eſt mortale, eam fine cauſa
notabiliter v. g. ad plures ſentimanas differre, ſe-
cus, ſi ad aliquot dies differatur, & ſi ſtatuto
tempore omiſſa ſit, debet poſtea adhuc impleri.
5t0. Poœnitentia Sacramentalis probabilius nher
. ebet

De Peænitentia. 461

debet exæ aliqua intenitone ſatisfariendi, ut hoc

Kom modo ſit pars Sacramenti, quod fit, perſolvendo,
2 Il quia Confefſarius eam injunxit. 6to. Qui peœni-
un, Et tentiam implet in ſtatu peccati mortalis, ſatisfacit
ſe, Nin quidem obligationi, quia ponit opus præceptum;
enmt fructum tamen ejus non conſequitur, & ſaltem
hinc venialiter peccat: peccatum tamen veniale com-
CafN miſſum in impletione poœenitentiæ non impedit
fructum ſatisfactionis ex opere operato. Ztimo. Si
motl pœenitentia nimis gravis imponatur, poteſt pœni-
ſü tens pro mitigatione inſtare, vel ſi indiſcretus
vjunctnt Confefſſarius eum non audiat, ſine abſolutione di-
uin Fen ſcedere, & alteri confiteri: ab ipſo autem pœni-
1n tente velut in aliam etiam meliorem mutari ne-
ebet i, quit. 8vo. Alius Confeflarius pœnitentiam mu-
polA tare nequit, niſi pœnitens priorem confeſſionem
drigi repetat, quia cauſa incognita nequit judicare.
teſt, Nes Ab eodem autem Confeſſario, ſi ſtatus pœnitentis
4 Cl, adhuc recordetur, & is ad ſuum tribunal recur-
libi p⸗ rat, ſine repetitione prioris confeſſionis totius,
h COlſtt ſed uno ſolum peccato explicato in confeſſione
ccati ean mutari poteſt: ſi vero non recordetur: repetenda
ngi eſi prior Confeſſio. no. Ab impletione pœniten-
elli tiæ quis excuſatur, ſi ſit injuſta, impoſſibilis, vel
Alext a Superiore prohibeatur, ubi commutatio illius in
lunts Aaliam modo dicto fieri poteſt.
, Cens
nulet; L G. 1079.
je Neceſſe tamen non eſt ad integritatem Satisfa-
Hubſtantialem Sacramenti Poœnitentiae, ut ſa- ſtio ante
“ tisfactio impleatur ante abſolutionem, ſed atig/
ſeee Perinde eſt, ſive antecedat, ſive ſequatur. Porio ins-
Ilr atio eſt Imo, quia Eccleſia ſemper ratam pieri non

ium⸗ habuit abſolutionem ante impletam ſatisfa- debet.
4 ctionem. Sic Eccleſia Græca a mille & du-
centis annis ſtatim poſt confeſſionem & in-

junctam poenitentiam abſolvere poœenitentes
con-

452 Cavut XVII.

conſuevit. Latina idem ſaltem a ſex ſæcu⸗
lis & hodiedum obſervat. Et ideo S. facul-
tas Pariſienſis in ſua Cenſura circa librum
Theophili Brachet opinionem contrariam,
ut temerariam, erroneam & hæreticam an.
1644. damnavit. 2do. Juxta veterem etiam
Eccleſiæ diſciplinam abfſolutio etiam ante
expletam ſatisfactionem rata fuit. Sic poe-
nitens in vitæ periculo ante expletum ſatis-
factionis tempus abſolvebatur, uti patet ex
can. 13. Concilii Nicæni I. Item cum peri-
culum erat, ne ob dilatam abſolutionem
poenitentes deflecterent ad hæreticos, ex 8S.
Cypriano ep. 52. Item quando inſtabat gra=
vis perſecutio. Ex eod. ep. 54. Item cum

ſpes affulgebat, fore, ut hac indulgentia plu-

res ad Eccleſiam reverterentur, ſchisma ex-
tingueretur, vel aliud magnum bonum pro-
veniebat. Ex eod. ep. 460. Item cum Marty-
res datis libellis poſtularent, ut lapſis poœni-
tentia relaxeretur. Ep. 16. Ac denique cum
pœnitens magnum & intenſum dolorem de
peccatis demonſtraret: S. Gregorius ep. Ca-
non. can. s. 3tio. Patet ex Propoſitionibus
a ſummis Pontificibus damnatis. Sic Sixtus
IV. an. 1478. damnavit hanc propofitionem
Petri de Osma: Pænitentes non funt abſolvendi,
niſi perabta priur Pcœnitentia eir injunéta. Et
Alexander VIII. an. 1690. damnavit propofi-
tiones 16. 17. 18. morem abſolvendi ante
Petadlam poœenitentiam improbantes. 4ℳ0.
atio eſt: quia ſatisfactio eſt pars duntaxat
integralis Sacramenti Pœnitentiæ, (H. 1056.
Schol. 3.) ſine qua ſtat eſſentia compofſiti,
ac

„

Lin
ponn
No
ſre⸗
1
le te
fells
exerd
ilitn

uI

MOn
i.
tiom
ug
lto,

i

Wrte
kentin
I

ion

Priam
knpe

Mn

Mir
AI
UII
nor⸗
Eſten
lteo
e⸗
1dre
Wn
o
ti

Co

il
ab
ſt

De Pænitentia. 4⁵3

DM ac in ipſa contritione, & confeſſione nonnihil
4 poenale occurrit, quod in compenſationem
un pro debito poenæ temporalis Deo offerri
d poteſt.
ne Schol. I. Petrus de Osma. Spalafenſis Apoſtata l. 5. Solvuntur
e de repub. Chriſt. c. 7. Lheophilus Brachet in 1. objeftio-
etin 1 verus Pacificus & Quesnellius prop. 87. decent; nes.
. A executionem pœnitentiæ injunéte neceffario ex
letan dd inſtitutione Chriſti, & inviolabili Sacramenti na-
gti tura ita Prærequiri ante abſolutionem, ut hæc
Cl non ſit valida, niſi ſatisfactio prius completa fue-
tgr rit. I. Quia S. S. P. P. vocant ſatisfactionem pre-
Plelln tium, quo peccata redimuntur, & debitum ex-
lcns, pungitur: ſed redemptio non datur niſi pretio ſo-
nltang luto, nec debitum relaxatur, niſi ſolutione præ-
lten Ktita. Et ideo S. Cyrianus ex. 10. dicit, eſſe
gentif contra legem Evangelii, lapſis ante actam pœni-
“S tentiam pacem offerre. Reſp. Satisfactio eſt pre-
chinn⸗ tium pro redimenda poena temporali, quæ etiam
donun non remittitur, nifi pretio hoc ſoluto. Et 8. Cy-
cuin att prianus cum aliis P. P. loquitur de difciplina fui
Ms lH temporis, ubi ſæpe ſatisfactio abſolutioni præmit-
gigter tebatur, & vult ſolum, ex inſtituto Chriſti ſatis-
4 factionem efſfſe peragendam, non vero neceſſario
töntn⸗ ad valorem Sacramenti abſolutioni præmittendam.
ieA II. lidem P. P. docent, poenitentem in periculo
ehävhn mortis abſolutum, eo ſuperato, ad priorem pos-
ge nitentiæ ſtatum redire debere. Keſp. Hoc non
oli ideo fiebat, quaſi abſolutio eſſet invalida, ſed pro
ae diſciplina illorum temporum ad exemplum & ter-
AH rorem aliorum. III. Dicunt, Poœnitentiam mori-
1 en bundi dubiam efſe, & incertam, quare? niſi quia

ſatisfactio non præceſſit. Keſp. Dubia eſt, quia
dubia videtur interna eorum contritio & diſpoſi-
tio.
Schol. 2. Ex dictis (Schol. præc.) colligitur, quod An voſt
illo tempore, quo in ufu fuit poœenitentia publica, publicam
abſolutio Sacramentalis ordinarie poſt expletam pœniten-
ſatisfactionem data fuerit. Sic Zephifinus P. A tiam per⸗-
. er-⸗

464 Caput XVII.
Tertull. I. de pudic. c. I. ait: Ego & Machiæ &

do abſolu- Jornicationis delita pvœnitentia funktis dimitto.

Idem teſtatur Gelaſius in Concilio Romano, &
Conc. Toletanum II. can. 12. S. Cyprianus ep.
59. de illis conqueritur, qui ante expletam pœni-
tentiam nimis faciliter pacem, id eſt, abſolutionem,
jus dantem ad S. S. Euchariſtiam, concedebant.
Patet etiam ex S. Paciano ep. ad Sempronian. S.
Eligio hom. g. & conſtat ex controverſia inter
Montaniſtas, Novatianos, & Catholicos exorta,
quippe Catholici contra eos docebant, exacta
poœnitentia poſſe Eccleſiam pœnitentibus peccato-
rum veniam concedere, quod certe non de re-
conciliatione, ſed Sacramentali abſolutione intel-
ligitur, de qua controvertebatur. vid. D. Tour-
nely. Verum licet hoc ordinarie factum fuerit,
in nonnullis tamen caſibus in & relatis non fiebat,
nec in criminibus publicæ poenitentiæ non fub-
jectis abſolutio differebatur, certo indicio, quod
ad valorem non requiratur, ut impletio pœniten-
tiæ abſolutionem precedat. Non obſtat I. quod
hæc abſolutio ſupponat peccata dimiſſa, adeoque
abſolutionem Sacramentalem, quia ſatisfactio pro
pœna temporali nonniſi dimiſis culpa fit: Ergo
illa abſolutio fuit mera reconciliatio cæremonia-
lis Keſp. Subinde per Charitatem perfectam
peccata dimiſſa jam fuerant, non vero ſemper:
Deinde illa ſatisfactio diſpoſitive remittebat pœ-
nam temporalem, non vero formaliter, & effe-
ctive; nam ſatisfactio Sacramentalis, quæ fit etiam
in ſtatu peccati mortalis, ſi fiat animo pœniten-
tiæ, conſequitur effectum ſuum ex opere operato
tanquam pars Sacramenti, quando Sacramentum
per abſolutionem totaliter ponitur. II. Abſolutio
Ulla ſupponebat ſuſceptionem S. S. Euchariſtiæ; nam
in Conc. Carthaginenſi IV. c. 76. ſtatuitur, ut
a ſentes in periculo mortis reconcilientur, &
§. S. Euchariſtiam percipiant, & poſt periculum
ſuperatum, pænitentiam continuent, qua perfe-
cta modo per manus impoſitionem reconcilientur.

Reſpv.

lp.
mudi
holn

non er

(uien
i

en el

porali
dum e
Peenet
ende
di
tllenn
unt bo

(Chnved

I1.

hen

en
NOn
Pemt
oledr
iutnin
dehie
t ge
Dtus
Is
Pen
148
enhe
Doeni
i
NEm

r

De Penitentia. 465

Gn Reſp. Hic fuit caſus extraordinarius, qui com-
cit in muni conſuetudini non præjudicabat. III. Hæc
Monm, abſolutio olim a Diaconis etiam dabatur: Erge
Chiins: non erat Sacramentalis. „eſv. Abſolutio illa Sa-
eunz cramenfalis cum Cæremoniali ſæpe conjungeba-
APlchir tur, Sacramentalem ſoli Presbyteri, cæremonia-

COnccte.

lem etiam Diaconi conferre poterant.

§. 1080. ðð

Quia etiam per Indulgentias poena tem- Indualgene
ee* oralis remitti poteſt, ideo de illis hic agen- tiæ qurd.
e, dum eſt. Eſt autem Indulgentia remiffkio
DNH Peehee temporalis, que poſt dimiflam culpam
umn iuenda ſupereſt extra Sacramentum facta ab
em eo, qui poteſtatem habet diſpenſandi Spiri-
tem tualem theſaurum Eccleſig-.. Hic theſaurus
ndi funt bona Spiritualia diſpenſationi Kccleſizæe
de. Cconcredita. =

odat!
n AH Schof. 1. Indulgentize r. aliæ funt Hlenuriæ ſeu tota- Indulgen⸗=
ſthcor lis ponz relaxatio poſt abſolutionem Sacramen-zia quoti⸗
nir talem refiduæ. Veteres olim ante bella Sacra plex, G65
Cren contra Turcas Jerofolymitanos, & Albigenſes cjus ori=
n eit plenarias hujusmodi indulgentias concedere non go.
ero len ſolebant, ſed modo Szæcule uImo huic vel illi
niterte intuitu alicujus operis laberioſi ob evidentem Ec-
ter, Cleſiæ utilitatem ſascepti, quale fuit, arma con-
Ge t tra gentiles ferre, aut pro expeditione Sacra fum-
roſei⸗ ptus miniſtrare, indulgentia plenaria conceffa fuit,
melen qualis erat illa in Coneilio Claromontano an. 1096.
Cruan ab Urbano II. conceſſa. Hæc indulgentia juxta
1G Van Eſpen occaſio fuit abrogandi pœnas Canoni-
uittn Cas & Canones Peenitentiales, cum multi potius
teie expeditionem Sacram, vel ſumptus pro ea, quam

poœnitentiam Canonicam fubire mallent. Aliæ ſunt
Fartiales, que de ſe ſunt tantum remiſſivee partis
Poenarum temporalium reſiduarum peccatis remiſſis.
EHæ

ℳ**
1

Schram Inſtit. Theol. Tom. III. G g

46 Caput XVII.

Hæ ſubdividuntur in indulgentias annorum, die-
rum, carenam, & Quadragenam: Unde ſi con-
cedantur Indulgentiæ unius anni, 40. dierum,
vel carena, ſenſus eſt, dari indulgentiam remiſſi-
vam tantæ poenæ peccatis debitæ, quanta delere-
tur per poznitentiam unius anni, juxta Canones
olim injunétam: aut per 40. dierum jejunium in
pane & aqua per canones poœnitentiales injungi
ſolitum, quod fignificat carenam: per Quadra-
genam vero intelligitur remiſſio poœsnitentiæ per
jejunium Quadragelmale ſubeundæ. Forma hu-
hus indulgentiæ juxta Morinum ſolum ſe exten-
debat ad eleemoſynas pro ædificatione, & re-
paratione piorum locorum, quæ ſubinde ad res
ſæculares v. g. ædificationem pontium &c. de-
nique ad alia pia opera v. g. vifitationem Ec-
cleſiæ, cum obligatione ibi orandi ad intentio-
nem concedentis Indulgentias extenſa fuit. Hic
mos juxta Morinum I. 10. c. 20. Sæculo 12 mo
invaluit, quod enim nonnulli putent, S. Geego-
rium M. inſtituifſe Romæ hujusmodi relaxationes,
quæ dantur viſtantibus Eccleſias ſtationum, per
40. annos, nullo firmo argumento probari poteſt;
& hic error ex eo fluxifſe videtur, quod cum
Sæculo I3tio Pontifices indulgentias concederent
viſitantibus Eccleſias ſtationarias, & S. Gregorius
M. ſtationes inſtituiſſe dicatur apud Joannem Dia-
conum, deinde creditum ſit, eum etiam Indul-
gentias illas conceſſiſle. Similiter etiam Indulgen-
tiæ a Leone III. Sæculo ono in Canonizatione S.
Suitberti conceſſæ non videntur eſſe genuinæ, cum
epiſtola Leonis vitæ S Ludgeri annexa eruditis
paſſim videatur eſſe conficta, eoquod modum Ca-
nonizationis eo tempore necdum ufitatum referat.
Item lapis marmoreus Romæ in Ecoleſia Sancto-
rum Martini, & Silveſtri, ubi a Sergio b. viſi-
tantibus eam trium annorum Indulgentiæ, &
tres quadragenæ conceduntur, cum nec annum
inſcriptionis habeat, & ab Anaſtaſio non me-
morentur hæ indulgentiæ, Papebrohio in Pyl.
Pyl⸗

toori n
Fertie
Cefam
lutfeken
lilem
fun f.
Ten n
8
deck
dus,
cont
Uleri
llo eo
lure⸗
liton

Ntel2.
Oten
Pefſone
al

mlioe

.
lu
ſote 9
deror
Dnes

Ve

Hcorn
Una
M
ne
Een
NC

15]

lenle
les,
kuen
mern
en

De Penitentia. 46,
Nima pyl. ad acta S. S. menſis Maji difl. 17. recen⸗

Undhn tiori manu auctus effe videtur. Denique Indul-
pin gentiæ plenariz a S. Silveſtro viſitantibus Ec-
elian i cleſiam Lateranenſem conceſſæ plane ſine omni
Junad e fſufficienti fundamento afferuntur. Manet ergo;
inan ſaltem ante Sæculum rTmum has indulgentia-
n niin rum formulas uſitatas non fuiſſe. Ex quo ta-
Nidsin men non ſequitur, Indulgentiarum uſum dunta-
er lu Xat Sæculo IImo in Eccleſia innotuiſſe, vel
eine poteſtatem concedendi illas a ſummis Pontifici-
k. un bus, vel Epiſcopis illo Sæculo uſurpatam eſſe;
Junkn contrarium enim per ſingula Sæcula anterioria
fone, ii inferius probabimus; verum qua forma, & mo-
ſubitenn do conceſſæ fuerint, aut quando primum hæc;
tinm Et aliave forma uſitari cœperit, ad diſciplinam, &
fatona! hiſtoriam, non vero ad fidem ſpectare dicimus.
nIhg446 .
Nl it Ichol. 2. Rurfus Indulgentia alia eſt perſonalis, quæ
Secllen conceditur determinatæ perſonæ, vel certo generi
Kt, perſonarum, v. g. Confratribus alicujus ſodalita-
reuuit tis: alia eſt localis, quæ conceditur omnibus cer-
Stummg tum locum viſitantibus: Alia eſt realis, quæ alli=
nkniſe gatür rei mobili, v. g. Roſario, Numismati &c.
, glol⸗ ita ut indulgentia gaudeant perſonzæ rem illam de-
oonees Vote geſtantes. Numismata Indulgentiis primus
18Ce decoravit S. Pius V. ocrafione Philippi Croyi
yatner Ducis Areſchoti, & Nobilitatis Bruxellenſis, quæ
eim novæ ſectæ Cheuſiorum ad diſtinctionem Catho-

D licorum nummum portanti cum inſcriptione ex
nu una parte: Eideles Kegi, & imagine Philippi II.

gint. Hiſpaniæ Regis: ex altera vero parte, cum ima-
n Line manticæ inter duas manus interceptæ, &
Aonn lemmate: usque ad Manticam, ſe oppoſuerunt, ita
tmt ut Croyus cum fuis imaginem Beatiſfimæ Virgi-
ela nis Jeſum geſtantis ſpiræ Galeri aptaret; Bruxel-
lenſes vero nummos Cœlitum imaginibus infig-
1 nes, ceu ſigna Catholicæ Religionis, e collo ge-

un ſtarent; ob quod a S. Pio V. Indulgentias Obti⸗

AnE nuerunt: vid. Theodorum a Spir. S. de Indulg.
n Item quoad durationem Indulgentia alia eſt per-
ſon 6 üg 2 petua
.
R

JDubi⸗

Uaum.

468 Cuvut XVTII.

petua ſine præfixione termini, quæ non eget re-
novatione: alia eſt temporalis, quæ ad certum
tempus conceditur, quo elapſo renovari debet:
alia eſt Guotidiana, quam in certo loco quilibet

quotidie lucrari poteſt.

Schol. 3. Famoſa admodum Indulgentiæ ſpecies eſt

Jubilæum, quod Bonifacius VIII. a. 1300. pri-
mus inſtituit, in Extrav. Antiquorum: de pon.

& remiſſ. ubi quolibet anno centeſimo ſecuturo

Bafilicam Principis Apoſtolorum Romæ viſitanti-
bus vere pœnitentibus, & confeſſis pleniſſimam
omnium peccatorum veniam conceſſit, pro qua
lucranda ſtatuit, ut Romani 30. diebus, peregrini
vero I5. diebus continuis, vel interpolatis præ-
diéctam Baſilicam viſitarent ſemel ſaltem in die.
Necdum a prima hac inſtitutione 50. anni elapfſi
fuerant, Clemens VI. ad inſtantiam Romanorum
Jubilæum hoc ad annum quinquageſimum redu-

xXxit, adeo, ut anno 1350. ſecundum celebratum

fuerit, ut nimirum plures hujus indulgentiæ fie-
rent participes, unde eam etiam illis conceſſit,
qui in via, vel urbe, prædicto dierum numero
nondum expleto, decefliflent. Rurſus anno quin-

quageſimo ab hoc Jubilæo ſecundo celebrato

nondum expleto Urbanus VI. tempus Jubilæi ad
annum digeſimum tertium contraxit, quod ſub
Bonifacio IX, ejus ſucceſſore celebratum fuit.
Graflabatur eo tempore ſchisma ſedente Romæ
Bonifacio XI, Avenionne vero Benedicto XIII.
quo in Concilio Conſtantienſi extinéto, etiam
Romana Eccleſia illam Urbani VI. novitatem re-
jecit, rediitque ad decretum Clementis VI, & ita
fuit usque ad Paulum II, qui indulgentias Jubi-
læi quovis anno vigeſimo quinto efſe voluit;
quod confirmavit Sixtus IV. a. 1473. Porro Boni-
facius IX. primus anno Jubilæi Romæ abſoluto
easdem indulgentias per modum Jubilæi ad alias
civitates extendit: Paulus II. vero a. 1464. gene-

ralem extenſionem ad omnes Eccleſias fecit in
anno

uno
Ppbiler
Comn I
leſſit

cMre

pecelite

Eere co

lllgent
ſellati⸗
ümis
comm

1 10,
eooe

le (
MNrN
1r

kfell

Uinden

85
Men 1

i Gi
ſech

Nitls
liug
Chrono
trum
doro:
ſtorir
onn
atin

De Penitentia. 469

don ege . :
grur anno Jubileum Romanum ſubſequente. Primus
ztnortiig Jubilæzum in initio ſuæ elevationis ad imploran:-
. boſ dum Dvinum auzxilium pro felici regimine con-

ceſſit Sixtus V, quem alii fummi Pontifices hu-
cusque ſecuti ſunt, qui etiam ob alias publicas
. neceſſitates Jubilæa extraordinaria ſubinde conce-
etie ein dere conſueverunt. Differt Jubilæum ab aliis in-

Ie dulgentiis plenariis ob ſpecialia privilegia, con-
e feſſariis conceſſa, abſolvendi confeſſos a gravis-
telnon ſimis peccatis, cenſuris, pœnis, & plura vota
Rome f commutandi. Indulgentiæ Cruciata inceperunt
ſis eh a. 1095. conceduntur illis, qui contribuunt, vel
eer cooperantur ad bellum ſacrum contra infideles.
iebus

tepce. Schol. 4. Celebris etiam eſt indulgentia, Portiuncula Indulgen-
ü nuncupata: cujus hiſtoriam ita refert Theodorus tia Por-
Spir. S. de Indulg. Cum S. Franciſcus Seraphi- tiuncuig.
NI Ccus proximi ſalutis amore totus flagrans, quadam
geinmn nocte Aſſiſſii in Ecclefia S. Mariæ Angelorum de

un een Portiuncula orans a Chriſto cum Beatiſſima Vir-
ülgeee gine fibi apparente poſtularet, ut, quotquot rite
confeſſi in S. illam ædem introirent, plenam om-
Gieron nium peccatorum veniam obtinerent; non renuit
Sn Chriſtus; eum tamen pro gratiæ impetratione ad
und Papam Honorium III. Peruſii commorantem vo-
pnsue luit dirigere, cui etiam Honorius re mature di-
te E ſcufſa annuit, & poſtea rogatu S. Francifci Divi-
Aehnm nitus admoniti diem 1. Auguſti an. 1223. pro his
e Indulgentiis aſſignaavit. Teſtes hujus facti ſyn-
elin), chronos habemus Maſleum de Marignano; & Pe-
Gtnt„ trum Salphanum, & vetera Martyrologia a Theo-
nwituit doro a Spir. S. contra Chemnitium veritatem hi-
Ih ſtoriæ negantem allata. Has Indulgentias a. 1480.
Ll ad omnes Eccleſias S. Franciſci extenſas eſſe refert

Wadingus in Annal. Min. & Urbanus VIII. a.

1643. eas etiam ad Eccleſias tertii Ordinis S. Fran-
ciſci ampliavit.

Eg 3 F. 1081.

Patur

Caput XVII.

G. 1081.
Cum Indulgentiæ ex Spirituali Eccleſiæ

theſaurus theſauro diſpenſentur, ideo de fide eſt, exi⸗
Eeccleſig, ſtere talem theſaurum Eccleſiæ, qui ex

Chrifti, Sanctorumque meritis coalefcit.
Et quidem de meritis Chriſti probatur Imo
ex S. Scriptura, ubi dicitur Chriſtus ſatisfe-
ciſſe pro peccatis noſtris quoad culpam, &
poenam ſuperabundanter, uti demonſtratum
eſt: (t. 1. J. 326.) ſed in hac ſatisfactione &
meritis Chriſti fundatur primario theſaurus
Eceleſiæ: Cum enim, ait Clemens VI. in Ex-
trav. Unigenitur. de poenit. & remiſſ., in ara
Crucis innocentr immolatur non guttam Sangui-
nis modicam, quæ tamen propter unionem ad Ver-
bum pro redemptione totius generie humani ſußſe-
ciſſet, ſed copioſe velut quoddam proſtuvium no-
ſcitur efadiſſe.. . Quantum ergo exinde. ut nec

ſupervacua, inanis, & ſuperflua tanta efußtonit

miſeratio reddetur, theſaurum militänti Eccleſic-
acquiſivit? Ergo datur theſaurus Eccleſiæ ex
meritis Chriſti primario conſtans. 24do. Ad
hunc theiaurum ſpectant etiam merita San-
Gorum, qui plus paſſi ſunt quam meruerant,
& ſecundum juſtitiam Divinam debebant, li=
cet tantum ſecundario, & per accidens, non
Vero eſſentialiter, cum non ſint abſolute ne-
ceſſaria ad theſaurum Eccleſiæ conſtituen-
dum. pro quo ſola paſſio Chriſti ſuperabun-
dans ſufficit. Quippe credimus communio-
nem Sanctorum: ſcimus Deum precibus mo-
veri ad condonandas poœenas debitas peccatis,
uti pepercit Loth propter fidem Abrahee
Iſfrae=

luelto
tn lt
Cal ek
etun n
otl

uni en

³ iumt

Uefit
i oon
nut ſor
Ut Niche
PMurer
inn,
Nunftonne

Nn, 1.
Doxnn
n.
1 (i
nenlon
Pnmn
nn
nd
Np.

Autt

gorin
ens
tutn
Chri
Ier
cot
Perl
r.
DN
Mofn
er
(rid
ti

De Penitentia. 471

Iſraelitis propter Moyſen: Ergo cum Sanéti in
vita ſint membra ejusdem corporis myſtici,
ld quod eſt Eccleſia, per bona ſua opera aliis
ete etiam membris prodefſe poſſunt. Adeoque
pergit Clemens VI. I. c. Ad cujus quidem the-

Jauri cumulum Beatiſſimæ Dei Genitrici, &
charm omnium eleſtorum a primo juſto uſque ad ultimum
iude wmerita adminiculum praſtare noſcuntur: de cu-
Halmn jus conſumptione, ſeu minutiont non ſt aliquate-
enen Nus Jormidandum, tam propter infinita Chriſti,
tsarr dittum eſt, merita, quam pro eo. quod quanto
fo tten plures ex ejus applicatione trahuntur ad juſti-
Ni Hiam, tanto magit accreſcit ipſorum cumulus
nll,n meritorum.
ne Schol. 1. Lutherus in litt. ad Albertum Archiepif. Solvuntur
Oen Moguntinum, & in 50. concluſ. Wittenbergæ a. objectio-
umanif 1517. editis negat hunc theſaurum Eceleſiæ. nes.
ſofuin I. Quia licet ſatisfaétio Chriſti infinita fuerit, ta-
1 men non plus poœnarum ſuſtinnit, quam menſura
eitte poznarum omnium hominum popoſcit: imo con-
n dignam ſuorum meritorum gloriam per gloriam
IGé AAH Corporis ſui, & Nominis exaltationem accepit.
Leelele Reſp. Chriſtus plus poznarum ſuſtinuit, quia unica

gutta Sanguinis pro ſatisfactione ſatis fuiſſet: &
gloria corporis &c. virtutem meritoriam operum
ejus Theandricorum non ædæquavit, cum meri-
tum ejus infiniti valoris fuerit. Deinde merita
Chriſti prout ſatisfactoria nullum effeétum obti-
nuerunt, Eidem Chriſto, qui peccatum non fecit,
communicandum, adeoque in Divina acceptione
perſeverant, ut ad noſtram utilitatem diſpenſen-
tur. II. Sancti bonis ſuis operibus alios juvare
non intenderunt, ſed omnia ad gloriam Dei,
propriam ſalutem direxerunt: Ergo non funt
eorum merita in theſauro Eccleſiæ, nam merita
Chriſti infinita jam fufficiunt. Reſp. Sufficit in-
tentio implicita, quam habuerunt Sanécti, dum
Gg 4 omnem

472 Cuaput EIII.

omnem fructum bonerum operum lucrari volue-
runt, & pro utilitate totius Eecleſiæ pati volue-
runt. Item infinitas meritorum Chriſti non qui-
dem admittit additionem intenſivam, bene vero
extenſivam, quatenus augetur numerus operum;
unde utraque merita Chriſti, & Sanétorum non
ſunt quid intenſive majus, quam ſola merita Chri-
ſti ab illis ſejunécta.

An mexi- Srhol. 2. Quæritur, an merita Sanctorum ſpectent

a S. . e=

Jatisfalto-
ria ad
heſaurunms
Eccleſia
Peltent

ad theſaurum Eccleſiæ, non ſolum prout funt
impetratoria, ſed etiam quatenus fſunt ſatisfacto-
ria. Reſpondetur affirmative I. quia Leo X. in

ep. ad Cajet. ait, Papam indulgentias concedere

ex fuperabundantia meritorum Chriſti, & Sancto-
rum; item eum theſaurum difpenſare: particula
vero Ex, & diſpenſare denotant ſolutionem ero-
gare, non vero pure impetrare. 2. S. Pius V.
ſequentem propoſitionem Baji damna vit: Per paſ-
Kones Sankorum in Indulgentiis communicatas non
broptie vedimuntun noſtra deliſta, ſed per commu-
nicatieonem charitatis nobis gorum paſſiones imper-
iuntur, ut digni ſimus, qui pretio Sanguinis Uüriſti
a veæna peccato debita liberemur, Ergo faltem
juxta mentem Eccleſiæ merita Sanctorum etiam
ut fatis factoria ad theſaurum Eecleſiæ ſpectant,
quia per ea noſtra peceata proprie redimuntur,
licet in hac propoſitione ſententia dieens, ea tan-
tum ut impetratoria ad theſaurum Kccleſiæ ſpecta-
re, expreſle non ſit prohibita. 3. Compertum eſp,
nonnullos Sanctos pluribus operibus afflictivis
vacaſſe, quam ad delendam pœrnam temporalem
eorum fuerunt neceflaria, utpote quam vel plane
nullam habuerunt, uti Beatiſſima Virgo, vel non
in eo gradu meruerunt, uti plures Martyres, &
Confeſſores: Ergo cum he ſatisfactiones in Di-
vina acceptatiene adhuc permaneant, in Ececleſiæ
thefauro aflervantur. Nec dicas I. Clemens in
eit. Conſtit. Unigenitus, ſolum merita S. S. me-
morat, & quidem omnium Sanctorum, quorum
tamen plures opera ſatisfactoria ſuperſlua ſer ha-
Ue⸗

Mernt
ſgnnt
ohen
onont
ſherli
lenpte
M
Eniſ
nun e
ſerund
Dean
Aorn
Perunt
tlen,
Neruant

Cn
ſos
fis .
th.
ann
den mn
lunm
leleret
enin
lnn e

De Pænitentia. 473

Munn ſt buerunt. Reſp. Nomine meriti ſatisfactiones de-
Dtüm ſignantur, quia ſatisfactiones noſtræ nonniſi per
Uritimg opera meritoria exercentur. Omnes vero Sancti
n, dere ſumantur in ſenſu accomodo pro iis, qui opera
herls ihen ſuperflua hsbuerunt. II. Sic Sanctis titulus Re-
endhnn: demptoris, ſoli Chriſto proprius, conveniret.
a neld Keſg Satisfactiones Sanétorum non proſfunt ad

remiſſionem peccatorum quoad culpam, & pœ-
Otun nam æternam, ſed ſolum temporalem, & tantum
n l ſecundario ad Eccleſiæ rtheſaurum ſpectant. III.
ſunt ſtits Beati in cœlo receperunt mercedem ſuam: Ergo
i Lenlt aliorum debita ſolvere non pofſunt. Reſp. Rece-
Bs conee perunt mercedem eſſentialem, non vero acciden-
t E. talem, ad quam ſpectat, ut ii, pro quibus ſe affli-
B Xerunt in terris, a poenis liberentur.

Ae: i
lotionene
2, 5N §. 1082.
“ Cum igitur extet theſaurus hic Ecclefiae, Eccleſia

ine (H. 1081.) hinc etiam extat in Eccleſia po- poteſt ton⸗
ſonde teſtas concedendi Indulgentias. Nam Imo eder⸗ 1.
Matth. 16. v. 19. S. Petro Chriſtus dixit: e.
Tibi dabo claver regni cælorum. Ad quid au-“
tem promittuntur Petro claves regni co=-
W lorum? an præciſe, ut claudat, & nemini
reſeret theſaurum cœleſtem? abſit: ſubdit
geie“s enim Chriſtus: Quodcungue ſolveris ſuper ter-
npmne ram, erit ſolutum & in cœlis: Id quod ad cæ-
AEι⅝. teros Apoſtolos extendit, Matth. 18. v. 13.
eee Ex quibus verbis Concilium Africanum cum

ni S. Cypriano poteſtatem poenitentias imponen-
Re di, & relaxandi colligit. 2do. Conſtat ex Tra-
e ditione. Sic Sæculo 1mo Apoſtolus hac po-

teſtate uſus eſt erga inceſtuoſum Corinthium,
cui indulſiſſe ſe ſe dicit in periona Chriſti, ne
abundantiori triſtitia abſorberetur. Sæc. 2do
Tertullianus l. ad Mart. approbat, quod Ec-
g 5 cleſia

474 Caput XVII.

cleſia ad preces Martyrum pœnitentias pec-
catis debitas relaxare ſoleat. Szæculo 3tio
S. Cyprianus ep. 13. ait, ad preces Martyrum
conſueviſſe Eccleſiam indulgere poenitentibus,
& poenitentiam illis injunctam, vel injungen-
dam remittere. Sæc. 4to Concilium Ancyra-
num a. 314. c. 5. & Nicænum a. 325. c. 12.
ſtatuunt, humanius agendum cum poœnitenti-
bus, & de pœnis relaxandum. Idem decer-
nunt S. Baſilius ep. ad Amphil. S. Gregorius
Niſſ. ad Letojum: & Conc. Trullanum can.
12. ſuperflue peterentur exempla Indulgentia-
rum pro recuperanda terra S. conceſſarum:
& ideo merito ſtatuit Tridentinum in decret.
de Indulg. Poteſtatem conferendi indulgentias
a Chriſto Eccleſiæ conceſſam eſſe.

Reſolvun- Schol. Tertullianus Montaniſta factus l. de pud.

tur caſus.

C. 22. reprobat, quod Eccleſia ad preces Martyrum
pœnitentibus pœnitentias relaxaret, cum tamen
hanc poteſtatem adhuc Catholicus in I. ad Mart.
aperte agnoverit. Waldenſes Sæculo ramo teſte
Reynero I. contr. Wald. c. 6. Wicleffus, Joan-
nes Hus, & Hieronymus de Praga Sæculo

14to, & Petrus Oxomenſis Sæculo 15t0o In-

dulgentias rejecerunt. Lutherus indigne ferens,
qnod Leo X. provinciam promulgansi Indulgen-
tias non demandaſſet familiæ Auguſtinianorum,
ſed Dominicanorum, invidiæ facibus ardens pri-
mo contra varios Indulgentiarum abuſus inſurre-
xit, & tandem ipſam dogma ſubvertere aggrefſus
eſt, quem deinde Calvinus ſecutus fuit. I. Quis
Eccleſia non poteſt ligare in foro Dei ad poœnas:

Ergo nec ab illis ſolvere. Reſp. Eccleſia pote‚ſt

ligare ad pœnas in foro Dei non quidem poiitive,
ſed privative eas retinendo, vel indulgentias non
concedendo, vel conceſias revocandò. II Ec-

cleſia non poteſt ſolvere a pœna æterna extra Sa-
D cra-

Cram
eſns
Pene
tur,
nitti
Clv
Iet,
kümm
etian

no
lice

enn
N
tofis
Conle
e
Ni

Cri

De Enitentia. 475

enik 1 cramentum: Ergo nec a temporali, cum ſit extra
Peeld ejus jurisdictionem. KX„e. Diſparitas eſt, quod
8DMrmn poœna æterna cum culpa indiviſibiliter conneéta-
ſterſer tur, adeoque ſicuti culpa extra Sacramentum re-

mitti nequit; pona vero temporalis non ita cum

Anim culpa connectitur, ſed etiam in juſtificato perma-

uminn, net, cumque Prælati Eccleſiæ omne impedimen-
329 bll tum ingreſſum cœli retardans auferre poſſint,
Pike etiam debitum pornæ temporalis extra Sacramen-
ldente tum relaxare poſſunt. III. Ufus Indulgentiarum

modernarum Sæculum 1IImum non excedit. Keſp.

Erki licet forma modernarum Indulgentiarum modo
Hunune Sæculo 1I1mo introduécta fuerit, ſubſtantia tamen
ndiulgen earum a Chriſto originem trahit, & diſcrimen il-
nceker lud ſolum eſt in accidentibus. IV. Sic daretur ſa-
nin Een tisfacétio Chriſti, quam Deus homini contrito &—
“ confeſſo applicare nequit ſine conſenſu Pontificis.
nauig Reſp. Deus utique applicare poteſt, ſed non vult,
niſi vel homo ſatisfaciat, vel Papa authoritate
IeN Chriſti ſatisfactionem alienam illi applicet.
es Hatne
Chin kan
.l Al §. 483.
necte Enx hoc ſequitur imo, Quod ſummus Pon- Quis con-
een tifex, & Concilium generale, quatenus cum cedere
“* capite totum Eccleſiæe corpus repræſentat, hoſit Iu-
ſne kes Indulgentias tum generales, tum particulares “ 15
lnlt⸗ concedere poſſit. (§. 1082.) 2do. Archiepi-
Ennue ſcopi vero & Epiſcopi ſolum Indulgentiam
unius anni in die dedicationis Eccleſiæ, vel
ſn, 40. dierum ob aliam cauſam concedere poſ-

16 ſunt: ita declaravit Concilium Lateranenſe

IV, quia alioquin per indiſcretas, & ſuper-
fluas Indulgentias a nonnullis Prælatis forte
conceſſas, claves Eccleſiæ contemnerentur,

, & ſatisfactio pœnitentialis enervaretur. 3tio.
Alii vero Prælati Epiſcopo inferiores nonniſi
e 5 EXxX
I

476 Cavus XVII.

ex ſpeciali conceſſione Papæ Indulgentias
largiri pofſſunt. ex c. Accedentibus de exceſff.
Præl. ubi Innocentius III. nonnullos Abbates
reprehendit, qui poteſtatem concedendi In-
dulgentias ſibi uſurpabant: quod autem ex
conceſſione Papæ poſſint, patet, quia Urba-
nus IV. Abbati montis Virginis: Bonifacius

IX. Priori S. Frigdiani 40. dierum Indulgen-

An ſit
aktus Ja-
wvisdikRio-
nis.

tias largiri conceſſit; & Leo X. Capellano
majori Regis Luſitaniæ 200. dies vere poœni-
tentibus & confeſſis de injunctis poenitentiis
relaxare indulſit. .

Schol. Poteſtas concedendi Indulgentias eſt poteſtas
jurisdictionis, nec ſupponit neceſſario in diſpen-
ſante poteſtatem Ordinis Sacerdotalis. Nam I.

Alexander III. c. quod autem. de poœnit. & remiſſ.

quæſitus, an valeant indulgentiæ ab Epiſcopo ſibi
non ſubditis conceſſæ, reſpondit: Cum a non ſuo
Judice ligari nullus valeat, vel abſolvi, remiſiones
vrædihas illis tantum vraael⸗ arbitramur, quibus
At proſint, proprii GJadices ſpecialiter indulſe-
runt. 2. Remiſſio poœnzæ temporalis per Indul-
gentias non eſt actus Sacramentalis, ſed abſolutio
involvens ſolutionem ex theſauro Eccleſiæ extra
Sacramentum, quæ abſolutionem a culpa in Sa-
cramento factam ſupponit: Ergo non requirit
ordinem Sacerdotalem, ſed eſt poteſtas jurisdictio-
nis.

Reſolvun- Coroll. Praſt. 1mo. Epifſcopi, cum ratione ſuæ digni-
er caſiss.

tatis Indulgentias concedere poſſint, alteri etiam
hanc facultatem delegare poſlunt. 2do. Epiſco-
pus nondum conſecratus, ſed tantum canonice
eleétus, & confirmatus, Indulgentias concedere
poteſt; imo in noſtra Germania Epiſcopi etiam
ante confirmationem hoc facere poſſunt, quia
ſtatim poſt eleétionem obtinent Ececleſiæ admini-
ſtrationem. gSto. Licet plures Epiſcopi in dedica-
tione

tone
aniI
le poe
ur
ſoopus
len E
s lt
1r funt
Dinuomm

Hitop

A
ſonem
iant!.
ſelud
uNun
Ulee
tet.
(itr.
UIe
llahe

in jn

Mon poll
Auntun
Cheni
Dld hie
Pkiants
tores
Uin
g ſi
ien
ſiker
Utto,

nülleent
Geeres
08 Are
Cecendil
Hane
Gialis
Bonhen
n Iddk⸗
Can
Vere e
poenitt

eſt i
o in e⸗
6. n!
t Ereni
itoo
8 ur/4
Ctniſon
ur, gin
r ui
per MI
ed ihhii⸗

cleie en.

elln i)
hol ſeß⸗
inidli⸗

r lgr⸗
leieim
Miir
nan
ſor 5
m.

De Pwnitentia. 477

tione Eccleſiæ, præſentes non poſſint niſi unius
anni Indulgentiam ſimul concedere ex cap. cum eo.
de pœnit. & remiſi. plures tamen, quorum finguli
jurisdiétionem habent, uti Epiſcopus, & Archiepi-
ſcopus ſimul, vel ſucceſſive plures quadragenas ei-
dem Eccleſiæ concedere poſſunt. Ato. Si Epiſco-
pus ultra ſuos limites Indulgentias concedat, irri-
tæ ſunt quoad exceffum, valent tamen quoad ter-
minum illis competentem. Pro defunétis vero
Epiſcopi indulgentias concedere non poſſunt.

H. 1084.

Ad validam autem Indulgentiæ conceſ- An juſta
ſionem pia & proportionata cauſa requiritur, aα re-
ita ut leviſſima non ſufficiat: Et ſi toti Eccle- Auiratur.

ſiæ Indulgentia concedatur, debet eſſe cauſa

communis in utilitatem totius Chriſtianæ rei-
publicæ redundans: particularis vero, ſi parti-
culariter: & perſonalis, ſi alicui perſonæ con-
cedatur. Imo. Requiritur cauſa proportionata,
tum quia Prælati Eccleſiæ non ſunt Domini,
ſed diſpenſatores theſauri Eccleſiæ, qui con-

tra voluntatem Chriſti Domini eum diſſipare

non pofſſunt: tum quia alias conceſſio Indul-
gentiarum vergeret in Eccleſiæ everſionem,

& pernitiem animarum, & fideles ab operi-

bus fatisfactoriis revocarentur. Hinc S. Cy-
prianus invehitur contra ejusmodi diſpenſa-
tores ſine cauſa, ſerm. de lapſ. Innocentius
III. in Conc. Lateranenſi IV. c. 62. Indulgen-
tias ſine cauſa conceſſas vocat indiſeretas,
& ſuperfiuar. Et Clemens VI. in cit. Extrav.
Unigenitus, docet ea lege theſaurum Eccleſiæ
Petro, & ejus fucceſſoribus eſſe creditum, ut
eum pro piis & rationabilibus cauſis diſpen-

ſent.

*

—

Solvuntuy Schol. I. Paludanus in 4. d. 4. docet, pro conceden-

objettio-

478 Cuput XVIlI.

ſent. 2do. Pro cauſa leviſſima non poſſunt

concedi indulgentiæ: tum quia juxta Triden-
tinum diſpenſandæ ſunt ſecundum veterem con-

Iuetudinem, quæ nonniſi piis operibus poœniten-

tiæ eas conferre conſueverat: tum quia alias
theſaurus Eccleſiæz difſiparetur. 3tio. Pro

Indulgentia generali cauſa communis, pro

particulari particularis requiritur, ut ſervetur
debita proportio.

dis Indulgentiis leviſſimam cauſam ſufficere: &
B. Albertus ſemper cauſam publicam requirit.
I. Diſpenſatio ſine juſta cauſa, & collatio bene-
ficii indigno facta eſt valida: Ergo etiam Indul=
gentia ſine cauſa proportionata, quia per mini⸗
mam etiam cauſam cultus Dei promoveri poteſt:.
RKeſp. Diſpenſatio in lege humana, quam diſpen-
ſans tollere poteſt, eſt valida non vero in lege
Divina: Item collatio beneficii indigno facta ob
bonum commune, ne Eccleſia de fuis minifſtris
incerta ſit, fuſtinetur: Indulgentia vero vim
ſuam ex meritis Chriſti habet, & fi fine juſta

cauſa collata ſit, bonum commune non promo-

vetur; & honor Dei imminuitur, ſi pro qualibet
levi cauſa ſatisfactio alias illi præſtanda per In-
dulgentias relaxaretur. II. Ecclefia pro rebus
levibus v. g. viſitatione templi, recitatione unius
Pater & Ave uberrimas Indulgentias concedit; &
ſi requiratur cauſa proportionata, nemo ſine an-
zietate Indulgentiis, & privilegiis illis annexis
uti poſſet. Keſv. In illis operibus de ſe levibus
ſubeſt gravis finis, ſcilicet major Eccleſiæ utili-
tas; proteſtatio fidei; augmentum devotionis, &
Charitatis: ſi Indulgentia etiam foret invalida,

valent tamen privilegia annexa, quæ tantum ad-

jiciuntur ut incitamenta ad lucrandas Indulgen-
tias. III. Theſaurus Eccleſiæ eſt bonum pub-
licum: Ergo nonniſi pro cauſa publica diſpeilari
debef.

lehet,
hoetin

foclzi

2. 0
Nocerat
bebet,
UIt, ſt
Iil ſati
ent,
Uentnec
Poleon
Ment: N
MMNN
leunn
latermne

Knhofn

onti

WtunNs

Crici⸗

Weiit

Uihlon
t, &

ent

ien⸗
Miln
nof.
kreni
les Q
lenen
teghlas
1eler
Prec
e I
lUun
fwe t
Lenkin
non 0
Luthe
eo
le,

De EPenitentia. 479

toN Nfl debet. Re/p. Eſt quidem bonum commune, ſed
mden hoc etiam pro ſubſtrata cauſa particulari alicui par-
Nikene ticulari diſpenſari poteſt. .

bos eit Schol. 2. Olim in concedendis Indulgentiis magna Diſciplina

mn girn moderatio adhibebatur; hinc S. Cyprianus ep. 10. antiqua
jubebat, ut Martyres, antequam libellos concede- circa cau-
Eh rent, ſtatum posnitentium expenderent, & non- ſas Ind.
münk I niſi ſatisſactionis abſolvendæ proximis libellos
, Ut kir darent, & examinatis ab Epiſcopo libellis Indul-
gentia concederetur: Sæculo vero 12 mo nonnulli
Ebpiſcopi in dandis Indulgentiis modum excede-
ro conde bant: Romani tamen Pontifices etiam Sæculo 12 mOo
ſuffeene modum tenuerunt, & indulgentiæ centum, vel
cam legii mille annorum videntur eſſe olim fictitiæ, & Cone.
Coletio be Lateranenſe IV. poteſtatem hanc Epiſcopis ademit,
edinm I & abuſum reformavit. Sæculo item 13tio Roma-
Uin eni ni Pontifices parce indulgentias conceſſerunt: ſic
novei N Urbanus IV. Inſtituens Feſtum S. S. Corporis
Ghin ie Chriſti a. 1264, nonnifi 100 dierum Indulgentias
Ven il; conceſſit: ſenſim tamen facti ſunt liberaliores;
o elt nihilominus plures indulgentias Sixtus IV. revo-
ſi nikt cavit, & Conc. Tridentinum in decreto de Indulg.
ven moderationem juxta veterem conſuetudinem vult
Ar adhiberi, ne diſciplina nimia facilitate enervetur.
,1on tin Indulgentia eleemoſynaria poſt inſtitutum ab Ur-
go ii⸗ bano II. ſacrum bellum admodum frequentari coe-
nocr e pit, quique hanc pro eleemoſynis a fidelibus of-

1n o ferendis prædicabant, Quæſiores vel Prædicato-
4 res Quæſtuarii vocabantur, quibus Concilium

itnre us
Lateranenſe IV. c. 14. de poœn. & remiſſ. certas
en, regulas præſcripſit. Cum autem nonnulli falſum

religionis habitum affumentes, falſas indulgentias

t prædicarent, & multos excefſus committerent,
lte 1 de quibus in Clem. 2, de poœen. & remiſſ. Conci-
icce lium Viennenſe contra Quæſtores ſtatuit, ne quis
8 “ fine litteris Apoſtolicis, vel Epiſcopi tales Indul-

“ gentias prædicaret. Sed hoc decretum effeétum
non obtinuit, adeo, ut tempore exortæ heærefis
Lutheranæ ad ſummum abuſum res devenerit, &
ideo Tridentinum Quæſtorum uſum abolevit Seff.
21. c. 9. de ref. Corolt.

480 Cuput XVII.

Keſolvun- Coroll. Prakt. Tmo. Si Indulgentiis proportio canfa
tur caſus. deficiat, non omnino nullitatis vitio laborant,

obtinent enim adhuc pro rata cauſæ, ado. Pro-
portio cauſæ ad Indulgentias non conſiſtit in pro-
pria quantitate vel æqualitate meriti aut præmii
aut ſatisfactionis & remiſſionis inter cauſam „ &E
Indulgentias, ſed in convenientia medii ad finem,
ita ut cauſa ſit proportionata, ad quam obtinen-
dam penſatis omnibus cireumſtantiis talis indul-
gentia medium congruum eſſe reputatur: cauſa
autem ita proportionata finem aliquem Deo gra-
tum importat, cujus affecutio per Indulgentias
Deo gratior videtur, quam ſatisfactio fidelium
pro pœna temporali alias ſine Indulgentiis ſub-
eunda, quæ proportio prudenti æſtimatione Præ-
lati determinanda eſt, adeo, ut licet reioſa forte
non ſit proportionata, ſi tamen prudenter judice-

tur eſſe proportionata, conceſſio pro valida ha-
benda ſit.

F. 1085.

Effectus Indulgentiarum eſt, quod per
eas poenæ temporales juſtitiæ Divinæ debitæ
etiam in futuro ſæculo luendæ remittantur.
Ita patet rmo Matth. 18. Quwcungue ſolveritit
Juper terram, erunt ſoluta & in cœlo, hoc eſt,
in Dei foro, & judicio. 2do. Conſtat ex Tra=
ditione. Tertullianus l. de pudic. c. 22. per-
ſtringit S. Zephirinum P. Quir alienam mor-
tem ſua ſolvit, niſi ſolur Dei Filiur. Ubi ma-
nifeſte innuit, in Indulgentiis non agi apud
Catholicos de remiſſione diſciplinae Eccleſia-
ſticæ, ſed pornarum apud Deum debitarum.
S. Cyprianus ep. 13. ait, ut qui libellum
a Martyribus acceperunt, & auxilio zorum ad-
juvari apud Nominum in delidtir ſuir poſunt
cum pace a Martyribur ſibi promiſſa au Domi-
uAN

n niti
Moicarumn
A cum a
99 Cppl
rum
itr del
iGl⸗
drun e
ufeniſon
rfeſionen
ue ſen
Cinnint
In Aereb
i aran
inln e⸗
un uent
Auibun 4
MeCona
I un
Eltcg ege
Alamn o
CLal boe
un poſe
Mendis:
lälgi
lir Dr

t, per
Aim
ien in
nr ile
ultedan
MAifead

De Penitentia. 481

h mum remillantur: ſed relaxatio poenarum Ca-
E ueE nonicarum jamjam morituris prorſus inutilis
ciänr eſt, cum ab eis per mortem abſolvantur: Er-
ümse go S. Cyprianus vult, indulgentias precibus
terem Martyrum conceſſas remittere pœnas juſtitize
melie Divinæ debitas in futuro ſæculo. S. Thomas
Juncd in 4. d. I. a. 3. Indulgentiwæ valent & quantum
de un ad ſorum Eccleſic, & quantum ad judicium Mei
“ ad remiſſionem pœnæ reſiduwa poſt contritionem &
et Is confeſſionem, & abſolutionem, ſve ſit injunéta,
ltio ia ive non. Sixtus IV. in Conſtit. Licet ea,
ngen damnavit propoſitionem Petri Oxomenſis,
imate qua aſſerebat, Romanum Pontificem purga-

Nreß torii penam remittere non poſſe. Et Leo X.
o ii in Bulla contr. art. Luth. hunc perftringit:

Indulgentiæ his, qui veraciter eas conſequuntur,
non valent ad remiſſionem pœnæ pro veccatis
afſtualibus dehitæ apud Divinam juſtitiam. De-
„Al nique Concilium Tridentinum in decr. de In-
neen dulg. damnat Proteſtantes negantes, Indul-
Eenimn Zentias eſſe utiles: ſed hi non negabant, Ec-
e ſen cleſiam poſſe remittere pœnas a ſe injunctas,
o bet & ad hoc Indulgentias eſſe utiles, ſed tan-
ſatan tum poſſe ſolvere a poenis in futuro ſæculo
luendis: Ergo ſatis expreſſe definivit, per

Nuumn Indqulgentias remitti ponam temporalem ju-
. U⸗ ſtitiæ Divinæ debitam. G

Schol. Præter heterodoxos nonnulli antiqui puta Solpunkem
runt, per Indulgentias reatum poœnæ temporalis objeſlio-
in foro Dei non relaxari, ſed tantum peœniten- neées.
tiam in foro Eceleſiæ injanetam. I. Quia anti-
quæ ille poenitentig,, quæ per indulgentias re-
mittebantur, erant tantum impoſitæ ad fidelium
ædificationem, & tollendum ſcandalum, non ve-
ro

Schrazn Inſtit. Theol. Tom. III. H h

4⁸2 Caput XVII.

ro ad expiationem poenzæ temporalis. Reſp. Fal-

ſitas hujus patet ex probatione mox data, &
S. Cypriano. II. S. Cyprianus 1. de lapſ. ait:
Sola ſupereſt poœnitentia, quæ Jatisfacit Chriſto.
Reſp. S. Cyprianus improbat abuſum in relaxatio-
nibus concedendis ſolitum, quando fiebant vel

nulla omnino ſatisfactione præmiſſa, vel ab eis,

qui non habebant legitimam poteſtatem. III. Tri-
dentinum in decr. de Indulg. dicit, ex nimia in-
dulgentiarum facilitate Eccleſiaſticam diſciplinam
enervari: Ergo vult, ſolas poenas fori externi
remitti. N&eſv. Contrarium ſequitur: Indulgentiæ
enim juxta Tridentinum liberant ab externis poœ-
nis Canonicis, adeoque a pœnis in foro Dei, ad
quas tollendas hæ poenitentiæ injunéctæ ſunt.

G. 1086.

Indulgen- Ex G. precedente ſequitur, quod Indul-

tic ad

gentiæ etiam ad animas in Purgatorio de-

animas in tentas extendi poſſint. Hæc propoſitio, li-
purgato-
rio α=
tendi poſ-

ſunt.

cet non ſit formaliter de fide, uti notat
D. Habert, utpote nondum ab Eccleſia de-

finita: eſt tamen certa inter Catholicos, &

juxta Sylvium ad fidem pertinens: & pro-
batur Imo ex cit. Conſtit. Sixti IV. &
damnata propoſitione Petri Oxomenſis.
(§. 1085.) Deinde idem Pontifex in Bulla:
Romanus Pontiſeæ a. 1457. declaravit, quod

indulgentia alias Eccleſiæ, Xantonenſi con-

ceſſa perinde proficeret, ac ſi devotæ ora-
tiones, piæque eleemoſynæ pro animarum
in purgatorio exiſtentium ſalute dicerentur,
& offerrentur. Et Leo X. in litt. ad Car-

dinalem Cajetanum ait: Eccleſiam Roma-

nam tradidiſſe, Romanum Pontificem po-

teſtate clavium pro vivis & defundlis indul-
gen-

etiss ee
cne Lut

Uußn
ſee, nee

Dltet ex

nnes

7

Uſti f

Lerleſee 1
Arur. N.
Nlpnd
Polhrlunn
ſe Mermi
Uns I
Porenls
1 eus
OKoino
Uis fum
fnncds er
bora in
1 Ulgb
9880.
Aktatas
n Gn
ufs Ne
lin,
dbigert
No Deel
denſi
ri
hleen
in
nonridi
ekunti
Wum

Upr
in 1
Ge nN i
ſut
1in ar
0 fannn H
1, Wüs
tem. 11
erx Iini
in Eniin

8 ſori en. .

: Idnf

extelliß

foro D
Ce ſun.

Jvodl
gatont⸗
Oholtt
Ii
Hoclebl
cnobient
oS:

n

he
u
tieke
nen i⸗
ſeot
ünz;
4 90 *
ſhen ⸗

De Eenitentia. 483

gentias concedere poſſe. Et idem Pontifex
hanc Lutheri propoſitionem damnavit: Seo

hominum generibus Indulgentic non ſunt neceſ-

ſaric, nec utiles: videlicet mortuis &c. 24d0.
Patet ex continuo uſu & praxi Eccleſiz:
Joannes VIII. ep. 144: ad Ep. Gall. a. 878.
Chriſti fidelibus in bello pro defenſione
Eccleſiæ ſuſcepto defunctis indulgentias lar-
gitur. A. 899. Bajoariæ Epifcopi pro Ar-
nulpho Imperatore defuncto a Joanne/ IX.

poſtularunt, ut ipſius anima abſolvatur: te-

ſte Metropolita Salisburg. I. 1. p. 47. Ge-
laſius II. a. IIIS8. in conſecratione Eccleſiæ
Januenſis Indulgentiam omnibus defunctis
in ejus comiterio ſepultis conceflit: teſte
Oldoino in vit. Pont. In expeditionibus ſa-=
cris ſummi Pontifices indulgentias pro de-
functis cruce ſignatis dederunt: teſte S.
Thoma in 4. d. 45. q. 2. a. 3. Urbanus III.
a. 1186. teſte Mabillonio in præf. ad act.
S. S. O. S. B. Sec. V. bene merentibus de
Abbatia S. Nicolai Andegavenſis, tam in
vita, quam poſt mortem ſeptimam de in-

junctis poenitentis partem relaxavit. Sæcu-

lo 14to, & ISto frequentiora ſunt harum
indulgentiarum exempla, uti Calliſti III.
pro Eccleſia Tyraſionenſi, Pii II. pro Xan-
tonenſi &c. Jubilæum a. 1500. pro defunctis
lucrari poſſe conceſſit Alexander VI. Altaria
privilegiata pro liberatione anime e Purga-
torio indulſit Gregorius XlII. Licet igitur
nonniſi a Sæculo IX. uſus Indulgentiarum pro
defunctis demonſtrari polſit, eum tamen legi-
timum nemo negare poteſt, quia impoſſibile
“W H h 2 eſt,

484 Caput XVII.

eſt, Eccleſiam hucusque in re graviſſima er-
raſſe, & fidelibus erroris anſam præbuiſſe:
cum enim poteſtas clavium varios uſus com-
plectatur, neceſſe non eſt, eos omnes primis
Sæculis in uſum eſſe deductos, ſed ſufficit,
quod decurſu temporis pro opportunitate
factum fuerit.

Solvuntur Schol. r. Proteſtantes, qui negant Purgatorium:
ohjeio- Item nonnulli Catholici, uti Hoſtienſis in Summa
ne5. tit. de remiſſ. & Gabriel Biel, qui tamen ſenten-
tiam ſuam adhuc mutavit, & Joannes Gerſon
Serm. 2. de Def. negarunt, Indulgentias ad ani-
mas in Purgatorio extendi poſſe. I. Quia hæ
indulgentiæ non habent fundamentum in §S. Scri-
ptura, & traditione. &e . Fundamentum ha-
betur, Machab. 2. ubi miſerationis officium me-
diis fuffragiis defunétis impenſum commenda-
tur. II. Eccleſia non habet jurisdiétionem in
animas defunétorum; & ille opera pro lucran-
dis indulgentiis præſcripta perſolvere non poſ-
ſunt: Ergo indulgentiæ illis non proſunt. Keſp.
Indulgentiæ pro defunétis non conceduntur per
modum abſolutionis, ſed per modum ſuffragii,
offerendo pro defunétis ſatisfaétiones Chriſti, &
Sanctorum, de quo mox plura. Et fufficit, ut
opera præſcripta vivi peragant, cum intentione
lucrandi indulgentias pro defunctis. III. Nemo
mereri poteſt pro altero: Ergo nec ſatisfactio-
nem offerre. Keſp. Diſparitas eſt, quia meritum
eſt quid perſonale, & auget gratiam merenti
inhærentem: ſatisfactio vero eſt fimpliciter po-
næ ſolutio, quæ internam ſanétitatem non ſem-
per confert, adeoque ab uno pro altero, ficuti
debitum, ſolvi poteſt. .

An In- Schol. 2. Indulgentia non prodeſt defunctis per
dulgentig modum abſolutionis, ſed per modum ſuffragii.
per mo- Nam I. Eccleſia non poteſt uti actu jurisdictionis
dum ſuf- in defunétos: c. legatur. cauſ. 24. q. 2. hinc § de-
0

NGeitn

ſherterr
Eun nust
Er modl

V

leet it

orget

rtar.

ionis

tonis in
. Rr
siidio
Non ſero
6 tekt
etencere
Hoe ſt
teſs pt
1os ex 2
Wlution

lele ketn
1Menn ne
Mode,
688.
Eleilt, 0
DMNine

elſe
gkumn eſſe
Mo
4 Dohen
Ul Or

lias tand

Retur

1

De Pænitentia. 485

nilen 4 tro dicitur: Quæcunque ligaveris ſuper terram &c. fragii
rend ſuper terram, inquit, nam in hac ligatione defun- proſinf
S Ulnscn QRum nusquam dixit abſolvi. 2. Conceditur ergo defun⸗=
nnes per modum ſuffragii, uti docet Leo X. ep. ad Ca- &is.
ſed wbet jet. & Xyſtus IV. in Conſt. Romani Pontificis.
„Stccilicet ita, ut debitum ab anima contraéctum, &
ppotntt in purgatorio ſolvendum, e theſauro Eccleſiæ ſol-

vatur. Dicis I. conferre indulgentias eſt juris-
diétionis voluntariæ: Ergo per modum abſolu-

nn tionis in non fubditos defunctos exerceri poteſt.
nis Aeſp. Per conceſſionem indulgentiarum exercetur
unen G jurisdictio voluntaria ſuper theſaurum Eccleſiæ,
nnse 1 non vero ſuper defunctos. II. Pontifices dicunt,
etchsii ſe poteſtate clavium indulgentias ad defunétos
1 ſa extendere: Ergo per modum abſolntionis. Kaſp.
nh Hoc fit ſolum per modum ſuffragii, uti ſi prin-
amenun

Fcms ceps captivos in alterius principis carcere deten-
odenm tos ex ærario ſuo ſoluto pretio non per modum
OnN abſolutionis, ſed ſuffragii liberaret.

Cictionen
Iyn Ickol. 3. Ex hoc ſequitur, Indulgentias non pro- An infa
ete don 6 deſſe defunétis infallibiliter, quia liberatio eorum libiliter
fokane 1 a pœna, non provenit ex juſtitia, nulla enim pro- proſit uſus
cacik miſſio Dei datur, acceptandi ſatisfactiones Chriſti, Indulgen-
Um Er & S. S. pro defunctis, adeoque acceptare non ti.
Ci tenetur; cum liberatio a pœzna ſit tantum effeétus
ſufiet: Divinæ miſericordiæ.
hn inen:
F. 1087.
e t . .
ſn Ex effectibus Indulgentiarum liquet, uſum Indulgen-

n earum effe fidelibus ſalutarem: tum quia ſine tiœ ſunt
utilitate poteſtatem concedendi indulgentiasalutares.
Chriſtus Kccleſiæ non dediſſet: tum quia re-
miſſio ponæ temporalis unicuique eſt utilis,
& proficua.

Schol. Clave non erante infallibile eſt, Indulgen- An Clave
tias tantum valere, quantum ſonant, quia ſic ha- non er-
betur juſta cauſa, qua poſita habet Papa pote-rante pro-
Hh 3 ſtatem ſint tan-

486 Caput XVII.

tusn quan-⸗ ſtatem tribuendi valorem per verba ſignificatum:

tum Jſo⸗
nant.

UWhus In-

Cum vero certo ſciri non poſſit, indulgentiam
in partienlari ex juſta cauſa datam fuiſſe, non
eſt infallibile, hanc Indulgentiam in particulari
tantum valere, quantum ſonat. Quando tamen
de defestu juſtæ cauſæ evidenter non conſtat,
præſumendum eſt, eam tantum valere, quan-=
tum ſonat, quia Papa ſpeciali Dei auxilio in re-
gimine Eccleſiæ adjuvatur.

J. 1088.
Quia Indulgentiæ ſunt ſalutares, ideo ea-

dulg. non rum uſus nullo modo adverſatur perfectæ
répugnat
charitati.

charitati. Ita probatur Imo. ex conſt. Leo=
pis XN. exurge, qui hanc propoſitionem dam-
navit: Sex generibur hominum Indulgentic nee
ſfunt neceſſaric, nec utiles, videlicet mortuis, ſeu
morituris . .. is, qui meliora operantur: Ergo
meliora operantibus, adeoque ſtudio per-
fectæ charitatis addictis indulgentiæ proſunt,
& ſic charitati earum uſus non repugnat.
Hinc S, Inquiſitio hanc propoſitionem Ni⸗
Chaelis de Molinos a. 1687. damnavit: MWon
convenit Indulgentias quærere pro vna peccatit
propriis debita, quia melius eſt, Divinæ juſtitig
ſaticfacere, quam Divinam miſericordiam quc-
rere, nam illud ex puro Dei amore procedit, &
iſtud ew amore noſtri intereſſato, nec eſt reg Deo
grata, & meritoria, quia eſt velle erucem fugere.
2do. Non dedecet perſonas ſtudio perfectæ
charitatis addictas orare: dimitte nobit debita
noſirg: Ergo etiam ſalva charitate mediis a
Deo inſtitutis hanc remiſſionem quærere Ppol-
ſunt: ſed inter hæc ſunt indulgentiæ, utpote
opera hona, & non impedientia periechhoes

Fettts
inti!
lgenti
uunt,

ltias

Gun i

n ſt
s, c0

dhena
Uli poo
tumen ,
Plto
Deutoum
Cito,
Undat.

pe
Il luet⸗
itar,
ban
Phonbr
Iume
flad.
l..
Uon e
Elden
Nill e
Rroon
is

Wiicen
Met

3
tune⸗

De Panitentia. 487

intan pietatis exercitia: Ergo non repugnant cha-
e ritati. Imo juxta Theodorum a Spir. S. In-

ftle, n dulgentiæ perfectioni charitatis magis con-
m gruunt, cum perfectius ſit velle per indul-
ns gentias juſtitiæ Divinæ debitum ſolvere,

Non CN
aleie,
unliois

quam in purgatorio poœenam luere: licet
enim ſit magis conforme perfectioni chari-
tatis, coeteris paribus, velle hic in vita per
opera poenalia ſatisfacere pro poena tempo-
rali propter majus augmentum meriti, non
tamen velle ſatispati in purgatorio, ubi ex-

g iten pleto ſtatu viæ deficit tum pabulum, tum
r henk meritum charitatis, & conformitas cum
ult Chriſto, nec ulla utilitas in proximum re-
nu dundat.
n F. 1089.
N 4 4 . . „.
turt ll Supereſt jam nunc, ut videamus, quid Requiſita
ſcio ad lucrandas Indulgentias requiratur. Primo aa “
ce one igitur, ut quis lucretur Indulgentias, debet ndulgen-
engt eſſe baptizatus, nam theſaurus Eccleſiæ à tias. ,

paſtoribus illis ſolum diſpenſari poteſt, qui
ſunt membra Eccleſiæ, qualia ſunt ſoli bap-
tizati.
2do. Debet eſſe ſubditus concedentis, &
non excommunicatus: nam indulgentiarum
diſpenſatio eſt actus jurisdictionis, qui non-
niſi erga ſubditos exerceri poteſt. Deinde
Excommunicatio privat baptizatos fuffra-
giis, bonisque inter Eccleſiæ membra ſibi
invicem unita dividendis, inter quæ bona
numerantur indulgentiæ.
ztio. Debet eſſe in ſtatu gratiæ ſaltem
tunc, quando ultimum opus præſcriptum
H h4 imple-

48⁸ Caput XVII.

impletur: ime ad obtinendam indulgen-
tiam plenariam ab omni etiam peccato ve-
niali liber eſſe debet: Quia non dimittitur
Poena, niſi remifſa fuerit culpa.

4to. Opera injuncta præſcripto tempore

impleri debent, quia tempus præſcriptum
eſt conditio ad lucrandas indulgentias re-
quiſita.
sto. In conſciis peccati mortalis requiritur
confeſſio in re, ſi indulgentia concedatur
contritis, & confeſſis, quia tunc verba con-
ceſſionis confeſſionem requirunt, a quibus
in dubio non eſt recedendum, cum ſit opus
pro lucranda indulgentia præſcriptum.

6 . Requiritur intentio lucrandi indul-

gentias ſaltem virtualis, nam opus injunctum

An ſtul-
diusmn ſäa-
tis faciendi
reAi-
r.

de ſe eſt indifferens, ut ad indulgentias, vel
alium finem dirigatur: Ergo per intentio=
nem ſaltem virtualem ad indulgentiam de-
terminari debet.

Schol. Ad lucrandas Indulgentias prazter mox afſi-
gnata requiritur etiam ſedula cura ſatisfaciendi
Deo per opera pœnalia peccatis proportionata.
Ita Babert, Tournely, Amort &e. Nam Imo
S. Paulus ineeſtuoſo nonniſi poſt pœnitentiæ lon-
gos labores indulgentiam donavit 2. Cor. 3. De-
inde iis etiam, pro quibus Martyres intercede-
bant indulgentia modo poſt ſeveram actam pœ⸗
nitentiam concedebatur, uti patet ex epiſl. 10.
S. Cypriani 2do. Hoc idem ſtatuerunt antiqua
Concilia. Ancyranum Idolorum templa frequen-
tantibus & beſtialiſtis peracta per aliquot annos
peenitentia indulgentiam dedit c. 5. 7. 16. Cui
quid fimile Concilium Nicænum can. 12. ſtatuit,
id quod etiam poſteriora Concilia decreverun--
3 ⁄00

. Lbl

I. N I
ſrrtorun
ronins
its ilis e
es bene
uris,
Odi decr
EIncn.
lgentürn
Hices
Penitene
un pobis
kntun
kr leek⸗
IN 1d ec
len ſüii
Cone Uate
eyvmnn!
Uon er
Mnts, N
per
4 I A
Unm n

In Cn

R ürc
ere
Cnn ſtis
Dus eh
eorun
part. 3
nol.
Urnndi
ngant
ut
unß
en
Crande
ſens 5
Mlin 1

1 holk
Peccako ſ
N nittr

d
preſein
lgeniun

isteluin
Concein
e Vetbatn
l
un ſt
ptunn
anci
Sinfontt
eltiad
Ner UItauc⸗

enti

te MoN!
lisſac
opothen
en

De Penitentia. 48⁸9

3 4. Subſcribunt Romani Pontifices Gregorius
VII. ad Epiſc. Lincolnienſem requirit planétum
peccatorum quantum quis valuerit. Ubi notat
Baronius ad an. 1073. ſedis Apoſtolicæ indulgen-
tias illis communicari, qui quantum ſuppetunt
vires bene operari non prætermittunt, non autem
ignavis, otioſis, ac negligentibus. Plura ejus-
modi decreta videri pofſunt apud Cl. P. Amort
de Indulg. Ato. Ratio eſt, quia Eccleſia per in-
dulgentiarum conceſſionem diſpenſare non inten-
dit fideles a præcepto Divino, dignos fructus
Ppœnitentiæ faciendi: nec theſaurum indulgentia-
rum nobis aperit ad tollenda opera ſatisfactoria,
ſed tantum ad ſupplendum, quod infirmitati no-
ſtræ deeſt, alioquin indulgentiarum conceſſio
non ad ædificationem fidelium, ſed in deſtructio-
nem ſpiritus pœnitentiæ redundaret. Uti reipſa
Conc. Lateran. IV. merito conqueritur. Dicis I.
ſic vanum foret, ad Indulgentias confugere, quæ
non proderunt niſi paucifſimis pœnitentiam agere
Paratis. Neſp. Imo proſunt, quia ex dictis illud
ſupplent, duod operibus noſtris ſatisfactoriis de-
eſt. II. Antiqua Eccleſia ſaltem per indulgentias
aliquam partem ſatisfactionis remiſit, & anti-
quum canonum rigorem frigeſcente charitate pe-
ne extinétum modo per indulgentias Ecc'eſia
fupplere conatur. Reſp. Imo vero, ſed ideo ſtu-
dium fatisfaciendi & opera poenitentiæ pro viri-
bus noſtris præſtanda non remittit, ſed defectum
eorum fupplet. Vid. III. Godeau Theol. moral.
vart. 3.
Coroll. Praſt. mo. Expedit, ut omnia opera pro
lucrandis indulgentiis præicripta in ſtatu gratiæ
peragantur: fufficit tamen, ſi ultimum opus in
eo fiat. 2do. Si opus injunctum quoad ſubſtan-
tiam ſpectatum ad finem intentum conducat, v. g.
eleemoſyna pro expeditione ſacra non obſtat lu-
crandæ Indulgentiæ, ſi cum peccato veniali fiat,
ſecus fi non conducat, v. g. ſi per intentionem
malam totum vitietur. 3o. Opera perſonalia

k 5 Pprae-=

Reſolvun-
tur cafus.

4900 Caput XVII.

præſcripta per alium exerceri non poſſunt, niſi
alter foret ſolum inſtrumentum, uti ſervus, per
cujus manum eleemoſyna erogatur. Ato. Si Indul-
gentiæ eodem die diverſis Eccleſiis ex diverſis
titulis ſint eonceſſæ, & opus præſcriptum repeti
non poſſit, plures indulgentias iisdem operibus
quis lucrari poteſt; ſecus vero ſi opera ſint ite-
rabilia, quæ repeti debent: Indulgentia autem
plenaria in certos dies Eccleſiam viſitantibus,
vel aliud opus bonum peragentibus conceſſa ſe-
mel tantum obtineri poteſt: unde etiam de in-
dulgentia Portiunculæ requiſita S Congregatio
Trid 1700. & a. 1723. an pluries eadem die lu-
crifieri poſſit, reſpondit: ſervetur ſolitum. Ita
Theodor. de Sp. S. de Indulg. Sto. Qui omittit
partem notabilem operis præſcripti, non lucra-
tur indulgentias. 6to. Si Indulgentia concedatur
contritis & confeſſis, & aliquis non habeat con-
ſcientiam peccati mortalis, neceſſario non requi-
ritur confeſſio venialium, aut mortalium jam per
confeſſionem expiatorum. Ita Cong. Indulg. die
9. Dec. 1763. quia venialia non ſunt materia ne-
ceſſaria confeſſionis: ſecus eſt de peccatis morta-
libus, quæ confiteri oportet, ſi indulgentia vere
poenitentibus & confeſſis, ac S. Communione re-
fectis conceſla ſit: in caſu tamen, quo confeſſio
foret impoſſibilis, putat P. Laymann, contritio-
nem ſufficere 7limo. Operibus aliunde præcep-
tis, non lucratur aliquis indulgentias, niſi aliud
Papa expreſſe aſſerat: nec poteſt indulgentiam
ro defunctis conceſſam, repetendo opera, pro
e, & deinde pro defuncétis quis lucrari 80o.
Quando præſcribitur viſitatio Eccleſiæ, ſatis eſt
extra illius fores orare, ſi quis ingredi non poſ-
fit, niſi ipſe ingreſſus ſit præſcriptus: Item ſi præ-
ſcribatur vilitatio 5 altarium in eadem Eccleſia,
non requiritur motus corporis verfſus illa, ſed ſuf-

ficit, ſi quis verſus illa corde orationes ſuas
dirigat. ono. Quando oratio præſcribitur,

etiam mentalis ſufficit, niſi vocalis expreſſe re-
qui⸗

(kitut;
ſkeit, ſi
ſe Opert
i od
o vel ſol
int pen
l expr⸗
aſa vaſic⸗
utor indn
unt teyli
lemnatam:
culo conee
Ortenlo oon
lerclatk i
AAne vale

il ci.

Ai
Ener node
I Por⸗
oCon
had,
bn, r
(illerpr
(lrntone

21o. P
Pe, 1l
enine,
ie. I
Aftitn
1 E In
di.
ſientix
Ralis

De Pænitentia. 491

r quiratur; debet autem eſſe attenta, & modica
KRn ſufficit, ſi determinata non præſcribatur. Debent
aie vero opera aſſignata intra præfixum tempus per-
“ agi, quod eſt a primis Veſperis usque ad ſecun-
. a das vel ſolis occaſum. Iomo. Indulgentiæ non
Melee ceſſant per mortem concedentis, niſi aliter in
lchai Bulla expreſſum fit. Revocatio autem etiam ſine
igtir cauſa valida eſt: Et feſto translato non transfe-
n dud runtur indulgentiæ: & revocatæ a Paulo V. non
K ſunt revalidatæ juxta prop. 37. ab Alexandro VII.

6 ( damnatam: Gcuti & Indulgentiæ vivæ vocis ora-
iat culo conceſſæ, cum aliis privilegiis viveæ vocis
en oraculo conceſſis a Gregorio XV. & Urbano VIII.

ur. lin revocatæ ſunt: Quænam vero indulgentiæ hodie
. adhuc valeant, ex Bullis earum cognoſci debet.
hil, id. cit. Theodor
ntin ann Vic.
non ie .
lano tu §. 1090.
kim Ad Jubilæum lucrandum ezdem condi- Jbilæi
0g ud i
e nite tiones modo recenſitæ (H. 1080.) requirun-privile-

es tur. Favores vero ſpeciales Jubilæi fſunt Imo gia.
rine Electio Confeſſarii cujusque ab Ordinario loci
Com approbati, quod tamen non tenet in monia-
GuH libus, quæ debent eligere Confeſſarium ſpe-
en, H clialiter pro monialibus approbatum ex de-

laratione Congr. Trid.

t ph⸗ 2do. Facultas abſolvendi a reſervatis tum
Papg, tum Epiſcopo, ubi tamen excipi-
tur crimen hæreſis, etiam in foro conſcien-
tiæ. Si nimirum in Bulla Jubilæi exprefſe
excipiatur, alias enim juxta P. Amort tratt.
13. de Indulg. in Germania abſolvi poteft.

3tio. Facultas abſolvendi in foro con-=
ſcientiæ ab Excommunicatione, ſuſpenſione .
Baft & aliis Eccleſiaſticis cenſuris, excepta te-
gula⸗

492 Caput XVII.

gularitate ex delicto, vel defectu: & poteſtas
commutandi vota, & in illis diſpenſandi;
uti ex Bulla Jubilæi colligitur.

Reſolvun- Coroll. Prabt. Imo. Anno Jubilæi aliæ indulgentiæ
tur caſus.

plenariæ per totum mundum extra urbem fſuſpen-
di ſolent: ex Bulla Gregorii XIII. Quoniam ſan-
Ri. Non tamen ſuſpenduntur indulgentiæ pro
defunétis per modum ſuffragii conceſſæ, nec illæ
pro articulo mortis, ex declaratione Urbani VIII.
nec indulgentiæ Portiunculæ Aſſiſi, bene vero
in aliis Eccleſiis O. Min. ex decreto Clementis X.
& Benedicti XIII. Item ſuſpenduntyur illæ faculta-
tes, abſolvendi a feſervatis Papz, quæ propter
dictas indulgentias a Sede Apoſtolica conceſſæ
ſunt. Verum his non obſtantibus III. Godeau Th.
mor. tom. 3. & ejus Notator probabilius eſſe pu-
tat, ſuſpenſivam indulgentiarum legem niſi ſpe-

cialiter promulgetur ultramontanos non ſtringe-

re, ne dum Romipetis favetur, alii domi omni
indulgentiarum emolumento priventur. Quæ ſal-
vo meliori judicio diécta ſint. 2do. Jubilæum ſæ-
pius quis lucrari poteſt, ſi opera præſcripta repe-
tat: ſed aliæ gratiæ jubilæo annexæ, ſi quis poſt
primam lucrationem incurrit de novo cenſuram,
vel caſum reſervatum; vel opus habet commuta-
tione votorum, de novo obtineri non poſſunt:
ita Benediétus XIV. in ep. circul ad Conf. Rom.
a. 1749. Qui vero lucratus eſt Jubilæum, & poſt-
ea incidit in reſervatum, poteſt durante adhuc
Jubilæo ab eo abſolvi, ſi opera denuo impleat,
& in prima confeſſione hoc privilegio non indi-
guerit. 3tio. Ad lucrandum Jubilæum requiritur
communio & confeſſio Sacramentalis, & quidem
valida, quia ordinarie ſunt opus præferiptum.
Ato. Viſitatio Eceleſiarum debet fieri pie & devo-
te, & vocaliter inibi orandum, & ſi ſit ultimum
opus, debet fieri in ſtatu gratiæ; & fſi vel ſemel
viſitatio hæc omittatur, Jubilæum ex defectu
conditionis omiſſæ non obtinetur: nec licet Ec-
cleſias

uis iit
emdum un
Prirint
eu, gni
un orele
i bolla a
onm:;, u
(i leet:
n aandem
cet etim
feano e
(ohiehinins
8 Merm:
Opls hanum
ncetn 9
uiurtz ln
Iteminet,
d pnhen
Uunmitetur
nne e
ui
ErCG
MIN vot
erpin
UnChnredit
Mnlle ful
Ton Mdin
ri feri
ſentis. .
Mermli
Derelſdis
le dii
un kien
uhinntnn

Conhde
ülitenti

ALat̃

De Penitentia. 493

EN Lleias viſitare pluries eodem die in ordine ad ex-
plendum numerum viſitationum, quando exprefe
len preæſcribitur, ut v. g. per 15 dies Eccleſiæ viſi-

tentur, quia ſic dies determinantur. Sto. Jeju-
nium præſcriptum debet eſſe Ecclefiaſticum diebus

iee in Bulla aſſignatis ſecundum conſuetudinem re-
maſte gionum; unde apud nos ovis, & lacticiniis in eo
Nen veſei licet: Hoc jejunium ſicuti & alia opera in-
Ndlngaie tra eandem ſeptimanam fieri debent, & ſervari

teſt ebet etiam a pueris, infirmis, laborantibus alias
a jejunio exemptis Jubilæum lucraturis, licet

Confeſſarius illis hoc, ficuti & pueris necdum ad

to S. Menſam accedentibus communionem, in aliud
tur le opus bonum commutare poſſit, ſi in Bulla licen-
e tia detur. 6to. Eleemoſyna præſcripta ab omni-
tolan bus juxta ſuas facultates danda eſt, & ſi Bulla nil
ldn determinet, etiam modica ſufficit: danda etiam
Dhatline eſt a pauperibus, niſi illis in aliud opus bonum
legen ti commutetur. Pro Religioſis ſufficit, ſi ſuperior
0s porli nomine eorum eleemoſynam eroget; vel de re-
ali dr bus fibi ad uſum conceſſis cum licentia ſuperioris
eunm. eleemoſynam dare debent. 7timo. Facultas com-
. Nties: mutandi vota in Jubilæo non habetur, niſi in
Neſeikf Bulla exprimatur: facultas diſpenſandi ordinarie
e, non conceditur: Commutatio in opus æquale rei
noro der promiſſæ ſaltem quoad ſervitium Divinum, vel

non notabiliter minus ſecundum prudentiam Con-
feffarii fieri debet, ſpectata etiam fragilitate vo-
ventis. Hæc commutatio fieri debet in Sacra-
mentali confeſſione, non vero extra illam: uti
Benediétus XIV. in cit. ep. declaravit. Tenor
Bullæ diligenter inſpici debet, ſiquidem concefſa
etiam facultate vota commutandi, aliqua ſemper
excipiuntur.

J. 1091. .

Conſiderata hucusque materia Sacramenti Forma
Poœnitentiæ, ad formam illius pergimus, quæ bacr. Pæ-
apud Latinos his verbis conftat: Ego te ab- nilentia.

ſolvo

494 Caput XVII.

ſolvo a peccatis tuis in nomine Patrir, & Fili, in gin
& Spiritur Sankti Amen. Ita habetur in de- 6ernn
creto Eugenii IV. in Conc. Florentino. Et aue
Tridentinum Seſſ. 14. cap. 3. ait: Docet prea- Eeh li
terea &. Sfnodus, Sacramenti Penitentic jor= ini
mam, in qua prœcipur ipfius vis ſita eſt, in il- tss
lis miniſiri verbit poſitam eſſe: Ego ie abſoluo kIni
&c. quibus guidem de Eccleſie ſanlta more pre-⸗ amrern
ces quædam laudabiliter adjunguntur, ad ipſiut ſehi on
tamen ſormœ eſſentiam nequaguam ſpeltant, ne- kr len
qué ad ipſius Sacramenti adminiſtrationem ſumt n
neceſſarikc. Deinde hec verba ſignificant ef⸗ har
fectum Sacramenti poenitentiæ, fſcilicet re- m /,
miſſionem peccatorum: Ergo ſunt conveniens mhb!

forma illius. zi N
. llholood
Solvuntur Schol. I. Lutherani, cum doceant, verba Sacramen- ulk nn
objeſtio- torum eſſe concionatoria, negant formam abſo⸗ Ackeninn
neés. lutionis aiflignatam eſſe convenientem. Item To- (ifiil

ſtatus Abulenfis p. I. ſui defenf. verbum, abſolvo, Wahin
eſſe nimium improprium, docet, & loco ejus ver- irlerpt
bum, remitto melius quadrare exiſtimat. I. Quia mine
verbum remitto habetur Joan. 20. & expreſſius AWlnadn
effectum Sacramenti ſignifiat. Reſv. Etiam ver- lHuis
bum ſolvo habetur Matth. 18. GQuagcunque ſolve- mn I
ritis &c. imo verbum abſolvo virtutem clayium Miſen
expreſſius ſignificat. II. Peccata non funt vin-
cula, quæ folvi debent: Ergo convenientius re-
mitti dicuntur, quam abſolvi. Reſp. Peccata ſunt

vincula moralia, impedientia peccatorem, ne Deo Abton
debitum cultum præſtare valeat. D
Age

Cuænam Schol. 2. Quæritur, quænam verba in aſſignata for- rn,
verba ſins ma fint eflentialia. Reſpondetur, hæc ſola ver- ſenti
eenlid- ba: Abſolvo te, eſſe eſſentialia: tum quia hæc ſola Il lh
lia. principalem effectum Pœnitentiæ ſignificant, &£— Ele Mee
fuper poenitentem confefſum prolata ad ſignifi- enm D

candam abſolutionem a peccatis determinantur: 1;
tum Ni

De Penitmtia. 495

1 6n tum quia invocationis S. S. Trinitatis mentio in
Et S. Scriptura non occurrit. Dicis I. Tridentinum
keltino. aſfignando formam pœrnitentiæ dicit eam conſiſte-

„Dris re in his verbis: Ego te abſolvo S&c. quod &c.
denotat aliqua ex ſequentibus ſpeétare ad eſſen-

nühek tiam formæ: ſed ad hanc non ſpectant preces ſub-
Bntei ſequentes: Ergo illa: a peccatis tuis. Reſp. IIlud
ol &c. Tridentinum ideo addidit, ut abſtraheret a
en, controverſia Scholaſtica: vel ut oſtendat, reliqua
ur, verba non eſſe omittenda, licet non fint eſſentia-
ſrci lia. Certe ſi putaſſet eſſe eſſentialia, non omilſiſ-
ſet, cum etiam formam Baptismi longiorem in-
te tegram retulerit. II. Ex eo, quod Tridentinum
lgoliien de extrema unctione dicat, eſle hanc ejus for-
ſoltet mam: per iſtam S. unbklionem &c. inferius dice-
tcodes mus, ſub ly &c. reliqua verba contineri: Ergo a

pari. Keſp. Diſparitas eſt, quod illa verba: Ego
te abſolvo &. faciant ſenſum perfectum, non ve-
ta Sr⸗ r0 illa: per iſtam S. undktionem &c. unde reliqua
faenuns ad efſentiam ſpeéctant: III. Sacerdos agit nomine

ne Chriſti: Ergo in forma abſolutionis S. S. Trinita-
“ tem exprimere debet, ſicut etiam in forma Bap-
Peoeß tismi exprimenda eſt. KReſp. Quia Sacerdos agit
pit. 18 nomine Chriſti, congruum eſt, ut S. S. Trinitas
exprimatur, non vero eſſentialiter neceſſarium.

In Baptismo expreſſio S. S. Trinitatis in S. Scri-
ptura præſcribitur, quia eſt Sacramentum fidei,
non vero in forma abſolutionis.

Atn

N
Ge⸗ F. 1092.
Abſolutio verbis abiolutis, & indicativis Abſolutio
exprefſa eſt valida. Nam Imo. Tridentinum verbis in-
Sefſ. 14. cap. 3. diſerte affirmat, Sacramenti ratteis
Poœenitentiæ formam in his verbis eſſe poſi- bac ae⸗ ℳ
tam: Ego te abſolvo &. nec ad eam perti- .
nere preces, quas Sacerdos adjungit. 240.
Idem probat. S. Thomas opuſc. 22. C. II. .
Miror, inquit, qua temeritate aliquis aſſerat,
Me
„

496 Cuput XVII.

Aſj ſolutum, quem habenr clavet non ſignifcut,

N ſolvere, ſed ſolum rogat eſſe ſolvendum. gtio.

Actus judicialis, qualis eſt abſolutio, optime

exprimitur per formam indicativam: Ergo

eſt valida.

An ſorma chol. Nonnulli Sæculo 1gtio putabant, formam ab-

deprecati-
va valeat.

ſolutionis verbis indicativis prolatam omnino eſſe
invalidam, ſed eam ex inſtitutione Chriſti debe-
re eſſe deprecatoriam. Contra hos ſeripſit S.
Thomas opuſ. 22. Thomiſtæ proinde cenſent, for-
mam abſolutionis deprecatorie prolatam, & eſſe,
& ſemper fuiſſe invalidam: & P. Berti conten-
dit, aperte evinci non poſſe, formam abſolutio-
nis deprecativam ſive apud Latinos, five apud
Græcos in uſu fuiſſe. Verum probabilius eſt
Imo, Formam abſolutionis deprecatoriam usque ad
initium Sæculi XII. in Eccleſia Latina ratam & li-
citam fuiſſe: tum quia S. S. Patres communiter
docent, peccatores abſolvi orationibus Eccleſiæ.
S. Ambrofius l. 3. de Sp. S. c. 8. homines iſti ro-
gant: Divinitas donat. S. Hieronymus in bſ. 28.
Quotidie in unoquoque noſtrum fläammam libidinis
per confeſionem, &j gratiam Spiritus S. inter-
cidit, id eſt, per orationem Sacerdotis facit. S. Leo
ep. 83. Indulgentia Dei niſi ſupplicationibus Sa-
cerdotum nequit obtineri: tum quia forma depre-
cativa legitur in omnibus antiquis Latinis ritua-
libus: in Sacramentario S. Gregorii, Ordine Ro-
mano, Alcuino de Div. off. Nec dicas, veteres
in ſuis libris reticuiſſe formas Sacramentorum ob
diſciplinam arcani, ne myſteria noſtra paterent
profanis; nam hoc quidem dici poſſet de illis tem-
poribus, quando perſecutiones fervebant, non
vero de ſæculis fubſequentibus: cum enim cita-
ta ritualia formas aliorum Sacramentorum recen-

ſeant, cur formam Ponitentiæ reticuifſent? 24o.

Hodie in Eccleſia Græca catholica adhuc valida
eſt forma abſolutionis deprecatoria; tum quia
nulla alia niſi hæc in eorum Euchologiis ocenr⸗
rit;

R, dec
feltino
1w fit:
le elita
Un fort
Meſſtati
Drmd ind

Drmaind

rma del
in in e
etet ex
Mmins in
IN 1 M
ton gria
Gicativzmn
Ujunckis
Eit
Erecitot
Polutio⸗
ncepren
Criüns E
um tbſol
in

A di

Cüſetti,
Rerin .
1e drhin
dt, Ah
cdelchen
ndeacize
Verba ad
in Loch.
no /⸗
on
innto
1 Ten
Cictthtr 4
las indt

m fnſe.

etlin
tio, iin
tnm ke

e dele

dletam, E
Bert an
namddr
Wamm d
08, Mef
prohrkin
Oriummtt
na tul
S COIN

ibus Le.

Vnbsil
nmun i
n N
,fitdl

Gattctr?

fom
i,en
ien, 6
mmenn
ola e
tui
Neht1

„

De Eænitentia. 497

R, nec in Concilio Lugdunenſi II. nec in Flo-⸗
rentino valor abſolutionis Græcorum impugna-
tus fnit: tum quia Clemens VIII. in inſtructio-
ne edita a. 1595. ſuper rit. Grzec. permilit eis
uſum formæ deprezativee, ita tamen, ut ſi in caſu
neceſſitatis Latinos Catholicos abſolvant, utantur
forma indicativa, gtio. A Sæculo vero XIII.
ſorma indicativa ita in Eecleſia Latina obtinuit, ut
forma deprecatoria modo fit invalida: tum quia
jam ita creditum fuit tempoze S. Thomæ, uti
petet ex ejus opuſculo 22. Et Pranciſcus May-
ronius in 4. d. I4. a. I. ait: formam deprecati-
vam a nonnullis obiervatam improbatam fuiſſe;

tum quia Plorentinum & Tridentinum formam in-

dicativam expreſſe atſignant, imo Tridentinum
Tubjunctas preces ab eilentia formæ expfeffie ex-
cludit. Deicis I. S. Scriptura non meminit formæ
deprecatoriæ: Et juxta Trident Sefl. 14. cap. 6.
Abfolutio eſt a &us judicialis, in quo ſententia
non deprecaforie, ſed indicative profertur. Neſp.
Chriſtus Eccleſiæ liberum reliquit, modum for-

mam abfolutionis exprimendi, unde nunc depre-

Ccativa, nunc indicativa forma uſa fuit. Natura
Aactus judicialis non exigit maxime in miniſtre
Poœnitentiæ, ut modo indicativo exprimatur, quia

Sacerdos in ſacro tribunali miniſteriali Auctorita-

te judicium exercet, adeoque tacite Deum invo-
Cat, ut factum fuum ratüm habeat. H. Pontifi-
cale Egberti apud Marten. t. 2, jam refert formam
indicativam: Et Hugo Menardus in Sacramentar.
S. Gregorii teſtatur, Græcos poſt deprecationes heæc
verba addere: habeo te venia donatum. Et Goar
in Euch. Græc. hanc ormam affert: Inſuper ego

abſolvo te ab omnibus percatis ais. Et Arcudius

1. 4. Concord. c. 3. oſtendit, formas CGræcorum
deprecatorias æquipollere Latinis indicativis.
KXeſp. Tempore Egberti formzæ deprecativæ in-
dicativa jam acceſſerat: Goarius fatetur, formas
illas indicativas a Latinis ad Græcos noſtremis
. his
Schram Infiit. Theol. Tom. III. 11

498 Caput XVII.

his temporibus miflas efſe. Arcudius ſolum fin=
git formam indicativam hanc: habeo te abſolutum;
dicit tamen, eam in Euchologio non reperiri, li-
cet in ore multorum confeſſariorum verſetur: ſed
ſine ulla Auctoritate publica.

Reſolyuin- Corotl. Praft. Imo. In praxi Abſolutio ita confertur:
tur caſus.

Ante confeſſionem Sacerdos format ſignum Cru-
cis ſuper poenitentem dicens: Dominus ſit in cor-
de tuo, & in labiis tuis, ut rite confitearis omnid
peccata ta in nomine P. &. F. & S. S. Amen
Audita confeſſione & injuncta pœnitentia dicit:
MWiſereatur &c. & deinde dextera verſus pœni⸗
tentem elevata, dicit: Indulgentiam &c. Domi-
nus noſten JFeſus Curiſtus te abſolvat, & ego au-
Roritate ipſius abſolvo te ab omni vinculo excom-
municationis, (ſi pœnitens ſit in ordine ſacro, ad-
ditur, ſuſpenſionis, quod omittitur, fſi ſit laicus,
vel necdum Subdiaconus) & interdicti, in quan-
tum poſſum, & tu indiges. Deinde ego te abjol-

vo a peccatis tuis in nomine P. &. F. &. J. S. Amen.

FPaſſio Domini noſtri Jeſu Chriſti, merita Beatæ Ma-
rid Eirginis, & omnium ſankorum, quidquid bom
feceris, & mali ſuſtinueris, ſit tibi in remiſionem
veccatorum, augmentum gratiæ, & praæmium vita
ternæ. Amen. 2do. Ad abſolutionem requirun-
tur verba; & nutus vel ſcriptura non ſufficit.
Item poenitens debet ſaltem moraliter eſſe præ-
ſens confeſſario, ita ut ipſi voce communi, licet
paulo elatiori, loqui poſſit: hinc poteſt quis e
feneſtra abſolvere jacentem in platea; item ſtans
in littore naufragantem in torrente: Item ſi pœ-
nitens poſt injunétam poenitentiam mox abeat;
poterit confefſarius diſcedentem abſolvere, ſi eum
prope adhuc videat, ſecus ſi eum non videat, vel
non audiat. 3tio. In confeſſionibus frequentiori-
bus omitti poteſt, Miſereatur &c. & Indulgen-
tiam, & ſatis eſt dicere: Dominus noſter &c. us⸗
que ad Paſſio &c. urgente vero neceſſitate brevi-
ter dici poteſt: Ego te abſolvo ab omnibus cen-
Huris, & peccatis in nomine P. & F. & S. S. Ated.
.

Aonte
Pronen
ntio
nnen el
Ene: &
iigentin

iis l)

Eit, Om
noriele,
Noraimen
Mliten
nlo tibt
Uria. I
Wriat
Mlro
me: vel
le form
e: gn
le ſunt:
r: 1e
1hetertis
titd&
Imn,A
Wnnlii
delad. De
VoNN
Mon e
eiedlon
küi
Aold
bolt pr
roi
4 be⸗
ten die
Aerke
Uinen
loite de
1

ins ſoln;
dhltn
n neii
Vetlen,

ita enlmn
t ſnnſ
inns ſr
fteuntn
nitentulit
Fetns
5.
t, Gi!
ineiln un
ine ſaunmi
üſtin
ci A
e1
. K0
iu inl
guit
ii nſmn
eniut
len tell
ON ſud
ten de⸗
Onnnmi 1
S
X
19
N ſden!

4

*
ſele

Eba⸗
ake,
tr⸗
.* .

6

De Brnitentia. 499

Si Confeſſarius advertat, nihil adefſe, quod fu-
ſpicionem cenſuræ movere poſſit, licite omittitur
abſolutio a cenſuris, Dominus noſter &c. tutius

tamen eſt omnia juxta præſcriptum Eccleſizæ pro-

ferre: & ideo ſi ex negligentia; miſerentur, In-
dulgentiam, & Faſſio Domini, invocatio &. §. Tri-
nitatis ly ego ſine contemptu omittantur, veniale
erit, omittere vero Iy a peccatis eſt peccatum
mortale, cum ob diverſitatem ſententiarum in
Sacramentis adminiſtrandis tutiorem ſententiam
ſequi teneamur. Ato. Valida eſt hæc forma: re-
mitto tibi peccata tua; ſed probabilius graviter
illicita. Item valida eſt hæc forma, quando quis
autoritatis cauſa dicit: Nos te abſolvimus: vel:
abſolvo dominationem tuam: vel: abſolveris a
me: vel: abſolvaris a me. Invalidæ autem ſunt
hæ formæ: utinam abſolvaris: vel: abſolvat te
Deus: quia ſunt formæ deprecativeæ: formæ du-

biæ ſunt: placet, quod abſolvaris: jubeo te ab-

ſolvi: remittuntur tibi peccata tua: abſolvaris
à peccatis tuis. Abſolutio ſub conditione de præ-

terito & præſenti eſt valida v. g. ſi non ſis abſo-

lutus, ſi poſſim: ſi ſis capax, ego te abſolvo:
ſub conditione vero de futuro, eſt invalida. Sto.
Abſolutio poteſt ab uno pluribus ſimul dari, di-
cendo: Ego vos abſolvo a peccatis, ſicuti abſol-
vuntur multi milites ſimul ante prælium. 6to.
Non expedit abſolutionem alta voce proferre ob
periculum, ne circumſtantes in notitiam indiſpo-
ſitionis poœznitentis deveniant, ſi omittatur. Ztimo-
Abſolutio repetenda eſt, in eadem confeſſione, ſi
poſt primam abſolutionem pœnitens novum pec-
catum neceſſario confitendum confiteatur, ſecus

vero, ſi non ſit neceſſarium: ſi mortale dubium

ſit, jubeatur pœnitens in communi ſe accuſare de
antea diétis, & elicito novo dolore abſolvatur.

Si Confeſſarius rationabiliter dubitet, an abſolu-

tionem dederit, vel omnia eſſentialia protulerit,
licite poteſt, imo ſi pœnitens mortalia confeſſus
ſit, debet repetere abſolutionem, ſub tacita ſaltem
1i 2 con-

Miniſter

500 Caput XMVII.

conditione; ſi non es abſolutus: qui autem fine

cauſa abſolutionem ſuper eadem peccata in ea-
dem confeſſione repetit, graviter peccat: fi ex
ſcrupulo faciat, ordinarie peccat venialiter, quia
facit, ne Deum offendat, nec proximo noceat.

H. 1093.

Miniſter Sacramenti Poœnitentiæ eſt ſolus

Peniten- Sacerdos. Nam Imo. Chriſtus ſolis Apoſto-
tiaæ da- Iis, eorumque in ſacerdotio ſucceſſoribus

berdos.

dixit Joan. 20. Quorum remiſeritis peccata Go.
Ex quo Tridentinum Sefſ. 14. can. 10. defi-
nit: & quir dicerit, Sacerdotes, qui in peccato
mortali ſunt, poteſtatem ligandi & ſolvendi non
hahbere: aut non ſolos Sacerdotes éſſe miniſtror
abſolutionis. . . anathema ſit. 2do. Patet ex
traditione, cujus teſtes ſunt præter S. Baſi=
lium, S. Chryſoſtomum, S. Hieronymum
alibi (H. 1066.) laudatos, S. Ambroſius I. 1.
de poenit. c. 2. dicens: Jus hoc ſolis pvermiſum
eſt Sacerdotibus. Et Innocentius I. epiſt. ad
Decent. c. 7. Cæterum de pondere æſtimando
delidtorum bacerdotis eſt judicure.

Solvuntur Schol. I. Waldenſes, & Wicleffitæ docent, ſolum

objebtio-
NS.

probum Sacerdotem habere poteſtatem abſolvendi.
Proteſtantes vero, quia afſerunt, peccata poſt
Baptismum remitti per prædicationem Evangelii,
quatenus fidem excitat, conſequenter docent,
ſolvendi poteſtatem eſſe penes eos, qui promiſſa
Dei in Evangelio contenta annuntiant. I. Quia
ſi illa verba: quorum remiſeritis: ad ſolos Apo-
ſtolos ſpeétarent, tuno ſoli Epiſcopi eorumque
ſucceſſores poſſent abſolvere: Ergo ad omnes ho-
mines ſpectant. eſp. Chriſtus ad Apoſtolos, ut
Presbyteros, locutus eſt, uti conſtat ex conti-

nua traditione Eccleſicz. II. Jac. 5. V. 16. ic.
Ur?

t lor
Mce 0.
nN hor
Cnttentor
ui: adn
ahlent
Vendumm
, ſnn
II. e.
Uikem he
Oellls
letnr: S
Nn e S
Dcunentali
Hil exhe
I, nON
Wo ſch
ünt, g
Uohino

Uula Mor
nis dlin
ufetes
ut dece
Etut Vid
Rer dncon
Tin
NISs ehe
Penitertie
lur inpo
eil man
wentalis
6Cn
is ife
Eeln ſie
fan,
§.D. 1
non ver
Rtur.
Uente in

De Peænitentia. 5014
mtent

h tur: Confitemini alterutrum peccata veſtra. Néſp.
ret, Alii de Confeſſione Sacramentali hoe explicant,
eiltz ita ut homo homini non cuilibet, ſed Sacerdoti
NodNi confiteatur, nam de hoc in præcedentibus locutus
fuit: Inducat Preshiſteros Eccleſiv. Vener. Beda
explicat de peccato veniali. Alii volunt, intel-
ligendum eſie de confeſſione ex mera humilitate
te facta, ſine data abſolutione a miniſtro incapaei.
ſalst III. c. Sanktum, de conſeer. refertur, & laudatur
quidam pœnitens, qui in articulo mortis laico
ſerit confeſſus fuit. Et c. quem pœnitet. d. I. de pœnit.
li, unit dicitur: Si dezſt Sacerdos, confiteatur proximo.
an. 1o Reſp. c. Sanktum non loquitur de confeffione Sa-
gui nfi cramentali, ſed quadam converſione ad Deum ex
tuaie laici exhortatione ſecuta, & pius animus lauda-
ſalunii tur, non vero factum approbatur, ſi laico con-
D m feſſio facta fuerit. In c. quem pœnitet. Solum
do. Pur dicitur, quod in defectu proprii Sacerdotis, liceat
gtet 5h proximo Sacerdoti confiteri.
Terouyn

hena! Schol. 2. Morinus 1. 8. de pcoœnit. c. 23. putat, Dia- JIn Dia-
ir ng conis olim conceffum fuiſſe, & audire pœnitentes conus mi-
N) 67 confitentes, & eos Sacramentaliter abſolvere ur- niſter eſſe
81. ⸗ gent⸗ neceſſitate in defectu Sacerdotis. Verum poſit.
lere en certum videtur, Exomologefin in vitæ diſcrimine
per diaconum olim datam non fuiſſe confeſſionem
. & abſolutionem Sacramentalem: quia S. Cypria-
ent,1 nus ep. 12. ait: Exwomologeſin eſſe miniſierium
en ihli⸗ poœnitentiq & ſubſtrationis, qua lapſi proſterneban-
. tur impoſitioni manuum, non tantum Sacerdotum,
Jed etiam Cleri. Ex quibus verbis nulla Sacra-
mentalis abſolutio colligitur. Won obſtat . Quod
S. Cyprianus ep. 12. dicat, lapfos in caſu neceſſi-
tatis abſente Sacerdote apud Diaconum exomolo-
geſin facere poſſe manu eis impofſita in poeniten-
tiam, ut veniant ad Dominum cum pace. Kéſp.
S. D. loquitur de abſolutione a poenis Canonicis,
non vero de Sacramentali, uti ex cit loco colli-
gitur. II. Conc. Eliberitanum c. 32. ſtatuit: co-
gente infirmitate neceſſe eſt, Presbyterum commu-
113 . nio⸗=

An con-

Jeſſio laico

facienda.

502 Caput XVII.

niouem præſtare, & Diaconum, ſi ei juſſerit Sacer-
dos. Idem habetur apud Alcuinum 1. de Div. off.
in Conc. Londinenſi a. 1200. c. 3. & Odo Epi-
ſcopus Pariſienſis in ſtatutis Synodalibus ſtat. 56.
ait: Prohibemus diſtrille, ne Diaconi ullo modo
audiant confeſſiones, niſt in arttiſſima neceſſtate.
Et c. fures de furtis. dicitur: fures .ii cam-
prehenſi, aut vulnerati Presbytero vel Diacono con-

Joſſi fuerint, communionem eis non negamus. Reſp.

Concilium Eliberitanum loquitur de reconciliatio-
ne canonica, ſicuti etiam Alcuinus. Concilium
Londinenſe, & Odo Epiſcopus Pariſ. concedunt
quidem Diaconis, ut in extrema neceſſitate con-
feſſiones excipiant, & poenitentiam imponant,
ſed non ut Sacramentaliter abſolvant. Denique

in cap. fures. error irrepfit, legi enim debet:

Presbytero, & Deo, uti habetur in Concilio Tri-
burienſi; ex quo hoc capitulum deſumptum eſt.

Schol. 3. Quæritur, an olim in caſu neceſſitatis non
habita copia Sacerdotis laicis confeſſio facienda
fuerit. Dicendum eſt mo, Permultos olim in
vitæ exitu abſente Sacerdote laicis coglllas
fuiſſe. Sic S. Auguſtinus ep. ad Fortun. refert,
naufragum quendam laico confeſſum eſſe. Cæſa-
rius dial. 3. narrat, quosdam in Palæſtina navi-
gantes Sodalibus laicis peccata confeſſos eſſe.
Odericus Vitalis ad an. 1085. idem narrat de Ri=
cherio commilitonibus ſuis confitente. Similia
leguntur de Guidone magiſtro equitum contra Sa-
racenos pugnante: teſte Jonvilio: in hiſt. Gall.
c. 45. & de hiſpanis contra eosdem certantibus;
apud Bollandum: 30. Maji. Imo ad hanc confeſ-
ſionem hortabatur S. Thomas q. S8. ſuppl. a. 2.
S. Bonaventura in 4. d. 17. & S. Raymundus I. 3
de pœnit. c. 30. 2do. Hæc tamen confeſſio nec
fuit Sacramentalis; nam S. Thomas I. c. ait, quod
in confeſſione laicis facta non ſit aliquid porte
miniſterii, ſcilicet abſolutio, & ſatisfaklionis injun-=
Rio, ſed tantum, quod ga Sacramentum aduriiu

er gurle
4 lalute
uit, ime
cilatio,
iltas enl

U ant
elitenti⸗
en ore
lenlrs,
It 3 R
Gele
13 e
mi in
Pſclemr⸗
lirn tin
niun in
Vun npnt

Nuſinin
Pnuintnen
i,
fuli ſon
Piniti
Uns con
Klexand
tiin
furn
Meren
e iſe
Uemn:
ohet

in

De Panitentia. 803

lmi ex parte pœnitentis: nec fuit, nec eſt neceſſaria
1eN ad ſalutem, quia abſolutionis beneficium non tri-
KCot buit, imo non expedit, niſi a proximo vel recon-
Uhng e⸗ ciliatio, vel conſilium peti debeat, vel major hu-
oni un militas cum diſcretione eam ſuadeat.
ins ſt
ü, §. 1094.

Eghnu
teronit
ltms ſtatem ordinis Imo, ſive ſæcularis ſit, ſive

gelike regularis, aut habere Parochiale beneficium,
n ru aut ab Epiſcopo ad confeſſiones excipien-
t. das eſſe approbatus. Ita ſtatuit Tridentinum

Ut autem Sacerdos valide Sacramentum Sacerdos

Poenitentiæ adminiſtret, debet præter pote- debet Me
approba-

tus.

candi ſeſſ. 23. Cc. 15. de ref. dicens: Quamvit Frer-
nntmt byteri in ſua ordinatione a peccatis abſolvendi
voteſtatem accipiant, decernit tamen &. Synodus,
eelnan nullum etiam Regularem poſſe confeſſiones acu-
aa larium etiam Sacerdotum audire, nec ad id ido-
is neum reputari, niſi aut Parochiale beneficium,
ius autt ab Epiſcopis per examen, ſi illie videbitur
tm, neceſſarium, aut alias idoneus judicetur, & ap-
pvrobationem, quœ gratis detur, obtineat: privi-
onlli legiis, & conſuetudine quacungue etiam immemo-
untt riali non obſtantibut. Pius IV. in Bulla. In

r. S Principis a. 1565. omnia Privilegia regulari-
bus conceſſa ad terminos Tridentini revocat.
Alexander VII. damnavit hanc propoſitionem:
Satisfacit prœcepto annuc confeſſionis, qui con-
fitetur regulari, Epiſcopo prœſentato, ſed ab eo
injuſte reprobato. Et in decreto ad Ep. Ande-
gav. idem Papa damnavit hanc propoſitio-
nem: Regularer ordinum mendicantium ſemel
approbati ab uno Epiſcopo ad confeſſiones audien-
das in ſua diœceſi habentur pro approbatis in ait⸗
i1 4 ic-

504 Caput XVII. .

diuceſtbus, nec nova Epiſeoporum indigent ap
probatione.

Approha- Schol. Approbatio tempore Concilii Lateranenſis di-

to qauid.

ſtinéta fuit a jurisdictione; Approbatio ab Epi-
ſcopo, Jurisdictio a Parochis data fuit: Aſt in
Tridentino mutata eſt hæc diſciplina, & jurisdictio

ab approbatione Epiſcopi amplius non diſtingui-

tur. Hinc Approbatio ſecundum ſe, & incom-
plete ſumpta eſt Authenticum teſtimonium Epi-=
copi, vel eſus Vicarii de idoneitate Sacerdotis
ad excipiendas confeſſiones. Hoc modo differt
a jurisdictione, quæ eſt actus voluntatis dans po-
teſtatem expeditam abſolvendi; cum econtra Ap-
probatio ſit actus intelleétus circa idoneitatem
Sacerdotis. Approbatio autem complete ſumpta
definitur a Clericato deciſ. 37, de Poœnit. Eſt ju-
dicium Epiſcopi, vel ejus Vicarii de confefſarü
idoneitate quoad ſcientiam & probitatem, ſimul-

que concefſio jurisdiétionis pro audiendis & ab⸗ .

ſolvendis poenitentibus in foro interno & Sacra-
mentali.

KRaſolvun- Coroll. Pra. rmo. Parochi eoipſo, quod eis ab

tian Caſus.

Epiſcopo cura animarum demandetur, ad audien-
das confeſſiones ſuorum ſubditorum approbati eſſe
cenſentur. Standum tamen eſt ſtatutis diœceſanis,
ubi ante præſentationem ſolent prius approbart
prævio examine, & jurisdictio exprefle concedi-
tur. 2da. Regulages poſſunt cnilibet Sacerdoti,
quem Prælatus illis ſecundum ſtatuta ordinis con-
ſtituerit, confiteri, etſi ab Epiſcopo approbatus
non ſit, quia Tridentinum decretum ſunm reſtrin-
Xit ad confeffiones Sæcularium. Confeſſarii ta-
men monislium fpecialiter approbari debent ab.
Epiſeope: ex conſtit. Gregorii XV. Liiſerutabih.
3tio. Quodfi approbatio etiam injuſte negetur, va=
lide tamen quis abſolvere non poteſt juxta prop.
ab Alex. VII. damnatam. Ato. Parochi & regu-=
lares non poſſunt extra fuam diœceſin excipere
Valide confeſſiones ſine approbatione Epiſcopi loci⸗

qui

A olns:
uderel
icnead e
(peregt
fiſnum
ete,
ſin gerte
onidus ⸗
linis
6 Eotcop
Dentssfont
eſ en
odehenin
lubeit hen
hei o
on veto,!

et De
po ne
Mlrnlte
ſcderto

okico

in mllie

ſe e
atenne
Unthn

umi⸗

eenn
kluittr
Wie ſi
u Ch
r .
nſo
t
en gn
e on

De Pænitentia. 505

ledtx qui folus approbare poteſt. Parochus tamen hu⸗
us diceceſis probabiliter non indiget alia approba-
tione ad audiendam confeſſionem ſui ſubditi, cum

ne quo peregrinatur in alia dieeceſi: & Regularis po=
betnih teſt ſuum ſocium regularem ejusdem ordinis ab-
folvere in quacunque dieceſi cum eo exiſtat,
6 quia decretum Trident. ſolum loquitur de confeſ-
non i ſionibus ſæcularium, & Religioſorum alterius Or-
e, N dinis Miflionarii item caſtrenſes alicui legioni
imonin! ab Epiſcopo præfecti pro adminiſtrandis Sacra-
tate Alen mentis ſunt illius parochi, ubicunque legio fuerit,
e mod quæ eſt eorum Parochia. Sto. Monialis extra
tatis em monaſterium degens cum licentia ſuperiorum, ſi
n contn habeat facultatem cuicunque approbato confitendi;
4 fConein abſolvi poteſt; quæ communius datur, ſi diu;
nhlete in non vero, ſi una vel altera die extra monaſterium
Cen. Li degat., Pro deſignandis confefſariis extraordina-
de CN riis pro monialibus ſervetur Bulla Benedicti XIV.
aten,“ PFafioralis curæ. timo. Approbatio faéta ab Epi-
diench ſcopo excommunicato non tolerato, vel ſuſpenſo
erno N ab officio & jurisdictione non valet: non gratis

data valida ſed illicita eſt. 8vo. Doctor Theolo-
giæ non eoipſo approbatus eſt ad confeſſiones,
licet examen remitti illi poſſit. Approbatio vero
durat, quousque non revocatur, vel donec tem-
pus præfixum elapfum fuerit.

F. 1095.

Secundo ut Sacerdos valide abſolvat, Debet ka-
requiritur in eo jurisdicio, quæ ex dictis bere ju-
hodie ſimul cum approbatione confertur. risdi Rio⸗
Hanc Chriſtus ipſe Apoſtolis ſuis dedit
Joan. 20. dicens: Sicut miſit me Fater, Sα
Ego mitto vor. Et Conc. FPlorent. in decre-
to ait: Miniſter hujus Sacramenti eſt vacerdos
habene auktoritatem abſolvendi vel ordinariam,
vel ex commiſſtone ſuperioris. Rationem dat
11 5 Xri⸗

506 Caput XVII.

Tridentinum ſeſſ. 14. cap. 7. Quoniam igitur
natura & ratio judicii illud expoſcit, ut ſenten-
tia in ſubditor duntaxat feratur; perſuaſum ſem-
vVer in Eccleſia Dei fuit, & veriſſimum eſſe Sy-
nodus hœc confirmat, nullius momenti abſolutio-
nem eéam eſſe debere, quam Sacerdos in eum pro-
Jert in quem ordinariam, aut ſubdelegatam non
habet jurisdictionem. Denique cuique in veteri Ec-
cleſig diſciplina verſato ſatis conſtat, ſine Epi-=
copi licentia Sacerdotes non potuiſſe aut peniten-
tiam imponere, aut abſolutionem impertiri.

KReſolvun- Schol. I. Dicis I. Quilibet Sacerdos in ſua ordina-

tur caſus.

tione accipit poteſtatem dimittendi peccata per
impoſitionem manus Epiſcopi, & illa verba, Ac-
cipite Spiritum, quorum remiſeritis &. Keſy.
Accipit poteſtatem remotam, quæ proxima fit
per Jurisdictionem datam; quæ olim quidem,
quando Presbyteri aſcribebantur certæ Eccleſiæ
in ſua ordinatione ſimul cum poteſtate ordinis
conferebatur, aſt quando invaluerunt ordinatio-
nes vage ſub titulo patrimonii, ſeparatim datur,
quando illis ſubditi aſſignantur. II. In aliis Sa-
cramentis ad valorem in miniſtro non requiritur
jurisdictio: Ergo nec in Pœnitentia, nam quilibet
Hibi judicem arbitrum eligere poteſt. NR&aov. Di-
ſparitas eſt, quia alia Sacramenta non habent for-
mam judicii, in quo Judex jurisdictionem habere
debet, & in cauſis criminalibus, ad quas Judicium
Sacramentale ſpeétat, quivis fibi arbitrum eligere
nequit, ſed tantum in cauſis civilibus, ubi agitur
de rebus dominio noſtro ſubjectis, cum econtra
in criminalibus agatur de offenſa contra rempubli-
cam vel Principem, & in peccatis de offenſa con-
tra Deum, ubi judicium eſt penes perſonam læ-
ſam, vel eos, in quos hanc auctoritatem cum
jurisdiétione tranſtulit.

Schol.

llan. N
ſbittos:
Gitoris
iſent
Onnes ſi
Mochus
ſuos ſt
it ex

(Cnl. Nod
etioid
tin hecet
giol ,
Mur ir
ſan h
Gſſſione
ſul
peru.
Uentur
i ſd
uilifit
lrMvi
nn Ei
Wie
id
Alytt
lfere 0
Uinii en
Mür,
ſolntio
woneti
Denn he
letdos
Uidnem
rm
etie
Chltun.
error

Wtizn

De Pænitentia. 507

nin Schol. 2. Gurisdiſtio igitur eſt poteſtas, alios tanquam gurisdi-

dt, e ſubditos in foro conſcientiæ judicandi. Alia eſt Rio quid.
mſuſuf ordinaria, quam quis habet vi officii ſui, cui an⸗
1 nexa eſt cura animarum, qualem habet Papa in
matil omnes fideles; Epiſcopus in ſuos diœceſanos;
Henti ſte Parochus in ſuos Parochianos; Prælati exempti
0r innß in ſuos ſubditos. Delegata eſt, quæ alicui com-
ilen petit ex commiſſione Ordinarii.
in inl

ot, ſel Coroll. Pract. Imo. In articulo mortis & defectu Reſolvun-

nl Sacerdotis approbati, quivis Sacerdos ſuper om- zmr caſus.
S nia peccata obtinet jurisdictionem. Item Reli=
npetitn gioſi ab Epiſcopo ſemel aut ſimpliciter approbati
vount in diacceſi approbantis quovis anni tempore
in ſudd etiam Paſchali, & quorumcunque etiam infirmorum
hdi pecun confeſiones audire, absque ulla Farochorum vel
la vemn ipſius Epiſcopi licentia. Ita Clemens X. in conſtit.
is & Juperna. Regulares etiam approbati ab Epiſcopo
Ne win dicuntur jurisdictionem accipere non ab Epiſco-
gln d pis, ſed immediate a ſummo Pontifice in omnes
enk s Chriſti fideles ſaltem ſæculares. Verum quousque
tehe ca hæc Privilegia regularium exemptorum ſe exten-
nlnt in dant, & in quantum teneant, Praxis docere de-
epatttud bet dioceſium. 2do. Sacerdos non approbatus
4 1 nequit abſolvere a venialibus ex decret. Cum ad
⸗ aures. ſub Innocentio XI. 3tio. Non licet ab-
n n ſolvere cum jurisdictione dubia vel tenuiter pro-⸗
u 1 babili extra caſum neceſſitatis, pro celebratione
Mifſſiæ, vel annua confeſſione facienda, ubi ab-
nt, ſolutio ſub conditione dari poteſt, & pœenitens
in moneri debet, ut Sacerdoti certam jurisdiétio-
n nem habenti iterum confiteatur. Econtra Sa-
*“ cerdos valide & licite abſolvit, qui habet opi=
,

nionem vere probabilem circa jurisdictionem, &
titulum coloratum v. g. beneficium curatum ap-⸗
parenter legitime collatum, licet re ipſa ob oc-
cultum impedimentum nullum: quia tunc adeſt
error communis, & Eccleſia dat jurisdictionem
c: non quidem ſtabiliter, ſed pro fingulis actibus in
grstiam ponitentium, ne pereant, vel plurimas
CON=

Gnmttt,

508. Caput XVII.

confeſſiones teneantur repetere. Id quod vel ma-
Xime tenet, quando adeſt cauſa gravis neceſſitatis
aut magnæ utilitatis. Ato. Jurisdictio præſumpta
non fufficit, quia hæc non eſt actualis conceſſio
poteſtatis abſolvendi, ſed eſſet conceſſio ſuperio-
ris conceſſuri jurisdiétionem, ſi in his circum-
ſtantiis peteretur: nec ſufficit ratihabitio de futuro
v. g. ſi ſuperior reſciverit abſolutionem a me da-
tam, eam ratam habebit; quia Sacramentum ne-
quit efſe dependens a voluntate futura ſuperio-
ris: ratihabitio autem de præſenti, vel præ-
ſumptio de præſenti, ſi fundentur in fignis ex-
ternis, quando quis præſente, ſciente, & non
contradicente ſuperiore ad confeſſiones audiendas
aeccedit, aut parochus jam antea dixiſſet, ſibi gra-
tum eſſe, ut quis in ſua Parochia confeſſiones au-
diat, ſufficit. Sto. Si vel recefſus vel legitima
conſuetudo adfit, ut quis in locis conterminis ſuæ
dioeceſis confeſſiones audiat, licite & valide ab-
ſolvit, quia ſic per recefſum expreſſe: per con-
ſuetudinem vero ob tacitum Ordinariorum con-
ſenſum approbatio & jurisdictio conceditur: Re-
gulariter ab Epiſcopo joci, in quo quis confeſſio-
nes audit, danda eſt jurisdictio. Diſtantia vero
conterminorum dicecefis diſcenda eſt a conſuetu-
dine. 6to. Qui habet jurisdictionem ordinariam,
poteſt eam alteri Sacerdoti delegare, vel ad per-
petuum, vel ad tempus. Qui autem tantum ha-
bet jurisdiétionem delegatam, nequit eam alteri
ſubdelegare, niſi Ordinarius hoc permittat. Si

cui demandata ſit univerſitas cauſarum, ita ut

quaſi Ordinarii munere fungatur in judicandis om-
nibus caufis certi generis, aut in certo loco, quod
ſit, ſi cui delegetur jurisdiétio, ut ſit in privile-
gium perpetuum ratione dignitatis, & non ſit pri-
vilegium perſonale, hanc jurisdictionem in uno
vel altero caſu alieni ſubdelegare poteſt. Item ſi
cui committatur viearium offieium v. g. Parochi
abſentis, unam vel alteram cauſam, uti excipere
Confeiſiones, ſubdelegare poteſt, non tamen to-
tum

7

n offe
iituens
lite in

isci
ſad cal
en N
Aitie 1
Cen
Külntne
ütna

Reter,

zlit,
la e
tommnnit
kelidn
Pufnr nn
oflren
tiend,
ftioc
irtlert,
ſetun:
Eiſins
harä
ronhit
leit 3,
1 Nn
Etrhi

Dunm
Nrne
Edotes
ſcient

eget

4

De Peænitentia. 509
Man tum officium, niſi fit conſuetudo contrfaria, &
inſtituens Vicarium, & ſciens conſuetudinem im=
ire r. plicite in ſubſtitutionem conſentiat.
Melr.
Ruiis ne
nceliuyi H. 1096. V
in Rn Jurisdictio Sacerdoti conceſſa limitatur Xeſerva-
a quoad caſus a ſuperiore ſibi reſervatos. Eſt tio quid.
n, autem Reſervatio reſtrictio jurisdictionis ne-
un (eſſarize ad abſolvendum a certis peccatis.

i, e5 Et Caſus reſervatus eſt peccatum, ad cujus
rin i abſolutionem inferioribus Sacerdotibus re-
Rce l ſtricta eſt jurisdictio.
10es Ulli . . . ”ä
ie i Schol. Reſervatio quoad finem ſpeétata I. alla eſt Qaoki=

,hläime pœnalis, in odium & poœnam alicujus peccati: pleæ.
8 ve alia eſt medicinalis ob bonam gubernationem
Onternx: communitatis. Pœnalis tunc eſt, quando ſupponi⸗
& W tur delictum: medicinalis, ſi non ſupponatur, ſed
ele: e ponatur ut medicina præſervativa;, ne delictum
wariomun Hat, vel repetatur, ideo omnes reſervationes, quas
Nelitme habemus, videntur ſimul efſſe medicinales. 2. Re-
i⸗ s ſervatio quoad modum alia fit direſte, cum ſupe-
Dlrie rior reſervans jurisdictionem confeſſarũ habet ſibi
ſuens ſubjectam: alia eſt indirette, quando fuperior re-
ius ſervans jurisdictionem confefſarii non habet ſibi
enai ſubordinatam, ſuum tamen ſubditum ei ſolum
quoad aliqua peccata, non vero quoad omnia ſub-
ltein Lun.

a jicit. 3. Reſervatio quoad canſam efficientem alia
llſ en eſt Papalis, alia Epiſcopalis, alia Regularis. 4. Re=
ſervatio alia eſt a jure, alia ab homine faéta.

F. 1097.
Summus Pontifex & Epiſcopi caſus ſibi Papa &
reſervare poflunt, a quibus inferiores Sa- Epéſcopi
cerdotes abſolvere non poſſunt etiam in foro caſus re-

conſcientizæ, niſi poteſtate ab illis ſpecialiter kaie

delegata. Ita patet Imo ex praxi univerſalis
Eccle-

510 Caput XVII.

Eccleſiæ, ex qua conſtat, jam olim reconci-
liationem publice pœnitentium Epiſcopis fuiſ⸗
ſe reſervatam. Reſervationes Papales, ita,
ut Epiſcopi a quibuscunque caſibus in foro
conſcientiæ abſolvere non poſſent, juxta Tho-
maſſinum & Van Eſpen de Sacr. Poen., tit. 6.
c. 7. paulo ſerius auditæ ſunt, nam circa Sæ-
culum rImum ceperunt nonnulli quosdam
graviorum criminum reos ad ſedem Apoſto-
licam mittere, ut vel a Papa reconciliarentur,
vel poenitentiam acciperent, qua peracta ab
Epiſcopo abſolverentur: imo nonnunquam
generali decreto ſtatuebant, aliquos gravio-
rum criminum reds a ſolo Papa eſſe abſolven-
dos, ut a peccatis melius abhorrerent, uti
patet ex Concilio Londonienſi a. 1143. Item
in Conc. Viennenſi a. 131I. in Clement. Re-
ligioſi. prohibetur regularibus, ne in caſibus
ſedi Apoſtolicæ, aut locorum Ordinariis reſer-
vatis abſolvant. Et Trident. c. 1I4. can. II.
i quie dixtzrit, Epiſcopor non habere jus reſer-
vandi ſibi caſus, miſi quoad externam politiam,
atque ideo caſuum reſervationem non protubere,
guominus dacerdos a reſervatis vere ubſolvat,
anathema ſit. ado. Rationem dat idem Tri-
dent. cap. 7. ex natura Sacramenti Poniten-
tiæ, quod cum exerceatur per modum judi-
cii, prærequirit in miniſtro jurisdictionem,
quæ cum ſit penes Eccleſiæ diſpoſitionem,
Epiſcopi eam reſtringere, & extendere pro
ſalute animarum, & diſciplinæ conſervatione
poſſunt. Sunt autem variæ cauſæ, cur pec-
cata quædam in Eccleſia reſerventur 1. ut in-
ter miniſtros Eccleſiæ conſervetur deblus
oIdo;

to, &!
flelom ge

fehi, n
Ceitam pr

nle per
Hileriori
Aud ſope
Eundo fn
iubus

lnrl. end.,
Uiqun er
leerniti ee
ds R
Unmexlit
Pnn, n
We futie
deticos
3 Herels
Uelictorn
onm .
i 1
le, ge
ülüicren
rn
telaten⸗
er tuli
Eekd
tünn d
telerviin
er in y
em fuan
Prati tt
li
An ol
dr ne
kerzet
ſue i

enr eti

De Pænitentia. 511

Clnten ordo, & hierarchia. 2. Servit ad rectam
en fidelium gubernationem; ut non omnes con-
baukst feſſarii, qui forte non habent omnes debitam
mak beritiam pro directione pœnitentis, a quibus-
,umm cunque peccatis abſolvant. 3. Si pœnitentes
Dad, ab inferioribus Sacerdotibus non abſolvantur,
umtn ſed ad ſuperiores mittantur, illa difficultas in
Iiun Adeundo fuperiofem retrahet eos a culpis gra-
Sden e vioribus.

Onclum Soyoll. Praft. rmo. Summus Pontifex in tota Eccleſia keſolvun⸗

a en aliqua peccata fibi reſervare poteſt. Caſus Papee ur caſus.
Nonnun reſervati continentur tum in zure Canonico, tum
lignosge in aliis Bullis. Catalogum refervationum Papa-

ſeſcc lium exhibet Theol. mor. R. P. Voit. Nonnullas
8 ſolum, quæ apud nos contingere facilius poſſunt.
Olktlel, noſſe ſufficit: zma eſt, violenta manuum injectio

II in clericos ſuadente diabolo. 2. Simonia realis.
Cleret! 3. Hæreſis & Schisma. 4. Impeditio judicum Ec-
Neitan cleſiaſticorum in ſua jurisdictione. 5. Uſurpatio
im’'s bonorum Eceleſiaſticorum. 6. Simonia conſiden-

tialis. 7. Duellum., 8. Extractio ex aſylo Ec-
lt cleſiæ. Accuſatio innocentis Sacerdotis ob ſolli-
inſi citationem. 9. Denique Benedictus XIV. in Bul-
fon wt la: Sacramenttn: Lænitentie adimit confefſario
poteſtatem abſolvendi perſonam complicis in pec-
cato turpi contra Sextum, ita, ut abſolutio ex
defectu jurisdiétionis nulla ſit, & ſi abſolvat,

Uf

6
Nriten etiam poznam excommunicationis majoris Papee
niku, reſervatæ ipſo facto incurrat: Item ſtatuit, quod
odmn nec in vim Jubilæi, nec Bullæ Cruciatæ compli-
tSdlün cem ſuam quis abſolvere valeat. Ubi ſub nomine
inlin peccati turpis, non ſolum actus luxuriz per feéti,
e le ſed & imperfeéti, taétus &c. comprehenduntur.
D 2do. Sola illa peccata ſunt Papæ reſervata, qui-
oulin⸗ bus annexa eſt cenſura excommunicationis Pape
rN reſervata, propter quam tantum reſervantur: adeo-
cottr⸗ que ſi pœnitens a cenſfura excuſari poſſit, excu-
Eis ſatur etiam a reſervatione Papali. Unde non eſt

ſen timen-

512 Caput XVII.

timendum, ait Inſtructionale Romano Bamber⸗=
genſe, qnod in tanta reſervationum Papalium mul=
titudine confeſſarius nüllitatem abſolutionis ti⸗ t aute
meat, quia pleræque, ſicut in his partibus ſpecia⸗ iinur 1n
diter per dieeceſes fingulas non publicantur, ita e, tam
probabiliter vel non receptæ videntur, vel abo- 6
litæ. Stio. Epiſcopus in ſua diccefi aliqua pec- A ne
cata ſibi reſervare poteſt: Hæe autem cognoſci tantan
debent ex ſtatutis ſingularum diceceſium. 4to. I. 200
Prælati Regulares nonnulla fibi peccata ſuorum Kirmatio
Religioſorum reſervare poſſunt, ſed nonniſi ſe- fanenn
. — . 2 I
gquentia, quæ Clemens VIII. in ſuo decreto a. ſ g
1593. determinavit, fcilicet r. Veneficia, incan- n d 4
tationes, ſortilegia. 2. Apoſtaſiam a Religione limiunr
ſive habitu dimiſſo, ſive retento, quando ftt Manme
egreſſio extra ſepta monaſterii. 3. Necturnam & (Anatio
furtivam e monaſterio ſeu conventu egreſſionem, Uignte
etiam animo non apoſtatandi factam. 4. Proprie- it 4
tatem contra votum paupertatis, quæ ſit pecca-
tum mortale. 5. Juramentum falſum in judicio Iibef
regulari ſeu legitimo. 6. Procurationem abor- otioh,
tus, & auxilium ſeu confilium ad eum faciendum uttn b-
poſt foetum animatum etiam effectu non ſecuto. helene
S . . — 1: „1* Aene
7. Fallificationem manus ſeu figilli officialium 1 Ku
monaſterii, aut Conventus. 8. Furtum de rebus in
monaſterii in ea quantitate, que ſit peccatum ſaüld⸗
mortale. 9. Lapium carnis voluntarium opere IUhliker
Eonſummatum. 10. Occiſionem, vulnerationem, g Dech
ſeu gravem percuſſionem cujuscunque perſonæ. A

l

. II. Malitioſum impedimentum, aut retardatio- lnn,
nem, vel apertionem litterarum a ſuperioribus torciei
ad inferiores, vel inferiorum ad fuperiores. De- enen
nique ſi quod aliud peccatum reſervandum vi- W
deatur, id non fiat, quam generalis capituli in
toto ordine, aut Provincialis matura diſcuſſione Win
& conſenſu. An
nice,
Iinr:
akec

G. 100 8. Alran

Wun t⸗
Düpdlonn
bolninns
Patühuſet
Dühliant,
enltöt, NAn
cel ng
Nten ant
Ceceiln
ecein in
ſed norit
ſo e
eneſckz, ir
an 1Rel;
0, Cint
tn epeſie
“
an.
Kum n
katicen 4
eln icen
n ton
Uttum t

De Panitentia. 513

§. 1098.

Ut autem peccatum ſit reſervatum, re- Quid re-
Qquiritur Imo. ut ordinarie ſit peccatum mor- quiratur

tale, nam poteſtas reſervandi debet reſpicere ad caſums

cauſam necelſlitatis, & utilitatis ſidelium, "lrva-

quæ tantum eſt quoad peccata atrociora mor- 1

talia. 2do. Ut fit peccatum externum, quia
reſervatio peccatorum internorum ad guber-
nationem Eccleſiæ non admodum conducit.
3tio. Ut ſit opere conſammatum, niſi aliud
exprimatur: quia verba legum accipienda

ſunt cum effectu. c. rel. de Cler. non reſid. &G

reſervatio cum ſit odioſa, ideo verba in om-
ni rigore ſunt accipienda. c. odia. de R. J.
in 6. Ato. Ut ſit peccatum certum, nam re-
Tervatio eſt tum penitentibus, tum confeſſa-
riis odioſa, adeoque reſiringenda, ne Sacra-
mentum Poenitentiæ, ejusque adminiſtratio
ob frequentiam dubiorum odioſum fiat. Cer-
te peccatum dubium, nonniſi cum addito
peccatum dicitur. Ergo ſub nomine peccati
ſimpliciter non intelligitur.

Coroll. Praft. 1mo. Pecéatum veniale abſolute lo-
quendo, & peccatum internum reſervari poſſunt;
fed non prudenter; cum primum nemo teneatur
confiteri, & aſterum valde odioſum redderet Sa-
cramentum ponitentiæ, quia interna difficilius
cognoſcuntur; occultum vero peccatum opere
externo, verbo, facto, vel ſigno commiſſum re-
ſervari poteſt. 2do. Peccatum reſervatum debet
eſſe in ſuo genere conſummatum, ſaltem ſub ea
ratione, ſub qua in decreto refervationis expri-
mitur: ſic ſi reſervetur procuratio abortus etiam
effeéctu non fecuto, media ad ejus Procutacionen
adhi-

Schram Inflit. Theol. Tom. III. K k

KReſolvun-
tur caſus.

514 Caput XVII.

adhibens reſervationem incurrit. 3tio. Peccatum
dubium non eſt reſervatum, five ſit dubium juris,
an detur lex reſervans, five facti, an quis pecca-
tum commiſerit, ſive dubium ſit poſitivum, ſive
negativum, dummodo üt prudens. Si quis au-
tem ab inferiore confefſario abſolvitur a peccato
dubio in materia alioquin reſervata, liberatur
a reſervatione, licet poſtea peccatum certo co-
gnoſcat, & confiteri debeat, quia jam per legiti-
mam abſolutionem remiſſum fuit. Ato. Reſerva-
tio lata in facientes non extenditur ad mandan-
tes, auxiliantes, faventes: vel ſi hos exprimat,
intelligitur de illis, qui efficaciter concurrunt.
Item quando reſervatio eſt contra eos, qui facere
præſumunt, non intelliguntur ii, qui ex metu,
vel alio affectu faciunt: & quande additur: ſcien-
ter: non incurrunt, qui ignoranter faciunt. Sto.
Impuberes, licet reſervationem Papalem probabi-
liter non incurrant, utpote ex deſectu prudentiæ,
contumaciæ non capaces, incurrunt tamen reſer-
vationem Epiſcopalem utpote medicinam, qua &
ipſi indigent. éto. Ignorantes peccato ſuo eſſe
annexam cenſuram cum reſervatione, quales ſunt
reſervationes Papales, eam non incurrunt ex de-
fectu contumaciæ: ignorantes vero annexam re-
ſervationem Epiſcopalem, eam incurrunt, quia

potius eſt medicinalis, quam poœnalis. Ztimo.

Peregrinus habens caſum reſervatum in ſua dice-
ceſi, & confitens hoc peccatum in dioceſi, ubi
hoc peccatum non eſt reſervatum, a quovis con-
fefſario approbato abſolvi poteſt, dummodo non
in fraudem reſervationis e ſua dicceſi exiverit:
id eſt ob principalem finem obtinendi abſolutio-
nem, ſecus vero ob alium honeſtum finem v. g.
Indulgentiæ lucrandæ, prudentiorem confeſſa-
rium inveniendi &c. juxta Conſtit. ſuperna. Cle-
mentis X. Reſervatio enim immediate aflicit con-
feſſarium, qui in hoc caſu pœnitentis Epiſcopo
fſubjectus non eſt. Si vero peregrinus confiteatur
peccatum tantum reſervatum in diœceſi conſeſſa-
. rii,

I,non
Pobato
ens huie
es ucie⸗
Nerius d
ſere 4 eal
lee ret
erel ten
Kionem i
hreidumn e

Dun
Cerds an
0llrenei

l Nos in

Pümal i
ulſetit
Eit poten
i otnt
NS.
Hiin li
R.

Cal en
16 dn
tis etiatm
Per ſeih
unum i
Elti abl
Ren ccen

Zit. Perr
Itänian;
in ls
Poſtäemm

n. Niit

Mvituien
rvata, Nr
atom kn
a un
ſ E
tur d
ſi hos eni
jter coon
e0s, gil
1, gulens
20ditn
er faenn
aalen ii
ſecdu a
runt ünmel!
eCienam, 6
erett⸗
one, Clel
inevrnutat
erO Amn
incumte,
enis
n inii⸗

De Peænitentia. 815

ri, non vero in ſua, unde venit, a quovis ap-
probato abfolvi nequit, quia in hoc caſu pœni-
tens huic diceceſi fubjicitur, ſecundum cujus le-
ges judicari debet. Denique ſi quis in confinio
alterius dieceſis confeſſiones audit, poteſt abſol-
vere a caſibus alioquin in ſua, nempe confeſſarii
dioeceſi reſervatis, non vero a caſibus in altera
dioeceſi reſervatis, quia approbationem & jurisdi-
ctionem ab Epiſcopo alterius illius diceceſis ob
tacitum conſenſum accipit.

G. 1099.
Extra articulum mortis, in quo quivis Sa-

GQuris à ca⸗

cerdos abſolvere peteſt, ordinaria poteſtas ſibus re-
abſolvendi a relervatis competit ipſi reſervan-rvatis

ti; Ejus in officie ſucceſſori; & utriusque in
ſpirituali jurisdictione ſuperiori: Cui enim
competit poteſtas ligandi, illi etiam com-
petit poteſtas ſolvendi, quia per ecasdem cauſas
res diſſolvitur, per quus colligatur. c. omnis res.
de R. J. Sed reſervatio naſcitur a voluntate
legitimi ſuperioris: Ergo etiam per eam tolli
poteſt.

Coroll. Pratt. imo. Jure Tridentini ſeſſ. 24. de ref.
c. 6. Epiſcopi poſſunt in omnibus caſibus occul-
tis etiam Papee reſervatis ſubditos in ſua dieceſi
per ſeipſos, vel Viearium ad hoc ſpecialiter depu-
tatum in foro conſcientiæ impofita ſalutari pœni-
tentia abſolvere. quæ tamen facultas quoad hæ-
reſin cccultam Epiſcopis adempta eſt, uti notat
Benedictus XIV. de Synod. l. 7. c. 32. &
patet ex propoſ. 3. ab Alexandro VII. damnata.

ahſolvere

voſiit.

Kæſolvun⸗
tur cſus:

Hinc Epiſcopi Germaniæ ſolent fingulis quin-

quenniis a ſede Apoſtolica obtinere facultatem, ab
hbæreſi abſolvendi, & petere poteſtatem, hanc li-
centiam aliis concedendi. zdo. Ex c. mulieres.
de ſent. Excom. Epiſeopi habent privilegium,
K k 2 . abſol-

5165 Capyut XVII.

abſolvendi a quocunque peccato, & cenſura Papæe
reſervata ſuos ſubditos, qui ob impedimentum
perpetuum, vel diuturnum non poſſunt accedere
Papam, quale eſt periculum mortis, infirmitas,
ſexus ſoemineus, ætas puerilis, & ſenilis, obli-
gatio alendi familiam &c. 3t0ο. Quibus Regula-
ribus competat poteſtas abſolvendi a caſibus Papæ
reſervatis, ex privilegiis cuilibet Ordini conceſſis
cognoſci debet. A calſibus vero Epiſcopo reſerva-

tis nullus Regularis fine licentia Epiſcopi poteſt

abſolvere, licet poſſet abſolvere a reſervatis Pa-
palibus: ex Conſt. Clementis X. Superna. & prop.

12. ab Alexandro VII. damnata. 4to. Sacerdos
non habens facultatem abſolvendi a reſervatis non

poteſt pœnitentem abſolvere: ſed debet eum vel
ad ſuperiorem, vel ad alium, qui habet faculta-
tem, mittere, vel a fuperiore pro tali caſu licen-
tiam abſolvendi petere: ſi autem neceſſitas confi-
tendi urgeat ad infamiæ notam vitandam, & fu-

perior conveniri non poſſit, eum abſolvere poteſt

cum onere, ut poſtea alteri facultatem habenti vel
ſuperiori ſe ſiſtat, cui peccatum reſervatum con-
fiteri debet, licet fuperior etiam extra Sacramen-
tum reſervationem tollere poſſit. Qui vero fſu-
periori confefſus eſt peccatum reſervatum, & ab
ipſo non abſolutus miſſus eſt ad inferiorem Sacer-
dotem, hoc ipfſo a reſervatione liberatus eſſe cen-
ſetur: ob integritatem tamen confeſſionis ſuperior
non poteſt in confeſſione audire ſola reſervata,
& pro abſolutione non reſervatorum mittere pœ-
nitentem ad inferiorem. Sto. Abſolutus in arti-
culo mortis, vel probabili ejus periculo a reſer-
vatis a Sacerdote non habente poteſtatem, non
tenetur ſe ſiſtere ſuperiori, ſi reconvaleſcat, quia
heæc obligatio nullibi imponitur, niſi forte pec-
cato annexa ſit cenſura excommunicationis, ubi

ſe ſuperiori ſiſtere debet, non ut a peccatis ab-

ſolvatur, ſed obedientiam præſtet, & poeniten-

tiis ſe ſubjiciat, quodſi non facit, committit gra-

ve peccatum inobedientiæ, & in cenſuram an-
Cidit.

iclt e.
(i con
¹ keleryi
Coennqn

Wolvens

elt, ke
tlerehot

ſelervar

ii, e;
Uterpreta

orto

ſete

Ubere ſci.

ie, &

D

Morn,

1.

Utenter.
e iell
Menci, .
Nedehit
flei, l

MIiiOr

damnate
Qin
tale AV
Nt mod

exadar

Hine
Decſ⸗
Clanent
ſtpr
i teſti
ttimoni
tem de
a me⸗

De Penitentia. 517

Ltelnnke cidit. e. Eos qui. de ſent. Excom. in 6. 6to.
imelimen Qui confeſſus eſt habenti facultatem abſolvendi
CNurt anck a reſervatis, & ſuum reſervatum oblitus fuit, a
is, inmmin quocunque confeſſario poſtea abſolvi poteſt, quia
e ſii abſolvens ſaltem virtualiter vult facere, quantum
Cibai poteſt, reſervationem vero peccati obliti directe
acihun tollere poteſt. Ztimo. Poteſtas ordinaria abſolvendi
Otüloan a reſervatis, late; item data in gratiam confeſſa-
ileohtetn rii, late; in gratiam hujus pœnitentis, ſtricte
Diilai interpretanda eſt.
2 teſn
gen H. 1100.
ini Porro ut confeſſarius miniſterium ſuum Oficium

ite licite & fructuoſe obeat, debitam debet Confeſa-
ihek, habere ſcientiam, ut officium Doctoris, Ju- u.
tlek dicis, & Medici explere poſſit, uti ex ipſa
netelme Perſona, quam in Sacro tribunali ſuſtinet,

Gtapcdin,1 7
tlrer ſufficienter apparet.
tem hei Corofl. Prak. Imo. Sacerdos ſine debita ſcientis con- Reſolvun-
ebewatux: feſſiones excipiens graviter peccat, quia exponit tur caſus.
Itn elr ſe periculo graviter peccandi, & alteri graviter
(i Nen nocendi. 2do. Confeſſarius qua Doctor debet ſcire
Eeninn i neceſſaria neceſſitate medii & præcepti, motiva
leigen. fidei, ſpei, charitatis, contritionis, obligationes
bentbeke, variorum ſtatuum poœnitentium, propofitiones
eſonse damnatas, ut monere & inſtruere poſſit. 3tio.
en Qua judex debet poſſe diſcernere peccatum mor-

tale a veniali, peccata ſpecie & numero diverſa,
ut modo ordinario, licet non ſemper ſecundum
exactam ſpeculationem, judicium ferre poſſit.
Hinc debet noſſe peccata contra præcepta Dei &
Eccleſiæ &c. debet ſcire, quid requiratur ad Sa-
cramentum Pœnitentiæ, ut ſciat, an poœnitens ſit
capax abſolutionis: Item quando oriatur obliga-
tio reſtitutionis, contraéctus, impedimenta Ma-
trimonii, caſus reſervatos, cenſuras, ita ut ſal-
tem de his dubitare & alios conſulere poſſit. Ato.
Qua medicus noſſe debet peccatorum cauſas, pe-
K k 3 ricula;

518 Caput XVII.

ricula, & medicinas ſeu remedia. Sto. Quare
confeſſarius, antequam confeſſiones excipiat, fa-
ciat bonam intentionem, doleat de ſuis peccatis,
& ubi graviora habet, ſi fieri poſſit, prius con-
fiteatur, ne illicite Sacramentum adminiſtret, vel
perfectum dolorem eliciat, & gratiam S. Spiritus
imploret. In confeſſionali ſit manſuetus, ne poœ-
nitentem deterreat, & prudens in interrogando,
& media præſcribendo, maxime in puncto ſexti,
ne juniores ſcandalizet, & ignota doceat. Pœ-
nitentem non objurget, niſi finita confeſſione,
nec confeſſionem interrogationibus interrumpat,
niſi ſit longior, & timeat, ne neceſſariam quæ-
ſtionem omittat; & dum pœnitens aliorum pec-
cata detegere incipit, moneat, ut abſtineat, &
inutiles narrationes omittat; & poſt narrata pec-
cata dolorem & propoſitum cum poenitente eli-
ciat. Ulterius confefſarius tenetur monere poe-
nitentem de errore culpabili, vel ſi putat, aliquid
eſſe illicitum, quod tamen eſt licitum: fi vero
error vel ignorantia ſit inc alpabilis, docendus eſt
pœnitens, fi exiode ſequatur grave damnum aut
ſcandalum publicum, aut malum occultum: ſic ſi
cognoſcat, matrimonium eſſe invalidum, debet
monere, ſi monitio profutura ſit, nec publicum
ſcandalum ſequatur: ſi vero probabile ſit pericu-
lum, ne ex monitione ſequatur peccatum for-=
male pœnitentis, vel grave ſcandalum, aut dam-
num innocentibus v. g. filiis, differenda eſt mo-
nittio, donec periculum ceſſet, & petatur diſpen-
ſatio. 6to. Confefſarius in moribus externis ſit
maturus & modeſtus, nec in vultu quid oſten-
dat, quod ſuſpicionem gravis peccati apud cir-

cumſtantes moveat. Tenetur etiam examinare

poœnitentem, ſi prudenter dubitet, non declarari
ſufficienter ſpeciem & numerum peccatorum, ad
ſervandam integritatem confeſſionis. Hinc ſi con-
feſſario aliunde conſtet, quod pœnitens peccatum
omittat, tenetur interrogare ſervata tamen regu-
la, in hoc foro credendum eſſe poœnitenti, Peo

1

10
ri crca
nitinoni
1 roxin
lumarerit
nkeſſion
tis al
gvo for
1 pecczto
olotio
lires
econſel
Un neget
ſite Tor
iſe datam
Uint in
len, guoe
Pwats ſe
Enen
Noeit,
Clanctelo
Crmime
men ifn
let. An
Drr
ten Ded
Alias con

Rurus

Elinre Ee
e ſher
Auod die
Uatio ori
nio d
1i ſecre
umitte

De Penitentia. 519

o. ( pro ſe, quam contra ſe loquenti. Si dubia gra-
eiſi, via circa valorem contractuum, votorum, aut
e ſis en matrimonii occurrant, confefſſarius reſolutionem
t, nun ad proximam confeſſionem differat, donec ſe in-
miniken formaverit. 7timo Confefſſarius poſt exceptas
tiam d confeſſiones offerat laborem ſuum Deo, & pro
ſets eo gratiis acceptis grates Deo agat, & examinet ſe,
tintenr in quo forte erraverit: ſi erraverit in judicio cir-
n poinir ca peccatorum gravitatem, numerum & ſpeciem,
G0et abſolutio non ideo eſt invalida: ſi pœnitentem
ta oollin poſitive a reſtitutione deobligavit, cum teneretur,
ns inteme ipſe confeſſarius ad eam obligatur, ſecus, ſi tan-
ecelitin tum negative, omittendo monitionem reſtituendi.
8 zionu Vide Tom. 2. S. 762. Si advertat abſolutionem
alint a ſe datam fuiſſe invalidam, per ſe loquendo te-
ſt nanin netur in proxima confeſſione monere pœniten-
eenieti tem, quod facile fiet, ſi jubeat, ut de omnibus
1 monet peccatis ſe denuo accuſet, & doleat: extra con-
ihuut feſſionem vero fine petita prius ab eo licentia non
itum: i moneat, & hoc ſolum, ſi fine gravi incommodo
, ss & ſcandalo vel ſui magno detrimento fieri poſſit:
we kam & maxime fſi error ſine ſua culpa contigit, quo
Nrnton tamen caſu etiam eum omni modo corrigere ſtu-
lcnn, deat. Si nullo modo monere poſſit, agat confeſ-

Nee G ſarius pœnitentiam de peccato ſuo, & pœniten-
letze tem Deo commendet, ut per contritionem, &
ebde M .
alias confeſſiones juſtificetur.

eran
Mlun ;
Pernhen §. 1101.
enum Rurſus confeſſarius obligatur ad ea ſecre- Sigillum

we, ta & tacita reſervanda, quæ accepit ex con- Conſelio-
n feſſione tendente ad Sacramentum Pœniten-uen oba⸗
tiæ ſaltem ſecundum propoſitum poœnitentis, 20
quod dicitur ſigillum confefſionis. Hæc obli-
gatio oritur 1mo ex jure naturali, nam recta
ratio dictat, non eſſe manifeſtanda, quæ ali-
cui ſecreto committuntur, ſi ſine manifeſto
committentis incommodo, manifeſtari non
Kk 4 poſ-

529 Caput XVII.

poſſint: Deinde in confefſſtone intercedit ta-
citum paétum inter confeſſarium & poeniten-
tem; hic enim peccata ſua confitetur ſub ta-

cita conditione ſecreti, quod ipfum confeſſa-

rius tacite ſpondet. 2do. Ex jure Divino:
hoc ipſo enim, quod Chriſtus peccatorum
confefſionem inſtituerit, voluit etiam, ut
omnia peccata ſecure ſine metu mali extein-
ſeci poſſint exponi, ne confeſſio ob timorem
revelationis difficillima & odioſa redderetur.
3tio. Ex jure Eccleſiaſtico c. omnis utriusque.
de poœnit. ubi dicitur: Caveat omnino Sacer⸗
dos, ne verbo, aut ſigno, aut alio quovis modo
prodat peccatorem . .. quoniam, qui peccatum
in pœnitentiali judicio ſihi detectum præſumpſerit
revelare, non ſolum a Sacerdotir oſicio deponen-
dum decernimur, verum etiam ad agendam per-
petuam poœnitentiam in arltum monaſterium de=
trudendum.

Solvuntur Schol. D. Werhner in princ. jur. Eccl. Proteſtant.
objektio-

né§.

putat, ſaltem in caſu, quo ſalus publica periclita-
zetur, figillum confeſſionis non obligare. I. Quia
in Conc. Carthagin. VII. c 9. q. 2. de Pænit. ha-
betur, quod ſi ſubditus neget orimen, quod Epiſco-
pus vevelat, non ob id cenſeunt Apiſcopus, injuriam
ſibi fieri. Et in Conc. Moguntino c. ro. innuitur,
olim in uſu fuiſſe, ut quædam peccata in conſeſ-
ſione audita ſub ſecreto tenerentur, quædam pro-
palarentur. Reſp. Concilium Carthaginenſe non lo-
quitur de peccato in confeſſione Sacramentali cog-
nito, ſed extra illam. Et Concilium Moguntinum
non loquitur de publicatione peccatorum a Sacer-
dote, ſed a poenitente ſponte facienda. II. Po-
teſt diſpenfari in integritate confeſſionis, licet ſit
juris Divini: Ergo etiam in obfervatione fgilli.
KReſp. Diſparitas eſt voluntas Chriſti inſtituentis
re⸗ 4

1 Volit,
Eriſionem

Aonis nor

in perien

nendecin

lurel. ud in
etet Contn
en Ihte in
ſihnelet,
di. Dern

to rtur
n a
ein Nrerd
i en G
miler
ioloni
n Doone
Unliie ue⸗
m nöhi
mn, i
hröone
Mrinm ,
leltretur,
Kimentali
ane
1 ſt, m
nt onn
fre etian
eiliunde⸗
teſt, n⸗
hen ie

De Penitentia. 521

Hetcelitt qui voluit, ut confeſſio ſit medium tolerabile ad
E peite remiſſionem peccatorum. III. Præceptum figili
teta t non prohibet rem ab intrinſeco malam: Ergo ſi R
“ per ejus revelationem bonum commune ſervari
Micend⸗ poſſit. non obligat Reſp. Revelatio ſecreti con-
lule Iiun feſſionis non eſt medium ordinatum ad ſuccurren-
pecun dum periculis hominum: Item eſt intrinſece mala,
t etnr,1 & mendacium injurioſum Deo & Sacramento,
mmiliee⸗ quia confeſſarius revelans diceret, ſe quid ſcire ut
Dtün hominem, quod tantum ſcit, ut Vicarius Dei,
ece adeoque pro obtinendo bono medium licitum eſſe
2 tett, nequit.
nni ting (Croll. Praf' mo. Confefſarius violando figillum Zeſolvun-
ofnniſe peccat contra fidelitatem, juſtitiam, & Religio- tir caſus.
ſio⸗ ſluin. nem: unde in nullo caſu etiam periculo vitæ illud
agi ſut violare licet, ſine exprefla & libera poœnitentis li-

centia. Pœna autem fracécti figilli eſt depoſitio,
& recluſio in arétum monaſterium poſt ſententiam
judicis. c. omnis utriusque. de pœnit. 2d0. Ob-
launin ligatio oritur ex ſola confeſſione Sacramentali or-
Pleerun dinata ad abſolutionem Sacramentalem; unde
etiam Sacerdos exiſtimatus, licet non verus, &
laicus, cui quis confiteretur erronee putans, poſſe
eum abſolvere, ſigillo tenetur, quod etiam tenet,
1 licet abſolutio ex defeétu pœnitentis non ſequa-
Gig. tur. Econtra non oritur obligatio fſigilli, ſi quis
1ielei ſimulate aceedat, & confiteatur, non ut Sacramen-
tum aceipiat, ſed ut confeffario vel Saçramento
illudat, furetur, &c. maxime ſi ipſe hanc ſuam
intentionem declaret, ubi, ſi crimen cedat in præ-
judicium tertii, ſacerdos crimen illud detegere
teneretur, declarando, quod ex confeſſione Sa-
cramentali illud non cognoverit: ſi autem dubite-
tur, an crimen in ordine ad abſolutionem confeſ-
ſus ſit, manet obligatio figilli. Stio. Sub ſigillo
cadunt omnia peccata mortalia in genere, & in
ſpecie etiam publica aliunde confeſſario ignota;
de aliunde vero ſibi noto peccato Sacerdos loqui
poteſt, dummodo nil addat ex notitia per confeſ-=
fonem accepta. Item ſub figillum cadit propoſi-
F k 5 tum

522 Caput XVII.

tum peccatum committendi ex intentione ſe di-
ſponendi ad Sacramentum confefſum: Item pec-
cata venialia in ſpecie, non autem in genere v. g.
dicendo, poœnitentem confeſſum eſſe venialia,
quia per ſe patet, aliquem nonniſi a peccatis ab-
ſolvi poſſe. Item ſab
peceatorum, ex quibus ipſa peccata cognoſci poſ-
ſunt: Item imperfectiones & inhabilitates natura-
les, & perſonales ex peccatis cognitæ, uti defe-
tus naturales, natalium, irregularitates, impe-
dimenta matrimonii &c. Item peccata & defe-
étus complicis in confeſſione manifeſtati, indiſpo-
ſitio pœnitentis ex defectu doloris, propoſiti, ſcien-
tiæ neceſſariæ, ſcrupuloſitas, moroſitas, ſi de his
aliunde non conſtet, vel ſi confeſſarius ex confeſſio-
ne ſciat, & non ipſe per ſe videat. Ato. Suppreſſo
nomine pœnitentis, ſi audientes in notitiam ejus,

loci vel familiæ devenire non poſſint, licet de

peccatis in confeſſione auditis loqui, cavendum
tamen, ne his colloquiis rudes ſcandalizentur.
5to. Frangit ſigillum, qui unum poenitentem præ
altero laudat, ita ut alius ſuſpicionem gravis pec-
cati incurrat; vel qui dicit, ſe hunc non abſol-
viſſe. Quodſi confellarius de hoc interrogetur,
dicat: functus ſum officio meo, quæſtio eſt fri-
vola & c. imo etiam cum juramento coram Judice
dicere poteſt, ſe neſcire, hunc hoc ſcelus com-
miſiſſe; quia revera ut homo neſcit, & tantum
ſcit ut Vicarins Dei Item confeſſarius tenetur
ſchedulam confeſſionis dare illi, quem non abſol-
vit, ſi petat, ſicut & illi, cui abſolutionem ex
juſta cauſa diſtulit. 6to. Sigillum frangit Sacer-
dos, ſi gravem pœnitentiam pœnitenti alicui in-
junéctam manifeſtet: Item ſi dicat, in hoc parvo
oppido, ubi paulo ante confeſſiones excepit, in
hoc conventu, in hac communitate committi
gravia crimina, veneficia &c quia ſic tota com-
munitas infamatur. Item confefſarius ſigillum
violat, ſi pœnitenti extra confeſſionem peccatum
confefſlum exprobret. ſeverum vultum oſtendat,
minus

ſigillo cadunt circumſtantiæ

tINs blan

ſidcum
ifit Katin
Mtens adhr
ti in eo⸗
Penti con
Eltis in
rium, &
Atru conſe
let. Me
tes inte
Peiellun vi
otun gen
tontttuione
rs lhe
teſüone
Micnen,
UMnls, he
in, On
Urob no
Imn ſemove
le hmnlan
Utele, It
Mt, übi
tatis inſch
NniIhmn,
Uuntd i
lnnaſcei
ognoriſee,
ne moü
Meitenti
Ducora
li teren
1n Contel
Wetur, ,
Prtnalo
ue. gn⸗
lleridg
Dercatunn

icet,

Müone ke
r len
n geneeſ
ele etil
4 erttiit
cireuntri
Cogneſin⸗
litatesum
ite, ues
titates n
Ccata dl
tati il
ſopoltͤe
ſitas, iel
SexClen
4 Kiet
notitime;
ſüint, let
i, cafenli
Pnitebtenn
en gini
ne on i
intenge
Ceſi
) ℳ N
ld
, tw⸗
Cnins Ee
en abl⸗
lron
ſmngtde
lent dni;
inkeſil
Gſi
te l.
ien⸗
e
FeN
en
tn n

ſcancillean

De Pænitentia. 52 3

minus blande eum alloquatur: licet tamen confeſ-
ſario cum pœnitente loqui de peracta con feſſione,
ſi fiat ſtatim poſt datam abſolutionem, dum pœ-
nitens adhuc eſt in confefſionali, quia cenſetur
fieri in eodem judicio. Item confeſſarius in (e-
quenti confeſſipne cum pœenitente poteſt loqui de

peccatis in priori confeſſione confeſſis, ſi neceſ-

ſarium, & utile fuerit ad ejus direétionem: ſed
extra confeſſionem ſine pœnitentis licentia non
licet. timo Non licet uti notitia confeſſionis,
quoties intervenit, vel prudenter timeri poteſt
periculum violandi figillum, vel cauſandi incom-
modum pœnitenti, nam Clemens VIII. an. 1594.
conſtitutionem edidit, in qua præcipit, ne Regu-

lares ad ſuperioritatis gradum eveéti ſcientia ex

confeſſione accepta utantur ad externam guber-
nationem, quam prohibitionem ob paritatem ra-
tionis, ne ſcilicet Sacramentum reddatur odio-
ſum, ad omnes confeſſarios extendi docet Lugo.
Hinc ob notitiam ex confeſſione non licet ſubdi-
tum removere ab officio, negare illi ſuffragium
&c. famulum furem ex confeſſione cognitum di-
mittere. Item confeſſarius, qui ex confeſſione
novit, ſibi a pœnitente cum allis ſociis paratas
mortis inſidias, venenum vino pro celebrando
mixtum, ſi declinet ab eo itinere, vel a cele-
brando abſtineat, ita ut ſocii deliécti advertant,
eum a ſocio pœenitente has inſidias in confeſſione
cognoviſſe, & pœnitenti mortem inferre ſtudeant,
hac notitia conſeſſionis uti non poteſt. Si vero
poenitenti nullum damnum immineat, nec ullus
pudor a confeſſione eum retrahens ſequatur, nec
ulla revelatio figilli ſequatur, aut ſi pœnitens ex-
tra confeſſionem hoc illi indicet, ad quod etiam
tenetur, poteſt domi ſe continere, ſub alio præt
textu a loco recedere, gladium ex juſta cauſa ne-
gare. 8o. Si confeſſarius extra confeſſionem ex
alterius fideli relatione, vel auditu aut viſu novit
peccatum pœnitentis, quod ipſe in confeſſione
reticet, confeſſarius eum ſpeciatim interrogare in
Con-

Confeſſa-

rius ſolli- denuntiandum conf
citans de

antian-
Aus.

524 Caput XVII.

confeſſione poteſt, & debet ad procurrandam in-
tegritatem confefſionis: ſi neget, ordinarie debet
eum abſolvere, quando prudens diéctamen ſibi for-
mare poteſt, eum vel jam confefſſum fuiſſe, vel
neſciviſſe, eſſe peccatum grave. Si vero peeca-
tum hoc novit ex Sacramentali confeſſione v. g.
complicis, non licet interrogare in ſpecie: ſed
tantum caute in genere, v. g. an nihil am-
plius ſciat, ne ſigillum violetur: imo licet com-
plex daret licentiam, utendi notitia donfeſſionis 3
tamen illa confeſſarius uti non deberet pro monen-
do altero complice peccatum reticente, ob ſcan-
dalum oriturum. Ouo. Ad ſigillum etiam tenetur
interpres, per quem poenitens confitetur: aſtantes
confeſſionem andientes caſu vel iuduſtria, qui
peccata in ſcheda ſcripta reperit, quæ ſub peccato
gravi nequidem legere poteſt, quia ejus ſecreta
Ccontra voluntatem illicite exploraret; item tene-
tur ſuperior, a quo licentia abſolvendi a reſervato
petitur: Pœnitens tamen non tenetur ſub ſacro
ſigillo ſervare ea, quæ ſibi a confefſario ſecreto
commiſſa ſunt: imo vero in aliquo caſu revelare
tenetur: de quo ſit,

§. 1102.

Pœnitens ſub gravi peccato tenetur ad
eſſarium ad turpia & in-
oneſta in confeffione, vel immediate ante
aut poſt, vel in loco, aut prætextu conſeſſio-
nis, ſive verbis, ſive ſignis, ſive nutibus:,
ſive tactibus, ſive per fſeripturam tunc aut
poſtea legendam ſollicitantem. Ita habent
conſtitutiones Pauli IV. & Pii IV. quas Gre-
gorius XV. per Bullam: VUmiverſit Dominici
gregig: ad univerſos fideles extendit, & con-
ſtituit, talem confeffarium denuntiandum eſſe
Inquiſitoribus, vel ubi Inquiſitio non el
rdi⸗

MAnaris
.ulftutio
Uintire: i.
umanorvn
we: tutn
fmem em
erundto
Nronen⸗
nſolee ,/
n inſlir/
hnun
iuichigot

iinu

un ,

l.Dug
li er gen
te Nit⸗
itioni tam
mllttio,
ütonis .
n ed en
es, N
W tei
Ues d Ner
lethtn

ubſet
Uns &
Urel r
n. Mer

t
rlati e

woz

De Eenitentia. 525

emmmn Ordinariis vel eorum Vicariis. Quo pertinet
rinele conſtitutio Benedicti XIV. Sacramentum Pæ-
nerdit „itentic: in qua confirmantur tum aliorum

Wel Romanorum Pontificum litteræ de ſollicita-
nkſini, tione: tum omnia decreta ad earum declara-

tionem emanata. Accedit propoſ. 6ta ab
n r Alexandro VII. damnata: Conſeſſarius, qui
nolen in Jacramentali tonfeſſione tribuit Pœnitenti char-
tols jam poſtea legendam, in qua ad venerem incitat,

nd non cenſetur ſollicitare in confe ſſione, ac proinde
reies Non eſt denuntiandus. Et 7tima: MWodus eva-

tet is Uendi obligationem denuntiandæ ſollicitationis eſt,
uin 1 ſollicitatus confiteatur cum ſollicitante: hic po-
e ſuͤrn teſt illum abſolvere ab obligatione denuntiandi.

1
tzins Coroll. Pralt. 1mo. Ab onere denuntiandi excuſatur, Keſolvun-
endileln qui ex denuntiatione prudenter timet periculum tur caρ,
henn ſ propriæ vitæ, aut alterius gravis damni: denun-
Nlri ſen tiationi tamen fraterna correctio, licet ſperetur
oll iſſ emendatio, non eſt præmittenda ex decreto S. In-
quiſitionis 8& Julii 1660. Poœenitens vero ſollicitans
non eſt denuntiandus. 2db. Multi Germani Do-
Gores, uti Sporer, Gobat, La Croix docent,
has circa denuntiandos ſollicitantes Conſtitutio-
9 tenetri nes in plerisque Germaniæ dioeceſibus non efſſe
) tenen uſu receptas.
tulpal:
weliſen F. 1103.
. rie Subjectum Sacramenti Poenifentizge eſt Subjectum

„onmnis & ſolus homo viator, peccati mor-Ecniten-
talis vel venialis poſt ſuſceptum Baptismum tia-
reus. Nam Sacramenta pro ſolis hominibus
viatoribus inſtituta ſunt: (F. 926.) & ma-
teria remota Sacramenti Pœnitentiæ ſunt fſola
peccata actualia poſt Baptismum commiſſa:

(F. 1055.) Ergo ſolus homo viator eorum
reus

An olim
aliquibus
pänitentia
negata ſit.

teri ab-
Jolvendi.

526 Caput XVII.

rens eſt ſubjectum capax Sacramenti Poeni⸗

tentiæ.

Schol. I. Petavius in not., ad S. Epiph. putat, olim
nonnullis graviſſimorum criminum reis denega-
tum eſſe Sacramentum pœnitentiæ, & Sacramen-
talem abſolutionem, quod etiam tenet Morinus
I. 9. de pœnit. c. 19. & Martene l. 1. de ant. rit.
c. 6. ubi oſtendit, abſolutionem denegatam eſſe
ultimo ſupplicio afficiendis usque ad annum 1396.
quo Carolus VI. Francorum Rex hanc confuetu-
dinem ſpeciali edicto abrogavit. Verum certum
nobis videtur 1Imo ſanis etiam graviſſimorum ecri-
minum reis poœenitentiam agentibus, aut ea per-
funétis nunquam Sacramentalem abſolutionem eſſe
denegatam, uti patet ex S. Irenæo de mulieribus
àa Marco ſeduétis, & poſt actam poœnitentiam in
Eccleſiam receptis: ex S. Zephirino, qui teſte
Tertull. I. de pudic. c. 1. Mæchis & fornicar'is di-
miſit. Ex S. Cypriano, qui ep. 52. ait: Wemi-
nem putamus a frubßlu ſatisfaktionis, & ſpe gacis
arcendum. 2do. Infirmis etiam in ultimo vitæ
diſcrimine conſtitutis pœnitentiam & Sacramenta-
lem abſolutionem nunquam denegavit Ecclefſa:
ita patet tum ex Concilio Nicæno c. 13. Genera-
liter omni cuilihet in exitu poſito, & poſcenti ſibi
communionis gratiam tribui Epiſcopus prohabeli-
ter, id eſt, uti alii vertunt, poſtquam probave-
rit, dare debebit: tum ex Innocentio I. ep. ad

Exuper. dicente: conſuetudo prior tenuit, ut do-

retur eis pœnitentia, ſed communio negaretur. Et
Cœleſtinne ep. 2. c. 2. contra abuſum moribundis
abſolutionem negantium inſurgit, dicens, tan-
tam impietatem gahorreſcere, qua morienti mors
additur, ejusque nima occiditur, vid. Tournely
de poœn.

An mori= Schol. 2. Quæritur, an moribundis, qui præ morbi

violentia inchoatam confeſſionem perficere non
poſſunt, vel qui ſubito obmuteſcunt, & ſolo nutu
deſiderium confitendi teſiantur, vel teſtati ſont
2 Vée.

1e (lid
nnmentli,
limis,
Grell he
Eeterunt,
n olin!
guis o
i, aut,
ls pralni.
reſrli i
Agtucine
l oltkos
M lant,
ui t ebe
iltotis h
Duhns V.

Mon

l Egri
nu
lungne vel
lin / Co
in oleri
ltio
Omni vo⸗
Unnde don
I. Ie n
lſ ee

tells c

ſione

Elccid de
IN, dd
in Rran
Bononien
en Crege
fno, on
leien
Abt
Conellei
o pite

De Pænitentia. 527

menti e vel qui dolorem nullo ſigno teſtari poſſunt, Sa-
cramentalis abſolutio danda ſit. Reſpondetur imo. *
Infirmis, qui inchoatam confeſſionem vi morbi
h At, 4 oppreſſi perficere non poſſunt, & fſigna doloris
tm fei dene dederunt, danda eſt Sacramentalis abiolutio: ita

e, nn jam olim ſtatuit Concilium Arauſicanum I. c. 12.
l tenet hoi S quis obmuteſcens, prout ſiatus ejus eſt, bapti-
LE rzari, aut pœnitentiam accipere poteſt, ſi volunta-
Gepegin tis præterita teſtimonium aliorum verbis habet, aut
3d aulinff praſentis in ſuo nutu. S. Leo ep. 83. Si aliqua
Pebe eni⸗ ægritudine ita fuerint aggravati, ut quod paulo
Vennnte ante poſcehant, ſub praſentia Sacerdotis ſignificare
Avilſinann: non valeant, teſtimonia eis fidelium circumſtantium
Us, Ua prodeſſe debebunt, ut ſimul & pœnitentiæ & recon-
Ptolotvnet: ciliationis beneficium conſequantur. Idem ſtatuit
10 Een Paulus V. in ſuo Rituali: & inter confitendum,
Seetkoemm vel etiam antequam incipiat confiteri, vox & lo-
iino, AN quela grum deficiat, mnutibus S& ſignis conetur
Eomieti confeſarius peccata pœnitentis cognoſcere; quibus
z iti l utcunque vel in genere, vel in ſpecie cognitis, vel
1e, Ehet etiam ſi confitendi deſiderium ſive per ſe, ſive per
1 döro alios oſtenditur, abſolvendus ſt. 2do. IIIis etiam
Knte abſolutio danda eſt, qui inopinato caſu oppreſſi,
Auſt li⸗ & omni vocis, ac ſenſuum uſu privati ſunt, ü
e g i aliunde boni Catholici & probatæ vitæ habean-
tur. Ita patet tum ex Sacerdotali Romano an.

1560. Venetiis edito: Ex ſtatutis Synodi Lemo-

4 717
vicenſis cap. 21. Et facto Clementis P. VIII. qui
il abſolutionem dedit operario ruenti ex ſuperiori
ſ ædificio templi Vaticani ſub hac forma: ſi es ca-

pax, abſolvo te a peccatis tuis: teſte Homobono

onr, in Exam. Eccl. part. I. tr. 7. Accedit memoriale

Uln Bononienſe a. 1623. editum juſſu Ludoviſi, poſt-
,die uun ea Gregorii XV. Papæ effecti: tum ex S. Augu-
n ſtino, qui le I. de adulterin conjug. c. 26, docet,

Catechumenos morbo opprefſos baptizandos efle,
etſi Baptismum petere non poſſint, aut retineant
adulterina conjugia: & ſubdit, eandem eſſe re-
conciliationis cauſam, ſi forte pœnitentem finien-
dæ vitæ periculum præoceupaverit: tum ex ra-
Ltione:

Caput XVII.

tione: fi enim nutus, & teſtimenia aliorum fuf-
ficiant, multo magis ad abſolutionem laudabilis
vita ſufficit, ubi credendum, conftitutum in tali
periculo velle Sacramentum ſuſcipere, maxime
cum per formam conditionatam periculum de nul-
litate Sacramenti evitetur. Quodſi tamen talis
infirmus foret peccator publicus, ab Eccleſia ex-
communieatus, vel in ipſo criminis actu vocis &
ſenſuum uſum amiſiſſet, nec ullo figno dolorem
ſuum teſtari poſſet, non deberet abſolvi, quia
de tali non poſſet prudenter præſumi, quod vo-
luntatem ſuam mutaverit, adeoque ſit diſpoſitus.
Dicis I. Quando moribundus nuilum lignum do-
loris dare poteſt, non habetur materia ſenſibilis
ad Sacramentum requiſita: Ergo nequit abſolvi.
Reſp. Sufficit teſtimonium commune Eccleſiæ,
quod probam vitam peregerit, & adeft rationabllis
præſumptio, quod in hoc caſu abſolutionem expo-
ſcat, nec multum quærendum eſt, quænam fit hic
materia ſenſibilis, cum per abſolutionem ſub con-
ditione dignitati Sacramenti conſulatur. II. Fa-
cultas Pariſienſis a. 1665. proſcripſit hanc propo-
ſitionem Amadei Guimenii: Talis infirmus, qui
amiſit loquelam vel ſum rationis, ſi bene vivebat
uet bonus, E&y ſidelis, & frequentahat conſeſionem;
& communionem, quamvis non petierit Sacramen-
ta, quia ex inſperato talia acciderunt, debet præ-
Jupponi contritus, & faciente aliquo confeſionem
generalem pro zo, ſicut fit in populo, Sacerdos fa-
ciat abſolutionem ab omni ſententia & peccato.
Reſvp. In hac propoſitione duo continentur; pri-
mum eſt, moribundum fidelem & probum omni
rationis, & ſenſuum uſu deſtitutum abſolvi poſſe,
quod verum eſt, & non damnatur: Alterum eſt
ratio hujus praxis, quia inſperato üli talia acci-
derunt, & debet præſupponi contritus, unde ſe-
quitur omni peccatori etiam publico, vel actu
peccanti nullo ſigno dato abſolutionem eſſe con-
cedendam, quod damnatur.

Coroll.

ol. Nad.
iii ſunt 5
inn lont,
le gent
Meant we
MMlent,
Dlta epte
is ntionis
rio iucant
Dituntur i
Kpeitenti

H, &
Eetlmm ete
Miionis, G
Ubiumn ſt
ſetcztumm h
Hetum Je

ins
at o.
We neli,
diten
n Arer
Ketmr;
OEond epd
Dhore
r eum es
Ulis in ſ
ſPere holt
1 4 ebetu
lmio tre
rus,

De Renitentia. 529

Cbroll. Prakt. Imo. Pueri ſufficienti uſu rationis præ- Reſoloun-
diti ſunt Sacramenti Pœnitentiæ capaces, cujus tur caſiss,
ſigna ſunt, ſi ſciant, quid eventurum ſit bene vel
male agentibus: fi diſcernant malum a bono, eru-
beſcant mentiendo, turpia loquendo; virtutes
laudent, peccata diſtincte explicent, ad interro-
gata apte reſpondeant. Signa defectus ſufficien-
tis rationis ſunt, ſi ſileant, pueriliter agant, ro-
ſario ludant Si defectus rationis advertatur, di-
1 dnſonin mittantur ſine abſolutione data ſola benedictione,
ſumi, gun & pœnitentia injungatur, & actus fidei, ſpei, cha-
le i dee ritatis, & contritionis cum eis eliciantur. Si
lum certum peccatum afferant cum ſufficientibus ſignis
rationis, & bonzæ diſpoſitionis, abſolvantur: ſi
dubium fit de fufficienti uſu rationis, nec certum

nune a. peccatum habeant, ſine abſolutione dimittantur:
geſt nin ii certum peccatum habeant, & dubitetur de ſuffi-
lntionene cienti cognitione, præmiſio dolore ſub conditione
queenm! abſolvantur: & ſi defectus examinis advertatur,
tonemiin Confeffaiius per quæſtiones caute factas eum ſup-
pleat. 240. Rudes, qui neſciunt neceſſaria necefſi-

tate medii, non funt capaces abſolutionis, donee
ea addiſcant. Stupidi ob excœcationem ex pec-
catis ortam per dilationem abfſolutionis corrigan-
tur. Si vero hebetudo ex naturali complexione
oriatur; q iod colfigitur, fi quis hebes iit etiam
quoad negotia temporalia, aut inepte reſpondeat;
f. bonz voluhtatis fint, & bene vivant, elician-
tur cum eis actus necefſarii, & abſolvantur. Si
quis ita ſtupidus foret, ut de myſteriis fidei nihil
capere poflet, fatuo & infanti comparandus eſſet.
Si hebetudo ex ſeneétute oriatur, fenexque ne-
ceſſario credenda antea ſciverit, expofitis cogni-
tis peccatis, & præmiſſo dolore & propoſito ab-
ſolvi & communicari poteſt, licet dubium fit,
an modo motiva fidei & doloris ſatis penetret ?
ſi vero nunquam didicerit, laborandum, ut ad-
huc difcat, in quantum fieri poteft. 3to. Plene
fatuus non eſt capex abſolutionis: ſemifatuus ſal-
tem

4 Irhram Inſiit. Theol. Tbm. III. 121

530 Caput XV. TI.

tem tunc abſolvi poteſt, quando cenſetur actus
ad poœnitentiam necefſarios habere: ſi dubium fſit,
an quis ſit plene, vel ſemifatuus, diſponendus
eſt, quantum fieri poteſt, & ſaltem in articulo
mortis ſub conditione abſolvi poteſt, imo etiam
juxta nonnullos in Paſchate. Ato. Surdus tan-
tum, ſi confiteatur peccata ſua, & doleat, debet
abſolvi injunéta ei pœnitentia in roſario oſtenſa:
ſi vero de numero & ſpecie peccatorum quæren-
dus eſſet, fiat in loco privato. Mutus, qui non
eſt ſurdus, in loco ſeparato per quæſtiones juve-
tur, ad quas per ſigna reſpondeat: ſi ſcribere poſ-
ſit, ſuadendum eſt, ut ſcripto confiteatur, ſi non
poſſit per ſigna intelligi; ſi quod peccatum per
ſigna exprimere non poſſit, ſi in genere ſe pecca-
torem oſtendat, abſolvi poteſt ob impotentiam,
aliter confitendi. Surdus ſimul & mutus exami-
nari debet per ſigna; & uno alterove peccato cum
ſigno doloris intelleéto in articulo mortis, Paſcha-
te, & ſi magis fſit inſtruétus, in feſtis ſolennibus
abſolvi debet. Surdus, mutus & cæcus ſimul a
nativitate habetur inſtar perpetuo amentis; & ſo⸗
lius Baptismi capax eſt: ſi vero talis poſt multas
confeſſiones factus ſit, dato ſigno doloris pereu-
tiendo pectus, aceuſando ſe de peccatis per ſigna;
quantum poteſt, ſaltem in articulo mortis abſolvi
& communicari poteſt. Sto. Infirmus in mortis
periculo, qui vel Sacramentum Pœnitentiæ ex-
preſſe petiit; vel ſaltem implicite, doloris ſigna;
oſtendendo, licet nullum peccatum in ſpecie con-
fiteri poſſit, abſolvendus eſt, ita tamen, ut ceſſan-
te impedimento ſpecifice confiteatur. Moribun-
dus; de quo dubitatur, an vivat, ſub conditio-
ne, ſi vivus & capax ſit, abſolvi debet. 6t0.
Quando Confeſſarius per unum vel plures teſtes
novit, moribundum petiiſſe confiteri, eum abſol-
vere debet: Item quando moribundus ſenſibus
ſubito deſtitutus nullum ſignum doloris vel edidit,
vel rogatus edere poteſt, & conſtat, eum hucus-

que chriſtiane vixiſſe, ſub conditione iolvi d⸗
et;

u
le vobis

“
Urfeil fun
Eei artien
mbund⸗
uit Cathe
ſrerit, in
Kt. Interi,
l lae,
kilum e
in gln ve
Ui nuine
nadn e
iinn ſie
n (dande
püuntais
lr le e
ſe vel aſe
nte able
l eſtus
Ule kketti⸗
Ann ab
unb o
Kührins
linſen
Uhlliung
ti hehrn
l Ar
ünee
Kn
Aun,
llerin
, Ghin
1 lu
Gimu
n
Ule tej en

cCerſeint i
Hdim
V, (hoen
tetn in uin
telt, no in
to. Atur
dolet,
Tolatiootk
atorun e
Mutne, Kir
vefihni
ſiſchleng
Uftentn r
dd hertamn
gebets b
h inpoten
X Muntlsen
ve hecliit
mCis
ſeſlis ſdr
& enn in
hamelts,
tals Mr
0 Goloicet
eccati⸗
lo nons⸗
imuhr
Mnienii:
mmufe⸗,
tanen,,⸗

.

De Penitentia. 531

bet; nam ſæpe per fuſpiria, ocularum motus,
licet nobis non ita ſenfibiles ſigna doloris dat, uti
nonnunquam ejusmodi infirmi reconvaleſcentes
confeſſi ſunt. 7timo. Qui actu peccat, & repen-
te in articulum mortis incidit, uti in duello, vel
moribundus jacens in via, de quo non conſtat;
an ſit Catholicus vel hæreticus, an bene vel male
vixerit, in regula ſub conditione abſolvi non po=-
teſt: Interim tamen Tamburinus in meth exped.
Conf. I. 2. C. 10. ait: Ego ſub prædicta conditione
vix illum regulariter ſine abſolutione dimitterem;
non quia velim abſolvere non diſpoſitum, ſed
quia rariſſime evenit, ut tam cito ſenſibus quis,
dum actu peccat, deſtituatur, ita ut vicinus mor-
ti non ſuæ ſaluti conſulere per attritionem velit.
8vo. Quando moribundus certa ſigna doloris, &
Voluntatis confitendi preebet, v. g. ſi dicat, ſe
dolere de peccatis, velle confiteri coram Sacer-
dote vel aſtantibus; & ſubito ſenſibus deſtituitur,
abiolute abſolvi debet. Si figna fint probabilia,

uti fi pectus tundat, præefumuntur in tali neceſſi-

tate referri ad abfolutionem, adeoque juxta P.
Laymann abſolute abſolvi poteſt, licet tutius fit
juxta P. Sporer, ſi abſolvatur ſub conditione, ſi
ſit diſpoſtus. Si ſigna fint dubia & indifferentia
ad ſignificandum dolorem de peccatis, vel mortis
anguſtiis v. g. ſi infirmus quæſitus, an velit con=-
fiteri, lachrymetur & c. ſub conditione abſolven-
dus eſt: fſi vero infirinus aliqua peccata in ſpecie
eéxprimere poteſt, ad hoc tenetur. Ono. Si infir-

mi & jam abſoluti ſoleant cum Confeſſario inire

bactum, ut in agone adhuc ſemel abſolvantur,
non aliter intelligitur, quam quod in articulo mor-
tis, dum loqui, & certum ſignum doioris edere
non pofſunt, jam nunc ſtatuant, quolibet ſigno
ſe velle indicare delorem & accuſationem pecca-
torum tum confefforum, tum quorum forte ad=

huc rei erunt.

11 2 G. 1104.

inam
lint ſuhje-
Ra inca-
vacia.

Reſolvun-
tur caſus
de conſue-
tudina-
rio.

532 Caput XVII.

G. 1I104.

Econtra fubjectum Sacfamenti Pœnitentizæ
& Abſolutionis capax non ſunt: I. Qui nulla
dant ſigna doloris. 2. Qui odia aut inimici-
tias deponere, aut aliena, ſi poſſint, reſti⸗
tuere, aut proximam peccandi occaſionem
deferere, aut alio modo peccata derelinque-
re, aut vitam in melius emendare nolunt:
aut qui publicum ſcandalum dederunt, niſi
publice ſatisfaciant, & ſcandalum tollant.
Ita Rit. Rom. Ratio eſt, quia Confeſſarius
ut judex debet prudenter judicare, pœniten-
tem eſſe ſufficienter diſpoſitum, & habere
propoſitum efficax non peccandi: quod tamen
in recenſitis caſibus eſſe non poteſt. Hinc
merito damnatæ ſunt ab Innocentio Xl. pro-
poſitiones 60. 61. 62. 63. in quibus in pro-
Xima occaſione manentem, vel conſuetudina-
rium capacem eſſe abſolutionis perperam aſſe-
ritur. Et Alexander VII damnavit ſequen-
tem propoſitionem 41. Concubinarius non ſl
obligandus ad ejiciendam concubinam, ſi hœc ni=
mir utilis eſſet ad obleltamentum concuhinarii,
vulgo, regalo, dum deſficiente illo nimis &gre
ageret vitam, & aliæ epulæ tædio magno concu-
binarium aficerent, & alia jamula nimis dißi-
cile inveniretur.

Coroll. Pracl. Imo. Conſuetudinarius differt a reci-
divo per hoc, quod recidiwus ſit, qui poſt pecca-
tum remiſſum ſemel aut iterum in peccatum rela-
bitur, conſuetudinarins vero ex malo contracto
habitu frequenter in idem peccatum cadit. La-
pſuum frequentia ex tempore, modo, & aliis

circumſtantiis petenda eſt; plures lapſus in cogi-
tatio⸗

tonibus
Coſvetocin
1 hes ene
tentig einen
tutum ver
e: ſ ant
i, V. 1
titeras e
1. ene
heit:. o
lett: r
ier lieri,
iun o o
Unms
leiorek
uumphlins,
Givenchza
Eltincihe
Clünn it d
Uen bec
rtſe e,
A IMnne
Phttr in
ier 0
Euenl iger
it tonlne
Uiendget,
Nradnn e
in Uicno 1
ſoki
Vero enn
lemn fegen
Int, Ubi
n e
Fe ro⸗
(i II ee

in Volr

Tlte enn
nds 8

t, de

tiDerten
.l. Cir
ia W iun
Poßin
Gi ocale
lta Cetli
Ddale a
decderun!
alon
2 Collli
cale, n
m, A
di: dr
Potek!
Lentio
Goibus 11
1 conine
elpelani
Nnafit N
binmi

ron, /4

tatmi
H
E
i mmge,
uiu ti

De Penitentia. 533

tationibus quam actibus externis requiruntur.
Conſuetudinario deneganda eſt abſolutio, ſi nulla
ſit ſpes emendationis, & ſi non det ſigna ſuffi-
cientia emendationis, doloris & propoſiti, ſed
tantum verbotenus dicat, ſe dolere, & propo-
nere: ſi autem det ſigna ſpecialia & extraordina-
ria, v. g. ſi vim ſibi intulerit, ſi occaſiones ex-
trinſecas peccandi, & pravam ſocietatem amove-
rit: ſi remedia contra relapſum cum fructu adhi-
buerit: fi poſt ultimam confeſſionem rarius lapſus
fuerit: ſi pro vera confeſſione facienda longum
iter inſtituerit, & de induſtria bonum Confefſa-
rium pro obtinendis mediis efficacibus quæſierit:
ſi lachrymas, & ſuſpiria ſincere fundat, tunc ab-
ſolvi poteſt. Si vero conſuetudinarius a Domino
compulſus, vel ultimo Paſchatis die pro ſcheda

obtinenda ad confeſſionem veniat, periculum eſt,

ne ſit indiſpoſitus. 2do. In periculo mortis, licet
dubium fit de vero propoſito, confſuetudinarius
ſaltem ſub conditione abſolvi debet. Non autem
neceſſe eſt, ut Confefſarius judicet, quod pœni-
tens nunquam ſit relapſurus, ſed ſufficit, quod
prudenter judicet, pœnitentem pro nunc verum
habere dolorem & propoſitum: pœnitens tamen
tenetur fateri Confeſſario interroganti peccati ali-
cujus conſuetudinem, & expedit, ut Confeſſarius
interroget, an ſæpe in ultima confeſſione hoc
peccatum confeffus fuerit, an media adhibuerit;
an aliquo tempore abſtinuerit, ut de conſuetudine
& diſpoſitione pœnitentis judicare poſſit. Qui
vero cum iisdem venialibus ſæpius ad conſeſſio-
nem redeunt, ob fragilitatem facilius abſolvi poſ-
ſunt, ubi tamen ſemper ad aliquod ſpeciale pecca-
tum pro majori ſecuritate, ſpgeciale propoſitum
præter propoſitum univerſale dirigi poteſt. 3tio.
Qui in occaſione proxima, ubi quis frequenter la-
bitur, voluntarie perſeverat, cum tamen facile
vitare eam poſſit, abſolvi non poteſt, & multo-
minus, ſi eam directe quærat; hæc enim fugien-
da eſt, nec directe pro bono ſpirituali vel tempo-
LI 3 rali

534 Caput XVII.

gali proprio, vel proximi quæri poteſt. Hine
concubinarius tenetur ad ejiciendam concubinam,
nec ei facile credendum, ſi dicat, ſe habere pro⸗

poſitum eam ejiciendi, quia præſumptio rationa-

bilis eſt in contrarium, maxime ſi ſemel juſſus
ejicere hoc non præſtiterit. In certis tamen caſi⸗
bus circumſtantiæ occurrere poffunt, quæ contra-
rium ſuadent, uti ſi quis in gravi infirmitate, &
mortis periculo alium hominem præter concubi-
nam, ad quam tunc nullum pravum affectum ge-
rit, non reperiat, adeoque non ſit in periculo
peccandi, & ſcandalum abſit: Notorius autem
concubinarius abſolvi non poteſt; ſicuti nec ille,
qui in domo aliena concubinam propriis ſumpti-
bus alit, & ad eam accedit, niſi a peccato abſti-
neat. Ato. Per peccati periculum neceſſario fu-
giendum intelligitur periculum liberi conſenſus
in peccatum, non vero periculum ſolius tentatio⸗
nis, aut alterius mali effectus: ſic chirurgus po-
teſt attingere partes corporis alieni medendi cau-
ſa, licet hic tactus ſit cauſa tentationum & pra⸗
vorum motuum, dummodo abfit periculum con-
ſenſus. Item Confeſſarius excipere confeſſiones.
5to. Conſtitutus in ocoaſione proxima involunta=
ria, quæ vel phyſice vitari non poteſt, uti ſi quis
detineatur in carcere; vel moraliter, uti miles,
qui nequit deſerere militiam ſine gravi incommo-
do, tunc poteſt abſolvi, ſi præter vera ſigna do⸗
loris ſerium conatum adhibeat, ex occaſione pro-
Xima faciendi remotam per efficacia media adhi-
bita. Sic filius, qui nequit deſerere domum pa=
ternam, nec facere, ut ancilla e domo paterna
expellatur, tenetur facere ex proxima occaſione
remotam per ſeria propoſita, cavendo colloquia
cum illa, converſationem cum ſola in locis ſepa-
ratis &c. Quodſi tamen maneat periculum pro-
Ximum, tenetur etiam cum diſpendio vitæ abire
jnxta la Croix. 6Gto. Abſolutio ueganda eſt illis,
qui nolunt rem alienam, aut famam reſtituere;

debita ſolvere, illatum damnum reſarcire- Item
gal

Cifennun
is, t
Etinent vo
i, gri
lun condo
olunt
Lcontralt
Antio vont
In pernite
1 romitt,
ieglen
tenio lor
Iſhen non
Crnetucine
ſens conſe
Conmmni
io, rison
tis, ein
I, he 0
uns gvoti

Uhehns
IHmunm
Epene
mls
Dolüione.
480 Per Pee
wertonn
uia
terpore
enne Ne
unn
Ulon
6t Een

Pltione

De Penitentia. 535

wet qui renuunt uti mediis ad emendationem necefſa-
nonttm riis, aut pœnitentias injunctas perſolvere, qui
ſehe retinent voluntatem, peçcatum mortale commit-
npk mie tendi, qui nolunt inimicitias deponere, & inju-
iIE riam condonare, qui publica ſcandala præbent,
ttistmerd & nolunt abſtinere ab uſura, fuperſtitionibus,
t, Cecen & contraétibus illicitis. Ztimo. Differenda eſt ab-
infnnin ſolutio conſuetudinariis, & recidivis, quando eo-
Prete nn rum pœenitentia ſuſpecta videtur, v. g. fi bis vel
n fln ter promittant ſatisfacere, reſtituere &c. Item ſi
ithf qui negligentes fint in faciendo examine, & eli-
Mororin ciendo dolore; ultra I5 tamen dies abſolutionem
oi differre non expedit. 8vo. Media pro curandis
Mroprisir⸗ conſuetudinariis ſunt oratio, auditio Miſſæ, fre-
1 Nceen qͤuens confeſſio apud eundem Confefflarium, &
n Necelet S. Communio, meditatio noviſſimorum, ſacra le-
ſbeni ont cio, victoria ſui exercendo virtutes vitiis con-
ſohios en trarias, examen generale, & particulare quotidia-
e chimm num, fuga occaſionum, certæ preces per aliquod
ni “ tempus quotidie perſolvendæ &c. S
Gtionmn
etenne
e §. 1II05.
ul Effectus Sacramenti Pœnitentiæ quinque Efeſtus
leus potiffimum numerantur: I. Remiſſio pecca- Puniten-

gris ti, & poenze æternge. 2. Imminutio poenze tie.
ree temporalis pro majori vel minori poœenitentis
α diſpoſitione. 3. Redintegratio amicitiæ cum
dee Deo per peccatum violatz. 4. Revivilcen-

ee . „
né tia meritorum per peccatum deperditorum.
* 5. Anxilia actualia, ſeu jus ad illa percipien-

en da tempore opportuno, quibus peccator ju-
hb ſtificatus peccata deinceps vitare poſlit, &
te, in bono proficere ac perſeverare. De re-
ANs miſſione peccatorum dictum jam fuit: (H.
W 1060.) De remillione pœnnzæ temporalis pro
m„6 diſpoſitione ponitentis: (J. 1073. & ſeq.)
LI 4 de

536 Caput XIII.

de redintegratione amicitiæ Dei, & juſtifica-
tione: (t. r. J. 372. & feqq.) fupereſt, ut
de primo effecta feu remiſſione omnium pec-
catorum, & de quarto nunc agamus; quin-
tus enim nullam ſpecialem difficultatem in-
volvit.

F. 1106.

Igitur primo omnia omnino crimina per
Sacramentum Pœnitentizæ expiari, & remitti
poſſunt. Frimo enim Matth. 16. v. 19. &
Joan. 20. Chriſtus ſolvendi poteſtatem nullis
limitibus circumſcriptam conceſfit: &Qncecun-
que ſolveritis ſuper terram, erunt ſoluta & in
olis. Quorum remiſeritis peccata, remittuntur
eigN. Hic quidquid peccati nomine intelligi-
tur, Apoſtoli ſiae exceptione dimittere poſ-
ſunt. Hac poteſtate uſus eſt Apoſtolus 2. Cor.
2. erga Corinthium inceſtuoſum, quem
poſt duram poenitentiam Eccleſiæ reſtituit.
Vim hujus exempli ipſe Fertullianus jam
Montaniſta declinare non potuit, niſi con-
tra apertum textum negando, eundem eſſe
hominem, quem Apoſtolus I. Cor. 5. Satanæ
tradidit, & quem 2. Cor. 2. recepit. Urgent
etiam hunc locum S. Athanaſius epifſt. 4. &
S. Ambrofius I. 1I. de pœn. c. 2. 2do. Proba-
tur ex traditione. S. Clemens Alex. apud
Euſebium I. 3. hiſt. c. 23. refert, S. Joannem
Evangeliſtam Eccleſiæ reddidiſſe perditiſſi-
mum juvenem, qui poſt Baptismum latro-
num dacem ſe conſtituerat. S. Pacianus
ep. ad Sympron. hoc probat ex variis Evan-
gelicis parabolis, drachmæ inventæ, ovis
per⸗

ſglitx te
ts ſan
11 At:
lnto gon

t, Ler

„.

.
.
I

Conelo bo
Vitionen

emna ch

rium

len yi
Pune
n Untior

Elinene
n Min
irnn
Um, Per
Mrart.
lienor
genter /,
Nene
un ſar 7
3
r N
Oririn,
Dhſt,
ebent
MroNimn
tenit

De Penitentia.

Ah. perditzæ reportatae, hominis in latrones inei-
ett dentis ſanati. S. Ambrofius I. I. de pœn.
OmmIng Cc. 2. ait: Dominus nullum crimen excepit, qus
em d veccata dongvit omnia. S. Auguſtinus I. de
felltnz agon. Chriſt. c. 31. Wec eos audinamur, gui ne-
gant, Eccleſiam Dei ommia peccata poſſe dimit-
tere. Kadem traditio patet ex perpetua
praxi Eccleſiæ, quæ ſemper pœnitentes ad
cäirnx veniam admiſit, & libri poenftentlales pro
I,Anst graviſimis etiam ſceleribus pœnitentiam ta-
I. ,l Lant. ztio. Ex Conciliis. S. Cornelius coacto
elatam Concilio 60 Epiſcoporum anno 251. Novati
ſit. on opinionem declaravit immaniſſimam, & a

u6 fraterna charitate alienam, quorum decreto
mmin poſt ferium examen acquieverunt Cæteri per
nine intk orbem Epiſcopi, teſte Kuſebio I. 6. hiſt. c. 43.
iiteet in Cappadacia teſte Firmiliano ep. ad Cy-=
Nerns:. Prian. in Africa teſte S. Cypriano I. de lapſ.

in,“s Deinde libellus Synedicus memorat Syno-
In,

leſe nc dum Antiochenam Demetrii, in qua legitur,
tulim: depoſitum Novatum tanquam, qui peccato-
Hbus patrocinaretur. Rurfus Concilium La-
Glt,

teranenie IV. cap. I. definit: & poſt ſuſceptio-
nem Baptifmi quisuam prolapſus fukrit in pee-
cutum, per verom poteſt ſemper pœnitentiam re-
parari. Kt Tridentinum Seſſ. 14. cap. I. No-
vatianor remittengi poteſtatem olim pnertinaciter
negnzies magna ratione Ercleſia Catholica tan-
quëm hareticos eplofit atque condemnnvit.
Schol. 1I. Montaniſtæ austore Montano in Phrygia Solyunlar
oriundo, unde Cataphryges, & ex oppido Pe- obje ion.
puſa, unde Pepufſiani appellantur, peccata divi- Montani⸗
debant in ea, quæ ſunt contra Deum, & contra ſiarum &
proximum: Peccata contra proximum ab Eccle- Novatig-⸗
ſia remitti poſſunt & debent: peccata vero con- norum.

1 5 tra

538 Caput XVII.

tra Deum alia ſunt remiſſibilia ab Eccleſia, alig
vero ſunt graviſſima, uti idololatria, homicidium
& mæeechia, quæ ab Eccleſia juxta illos remitti
non poſſunt, pœnitentiam tamen pro illis agen-
dam non negabant ad obtinendam veniam non
quidem ab Eccleca, ſed a Deo. Novatiani a No-
vato & Novatiano, dicti etiam Cathari, id eſt,
zuri, ortum trahunt. Novatus Carthaginenſis,
ovatianus Romanus Presbyter fuit. Novatus
ſetæ auctor, Novatianus propagator fuit, om-
nem ſpem veniæ ab Eccleſia obtinendæ lapſis au-
ferentes. Et primo quidem ſolis idololatris in
perſecufione lapſis veniæ ſpem denegabant: dein-
de vero omnibus plane delictis poſt Baptismum
commiſſis veniam ab Eceleſia concedi non poſſe
aperte docebant. Denique nonnulli Novatiani
magiſtri ſui dogma paululum emolliebant, con-
cedendo Eccleſiæ poteſtatem, remittendi leviora
ſaltem peccata. Nunquam tamen Novatiani ne-
garunt peccatorum graviſſimorum veniam a Deo
concedi poſſe, nec pœnitentiæ actionem, teſte
S. Ambroſio l. de posn. c. I. & 2. Argumenta
horum ſunt I. Eccli. 21. v. 4. dicitur: Quaſi
vomphæa bis acuta omnis iniquitas, plaga illius
non eſt ſanitas. II Reg. II. V. 25. i in Domi-
num peccaverit, quis orabit pro eo? Hebr. 6. V. 4.
dicitur: Impoſſibile eſt enim eos, qui ſemel ſunt
illuminati . . rurſus renovari ad poenitentiam. Et
c. 10. v. 26. Voluntarie enim peccantibus nobis
poſt acceptam notitiam veritatis, jam non relinqui-
tur pro peccatis hoftig. Et I. Joan. 5. v. 6. Eſt
eccatum ad mortem, non pro ello dico, ut roget
quis. Reſp. Eccleſiaſticus docet, peccati plagam
per ſolam divinam gratiam ſanari poſſe. I. Reg. 11.
tantum innuitur pro exorando Deo offenſo virum
ſingularis meriti requiri: imo ibi agitur de Heli
increpante filios ſuos retrahentes homines a Sa-
crificio Domini, & ait, quod in hypotheſi, ubi
nullus eſt Sacerdos, qui offerat Sacrificium, aut
peccator, qui poſtulet, non ſuperſit viſibile re-
medium

Fedium pr
letr 6,5.
ant ge fend
ſoboot, Apea
li, ſen ma
olum dece
e Getene
Pcllitate,
Oir fleniten

len eenan

Nate ern
Pennn rinen
InY de ſ
tn, iſeligi
Sn role o
irt. 5
in ictlen,
krertinns
lieles, G
1 1 Enpi
m nrſegn
ceinpcen
Un nit,
Ui dd iun
II OHiron
Mum in di
Ine le
Pteperant.
Un doin
r itht
in giugen
Uwſt wrtn
ur e negu
et in
WNaminnt,
MOd ee

n

De Pænitentia. 539

Lulein l medium pro placanda divina juſtitia. Locum
in, honielt Hebr. 6. 8. Athanaſus, S. Ambroſius & c. expli-
dtn ics kni cant de renovatione per Baptismum iteratum. Alii
iü volunt, Apofſtolum loqui de impoſſibilitate mo-⸗
un Netün rali, ſeu magna difficultate. Alii volunt, Apo-
Vortäininſe ſtolum docere, impoſſibile eſie lapſos renovari
Cathai, d per Sacramentum Pœnitentigæ ea perfectione &
Cantufri facilitate, qua quis per Baptismum renovatur,

quia Pœnitentia eſt laborioſus Baptismus, & om-
nem pœnam temporalem non ſemper delet. Hebr.
Io. Sermo eſt de lapfis in apoſtaſiam a Chriſto,

fuit. Nnn
Ntor ii e

Hü
dkriie in eaque permanentibus, quibus hoſtia pro pecca-
negihmn 4 to non relinquitur. S. Joannes juxta S. Auguſti-
hok ir num l. 1. de ſerm. Dom. per peccatum ad mor-
ceci W tem, intelligit id, cujus veniam peceator non de⸗
noli ott- bito modo rogat, quia obduratio elus preces irri-
cliam n tas facit. S. Pacianus vero intelligit impœniten-
mitend bi tiam finalem. II. S. Hermas 1. 3. ſimilit. 8. ait;,
1 Monrini: abnegantibus Deum non eſſe locçum poenitentiæ.
ſerim t1 Origenes, & Theognoſtus citati a S. Athanaſio
enen, 1 ep. ad Serapion. docent, baptizatos peccantes
2 umnD non conſequi remiſſionem. Reſp. Hermas loqui-
jamet e tur de impoenitentibus & pervicacibus. Origenes

f, u⸗ ſolum vult, peccata baptizatorum difficilius re-
ihe mitti ob duros pœnitentiæ labores fubeundos.
ein III. S. Hieronymus in Matth. 12. docet, blaſphe-
* miam in Spiritum S. eſſe irremiſfibilem. ſ.
3 8111 Tunc eſſe irremiſſibilem, quando improbi in ea
ruſt berſeverant. H
umnch Schol. 2. Potiſſimum argumentum Novatiani petunt De pecca⸗
ſ ex Matth. 12,: v. 31. ubi dicitur: Omne peccatum to in Si=
n e & blaſphemia remittetur hominibus, Wiritus au- ritum
tem blaſphemiq non remittetur: Et quicunque di- Jankkum.
xerit verbum contra Filium hominis, vemittetur ei:
qué autem dixerit contra Spiritum S., non reémit-
tetur ei neque in hoc ſæculo; neque in futuro. D.

iun Calmet in differt. de peccato in Spiritum S. fuſe
examinat, quodnam ſit hoc peccatum, & quo⸗=
i modo nec in hoc, nec in futuro ſæculo remitta-
Gactile⸗ .

e⸗ tur. S. Athanaſius ep. ad Serap. putat, hoc pec-
elit catum

540 Caput XVII.

catum eſſe crimen eorum, qui Chriſti opera dœ-
moni imputabant, quod ideo dicitur irremiſſibile,
quia illi opbnoxii non habent, ad quem confugiant,
Filio Dei Divinitatem abnegent. S. Auguſtinus
de ſerm. Dom. in monte c. 22. putat, hoc pecca-
tum eſſe fraternæ charitatis invidentiam, quod
tunc eſt irremiſſibile, quando quis in eo moritur.
Et in expoſ. Ep. ad Rom. aſſignat pro hoc pecca-
to deſperationem & finalem impoenitentiam, quæ
non ex parte Dei aut Eccleſiæ, ſed ex parte pec-
catoris pœnitentiam reſpuentis eſt irremiſſibilis.
Probabilius videtur, hoc peccatum eſſe blaſphe-
miam in opera Dei, quod dicitur ideo in hoc
mundo irremiſſibile, quia in Lege veteri, de qua
Chriſtus ad Phariſæos loquitur, nullis Sacrificiis
expiari poterat, ſed morte plectebatur. Lev. 24.
v. II. In altero autem ſæculo erat irremiſſibile,
ſed poenis inferni punitur, niſi prius in vita per
Pœnitentiam ſeriam expiatum fuerit.

Q. II07.

Ahſolutio Ex eo autem, quod peccata per poeniten-
non eſt tiam remittantur, ſequitur, quod abſolutio
éev"α co Sacramentalis non ſit nuda & concionalis
t9. declaratio, peccata eſſe a Deo dimiſſa. Nam
Matth. 18. dicitur, Sacerdotes ſolvere, &
ligare. Et S. Hilarius in c. 16. Matth. ait:
O beatur cæli Janitor. . . cujur terreſtre judi-
cium præjudicata aubtoritas ſit in oœlo. Ratio
eſt, quia Sacramentum Pœnitentiæ per mo-
dum judicii inſtitutum eſt, in quo ſententia
prolata non eſt mera concio ſeu declaratio.

Solvuntur Schol. x. Proteſtantes docent, abſolutionem eſſe nu-
objektio- dam & concionalem declarationem, peccata eſſe
ties. remiſſa. I Enim verbum remitto in S. Scriptura
ſignificat ſubinde ſolam peccati remiſſi declaratio-
nem, Uti Luc. 7. v. 48. ubi S. Magdalenæ an

r Len
n te
Gnt lepr,
1 vins ſ
it ut ſol
1o Popti
Iefäten
lne 7. V.
enlom le
tilokes 1
Ultrio, 1
lemeſe gel
tellties,
inmnese
Et, weeſ
tonke, &
U Ar
yrluun 5
uiſienen
In is ati
fin kern.
on vos
Uunglan
Nd r.
oun ,
aten Ne
Penbefego
Uretnne
rte Dens
Mtinſo
lata fui:
Chriti n.
dum nod
inctne 1
Uir. 2 M
Dunn
en i
ele ei
ele ger
Eeltentir

De Pænitentia. 541

tltieni tur: Remittuntur libi peccata tua: quæ tamen v.
Nr ineriſi 47. jam remifla fuerant. Et Chriſtus prius mun-
tenniin davit leproſos, quam eos ad Sacerdotes mitteret;
lner ac prius ſuſcitavit Lazarum, & deinde modo juſ-
at, heßn ſit, ut ſolveretur. Keſp. Verbum remitto Joan.
ertan, 20. propriam remiſſionem ſignificat, quia denotat
en poteſtatem ſolvendi Apoſtolis datam: imo etiam
Ppro or Luc. 7. v. 48. veram ſignificationem habet. Ex-
nitelin e emplum leproſorum ſolum in eo tenet, quod Sa-
re⸗ cerdotes novæ Legis, uti antiquæ, non pro ſuo
ſt ineniii arbitrio, ſed juxta legem lepram & peccata di-
n ih ſcernere debeant: miſii autem ſunt leproſi ad Sa-
iei cerdotes, ut munus ſuum offerrent, & a lepra
ne⸗ i immunes declararentur. Exemplum Lazari oſten-
“ dit, neceflarias eſſe in ponitente prævias diſpoſi-

drkne li tiones, & vitam inchoatam, antequam abſolvatur.
inn II. S. Ambroſius lib. de Spir. S. c. 18. ait: PFer
rit eni Spiritum dS. peccata donantur, homines autem in
ins ü i vemiſionem peccutorum miniſterium ſuum echibent,
etit non jus alicujus poteftatis exercent. Et S. Angu-
ſtinus ſerm. 99. de verb EKvang. Spiritus dimit-
tit, non vos. RKeſp. S. Ambroſius vult, Spiritum
S. tanquam cauſam principalem dimittere peccata,

1el nre ex quo probat, eum eſſe Deum. Eodem modo
lod loquitur S. Auguſtinus contra Donatiſtas, qui effi-
A cont caciam Sacramentorum ex perſonali ſua pietate
ni.1 pendere docebant. III. Si Sacerdos vere abſolvit,
8 ſlen incertum eſt, an a peccatis ſimus abſoluti, quia
ſltkt forte Deus non abſolvit. Keſp. Certa fiducia &
10. Malun

ſ,6 perſuaſio juſtitiæ ex parte noſtra alibi jam refu-
tng tata fuit: (t. 1. F. 377.) Sufficit nobis ſpes in

4

Chriſti meritis repoſita, quæ magis roboratur,
dum nobis per Sacramenta Dominicæ Paſſionis
fruétus applicatur.

Schol. 2. Magiſter ſententiarum &c. qui ad Sacra-An abſo-
mentum Pœnitentiæ requirunt contritionem per- utio ſit
fetam, ideoque peccata jam ante abſolutionem tantum
effe remifſfa, concludunt, abſolutionem tantum declara-
eſſe declaratoriam remiſſionis peccatorum. Hæc torig.
ſententia differt ab illa Proteſtantium, tum qnuia
von

542 Caput XVII.

non confundit boteſtatem ligandi & ſolvendi eum
boteſtate Evangelium prædicandi, & vult, Sa⸗
cerdotes in ſacre Tribunali non eſſe tantum præ=
cones Divinæ Clementiæ, ſed judices, dum juri⸗
dice declarant, peccata eſſe remifia: tum quia
contritio perfecta juxta illos non remittit peccata;
niſi in ordine ad claves Eccleliæ, & abſolutio
produeit ſecundam gratiam: quæ omnia negant
Proteſtantes. Quare hæc ſententia a Concilio
Tridentino damnata non fuit, uti teſtantur Theo-⸗
iogi, qui huic Concilio interfuerunt: Vega l. 13.
C. 33. Dominiéus Soto in 4. d. 40. & Pallavici-
nus hiſt. 1. 10. c. I2. Fatendum tamen eſt, hanct
ſententiam cum doctrina Tridentini non latis eo-
hærere, unde communiter ut temeraria, & erro-
nea maxime cum facultate Pariſienſi annoô 1638:
rejicitur. Ideo certum eſt, quod abfolutio Sacra⸗
mentalis vere & proprie coram Deo peccata di-
mittat, & non tantum dimiſſa efſe declaret. Nam
I. Joan. 20. Chriſtus eam Apoſtolis poteſtatem

confert; quam ipſe a Patre accepit: Sicut miſtt

me Fater, & ego mitto vos. Et deinde dixit:
Quorum remiſeritis &. Sed Chriſtus ex pote-⸗
ſtate a Patre accepta non declaravit tantum pecca-
ta eſie dimiſſa, ſed vere & proprie ea remiſit; ita
enim Phariſæi intellexerunt, cum ex verbis ejus
ſcandalo accepto dixerunt: Luc. 5. Guis ſt hic;
qui loquitur blaſphemias? Cuis poteſi dimittere
veccata niſi ſolus Deus? Et hanc poteſtatem ñbi
à Patre collatam Chriſtus mox probavit miracu-
loſa paralytici ſanatione: Ergo & Apoſtoli & eo-
rum Succeſſores eam habent. II. Patres uti S. Hi-
larius & Bernardus docent, ſententiam Petri præ-
cedere ſententiam coœli: fine abſolutione pericli-
tari hominum falutem: S. Auguſtinus ep. 228.
Et S. Chryſoſtomus l. 3. de Sacerdotio: Mobis
Sacerdotibus non corporis lepram, verum animæ
Jordes non dico purgatas probare, Jd pur-
gare prorſus conceſſum eſt. Ergo abſolutio
vere peccata dimittit. III. Concilia contra No=
Vatia⸗

ſttinos
leeſie
terunt, e
1 enn 4
Peltionen
ie: (
Mitüt. Di

binnn ie

Ciatnr adio
Menten 6
Alro ter lu
ter in ſon
lens
ſaeatitun
Ulei, (i
Ulltinden
Kohlintio
In tenhon
Ohunren
1i itenir
Enito iidt
üult I
ols ven
Dhomem
Un Dolot
6 i,
ipin ien
io eri
Rereata den
Monertun
Celſt in
tmponnls
ltth.
Nit ker
ſere Perei
n ini
Nexis eX

De Pænitentia. 543

leriis Vatianos celebrata non diſputabant de auétoritate
A .6 Eccleſiæ peccata dimifſa eſſe declarandi, ſed ſta-
3 Tümg tuerunt, ea revera remitti: Et Tridentinum ſeſſ.

14. cap. 4. non requirit contritionem tanquam di-
ſpoſitionem necefſariam ad Sacramentum Pœni-
tentiæ: (§S. 1061.) Ergo abſolutio peccata re-
mittit. Dicis I. Verba: Abſolvo te; ſignificant;
ſolutum te declaro: lſic in foro externo judex

des, in
ic

ir dicitur abſolvere injuſte accuſatum, cum eum in-
tcſnh nocentem declarat. Reſp. Senſus verborum: Ab-
t: ſolvo te: non eſt, declaro te ſolutum; nam etiam
. judex in foro externo reum vere abſolvit. Nec
Uneit eſt ſenſus, abſolvo te ab obligatione ſubjiciendi

peccata tua clavibus Eccleſiæ, uti volunt Nomi-
hales, quia hoc non eſt remittere peccata, &
fallit in peccatis venialibus, quæ confitendi nulla
eſt obligatio. Nec eſt ſenſus: remitto tibi pœ-

erarin Ar
enli nd

dollie nam temporalem peccatis tuis debitam, uti vult
n ſeant S. Bonaventura: quia hæc ſubinde vi contritio-
lliſt nis intenſæ remiſſa eſſe poteſt. Nec ſenſus eſt:
s dend remitto tibi ponam zternam pro culpa debitam;
ti i uti vult Hugo Victorinus; hoc enim non tenet
tintei in ſolis venialibus. Verus ergo' ſenſus eſt juxta
Hniin a ſ S. Thomam in ſuppl. a. 3. q. T. Ego Sacramen-
it tunmn e tum abſolutionis tibi impendo: vel juxta alios:
e eiil do tibi, quantum in me eſt, gratiam reconcilia-
n en ſii tivam ſeu peccatorum remiſſiyam: quod etiam
5. (iit in illo verificatur, qui prius Deo reconciliatus
zit ie peccata denuo clavibus ſubjicit, tum quia per
e iele⸗ augmentum gratiæ magis Deo reconciliatur, &

creſcit in ejus amicitia: tum quia aliquid poenze
temporalis illi remittitur. II. Juxta S. Eilarium
in Matth. 16. ut quis digne ad Poœnitentiam ac-
cedat, requiritur vita gratigz?: Ergo abſolutio
vere peccata non remittit. Keſp. Requiritur tan-
tum vita inchoata & imperfecta, ſeu diſpoſitiones
Ppræaviz ex gratizæ actualis auxilio procedentes.

G. 1108.

Unum
mortale
Jine alio
on re-
sittitter.

An venia- Schol. Peccat

lia poſt
mortem
remittan-
Eur.

544 Cuvut XVII.
N. II08.

*

Licet autem per Sacramentum beoenitentizæ
omnia peccata vere remittantur, unum ta⸗
men peccatum mortale fine alio remitti non
poteſt. Ita habetur c. Fratrei., de Pœnit. d. 9.
Ealſam autem pœnitentiam eſſe conſtat, cum ſpre-
tiz pluribur de uno ſolo pœnitentia agitur, aus
cum ſic agitur de uno, ut non diſcedatur ab

alio. Unde ſeriptum eſt Jac. 2. Qui totum le-

gem obſervuaverit, ofendat autem in uno, ullus
eYſt omnium reus. Ratio eſt: quia nullum pec-
catum remittitur, niſi in quantum tollitur
offenſa Dei per gratiam: (t. I1. G. 373.)
Sed gratia eſt incompoſſibilis cum ofſenia
Dei. (1. c. Schol. 3.) Ergo nullum pecca-
tum ſine altero tolli poteſt.

venialia etiam poſt mortem remitti
culpam; nam poteſt quis bona fide
ignorare, habere venialia, vel ſe ſufficienter
de illis dolere, & ſic ſtatim fine debito dolore
mori, cum autem venialia non excludant a regno
coelorum, & tamen nil coinquinatum in illud in-
trare poſſit, dicendum eſt, illa non ſolum quoad
pœnam, ſed etiam quoad culpam poſt mortem re-
mitti poſſe. Fit autem hæc remiſſio per actus
Ccharitatis & contritionis, quibus anima illa pec-
cata deteſtatur, & retractat: ita docet S. Tho-
mas in ſuppl. q. 7. a. I1. & ratio eſt, quia ve-
niale etiam in altera vita non poteſt remitti nifi
ber formam oppoſitam, quæ eſt actus contritio=
nis & charitatis. Eliciunt autem animæ hunc
actum vel in ipſo inſtapti ſeparationis a corpofe,
ubi agnoſcunt, venjale eſſe ſibi impedimentum
ingrefflus ad gloriam, adeoque illud deteſtantur ¹
vel in ingreſſu purgatorii, ubi pcena imminens ex-
citat intenſum deilderium ad conſequendum bo⸗
num;

poſſunt

2

Im & n
zt enbe
Ptenti vit
ur no⸗
entie,

Aet ele
ſiſeentin!
inm: i
nn ſittut
nttenti
Pflunt.
miſt an mn
ult lenin
e ern 5
uln dyen
Acpont.
, ijuſr
aͤtch
i
Pekiam
Lüllnlge
hS
Aute hh
eloher
00 Cicens
Iin gnnti
lin tel
4 Uhn.
hunt
1 ſdtn 1
Mlft. 8.

De Penitentia. 545

Wum, & malum evitandum: denique animæ ſe-
paratæ culpæ veniales remittuntur, non ficuti in
Deetſene . præſenti vita per modum meriti & ſatisfactionis,
ſed per modum condignee retractationis & di-
ſplicentiæ.
G. 1109.
Alter effectus Sacramenti Poenitentiz eſt Werita
reviviſcentia meritorum per peccatum deper-Per Pœni=
ditorum: quippe bona juſtorum opera, & tentan
Qim, merita virtutum per peccatum mortificata ſeunt.
A& ope pœnitentize füubſequentis reparantur, &
auI reviviſcunt. Sic habetur 1mo Joel. 2. Con-
autun u vertimini ad me . . . reddam vohis annos, guor
comedit locuſta, bruchur, & rubigo, & eruca.
Quæ verba S. Hieronymus de reſtitutione
uIIuHKE bonorum operum per peccatum mortificato-
rum exponit. Deinde Hebr. 6. dicitur: Mon
norfen t enim ſt injuſtus Deur, ut obliviſcatur operis ve-
tcim Vri, & dileltionig, quam oſtendiſtis in nomine
eede ipſiur. Ubi Apoſtolus excitans udæos ad
te a“ poenitentiam conſolatur eos, quod Deus bo-
AcNEE na eorum opera przæcedentia ſit compenſatu-
mnmn ie rus. Ita S. Cheyſoſtomus hom. 10. S. Atha-
me, naſius de blaſph. in Sp. S. S. Auguſtinus de
fide & oper. c. 14. Et Tridentinum Seff. 6.
c. 16. dicens: Juſtificatis hominibus ſive ac-
ceptam gratiam perpetuo conſervaverint, ſivt
amiſſam recuperaverint, proponenda ſunt Apo-
Rioli verha: Non enim eſt injuſtus Deus, 24d0.
Ita docent P. P. S. Ambrofius 1. I. in Luc.
Vide, quam bonur Deuy, & acilis indulgere,
non ſolum ablata reſtituit, ſed etiam inſyerata
concedit. S. Hieronymus in c. 3. Gal. Qui-
cun-

Sohram Infiit. Theol. Tbm. II. Mm

546 Caput XVII.

cunque oh ſidem Chriſti laboraverit, & poſtea
lanſus ſuerit in peccatum .. non perdet ea, ſi
ud priſtinam fidem & antiquum ſtudium rever-
tatur. 3tio. Ratio eſt: Juxta Tridentinum
C. 16. ſeſſ. 6. tria requiruntur, ut opera no-
ſtra ſint meritoria: ut ſint juſtificati hominis:
ut fint facta in gratia Dei: & ut homo in
gratia decedat, ſive acceptam perpetuo con-
ſervaverit, ſive reparaverit amiſſam: ſed has
conditiones habent opera per peccatum mor-
tificata: de duabus primis per ſe patet, ter-
tiam accipit per poenitentiam, per quam
gratia habitualis datur, in qua perſeverare
poteſt. .

Solvunmtur Schol. r. Certum eſt, per poenitentiam recuperar

obje Nio-
nes.

Fratiam ſanétificantem, & virtutes infuſas, quæ
unt proprietates eam inſeparabiliter concomitan-
tes. (t. 1. §. 366.) Rurſfus opera alia ſunt viva,
quæ homo ex principio vitali, gratia & charitate
operatur: alia ſunt mortua, quæ ex genere &
objeéto ſuo quidem bona ſunt, ſed ab homine ex-
tra ſtatum gratiæ elicita vitæ principio omnino
carent: alia ſunt mortiſera, quæ mortem animæ,
privando eam gratia, afferunt: alia ſunt mortifi-
cata, quæ a gratia & charitate elicita per ſubſe-
quens peccatum mortificantur, quia impediuntur,
ne habeant vim, & efficaciam perducendi homi-
nem ad vitam æternam. Hæc opera mortificata
non reviviſcere per pœnitentiam, docuerunt non-
nulli antiqui Theologi: I. Quia omnino deſtruun-
tur per peccatum, licuti gratia deſtruitur, quæ
non reviviſcit; unde Ezech. 18. dicitur: Omnes
juſtiti ejus non recordabuntur. Reſp. Quod me-
rita mortificata reviviſcant, eſt opus miſericordiæ
divinæ, quæ ponitentem ultra condignum præ/-
miat; & juſtitiæ præteritæ non recordatur, quo-
usque peccator in peccato perſeverat. i. Pa-

um,;

Eun, gu.
n, eſt co
1 parte lu
lit. A
bono obie⸗

Pehetum,
N.2. Qux
Ute keyivil.
Ili hie de
Uirliſte ſun
Iun merita
heien ſen
leifltere;
Md, ſer
Tolont, hon
ilemn ſen P
fün eſten

ul, gnec

1, G l
i il per
elncta fue
r N ori
tn in eſe
enoli
tn Mon tii
oren,
li, ec eti
Uitenm
Mins, n
Cun äſſof
nd n
lompet in
od
Cihenn,
in nerit
IMtem &
benns nt
niähian
ere r
n, ita u

De Penitentia. 547

, S Gtum, quo Deus promiſit remunerari merita no-
e fertt . . ſtra, eſt conditionatum, ſcilicet, ſi non adſit obex
ſidtimin ex parte hominis: Ergo adveniente obice peccati
lifrix ceſſat. &„eſp. Conditio illius paéti non eſt, ut
bomo obicem non ponat, ſed, ſi ponat obicem
„ ttn perpetuum, vel poſitum non tollat.
ſaud Schol. 2. Quæritur, in qua proportione & quanti- In qua
E ulm tate reviviſeant merita mortiſicata. Cum Eccleſia perfeio-
pethene . nihil hic definiat, varias Theologorum ſententias ne merita
igamA retuliſſe ſufficiat. Nonnulli putant, bonorum ope- revivi-
RK rum merita per quamcunque veram pœnitentiam ſcant.
5 . in eadem ſemper perfectione, in qua ante fuerunt,
ſent reviviſcere; quia remoto impedimento, ſcilioet
m, peccato, ſequitur effectus, ſicuti antea fuit. Alii
lua ett volunt, non reviviſeere merita ad gloriam eſſen-
tialem ſeu viſionem beatificam, ſed ſolum ad glo-
riam accidentalem, quæ conſiſtit in gaudio ſpe-
tentun ent ciali, quod pœnitentes percipient ex bonis operi-
nnes inſi bus, quæ lapſum eorum præcefſerunt: quia me-
lter cont rita illa per peccatum quoad præmium eſſentiale
eniſn deſtruéta fuerunt. Alii cenſent, merita revivi-
gnks ſcere ad priorem gratiam & gloriam, non qui-
r a dem in eſſe phyſico habitus & qualitatis; ſed in
ir⸗ effſe morali ſeu juris ad gratiam: id eſt, pœniten-
pnißße du tem non tantum recuperare jus ad illam gratiam
nren⸗ & gloriam, quæ correſpondet præſenti diſpoſtio-
mi ni, ſed etiam meritis preteritis, ita tamen, ut
in, phyficum augmentum gratiæ non infundatur
, prius, quam adétu intenſiori ſe ad illud recipien-
, dum diſpoſuerit: quod tunc dicunt fieri, quando
dldn homo in ingreſſu beatitudinis, vel purgatorii pro-

rumpet in actum amoris, habentem ſe non per
modum meriti, ſed diſpoſitionis; cum enim S.
Scriptura, Concilia & Patres aſtruant reviviſcen-
tiam meritorum ſine reſtrictione ad gradum mi-
norem & diſpoſitionem pœnitentis, nec nos de-
bemus reſtringere. Alii denique docent, gratiam
ſanctificantem, virtutes & dona ac merita revivi-
ſcere pro majori vel minori peccat ris peœniten-
tia, ita ut ſi hæc valde inrenia fuerit, recuperet,
Mm quid-

Peccata
remiſſa
non re-
deunt.

Caput XVII.

quidquid gratiæ & meriti per peccatum amiſerat:
ſi vero fuerit admodum remiffa, parum vel forte
nihil ex iis reparet. Hanc ſententiam cenſent eſſe
magis accommodam ad augendum ſtudium pœni-
tentiæ, & experientiæ conſonam, qua novimus
poœnitentes intenſe, priora ſua opera & exercitis
majori fervore obire.

H. 1110.
Quamvis vero merita per poœenitentiam re-
viviſcant, peccata tamen ſemel remiſſa per
ſubſequens peccatum non redeunt ſimpliciter,
ſed tantum ſecundum quid. Nam Imo non
redeunt quoad eſſe phyſicum, quia idem nu-
mero actus, per quem peccata commiſſa ſunt,
ordinarie redire nequit, nec naturaliter, cum
non detur regreſfſus a privatione ad eandem
numero formam, nec Deus poteſt facere, ut
redeat, quia alias foret auctor peccati. 2do.
Non redeunt quoad modum eſſendi moralem
quoad culpam, vel poenam, quia Ezech. 18.
dicitur: &i impius egerit pœnitentiam, omnium
iniquitatum ejus, quas operatus eſt, non recor-

dabor. In quæ verba S. Hieronymus ait:

Guſtum, antta peccatorem, non prgravari an-
tiquir ſuée peccatir. Denique non videtur ju-
ſtitiæ Divinæ conforme, idem bis punire:
ſed peccata remiſſa punita ſunt in Chriſto,
qui iniquitates noſtras portavit: Ergo juſtum
non videtur, ut quoad poœenam redeant. De-
nique dona Dei ſunt ſine poenitentia, & pec⸗
cata in Sacramento Pœnitentiæ abſolute re-
mittuntur, nec adeſt obligatio ea rurſus con-
fitendi: Ergo quoad eſſe morale, culpam &

poenam non redeunt. 3tio. Redeunt tamen
ſecun⸗

undumm
Uui work
ror; he
1llo Aute
untili⸗
l,ita, ut
Untot.

ol ounn,
Grila der
Cun eſtench
I 1 2 4
die er doe
userotn
Imtenun,

(Aonis,

nog d
nin gus in
Mler re
, u f.
Ulng femni
In, Coner⸗
Hiſita Iat
Dlen non
Uln nblier
e ee
igktur to

.
(bonm ſern

eryum
Domee, 6.
filgic
let. 4
es eodemn
nin
tſfien de⸗
ktlam er
ſegnens⸗ ¹
ledit nor

De Eænitentiu. 549

mmmnin ſecundum quid, quia culpa ob relapſum,
m ſicuti morbus in recidivo eſt periculoſior, &
“ gravior; homo eſt magis ingratus erga Deum,
and a quo antea veniam obtinuit, & Deus ſub-
mds trahit illi ſpecialia & copioſiora gratiæ auxi-
lia, ita, ut in graviora deinde peccata pro-

labatur.
itetire Schol. Nonnulli antiqui Theologi putarunt, peccata Solvuntur
ultenn dimiſſa per ſubſequens peccatum redire quoad mo- objeRio-
l keniin dum eſſendi moralem. Et quidem Hugo Viécto- nes.
nt hoten rinus l. 2. de Sacram. c. 9. p. 14. putat, ea re-
Nann en dire per quodlibet peccatum ſequens. Præpofiti-
Uiaitut vus vero tantum per hæc quatuor crimina: Odium
“ fraternum, apoſtaſiam a fide, contemptum con-
vonnbntt feſſionis, & retractationem pœnitentiæ. I. Quia
tütaltene Pf. 108. dicitur: In memoriam redeat iniquitas Pa-
ge M eul trum ejus in conſpetu Domini. Et 3. Reg. 17.
tel uet⸗ mulier Sareptana ad Eliam ait: Ingreſſus es ad
etett me , ut rememorarentur iniquitates meg. Et
eeza Matth. 18. Servus remiſſionem debiti conſecutus,
endi me nolens remittere conſervo, miſſus eſt in carce-
ia ! rem, donec redderet univerſum debitum. Keſp.
1 Iniquitas patrum dicitur redire quoad posnam tem-
, poralem nondum remiſſam. Eodem modo intelli-
ut gitur mulier Sareptana, quæ forte etiam alia ad-
ell tl huc peccata necdum remiſſa habuit. A ſervo illo
Gin⸗ exigitur totum debitum propter ſequens peccatum
on 4 Piata ſecundum duid H atione crudelitatis in con-
s ervum commiſſæ. „S. Auguſtinus de Serm.
10 Dom. c. 6, ait: & non dimniſpris revocabo te, &;
Hon⸗ quidquid tihi dimiſeram, replicabo. Similia ha-
te . bent S. Ambroſius, & S. Gregorius. eſv. Pa-
Eint tres eodem modo loquuntur de reditu peccatorum
ellt, ſecundum quid. III Merita per peccatum mor-
tiſicata per poenitentiam reviviviſcunt: Ergo
etiam peccata priora reviviſcunt per peccatum

ſequens: imo ſi pœna temporalis peccatis remiſſis
4 1 P Porals p
debita non fuerit ſoluta, & aliquis commiſſo no-
deten M m 3 vO

Quando

55o Cuput XVII.

vo peccato mortali ſtatim moriatur, illam poenam
in inferno, ex quo nulla eſt redemptio, in æter-
num luere debet: Ergo ſaltem peccatum quoad
poœnam redit. Keſp. Diſparitas eſt, quia Deus
pronior eſt ad benefaciendum, quam ad punien-
dum, & peccata abſolute delentur, merita autem
ſolum ſub conditione, niſi quis agat poœnitentiam.
S. Thomas in 4. d. 22. q. I. a. I. ad 5. docet,
quod poœna illa temporalis in dato caſu tempora-
liter in inferno puniatur: Neque ex hoc ſequitur,
quod ex inferno ſit aliqua redemptio, quia, quod
ſolvitur, non redimitur: nec eſt inconveniens,
quod quantum ad aliquid accidentale poœena inferni
minuatur usque ad diem judicii, ſicuti etiam au-
getur ex conſortio damnatorum.

G. IIII.

Sacramentum Pœnitentiæ effectu ſuo ca-

Paniten- rere. & invalidum eſſe poteſt, vel ex defe-

tia eſfeku
careat.

ctu pœnitentis, ſi ſine ſufficienti examine,
dolore, aut propoſito ad illud accedat, vel
in confeſſione grave peccatum omittat: vel
ex defeéctu Confefſarii, ſi non habeat debitam
intentionem, vel jurisdictionem, vel formam
abſolutionis corrumpat. (G. 1095. 1091.)

An detur Schol. Quæritur, an Sacramentum Pœnitentiæ poſ-

Paoniten-
tia valida
& infor-
m'S.

ſit eſſe validum & informe, id eſt, carere ſuo
effectu, ſeilicet remiſſione peccatorum, & tamen
eſſe verum Sacramentum, quod tribus modis con-
tingere poteſt: vmo quando confeſſio non eſt
integra ex defeétu examinis, quod pœnitens ex
ignorantia invincibili putat eſſe ſufficiens. 2do.
Quando pœnitens habet attritionem excludentem
quidem formale propoſitum amplius peccandi,
non tamen implicitam voluntatem peccandi, licet

Ppoœnitens hoc non cognoſcat 3tio. Quando at-

tritio non eſt generalis, quæ ſe non extendit ad
. peo-

iti ex

ela. NZ
e ralum
an.
ſun cuſi⸗
fionem pee
altun et
Ulci, gnin
uammen in
ittritio,
tutn: Lrg
nen ſoo e
Tne do ken
ecatun
Pumolter &
1 C imnie
herezti 0
o al,
integnan
ienis, el
En lmele
ſtmle & in
n d in
kumne cul⸗
lh, ame
ſed ereilte
et s r
Eentintn de
Hbe, WOn
Irme. D
ire gratian
aa, & in
n ek, I
tvim

etnin,
ſfi eann

ENS hade

nm, ſie
Aratiam, V

lan onn
fo, iner
cntun gol
t, girle
amn A1 me
„Meriune
poritrin
. 10 5 ie
Caſu temn
X hoe eni
1o, Alincn
IncoNIne

futi eint

ſenn Mon
ſel er
Ii euni
Aecelit
Ohritt
bentcin
1, WiI
h5,lol
Deentenz-
t, an .
ebuerol

De Pænitentia. 551

peccata ex oblivione inculpabili in confeſſiane
omiſſa. Neſp Poſſe dari Sacramentum Poniten-
tiæ validum, & tamen informe, in primo & ter-
tio caſu. Nam in primo caſu Sacramentum tan-
quam cauſa, poteſt carere ſuo effecétu ob indiſpo-
ſitionem pœnitentis, quia effectus hic extra ejus
eſlentiam eſt poſitus. In tertio caſu confeſſio eſt
valida, quia non quidem materialiter eſt integra,
eſt tamen integra formaliter: (§. 1067.) & ſutfi⸗
cit attritio, quæ ad omnia peccata confeſſa ſe ex-
tendat: Ergo Sacramentum eſt validum; caret
tamen ſuo elfecétu, quia unum peccatum mortale
ſine alio remitti non poteſt, & in caſu poſito il-
lud peccatum pœnitenti non remittitur, de quo
formaliter & implicite non dolet, neque virtuali-
ter & implicite, cum ſupponatur dolorem ejus
ad peccata oblita ſe non extendere. In ſecundo
vero caſu, quando pœnitens facit conſeſſionem
non integram ex culpabili defectu examinis ſuffi-
cientis, vel habet attritionem excludentem qui-
dem formale propoſitum peccandi, non tamen
virtuale & implicitum, Sacramentum non eſt va-
lidum & informe; nam ſi pœnitens in faciendo
examine culpabiliter deficiar, confeſſio non eſt
valida, cum culpabiliter non ſit integra: Attritio
vero excludens omnem affectum peccati mortalis
eſt pars Sacramenti Pœnitentiæ, uti docet T ri-
dentinum Sefſ. 24. cap. 4. Efgo qui eam non
habet, non recipit Sacramentum validum & in-

forme. Dicis I. De ratione Sacramenti eſt, cau-

ſare gratiam; & Sacerdos non vult abſolvere niſi
rite diſpoſtum: Ergo non datur Pœnitentia va-
lida, & informis. Reſy. De ratione Sacramenti
non eſt, ut actualiter cauſet gratiam, ſed ut ha-
beat vim, eam cauſandi, licet ob indiſpoſitionem
fubjecti eam ſubinde actu non cauſet Deinde Sa-
cerdos habet intentionem abſolvendi rite diſpoſi-
tum, licet non habeat intentionem conferendi
gratiam, niſi rite diſpoſito. II. Attritio, quæe
eſt pars poœnitentiæ, eſt etiam diſpoſitio ad ejus
M m 4 effe-

Keſolvun- Cbroll. Pract. Imo. Pœnitens excommunicatus, &

geg. Oſus.

55 2 Caput XVII.

effeétum, & forma fuper illam, tanquam mate=
iam verificari debet: Ergo ſine effectu ſeu gratia
in Sacramento Pœnitentiæ effe non poteſt. AReſp.
Attritio quidem ordinarie eſt diſpoſitio ad effe-
ctum Poznitentiæ, ſubinde tamen, fi non fit ge-
neralis, nec ad peccata oblita ſe extendat, con-
tingere poteſt, quod ad eum non diſponat: for-
ma autem Sacramenti ſufficienter verificatur, quia
juxta S. Thomam ſonat: confero tibi Sacramen-
tum abſolutionis a peccatis; ficuti verificatur for-

ma Baptismi in illo, qui eum ficte ſuſcipit. HI.

Peccata inculpabiliter oblita remittuntur in Sacra-

mento Pœnitentiæ, etſi confefſio ad illa ſe non

extendat: Ergo etiam fi attritio ad illa ſe non
extendat, quia pornitens hoc modo gratiæ obi-
cem non ponit Kelp. Diſparitas eſt, quod inte-
gritas confeſſionis ſolum ſit de oræcepto, poeni⸗
tentia vero interna eſt de necefſitate medii per ſe
requiſiti ad remiſſionem peccati, ad quod ſi fe non
extendat, illud non remittitur: hinc in noſtro
caſu pœnitens non quidem ponit obicem poſiti-
vum, ponit tamen obicem negativum non exten-

dendo attritionem, quem tamen invincibiliter

ignorat, ſe ponere.

non prins ab excommunicatione, quam peccstis
abſelutus mala fide procedens invalide abſolvitur;
adeoque confeſſionem repetere debet: ſi vero ex
oblivione naturali, wel ignorantia invincihili, vel
ad vitandum grave ſcandalum Sacramentum Pœ-
nitentiæ ſuſcipiat, validum eſt, cum non conſtet
in hoc caſu. Ecccleſiam jurisdictionem ab abſol-
vente ſuſtuliſſe. 2do. Confeflio facta ſine debito
dolore, propoſito, & quando grave peccatum
culpabiliter omiſſum fuit, eſt invalida, & repe-
tenda. Si quis tamen olim culpabiliter mortale
peccatum reticuiffet, & hujus Sacrilegii oblitus
plures slias confeſſiones bona fide feciſſet, non eſt
necefſarium, has confeſſiones bona fide factas re-
petere, ſed illam ſolum, in qua defectus S

Lolti etin
wit, ine
nlie oo
be peceat
Phekenl
Ult, ignor
to ajo
um el de
rignorent
eytan not
lefedn Con
Derieetiz,
uber iclit
ten 1 oh
Un becents
1 fee ſiek
Morle &
iftr cvnen
An hon
Aerii
onartiam
r Koonſe
Ariimel
Rlne ne
Orflie reni

d mlltor
rinen
s enn ſ
catonn
nninn

tungnun
letnſnn
n oiek 1
poſtio
Atonk
eXtenitt
Eiſhon
Vetihramnn
0 tibi Nen
i verfiam!
Ge ſeg!
ttort ini
0 A in tr
0 40 inen
do git
8 ekt, t:
Drecteyide
ſiute neti
: hie inn
it Oicen
fivum vonen

OnmHits
e, Clin e 4
chet

De Pænitentia. 533

Seuti etiam ille, qui aliquod peccatum mortale
oniſit, incu'pabiliter putans eſſe tantum veniale,
alide confitetur, & fatisfacit accuſando ſe de

Toc peccato omiſſo. Unde excuſantur pueri a
npetenda confeſſione, qui in ea mortale tacue-

mnt, ignorantes, quod fit pegcatum grave, quod
nodo majores faécti agnoſcunt: Quod idem dicen-
lum eſt de circumſtantiis aut numero peccatorum
ignorantia invincibili non expreſſis, quæ poſt
deptam notitiam confiteri tenentur. tio. Ex
lefetu Confeflarii invalidum eſt Sacramentum
pœnitentiæ, ſi abſolutionem non impendat, non
lhabeat debitam intentionem, aut jurisdictionem.
ſtem ſi ob ſurditatem, diſtractionem, vel ſom-
ium peccata non intellexerit. 410. Confeſſio bo⸗
ia fide faéta Confeſſario neſcienti diſcernere inter
nortale & veniale, inter ſpecies peccatorum &

iumetum, valida eſt, quia omnia ad valorem re-

cuiſita concurrunt, nec tenetur quis confeſſionem
alem bona fide factam repetere, niſi quis ſciens
acerdoti ignoranti confiteatur, & advertens ejus
iynorantiam ſine ulteriori inſtructione pergat.
Sto. Si eonfeſſio ob defectum pœenitentis vel Con-
Eſſarii in valida coram eodem Confeſſario retinen-
& adhuc memoria peccata confeffa, vel eorum
confuſe reminiſcente, & ſtatum peccatoris pro

congrua poœnitentia injungenda agnoſcente repe-

tenda fit, non opus eſt, ut peccata fecundum
ſbeciem & numerum illi jam expoſita denuo re-
petantur, ſed ſufficit cum contritione de commiſſo
defectu, & aliis peccatis in genere ſe accuſare,
quia etiam valida eſt confeſſio, quam poœnitens

Ina vice non potuit perficere, ſed iteratis vici-

tus multorum dierum ſpatio perfecit, & in fine
bſolutionem a Sacerdote obtinuit, cui tunc no-
tus erat ſtatus conſcientiæ peccatoris, & cujus
Jeccatorum ſaltem confute recordatur, licet non
omnium in particulari. .

Mm 5 F. 1112.

554 Caput XVII.

G. 1112.

Sacra- Sacramentum Poenitentiæ in re, vel in
mentum voto eſt neceſſarium neceſſitate medii ad
Pvniten- delenda peccata poſt Baptismum commiſſa.
tiæ eſt ne Nam Imo juxta S. Scripturam in Saca-
celar ium Poenitentiæ judiciaria poteſtate a Sa-
neceſſitate mento œn 1 ia boteitz
medi, cerdotibus peccata remittuntur. Joan. 20.
Quorum remiſeritis veccata. Sed ſine hac e-
miſſione nemo poſt Baptismum lapfſus ſalu-
tem conſequi poteſt: Ergo Sacramentum
Poœnitentiæ eſt neceſfſarium necefſitate me-
dii ad ſalutem. 2do. Inter cæteros Pates
S. Leo ep. 82. ait: Sic Divinæ bonitatis a-
iidiir ordinatie, ut indulgentia Mei niſi ſupyli-
cationibus Sacerdotum nequeat obtineri. Et Iri-
dentinum Sefſ. 14. cap. 2. Eſt autem hoc Sa-
cramentum Pænitentiæ lapſis poſt Baptismum ve-
ce ſarium, ut nondum regeneratis ipſe Baptitnut.

Solvuntur Schol. r. Proteſtantes negant neceſſitatem Sacramen-
objeſtio- ti Pœnitentiæz.. I. Quia S. Scriptura convenlo-
nes. nem contritioni tribuit. Pſ. 50. Aeſp. Non ex-
cluditur hic neceſſitas Sacramenti Pœnitentiæ, ſi-
cut nec neceſſitas Baptismi. II. Chriſtus fine Sa-
cramento peecatticem Luc. 7. & adulteram Joan.
8. dimiſit. Et Act. 8. S. Petrus Simonem ma-
gum pro agenda poœnitentia ad nullum Sacramen-
tum remiſit. KAéſo. Chriſtus ante inſtitutum Sa-
cramentum bœnitentiæ peccata remittens uſus eſt
poteſtate excellentiæ: Et S. Petrus per illa ver-
ba: Ewauitentiam age, ad Sacramentum remjſſſe
merito cenſetur. III. In veteri Lege ſola vitus
Pœnitentiæ & fides ad conſequendam veniam
peccatorum ſufficiebat ſine Sacramento: Ergo
etiam in Nova Lege; alias via ad ſalutem modo
fooret arctior. KNeſv. Per Sacramentum Pœniten-
7tiæ nihil detractum fuit de virtute fidei, aliarum-

“ due

(le ittutn
inn ett,
Alts fuit
Iuſerit
tio cum
Un fuffein

Mn. Quon

etfechi
omne

Etnem na
ine nipie
Herſn maren
eri, Pern
Tto ntima:

Miumt, &

Gntntio no
eccata
Füone inel
Et contritie
di onnin
Anmenti P
wior
nn Derni
m Dieene
Porare ot
Dniter de
eſin tet
tone dote
Votüm Dee
er Orinen
Keind nen
enametot

Dgfennm
Clitentir
ſen le
ſoltio
ehlieto

W ohliri

De Pænitentia. 555

que virtutum, ſed tantum novum præceptum ad-
ditum eſt, ſubjiciendi ſe clavibus Eccleſiæ, & via

Ite, fſalutis fuit alleviata, cum in veteri Lege requi-
ſe neli ſita fuerit perfecta contritio, & tamen modo at-
m emt trito cum Sacramento ad remiſſionem peccato-
n in G rum ſufficiat.
telatend Schol. 2. Quomado votum Sacramenti Poœnitentiæ Quomodo
r. ſun! in perfecta contritione includatur, non eodem contritio
ſſmnehel. modo omnes explicant. Aliqui putant, per con- mneludat
4 tritionem non remitti peccatum niſi ſab condi votum
lyhu tione recipiendi Sacramentum, ita ut remiſſio ſu- pœniten-
GKctavenn ſpenſa maneat, donec Sacramentum ſuſceptum tiu.
egeſſtnte n fuerit. Verum cum contritio perfecta ſit diſpo-
Etelos n ſitio ultima ad gratiam, quæ eam necefſario co-
Bugirtr mitatur. & gratia ſi incompoſſibilis cum peccato,
(oontritio non expectat abſolutionem Sacerdotis,
Ni ut peccata remittat. lii putant, ideo in con-
inene u tritione includi votum Sacramenti Poœnitentiæ;
gilen iee quia contritio includit propoſitum virtuale, ſer-
Mtine vandi omnia præcepta, inter quæ eſt præceptum
t Pytir Sacramenti Poœnitentiæ. Verum non videtur ad-
4 eſſe petior ratio, cur contritio includat magis
atelnen votum Peœnitentiæ, quam aliorum Sacramento-
tri nis rum. Dicendum ergo videtur, Contritionem im-
Nr N portare votum Sacramenti Pœnitentiæ, quatenus
Peentenit formaliter per alium aétum, vel virtualiter per
Crkut ſeipſam reſpicit Sacramentum Pœnitentiæ ſub ra-
uler tione unici medii ad ſalutem neceffarii; quia
a votum Poœnitentiæ a contritione importatum,
Nlon es per ordinem ad ipſam, prout habet rationem me-
ee ilmme dicinæ neceſſariæ peccatorum, a voto aliorum
eritts⸗ Sacramentorum diſtinguitur.

Schol. 3. Ad obtinendam remiſſionem peccati poſt Quale vo⸗
Baptismum commiſſi ſufficit votum implicitum tum re-
Poœnitentiæ. Nam ad obtinendam hanc remiſſio- quiratur.
nem ſufficit perfecta contritio, quæ fit ultima di-
ſpoſitio ad gratiam: ſed hæc contritio ſine voto
explicito Sacramenti eſſe poteſt, ſi poenitens vel
ex oblivione, vel ignorantia inyvincibili de Sa-
cra-

556 Caput XVII.

cramento nihil cogitet, adeoque habeat tantum
votum implicitum Sacramenti: Ergo hoc ſuffieit.
Dicis I. cum Cano de pœn. p. 5. concluſ. 3. Con-
cilium Complutenſe damnavit hanc propoſitio-
nem Petri Oxomenſis: Peccata mortalia delentur
quantum ad culpam & pnam alterius ſcaculi per
Jolam cordis contritionem ſine ordine ad claves:
ſed ſola contritio habet tantum votum implicitum
Sacramenti: Ergo hoc non ſufficit. Reſp. Hæo
propoſitio ideo damnata fuit, quia Petrus Oxo-
menſis excludebat ſubordinationem tam formalem,
quam virtualem ad claves Eccleſiæ«, quarum po-
teſtati derogabat, & negabat, necefſarium efle,
manifeſtari Sacerdoti peceata occulta. II. Tri-
dentinum Sefl. 6. cap. 14. Contritionem diſtinguit
a voto Pœnitentiæ: Ergo votum explicitum re-
quiritur. Keſp. Tridentinum ea, quæ docuit de
juſtificatione Sefſ. 6, expoſuit Sefſſ. 14. de voto in-
cluſo in contritione; votum autem incluſum non
eſt expreflum, fed virtuale. III. Nalli hæretico
remittitur culpa, niſi expreſſe ab Ecclefia veniam
petere velit: Ergo fola contritio fine voto expli-
cito non ſufficit. Reſp. Diſparitas eſt, quod hæ-
reticus clare fidem negat, adeoque formale de-
ſiderium redeundi ad Eccleſiam, a qua diſceſſit,
habere debet, quod non tenet in aliis peccatori-
bus ab unitate Eccleſiæ non recedentibus: imo
etiam in caſu fubitaneo, quando hæreticus veram
contritionem elicit, implicite votum Peœnitentiæ
in ea inc uditur, adeoque deſiderium Eccleſizæ
ſe uniendi.

H. III3.

Conteſie Non ſolum autem neceſſitate medii Sacra-
Aſ de ne- mentum Pœnitentiæ eſt neceſſarium ad ſalu-
ceſſitate tem, ſed Confeſſio Sacramentalis cadit etiam

ha. ſub præcepto Eccleſiaſtico. Ita ſtatuit Con-

Nici.

cilium Lateranenſe IV. ſub Innocentio UII. in
cap. Ommnis utriuque. de pœn. & remiſſ. Ommnit
utriul-

iuge en
n zervent
iin in onn/
udin h
Uler.
i gire
in ton ten
fller
ltntonen,

1. Cve
Nedeto dn
Cetetico.
Eelſt ren
n prrcipit
kia negvit
Kitns —
lgare pon
arſeſftan
nt prei
Ee(hridtns
men Lecle
t Ini lun
n & No
Decheln den
Corſkeſionen
Cckeſa in
1n Peredi
l cette
9 pan.
Alworun
tinis Grn
Umis Intn
ii 2. (⸗
Cnli le
Enel in
har tor
volen
e hiro

De Pænitentia. 557
tiat k utriurqut ſexus Ffidelium, cum ad annor diſere-
ri tionir pervenerit, ommin ſua ſolus veccata ſemel
“ i ſaltem in anno confiteatur proprio acerdoti, &
umte injunktam ſibi venitentiam Nudeut pro viribus
nu m udimplere. Et Tridentinum can. 8. inquit:
in du JDi quis dixerit, ad eam Confeſſionem Sacramen-
mme kalem non teneri omner & ſingulos utriusgque ſe=
i vur Fideles juta magni Concilii Lateranenſis
ulr ronſlitutionem ſemel in anno .. anathema ſit.
le, om. Ichol. I. Quæritur, an, ſi Confeſſio non eſſet de An Eccle⸗
perelinn præcepto divino, poſſet cadere ſub præcepto Ec- ſia confeſ-

keuktr I cleſiaſtico. Reſp. Negative: tum quia Eccleſia ſionem
ktionen ät nequit præcipere rem diffieillimam, quam Deus præœcipere
n exhläin non præcipit, qualis eſt confeſſio: tum quia Ec- poſſet, ſi
,Je n cleſia nequit præcipere illa, quæ ſolum ut conſilia Chrifius
i e Chriſtus propoſuit, cum gubernationem Chriſti non præ=
emn inelia alterare non poſſit. Dicis I. Etſi Chriſtus non cepiſſet.
I. Wolie præceperit annuam Confeſſionem, Eccleſia tamen
d Leckh potuit præcipere, licet ſit res difficillima: Ergo
0 fne woo⸗ licet Chriſtus confeſſionem non præcepiſſet, eam
set, tamen Eccleſia poſſet præcipere. XRe/p. Diſparitas
eolle irl eſt, quia ſuppoſito præcepto divino Confeſſionis
1gii non eſt notabilis difficultas ratione temporis ab

Ecclefia determinati II. Chriſtus non præcepit
Confeſſionem venialium, quam tamen præcipit
O kerrut Eccleſia in Clement. Ne in agro, dum ſtatuit,
e ut Benedictini ſingulis menſibus confiterentur,

Ukir qui certe mortalia non ſemper confitebuntur: Er-
go a pari. Reſp. Eccleſia præcipit Confeſſionem
aliquorum tantum venialium indeterminate, quo
nimis durum non eſt, non vero omnium, quod
evels nimis durum foret.
1 N. . Schol, 2. Quæritur ulterius: Qnisnam ex mente Quts ſt
luin 4 Concilii Lateranenſis ſit proprius Sacerdos, cni Sacerdos

ſemel in anno confeſſio facienda eſt. Tres ſunt proprius.
in hac controverſia ſententiæ. Prima eſt eorum,
qui volebant proprium Sacerdotem tam ſtricte
efle Parochum, ut excludatur Epiſcopte 8 inſe
um-

558 Caput XVII.

ſummus Pontifex, & ne Divinitus quidem fieri
poſſe, ut ſtante Concilii Lateranenfis decreto va-
lide quis Epiccopo ſuo aut Papæ confiteatur. Al-
tera docet per proprium Sacerdotem omnem il-
lum intelligi, qui habet jurisdictionem ordinariam,
qualem habent Papa, Epiſcopi, & G Parochi, qui
eam illis, quibus volue int, deiegare poſſunt;
hinc Regulares poſſunt excipere fidelium confelſ-
ſiones etiam tempore Paſchali invitis Parochis &
Epiſcopis, modo habeant conſenſum ſummi bon-
tificis. Tertia eſt Launoji in libro: Explicata Ec-
cleſiæ traditio circa canonem: omnis utriusque
Bonaventuræ Baſſeau in ſuo Theophilo Parochiali
P. 4. a. 15. Juenin de Sacr. diff. 6. q S. a. 3. Van
Efſpen jur. Eccl. p. 2. t 6. c. 5. qui nomine proprii
Sacerdotis ita intelligunt Parochum, ut huic tan-
tum, & non alteri, licet ab Epiſcopo approbato,
fas ſit tempore Paſchali confiteri. Dicendum eſt
Imo, Nomine Sacerdetis proprii in cap. omnis
utriusque intelligi Parochum. Ita intellexit Mar-
tinns IV. conſt. ad uberes, Benedictus XI. Conſt.
Inter cunktas. Sixtus IV. in Extravag. Vices illius.
De treuga & pace. Idem conſtat ex Concilio
Arelatenſi a. 1275. can. 19 Colonienſi a. 1280.
c. 8. Lingonenſi a. 1452. Remenfi a. 1583 Cc.
2do. Nomine proprii Sacerdotis non ita intelligi-
tur Parochus, ut excludatur ſummus Pontifex,
& Epiſcopus, & ab iis delegati vel pro tempore
Paſchatis, vel ab illis ſine temporis aut loci re-
ſtrictione approbati. Nam Concilium Lateranenſe
IV. c. 21. ſtatuit, ii quis autem alieno Sacerdoti
voluerit juſia de cauſa ſua confueri peccata, licen-
tiam prius poſiulet, & oblineat a proprio Sacer-
dote, cum aliter ille ipte ſolvere non voßyt aut liga-
re: ſed Papa in tota Eccleſia, & Epiſcopus in
ſua diæceſ non funt alieni Sacerdotes, qui ab
inferioribus Parochis licentiam petere & obtinere
debeant: Ergeo vel per ſeipfos, vel per alios a ſe
delegatos annnam ſubditorum ſuorum confeliſio-

nem excipere poſſunt, ita ut a confitentibus ca-
noni,

Ul, Nirin
ononem hl
1n03,
iss: ex
Crltot: vel
doris &
Uins ſuas
Autrehatenis
Unter wente
prlislibrun
Erpore Pac-
nd mr
lnm Ebrum
Peipſt.
oltfetur Re
heist Mrece
mes XNIl.
nharit:
C(oneito l.
une, glo
mul ig anm
umtionen
Genens Vl

it arr.
Uis 1,150.

MMirit,
ſstenore
l Kuls
Oltduris
Dlrope (2
N Duorle
lent ede
tempore
Verſa exe
kenten &
ti. Lrpo
eh epſe
Alnarun
Alininir
neftun

De Peœnitentia. 559

iing giten noni, utriusque ſexus, ſatisfiat. Eodem modo
canonem hunc intellexit Synodus Claromontana
a. 1263. Proprium Sacerdotem dicimus duobus
modis: ex oficio, utpote Papam, Epiſcopos, &
Curatos: vel e commiſſione, ſicut Fratres PFrædi-
catores 6e Minores, quibus Epiſcopus commiſerit
vices ſuas., Item Synodus Lingonienfis a. 1452.
Attrebatenſis a. 1490. Et Clerus Gallicanus lucu-
lenter mentem ſuam aperuit, dum a. 1683. die 25.
Aprilis librum approbavit, quem pro confeſſione
tempore Paſchali facta cuilibet Sacerdoti ab Epi-
ſcopo approbato ſcripſerat P. Bagottus S. J. &
alium librum contra Bagotti doctrinam evulgatum
proſcripuät. Stio. Ex hoc ſequitur, quod, qui
confitetur Regulari ab Ordinario approbato, ſatis-
faciat præcepto annuæ confeffionis: quippe Jo-

lton⸗ annes XXII. a. 1321. ſequentem propoſitionem
t. Dids damnavit: Stante ediſto: omnis utriusque ſooezis
fii in nn in Concilio generali, Romanlus Pontifex non poteſt
lti iniki- facere, quod Parokhiani non tenesntur peccata ſua

dedichni ſemel in anno proprio Sacerdoti confitegri; quam
1 damnationem Alexander a. 1409 confirmavit: &
Clemens VIII. in litteris Apoſtolicis ad Belgas
datis a. 1592. omnibus fidelibus licitum eſſe pro-
nuntiavit, Quadrageſimæ, Paſchatis & alio quo-
vis tempore Religioſis mendicantibus, Presbyteris
S. J. & aliis Privilegiatis confiteri, dummodo ab
Ordinariis fuerint approbati, præcepitque Archie-
piſcopo Cameraceni, & Epiſcopo Attrebatenfi,
ut Parochos in officio continerent, ne prohibe-
rent plebem Abi ſubditam, quominus Regularibus
tempore Paſchali confiteretur. Eadem contro-
verſia excitata eſt inter Archiepiſcopum Burdiga-
lenſem & Regulares, ſed Innocentius X. in Con-
ſtit. Exponi nohis, a. 1645. definivit: Non poteſt
Arch'epiſcopus Burdigalenſis prolubere Kegularibus
habentibus privilegia Apoſtolica, ne a Dominica
PFPalmarum usque ad Dominicam in Albis inelufive
adminiſtrare valeant perſonis ſæcularibus Sacra-
mentum Confeſionis. Quod autem ſatisfist hoc
modo

Wars V
llit
onienl

568 Cuput XVII.

modo præcepto annuze Confeſſionis, probat Be-
nedictus XIV. de Synod. I. 7. c. 64. Quod Cle-
mens VIII. in ſuo decreto hoc ſolum de præcepto
Paſchalis Communionis in Parochia fumendæ;
non vero de præcepto annuæ confeffionis decla-
claraverit. Imo Clemens X. in Conſtit. Supernaz;
expreſſe declaravit a. 1670. GQai Paſchali tempore
Regularibus ab Epiſcopo approbatis ſjua peccata
aperit, Jatis facit canoni? Omnis utriusquze. Et in
eadem conſtitutione definit, fas efie fidelibus
*grotantibus absque alia Epiſcopi aut Parochi li-
centia Sacramentalem confeſſionem peragere apud
Regularem ab Epiſcopo approbatum, ita tamen,
ut Regularis infirmi confeſſionem excipiens te-
neatur de illa certiorem facere ejusdem infirmi
Parochum. Dicis I. Parochi ſunt juris Divini,
& Epiſcopi eorum jura tcontra decretum Concilii
generalis inftingere non poſſünt: Ergo non poſ-
ſunt facere, ut ſine eorum conſenſu valeat con-
feſſio annua apud Regulares. Xeſp. Parochi ſunt
juris Divini, ita tamen, ut fint ſubordinati Epi-
ſcopis, & Epiſcopus ſit proprius Sacerdos modo
excellentiori in ſua diceceſi: hinc Epiſcopi non
violant jura Parochorum, ſed ſua defendunt,
quando Regularibus licentiam excipiendi annuam
fidelium confeſſionem concedunt, maxime tvum
in Canone, Ommis utriusque. Papa & Epiſcopus
non excludantur II. Concilium ſtatuit, ab eo-
dem Sacerdote eſſe recipiendam S. S Euchari-
ſtiam, & Abſolutionem; ſed a Parocho recipien-
da eſt S. S. Euchariſtia: Ergo etiam abſolutio;
vel ab alio de ejus licentia. &ſp. Etiam cum
licentia Epiſcopi aliquis in aliena parochia S. Com-
munionem ſumere poteſt, adeoque etiam confi-
teri. III. Martinus IV. in Conſtit. Ad fruſtus
uberes. Et plures Synodi ſtatuerunt, teneri fide-
les ſemel in anno Parochis ſuis confiteri. Et Fa-
cultas Pariſienſis damnavit quandam propoſitio=
nem Claudii Cuſii, in qua ait, ſatisfieri præceptoô

annus confeſſionis confitendo Fratribus. Et dn
. VIle⸗

7leris Reg
eet unt: i
ten confel
Ennt, excip
IIIE. loq
wobatis,
ſito. Ti
Tenlaium
1 lane
n pro aun
Nigtt, Nemn
mün.

eitofen ten
li gnoties n
n dor Urte,
M tloinr,
Nonm etam
III, don v

, InO t
Mereeiun

nn aucire
nitläidnenn
Meceie le
Cperibys ſen
Aorum penn
lglt
Uer Mrere
lg der ſe
4
ſetnſt 0
orl e
pfigrione,
nge l

De Euanitenlia. 561

is, Por vilegia Regularibus conceſla a Tridentino revo-
6. Culs cata ſünt: imo Benedictus XI. &c. dum faculta-
Inees tem confefliones excipiendi Regularibus conee-
chin ie dunt, excipiunt tempus Paſchale re/v. Marti-
feſioni nus IV. loquitur de Regularibus ab piſcopo non
approbatis, & de iisdem damnata eft Cunii pro-
poſitio. Tridentinum ſolum revocavit privilegia
Regalarium quoad approbationem Ep Pcoporum:
imo ſi Papa vel Epiſcopus delegatis hanc licen-
Htiam pro annua confeſlione excipienda expreile
i uut Dini neget, nemo dubitat, quod eam excipere non
Detigeet poſſint.
tumn, intr
n ercſts Schol. 3. Quæritur ulterins, duo tempore præcep- Quands

ejusgen 1 tum contritionis obliget. S. Bonaventura putat, ohl iget
t jors i peccatorem teneri ad elic iendum actus contritio- pracep-
kefetumn o⸗ nis, quoties pPeccata Ga menti ocurrunt. Ve- tum Chu-
Loa rum hoc Przæceptum ex S. Scriptura & Traditione tritionis.
erl ſaett non colligiur, & obligatio reli- duerum Præce-
U. Dwodh ptorum etiam Charitatis Dei ex neceflitate rei ſu-
llielui mitur, non vero ex m emoria & intellige tia no-
eth⸗ ſtra. Alii putant, præceptum contritionis obli-

gare, mox ut peceatum commiflum fuerit. Sed
hoc præceptum eſt affirmativug, quod non obli-
gat ſemper! pro ſemper, ſed tantum in quibus-
dam circumnſtantiis, quarum nalla ſa: Ordina-
rie ſtatim poſt commiſium peccatum a gnari po-⸗
teſt Alii putant, diebus Feftis, quinus tenemur
Miſſam audire, teneri peccatorem ad eliciendam
contritionem. Verug lium ſatisfit
præcepto de ſanctiſicandis diebus Feſtis, fi ab
Operibus ſervilibus ceifetur, & Mifla audiztur,
quorum neutrum exig ontrn ritionem. Obligat/
igitur præceptum Contritionis in quibusdam ca-
ſibns per ſe, ſcilicet in artienlo mortis vero, vel
Præſumpto ob urgens præceptum charitatis. Kem
in morali periculo vitzæ, bello, peſte, † periculoſa
navigatione, quod articulo mortis qui ivalet.
Deinde obligat ſubinde per accidens, ſcilicet,
quande

Schram Inſtit. Theol. Tom. III. Nn

tur caſus.

Caput XVII.

quando quis tenetur recipere Sacramenta vivô=

rum: quando adminiſtranda ſunt Sacramenta?:

quando urget gravis tentatio ſine contritione non

vincibilis: In caſu publicæ necefſſitatis, quando

probabiliter timetur, Deum punire populum ob
peccata particularia. Dicis I. Si peccatum me-
moriæ occurrat, non poſſum hunc actum elicere:

nolo poœnitere, quia ſic interpretative vellet quis

peccatum: Ergo tenetur etiam ſtatim contritio-
nem elicere, ſi peccata memoriæ occurrant. Reſp.
Non poteſt quis hune actum elicere: nolo abſo-
lute, nullo tempore, pœnitere, poteſt tamen
hunc elicere: nolo modo, hoc determinato
tempore, quo determinate non obligor pœni-
tere, quia ſic non vult peccatum interpretati-
ve, ſed illud tantum permittit. II. Præ-
ceptum Charitatis in primo inſtanti rationis, &

præceptum Fidei mox cognitis ejus Myſteriis ob-

ligat: Ergo etiam præceptum contritionis mox
commiſſo peccato. Keſp. In primo inſtanti ra-
tionis urget necefſitas ſe convertendi ad Deum ut
ultimum finem, quia tunc homo incipit vivere
vita rationali, poſt commiſſum vero peccatum
non ſupponimus adeffe urgentem neceſſitatem.
Idem dicendum de præcepto fidei. III. Finis
præcepti colendi dies Feſtos eſt ſanctificatio ani⸗-
mæ noſtræ: Ergo contritionem in illis elicere te-
nemur. Reſp. Finis præcepti non ſemper cadit
ſub præcepto.

Reſolvun⸗ Coroll. Pracét. Imo. Præceptum confeſſionis & con=

tritionis, licet non ſtatim obliget poſt commiſſum
peccatum, obligat tamen, ne nimis diu differa-
tur. Præceptum Divinum pœenitentiæ obligat in

certo, vel probabili mortis periculo, inſtante

prælio, morbo gravi, primo, periculoſo & diffi⸗

cili partu: & ſi infirmus poſt confeſſionem ite-

rum in grave peccatum labatur, tenetur iterum

conſiteri, ne ſine confeſſione decedat, fſicut

ille, qni nunc habet copiam confeſſarii, quam
probabiliter timet, ſibi deinceps per totam areu.
e

leitnrm.
onſellonis
wcientiam
lal ſola ven
lei jube
tuon logbit
niibls ri
ilienm eſt
venieli
I Eecleſiaſt
trt in Nal
Klone in gnn
Ulun tenns
Den Nta c
le mnds ab.
o annl ten
krepktun (.
lta, CUtN
Menim non
yum, ſed
Een gu
o immo ſe
nenci, ten
fetilin
Nilanod e
fellonig a3
nktei, ſien
Urtleblt
nen agtfefl
fhumnifil
unretenth
keepto an
tlonem V
euncto
Ctkiri 00
Etots oee
mfeliandenn
lonen 1
nn.

ckuwetii
Unt Reenme
e Contrtorer
efltatg,
nire ſeptin

i eraſnnt

nc Qnnmir
tative
ſtatim aeni
Oecuttu!
lcete: Unt
e, Potel n
oc Geten
n Obige
tum iner
ttit. 1
anti nit
eas Mri
CoOtii
ino i

elli ha

no weſit
n veto en
ten bherdlt
lei. 1
anlchan
non kep

nrelui,
.
ette,
ii
ienteli,
heihe is

N

De Pænitentia. 563

defuturam. 2do. Præcepto Eccleſiaſtico annuzæ
confeſſionis tenentur omnes baptizati habentes
conſcientiam peccati mortalis, non vero, qui ha-
bent ſola venialia, tum quia in Can. Omnis utri-
usque: jubemur confiteri tantum mortalia; nam
canon loquitur de omnibus peccatis, quod de ve-
nialibus vix poteſt intelligi, & præceptum Eccle-
fiaſticum eſt determinatio præcepti Divini, quod
ad venialia ſe non extendit. 3tio. Præceptum
hoc Eccleſiaſticum determinate, & per ſe non
obligat in Paſchate, ſed illi ſatisfieri poteſt con-
feſſione in qualibet anni parte facta, quia Canon
nullum tempus anni determinat, communiter ta-
men juxta conſuetudinem Eccleſiæ, computatur
hic annus a Paſchate usque in Paſcha. Ato. Qui
toto anni tempore ex juſta vel injuſta cauſa
bræceptum Confeſſionis non implevit, tenetur
poſteag, cum primum poterit, confiteri, tem-
pus enim non eſt appoſitum, ut expiret præ-
ceptum, ſed ne diutius confeſſio differatur.
deoque qui prævidet tempore Paſchali, vel
toto anno ſequenti fibi defuturam occaſionem
confitendi, tenetur anticipato huic præcepto ſa-
tisfacere. 5Sto. Qui in anno ſemel confeſſus
eſt venialia, ſi poſtea ante finem anni commit-
tat aliquod mortale, tenetur vi præcepti annuæ
confeſſionis adhuc intra illum annum hoc mortale
confiteri, ſicuti & ille, qui in confeſſione aliquod
mortale oblitus fuit, confitens ſola venialia: qui
tamen confeſſus fuit mortalia, ſi ante anni finem
iterum mortaliter peccet, illo anno ad ſatisfacien-
dum præcepto non tenetur amplius confiteri. Gto.
Præcepto annuæ confeſlionis non ſatisfit per con-
feſſionem voluntarie nullam juxta prop. 14. ab
Alexandro VII. damnatam; ſi vero ex defectu
confeſſarii confeſſio nulla ſit, ſi hic defectus non
ſit notus poenitenti, ſatisfacit, quia inculpabiliter
confeſſionem nullam fecit, tenetur tamen con-
feſſionem repetere, quando nullitatem agnoſcit.
timo. Qui confitetur Regulari ab Ordinario ap=
N n 2 pro⸗

564 Caput XVIII.

probato, ſatisfacit præcepto annuæ confeſſionis:

Qui vero confitetur Regulari Epiſcopo præſen-
tato, ſed ab eo injuſte reprobato, non ſatisfacit
præcepto annuæ confeſſionis juxta prop. 20. ab
Alexandro VIII. damnatam. 8vo. Ab hoc præ-
cepto excuſat tum impotentia phyſica, quando
confeſſarius haberi non poteſt, tum moralis,
quando confeſſio ſine gravi incommodo fieri ne-
quit. .

CAPUT XVIII.

E

EXTRE MA UNCTIONE.

D. 1114.
Exitrema uintum novæ Legis Sacramentum eſt
Undtio Extrema Unktio, quæ eſt Sacramen-
guid. tum a Chriſto Domino inſtitutum, quo

per Unctionem olei benedicti & orationem ſeu
formam præſcriptam baptizatis ægrotantibus
confertur gratia ſanctificans, eosque confor-
tans, ut æquo animo ferant morbi moleſtias,
frangantquæ doemonis inſidias & impetus,
nec non, ſi illis expediat, liberentur ab in-
firmitate, corporisque languore.

Varig Schol. Sacramentum hoc dicitur a Latinis Exirema
ejus no- Unkio, tum quia nonniſi in extremo vitæ peri-
mina. culo conſtitutis adminiſtrari ſolet, unde etiam Sa-
cramentum exeluntium appellatur: tum quia inter
alias unctiones in Eccleſia ufitatas ordine poſtrema
eſt. A ſubjeéto dicitur Unctio infirmorum. A
materia dicitur Unctio ſacrati olei. A Græcis Rr
ca

—

Cator 1
Ce coniond

Utrema
me Legjs
4 Ceniptn
n ir in t
Connt ir
Donri, G
0leünfrzun
Filrtur i.
Ulcer unei⸗
io heshn
iuit an
iicentin

Z n, N

Ualem wort
mnin miſe

Neratis

Unem (iin
un lierter
ünen Aler
an dſ
ennann ehe
otuit. De
Unci in e
ter ren
Reb, t
Clbus ge
licſägne⸗
Ciee
ntettin
Gmni r.

De Evtrema Unklione. 565

te ollelrua “ . RJ
Dlece IS catur ρ1e 2Xαια£ S. Oleum 5s*ν+αοανιοο Oratio unétioni
, Htii olei conjuncta eszegein, Poſtrema Unéctio.
tn N
0. Ab or F. 1 115. .

n E Extrema Unctio eſt vere & proprie dictum Eſt ve-
mnnctkit novg Legis Sacramentum. Probatur Imo rum Sa-
ex S. Scriptura jac. S. v. 14. & 15. Infirma- ramen-
tur quis in vobis? inducat Prerbiteros Eccleſiæ, um.
F= SGorent ſuper eum ungentes eum olto in nomine
Domini, & oratio ſidei ſalvabit inſirmam, &
T alleviabit eum Dominur, & ſi in peccatis eſt, re-
D mittentur i. Habetur hic materia ſenfibilis,
ſcilicer unctio olei: Forma ſeu verba, ſcilicet
oratio Presbyterorum: Promiſſio gratiæ: Al-
leviabit eum Dominut: id eſt, uti interpreta-
tur Tridentinum, ut infirmus morbi incom-
moda, ac labores levius ferat, & contra ti-
cummm morem mortis, & confcientiæ ſtimulos fidu-
E KNen ciam in miſericordia Dei collocet, denique ſi
limen in peccatis fuerit, remittentur ei. Inſtitu-
tionem divinam denotat Apoſtolus, cum

orlnini⸗ . .
em tam fidenter promittat, per ſacram illam Un-
fe Gionem alleviandum eſſe infrmum, & pec-
le⸗

oA cata ejus dimittenda; virtus enim humana
a W tantam efficaciam ſigno externo tribuere non
s 1 potuit. Denique mandatum divinum reti-
beem nendi in Eccleſia ſanctæ Unctionis ritum elu-
NA. cet ex verbis Apoſtoli, qui eo loci totus eſt
ln in eo, ut doceat fideles, quid in variis vitzæ
Wne caſibus agere debeant. 2do. Probatur ex
e traditione. Origenes hom. 2. in Lev. ait:
eH Eſt adhuc ſeptima licet dura & laborioſa per
e pœnitentiam remiſſio, cum lavat peccator in la-
chrimis ſiratum juum . . . . In quo & impletur
N n 3 iltud,

565 Caput XVIII.

AIud, gquod & Apoſtolus dicit: & gquis autem
infirmatur, vocet Prethiteror Kecleſic, & im-
vonant ei manus, ungentet eum oleo in nomine
Domini, & ſi in peccatis ſuerit, remittuntur ei.
Hic Origenes duo Sacramenta, Poenitentiam

& Extremam Unctionem conjungit, quia

hæc eſt perfectio Pœnitentiæ; unde mos apud
Græcos fluxit, abfſolutos in ſupplementum
ſatisfactionis inungendi. S. Chryſoſtomus
I. 3. de Sacerd. ait: NWeque enim Sacerdotet ſo⸗
lum, cum nos regenerant, ſed poſtea etiam con-
donandorum nobit veccatorum facultatem obti-
nent; nam infirmatur quit in vobir, accerſat
Presbiterog Eccleſic &c. Innocentius I. an.
416, a Decentio Eugubino Epiſcopo inter⸗
rogatus ſupponit ex communi Eccleſiæ ſenſu
Extremam Unctionem eſſe Sacramentum,
& reſpondet: eam ſolis ægrotantibus eſſe
adminiſtrandam, oleum ab Epiſcopo eſſe be-
nedicendum; non implicare, ut eodem oleo
etiam laici utantur in infirmitatibus, non
quaſi Sacramento, ſed ſicuti fideles illorum
temperum ad morbos curandos aquam bap-
tismalem adhibebant, ita & oleo ab Epi⸗
ſcopo benedicto ſe inungant: Unéctionem Sa-
cramentalem ab Epiſcopo, vel. Presbytero
eſſe faciendam. Denique ait: Penitentibus
Stud infundi non poteſit, gquia genus eſt Sacra-
menti; nam quibut reliqua Sacramenta negantur,
quomodo unum genut putatur poſſe concedi.
Denique S. Auguſtinus in ſpecu. ex verbis
S. Jacobi allatis Extremam Unctionem com-
memorat. Plura recentiorum ſæculorum te-

ſtimonia recenſet Launojus in opere de Bic.
net.

actee. l.
Iun contuet
Crtunenton
LMIIN. D
Hiome ⸗
niv Pitri
ehelgentes
g ztio.
Aenſs
Ouli cumn
oant, in
ltcckn, a
lini ri n
Unz, oofp,
Iliz hubent
n ggb, can.
tnl an gob
elntes a
nt, gvod
Ielmuin Col
ins peree
Dunta d
Tintatecen

.
nn e ere

.N i
Uun, ſ
Ell ſoneri
Abetur in

4
Rn oe
evemn
rcdo

dia G⸗

) vun

ZðZð

De Extrema Unblione. 567

Sarn Unct. c. I. quibus accedit omnium Eccleſia-
rum conſuetudo. De Romana teſtatur Liber
a Sacramentorum S. Greg. M. ac Rituale Ro-
nntun Wanum. De Græca Euchologium Goarii,
Die Ebitome Gregorii Protoſyncelli, Cenſura je-
Eremizæ Patriarche Conſtantinop. contra Wit-

njubet, o1 . j
ieis tenbergenſes, confeſſio fidei loannis Palæo-
ſonplart logi. 3t:io. Patet ex Conciliis. Synodus Ca-

Cnnge billonenſis an. 313. Cc. 48. ait: Secundum B.

* Jacohi documentum, cui etiam decreta Patrum
gſen in conſonant, infirmi oleo, quod ab Epiſcopo be-
ſrilun nedicitur, 4 Preibyteris ungi debent: non eſt
nht kague Pari pendenda hujusmodi medicina, quœ
ul animd, corporis que medetur languoribut. Si-
nie milia habentur in Concilio Aquisgranenſi
e an. 836. can. 5. Regiaticino an. 850. Nane-
tenſi an. 3896. c. 4. Et Conſtantienſe jubet
darl redeuntes ad Eccleſiam interrogari, an cre-
d 4 dant, quod Chriſtianus contemnens Sacra-
Ne mentum Confirmationis, vel Extremae Un-
te tionis peccet mortaliter. Florentinum in
nri Decreto Extremam Unétionem inter Sacra-

D menta recenſet; & Tridentinum Sefſ. 14. de-
les n finit: Ni quir dixerit, Extremam Unstionem
e non Ie vere & proprie Sacramentum a Curiſio
ltien D. W. inſtitutum, & a Jacobo Apoſtolo promul-

d le, gatum, ſed ritum tantum acceptum a Fatribus,
1 e aut igmentum humenum, anathema ſit. Idem
uE habetur in Canonibus ſequentibus.

nele
n Schol., Proteſtantes negant, Extremam Unctionem Solount ur
eſſe verum Sacramentum. I. Quia Unétio illa a objectio-
ind §. Jacobo relata eſt ſolum ad ſanandum corpus, nes.
3 quia dicitur: Oratio fidei ſalvabit infirmum oao7
tpoy uassvνς.. & excitabit wεε eum Dominus: ſal-
Nn4 vare

56⁸

Caput XVIII.

vare autem & excitare, corporis ægritudinem
fanare ſigniſicat. Hinc Apoſtolus expreſſe memi-
nit morbi, quod non faceret, ſi loqueretur de ſa-
Inte ſpirituali, & utitur verbo zsvess, quod cor-

poris ſanitatem reſtitutam fſignificat. Matth. g.

v. 15. Deinde in illis verbis: Si in peccatis eſt,
vemittentur ei, ſolum innuitur, illam Unctionem
remittere peccata, non quantum ad animæ ſan-
ificationem, ſed quantum ad certum effectum,
ne ſcilicet a morbo ægrotus abforbeatur, ſi ob

Peccatum forte morbum contraxit; nam ſi Unétio

eſfet Sscramentum pro remiſſione peccatorum,
non diceret hypothetice, ſi in peccatis eſt, ſed
abſolute, remittentur ei. Reſp. S. Jacobus lo-
Juitur & de fanitate corporali, & de ſpirituali,
quia utraque eſt effectus Extremæ Uncétionis:
prius autem memorat ſanitatem corporis, quia ſe-
vies orationis poſtulabat, ut poſt memoratam in-
firmitatem corporis poneretur ejus curatio. De-
inde verbum inees non ſolum ad corporis, ſed
animæ ſanitatem refertur; nam ſi in verbis præ-
cedentibus: Oratio fidei ſalvabit infirmum, deno-

tatur, cur in illis verbis, &z alleviabit ezum Domi-

nius, idem effectus repeteretur? Item Chriſtus
plerumgue prius animam, quam corpus ſanavit.
Peceata ſæpe ſunt morborum cauſa, adeoque
Chriſtus Sacramentum infſtituit, quod & animæ.
& corpori mederetur. Locutio hypothetica: ſi
in peccatis eſt, non obſtat, quia particula / in S.
Scriptura ſæpe fignificat appoſitionem rei certæ:
uti Mal. r. & LZater ego ſum, ubi eſt konor mens:
imo ly /i in eitato textu afficit verbum ſit, &
ideo quantum ad remiſſionem peccatorum non in-

fertur ambiguitas. II. Sacramentum hoc non

memoratur ab antiquis: nec in Conſtit. Apoſt.
nee àa S. Dionyſio, nec a S. Cyrillo Jeroſol. qui
data opera de S. S. Ritibus ſcripſerunt. Origenes
hom. 2. in Lev. verba S. Jacobi de Pœnitentia ex-

plicat: Et Ven. Beda in Comment. de confeſſio-

ne peccatorum: & ipſe Innocentius I, de hoc Sa-
cra-

ckamento el
eramentum
Nekamentom
F. bereticti

Cönlim parte

enta geayi
Nelio, le

Ettins eOnſi
nſes derme

ifatonem

Dyphuniks
ifmorum l
uentz nun
Eenis Ultatz
Tnin Arerten
Perſlen din
fag

dE ket

e §.
giedis

lle zo

dun
Verhss uin
Mens 1. l.
ſiun,
Uiereorcen
Dklits hO.
Dd ſt
nad
leni i

De Extrema Unkione. 569

Niss Apiner cramento conſultus non fuiſſet, ſi Decentins eſſe
K enheſen Sacramentum credidiſſet. Keſv. Multi antiqui hoc

logte Sacramentum ex diétis laudarunt: In Conſt. Apoſt.
pro benediétione olei legitur hæc oratio: Da vim
eektricem ſanitatis, morborum evpultricem, dJa-
monum ſagatticem, omninm inſidiarum profliga-
tricem. S. Dionyſius ſolum de Officiis Hierarchi-
cis agit, non vero de fingulis Sacramentis. S.

5

Cyrillus in Catechefibus ea ſolum explicat, quæ
blorbem ſpesétant ad Neophitas. Origenes vult, per Ex-
it, uumilt tremam Unctionem deleri venialia, & eam eſfſe
tone eem quandam partem Ponitentiæ;: Ven. Beda hoe Sa-
peeciis eh cramentum aperte aflerit in Marc. 6. & in ep. §.

1 Jacobi cammendat conſuetudinem Eccdleſiæ, ut
infirmi oleo ungantur a Presbyteris, ait tamen,
peccata gravia non dimitti per fſe in hoc Saera-
mento, ſed pe⸗ Confeſſionem eſſe delenda. De-
ſt menene Ccentins confulens Innocentium non de exiſtentia
jns cann hujus Sacramenti 5 fed de nonnullis 2 ejus admi-
al cN niftratonem neceflariis Papam conſuluit. III. §.
Rinett Epiphanius her 30. & S. Auguſtinus hær. 16.
temun. e⸗ infirmorum Unétionem inter Heracleonitarum de-
liramenta numerat; & illa Uncétio primis ſeptem
ſeeculis uſitata non erat ſacramentalis, ſed cære-
monia quædam a laicis etiam fœminis adhibita
per fidem obtinens ſanitatem. Reſp. Heracleoni-
teæ teſte S. Epiphanio ſe inungebant hac Marci
præſtigiatoris untione: gerzia s a αNναεMιαπν ιαε
zXο. νονdAραι 5ce τοο S ρονονονâ 1αο õ quæ
verbis ultimis exceptis nil noti ſignificant: S. Ire-
næus l. 1I. Cc. 18. ea ita interpretatur: Non divido
ſpiritum, nec cor, nec ſupercœleſtem virtutem
miſericordem, fruar nomine tuo Salvator verita-
tis. His verbis putabant Heracleonitæ ſuos mo-
rientes novo quaſi modo redimi. Deinde diſtin-
guenda eſt Unctio ſacramentalis jam olim a Pres-
byteris facta a cæremoniali, ſicuti lavacrum Bap-
tismi ab aqua luſtrali.

Nn S G. 1116.

570 Caput XVIII.

G. 1116.

Curiſtus Sacramentum Extremae Unctionis a Chri⸗
hoc Sa- ſto inſtitutum fuit. Ita Tridentinum Seſlf. 14.
cramen. cap. I. dicens: Inſtituta eſt autem ſacra hac
tum inſti⸗ Pjnktio infirmorum tanquam vere & proprie Sa-
Cramentum novi Teſtamenti a Chriſio Domino
noſtro, apud Marcum quidem inſinuatum, per
= autem Apoſlolum & Vomini Fratrem
Videlibus commendatum ac promulgatum. Quod
deinde definit can. I. vid. (D. 912. cum
Schol.)

An imme- Schol. I. Magiſter ſententiarum, Hugo Victorinus,

diate. & S. Bonaventura docent, Extremam Unétio-

nem non efſſe immediate a Chriſto inſtitutam, ſed
mediate ſolum per Apoſtolos, non propria, ſed
commiſſa ſibi a Domino poteſtate. Verum com-
munior eſt Theologorum ſententia, Sacramentum
Extremæ Unétionis immediate eſſe àa Chriſto in-
ſtitutum; nam ijnta Tridentinum Chriſtus hoc
Sacramentum inſtituit: ſed nomine Inſtitutoris
ille venit, qui immediate aliquid inſtituit: Ergo
Chriſtus immediate hoc Sacramentum inſtituit.
Deinde ſi hoc Sacramentum ab aliquo Apoſtolo
inſtitutum fuiſſet, efſet is S. Jacobus, qui ſolus
in ſua epiſtola illius meminit: ſed S. Jacobus jux-
ta Tridentinum illud non inſtituit, ſed tantum
promulgavit: Ergo nec reliqui Apoſtoli illud in-
ſtituerunt. Dictum eſt, hanc eſſe communiorem
ſententiam, ſed nondum eſt de fide, uti probatum
fuit. (§. 912. cum Schol.)

Quo Isss. Schol. 2. Quæritur, quo tempore Sacramentum Ex-

pore ſit tremæe Unétionis inſtitutum fit. Magiſter ſenten-
inſtitis- tiarum, Hugo Viéctorinus, & S. Bonaventura
kum. putant, Sacramentum hoc poſt aſcenſionem Chri=

ſti in cœlum inſtitutum eſſe ab Apoſtolis ex ſpe-
ciali Spiritus S. revelatione. Sed hæc ſententis
ex modo dictis refutatur, quia ſic Chriſtus non
imme-

I

pneciate he
N & uenin
imnn eſe
ſo urreperun
imos. Ver
Muamentum
üonatumde
ſero, OMo
Ut Trent.
Dines Tident
un, E pe
A meni nen
. n nig
ains Thecl
Cttun forme
Ulm entum
eloe du
lnon ent i
ſnitatnm.
tünn erant

UIneltm m

Cuon zaptin

n ehan
Enilintan

Mebti miri
Aen otekk
Merlotes
liliri
Ceicnr N
Pok Ne
ine, Iner
Penci pote
R kemi
e kulent
Kionen.
N
Kitntan 1

Cionrl
tiumm
lten an
⸗Gmnnil
Orrihr d
inlinnchn,
Donin he

igelin

( au

Hugo Vitt

hxttenan 11

ſto mſimir.

non n
te. Vem
dda, unnt

eſe n t

nn (
omide Iiin
id inim
mmertun

Aicne

Fcoh,
ſed ln
neit, ei⸗

vi

cra 17

nie, .

Gmnvel .

. agla,

M

De Exbrema Unklione. 571

Immediate hoc Sacramentum inftituifſet. Du Ha-

mel & Juenin contendunt, hoc Sacramentum in-
ſtitutum eſſe Marc 6. v. 13. cum Apoſtoli a Chri=
ſto acceperunt facultatem ungendi & fanandi in-
firmos. Verum Tridentinum I. c. definit, hoc
Sacramentum apud Marcum inſinuatum efſſe: ſed
inſinuatum dicitur, quod adumbratur tantum, non
vero, quod inſtituitur. Putat quidem Suavis in
hiſt. Trident. in priori decretorum delineatione
Patres Tridentinos poſuifſe: Apud Marcum in-
ſitutum, & poſtea modo hoc verbum permutaſſe:
ſed aperti mendacii arguitur a Pallavicino 1. 12.
c. 12. quia Jodocus Ravenſtein, & Sigismundus
Fedrius Theologi Tridentini, priusquam hoc de-
cretum formaretur, jam aſſernerunt, apud S. Mar-
cum tantum adumbratum, non vero inſtitutum
eſſe hoc Sacramentum. Deinde Unctio illa Marc.
6. non erat ſacramentalis, tum quia erat ſola gra-
tia ſanitatum: tum quia illo fempore Apoſtoli
necdum erant Sacerdotes, a quibus ſolis hoc Sa-
cramentum miniſtrari poteſt: tum quia baptizatos
& non baptizatos Sacramenti non capaces promi-

ſcue ungebant. Alii volunt, Extremam Unéctio-

nem inſtitutam eſſe in noéte Cœnæ, quando Chri-=
ſtus Apoſtolos Sacerdotes ordinavit hujus Sacra-
menti miniſtros. Sed nulla hujus ſententiæ ratio
afferri poteſt; nam Chriſtus ordinando Apoſtolos
Sacerdotes ſacrificii quidem, non vero Extremæ
Unctionis mentionem fecit. Verofimilius ergo
dicitur, quod Chriſtus Extremam Unétionem
poſt Reſurrectionem ſuam inſtituerit, & quidem
tunc, quando Apoſtolis dedit ligandi, atque ſol-
vendi poteſtatem: Quia Extrema Unétio eſt quod-
dam Poœnitentiæ complementum, & Patres agen-
tes de remiſſione peccatorum, recenſita confeſſio-
ne laudant verba S. Jacobi, & vgrotorum Un-
Gionem. Won obſtat I. Multi antiqui, Scotus,
& S. Thomas Marc. 6. Extremam Unéctionem in-
ſtitutam putant. Neſp. Loquuntur de ea adum-
brata, non vero inſtituta. II. IUla Unétio Marc. 6.
erat

MWateria

572 Caput XVIII.

erat inſtituta a Chriſto, habebat ſuam materiam,
ſcilicet oleum, & formam ſeu orationem, & jux-
ta Catechismum Romanum p. 2. C. 6. ſanabat ani-
mos, & corpora: Ergo erat Sacramentum. Keſo.
Inſtitutio Chriſti perpetuo manſura, & collatio
gratiæ vix probari poſſunt, & Catechismus Ro-
manus aperte aſſerit, Unétionis Sacramentalis ſpe-
cimen quoddam exhibitum apud S. Marcum: ſci-
licet ſymbolica quadam præſignatione.

F. 1117.

Materia remota Saeramenti Extremæ Un-⸗

Pxtvemæ Gionis eſt oleum ab Epiſcopo benedictum:

UnRio-⸗
tis.

Nam Jac. 5 oleum expreſſe aſſignatur: Un-
gentes eum oleo in nomine Domini. Idem ſta=
tuit Concilium Florentinum in Decreto. Cujur
materia eſt oleum olivæ per Epiſcopum benedi-
dum. Et Tridentinum Seſſ. 14. cap. I. Qui-

bus verbie, ut er Apoſtolica Traditione per ma-

nur accepta intellexit Eccleſia, materiam eſſe
oleum ab Epiſcopo benedibdtum. Porro hoc oleum
ab Epiſcopo rite benedici, patet ex praxi an-
tiquiſſima Eecleſiæe, utpote cujus benedictio-
nis meminit Liber Sacramentorum S. Grego-
rii: Rituale Lirinenſe 700, & Remenſe 600
annorum; ejus mentio fit in vita S. Udalrici
apud Mabillon ſæculo quinto Benedictino.
Eandem deſignant græci & latini Scriptores,
dum ajunt, ungendos ægros oleo exorcizato,
per Epiſcopum confecto, Pontificali benedi-
ctione conſfecrato: quæ vocabula paſſim oc-
currunt in Græcorum Acoluthia; in Myſta-
gogia ſecunda S. Cyrilli: in ep. Innocentii I.
ad Dec. in Comment. Ven. Bedæ.

Mate-

lteria .

ulnttio.
Ulttin pion
eſt uns
ene Vnttio
in ain

UL. Qurt,
ndelſtat
Uiionis.
Axandrum
Ale de necell
Dueninum 6
ttümn huins
Penecdidum:
Kleligete n
un huins .
Cieunt in
ſun, cum
receii ind
ke, pon d
WUciſſima
El 21, c.
untun Ne
Dedione
ni ſenper
en 2 val
Uubontor
Miend enin
in werk
Per in Ole
Confemet

Meſſtite

lremer
hn mn
eteſtite
3) un
Ung cu
eſe tant

De Extrema Unkione. 573
ſn id . Materia proxima Extremæe Unctionis eſt
en is ibpſa Unctio. Uſus enim materiæ remotæ eſt
cus, materia proxima Sacramenti: Ergo unctio,
mam quæ eſt uſus olei, eſt materia proxima H-x-
n,Em tremzæ Unctionis: unde Jac. 5. dicitur: Un-
(ndim genter eum oleo.
Korimettit
Mrmn

aior, Ahol. I. Quæritur in ſcholis, an benedictio olei ſit An bene-

de necelſitate & valore Sacramenti Extremæ diRio olei
Unctionis. Reſpondetur contra Juenin, Natalem ſit de ne-
Alexandrum & Recentiores Gallos, probabilius ceſſitate
eſſe de necefſitate & valore Sacramenti. I. Quia Sacra-
ti Lunen Florentinum & Tridentinum expreſſe dicunt, ma- menti.
teriam hujus Sacramenti eſſe oleum ab Epiſcopo

0 eri penedictum: quo modo loquendi non videntur
Algrin intelligere ſolam neceſſitatem præcepti, quia ma-
im. Ian riam hujus Sacramenti contra hæreticos definiunt,
Decteto 0 & dicunt in recto, oleum ab Epiſcopo benedi-
uun Qum, cum econtra, quando neceſſitatem ſolius
S præcepti indicant, V g. mixtionem aquæ in ca-
4,cab. 1 lice, non dicant, vinum aqua mixtum, ſed cui
hlkione modiciſſima aqua miſceri debet: imo Tridentinum
, nln Sefſ. 22. C. 7. expreſſe ait, mixtionem aquæ eſſe
otrold tantum ptæceptum Eccleſiæ, quod tamen de be-
tet ejhi uediétione olei non dicit. II. Hujus benedictio-
s beres nis ſemper meminerunt Antiqui: Ergo videntur
s 4 eam ad valorem requiſiviſſie, maxime quia aliter
Nmd loquuntur de materia Baptismi, & oleo, pro Ba-

XRere

ptismo enim frequenter aſſignant aquam, nulla
tn 8

facta mentione benedictionis, quam tamen ſem-
per in oleo memorant. Dicis I. In Sacramento
Confirmationis conſecratio Chrismatis non eſt de
neceſſitate Sacramenti: Ergo nec in Sacramento
Extremæ Unétionis benedictio olei, keſp. Quia
juxta multos unctio Chrismatis eſt tantum de
neceſſitate præcepti, & juxta nos (§ 966. Schol.
3.) unétio Chrismatis eſt quidem effentialis, ſed
una cum impoſitione manuum, hinc non videtur
efſe tanta neceſſitas conſecrationis Chismith,
ſicuti

574 Cavut XVIII. .

ſicuti olei, quod ſolum eſt materia Extremæ Un- o mwin
Stionis. II. Græci utuntur oleo non ab Epiſcopo, an um o
ſed Presbytero benedicto: Ergo cum hæc bene- dleilie
dictio in Eccleſia varia fit, non eſt de neceſſitate Ui, Tili
Sacramenti. Keſp. Etiam juxta noſtram ſenten: itz, nlles
tiam benedictio non eſt neceflario ab Epiſcopoe ahm gltt
facienda, uti mox probabitur, ſed ex diſpenſia- un HMannte
tione Papæ etiam a fimplici Presbytero fieri po- imen weti
teſt, unde hæc diverſitas Græcorum & Latino- Pkoris con
rum fubſtantiam Sacramenti non attingit. iietle,4

An bene- Schol. 2. Quæritur ulterius, an benedictio olei in- üim fn
Rio olei firmorum ex diſpenſatione Papæ fimplici Sacer= hn
. . 1 . „ . Uuellinn el
PFresbyte- doti committi poſſit. Kefp. Affirmative, quia Pmniglis
ro com- etiam græci Presbyteri oleum infirmorum bene- 3

mitti pof- dicunt, teſte Arcudio l. 5. Concord. & aliis apud lims d

. .Y ERüonem
ſt. Martene I. I. de ant. rit. c. 7. Et Clemens VIII. i leit
conſtit. 34. ait: NWon ſunt cogendi Preshiferi graci
24. 34 7 HH D Wlum Oleo
olea Jantta prater Chrisma ab Epiſcovis latinis dic- alis e
ceſanis accipere, cum higjusmiodi olea ab eis in iſa NAN K
oleorum & Sacramentorum exhibitione ex veleri lri ucf

ritu conficiantur, ſeu benedicantur. Quod etiam lul None
confirmavit Benedictus XIV. in Conſtit. Etß pa- “
ſioralis. anno 1242. dakalcs

lenpi undl
An unſtio Schol. 3. Joannes Major, Durandus &. putant, un- s n dol
5. ſenfuum Ctionem quinque ſenſuum eſſe omnino de necefſi- uhnti, Uin
ſit de ne- tate Sacramenti Extremæ Unétionis. Verum pro- eglte innn
ceſitate babilius eſt, quod ad veritatem Sacramenti unica thuint, 2,
Sacra- unétio fufficiat; nam S. Scriptura eodem modo Frſäntut.
mentt. loquitur de unctione infirmorum, quam de Baptis- oer wicn
mo Catechumenorum. Sed ad Baptismum unica uiitknn
ablutio fufficit: (C. 038.) Ergo & unica unctio betſior
ad Sacramentum Extremæ Unétionis. Hinc Li- Mldus r
bri Rituales paſſim præſcribunt, ut, ſi mors in- Gnla hocie
ſtet, vel morbus contagioſus exponat mi-niſtrum lte n
periculo vitæ, una fiat unctio in capite, ubi vi- m conſi
gent omnes ſenſus, ſi minus in alia parte corpo- g,
ris, & in forma omnes ſenſus externi ſimul ex- l
primantur. Ex præcepto tamen Eccleſiæ multi- (tn g
plex unctio eſt adhibenda pro ritu cujusque dic- eg ene

ceſis,

Lxtenel
n d lrüin
m Uee N
R de nerlt

.

byietd fil
tun El
ttint

Heblto
ſmnplei
rmatie,
frmornn k
d. & dün
Oenen
Pruufpeni
ritllut 4
n a, d

lote t 4

. (ol
Cnti

de. Prin 4
in een
is Venn’
Venineni1
e eolen
Oon ele⸗
antimmn
Ntin A

—

De Extrema Unktioné. 575

ceſis, maxime unétio quinque ſenſuum. Diverſa
enim jam olim circa partes corporis inungendas
fuit diſciplina. Juxta codicem Sacramentorum S8.
Eligii, Tillianum & Remenſem præter oculos,
aures, nares, os, manus, pedes ac renes, etiam
collum, guttur & ſcapulæ ungebantur. Anti-
quum Manuſeriptum Eccleſiæ Cameracenſis, un-
tionem verticis, frontis, genarum, temporum ac
pectoris commemorat. Complura Ritualia uti
Bajanenſe, Abrincenſe, Conſtantienſe unétionem
umbilici præſertim in fœminis præſcribunt. Codex

Fillianus, Turonenſis &c. illam eorporis partem

ungendam eſſe decernunt, quæ acerbius dolet.
Perantiquus Sacramentorum Liber 8& Gregorio
adſcriptus apud Launojum tom. 1. unicam tantum
unétionem capitis regenſet. Apud Græcos Si-

meon Theſſalonicenſis l. de Sacram. refert, infir-

morum oleo liniri frontem, facies ac manus: Ar-
cudius vero teſtatur, communius ungi frontem,
mentum, genas ambas, peétus, manus; pedes.

Copti nonniſi frontem inungere ſolent. Juxta

Rituale Romanum Sacerdotibus manus inungun-
tur exterius ex praxi antiquiſſima in codice §.
Remigii laudata &c. cujus ratio eſt, quia Sater-
dotes in vola conſecrato oleo ab Epiſcopis ſunt
delibuti, hinc non convenit, ut ibi a ſimplici Sa-
cerdete inungantur. Ita vet. Anonym. a Martene
citatus t. 2. de ant rit. In Decreto Eugenii IV.
Ppræſcribitur: Infirmus ungendus eſt in oculis
propter viſum, in auribus propter auditum, in
naribus propter odoratum, in ore propter guſtum
& locutionem, in manibus propter tactum, in

pedibus propter grefſum; unctio renum pudoris

cauſa hodie ex Conc. Mediolanenſi IV. omittitur.
Multæ autem hæ unétiones ad unicum Sacramen-
tum conſtituendum referuntur. Dicis I. S. Tho-
mas q. 32. in ſuppl. ait: Mia unktio ab omnibus
ob ſervatur, queæ fit ad quinque ſenſus quaſi de ne-
ceſſitate Sacramenti. Et Florentinum lar unctio-
nes exprefſe præſcribit, Re/ſp. S. Thomss ſu-
ioſe

tur cdſus.

576

Caput XVIII.

dioſe dicit: quaſi de neçeſſitate, ubi oſtendit,
non eſſe de abloluta necefſſitate. Florentinum ex-
plicat ſolum p „ quæ ordinatie de præcepto
ſunt inung . II. Sacramentum hoc inſtitu-
tum eſt ad tollendas reliquias pecratorum, quo-

rum radix eſt in quinque carporis ſenſibus: Ergo
hi neceſſario ſunt inungen Kiſy. Ex congruen-
tia ſunt inungendi, non vero ex neceſſitste Sa-
cramenti; nam non opus eſt, omnem effectum
Sacramenti per applicationem materiæ deſignari.

Reſolvun- Coroll. Prakt. imo. Oleum pro Extrema Unctione

debet effie oleum olivarum, quod fmpliciter dici-
tur oleum; alia enim olea ex nucibus &c. ſolum

cum addito ſunt oleum, debetque eile benediétum

ab Epiſcopo, vel alio habente ex diſpenſatione
Papæ facultatem. Et ex præcepto Eecclellæ de-
bet hoc oleum eo anno efle benediétum, qui au-
nus a die Jovis ſancto usque ad diem Jovis ſan-
ctum alterius anni computatur, adeoque graviter
peccatur, ſi extra caſum neceſſitatis adhibeatur
oleum antiquum, quo tamen in neceſiitate uti

licet. Quodni Parochus per annum advertat, non

ſufficere oleum infirmorum usque ad tempus, quo
recens benedictum accepturus eſt, & alind ab
Epiſcopo facile habere non paffit, licet affundere
in minori quantitate oleum non benediftum c.
Cum in dubtis. de conſecr. Ecel. Rituali Rom &
declar. S. Congreg. an. 1682. 240. An Chrisma ſit
materia valida Extreme Unéctionis, dubium eſt.
In praxi, ſi ad manum non habeatur oleum infir-
morum, non licet uti Chrismate, quia conſuetu-
do univerſalis Eceleſiæz repugnat. In caſu tamen
extremæ necefſitatis hoc lieitum eſſe putat Leo-
nardelli tr. 5. c. I. dummodo ob reverentiam Sa-
cramentum ſub conditione adminiſtretur, quia
grotus non eſt privandus bhoc ſalutis remedio.
Multo magis in hoc caſu licet adhibere oleum pro
Infirmis benedictum, cui balſamum, vel alius li-
quor in tam modica quantitate admixtus eſt, ut
in

.

commun
elm. N
Ie, Putet
endum;
onem fub
Uummus nee
Commentunn
66 UnCtione
lerelis, ſei
Ne, mabibin
Uta Rituale
Ien Onittefe
W.En.
, Enon
elem, Unan

Eign li per
In & hnn
nordis oon
1 nnngere
finen erpo
n hülln
Dens, g
In, Notat
IeN.l
iun Nn
Nenn & lign
Dens
ſi haen
1is, tem
neciante in

iinch,

Eecato ven
rens man
o lebet
netit tal
h Nodit
d Aenn
Um, D

Mranm I

Utatis adl

deokbenn
tibi Deus, quidquid deliquiſti pe

dictus XIV. loco citato ex Paſtor

De Extrema Unktione. 577

in communi æſtimatione cenſeatur adhuc eſſe

oleum. Si autem Sacerdos infirmum unxit Chris-

mate, putat Laymann, ob (candalum nil eſſe re-
petendum; alii autem cenfent, tunc ſaltem un-
Gionem ſub conditione eſſe repetendam, quando
infirmus nec ſuſcepit, nec ſuſcipere poteſt aliud
Sacramentum. gtio. Ordinarie non una, ſed plu-
res unctiones fieri debent juxta confuetudinem
dieeceſis, ſcilicet in oculis, auribus, naribus,
ore, manibus, & pedibus: uncétio renum juxta
multa Ritualia omittitur. Unam antem unctio-
nem omittere eſt grave peccatum. Benediéstus
XIV. de Syn. I. 7. c. I9. 410. Si urgeat neceſſi-
tas, & mora patiatur, Sacerdos inungendo unum

oculum, unam aurem &c. dicat: Per iſtas ſan-

(Stas UhRiones indulgeat tibi Dominus, quidquid
deliqu ſti per viſum, auditum, guſtum, odora-
tum & tactum. Si periculum magis urgeat, &

in morbis contagiofis, ut periculum evitetur, ſuf-
Hicit inungere organum ſenſus magis ad S. Un-
ctionem expoſitum dicendo: Per iſtam S. Unctio-
nem & piiſſimam ſuam miſericordiam induligeat
viſum, audi-
im. Ita Bene-
ali Mechlinienſi;
vel juxta Rituale Pariſienfe: Per iſtam & Unéctio-

tum, odoratum, guſtum, & ta

nem & ſnam piiſſimam miſericordiam indulgeat

tibi Deus, quidquid peccaſti per ſenius. 5ν. Un-
ctio facienda eſt pollice manus dextræ Sacer-
dotis, tempore autem peſtis fieri etiam poſſet
mediante inſtrumento v. g. virga oblonga S. oleo
tincta, & debet fieri in formam crucis ſaltem ſub
peccato veniali. 6to. Si cæcus a nativitate, vel
carens manibus aut pedibus inungendus ſit, un-
Stio debet fieri in parte vicina; quia licet non
potuerit talis peccare quoad effeétum in illo ſen-
fu, potuit tamen peccare quoad affectum. Un-
Gio autem debet incipi ab oculo dextro ad ſini-
ſtrum, ab aure dextra ad ſiniſtram juxta Rituale,
u

Sehram Inſit. Theol. Tom. III. 00

Forma
Extrema verborum forma eſt adhibenda. Nam Imo
Unio-
nis.

578 Cuput XVIII.
ſub veniali: Et Presbyteri infirmi manus exterius
inungi debent. 7timo. Sacerdos abrumpens Un-
Gionem, quia putat ægrotum ſub ea mortuum;
dum advertit moribundum denuo dare ſigna vitæ,
ſi mora brevis interceſſerit, ſine repetitione addat
reliquas Unétiones ob moralem unionem: ſi lon-
gior mora interceſſerit, v. g. quadrans horæ, re-
petat Unéctiones jam factas. Si dum inungitut
infirmus, moriatur; Sacerdos ultra non proce-
dat: ſi dubitet, an adhuc vivat, Unéctionem pro-
fequatur ſub conditione pronuntiando formam,
S ſaltem mente, ſi vivis, & ore: Per iſtam
Re⸗

F. 1118.
In Sacramento Extremze Unctionis aliqua

S. Jacobus expreſſe ait: Orent ſuper eum. Et:
Oratio fidei ſalvabit infirmum. 2do. Patres
non ſolum Unctionem, ſed & orationem in-
ungentium Presbyterorum commemorant.
Item Euchologia Græcorum & latina Ritua-
lia ægrotos ungendi ritum ſemper cum cer-
ta verborum pronuntiatione deſcribunt. Et
Concilium Florentinum ac Tridentinum for-
mam verbis expreſſam recenſent.
2. Hæc Forma apud Latinos eſt depreca-
toria his verbis convenienter concepta: Er
iſtam ſanbtam Unbéionem, & ſuam piiſimam
miſericordiam indulgat tibi Dominus, quidqui.

ver viſum deliquiſti: Quæ tota forma repeti-

tur in ſingulis Unctionibus ſingulorum ſen-
ſuum mutato ſolo cujuslibet ſenſus vocabulo,
ſcilicet, quidquid per auditum: per odoratum:
per guſitum & locutionem: per tabtum: per. greſ-
ſum deliquiſti. Nam Imo per illa verba ſa⸗
re⸗

.
it ceren
Aynetur
Dweto, Ii
Uuns appro
n ek anti
ter Utnalt
laudonet
mibus mo
Mologia
uin Aurin
bot. Nnt
nn, unmm
n ltilt, to
Jiicent
, Eume
hrnnt
ie B. 5

ue Ein
ſetfonmna!
ie
enint inſ
Fentoris
rnſormi
len egrtte
ſellan in
Nnod iin
un ihcien
n enin
ns Nii
Cnninn
Enteilin
gn ai
leative

De Extrema Unkfione. 579

immam GOrent ſuper eum, oratio & forma deprecativa
Shhnumal deſignatur: EKandem formam Florentinum in

Ralen Decreto, Tridentinum, & Catechismus Ro-
eien manus approbat. 2d0. Illa in Eccleſia La-

uortis tina eſt antiquiſſima & univerſalis, uti pa-
udrnske tet ex Rituali Romäano, Pontificali vetuſtiſſi-
Kn mo Laudunenſi, Sacerdotali Romano, &
utri us omnibus modernis Ritualibus. Accçedunt
Uide Euchologia Græcorum, quæ præter invoca-
R tionem plurium Sanctorum formam ita de-
feribunt: Puter ſance medicz animaruin & cor-
vorum, jana ſervum uum hunc ab illa, guc
zum detinet, corporiz & animi infirmitate. De-
Ucimdu nique Tridentinum Seſtſ. 14. definit: Si quis
nda. Dn dixerit, Extremæ Unktionir ritun, & uſum,
tunun guam obſepvat &. KRomana Eccleßà, repugnaré
1Mu k Jententic B. Jacobi Apoſtoli, ideoque eum mu-
olitona tancdhum , poſjeqgue à Chriſtianis abigue peccato
commenn tontemni, anathema ſit.

6 Sehof. r. Gum Chriſtus non determinaverit, quibus An forimnd
rſi Serbpis forma Extremæ Unéctionis conſtare debeat, indicativa
delclhm.

delcnun. ed Eccleſiæ hoc determinandum reliquerit, hinc valeat.
Itidetem Rerrin in ſcholis, an forma conſtans verbis de-
hler. recatoriis ſit de efſentia hujus Sacramenti, an
vero forma indicativa: v. g. Ungo te in remiſſio-

enos Ac⸗ nem peccatorum; etiam ſit valida. Hanc contro-
er eorend verſiam non definivit Concilium Tridentinum;
6 ſune Jquod ita laudat formam deprecatoriam, ut for-

g. r mam indicativam non declaraverit eſſe invalidam;
cum enim libri Martene, Menardi & aliorum
ta n, Theologorum utiliter legantur, qui pro valoré?
, formæ indicativæ pughant, quis audeat dicere;

ſei contrarium eſſe definitum: Hinc P. Berti putat;
/ ſententiam ſtantem pro valore formæ indicativæ
ni magna propabilitate defendi; tum quia forma in-
itn dicativa olim in uſu füit: fic temporé S. Bona-
00%2 ven-⸗

Forma
Græco-
rum eſt
valida.

580⁰ Caput XlIII.

venturæ in Eccleſia Ambroſiana hæc forma obtine⸗
bat: Ungo te Oleo ſanftificato in nomine Patris;
S Filii, & Spiritus S., At more militis undt, pra-
varatus ad certamen azreas poſſis ſuperare vote-
ſtates. Similis forma legitur in Codice Tilliano,
Remenſi, Ratoldi, & in Rituali Suefſionenſi. Ca-
talaunenſi, Ambianenſi apud Martene, de ant. rit.
I. 1. C. 7. Arcudius etiam I. 3J. de Extr. Uncdt.
c. 5. laundat Sacramentarium Venetum a Leone X.
approbatum, ubi hæc forma legitur: Uugo te
Oleo ſanko, ut hac Unkflione protektus Jortiter ſlare
valeas adver ſus varias cateras in nomine Patris,
S& Eilii, & Spewritus J. Et B. Albertus M. in 3.
d. 23. refert, ſe perluſtraſſe antiquiſſimos Germa-
niæ Rituales libros. & in illis inveniſſe formam
Extremæ Unctionis indicativam: tum quia di-
ſcrimen inter formam deprecativam & indicativam
eſt tantum accidentale: Ergo indicativa erit Va-
lida. Dicis I. S. Jacobus expreſſe requirit ora-
tionem. Et S. Thomas q. 29. in fuppl a. 8. ait:
IlIn Sacramento non poteſt eſſe forma indicativi mo-
di. Reſp. Etiam forma indicativa eſt oratio,
adeoque accidentaliter a deprectiva differt. §.
Thomas non expreſſit, an forma deprecativa ſit

de neceſſitate Sacramenti. II. Hoc Saeramentum

confertur moribundis propriis viribus deſtitutis,
adeoque alienis orationibus adjuvandis. Kep.
Hæc ratio congruentiæ ſalvatur etiam in forma
indicativa, per quam Deus etiam rogatur.—

.

Schol. 2. Forma Græcorum: Eater ſankte animarum

& corporum medice, Jana ſarvum tuum hune ab
illa, qua ipſum detinet, corporis & ammi infir-
mitate, eſt valida: tum quia Benediéctus XIV. in
Conſt, Etſi paſtoralis, eam non reprobat: tum
quia Græci, etſi actum Unctionis non exprimant
in pronuntiatione formæ: illum tamen innuunt
in Tropariis S. Unétioni præmiſſis, ubi orant:
Ita ſac, ut nos quoqtse miniſtri ſimus novi 1 ſta-
ments tui ſuper olzun iſtad, „ „
. Coroll.

cel Nad. 17
dordinarie
Cellis,
nlio eum v
e peblas

imn Unction

it cdlikt,
in be neret
hon niſ
te naſis p
Uin, & gni
Gunmelnm
eniſlſet,

liniter 5
il eee
nu Hett
lr Mesprte
Mtet tun
uk minin
füumen
en Ii
fnz
Aun. tun
utent lhe
Keordnn i
nr E pee
Linperinl

De Exrtrema VUnbttone. 581
herr ſotindae
n teik Goroll. Prad. Imo. Forma Extremæ Unétionis non KReſolvun-
in, eſt ordinarie tota pronuntianda, antequam uter- tur caſus.
ſonnn que oculus, utraque manus &c. ſit inunécta, ſed
nieh unctio cum verbis finiatur. Jufficit autem inun-
i nelnnni! gere palpebras, labia &c. zdo. Verba illa: Per
hrtene, Em iſtam Unctionem indulgeat tibi Dominus, quid-
z Gln quid deliquiſti per viſum, & expreſſio ſenſuum

hetumila ſunt de necefſitate Sacramenti: Aſt ly ſanam D?M
legitn. 4 &e, ſuam piiſimam miſericordiam, ſunt de neceſſi-
eltafe tate gravis præcepti. gtio. Forma indicativa eſt
in toniuf illicita, & quia tutius in Sacramentis ſequendum,
Abertuli Sacramentum cum ea collatum ſub conditione
ignifinae iterari poſſet, & deberet.
invetiein .
n: Inſd G. 1119.
Tam Gindlan . „2
un tutn Miniſter Sacramenti Extremæ Unctionis Miniſter

ele klit eſt ſolus Sacerdos. Quippe Jac. §. dicitur: Exiremæ
Hm1I Inducat, Pretbyteros Eccleſic. Quod autem no. Unftio-
mn mine Presbyterorum Sacerdotes intelligan- "de
ain ein tur, patet tum ex eo, quia, ubi in S. Scri-
eini ptura de miniſteriis Eccleſiæ agitur, Presby-
ma Ceptrüi ptu GCGl gitur, V.
Hoeaes teri nomen pro Sacerdotibus ufurpatur Act.
iste 14. V. 22. Tit. I. v. 24. tum quia dicitur:
red EFresbiſteros Eccleſie; id eſt, qui regunt EKc-
meini“ cleſiam: tum quia requiruntur Presbyteri,
unene ut orent ſuper infirmum, eum ungant, ut
per eorum miniſterium tribuatur animi leva-
nadts men, & peccatorum remiſſio, ad quæ om-
n e, nia impertinens eſt ætas fenilis, quam per-
75 peram per Presbyteros adverſarii intelligunt,
ugu⸗ contra communem Eccleſiæ, Traditionem:
dem quos proinde juſte perſtringit Tridentinum
n bna;, Seſſ. 14. can. 4. &t guis dixerit, Preshiſteros
ils,, Eeccleſic, quos B. Jacobus adducendos eſſe ad
ue infirmum inungendum hortatur, non eſſe Sacer-
dotes, ab Epiſeopo ordinatos, ſed fate Senio-
0 3 rés

582 Cuput XIIII.

res in quavit communitate, ob idque propriun
Eotreme Unklionis miniſtrumim non eſſe ſolum
Sacerdotem, anathema ſit. z2do. Hoc Sacra-
mentum eſt Poœenitentiæ conſummativum:
Ergo ſicuti ad Sacerdotes Pœnitentiæ, ita
Extremæ Unctionis adminiſtratio ſpectat.

Solvuntur Schotl. Proteſtantes docent, nomine Presbyterorum
objettio-: a S. Jacobo Seniores ætate, vel Primates & Ma-
nes. giſtratus communitates intelligi. I. Quia Presby-
ter provectiorem ætate ſignificat. Et Innocen-
tius I. ait in ep. ad Decent oleo ab Epiſcopo
benedicto omnes Chriſtianos uti poſſe in ſua, aut
ſuorum neceſſitate inungendo. Et Ven. Beda in
ep. S. Jacobi ait: Monet infirmos, ut eniorum
adjutorio ſe curari meminegrint, neque ad juniores,
minusque doſtos cauſam ſucæ imbecillitatis deferant.
Keſp. Presbyter in ſenſu grammaticali Seniorem
ſignificat, in ſenſu ſcripturiſtico Sacerdotem. In-
nocentius permittit cuilibet Chriſtiano in necefſi-
tate ſe & alios inungere Oleo benedicto pio de-
Votionis affetu erga rem ſacram cum ſpe mede-

lam conſequendi, ficuti fideles utuntur aqua be-

nedicta, ita tamen ut nullum conficiat Sacramen-
tum. Ven. Beda non tantum agit de Extrema
Unétione, ſed etiam de Sacramento Poenitentiæ,
& vult, ut poœnitens docto Sacerdoti peccata ſua
confiteatur. II. Launojus probat, olim etiam
Diaconis adminiſtrationem hujus Sacramenti com-
miſſam fuiſſe ex S. Cypriano ep. 12. Concilio Eli-
beritano can. 32. vet. Pontificali Rom. & Alcuino.
Reſp. Omnia illa exempla a Launojo relata non
ſunt de Extrema Unétione, ſed de reconciliatione
poœnitentium non ſacramentali. (§. 970. Schol.)

Unus Sa- Ad adminiſtrandum Sacramentum Ex-

e treme Unctionis abſolute unus Sacerdos

hußicit.

12
luin⸗

Fit. M
ütumm n
1n ſeec
logen in
16 Sniptn
ili aurt
l de ſol
lit ino
n intelen

UlintemY

Amns ex
tar Iiadit

a ecet,

i dactan
n ſun di
enos e
olecti
Penedi
m . 23.
Uln Code
ntle l
Ulnnelſie⸗
Auln
Emn A
It it.
n gup
Im NI.
ne zit
ſin r
1 ieno

hu nn
Hon tſe ,e
. Hor dn
ommntin
enitennte,
tio heht.

e Deskyienn
Primtsd
I. Cbuls,
t. Et Iun
e0 29 Ein
olſe in in
Et Ven Ne
18, 4 in
D
Iliuis it
aticgli Sene
Gcercolen
tünd in ke
eedito do
cun I1
ltunti g!
nſciathnm⸗
git E lie
toente
t, Cin
Ginng,
on l,
noſo
e el

e

en X
n Ne,

3 e.

De Extrema Unkione. 583

ſufficit. Primo enim neceſſitas plurium Sa-
cerdotum non colligitur ex S. Scriptura;
nam S. Jacobus Presbyteros in plurali per
anallogen ſingularem intelligendo poſuit mo-
re S. Scripturæ uſitato, uti Matth. 2. v. 20.
Defuntti ſunt, qui quæœrebant animam pueri:
quod de, ſolo Herode Glaſſius Lutheranus
exponit: imo licet plures Presbyteros S Ja-
cobus intellexerit, non tamen afſerit, eam
pluralitatem eſſe de neceſſitate Sacramenti,
ſed unus ex Presbyteris ſufficit. 2do. Con-
ſtat ex Traditione. Innocentius I. ep. ad De-
cent. docet, Epiſcopum poſſe eſſe miniſtrum
hujus Sacramenti, qui tamen nonniſi unus
eſt in ſua diœceſi. Item ab uno Sacerdote
inungendos eſſe infirmos præſcribunt Cano-
nes collecti ab Africo, & decreta pro Or-⸗
dine Benedictino ſæculo XI. collecta a Lan-
franco c. 23. Idem probant vetuſtiſſima Ri-
tualia: Codex Dominicanorum Pariſienſium,
Baptismale Eccleſiæz Viennenſis, Manuale
Laudunenſe &c. vid. Martene de ant. rit.
ztio. Accedunt definitiones ſummorum Pon-
tificom. Alexander III. c. Quſivit. de verb.
ſignif. ait: Sacerdos uno præſente Clerico &
ettam ſolus pvoteſt infirmum ungere. Et Bene-
dictus XIV. Conſt. Etſi paſioralis. De rit.
Græc. ait: Mec reſert, utrum eadem Evtrema
Ualtio per unum, vel plures Preibyteros fat,
uhi hujurmodi viget conſuetudo, dummodo cre-
dant, & aſſerant, illud Sacramentum ſervata
debita materia & forma ab uno Presbiſtero

valide & licite confici.

0 04 Coroll.

Kgſolvun-
tur caſus.

584 Eaput XVIII.

Coroll. Praft. Imo. Si unus Sacerdos inchoatas Un⸗
tiones ob ſubitam infirmitatem abſolvere non
poſſit, alter r
bet. zdo. Sacerdos, ut debite Extremam Un-
Stionem adminiſtret, debet eſſe indutus ſuperpel-
liceo & ſtola ſub gravi peccato: deinde recitan-
dæ ſunt preces in Rituali præſcriptæ: Et quidem
Pſalmi pGnitentiales non funt de præcepto, aliæ
vero orationes, Adjutorium &c. usque ad pri-
mam Unétionem absque caſu neceffitatis urgen-
tis mortis ſine peccato gravi omitti non poſſunt.
Paretur etiam apud infirmum menſa mappa can-
dida cooperta, & vas, in quo ſit bombaceum,
aut quid fimile in ſeptem globulos diſtinétum ad
abſtergendas partes inunctas, medulla panis cum
ſale & aqua ad abluendas manus Sacerdotis, can-
dela cerea, quæ ungenti Sacerdoti lumen præ-
beat: opera autem detur, ut, quanta poteſt,
munditia hoc Sacramentum miniſtretur: Adfit
etiam aqua benediécta ad benedicendum cubicu-
lum, & infirmum, & Imago Crucifixi. Bom-
baceum cum pane poſt uſum comburi debet. tio.
Solus Parochus, & qui delegatam ab eo curam
habet, licite hoc Sacramentum adminiſtrat. quia
eſt aétus paſtoralis, & fi quis ſine ejus licentia
adminiſtret, peccat graviter, & ſi ſit Religioſus,
excommunicationem Papæ reſervatam ipſo facto
incurrit Clem. I. de Priv. excepto caſn extremæ
neceflitatis. Ato. Regulares deputati a ſuis upe-
rioribus ad hoc Sacramentum adminiſtrs ndum
*grotantibus in monaſterio, illud dare poſſunt
ſervientibus toti monaſterio, ſi habitent continuo
intra ſepta monaſterii, vel ſi morbo lethali in
monaſterio corripiantur, licet alias foliti fint per-
noétare in propria domo. Idem dicendum de
aliis, qui amicitiæ, ſacrorum Exercitiorum, vel
alteriuns negotii cauſa ſubitaneo morbo in mona-
ſterio corripiuntur. Item Regulares prælidentes
Seminariis vel Collegiis ſtudentium, conviétori-
bus & famulis ſuis hoc Sacramentum mnile

iquas nil repetendo complere de-

Phnt,
Uut, vel vt
Nhlares l
fſtoribus,
Pers hoe
1Drrocks 1
Et, guin tn
Hiconi.
Percato tenet
Puter epi
nne: Ino e
Plt oonſter
e Ü habeat
futoret,
ſe flenine
kerat, Ka⸗
Len minitt
II unns!
UIgt, Al
Ime: hoc
Ms inten me
Kiones de

Vos Be
Urtk, d
Denm e⸗
ad br
Bints
nun.
Wontu
Uti.
61 unnge
i
den a
ien

De Ewtrema Unbktione. 585

S inchoeil pofſunt, ſi Regulares ipſi hoc Seminarium erexe-
ihceen xint, vel ut Domini illud poſſideant; ſecus fſi ipſi
o connſee; Regulares ſint convictores, vel famulantes con-
Exvem. victoribus. Necefiitas autem ſufficiens, ut Re-
ndutms bren laris hoc Sacramentum adminiſtrare poſſit, eſt;
deigeſntd ni Parochus ſit abſens, aut irrationabiliter dene-
Ntr Ne get, quia tunc fufficit tacitus conſenſus Papæ vel
Prereph Epiſcopi. Sto. Parochus ex juſtitia ſub gravi-
2 Usee peccato tenetur per ſe, vel per alium ſubditis ſuis
eſtiats e graviter ægrotantibus hoc Sacramentum mini-
itti non ger Ktrare: Imo etiam tempore peſtis, ſi ægrotus non
enſa DRlð poſſit confiteri cum periculo vitæ, ut eo median-
ſt borim te, fſi habeat forte ſolam attritionem, ſalvetur:
S Ektnene ſecus foret, ſi paulo ante confeffus fuerit, & ſu-
diln n ſpicio alicujus mortalis non ſubſit. 6to. Si unus
Gerteta ungat, & alter formam in Extrema Unéctione
oti Naß proferat, Sacramentum eſt invalidum. Plures
Yanti l autem miniſtri eſſe poſſunt in Extrema Unéctione,
ſreror: 6 ita ut unus hunc ſenſum cum prolatione formæ
enan d inungat, alius alterum ſenſum cum prolatione

rcifet Ne formæ: hoc tamen non licet, excepto fſi infir-
dn dehe mus antea moriturus credatur, quam unus omnes
undctiones perficeret. .

mn 32 e0
minitnt. 4
de ein n H. 1121.
r iſs Solus Baptizatus, qui rationis uſum ad- Subjektum

vaae eptus eſt, & ex morbo vita periclitatur, eſt Eatrem
zti 1 0 ſubjectum capax Extremzæ Unctionis. Quan- Unio-
" tum ad Baptismum requifitum patet ex eo,““.
quia Baptismus eſt janua omnium Sacramen-
torum. Quantum ad rationis uſum requiſi-
tum conſtat ex perpetua praxi Eccleſiæ;
nam, uti oſtendit P. Martene I. de ant. rit.
ce. 7. nunquam hoc Sacramentum infantibus

tekionn,
adminiſtratum fuit: Et licet Nicolaus Cuſa-⸗

. mus ep. ad Bohem. ac Maldonatus de Sacr.
t. 2. dicant, olim infantes infirmorum oleo
6 900° 5 unctos

586 Caput XVIII.

unctos fuiſſe, eos tamen ſine fundamento lo⸗
cutos fuiſſe, ait Cornelius a Lap. in ep. S,
Jac. & intelligi poſſunt de Unétione ſine for-
ma Sacramentali. Deinde hoc Sacramentum
primario inſtitutum eſt ad remiſſionem pecca-
torum: Sed uſu rationis deſtituti non habent
peccata: Ergo nec egent hoc Sacramento.
Denique vita periclitantes hujus Sacramenti
ſolum eſſe capaces, patet ex cit. ep. S. jac,
Infirmatur quis in vobis. Florentino, quod in
Inſtruét. Armen. ait: Hoc Sacramentum niſi in-
Firmo, de cujus morte timetur, dari non debet.
Tridentino, quod Sefſ. 14. c. 3. hanc Unctio-
nem infirmis eſſe adhibendam ait. Innocen-
tius I. ep. ad Decent. docet, verba S. Jacobi
intelligi debere de fidelibus ægrotantibus.
Conc. Aquisgranenſe anno 836. fideles inun-
gendos, cum infirmitate depreſſi fuerint:
quibus accedunt Libri Rituales, inter quos
Bituale Rom. ita habet: Vebet hoc Sacramen-
tum infirmis praberi. Item forma Græcorum:
Pater Santte &c. (G. 11I18. Schol. 2.) inſi⸗
nuat, hoc Sacramentum ſolis infirmis admi-
niſtratum eſſe: Et ad confirmandam hanc
Grzæcorum doctrinam Arcudius Conc. p. 383.
plura eorum teſtimonia congerit. Emanuel
Calecas ait: illud infirmitate decumbentibus
adhiberi. Nathanael: In ultima hominis
hora concedi. Hinc Benedictus XIV. in
Conſt. Etſi paſtoralis. Infirmis vero juxta ver-
bum Apoſtoli Jacohi Unkio extubeatur extrema.

Schol. T. Baptizatos & rationis compotes eſſe ſubje-
Gtum capax Extremæ Unctionis, eſt de fide:

quod vero ſoli infirmi ſint ſubjeétum capax⸗ Jant⸗
. „ “ Bene-

Drüſkun
a clure
Aeorun ti
ute Creo
eroriz in
lynmneo ce
ine glin
far el
Phliencan,
un. reel
lehſird in
Iiinnet er
türin Cont
Een Conte
ine hehi
kelli
Unit, on
uicg in
IGetenis
Nteds Acet
4 ſlere in
Feiſentes
aum nei
Grenent .

ut, Ec⸗

n ile l
bhr uids
4 .
ir
t itert
leit ho
Ule, ſel
Tiicent
benen
s weno
or⸗

1Gr

Anenm
in dede

damn V

De Extrema Unklione. 597

funlmnen Benedlum XIV. de Syn. l. 7. c. 20. non qui-
Lah. inen! dem clare & exprefle in Conciliis definitum eſt,
ncioneen ex eorum tamen definitionibus legitime infertur:
e Sactemrener Unde Græcorum mos, ſanos inungentium gra-
ifiorenker vis erroris inſimulatur, & damnatur a Theophilo
“ Raynaudo de heterodox. Secéct. I. punéto 12. ma-

xime quia communis Theologorum conſenſus
c Sen efficax eſt argumentum ad Catholicum dogma
lus Aoèmme ſtabiliendum. M
Cit en Schol. 2. Græci igitur ſanos etiam & valentes ſolent Solvuntut,
ntino, A Oleo ſacro inungere in remiſſionem peccatorum, objettio-
Ammertuntit uti liquet ex eorum Euchologio, & Jeremia Pa- es.

Animd triarcha Conſtantinop in ſua cenſura contra Au-
3 guſtan. Confefl. Hinc Epiſcopus, poſtquam fer. V.
3 hanli Majoris Hebdomadeæ S. oleum conſecravit, non
ait. Ig jubet illud aflervari pro infirmis, ſed totum ſtatim
Vetbi 85 1 inſumit „ omnes aſtantes inungendo, uti teſtatur
Eggotui⸗ Goarius in not. ad Euchol. & magnus Oecono-
6 tteles mus Cretenſis apud Arcudium 1. 5. c. 4. narrat,
H æcos Sacerdotes loco ſatisfactionis ſacramenta-
eli ri ſe ſolere ſubinde non exigua mercede aceepta
ſes, intel , poenitentes S. Oleo inungere, ut hoc pacto a pec-
1 r Gr catorum reliquiis, poznisque pro iis ſubeundis ab-
na Grtun ſolvantur: quem abuſum Arcudius acriter repre-
chol 1 5 hendit, & damnat. Græci ergo cenſent, etiam
d 14 ſanos eſſe capaces Sacramenti Extremæ Uncétio-

1 nig: quibus ex Catholicis accefſerunt Juenin
tmanden diſ. 7. q. 7. & Saintebeuve de Extr. Unét. I.

1s Coe ,N Qui⸗ de more inungendi ſanos Græcis nulla lis
giit. . fhit intentata in Concilio Florentino, quod non
Gerute⸗ dicit, hoc Sacramentum infirmis tantum dari
ra poſſe, ſed ſolum ait: niſi infirmo dari non debet:
Müm & Tridentinum ſtatuit quidem, infirmis illud eſſe
lns , exhibendum, ſed non ſolis infirmis. Et S. Jaco-
n / bus memorando infirmos ſanos non ex cludit.
Peke? Reſp. Florentinum perſuaſum habuit, Unctionem
ſanis a Græcis non adhiberi ut Sacramentum, ſed
elin. ut meram cæremoniam, & ſacramentalem quan-
. til dam benedictionem; alias certe ad rationem red-
1

rugo e dQendam vocati & correcti fuiſſent, uti Goarlus

588 Caput XVIII.

contra Arcudium obſervat. Verbum non deber
in decretis dogmaticis, in quibus Sacramentorum
doctrina ab Eccleſia explieatur, ut plurimum de-
notat neceſſitatem non ſolum præcepti, ſed Sa-
cramenti. Idem voluit Tridentinum; integram
enim hujus Sacramenti credendam & tenendam
doctrinam nobis non tradidiffet, quod tamen in
fine illius capitis ſe feciſſe teſtatur, ſi etiam non
infirmis ilud adminiſtrari poſſet. Cumque com-
munis Theologorum verba S. Jacobi ita interpre-
tetur, ut ſolum infirmum ſubjeéctum capax hujus
Sacramenti eſſe doceant, efficax eſt argumentum
ad catholicum dogma ſtabiliendum, uti docet
Canus de loc. Theol. II. Variæ hiſtoriæ a Mar-
tene J. 1. c. 7. de ant. rit. allatæ probant, etiam
ſanos olim hoc Sacramentum fſuſcepiſſe. Sice Odilia
à Ricardo Abbate de futura altera die morte præ-
monita, licet corpore ſana, liquore S. Olei inun-
ta fuit: teſte Hugone Flaviniac. in Chron. Vir-
dun. Monachus quidam apud Mabillon ſæc. VI.
Benediét. part. 2. monitus de inſtanti obitu cum
licentia Abbatis S. Oleo inunctus ſanus & inco-
lumis altera die obiit. S. Hedwigis teſte ſcriptore
vitzæ ejus, priusquam ægrotare cepit, voluit Ex-
tremæ Unékionis Sacramento muniri. Neſp. Hi-
Koriæ hæ ſunt quid extraordinarium ex ſpeciali
S. Spiritus afflatu, quæ in exemplum ordinarium
trahi non poſſunt. Deinde prudenter credere poſ-
fumus in przædictis rerum circumſtantiis, eos,
qui ſunt Divinitus admoniti de morte inſtante;
lam tunc cepifſe lethali morbo interius laborare;
quo cito perducerentur ad mortem, licet exte-
rius ſani viderentur.

O. 1I22.

Extremg Extrema Unctio juxta mentem Ecclefiæ
Undtio ad jmpertienda eſt infirmis cum vitz periculo de-
dire H cumbentibus, & non expectanda eſt extrema
rioduts Vitæ periodus. Ita ſtatuit Plorentinum in
ecre-

1

geto: M.
ofte 1i
atumm ait:
gli n;
1 owliut
rtin inuni
mhun ſantin
nn Hegſela
i Nnnen
unili t,
uHoN’ N.2
tenhur
enr opri 1
ifiet.
Ulndtanse
Kaiamn
ASredn
1al de gaor
tun Tnt
lbelinris
AGhINMam
1i inigt

ohrone

ih , ſeni
us n 1
un, vil, .
Aumnnie er
n 5 rad. I
ni iifnt
n Aigunte
ne otlein
Antnm o
ernt,
n olſ

De Extrema Unklione. 889

decreto: Hoc Sacramentum niſi infirmo, de non eſßt
hun mi cujus morte timetur, dari non debet. Et Tri- diferen-
Lilul dentinum ait: Veclaratur etiam, eſſz hanc Un- da.
ei Rionem infirmis adhibendam, illis vero praſer-
uun, ineon kim, qui tam periculoſe decumbunt, ut in eXitu
n tm vitx conſtituti eſſe videanturn. Ubi particula
tmi praæſertim innuit, aliis etiam infirmis, qui
„Heinn nondum ſunt in exitu, adhiberi poſſe. Con-
Cen cilium Mediolanenſe Il. ſtatuit: Extremæ Un-
us Rionir dacramentum curet Parochus, ut ægrolo,
A nm dum integris ſt Jenſibus, adlübeatur. Catechis-
um, M mus Rom. p. 2. ait: Eor graviſßime peccare,
Hitoie h gus illud tempus ρ1oa:äti ungendi obſervare ſolent;
bt, d um jam omani ſalutir ſpe amiſa vita & ſenſibus
iſe dalt arere incipiat. Dein unus ex eflectibus Extre-
die naen mæ Unétionis eſt ſanitas corporis: Ergo non

8.,0aN. — . . .
ſolis jamjam morituris conferri debet.
in Schol. Simeon Theſſalonicenſis Græcus Schismati-
“ 3 1 Cus l. de Sacr. criminatur, Latinos docere, Ex-
5 eie tremam Unétionem conferri non debere, niſi
i tele ſ mox diſceſſuris, & omni ſenſu deſtitutis. Simi-

. ni
ehit, Nü lem calumniam Lutherus l. de capt. Bab. Catho-
url. N licis impingit. Et Calvinus 1. 4. Inſt. c. 19. ait:

fion 1 Nacobus omnes infirmos vult inungi: iſti non infir-
Pnun giun, mos, ſed ſemimortua cadavera ſua vinguedine in-
tel rie Biciunt, cum jamjam anima in primoribus labris
Gnſtniige laborat, vel, ut ipſi loquuntur, in extremis. Hæ
nolte calumniæ ex dictis refutantur.

erine Coroll. Pract. Imo. Extrema Unctio non eſt mini- Solvzentur
ſtranda infantibus, & perpetuo amentibus: fi au- objeſtio-
tem aliquando uſum rationis habuerint, & pec- nes.
care potuerint, & antequam inſanirent, Sacra-
mentum hoc ſaltem interpretative petierint, ſci-

ten licet, ſi chriſtiane vixerint, & ſalutis ſuæ memo-
te ein, res fuerint, quod præſumendum eſt, niſi contra-
1 v tium conſtet, hoc Sacramentum üllis conferen-
a e . um

loteii,

590 Caput XVIII.

dum eſr. 2do. Pueris rationis uſum habentibus;
& doli capacibus, ſi in gravem morbum incidant,
Extrema Unétio danda eſt, ubi ordinarie ætas ei
ſeptem annorum, vel ſi malitia ætatem ſuppleat; Unc
minor ætas ſufficit, dummodo Sacramenti Pœni- ne Ultto
tentiæ capaces ſint, etſi necdum communicave- oonenien
rint. Ztio, Puerperis ob commune periculum ex arlitent
partu non confertur S. Unéctio: ungenda tamen Iiſratut.!
eſt puerpera, quando foœtus violenter eſt extra- ln. eo
hendus, vel ſi proxima ſit partui, in quo ejus 4
mors ob ſpeciales morbi concurrentis circumſtan- 1olin a
tias timetur. Ato: Senibus; qui notabiliter defi- fumm
ciunt, & in mortis periculo etiam ob ſolam ſenez Mlllit l
tutem conſtituti prudenter judicantur, non eſt Ma fit hie
negandum hoc Sacramentum, quia ſenectus ipli imeft!
eſt morbus. Sto. Omnibus in periculo mortis “ äh
conſtitütis non eſt dandum hoc Sacramentum; .R 4
niſi periculum ex morbo Oriatur: unde non datut uſifout-
periculoſe navigantibus ſeu navigaturis; nec præ. ol, Ii
liaturis, nec reis ad mortem condemnatis, niſi. Iula itn⸗
forte talis reüs in die executionis graviſſimo mor- ienn gzng
bo obrüatur, vel fraétis oſſibus rotæ implexus AEu
per plures dies vivat, quia talis fevera graviſſime Eii N
eſt infirmus, übi ſine irréverentia etiam in loco Nei
ſupplicii inungi poterit. 6to. Hoc Sacramentum i iis 4
nec ſtatim infirmis eſt conferendum, ſi periculum tli ſe z
mortis non adſit: nec nimis ſero expectandum; “
donec æger omnibus ſenfibus ſit deſtitutus, ita kein
ut fine fruétu & devotione illud percipiat; ſed ſlactuls,
tunc conferendum eſt, quando prudenter pericu- ulnn int
lum mortis adeſſe judicatur. Ztimo. Falſum eſt; unls li
actum eſfſe de illius vita, qui hoc Sacramentum MWemmh!
ſuſcipit, imo ſanitas virtute hujus Sacramenti ob- üu. Un
tineri poteſt. Falſum etiam eſt; inunctos hoc Ctmenmun
Sacramento non poſſe teſtamentum facere, nudis (AUntig
pedibus incedere, non ſaltare &c. de quibus om= utereint
us rfudes monendi ſunt: 8 inn
z lcet
Eniirtion
W

F. 1123. n

De Extrema Unklione. 591

hlom hiderit
uuutn §. 1123.
H Ad fſuſcipiendum licite Sacramentum Ex- Diſpoſitio
Retmni tremæ Unctionis requiritur ſtatus gratiæ, un- ad Extrve-
ne de convenienter poſt ſuſceptum Sacramen-mam Un-
mne eidnn tum Pœnitentiæ,, & S. S. Euchariſtize ad- , ſta.
ugenmn miniſtratur. Nam hoc Sacramentum eſt vi- reguiſitd.
Neng da vorum, adeoque ſtatum gratiæ ſupponit: Et

n licet olim ante S. Viaticum ſuſceptum ad-
itceilies Winiſtratum fuerit, uti pluribus exemplis

zmod ong? demonſtrat Launojus t. I. pag. 608, non
Hcanm,m tamen fuit hic mos univerſalis, uti Martene
Gäüi ſaen de ant. rit. 1. 1. C. 7. oſtendit, & conſuetudo
beinet miniſtrandi Extremam Unctionem poſt ſuſce-

dum: ptum Viaticum adeo invaluit, ut Catechis-
Eti,in mus Conc. Trident. S. Carolus Borromæus,

Nutemmts & multa Ritualia Extremam Unéctionem poſt
trrfäme Viaticum dandam ræſcripſerint. Unde Be-
Ameme nedictus XlV. de Syn, licet non putet, hoc
tre eſſe ſub peccato mortali præceptum, ait ta-
ti en men, tutius & utilius eſſe, Eccleſiæ Roma-⸗

dr næ ritui ſe accommodare:
1

10 Ejette Coroll. Praft. 1mo. In homine juſto fufficit voluntas Reſoloun⸗

ſt Eelinm vel actualis, vel ſpiritualis fuſcipiendi hoc Sacra- tur raſus:
od getiſe, mentum, imo videtur ſufficere interpretativa, vel
Prtlenii e4 generalis illa voluntas; qua quivis poenitens vult
lin. S uti omnibus remediis ad ſalutem necefſariis, vel
ce anet utilibus. Unde ex praxi Eccleſiæ confertur hoc
⸗ Ginnel Sacramentum ſubitò morbo oppreſſis; & ſenſfibus
t, N deſtitutis. 2do. Homo peccati mortalis ſibi con-
un n l, feius tenetur; ſi poſſit, præmittere confeſſionem;
Egi! vel, ſi nequeat, perfectam contritionem de pec-

catis; licet P. Suarez putet, per accidens ſuffi-
Eere attritionem, ſi invincibiliter putetur contri-
tio, vel ſi invincibiliter putet, attritionem ſuffi-
ters; vel ſi Extrema Unctio detur ei, qui h

Exiremd
UnRio
sterari

voteſt.

592 Cuput XVIII.

eſt deſtitutus ſenſibus, & ante amentiam attritio=
nem elicuit, quam non revocavit, quia ſic hoé
Sacramentum de attrito faceret contritum. Ztio⸗

Si Sacerdos privata ſcientia ſciat, ſenſibus ſubito

deſtitutum, paulo ante mortale commiſiſſe, vel
eſſe excommunicatum, ſi peccatum & annexa
excommunicatio ſit occulta, ordinarie moribundo
adminiſtrari debet Extrema Unétio, præmiſſa ad

cautelam abſolutione a cenſuris, quia talis ita ſe

habet, ac ſi Sacramenta exeuntium peteret publi⸗-
ce. (§F. 925. Coroll.) Si vero negatio Sacra-
menti, & cauſa negandi occulta manerent fine

diffamatione, tenetur quis ab adminiſtratione

hujus Sacramenti abſtinere. Quodſi notorium ſit,
ante infirmitatem infirmum mortaliter peccaſſe;
aut excommunicatum fuiſſe, hoc Sacramentum
non meretur, niſi aliquibus conjecturis, vel ſal=
tem unius hominis teſtimonio probetur abſolutus
Huiſſe, vel pœnitentiæ figna dediſſe.

F. I1 124.

Sacramentum Extremæ Unctionis iterari

poteſt, quotiescunque fidelis in novum mor-
bum incidit, vel in diverſum vitæ diſerimen
adducitur. Ita docet Imo Tridentinum Seſſ.
14. Cap. 3. Quodſt infirmi poſt ſuſceptam hant
Undtionem convaluerint, iterum Sacramenti hutjus
Jubſidio juvari poterunt, cum in aliud ſimile Vite
diſcrimen inciderint. Cujus rationem dat S.
Thomas 1. 4. cont. gent. c. 73. Quia huijus
Jacramenti Unöio ordinatur ad ſanandum: We-

dicina autem ſanativa toties iterari debet, quoties

infirmitas iteratur. 2do. Idem probat conti-
nua traditio, & praxis Eccleſiæ, uti patet
ex ſtatutis Synodalibus Danielis Nanneten-
ſis, Stephani Pariſienſis, Manuali Lugdu-

nenſi

9

I1, Came
jotn t.

labente
e unabant,
Unam Beine
Uielns reer
1 We Pontin
At Exrteme
in deſte ldr
1en anatione
Eſhblas aman
r Crdimlis
a itn tekere
Mühirngie
n in Nef.
ſolomn ie

ehp iner

Nn n nt
ften znni

. . ui

MM inponeb
et pudli⸗
l Phlen
7e Clihlne f
nkterninar
En vtno in
kimto ſern
Uebils: Nr
one den
undeten
4 10 unnin
iies keetene
zrl Doge 1

De Extrema Unbione. 593
utt nenſi, Cameracenſi, Viennenſi &c. apuid«
3 (ond de .
onttm ½ Launojum t. 1. pag. 552.

entuii Schol. Labente Sæculo IImo nonnulli illicitum Solmnentaas
oOnnile eſſe putabant, fidelem S. Oleo ſemel inunctum abjefio-
dtun Am ungquam deinceps eodem liniri: Et Ciacconius & nes.
atenen ghellus refert in vita Pii II. diſputatum fniſſe,
10, Meniin an huic Pontifici graviter ægrotanti adminiſtrari
guii ut poſſit Extrema Unctio, eoquod plures ante annos
m hetete eam peſte laborans Baſileæ recepiſſet: Quam ta-
negtti de men narrationem Benediétus XIV. 1. de Syn. in-
4 mierä; ter fabulas amandat, quia nec Joannes Campanus,
9dmimmm nec Cardinalis Papienſis minntiſſima de Pio II. in

El potain ejus vita referentes hujus rei meminerunt. Mo-
talitet en nachi Hirſaugienſes referente Aucétore vet. diſcipl.
De Nenndn mon. in præf. putabant, Extremam Unétionem
Kurs N tunc ſolum iterari poſſe, ſi a die Unétionis tres
Obetu älmn anni elapfi fuerint. Denique nonnulli apud Du-
D randum I. I. rat Div. off c. 8. cenſuerunt, intra

ejusdem anni ſpatium S. Unétionem repeti non
poſſe. I. Quia publica pœvitentia etiam tantum
ſemel imponebatur: Ergo & Extrema Unétio,

e quæ eſt publica pœnitentia exeuntium. Kejſv.
ntlons duod publica pœnitentia non iteraretur, res me-
1 NoVCHNE ræ diſciplinæ fuit, cujus modum Eccleſia pro li-
iite lint bitu determinare potuit: Circa Extremam Unétio-
Bentinn nem vero nihil ſancire potuit, cum ex Chriſti
ſltnn inſtituto iterari poſſit. II. Confirmatio non efſt
RHH iterabilis: Ergo nec Extrema Unctio, quæ etiam
Neroti unétione peragitur. Keſp. Confirmatio imprimit

Characterem, non vero Extrema Unétio, quæ
eſt ad ſanandum, non ad conſecrandum, adeoque
toties repetenda, quoties morbus recurrit.

Cbroll. Pratlt. tmo. Extrema Unétio pluries in di- Keſokun-
verſis infirmitatibus ab eodem infirmo rite ſuſcipi tur caſas.
poteſt; in eadem autem infirmitate pon eſt ite-
randa, niſi forte infirmitas remiſſa iterum ingra-
veſcat, & novum vitæ periculum ſuccedat. 2do.
Parochi non fint in hoc ſcrupuloſi, ſed fi dubi-
tent,;

Schram Inflit. Theol. Tom. III. P p

594 Caput XVIII.

tent, an revera ſtatus morbi ſit immutatus, vel
an nunc idem, an diverſum adſit vitæ periculum,
ad Sacramenti iterationem propendeant, quia hæc
iteratio conformior eſt veteri Eccleſiæ eonſuetu-
dini, & per eam novum ſpirituale ſubſidium in-
firmo provenit. Ita Benediétus XIV. de Synod.
l. 7. c. 23. tio. Dum idem ſtatus morhi, etſi
diun, durat, hoc Sacramentum non eſt repeten-
dum, ſecus ſi uno periculo remoto, diverſus
morbi ſtatus incidat; tunc enim infirmus iterum
ungi poteſt, licet non longum temporis interval-
lum, ſed paucarum hebdomadarum interceſſerit,
dummodo prudenter diverſa pericula eſſe cen-
ſeantur.

G. 1125.

Kfſfectus Effectus Sacramenti Extremꝰæ Unctionis
Extremæ ſunt: Primo Alleviatio animæ per abſterſio-
Hemis nem reliquiarum peccati, qui eſt effectus ejus
io, & Primarius. Nam Patres hoc Sacramentum
Abſterſio Vocant Ponitentiæ perfectivum, & uti loqui-
Reliquia- tur Tridentinum in procem. de Extr. Unct.
rum pec- conſummativum: ſed pœnitentiam noen po-
cali. teſt perficere, niſi quatenus reliquias peccati
abſtergit, & animam adverſus infirmitatem
ex peccatis relictam confirmat, ac roborat:
Ergo Sacramentum Extremzæ Unctionis eſt
revera primario inſtitutum ad alleviandam
animam & abſtergendas peccati reliquias.

Quid ſit Schol. Alleviatio animæ infirmi, facit, ut confirme-

Allevia- tur, magnam Miſericordiæ Divinæ fiduciam ex-
tio, & citando, qua & incommoda morbi levius ferat,
Reliquiæa & in ſpem melioris vitæ quadam interna conſo-
veccati. latione perfuſus erigatur, & diaboli calcaneo in-

ſidiantis tentationibus facilius refiſtat. Nomine
vero Keliqautarum percati intelliguntur pravæ di-
ſpoſitiones ad peccatum, animi torpor, debilitas
ex

.

il ercato .
i romptns
le iltem
Eloe etſei
Plepelle
nnn Cogita
lelt,

Aer Ece
unun ſn
i Cun
Eünnn pirort
Unt peccati
inligere,
ſtitutum
n Nn
te dnerenr
Uun nereſſt
ne (ern
II,ſ Lytr
unto kret
ultwin

lul Qtkifnr
oni Ner ſe
nilns 9
let Ohnnc
nun Urſi
te hetaig
i Hke ve
nn keiins
letet kpoft
Eihe Ver
Kcatz nor

De Extrema Unkione. 595

Unnmhhle, ex peccato proveniens, qua fit, ut homo non ſit
e n ita promptus ad intuenda & meditanda cœleſtia.
Gennt gun⸗ Hæ autem reliquiæ non omnino abſterguntur,
elt coie⸗ ſed hoc efficit gratia Sacramenti, ut debilitatæ,
Me ſclimi ac repreſſæ ægrotum minus impediant ab illarum
MI. Ed rerum cogitatione, quæ ad ejus ſalutem perti-
tatus Mot nent.
non et ie
emt, NSen §. 1126.
inſemds de⸗ . .
nmie Alter Effectus ſecundarius eſt remiſſio 2dus Re-

run e peccatorum Jac. S. i in peccatit ſit, remitten nuſſio peo-
elieln de tur ei. Cum vero Extrema Unctio ſit Sacra-tοτντπ
mentum vivorum, ſupponatque animam a
morte peccati ſuſcitatam, & curatione dun-
taxat indigere, patet, illud non eſſe prima-
veme Um rio inſtitutum ad delendam peccatorum ma-
e ee culam: Ergo ſolum eſt effectus ſecundarius.
eſt eſeue Deinde Sacramentum Pœnitentiæ eſt neceſ-
Sactame ſarium neceſſitate medii lapſis poſt Baptis-
n Arie mum: (H. 11I12.) ſed non eſſet ita necefſa-
de oN rium, ſi Extrema Unctio ad delenda peccata
entenm primario foret inſtituta: Ergo non eſt prima-
eligis“ rio ad hoc inſtituta.

us Sechol. Qnæritur, an Sacramentum Extremæ Un- An Sa-

t, eIi tionis per ſe & directe, & non ſolummodo per cramen-
e CN accidens (§. 908. Schol. 2.) peccata remittat, li- tum Ex-
1 Nem cet ſolummodo ſecundario. Reſpondetur, Ex-tremæ
4 “ tremam Unétionem per ſe licet ſecundario remit Unuktionis

tere peccata tam mortalia, quam venialia: tum per ſe pec-
quia S. Jacobus ait: Si in peccatis ſit, remittemur cata re-
ei. Hæc verba non poſſunt reſtringi ad peccato- mitiat.
rum reliquias & peccata venialia; quia de his non
diceret Apoſtolus, ſi in peccatis ſit, cum certum
ſit, infirmum habere ſemper ejusmodi reliquias,
& habere venialia: Ergo conditio hæc cadit in
peccata mortalia: tum quia forma Sacramenti
Extremæ Unéctionis, indulgeat tibi Deus, gquid-

596 Capyut XVIII. .

quid deliquiſti, ſignificat remiſſionem quorum-
cunque peccatorum: Ergo illa per ſe remittit
ſaltem ſecundario, licet is, qui fibi peccati mor-
talis eſt conſcius, teneatur clavibus Eccleſiæ ſe ltius ef
ſubjicere, aut ſi non poſſit, ſaltem conari, quan- Us eſt ſa
tum in ſe eſt, ad perfectam contritionem cum Ajqine
. . . .
voto Sacramentalis confeſſionis: tum denique, 6 uu
quia S. Thomas l. 4. cont. Gent. c. 73. ait: Con- 15 to
tingit, quod komo omnium peccatorum, quæ com- Huo
miſit, notitiam vel memoriam non habet, ut poſimi I Olhon
per pœnitentiam ſingula expurgare, Rcut etiam Illigunt
quotidiana peccata, Ene quibus praſens vita non igſetda non
agitur, a quibus oportet hominem in ſuo ewitu per blenne
hoc Sacramentum emundari. Et S. Carolus Bor- Fynglur.
romæus in inſtruct. de Extr. Unét. Prima utili- t Uum in
tas, &y eſfefius hijus Sacramenti eſt, qubd peccati Umn hubeb
reliquias tollit tanquam con:plementum Sacramenti Elltpolen i
Penitentiv. Quc reliquix« peccataà eſſe intelligun- uni
.Y bee mo 5. r⸗
tur ſive mortalia, ſive venialia, quæ poſt alia Sa- al
cramenta remanent; poteſt enim fieri, ut ignorante 1
eo, qui commiſit, vel non valente confiteri, pecca- Vnenli /n
tum mortale remaneat, in quo delendo ita hoc Sa- In Lofpe
cramento juvatur, ut feri poſſit, eum per hoc Sa- Inſcir it
cramentum ſalvari, qui alipquin fuiſſei damnan- j, Aglotus
dus. Dicis I. Duo tantum funt Sacramenta mor- Niftn ine
tuorum, Baptismus & Poenitentia; Extrema Un- ntun
Stio vero eſt Sacramentum vivorum: Ergo per n le in
ſe peccata non remittit. Keſv. Ex hoc ſolum fienioren
ſequitur, quod per ſe primario non conferat rfe- d. ) Ey
miſſionem, non vero, quod non conferat per ſe doons
ſecundario. II. Hoc Sacramentum inſtitutum eſt ſen lie
per modum curationis, quæ vitam in ſubjecto i ler
fupponit. Reſp. Inſtitutum eſt per modum cura- . 2
tionis, ſecundario vero etiam ad vitam reftituen- rlun e,
dam in caſu, quando quis grave habet peccatum Ii jifeieg,

& hoc ignorat, vel ſciens confiteri non poteſt, in onn

ſi conetur quantum poteſt, contritionem elicere ff al y,
eum votol Sacramentalis confeſſionis. .
l
8 fcipierti

G. 1127.

De Ewtrema Uuklione. 597

nen gunn
Pet ſe k G. II27.
hbi ernin
ibrs balte Tertius effectus ſecundarius Extremze Un- tius Ef-

nen= Sionis eſt ſanitas corporis ex hypotheſi, eſtus
Nide quod animæ ſaluti expediat. Probatur 1mo-anitas
ün i Jac. 5. Oratio fidei ſalvabit infirmum. Quæ Foris.
rd ne verba Hugo Victorinus, Magiſter ſententia-
n lane rum, S. Thomas & alli Theologi communi-
n, is ter intelligunt de ſanitate corporis, quia
pruſmumt alias verba non cohærerent cum præcedenti-
in ud bus: Infirmatur quis in vobis. 2dO. Ex Tradi-

be tione; nam in ritu adminiſtrandæ Extremæ
, uit Unctionis habebantur ſemper preces pro fani-
uGm tate corporea infirmi: uti patet ex Sacra-

u AeM mentario S. Gregorii: ex Conc. Cabillonenſi
rAn II. can. 48. Ex Decreto Kugenii IV. Efe-
fei, “ Szus eſt mentie ſanatio, in quantum autem expe=
anfi dit, etiam corporix. Et Tridentino: Samita-

a e tem corporis interdum, ubi ſaluti animœ expe-
ſiſis dierit, ægrotus, conſequitur. 3tio. Hic effe-
Srns (tus eſt tantum ſecundarius, quia Sacramen-
tazmm ta per ſe primario inſtituta ſunt ad animæ

wonn: ſanctificationem „uti patet ex eorum defini-
. E hen tione. 4t0. Extrema Unctio conditionate tan-
N, tum corporis ſanitatem reſtituit, ſi animæ
men, ſaluti expedierit, quia operans, ait S. Tho-
n, mas in 4. d. 23. q. I. a. 2. nunquam inducit

Vtan 1 .
ermin ſecundarium eſſeltum, niſi ſecundum quod expe-

n dit ad principalem: ideo ec hoc Sacramento non
gektef ſequitur corporalis ſanatio ſemper, ſed quando
miei , expyedit ad ſpiritualem ſanationem, tunc ſemper

niid am inducit, dummodo non ſit impedimentum ex
mn pvarte recipientit. J

zn P p s Schol.

3598 Caput XVIII.

An ex Schol. Quoties virtute Extremæ Unéctionis recupe-
opere ope- ratur ſanitas corporalis, toties ex opere operato
rato cau- producitur. Nec tamen ex hoc ſequitur, eam

Jetur ſa ſemper ab hoc Sacramento produci; cum enim
nitas cor- hic effeétus ſit conditionatus & ſecundarius, non
voris. requiritur, ut ſemper ex Sacramento ſequatur,

ſed ſufficit, quod, quando ponitur, ex opere ope-
rato ponatur. Licet enim ſubinde ſanitas per re-
media naturalia obtineatur, non ideo deprimenda
eſt virtus Sacramenti, quæ remedia naturalia ad-
juvat, & ad felicem exitum perducit. Quare in
hoc Sacramento res tantum eſt gratia: Sacramen-
tum tantum, Unétio cum forma: Res & Sacra-
mentum ſimul, ſpiritualis animi hilaritas per mo-
dum Unctionis ſpiritualis cauſata.

5–

G. 11238.

An Exx- Sacramentum Extremæ Unctionis non eſt
irema per ſe neceſſaria ſub gravi præcepto Divino
Taae aut Eccleſiaſtico. Nam Imo Innocentius I.
nia. ep. ad Decent. ait: Eideles ægroti &. Oleo per-
ungi poſſunt, & omnibus Chriſtianis uti licet.
Quæ verba præceptum non indicant. Et
Tridentinum Seſſ. 14. cap. 3. ait: MWec vero
tanti Sacramenti contemntus abique ingenti ſce-
lere, & ipſius Spiritus S. injuria eſſe poſſet. Ubi
damnantur contemnentes „non vero non ſu-
ſcipientes. Et can. I. ait: Hoc Sacramen-
tum fuiſſe per S. Jacobum fidelibus commen-
datum, & promulgatum, non vero mandatum.
24do. Ita docet S. Thomas 3. p. q. 65. art. 4.

Solpuntur Schol. D. Tournely & Habert docent, Extremam
objeblio- Uncéctionem eſſe necefſariam neceſſitate præcepti
éS. Divini & Eccleſiaſtici. I. Quia S. Jacobus dicit:
Inducat Preshiteros Eccleſiz, quod præceptum in-
dicat: Et Tridentinum damnat eos, qui dicunt .
oc

3

r Leramen
Eonem gr⸗
Cneltum n
lilo igkiitn
4 I Con
Yuoni
uin HMyrun
po ſea
Conehium
hrirtt, gn
lontennlen
üim ee e
Uunn ſetenti
elg, Oni
unt.

AHed me
unmn ſleie
Pürciens. 3
nfine hrin
lſicionem
Aon elle
lenhtum il
e uviter
Utll, nod
1t ſe hadene
Ulln kali

De Extrema Unkione. 599

Giont ken hoc Sacramentum nec mandatum Dei, nec pro-

Ohere et miſſionem gratiæ habere. Reſp. Eatenus hoc Sa-
Gditms cramentum mandatum Dei habet, quatenus a
i; an (Chriſto inſtitutum, & petentibus adminiſtrandum
Cunlien eſt. II. Concilium Cabillonenſe ait: Secundum
ento nn B. Sacobi Apoſtoli documentum, cui etiam docu-
eeee menta Fatrum conſentiunt, infirmi oleo, quod ab
ſanitis et Epiſcopo benedicitar, a Preshyfieris ungi debent.
deo en Et Concilium Colonienſe ſepultura Eccleſiaſtica
ia ummnhu illos privat, qui hoc Sacramentum aut reſpuerint,
Ucit. (um aut contempſerint. Ke/p. Concilium Cabillonenſe
tia: Inn loquitur de Presbyteris, qui tenentur hoc Sacra-
Ne A maentum petentibus miniſtrare. Colonienſe vero
hilatitu e punit eos, qui ex contemptu hoc Sacramentum
. reſpuunt.

Coroll. Fraft. Imo. Graviter peccat, qui hoc Sacra- Reſolvun-
mentum fſuſcipere omittit ex contemptu, illud tur caſus.
paarvifaciens. 2do. Graviter etiam peccat, qui ex
Giorismn omiſſione hujus Sacramenti aliis dat ſcandalum,
lepte Ii & faſpicionem movet, quod Extremam Unéctio-
lunocenin nem non eſſe verum Sacramentum credat, & ad

NeiS Oer contemptum illius aſtantes provocat. 3 0. De-
to⸗ S6 nique graviter peccat infirmus, ſi ſit in peccato
lionis Ml. mortall, quod confiteri non poteſt, nec certus
incdiem eſt, ſe habere veram contritionem, ſi hoc Sacra-

mentum omittat, quia ſic voluntarie reſpueret

it. JN
gornt medium ſalutis, quo ſalvari poſſet.

Vero u;
loe SAon
elibus ind
elo netn
b 1

tnt, M,,
celltie/

600 ,]SMw

—E E 0

unmeotun,
DE 1 Ml l
ORDINE. ti,
n Hilhie
H. 1129. Ul,

Ordo extum novæ Legis Sacramentum eſt Ordo, gingſion,
Auid. S qui eſt Sacramentum novæ Legis, quo Aſtil 3
ſpiritualis quædam poteſtas traditur, & .nti Mon
gratia confertur ad ſacrofanctum Chriſti cor- M, , n
pus conſecrandum, & alia Eccleſiaſtica mi- 1eoge
niſteria rite obeunda. . Dibus itn

Varia Schal. Ordinis nomen tripliciter ſumitur a Scripto- Mnum, ſe
gjus ac-⸗ ribus Eccleſiaſticis. I. Ampl'ſſime, prout ſignifi- 1 litotio:
eptio. cat quemlibet ſtatum perſonarum, quæ fſpeciali rſipporit
titulo ac diſtinéta quadam vivendi ratione Deo “
inſerviunt: quo ſenſu dicuntur in Eccleſia eſſe plu- Cuſus
res Monachorum & Monialium ordines. II. Mi- ulun,
es anmiple, prout includit jurisdictionem aliquam Mägttiam
Eccleſiaſticam fine ulla ex intrinſeca ratione po- magade
teſtate conficiendi, & adminiſtrandi Sacramenta: Ccnmtetdun
quo ſenſu Decanatus, Abbatia &c. poſſunt dici Gen
Ordines. III. Strike pro ſacro quodam ritu, quo N. nen
confertur poteſtas ad miniſterium ſacrificio Alta- ne, 9 l
ris exhibendum, aut Euchariſtiam conſecçrandi; 1i Pyo in
quo ſenſu accuratius Ordinationis, quam Ordinis in lon
Sacramentum dicitur: quia hoc Sacramentum in Mein
actione tranſeunte ordinantis poſitum eſt, non ve- *
ro in re fixa & permanente. A Græcis Ordo le ne
Vocatur aαςοoονονaαιdhä id eſt, manus extenſio; de quo fClpimn
vocabulo pluribus agit Arcudius l. 6. Conc. c. I. WMDiacon
Morinus & Hailier de ſacr. Ordinat. Utuntur Chlete
etiam Græci nomine get: sas unctio, unde z disga l 1
conſecratio, quæ cum fiat manus impoſitione; ant ,
ſubinde etiam Ordo *ααοαριαι α Patribus vocatur. o

G. 1130. uli ſt

Caput XIX. De Ordine. 5601

F. 1130.

I. Ordo eſt verum & proprium Novæ Legis Eſs Sa-
Sacramentum. Probatur Imo I. Tim. 4. V. cramen-
14. Noli negligere gratiam, quc in te eſt, qu& tum.
data eſt tibi per prophetiam cum impoſitione ma-⸗
muum Preibiſtern. Et 2. Tim. I. v. 6. Admo-
neo te, ut reſuſcites gratiam Dei, quœ eſt in te
numde per impoſtionem manuum mearum. Quæ au-=
e Leges tem ſit illa gratia, Apoſtolus exponit verſu
tadtn ſequenti: Non enim dedit nobir Deut ſpiritum
m Chidic timorir, ſed virtutis & dileltionis, & ſobrieta-
eletaian tfir: adeoque loquitur de gratia ſanctificante.
Ex quibus ita arguitur: Habetur hic ſigaum
nirc externum, fcilicet impontio manuum: divi-
,Non na inſtitutio: quia vis producendi gratiam
n, qe“ hanc ſupponit, de quo mox plura: habetur
nä nie gratia, cujus expreſſa fit mentio: divinum

i mandatum, quia Apoſtoli poteſtatem confe-=
fiunii⸗ rendi gratiam per impoſitionem manuum fibt

ſera aie nNon arrogaſſent: Ergo habentur omnia ad
rd n. Sacramentum requiſita, conſequenter Ordo
Se eſt Sacramentum. 2do. Probatur ex Tradi-
omi tione. S. Ambroſius lib. de ſac. dign. c. 5.
nluid ait: Homo imponit manum, Deut largitur gra-
in n, tiam. S. Innocentius I. ep. 18. de hæreticis
ait: Nec dare Spiritus S. plenitudinem voſſunt,
un eti uE maxime in Ordinationibus operatur. 8S.
Hieronymus I. centr. Vigilant. ait: Epiſco-
pum Diaconos ordinantem Chriſti Sacramenta
tribuere. S. Auguſtinus 1. 2. contr. ep. Par-
men. c. 13. Explicent, quomodo Sacramentum
baptizati non poſſit amitti, & Sacramentum or-
dinati poſſit amitti? Si enim utrumgque Sacra-
P p 5 men⸗

N

Solvuntur
objelctio-
nes.

602 Caput XIX.

mentum eſt, quod nemo dubitat, cur illud non
amittitur, & illud amittitur? Neutri Sacramen-
to injuria facienda eſt. Et S. Gregorius M.
in 1. Reg. 5S. qui promovetur ad Sacerdotium,
bene foris ungitur, ſi intus virtute Sacramenti

roboretur. 3tio. Patet ex Conciliis. Conc.

Chalcedonenſe can. 2. juſſit de gradu dejici
eos, qui non vehalem gratiam in venditio-
nem deduxerunt. Florentinum Ordinem in-
ter Sacramenta recenſet. Tridentinum Seſl.
23. can. 3. definit: Si quis dixerit, Ordinem,
ſive ſacram UOrdinationem non eſſe verum & pro-
prium acramentum a Chriſto Domino inſtitu-
tum. vel eſſe figmentum quoddam humanum ex-
cogitatum a virir rerum Eccleſiaſticarum impe-
ritis, aut eſſe tantum ritum quendam, eligendi
miniſtros Verbi Dei, & Sacramentorum, ana-
thema ſit.

Schol. Lutherus in I. de capt. Babyl. negat, Ordi-

nem inter Sacramenta eſſe recenſendum, quod
etiam negat Calvinus l. 4. Inſtit. c. 19. I. Quia
impoſitio manum rI. Tim. 4. dicitur conferre za-
eizte, quo nomine I. Cor. 12. v. 4. deſignatur
tantum gratia ſanitatum, diſcretio ſpirituum &c.
non vero gratia ſanctificans: & Apoſtolus dit,
datam Timotheo hanc gratiam per Prophetiam,
quæ inter charismata refertur. Neſp. zacete &
zagis omnia gratiarum dona, conſequenter etiam
gratiam ſanctificantem ſignificat, uti patet 1. Cor.
12. &mulamini autem charismata meliora, id eſt,
gratiam ſanctificantem, utpote ſine qua alia dona
ibi commemorata expeti non debent. Deinde ni-
hil contra nos agunt hæretici, ſi etiam conceda-
mus, Timotheo una cum gratia & charactere Or-
dinis donum Prophetiæ efie conceffum. Denique
per Prophetiam non intelligitur cauſa inſtumer⸗
talis

ugatſe eo
mnen manun
Enorens,
(cinm, I
ynn ſerunt
4, unts ker
Popum eon
Inn hon iit
4ofolos
in mnnum
n de. Ahit
itte mitim
Annentis2 0
n Ihohti
lumam ſah
rinator. II
1 Oirati⸗
3 prientin
inn (ege
Wen conlecte
Uinet neta
Urlttem,
deetg
Hens ſolum
In Ditonnt
lſetlon ind
, it dem!
1n enno n

dennent
Dun i
1 Potellate
KCorns
Il Mr
yoſola
1.1

De Ordine. 603

alr ialt talis gratiæ conferendæ, nec effetus per impoſi-
Lutfi Nnng tionem manuum produétus, ſed cauſa impellens
Gega a movens, ita, ut ſenſus ſit: Noli negligere
1 Sacrhine gratiam, quæ data eſt tibi, cum te ordinavi Epi-
4 feopum ſecundum præcedentes Prophetias, hoc
tute Aum eſt, juxta revelationem mihi faétam, ut te in
neilis (. Epiſcopum conſecrarem. II. Illa impoſitio ma-
e graln nuum non fuit ſacramentalis; nam Chriſtus ordi-
m in u nNahs Apoſtolos ea uſus non fuit, & olim impo-
Ord 3 ſitio manuum ad benedictiones, ſanandos infir-
in Otdram mos &c. adhibebatur. Reſp. Chriſtus propria
dentimng, wirtute gratiam conferre potuit, homines nonniſi
erit, 0=e inſtrumentis a Chriſto inſtitutis eam conferre poſ-
1 nn ſunt. Impoſitio vero manuum de ſe indifferens
Domi d9 PDer formam ſufficienter ad eſſe Sacramentale de-
terminatur. III. S. Chryſoſtomus de anathem.
1. hummt ait: Ordinatio non effert, non in ſublime extollit,
Atictunco z non potentiam præſtat. Et S. Gregorius Niſſen.
Ndan, . in vita S. Gregorii Thaumaturgi refert, eum ab-
Nentonmn,“ ſentem conſecratum efſe Epiſcopum: Ergo Ordi-
natio eſt mera deputatio. e v. S. Chryſoſtomus
humilitatem, & commiſerationem erga peccato-
res in Sacerdotibus commendat. S. Gregorius

l. negt Niſſenus ſolum innuit, S. Gregorium Thaumatur-
lenain,, gum Epiſcopatum fugientem precibus tandem ad
c. 10. “M conſenſum induétum fuiſſe, ut obſervatis ſolemni-
itur ancg bus, ait dem S. Gregorius Niſſenus, id eſt, ſer-
a vato debito ritu conſecraretur. .
tio ſpirimn
eAokone
H O. II3I. .V
Mb Ee Sacramentum Ordinis a Chriſto Domino Orydo a

ee inſtitutum fuit. Nam Chriſtus reipſa Apo- Clriſio eſt
t i ſtolis poteſtatem & gratiam Ordinationis con- inſtitutus.
ai ceſſit in ultima Cona, quando poſt datum
. N S. S. Corpus ſuum & Sanguinem Luc. 22.
Ieim i,, dixit: Hoc ſacite in meam commemorationem:
Übi Apoſtolos Sacerdotes inſtituit. Et Joan.
olm i, 20. V. 23. poteſtatem remittendi peccata con-
anl ne tulit,

Plures
HEccleſia
Ordines.

Quot ſint.

604 Caput XIX.
tulit, dicens: Accipite Spiritumi &, quorum
remiſeritis peccata, remittuntur eir. Unde Tri-
dentinum Seſſ. 7. can. 1. &i quis dixerit, Or-
dinem, ſive ſacram Ordinationem non eſſe vere

S proprie Sacramentum a Chriſio Domino in-

Rituum .. anathema ſit.

H. 1132.

Plures autem in Eccleſia eſſe Ordines,
ſide divina credendum ſtatuit Concilium Tri-
dentinum Seſſ. 23. can. 2. Ji quit diwerit, pra=-
ter Sucerdotium non eſſe in Eccleſia catholica
alios Ordiner & majores, & minorer, per quos
velut per gradus quosdam in Sacerdotium ten-
datur, anathema ſit. Et cap. 2. Cum autem
divina res ſit tam ſanbti Sacerdotii miniſterium,
conſentaneum fuit, quo dignius, & majori cum
veneratione exerceri poſſet, ut in Eccleſia ordi-
natiſſima diſpoſitione plures, & diverſi eſſent
miniſtrorum Ordines, qui Sacerdotio ex oßicio
deſervirent.

Schol I. Ordines generatim dividuntur in Majores,
ſeu Sacros, & Minores. Majores dicuntur Sacri,
quia propius ad Euchariſtiam accedunt. Specia-
tim ſeptem Ordines apud Latinos recenſentur:
ſcilicet Presbyteratus, Diaconatus, Subdiacona-
tus, Acolythatus, Exorciſtatus, Lectoratus,
Oſtiariatus. Ita Tridentinum Sefſ. 23. cap. 2.
quod tamen ſeptenarium hunc numerum de fide
credendum non definivit, ne vel Græcos, qui
pauciores, vel nonnullos Scholaſticos, qui plu-
res, quam ſeptem admittunt, damnaret. Inter
hos Ordines majores & ſacri ſunt: Presbyteratus,
Diaconatus, & Subdiaconatus: reliqui vocantur
minores & non ſacri, uon quaſi ſacri nullo modo
eſſent,

Alel,ſeh
füm zccee
Tent jamn
Cornehios
it tempore
Romama
Urnos /nt
Pulrgint
imis Muor
i, i
. Cfirii,
Muon, Nast
1n N Koil
Me) Webe
1 o. hemn
Murun: can.
fi: in .
11; & ladn
1 516, Pre
Wetim inte
Iucrile ade
n Ee int.
en rliona
n, Uam
etſelV. e⸗
Elorerfe dan
Crtere
n, ſel Vel
ndnn n0.
Unit Dunn
eircl ini
. Eſinon
lun nonde
3) ad Antio
t E
i. kohar
ndonmme
ünate:
rine, 4

n N, nr
it. Ulie!
ir dikent,
n wr r

o Dono

elſe de
Concliual
li Nitni,
ecleſo an
iroret, M
Gyurcotunk
2. Cℳ N
gti niniinn
6 llcnn
1 LVerlſre⸗
dunſ i
lotio er

rellht
os eteli
s, lein
Eel. 6
Umende,
l Cens
e.
en,
li

“
S

De Ordint. 6 05

effent, ſed quod non ita proxime ad S. S. Eucha-
riſtiam accedant. Porro ſeptem horum Ordinum
mentio jam antiquiſſimis temporibus occurrit: ſic
S. Cornelius P. in ep. apud Euſebium I. 6. c. 43.
ait, tempore Schismatis Novatiani fuiſſe in Eccle-
ſia Romana Presbyteros quaiuor & quagraginta,
Diaconos ſeptem, totidem Subdiaconos, Avolythos
quadraginta duos, Exorcifias cum Leſoribus, &
Uhiariis duos & quinquaginta. S. Cajus P. ſta-
tuit, ut his gradibus ad Epiſcopatum aicendere-
tur: Oſtiari, Lekoris, Exorciſia, Subäiaconi;
Diaconi, Prasbiteri Concilium Carthaginenie IV.
an. 398. ſigillatim ſeptem Ordines laudat a Ca-
none 3. usque ad 10. Concilium Toletanum I.
an. 400. meminit can. 1. Presbyiſterorum, & Dia-
canorum: can. 2. & 4. agit de Lektoribus & Oſtia-
riis: can. 4. & 5. memorat Subdigeonos, Oftia⸗
rios; & LeRores recenſet Synodus Tarraconenſis
an. 516. Præter hos Ordines recenſitos Cajeta-
nus etiam inter eos numerat Epiſcopatum. Multi
Canoniſtæ addunt primam Tonſuram Martene
l. 1. de ant. rit. c. 8. novem numerat addendo
ſeptem aflignatis, Epiſcopos, Palmiſtas, ſen Can-
tores. Nam I. Cantorum meminit Conc, Cartha-
ginenſe IV. can. 10. Laodicenum can 23. Chal-
cedonenſe can. 14. & Rabanus I. 3. Inſtit Cleric.
Reſp. Cantores peculiari Ordine non inauguran-
tur, ſed vel prima Tonſura initiati, & ad pfal-
lendum in Choro admiſſi intelliguntur, uti eos
ſfumit Durandus I. 2. rat. c. 3. vel illi, qui fine
Clericali initiatione Cantorum officio funguntur.
II. Foſſariorum, ſeu Veſpillonum, vel Laboran-
tium mortuos ſepelientium meminit S. Ignatius
ep. ad Antiochen. S. Epiphanius in Comp. Doctr.
Cath. & S. Hieronymus de muliere ſepties iéta.
KReſp. Foſſarii non fuerunt Clerici, ut conſtat l. 12.
Cod. Theod. de Epiſc, ubi dicitur, occupatos de-
functorum obſequiis Clericorum vocabula fibimet
uſurpare: vocabantur autem ſubinde Clericorum
nomine, quia Clericis mandabatur, ut defuncto-
rum,

606 Caput XIX.

rum, maxime Martyrum, corpora ſepelirent.
III. Si ſeptem funt Ordines, erunt plura quam
ſeptem Sacramenta. Keſp. Septem hi Ordines
ſub uno genere Ordinis continentur: Et S. Tho-
mas ait, diſtinétionem Ordinum efſe totius pote-

ſtativi, cujus hæc eſt natura, quod totum ſecun-

dum completam rationem eſt in uno, in aliis au-
tem eſt aliqua participatio illius. Sic tota pleni-
tudo hujus Sacramenti eſt in uno Ordine, ſeu
Sacerdotio, ſed in alis eſt quædam participatio
Ordinis, & ideo omnes Ordines ſunt unum Sa-
cramentum.

Quot Or- Schol. 2. Hos ſeptem Ordines olim etiam Græci ad-

dines ſint
apud
Gracos.

miſerunt: tum quia recenſentur in ep. S. Ignatii
ad Antiochen: tum quia Concilium Laodicenum
can. 24. meminit Presbyterorum, Diaconorum
Miniſtrorum, Leéctorum, Cantorum, Exorciſta-
rum, Oſtiariorum: & canon quartus Trullanus,
Presbyterorum, Diaconorum, Subdiaconorum,
Lectorum, Cantorum, Oſtiariorum, & Synodus
Antiochena can. 10. Subdiaconorum, Lectorum
& Exorciſtarum: Et Joannes Epiſcopus Citri l. 3.
juris orient. apud Goarium memorat deputatos
cum luminibus præcedentes, ſcilicet Acolythos.
Verum jam a mille annis & amplius Græci non-
niſi quatuor Ordines admittunt: fſcilicet, Presby-
teratum, Diaconatum, Subdiaconatum & Lecto-
ratum: tum quia hodie in nullis Græcorum Ri-
tualibus fit mentio Acolythatus, Exorciſtatus &
Oſtiariatus: tum quia Concilium VIII. generale
an. 869 quatuor illos Ordinum gradus pro aſcen-
ſu ad Epiſcopatum recenſet Act. 19. can. 5. Cui
Joannes . VIII. in ep. ad Baſilium Imp. an. 879.

ſubſcripſit: tum quia Innocentius IV. in ep. ad

Ottonem Cardinalem Tuſculanum an. 1254. data
volens reducere ad uſum Romanæ Eccleſiæ Græ-
cos ait, tres Ordines ab iis non ſervari de Mino-
ribus. Et Benedictus XIV. in Conſt. Eiſi gaſto-
ralis. conſtituit, quodſi Clericus Græcus Lector
tantum initiatus ex benignitate Sedis Aponol
obti-

Ottnnerit,
lis ſbi cot
dinetur,
inn ktino!

Attegnan
e collit
luonn, pen
nes Nr⸗
n etkemor
unhicus h
mtonßs en
littur.

I. Torlura
onem unp
r ilNtn bo
n Dick 0
nr Cr. Dor
Inmede au
allos, &
IIl ars r
ü ſeſitiss
Eint d ui
La miniir
Alno:
ſchd oratie
nohnarcep
deens: lidn
Ulogün
gen Ni

Iulirn
lin,

4 Are

De Ordine. 607

oron ſei obtinuerit, ut majores Ordines latinis cæremo-
etunt Pnn in niis ſibi conferantur: is, anteguam Subdiaconus
ehtenn i 0ir ordinetur, tres minores Ordines omiſſos debet
ntut: NNl ritu latino ſuſcipere. .
eke toin
uod totun n H H. 1133
ag Antequam autem ſingolos Ordines in Prima

dno dir. ſpecie conſideremus, agendum eſt de prima Tonſura
un is Tonſura, per quam Eccleſia initiandos ad Auid.
ſntuu Ordines præparat. Eſt autem prima Ton-
fJura cæremonia ab Eccleſia inſtitura, per
neimdi quam laicus baptizatus, & Sacramento Con-
rin e firmationis conſignatus ſacro ritu in Clerum

fim ade aſcribitur.
Dm, Dicnn.
oram, Nuim Schol. Tonſura dicitur a ritu, quo homo per ab- Quomodo
Nartus Tnne ſciſſionem capillorum e ſtatu laicorum extrahitur: confera-
Subcieeonan quæ juxta Pontificale Romanum hoc ritu confer- tur.
aum, Eu tur: Dicta oratione ab Epiſcopo: Oremus Kra-
orum, Lene tres &c. Pontifex in fronte, in occipitio, ad
Piopnsi utramque aurem, & in medio capitis præſeindit
etuorit deſin capillos, & cum tonſurando tarde dicit: Domi-
ſeliect A mus pars hœreditatis meæ, & calicis met, tu es,
wins Cetn qui reflitues kœæreditatem meam mihi. Deinde di-
. ſelcet, citur ab Epiſcopo oratio: Praſia qukſumus &c.
ntun dlt & a miniſtris Antiphona: Hic accipiet &c cum
s Crce! Pſalmo: Domini eſt terra &c. Et rurſus ab Epi-
Bros ſcopo oratio: Adeſio Domine &c. Deinde Epi-
n WI eEe ſcopus accepta mitra Tonſum fuperpelliceo induit,
ads i G dicens: Induat te &c. & dicta oratione Clericum
ri alloquitur: EFili chariſſime &c. & injungit illi
Umm ImAN ſeptem Pſalmos pœnitentiales cum Litaniis.
6 I.1 4 5 .
n n , J. 1134.

Tonſura Clericalis non eſt Inſtitutionis WNon
Divinæ, ſed Eccleſiaſticæ. Imo enim Eccle- in’ftitutio-
ſia græca eam non obſervat, & in Eccleſia * Pivi-
latina“-

608 Caput XIX.
latina nullum ejus veſtigium tribus primis
ſæculis apparet; ſic S. Cornelius in ep. ad
Fabium diverſos Clericorum gradus in Eccle-
ſia Romana deſcribens Tonſuræ Clericalis
non meminit: Et S. Cyprianus ep. 61. non
agnoſcit alios Clericos, præeter eos, qui Al-
tari, & ſacrificiis deſerviunt: imo ſi hæc
Tonfſura per tria illa ſæcula in uſu fuiſſet,
hoc ſigno Clerici a perſecutoribus deprehenſi,
& necati fuiſſent. 2do. Olim alienum fuit a
Clericorum moribus, ut raderentur, uti pa⸗
tet ex S. Optato Milevitano contra Donati⸗
ſtas ſcribente: Docete, ubi vobiz mandatum,
ſie radere capita Sacerdotibus, cum econtra tof
Eint exempla propoſita, fieri non debere: Ergo
olim prima Tonſura in uſu non fuit.

Tonſuræ chol. r. Primis igitur quatuor aut quinque ſæculis

origo.

Clericis tantum præcipiebatur, nt breviori eſſent
capillo, nec S. Petrus, nec S. Paulus, nec §.
Anicetus amplius quid conſtituerunt, licet illud
1. Cor. 1I. v. 24. quod vir, ſ comam nutriat,
ignominia eſt illi, nonnüllis anſam dederit, ad S.
Paulum inſtitutionem Tonfſuræ Clericalis referendi.
vid Thomaſſ. p. r. 1 2. c. 37. Proinde ſæculo V.
ad imitationem T. nſuræ monaſticæ inter Clericos
Tonſura introduéta fuit. Hæc Tonſura in Hiſpa-
nia erat in Clericis detonſo ſuperius toto capite;
relicta inferius ſola circuli corona, cum econtra
Monachi toto capite detonderentur, quod etiam
in Gallia & Italia in more erat. Sæculo IX. Cle-
rici latini ſummum ſolummodo verticeim radebant
in modum coronæ, quod deinde ſubſequentibus
ſæculis ſtatutum fuit, addito decreto, ut Cerici
barbam raderent Hæc Tonſura juxta V. Bedam
ſignificat coronam ſpineam Chriſti. Et juxta S.
Iſidorum I. 2. de off. c. 4. vitia eſſe reſecanda, &
ignominias pro Chriſto patienter eſſe toletan ae
. 4 . ol.

l1. Cire
pin grin
Sſtinttan
n be biſei
Dkitw Ceria
hote nocen
Enigta eri
II in gmn
Erhteribns
s virids
inte ohy
lenlo Illi.
fit eum .
in veſiis h⸗

i) Cnri

D 3 . ſ
l
moniſtas: t
1n gii
rninores
onſbran
önds Ror
Vaparatione,

non had

Uiinds inl
Ns Minores
Din 1.
Ueitur. ,
e ininm
Uad de
1e Nn
1
Eegtd
N kermnoye e
ſ un

De Ordine. 609

bs in Sechol. 2. Circa veſtes Clericorum notandum, per Vyſtes
lins in 601 prima quinque ſæcula eos ſpecialem veſtem a lai- CUlerico=
Adus in bodr cis diſtinétam non habuiſſe, uti probat Thomaſſi rum.
p (ſacie nus de diſcipl. vet. Eccl. p. I. c. 43. Sæculo VI.
r Cleick c — k. N: c. d3. . .
en ii habitus Clericorum ab illo laicorum diſtinétus fuit,
6s eh dn utpote modeſtior, & ſemper oblongus. Sæculo
r e0s, IX. nigra erat Clericorum veſtis. Sæculo XI &

inelk XII in pluribus Conciliis veſtes breviores ante
in uin nd & a lateribus apertæ ex ſerico, vel pellibus pre-
dus elee tioſis viridis aut rubri coloris cum manieis puris-
Diennctu aut arte phrygia elaboratis Clerieis prohibebantur.

1 Sæculo XIII. nigra veſtis Clericis univerſalis fa-
entur, ; ta fuit cum collariis. Superpelliceum Clericorum
contma bu olim veſtis pellicea ad talos defluens erat.
pbir otikk MMẽ
lun ANn Jcholt. 3. Quæritur, an Tonfura Clericalis ſit verus An Ton-

n delere: N Ordo. A. Negative contra Fagnanum & alios ſura ſit
“ Canoniſtas: tum quia Tridentinum Seff. 23. cap. 2. Ordo.
von fut ait: Eſſe plures ac diverſos Ordines ita diſtrihu-
1 gningnek 405, ut qui Jam Clericali Tonſura inſigniti eſſent,
Ut brerioi per minores ad majores aſcenderent: Ergo ſuppo-
. Daipe, nit Tonſuram 0 Ordines eſſe præviam: & Cate-
erunt, iets chismus Romanus p. 2. cap. 7. vocat Tonſuram
conlin iit præparationem ad Ordines: tum quia hæc Ton-
in leleit,4 ſura non habetur apud Græcos, & in Græcis ad
.

Latinos tranſeuntibus non ſuppletur, licet Ordi-
oirteen nes minores a CGræcis omiſfi ſuppleri debeant.
“ Dicis I. Cem contingat. de ætate &c ordinand.
1 dicitur: Per primam Tonſuram juxta formam Ec-
al⸗ cleſiæ datam Clericalis Ordo confertur. Item Ton-
ſurati degradari poſſunt: Ergo Tonſura eſt Ordo.
6 (aen Reſv. Nomine Ordinis ſtatus Clericalis intelligitur.
mnn E Et degradatio non ab Ordine, prout Sacramen-
Setla tum eſt, ſed ab officio ſolum, habitu & privile=-
etüten giis removet, & ad communionem laicam redi-

ericals ſeſn.

ins kotd e
0a, ln

Ee ſl⸗ „ it; nam characterem non delet II. In Conſt.
eth, Sixti V. Sankum & Jalutare. Tonfuratis tribui=
irn tur Clericalis Character; & Tonfſéra habet ſuam
S materiam remotam, capillos; proximam eorum
Ae abſeiſ⸗
AH Khram Inſlit. Theol,. Tom. III. C4

EheRus

onſur.

Reſolvun-
tur caſus.

10 Caput XIX.

abſciſſionem, & formam: Dominus pars hoœredi-
katis meg & c. Ergo eſt Ordo & Sacramentum.
Reſp. Nomine Charaéëteris Clericalis Sixtus inrtel=
ligit notam externam, fſcilicet capillorum deton-
Konem. IIIi quaſi materiæ & formæ deficit di-
vina inſtitutio, & appromiſſio gratiæ.

D H. 1135.
Effectus primæ Tonſurze ſunt; translatio
a ſtatu laicali ad Clericalem: Ex Pontificali
Romano: De ſoro Eccleſi fabti eſtis, & pri-
vilegia Clericalia ſortiti eſtir. 2. Capacitas ju-
rium, & Privilegiorum Eccleſiaſticorum. 3.

Habilitas ad ſuſcipiendos Ordines. 4. Privi-

legium fori: (t. 2. F. 866.) & Canonis,
t. 2. F. 867.) & immunitas Eccleſiaſtica.
t. 2. J. 868. & ſeq.)

Coroll. Pract. Imo. Tonſurandus debet eſſe immunis
a Cenſuris & irregularitate: Confirmatus; ſcire
legere & ſcribere, & rudimenta fidei, ac habere
animum Clericandi: ita Trid. Seff. 23. cap. 4. de
ref. 2do. Calvus etiam poteſt ſuſcipere primam
Tonfuram, quia, cum hæc non habeat propriam
materiam, ſufficit cæremoniam adhibere, in quan-
tum fieri poteſt. gtio. tas pro prima Tonſura
in jure non eſt determinata, plerumque tamen re-
quiritur ſeptennium compietum. 4to. Officium
Tonſaurati eſt, pſalmos in choro canere. 5t0.
Probabilius eſt peccatum grave Tonſuram ſuſci-=
pere, cum animo nunquam ſauſcipiendi Ordines
majores ex ſola cupiditate conſequendi commoda
temporalia ex redditibus Eccleſiæ, quia eſt con-
tra finem Eccleſiæ, niſi quis aliunde excuſetur.
6to. Peccat ſaltem venialiter, qvi in ſtatu peceati
mortalis primam Tonſuram ſuſcipit, quia fallit
profeſſionem ſuam, ſe Deo conſecrandi, a quo
per peccatum averſus eſt. Ztimo. Clericus zuler

„

Sbt mimnn
metlt, vel
gayitet,
ul ſce pen
n Meſitit.
65Cercalbe
ve benef
Uen habitum
Uikir er
riurio Uert

erſtre en

lniores 0
iggtn,
Polumnnit
ſelr gauden
St hubitnmn

4 ele Der

Wrilis ſufi

Acommmonie
oportie

Nomili,
inn Hhbitns
Atüg pertin
negonis eo
d ontit
Euk nottlit
Len n del

. Uuns, Vel

meel in
Ket, nt
Ptet Toriun
. Yuane

ile⸗ Verdi
t, &
inm Eepo
Diynn
riinn,
intelii

un unt in
& Kcimenm
alis Kntns hn
apilornn den
forme teiti
atie,

Unt, tud
Exr Dndi
i gn
1. Canein
ſiaſiconm.
ines 4
6 Cm
15 Eecletet

ebet ele n⸗
Corürmum?
a teei r,
el. ch
ſuleie 1
n hhhetſi⸗
Aclibere, n
to gim ,
engle i

vnle “
i,C

De Ordine. Sörxrk

habet animum, deſerendi ſtatum Clericalem, &

aeceptat, vel retinet beneficium, probabilius pec-

cat graviter, & tenetur ad reſtitutionem fructuum
mala fide perceptorum, pro qnibus operas ſuas
non præſtitit. 8%. Ut Clericus gandeat privile-
giis Clericalibus, & quidem privilegio fori, debet
habere beneficium Kccleſiaſticum, deſerre Cleri-
calem habitum, & Tonſuram, & ſuæ, aut alteri
Eccleſiæ ex Epiſcopi mandato inſervire, vel in
Seminario Clericorum, aut in aliqua Schola, vel
Univerſitate cum licentia Epiſcopi, quaſi in via
ad majores Ordines ſuſcipiendos verſari. Trid.
Seſſ. 23. cap 6. de Ref. Deinde ut gaudeat privi-

legio Immunitatis, non debet negotiari. Deni-

tino
viſſimis verbis præcipitur, ne Clerici comam nu-

que ut gaudeat privilegio Canonis, debet de-

ſferre habitum & Tonſuram. 920o. Tonſura

debet eſſe per modum coronæ in vertice; & in
Minoriſtis ſufficit, ſi ſit tanta, quanta eſt parti-
cula communicantium, quæ poſtea augeri debet
cum proportione gradus Ordinis, & reſcindi de-
bent capilli, quæ vanitati tantum deſerviunt.
TOmo. Habitus Clericalis debet eſſe talaris usque

ad talos pertingens, & quoad colorem ſervanda

eſt regionis conſnuetudo. Trmo. Clericus in mi-
noribus conſtitutus beneficium non habens non
peccat mortaliter, ſi Tonſuram & habitum Cleri-
calem non deferat: Clericus vero in Sacris con-
ſtitutus, vel etiam tantum in minoribus, ſi pin-
gue bneeficium, aut dignitatem Eccleſiaſticam
habeat, peccat graviter, ſi per longum tempus non
portet Tonfuram, aut habitum Clericalem, quia
ncag. Soannes. de Cler. conjug. & in Triden-
eff. 14. c. 6. & Seſſ. 23. C. 6. & 17. gra-

triant, & ut tonſuram, & habitum Clericalem

deferant: Excuſantur tamen, ſi per breve tempus
habitum deponant, & ſignum faltem aliquod di-
ſtinctivum gerant. I2m0. Clericis prohibetur
mercatura, negotiatio, & ne interſiut, quando

de ſententia ſanguinis agitur; ne aleis ludant, nec

Qq2 inter-

Ordines
minores
non ſunt
Sacra-
menta.“

obiellio-
s5.

Caput XIX.

interſint jocis mimicis, & chofeis, nec armna
ferant. Reliqua de privilegio fori & Canonis
dicta ſunt. (t. 2. G. 866. & ſeq.)

G. 1136.

Poſt collatam primam Tonſuram ſequun-
tur Ordines minores, qui in Eccleſia latina
ſunt quatuor: ſcilicet Ciariatus, Ledoratur,
Eworciſtatus, & Acolyihatus, quique juxta
communiorem Theologorum ſententiam non
ſunt vera & propria Sacramenta. Imo. Quia
non ſunt divinitus inſtituti, & Græci folum
Lectoratum conferunt: (H. 1132. Schol. 2.)
Ubi ſane credendum non eſt, eos tres Ordi=
nes prætermittere, ſi illos a Chriſto inſtitu-
tos, & Sacramenta eſſe crederent. 2do. Sub-
inde nonnulli ad majores Ordines promoti
fuerunt minoribus omiſſis, uti de S. Chryſo-

ſtomo, Nazianzeno, & Theodoreto narratur,

& Paulinianus frater S. Hieronymi primum
Diaconus, mox Presbyter ordinatus fuit,
teſte S. Epiphanio ep. 60: ac multa exempla

de aliis profert Morinus de S. S. Ordinat.

diſſ. 11. c. 2. 3tio. Oflicia Ordinum minorum
etiam laicis committuntur, non vero illorum
Ordinum, qui ſunt vera Sacramenta: Ergo
Ordines minores non ſunt Sacramenta.

Solvuntur Schol. S. Thomas in ſuppl. q. 35. S. Bonaventura

cum Scoto diſt. 24. docent, Ordines minores eſſe
vera Sacramenta. I. Quia Concilium Carthagi-
nenſe IV. c. 2. 3. & 4. dicit, Ordines minofes
conferri per Ordinationem: Et Concilium Floren-
tinum ait: Sextum Sacramentum eſt Ordo: & re-
cenſita materia Ordinum majorum fſubdit: Et ſie

is aliorum Oräainum formis. Et Inidentinni in

uhben ſent
let, Ordi
tmn: & can
inn iuinn
bpiſeont.
ninitros tele
4n. 2, 60tet,
un fuiſe.
Eernunutum
1 Oclnes,
ltinnm ſolun
In, & non 4
Tet, & cum
Ein ele id,
txenplo
Einiels, an
1to Tident
e eſe Ker⸗

Eltr in D

lüres ebinit
Ntele Keran
(leit ,Le
Uichttate en
Urhrs veluti
ucebn
Ehm. N.
Eeltn Ordin
1etd de en
Fitntione
0inatus Ve
Niiſatomn
ranenti,
gums ſupn
nihtur,
Denltutn.

Ulter d

11g. .
ſimiu,

ulionen

De Ordine. 613

Pkeig, et eandem ſententiam propendet, dum Sefl. 23. c. 3.
foi AIun docet, Ordinem in genere eſſe verum Sacramen-
tum: & can. 6. definit, eſſe in Eccleſia Hierar-

chiam divina Ordinatione inſtitutam, quæ conſtat
ex Kpiſcopis, Preshifterts, & miniſtris: ad quos
miniſtros refert reliquos Ordines cap. 2. & 4. Et

hhuram ke can. 2. docet, Ordines minores ab initio Eccleſiæ
Eecleie he in uſu fuiſſe. Keſp. Nomen Ordinationis a Conci-
. liis uſurpatum denotat, Ordines minores eſſe ve-
kut, Vint ros Ordines, non vero eſſe Sacramenta. Flo-
„ (lqne ,. rentinum ſolum docet, Ordinem eſſe Sacramen-
ſententimm tum, & non dicit, Ordines minores eſſe Sacra-
lta. Iol menta, & cum generatim dixiſſet, materiam Or-
& Crriiſt dinis eſſe id, per cujus traditionem confertur;,

hoc exemplo ſingulorum Ordinum declarat, non

132. vchl definiens, an finguli ſint Sacramenta. Eodem
eo les modo Tridentinum ſolum dicit, Ordinem in ge-
Chuiko nere eſſe Sacramentum. Hierarchia Ecclefiaſtica
rent. “ ſalvatur in Epiſcopis, Presbyteris, & miniſtris.
tdines i Ordines ab initio Eccleſiæ in uſu fuiſſe, non pro-
Geg0 bat efſe Sacramenta, ſed Ordines. II. S. Cypria-
ded nus dicit, Lectores plebi univerſæ pro honoris

n

ddoeton ſui claritate eſſe conſpicuos; & de Ordinibus mi-
onyunl N. noribus veluti Sacramentis loquitur S. Auguſti-
Ctöivans nus de bon. conj. c. 24. & S. Hieronymus adv.

Vigilant. Keſp. S. S. P. P. loquuntur de emi-

emne, nentia Ordinum fupra ſtatum Clericalem, non
85 vero de eminentia Sacramentali. III. Ex Con-
hol ſeoli ordinatus veniens ad ritum Latinorum debet Ex-
gametn orciſtatum fuſcipere: Ergo hic habet eminentiam

Sacramenti, ob quam omitti nequit. Keſp. Exor-
ciſtatus ſuppletur, ne quid ſalubriter inſtitutum
omittatur, ſed ex hoc non ſequitur eſſe Sacra-
mentum.

elauvenn

G. 1137.
Inter Orfdines minores primo confertur Oſtiaria-
Oſtiariatus, qui eſt Ordo minor, in quo per tus quid.
traditionem clavium Eccleſiæ ſub certa ver-
4 3 borum

614 Caput XIX.

borum forma a legitimo miniſtro prolata con-
fertur poteſtas aperiendi, & claudendi Ec-
cleſiam, pullandi campanas ad officium di-
vinum, & ad illud admittendi dignos, & in=
dignos repellendi.

Ritus eum Schol. Ritus conferendi apud Latinos Oſtiariatum
conferen-] eſt, quod Epiſcopus Ordinando tradat claves Ec-
di. cleſiæ cum forma: Sic age &c. Deinde ab Ar-
chidiacono ducitur ad fores Eccleſiæ,, quas Oftia⸗
rius claudit, & aperit: Item tradit illi campanu-
lam, quam pulſat. Ordinis hujus meminit S. Gre⸗
gorius Nazianzenus or. 18. S. Auguſtinus I. 6.
Conf. c. 2. & Conc. Carthaginenſe can. 9.

H. 1138.
MWateria Materia Oſtiariatus remota funt claves
S& ſorma Eccleſiæ, proxima, eorum traditio. Forma
aria- eſt: Sic age, quaſi redditurus eo rationem pro
u5. „. . . .
iis rebus, guæ his clavibus recluduntur. Ex
Pontif. Rom.
Ofhicia. 2. Officia Oſtiarii ex eodem Pontificali
funt. 1. Eccleſiæ januas dignis aperire, in-
dignis, infidelibus, excommunicatis, & in-

terdictis claudere 2. Cuſtodire vaſa ſacra,

& Eccleſiæ ſuppellectilem. 3. Pulſare cam-
panas ſtatis horis, & convocare populum ad
cultum Dei, & fub S. S. Sacrificio pulſare
cymbalum ad devotionem & attentionem
excitandam.

KReſolvun- Coroll. Prafct. 1mo. Si loeo clavium Ecclefiæ alicui
tur caſus. traderentur claves culinae, invalida foret ordina-
tio Oſtiarii, quia forma falſificaretur: ſi vero
unica ſolum clavis Eccleſiæ traderetur, valida
effet ordinatio, quia poteſtas hujus Ordinis fufhi-
cienter exprimeretur. 2do. Traditio cymbali,
. Elas⸗

ege pul
u 451
ymam habe
n Virtute
Di, & vigl

Erundns
pher traciti
bnumn forn
Irks legen
Ekeis & nori
Umnn.
1 ledontn
kuun lecion
t. Mjin0
ilt e 41.5
B

lera Le
hnnn conti
ln Makdl⸗
tun i der
l niͤtr⸗
eni Di,
ir inglele
1 rin 1

10 Molta
Clantend!
40 ofein!
dignns,

tinos Ohri
tradat Ana!
t. Deicken
leſie, Aul
radit ill ar
1s menniiti
. Angutin
lenle eing

ota int

ttacito. .

Do ntiue
telutntn.

len hu

nis te

Guniers
83

Ndite W
e N,
eiteie a
E Ktmmns

4

ſer ke?,
uen

De Oraine. 615

ejusque pulſatio non eſt materia Oftiariatus, quia
non fit ab Epiſcopo, ſed ab Archidiacono, nee
formam habet, ſed tantum officium ejus declarat.
3tio. Virtutes Oftiarii efſe debent, zelus domus
Dei, & vigilantia, ut omnia in Eccleſia munda
ſint.

H. 1139.
Secundus Ordo minor eſt Eeſtoratus, in Leftora-
quo per traditionem libri lectionum ſub certa tus quid.
verborum forma a miniſtro prolata confertur
poteſtas legendi publice Scripturam ſacram
veteris & novi Teſtamenti, & Scripta S. S.
Patrum.

Whol. Lectoratus confertur, dum Ordinans tradit Nitus eus

librum lectionum, cum forma: Accipe, & eſio conferen-
&c. Hujus Ordinis meminit Tertullianus de Præ- qi.
ſeript. c. 41. S. Cyprianus ep. 24. S. Auguſtinus
ſerm. 17.

F. 1140.

Materia Lectoratus remota eſt liber Le- Materia
ctionum continens Prophetias, Epiſtolas, & ſſorma
Acta Apoſtolorum, Homilias & Sermones LeRora-

Patrum in Eccleſia legi ſolitas: Proxima eſt 4s.

Libri hujus traditio. Forma eſt: Accipe, &
eſto Verbi Dei relator, habiturus, ſi fideliter &
utiliter impleveris officium tuum, partem cum iir,
qui Verbum Dei bene adminiſtraverunt ab initio.

2. Officia Lectoris ſunt: I. Legere pu- Offcia.
blice in Eccleſia Prophetias, & cantare in
Miſſarum ſolemniis Introitum, Graduale, Al-
leluja, & lectiones Horarum Canonicarum.

2. Libros ſacros & canonicos fideliter, &

diligenter cuſtodire. 3. Catechizare, & ru-
C 4 4 di-

616 CLCaput XIX.

dimenta fidei exponere. 4. Denique olim
Lector panem, & fructus benedicebat.

Keſolvun- Coroll. Frabk, vmo. Valida eſt Lectoris Ordinatio, ſi
tur caſus. il.i S. Scriptura, vel Breviarium tradatur: ſecus,
ſi alius liber, in quo Prophetiæ non habentur.
24do. Virtutes Leëtoris eſſe debent notitia myſte-
riorum fidei, quæ aliis explicat: firma & viva
fides: Zelus animarum in verbo & exemplo re=

lucens.
G. 1141.
Erorci= Tertins Ordo minor eſt Exorciſtatus, quo
Narus Per traditionem libri Exoreismorum ſub certa
quid.

verborum forma a miniſtro prolata confertur
poteſtas manus imponendi ſuper Energume-
nos, ſeu obſeſſos a Dozmone, fſive baptiza-
tos, five Catechumenos, legendique Exor-
cismos ad Doemones fugandes.

Kitus eum Schol. Exorciſtatus confertur traditione libri Exor-

conferen- cismorum, cum verbis: Accipe, & commendo
di. &c. Hujus Ordinis meminit Tertullianus ad Scap.
S. Cyprianus ep. 2. & 7. S. Hilarius de Synod.
S. Hieronymus in ep. ad Tit.

Materia Materia Exorciſtatus remota eſt liber

& forma Exorcismorum: Proxima, ejus traditio. For-

Eworci-

Ratads ma: Accipe, & commenda memoriæ; & hahbt

poteſtatem, imponendi manus ſuper energumenos,
ſive baptizatos, ſive Catechumenos.
Oficium. 2. Officium Exorciſtæ eſt, expellere Dœ-
mones de humanis corporibus per Exorcis-
mos ab Eccleſia approbatos. Olim etlam
monebat, ut non communicaturi locum da-

Xxent communicaturis, & Energumenos poſt
Evan-

lungelium
nn Kuder
ie nitati,
thni, orit

Cartus 0
per trac
Utncdo,
nn formi⸗
Meis accen
Pell Atare
Uigenci ad
. oohth
un cndeh
luncls gen
rlet. 0re
Hi

Ulterhn
Unn Cun ee
Murmu,
Uiktie ee
n imn,
Uninorig men
N altera
erennun⸗
Uglinig 0
4 4 ODei
dencet
eni Daeo
5 Aecect
deffee

Denidre dr

Ciceda.

dris Orcintn
tradanut: E
E RO
nt notiinn
t: fimn
exenſ

Noriſttu
1orumn doN
olata on
per Hiee
, ſire n
a
encigtel
05
tfione lbal
Ne, & lun
rtullianm
lerins

ots 41

stnidti

Nories
er ut.

1

De Ordine. 617

Evangelium & prædicationem e Miſſa dimit-
tebat: ſtudere autem debet ſingulari conſcien-
tiæ puritati, paſſionum & vitiorum mortifi⸗
cationi, orationi, jejunio & humilitati.

H. 1143.
Quartus Ordo minor eſt Acolythatus, in Acolytha-
quo per traditionem candelabri cum cereo tus quid.
extincto, & Urceolis vacuis ſub certis ver-
borum formis a miniſtro prolatis confertur
poteſtas accendendi cereos in Eccleſia, eos-
que ad Altare deferendi, & vinum & aquam

porrigendi ad S. S. Kuchariſtiam.

Schol. Acolythatus confertur traditione candelabri Kitus quο
cum candela extinéta & urceoli vacui, quæ Or- confertur.
dinandus dextra tangit, dum Ordinans formas
profert. Ordinis hujus meminit S. Cyprianus
ep. 28. S. Hieronymus ep. ad Nepoti. Ec.

H. 1144. .
Materia Acolythatus remota eſt candela- Materia
brum cum cereo extinécto & urceoli vacui: & forma.
Proxima, horum traditio. Forma primꝰæ
materiæ reſpondens eſt: Accipe Ceroſerarium
cum cereo, & ſcias, te ad accendenda Eccleſic-
luminaria mancipari in nomine Domini. Forma
pro altera materia eſt: Accipe urceolum ad
ſuggerendum vinum & aquam in Euchariſtiam
anguinis Chriſti.
2. Officia Acolythi ſunt: I. Præparare, Oficig.
& accendere luminaria ad Sacrificium. 2.
Sequi Diaconum cum cereo accenſo, quan-
do accedit ad cantandum Evangelium. 3.
In Sacrificio vinum & aquam miniſtrare.
Q 5 Coroll.

Reſolvun-
tur caſus.

Subdiaco-
natus
quid.

Women
oτι.

618 Caput XIX.

Coroll. Praft. rmo. Candelabrum cum cereo extincto,
& urceoli vacui cum formis ſuis ſunt de eflentia
Ordinis Acolythatus, utpote ab antiquiſſimis tem-
poribus adhiberi ſolita. 2do. Virtutes Acolythi

ſunt exemplum bonorum operum, & ſingularis

modeſtia in Eccleſia.

G. 1145.

A minoribns Ordinibus progredimur ad
majores & ſacros, inter quos primo occurrit
ubdiaconatur, qui eſt Ordo ſacer, per quem
datur poteſtas proxime inſerviendi Diacono
ſolenniter in Miſſa miniſtranti.

Schof. x. Subdiaconi apud Græcos Hypodiaconi,
vel Hyperitæ, id eſt, Adminiſtri vocantur. Apud
Latinos prima Subdiaconorum mentio occurrit,
abpud S. Cyprianum ep. 22. & S. Cornelium ep.
ad Fahi: Antioch. teſte Euſeb. 1. 6. c. 43. Apud
Græcos ſerius nomen Hypodiaconorum auditur,
ſcilicet in Concilio Laodiceno can. 21. & apud §.
Athanaſium ep. ad Solit. quæ ex antiquioribus
citantur, ſunt ſubleſtæ fidei.

An Sub- Schol. 2. Certum eſt, Subdiaconatum eſſe Ordinem

diucona-
us ſomper
Ordo Sa-
cer fubrit,

ſacrum ex Trid. Seff. 22. cap. 2. Sed quæritur,
an Subdiaconatus ſemper inter Ordines ſacros re-
latus fuerit. Menardus in not. ad Sacram. S.
Greg. Thomaſſinus l. 1. vet. & nov. diſcipl. Mo-
rinus Exercit. 12. c. 5. de ſacr. Ordin. putant,
Subdiaconatum per duodecim priora ſæcula plus
minus in claſſe Ordinum minorum locatum fuiſſe,
& tunc ſacrum effectum eſſe, quando lex conti-
nentiæ illi fuit impoſita. Sed melius ope alicujus
difeinctionis hæc controverſia dirimi poteſt, di-
cendo: r. Si ratio S. Ordinis petatur, vel a
ſolemni Cælibatus Profeſſione, vel quatenus con-
fert in Eccleſia aliquam jurisdictionem & princi-

patum, Subdiaconatus non ſemper fuit in Becfe

tim 6
n lenper
leins ofte
uun inter
r Nhian
ſebis, dn

cto Verbi

to ſieer en
ellrten pr
ſendlinmint
s fi intt
Wfit: tunm
In l nie
Eltnm ele:
Aten tang
Urndi a

Dobadilin
Dunmentutd
lbetut
Il n de o
kamn & DS
Uhlt. Ottr
e bltent
ute Po
Certe
1 Rüpt
don con
uſſs nee in
Uuteleit.
batutn el
ſemens in
Uenn in ri
uine S
kir⸗ nale

De Ordine. 619

n dered eritt fla latina Ordo ſacer; tum quia Subdiaconatus
ſont Ee de non ſemper habuit annexam legem cœlibatus, uti
Mligäämge inferius oſtendetur tum quia Patres Subdiacona-
irtntes Aunt tum inter Ordines Hierarchicos non recenſent,
n, Aigi nec uspiam fit mentio, quod Subdiaconis regimen

plebis, adminiſtratio Sacramentorum, & prædi-
catio Verbi divini commiſſa fuerit. 2. Si vero
Ordo ſfacer ex eo dicatur, quod tribuat fpiritualem
facultatem propins, quam Ordines minores, ſer-

togkolnn viendi in miniſterio Sacrificii Altaris, Subdiacona-
HH tus a fui inſtitutione Ordo Sacer, & ex majori-
PrIo Gn dus fuit: tum quia Tridentinum ait’, Subdiacona-
cei, adt tum ad majores Ordines a Patribus & Conciliis
Ciendi D relatum efſe: tum quia Subdiaconatus conſert po-
. teſtatem tangendi Vaſa ſacra, & proximius mi-
. niſtrandi ad Euchariſtiam.
os Hpin
vociII
ment n .. F. 1I46.
8. Cmnin Probabilius Subdiaconatus non eſt verum An Sub-

6 6% Sacramentum. Imo. Quia in Subdiaconatu diacona-
tmmme non habetur inſtitutio Chriſti; nam Amala- tus ſit Sa-
n11. , rius 1. 2. de off. Eccl. c. 6. recenſens Presby- tazmen-
ni teratum & Diaconatum a Chriſto inſtitutos, ““.
8 ſubdit: Cæteri Ordines his adfelti ſund. Magi-
fun giſter ſentent. l. 4. d. 24. ait: Subdiaconos &
le Acolythos procedente tempore Kccleſia ſibi con-
de Mituit. Certe nulla de Subdiaconis mentio
in S. Scriptura occurrit. 2do. Subdiacona-
tus non confert gratiam ex opere operato,
cujus nec in Ordinatione, nec alibi promifſio
innoteſcit.
Schol. I. Bellarminus, Berti &c. docent, Subdia- Solvatdstzay
conatum eſſe verum Sacramentum. I. Cnia 8S. objeftio-
Clemens in 1, g. Conſtit. hanc formam vel oratio- ges.
nem in Ordinatione Subdiaconi refert: Tribue eis
Domine Spiritum S., ut digne vaſa Domini attre-
QRare valeant. Reſp. Ex contaétu Vaſorum ſa-
6 crorunmn

62⁰ Caput XIX.

erorum & oratione, ut digne tra ſentur, non ſe-
. quitur, Subdiaconatum effe Sacramentum; nam
S. Clemens idem dicit de Diaconifis, quæ ta-
men Sacramenti hujus non ſunt capaces. II. Con-
cilium Florentinum ſtatuens, Ordinem eſte Sa=

eramentum, Subdiaconatum ad eum refert, &
materiæ ac formæ illius meminit: Et Tridentinum

eum ad majores Ordines a Patribus & Conciliis
referri afferit. Keſv. Nec Florentinum, nec Tri-
dentinum definit, omnes Ordines etism majores
eſſe Sacramentum. III. Subdiaconatus imprimit
charaéterem, quia repeti non poteſt: Ergo eſt
Sacramentum. e oρ. Quod Subdiaconatus repeti
non poſſit, non eſt a charaétere, ſed ab inſtitu-
tione Ecclefiæ,, quia res femel Deo conſecrata,
ſemper conſecrata manet.

Kitus or- Schol. 2. Ritus Ordinationis Subdiaconi in Eccleſia
dinationis latina hic eſt: I. Epiſcopus Subdiacono amictum
Subdia- imponit, & tunica induit cum præſcriptis oratio-
coni. nibus. 2. Librum Epiſtolarum tangendum por-
rigit, dicens: Accipe librum Eviſtolarum, & habe
voteſtatem, legendi eas in Eeccleſia &. Dei tam pro
vivis, quam pro defunkis. 3. Tradit illi calicem
vacuum cum patena vacua fuperpoſita, dicens:
Vide, cujus miniſterium tibi traditur, ideo admo-
N6ο,, As ita te exhibeas, ut Meo placere poſis. 4.
Archidiaconus tradit urceolos cum vino, aqua;
bacili & munutergio tangenda. Apud Græcos
ſola manus impoſitione & oratione ordinantur
Hypodiaconi.

J. II47.
Materia Materia Subdiaconatus remota primaria
forma eſt calix vacuus cum patena vacua: Forma:

Se Videte, cuju: &c. (n. præc.) Materia vero

remota ſecundaria eſt liber Epiſtolarum: For-
ma: Accipe Librum &c. (I. c.) Materia vero
proxima, harum rerum traditio. In eel⸗
pus

lem
tilit ma
1 go tanmn
, cums
Gentatn.
in ſol
Merin eſen

uleminer

1e MMigue
in Cclim.
ut Hitol
fitbos: ui
I. Mexol

Unl. Dod-
t, ebet e
eahtionen,
gfimo mi
Uletur,
tainra, &
Inn & 0
litet unnn
hmtrn, no
Ehihite
Nes huie O
dkionen Di
te Auihn ,
I. Zu
iänch
kereto
Elles ut
inis Iuhe
An val
drühit
ſho, guin
Ulter aP
oni,

Gtenkin, hor;
lameltom: u.
Drüifſs, gnen
apaces In
Drbinen ekd

e, ſel iin
Deo Collen

liacori in

diurcnoer’⸗
Mreſtihtic
l ſangenenn
jͤfolnrin,
ſr Hi iu
Tucit Ni ant
etpolti, is
dir, in
lecert in

De Ordine. 621

bus autem ritibus his, & verbis probabiliter

conſiſtit materia eſſentialis Subdiaconatus,
de quo tamen fſcrupuloſe non eſt inquiren-
dum, cum Subdiaconatus non ſit verum Sa-
cramentum. Improbabile tamen videtur,
quod in ſola traditione Libri Epiſtolarum

materia eſſentialis conſiſtat, cum hujus ritus

non meminerit Concilium Carthaginenſe IV,

nec antiqua Ritualia, vel libri Liturgici:
Quin & olim Subdiaconi ex officio non lege-
runt Epiſtolam in publicis Eccleſiæ con-
Ventibus: uti teſtatur Amalarius I. I. de off.
c. II. Micrologus c. 8. &c.

Coroll. Praft. mo. Ut Subdiaconus valide ordine-
tur, debet eſſe mas, baptizatus, habere debitam
intentionem, & ſub debita materia & forma a
legitimo miniſtro ordinari. 24o. Ut vero licite
ordinetur, debet eſſe confirmatus, non irretitus
cenſura, & irregularitate, habere primam Ton-
ſuram & Ordines minores, & legitimam ætatem
ſcilicet annum vigeſimum ſecundum fſaltem in-
choatum, non eſſe conjugatus. & habere titulum,
& fufficientem ſcientiam circa officia & obligatio-
nes huic Ordini annexas, vitæ Sanétitatem, vo-
cationem Divinam, & congruo tempore ordinari,
de quibus plura inferius. vid. Trident. Seff. 23.
c. II. 3tio. Vaſa ſacra, ſcilicet caliæx & patena
Subdiacono tradenda debent eſſe conſecrata de
præcepto ſub mortali obligante, imo Salmanti-
cenſes putant, hoc requiri ad effentiam Ordina-

Reſoluun-
tur caſus.

tionis Subdiaconi, quia totum ejus miniſterdium

circa vaſa Sacra exercetur. Atos Valet Ordina-
tio, ſi Epiſcopus per errorem tradit calicem cum
vino, quia utile per inutiie non vitiatur. Tra-

ditio etiam Libri epiſtolarum videtur hodie efſlen-

tialiter apud Latinos requiri ad Ordinationem Sub-

diaconi. Sto. Subdiaconus in peccato mortali

ExXxer⸗

622 Caput XX.

exercens ſuum Ordinem non peccat mortaliter,
quia nullum Sacramentum conficit; peccat tamen
venialiter ob indecentiam. Item Subdiaconum in
mortali ſuſcipientem hunc Ordinem non audet
Sacrilegii arguere Benedictus XIV, quia proba-
bilius non eſt Sacramentum.

H. 1148.
Oßicia Officia Subdiaconi juxta Pontificale Ro-
Subaia- manum ſunt: I. Aquam ad miniſterium Al-
onu, taris preparare, affundendo paululum vino
ante oblationem, dicendo: PBenedicite Euter
Reverende. 3. Diacono minifſirare. 3. Pallas
Altaris, Corporalia abluere. 4. Calicem &
Patenam in uſum Sacrificii Diacono offerre.
5. Solenniter, hoc eſt cum manipulo, & ex
officio cantare Epiſtolam in Mifla. 6. Pa-
nem conſecrandum pro populo in Altari
ponere. 7. Crucem in Supplicationibus por-
tare. Olim etiam Subdiaconi ſtabant ad ja-
nuas, per quas mulieres ingrediebantur, ne
aperiretur janua tempore oblationis 1. 8. Conſt.
Apoſt. & juxta ep. I. S. Fabiani Subdia-
coni olim geſta Martyrum colligebant, &
conſcribehant.

G. 1149.
Diacona- Alter Ordo major & Sacer eſt Diacona-
dus guid. tufs, per quem datur poteſtas inſerviendi

Epiſcopis vel Presbyteris Sacra ſolenniter
perficientibus.

An Ordi- Schol., De ſide eſt, Diaconatum eſſe Ordinem Sa-
atio crum, & falſum eſt, quod aſſerunt Novatores,
Diaceno- Diaconatum eſſe ſimplicem deputationem ad of-
eNα ficium pure humanum, & profanum, ſcilicet ad-
mini-

Muitrztione
Lenoſſnar,
ni non deb
eritur tan
img Aet. 6
Ulerum dsen
jotilker
ne niil be⸗
MY Ulnar tl
Utnutonen
Aurit, Wi!
Init riun
1l el p
irit Ven.
Dkoni dicar
ls, & el
Olm me

eutr, neen
enOsjs

in dlhenn
Ed Hikon,
Mlm &
lun Tr
eiſci
acke
tnurtiin ar
i, gi tnn
Unns in üe
Conoru
it: & ſon

ſ Dreih

nnilis
uun aner
exon
Lninitei
n, liet
ltet

De Ordine. 623

Cett notig miniſtrationem bonorum temporalium Eccleſiæ, AK. 6.

t; Necett hr eleemoſynarum, curam viduarum &c. ita ut Dia- fuerit Sa-
Sohcinronun: coni non debeant eſſe perpetui, ſed ſolum annui. cra.
inem Mon e Quæritur tamen adhuc, An Diaconi ſeptem, de
V, Cn ⸗ quibus Act. 6. non ad profanum ſed ſacrum mi-

niſterlum Sacramentali Ordinatione initiati fuerint.
Reſpondetur affirmative, tum quia in illa Ordina-
tione nihil defuit ad rationem Sacramenti, de quo
„nox plura: tum quia Patres communiter afſerunt,
ontikele ordinationem illam Sacram fuifle ad miniſterium
iniſteriun Altaris, uti loquitur S. Cyprianus ep. 68. aut
Dablrlun fr ad minifterium Eccleſiæ, uti ait Euſebius 1. 2. hiſt.
etic K& . I. vel ut proximi eſent Diaconi circa aram,
uti dicit Ven. Beda. Non obeſt I. quod Act. 6.

ils. 3 Diaconi dicantur eſſe ordinati, ut miniſtrarent
4. CM maenfis, & eleemoſynas ex æquo diſtribuerent.
acond din Aeſp. Olim menſæ communi menſa Sacra conjun-
nigllo l gebatur, menſæ communi ſervierunt Diaconi

eleemoſynas diſtribuendo: Sacræ SS. Euchari-

UIlh , ſtiam diſpenſando, uti colligitur ex I. Cor. II.

lo I A II. S. Hieronymus ep. ad Evangelum, Diaconos
toninoe menſarum & viduarum miniſtros appellat. Et
kabaotn, Can. 16. Trullanus ait: Nos quoque prædicamus,
eliebantut ut prædifi ſeptem Diaconi non de iis accipiantur,
i li qui miſſteriis ſerviunt. . ſed éos eſſe, quibus fuit

Mane concredita ac tradita diſpenſatio communi ezorum
biani ſui, qui tunc collebli fuerant. Keſp. S. Hiero-
Cligken1 nymus in fine citatæ epiſtole miniſterium ſacrum
Diaconorum aſſerit, dum eos antiquis Levitis com-
parat: & ſolum ad reprimendam eorum audaciam,
qui ſe Presbyteris comparabant, infimum eorum
officium illis objicit. Canon Trullanus, qui ma-

1 lin gnam auétoritatem in Eccleſia Romana non ha-
ede det, exponi poteſt, quod primi Diaconi occaſio-
ti eu ne miniiterii menſæ communi exhibendi ordinati
ſint, licet finis primarius ad Sacrum miniſterium
6 tenderet.

un, Hin, F. 1150.

Diacona-

cramen-
C1SSα

Solvuntur
objettio-
.S.

Caput XIX.

G. 1150.
Diaconatus eſt verum ac proprium Sa⸗

tus eſt a- cramentum. Imo. quia in Diaconatu habe-

tur. I. Signum ſenſibile, materia & forma,
ſcilicet impoſitio manuum & Oratio, Act. 6.

Oranter impoſuerunt eicr manus. 2. Habetur

Divina Inſtitutio, quia ſine hac Apoſtoli hunc
fitum non adhibuiſſent: & S. Ignatius ep.
ad Trall. vult honorari Diaconos ut manda-
tum Dei: ac S. Hyeronymus eos antiquis
Levitis ſimiles facit, qui ſunt a Deo inſtituti.
3. Eſt ritus perpetuus ſemper in Eccleſia
uſurpatus. 4. Habet annexam gratiam, nam
S. Stephanus poſt Ordinationem dicitur ple-
nur gratia, & Trident. Sefſ. 14. can. 4. do-
cet, Epiſcopun in ordinatione non ſruſtra di-
cere: Accipz Svyiritum, quod in ordinatione
Diaconi dicit: 4. Officia Diaconorum Sacra
ſunt, ut infra patebit. S. Juxta Tridenti-
num Seſſ. 23. can. 6. eſt in Eccleſia Hierar-
chia Divinn ordinatione inſtituta, quæ conſtat
e Epiſcopis, Preibiyteris & minifiris; ſed ad
miniſtros in hierachia, quze fundatur in or-
dinatione Sacramentali, non ſpectat Subdia-
conatus, (H. 1I146.) nec Ordines minores:
(G. 1136.) Ergo Diaconatus, qui proinde
eſt Sacramentum.
Schol. 1. Durandus in 4. d. 24. vult, Diaconatum
non, eſſe verum Sacramentum: notat D. Tour-
nely, ſalva fide pofle Diaconatum a ratione &
efficacia veri Sacramenti excludi, quod idem ob-
ſervat Bellarminus de Sacram. Ord. c. 6. Rationes
Durandi funt I. S. Cyprianus ep. 65. ait, Apoſto=
los poſt aſcenſum Domini in colum fibi S

nideDhneon
Nligilins
Ws 20 ken
mn Daconn
Nepkano
glig perm
Stitom imm
tolos, ſe
1n lea C
Eile, deno
EMn ce (
umn, Fe

W dontine

U in Con⸗
A1) Cficio
II Dicon

indum ſin⸗

Keiimn 4 Di
i polunt,
Utent id be
in in Corf
Eenonn
lier lee

14 2. Orünid
in kenenti
Mlapns

wunt or⸗

n, ge

ſonie Do

0rein d,
Pytun 9,
etlunnn
Unit 6 ſotme

mnntin

leghntor
unkün tene
ſut gueſin
Nrüm eus

De Ordine. 625

tuiſſe Diaconos: Ergo non ſunt a Chriſtò inſtituti.
Et Vigilius P. ep. ad Raſtic. dicit, Diaconos ali-
Ptopkim« quos ad tempus conſtitni, ſicut Sebaſtianus a
laconan m Papa Diaconus conſtitutus fuit abſentibus Diaco-
teri rn nis Stephano & Anatolio, Ergo Diaconatus non
Orato A eſt quid permanens. KReſp. S. Cyprianus vult,
A. Chriſtum immediate Diaconos non elegiſſe, ſicuti
2 fi Apoſtolos; ſed ex hoc non ſequitur, Diaconatum
Apofh non eſſe a Chriſto inſtitutum relicta Apoſtolis li-
§. lgnning bertate, dignos ad hoc munus eligendi. Vigi-
Onos tmn lius non de Ordinis Charactere, ſed de officio
§ eds At loquitur; Sebaſtianum enim, quem, ut in obſe-
e en ſequio contineret, Diaconum creaverat, novas
4ee Lurbas in Concilio Conſtantinopolitano excitan-
det in Eu- tem ab officio & honore Diaconorum dejecit.
n graliimn II. In Diaconatu non datur poteſtas ad aliquid
en Cen faciendum ſfimpliciter, ſed tantum, ut bene fiat;
dquæz enim a Diacono fiunt, etiam a laico valide
fieri poſlunt. Keſp. Ad Sacramentum ſufficit,
ut detur ad bene vel melius faciendum, ſieuti
daatur in Confirmatione gratia & Charater, ad
conofunn fdem coram T yranno facilius profitendam, quod
uta ümpliciter licet ægrius ſine illa fieri poteſt.
Nuſſ 4 Schol. 2. Ordinatio Diaconi in Eccleſia Latina fit Kitus op=
, 1 ritu ſequenti: 1. Poſt longam orationem ſolus dinandi
in HE Epiſcopus manum dextram extendens ponit ſu- Diaco-
Fündku per caput ordinandi dicens: Accipe sviritum S. num.
lectt ad robur, ac reſiſtenüum diabolo & tentationibus
ee in nomine Domini. Putat autem Morinus de S.
S. Ordin. p. 3. Exerc. 9. C. 2. illa verba: Arccipe
Spiritum &. majoris ſecuritatis cauſa modo poſt
Sæculum rzmum inſerta eſſe, quando opinio in-
valuit, formas Sacramentorum modo imperativo
effe ennuntiandas, quia in antiquis Ritualibus
non leguntur. 2. Manum extenſam ſuper ordi-
nandum tenens proſequitur Orationem: Emitté
in eos quaſumus &6. 3. Stolam imponit fuper hu-
mérum ejus ſiniſtrum dicens: Accive ſiolam tsua

Schram Inſtit. Theol. 7bm. III. Rr

Materia
& forma
Diacona-
tus.

626 Caput XIX.

dam &c. 4. Induit eum Dalmatica dicens: In-
duat te Dominus &c. S. Tradit illi Evangelio-
rum librum tangendum dicens: Accipe poteſtatem
legendi Erangeliusm in Eceleſia Dei, tam pro vi-
vis, qudm pro defunktis in nomine Domini. Apud
Græcos Diaconi ita ordinantur I. Poſtquam Epi-
ſcopus caput ordinandi ter fignavit ſigno Crucis,
tenens manum impoſitam ſuper eum dicit: Di-
vina gratia, qua ſemper infirma curat, & imper-
fea perficit, promovet N. Keverendum Subaia-
conum in Diaconum. Oremus igitur pro ipſo, ut
veniat ſuper eum gratia Spiritus J. 2. Epiſcopus
ter ejus caput ſignat, ac ei impoſita manu orat:
Domine Deus noſter, qui prætognitione tua &ec.
Et poſtea dicit aliam orationem: Dominus Deus
nofier & c. 3. Circumdat ei ſtolam, & flabellum
illi porrigit, dicens: Dignus &c. & falutant
eum omnes Diaconi, & Diaconus recens ordi-
natus ſtat a dextris S. menſæ aerem ciens ſuper
S. Myſteria. .

J. 1151.

Materia Diaconatus ellentialis eſt impo-

ſitio manus Epiſcopi, & forma eſſentialis
illa oratio: Accive Sviritum d. ad robur, &
ad reſiſtendum diabolo & tentationibus ejus in
nomine, Domini. Nam iImo. impoſitionis ma-
nus & orationis exprefſe meminit S. Scrip-
tura in ordinatione ſeptem Diaconorum Act.
6. Orantes impoſuerunt eis manns. Et Conci-
lium Carthaginenſe IV. accurate referens
Ordinationem Diaconi ſolam manus impo-
ſitionem recenſet can. 4. 2do. Ex antiquiſ-
ſimis Ritualibus apparet, manus impoſitio-
nem ſemper in Ordinatione Diaconi fuiſſe
adhibitam: Ergo eſt materia eſſentialis.

i

2. Tra-

1 Iadit
UI: Ae,
lal ſia Ne
in von
Ntegtals⸗
gelorum
lebenpio
llatna fuit
int: ygn
udin ſne
lunen mate
inm ine
v her Lin
Uumiäfcmi
II adi
Dlirun E
. /oe
in gto.
eryrim
etcinis
m in Nel
une, ſi
Anon i in
Altiguett
fienc.

en mat
. i kobor

nnng

lungc
. lkiann

lm
(inc

De Ordine. 627

iai 2. Traditio vero Libri Evangeliorum cbum
atee Forma: Accipe poteſtatem legendi Evangelium
tipt oſr 7

i,tun in Eecleſia Dei, tam pro vivig, guam Pro de-
u Duns 4 Juncétis in nomine Domini: eſt materia & for-
1. Dlm m integralis. Imo. Quia traditionis libri
ritien Evangeliorum nec S. Scriptura meminit, nec
teun i! per decem priora Sæcula ejus uſus in Kccle-
nenubi ſia Latina fuit, nec hodie in Eccleiia Grzeca
malei obtinet: Ergo non eſt materia eſſentialis;
Gii, alias olim ſine ea invalida fuiſſet Ordinatio.
poinm Eſt tamen materia integralis. 24d0. Quia Flo-
vogiimk rentinum in Decreto ait: Diaconatus vero tra-
m: Dmu ditur, per Libri Evangeliorum dutionem: Et
ohn, M in Pontificali Romano a. 1582. juſſun Grego-
b, ri XIII. edito, dum tradit Epiſcopus Dia-
encet cono Librum Evangeliorum, in margine no-
itatur: In hoc altu imprimitur Qharakter hujus
Ordinir. 3tio. Verba cum hac traditione con-
juncta exprimunt miniſterium, & poteſtatem
„hujus Ordinis: Ergo erit materia integralis
talsif ſaltem in Eccleſia Latina ex illius determi-
fomd“ natione, ſiquidem Chriſtus impoſitionem ma-
AN nus non ita inſtituit, ut Eccleſisæ poteſtatem
uink non reliquerit, aliam materiam integralem
umdin, adjiciendi.
Pyconamz/ Schol. Circa materiam & formam Diaconatus variæ
H ſant Theologorum ſententiæz. Aliqui pro materia
ℳ ſolam manus impoſitionem aſſignant. Alii ftolæ
e & manus impoſitionem, ac traditionem libri
IN6 H Evangeliorum. Alii ſolam traditionem libri
, Evangeliorum. Verum hæ ſententiæ ope no-
ℳ.. Kræ diſtinctionis conciliari poſſunt. W

Ult.

1 KrzZ O. 1152.

628 Caput XIX.

H. 1152. 1 ochen
5g.. . .. . EE one
Bris Officia Diaconi ſunt: 1. Inſervire Sacer⸗ ämentur,
taconi, doti ſacrificanti miniſtrando hoſtiam cum pa⸗ (fegventi

tena, & vinum in calice cum Sacerdote ſus Ant, eonn
ſtentato brachio dextro illius offeerndo cum e e
oratione: Oſjerimus tibi &c. Hujus officii me- chenen
minit S. Ambroſius I. 1. off. c. 41. übi S. „
Laurentius ita S. Sixtum alloquitur: Mun- l halt n
gquam Sacrificium ſine miniſtro oſſerre conſueve- lee
rar. 2. Cantare ſolenniter Evangelium in ti l
Miſſa, hoc eſt, cum veſte propria Diaconi; aalat Dieo
ſcilicet ſtola transverſa: uti patet ex S Hie- immm, mla
ronymo ep. 48. ad Sabinian. Evungelium Ie giine
Chriſti quaſi Diaconus lectitabar. 3. Dilpen- Nimmm
ſare S. S. Euchariſtiam ex commiſſione Sa- Annn
cerdotis juxta Conc. Arelatenſe III. c. 15. 4. n
Baptizare ſolenniter cum licentia proprii Sa-
cerdoôtis ex rationabili cauſa conceſſa, ſine
qua Baptizans incurrit irregularitatem c. I. leim 0
de Cler. non ord. miniſt. s. Prædicare, id eſt, W gen
per modum Catechismi exponere articulos Mitt,
fidei: Ex pulpito vero per modum concionis 1 peen
prædicare verbum Dei Diacono ſolum ex ma Rin
commiſſione Parochi licet. Quando vero ke, ä no
Diaconus miniſtrat ſolenniter S. S. Euchari= Ue 17
ſtiam, prædicat, vel baptizat, debet eſſe u Het

indutus Alba & Stola transverſa. lralien

Prædico, Baptizo, Diſpenſo, Canto, Miniſtro, tuen

Schol. Olim etiam Diaconi urgente neceſſitate p ann
nitentes reconciliabant, non abſolutione Sacra-⸗ H Npien
mentali, ſed Cæremoniali & Canonica. Item cu- (in Nerde
ram habebant afflictorum & diſpenſationis æra- kCath
rii Eccleſiaſtici. Cumque aliquandô Presbyteris ſe Nel
præferrent, & ſine juſſu Epiſcopi aut Fresdytes el Di

De Ordine. 629

S. §S. Euchariſtiam & Baptismum adminiſtrarent,
D & Romæ ad teſtimonium Diaconi Presbyteri or-
loleried dinarentur, ac quia magna auctoritate, gratia
hokiaman & frequentiſſimo acceſſu apud Epifcopos gau-
n Scle debant, eorum jurisdiétionem exercerent, eorum

Clienee audacia repreffla fuit in Concilio Carthaginenſi
I „. IIV. & Nicæno I, & Arelatenſi II. ubi miniſtri
HMR in Presbyterorum declarati ſunt.
II. C. 4l. . . .
linir Coroll. Pralt. Imo. Ut quis valide ordinetur Diaco- Rezſolvun⸗

nnus, debet eſſe mas, baptizatus, habere inten- er caſis.
Nofee tionem fſuſcipiendi Ordinem, & debita materia
Byanglr & forma a legitimo miniſtro adhiberi. 2do. Ut
Propri „ quis licite Diaconatum ſuſcipiat, debet eſſe con-
Pitetend⸗ firmatus, nulla cenſura vel irregularitate irretitus,

n Lons habere ordines præcedentes, legitimam ætatem,
an. fſceilicet annum 23tium inchoatum, & competen-
Gh. tem ſcientiam circa ea, quæ funt ſui officii,

CcoNmIn nec eſſe conjugatus.
nle Iel
centn iin §. 1153.
n e ertius Ordo ſacer & major eſt Treibyte- Presbye-
guntumn „atus, per quem datur poteſtas conſecrandi ratus
Hrede, Corpus Chriſti, & peccata dimittendi. guid.

4 4
nc Schof. r. Presbyter comparativum eſt vocabuli Gryadus
1o⸗ reious Senex, & Seniorem ſignificat, non æ Preshyte-
Dinomn 4 tate, ſed propter honorem & dignitatem, ait S. porum.
E Iſidorus Il. 7. orig. c. 12. In veteri Teſtamento
ter SSE nomen Presbyteri pro Magiſtratu plebis accipi-
oW tur: apud nos proprie fignificat præfecturam
4 Eccleſiaſticam in ordine ad ſpecialem poteſtatem
gekla. 8 ſpiritualem conſecrandi, & peccata dimittendi.
„CAIN“ Presbyterorum varii gradus ſunt. I. Cardinales, Cardina-
quorum nomen in Eccleſia antiquiſſimum eſt, es.

ent ſed a moderno quoad rem fignificatam diverſum.
ee Ofim quippe Cardinalis dictus fuit certæ Ecele-
Cne en ſiæ Cathedrali incardinatus: Item omnis Presby-
dle ter vel Diaconus in certa Eccleſia inſtitutus, ad
nie differentiam aliorum Clericorum non fixorum.

Mci Rr 3 &

630 Caput XIX.

& ſolum Subſidiariorum. Cum vero Roma fſuc-
ceſſu temporis in fide catholica creviſſet, diviſa
fuit in certas regiones & Eccleſias, quæ Tituli
dicebantur, & Presbyteri earum curam habentes
vocabantur Presbyteri Cardinales: In Diaconiis
vero, quæ erant loca, in quibus per Diaconos,
pauperes, viduæ &c. alebantur, erant Diaconi
Cardinales: dirutis vero his hoſpitalibus, ſolis
eorum ſacellis Diaconiæ nomen permanſit, a qui-
bus Diaconi Urbis Romæ diéti funt. Porro præ-
dicti Presbyteri & Diaconi Cardinales conſtitue-
bant Presbyterium Romani Pontificis, qui eorum
conſilio & opera utebatur, adeo ut eorum dig-
nitas ſucceſſive ſemper creverit, donee tandem
electio Papzæ ad Cardinales privative forte circa

Sæculum undecimum devenerit Innocentius IV.

ipfis rubeum pileum tradidit, cum ad regendas
terras ſtatus Eccleſiaſtici mitterentur, qui deinde
oOmnibus Cardinalibus communis factus fuit. Pau-
lus III. Biretum coccineum indulſit: Urbanus
VIII. titulum Eminentiſſimi concefſit. His pri-
vilegiis deprimebatur Epiſcopalis dignitas, adeo
ut Cardinales in conventu coram Papa ſederent
teétis capitibus, Archiepifcopis & Epilcopis ſtan-
tibus: contra quem morem dum Bartholomæus
de Martyribus Archiepiſcopus Braccarenſis in
Concilio Tridentino querelas moviſſet, etiam
Epiſcopis more Cardinalium teétis capitibus ſe-
dere permiſſum fuit. Cardinales ſunt triplicis
generis: Cardinales Epiſcopi; Cardinales Pres-
byteri; Cardinales Diaconi. (Cardinales Epi-
ſcopi olim incogniti fuerunt, quia nullus Ro-
mæ prater Epiſcopum Romanum Eccleſiæ Ro-
manæ Cardinalis Epiſcopus dici poterat. Aft
Sæculo Tmo & I2mo Eccleſiæ Lateranenſi ob
ſuam & Romani Epiſcopi excellentiam ſeptem
Epifcopi ex vicinis civitatibus aſſignati ſunt, qui
ſtatis ſolennibus diebus finguli coram Romano
Pontifice in esdem Bafllica divina Myſteria cele-
brarent, vel Papæ celebranti aſſiſterent, vnde Epi
copi

ſwiardi
Inmerum 6
nanmn eſi

. etinend

6 Eicopi,
E. fid. In
E. tomn.

2. Ai
Pubyterutu
ointernæ
ennenton
Cr imhekit
h mnlis d⸗
run loco
nFernl
Mibus Par
r ingnlis
n 1,
„ Areh
ſint ſot
blentioſag.
Kieonreſtn 1
liani ⸗
Eocidles:

.) r

l Rmr
68 conkelie
nin eſt
15.c. I
en
Itentiæ ad⸗
unſit ex
1Chedt
s Riſeo
n Mdien
Tügntiun
kanni
t, u

40 Mom
eyillet, G
6, e
uramn hkhe
: In Düor
Per Dino
ekant Dirr
Pitaltus, 4
tmanſt 1
t. Lonmng
nsles onin

cis, en

ut eonn
dopner int
ive ſunt
,nnobent
mn d tere
tur, g 1
Ans flit 1

De Ordine. 631

ſcopi Cardinales nominari cœperunf. Paulus IV.
numerum Cardinalium ad 70. reduxit, quem nu-
merum reſpondentem 70 Chriſti diſcipulis Xyſtus
V. retinendum eſſe decrevit. Quare hodie ſunt
6. Epiſcopi, 50 Presbyteri, 14. Diaconi Cardina-
les. vid. Jus Eccl. Van Eſpen. vide meas Inftit.
J. E. tomz. I. J. 153:. J94.

Schol. 2. Alius gradus Presbyterorum eſt Archi- Archi-
presbyteratus. Officium Archipresbyteri eſt fun- presby-

QRio internæ jurisdictionis circa adminiſtrationem ter.

Sacramentorum: Afliſtebat Epiſcopo in Miſſa, eo-
que impedito ipſe Miſſam ſolenniter celebrabat.
In multis diecefibus non amplius habetur, ſed
eorum loco inſtituti ſunt Decani Kurales, quorum
jam Sæculo ono Ricnlfus Senonenfis meminit, qui
moribus Parochorum ſui Capituli invigilare, eos-
que fingulis annis viſitare debent. Vide Infſt. J. E.

tom. I. F. 239. ſ4.
Schol. 3. Archidiaconi poteſtas olim potiſſimum Vicarius
ſpectabat ſorum externum quoad res judiciales Genera-
contentioſas. Cum vero Archidiaconi poteſtate lis.
ſibi conceſſa independenter ab Epiſcopis uti vellent,
Epiſcopi alios conſtituerunt Vicarios ad nutum
revocabiles: Qui dicuntur Vicarii Generales. Vide
Inſt. J. E. tom. I. J. 236. c.

Schol. 4. Pæœnitentiarius olim Epiſcopum in audien- Pæniten-
dis confeſſionibus adjuvabat. Apud. Græcos tiarius.
antiqua eſt Poenitentiarii inſtitutio teſte Socrate
1I. 5. c. 19 Apud Latinos non ſemper in Eccleſia
Cathedrali Pœnitentiarius fuit, nam publicæ poe-
nitentiæ adminiſtratio penes Epiſcopum erat, uti
conſtat ex Conc. Carthaginenſi III. can. 31. Con-
cilium Lateranenſe IV. a. 1215. can. 10. præcipit,
in Cathedralibus Eccleſiis viros idoneos ordinari,
quos Epiſcopi coadjutores habeant in confeſſioni-
bus audiendis, & pœnitentiis injungendis. Et
Tridentinum de eodem Peœenitentiario Seſſ. 24.
c. 8. ſtatuit: In omnibus etiam Cathedralibus Ec-
cleſiis, ubi id commode fieri poterit, Pænitentiarius
Rr4 ali-

—

632 Euput XIX.

aliquis cum unione Prabendæ proxime vacaturæ ab W lecte
Epiſcopo inſtituatur, qui Magiſter ſit, vel Doſor, arttile,
vel Licentiatus in Theologia vel jure Canonico, &

annorum quadraginta, ſeu alius, qui aptior pro RE
laci qualitate reperiatar, qui dum confeſiones in Ri .

Kocleſia audiet, interim praſens in Choro cenſeatur. enr, Ni
Hinc Pœnitentiarii officium eſt, loco Epiſcopi henn
confeſſiones audire, a caſibus Epiſcopo reſervatis . W
abſolvere, & congruam poœnitentiam imponere. N.

Vide Inft. J. E. tozs. r. G. 294. keü
Zheoloz Schol. 5. Concilium Lateranenſe citatum etiam ſta- titlis
gus. tuit, ut Metropolis Theologumn habeat, qui Sacer- ei Epide

dotes in S. Scriptura & neceffariis ad curam ani- ho. 5
marum inſtruat. Quod decretum per Synodum onondn
Bafileenſem Seff. 31. ad Eccleſias Cathedrales ex- Mleln
tenſum fuit, ita ut Collator debeat Præbendam zu.
Magiſtro, Licentiato, vel Baccalaureo Theolo-
giæ conferre, qui bis aut ſemel S. Scripturam 9 (n
vel Theologiam Scholaſticam prælegat, & ut li umteie
berius ſtudio vacare poſſit, nihil perdat, cum ab-= ole, n
ſens fuerit a Divinis. Quod decretum novo edi- üleie
to Tridentinum ad Eccleſias colleglatas in inſigni Ninepali
oppido exiſtentes, & ad Monaſteria ampliavit. imn vor
Seff. 5. c. I. de ref. Vide Inſt. J. E. tom. I. J. 282. ndhho

Decanus. Schol. 6. Decanus dicitur, qui decem viris præ-= Nrini
eſt. Dignitas Decanatus a regimine monaſtico, r de
ad Capitula Canonicorum fluxit, qui cum olim s e
vitam communem agerent, primum poſt Epiſco- a d
pum ſedentem, Præpoſitum vel Decanum voca- terin

Canoni⸗ bant. Canonici vero dicuntur a canone vel re. Wnchi
cus. gula, ſive quod in Canonem ſeu matriculam Leo- Ueha
cleſiæ fint relati: vel a Canone frumentario ſeu en:
ſportulis Eccleſiaſticis, quia ſtipendiis annuis vel noci
menſtruis ex redditibus Eccleſiæ alebantur. Vide fnedant
Infſtit. J. E. tom. 1I. §. 267. ſq. . itrt
Farochus. Schol. 27. FParochia ſubinde generaliter pro tota dio=- Pade⸗
cefi ſumebatur: uti apud Euſebium I. I. c. I. Sub- ſnh

7 . : Vibi
inde pro particulari Eccleſia certo territorio de- a
finita, cui Presbyter præeſt, Parochus Paſtor nmn
. aroch V itint

De Ordine. 633

Uutllret vel Rector dictus. Parochos ab initio Eccleſiæ
ll extitiſſe, dictum eſt: (t. 1. S. 33. Sch. 3.)
Aoricn

Schol. 8. In ſtatu etiam Regulari inter Presbyteros Abhas.

ſfen gradus dantur. Coœnobii Præfeétus jam olim
n inſe Abbas, Major, Prælatus, Præſul & Pater dice-
ooo lin batur, uti conſtat ex Regula S. Benediéti. Abba-
da en tes Szæculo IImo a Joanne XVIII. P. vel juxta
n inne alios XX. acceperunt uſum ornamentorum Pon-
tificalium. Uſus baculi jam ante alia ornamenta
illis concefſſus fuit: Sudariolum autem olim baculo
im etin 5 Abbatiali appendebatur, tum ad diſtinétionem ba-
at, ie culi Epiſcopalis; tum in ſignum ſubjectionis Epi-
d aone ſcopo. Szculo 8Vo Solennis Abbatum benedi-
per Yler Gio nondum in uſu fuit, quæ videtur cum uſu
lthecnlist Pontificalium incepiſſe. Vid. Inſt. J. E. tom. TI.
t Drrlen §. 311. ſqg.
ehmn Sckhol. 9. Qui olim dicebatur Præpofitus, hodie in Prior.
t, & l manaſteriis Prior dicitur. Priores alii ſunt Clau-
lt, cnns ſrales, qui curam monaſterii ſub Abbate gerunt:
In ess alii Obedientiarii, qui in obedientiis ſive Cellis a
3th U i principali monaſterio dependentibus, quas Prio⸗
ga nhit ratus vocamus, curam Monachorum ipi degen-
tonn 1 1 tium ſub obedientia principalis monaſterii gerunt.
Obedientiæ hæ, Cellæa, Præpoſituræ, ſen Gran-
enn Wi giœ inde ortæ ſunt, quod cum monachi in variis
fre uIn Tocis przdia poſſiderent, eo interdum aliquos e
ni An ſuis mittebant, qui fruges colligerent, & reddi-
n ok lir⸗ tus reciperent: fubinde etiam erant Cellæ, ubi
ecslin e. monachi vitam ſolitariam agebant, & quo aliqvi
anole A. mittebantur, ut pulſantibus in monaſterio locum
tiin darent: Cum vero fubinde plures monachi in
Cmertro? ejusmodi cellas mitterentur, Eccleſiolas ibi con-
s mni ſKtruebant, ut officia divina & monaſtica munia
baotn.— obirent, quibus talis Prior foraneus & ruralis
præficiebatur. Hi clauſtrales & obedientiarii Prio-
alr res ſubſunt Abbati, & funt ad ejus nutum amo-
r vibiles. Priores Conventuales funt primarii mona-
neie⸗ ſteriorum Reétores a Congregatione electi. Pro-
len gn vinciales a Capitulo Provinciali: Generales a Ca-
9e9er 5 pitula

634 Capvut XIX.

pitulo generali eliguntur. Vide Inſt. J. E. tom. 1.

§. 330.
J. 1154.

Freshyte- Presbyteratus eſt verum ac proprium novæ

vatus Legis Sacramentum, quo confertur non ſo-
veres lam miniſterium Verbi Dei, ſed poteſtas S. S.
Saesd Kuchariſtiam conficiendi & offezendi, & a
. peccatis abſolvendi. Probatur Imo iis ratio-
„nibus, quæ (H. 1130.) ſunt allatæ. Quippe
in ordinatione Sacerdotum adeſt materia,
ſive fit impoſitio manuum; ſive traditio in-
ſtrumentorum, ſive utrumque, de quo poſtea:
Adeſt verborum forma: Per eam confertur
ſpiritualis poteſtas: Eſt a Chriſto inſtituta in
ultima Cœna quoad poteſtatem conſecrandi,
quando Chriſtus Apoſtolis dixit, Luc. 22. Hoc
Jacite in meam commemorationem: & quoad po-
teſtatem abiolvendi Joan. 20. Accipite Wiri-
tum J., quorum remiſeritis peccata, remittun-
tur eis. (H. II31.) Eſt annexa illi gratia ſan-=
fſtificans: (G. 1130.) Ergo eſt verum Sacra-
mentum. Unde Tridentinum Seſſ. 23. can. I.
Di quis dixerit, non eſſe in novo Teſtamento
Sacerdotium viſibile & extermum, vel non eſſe
voteſtatem aliquam conſecrandi, & offerendi ve-
rum Corpus & Sanguinem Domini, & veccata
remittendi & retinendi; ſed offcium tantum, &
nudum miniſterium predicandi Evangelium; vel
tos, qui non prædicant, prorſus non eſſe Sacer-

dotes, anathemna ſit. ⸗
Ritus or- Schol. x. Ritus ordinandi Presbyteros apud Latinos
dinandi eſt, I. Facta adhortatione ad Ordinandos Epiſco-

PFresbcte- pus ambas manus ſuper uniuscujusque caput im-
vos apud ponit, quod idem faciunt Sacerdotes ordinationi
Latinos. præ-

Prrlente
tepent n
lopos 4
ſolam 3
lectns in
Ar pe /
il Neapn
E. 4.
Doruin di
E. §.
i ilam
gios, &
nnd tane
ptsſin
fren Mic
ingnlorn
im §.
uſnlam

Dytinut,

W.2, A
1os Uie e
ſnno rn
Crdinandi
grlig,
leſut,

Nu in

Tüm eun
Alam 01
5 Indn
ſenlo
Mebyte
ſopn
Ium V
Aulhorun

De Ordine. 635

I præſentes. Deinde Epiſcopus, & alii Sacerdotes
tenent manus extenſas ſuper ordinandos, & Epi-
ſcopus orat: Oremus fratres &c. 2. Epiſcopus
ſtolam ab humero finiſtro fuper dextrum ante

klamn none peétus in formam crucis adaptat ſingulis, dicens:
ut Mo Acope jugum Domini &. 3. Imponit caſulam
telnug 2 Scapuas, dicens: Accipe veſtem Jacerdotalem
ndi,E &c. 4. Ambas manus inungit oleo catechume-
norum dicens: conſecrare & ſanklificare digneris
iüit &c. 5. Tradit cuilibet caliceem cum vino &
. (lig aqua, & patenam ſuperpoſitam cum hoſtia, &
mueri ipi illam accipiunt inter indices, & medios di-

Achto b gitos, & cuppam calicis, & patenam cum hoſtia

uo pole Rmul tangunt, & Epiſcopus fingulis dicit: Arci-
gfan pe voteſtatem, offerre Sacrificium & c. 6. Sub
ollenn finem Miſſæ Epiſcopus ambas manus ſuper capita
lttmn ſingulorum imponit fingulis dicens: Accipe Spiri-
nlectand, tum §. quorum remiſeris peccata &c. 7. Explicans
c. 12 caſulam fingulis ait: tola innocenii« induat te
Juont⸗ Dominus.

pi * xthol. 2. Apud Græcos ritus ordinandi Presbyte- Apud

,Ai ros hic eſt. I. Epiſcopus ordinandi frontem ter Grœcos.
atis ſu figno crucis ſignat. 2. Dextram manum capiti
n Sann ordinandi impoſitam tenens exclamat: Divina
1, C1 gratia, quæ ſemper infirma curat, & za, quaæ
uen deſunt, agimplet, promovet N. devotiſſimum Dia-
—Cconum in Presbifterum. Oremus pro eco, ut ve-
l! niat ſuper eum gratia ſan Riſſimi Spiritus. 3. Ite-
rtud rum eum ter ſignat, manu ſuper caput impoſita
6 t aliam orationem dicit, & ſtolam ad pectus reducit.

„85. Induit eum caſnla, & ordinandus Epiſcopum
Unton, 5 4
ſin: oſculo ſalutat, & Presbyteros, & ſtans in loco
r Presbyterorum Liturgiam cum iis recitat. 6.
. Epiſcopus particulam S. S. Luchariſtiæ juxta Goa-
rium, vel panem non conſecratum juxta morem
Rufforum ordinato porrigit.

G. 1155.

Materia
Preshijte
vatus.

636 Caput XIX.

O. 1155.

Materia eſſentialis Presbyteratus proba⸗

biliter eſt ſola manus impoſitio ſecunda (G.

1154. Sch. 1. n. 1.) & forma, oratio illi
conjuncta. Imo. Quia S. Scriptura ſolius
manuum impoſitionis meminit I. Tim. 5.
Manus cito nemini impoſueris: & c. 4. Woli
negligere gratlam, qut eſt in te, quæ data eſt
tibi per impoſitionem manuum Preibyterii. 2do.
Concilium Carthaginenſe IV. in ordinatione
Presbyteri nonniſi manus impoſitionem re-
cenſet. Conc. Hiſpalenſe II. c. 5. irritas
declarat Ordinationes, quando Epiſcopus
manum imponit: Presbyter vero loco ejus
formam pronuntiat. Conc. Colonienſe 1536.
C. I. dicit, manus impoſitionem eſſe oſtium,

per quod intrant, qui Eccleſiarum guberna⸗

culis admoventur. Conc. Moguntinum 1549.
c. 35. collationem Ordinum cum impoſfitio-
ne manuum veluti viſibili figno tradi affir-
mat: & FTridentinum Seſſ. 14. c. 3. loquens
de miniſtro Extremæ Unctionis ait, eſſe Epi-
ſcopos aut Sacerdotes rite ordinatos per impoſi-
tionem manuum Preibyterii. tio. Accedunt
Patres: S. Cyprianus ep. 98. ait: Ordina-

tionem fieri per impoſitionem manuum. S.

Ambrofius de dignit. ſac. homo manus im-
pvonit, & Deus largitor gratiam. S. Hiero-
nymus in c. 58. Iſ. dicit, per manus impoſi-
tionem impleri ordinationem. S. Gregorius M.
in Sacram. Presbyter cum ordinatur Epiſcopo
eum benedicente, & manum ſuper caput éjus
tenente, etiam omnes Freibyteri, qui a ſa,
unt;

n
lt t
Am
lee Wa
hbbente
nritione
Unt, rit.
Mlbent
Denigues
ſteun
bit:
lin, in
ut in

1. I.
Uun mate
fonis int
Kiigtura
Mnordin
110o. an
kus init
Conliant
Meninit.
lit, ee
roni
40 .
UI rec
fonem
iens
ſlon
Nls,
torum
itea
ie Po

s gle
vund
okatio i
Gra wiu
1. Iin;
. 4. N
Cnul
terii. 11
tCinetae
tionem t⸗
5. Uln
Epionme
loco et
enle it
ſe okin,
n ghhennn
lnumne
inpeſie⸗
aci
bne
Her int⸗
Acretun
tk.
ou F
§E
eninn
. en

.

De Ordine. 637

Junt, manur ſuas juoota manum Epiſcopi ſuper
caput ejus teneant. Deinde nec S. lüdorus,
nec Amalarius, nec Rabanus, Alcuinus,
nec Walafridus expreſſe de Ordinationibus
ſcribentes aliam materiam, quam manus im-
poſitionem commemorant, uti Martene de
ant. rit. obſervat. Neque aliam materiam

adhibent Græci nunquam ob hoc reprehenſi.
Denique S. Bonaventura in d. 24. idem ſen-⸗
tit cum S. Thoma: qui 3. p. d. 33. a. 4:
ſcribit: Manus impoſitio fit in Sacramento Ur-
dinir, in quo confertur quœdam ewcellentia pole-
NRatis in divinis Waſteriis.

2. Traditio vero inſtrumentorum eſt tan-⸗
tum materia integralis. Nam rmo. Tradi=
tionis inſtrumentorum non fit mentio in S.
Scriptura; eam non adhibent Græci valide ta-
men ordinantes: & illam Eccleſia latina modo

àA 700. annis adhibet, licet difficile ſit hujus

ritus initium determinare. Codex Abbatis

Conſtantini 700. annorum hujus porrectionis

meminit: & P. Martene 1. I. de ant. rit. Cc. 8.
dicit, eam reperiri in Pontificali Radbodi
Epiſcopi Noviomenſis, cujus character acce-
dit ad annos octingentos. 2do. S. Scrip-
tura recenſendo manus impolitionem & ora-
tionem omne ſenſibile ad Sacramentum ſuf-
ficiens refert: Ergo, quidquid illi additur,
eſt ſolum materia vel accidentalis, vél inte-
gralis, prælertim cum traditionis inſtrumen-
torum ſerius mentio occurrat, & Eccleſia
circa ſubſtantiam Sacramentorum nihil mu-

tare poſſit.
3. Ul=

objebhlio-

nes.

638 Caput XIX.

3. Ultima manus impoſitio ſub finem

Miſſæ cum illis verbis: Accipe Spiritum S.

quorum remiſeris peccata &c. licet omnino

ſit adhibenda, videtur tamen ſolum ad majo-
rem poteſtatis jam collatzæ ſignificationem

pertinere. 1Imo. Quia ultima illa manus im-

poſitio jam ſupponit conſecratos Sacerdo-
tes, ſiquidem reipfa jam corpus Chriſti cum
Epiſcopo conſecrarunt. 2do. Hæc Cæremo-
nia per mille & ducentos annos in Eccleſia
fuit incognita, & in nullis Ritualibus ante

hoc tempus legitur, licet alios ritus copioſe

deſcribant: imo prout obfervat Major a.

1516. in libros fſententiarum fſcribens in

multis adhuc Ritualibus variarum KEcecleſia-
rum hæc ultima manus impofſitio cum ſua
forma deerat. 3 ο. Nullibi apud Græcos
illa manus impofitio cum ſua forma apparet:
Et Concilium Carthaginenſe ſolins manuum
impoſitionis ab Epiſcopo & przæſentibus
Presbyteris factæ, ſicuti etiam Tridentinum
Sefſ. 14. cap. 3. tantum impoſitionis ma-
nuum Presbyterii meminit, licet illa Pres-
byterorum præſentium non ſit eſſentialis:
Ergo iola ſecunda manus impofitio eſt ma-
teria eſſentialis.

Solvuntur Schol. z. Eſtius & multi Thomiſtæ docent, ſolam

porreétionem inſtrumentorum efſe materiam eſſen-
tialem Presbyteratus: impoſitionem vero ma-
nuum vel confundunt cum porreétione inſtrumen-
torum, vel ſi qui diſtinguant, volunt eam ſolum
efſſe Cæremoniam accidentalem. Bellarminus ve-
ro &c. volunt, tum impoſitionem manuum, tum
porrectionem inſtrumentorum eſſe materiam eſ⸗z
ſentialem Presbyteratus. Ut vero Græcos cum
Lati-

latinise
Veterum
erveni
nm in
rminaf.
ſe relign
mumuum,
Uetermnina
Plins por
nocenti
Mitbher.
in on 4
lione, ſe
lepon
inm, ab
iis ddiſ
i, (di
emt
Uun neret
Uendam.
Eltut fa
W veli
Detendam
terent e
ten & el
Aogol
od
Criſo i
Ranmm!
Utende
ilhune
Upoſiti
CrUinane
ig e
tleti
Cniinatt
e Pr
II.
tndene

4

ub ſnen
Pnftumd
et Onnri
nad ms
fcationen
Wanusir.
Venee
htikion
e Ckrene
in Vecein
libus me
Us colie
Miſe 1
libens 1
1 Eecel-

un II.

1 Gren
1appane.
anunn
lendh
identnun
fonss n.
a Pee
entile

o e N

elt, e
tian l

veto N
lne⸗
“
mniuſe
n, n
Gein 61
EoN n
7 it⸗

De Ordine. 639

Latinis concilient, vel in ipſa impoſitione manuum

veterum aliquam iuſtrumentorum porrectionem

intervenifie ſuſpicantur; vel dicunt, Chriſtum
ſolum in genere materiam hujus Sacramenti de-

terminaſſe, & determinationem in ſpecie Eccle-

ſiæ reliquiſſe, unde Eccleſia Græca impoſitionem
manuum, Latina porrectionem inſtrumentorum
determinavit. I. quia Eugenins IV. in decret.
ſolius porrectionis inſtrumentorum meminit. Et
Innocentius c. Paſtoralis. & Gregorius IX. c.
Presbyter. de Sacr. non iterand. dicunt, iteran-

dam non eſſe ordinationem factam fſine manus im-

ſitione, ſed ſupplendum eſſe, quod omiſſum fuit.
Et Gregorius addit, impoſitionem manuum eſſe
ritum, ab Apoſtolis introduétum. Ke/v. Euge-
nius ibi ſolum materiam integralem aſſignare vo-
luit, qua Armeni, quos inſtruit, carebant, unde
aſſignat materiam in Eccleiia Romana neceſfſario

tum neceſſitate præcepti, tum integrationis adhi-

bendam. Decreta illa ſummorum BPontificum vi-
dentur favere noſtræ ſententizæ, ecipſo enim,
quod velint illam impoſitionem omiſſam eſſe re-
petendam cum fua forma fine aliis Ceremoniis,
cenſent, eam etiam ſeparatim ab illis eſſe effica-

cem & eſſentialem. Gregorius non vult, quod

Apoſtoli illam impoſitionem inſtituerint, ſed
quod illi priwi in Ordinatione hacg impoſitione a
Chriſto infſtituta uſi fuerint. II. Pontificale Ro-
manum poſt impoſitionem manuum vocat Pres-
byteros Ordinandos, & modo poſt traditionem
inſtrumentorum, vocat Ordinatos. keſp. Poſt

impoſitionem manus merito vocantur Presbyteri

ordinandi, quia porreétio inſtrumentorum neceſ-
ſaria eſt uſu ac præcepto Eccleſiæ ad integralem
perfeëtionem Ordinationis, nec abſolute aliquis
ordinatus dici poteſt, niſi omnes ritus Eccleſiæ
ſuæ præſeriptos maxime integrantes perceperit.
III. Chriſtus ordinavit Apoſtolos fuos Sacerdotes
tradendo Corpus & Sanguinem fuum dicens:
Not facite in meam commemorationem, ſine uen⸗
pofi-

mnanus
impo ſitis

Jit eſſen-

640 Caput XIX.

poſitione manuum. Keſp. fictitium eſt, Chriſtum
per porrectionem calicis Apoſtolos Sacerdotes
ordinaſſe; conſtat enim ex c. 22. v. 16. Lucæ;
Apoſtolos ſibi invicem calicem diſtribuiſſe, una-
que eſt ſententia, Apoſtolos ſine Sacramento
ſola Chriſti voluntate fuiſſe ordinatos Presbyte-
ros. IV. Communis eſt Theologorum ſententia;
porrectionem inſtrumentorum eſſe materiam Pres-
byteratus eſſentialem: Ergo ſaltem erit partialis;
quia Eccleſia eam in ſpecie determinavit, cum
Chriſtus non determinaverit. Keſp. Theologo-
rum ſententüis in tantum credendum, in quantum
ex S. Scriptura, & Traditione probantur, quod
in noſtro caſu non præſtant, unde hodie illa
ſententia non eſt communis, ſed multi nobiscum
ſentiunt. Deinde unde probatur, Chriſtum ma-
teriam Presbyteratus in ſpecie non determinaſſe?
Certe S. Scriptura & Traditio docent; Apoſto-
los Diaconos, & Presbyteros ſola manuum im-
poſitione ordinaſſe, huncque morem Eccleſia
usque ad Sæculum decimum ſemper & ubique
retinuit. Quomodo contra hæreticos probabimus;
Ordinem eſſe Sacramentum, ſi manus impoſitio-
nem efe illius materiam negemus, vel porrectio-
nem inſtrumentorum eſſe ejus materiam efſentia-
lem partialem dicamus, cum illius nec in S. Scrip-
tura nec in Traditione decem primorum Sæculo-
rum mentio occurrat?

An tertia Schol. 2. Tertiam manus impoſitionem in fine

Miſſæ cum illis verbis: Accipe Spiritum §. &c:
pro materia ſaltem integrali plures aſſignant. I.
Quia Tridentinum ait, Epiſcopos non fruſtra
dicere: Accipe Spiritum &. &c. Ergo ſuppo-
nit, per hæc verba conferri Spiritum S. ad di=
mittenda peccata. &o o. Concilium tantum
contra hæreticos definit, per S. Ordinationem
dari Spiritum S. & imprimi Charaéterem, at nul-
libi dicit, per hæc verba: Accipe Siritum S.
gratiam infundi. II. Verba illa: Accipe Spiritum
S. ſunt enuntiativa: Ergo debent reipſa operari 4
qquo

gtoc ii
epleſſe
enuntiati
ickee,
1n Corpi
feinm, d
fenm,
iyerlis 4
okeltiten
Cena, &
un, Ne,
nmentis
undo Ape
nuun vom
Umi infun
Pertun 5
Inradolun
oltols
elt, ſed
Deltum D
Unrectione
igtes in 0
em dimit
Uun ri
195)

Ul 3 A
emtorum
Aitit P
glirin h
lre conta
ſetifeann
Uee
hak
dehez
Uin licet
Unoltior
n mi
N ar

Dhen

et, Chiii quod ſignificant. Reſp. Hæc Verba ſolum magis

8 Kerice expreſſe declarant collatam jam poteſtatem: hinc
. 1. i”: enuntiatio non eſt falla, ſed declarativa rei jam
fibrileo u peractæ, nam eadem actione, qua datur poteſtas
Caclenett in Corpus Chriſtus naturale ſeu offerendi Sacri-
os Meiſt ficium, datur etiam poteſtas in Corpus Chriſti my-
Umn ſeltin ſticum, dimittendi peccata. III. Chriſtus reipſa
aterün N. diverſis operationibus., & temporibus conceſſit
erit gnin poteſtatem conſecrandi Euchariſtiam in ultima
imnrit, tr Cona, & dimittendi peccata poſt Reſurreétio-
Teig nem. Keſp. Multa fecit Chriftus, ad quæ in Sa-
in gunn Ccramentis conficiendis non obligamur, ſic ordi-
Panit, nando Apoſtolos Sacerdotes dixit: Hoc facite in
le ole n meum commemorationem: ordinavit eos poſt Cœ-
ltirctün nam: inſufflavit in illos, quando dixit: Accipite
Ckritun Sviritum &. quæ omvia ad ordinationem non

ſunt abſolute neceſſaria. Deinde Chriſtus in Coœna

Getetim Ch
r Apoſtolis facultatem radicalem dimittendi peccata
minlin; dedit, ſed ligatam usque ad tempus, quo Sacra-
fen L mentum Pœnitentiæ inſtituit, & eos poſt Re-

er & in ſurrectionem in orbem miſit; fſicut modo Sacer-
. dotes in ordinatione accipiunt radicalem poteſta-

erui⸗ tem dimittendi peccata, ſed ſuſpenſam, usque
w dum accipiunt jurisdictionem ab Epiſcopo (§F.

ne Schol. 3. An requiratur contactus phyſicus Inſtru- Reſoloun⸗

un e mentorum, diſputant Theologi, Probabilius eum tur caſtuas.
requirit P. la Croix, contra P. Laymann, tum
En ui ita habet uſus & praxis Eecleſiæ: tum quia
,tndh ſine contactu phyſico verba formæ phyſice non
Aimnn verificantur, non enim cenſetur quis rem aliquam
nen it phyſice accipere, niſi eam phyſice tangat.
o I. Cbroll. Prakt. Imo. Cum in Sacramentis adminiſtran-
Al dis debeamus ſequi ſententiam tutiorem, hine
Bnn nii non licet practice ſecundam vel ultimam manus
t impoſitionem, vel traditionem calicis cum vino
n,41. aqua mixto, & patenæ cum hoſtia omittere.
e Calix autem & patena non debent eſſe neceſſa-
Gin⸗ ””MVM . rio
en chram Inflit. Theol. Tom. III. 88

642² Caput XIX.

rio conſecrata, quia nulla lex irritans habetur,
ſed tantum præcipiens, ut licita ſit Ordinatio.
Si vero in calice loco vini aqua fuerit, dubia fo-
ret ordinatio, adeoque ſub conditione repetenda.
240o. In impoſitione manus utraque manus juxta
Pontificale Romanum imponi debet, fufficit ta-
men, ſi manus chirothecis teétæ imponantur.
3tio. Si quis tangat calicem & patenam, non
vero hoſtiam, valet ordinatio; quia Pontificale
romanum hoc non prœſeribit, & ſicuti tacto ca-
lice cenſetur tangi vinum, ita taéta patena cen-
ſetur tangi hoſtia: ad vitandos tamen ſcrupulos,
melius etiam hoſtia tangitur. Ato. Patena de ne-
ceſſitate Sacramenti non neceffario tangi debet,
ſed ſolus calix; quia, cum patena ſit illi impofita,
ſufficit eum tangere, ut id, quod illi ſuperponitur,
tangatur. Nec neceſſe eſt, ut utraque manu in-
ſtrumenta tangantur, ſed una ſufficit: imo ſufficit,
ſi extremis digitis materia contingatur etiam ſolo
ungue. Curet tamen ordinandus, ut tam calicem,
quam patenam & hofſtiam eo meliori modo, quo
fieri poteſt, contingat, ut dubiis, & ſcrupulis oc-
currat; imo ſcrupuloſis maximum ſolamen aflerat,
ne nimis anxie torqueantur, an tetigerint, vel
non, traditum inſtrumentum, quod probabile ſit,
non eſſe neceſſarium neceſſitate Sacramenti talem
phyſicum contactum. Sto. Contaétus hic non
debet eſſe necefſario immediatus, ita, ut ſi caſu
medio aliquo velo, vel panno vel chirotheca ma-
nui immiſſa inſtrumenta tangerentur, ordinatio
foret valida, licet quis graviter peccaret, ſi fine
cauſa ex induſtria hoc faceret. Contactus tamen
cum prolatione formæ debet moraliter conjungi,
ita ut, antequam Epiſcopus verba finierit, mate-
ria tangatur: & materia ab eodem miniſtro, a
quo forma pronuntiatur, tradatur. 6to. Si certo
conſtet, aliquid eſſentiale in ordinatione eſſe om-
miſſum, Sacramentum de novo conferri debet:
ſi dubium ſit, tota ordinatio ſub conditione repe-
tatur, maxime Sacerdotalis & Epiſcopalis: UÜbi
tamen

tinen pr⸗
Chortere

cn ehin,

lt ant
le, aut
ns eſt: 6
it ad ver,
enim oblin
1r Nimia
Ulerioblin
tenemns,
Mentorum,
Cncinntio
inpoſtio .
oinſtrume
Alars
iplencda.
ius, in S.
tlefl gni
echere, 0
Eektote ve
Niirentur
I Wis Vvert
16 (vod
t, Ordihan
D Node
hetendli
4 le⸗ hece
aeident
n fnern
Gntiones
Poferre
norti
1 leent
Montanen,
10 minicn
Is vere
Non Kicet

De Ordine. 643

uns hihet tamen pro ſcrupuloſis notat Granatenſis contr. 9.
lt Ojtin oportere timorem a dubio vel opinione diſtingui;
rit, Cvn non enim, quia quis timet, num rite ordinatus
ne en ſit, aut quia non recordatur, ſe vaſa Sacra teti-
abls giſſe, aut ſibi hoc imaginatur, illico Ordo iteran-
et, liet dus eſt: ſola enim oblivio: vel timor non ſuffi-
e impenu cit ad verum dubium ant probabilitatem; multa
Dlteun. enim obliviſcimur, quæ reipſa fecimus, & timor
in Dornin ac nimia ſolicitudo tangendi inſtrumenta faciunt
ſiegti nen⸗ videri oblivioni traditum, quod revera memoria
hn ken tenemus, 7timo. Si omiſſa eſſet Traditio inſtru-
nen lilſe mentorum, vel ſecunda manus impoſitio, tota
Patem er ordinatio repeti debet: ſi vero ultima manuum
tniH impoſitio omiſſa ſit, ſecunda impofitio, & tradi-
t Mine tio inſtrumentorum non necefſario repetenda eſt,
lſienei ſed pars omiſſa, ſcilicet ultima impoſitio eſt
annen ſupplenda. Syo. Si adfſit probabilitas juris vel
t imls facti, quod aliqua pars materiæ non ſit eſſen-
tnr ein tialis, in Sacerdotio & Epiſcopatu ſub mortali

tam an tenetur quis Ordinem ſub conditione de novo
li nonn, recipere, ob pericnloſas conſequentias, ne a Sa-
Elemni cerdote vel Epiſcopo Sacramenta invalide ad-
miniſtrentur, cum maximo præjudicio animarum:

lamen
. it In aliis vero ordinibus, ſi adſit probabilitas facti,
nu v. g. quod omnia rite fint adhibita, non opus
r eſt, ordihationem repetere; ſecus foret, ſi ſolum

* u eſſet probabilitas ] juris, v. g. an talis materia ſit
valida, ubi etiam inferiores Ordines ſub mortali

wri⸗ repetendi forent, quia Præſcripta materia ſaltem
hinhen ſt d I S
“ eſt de neceſſitate præcepti. 920. Si defectus cir-
uen d ca accidentalia commitatur, vel quia manus oleo
a non fuerunt inunétæ, vel præfſcriptez ad hoc
nun orationes omiſſæ, vel quia Ordinandus omiſit
r proferre verba conſecrationis, ejusmodi defectus —
hnin ſub mortali ſuppleri debent, & ſine hac fuppletione
n in ſuſcepto Ordine miniſtrans peccat mortaliter,
an. non tamen fit irregularis, quæ irregularitas, lata eſt
ie ꝓpro miniſtrantibus in Ordine non ſuſcepto. Defe-
len ctus vero leviores, v. g. ſi Ordinandus Canonem
odie non diceret &c. ob parvitatem materiæ non ſunt

S 8 2 ſup-

644 Caput XIX.

fupplendi. Si autem fuppletur defectus gravior,
Tuppleatur ab eodem Epiſcopo, ſi fieri poſſit, &
non totum Sacramentum iteretur, ſed tantum
Cæremonia omiſſa ſuppleatur. Quodfi dubite-
tur de omiſſione Cæremoniæ accidentalis ex
opinione prebabili cum formidine oppoſiti, non
eſt neceſſe de præcepto, hos defectus ſupplere,
ſed Ordinatus poteſt ſequi opinionem probabilem,
quam habet, dummodo certus ſit, ſe omnia eſſen-
tialia Ordinis ſuſcepifſe, ſive ſit probabilitas juris,
ſive facti. Curet autem Neo-Presbyter, ut in
Ordinatione verba conſecrationis cum Epiſcopo
abſolvat, non ante, nec poſt: Ubi etiam conſul-
tum eſt, ut renovet intentionem conſecrandi, &
ad tollendos ſcrupulos intendat facere, quod ibi

vult fieri Eccleſia, eo meliori modo, quo feri

poteſt.
Requiſita Ad validam autem Ordinationem Presby-
ad vali- teri ulterius requiritur, ut ordinandus ſit mas,
dam ordi- paptizatus, & ut habeat debitam intentio-
nationem, nem, & a vero Epiſcopo ordinetur, uti ex

infra dicendis magis conſtabit.
Et lici= 2. Ut autem licita t Ordinatio, requi=
tam. ritur legitima ætas, ſcilicet 25. annorum ſal-

tem inchoatorum: Ut ſit conſtitutus in majo-
ribus Ordinibus, me per ſaltum ordinetur: Ut
non ſit irretitus aliqua cenſura, vel irregu-

laritate: Ut habeat ſcientiam officio fuo

competentem.

Reſolvun- Eoroll. Pralt. Imo. Qui cum aliqua cenſura ſcienter
tur caſus. ordinatur, peccat quidem mortaliter, valide ta-
men ordinatur, licet juxta præicriptum Pontifi-

calis Epiſcopus proteſtetur ante Ordinationem,

ſe nolle aliquem cenfura irretitum ordinare; nam

in ordinando ſingulos debet habere imtentionen
abſo⸗

eolkan
conltet,
gitie,
ſollt fut
len con
Inem de
Ilo pe
fniſtum
Cun map
Kientia .
UIn con
Ultetiim,
1l Neram
enteolog
Deine pie
oir Der
maxin
lete m

Sheia
: 0O
eſſe: d
Hemmenta
Diemee
Urre,
n iltnn
lubitue.
Utis d
6e
marle
Aun Ot
1O ide
hendi⸗
l teye
Molve

De Ordine. 64 5

Ans gut bfolutam, eos ordinandi, fi ei de cenſura non
feni ol conſtet. 2do. Ordinandus debet eſſe in ſtatu
ſei gratiæ, & jejunus, ut ſacram Communionem

Modl aue poſſit ſuſcipere, & ita Sacrificium per ſumptio-
Leibentlis: nem conſummare. tio. Presbyterandus ad Or-⸗
OPpolt, dinem debet accedere amiétu, Alba, ſtola & ma-
Qns bne nipulo paratus, tenens Planetam ſuper brachium
m Prohii finiſtrum complicatam, & candelam in dextera:
e omni cum mappula alba pro ligandis manibus. 410.
hablitu Scientia in Presbytero requifita juxta Tridenti-
esdytet, 11 num confiſtit in eo, ut intelligat Sacrificium,
cumn LYiin materiam, formam, bonam animæ Diſpoſitionem
etium e ad Sacramenta ſuſcipienda & adminiſtranda, &
Onlectu in Theologicis Diſciplinis ſufficienter fit verſatus.
cele, gill Deinde pietas viteæ, morum innocentia, Zelus
odo, li; gloriæ Dei & Salutis animarum in Sacerdote
vel maxime requiruntur. De quibus fuſe tractant
Aſcetæ maxime P. Molina de Sacerd.
unde G. 1157.
oltr 6 .
ie Officia Presbyteri ex Pontificali Romano Pes
at, ſunt: Oflerre Sacrificium: Benedicere: , zebg.

Præeſſe: Prædicare: Baptizare, & alia Sa-
tgluramenta S. S. Euchariſtiæ, Penitentiæ,
lt; Extremze Unctionis, & Matrimonii, admi-
mumm niſtrare, de quibus in decurſu hujus tomi
tsns, jam dictum fuit, & quod reſtat adhuc in-
dinetu. dicabitur.

MeN
Corolt. Praſt. rmo. Tres Miſſæ ab Epiſcopo Ordi- Keſolvun-
mnatis ad legendum impofitæ ſcilicet de Spiritu tur caſus.
S., de Beatifſima Virgine, & de Requiem ſo- .
iuae Iun obligant ſub veniali. 2do. Primam Miffam,
. quam Ordinandi eum Epiſcopo legunt, pro alte-
MA. ro quidem offerre poſſunt, non tamen pro ea
gen, ſtipendium accipere, quia dubium eſſe poſſet,
e un revera conſecraverint, ſi forte verba non
n abſolvant cum Epiſcopo. 8tio. Tempus primæ

i 8 s 3 Miſſæ

1

Epiſcopa-
tus quid.

Epiſcopi
nomen.

PFatriar-
cha quis.

646 Caput XIX.

Mifſſæ poſt Ordinationem celebrandæ non eſt a
jure determinatum: Concilium Colonienſe 40.
dies ab Ordinatione aflignat.

O. II58.

Presbyteri majores & Principes vocantur
Epiſcopi. Eſt igitur Epiſcopatur Ordo ſu-
premus, quo datur Presbytero poteſtas
conferendi Sacramenta Confirmationis &
Ordinis, regendique Eccleſiam ſibi commiſ-
ſam, id eſt, Clerum & populum.

Schol. x. Epiſcopus ab e ſuper & æzοτια conſidero
nomen trahit, & ſuperinſpectorem fſignificat.
Theodoretus putat, in primitiva Eccleſia Epiſcopi
vocabulum iis proprium., fuiſſe, quos nunc Pres-
byteros vocamus, eos vero, quos nunc Epiſco-
pos dicimus, olim Apoſtolos effe nominatos,
quia Philipp. 2. v. 25 Epaphroditus Philippen-
ſium Epiſcopus, Apoſtolus dicitur. Econtra S.
Epiphanius hær. 95. Epiſcopi nomen illis dunta-
Xat in S. Scriptura tribui putat, qui proprie ſunt
Epiſcopi, nunquam vero Sacerdotibus ſimplicibus.
Denique S. Chryſoſtomus cum aliis multis putat,
tempore Apoſtolorum Epiſcopi nomen fuiſſe
commune primi & ſecundi generis Sacerdoti-
bus. Epiſcopi etiam vocantur Antiſtites, quaſi
ante alios Clericos ſtantes, iisque præſidentes.
Item dicuntur Pontifices, id eſt, Sacra facien-
tes, & Eccleſiarum Principes.

Schol. 2. Epiſcoporum varii gradus in Eecleſia
habentur. Patriarchæe ſunt Principes Epiſcopi,
qui ſub ſe habent Primates, & Metropolitanos.
Olim tres ſolum Patriarchales Eccleſiæ fuerunt:
Romana, Alexandrina, & Antiochena, utpote
quæ a S. Petro fundatæ, qui ſeptem annis An-
tiochiæ, deinde Romæ usque ad mortem ſedem
fixit, Alexandriam vero S. Marcum miſſt, ſpe-
cialem

cillem p
Velot Pe
Reculo.
Conttanti
wpolitan
tnnit, a
latinorunm
ſenit:
na in .
enels P
Tomnani bon
Detndine
Ejenls, V
M. . .

h 3. B
Umtiores
(i ſub ſe
1n conlte

s Olim

imem ed
Coneiiurm
Neropoli
Trkeyna,
n Olin
Artiei
Ilona, 1
Deretile
1 baan
n: i
int erde
n en
ns: (
AI an
ſrian
Iun, V
Tnn
ts M
tier.

De Ordine. 647

le on cialem præeminentiam meruerunt, & ex quibus
velut Patribus & Matribus Religio ſe diffudit.
Sæculo 4to acceſſit nova ſedes Patriarchalis
Conſtantinopolitana, quæ in Concilio Conſtanti-
nopolitano I. locum medium inter cæteras ob-
tinuit, ac tandem ob contradictionem præſertim
Latinorum Sæculo 5to in pacificam poſſeſſionem

Olonielle

bedienn venit: Quo etiam tempore Eccleſia Jeroſolymi-
tun Cr tana in Patriarchalem erecta fuit. Minus prin-
et0 or cipales Patriarchæ ſunt, qui inter Latinos ex
Wations romani Pontificis indulgentia, vel inveterata con- „
ſibi onn ſuetudine nomen patriarchale gerunt, uti Aqui-
lejenſis, Venetus, ,Æthiopicus, & Indicus. Vide
e Inſt. J. E. tom. I. J. 212. g.

Schol. 3. Primates ſunt Archiepiſcopi potentiores FPrimas
& majores. Archiepiſcopi ſeu Metropolitani ſunt, Archiepi-
qui fub ſe habent alios Epiſcopos. Licet vero copus.
non conſtet, Metropoliticam dignitatem ab Apo-
ſtolis olim eſſe inſtitutam, eam tamen antiquis-

pune

ns Dliir⸗ ſimam eſſe infitiari nemo poterit, quia illius
. Poorn Concilium Nicæenum I. in multis locis meminit.

Metropolitani dicuntur a Metropoli, ſeu urbe
præcipua, cui preæſunt, ficuti etiam in politicis
jam olim Metropoles inſtitutæ fuerant. In Africa
Archiepiſcopi non denominabantur ab urbe præ-
cipua, ſed ab Anciennitate: Et defacto poſt
Decretales cum jus erigendi Archiepiſcopatus
ad Papam pervenit, non attenduntur urbes præ-
cipuæ: imo in Germania factum eſt, quod non
ſint eædem metropoles, civilis, & Eccleſiaſtica.
Olim enim Germania diviſa fuit in tres provin-
cias: Cis Rhenanam, in qua metropolis Civilis
eſt Francofurtum: Ecclefiaſtica, Moguntia: in
Ripnariam, ubi metropolis civilis eſt Aquisgra-
num, vulgo Aachen; Eccleſiaſtica, Colonia: &
in Trans Rhenanam, ubi metropolis civilis eſt
urbs Metenſis, Metz, Eccleſiaſtica, Treviri,
Trier. Vide Inſt. J. E. tom. I. S. 215. 74.

le. sn
en Ils e
ni pronſe⸗

SSs 4 G. 1159.

Epiſtopi

648 Caput XIX.

§F. 1159⸗

Epiſcopi poteſtate tum Ordinis, tum ju-

Tunt Hres-Iisdictionis jure Divino ſunt Presbyteris fu-

bteris u- periores. Probatur Imo. ex S. Scriptura;

veriores.

*

nam Chriſtus ex diſcipulis aliis alios præ-
poſuit ordine diſpari: Et quidem Apoſtolos
in primo dignitatis gradu poſuit Luc. 6.
v. 13. Septuaginta vero diſcipulos in Se-
cundo. Luc. 10. v. I. Sed juxta P. P.
Originem hom. 27. in Num. 33. S. Hie=
Tonymum ep. ad Fabiol. &c. Epiſcopi Apo-=
ſtolis, Presbyteri vero diſcipulis fuccedunt:
Ergo Epiſcopi funt Presbyteris jure Divi-
no ſuperiores. Deinde I. Tim. §. S. Pau⸗
lus ITimotheum Epheſiorum Epilcopum ita
inſtruit: Seniorem ne increpaverix. Et v. 19.
Adverſus Presbiterum accuſationem noli recipere,
niſi ſub guobus aut tribus teſtihut. Quæ verba
expendens S. Epiphanius hær. 75. adverſus
Aetium conclndit: Quid attinebat Epiſcopo
vetare, ne Prethiſterum objurgaret, niſi majo-
Tem ipſo poteſtatem obtineret. Rurſus ad Tit.
I. V. 5. Apoſtolus ait, ſe Titum in Creta
reliquiſie, ut conſtitueret per civitates Pres-
byteros: quod clare indicat, Titum Epiſco=⸗
pum fuiſſe Presbyteris fuperiorem. Unde
recte definit Tridentinum Seſſ. 23. can. 7.
Si quir dixerit, Epiſcopor non eſſe PFresbytt-
ris ſuperiores, vel non habere voteſtatem con-

Firmandi, & ordinandi, vel ecam, quam ha-

bent, illis eſſe cum Prerhbifterig communem, ana-
thema ſit. 2do. Probatur ex traditione. S.
lIgnatius ep. ad Magueſ. dicit, Epiſcopum
Cæte⸗

Ctteli
Eeles o
Despyte
Diuſputn
Aet
Tol Pre
tt. 5

ifimmnn

Mncel
imnent.
mtinur
ſtench.
nt trib
Lhotenti

Ie, (5

lobare
14
l ex Con
ppten
Mesbter
r. V
te Nir
in ver
Netiores
n gide
(li &
Dvino 4
Doſtuluve

en Mal
.Nimn

8li
aterti
in, 8
2.
Uidi g
n

De Ordine. 649

cæteris præſidere, Deique locum tenert. Ori⸗=
genes hom. 2. in erem. ait, Epiſcopis ſuper
s, un Presbyteros commiſſlum eſſe regimen,
esbrteii Principatum Eccleſiuſticum. S. Auguſtinus hær.
8 mn 53. Aetium ideo inter hereticos recenſet,
SMun quod Presbyterum ab Epiſcopo non diſcer-
n An neret. S. Hieronymus, cujus auctoritate
ſuit u potiflimum abutuntur Presbyteriani, ep. 27.
Pulos n ad Marcellam ait: Apoſtolorum locum Epiſeo=
jurah vi tenent. Et ep. 35. Ut Kegi, ſic Epiſcono,
. D5 imo minus Regi, quam Epiſcopo honor de-
lengit Jerendut. Et S. Chryſoſtomus l. 3. de Sa-
ſcern cerd, tribuit Epiſcopis ſummam auctoritatem
eli & potentiam. 3tio. Epilcopi poſſunt eonfir-
„h mare, (O. 969.) ordinare, & confeſſarios
tommi approbare, (J. 1094.) cenſuras ferre, (t.
e 2. J. 489.) quod Presbyteri non poſſunt,
uins uti ex continua traditione patet: Ergo Epi-
Gur e ſcopi poteſtate Ordinis, & Jurisdictionis ſunt
n Presbyteris jure Divino ſuperiores.

o Schol. r. Epifcopos quoad poteſtatem Ordinis efſſe

E jure Divino Presbyteris ſupetiores, eſt de fide,
sAh an vero etiam jure Divino fint Presbyteris fu-
n in periores quoad poteſtatem Jurisdictionis, Eccle-
in) ye Bia quidem hactenus expreſſe non definivit, licet
late, Galli & Germani Epiſcopi, hæc verba: Gure
tun in Divino ſuperiores, canoni citato Tridentini addi
n. IN poſtulaverint, Italis recuſantibus: Interim ta-
1. An H men Maldonatus de Ord. c. 8. putat: eſſe ſdei
Alleel proximum: Eſtius, effe efficaciter deduétum ex
201 S. S. Litteris: & Facultas Pariſienſis oppoſitam
in/ ſententiam notavit, ut fallam, verbo Dei contra-
pul riam, & olim a. 166 4. a ſe reprobatum.
n Schol. 2. Aetius Presbyter Arianus Sæculo 4tο in. Softasntesy
ne. . vidia ſtimulante, quod Epiſcopatum obtinere opjegia-
MMonn non poſſet, ut ſeipfum ſolaretur, docuit, nihil nes.

el⸗ § 5 eſſe

1

650 Caput XIX. .
eſſe diſcriminis inter Epiſcopum & Presbyterum.
Similiter Wicleffus, poſtquam a ſpe conſequendi
Epiſcopatum Wigornienſem dejectus fuit, Aetii
inſaniam ſecutus eſt, teſte Waldenſi l. 2. a. 3. In
eodem luto hæfſit Calvinus I. 4. inſt c 4. & in
hoc errore propugnando plurimum deſudarunt re-
centiores Puritani, præſertim Blondellus. & Sal-
maſius ſub larvato nomine Wallonis Mefſalini. I.
Quia in primitiva Eccleſia iidem fuerunt Presby-
teri & Epiſcopi. Sic Act. 14. v. 22 legitur,
Apoſtolos conſtituiſſe per ſingulas civitates res-
buteros, id eſt, Epiſcopos. Et c. 15. v. 2. 6. 22.
numerantur conventus Apoſtolorum & deniorum
x g*οSuνταoν. 1. Tim. 4. v. I4. univerſus ſacrorum
miniſtrorum cœtus vocatur Presbuterium. Et c 5.
v. 17. Presbyteri appellantur ii, qui præſunt. Et
Act. 20. v. 17. Preshyteri a S. Paulo convocati
dicuntur v. 28. Epiſcopi. Et Philipp. r. S. Paulus
gratiam apprecatur Sanctis omnibus cum Epiſcopis
& Diaconibus, nulla Presbyterorum ſaéta mentio-
ne. Keſp. Ex dictis (S. 1158. Schol. 2.) patet,

Presbyteri & Epiſcopi vocabula olim fuiſſe com-

munia, munia tamen, ordo & gradus ſemper

fuerunt diſtinéta, uti ex (§. 11590) conſtat. II.

S. Chryſoſtomus hom. II. in ep. Tim. ait: Inter
Epiſcopunz & Preshisterum intereſt fere nihil, quippe
& Preshiſteris Eccleſic cura promiſſa eſt, & quæ
de Epiſcopis dixit, etiam Presbyteris congruunt.
Et S. Hieronymus in c. I. ad Tit. totus eſt in eo,
ut Presbyteros Epiſcopis æquales faciat, unde do-
cet I. eundem eſſe Presbyterum & Epiſcopum,
& easdem in utroque dotes requiri. 2. Epiſco-
porum diſtinctionem a Presbyteris initio Eccleſiæ
non fuiſſe, ſed ad Schismata vitanda inſtitutam
eſſe. 3. Olim communi Presbyterorum, & Epiſco-
porum conſilio res Eccleſiæ adminiſtratas fuiſſe.
4. Epiſcopos magis Eccleſiæ conſuetudine, quam
diſpoſitione veritatis Dominicæ Presbyteris eſſe
ſnperiores. Et in ep. 85. ad Evangel. agit con-
tra quendam, qui Diaconos Presbyteris Preſere⸗
at,

lat, do
opos,
Mratlan
r ſ ele⸗
Eyſcopu
eratoren
uittriun
1M. Kl
U,fcopi
Mesdytei
Nunbs he
Dicopor
1 enden
Dine, 90
litcopor
Non foiſſe
blumne
iſtiei in
Co pſn
oad h
3 iit, 0
Meipten
nl pe
ugs De
ſtone l
o ned
ene ſu
1Onſnern
Uigbein
er Mesb
Dilithbn⸗
erdo

iignitas

et ſe
utum
e0 P
Atatis
lins,
Unt.

Preshyten
conſeglen
I1s fuit, N
lL. rl
t eri⸗
jeſudimntt

eii
erunt
„22 lehn
Nr

G im
etus ſnnm
riim itj
praſnt!
Olo cobron
h.r. Kl
Cumn Lpito:
ſacta meni
01. 2) M.
ſiſe er⸗
ds ſn
conlat
n. Ait! N

De Ordine. 65 1

bat, docens, eosdem eſſe Presbyteros, & Epi-
ſcopos, & ait, a Marco Evangeliſta usque ad
Heraclam & Diongſium Presbyteri ſemper unum
ex ſe eletum in excelſiori gradu collocarunt, quem
Epiſcopum nominarunt, quomodo ſi exercitus Im-
peratorem faciat, aut Diaconi eligunt de ſe, quens

indaſtrium noverint, & Archidiaconum vocant.

Reſp. S. Chryſoſtomus ſolum vult, quod ſubinde
Epiſcopi Presbyterorum nomine deſignentur, &
Presbyteris etiam cura animarum committatur, &
munus baptizandi ac abſolvendi dependenter ab
Epiſcoporum jurisdictione. S. Hieronymus dicit
I. eundem eſſe Epiſcopum, & Presbyterum no-
mine, non vero Ordine & Charactere. 2. dicit,
Epiſcoporum diſtinétionem a Presbyteris ab initio
non fuiſſe niſi in remedium Schismatis, quantum
ad uſum externæ jurisdiétionis ac regiminis Eccle-
ſiaſtici, in cujus partem vocabantur Presbyteri, &
quo uſu ob Schismata privati fuerunt, non vero
quoad Characterem & jurisdictionem in radice.
3. ait, olim communi confilio Epiſcoporum &
Presbyterorum gubernatas eſſe Eccleſias, ſed non
æquali poteſtate & auétoritate 4. quando ait,
magis Eccleſiz conſnetudine quam Divina diſpo-
ſitione Epiſcopos eſſe majores Presbyteris, ſtat
pro nobis, docet enim, a Divina diſpoſitione
hanc fuperioritatem deſcendere, quam Eeccleſiæ
conſuetudo ſemper obſervavit, & probavit. De-
nique in ep. ad Evang. ſolum indicat, Epiſcopum
ex Presbyteris electum fuiſſe, ficut Imperator ex
militibus eligitur, qua eleétione & conſecratione
facta eſt illis ſuperior. III. Presbyteri heapent
Sacerdotium, quod juxta Patres eſt præſtantiſſima
dignitas: Et S. Auguſtinus Epiſcopus non aude-
bat ſe præferre S. Hierongymo Presbytero, &
totum diſcrimen inter Epiſcopum & Presby terum
in eo ponit, quod primum nomen officii, alterum
ætatis ſit. Keſp. Sacerdotii culmen eſt Epiſco-
patus, ad quod non omnes Sacerdotes alcen-
dunt. S. Auguſtinus ex humilitate dicit ſe mino-
rem

652 Caput XIX.

vem & Hieronymo ætate & eruditione, non vere
Ordine Epiſcopali: & quia nomen Epiſcopi ſuper-
inſpeétorem ſignificat, ſufficienter ab eo, quod
ab ætate ducitur, diſtinguitur.

H. 1160.

Epiſcova- Ordinatio Epiſcopalis videtur eſſe verum

tus oſt Sa-

dramen-

tum di-

Sacramentum a Sacerdotio natura & Cha-⸗
ractere diſtintum. Nam r. Tim. 4. c. 14.

ſtindum Apoſtolus loquitur de ordinatione Timothei
a Sacer- non folum in Sacerdotem, ſed etiam in Epi-
lKotio.

ſcopum, uti S. Chryſoſtomus, S. Anſel-
mus, & S. Thomas obſervant: Sed ibi ſer-
mo eſt de vero Sacramento: (G. 1130.)
Ergo etiam Epiſcopatus eſt verum Sacra⸗
mentum. 2do. Tridentinum Seff. 23. c. 4.
ait, Epiſcopos ad Ordinem Hierachicum præ-
cipue pertinere: eos eſſe poſitos a Spiritu
S. regere Eccleſiam Dei, poſſe confirmare,
& ordinare, quod inferiores Ordines non
poſſunt: ſed in ordine Hierarchico ponitur
quis per verum Sacramentum: Ergo Epi-

fcopatus eſt verum Sacramentum. 3 tio. Pa=

tres Ordinationem Epiſcopalem vocant Sa-
cramentum. S. Leo ſerm. I. in die anniv.
aſſumpt. Cum ſiujur Divini Sacerdotii Sacra-
mentum etiam ad humanas pervenit ſunktioner.
S. Gregorius I. 4. in I1. Reg. c. 5. Qui in
culmine ponitur, Sacramenta accipit undtionit.
44ο. Epiſcopatus habet omnia ad verum Sa-
cramentum requiſita: habet enim manus
impoſitionem ceu materiam ſenſibilem & ora-
tionem tanquam formam: inſtitutus eſt a
Chriſto, & quidem tunc probabiliter, eande
Chri⸗

(idus
Mr, G
Ui grati
tian co
khius te
Kerawen
1Mesbyt
tonenn,
en 1Pke

Jun exte

fet gid
rumn ch
ulss et
I, & 1
1l ellet
tem nor

N Anti

hvent

nen &
d tuntn
novun
Can
erantut

tſkiam:

lo ait
teratds
JGOd S
unum, 4
lerend
ortin
II rime
Nler .
mte
COnſecr
JuOad
Roſehte

De Ordine. 653

re,m Chriſtus dixit joan. 20. Sirut miſit me vivens
Eplnide Pater, & ego mitto vor. Accipite Spritum J.
deiE ubi gratiam & jurisdictionem dedit: Sicut
etiam collatio gratiæ clare patet ex citato
æpius textu I. Tim. 4. Ergo eſt verum
Sacramentum. Et quidem 5to. diſtinétum
r elen à Presbyteratu, quia habet ſpecialem Ordi-
tum dG nationem, gratiam, Characterem & poteſia-
tem a Presbyteratu diſtinctam; ſi enim eſſet

im. . e . .
de lui ſolum extenſio Characteris Sacerdotalis, vel
tannh eſſet quid reale, & ſic non foret ratio, cur
SHA novum characterem non imprimeret, cum
,„ N. Ul

gel qualis efficacia ad extendendum characte-
G I rem, & novum imprimendum requiratur:
„„vel eſſet relatio rationis, & ſic poteſtatem

N

D realem non conferret.
chicundMgke Schol. Antiquiores Theologi cum S. Thoma, & S. Solviantur
95 1 . Bonaventura docent, Epiſcopatum non eſſe Or- objeſtio⸗
confrmn. dinem & Sacramentum a Presbyteratu diſtinétum, nes. l
8 . ſed tantum extenſionem Characteris Sacerdotalis
Orcdindn ad novum officium, & ampliorem poteſtatem. I.
ico Quia in Eccleſia ſeptem ſolummodo Ordines nu-
E mnmaerantur: & Epiſcopatus non ſpectat ad Eucha-
glik⸗ riſtiam: imo ſic etiam Archiepiſeopatus foret
vent Ordo diſtinétus. „eſp. Epiſcopatus & Presby=-

teratus ſub uno Ordine Sacerdotali continentur,
quod Sacerdotium in duos Ordines dividitur,
unum, quo traditur poteſtas S. S. Euchariſtiam of-=
4 ferendi, alterum, quo datur poteſtas confirmandi,
GI & ordinandi. Hinc S. Optatus 1. 1. Epiſcopos
3 hai. in primo, Presbyteros in ſecundo Ordine ponit.

Deinde Epiſcopatus ad S. S. Euchariſtiam ſpectat,
an conferendo poteſtatem, Sacra Ordinatione illos
in . conſecrandi, qui S. S. Euchariſtiam conficiunt.
enku⸗ Archiepiſcopatus ab Epiſcopatu ſolum differt,
1 quoad ampliationem jurisdiétionis, non quoad
ni Poteſtatem. II. S. S. P. P. paſſim affirmant, Sa-

⸗H cer-

6 54 Caput XIX.

cerdotium eſſe præſtantiſſimum gradum, ad quem otius

homo elucéctari poteſt: Ergo non datur gradus ex- (phejen
cellentior. Kefp. Patres loquuntur de Sacer oatin
dotio, quatenus duos diverſos Ordines comple- (dine
Etitur. Cvum crin
G fetorqbet
.1I161.
J in Patriar
Epiſcopa- Ordinatio Epiſcopalis neceſſario ſupponit mmn

tues Suppo- Ordinem Sacerdotalem, ſine quo irrita & mwlr
net Sed nulla eſt. Imo. KEKpiſcopus eſt Sacerdos, & um
ondota- quidem ſummus: (G. 1158.) Ergo Sacer- 4. lp.
lem. dotalem Ordinem neceflario fupponit. 2do. ammurs
Concilium Sardicenſe lſchyræ Ordinationem meſiade
reprehendit, quod, cum Presbyter non eſſet, uumil,
Epiſcopus in mercedem calumniæ contra (dunl
S. Athanaſium prolatæ ab Arianis creatus laat
fuiſſet, eamque vel ex eo ſolum capite nul- Cnfti
lam eſſe dicit, quod Presbyter prius non mi wore
fuiſſet: ſimiliter Kpiſcopi Agyptii, & Cle- il, l
rus Alexandrinus Timothei Geluri Ordina-
tionem rejiciunt, quod Epiſcopus ſine ma- M 4
nus impoſitione extiterit, ſed neque prio- 1
rem habens Presbyteratus Ordinem Baptis- *
ma fecerit, id eſt, uti Hallier explicat, ſo- e

1„ U 1 . Oräiwnt
lemni & Epiſcopali ritu baptizaverit. d
fente
Solvuntur Schol. I. P. Martene de ant. rit. c. 8. a. 3. colli- *“
objekio- gere videtur, olim nonnullos conſecratos fuiſſe nie e⸗
16655. Epiſcopos, qui non erant Presbyteri. I Quia iungtt
Coeleſtinus P. ep. 2. ad Epiſcop. Brov. Vienn. & Unlter
Narbon. conqueritur, quosdam Epiſcopos eſſe or- nitir
dinatos ſine ullis Eccleſiaſticis Ordinibus. Et “
Photius ep. 70. ait, apud Latinos conſecrari in Auize
Epiſcopos Diaconos non ſuſcepto prius Presby- 1öllen
ratu. Keſp. Cœleſtinus conqueritur de omiſſis kenten
gradibus inferiorum Ordinum, & de interſtitiis len
non ſervatis, non vero de omiſſo Presbyteratu. mniit

Pho-

De Ordint. 6055

un, ice photius calumniæ reus conviétus eſt a Ratramno
torguudue Corbejenſi l. 4. contr. Græc. c. 8. Et ſolum in
ur de N eo Latinos reprehendit, quod non probatos in
dines an Orgdine Presbyterali ad Epiſcopatum affumerent,

quam criminationem Nicolaus I. in ipſos Græcos
retorquet, qui Photium laicum ſex dierum ſpatio
in Patriarcham conſecrarunt. II. Cœcilianus Dia-
Mlio liget conus in Epiſcopum conſecratus eſt, quia S. Op-
i⸗ in tatus l. 2. contr. Parmen. Ordinis Sacerdotalis in
acerice eo non meminit: Et Conſtantinus Pſeudopapa teſte
uctlichl Anaſtaſio Biblioth. ex Diacono Epiſcopus factus
Ig eſt. Reſp. Cœcilianus Presbyter fuit, nam ipfe
poplt. 4 contra adverſarios ſuos ita argumentatur: fi nihil
accepi a Felice Aptungitano traditore, uti vos cri-
minamini, quando Epiſcopus faétus ſum: Ergo

ar nan
r rc nec quando ab eo Presbyter ordinatus fui, & ſic
nuk ſolum eſſem Diaconus: S. Optatus vero Ordinem
Alis deii Sacerdotalem in eo jam fupponit. Ordinatio
1 caglen Conſtantini intruſi reprobata fuit, & merito ſup-
er its n poni poteſt, eum prius Presbyterum ordinatum
ti,40 fuiſſe, licet Anaſtaſius de hoc fileat.
urj Ctr . 1
vin 1 Schol. 2. Apud Latinos Epiſcopus hoc ritu ordina- Kitus Or-
1s ⸗ tur. 1. Conſecrator accepto libro Evangeliorum dinationis
degle mm ilum apertum adjuvantibus Epiſcopis aſſiſtentibus Epezſcova-
vemn hin nihil dicens imponit ſuper cervicem & ſcapulas lis apud
exolictt ordinandi. 2. Conſecrator, & aſſiſtentes Epiſco- Latinos.
it pi ambabus manibus caput conſecrandi tangunt,
dicentes, accipe Spiritum S. &c. quo diéto con-
23 . ſecrator ſtans depoſita mitra dicit: Propitiare Do-
6 1 mine & c. 3. Conſecrator caput eleéti Chrismate

7 8
bin⸗ i inungit, dicens: Ungatur, & conſecretur Ec.

en ſimiliter & ambas ejusdem manus, dicens: Un-

nrrchn Kanthe⸗ manus &c. 4. Conſecrator baculum pa-
L0N

oralem benedicit, & dat conſecrato, dicens:
Accipe baculum &c. 5. Annulum benediéctum dat

m. . .
eckek. conſecrato, dicens: Accipe annulum &c. 6. Con-
gii ſecrator accipit librum Evangeliorum de Scapulis
3

conſecrati, & adjuvantibus Epiſcopis aſſiſtentibus

tradit eum clauſum conſecrato tangenti illum,
dicens:

Erccos.

Caput XIX.

dicens: Accipve Evangelium & c. 7. Conſecratof
mitram benedictam imponit capiti conſecrati adju-
vantibus Epiſcopis aſſiſtentibus, dicens: Imponi-
mus Domine &c. Denique chirothecas benedi-
Stas manibus conſecrati conſecrator inſerit, di-
cens: Circumda Domine &c. vid. Pontif. Rom.

Schol. 3. Apud Græcos Epiſcopus hoc ritu conſe-

cratur. r. Ordinandus ad Pontificem aliosque
aſſiſtentes Epiſcopos ad altare deducitur, ibique
fronte Altari inenambens utrumque genu feétit.
2. Pontifici chartam porrigit Chartophylax, in
qua hæc verba leguntur: Sußfragio & conſenfi
Deo amabiliſimorum Epiſcovorum & Keverendo-
rum Presb'’fterorum, Uivina gratia, quæ ſemper
infirma curat, & za, qux deſunt, adimplet, pro-
movet N. Deo amabiliſſimum Preshiſterum in Epi-
ſcopum a Deo cuſtoditæ civitatis N. Oremus pro
po, ut, venigt ſuper eum gratia S. S. Spiritus.
3. Pontifex una cum pallio impoſita mann Evan-
gelii librum explicans imponit cervici & capiti
ordinandi contingentibus aliis Epiſcopis, & tres
cruces in ejus capite exprimens, manumque ei
impoſitam tenens dicit orationem: Domine Deus
c. qua expleta unus aſſiſtentium Epiſcoporum
ſubmiſſa voce a vicinis Epifcopis ſolum audienda
dicit: In pace Dominum precamur &c. 4. Pon-
tifex impoſita manu vertici ordinandi orat: Do-
mine Deus noſter &c. & dicto, Amen, elevat
Codicem Evangelü, ſanéctæ menſæ imponit, pal-
lium ordinato imponit, dicens: Dignus &c. Or-
dinatum oſculatur cum reliquis Epiſcopis, & poſt
acclamationem conſeſſum conſcendit conſecrator
& Ordinatus, qui primus ſedens lecto Apoſtolo
bacem precatur, primus communicat, & ordi⸗
nanti ac reliquis S. Communionem adiſtribuit.

Si., 1162.

eri
oſtio.
UentiOrdin
I Dpilco
ro manu
II.1. Etig
Mterih elle
incans S
leſeia
okt in .
Uch. Eccl.

l

foni con
Kchmn D
enduin
robiat
Pltir, N
Its Nuie
uII R,

morin,

ullm,
lin E.
Ptio Co
kferant,
Chrpſok
bu iſi
ultt: 41
Itel ſup
iuni ſi
Neonis
1 tenente
Elllarin

Ai E-

Ulran 1

De Ordine. 5657

1 Conlern
Onlertti i R. 1I62.
cens: t . ——
thect ſerg Materia eſſentialis Epiſcopatus eſt manus Materia

or iiie impoſitio. Quippe materia eſſentialis Sacra- Exiſcopa-
bonitlu menti Ordinis eſt manus impofitio. (F. 1130.) us.
Sed Epiſcopatus eſt Ordo & Sacramentum:

einu. Ergo manus impofſitio eſt materia ejus eſſen=
fieem d lalis.
neen ien Kialis.
lucitur,

en Sehol. I. Etiam impoſitio Codicis Evangeliorum eſt impos
ttopkohti materia efſentialis Epiſcopatus. Et forma Oratio ſitio libyés

o Gint invocans Spiritum S. tum quia eſt antiquiſſima, Ervang.
&hm in EKecleſia Latina & Græca uſurpata, cujus men-

1, ge Lio fit in Conſtit. Apoſt. S Dionyſio c. 5. Hie-
niimnti, rarch. Eccl. S. Chryfoſtomo hom. de Legislat. &
en Concil Carthag. IV. cap. 2. tum quia huic impo-
. eI tioni conjungitur forma, quæ Tpiritualem ejus
Sn efletum figniſicat, fcilicet gratiam necefiariam ad

muIIhn fuſtinendum pondus Evangelicæe prædicationis.
wii d Won obfiat J. Quando codex Evangeliorum im-
b, ponitur, nulla verba pronuntiantur, & nullibi
inuNI Patres huic impoſitioni ſpecialem effectum tri-
Diuh ecuunt. Ezſp. Sufficit, quod, quando hic codex
LSicn imponitur, dicantur illa verba: Accipe Spiritums
Mun ilen Sanklum, & conſecrator dicat orationem: Propi-=
Ee 1 lr tiare &c. quia cum his moraliter conjungitur im-
ndi en H pofitio Codicis. Patres vero, qui hunc ritum
Huen, & referunt, ei ſpiritualem effectum tribuunt, uti

npont „ S. Chryſoſtomus hom., de legislat. et dAiſcat, ſe
s e legibus iſtis ſubjici. II. Impoſitio hujus Codicis

P, variat: aläi clauſum, alii apertum imponunt?
tdnn Greæci ſuper caput, & cervicem imponunt, Ne-
on ſtoriani fupra dorſum: S. Clemens jubet, ut
AH a Diaconis: Pontificale Romanum, ut ab Epiſco-
rtei pis teneatur. NXep. Varietas hæc nonniſi acci-

dentaria eſt: & Diaconi librum non imponunt;
ſed ab Epiſcopo impoſitum tenent, ne labatur.

Schof.
Pitn Schram Infiit. Theol. Tom. III. Tt

Caput X. IX.

An tres Schol. 2. D. Tournely putat, ad conſecrationem Epi-
Epiſcopi
ad conſe-
crationem
necehario
requiran⸗
tur.

ſcopi duos ſaltem Epiſcopos comminiſtros ita ne-
ceſſario effe adhibendos, ut fine illis non ſolum
illicita, ſed & irrita ſit ordinatio, in quo nequi-

dem Papa diſpenſare poſſit. Verior ſententia vi-

detur docens, plurium Epiſcoporum præſentiam
ad valorem Epilcopalis ordinationis non requiri;
ſed tantum ad liceitatem 1. quia S. Timotheus
Conſecratus impoſitione manuum Presbyterii, di-
citur pecialiter a S. Pauloé tantum ordinatus
2. Lim. T. V. 6. Et S. Titus in Creta poſt diſceſ-
ſum Zenzæ & Apollinis ſolus remanſit, ut conſti-
tueret per civitates Presbyteros, quo nominée
etiam Epiſcopos intelligi colligitur ex ep: ad

Tit. 1. V. 7. Deinde 1. 8. conſt. Apoſt. c. 27. le-

gitur, rogente neceſſitate Epiſcopum ab uno ordi-
nari. Item S. Gregorius M. I1. 10. epiſt. 64. ad
S. Auguſtinum Anglorum Epiſeopum ei concedit;
ut ſine aliorum Epiſcoporum præſentia Epiſco-
pum ordinare poſſit: & ſubdit: nam quando dé
Galliis Epiſcopi venient, illi in ordinatione Epi-

Pobet,
ſeopos,
y. tefe
1n Ppiſe
Cintumm
keri ſol
Athun
Uetrope
ofüla
Nepienle
Tophm 1
lit: Nt l
Eepoltion
kins ali
p Ar
Pleopum
mlinati
tinere,
ſeica fi
uuſican
Uet, en

ſcopi tibi teſtes aſſiſtent. Ergo potius ſunt teſtes;

quam Ordinantes Deinde Theodoretus I. 5. niſt.
Cc. 23. refert, Evagrium ordinatum fuiſſe Epiſco-
pum Antiochenum a ſolo Paulino, & licet auli-
nus contra canones erraverit, nunquam tamen
de valore Ordinationis Evagrii diſputatum fuit:
imo Innocentius ep. 22. ad Bonifac. ordinationes
ab Evagrio factas ratas habuit: & in ep. ad Vi-
Sricium ideo ad Ordinationem Epiſcopi plures
Epiſcopos requirit, ne furtivum præſtitum benefi-

cium videatur. Denique an. 1686. die 29. Dec.

Innocentius XI. indulſit Godefrido Epiſcopo Wir-
ceburgenſi, ut ab uno Epiſcopo cum aſſiſtentia
duorum Abbatum conſecraretur: teſte Gavardo
tom. 6. Theol. MWec dicas I. Præſentiam duorum
ſaltem Epiſcopotun probari ex Traditione, ſcili-
cet. ep. 68. S. Cypriani, & can. 5. Conciiii An-
tiocheni ſtatuentis, aliter quam per plures factam

Ordinationem non valere. Ne p. Traditio ſolum
pro⸗

8 Piton
lin pab
lI. 8
kl bel
Uilang

De Ordine. 65

Ktionend probat, ad licitam ordinationem requiri tres Epi-
Rrosinr ſcopos, non vero ad validam. II. Syneſius ep.
8 von ſin 657. refert, Siderium, à ſolo Philone Cyrenenſi
uo e in Epiſcopum Palæsbiscum contra omnia jura or-
ſeltettnt dinatum eſſe. Keſp. Syneſius ordinationem Si-
n eſeti derii ſolum ut illicitam reprobat; nam aſſerit;
hon kgli S. Athanaſium Siderium Ptolæmaidem miſiſſe, ut
8. Timole Metropolitanam Eccleſiam gubernaret, non me-
esbyteii t morata iteratione Ordinationis. III. Concilium
im glin Regienſe a. 439. Armentarii ordinationem in Epi-
kili ſcopum reprobat, quia a duobus Epiſcopis facta
ſt, unti fuit: Et Concilium Arauſicanum I. can. 21. poena
gto wn depoſitionis punit illos Epiſcopos, qui pauciores
er tribus aliquem in Epiſcopum conſecraverint.
oK. c Reſp. Armentarius a Cöncilio Regienſi in Chore-
ib vr piſcopum quidem redigitur, ita tamen, ut ab eo
eit e. ordinati in Clero remaneant, & ille non quidem
ei dle: ordinare, ſed tamen confirmare poſſit, adeoque
ſenti Valida fuit ejus Ordinatio. Similiter Concilium
n guih Arauſicanum ordinationem illam illicitam folum
ſinton, habet, cum non jubeat eam reiterari.
ſont, 8
en l, H. 1163.
ie pifcopi officia ſunt t. docere, & verbi Oficia
dne Divini pabulo paſcere oves ſibi commiſſas viſcopi.

Pltn, Matth. 28. docete omner genter, & hoc vel per
imm ſe, vel per alios viros idoneos, fi forte ipſe
9 Epiſcopus legitime impeditus fuerit. Trident.
ſon 1 Seſſ. s. de ref. 2. Sacramentum Confirmatio-
ee nis, & Ordinis adminiſtrare; ad quod requi-
Atur, ut in diceceſi ſua diligenter reſideat.
ie 3. Invigilare diſciplinæ ac morum Sanctitati,
e Ee pro data auctoritate rebelles coercere,
fne ungde juxta Tridentinum Seſſ. 24. cap. 3. de
ii/, ref. diœceſin ſuam per feipſum, vel ſi impe-
e ditus ſit, per ſuum Vicarium Generalem vi-=
ſitare debet. Vide Inſt. J. E. tom. 1. J. 266.

574. Tt 2 §. 1164.

660 Caput XIX.

H. 1164. Vjnn0
Epiſcopi Ex his Epiſcoporum officiis apparet, eos d r
Junt ne- eſſe Eccleſiæ neceſſarios. Imo quia Epiſco- Kinant,
ceſſarii, patus eſt inſtitutionis Divinæe (1160.) & Elen n
permanenter in Eccleſia ſtabilitus: Ergo efſt iiſe
in Eccleſia neceſſario retinendus. 2do. hocd ſibe i

legerent,

probat S. Chryſoſtomus hom. 34. in ep. H
Hebr. Magiſiratuin ducemque & rektorem mt, 0d

non habere malum eſt, & argumentum multa- rent Ker
rum calamitatum, & principium defebktus Ordi- Erhl z
nis & verturbationis as confuſionis . . . ita n
eininandi

etiam ſi a grege paſtorem abſtuleris, omnia ever- Eel
tiſti & deleviſti. 3tio. Accedit damnatio ſe- Rud⸗
quentium propoſitionum facta a Sacra fa- (relit
cultate Pariſienſi, excerptarum ex duobus uacos io
libellis, quorum priori titulus eſt: Modeſta W onhn
& brevir diſcuſſio aliquarum aſſertionum D. Ueell,
Kelliſoni in tractatu de Eccleſ. Hierarch. Au- Aulniuh
ore Nicolao Gnithæo. Alteri: Apologia pro ihr
. — . . . . 01.
modo procedendi &. ſedie Apoſtolicæ in regendit ezei
Angliæ Catholicis temvore perſecutionis, Aulo kE arch
re Daniele a Jeſu. In his ſequentes propo⸗ lenen.
ſitiones ſunt damnatæe. I. Ordinatio Pre- ullimt.
byterorum, & miniſtrorumi Eccleſiæ ſola eſt ulnai
cauſa, quæ infert neceſſitatem Epiſcogorum. Vnd
2. Ponamus Ordinationem Sacerdotum, & mi- ñn
niſtrorum Eccleſiæ non eſſe neceſſariam in Ec- aen
cleſiis, ſequitur ſtatim, non eſſe opus, ut Ee- iſton
cleſia univerſalis gubernetur ab Epiſcoxir, qui mfinii

ſfupertores ſint Sacerdotibus, &c. ler
Quinam Schol. Quæritur: An Chorepiſcopi fuerint veri Epi⸗ wen
fuerint ſcopi: Chorepiſcopus autem ex etymo nomi⸗ en pe
Chorepi- nis eſt Epiſcopus ruris vel pagi. Chorepiſco- liſope
copi. porum prima mentio occurrit in Concilio An- iocheno

cyrane

alet, el
1
IIbo)
Eine
A0 lo
4. in 4
5 fohnn
tun ml
eliu t
..,3

Onnig ,n

tnet †

rli
ex Gvok
i: M
rtionun
rrel. 4
Hobgirn
in tgin
ir, A⸗

Ctes ge.

Hnnti⸗ N
iſeoren
,
iin i .

De Ordine. 661

eyrano can. 12. Et in Concilio Neocæſareenſi
can. II3. quæ Concilia cum fuerint celebrata

circa annnm 314; cumque Chorepiſcopos non in-

ſtituant, ſed inſtitutos fupponant, dicendum eſt.
ſaltem ſub finem Sæculi tertii Chorepiſcopos ex-
titifſfe. Ab initio inſtituti fnerunt, ut in pagis
vice Epiſcoporum fungerentur, Eccleſiss rurales
regerent, pauperibus eleemoſynas diſtribuerent;
formatas, & pacificas communionis litteras da-
rent, Ordines minores & Subdiaconatum confer-
rent, Sacramentum Confirmationis adminiſtrarent,
templa ac Virgines conſecrarent. Cum vero in
occidente Epilcopalia jura invaderent, de illis
eliminandis actum eſt Sæculo Svo. Item cum
Sæculo Svo & 9no nonnulli Epiſcopi ex deſidia,
& functionum Epiſcopalium tædio ſubſidiarios
Chorepiſcopos eligerent, in quos levi pretio con-
ductos totum onus Epiſcopale rejicerent, dum
ipfi opibus otio & quieti in aula Principum in-
dulgerent, hic abuſus Carolo M. anſam dedit, ut
in Capitularibus 1 6. c. 121. Chorepiſcopos abro-
gari faceret: Et tandem circa medium Sæculi

zomi Chorepiſcoporum Ordo in Oriente & Ocei-

dente penitus extinéctus fuit. Hi Chorepiſcopi per
ſe & ordinarie fuerunt tantum Presbyteri, nam
S. Leo ep. 88. prohibet, ne Chorepiſcopi Chrisma
conficiant, eoque frontes baptizatorum fignent:
In Concilio Ancyrano prohibentur ordinare Pres-
byteros & Diaconos; & in Pontificali Maronita-
rum apud Morinum de Sacr. Ordinat. p. 2. ea ſo-
lum cœremonia, qua Archipresbyteri & Archi-
diaconi ordinantur, & quidem ab uno tantum
Epiſcopo, & in pagis & ruribus ſolum fuerunt
conſtituti, cum tamen juxta can. 6. Sardicenſem,
& S. Leonem in ep ad Epifc. Mauritaniæ in ur-
bibus tantum Epiſcopi collocarentur, ne Epiſcopi
nomen & Aucoritas vilipendatur. Subinde ta-
men per accidens Chorepiſcopi conſecratione
Epiſcopali donabantur: uti patet ex can. 10. An-
tiocheno, in quo permittuntur Chorepiſcopi or-
Tt 3 dinare

662 Caput XIX.

dinare Presbyteros & Diaconos, ſi Epiſcopi con= llohel
ſecrati fint. Deinde Cathari & Ariani Epiſcopos ſihnlos
etiam in pagis conſtituerunt, uti patet ex Apol. 2. 1linn
S. Athanaſii, qui deinde ad Eccleſiam revertentes , ue
juxta can. 8. Concilii Nicæni, ſi ita videretur
Epiſcopo, Chorepiſcopi conſtituebantur. Item
Epiſcopi etiam Catholici, ſi forte ad propriam

Eccleſiam regendam accedere non poterant, aut Uiniſte
inde injuſta perſecutione abire cogerentur, ne bolus .
honore penitus privarentur, ad aliquem Chorepi- Ais,
ſcopatum promovebantur: Ergo ſubinde Chore-
piſcopi erant veri Epiſcopi. Dicis I. cum Tour- e⸗ dun
nely, qui putat, Chorepiſcopos ſemper habuiſſe N Al .
conſecrationem Epiſcopalem: quia in Concilio Vtnaront.
Ancyrano c. 12. & Antiocheno c. 10. ſolum pro- Ubes Per
hibetur Chorepiſcopis, ne fine licentia Epiſcopi ntitnerun
oOrdinent: Ergo ſaltem ordinare poterant, adeo- Uthens
que Epiſcopi erant. Reſp. Quando Canon Ancy- a
ranus licentiam Epiſcopi requirit, non 10 uitur ad Titu
de ordinatione, ſed de imperio & commiſſione, bit Apot
non enim utitur verbo xsiιτοερι ſed eir gon r e e (ehea
ordinationem abſolute prohibet. Ex Canone Coneliu
Antiocheno tantum ſequitur, aliquos Chorepiſco- io l
pos habuiſſe conſecrationem Epiſcopalem. II. S. l
Baſilius ep. 181. acriter reprehendit Chorepiſco-⸗ elanehn
pos, quod non præmonitis Epiſcopis aliquos in Ubitet, 3
Sacerdotalem numerum cooptarent: Ergo valide, Uls crabo
etfi illicite ordinabant. Reſp. S. Bafilius non lo- olitione
quitur de ordinatione Sacerdotali, quia non uti= in coe
tur verbo zetgoroiz, ſed de electione eorum, qui bt
ad Sacerdotium ab Epiſcopo promovendi erant, etlum
in quo peccçabant Chorepiſcopi, quod inter ini- t isgu⸗
. tiandes, & præſentandos Epiſcopo aliquos coop- Muymos
tarent, quos Presbyteri & Diaçoni indignos eſſe in Dnlif
aſſerebant, & de hoc Epiſcopum non monerent- nehſte
III. Nicolaus I. in epiſt. ad Rodulphum ſcribit; nnt
non iterandas eſſe Ordinationes factas a Chorepi- nommin
ſceopis, quia ad formam 70 diſcipulorum Chorepi- linn Rp

ſcopi fadt ſunt, quos quis dubitet Epij coporum ha- Handünun
buiſſe oficia. Reſp. Chorepiſcopi 11 Ofainattene hyrmn

De Ordine. 663

5

plronien Epiſcopali conſecrati erant. Inter Septuaginta di-
Pyihrnr ſcipulos non omnes fuerunt Epiſcopi, imo illis
er Al ut diſcipulis non competebat Epiſcopalis Auctori⸗
refentts tas, quæ ſolis Apoſtolis propria erat.
tn Wieenn V
utnk. Ie BV.II65.
d poptn N “
tennt,u Miniſter Ordinarius Sacramenti Ordinis Miniſter

en eſt ſolus Epiſcopus. Imo. Enim S. Scriptura Ordinis.
ar non aliis, quam Apoſtolis, quorum ſucceſ⸗
u ſores ſunt Epiſcopi, jus ordinandi tribuit.
A Sic Act. 0. Apoſtoli ſeptem primos Diaconos
Cmkh ordinarunt. Et c. 14. V. 22. Paulus, & Bar-
hn nabas per ſingulas Eccleſias Presbyteros
aMn conſtituerunt. 2. Tim. I. V. 6. a. S. Paulo Ti-
unt s motheus fuit ordinatus: & I. Tim. 3. & 5.
mnee Et ad Titum I. his ambobus Epiſcopis præ-

lognin E: . .
e fſcribit Apoſtolus, quibusnam manus impo-
enH nexe debeant. 2do. Patet ex Traditione.

e S. Cornelius in ep. ad Fabium relata ab Eu-
Hogir ſebio l. 6. hiſt. c. 43. ſcribit, Novatianum
n. hæreſiarcham, cum Epiſcopatum Romanum
ambiret, acciviſſe tres Epiſcopos ex Italia,
+R’ quos crapula oppreffos adumbrata manuum
IH impoſitione Epiſcopatum ſibi tradere, per
ne vim coegit. S. Epiphanius hær. 75. inſecta-
um6 tur Aetium, qui Presbyteros Epiſcopis æqua-
dien pat, iisque jus ordinandi tribuebat. S. Hie-
oH ronymus ep. ad Evang. ait: Quid facit ex-

eng cepta ordingtione Epiſcoput, quod non Jaciat
Ts Presbyter? S. Chryſoſtomus, Theodoretus
n &c. nomine Presbyterii I. Tim. 3. intelligunt
,⅓ CcCtum Epiſcoporum. Item Concilium Ale-
. xandrinum a. 310. in ep. Synod. declarat,
H Iſchyram Presbyterum non eſſe, quia fuerat

stoOe .

ohjebtio⸗
RéSe

664

Caput XIX.

ordinatus a Collutho, qui non erat Epiſco-
pus, ſed ſimplex Sacerdos. Et Tridentinum
juſte definit Seſſ. 23. can. 7. Ji quis diwerit,
Epiſcopos. .. non habere poieſtatem confirman-
di, & ordinandi, vel eam, quam huabent, illis
SNe cum PFreibiyteris communem anathe⸗
ma ſit.

Solvuntur Schol. I. Lutherani & Calviniſtæ ordinationem mi-

niſtrorum Eccleſiæ ad omnes fideles pertinere
contendunt, unde licet Paſtores miniſtris manus
imponant, & non tota populi multitudo, hoc
tamen non fit ex defectu Auctoritatis in populo,
ſed ad vitandam confuſionem, ita ut auctoritas
ordinandi miniſtros in toto populo veluti fonte
zeſideat, executio vero ſit penes Paſtores, qui
nomine & aucétoritate populi miniſterium exer-
cent. Nam I. in Concilio Niczæno I. ſtatnitur,
ut ordinati a Meletio Schismatico, & illi adhæ-
rentes, redeuntes ad Eccleſiam tanquam Clerici
fecipiantur, ſine poteſtate tamen electos a Clero
& populo Eccleſiæ miniſtros probandi & confir-
mandi, qui vero ad Schisma non defecerunt, jus
oOrdinandi habeant: Ergo Clerici eunc ordinare
poterant. Keſp. Per poteſtatem ordinandi non
intelligit Concilium Sacramentalem Ordinationem,
ſed poteſtatem eligendi, approbandi & confir-
mandi electos a populo miniſtros; nam verbum
rgexszigioseret, ſolam præelectionem Act. 22. v. 14.
ſignificat. II. Presbyteri hodie adhuc in Ordina-
tione cum Epiſcopo manus imponunt: Ergo fal=
tem funt comminiſtri. Reſp. Illa manus impo-
ſtio Presbyterornm non eſt Sacramentalis, ſed
Cæremonialis ad fraternitatem cum novis Pres-
byteris ſignificandam; nam Presbyteri nullam for-
mam proferunt, & Preshifterium 1I. Tim. 4. V. 14.
Epiſcoporam conſeſium ſignificat. II. Aaron
à Moyſe non Sacerdote ordinatus fuit: Et Sacer-
dos poteſt majus, ſcilicet conſecrare: Erge Lal
ord

oralnate,
flis pert

Aerote

Grerioti⸗
(late, nor

dera Chrig
hl 2. Vs

Ntci Seer
lurni omn.
eehto E
lien Har
pole cont
1. gnoc fin
imam T.
Colatum ce
Ulitntioe
Enng.
Eeſionandn
flepium
Anbeſlt:
Eer II. e.
leſtigs Il
Cnund.
Uüdrs cor
Mimm
len hen,
Cin kon
lilohi.
eod N
I hiie
ls Permil
temn ner
Arerdos
nn cOn
1ſch. F.
ktü,
Ummedist
le mon
natus
Ur in⸗

De Ordine. 665

N H ordinare. Reſp. Sacerdotium ad Aaron, & ejus
Tidentmn flics pertinuit, & ſatis probabile eſt, Moyſen
i, ini Sacerdotem fuiſſe: Pſ. 98. Mogſes & Aaron in
“ Sacerdotibus ejus. Quod vero Sacerdos conſe-
n dolff crare, non vero ordinare poſſit, hoc pendet a li-
u, era Chriſti inſtitutione.

Schol. 2. Vasquez & Morinus putant, poſſe a ſim- An ſm-
plici Sacerdote ex commiſſione Eccleſiæ admini- plex Sa-
ſtrari omnes Ordines, etiam Presbyteratum, uno cerdos e

natiorent excepto Epiſcopatu. Tournely vero putat, ſim- diſpenſa-
les eiie plicem Sacerdotem ex commiſſione Papæ non tione Or-
iniſtis a poſſe conferre Diaconatum. Dicendum videtur dines con-
Cltituto, 1 I. quod ſimplex Sacerdos ex diſpenſatione Papæ ferre
gs in eet primam Tonſuram, Ordines minores & Subdia- poſſt.
ut Ndon conatum conferre poſſit, quia hi Ordines ex ſola
velt ke inſtitutione Eccleſizæ originem ſuam trahunt:
Paſtorei, (§. 1136. 1146) Ergo per miniſtrum ab Eccleſia
ſteriun ar deſignandum conferri poſſunt. Deinde hoc Pri-
L. kauin vilegium defaéto Eccleſia nonnullis Presbyteris
& Mi conceſſit: ſic Synodus VII. generalis: Alexan-
agum der III. c. Requiſivit. de Ordinat. ab Epiſ. Inno-
los 40 centius III. c. cum contingat. de ætat. & qualit.
rai & Ordinand. Tridentinum Sefſ. 23. cap. 10. Ab-
elecerunt batibus conceſſerunt, ut regularibus ſuis ſubditis
une otin prrimam Tonſuram & Ordines minores conferant.
Nrämman Item facultas conferendi Subdiaconatum dabatur
Oriümim olim Chorepiſcopis, qui tamen non omnes erant
li Epiſcopi: & Gelaſius ep. I. c. 8. monet Presby-
atd es teros, ut meminerint, nulla ratione ſfibi concedi,

ut Subdiaconum ordinent absque Romani Pontifi-
cis permiſſione, & Innocentius VIII. hanc facul-
tatem nonnullis Abbatibus conceſſit. 2. Simplex
Sacerdos ex diſpenſatione Papzæ etiam Diacona-
tum conferre poteſt, quia Innocentius VIII. an.
1489. 5. Idus April. conceſſit Joanni Abbati Ci-
ſtertii, & Abbatibus quatuor monaſteriorum, quæ
immediate poſt dictam monaſterium ſundata erant,
ne monachi diécti Ordinis pro fuſcipiendis Subdia-
conatus & Diaconatus Ordinibus extra clauſtrum
hinc inde diſcurrere cogantur, ut ſuorum mona-
Tt 5 ſterig⸗

k. 22 ,

666 Caput XIX.

ſteriorum Religioſis, quos ad id idoneos repere-
rint, Subdiaconatus & Diaconatus Ordines rite
conferre valeant. Simile privilegium Franciſca-
nis in India conceffum eſſe, narrat Henriquez in
ſumma: Et per Bullam Pontificiam hoc idem con-
cefſum fuiſſe Abbatibus Benedictinis multos recen-
tiores Theolegos ex viſa ab iis Bulla refert P.
Vasquez. 3. Epiſcopatus vero & Presbyteratus
a fimplici Sacerdote conferri nullo modo poteſt:
tum quia S. Scriptura & Traditio ſolum Epiſco-
pum pro miniſtro horum Ordinum aſſignat: tum
quia Eccleſia nunquam hanc facultatem ſimplici
Presbytero commiſit, licet plurimæ occaſioues
maxime tempore perſecutionum ſe obtulerint.

Dicis I. Epiſcopus eſt tantum erdinarius miniſter

Ordinis: Ergo Presbyter poteſt eſſe extraordina-
rius. Hinc refert Eutychius Alex. in Chronico,
Alexandriæ vacante ſede eligi unum ex duode-
cim Presbyteris, quem reliqui per impoſitionem
manuum conſecrant Epiſcopum, & per 200 an⸗
nos nullum fuiſſe in EÆgypto Epiſcopum. Keſp.
Presbyter ſolum Diaconatus, Subdiaconatus &
minorum Ordinum extraordinarius miniſter eſfſe
poteſt. Eutychii narratio falſa eſt, nec ab alio
Scriptore refertur; & plures ſemper in Ægypto
Epiſcopos fuiſſe patet ex epiſt. S. Alexandri Epi⸗
ſcopi Alexandr. dieentis, ſe cum centum prope
WEgypti & Lybiæ Epiſcopis Arium damnaſſe. II.
Paphnutius Presbyter ſuum diſcipulum Danielem
Sacerdotem ordinavit teſte Caſſiano Coll 4. c. I:
Cato Epiſcopus Arvernorum poſtulatus ſine con-
ſecratione Epiſcopalia munia obivit, teſte §. Gre-
gorio Turoen. l. 4. hiſt. Franc. Keſp. Paphnutius
Danielem ſolum obtulit Ordinandum ab Epiſcopo:
Et tantum officia jurisdictionis Epiſcopalis, non
vero Ordinis obivit. III. Citata Bulla Ciſtercien-
ſibus collata eſt ſuppoſititia, vel ſaltem exorbi-
tans juxta Navarrum I. 5. Conſ. & non inveni-
tur in Bullario, nec unquam hoc privilegio Cir-
ſtercienſes ufi ſunt. Ke/p. Bulla illa aflervatur
in

5) Colegi
ſit: dicit
Dnis Abt
ne iyile
11602. R
oNichos
a. 1163,
I. Tüien
et, ne Abb
nnores c
Pmitit Al
Is ſis di
Mon hablta
gegitio (
Dl Cere
gtini non-
teſma.
Ete ens i
Urhi extta
intio (len
Me Inno
nfimat
K aente
Cüinnniorn
is a
Mivilegiun
concef

vl. Bod.
mnts
Ulingt,
id alte
ibiſcione
it 20
io ſt
losrdi
eti iei
Mixime
Er conti
Memo

Oneos ihe
Oedines t
Uum Puncth
Henita!

hoe lendan

Iultoser
Bahla teietl
e Mespyun
mod N
ſolon kit
1ſignn n
ſtaten in.
nie Orriin
ſe Chiei
narins nu

le eetne

in Ct
Un eN
rinpoſtie
E ber zwt

chnn

lisconmm
t, ner 6u
Nevanti,
Celnn ii
Gnmt.
lum De
4
tns e id
tte⸗
6. Donm
elicn
lonti,
len , 1

7
.

De Ordine. 667

in Collegio Complutenſi & a P. Vasquez leéta
fuit: dicitur autem exorbitans, quia jura com-
munia Abbatum excedit. Ciſtercienſes Abbates
hoc privilegio utuntur, ſic Generalis Ciſtercienſis
a. 1662. Romæ conſentiente Alexandro VII. fuos
monachos Diaconos, & Subdiaconos ordinavit:
& a. 1I663. Gandavi, vid. Hennum t. 2. p. 489.
IV. Tridentinum Sefſ. 23. de ref. cap. 10. prohi⸗
bet, ne Abbates ſubditis ſuis alios Ordines, quam
minores conferant: & Bulla Innocentii ſolum
permittit Abbatibus Ciſtercienſibus, dare mona-
chis ſuis dimiſſorias ad quemcunque Epiſcopum
non habita ratione dieeceſium, uti expoſuit Con-
gregatio Conc. a. 15902, & Clemens VIII. in
Bulla Ciſtercienſibus data. Keſp. Decretum Tri-
dentini non excludit privilegia ſpecialia nonnullis
conceſſa. Interpretatio Bullæ de dimifſoriis di-
recte ejus intentioni opponitur, quæ eſt, ne mo-
nachi extra clauſuram cogantur diſcurrere. Con-
ſtitutio Clementis VIII. non facit mentionem
Bullæ Innocentii, & decretum S. Congregationis
confirmat declarando, omnes Abbates benediétos
& exemptos poſſe monachis ſuis, jurisdictioni
Ordinariorum non ſubjecétis, dare litteras dimiſſo⸗
rias, ut a quocunque Epiſcopo ordinentur: quod
privilegium illud Abbati Ciſtercienſi ab Innocen-
tio conceſſum non revocat.

Coroll. Praff. Imo. Epiſcopus ſolum electus & con-
firmatus, nondum vero conſeoratus, valide non
ordinat, licet ſubditis ſuis licentiam dare poſſit,
ut ab altero Epiſcopo ordinentur, quia hoc ad ju-
risdictionem per confirmationem acceptam ſpe-
Gat. 2do. Epiſcopus per ſaltum ordinatus, dum-
modo ſit Sacerdos, & Epiſcopus ordinatus etiam

illos Ordines, quos non recepit, conferre valide,

Reſoluun-
tur caſus.

etſi illicite poteſt; quia Character Epiſcopalis &☚

maxime Sacerdotalis inferiores Ordines eminen-
ter continet. Stio. Nemo ex conſuetudine etiam
immemoriali, aut præſcriptione ſine deloga ione
Papa

Tolus

668 Caput XIX.

Papæ facultatem Ordinandi acquirere poteſt. 4Ato.

Cardinales ſuis familiaribus, & Abbates Sacerdo-
tes, mitrati & benedicti ab Epiſcopo, vel qui ha-
bent facultatem Pontificalia exercendi, ſi fint
benedicti, ſuis ſubditis regularibus Tonſuram, &
Ordines minores conferre poſſunt, etiam Novi-
tiis: aliis vero non ſubditis valide quidem con-
ferunt, quia hæc poteſtas fundatur in Charaétere
Sacerdotali, ſed illicite, imo etiam juxta P. Lay-
mann invalide, quia hoc privilegium quoad alie-
nos in Tridentino illis ademptum fuit; HBicut etiam
graviter peccarent, fi extra ſuum monaſterium
bos Ordines conferant. Sto. Si Sæculares ſubditi
vel non fubditi Abbatum literas dimiſſorias a ſuis
Epiſcopis acceperint ut Abbates diétos Ordines
Ulis conferant, poſſunt ab illis licite ordinari.

H. 1166.
Solus Epiſcopus proprius licite Ordines

Epiſcopus conferre poteſt, non vere alienus, niſi de
proprius
licite or⸗
dinat.

proprii Epiſcopi licentia. Ita Imo ſtatuit Con-
cilium Nicænum l. gan. 16. S quir autem ad
alium pertinentem audalter invadere, & in ſua
Eccleſia ordinare tentaverit, non conſentientt
Epiſoopo, a gquo diſceſſit iy, qui regulæ manci=
patur, ordinatio hujusmodi irrita comprobetur.
Conc. Sardicenſe can. 19. ait: ut quicungut 6
alia Parochia voluerit alienum miniſtrum ſine con-
ſenſu Epiſcopi ipſiur, & ſine voluntate ordinare,
non ſit rata Ordinatio ejus. Denique FTridenti-
num Sefſ. 23. de ref. c. 8. Unusquigque du-
tem a proprio Epiſcopo ordinetur. Quod ſi quis
ab alio promoveri petat, nullatenus id ei, etiam
cujusvis generalis aut ſpecialis referipti vel privi-
begii pratextu, etiam ſtatutis temporibus permit-

tatur, niſi ejus probitas ac morer Ordinarii .
teſti⸗

nro lati
o ſlſer
muno
lgtet er
ofendit
iis fatio
Umurunn pe
nis cigno
Uglenum
n oro
Nenn inter
olenisin
tlbas 0

Uhlexane

nſeium en
lerlem, &
hlesdj
Atio, e
Umotus fin
uumnd Hi
Uhlenidon
wopng i
nuntine

11 Montiis
iri W.
6 triplex
ſeni iS f
Eenlt, Uti
4 ia dun
n, Hyile
Wii ex
Ul, Aͤiche
ronidme

De Ordinz. 669

Pn eit Leſtimonio commendentur. Si ſecus fat, ordi-
AnsN nang a collatione Ordinum per annum, & ordi-
an Li natus a ſuſceptorum Ordinum executione, quam-
e ſee diu proprio Ordinario videbitur, ſit ſuſpenſus.
,ir! 20 patet ex perpetua praxi Eccleſiæ, uti
eten fuſe oſtendit Hallier de S. Ordin. Sect. §.
trhs Cujus ratio eſt, quia Epiſcopus ceu primus
mimal animarum paſtor debet in partem ſuæ ſollici=
gumgu tudinis dignos vocare Clericos, quod non

l fit, ſi alienum Clericum promoveat, aut in-
Gehse Vito proprio Epiſcopo retineat. Deinde ad

imiss pacem inter Epiſcopos ſervandam ſervit, ſi
s GGE quis alterius jura non uſurpet: ſcimus, quan-
Bieain tas turbas Origenis ordinatio inter Deme-
trium Alexandrinum, in cujus Eccleſia Lecto-
ris offcium exercuerat, & Theoctiſtum Cæ-
te ſareenſem, & Alexandrum jeroſolymitanum,
liel,. à quo Presbyter ordinatus fuit inconſulto
lemm, Demetrio, excitaverit. Item totus oriens
nſin⸗ commotus fuit, quod S. Epiphanius Pauli-
Gnid nianum S. Hieronymi fratrem in monaſterio
lert, 86 Brthleemitico ordinaverit. Quippe proprius
o at Epiſcopus indolem, mores & dignitatem
ſern Ordinandi melius poteſt cognoſcere.
ta AN
e Schol. Proprius Epifcopus juxta declarationem Bo=⸗ Epiſcopus
Bſhmun / nifacii VIII. c. cum nullus. de temp. ordinat. in proprius
uttenn⸗ 6. eſt triplex. T. Epiſcopus originis, qui jure quis.

ane,ie veteri is fuit, in cujus diceceſi quis baptizatus
niguel .:
i git fuerat, uti conſtat ex Conc. Carthaginenii III. c.
Nſr 44. quia cum olim grandiores vulgo baptizaren-

4
3

Oun 1 . . õ =
. gin⸗ tur, Epiſcopi non inquirendum eſſe putarunt,

i1e,. quid illi extra Eceleſiam egiſſent, ſed ſatis ipfſis
riut erat, ſi acte poſt Baptismum vitæ præclarum te-
ſet ſtimonium exhiberetur, quod nonniſi ab Epiſco-

7 po, qui Catechumenum inſtruxerat, Petendum
6 Uit.

1

Dimiſjo=-

rick.

tur caſus.

670 Caput XIX.

fuit. Ex quo vero uſus invaluit, ut infantes
ſtatim poſt Nativitatem baptizarentur, is fuit Epi-
ſcopus originis, in cujus diceceſi aliquis natus
eſt. 2. Epiſcopus domeicilii ille eſt, in cujus dice-
ceſi aliquis ita commoratur, ut animum perpetuò
ibi manendi habeat. 3. Epiſcopus beneficii eſt is;
in cujus diœceſi aliquis beneficium obtinet, ſive
ſimplex ſit, ſive reſidentiam poſtulet, ſive in ti-
tulum, ſive in commendam poſſideatur, five
opimum ſit, five non, five unum, fſive milti-
plex, five in una aut pluribus dioceſibus Olim
titulus præcipuus, quo Epiſcopus aliquem ordina-
re poterat; erat beneficium, quo quis alicui Ec-
cleſiæ alligabatur. Synodus Tridentina, cirea
allegstos titulos, quibus quis proprius Epiſcopus
efficitur, nihil immutavit, cüm tamen nonnulli
Epiſcopi mere titulares cathedram collocarent in
aliquo loco nullius diceceſis, atque ibi quoscun-
que ad ſe venientes, licet ſuorum Epiſcoporum
litteras commendatitias non haberent, ad S. 8§.
Ordines promovere præſumerent, ita ut rudes &
indigni promoverentur, Tridentinum ad tollen-
dum hunc abüſum ſtatuit, ut nullus ab alieno
piſcopo ordinetur niſi a proprio litteras dimiſo-
ias acceperit, per quas Clericus a ſuo proprio
Epiſcopo dimittitur, & libera illi facultas conce-
ditur, ut ab alio Epiſcopo ordinetur. Quæ litte-

ræ etiam vocantur commendatitiæ, formatæ; Re- I

verenädwa.

Reſolvun- Coroll. Pratz. Imo. Si Epiſcopus fit manifeſte fus-

penſus, Clericis datur facultas, ut a vicinis Epi-
ſcopis ſine dimiſſoriis Ordines ſuscipere valeant
c. 2. de temp. ordin. in 6. Quod tamen non
conceditur laicis, in quibus non urget neceſſitas
Ordinationis. 2do. KRatione originis poteſt quis
ordinari in loco; ubi natus eſt, licet alibi domi-
cilium vel beneficium habeat, dummodo ſit natus
ibi ex conſtituto parentum domicilio, ſi autem
in tranſitu ibi naſcatur, dicitur ibi oriundus, ubi
barentes domicilium habent. IIIegitimus 23 s
inée

ns egiti
Iieinee Ey
orum pare
nt expoſti
tone dom
o, in
len getpetn
Hligtio tant
uigem an
lin ad Ord
ken conſit
no manend
Cnilinm pa
Pleliodem,
Oritliumn i
Arino die
tno manene
1 Eetenniun
Umtum prein,
Unegekolare
Dltnehunt,
ii eoruingt
i, gre
end in g
li teno
n do lbit
Uier ſolum
tne dene
o inerins
konk tiende
ine fti n
b himiin
tet in eſns 6.
a Eitet
Etefleinm c
Rboe giv

n den
t, in aii

mn Cbind
let, Mei
ollidennnt,
um, Nen
Tceceſinn 1
8 Ainen is
Cais n
Tridentin, 4
toptim Hir
n tamen iin
Ain Coloee
tave hi ee
un Hiont
belelt, 41
t, it N
Rtinum N
nulus N
o litteras te
us à llo
P hons
enf. Ee,
E, ſynmd

Mod nan
ltet
iin e
ſiet ie
Immot .
o,
bi Crins,
SH

ſuseie

De Ordine. 671

dines legitimatus in loco originis paternæ vel
maternæ Epiſcopum originis habet. Expoſfiti,
quorum parentes ignorantur, ex loco, in quo
funt expoſiti, originem trahere cenſentur. 3:0.
Ratione domicilii Ordines recipi poſſunt ab Epi-
ſcopo, in cujus dieceſi Ordinandus habitatio-
nem perpetuam conſtituit: quaſi domicilium ſeu
habitatio tantum temporalis ad plures annos, vel
majorem anni partem, certi negotii expediendi
cauſa ad Ordinationem non fufficit. Domicilium
autem conſtituitur animo & facto, animo, per-
petuo manendi in loeo, licet hoc propoſitum &
domicilium poſtea mutari poſſit: facto, capiend
poflefſinem, & transferendo eo res ſuas. Ad
domicilium lapſus certi temporis non requiritur,
ſed primo die, quo quis in locum animo ibi per-
petuo manendi advenit, conſtitutum cenſetur,

& decennium 1. 2. Cod. de Incolis. aſſignatum

tantum præſumptionem conſtituti domicilii facit.
Hinc Scholares in loco Studioram domicilium non
contrahunt. Barones tamen, & officiales perpe-
tui, eorumque flli domicilium habent in ſuis op-
pidis, quæ in feudé, vel regimine poſſident.
Habens in duobus locis domicilium, in quibus
æquali tempore degit, ab Epiſcopis illorum loco-
rum pfo libitu ordinari poteſt, ſi non in uno
obiter ſolum & recreationis cauſa degat. àto.
Ratione beneficii ordinari quis poteſt ab Epiſco-
po, in cujus diosceſi habet beneficium. Sto. Ra-
tione triennalis familiaritatis poteſt Epiſcopus or-
dinare fibi non ſubditum, qui per triennium in
ejus familia ſeu ſervitio ejus ſumptibns vixit;, li-
cet in ejus domo non degat, dummodo ſit in lo-
co, ubi eſt Epiſcopus, non vero, ſi duabus die-
tis diſtet. Huic tamen ordinato quamprimum
beneficium conferre debet, unde Epiſcopi Titula-
res hoc privilegio non gaudent: Triennium au-
tem illud etiam ante Epiſcopatum inceptum jam

fufficit. 6to. Si Clericus Subdiaconatum recepit

ab Epiſcopo originis, poteſt variare, & relignos
D rdi-

672 Cavut XIX.

Orqdines ab Epiſcopo domicilii vel beneficii acti=
pere: Ordinatus vero a Papa ſine eſus licentia ab
alio ordinari nequit. 7timo. Regulares etiam Or-
dinum exemptorum Ordines recipere debent ab
Epiſcopo diœceſis, in qua monzſterium fitum eſt,
vel a viciniori, ſi locus ſit nullius diœceſis. No-
vitii etiam in diceceſi Novitiatus fui Ordinari
poſſunt, per ingrefflum enim monaſterii animo
perpetuo ibi manendi deomicilium conſtituunt.
8ο. Epiſcopus ſolum in propria dicecefi Ordines
conferre debet juxta Trident. Sefi 6. de ref. c. 5.
alias fi fine licentia Ordinarii in alia diceceſi con-
ferat, Epiſcopus ab exercitio Pontificalium, &
ordinatus ab executione Ordinum funt ipſo jure
ſuspenſi. 5

Keſolvun- Coroll. Fraft. II. Imo. Epiſcopus, ſi ex rationabili

tur caſus
de dimiſ⸗

cauſa Ordines conferre non poſſit, ſuis fubditis
dimiſſorias dare poteſt, etiamſi ſolum fſit electus
& confirmatus, dummodo non ſit excommunica-
tus. c. 2. de temp. Ord. in 6. Item Epiſcopus
abſens in aliena etiam dioeceſi dimiſſorias ſuo ſub-
dito dare poteſt, quæ non debent neceſſario eſſe
ſeriptæ, ſed ſufficit, ſi de licentia data adſit pub-
licum teſtimonium: ſi in litteris dentur dimiſſo-
riæ, debent continere cauſam, cur proprius Epi-
ſcopus non ordinet, & exprimere ordines confe-
rendos. zdo. Vicarius Generalis Epiſcopi fine
ſpeciali ejus mandato litteras dimifſſorias dare ne-
quit, niſi Epiſcopus in remotis degat ultra duas
dietas a reſidentia ſua. 3tο. Capitulum ſede va-
cante vel is, ad quem cura Spiritualis ſpectat,
juxta Trident. Seſſ. 7. de ref. c. 10. nullius privi⸗
legii vel conſuetudinis obtentu infra annum di-
miſſorias concedere poteſt, niſi arctatis beneficio
certum ordinem requirente, alias ſubjacet inter-
dicto Eccleſiaſtico, & ordinatus in minoribus
non gaudet privilegio Clericali, & in majoribus
eſt ſuspenſns ad beneplacitum futuri Prælati.
4to. Epiſcopus non poteſt alienum ſubditum or-
dinare ſine dimiſſoriis ſub ſpe ratihabitionis de 1.
turo;

gria
5) Abbate
Uriamm &
i concece
Pite mitts
ſe exeimpt
Cerentis V
In monate
ſen ablent
htel in
Ulnem,
ti, oss
N eNem
n ofin,
nie exin
licpi ortn
Dhonium Ne
Eini Eehet

Uons
ml, ſ
InMlietas
ad n
1 Mn I
oneliun
Aican
Uorcinatos
d Dere
8 Arano
gtieni
ucſel n
Uunios,
Abente
39. er

Wen lißt

De Ordine. 673

bereei ie turo, quia Tridentinum exigit licentiam expreſſam.
ejas Hhentut 5to. Abbates ſuis ſubditis regularibus, quibus
lareseum. tonſuram & minores conferre poflunt, dimiſio-
pere liet rias concedere poſſunt, ut ab alio Epiſcopo vel
eriunane. Abbate mitrato his ordinibus initientur. Abbates
Cicecenn. ie vero exempti ſuis ſubditis regularibus ex decreto

n din Llementis VIII. nonniſi ad Epiſcopum diceceſa-
otakei se. num monaſterii dimiſſorias concedere pofſſunt,
in cla vel eo abſente, aut ordinationem non habente
expreſſa in litteris cauſa ad quemcunque allum

Ciceceſ Oi ad lue a
16. & Kt Epiſcopam, ſub pœena privationis officii, digni-
la dorddn tatis, vocis activæ & paſſivæ. Prælati vero

non exempti ſubditis ſuis dimiſſorias concedere
non poſſunt. 6to. Dimiſſorias accipiens prius or-
dinarie examinari debet, hoc tamen examen
Epiſcopi ordinanti committi etiam poteſt, & te-
ſtimonium Nativitatis & ſuſceptorum Ordinum
aflerri debet.
F. 1167.

Epiſcopus haereticus, Schismaticus, Si- Exi/copus
moniacus, ſuſpenſus, degradatus aut ex-Ræreticus
nA Communicatus, ſi omnia necefſaria adhi- aag⸗ o=
Centut lui beat, & ſit rite conſecratus Epiſcopus, va- nat.
i Iide quad ſubſtantiam & Characterem ordi-
nin . nat. Nam Imo hoc probat praxis Kccleſiæ:
⸗ ſic Concilium Nicænum I. can. 8. Novatia-
et und nos: Africanum cap. 35. Donatiſtas in hæ-
iumm e reſi ordinatos ſine nova ordinatione redeun-
ins tes ad Kccleſiam manere in Clero permit-
o IG tunt. Arianos ſimiliter receptos fuiſſe teſta-
nn u, tur S. Athanaſius ep. ad Ruffin. & S. Hiero-
nd l nymus dial. adv. Lucif. probat non magis re-
o„ ordinandos, quam rebaptizandos eſſe ejus-
modi hæreticos: Concilium Carthaginenſe
III. c. 38. generatim prohibet fieri rebaptiza-
tio⸗

Schram Inſit. Theol. Tom. IIl. Uu

An ordi⸗
nationes
ab hœre-
tico faltæ
olim fue-
rint va-

lidæ.

674 Caput XIX.

tiones, & reordinationes. Toletanum VIII.
cap. 7. rationem dat: nequaquam poterit ali-
quando profanari, quod Divina juſſione, ſimul-
que Apoſtolicæ auétoritatis traditione Sacrum no-
ſcitur extitiſſe. Et Tridentinum definit, im-

primi in Ordinatione Characterem indelebi-

lem eo modo, quo in Baptismo & Confir⸗
matione, quæ ficuti valida ſunt ab hæretico
collata, ita etiam Ordo. 2do. Hoc expreſſe
docet S. Auguſtinus l. 2. contr. ep. Parmen.
c. 13. dicens: N quando eæ ipja parte venientes
etiam Prapoſiti pro bono pacit correlto Schisma-
tis errore ſuscepti ſunt, & ſi viſum eſt, opur
eſſe, ut zadem officia gererent, qux gerebant,
non ſunt rurſus ordinati, ſed ſicut Baptismus in
eis, ita Ordinatio manſit integra.
Schol. I. Validas efſe ordinationes quoad fubſtan-
tiam & Characterem ab Epiſcopis hæreticis &c.
faẽtas, communis eſt Theologorum ſententia,
quam negare juxta Hallier erroneum foret. Ni-
hilominus Morinus de S. S Ordinat. Exerc. 5.
fuſe probare nititur, olim ordinationes ab Epiſco-
po hæretico, Schismatico, Simoniaco, ſuſpenſo,
degradato vel excommunicato factas irritas fuiſ-
ſe, non ex defeétu Characteris Epiſcopalis, qui
etiam in Epiſcopo hæretico &c. manet, ſed quia
olim Eccleſia hæreſin, ſchisma, ſimoniam &c.
ſtatuit pro impedimentis, quæ ordinationem irri-
tam efficerent, ſicut nonnulla impedimenta in
Matrimonio appoſuit, quibus irritatur: vel ſal-
tem, quia Eccleſia retundere poteſt vim Chara-
cteris Epiſcopalis & efficaciam, ut nihil ultra
agere poſſit. Verum contra hanc Morini ſenten-
tiam pugnant adhuc rationes allatæ. Nec aliquid
probant exempla a Morino adduéta, quorum I.
eſt, quod Urbanus II. an. 1099. mortuus in ep.

relat. cau. I. q. 7. can. 24. Daibertum a Nezelo-
ne

1e ledis
Iun ordina
Uen it:
it. Et ſ

ch e 4.
ligek lonlen
necratone
yp. Nrrte
rere fcei
ond num
M reio i
MIO Orcine
feriium
g ſelena
orinatio
tle 9. betr
SDomangs
imtiones i
tntionen
Kr ernnie
o I.. &
Uirorumn dn
Un leo mn
eCrinati
nent, d
erelis &
Iitad ordin
Uunſoc
Molls 2, .
igis hli
Miones i
tennt teſte
fiones
Iötite ſhe
esNi
6llgnid
GrmoHum
G Uvins
Vnins .

etanun il
m Pblntt6
lſiont, in
ne Hnmt⸗
n defiot, t
remn intekk
o & CN.
nt ab hue
Hor emt
1. e. De
1 hoſtent
orrello Min
diſtun ,
ge El
t Hiriim
i.

8 glond
pis Dertenist-
Crumn Eir
genmn ee

1Cas intu?
Ppitopeih/
munet, 4
1, Imcin,
vtdiustion 6
Ineind

De Ordine. 675

ne ſedis Moguntinæ invaſore Simoniaco Diaco-
num ordinatum rurſus ordinaverit: cujus ratio-
nem dat: quia Wezelo nihil habuit, nihil dare po-
tuit. Et ſub eodem Urbano in Synodo Rom. a.
1099. c. 4. ſtatutum fuit: Qui ſcienter ſe à Simo-
niacis conſecrari, imo execrari paſi ſunt, eorum
conſecrationem omnino irritam éſe decernimus.
Keſv. Præterquam, quod illa Urbani epiſtola ſit
incertæ fidei, dicit, Nezelonem nihil habuiſſe
quoad uſum Ordinis Epiſcopalis ob ſuſpenſionem,
non vero quoad Characterem: & in Concilio Ro-
mano ordinationes ſchismaticorum ſolum quoad
exercitium Ordinis irritæ declarantur. II. a.
I049. ſedende Leone IX. controverſia orta eſt,
an ordinationes a Schismaticis factæ, ſint validæ,
teſte S. Petro Dami. op. 6. Res in tribus Conci-
liis Romanis ventilata fuit, & Leo IX. illas or-
dinationes irritas declaravit: tandem tamen Con-
ſtitutionem ſuam ad ſolas ordinationes data &
pacta pecunia factas reſtrinxit. Keſp. Licet Sæ-
culo 1II. & 12. nonnulli de ordinationibus Simo-
niacorum dubitaverint, de iis tamen quoad valo-
rem Leo nunquam dubitavit, ſed tantum an tali-
ter ordinati poena ſuſpenſionis perpetuæ plectendi
forent, quam etiam illis inflixit; ſed ob varias

querelas & inconvenientias exinde ortas reſtrin-

xit ad ordinatos data & pacta pecunia, reliquis
ſolum 40 dierum pænitentiam injunxit. III. For-
moſus a. 890. Papa creatus a Stephano P. VII.
ſeu VI. fucceſſore ſuo e ſepulchro erutus tribus
digitis abſciſſis in Tiberim projectus eſt, & ordi-
nationes ab eo factæ irritæ declaratæ & reiteratæ
fuerunt teſte Luitprando hiſt. c. 8 Keſp. Reor-
dinationes hæ a Stephano Papa intruſo factæ re-
probatæ fuerunt, uti probat Baronius; nam Jo-
annes IX. in Concilio Romano a. 904. damnavit,
quidquid a Stephano in Concilio Romano contra
Formoſum ejusque ordinationes attentatum fuit,
acta hujus Concilii flammis abſumpfit: & licet
Sergius P. poſtea acta Joannis reſciderit, Sergius
UuZ tamen

676 Caput XIX.

tamen legitimus Papa non fuit, & a Joanne 1X. o veto n
damnatus eſt. IV. Hincmarus ſucceſſor Ebbonis Memrdin
Rhemenſis Archiepiſcopi depoſiti ordinationes ab leii to
eo factas irritavit, quæ etiam in Concilio Sueſſio- 2. 0
nenſi II. irritæ & vacuæ declaratæ ſunt. Keſp. ges I
Acta in hoc Concilio reſcifia ſunt a Nicolao I. & ſatne, 1
in Concilio Sueſſionenſi III. a. 866. Clerici ab gnmnttion
Ebbone ordinati ſuis gradibus reſtituti funt, & ll ſchi
potiſſimum de ſuſpenſione Clericorum a ſuis offi- Eee rr
ciis, non vero de valore ordinationis quæſtio emi Hen
mota fuit. V. a. 767. Conſtantinus adhuc laicus mni nii
Romanam ſedem invaſit, paulo poſt vero e ſede imgtone
dejectus effoſſis oculis, ſemivivus in platea reli. immio h
us eſt, & ordinationes ab eo factæ irritæ decla- „ 4
ratæ, & reiteratæ fuerunt a Stephano IV. in Con- enn
cilio Romano teſte Anaſtaſio Bibliothecario. NReſp. mnd
Ordinationes a Conſtantino factæ non quoad fub- d

ſtantiam & Characterem, ſed quoad uſum & ex- dina
ercitium invalidæ declaratæ ſunt; fiquidem Con- I ⸗
cilium Confirmationem ab eo adminiſtratam ra- laſchn

tam habuit. VI. Photii ordinationes irritas de=- Ile H
claravit Nicolaus I. ep. ad Michael. Imp. Syno= D ecl
dus VIII. & Hadrianus II. ep. ad Ignat. Reſp- incto
Eodem modo ordinationes Photii nunquam reite- un in
ratæ, adeoque non invalidæ, ſed ſolum illicitæ n ontio

er
habitæ fuerunt. VII. can. 67. Apoſt. dicitur; ia n
ordinatos ab hæreticis Clericos non efſſe. Et Con- ſi⸗ tin
cilium Cæſarauguſtanum II. c. I. vult, Arianos an⸗
y In te 9

revertentes nonniſi accepta denuo benedictione ie
Presbyterii miniſtrare. Et Balſamon docet, Sa-. unii il
cerdotes hæreticos per conſuetos gradus ad do= Cnlun
Strinæ ſublimitatem alcendere debere. Reſp. Hæc lüun
omnia loquuntur de ordinationibus ab heæreticis tala,
quoad ſubſtantiam ex defectu materiæ, formæ ikclien-
Ec. irritis. VIII. Eccleſia hærefin &c. velut nſſt,
impedimentum ponere poteſt, cum qua ordinatio ſenſuß

ſit irrita, ſicut etiam in matrimonio poſuit. ult
R p. Diſparitas eſt, quia in matrimonio eſſentia- ena mn
liter intervenit contraétus, cui ad valorem ab gln,n⸗

Eccleſia certæ conditiones addi pofſunt: Ordina- Deckix
W e tio uni

„.

De Ordine. 677

one tio vero miniſtrorum Eccleſiæ fundatur in pote-
eſor ihn ſtate Ordinis & Charactere, quem propter hæreſin
fcdinziſcles Eceleſia tollere nequit.

onclt. Schol. 2. Quæritur, an rata fit & valida apud An rata

eſun Anglos Epiſcopos ordinatio, quod antequam re-ſit ordi-
2 Nant ſolvatur, notandum, quatuor ſtatus Anglicanæ natio An-
. 5 5 = S
66. Stit reformationis diſtingui poſſe. 1I. Sub Henrico glorum.
ftitni an. VIII. ſchismatis Auctore a. 1534. qui ſeipſum Ec-
rum fuit cleſiæ Anglicanæ caput nominavit: Præſules An-
hationss gnel glicani Henrico vivente ad formam Ritualis Ro-
UNs AMenn mani ordinati ſunt, adeoque de valida eorum
voſt ſedek ordinatione non eſt dubium. 2z2dus ſtatus eſt fub
1 in int Eduardo Henrici filio, ejusque a. 1546. ſucceſſo-
dre intr re, qui novum Rituale Ordinationis condidit,
Manoli hl quod Rituale Eduardi VI. appellatur, in quo hæc
otheend 1 forma Ordinationis præſcribitar. Conſecrator ab
e Non Cet electo exigit mandatum regium, & eleétus jura-
Cad bin ⸗ re debet, quod non aſſentiri velit Catholicæ Ro-
ritend manz docéctrinæ, nec in ea plebem fibi commiſ-
Gminittrsan: ſam inſtruere, & qnod majeſtatem regiam in om-
fones imme nidbus Eccleſiaſticis & ſpiritualibus rebus ſupre-
nel In, mam auétoritatem habere doceat. Deinde con-
d lont. ſecrator ſuper eleétum cum impoſitione manuum
mnnqun hanc orationem dicit: Deus omnipotens, Pater
ſed noſter cœleſtis, qui hanc tibi voluntatem conceſit,
. Apol ii⸗ concedat inſuper vires ac facultatem, ad hac eff-=
on ele. 1. caciter præſtanda, ut opus iſtud ſuum, quod ince-
1. vl, pit, in te abſolvat, teque integrum ac inculpabilem
mno deet inventat in illo fupremo die, per Jeſum Clhriſium
mnon Lort Dominum noſirum Amen. De hac ordinatione
gudn i potifſimum quæritur. Stius ſtatus eſt ſub Maris
dere V Catholica, quæ Eduardo fucceſſit, Religionem
Pns n lei, Catholicam ac genuinam Ordinationis formam re-
nitik, 1 vocavit, & per Cardinalem Polum abſolucionem
e dr, a cenſuris pro Anglia obtinuit. Atus ſtatus eſt
fub Eliſabeth ex illegitimo Henrici VIII. cum
n, Bolena matrimonio, & incerto quidem parente
edita, quæ Religionem Catholicam palam abjiciens
nn n Eccleſiæ Anglicanæ primatum arripuit, Ritnale
in:e Eduardi reſtituit, Epiſcopos depoſuit, & in exi-
vom , Uu 3 lium

valida.

An ordi-
natio An- mam Ritualis Eduardi VI. peracta irrita eſt,
glorum t & invalida. Imo. quia Eccleſia Romana
ordinatos juxta Rituale Eduardi ad ſe re-
deuntes iterum ordinari jubet juxta Rituale

678 Caput XIX.

lium miſit, & novum Clerum juxta Rituale Edu-
ardi inſtituit, cujus princeps fuit Parkerus a Bar-
lovio Epiſcopo Aſaphenſi in taberna inter pocula
Epiſcopus Cantuarienſis conſecratus.

§. 1168.

Ordinatio Epiſcoporum Anglorum ad for-

Romanum, quod non faceret, niſi ordina-
tionem illam invalidam cenſeret: Et licet
hoc necdum in aliquo canone, vel publico
judicio ab Eccleſia definitum fuerit, uſus ta-
men, & conſtans Eccleſiæ praxis, ait
Tournely, definitioni æquivalet. 2do. Præ-
ſules Anglicani ad formam Ritualis Eduardi
VI. ordinati non habent veram ordinandi
poteſtatem, quæ a ſolo Chriſto eſſe poteſt,

ſed eam habent a Rege, (G. 1167. Schol.

2.) Ergo nulla eſt eorum poteſtas ordinan-

di. 3 to. Ordinatio Anglicana peccat in for-

ma eſſentialiter requiſita, quæ debet eſſe ora-
tio. qualis non eſt forma ordinationis Angli-
canæ, utpote in qua conſecrans orat, ut
ordinandus ſacrilega illa, quæ antea juravit,
ſcilicet quod veritati Romano-Catholicæ al-
ſentiri nolit, præſtare poſſit: Ergo non eſt
valida ordinatio: Inde etiam hæc ipſa ordi-
nationis forma ad Parlamentum pro appro-
batione miſſa, a Catholicis ſub Henrico VUIII.
ordinatis, & ſub Maria & Eliſabetha tan-
quam

uun iunal
ins, San

Anoli
Korum &
HuConus,
Ing Conn
MINNlas 4
Citio in or
Ultinget: V.
uds id An⸗
Dulens on
ite oktitns
fe N
Müriſimonm
bifabeth
Uns fnlt:
un ꝛpro
it, nitis
Urgtionem
libetha
nmm Litt
ni Heleſi
ine, Uill
ailes Ker

.
Yun reie

in el, n
neſe e
nns null
Unly. nor
m limgi⸗
, & errot
il Doe
N male ſun

e li te

Umtcotit

I lepnant

De Ordine. 9709

n Nneh quam invalida rejecta fuit, uti probant San-
utna derus, Stapletonus, Harduinus &c.
inet on
ns. Schol. Angli pugnant pro ſucceſſione Epiſcoporum Solvuntur
ſuorum & validis ordinationibus, maxime vero objeſtio-
Maſonus, & Godwinus, & non ita pridem a. nes.
1723. Courayer pro ordinationibus Anglorum
nonnullas diſſertationes edidit. I. Forma ſeu
Notum zi oratio in ordinatione Anglorum nullum errorem
continet: Et Ecclecia Romana ideo ſolum ordi-

in natos ab Anglis reordinat, quia dubium eſt, an
Nenia koma Parkerus origo omnium Anglorum Epiſcoporum
Ardi AEe rite ordinatus fuerit. Keſp. Forma Anglorum ſi
junt N relate ad præcedens juramentum conſideretur,
t, Nn atdr. graviſſimum errorem continet. Deinde Parkerus
eret: hkMH ſub Eliſabetha regina juxta Rituale Eduardi ordi=
nrti natus fuit: Ergo invalide. II. Eccleſia Angli-
„ Ne NN cana approbando Rituale Eduardi jure ſuo uſa
etit, Ust fuit, ritus circa Sacramentorum reétam admi-
Nlunis 1 niſtrationem ordinando: imo Pius IV. in litteris

et. M. N ad Eliſabetham reginam datis promiſit, ſe appro-

tunis Eiu baturum Liturgiam Anglicanam, dummodo regi=
u na ad Eccleſiam redire vellet, quod non potuiſſet
in o facere, ſi illa errores contineret. &ev. Ritus eſ-
io ele eie ſentiales Sacramentorum mutari non poffunt, ſed
I107 H ſolum accidentales. Factum Pii IV. omnino du-

eſtas oi bium eſt, quod ipſe Durellus ſcriptor Anglus fal-
ſum eſſe aflerit, maxime quia illæ litteræ per 40

ſaer⸗ annos a nullo adverſario citatæ fuerunt: deinde
Cehetehe Prius IV. non promiſit, ſe in omnibus approbatu-
atonisH rum Liturgiam Anglicanam, ſed mutatis mutan-
1IS Olt,1 dis, & erroribus correéctis. III. Julius III. Car-
Aten zi dinali Polo poteſtatem dedit, rehabilitandi ex
Citrler Clericis Anglis eos, qui ordines aut nunquam,
. aut male ſuſceperunt, quod idem ſtatuit ſine ullo
Eign 4 diſcrimine de omnibus Archiepiſcopis, Epiſcopis,
nxc M ſive qui tempore Henrici VIII. ſive qui ſub
o Eduardo ritu ab eo præſcripto ordinati fuerant, &
Hentiad qui regnante Maria ſuis dignitatibus pacifice frue-

ee bantur, nempe ut eos rehabilitaret, id eſt juxta
lun, Bea

680 Caput XIX.
Courayer illis liberam funklonem Ordinum reſti-

ejurata hærefi ad ſacros Ordines promoveri poſ-
ſnt. Dein loquitur de Epifcopis juxta ritum Ro-
manum ſub Henrico VIII. & Eduardo ordinatis,
quibus liberum Ordinum ſuorum exercitium re-
ſtitui poſſit. Et dum voce rehabilitationis uti-
tur, loquitur per diſtributionem accomodam, ita
ut erga Epiſcopos ſub Henrico ordinatos ſit mera
libera reſtitutio fanctionum Ordinum: Erga Epi-
ſcopos vero ſub Eduardo juxta ejus Rituale inva-
lide ordinatos, ſit vera Ordinatio; id quod Car-
dinalis Polus a. 1555. & Maria Regina in Inſtit.
art. 5. aperte teſtantur. “

H. 1169. SUU
Rubjefum. Subjectum capax Sacramenti Ordinis eſ
Ordinis, ſolus homo viator & baptizatus 1Imo. Quia
folis hominibus viatoribus dixit Chriſtus
Luc. 22. Hoc facite in meam commemorationem.
Et Joan. 20. Quorum remiſeritis peccata Gec.
Et Hebr. 5. v. I. dicitur: Ommif LPonlifex en
hominibus aſzumptur pro hominihut conſtituitur
. in iis, quæ ſunt ad Deum, ut offeras dona &
daorificia pro veccutis, qui condolere poſſit iir,
qui ignorant & errant, quoniam & ipfe circum-
datut eſt infirmitate. Ergo ſubjectum Ordinis
eſt ſolus homo viatof. ado. Debet eſſe bap=-
tizatus; nam Eccleſia ſemper non rite bapti-
zZatos, ad Ordines promotos, rebaptizari &

no l. ubi can. 19. ſtatuitur, Paulianiſtas:
qui formam Baptismi adulterabant: rebapti⸗
Zari, & reordinari debere. Idem patet ex
Concilio Compendienfi: Si quir Pretbyter de-
Prehenderit, ie non cſ baptizatum, baplizetur,

tueret. KReſp. Julius ſolum concedit, ut Angli

reordinari juſſit, uti patet ex Concilio Nicæ-

imun on
Utsmns
I, pec
Tllatibus
n el inle

r. Uenn
1 fit gor
linpeli ta
tins fuit
Eelher hie
Ujt on ba
unts, ſcili
n Aerane
leum hxc
m eaſnm
s, in 4
in fees
ut. Pr
ller ſcem
Einns me
Uütoni,
Cricitch z
tktinte,
Ee, dod
u oteſt
Moin: H
un bihint
Ee, non
n a ſii
linit Man

ſiis hor

bi e
C alt
Linnen
uir de
ecclio,
in doent

Ordbnm te.
ceit, A
Promoreit
Nkt imn’-
Gardo oMnnt,
NexetekinH
abilttionst
Accomlin,¹
dinatos Am.
num: Dal
ns Rintein
; id gotl

Regin üli

enti Otdut
aS Ie. U
Gigit COn
muncfatſe
ti m

4
1
65

bit Vi

4*
non kiel

e

De Oradine. 681

& iterum ordinetur. Cujus ratio eſt, quia
Baptismus eſt janua omnium Sagçramento-
rum, nec poteſt quis Eccleſiæ juribus. &
facultatibas frui, qui nondum per Baptis-
mum eſt inſertus illius corpori.

Schol. I. Tempore Innocentii III. Sæculo 12 mo mo- Soluntur
ta fuit quæſtio, an ille, qui ſecundum formam objetio-
Evangelii baptizatus non eſt, Sacerdotio tamen eε.
initiatus fuit, reordinari debeat: conſultus fuit
deſuper hie Pontifex, qui in c. veniens. de Pres-
byt. non baptizato, illam rationem partis affir-
mantis, ſcilicet, quod Baptismus fit janua alio-
rum Sacramentorum, videtur in dubium vocare.
Verum hæc dubitatio ſpeétabat ſolum peculiarem
illum caſum hominis nati & educati inter Catho-
licos, in quo loco Baptismi videbatur ſufficere
vera fides. Sed errore deteéto ſicuti collatio Ba-
ptismi, ita reordinatio ibi ab Innocentio præce-
pta fuit. Pro parte negante rationes eſſe poſſent.
I. Per fidem, quæ ſine Baptismo eſſe poteſt,
evadimus membra Chriſti: Ergo etiam capaces
ordinationis. Keſp. Per fidem evadimus membra
Chriſti ſola adhæſione interna, non vero externa
fufficiente, ut quis cenſeatur eſſe membrum Ec-
cleſiæ, quod fit per Baptismum. II. Non bapti-
zatus poteſt ſuſcipere S. S. Euchariſtiam & Matri-
monium: Ergo etiam Ordinem. Ne/v. Suſcipit
non baptizatus S. S. KEuchariſtiam ſolum materia-
liter, non vero formaliter, prout eſt Sacramen-
tum ad fpiritualem nutritionem inſtitutum: &
fuſcipit Matrimonium prout eſt merus contractus
civilis, non vero Sacramentum. III. Socrates
1. §. hiſt. c. 22. ait: in urbe Alexandrina lecto-
res & Pſaltæ absque ullo difcrimine fiunt, tam
Catechumeni, quam fideles. & eoν, Socrates non
loquitur de Ordinatione Lectorum, ſed tantum
de officio, quod fubinde etiam laicis committitur,
nam Socrates gegereviay non nominat, ſed ſubjun-
Uu 5 git:

MWüulier
non eſt
capax
Ordinis.

6382 Caput XIX.

git: omnibus ubique Eccleſiis fideles ad hunc Or-
dinem promoventibus.

Schol. 2. Angeli non funt capaces ordinationis,
ſicuti nec animæ ſeparatæ a corpore: ſi quis ta-
men a morte ad vitam revocaretur, foret ordi-
nationis capax: ſic Lazarus a Chriſto reſuſcitatus
faétus eſt poſtea Maſſilienſis Epiſcopus. Qui vero
in corpore glorioſo reſurgeret, probabilius ordi-
nationis capax non foret, quia non efſet viator.

F. 1170.

Mulieres ſacræ Ordinationis prorſus inca-
paces ſunt: Imo. quia Apoſtolus 1. Cor. 14.
v. 34. Et I. Tim. II. v. 12. non permittit
mulieribus palam docere, quod tamen ſacro-
rum miniſtrorum munus eſt. 2do. Nec in
veteri lege Eccleſiaſticum munus fominis de-
mandatum fuit, & in nova lege nec Beatiſ-
ſima Virgo Maria, nec aliæ foeminæ adfue-
runt, quando Apoſtoli in ultima Coœena ordi-
nati ſunt: Et Mediator noſter, cujus vice
funguntur Sacerdotes, vir, non mulier fuit:
Ergo mulieres non ſunt capaces S. Ordina-
tionis.

Quo jure Schol. 1. De fide eſt, mulieres ad Ordinem Epiſco-

Jamina
non eſt
Caaw.

patus, Presbyteratus, & Diaconatus aſſumi non
poſſe: non audet tamen Hallier aperte hæreticam
pronuntiare ſententiam, quæ vult, mulieres ido-
neas & capaces eſſe Tonſuræ, Minorum Ordi-
num, & Subdiaconatus: nam Paludanus in 4. d.
25. q. 3. a. I. mulieribus ad Tonſuram adytum
concedit, quæ tamen opinio eſt falſa, temeraria,
& periculoſa in fide, ait Hallier. Notat etiam
Tournely, licet fœminæ ex jure Divino a S. S.
Ordinibus repellantur, quod jus eſt naturæ ſexus

muliebris valde conveniens, fimpliciter tamen
natu-

Uimale diei
Tlletes Ort
in vetet
leit, Iud 4
ſiines op
gnis femin
iün tenennt,

un dk,

Eeter natura
lett, Obſtst
is, lerit
üobennt,
4 1 AMnlere
hilenitas
Cen aPud
llitus n
2, 2Md Er⸗
Uletes heif,
Ayd Gn
tiinn obtn
Keg A
nlhie mulien
mins & Pi
teſe
E1. 2) deeit
t, (iniſunm
ilt: Mn
u, negue
tnand l
2 Gono in
uinlds, de
len E flnd
rltihnes
Aanon ſer

bacleſiaci

lets ſnn
ſus in
6 u

De Ordine. 683

GesI naturale dici non debet, quia naturalis conditio
mulieres Ordinis omnino incapaces non reddit,
es Günd Cum in veteri Teſtamento Debbora populum re-
dorer ltin Xerit, Jud. 4. & in Novo uatuor filiæ Pbilippi
ei, a Virgines prophetaverint. Aét. 21. Et in multis
hrite etn. Regnis fœminz heæreditario jure ſolium & impe-
vons ir rium teneant. Naturali tamen juri convenientiſ-
Paktiat ſimum eſt, ut ab Ordinibus repellantur, nam
non leen Præter naturalem ſubjectionem, quæ mulieres
G decet, obſtat ſexus, verecundia, pudor, hone-
ſtas, levitas & inconſtantia, ne ſacerdotalia mu-
nia obeant.

s Mrotſein Schol. 2. Mulieres quasdam apud Ethnicos ſacerdo- Solvuntus
lolus ,C ti0 inſignitas fuiſſe, ex hiſtoriis patet. Eundem objeflio-
morem apud Gallos & Germanos olim obtinuiſ- „es.
bon n ſe, TLacitus refert de mor. Germ. Cereri Eleufi-
0 tnenir⸗ næ, apud Græcos, & Bonæ deæ apud Romanos
e mulieres ſacrificaſſe paſſim narrant Græci & Lati-
nus fermf ni. Apud Gnoſticos hæreticos olim mulieres ſa-
ge Nec crificium obtuliſſe, tradit S. Irenæus Il. 1. adv.
e berr. c. O. Apud Montaniſtas non ſolum in Dia-
femme“ coniſſas mulieres ordinabantur, ſed etiam ad Epi-
naCENE ſcopatus & Presbyteratus gradum promoveban-
et, b tur, teſte S. Epiphanio hær. 49. I. Quia Gal.
on Nh 3, v. 27. dicitur: Guicungue in Chriſto baptizati
ces 5 eſis, Chriſtum induiftis. Non eſt Judwkus, neque
Nd Græcus: non eſt ſervus, neque liber: non eſt ma-
cLulus, neque ſominga. Et in Veteri & Novo
Oren“ eſtamento legimus, nonnullas fœminas Prophe-
atcs Aui tiæ dono illuſtres fuiſſe. Keſp. In Chriſto nec
Petelet⸗ maſculus, nec fœmina in iis, quæ ſpecétant ad
lt, nlee; fidem & ſalutem, non vero in iis, quæ pertinent
wonn- ad functiones Eccleſiaſticas. Dein dona gratis
data non ſervant ordinem naturæ; in Ordine ve-

8414
n ro Eccleſiaſtico Chriſtus Auctor ejus eum ſervari
en voluit, ſcilicet ut mulieres ſint ſubjectæ. II.
4 u Miulieres ſunt capaces jurisdictionis Eccleſiaſticæ:
Dhindn ſic Abbatiſſa fontis Ebraldi benedictionem mona-
6 nel chis ſuis impertitur, eos inveſtit, vota excipit.
H Keſp. Imperium hujus Abbatiſſæ eſt mere ocono-
Inpnane , micum,

684 Caput XIX.

micum, non vero Eccleſiaſticum, quia cenſuras
ferre nequit. III. Mulieres poſſident beneficia
Eccleſiaſtica, Leétiones in choro legunt, & bſal-
mos cantant: Ergo funt Ordinis capaces. Keſp.
Eccleſia quædam de fuis redditibus mulieribus
merito conferre potuit: legunt item & cantant
in choro ex concefſſione Eccleſiæ, non vero ut
publici miniſtri ſpecialiter ad hoc ordinati. botiſ-
ſimum autem contra noſtrum dogma argumentum
petunt nonnulli ex hiſtoria Eccleſiaſtica, in qua
mentio fit Epifcoparum &c. de quibus fit.

Epiſcopæ, Schol. 3. Epiſcopæ, Presbyteriſſæ, Diaconiſſiæ, &
Presbijte-
riſſæ &
Diaconiſ-
ſa.

Subdiaconifſſæ olim dicebantur nonnullæ mulieres,
non a fuſcepto aliquo Ordine, fſed a viris fuis,
qui, cum ad diétos Ordines affumerentur, eas
relinquebant, vel in Sæculo voto eaſtitatis ob-
ſtrictas, vel in monaſteriis Religionem folenniter
profitentes. In hoe ſenſu uſurpantur hæc nomi-
na in Concilio Turonenſi II. a. 567. c. 12. Alio
modo Presbyterifſæ, & Diaconiſſæ olim dictæ
ſunt, quæ quibusdam miniſteriis Ecoleſiaſticis
fungebantur, ſine ullo tamen Ordine ſuſcepto.
Sic juxta S. Athanaſium ad virg. Virgo ſeniof
Presbyteriſſa dicta fuit. Diaconiſſarum officium
olim fuit 1I. fi fœmina Epiſcopum vel Diaconum
volebat alloqui, a Diaconiſſa honeſtatis ergo ad-
illos ducebatur I. 2. Conſt. Ap. c. 26. 2. Vi=
duarum curam habebant Ib. l. 3. c. 7. 3. Nego-
tiis urgentibus cum Epiſcopi foœminas adire non
poterant, Diaconiſlæ mandatum ad eas defere=
bant. 4. Ruſticis & imperitis mulieribus princi-
pia fidei & ritus Baptismi exponebant. Concil.
Carthag. IV. c. 12. 5. Cum mulieres baptizaren-
tur, in earum corporibus nudandis & caute ope-
riendis attenta erat Diaconiſſa, & Chrisma fronti
capitique impoſitum per totum corpus manibus
expandebat, I. 3. Conſt. Ap. c. 15. 6. Ad majo-
rem pudoris mulierum cuſtodiam, portam, qua

in Eccleſiam ingrediebantur, claudebant, & ape-
rie⸗

Kent, lbis
eun in Tee
1Dioriſle
en ſuſpici⸗
IEpiph hxr.
ex in mon⸗
eoniinum
tüunnnr, ſeni
Eilen vic
in kngnlari
hon he
Droniſte men
Diconis
e: Dens
Mini auhor
in & Odam
ple hane an
min iſite⸗
, n R
DNomanns h
Plchm, &
Uclo eſus
lun.
o phmn om
1 Junſeiht
Pu ſe legtt
üni Ndu
i ſe gee
igz iſ
Ul, tmicit e
hiemzin
terorum Di
mi, ARedne
e ſermittan
Auie. de
Uherſe ein
rdricm

14 4 Nonn
et Lednen

De Ordine. 685

d nen Liebant. Ibid. l. 3. c. 28, 7. Malieribus ſuum
CNldet æ, locum in Eccleſia aſſignabant. Ibid. 1. 2. c. 28.
olgnm E 8. Diaconifiæ explorare debebant, fi Virgo Deo
Carile ſacra ſuſpicionem violatæ caſtitatis incurreret.
itbus me. S. Epiph. hær. 79. 9. Diaconiſſarum curæ S. ſup-

ttemn & anr Plen in monaſterio committebatur. Ad munus

Gæ, Ml en iaconiflarum nonniſi Virgines & Viduæ admit-
Grdind K tebantur, ſæpius tamen viduæ, quam virgines,
gns Ngleen & quidem viduæ 60 annorum, Diaconiſſæ etiam
Geſiatie dn. Olim ſingulari ritu conſecrabantur. I. 8. Conſt.
Jutbzf Abp. c. 10. hæc forma præſcribitur: ut Epiſcopus

Diaconiſſeæ manus imponat præſentibus Presbyte-
. Daraik, ris & Diaconis ac Diaconiſſis cum præſcripta Ora=
tione: Deus æterne Pater D. N, & C. Qut viri &
wnne „ulieris auflor es, qui Mariam, Debboram, An-

am &y Oldam Spiritu S. replevift. . . Inſe nunc
ſhmernn reſoice hanc ancillam eletam ad miniſterium, S
ſc eid mundam efice ab omni inquinamento carnis & vi-
giorent. „mus, Aut opus ſihi impoſitum digne perficiat. Or-

bPunn krn do Romanus hunc ritum refert: ſub Miſſa poſt
eh. Epiſtolam, & Graduale ponat Epiſcopus orarium
dile in collo ejus dicens: Stola jucunditatis induat te
Dominus. Ipia autem imponat velamen capitt
fuo palam omnibus de altari acceptum. In codi-
ce Manuſcripto a Morino relato de S. S. Ordin.
p. 2. ſic legitur: Epiſcopus ordinandæ caput in-
clinanti manum imponit, factisque tribus crucis
ſignis ſic precatur: Deus Sankte &. & poſtquam
particeps facta eſt S. Corporis, & Sanguinis pre-
tioſi, tradit ei Archiepiſcopus S. Calicem, quem
accipiens in S. menſa deponit. In Euchologio
Græcorum Diaconiſſæ fere ordinantur, uti Dia-
coni, absque eo, quod flabellum eis non detur,
nec permittantur miniſtrare Sacramenta S. S. Eu-
chariſtiæ. Denique antiquum Pontificale Salis-
burgenſe eundem ritum ordinandi Diaconum, &
Diaconiſſam refert. vid. Martene de ant. rit. c. 8.

„ Schol. 4. Nonnulli quandam Joannam Sæculo ono De Joan-
inter Leonem IV. & Benediétum III. in Papiſlam na Pa-
teh con. piſſa.

686 Caput XIX. .

conſecratam eſſe narrant. Verum hiſtoriam hanc
eſſe putidam fabulam probatur I. quia coævi Au-
tores aperte afſerunt, Benedictum III. Leoni IV.
immediate ſucceſſiſſe, uti Lupus Ferrar. ep. 103.
Ado Viennenſ. in Chron. Anaſtaſius in vita Bene-
diéti III. qui dicit, eum in ſolio Leonis IV. ſe-
diſſe a die 29. Sept. 855. cum Leo 17. Julii ejus-
dem anni obijffet. Idem teſtatur Regino in Chron.
& Nicolaus I. ſucceſſor Benedicti III. ep. 46. ad
Concilium Sueſſionenſe teſtatur, Benedictum im-
mediate Leoni ſucceſſiſſe: Ergo non datur locus
pro Joanna Papiſſa, quæ 2. ann. 5. menſ. & 4.
dieb. ſediſſe dicitur. 2. Ipfi hæretici texentes
catalogum Romanorum Pontificum hujus Papiſſæ
non meminerunt, quam certe non omiſiſſent, ſi
eam agnoviſſent, uti patet ex Photio I. de Sp. S.
proceſfſ. & Blondellus hæreticus hoc figmentum
peculiari diſſertatione refutavit. Won ohfiat I. quod
Marianus Scotus in Chron. Sigebertus in Chron.
Martinus Polonus, & S. Antoninus p. 2. Chron.
tit. 16. ac Platina de vit. Pont. hujus Joannæ Pa-
piſſæ meminerint. R&eſp. Marianus Scotus hanc
fabulam non refert, quia in ejus ſinceris Codici-
bus non extat, uti notat Scriptor, qui metropo-
lim Krantzii notis illuſtravit. Sigeberti Chronico
hæc fabula aliena manu afſuta fuit, uti conſtat
ex autographo coenobii Gemblacenſis a Miræo
edito, in quo non legitur. Martini Poloni Chro-
nicon etiam interprolatum fuit, & hæc fabula non
legitur in codice Manuſcripto Vaticano teſte Al-
latio: imo Burnetus refert, eam in manuſcripto
Anglicano in Margine ſolum aliena manu aſſutam
effe. S. Antoninus deceptus fuit ab interpolatore
Poloni, & ipſe hanc narrationem ſuſpectam eſſe
dicit. Platina parum æquus in ſummos Pontifi-
ces illam narrationem pro fabula habet, dicens:
Hac, quæ dixi, vulgo circumferuntur, incertis
tamen & obſcuris aukoribus. II. Statua huic Pa-
piſſæ in loco, ubi infantem peperit, olim erecta
fuit, mulierem cum infante referens, quæ ein⸗
e

ein TWeri
leinct argn,
e kitam in
1 Nidife .
Eetcctem ge
el; inn 1d
Eſetbit guh
ltnam m ar
Ut. Katm
übhlam il
r leine i
nie pee
Iins enota
Ur lentie
e in Badlia
deriorate
1 tecens el
ſinldamn omne
Etluin con
Wiedumn in
Miform,
Dio, ſeed ex
n in en
Us pulere
en, Ut le
AüDei nie
enorie
Diſtee eſa
Umncine dol
1 trandt gl
Vnta poſt
iͦ ſichn et
ideta n
Enttl

Intn l
. In

in Fihonnn
Ilin hei
im II. Leni
8Temt et
lus in nbe
io Leonel
e0 11. Nii,
rRepinonce
Gi I
,Benelitn!
0 hon imk
l. 5. Mal
heretid tne
cum Muſo ke
Don Ohiife
Photiol Ee
1s hoe igren
Dorohkulg
ehenns nl
Ninns . 20
Ivjns ſom
iunds

ftit, n
horenis 1
tii Poe.
Cher
atirand
m in untf
ene lii
t hierr,
en ipti⸗
Eimmds.
I. SPoto
elit, latn

De Ordine. 687

de in Tiberim projecta fuit. Et Launojus diſſ.
de auét. argum. negat. teſtatur, ſe ejusdem Joan-
næ ſtatuam in Eccleſia Senenſi inter alios Pontifi-

ces vidiſſe. Keſp. Statua illa aut repræſentabat

ſacerdotem gentilem, aut aliquod antiquum Nu-
men; nam altera manu ramum humero innixum
deferebat, quod non eſt inſigne Pontificum, quam
ſtatuam ad ampliandam viam Sixtus V. aufferri
juſſit. Statua Senenfis inter alias olim Pontificias
ob fabulam illam reperta fuiſſe videtur erudjitis,
quæ deinde ſub Clemente VIII. in fignram Za-
chariæ Papze mutata, & ſub Alexandro VII. pe-
nitus remota fuit: ſed ex hoc nihil probatur, quia
hoc licentiæ ſculptoris tribuendum eſt. III. Ro-
mæ in Baſilica Lateranenſi ſervatur etiamnum
ſella perforata, quam vocant ſtercorariam, in
qua recens electus Pontifex ſedet, & ad præca-
vendam omnem fraudem ejus ſexus exploratur,
antequam conſecretur. Koρ†. Sella Rtercoraria
hodiedum in Bafilica Lateranenſi ſervata vocatur
non a forma, neque enim pertuſa eſt teſte Mabil-
lonio, ſed ex verſu Pſalmi, qui Pontifice neo-
electo in ea ſedente in Choro canebatur: Suſci-
tat de pulvere egenum, & de ſtercore erigit vau-
perem, ut Papa intelligeret, ſe ex humili loco
ſola Dei miſericordia ad ſolium evectum eſſe: cui
Cæremoniæ fimilis eſt illa hodierna, qua coram
Pontifice e ſacrario ad Altare pergente ſtuppa in
arundine poſita accenditur, clamando: S. Pater,
ſic tranſit gloria mundi. Cæterum illa ſella ſter-
coraria poſt Joannæ Papiſſæz fabulam adeo infa-
mis facta eſt, ut ob hoc commentum hic ritus
abrogatus fuerit, quod poſt Leéonem X. factum
eſſe putat Mabillonius.

F. 1171.
Irrita eſt Ordinatio data homini omnino
invito. Imo. quia c. Wajores. de Bapt. dici-
tur: ille qui nunquam conſentit, ſed penitus con-

tra-

Irrita eſt

ordinatio
it
data.

688 Caput XIX.

tradivit, ner rem, nec Charabtterem ſuſcipit Sa⸗
cramenti. Loquitur quidem hic Innocentius
de Baptismo, ſed pro Ordine eadem & po-
tior eſt ratio; ideo enim Deus noluit homi-

ges invitos baptizari, quia noluit aliquem

per vim ſubjici Eccleſiæ,, & profiteri Evan-
gelium, licæt hac ſint abſolute neceſſaria ad
ſalutem, cum econtra Ordines ſuſcipere non
cadat ſub præcepto. 2do. Patet ex continua
praxi Eccleſiæ: Cum enim Firmus Cæſareen-
ſis Epiſcopus armata manu veniſſet Thyanam,
& loco Eutherü a Concilio Epheſino e ſede

dejecti alium Epiſcopum conſecraſſet, is affir-

mans, ſe per vim eſſe ordinatum indutus
chlamyde in theatrum ludos ſpectaturus in-
greſſus eſt, nemine prohibente, quod ſinguli
noſſent, Ordinationem irritam fuiſſe.

Guot mo- Schol. 1. Quadruplex genus eorum diſtingui poteſt,

dis quis
nvitlss

ſit.

qui inviti ordinantur. I. Illorum, qui nec preci-
bus, nec minis, nec monitis adduci poſſunt, ut
Ordinationi conſentiant, qui proinde ſunt plane
inviti, & eorum Ordinatio eſt invalida. 2. Eo-
rum, qui ex humilitate & reverentia S. S. Ordi-
num, eos refugiunt, ad quos tamen populi ſuf⸗
fragio, precibus, & imperio vocantur & impel-
luntur. Hi primo ſunt inviti, tandem tamen con-
ſentiunt, adeoque valida eſt eorum erqdinatio.
3. IIIi inviti dicuntur ordinari, qui ab Epiſcopo
Per fraudem promoventur, ut ab aliquo officio
ccleſiaſtico deturbentur, in quo Epicopis mo-
leſti ſunt: qui tamen conſentientes valide ordi-
nantur. 4. Ili inviti ordinantur, qui periculi me-
tu ad ſacerdotium confugiunt, quibus etiam Or-
Zinatio eſt ſimpliciter voluntaria, adeoque va=
ida.

5

Schol.

M.a. Paryn
ſplde tame
at le ler,
1ns Orcin
Ptt ante ul
utnm adtmitt
i, 1 de
Men conſtar
Er imhrimn
Kulen cont.
nien poſſo
lofinatio:
lonne 1. I
Gnbe bigo e
blunts
t ene zer
Akemo ken
Pp. In imin
6 legnenti
Eo anke win
itngſe do
ümins ſuh
Imknſlc ir
laticnem m
n. Il hudn
ii⸗ Rten
nutde Drge
Rlminoni
etſe r n
Enn Uhctio,
ierith,
gio in ve

myſtie

le Etiam
. Ann per
eran
. Peeino
ntdn:
duts hünl
Eriiner

kuhſit

De Ordint. 689

Nen ſlahit Sehol. 2. Parvulis ante uſum rationis illicite quidem, An znfan-
lie lonoeetit valide tamen Sacramentum Ordinis confertur. tes valide
eaden 6n ex c. de Cler. per ſalt. Ordinat ubi dicitur, quod, ordinen-
Nohitn ſi quis Ordines minores & Subdiaconatum reci- tur.

Nolit zn peret ante ufum rationis, anhtequam ad Diaco-
i natum admittatur, debeant prædicti Ordines re-
Pkoftentin peti, ſi de illorum receptione non conſtet, ſi

te necelm autem conſtaret, minime Deinde Sacramenta,
S luſchen quæ imprimunt Characterem, non requirunt
tet n actualem conſenſum, & infantibus etiam valide

Ennsee. Econferri poflunt, uti Baptismus, (F. 945.) &
nierkr “ Confirmatio: (§. 970) Ergo etiam Ordo. Dicit
nlilet Ihyanu 4

Tournely I. In infante eſt impoflibilis actus Or-
Cphelroek dinis: Ergo etiam potentia; non enim datur in
eclalet 6m eo voluntas propria recipiendi Ordines, nec ſuffi-
inatum dln cit aliena parentum, qui forte reclamant, & in
ſpecmmt Bahtismo tantum ob ejus neceſſitatem ſaſhcit.
Itt KReſp. In infante ſufficit, quod aétus ſit poſnbilis
te, e pro ſequenti tempore, ficuti intellectus eſt in
n fulſe. puero ante uſum rationis, licet ſolum fſubſequen-
tti tempore pofſit ejus actum elicere. Deinde in
n Ginee infantibus ſufhficit intentio interpretativa, vel per
Un Ciderk⸗ Conſenfum parentum, vel Eccleſiæ, quæ per ap-
eei plicationem materiæ: & formz par vulis applica-
winde n tur. II. Infans eſt incapax Sacramenti Matrimo-
invali nii, Extreme Unéctionis, Peenitentigæ, & Epi-
genta ſcopatus: Ergo etiam Sacramenti Ordinis. Keſp.
amen en In Matrimonio conſenſus proprius & mutuus ha-
Oenntit d bent fſe per modum materiæ & forinæ Et Ex-
entiae trema Unéctio, ac Pœnitentia ſupponit praceden-
run duͤ tia peccata, quæ infantibus non competunt. In

gninli Epifc patn vero, ubi datur jurisdictio in corpus
45 Ain Chriſti myſticum, requiritur uſus rationis. III.
0 Lrinen, Sie etiam perpetuo amentibus, & dormientibus
tes ſllel⸗ valide Sacramentum Ordinis con ferretur. Keſp.
ſcipeint De perpetuo amentibus idem dicendum eſt ac de
Aukt e, infantibus: dormientes vero, & nen perpetuo
amentes adulti debent habere intentionem, ut

valide ordinentur. .
Cor oll.

Nchram Inſiit. Theol. Tom. III. X X

690 Caput XIX.

Reſolvun- Coroll. Pratt. Imo. Ad valide ſuſcipiendos Ordines

tur caſus.

requiritur Baptismus aquæ, quia per Baptismum
flaminis & ſanguinis non imprimitur Character,
per quem fit aliquis capax Sacramentorum. 24do.
Foœmina nequidem eſt capax primæ Tonſuræ:
Hermaphroditi, in quibus ſexus foemineus præ-
valet, abſolute fœminzæ & Ordinum ſunt inca-
paces, ſicut & illi, in quibus uterque ſexus æque
dominatur, quia non ſunt viri abſolute: ii vero,
in quibus ſexus virilis prævalet, ſunt abſolute
viri, licet ſint irregulares, & peccent mortaliter,
ſi fine diſpenſatione Ordines recipiant. Stio. Or-
dinans puerum ante uſum rationis peccat morta-
liter, valida tamen eſt ordinatio.

Ad Ordi- Ad Ordines licite ſuſcipiendos requiritur

nes vequi- inprimis in ſubjecto Divina vocatio. Imo.

ritur Di-
vina vo-
catio.

Quia Joan. 10. v. I. C. 2. dicitur: Amen dico
vobis, qui non intrat per oſtium in ovile ovium
Jed aſcendit aliunde, ille jur eſt, & latro. Quod-
nam vero ſit hoc oſtium, Chriſtus aperit
v. 7. Amen, Amen dico vobir, quia ego ſum
oſtium. Et v. 6. Ler me ſi quir introierit, ſal-
vabitur. Et Hebr. 5. v. 4. Wec quisquam ſumit
ſibi honorem, ſed qui vocatur a Deo tanqugm
Aaron. 2do. Idem communiter docent Patres
ex ratione, quia ex vocatione Divina ceu
radice pendet gratiarum ſeries ſtatui S. S.

Ordinum propria.

Vocatio
gquotuplex.

Schol. Vocatio Divina eſt actus Providentiæ ſuper-
naturalis, quo Deus aliquos præ aliis eligit, præ-
paratque dotibus congruis ad Sacra miniſteria
digne & laudabiliter obeunda. Vocatio alia eſt
interna per occultam inſpirationem: alia exter-
na, per Electionem &c. (t. 2. F. 852. & e)
Sign

ln Dixin
ſertie pon
Mdinm &
tentio, ſen
1e gorir .
or ſalutis
(okenn in o
hmm becl.

ſrel Nuck in
Niorts, Hub
un animo in
Aiis keenge
Oi onbes
11 ui erin
Fnam Tonid
Rtun kie
ler, gui I

Uerns a
Iin lbieh
unrn
Uteten
Uinſcnere
nullin hon
I lonlare
o Lpit
, h.
5 pral
In coner
is Annn
Aaconat
Mhconat
Abten
s Annun

De Ordine. 691

Pni Signa Divinæ vocationis in fubjecto funt, con-

be it ſcientiæ puritas, & anteactæ vitæ innocentia:
mint mt ſtudium & amor difſciplinæ Eccleſiaſticæ: recta
meltonn intentio, ſeu finis honeſtus, vacuus ab omni va-
Miime Iunn næ gloriæ cupiditate, ambitione, & avaritia:
Slenan amor falutis proximi. Vid Catech. Rom. & IIl.
fimm ind Godeau in opuſc. de neceſſit. Div. vocat. ad
een atum Eccl.
t, Im Coroll. Praft. mo. Non eſt peccatum grave Ordines Keſolvun-
eecent nonn minores, Subdiaconatum & Diaconatum ſuſcipere tar caſus.
ipim S cum animo in his Ordinibus permanendi, & non
eim altius aſcendendi, nifi aliunde quis obligetur,
. quia omnes Ordines per ſe quidam gradus ſunt.
2do. Qui animo evadendi poteſtatem ſæcularem
primam Tonſuram & minores acciperet, & poſtea
ad ſtatum laicalem regrederetur, peccaret morta-
l liter, quia Tridentinum hoc expreſſe prohibet.
dhs eli
cin S. 1173.
ia⸗ UÜlterius ad licitam Ordinationem requiri- tas ad
Glen tur in fubjecto legitima etas. Nam juxta Ordines
ir „Apoſtolum nemini cito manus imponenda ?equiſita.
e eſt: Quid eſt autem, ait S. Leo- ep. 1. Gito ma-
A “ mus imponere niſi ante maturitatem &tatit ſa-
i 6 terdotalem honorem tributre? Hæc zætas pro
b, prima Tonſura & Ordinibus minoribus a Tri-
Nii dentino Epiſcoporum arbitrio relinquitur.
ane „Seflf. 23. cap. 4. Concilium Mexicanum an.
e

1585. prohibet, ne Tonſura ante annum
HI rAtum conferatur: Concilium Burdigalenſe
a. 1624. annum r2mum requirit. Nullum ad
Gite Subdiaconatum ante vigeimum ſecundum:
sd ad Diaconatum, ante vigeſimum tertium:
n a0d Presbyteratum, ante vigeſimum quintum
ſede. tatis annum promoveri poſſe Tridentinum
. 1 ſtatuit. Sefſ. 23. cap. 12. ſufficiunt tamen hi
H X X 2 anni

„
NS

692 Laput XIX.

anni inchoati. Circa ætatem Ordinandoruùm
varia fuit olim Eecleſiæ diſciplina, uti oſten-
dit Martene de ant. rit. l. I. c. 8. Siricius
juſſit, ut Clerici ſe in functionibus Accoly⸗
thorum, & Subdiaconorum exerceant usque
ad annum trigeſimum, quo ad Diaconatum
promoveri poſſunt. Concilium Carthaginenſe
III. c. 4. prohibet ordinari Diaconum ante
annum 25tum: Neoczlſareenſe vult Presby-

terum ordinari anno trigeſimo. Agathenſe

Diaconos anno 25to, Epiſcopos & Presby-
teros anno 30mo ordinari ſtatuit. Hodie in
ſolo Epiſcopatu annus 3omus requiritur.

Reſolvun- Coroll. Prakl. Imo. Licet in ætate ad Ordines requi-
tur caſus.

ſita una tantum hora deſideretur, Orqdines licite
conferri non poſſunt, ubi etiam dies biſſextilis
computari debet: Qui vero ex libro Baptismali
teſtimonium ætatis habere nequit, illi teſtimo-
nium parentum ſufficit. 2do. Conferens, & reci=
piens Ordines ante legitimam ætatem peccat mor-
taliter, & Ordinatus etiam bona fide ante legiti-
mam ætatem nequit exercere illum Ordinem, niſi
obtenta ætate ſub peccato mortali: obtenta autem
ætate ſine diſpenſatione eum exercere poteſt;
imo ſi bona fide in illo miniſtraverit, non eſt fa-
Sus irregularis, quia ſuſpenſio illa in hoc caſu
eſt tantum impedimentum canonicum, non verô
proprie dicta cenſura: ſi vero mala fide in eo mi-
niſtraverit, fit irregularis ex Bulla Pii II CUum
ex Sacrorum &c. quam ſi tolerabili ignorantia
neſciat, juxta P. Engl irregularitatem non incur⸗
rit, quæ utpote ex delicto ſolos contumaces ſtrin⸗
git. Interim mala fide ordinatus ante legitimam
ætatem celebrando Miſſam in ordinatione non fit
irregularis, quia hæc habetur pro actu Ordina-
tionis. Stéo. In ætate ad Ordines requiſita regu-
lariter ſolus Papa diſpenſare poteſt, etiam ind⸗
modo

o gront
Ptile prir

altio ad
1. M obler⸗
Ielita 1
Arrut oire
lyr Imoe
ins en
lidentiaun
Ren fuerum
UOtdinis
ldinum
mumn Necle
ngo pittu
inmm locco
kinterve
omn magi
linnun
allgis
Aerelitas.
unpi us
hes Orci
1bhinkrrion
ak r
Inünn Guor
e0 Orcines
dhrn haſte
4 te tem
ennorh
NIid. Di
ntigun

WI Notüit 4

De Ordine. 693

Otännnofe modo quoad unicum diem, niſi forte Epiſcopi

ina, Wck. ſpeciale privilegium ſuper hoc obtinuerint.
. 9. Iun
nibrs Aet §. 1174.
eCetltiu Tertio ad licitam Ordinationem requiri- Tempus

dDumm tur, ut obferventur tempus Ordinationis, & & Inter-
Carfkesra à ie acris Canoni i itia ob⸗=
Cafuim interſtitia a Sacris Canonibus præfcripta. it
Mheunmn Ita ſtatuit Siricius ep. I. relata can. quicunque. Sr van⸗-
eIt diſt. 77. Innocentius I. ep. 4. ad Felic. cap. 4. .
. Aain Zofimus ep. I. relata can. in fingulis d. 77.
hos uf & Tridentinum Sefl. 23. cap. 1I1. Inſtituta
nit. Mi autem fuerunt hæc interſtitia, tum ut Ordi-
Zegum natus Ordinis dignitatem, officia, & pondus
,„ ex Ordinum functione cognoſcat: tum ut
enei animum Eccleſiaſticum altius imbibat: tum
Isde Ut longo virtutum uſu probetur. Hinc Tri-
s dentinum loco citato ſtatuit, Ordines mino-
t, dr, res per intervalla conferendos eſſe, niſi aliud
fres Epiſcopo magis expedire videatur: & ut non-
enke niſi poſt annum a ſuſceptione Ordinum mino-
dene rum aliquis ad Sacros Ordines promoveatur,

ienH 7 .1 Sõ
n niſi neceffitas, aut Eccleſiæ utilitas judicio
ee Epiſcopi aliud expoſcat. Inter alios vero

Netoele 1 . A 6
t, Mid majores Ordines requirit annum integrum,

ned ut ab inferiori aſcendatur ad fuperiorem.

. 6
un, NA .
ſleüa⸗ Coroll. Praſt. Imo. Quatuor Ordines minores quo- Reſolvun-

1 lbet die Dominico aut Feſto conferri poſſunt, & tur caſus.
Ua N 3 T ſi . 2 .
li en onfura quovis die. e. 3. de temp. Ord. Majores
mi vero Ordines ſolis Sabbatis quatuor temporum,
iten est⸗ Sabbato Paſſionis, & Sabbato ſancto conferuntur.
nt⸗ “ c. 3. de temp. Ordin. & quidem ſub mortali, quia
ð his temporibus ſervantur ad hunc finem ſolennia
wiineig. jejunia. Pro ordinatione Epifcopi dies Dominica
i⸗ ex antiqua traditione affignatur. Si Epiſcopus
tegl ur⸗ non poſſit abſolvere ordinationem in die Sabbati;

e XX3 poteſt

694 Caput XIX.

poteſt pergere in Dominicam, ubi tamen conti⸗
nuandum eſt jejunium ab Ordinante & Ordinan-
dis, ita ut cenſeatur manere eadem dies. 20lo0.
Ordinatus extra tempora incurrit ſuſpenſionem
ipſo jure, ex Bulla Pii II. Qem ad ſacrorum.
Ordinans vero ipſo jure nullam cenſuram incurrit,
ſed per ſententiam inferendam. c. 2. de temp Or-
din. Abſolutio tamen a ſuſpenſione non videtur
eſſe Papæ reſervata, ſed etiam Archiepiſcopus
quaſi ab ipſo jure ad hanc delegatus conſtitutus
eſt c 16. de temp. Ordin 3tio Diſpenſatio circa
tempora Ordinationis ordinarie ad Papam ſpeétat,
niſi Epiſcopi deſuper privilegium obtinuerint.
Quodſi detur licentia, die feſto Ordines conferen-
di, nomine feſti venit etiam feſtum duplex Cho-
ri, licet non ſit fori. 4t0. Sub pœna ſuſpenfionis
non licet plures ſacros Ordines, vel minores cum
Subdiaconatu eodem die regipere c. 13. & 15. de
temp. Ord. quæ ſuſpenſio eſt Papæ reſervata: Et
Trid Seff. 23. cap. 13. Conſuetudo tamen, ut
endem die & eadem Ordinatione alicui quatuor
minores & Subdiaconatus conferatur, non eſt
contraria Tridentino, quod tantum de duobus
S. S Ordinibus loquitur Qui vero non ſervatis
aſſignatis a Tridentino interſtitiis ordinatur, pec-
cat mortaliter, licet non incurrat ſuſpenſionem;
vel irregularitatem. Sto. Epiſcopus, item Vica-
rius generalis, & Capitulum ſede vacante, in ca-
ſibus, quibus dimiſſorias dare poteſt, in interſti-
tiis diſpenſare poſſunt, non vero Abbates cum
ſuis Religioſis. Et ſi quis ex aliena diceceſi cum
dimiſſoriis ſine diſpenſatione ad alienum Epiſco-
pum veniat, Epiſcopus ordinans diſpenſare ne-
quit, quia eſt actus jurisdietionis., Annus vero
interſtitialis non debet mathematice computari,
ita ut præciſe contineat 365. dies, ſed Eccleſiaſti=
ce v. g. de prima Ordinatione Quadrageſimæ us-
que ad eandem anni ſequentis, licet anno ſe-
quenti Quadrageſima citius veniat. Vide Inſtit.
* E. tom. 2. §. 394

§. 1175

Carto
it A
elt, ne
Pegtut on
tinua pra
Hireriom
ſente ketlat
II grids
eniator.
6 Ge Cle
Ulr Diaron
Eecekit
eumn 1
mun jll
immwnar,
Eflift con
lEler.
n dl 2
i ſer lt

r kegtin

Anntones
Mtns ven
un eſt in

Dunto:
is ſacrs
ſbedo
len
eltation
Nlelie:
(el car

De Ordine. 695

bi umen

Dte EOin §. 1175.
H Quarto ad licitam ordinationem requiri- Ordinatio
e tur, ut aliquis non ordinetur per ſaltum, per ſaltum
girnins hoc eſt, ne quis ad ſuperiorem Ordinem pro-A Micita.

2 detn. Wmoveatur omiſio inferiori. Ita conſtar ex
eſa continua praxi Eccleſiæ.. Sic Stricins ep. r.
Ariin ad Flimerium c. 9. Zoſimus ep. I. ad Heſych.
tng llin aperte declarant, neceſſe eſſe, omnes Ordi-

irdes num gradus ſervare, antequam ad primum
EH perveniatur. Alexander II. c. ſollicitudo.

Nirs te d. 52. de Clerico, qui Subdiaconatus Ordine
nnnas omiſſio Diaconus & Presbyter fuerat ordina-
enes tus, decernit: mandamusg, ut ab ofſicio ſacer-
Am Jotali eum prohibeas, donec proximo quatuor.
. i temporum jejunio Subdiaconatus miniſterium ſihi
ene, rite imponat, & ſic deinceps ad majora offcia
aaigs eum redire concedar. ldem ſtatuit Innocentius
eenm, III. de Cler. per ſalt. promot. Et Tridenti-
m e num Seſſ. 23. cap. 14. de Ref. ait: Cum pro-
en ht motir per ſalium, ſi non miniſtraverint, Epiſco-
n pur ex legitima cauſa poſſit diſpenſare. Ergo
te ordinationes per ſaltum ſunt illicitæ; Epi-

ſten
e 1 ſcopatus vero ſine Presbyteratu ſuſceptus
et,N etiam eſt invalidus. (K. 1161.)

, Abb
n Der J. 1176.
en Quinto ad licitam ordinationem in Ordi- Ad ordi-

e nibus ſacris, Subdiaconatu &c. requiritur nationem
ee in ſubjecto Titulus, ſeu remedium, quo pro- requiritur
AA vigdetur ordinando de ſufficiente & perpetua "tulus.
ug ſuſtentatione. Ita habet antiquifſimus uſus
t Eccleſiæz: quippe Concilium Chalcedonenſe
“ a. 45I. Can. 6. jam ſtatuit, nullum abfolute
⸗ XXA4 orgi⸗

viſio.

696 Cauput XIX.
ordinari, niſi ſpecialiter in Eccleſia civitatis
Vel pagi, aut Monaſterio, is, qui ordinatur,
deſignetur: Eos autem, qui abſolute erdi-
nantur, decrevit S. Synodus irritam & inva-
lidam habere hujusmodi manus impoſitionem,
& nusquam exerceri & operari poſſe S. Gre-
gorius M. 1. 9. ep. 42. Clericos in ordinatione
certis Ecclefiis aſcribi docet Concilium Fran=-
cofurdienſe a. 794. c. 28. & Capitularia Ca⸗
roli M. I. §. c. IoO8. ac Concilium Claromon-⸗
tanum a. 1095. vagas ordinationes prohibue⸗-

runt. Denique Tridentinum Sefl. 21. de Ref.

cap. 2. ſta uit ne quis deinceys Clericus ſacularit,
quamvis alias ſit idoneus moribus, ſcientia & tate
ad 9. J. Ordiner promovzalur: niſi priut legitime
conſtet eum beneficium Mocleſiaſticum quod ſibi
ad diktam honeſum ſuficiat, patifice poſſideree

ig vero beneſicium reſignare neguent, uiſt ſalta-

mentione, quod ad illius heneficii titulum ſit pro-
motus Rationem aflignat: quia anon decet eos,
gui Hiuino, miniſterio alcripti ſunt, ousn Ordi-
nir dedecore mendicaure, aut ſordidum qu’ſtum
eercere. Et deinde contra promotos ſine ti=
tulo poœnas antiquorum Canonum innovat:
& quidem Ordinans tenetur alere ordinatum
ſine titulo, usqe dum benefieium conſequa-
tur c. 2. 4. de Præb. Et ſi fecerit cum eo
Pactum de non petendo aliquid. ſuſpenſionem
aà collatione Ordinum per triennium incurrit.
c. 45. de Simon ordinatus vero fine titulo in-
Gurrit fuſpenſionem ab officio c. neminem 2.
70.

Tituli di- Schol. Titulus Eccleſiaſticus olim dicebatur Eccle-

ſia, ad cujus ſerviclum Diaconi & keestyterir.
lina=⸗

ubentot.
t ex H
eſeiiſon
mum in u
Eortibatent
1 Coneilio
1D Aexand
ſonnserie
einn deret,
Einonio, ut
K ünnis Pa
licentno an
inl e
irrrſens re
lerns,
donis P
Ropi ſe
wedant, h
feere,
s, eum in
in Chhfung
Hkionem

iinoniles

mimm de
onovendun
Efninm an
an 6.
ul mnnei
Ulne finn
alg
limn kmn
ke: An,
Religoi
entttione
ſe htelus p
de one
en ſheie
ARog
Ueke

De Ordine. 697

4

lela chf dinabantur. Hunc titulum mutare poterant, uti
ein patet ex Synodo Remenfi a. 813. c. 20. Titulus
blolote beneficii ſolus olim in Eccleſia usque ad Sæculum
tamgm T2mum in uſu fuit: deinde cum Clerici nimis va- 18
impod e ordinarentur & exinde multa mala orirentur.
Unpalhne in Concilio Lateranenſi ſub finem Sæculi izmi
DoledG fſub Alexandro III. ſtatutum fuit, ut ſi quis Epi-
in orcdlute ſcopus Clericos vage ſine beneficio ordinaret, eos
nciliun er etiam aleret, niſi tantum habeant ex proprio pa-
4Apitolanats trimonio, ut ſe poſſint ſuſtentare. Unde ortus
Apltolamal⸗ ſt titulus Patri .. in C ili
in tans eſt titulus Patrimonii, contra quem in Concilio
37 Tridentino acriter pugnatum fuit teſte Pallavi-
Ints Ntte cino l. 17. c 9. nonnullis contendentibus, nullum
eſ . H ſat præſens remedium ſore malis, quibus labora-
Ficne ornen bat Clerus, niſi prohiberentur ordinationes vagæ,
„e gnuia bonis paternis contenti ordinati obedientiæ

Epiſcopi ſe facile ſubtraherent. Alii econtra op-
ponebant, beneficia & proventus Eccleſiæ non
ſufficere, ad alendos nezefſarios Eccleſiæ mini-
ſtros, cum in nonnullis regnis plura beneficia te-
nuia conjungenda forent ad unius Clerici fuſten-
tationem, ac proinde tolerandos effſe titulos pa-
trimoniales. Utrique malo mederi cupiens Tri-

„ na ,
1 dentinum Sefl. 2r. cap 2. de ref. ſtatuit, nullum
, (un promovendam, niſi quem Epiſcopus Eecleſiæ ne-
Giden . ceſſarium aut utilem judicaverit: & Sefſſ. 23. de
motos ſeH ref. cap. 16. neminem deinceps ordinandum, quin

glid ionnt ſimul mancipetur miniſterio alicujus Eecclenæ.
Quare titulus alius eſt KEcrleſiaſticas, alius FPatri-

l ll monialis Titulus Eccleſiaſticus ſubdividitur in

Unn colſeſ. titulumz benzficii, qui eſt jus fruendi bonis Eccle-
elit ſiæ: & in titutum paupertatis, ad quem ordinan-
ſohelms tur Religiofi, in Religione approbata valide pro-
iun pvem feſſi: & in titulum menſce, quo alicui de congrua
ſne tinn ſuſtentatione providetur a magno Principe: deni-

. que titulus Patrimonii eft, quando ordinandus actu
,Vennel habet bona propria & immobilia ad ſuſtentatio-
nem ſufficientia.
edreh. Coroll. Praft. rmno. Szæcularis ex eo præciſe ordinari Reſolvun-
lce e non poteſt, quod ſit vir litteratus, aut graduatus tur caſus.
beiſe ⸗ XX5 zn

698 Caput XIX.

in Theologia, aut jure Canonico. Trid. Sefſ. 21.
c. z. 24do. Ut quis ordinari poſſit, debet pacifice

poſſidere beneficium perpetuum & fufficiens ad

congruam fſuſtentationem arbitrio prudentis deter-
minandam, quod reſignare nequit, niſi aliunde ali
poflit. Item poteſt quis ordinari ad titulum quo-
tidianarum diſtributionum perpetuarum, aut ca-
pellaniæ perpetuæ; non tamen ad titulum bene-
ficii de ſe ad congruam fuſtentationem inſuffi-
cientis, quod ſufficiens ſit ob Miſſarum ſtipendia,
quia hæc ſunt incerta: nec poteſt quis ordinari
ad titulum beneficii certi de futuro, quia Triden-

tinum pacificam poſſeſſionem requirit. tio. No-
mine Patrimonii veniunt omnia bona immobilia

paterna, vel materna pacifice poſſeſta, certa fru-
gifera, ære alieno non gravata, nec hypothe-
cata: ad titulum vero hæreditatis divitis futuræ
filius ordinari nequit, niſi pater certum patrimo-
nium illi actu poſſidendum aſſignet: nec poteſt
quis ordinari ad titulum legati in teſtamento re-
licti vivente teſtatore. Ato. Titulus menſæ tam a
perſonis laicis, quam Eccleſiaſticis conſtitui po-
teſt, cum obligatione reali & hypothecata tot
bonorum, ut fufficienter proviſum ſit Clerici ſu-
ſtentationi. Si vero a Monaſteriis & Eccleſiis
collegiatis hic titulus concedatur, non requiritur
quidem hypotheca, quia bona Eccleſiæ alienari
non pofſſunt, requiritur tamen conſenſus Capituli
Ste. Ordinatus ſine titulo a P. Engl liber eſſe à
ſuſpenſione cenſetur, quia alias mendicare coge=
retur. Vide Inſt. J. E. tom. 2. C. 393. ſqq.

F. 11772

In ordi- Sexto ad licitam ordinationem requiri⸗
do vε* enr in ſubjeéto vitæ probitas, & debita
Zroh,tas ſcientia,. Imo. quia 1. Tim. 3. v. 2. dicitur:
& ſcien. Ovortet Epiſcopum irreprehenſibilem eſſe, unius
tia. Worig virum, ſobrium, prudentem, ornatum,

pudi⸗

lun, fo
os, G
ndait! M
1 Hinc
et eos 10
1ſn/
Uinr ee
Unt ne
Dllhitn
n ſmon
nn ſin,
Weortat I
ltergtor
n myone
e gnn,
onpos ad

Il Nic

mnitiieh

funcns her
In Uite de
R expeclre
Eikeig il
ſs nialdn
finhint
entt
Um eNawen
Dte Crlin
Pengann
hitte,
fridm D
E, MN
Mhhlter

De Ordine. 699

IA: pudicum, hoſpitalem, doktorem Ec. Et ad Tit.
nen 1. v. 5. jubet per civitates conſtitui Pres-
l byteros, Si quis ſine crimine eſt. Et de Dia-
iliine Conis ait: Diaconos ſimiliter pudicos, non bilin-
lttimg gués. Hinc Tridentinum Seff. 23. cap. 12.
umm, ts jubet eos ad Ordines afſumi, quorum probata
Cthmk, Vita ſenectus ſit. 2do. de neceſſaria ſcientia

icnen dicirur Oſee 4. GQuia tu ſcientiam repuliſti, re-

ſin iiee „ellam te ne Sacerdotio fungaris mihi. Et Tit. I.
t Cnts oii , . ,
. li amplektentem eum, qui ſecundum doltrinam eſt,

ii al ffaelem ſermonem, ut potent ſit exhorturi in do-
Poit ima Arina ſana,; & eor, qui contradicunt arguere.
ent Concordat Jus Canonicum can. Illiteratos. d.
r : 36. Illiteratos,. nullus prœſumat ad Clericatus

n ordinem promovere, quia litteris carens non po-
10 Wſe aptus officiit. & c. ult. de temp. Ord.

eiee Ebpi copus ad annum a collatione Tonſuræ ſu-
oden ſpenditur, qui illiterato eam contulit.

6s contktin
orhen (roll. Prafl. 1mo. Examen ordinandi ordinationi Keſolvun-
n ſt Ceii præmitti debet, quod triplex eſt: primum, quo Or- tur caſus,
is Eu dinandus per menſem ante Ordinationem Epiſco-
ron ef pum adire debet, qui Parocho, aut alteri, cui ma-
Lerlelhe den gis expedire videbitur, committat, ut nomine &
lenns deſiqerio illius publice in Eccleſia propoſitis, de
ug ldee ejus natalibus, ætate, moribus, & vita diligen-
gencien a ter inquirat, & teſtimonium ad Epiſcopum trans-
“ mittat, quod tamen uſus in Germania ubique non
recepit. Ita Trid. Seft. 23. de ref. cap. 5 Alte-
rum examen eſt feria Ata vel alio die opportuno
ante Ordinationem l. c. cap. 7. Ubi Ordinandus
H interrogatur, de genere, libertate, legitima na-
vnen tivitate, ætate, bigamia, moribus, doctrina.
§, “ Tertium Examen & Scrutinium efſt in Ordinatio-
V n. ne, ubi ordinans quærit, an ordinandi fint digni,
en en ad quod Archidiaconus reſpondet. 2do. Peccat
ikt mortaliter tam ordinans, quam ordinandus, qui

a, fine

IWrregula⸗

ritas

qur d.

700⁰ Caput XIX.

ſine fufficienti ſcientia, & morum probitate Or=

dines ſuſcipit.

H. 1178.
Septimo ad licitam Ordinationem requi=
fitur, ut ordinandus non ſit irretitus aliqua
irregularitate: Eſt autem Irregularitar impe-
dimentum canonicum, quo quis redditur in-
habilis directe ac primario ad Ordines licite
recipiendos.

Origo. Schol. I. Verbum hoe Irregularitas in antiquis ca-

Divißto.

nonibus non occurit, ſed cum illi regulas præ-
ſcripferint, ex quibus innoteſeit, quinam ordi-
nari poſſint, an non, hi, qui ab iis regulis aber-
rabant, dicebantur a regula alieni, uti legitur in
canone Nicæno IZtimo, de Clerico ufurario.
Multis Sæculis crimen duntaxat erat cauſa irre-
gularitatis, verum cum ſenſim diſciplina circa
admittendos reos alicujus criminis præſertim oc-
culti nonnihil relaxata fuiſſet, perſuaſumque elſ-
ſet, erimine per Sacramentum deleto ſublatum eſſe
impedimentum, & reum libere ad Sacros Ordines
Promoveri poſſe, ant ad ſusceptorum functiones
reſtitui, coacéta fuit Eccleſia nonnulla crimina de-
terminare, quæ etiam per poœnitentiam deleta a
fusceptione S. S. Ordinum impediunt. Deinde
cum nonnulli defeétus etiam ſine crimine aliquam
indecentiam annexam habeant, quosdam nofavit
Eccleſia, qui ab Eccleſiaſticis miniſteriis ejusmodi
defeétuoſos repellunt.

Schol. 2. Hine Irregularitas dividitur x. in Irregula-

ritatem defeſtu, quæ fundatur in aliquo deſectu
absque propria culpa: & ex delikto, quæ contra-
hitur propter indecentiam in propria eulpa funda-
tam. 2. Irregularitas alia eſt totalis, quæ om-
nium Ordinum ſuſceptionem, & uſum impedit:
alia eſt partialis quæ aliquorum ſolum uſu & mi-
niſterio vel ſuſceptione privat.
.11792

egllan
mtore,
bln einn

nl. Daf- n
il ſt in i
nii, vel
ln eta jn
lskipt ve
Ptek inpon
litem ronid
Inmes Orcin
Ethurttatis.
hilis aetibn
ode ireg
Unta ſiip
nnm min
n lis in
üdem regr
n Item
ſe 11 ufun
Pethnt uti
1 elgere,
1 oti, 4bl
Mienii con
lod ecllatio
1, gnie
Auri tenen
Iun,
Atranlt,
dere benete
in hregrſil
ln ienni
is ver er
Nottle. I
No. tall
nihts on
r0 donlcie

De Urdine. 701

in olſte) G. 1179⸗

Irregularitas prohibet ab Ordinum fu- Efeſtus
ſceptione, & fuſceptorum exercitio; ita patet irvegula-

tiornenum ex ipſa definitione (§. 1178.) ritalis.
Tetjtus ig ”””ů!łM
orinie Cbroll. Pralk. Imo. Nulla irregularitas incurritur, Reæſolvun-
niſi ſit in jure exprefla, unde argumentum a teer caſe
is redeienri . „ t à tur caſus.
T ſimili, vel a minori ad majus non valet, quia
Otesk nmulla eſt a jure naturali vel Divino ſtatuta. 2do.

Solus Papa vel Concilium generale irregularitatem
poteſt imponere, imo juxta Salmanticenſes ne-
iden quidem conſuetudo eam introducere poteſt. gtio.
linnkn Omnes Ordinum capaces, ſunt etiam capaces ir-

un regularitatis. Irregularis autem non prohibetur
b is telisin ab illis actibus, qui a puris laicis exerceri poſſunt,
i, I ideoque irregularis excepto Ordine reliqua Sacra-
Ceio in menta ſuscipere poteſt, Divinis officiis affiſtere;
tent euli Ordinum minorum exercitia more laico peragere;,
Clhin i⸗ cum aliis in Choro canere, exceptis iis, quæ S.
Lis rrſetint Ordinem requirunt, uti dicere: Dominus vobis-
Uetinfmee cum. Item irregularis omnia exercere poteſt,
eto ſublmins quæ ad uſum Jurisdiétionis, non vero Ordinis
1nes ſpectant: uti cenfuras imponere, heneficia confer-
run fuſte⸗ re; eligere, Indulgentias concedere, diſpenſare
la iinn in votis, abfſolvere a cenſuris, dare facultatem
tentiim Gilt audiendi confeſſiones. Ato. Irregularitas facit;,
Cunt. quod collatio beneficii irregulari facta ſit invali-
Crinite da, & quidem probabilius ipſo jure, ita ut irre-

gularis teneatur in conſcientia reſignare benefi-
cium, ſi diſpenſatio non fit intra breve tempus
impetranda, quia inconveniens videtur, eum re-
tinere beneficiurn, qui officium præſtare nequit.
Sto. Irregularitas ex defectu ante omnem ſenten-
tiam incurritur, & nihil ab ea excuſat: Irregula-
ritas vero ex delicto ſolum incurritur ob delictum
mortale. In dubio jnris, qvando dubitatur, an
pro tali actu in jure fit aſſignata irregularitas,
dubitans non tenetur ſe gerere ut irregnlarem in
foro conſcientiæ, nec talis in foro externo e
judi=

702 Caput XIX.

judicandus. In dubio etiam facti de delicto, ex⸗
cepto homicidio c. ad audientiam. de homic, ali-
quis non eſt habendus irregularis. 6to Ignoran-
tia invincibilis irregularitatis ex delicto, non ex-
cuſat ab illa, quia irregularitas non eſt primario
Ppoena, ſed inhabilitas deliéto annexa ob reveren-
tiam S. S. myſteriis debitam. Ita P. Pichler con-⸗
tra multos.

„

§. 1186.
Irregula- Irregularitatis ex defectu novem funt ſpe⸗
ritates e cjes ſcilicet ex defectu animœ, corporis,
defeltu. MNatalium, Famäæ, Wtatis, Obligationis, Sa-
cramenti, Libertatis, Lenitatis: Quas ſpecies
explicabunt ſequentia Corollaria.

Ex defe- Coroll. Prakk. I. Triplex animi defeétus inducit ir=
Ru animi. regularitatem: Imo. defectus uſus rationis: ob
duem amentes, furioſi habituales, Lunatici, Epi-
leptici, Energumeni ſunt irregulares. Amentia
tamen & Epilepſia non impedit Clericum jam or-
dinatum ab exercitio Ordinum, niſi quamdiu du-
rat, aut periculum adeſt, in eam reincidendi. c.
communiter. d. 33. 2do. defeétus ſcientiæ, ob
quem ſunt irregulares, qui nec ſeiunt, nec di-
ſcere poſſunt, quæ ordinandi fſeire debent c. Mi-
teratos. d. 36. 3tio. defectus fidei confirmatæ;
ob quem irregulares ſunt recenter ad fidem con-
verſi a Judaismo, & Idololatria. G. quoniam.

d. 48.
Erx defe- Coroll. Pratl II. Ex defectu corporis funt irregula⸗
Ru cor- res ImO. qui ob defectum corporalem non pofſſunt
voris. ſine notabili indecentia, deformitate, horrore &

nauſea ac Scandalo Divina peragere. C. Presbyſe-
Tienn. de Cler. ægrot. v. g. qui caret auribus, niſi
capillis tegere poſſit, naſo, monſtroſe eſt gibbus,
leproſus, paralyticus, aut membra habet cum
deformitate ſuperflua. 2do. Ille defectus corpo⸗
ris inducit irregularitatem, ob quem quis ineptu-
eſt

Eid exereit
ndas, ſi e
1 K hoftum
0, Nilcet i
ruti torſone
n ſocfenmm:
i el priratie
ü eubn non
Hirten polt
tpat, irte
Nendrumn oeei
) Ulpenſat
üer ſe a0
l Hag. I
ſunt 1no.
il inwictbil
Eels ſi ſt tan
1 gni inbiun
Pinnm men
Keln Pro

iag, flium

liin gdin
aen ali
Uuni aleeg
ercint. 6 1
AI Nrte
Neni
iſettionen
kene “ I
Uhluntis ge
Uen Relganis

n gloid re

De Ordine. 703

i e daidte eſt ad exercitium Ordinis, ſi fit cœcus, furdus,

n. Ceie Llaudus, ſi careat manu, pollice vel indice, ita,
. 6 nn ut S. hoſtiam frangere non poſſit: oculo canoni-
Gelcko, nue co, fſcilicet ſiniſtro, ita ut Canonem ſine inde-
Dol t inn centi torſione legere non poſſit; in quibus caſi-
nezn b teſ bus judicium ad Epiſcopum ſpectat. Stio. Caren-
ta D. Mrle c tia vel privatio membri alicujus occulti fine pro-

pria culpa non inducit irregularitatem, fi defor-
mitatem poſt ſe non trahat: ſi vero propria culga
contingat, irregularitatem inducit, v. g. Si quis
det membrum occultum ſibi amputavit. c. maritum.
norenn I q, 33. diſpenſatio in irregularitate ex defectu cor-
Vnnmlg, Aie poris per ſe ad Papam ſpectat.
Olegnini,l
ir us e Coroll. Prak. III. Ex defectu Natalium irregula- Ex defe-

lari. res ſunt mo. omnes illegitime nati extra verum, Ru Nata-
. vel invincibiliter putatitie verum matrimonium: iium.
Gekehnn int ſecus ſi ſit tantum illicitum. Expoſiti tamen,
ls te & qui dubitant, an ſint legitimi, dummodo poſt
les, Innii , ſeptimum menſem ab inito matrimonio nati ſint,
Aglares A habentur pro legitimis. 20o. Mater occulte
t Ceienm , ſciens, filium eſſe illegitimum, non ſolum per-
D mittere, ſed etiam ſuadere illi poteſt, ut Ordines
ean ele fuſcipiat, quia filius laborat ignorantia invinci-
ns ſielie bili, circa aliquid, quod de ſe malum non eſt,
ſeinnt N. & matri alleganti propriam turpitudinem non
ſeiee hent⸗ creditur. Si filius ſciat, ſe eſſe illegitimum, &
ei oonnm, ex Una parte gravis cauſa urgeat, Ordines ſuſci-
Nier M ſcent piendi, ex altera parte ſe graviter infamaret, ſi
httin , es diſpenſationem peteret, ſine hac ordinari poteſt,
ſecus foret, ſi nulla cogat neceſſitas. 3tio. Irre-
gularitas ex defectu natalium tollitur per ſolen-
ri ſwrie, nem Religionis Profeſſionem quoad Ordines, non
men tann vero quoad Prælaturas, & dignitates, pro quibus
nitute, ſpecialis diſpenſatio requiritur; c. I. de fil. Presb.
gele 6, , quam pro Prælaturis intra Religionem Prælati Re-
atet ii gulares ſubditis ſuis poſſunt concedere. 4t0. Filif
ſbet, nati ex ſoluto & ſoluta, qui carent impedimento
enbrn O dirimente, legitimantur per ſubſequens matri-
ElH monium. c. conqueſtus. Qui fili. Nati vero ex

en ſün⸗ adul⸗

74 Caput XIX.
adulterio conſtante adhuc matrimonio, non legi-
timantur, ſi adulter mortua ſua conjuge ducat
fœminam, ex qua prolem ſuſcepit, ſive machi-
natio mortis conjugis præceſterit, five nen c.
Tauta. Qui filii: & ex declaratione Benedicti XIV.
in Reſcripto. Neddiiæ nohis. Sto. Irregularitas
ex defeétu Natalium tollitur per legitimationem
a Papa quoad effeétus ſpirituales, jus ad Ordi-
nes, Beneficia, & Dignitates: Quoad effectus
vero civiles legitimatio ſpectat ad Principem 6o.
In irregnlaritate ex defectu natalium Epiſconus
cum ſuis ſubditis ad Ordines minores, & bensfi-
cia ſimplicia, non tamen ad plura beneficia etiam
tenuia ab uno poſſidenda difpenſare poteſt c. is
gui. de fil. Presb. Item ſi defectus natalium ſit
oecultus, Epiſcopus ſuper eo etiam ad Msjores
Ordines & beneficia curata probabiliter diſpenſare
poteſt, ex regula Tridentini Seſſ 24. de Ref. c. 6.
DTiceat Epiſcopvo in omnibus irregularitatibus e de-
lidto occulto provenientihus .. diſpenſare. Ztimo.
Diſpenſatio eſt ſolum habilitatio ad aliquos actus:
legitimatio vero ad omnes, adeoque differunt.
S8vo. Quando petitur a Papa diſpenſatio, debet ex-
primi nomen petentis, diœceſis, & an ſit natus
ex utroque parente ſoluto, vel alterutro conju-
gato, aut in Sacris conſtituto; alias irrita eſt di-
ſpenſatio. vide Inſt. J. E. tom. I. F. 98.

Ex defe- Coroll. Pra. IV. Irregularitas ex defectu Famæ
Riu Fama. contrahitur Imo. ex infamia juris ob delictum

proprium, vel parentum, vel vili eonditione per-
ſonæ, ob diſpoſitionem juris civilis ant canonici;
vel ex ſententia judicis aliquem ad infamantem
poenam damnantis, v. g. ad triremes, flagella &c.
Peccata infamiam juris inducentia ſunt Duellum,
kaptus mulierum, & conſilium aut auxilium ad
hoc præſtitum. Item infames ſunt Gladiatores,
Uſurarii publici, lenones, id eſt, ſcortorum pro-
ſtitutione queſtum facientes. c Infames, can 3.
J. 7. 2do. Infamia facti oritur ex delicto gravi,

n0=

Ewtorio, p
rle audit,:
1 ddies ſe
cenostionem

Ul uck /.
r in is, goi
Egniin Ordin
Eng)
l Nud. .
i afit einl
Eium Idro
af, Notari
ortifuri p

ieti ad dati

in, vel pri
wen redditis
timnri poflun
Il etinm nor
ſü niertbiin
neit, d.8
lin, guia
len.

l Nad ,
Kennde
ren Chrict
Iu: unle aAp
yun ſſe uni
trl lex: ,
blkie aucr
Minoninm
1nord. Dec
rdns etian
einn an
Intis, ſe
ühikem D
Rehnetgtirz

Uinn Uufit.

De Ordine. 705

& notorio, propter quod reus apud viros graves
male audit, ad quam requiritur infamia ex jure
ſeu judicis ſententia orta, ita ut non per vitæ
emendationem, ſed per diſpenſationem tollatur.

onio, Inn e

Goroll. Prafl. V. Irregularitas ex defectu ætatis ori- Ex defe-
tur in iis, qui ſine legitima ætate a Tridentino Ru œtatis.
requiſita Ordines ſuſcipiunt. De hac actum eſt.

(SF. 1173.)

1betcbens Coroll. Prat. VI. Irregularitas ex defeétu obligatio- Ex defe-
talium rier nis afficit curiales, qui in curia Principum Sæcu- Ru vbliga⸗
nores, des larium aliquo officio funguntur, uti Judices, Ad- tionis.
beriſctee. vocati, Notarii, Milites, qui tamen depoſito offi-
hlere hätct t cio ordinari poſſunt. 2 do. Irregulares etiam ſunt
elrns hitlimn! obligati ad ratiocinia ob adminiſtrationem publi-
ien de LCcam, vel privatam tit. de oblig. ad ratioc. qui

tamen redditis rationibus & exſoluta obligatione
ordinari poſſunt. 3tio. Obligatus perſonæ miſe-
rabili etiam non depoſito onere ordinari poteſt,
quia miſerabilium curam quilibet poteſt ſuſcipere.
c. pervenit. d. 86. Item obligatus perſonæ Eccle-
ſiaſticæ, quia ex hoc nullam moleſtiam timet
Eccleſia.

n HH (oroll. Prack. VII. Irregularitas ex defectu Sacra- Ex defe-

ltennn menti, ſeu ſignificationis matrimonii ex Bigamia, Ru Sacra⸗
Hüs imnd quia Secundæ nuptiæ perfecte non ſignificant menti.
6½ unionem Chriſti cum Eccleſia, quæ eſt unius cum
una: unde Apoſtolus I. Tim. 3. ait: oportet Epi-
lelen“ Nopum eſſe unius uxoris vVirum. Bigamia autem
1 0b denn erilex: Imo. vera, quando plures uxores
vonlile: ſucceflive ducuntur, ad quam tamen requiritur

matrimonium conſummatum. c. naper. De Big.
non ord. nec ſufficiunt ſponſalia de futuro cum
pluribus etiam ſecuta copula, nec fornicatio,
adulterium aut matrimonium tantum ratum cum
pluribus, ſed requiritur verum, vel præſumptum.
c. debitum De Bigamis. 2do. Bigamia alia eſt

interpretativa ex interpretatione juris: v. g. Si
. quis

Schram Inſiit. Theol. Tom. III. XVy

706 Caput XIX.

quis viduam duxit, & cognovit: c. debitum. de
Bigam. Item ſi quis propriam poſt adulterium ab
ea patratum cognoſcat. c. ſi quis Aworem. d. 34.
Item ſi quis ducat uxorem prius ab alio etiam
per fornicationem corruptam, & eam cognofcat,
non vero, ſi ipſe eam ante corrupit. Denique ſi
quis plures uxores non veras propter impedimen-
tum dirimens etiam in uno tantum matrimonio
habuerit, licet vel fimulate ſolum, vel neſcius
impedimenti contraxerit. Stio. Bigamia alia eſt
ſimilitudinaria, qua quis poſt votum ſolenne ca-
ſtitatis in Religione approbata emiſſum, vel poſt
ſuſceptum S. Ordinem contrahit, & conſummat
matrimonium. c. quotquot. cau. 28. q. I. quia ta-
lis cenſetur duo matrimonia contrahere, Spiri-

tuale cum Chriſto, & carnale cum muliere. 4to.

Hæc irregularitas non tollitur per Baptismum,
ſed per diſpenſationem a Papa factam, quia ab
Apoſtolis ut Prælatis Eccleſiæ, non vero ut præ-

conibus legis a Deo latæ ſtatuta fuit. Epiſcopis

tamen conceditur facultas diſpenſandi in Bigamia
ſimilitudinaria in eo, qui cum Virgine contraxit.
6 4. de Cler. conjug. Vide Inſtit. J. E. tom. 1.
. 99.

Ex defe- Coroll. Prakt. VIII. Irregulares ex defeétu lihertatis

Ru liber-
tatis.

ſunt 1mo. omnes ſervi proprie dicti, quamdiu
durat ſervitus. tit. de ſerv. non ord. Servus ve-
ro ignorante, vel invito domino ordinatus pec-
cat mortaliter, & in minoribus ordinatus manet
ſervus omni Clericali privilegio privatus. c. ſer-
Voruenmz. de ſerv. non ord. ſi vero in. majoribus

ordinetur ſciente Epiſcopo, Epiſcopus tenetur in
duplo domino ſatisfacere, quo non ſoluto ſervus
non liberatur a ſervitute. 2do. Conjugati ordi-
nari non pofſunt, niſi uxores conſentiant, & ca-
ſtitatem voveant, ficuti nec milites, quamdin ju⸗
ramento ſuo tenentur.

Coroll.

l Nud. I
Citnr Imo.
iie liet iu
foren alien
o odicio
eentalor pin
Cuningt ken
ug: leites:
le: ſder
iogenm pr⸗
omchi de,
Alidios vel in
lirles conden
Onendos ele
gins, an re
Gien fine ae⸗
bockei,
t, nee
AIN0 no.
lkctign Dro
lutonem:
Confe
le: ropere
eVenl V. g. ſi
Eihlun ae
iid welins
ſphlei:
nele morte
Hient Mlomne
eenores ali
t Deccant ve
fo Don
Mtallis ln
Kibkri cor
Alittte
Mioliri ſal
iilln, ol

De Ordine. 707

c Atinte. Cbroll. Prakt. LX. Irregularitas ex defeétu lenitatis Ex deſe⸗

NRadlein — oritur imo. in eo, qui voluntarie active & pro- Ru leni-
8 1tofin , xXime licet juſte concurrit ad necem, vel mutila- tatis.
6 binen tionem alicujus. Hinc irregulares ſunt, qui in
ene juſto judicio ſanguinis proxime cooperantur, uti
dit. Dn Accuſator vindiétam petens, ſecus vero, ſi ſuum
Optetinian duntaxat requirat; Advocatus Accuſatorem ju-
ſtum mämm vans: Teſtes: Notarius mortis ſententiam ſcri-
lum, N bens: Judex ſententiam ferens: Carnifex, & qui
Digeru au illi operam præſtant. c. ſententiam. Ne Clerici vel
Ctumm ſolene Monachi &c. Non tamen fiunt irregulares, qui
ihim, gladios vel laqueos faciunt, legislator leges ca-
t, Celin Pitales condens, Concionator in genere dicens,
1,1 Ppuniendos eſſe malefactores: Confeflarius inter-
Ontrihete, d rogatus, an reus mortem mereatur, dicens, ju⸗

n mlen. dicem ſine acceptione perſonarum fungi debere
er Niiün ſuo officio, quia hi omnes remote ſolum concur-
ſchn, runt, nec aliquid in particulari faciunt aut dicunt,
ex quo mors ſequatur, vel acceleretur. 2do. Sub-

noN veN . .
tn it. Hir inde etiam proxime concurrentes ad mortem, &
l ri Nter mutilationem ab irregularitate excuſari poſſunt:
ſteinet w. g. ſi Confeſſarius ex indeliberatione ad reum

Ct dicat: properemus: vel ſi cooperatio ſit valde
exigua v. g. ſi quis furem hortetur, ut fcalam ad 17
patibulum aſcendat; vel carnificem moneat, ut
aliquid melius aptet, quo reus citius extingua-

delinh tur; vel ſi quis ſuggerat viam breviorem ad lo-
äli cum fſupplicii: vel qui carnifici putanti, ſuſpen-
1 fum efle mortuum, ſignificat, eum adhuc vivere,
no S unde ille novam carnificinam exercet. 3tio. Cle-
di;H rici aut Monachi executioni ſententiæ tantum ut
ſim fpectatores afſiſtentes fine cauſa ex mera curiofi-
oN tate peccant venialiter, non tamen fiunt irregula-
ſechute⸗ D res. Ato. Dominus temporalis etiam Eccleſiaſti-
Non ſtn / cus cauſas ſanguinis aliis vel in genere, vel in
oot⸗ particulari committere poteſt, non tamen fine ir-
lie regularitate poteſt præcipeze, hunc latronem in
Ges, articulari ſuipendi. Sto. Si bellum ſit evidenter

injuſtum, omnes in eo militantes ſunt irregula-
res, licet propriis manibus neminem interfece-

. VVy 2 cint.

708 Caput XIX.

rint. c. 4. d. 4r. Irregulares etiam ſunt, qui in
Bello juſto propria manu aliquem occidunt, vel
mutilant. c. Petitio, de homic. ſecus ſi nullum oe-
ciderint. 6to. Medici & Chirurgi non fiunt irre-
gulares, qui ſequentes artis ſuæ regulas conſulue-
runt, vel executi ſunt mutilationem, quia hoc
fit ad conſervationem totius, ſecus foret, ſi gra-
vis negligentia interveniret: Clericus vero ſi ta-
lem aduſtionem aut mutilationem imperet, fit ir-
regularis, quia hæc ars Clericis prohibetur. c.
ſententiam. Ne Clerici. c. tua., de homic. Vide
Inſt. J. E. tom. I. G. 100.

F. 1181.
Irregula- Irregularitas ex delicto incurritur qua-

vitas ex tuor modis: Ex delicto hærzſis: ex iterutione

deliſto. Baptiemi: Ex indebita ſuſceptione vel uſu Or-
dinis: Ex homicidio: uti explicabunt ſequen-
tia Corollaria.

Ex delikzo Coroll. PFrad. I. Jure communi ſunt irregulares tam
hæœreſis. hœretici, quam eorum fautores, & filii usque ad
ſecundam generationem c. Quicunque de hæret.
in 6. Item Apoſtatæ, Schismatici, & eorum
fautores ac defenſores. c. ſtatutum. de hæret. in 6.
In variis tamen provinciis hæretici ad fidem con-
verſi non habentur ut irregulares, multo minus
eorum filii, & ſine diſpenſatione promoventut
tum ad Ordines, tum ad beneficia.

Ex itera- Coroll. Prafttl II. Serio & ſcienter vebaptizans. &
tione Bap- rebaptizatus fiunt irregulares, ita tamen, ut Cle-
tigmi. ricus rebaptizans tantum impediatur a ſuſcipien-
do altiori ordine c. Guti in. can. I. q. 7. non ta-
men incurritur irregularitas, ſi Baptismus detur
ſub conditione, vel ſi Baptismus non ſit ſolemnis.
c. 2. de Apoſtat. nec in iteratione aliorum Sacra-
mentorum. In hac irregularitate Papa, vel ſi
delictum ſit occultum, etiam Epiſcopus diſpenſat.

Coroll.

l Mad.
n in excon
cvo non N
Atlmam etate
Ire &on ex
Hohitus, ext
n Ordinis
ie Ceri.
n inegnlari
Deumt novam
Uun it mentio
ENicstonis.
Cdten, ghen

elttt, ( 2. 0

d eke Kcer

ts vehüdn

iſtrare ſolen
UI De Vy.

tonen alen
n er ſe dil
Ullt non ven
niiti, an
n ue fit ir
unmnn dedile
AmOrtmA t⸗
11. Honiciin
uurinm dire
neceſan
1n kt Ge ho
s, conſin
in eo,
Aum octitt,
ü Aium Cc
it Kom
n dlini
. de hl
len dinn 1
müine i

1. liter

De Ordine. 709

mn int, gayolt. Praz. III. Irregularis eſt, qui /uſcipit ordi- Ex inde-
n Ciin, nem in excommunicatione majori: vel ab Epi- bita ſu-
ens Unlint ſcopo non habente jurisdictionem: vel ante le- ſcæptione
immfun6 gitimam ætatem, vel fine dimifſoriis, vel fur- &y ſis
feghlusngtin tive & non examinatus. Zdo. Si quis cenſura in- Ordinis.
Onem, Oln l nodatus, excepta excommunicatione minori,
ens hoet 1, actum Ordinis ſo enniter exerceat, ſit irregularis
eiins en tit. de Cleri. excom 3tο. Depoſitus, degrada-

n inhetet 1 tus, irregularis, fſi actum Ordinis exerceat, non
1s Moüer⸗ incurrit novam irregularitatem, quia in jure tan-
le hon tum ſit mentio interdiéti, ſuſpenſionis, & excom-

municationis. Ato. Irregularis fit Clericus, qui
Ordinem, quem non habet, ſolenniter ac ſcienter
exercet. c. 2. de Cleric. non ordinat. debet tamen
ordo eſſe Sacer, nam in minoribus etiam laici ad-
incutrtug hibitis veſtibus Eccleſiaſticis ſine/ irregularitate

ſr: ifni miniſtrare ſolent.
ione ul i Coroll. Praäct. IV. Irregularitas contrahitur ob mu- Ex muti-
lcabut e tilationem alicuſus membri principalis, quod offi- latione &

cium per ſe diſtinétum habet, uti manus, pedis, homicidio.
oculi: non vero ob excuſſionem dentis, abſciſſio-

nt ingninm nem digiti, auriculæ exterioris, naſi exterioris:
,Eeo fſicut nec fit irregularis, qui membrum aliquod
augu le tantum debile reddit, niſi ita debilitet, ut ſiccum
mnttc df & mortuum remaneat, quia ſic reipſa mutilat.
en,le ker! 2do. Homicidium cauſat irregularitatem, ſi ſit vo-
einbe. luntarium directe vel indireéte in ſua cauſa cum
tes, nlld⸗ effeétu neceſſario connexa, & quando mors ſequi-
one Mnts tur. tit. de homic. Irregulares etiam fiunt man-
“ dantes, conſulentes, conſentientes, cooperan-

1 tes. 3tio. Ex homicidio caſuali oritur irregulari-
e ilhin tas in eo, qui dat operam rei illicitæ, & caſu

alium occidit, uti Clerico in clamoroſa venatione
caſu alium occidente: Qui vero dat operam rei
licitæ, & omnem diligentiam ad evitandum homi=-
cidium adhibuit, non incurrit irregularitatem c. 9.
13. 14. de homic. unde Clericus in venatione
quieta caſu alterum occidens præmiſſa omni præ-
cautione ab irregularitate forte excuſari poterit.
4to. Magiſter & Pater leviter verberando diſcipu-
VV 3 lum

710⁰ Caput XIX.

lum vel filium non fliunt irregulares, ſi calu mors
ſequatur: nec ille, qui equitans adhibita debita
præcautione caſu puerum occidit: nec ille, qui
bona fide dat aliquid infirmo ad levamen, unde

mors ſequitur, vel acceleratur: nec is, qui infir-

mum in alind latus vertit, ut quieſcat, etſi mors
inde præter intentionem acceleretur: Si quis vero-
hoc ideo faceret, ut infirmus citius moreretur,
licet ex compaſſione hoc faceret, fieret irregu-
laris; ſicuti etiam ille fit irregularis, qui contra
præceptum medici, vel temere ex ſuo capite in-
firmo medicamentum confert, ex quo mors nota-
biliter acceleratur, quod ab ipſo prævideri potnit,
vel præviſum eſt, licet ex commiſeratione hoe
Haciat, quia dat operam rei illicitz & periculoſæ.
Sto. Qui injuſtum aggreſſorem vitæ & bonorum
temporalium non recuperabilium ſervato mode-
ramine inculpatæ tutelæ occidit, non fit irregu-
laris. Clement. furioſus. de hom. Vide Inſt. J. E.
tom. I. J. 102.

H. 1182.
Obligatio: Obligationes Ordinatorum in Sacris Or-⸗
nes ordi-
atorutz
Caliba-
165.

dinibus præcipuæ funt: Lex Coelibatus, &
obligatio zecitandi horas Canonicas. Lex
Cælibatus, ſeu ſervandi perpetuam caſtitatem
Ordinibus Sacris impoſita quifſima & ſan-
(tifſima eſt, ac preinde graviter obligat. Imo.
quia decet ſanctitatem & puritatem noſtrorum
myſteriorum, quæ nonnifi a puris miniſtris
contrectari debent. 2do. Sacra miniſteria &
officia totum hominem fibi vendicant curis
ſæcularibus non diſtractum & oeccupatum,
cum juxta Apoſtolum. 2. Tim. 2. nemo mili-
tans Deo implicet ſe negotiis ſacularibut. Et
juxta eundem I. Cor. 7. decet ſideles conju-
Satos ad tempus abſtinere, ut orationi vaete.
Ergo

lonmnlton
ſentes ele
ee tenent,
Eeito er
n in Ncri
obes ſant,
l 1. hoteſt
Uinsg inpoſt⸗
Fetdo Dei oo
Eer. 19, Con
Uus loris
Ayokohns,
c. 4. Al,
Uutonipun,
1a proyler ,
Nummm Malen
no 4
ſenn dnxerur
Gintn Ap.
ip Connnb
4,, aOmni

rraneltm

Md omnes
A innta T
auckr
l conjug
d
Ulcopatn e
let Nn
krtüch nie
ſeto proibe
1. I. Co
Lihagnni
n Wribt
knnegtis
bante NE
itr dien g

11 ſepe

De Ordine. 71 1
esihn Ergo multo magis Sacri miniſtri ſemper con-
atiin tinentes eſſe debent, quia continuo orationi
t eh vacare tenentur. gtio. Denique cum Chriſtus
e Ipſe Virgo ex virgine natus fuerit, ab iis ſo-
ſet an lum in Sacrificio contrectari debet, qui aut
ur: Agiin⸗ Virgines ſunt, aut perpetuo continentes.

blins nere Schol. T. Proteſtantes legem coælibatus Sacris Ordi- Solvunttay
t, fedie nibus impoſitam velut injuſtam, tyrannicam & objellio-

ti, ier verbo Dei contrariam impie traducunt. I. quia nes.
ex ſo aſtei Hebr. 13. Connubium dicitur honorahile in omni-
(10 mot bus & Mhorus immacilattss. Et I. Tim. 3. jubet
Wrericti Apoſtolus, Epiſcopum eſſe anius Axoris Yipum.
nmilentionn & c. 4. ait, eſſe Spiritum erroris, & dokrinam
e & Eiae dæmoniorum, prohibere nuptias. Item I. Cor. 7.
Vite Chunmn v. 2. propter fornicationem autem unus qtis que uams
in ſetunn uorem habeat. & v. 9. melius eſt nubere, guam
t, nol K uri. Imo Apoſtoli habuerunt uxores, easque

n WeH ſecum duxerunt: I. Cor. 9. nunquid non habemus
voteſtatem, Sororem mulierem circumducendi, ſicut
& cœteri Apoſtoli, & Fratres Domini & Cephas.
Reſp. Connubium eſt honorabile in omnibus, hoc
eft, ex omni parte, ſive proles, five fides, ſive

in ditt Sacramentum ſpectetur: vel juxta S. Fulgentium
CElland apud omnes, ita ut non liceat, illud reprehendere.
Monicss. 1 Vel juxta Theophylactum in omnihus legitime
Numn at conjuncétis. Vel juxta S. Chryſoſtomum in om-
h 19 nibus conjugatis, ut per adulterium non liceat
SS illud violare. Apoſtolus ſolum bigamum ab
role Epifcopatn arcet, non vero jubet, ut uxorem
temnllne habeat. Nuptias velut a dœmone inventas cum
ris in⸗ hereticis rejicere doctrina demoniorum eſt, non
8 uken vero prohibere nuptias, majoris perfectionis ſtu-
Gan “ dio. I. Cor. 7. Apoſtolus loquitur de conjuga-
ed tis in Paganismo dubitantibus, an poſt converſio-
une. nem uxoribus ſuis uti poſſint, quibus reſpondet,
12. ut unusquisque uxorem fuam retineat, non vero
Gtlck abſolute præcipit, ut uxores ducant, nam v. 8.
liklac, ait: dico autem non nuptis & viduis, bonum eſt
g illis, i ſic vermaneant, Eer & ego. Deinde v. 9.
n e y 4 loqui-

1

712 Caput XIX.

loquitur ad eos, qui nulla lege ad continentiam
ſunt aſtricti. Denique de ſolo S. Petro conſtat,
quuod uxorem habuerit, licet ille & ſi qui forte
alii Apoſtoli uxorati fuerint, poſt vocationem
ad Apoſtolatum ab uxoribus abſtinuerint, quia
Matth. . reliquerunt omnia, inter quæ uxores
fuiſſe patet ex reſponſione Chriſti: Ommis, qui

reliquerit Patrem . . uxorem &c. 1I. Cor. 9. S Pau-

las loquitur de piis mulieribus, quæ Apoſtolos
ſequebantur, & eis pecunia, vel miniſterio opem
ferebant, unde addit æ1hXαν νοaHτνιuÜ—ι ſororem
mulierem. II. Matrimonium eſt juris Divini;
Gen. 1. Creſcite & multiplicamini: & juris natu-
ralis, uti patet ex naturali inclinatione: Ergo
prohiberi nequit. R„eſp. Eſt juris Divini & na-
turalis permiſſive, non vero præceptive reſpectu

cujuslibet particularis, alias Chriſtus, Beatiſſima

Viigo, & S. Joannes ab eo abſtinendo peccafſent.
Hinc illud præceptum: Creſcite &c. non obligavit
ſingulos homines niſi eo tempore, quo paucitas
hominum matrimonium exigebat Deinde Eccle-
ſia pulli in ito continentiæ legem imp nit, ſed
ſolum ab Ordinandis continentiæ votum exigit,
libertate relicta, an ordinari velint, an nubere.
III. § Clemens ep. 2 ad Jacob: tales miniſtros
Altaris requirit, qus ante ordinationem conjuges
ſuas noverint. Et & Iſidorus I. 2. de off c. 2. ait:
Clerici caſtitatem corporis perpetuam ſervent, aut
asnius matrzmonii vinculo copulentur. Reſp. Verba
S. Clementis negative accipienda ſunt, id eſt,
qui poſt ordina ionem conjuges ſuas non cogno-
ſcant, licet antea id potuerint. S. Iſidorus de
Clericis in genere loquitur, ubi illud: unius ma-
trimonii vinculo copulatus, ad Ordines minores
refertur.

An lex Schol. 2. Quæritur an lex cœlibatus S. S. Ordini-

bus impoſita ſit Divina, Apoſtolica, aut Eccle-
ſiaſtiee, Keſpondetur eſſe tantum Eccleſiaſticam,
tum nia Concilium Ancyranum, Diaconis, &
Trullanum Presbyteris uſum uxorum indulſit,
S nec

1 Ulam:

rUIN kelnt

bet lex Di
3 & K lite
Pen iP Lecl
rl Apotol
Ole untitenten
Ge inanßnte.
MI: N T
au ſ⸗ egoti
Uhn biumiam
ſſaten Coin
oron eſ id
Han § 0n
Fieins ine
ecin cattt,
1r 4k0. zit,
üntam ſui
s ſue jure l
, IWö lex
, Ures
1 de .
e: in veter
r it
nn A C
n 88.0
iühuntur:
n kim
leine
i Aynn
n heiſten
e Coreilio
Dri
l, mnnge
o naentt
in
AltEnt

un, lror

De Ordine. 713

ad le mnec unquam a Græcis petitum fuit, ut uſum
N encam uxorum relinquerent, quod tamen factum fuiſſet,
eElah üiforet lex Divina: tum quia S. Epiphanius hær.
hoſt oonine 59 & §. Iſidorus Peluſiota l. 3. ep. 57. hanc
dſkinneined legem ab Eccleſia latam eſſe expreſſe aſſerunt.
nter en LDics I. Apoſtolus t. Tim. 1I. v. 8. jubet Epiſcopum
ti: On eſſe continentem. & 1. Tim. 4. v. 12. exemplum
1,C elſle in caſitate. & c. 5. v. 22. teipſuzn caſtum cu-
„Jue Anmh ſod,: Et 2 Tim 2 v. 4. nemo militans Deo im-
Umititnon plcat e negotiis Scularibus. Keſp. Apoſtolus

muis S ſolam bigamiam ab Ordine excludit, & præcipit
eſt iis caſtitatem conjugslem. Temporalis autem ſollici-
i: Ajnosn tudo non eſt abſolute incompoſſibilis, licet diffici-
inntione h Iis cum S. S. Ordinibus, adeoque merito præcepta.

Driit II. Siricius in ep. ad Himer ait, Sacerdotes lege
ZenieH inſolubilt cafſtitatis conſtringi. Et S Epiphanius

itn, ai harr 40. ait, legem continentiæ ab Apoſtolis
nento ed inſtitutam fuiſſe: imo in V. L Levitæ tempore
Le vonctien vicis ſuæ jure Divino ab uxoribus abſtinere debe-
Ne, (M i bant, quæ lex moralis hodie adhuc perſeverat.
. Deinkbt Keſo. Patres ſolum loquuntur de lege Eccleſia-
en ineni, ſtica, & de caſtitate illicitas voluptates exclu-
votn ß dente: in veteri lege lex continentiæ pro Levitis
int, dn ike tempore vicis ſuæ expreſſe habetur. non vero in
cteles nint nova. II. Contrahentes matrimonium poſt ſu-
gtoren f ſceptos S. S. Ordines poena excommunicationis

legfe1 puniebantur: Ergo eſt Lex Divina. e p. Hæc
1 ſnu poœna etiam transgreſſoribus legis Ecclefiaſticæ
D f infligitur.

1 Int, 44 Schol. 3. Apud Græcos ſolis Diaconis licuit ali- Origo le-
ſus Lon ee quando poſt ordinati nem uxores ducere, non gis cœli-
6 Hum: vero Presbyteris & Epiſcopis: de Diaconis pa- batis
nd: in tet ex Concilio Ancyrano a. 314. c. 9. Viacomi, apud
Ds o= a õ proteſtati Sant SS ren u ,„Gracos.
velle ſe conjugio copulari, quia ſic manere non pof-
6 Junt, lui, ſi ſ luen ahres duxerint, in mini-
ſterio maneant, propterea quod eis Epiſcopus licen-
ia, i tiam dederit. De Presbyteris & Epiſcopis patet
ug ex l. 6. Conſtit. S. Clement. c. 17. Poſt ordina-

M tionem, ſi uxores non habent, præcipimus, ut non
1 VV5 liceat

714 Caput XIX.

liceat amplius ducere. Idem ſtatuit Concilium
Neocæſareenſe c. I. & Synodus Quiniſexta c. 6.
revocat licentiam a Synodo Ancyrana Diaconis
datam, uxores poſt Ordinationem ducendi. Sa-
cri autem miniſtri ante Ordinationem uxorati,
ſine obligatione tamen Legis olim ab uxoribus
oſt Ordinationem abſtinuerunt: ita apparet ex
. Epiphanio hær. 59. Wonnullis adhuc in locis
Presbiteri, Diaconi, & Eyodiaconi liberos ſuſci-

piunt: Keſvondeo non illud ex canonis Aublloritate

Reri, ſed propter hominum ignaviam, qu& certis
temporibus negligenter agere & connivere ſolet ob
nimiam populi multitudinem, cum ſcilicet, qui ad
gas ſe funbtiones applicent, facile non reperiuntur.
Et Socrates 1. I. hiſt. c. II. refert, Paphnutium
diffuaſiffſe Patribus Nicænis, ne legem ferrent,
qua Epiſcopi, Presbyteri & Diaconi compellefen-
tur, ab uxoribus ante duétis abſtinere, & obti⸗
nuifſe, ut unicuique hoc liberum relinqueretur.
Verum a. 692. Concilium Trullanum can. 48.
ſtatuit, ut uwor ejus, qui ad Epiſcopalzm dignita-
tem promovetur, communi viri Jaui conſenſu prius
ſeparata, poſtquam in Epiſcopum ordinatus eft, ac
conſecratus, monaſterium ingrediatur procul ab
Epeiſcopi habitatione conſtrubkam, & Epiſcopi Provi-
dentia fruatur: ſin autem digna viſa fuerit, eiam
ad Miaconatus vel Diaconiſſæ dignitatem evehatur.
A tempore igitur hujus Concilii nemo a Græcis
ad Epiſéopatum aſſumitur, qui uxorem habeat,
aut ab ea ſe non ſeparet. Cæterum de Subdiaco-
nis, Diaconis & Presbyteris idem Coneilium Trul-
lanum can. 13. ſtatuit: & quis dignus inventus
fuerit, qui Hpodiaconus, vel Diaconus, vel PFres-
byter ordinetur, ad talem gradum aſſumi nequa-
quam prohibeatur, ſi oum legitima uxore cohabitet:
Jed neque ordinationis tempore ab eo poſtuletur:
ut profiteatur, ſe a legitima uoris conjuetudine
abſtenturum, ne ex eo a Deo conſtitutas, & Jua
præſentia benediktas nuptias injuria aßicere coga-
mur. Quare Græci Presbyteri, Diaconi & Sub-
diaconè

coni leite
IIII, Cün
lia, her
tli Eeckehe
Cet CNing.
legem e
Cod olcinand
Uee cogent.

MAce
gge ooltinenti
ns dliplin
i c 33. dul
cenle 3, 51
1toriugibus
hnds geint
Wlamum I.
1 40 Noribt
Retanum IIl.
inm tere
lthgnenſe
üconos 4
Contiinm
grettoth
Dpolnit. A
e.2. &
n
1 te r.
i ln F⸗
nünentie
rlegen i⸗
Rloen
Crdidaret
1 heck
nins I in
W olt
llidertis
n. is

kn

De Ordine. 715

kinitImdh disconi licite uxoribus ante ordinationem duétis
Qunſemd utuntur, cum lex continentiæ ſit tantum Eccle-
vepiann Dün ſiaſtica, nec Eccleſia Græca eam receperit uni-
n ad verſali Eceleſia non reclamante. c. cum olim. de
fionenum Cler. conjug. Reprehenſibiles tamen ſunt Græci,
in dbum quod legem continentiæ Latinorum carpant, &
Ret quod ordinandos ante Ordinationem uzores ſu-
s uen mere cogant.
d⸗ lknu, Schol. 4. In Eccleſia Latina Subdiaconi non ſemper Apud Ea-
umit A. lege continentiæ aſtricti fuerunt, ſed varia circa tinos. .
an, uH. illos difciplina fuit. Concilium Eliberitanum an.
nnie 3005. c. 33. Subdiaconos & omnes Clericos: Ge-
1 ſlut, fnndenſe a. 517. ordinatos usque ad Subdiaconos
a conjugibus abſtinere juſſit. Hæc diſciplina apud
ſen,, um Hiſpanos deinde interrupta fuit, nam Concilium
e legen Toletanum I. a. 400. ſolos Presbyteros & Diaco-
coni conen⸗ nos ab uxoribus abſtinere juſſit, quod etiam fecit
bſine, dt Toletanum III. a. 589. cap. 5. Priorem tamen di-
rumn keiete ſciplinam revocavit Toletanum VIII. an. 653.
lunnm can. 5. 6. 7. In Eccleſfia Africana a. 398. Coneilium
itonamn i⸗ Carthaginenſe V. ſolos Epiſcopos, Presbyteros,
ungli & Diaconos ab uxoribus abſtinere jubet. In Cal-
g oriſlaiu ,/ lia Concilium Arelatenſe II. a. 452. can. 2. &: 3.
tin ſolis Sacerdotibus & Diaconis legem continentiæ
Slilnft impoſuit. Aſt Concilium Aurelianenſe III. an.
ii 38. c. 2. & Turonenſe a. 567. Can. 19. prohibuit

Subdiaconis, uxoribus ſuis uti: & Veneticum
a. 465. C. II. Subdiaconis uxores ducere prohi-
buit. In Sicilia cum Pelagius II. Subdiaconos

e, continentiæ legi aſtrinviſſet, S. Gregorius M.
nCorle , hanc legem ita temperavit, ut ordinati uxoribus
Cigen ine ſuis uti poſſent, nullus autem Subdiaconus dein-
Pone ceps ordinaretur, niſi ſe caſte victurum promiſe-
ſen n i, rit. In Eccleſia Romana nec Siricius, nee Inno-
n un e centius I. in ſuis decretalibus, nec ʒZ. Hierony-
N , mus cont. Jovinian. relata lege continentiæ Sub- D
unt diaconorum mentionem faciunt. brimus legem
SS continentiæ Subdiaconis impoſuit S. Leo I. ep.
Gin 12. Ejus tamen decretum non videtur receptum
Ninil⸗ fuifie nec in Sicilia, quia S. Gregorius M. mdd
0

*

Caput XIX.

poſt eum Subdiaconos ad ſervandam continen.
tiam adegit: nec in Eccleſia Romana, quia Con-
cilium Romanum a. 721. & alterum a. 743. folos
Epiſcopos, Presbyteros & Diaconos legi perpe-

716

tuæ continentiæ ſubjicit, nulla facta mentione

Subdiaconorum. Tandem in Concilio Melfitano
ſub Urbano II. a. 1089. can. 12. Subdiaconi uxo-
ribus vacare volentes ab omni S. Ordine, offi⸗
cio, & beneficio removentur: quod idem ſtatu-
tum fuit in Concilio Claromontano a. 1095. &
Remenſi a. 1148 ubi fundamenta cœlibatus Sub-
diaconorum jacécta fuerunt. Epiſcopis vero, Pres-
byteris, & Diaconis ex antiquiſſimo uſu uxores
ducere, & duétis ante ordinationem uti non li-
cuit. In Eccleſia Romana de hoc uſu teſtatur
Siricius P. ep. ad Himer. a. 395. qui legem con-
tinentiæ pro Sacerdotibus & Levitis latam reno-
vavit. Innocentius I. epiſt. ad Victrici. can. 9.
S. Leo I. & S. Gregorius M. S. Hieronymus I. I.
adv. Jovini c. 19. Pro Eccleſia Africana teſtes
ſunt, Concilium Carthaginenſe II a. 390. can. 2.
Carthaginenſe V. a. 398 c. 3. S. Auguſtinus I. 2.
de adult. conjug. Pro Eccleſia Mediolanenſi teſta-
tur S. Ambrofius l. . off. c. ult. Pro Eccleſia Hi-
ſpana Concilium Eliberitanum c 3. & Toletanum
I. c. f. Pro Eccleſiis Germaniæ Concilium Wor-
matienſe a 868 c. 9. Moguntinum a. 888. c. 10.
Auguſtanum a. 952. c. 11. Pro Eccleſia Anglica-
na Concilium Wintonienſe a. 1076. Pro Gallicana
Concilium Arauſicanum I. a. 441. c. 2. Arelaten-
ſe II. a 432. can. 12. Accedunt ſtatuta Concilio-
rum Oecumenicorum Lateranenſis I. c. g. IIdi
a. 1139. c. 6. IIItii a. 1196. c. 1I. & Tridentini
Seſſ. 24. can. 9. Clerici tamen minorum Ordinum
legi perpetuæ continentiæ, non conſtringuntur,
uti patet ex Concilio Carthaginenii V. a. 398. c. 3.
Equidem Benediéctus VIII. & cum eo Concilium
Tieinenſe a. 1020. omnes Clericos etiam minores
legi continentiæ ſubjecit: verum Alexander III.
& Innocentius III. c. I. 3. 7. de Cler. gaiug⸗
atue⸗

tennt, wi
ſe, ita tame
Meicio exeln

l. Had me
lüridus ſaeris
Co § Ordins
Perepto Vorle
ine erigente,
tenetut abt
at d i hae
Uitit, ſed eti⸗
Ute ante ordin
alo matrimo
ttim irtir,
Ubäironatai
nlit poſttir
üm robat
ls eſo i i⸗
Un neſciet:
Er aſttatem
Unio Lecleſiæ
mins de ol
eriobele

1 o. N 0.

tenetur ad

tintionen,

Enk, aA taſit
tufonem in 9
nn Goli Capel
n hhorit
4 Gntionem
ray
le uchn
lnon tene
iufonen
renit; N
4 60 N
, Vel joſo

ie. ln.

De Ordine. 717

nn n Ratuerunt, migiſtros inferiores poſſe uxores du-
mamn, (iult cere, ita tamen, ut ſi duxerint, ab officio, &
tum 1 beneficio excludantur.
OnCs Ne
1 ſich rei. Coroll. Practl. rmo. Obligatio ſervandi caſtitatem in Keſolvun-
nciio Ee Orqdinibus ſacris oritur immediate ex voto in ipſo tur caſus.
Sobcictin facto S. Ordinationis emiſſo, mediate vero ex
ie præcepto Eccleſiaſtico, votum hoc in S. Ordina-

olin tione exigente. 24do. Ordinatus in ſacris non tan-
tum tenetur abſtinere ab actibus venereis illicitis,

ntano a. i;!
a celnn ita ut, ſi in hac materia peccet, Sacrilegium com-
oenh mittat, ſed etiam a licitis in matrimonio, quod
imorame forte ante ordinationem contraxit, & a contra-
iovem Nim hendo matrimonio, quod non ſolum illicitum,

e ſead etiam irritum eſt. Ztio. Si quis ignoraret,
li nt Subdiaconatui eſſe annexum votum caſtitatis ig-
ishinn norantia poſitiva, quia videt, conjugatos paſſim
ictid a Orginari, probabiliter non teneretur ad caſtitatem,
HieronN! ſecus vero ſi ignorantia foret negativa, ita, ut
ms ſolum neſciret: imo ſi intra ſe diceret, nolo vo-
1 gad vere caſtitatem, ad eam tamen teneretur ex præ-
Aurin cepto Eccleſiæ, & abſolvi non poſſet, niſi ad-
lelioinen⸗ monitus de obligatione vovendi, voveret: quia
oenis eligendo Subdiaconatum tenetur caſtitatem vove-
2 i re. 4to. Si Ordinatio eſt invalida, ordinandus
3 non tenetur ad caſtitatem, quæ eſt acceſſoria ad

Nar
Eu 1 ordinationem. Si puer ante uſum rationis ordi-
h t⸗ netur, ad caſtitatem non obligatur, niſi ſuam or-
l⸗ „ Qinationem in annis pubertatis ratificet. Impubes
16 k „ vero doli capax ordinatus ad caſtitatem tenetur,

quia ſupponitur velle Ordinem, & conſequenter
obligationem illi annexam. Sto. Ordinatus per
vim & gravem metum expreſſe proteſtans ſe

1 a nolle ordinari, invalide ordinatur, & ad caſtita-
inonn 6 tem non tenetur: ſi vero ex metu conſentiat in
con ordinationem, ad caſtitatem tenetur, quia libere
ilig, conſentit; facilius tamen cum eo diſpenſari po-
n ai teſt. 6to. Non licet conjugato ſine licentia uxo-

ris, vel juſto divortio ad S. S. Ordines promo-

veri. c. Conjugatus, de Converſ. conjug. quod
. etiam

718 Caput XIX.

etiam de matrimonio tantum rato, non conſum- I Cennter
mato intelligitur. Extrav. XXII. Antiquc. de Coneni
voto. Hinc fi ordinatus invita uxore poſt ma- Mniimum 8.
trimonium ratum ab uxore repetatur, debet ad bCho Il
illam redire & reddere, non vero petere debitum, (Heomno,
& ſuadendum illi efſet, ut Religionem ingredere- Mün, 15
tur, quo modo matrimonium ratum dirimitur. in ite
7timo. Ex licentia uxoris poteft conjugatus lici- n 2. R
te ad S 8S Ordines promoveri: ſed hæc licentia (Nyrun de
debet eſſe libera & expreſſa: c. conſuluit. de Conv. (Iommmne d
conjug. & ſi poſt ordinationem cognoſceret uxo- igniluir.
rem, peccaret peccato ſacrilegii, non tamen for- ndnles ii
nicationis. Mulier etiam debet vovere caſtita- Inli es i
tem c. conjugatus. de Conv. conjug. & probabilius mh imnis: 0
ingredi Religionem. Hinc poſt mortem viri non iſio menſe
oteſt amplius contrahere matrimonium, quod lim, Hore⸗
juxta Salmanticenſes foret nullum ob irritationem nüinum cun
Eccleſiæ. c. Guia ſunt. d. 28. 8vo. Facto ex ju- Im, Vehzer⸗
ſta cauſa divortio vir invita etiam uxore in Sa- Mnllur ium
cris ordinari poteſt, quo caſn uxor non tenetur (orlerzati
ad votum caſtitatis, & matrimonium ejus poſt inh, ſoerti
mortem viri initum non foret nullum, quia jura Wi kum ſe
de hoc caſu filent. Si autem ex culpa viri cau- Mic verſe
ſatum eſt divortium, fine licentia uxoris ad S. S.
Ordines promoveri nequit, licet, ſi illa admonita leſint ſep
viro ſuo reconciliari nolit, vir ſine illius licentia Aumnüin ig

in ſacris Ordinibus ordinari poſſit. fumnet
etgeruei
2 1
, SF. 1183. . en cee

Horæ Ca- Altera obligatio ordinatorum in facris nifh
nonicæ Ordinibus eſt, recitandi horar Canonicar, quæ id
Juid. funt publicæ & ſtatæ preces horis diurnis æ& midh mu
nocturnis ex facrorum Canonum decreto ab multe i

Eccleſiaſticis perſonis perſolvendæ. tin hani

Earam Schol. Horæ Canonicæ dicuntur etiam oficium Di- 8
explicatio vinum vel Eccleſiaſticum. o. dolentes. de celebr. l, Ore
Gorigo. iflar. quia præcipuum Clericorum munus elit, in tce
precibus apud Deum Eccleſiæ nomine infiſtere.

Item 2N

O, Non ol
. Aine
UxCe MI
tatur, Cetn

Opern izdke
Tatum dtinn
eorilrmt
ſed her ln

ognoſten r
Hon tmat
t vovere di
nOtten ir.
fimoniun, .
mn Oh Uiuic
gho. kiloen
iam uror !

,1Huai
ine Uin le
t

Tun n rl
Cnnonitn ſt
iß a
n eten

dr.
amn linn,
lta. Ee⸗
fun a
oni U

De Ordine. 71¹9⁰

Item dieuntur Breviarium, quia ſunt breve quod-
dam compendium S. Scripturæ, ſermonum, &
Homiliarum S. S. Patrum, & vitæ Sanctorum.
Ab Urbano VIII. vocantur Divina Pfalmodia: a
S. Hieronymo, Ejallentia: ab Ivone Carnotenſe,
Penſum, a S. Macario, Curſus: ab aliis, Ora-

rium. Partes Breviarii ſunt undecim: I. Calen-

darium. 2. Rubricæ generales. 3. Pfalterium.

4. Proprium de tempore. S. Proprium Sanétorum

6. Commune Sanctorum. 7. Oficium Beatiſſimæ
Virginis Mariæ. 8. Officium Defunéterum. 9. Pfal-
mi Graduales fic dicti, quod Hebræi in gradibus
Templi eos piallerent. 10. Pſalmi Poœnitentiales

cum Litaniis: Ordo commendationis animæ: Be-

nediétio meniæ, & Itinerarium. II. Officia ad
libitum. Horzæ Canonicæ funt ſeptem: fſcilicet,
Matutinum cum Laudibus, Prima, Tertia, Sexta,
Nona, Veſperæ, Completorium: quibus repræ-
ſentantur tum ſpecialiora Dei beneficia, Creatio-
nis, Conſervationis, Redemptionis, Prædeſtina-
tionis, Vocationis, Juſtificationis, & Glorifica-

tionis: tum ſeptem Paſſionis Dominicæ myſteris
uxta hos verſus.

Hæc ſunt ſeptenis propter quæ pfſallimus horis:
Matntina ligat Chriſtum, qui crimina purgat.
Prima replet ſputis: dat cauſam Tertia mortis:
Sexta cruci neétit: Latus ejus Nona bipartit.
Veſpera deponit: tumulo Completa reponit.

porro ſfi Horzæ Canonicæ ſecundum ſubſtantiam
pectentur pro precibus quotidie ſtatis horis a fide-

libus perſolutis, credibile eſt, eas ab Apoſtolis
manaſſe, nam Act. 2. legitur: fideles erant perſe-
verantes in fraélione vanis, & orationibus: id
eſt, in Pfalmis, Lumnis, & canticis ſpiritualibas
Eph. 5. v. 2. Tempus vero his hymnis deſtina-
tum vocat Tertullianus Horas Apoſiolicas, Ter-
tic, Satzæ, Wonæ. Quippe Apoſtoli orabant
hora tertia, quando Spiritus S. ſuper eos venit:
Ac. 2. v. 15. S. Petrus hora ſexta orationi va-
cabat:

1

72⁰ Caput XIX.

cabat: Act. 10. V. 9. Et ad Templum cum S. Jo-
anne aſcendit ad horam orationis Nonam. Act. 3.
v. II. Et jam olim in V. L. Pſalmiſta canebat Bſ.
118. v. 62. Media nofte ſurgebam, ad confitendum
Tibi. Et v. 164. Septies in die laudem dixi Tibi.
Succeſſa vero temporis Breviarium in eum Ordi-
nem redaéctum eſt, quem nunc tenemus. Theo-
doſius Imp. a. 368. rogavit S. Damaſum P. ut
officium Divinum melius diſponeret: Ille hanc
curam demandavit S Hieronymo qui Pſalterium,
Evangelia & Epiſtolas diſtribuit, quod opus §S.
Damaſus approbavit, ſtatuens, ut in fine cujus-
que Pſalmi diceretur: Gloria Patri &c. An 494.
Gelaſius P in Concilio Romano confirmavit Le-
ctiones, quæ ex utroque Teſtamento legendæ in
Breviario ſunt poſitæ. S. P. Benedictus in S ſua
Regula totam formam Divini officii expreifit,
quam erudite exponit D. Calmet, Comment in
Reg. S. Bened. S. Gregorius M. priorem fermam
denuo emendavit, quæ duravit usque sd annum
milleſimum. Sæculo IImo a S. Gregorio VII.
denuo reformata eſt forma prolixior; quam ad-
huc magis contrahendam Innocentius III a. 1200.
tradidit Haymonio Miniſtro Generali O. S. Fran-
ciſci, & Gregorius IX. illam formam ab eo con-
tractam approbavit. Novæ deinde lectiones &
Pſalmorum mutilationes irrepſerunt: & ideo Bre-
vwiarium denuo ad debitum ordinem redaétum fuit
al S. Pio V. a. 1568. in Bulla: Quod a nobis. Rur=
ſus emendatum fuit a Clemente VIII. a. 1602. in
Bulla: Cum in Eccleſia. Denique Urbanus II.
a. 1631. nonnulla in Hymnorum metris caſtiga-
vit. S

G. 1184.

. Ad Horas Canonicas recitandas ſub pec-
Canonicas cato mortali obligantur: Imo. Omnes Clerici
in ſacris Ordinibus conſtituti. Ita ſtatuitur
Clerici in in c. Presbyter. de celebr. Miſſ. & Conent⸗
aſi⸗

eerli Sel.
ge kecepti
ekictus A
Hluliſo on
lunj & G⸗
l feiun
in lal iuſie
in hilin ſien
uimnin, iud
O immorbit
IMutconnn

Aun conſin
b Peecato
ionem.
El. ſub le
lunur, t
inull ſne a
niuf
m mntgimn,
nſicin ſor
fteklfihiͤ o
inaunn int
iilrſbnin
r egtur.
1 lgligtgtin
in nontion
9 uin gropt
UBll §.
ni ſonar
in itemiͤſ⸗
ſorum

Ulren i

De Ordine. . 72²21
ſnnt Balileenſi Sefſ. 21. Et patet ex conſuetudine Sacris
ihene Ubique recepta, quæ vim legis habet. Unde Ordini-
„Am Benedictus XIV. in Inſtruét. Cophtorum ait: bus con⸗
ludniif Zn Kccleſia occidentir impoſita eſt Presbyterir, Mituti.
um inendi Diaconis & Subdiaconis obligatio, dietim reci=
een. E tandi offcium Divinum, quamvis nullum benefi-
niirſ cium Eccleſiaſticum fuerint aſſecuti. Coharet
qiMra enim Ordini ſacro diurnum penſum horarum ca-
, gol n nonicarum, illudque veteri traditione acceptum,
r fed & immemorabili conſuetudine in more voſitum
b uiſe docet communior Theologorum ovinio.
COhNertI
mentokgelt 2do. Quilibet Beneficiati etſi in ſacris hem Be=
netfter nondum conſtituti etiam extra chorum tenen- ueficiati⸗

“ tur ſub peccato mortali ad officii Divini re-
Fiumia citationem. lta ſtatuit Concilium Latera-

eim nenſe V. ſub Leone X. Seff. 9. tatuimus &
SCe ordinamur, ut guilibet habens beneficium cum
ir curg, vel ne cura, ſi poſt ſex menſes ab ob-
atuell tento beneſitio Divinum offzcium non diverit le-
wnt⸗ gitimo impedimento ceſante, beneficiorum ſuo-
rnn rum ſrustur ſuos non uciat, pro rata omiſio-
ut: du nir recitationi, ofſtcii & temporis, ſed eoj Fru-
en euik. dus tanquam injuſte perceptos in fabricam hijur-
duH“modi benzficiorum vel pauperum eletmoſinas ero-
TIN Lgare teneatur: i vero ultra didum temput in
e Dbn jmili negligentia contumaciter permanſerit, le-
gitima monitione pracedente beneficio ipſo prive-
tur, cum gropter oficium detur benzficium: Ac-
cedit Bulla S. Pii V. Ex proximo Gc. ſtatuimus,
“l ut gqut heras omner canonicar uno vel pluribus

ndes 4 diebus intermiſerit, omnes beneſicii ſeu beneficio-
Cresd . . . . . -B „ 57. zi. 1
rum ſuorum frullus, gui illi vel illis diebus re-

Nbram Infiit. Theol. Tom. III. 227

Et Reli-
gioſi choro necdum in ſacris conſtituti etiam extra Cho-

addikti.

722 Cuput XIX.

ſponderent, ſi quotidie mividerentur; qui vero
Matutinum tantum, dimidiam, qui harum ſin-

gulas, ſextam partem frubluum ejusdem diei amit.

tat &.

3tio. Religioſi ad Chorum profeſſi etiam

rum ſub morrtali tenentur ad officii Divini re-
citationem. Ita habet conſuetudo generalis,
quæ in omnibus Religionibus choro addiéctis
ſcientibus & urgentibus Præſulibus Eccleſia-
ſticis cum hac obligatione recepta eſt: ita,
ut licet nullus expreſſus canon habeatur nec
obligatio hæc ſit juris naturalis, cum ad eſ-
ſentiam Religioſæ Profeſſionis non ſpectet,
conſuetudo tamen vim legis generalis obti-
nuerit.

Reſolvun- Coroll. Prakt. rmo. Subdiaconi, Diaconi, & Pres-

tur caſus.

byteri tenentur quotidie ſub peccato mortali reci-
tare officium canonicum a die, quo ſacris Ordi-
nibus initiantur: licet ſint excommunicati, fſu-
ſpenfi, interdiéti, degradati, ad triremes damna-
ti, ne ex ſuo delicto commodum reportent: Cle-
rici vero minorum Ordinum, ſi beneficium non
habent, ad illud non tenentur, niſi alia ſit diœce-
ſis ſuæ confuetudo: Et qui ordinantur in ſacris,
in die ordinationis tenentur ſolum ad illas horas,
quæ tempori poſt ordinationem correſpondent v.
g. ad ſextam, nec tenentur repetere, i forte an-
te ordinationem Breviarium jam recitaverint.
2do. Quilibet beneficiatus, qui juſte duo benefi-
cia poſſidet, vel eſt Sacerdos, Parochus, & Re-
ligioſus, nonniſi ſemel de die Breviarium recita-
re tenetur, & omittendo unum tantum peccatum
committit: non obligatur tamen ratione ſolius
tituli ante acquiſitam poſſeſſionem beneficii, niſi
penes eum ſit, illam habere, aut niſi malitioſe
moras

Tons tlahut
mnlum vero
ceneo ſtitin
Un ſtatim ee
ſen habet,
60 Vatiarum
gätarum, n
6dfont ſtatut
tn volt Obte
Eins benekcei
olato, non
Eereftio tume
E letit in
MMtili hotas
Nn ftndnum
3 ccepto hen

ſeccet,

etim me
Alexancro
Urce henei
m ibſe bene
1 Fenit
Uue teſt:
let Ceenolyn.
Nh ad
ſoiüih h
Pinnmn i
Klongohli
ren der

enes

nünt, 10
nkgte inpe

hriun
14 Prefein
afis Ne⸗

De Ordine. 723

n⸗ un moras trahat, aut poſſeſſionem impediat: poſt
gun Unn , titulum vero & pacificam poſſeſſionem per ſe lo-
Cleniiin quendo ſtatim quis recitare tenetur, licet fructus
non ſtatim accipiat, dummodo moraliter certam
ſpem habeat, illos obtinendi, niſi forte conſuetu-

Pkolkſeit do variarum Eccleſiarum Cathedralium, & Col-
n extel legiatarum, ubi anni carentiæ pro novis Canoni-
ſieiDbir. cis ſunt ſtatuti, a recitatione liberent. Qui au-
teeum poſt obtentam poſſeſſionem ita privatur fru-
tntogeen ctibus beneficii, ut ſit quaſi perpetua beneficii
Choto n ſpoliatio, non tenetur ad horas canonicas. Ex
Ubns Euh beneficio tamen tenui oritur hæc obligatio c. ult.
rezte A „ de reſcript, in 6. 3tio. Beneficiatus ſine culpa
n hobeaus mortali horas omittens non tenetur ad reſtitutio-
e s nem fruétuum, fſicut nec ille, qui primo femeſtri
s, ln u ab accepto beneficio eas non recitat, licet morta-
is non d iter peccet. Reſtitutio autem fruuum facienda
geretliͤti eſt etiam ante ſententiam judicis juxta prop. 20.
ab Alexandro VII. damnatam, & debet fieri vel
fabricæ, beneficii vel pauperibus, quo nomine
Dhconi, A etiam ipſe beneficiatus, ſi per fraudem non omit-
ao nois tat, venit, & fideles defunéti, quibus Miſſas ap-
bo huil plicare poteſt: non tamen ſatisfit huic obligationi
ommuis per eleemoſynas ante obligationem erogatas juxta
tirens prop. 33. ab Alexandro VII. damnatam. Ato.
n tehoſt Novitii in Religione non tenentur ad officium
ſ berean Divinum: alii vero Religioſi etiam extra Chorum
iai ad horas obligantur, licet fint fugitivi & ejecti,
Eunnr ſi tamen per ententiam judicis ſint ejeéti, aut ad
l, triremes damnati, nec in ſacris Ordinibus ſint
oneſentn conſtituti, non tenentur, ſicuti nec illi, qui au-
le, ite Gtoritate ſuperiorum ad ſtatum Converſorum re-
i diguntur, vel cum diſpenſatione Papæ mutato
1 „ habitu uxorem ducunt.

H. 1185.
Optandum quidem eſt, ut Horæ Cano- Horæ Ca-
nicæ præſcriptis ſuis temporibus dicantur; nonicæ
quia finis Eccleſiæ eſt, ut ſtatis horis laudes Natuto lo-
. 22 2 Deo & tem⸗

pore di-
cend&

Junt.

Keſolvzsn-
zur cſus.

.

724 Caput XIX.

Deo perſolvantur, uti patet ex praxi anti-
quæ Eccleſiæ, de qua Thomaſſinus t. 2. p. 2.
de ant. diſcipl. qui notat, etiam Reges & lai-
cos huic Ordini ſervando fuiſſe intentiſſimos:
Attamen ſatisfacit, qui intra diem natura-
lem a puncto mediæ noctis usque ad aliud
mediæ noctis, horas recitat, quia ſic ſaltem
ſubſtantia præcepti impletur.

Coroll. Fract. zmo. In Eccleſiis, ubi lex ſeu conſue-
tudo viget, officium Divinum publice in choro
recitandi, tenentur ſuperiores ſub gravi peccato
eurare, ne unquam omittatur, & quivis parti-
cularis choro aſtriétus tenetur illud in Choro re-
citare, niſi legitime ſit diſpenſatus, alias ſi diu
ſine cauſa abſit, graviter peccat: debentque ad
hoc, ut obligationi publice recitandi officium ſa-
tisfiat, ad minimum quatuor in choro adeſſe,
quodſi pauciores ſint, ceſſat obligatio Chori.
2do. Præbendati ex jure in choro canere debent,
ex conſuetudine tamen diſtributiones quotidianas
lucrantur, ſi Choro reverenter adſint, & per
ſuos Vicarios canent: abſentes vero a choro non
Incrantur diſtributiones quotidianas, & juxta Tri-

dentinum Seſſ. 24. de ref c. 12. qui ultra tempus

trium menſium choro non interſunt, primo anno
privantur dimidia parte fructuum, deinde omni-
bus fruétibus, & creſcente contumacia ipſo be-
neficio poſt ſententiam judicis: diſtributiones au-
tem quotidianæ ab abſentibus etiam ante ſenten-
tiam judicis perditæ præſentibus accreſcunt: Trid.
Sefſl. 21 cap. 3. exceptis extraordinariis ratione
dignitatis, & iis, quibus aliquis per ſententiam
ludicis condemnatoriam privatur, quæ Eccleſiæ,
vel alteri pio loco ſunt applicand'e: præſentes
vero ſuper diſtributionibus cum abſentibus tranſi-
gere, nec eas remittere poſſunt, Trid. Sefſ. 24.
de ref. cap. 12. licer acceptas donare poſſint.
Stto. Infirmitas gravis excuſat a præſentia in cho-
ro,

, E Ntab
Urtetur, lie
Umen fordi6
Fllentur chot
rporis peet

Le. vel eride

10, Thevhog
in in choro e
iie Tril S
Ezinnis tres
Ii tanid Ch
onmn, vel
1lotao ofhii
ſe ſne cauſe
h vero can
e, ſero ve
llum pecrt
rcepti zt
ihne el re
btiferi Peo
lines de c
Dhünm ſine
tin teita
tlenlis
tz, khonde
lweſns
mmmn vero 3
Aen ine en
Dütttinicican
ge, nin
eie Mn
Ktelis die,
ore ft ee
m omeni
erkfun ſols
Un 8 Lan
Unenntur
ln, ſohe
W dore 1l

De Ordine. 725

mn , ita ut abſens etiam diſtributiones quotidianas
innst n) lucretur, licet quis ſna culpa infirmetur. Coœci
Reges N tamen ſurdi & muti pro lucrandis diſtributionibus
inteptitre videntur choro adefſie debere. Item rationabilis
Ciemn nnnne corporis neceſſitas v. g. pro ſumenda medicina
&c. vel evidens Eccleſiæ utilitas in Pœnitentia-
gle N rio, Theologo, Concionatore, excuſat a præſen-

uin ſeſit tia in choro cum lucratione diſtributionum. De-
nique Trid. Seff. 24. cap. 12. Præbendatis ſingu-
lis annis tres menſes conceſſit, quibus recreatio=-

ler knen⸗ nis cauſa a Choro abeſſe poſſunt. Ato. Ordinem
poublie indin horarum, vel Pſalmorum invertere, vel nondum
b geani en abſoluto officio hodierno aliud ſequentis diei inci.
& Ceiris pere ſine cauſa privatim, eſt tantum veniale, ex
Ud in Cont juſta vero cauſa v. g quia quis non habet leétio-
itns, Anii nes, ſero venit ad chorum, oblitus eſt horam;
t: Cehenut nullum peccatum eſt, ſervatur enim fubſtantia
tndi ftin⸗ præcepti. Sto. Nullus locus pro privata recita-
n choto tione eſt præſcriptus, unde etiam in loco immun-
Obligtio do ſatisfieri poteſt, nec cæeremoniæ uti genufle=
o carete xiones &e cadunt ſub præcepto. 6to. Officium
ones (Meis Divinum ſine interruptione ſub veniali ob irreve-
raclut, rentiam recitandum eſt: Ex juſta tamen cauſa
ero 2chlu ad tollendas diſtractiones, audiendas conſfeſſio-
1s, Ciunn nes, reſpondendum amico, pſalmus a pſalmo,
Ci ne vel pars ejus ab altera &c. ſeparari poteſt: Matu-
vnt, ino⸗ tinum vero a Laudibus „G£ unus Nocturnus ab
, Eldel⸗ altero ſine culpa ſejunguntur, ubi tamen in fine
Cumnrk ii matutini dicatur oratio principalis diei, nec opus
trboünsr eſt, ut initio Laudum diviſarum dicatur Pater &
tan Ane Ave, quia nullibi præſcribitur. Ztimo. Ex uſu
crrect Eccleſiæ Matutinum cum Laudibus Veſpere præ-
inris⸗ cedentis diei anticipari poteſt, pro qua anticipa-
. ſoen tione ſit hæc regula: Subtracta medietate hora-
belu rum pomeridianarum ab hora diei 12 ma usque ad
O occaſum folis, reſtat tempus, quo licet matuti-
gn num & Laudes anticipare v. g. 22. Decembris
fütn numerantur horæ quatuor a meridie usque ad oc-
r. caſum, ſubtraéta medietate a 4 remanent 2. Er-

o hora 2da anticipare licet. 8vo. Ordinarie Ma-
Ctin *

726 Caput XIX.

tutinum, Laudes, Prima, Tertia, Sexta, Nona
ante prandium: Veſpera & Completorium poſt
prandium ſub veniali dici debent, juſta tamen
cauſa excuſat, ut omnia mane vel veſpere dici
poſſint.

G. 1186.

Quale ofi- Qui tenentur ad horas Canonicas, debent

cium di- recitare illud officium, quod pro illa die
cendum. præſcribitur in proprio ſuæ dioeceſis, vel Or-

dinis, & quidem ſi utantur Breviario Roma-

no, ex illo, quod Urbanus VIII. recogno-
vit, uti patet ex Bullis Breviario præfixis.

17
Reſolvun- Coroll. Prak. Imo. Peccat, qui advertenter & ſine
tur caſus. juſta cauſa officium canonicum unius diei com-

mutat cum officio alterius diei; & damnata eſt

ab Alexandro VII. prop. 34. In die Palmarum
retitans oficium Faſchale ſatisfacit pracepto. Ex-

cuſatur tamen a peccato & obligatione repeten-

di horas, qui inadvertenter officium æquale pro
alio recitat, unde ſi errorem poſt aliquas horas
recitatas deprehendat, ſufficit, ſi ex tunc erro-
rem corrigat, & ſi hoc die officium recitavit de
die ſequenti, altero die non debet officium omiſ-
ſum dicere, ſed ſe Eccleſiæ conformare. ado.
Omnis Clericus ſive ſæcularis five Regularis tan-
quam advena alibi exiſtens poteſt recitare officia
ſuæ dioeceſis & monafterii juxta ſuum directo-
rium. 3tio. Si quis non habeat Breviarium pro-
prium ſui Ordinis, tenetur ex alio recitare, ut
ſaltem ſubſtantiam præcepti impleat.

D. 1187.
Oficium Officium Divinum recitandum eſt Imo.
HH ſtudioſe, recitando illud integre, ordinate,

dum eſt tempeſtive, ſine ſyncopatione ſyllabarum &
ſiudioſe & verborum omiſſione, quia c. dolentes. de Ce-
integre. lebr.

6. Ular.
Pientie, 1
er & dln

ole celebr

1. Recit
ine, gpia

Mnuna: ne

Ulr er aloo i
ocberdum
uIluntas .
e lectio
Aens,
Miokfium p
eterwine

Ito Recit
n E inter
Peftini ad
EN,
ne ſolente
Ies, & an
1n Wi mian
1. Deinle
0un peri
inne inten
Rbetn non

Meſltem

Lonitend,
tonikncan

urſhiite

il Atei
1 externn

De Ordine. 722

deh Jepr. Miſſar. diſtricte præcipitur in virtute

Rarl obedientiæ, ut Divinum officium nocturnum
A . bariter & diurnum, quantum dederit Deus,
ſtudioſe celebretur pariter & devote.
2do. Recitandum eſt cum debita inten-
nicis, de tione, quia alias recitatio non foret actio
Uo l humana: nec poteſt præfumi, recitationem
doels, NN hanc ex alio fine præcipi ab Eccleſia, quam
“õ ad colendum Deum, adeoque indirecte ſal-
VIII. kAn tem voluntas colendi Deum præcipitur; cum-⸗
tio nin que ſola lectio Divini officii ſit aliquid mere

ingdifferens, Eccleſia vero opus bonum &
ketameit meritorium præcipiat, per intentionem ad
in hoc determinari debet.
i⸗un 3tio. Recitandum eſt cum attentione ex-
nrn terna & interna actuali vel virtuali ſaltem
nimge ſuperfitiali ad verba, ut illa recte ſecundum
un l ordinem, ritum ac integre proferantur;
D ams nam c. dolentes. reprehenduntur in choro gar-
imn nini rientes, & audientes ſermones incompeten-
toleins tes: ubi notatur defectus attentionis exter-
Dmomm ? nz. Deinde requiritur, ut devote officium
veus Divinum perſolvatur, quod non fit ſine at-
Hren tentione interna, quia ſine elevatione mentis

n ie, ad Deum non eſt oratio, & ſine ulla atten-
orin Ltione ſaltem ſuperfitiali eſt periculum, mul-
t. ta omittendi, cum econtra per attentionem
internam ſuperfitialem cum debita intentio-
ne conjunctam ſufficienter ſalvetur oratio vo-
calis quoad ſubſtantiam, nec ulla lex plus
n e, neceſſario requirens aſſignari poſſit.
ie Schol. Attentio alia eſt externa, quæ conſiſtit tum Attentio
erert in externa compoſitione corporis in modum quotupleæ.

.

Z 2zZ 4. oran-

Luar ſs.

728 Caput XIX.

orantis; tum in eo, ut quis abſtineat ab omm
aétione incompoſſibili cum recitatione Breviarii:
alia eſt interna, quæ eſt actus intellectus adver-
tentis ad id, quod agitur. Interna vel eſt Juper-
Nitialis, ſeu advertentia animi ad verba, ut recte
ſecundum ordinem ac integre proferantur: vel
litteralis ad communem ſenſum & ſignificatig-
nem verborum: vel mna’ſtica ſeu ſpiritualis ad fi-
nem orationis ſcilicet Deum, vel rem, pro qua
oratur. Hæc exescetur vel per memoriam præ-
ſentiæ Dei, quem quis vult colere: vel per re-
cordationem vitæ & Paſſionis Chriſti. Optima
attentio eſt ſpiritualis, ſufficiens, ſuperfitialis,
quæ vel actualis vel virtualis eſſe poteſt.

Keſolvun- Coroll. Prall. 1mo. Omittere horam minorem eſt

peccatum grave. Pulſantes vero campanas,
transferentes libros, & aliis chori officiis deſtina-
ti omittentes ideo aliquam officii partem, ſatisfa-
cient etiam non repetendo, quia chorus ſupplet.
2do. Omittere officium defunétorum, & Beatiſ-
ſimæ Virginis in Choro diebus præſcriptis reſpe-
tu eorum, qui utuntur Breviario Romano S.
Pii V. non eſt peccatum mortale, uti patet ex
ejus Bulla Breviario præfiza: in Eccleſiis vero,
ubi conſuetudo recitandi hæc officia ſub mortali
viget, & Pius nil immutavit, unde ſub mortali
in choro dici debent, licet extra chorum ea reci-
tandi non fit obligatio, quæ folam communita-
tem afficit: quod idem dicendum de Pſalmis Gra-
dualibus, & bPoœnitentialibus. In die autem De=
functorum officium eorum, & in Feſto S. Marci,
ac tribus diebus Rogationum Litaniæ etiam priva-
tim extra chorum fub mortali dici debent. Ztio.
Horæ dicendze ſunt vocaliter, ita, ut quis ſe-
ipſum ſine impedimento audire poſſet, ſi accura-
te auſcultaret. Si quis cum ſocio reeitet, ambo
ita verba proferre debent, ut ea mutuo perci-
Piant, & ad ea, quæ unus dicit, alter etiam in
choro attendere debet, nec ſatisfacit, ſi non
em

tn conkul
inn celen
ſollt ereip
Ptiionem .
Uer ſeniiss
itiniat nott
nmn (xerit

mnes,

ſve mutiltio
ins mutetur,
aet, i fat
tun in ultim
iencdi kem
r hebetnr,
Uum, vel die
cheit hnie
icigit, E ſ

Cezterne

Us patittur;
letone pre
hetütillem
EIn ſonte
n auyerten
um pronun
Deileng,
uncin certn

er natnre

Ibl lepetat,
eilier

CAnle er⸗
unticann
ls. ,
Diherltt
Mm.

De Ordine. 729

Plinen be tem confuſe, ob ſubitaneum ſtrepitum audiat.
httione hei Nimia celeritas, ita, ut ſocius verba non ſatis
inteleihn in poſſit percipere, ordinarie eſt veniale, nec ad re-
na relet petitionem obligat, ſecus vero, ſi vix unus, vel
Gveh, um alter ſenſus percipi poſſit. Nec ſatisfit, ſi ſoeius
Dtofetanine incipiat notabiliter prius, antequam alter verſum
n & ii ſuum dixerit: unus tamen omnia capitula, ora-
l ſpiriult tiones, & lectiones dicere poteſt. 4to. Verba
el tem, ot ſine mutilatione proferri debent, & ſi ſenſus ſæ-
k menmdtin pius mutetur, poteſt effe grave peccatum, ſecus
Olete: Vilel foret, ſi fiat ex inadvertentia, balbutie, & tan-
Criti. a tum in ultimis ſyllabis. Sto. Intentio implicita
ens, etil faciendi rem præceptam, id eſt, orandi ſufficit,
le potet quæ habetur, ſi quis more ſolito arripiat Brevia-

rium, vel dicat orationem, Aperi &c. 6to. Sa-
tisfacit huic præcepto, qui cum bona intenfione
incipit, & ſufficienti attentione ſuperfitiali inter-
na & externa pergit orare, licet multas diſtractio-
nes patiatur; quæ tune ſolum non ſtant cum im-
pletione præcepti, quando omnem attentionem

Dram MNNeen
Ver cinnotu
aſnze zei⸗
oti offcis n
iutten, 1i

net fuperfitialem tollunt, non vero ſi vel non plene
. Z & fua ſponte voluntariæ vel involuntariæ ſtant
N cum advertentia, quod nihil omifſum, vel per-

peram pronuntiatum fuerit. timo. Scrupuloſus
metuens, ne debitam attentionem habuerit,
quamdiu certus eſt, quod non conjunxerit actio-
nes ex natura ſua omnem attentionem tollentes;,
nihil repetat, & credat, ſe omnia recte peregiſſe,

le, ii pe

n Lec

ſoſis ſe

Unde!

ANais .
⸗ donec illi certo conſtet de oppoſito.
Nu
te lni
Gde a HMZ
ketod
Canſæ excuſantes a recitatione horarum Cauſæ ab

ſi H Canonicarum ſunt: I. Impotentia phyſica & Horis em-
in, I .

moralis. 2. Charitas proximi. 3. Metus. M1antes.
4. Diſpenſatio: uti oſtendet ſequens Corol-
larium.

Z 2 5 Coroll.

Reſolvun- Coroll. Prak. Imo. Infirmitas gravis excuſat a reci-

tur caſus.

730 Caput XIX.

tatione horarum, ex qua nimirum grave valetu-
dinis incommodum, uti dolor magnus capitis,

virium notabilis laſſitudo imminet, quod judicio

fuperioris, medici, & prudentis confeſſarii de-
terminari poteſt. 2do. Qui caret Breviario, vel
illud amiſit, nec alind habere poteſt, non tenetur
ad illud recitandum: qni vero illud ſtudioſe ab-
jecit, illo die, quo abjecit, peccat, non vero
reliquis diebus, ſi priorem voluntatem retracta-
verit. 3tio. Cœcus vel oculis laborans, fſi to-
tum officium, vel notabilem ejus partem memo-
riter ſciat, tenetur recitare, non autem obliga-
tur, ut memoriter diſcat. Ato. Qui ſolus nequit
recitare, poteſt autem cum ſocio, tenetur eum
adhibere, ſi commode invenire poſſit, quia, qui
tenetur ad finem, tenetur etiam ad media. Sur-
dus vero, ſi ſolus orare non poſſit, non tenetur
ſocium adhibere, quem audire nequit, tenetur
tamen ſolus orare, ſi poſſit. S5to. Qui non ha-
bet Breviarium, ex quo matutinum dicat, habet
tamen Diurnale, ex quo reliquas horas dicere
poſſit, tenetur ad illas: nam Innocentius XI.
damhavit hanc propoſitionem 54. Qui non poteſt
recitare Matutimem &y Laudes, poteſt autem reli-
quas horas, ad niliil tenetur, quia major vars
trahit àd ſe minorem. 6to. A recitatione Brevia-
rii excuſat charitas proximi, ut ſi quis tota die
deberet aſſiſtere infirmis, & moribundis: ob mul-
titudinem tamen pœnitentium extra neceſſitatem
Jubilæi aut Paſchatis rariſſime quis excuſatur.
7timo. Gravis occupatio tunc excuſat, quando
non potuit præveniri, vel prætermitti ſine ſcan-
dalo, vel proprio, aut alieno damno, eſtque
cum recitatione incompoſſibilis: hinc qui talem
occupationem prævidet, tenetur horas anticipa-
re, & quidem etiam Matutinum & Laudes die
præcedenti, quia obligatio impleri debet, quando
poteſt. 8vo. Metus excuſat, quando timetur
grave corporis vel bonorum detrimentum. 9no.
Diſpen-

Dſenlttioe
1 a, nili

Petille ivi

Ab oblign
eſletis
Murumn plim
Uitem prim⸗
Ugmentumm:
IIim 4. N
lb datn
ur munuuun
nes S. Chr
I, glonn
Ahr! de
nn, Daur
Dt Dorentin
nunn grutic
itentinnn
me tffinonia
In Iintini
Fiininen .
glit irerit
iun Ko⸗
eſe Spirin
giatian
hium in gr⸗
MNilin ſopen
ntonibr
nhükentes.
tencitut 20

ni &

8 ertlin
Im gure nie

1 Brevino,

eſt, non tda

Iud koücet
eccdt, NoK
ntiten ſen
lborans, 11
1s paten e
0n abtenn
Qui nn
io, teheiliel
polit, n,
ad neln S
it, non k
Nellt, en
S. Cninn
hun dint4
ns oni
Iunocelin,
(iiun,
Gtgtoun

De Ordine. 73 1

Diſpenſatio excuſat, quæ regulariter debet peti
a Papa, niſi Epiſcopi, vel Ordinum ſuperiores
ſpeciale Privilegium ad hoc habeant.

=WðWð G. 1189.

Ab obligationibus ſacrorum miniſtrorum Eſeftus
ad eflfectus Sacramenti Ordinis pergimus, Ordinis
quorum primus eſt gratia ſanctificans non brtmeuè
quidem prima, ſed ſecunda, ſeu gratiæ Eratide
augmentum: uti Imo docet S. Scriptura
I. Tim. 4. Woli negligere gratiam, quœ eſt in
te, quæ data eſt tibi per prophetiam cum impo-
ſitione manuum Presbyterii. z2do. hoc docent
Patres S. Chryſoſtomus hom. 1. hoc eſt, gra-
tiam, quam accepiſti ad Eccleſiæ inſtitutionem.
Auctor 1. de dign. Sac. c. 5. Homo imponit
manum, Deus largitur gratiam. Stio. Ita de-
finit Florentinum in Decret. Eſedtus eſt aug-
mentum gratic, ut quis ſit idoneus miniſter.
Et Tridentinum Seſſ. 23. cap. 3. ait: eri-
pturæ teſtimonio, Apoſtolica traditione, & Pa-
trum unanimi conſenſu perſpicuum eſt. per &.
Ordinationem. .. grutiam conſerri. Et can. 4.
Si quis dixerit, per S. Ordinationem non dari
Spiritum &. ac proinde fruſtra Eniſcopos dicere:
Accipe Spiritum S . anathema ſit.
Schol. Præter gratiam ſanétificantem confert etiam Gratia
Ordo gratiam Sacramentalem, quæ eſt jus fun- Sacra-
datum in gratia ſanétifieante ad accipienda a Deo meutalis
auxilia ſupernaturalia, ſeu gratias actuales in il- Ordinis.
luſtrationibus mentis, & piis motibus voluntatis
conſiſtentes, quibus ordinatus illuſtratur & ac-
cenditur ad ea, quæ ſunt muneris ſui Ordinis,
fanéte & utiliter peragenda.

H. 1190.

Caput XM.

H. 1190.

Secundus Secundus effectus Ordinis eſt, quod im-
cWettus eſt primat Characterem indelebilem, quod pro-

Ler. retulifſe aliqua teſtimonia veterum. S. Cy-
prianus ſerm. de ablut. ped. ait: Memo ſacros
OOrgdiner iterum renovat: Ergo ob impreſſum
characterem non iterantur. S. Auguſtinus
I. 2. cont. ep. Parmen. UWinumque Sacramen-
tum es, & guadam conſecratione datur, illud,
cum baptizatur, iſtud, cum ordinatur; ideo in
Kecleſia Cutholica utrumque non licet iterare.
Et in ſermone de geſtis cum Emerito etiam
nomen Characteris ponit, ob quem Ordi-
natio iterari nequit. Hinc Tridentinum Seſſ.
23. Ccan. 4. i quir dixerit, per ſacram Ordi-
nationem non imprimi Charaſterem, vel eum,
gui Sacerdos ſemel fuit, laicum rurſus ſieri poſſe,
anathema ſit.

An ab Schol. Character imprimitur per omnes Ordines,
omnibis qui funt vera Sacramenta, non vero per eos,
Ordinibus quibus ratio Sacramenti non convenit, niſi per
imprima- charaéterem deputationem ad aliqua miniſteria,
kiey. vel ad id, quod iterari nequit, velis intelligere.
In ſingulis autem Ordinibus diſtinétus Charaéter
imprimitur, quia finguli habent diſtinctos & pe-
culiares effectus: Attamen in Ordinibus, in qui-
bus plures & diſtinétæ conferuntur poteſtates,
uti in Presbyteratu, unicus Charaéter imprimitur,
quia unicum eſt Sacramentum, & unus Charaéter
ad omnes effectus ſufficit. Denique in Ordine
Sacramentum tantum eſt res externa & ſenſibilis
cæremonia, qua confertur: Res tantum eſt gra-
tia ſanctificans, quæ confertur: Res & Sacra-
mentum fimul eſt Character, qui per rem exter-

Cara- batum fuit: (H. 911I.) adeoque hic ſufficiat

Pun ſgnifcat
infcrt.

lrtius el
homo tra
iine Diin
I. Ino u
i onten 4
Hepletnr,
n Hſoner
nun o
mi Criſi.
15 . Ngfe
n, al gui
Uuit, ohi
in
Ulins Cleri
ittualia
ſinguit
Ate gefinit
unlan ſenet
lenn ſt.
Un mationn
e learato
us Djninis
Eelimr: ſie
Ulis biit
Kutnk, di
In len
Uleri,
Mrtetu.
Diin ad dan

AEl men

wenont

. De D Ordine. 7 33

mam ſignificatur, & fimul gratiam ſanétificantem
ſignificat. .V
H. 1191.

Tertius effectus eſt, quod per Ordinatio- Zyrtias
greſiri nem homo tranſeat ad ſtatum Clericorum ,FeRus
etn 54 Jui jure Divino diſtinguitur a ſtatu laico. ebaratio
t. N rum. IMo. quia Eph. 4. V. II. dicitur: Ipſe ſsutari.
db imn dedit quosdam quidem Apoſtolos, quosdam ut-
6 gus vem Prophetas, alios vero Evangeliſtar, alios
autem Paſiores & doſtores ad conſummationem
ſanbtorum in opus miniſlerii, in ædifcationem
corporie Chriſti. Et Act. 13. v. 2. dixit Spi-
ritus S. Segregate mihi Saulum & Barnabam
in opus, ad quod aſſumpſi eos. Et c. 20. V. 28.
gel Atlendite vobis & univerſo gregi, in qu0 Vos
imhisd Spiritus & poſuit, regere Eccleſiam Dei. Er-
innm, go ſtatus Clericorum ex jure Divino ad offi⸗
ue, cia ſpiritualia eſt deſtinatus, & a ſtatu laico-
inm, rum diſtinguitur: Et Trident. Seſſ. 23. can.
ſui 4. recte definit. & quis dixerit. .eum, gui
Sacerdos ſemel fuit, laicum rurſus fieri poſſe,
ormaidh nathema ſit. 2do. Conſtat ex communi om-

eſt, li,
ein, Cdn

ngle Ninn
Ore ntnr,i
litcur, iut
Non hut in
n Emenmei

n e nium nationum conſenſu, quæ aliquos a
onen plebe ſeparatos ritu religioſo initiarunt, ut
hue, rebus Divinis vacarent, ac Sacerdotio fun-
enn gerentur: ſic in lege naturæ Primogeniti ſuxæ
iie familiæ Principes ſacerdotali dignitate deco-
Nninms rabantur, uti ex Hebræis refert S. Flierony-=
um ν mus. In lege Moſaica Deus ſeparavit tri⸗
S bum Levi, & ſibi applicuit, ut Sacerdotio
AumsH fungeretur. Apud ipſos ethnicos aliqui cer-
in , to ritu ad Sacerdotii munia inaugurabantur,
n , quos ut membra reipublicæe a cæteris diſtin-
NeN cGa memorat Ariſtoteles 7. Polit. 8. .
“ . ta-

Clericaus
quid.

734 Caput XIX.

Status Eccleſiaſticus jure Divino eſt diſtinctus
a ſtatu politico (t. 2. J. 470. 471.) Ergo
etiam perſonarum Eccleſiaſticarum, ſeu Cle-
ricorum ſtatus jure Divino diſtinguitur a ſtatu
laicorum.

chol. I. Clericus ſecundum vim nominis Græci
2nρ.οοο ſortem ſignificat: ſors vero hæreditatem,

quæ ſorte, non vero electione homini advenit.

Nomen autem ſortis apprime miniſtris Eccleſiæ
convenit: tum quia ſunt ſelecta Domini portio
& hæereditas, tum quia Dominus ſorte illis velut
pars & hæreditas obvenit. Laici vero dicuntur
a Mc,, quod populum fignificat. Jam ab anti-
quiſſimis temporibus miniſtri Eccleſiæ appellantur
Clerici, uti conſtat ex can. Apoſtol. 12. 13. 15.
Concilio Nicæno & c. Tertulliano l. de Monogam.
Origene hom. 7. in Jere. S. Auguſtino, Hiero-
nymo &c. imo I. Petr. 5. dicitur: neque ut do-
minantes in Cleris, ubi S. Hieronymus nomine
Cleri inferiores Eccleſiæ miniſtros intelligit.

Solvuntur Schol. g. Heterodoxi negant ſtatum Clericorum ju-

objeltio-
nes.

re Divino diſtingui a ſtatu laicorum, ita ut fide-
lium multitudo Paſtores ſuos eligere, & ab offi-
cio, ita ut deſinant omnino eſſe miniſtri, depo-
nere poſſit. I. Quia Act. r. a multitudine ele-
Etus eſt S. Mathias: Et Act. 6. S. Stephanus.
Et Gal. 3. omnes vos unum eſtis in Clriſio Zeſu.
Reſp. Populus quidem olim miniſtros eligere,
non vero ordinare poterat. S. Paulus in iis,
quæ ſunt neceſſaria ad ſalutem, omnes nos pares
eſſe vult, non vero in Ordine ad miniſterium
Ececleſiaſticum. II. S. Petrus c. 5. totam Eccle-
ſiam Clerum vocat; neque ut dominantes in Ule-
is. Reſp. Nomen Cleri S. Hieronymus ep. ad
Nepot. ad ſolos Clericos reſtringit. Sed eſto,
nomen Cleri ad univerſos fideles extendatur,
manebit tamen, miniſtros Eccleſiæ cultui Divino
totaliter addictos efſe præcipuam Domini ſoren
ſicuti

g

„

Suti Levitæ
te. II.. Te
unne & luti
ſet ior fugi

iſermtinn in

iſe Aidhri

ictftutur a
Ones Hrerc
Clerentes, ic
EE Deinde
Uen conſtituit

EKonem,
uu ele a D.

n N honor
1D.

ortus ef
Unationem
liſtlimn, g
luibus imit

Mnsretine

Henreh
Home, 8. P
i M. &
(E egkeli &
inr, (nos t
1 040 don
Etenunt.
. .!
uun Cinitat
unlis Riſe
Ae, Iim
unnta non
tie Neclel
ſentin E
Untttnr ſa
unlines

De Ordine. 735

Delitne AKiuti Levitæ in V. L. erant ſpecialis Dei hæredi-
N as. III. Tertullianus exhort. ad caſtit. ait c 7.
Ar) 1 nonne &z laici Sacerdotes, nam Apoc. I. dicitur:
tum, lul fecit nos regnum, S8 Sacerdotes Deo. Et ibid.
ngoittin dißerentiam inter Ordinem & plehem conſtituit Ec-
cleſiæ Aukloritas. & honor per Ordinis conſeſſum
Janbkficatus a Deo. Reſp. Tertullianus vocat
nonms omnes Sacerdotes metaphorice laudis ſacrificia
10 Detetire offerentes, ſicuti reges affectibus ſuis dominan-
honiime tes. Deinde differentiam inter Ordinem & ple-

inikts kus bem conſtituit Eccleſiæ auctoritas ex parte quoad
2 Dorium electionem, non vero quoad ordinationem,
letelde gquam eſie a Deo Tertullianus indicat per illa ver-

iednn ba: Et honor per Ordinis conſeſſum ſanktificatus
t. un i a Deo.

dehee Mer J. I102.

Quartus effectus eſt, quod per ſacram Guartus

entino, E Ordinationem conſtituatur quis in Hierarchia Illus
e Eccleſiaſtica, quæ eſt poteſtas hominum fſacris iza
;Hu OQrdinibus initiatorum ordinata, debitum in
Ninelt ſubditos retinens principatum

n Cam Schol. Hierarchiæ nomen occurrit in Scriptis S. CQuid ad
rum, ili Thomzæ, S. Bonaventuræ, S. Maximi, S. Gre- zam ve-
ete, Aul gorii M. & S. Dionyſii Areopagitæ, qui libras quiratur.
miniff, 4 de cæleſti & Ecclefiaſtica Hierarchia ſcripfifſe di-
mblini? citur, quos tamen nonnulli critici illi denegant,
& modo poſt Sæculum quartum exaratos eſſe
contendunt. Ad Hierarchiam requiritur 1. Ordo
ſacer. 2. Jurisdictio ordinaria, vel delegata
cum dignitate, qualem v. g habet Vicarius ge-
neralis Epiſcopi. Actus Hierarchici ſunt; pur-
gare, illuminare, & perficere. Scientia & cha-
rismata non quidem funt aliquid eſfſentiale Hierar-
chiæ Ecclefiaſticæ , quia in paſtore, qui caret
ſcientia & ſfanctitate, manet Character, in quo
fundatur ſacer Eccleſiæ Principatus: ſunt tamen
conditiones, ſine quibus actus Hierarchici licite
& debito modo exerceri non poſſunt.

Datur
Hierar-
chia Ec-
sleſiaſtica.

obiebtio-

Néch.

Cuput XIX.

J. 1193.
Datur igitur Hierarchia Eccleſiaſtica.
Nam in Eccleſia habentur Ordines ſacri ‚qui
ſint vera Sacramenta: (G. 1150. 1154. 1159.
1160.) deinde datur etiam jurisdiéctio ſpiri-
tualis non tantum directiva, (t. 2. G. 470.)
ſed etiam coactiva per cenfſuras: (t. 2.
O. 487.) Ergo datur Hierarchia Eccleſia-

Rica (H. 1192. Schol.)

Hæc Hierarchia ex inſtitutione Divina

conſtat ex tribus Ordinibus I. Epiſcopis, &

quidem ſupremo Epiſcopo ſcilicet Romano
Pontifice, qui primatum honoris & jurisdi-
ctionis habet in tota Eccleſia: (t. 1. H. 31.)
Deinde Epiſcopis, qui jure Divino potelſtate
tum Ordinis tum jurisdictionis Presbyteris
ſunt ſuperiores: (H. 1159.) Deinde 2. con-
ſtat ex Presbyteris, qui actus Hierarchicos
exercere poſſunt. (K. 1157.) 3. Ex mini-
ſtris, ſaltem Diaconis, quibus ſubinde cura
plebis Chriſtianæ commiſſa fuit; uti patet
ex Synodo Antiochena c. 1. IIliberitana, c.
77. & olim Romæ erant Diaconi Cardinales,
Diaconias adminiſtrantes: (G. 1153. Schol.
1.) & Diaconi baptizare, & prædicare poſ-
ſunt. (G. 1152.)

Solvuntur Schol. Proteſtantes negant, dari Hierarchiam Eccle-

ſiaſticam; quia Chriſtus principatum Apoſtolis
ſuis interdixit Matth. 20. Frincipes gentium domi-
nantur eorum .. non ita erit inter vos, ſed qui-
cunque voluerit inter vos major feri, ſit veßter mi-
niſter. Keſv. Chriſtus non prohibuit principatum
ſpiritualem, ſed docet, quommodo Apoſtoli illa
Poteſtate ubi debeant, nimirum per Cerltas

Prins ſbi
m jum
HENNt.

=

=
—

ſakin 1
Mrinoni
elis vin
ms indinin
in Dirinit
ins Critit

Mn gratie

Ulnos, ac
Uöfins edin

1 I. Mui
fainr Uitri
detto, fel
Einoniüm en
nurim, Jl
ni tinen
Enn Golore
ltic a ven
ſhatur,
Eunbian,
Ir: Nxor
fie icandn
1d, en vel
icitium 1

Reren lufi

De Matrimonio. 73

Spirſtus fibi invieem ferviendo. Alia argumenta
eorum jam allbi (t. 2. G. 470. Gc.) ſoluta

Uatii fuerunt.
ines hei,g SS
ðèð 2-ð
ſerde CAPUL XX.
Cchia Lolsr bDE
ilnit §. 1194.

ſelicet Nonn Dehinn noveæ Legis Sacramentum eſt Matri-
nors u Matrimenium, quod eſt conjunctio mari- monium
(t1 talis viri & fœminz inter legitimas per-Ausd.
Dio ck ſonas individuam vitz confuetudinem reti-
Dnis Näfe nens Divinitus infſtituta in ſignum conjun-
Deiden (tionis Chrifti cum Ecclefia, habens promiſ-
s Heucs Hionem gratiæ, ad uniendos ſimul conjugum
AEanimos, ac prolem pie ac ſancte in fide
8s hnde Chriſtiana educandam.
lit; I 4 Schol. I. Matrimonium quatuor babet nomina: T. Varia
Hlibertun dicitur Matrimonium a matfis nomine non jam ejus no⸗=
onl (rd adepto, ſed ſpe & omine mox adipilcendo. Ma- mena

1 trimonium autem potiüs vecatur, quam Patri-
. rt monium, quia licet Pater fit ſexu Præſtantior,
DMed matri tamen foœtus ante partam eſt oneroſus, in

parta dolorofſus, poſt partum laborioſus. 2.

ſ areel Nuptiæ a velamine, quo caput nubentis obvol-
len vebatur, quod antiqui obnubere vocabant. 3.
ſne ,H Connuhium, & in Pandectis Florentinis ita deſcri-
Ne bitur: uxoris jure ducendæ facultas, & cum nu-
i n, , ptiæ dicantur a velamine, connubium eſt cum
i l alio, ea velare, quæ Chriſtienam modeſtiam &
hni pudicitiam lædere poflunt. 4. Conjugium, quafi
o i⸗ due⸗
1. Schram Inflit, Theol. Tbm. III. A a a

Quemodo Schol. 2. Matrimonium fub triplici ratione conſide=

sonſide-
rari poſſit.

Matri-

73 CLaput XX.

duorum, ſcilicet maris & fœminæ ad idem jugdm

alligatio. Græci Matrimonium vocant Yæzos a
7
vausa Uxorem duco.

rari poteſt: vel prout eſt contractus civilis, &
reipublicæ paci conſulit, amicitias, affinitates &

foœdera inter cives auget: vel prout contraſtus
naturalis in officium naturæ ad propagationem

& conſervationem generis humani ordinatus: Et

prout eſt contractus civilis & in officium naturæ,

definitur: Conjunétio maritalis viri & fœminæ
inter legitimas perſonas individuam vitæ conſue-
tudinem retinens: vel prout eſt Novæ Legis Sa-
cramentum conjugibus gratiam conferens, con-
cupiſcentiam refrænans, illisque remedium pro-
curans, & pia prolis educatione Eccleſiam ditans.
Cum vero ratio Sacramenti civilem & naturalem
contraétum in Matrimonio ſupponat, & contra-
Sus illi ad dignitatem Sacramenti a Chriſto ele-
vati fuerint, de Matrimonio ſub utraque ratione

ſpedtato hic agendum erit.

H. 1195.
Matrimonium eſt licitum & honeſtum.

monium Nam Imo. Matth. 19. v. 4. & 5. alt Chri-
ſt icitum. ſtus: Non legiſtir, qui jecit hominem ab initio,

maſculum & fœminam ſecit os, & dixit, prop-

ter hoc dimittet homo patrem, & matrem,
adhigrtbit uxori ſux, & erunt duo in carne
una. Itaque jam non ſunt duo, ſed una caro.

Quod ergo Deus conjunxit, homo non ſeparet.
Item Chriſtus Ipſe joan. 2. nuptias in Cana
Galilææ preſentia ſua ſanctificavit. Et Apo-

ſtolus 2. Cor. 7. V. 28. ait: Ni acceperit uxo-
rem, non peccaſti, & ſi nupſerit Virgo non pec-
cavit. Et I. Tim. 4. oppoſita ſententia velut

fidei

iicontratr
ialnt uit
ir & dol
in rubere.
lAlex..
M c.29,
num ſn
uftig tone
Tkluns! 1.
inonr ,
ftle nupti⸗
Untr inclina
un conletre
1aRum eo
Ans non el
aor,

1 Kmon
ein, Manie
heluunt
Mtieitie neg
1m eſſe
elt a ccel
140. Uxor
thom.,
luurt Ni 5
I rh⸗ ‚u
rCN..
nigmn & in
Ineditut,
eio mattin
Ueſiexe 4
lerte gni
üren, n.
Uuntm,. I.

De Matrimonio. 739

uaſt fidei contratria damnatur: In noviſſimis diebus
diſcedent quidam a fſide, attendentes piritibus
yroris & doctrinis dymoniorum... Prohiben-
ntiree zinem ubere. 2do. lta docent Patres. Cle-

n mens Alex. I. 3. ſtrom. Tertullianus l. I. cont.
1 . .. .
Ponoti Marc. c. 29. Nic & connubii res non ut mala

P gongin ſecurem & falcem admittit Santtitatis. quia
iotem. nuptiœ non erant, Santtitas nulla eſt. S Au-
ofnm guſtinus 1. 1. de nupt. & Concup. c. 4. Copu-
nim Iatio maris & ſœæminœ generandi cauſa bonum eſt
rli naturale nuptiarum. 3tio. Natura a Deo in-
uess ſtituta inclinat ad prolis generationem, per
erniing quam conſervatur genus humanum, qut finis
Nekinde per actum conjugalem obtinetur: Ergo ille
endum malus non eſt, ſed in eo medium virtutis in-
a d venitur.
Uunrs Schol. Simon Magus, Saturninus, Tatianus, Mar- Solvuntur
cion, Manichæi & Priſcilianiſtz Matrimonium objeblio-
appellarunt opus diaboli, ſcortationem, & im- nes.
pudicitiæ negotinm, & nuptias non a Deo, ſed
aà Satana eſſe introductas. IE. quia matrimonium

d, zue impedit a cœleſti gloria, uti patet in illo Luc. 14.
& Hu. 210. .
v. 20. Uxorem duxi, & ideo non poſſum venire.
SS Et Rom. 8. v. 8. Qus autem in carne ſunt, Deo
A acere non poſſunt. al. 6. v. 8. Gus ſemina
nſents poſſunt. Et Gal. 6. v. 8. Gus ſ. 4
Gairt⸗ 1 carne ſua, de carne & metet corruptionem.
41 t I. Cor. 7. v. 6. Matrimonium ſolum ſecundum
3 i veniam & indulgentiam, adeoque non ſine culpa
t :. conceditur. Reſp. Luc. 14. vitium uxorati, non
0,/ 7 un vero matrimonii fuit, quod ſe per curam rei do-
n NA meſfticæ a cura coœleſtium abſtrahi permiſerit.
“ Deinde qui in carne ſunt, ſinunt ſibi dominari li- V
ih. V bidinem, non vero, qui carne corruptibili bene
Cutit . 1 .
r, utuntur. Locus ad Galatas ita explicatur: Qui
8 ußn 4 facit opera ſua ad obſequendum carnali concupi-
Vior, ſcentiæ, referet mortem ſempiternam: qui vero

Nemel facit ea in Spiritu S. recipiet vitam æternam.
leolehe,, .
5 Aaaz2 Venia

740 Caput XX.

Venia ſeu veniale ſolum peccatum eſt in iis, qut
propter incontinentiam, non vero generationem
prolis ultra necefiitatem utuntur matrimonio.
II. Matrimonium magis accendit libidinem: fine
ea opus conjugale conjuges non exercent; &
beccatum originale generatione carnali propa-
gant. Keſp. Matrimonium eſt remedium libidi-
nis, quo ſi male utantur, vitium ipſorum eſt,
non vero matrimonii. Concupiſcentia non eſt
finis concubitus, ſed procreatio liberorum, licet
cum ea concupiſcentia, ſicuti manducatio cum
comeſtione conjuncta ſit. Generatione contrahi-
tur peccatum originale, cujus cauſa non funt
nuptiæ, ſed voluntaria transgreſſio primi bomi-
nis. III. Puerperium in L. V. purificatione ege-
bat. Lev. 12. Ergo non erat innoxium. Aeſp.
Purificationes antiquæ non ſupponebant ſemper
beccatum, ſed erant immunditiæ ſolum legales,
uti pollutio omnino involuntaria.

S. 1196.

Matrimo- Matrimonium, prout eſt officium naturæ,
nium ut non ſolum eſt licitum, ſed etiam a Deo in-
Hicium ftitutum. Nam Deus illa fecit. & dixit,
ro eg in quæ poſitivæ inſtitutionis Matrimonil vim
hututum, & rationem referunt: Sic juxta naturæ in⸗
1 tentionem I. creavit maſculum, & foœmi-
nam. 2. finem & utilitatem Matrimonii
deſignavit. Gen. 2. v. 18. Won eſt bonum,
hominem eſſe ſolum, fuaciumus ei ad jutorium Zimile
ſibi. Hebraice en coram ed, & juxta

Judæos: die bey ihm ſoll ſeyn. 3. ad oſten-

dendam arctiſſimam conjunctionem, fomi-
nam ex viri latere formavit. 4. hoc ipſum
intelligens Adam inſtinétu Divino dixit Gen.
2. v. 23. Hoc nunc os e& oßibus meir, & D

Uam mn
in ſun.
17, gun
VChrins!
ur coinrn

Re. Nononl
12. E ſie.
unt, npptiss
le auls eet
Phem traxiſ
Hhtimonium

crituin in

E god ant
ok dercatn
Eeltin. On
norinm,
kähit: hatut
ut hominem
len ebita do
Pteſtum d
NI, (WOd
Tlnelo⸗ colli
i

Uentia

1 uin, ſen

rAderun
Uun, Altte
fanen evir
l 2. a
Uun cenſe
Linet eos
Tnonii in
otentur
mendn, e
Int in

De Matrimonio. 741
n kin ie . .
grig Ae carne mea . . . Quamobrem relinquet homo
mm mmm vatrem ſuum, & matrem, & adkcærebit uxori
Itiüm i ſu, & erunt duo in curne ung. Quibus ver-
een bis Chriſtus Matth. 10. ſubjunxit: Quod ergo
and Deus conjunxit, homo non ſeparet.

femelun m
un ime Sckhol. Nonnulli Græci, inter quos S. Damaſcenus Matrimo-
piſcentin ! 1. 2. de fide. c. 30. & Euthymius in pf. 50. pu- niuns an
lberonn, tant, nuptias non efſe ex prima naturæ inſtitutio-ſit de lege
mahnetiot ne ante peccatum, ſed ex peecato duntaxat ori- notur.
atite titn ginem traxiſſe. Verum ex modo diétis apparet,

ſu Matrimonium inter Adamum & Evam jam ante
in peceatum in Paradiſo inſtitutum, & initum fuiſſe
& quod ante peccatum fuit in officium naturæ,

innoxidn poſt peccatum factum eſt in remedium concupiſ-
Phorchet centiæ. Quare etiam ex ipſa lege naturæ Matri-
e fonn He monium, prout eſt officium naturæ, originem
1 trahit: natura enim etiam ſecluſo peceato incli-

nat hominem ad prolis generationem, quæ in lu-
cem edita per nutritionem, & educationem ad
perfectum deduci debet ſecundum corpus & ani-
mam, quod requirit certos parentes indifſolubili

rnn Zineulo colligatos, in quo natura Matrimonii con-
tiama aſtit.
ummuun Eſſentia autem Matrimonii non conſiſtit Matrimo-

ne . .
ee in ufu, ſeu copula carnali. Imo. Quia in- nium non

un ter Adamum & Evam verum fuit matrimo- cona1
rium, antequam commiſcerentur; poſt eje- copi⸗ „.
In A Gtionem enim ex Paradiſo modo coiverunt
finm Gen. 2. 2do. patet ex praxi Eccleſiæ, quzæe
en, ir verum cenſet eſſe matrimonium inter ſenes,
e & inter eos qui ante conſummationem Ma-
ſen trimonii in Religione approbata ſolenniter
profitentur: ac inter eos, qui vel mutuo
conſenſau, vel voto ad continentiam ſed aſtrin-
SN. gunt; in quibus omnibus nulla copula inter-
Aaa 3 venit.

=
☚R

742² Caput XX.

venit. 3tio. S. Chryſoſtomus hom. 32. in
Matth. ait: Matrimonium non facit coitus ſed
voluntas. S. Ambrofius 1l. de inſtit. Virg. c. 6.
cum jungitur puella, conjugium eſt, non cum vi-
rili admixtione cognoſcitur. Et S. Auguſtinus
I. 1. de nupt. & concup. c. I1. ait: quibus
vero placuit ex conſenſu ab uſu carnalis concu-
viſcentiæ in perpetuum continere, abſit, ut inter
illos vinculum conjugale rumpatur, imo firmius
erit, quo magis ea pacta ſecum inierint, quc
charius concordiusque ſervanda ſunt, non volup-
tuariis corpvorum nexibus, ſed voluntariir aſſebti-
bus animorum. Deinde juxta Tridentinum
Sefſ. 24. aliud eſt matrimonium ratum, aliud
conſummatum: Ergo etiam matrimonium ra-
tum verum eſt, licet conjuges ſe mutuo non
tangant. Ato. Ratio eſt, quia uſus rei, de
qua contrahitur, non ſpeétat ad eſſentiam
contractus, ſed eſt aliquid ad eum conſe-
quens: ſic perfectus eſt contractus emptionis
domus, licet empzor eam non incolat, dum-

modo rei emptz dominium acquirat: Ergo

contractus Mattimonii eoipfſo perficitur, quod
conjuges poteſtatem in corpora ſibi tradant,
licet ea nunquam ſint uſuri.

Solvuntur Schol. r. Iulianus Pelagianus teſte S. Auguſtino
objektio-
nes.

I. 5. contr. Julian docuit, efſentiam Matrimonii
conſiſtere in carnali conjunctione. I. quia Eph.
5. Apoſtolus conjunctionem corporum ad Matri-
monium requirit: v. 31. Erunt duo in carne
una. Keſp. His verbis non defignatur uſus Ma-
trimonii, ſed mutua translatio dominii in corpus,
quæ ab uſu ſeparari poteſt. II. S. Auguſtinus
I. 19. contr. Fauſt. c. 29. ait: Matrimonium e
hoc appellatum eſt, quod non ob aliud debeat Se⸗
m

il nubere
l. 27, . 2
Ininere adl
conmi
ii. Cun /
ſilig, ut y
unttit
Arrumentunm/

lefutans ex

Lanſam gonte
ſero explenn
oantar. I
teni, i con

Mries h

eonuptg
Uptigrutn it
vnnn don
Ele aora
em ON P
ent, nupti
t d leo n
e orem
Al nlanti
mini, Em
niIinm, ſ
Alin inrtlis
Aere0 Nn
le eſlentia
ſter onm
Huininonin
n conſen
Vir nena!
6 2 in
un Prete
Aun linee
TNehlum
lnem dor
bens con
thham donm
Nendens

ol N
uat aifu!
hlir Nine
, man
18. Aglt
l. i i
ANftali lat
Alſti
tur, ini /n
n initſſt,
ſint m⸗
lntrire
tn Waanm
n taun
Tutumvonix:
S ſe Mun
la As
at d e
N an 4
katlzent
hincclt
egim.
Pelen
N

De MWatrimonio. 743

mina nuhbere, niſi ut mater ſiat. Et c. Inflitutum.

cau. 27. q. 2. non dubium eſt, illam mulierem non

pertinere ad Matrimonium, cum qua docetur non
fuiſſe commiotio ſexus. Et S. Leo ep. 92. C. 4.
ait: Cum ſocietas nuptiarum ita ſit a principio in-

ſituta, ut præter commixtionem ſexuum non ha-

beant in ſe nuptij conjunflionis Chrifti & Eecrleſia
Sacramentum. Keſp. S. Auguſtinus Manichæos
refutans ex ipſo vocabulo Matrtimonii oſtendit,

cauſam duntaxat gignendorum liberorum, non

vero explendæ libidinis efſe debere, ut uxores

ducantur. In c. Inſtitutum. verba citata ſunt Gra-

tiani, uti conſtat ex emendatione Decreti, cujus

Auctoritas hic nihil probat. Item verba S. Leo-

nis corrupta ſuut, ita enim ſonant: Cum ſocietas
nuptiarum ita a principio ſit inſtituta, ut præter
ſexuum conjundtionem haberet in ſe Chriſti & Ec-
cleſiæ Sacramentum: dubium non eſt, eam mu-
lierem non pertinere ad Matrimonium, in qua do-
cetur, nuptiale non fuiſſe myſterium. Hinc do-

cet S. Leo non omnem mulierem junéctam viro

eſſe uxorem; nec concubinam eſſe nuptam. III.
Ad fubſtantiam Matrimonii ſpecétat translatio do-

minii, & mutua poteſtas in corpora, quod do-

minium, ſi non referatur ad actum, inutile eſt,
quia inutilis eſt venditio prædii cum pacto, ut
alter eo nunquam utatur: imo ſi copula non eſt
de eſſentia Matrimonii, etiam frigidi, duo mares,
frater cum ſorore, & voto caſtitatis obſtricti
Matrimonium inire poſſent, quia mutua animo-⸗
rum conſenſio, & traditio corporum ad mutua
vitæ onera in illis eſſe poreſt Keſp. Dominium
ab actu in contraétu Matrimonii fejungi poteſt,
cum præter liberorum generationem Matrimo-
nium alia commoda afferat, ſcilicet mutuam fidem,
vinculum charitatis, familiæ regimen, commu-
nionem bonorum, & connubium inſolubile figni-
fieans conjunctionem Chriſti cum Eecleſia, ſicuti
etiam dominium prædii ab uſu ſeparari poteſt, ſi
vendens ex ſolo dominio ſibi retento utilitatem
A a a 4 per-

744 Caput XX.

percipere poſſit. Frigidi, duo mares, frater &
Woror funt inepti ad transferendum dominium
ſuorum corporum, quod jus radicale ad copulam
requirit Voventes caſtitatem etiam a vinculo

conjugii ſe sbſtinere velle promittunt, quia hoc

ſine ſingulari Dei gratia frangendi voti maximum
eſt irr itamentum, ,

In gu⅛e Sckol, 2. Plura in matrimonio occurrunt: mutuus

conſiſtabß: conſenſus: contractus externus: mutua corpo-
eſſentia rum traditio: nexus & vinculum ex contractu
Matri- Yeſultans: jus unius ad alterum conſummatio.
Mogiiie Matrimonii in copula. Quæritur ergo, in quonam

horum eſſentia Matrimonii conſiſtat: Ex modo-
diéctis conſtat, eſſentiem Matrimonii non conſiſtere
in copnla, licet Theologi commugiter doceant,
in Matrimonio radicaliter quidem includi, jus ad
copulem propter mutuam corporum traditionem,
ſed ſine actuali copula; & fine conſeniu ſive iin-
plicito ſive explicito in illam firmum poſte ſtare
conjugium. Rurſus eſſentia Matrimonii, prout eſt
offieinm naturæ, non conſiſtit in mutuo eonſenſu,
aht contractu externo, quia hic conſenſus eſt
cahſa efficiens Matrimeonii, quæ rei effentiam for-
maliter non conſtituit. Item efſfentia Matrimonit
non confiſtit in mutua traditione eorporum, aut
mutua obligatione ad reddendum debitum, aut
mutuo conjugum jure, quia hæc omnia funt ali-
quid Matrimonium conſequens, & verum poteſt
effe Matrimonium ſine corporum traditione, &
mutua obligatione ad uſum Matrimonii etiam con⸗
fuſe & implicite ſpectata, uti patet in iis, qui
ex mutuo conſeniu ſe obligant ad ſervandam
continentiam. Proinde eſſentia Matrimonii con-
ſiſtit in nexu ſeu inculo perpetuo, quod ex
conſenſu interno, & pacétione externa inter vi=
rum & mulierem reſultat, tuin quia Matrimonium
definitur per conjunctionem „ quæ eſt vinculum,
quo conjuges formaliter, & non tantum effective
ligantur: tum quia Catechismus Concilii Triden-
tini p. 2. de Matr. ait: Ex as patet, Mlutrimcnit
. 6 10

rln &
Cn Matrim
m. & Kal
fenum et,
Minsene el
in atiore e⸗
10, Per aue
inr in is,
Dorl Matt
lkin feri:
Prlbier Ni⸗
toicet levari
eftcientem ee
nuto conlen
Guntom ad
nl, coni
Cod lieet i

i ſenfbie

llm expri
m. II. Vi
Nlinm, ge
lerin conle
Citit.
Un mnni
Fincti, ſee
Unm, gnod
k rerns von
en ſormalit
Uonültenet,

Cum Vere

lunn ven
Mhnses
Ir fireinis
tiapele
Gen Wa

=

De Matrimonio. 745

nates, fie naturam & rationem in illo vinculo conſifteres tum
dum dniin quia Matrimonii efſentia conſiſtere debet in aliquo
icale A firmo & ſtabili, ficuti ipſum Matrimonium aliquid
ctian 1 in firmum eſt, quod ſolum eſt vinculum, feu nexus
hittunt, it utrinsque conjugis, qui eft relatio realis fundata
Gi votinun in actione externa & reali, ſeu contractu exter-

no, per quem conjuges inter ſe mutno obligan-
tur in iis, quæ pertinent ad officia Matrimonii.
Ditcis I. Matrimonium ſicuti alii contratus con-
ſiſtit in fieri: & vinculum illud non eſt aliquid
ſenſibie: Ergo ad rationem Sacramenti non po-
tuiſſet elevari. Reſy. Matrimonium quoad cauſam
efficientem conſiſtit in aliquo tranſeunte, ſcilicet
mutuo conſenſu, quoad rationem vero formalem,
quantum ad id, quod eſt res & Sacramentum
ſimul, conſiſtit in permanenti ſeu illo vinculo,
quod licet in ſe non ſit ſenſibile, cauſæ tamen
ejus ſenfibiles eſſe pofflunt, nimirum verba con-
ſenſum exprimentia, quæ ſunt Sacramentum tan-
tum. II. Vinculum eſt aliquid conſequens Matri-
monium, quod veluti omnis contratus forma-
liter in conſenſu mutuo verbis, vel nutu expreſſo
conſiſtit. Keſp. Vinculum illud eſt quidem ef-
fectus mutui conſenſus, non vero effestus Ma-
trimonii, ſed potius formaliter ipſum Matrimo-
nium, quod præſuppoſitive cauſaliter, & effective
eſt verus contractus, non vero eſt verus contra⸗
Gus fermaliter, quaſi in eo efſſentia Matrimonii
eonſiſteret.

Herrunt: m
6 moina e,

G. 1198.

&α 1 7
Cum vero eſſentia Matrimonii in uſu & An inten
copula non conſiſtat, (O. 1197.) hinc in- R. V. 8&g

l lnns
lnie ter Beatiſwſimam Virginem Mariam, & S. Jo- , opi

n G
Nkent ne/
i Niin

ſephum verum fuit matrimonium. 10. Matnitn
ie⸗ . . Matrimo⸗

quia in S. Scriptura S. loſephus vir Beatifſi- nium fue⸗
mæ Virginis, & Beatiffima Virgo uxor S. Jo- vit.

2
tnt ſephi appellatur Matth. I. v. 16. & 19. vir
ejur dem maritus v. 20. noli timere accivere

,5 S Aaa 5 Wa⸗=

746 Caput XX.

Mariam conjugem tuam vvælea uxorem. v. 24.
accepit conjugem ſuam. Luc. 2. Deinde Matth.
13. Luc. 3. Joan. 6. conſtat, Judæos vulgo
in ea opinione fuiſſe, jeſum eſſe filium verum
Joſephi, cujus opinionis licet fallæ non alia

cauſa fuit, quam quia notum erat, inter B.

V. Marlam, & S. Joſephum verum contra-
ctum eſſe matrimonium, alioquin ſine dubio
Judæi Chriſto ohjeciſſent, quod ex fornica-
tione genitus fuiſſet. 2do. S. Auguſtinus I.
23. contr. Fauſt. c. 20. ait: neque enim Joſeph
quia concubitu non permivtur, ideo non maritur.
Et l. I. de nupt. & Conc. c. I1. fuſe hujus
Matrimonii veritatem demonſtrat, & inter
alia dicit: Omme itaque nuptiarum bonum im-
pletum eſt in illic varentibus Chriſti, Proler,
PEider, Sacramentum. Prolem cognoſcimus in-
Num Dominum JTeſum: Fidem, quia nullum
adulterium: Sacramentum, quia nullum divor-
tium. 3tio. Matrimonii eſſentia ſine copula
conſtare poteſt: Ergo verum inter Beatifi-
mam Virginem & S. joſephum fuit.

Solvuntur Schot. r. Qui docent eflentiam Matrimonii in co-

objektio-

36 5.

pula conſiſtere, dicunt, verum Matrimonium in-
ter B. Virginem & S. Joſephum non fuiſſe. Hæc
ſententia juxta Benediétum XIV. de feſt. B. V.
feſto deſponſ. ſaltem eſt temeraria; juxta P. Sua-
rez hæretica. Won obſlat I. quia non eſt veroſi-
mile in V. L. S. Joſephum cum Beatiſſima Vir-
gine ex alio fine connubium iniiſſe, quam gig-
nendorum liberorum, quia non faſecitantes ſe-
men olim maledicti erant: imo S. Joſephus Bea-
tiſſimam Virginem gravidam inveniens voluit oc-
culte eam dimittere Matth. I. v. 19. quod illi,
fi vera uxor fuiſſet, non licuiſſet niſi dato li-
bello repudii Deut. 24. v. I. Reſp. In Lege e.
C —

Atältns pr
ſeiate pr
n frattes
Kunt. Li
ndus efat
llem Bestl
1el uin de
gnorantinm
Eenſet 5 4
ttes, guin

ts Dei con

Figens emm
Ue rueiatus
DF. Maria
s kuit.
ſtir or,
Helrig, x
lomine nxo
. 1 Au
y, ante

n nutat.

ling ait
iin non pen
mn hrretie
Negintes, 8
enn telig
Mharam don
einildm al

oc mnti

6. VOtüN
Ii conen
Tn 9 tn

4

e Matrimonio. 747

Uxolenn cunditas præceptum non erat ſed promiſſio; &
Deintelirt ſuſcitare prolem ad illos ſolum ſpectabat, quo-
ludens n rum fratres ſine liberis uxore ſuperſtite defunéti
fliunten erant. Libellus repudii uxoribus viro exoſis
“ dandus erat, quod non fait in S. Joſepho: voluit
le mi autem Beatiſſimam V. Mariam occulte dimittere,
etat, imel vel quia de ejus caſtitate ſine peccato tamen ob
Verunn con ignorantiam Myſterii Incarnationis dubitavit, uti
nin nech cenſet S. Auguſtinus . 54. vel juxta alios Pa-
lod e ini⸗ tres, quia cognito Myt erio Incarnationis ſe Ma-
Auecre tris Dei conſortio indignum reputabat: vel quia
bens videns eam gravidam fuſpenſo judicio perplexio-
ue in c ne cruciatus modo ab Angelo Myſterium, quod
o frIm B. V. Maria ex humilitate prodere noluit, edo-
1I1. WMe Gus fuit. II. S. Epiphanius hær. 78. ait: Vide-
et, An batur uxor, & non erat. S. Hieronymus contr.
nunt nn Helvid, uxorem non dictam eſſe, niſi quatenus

is in nomine uxoris more S. Scripturæ ſponſa intelligi-
C. N tur. S. Auguſtinus ſerm. 17. de temp. Concepit

ugltin Virgo, antequam ſponſum haberet, parit, ante-
n, uin ti W nuhat. Et S. Gregorius Il. 2. hom. 26. in
in llen Evang. ait de S. Joſeph. Gui tamen ad ejus nup-
2 n tias non pervenit. NReſp. S. S. Patres agunt con-
e hre tra hæreticos perpetuam Virginitatem Deiparæ
intet e negantes. & nomine nuptiarum copulam carna-
n foit. lem intelligunt. III. Inter S. Joſephum & B. V.
385 Mariam non potuit eſſe verum Matrimonium poſe

emifſum ab Ea perpetuæ Virginitatis votum,
quod nuptiis repugnat. Reſp. Licet B. V. Maria
ob votum ne implicite quidem in uſum Matrimo-
nii conſenſerit, verum tamen fuit ejus Matrimo-
nium, tum propter unionem animorum, tum
propter jus & poteſtatem mutuæ corporum tra-
ditionis, quamvis Deo revelante ſeiverit, S. Jo-
ſephum hoc jure nunquam eſſe uſurum; hkhinc non
obſtante voto Deo ſic volente Matrimonium hoc
inire potuit.
Schol. 2. Rationes, cur B. V. Maria etiam poſt emiſ- Kationes,
ſum votum perpetuæ Virginitatis matrimonium cur B. V.
cum S. Joſepho Deo ſic volente inierit, variæ deſponſa-
ſunt. ta fuerit.

748 Caput XX.

fant. 1. Ex parte Chriſti, ne tanquam illegi-

time natus a Judæis & infidelibus abjiceretur.

Ita S. Ambrofius in Lue. 2. Ut Chriſtus haberet
aliquem, per quem more ſolito ſcilicet virum
Genealogia ſua texteretur. 3. Ut partus Virginis
diabolo occultaretur. 4. Ut Chriſtus in tenera
vtate nutritium haberet. Ex parte B. V Mariæ
habere virum conveniebat; r. Ne a Judæis lapi-
daretur. S. Hieronymus. 2. Ut ab infamia vin-
digaretur. S. Ambroſius fup. Luc. 3. ut haberet
miniſtrum in ſuis neceſſitatibus mavime in fuga
in Ægyptum. Ex parte noſtra conveniens fuit,

J. ut teſtimonio S. Joſeph probaretur, Chriſtum

de Virgine natum eſſe. 2. ad refutandos hære-
ticos nuptias damnantes.

F. 1199.

Mairimo- Matrimonium ab initio ad officium na=
nium e turæ inſtitutum Chriſtus in nova Lege ad-

verum
Sacra-
mentum

X E.

digoitatem Sacramenti evexit, adeoque Ma=
trimonium eſt verum ac proprie dictum N. L.
Sacramentum. Imo. hoc probatur ex S.
Scriptura Eph. S. v. 32. de Matrimonio dici-=
tur: Sacramentum hoc magnum eſt, ego auitm
dico in Chriſto & Ececleſiua. Putant quidem
nonnulli Theologi uti Vasquez d. 2. de Hatr.
c. 6. Eſtius in 4. d. 26. & Juenin dilſſ. 11. ex
S. Scriptura, hoc dogma Catholicum efſſica-
citer probari non pofie, ſed tantum ex Tra=
ditione. Verum ex citato textu ſatis effica-
eiter ita demonſtratur: In hoc loco omnia re-

quiſita ad verum N. L. Sacramentum repe-

riuntur: I. Signum ſenfibile, ſeu contractus
externus rem Sacram ſignificans, quia dici-
tur Sacramentum magnum in Chriſto & in
Eccleſia, Græce i X6ατν ι z
las

in Chri
Gritumn &
anmdfelatn
Un Chriti
i, ſed .
evumn Sa⸗
1o Apottol
Ei Ee gua
Ciſtinnorun
Ulpkr fer f
un, Gnni
Al.
Ulo poſk ol
lwutnam0
Es Declel
116 Cyi⸗
lis etfuas
4 guum e
1,8 agn
Utfincum
Leltatur Tnie
1n ohntn
Uin ſenper
ii oeſeb

a ol
Amli 8

un. Ter
ſmnorion
lun Cant
g, t⸗
tie, ben
lte he
nkuſen

De Maitrimdnio. 749

Eun;, viav in Chriſtum & in Eccleſiam, id eſt, ad
amuun ie 1 „ 41
bu ie Chriſtum & Kccleſiam tanquam rem ſignitfi⸗
Chituge catam relatum. Ubi ſane Apoſtolus non unio-

Gism nem Chriſti cum Eccleſia, uti volunt hetero-
arliki doxi, ſed Matrimonium Chriftianorum vocat
n Nt magnum Sacramentum, quia pronomen oc,
er c d. Apoſtolus utitur, eſt demonſtrativum

eanze rei, de qua agitur, ſcilicet de Matrimonio
Se Chriſtianorum, de quo Apoſtolus ibidem ait:
mmienh propter hoc relinquet homo patrem, & matzem
comeis ſuam, & adhærebit uxori ſux, & erunt duo in
carne ung. z. adeſt inſtitutio Chrifti, utt
elne paulo poſt oſtendetur. 2. eſt ſignum efficax
gratiæ, quia ibi Apoſtolus hortatur conjuges
ad mutuam dilectionem exemplo Chriſti dili-
gentis Eccleſiam? viri diligite uoores veſtras
d ofn: Sicut & Chriſtus Ecelzſiam, & ut hoc probet,
o & eis perſuadeat, dicit, unionem maritalem
t,Me eſſe ſigaum conjunctionis Chriſti cum Eccle-
edfm fia, & magnum Sacramentum, quod ad hoc
Prum e przſtandum gratiam confert: ita fere argu-
latimme mentatur Trident. Seff. 24. c. un. de matrim.
NAS 2do. probatur ex traditione: Matrimonium
Putu enim fſemper inter res Sacras certo Religio-=
&& nis ritu celebratas habitum fuit. S. Ignatius
Ecin d ep. ad Polycarp. conjugium ex ſententia
Epiſcopi vult celebrari, ut it ſecundum Do-
unm minum. Tertullianus 1. 2. ad uxor air: illud
evl confrmari oblatione, obſignuri benedittione. Con-
ebene eilium Carthaginenſe IV. cap. 13. S. Am-
mem broſius ep. 10. ad Vigil. Innocentius I. ep. ad
len, Victric. benedictionem nuptiarum recenſent.
b, G Certe hæ preces & benedictiones adhibitæ
Gtl non fuiſſent, niſi Matrimonium pro cæremo-

750 Caput XX.

nia Sacra & vero Sacramento habitum fuiſ-

ſet. Deinde Patres Matrimonium in proprio
ſenſu Sacramentum appellant: S. Ambroſius
I. I. de Abrah. c. 7. ait: Qui ſio egerit, alteri
nuptam ducens, peccat in Deum, cujus legem
violat, gratiam ſolvit, & ideo, quia in Deum
neccat, Sucramenti cleſtis amittit conſortium.
S. Chryſoſtomus hom. 56. in Gen. Sacramen-
tum ſunt nuptic, & imago dileétionis Chriſti,
gquam erga Eccleſiam declaravit. S. Auguſti-

nus Matrimonium paſſim vocat Sacramen-

tum, & quidem in proprio ſenſu, quia Ma-
trimonium Chriſtianorum matrimoniis gen-
tillum & veterum Patriarcharum opponit,
& 1. de bon. conj. c. 24. ait: Eer omner genter
bonum nuptiarum atque omnts hominer in cauſa
generandi eſt, & in ſide caſtitatir. Quod autem
ad populum Dei pertinet, etiam in ſandtitate Sa-
cramenti. Et I. de fide & oper. c. 7. In Ec-
eleſia nuptiarum non ſolum vinculum, ſed etiam
Sacramentum commendatur. Rurſus Patres
dicunt, Matrimonio annexam eſſe gratiæ
promiſſionem. S. Cyrillus Alexand I1. 2. in
Joan. c. 12. docet, Chriſtum ſanctificaſſe con-
jugium & gratiem nuptiis præparaſſe, ut
adytus hominis in hanc vitam benediceretur.
S. Innocentius I. ep. ad Probum: Katuimus
Fide catholica ſuſßfragante illud eſſe conjugium,
guod primitur erat Divina gratia ſundatum, con-
ventumque ſecundæ mulieris priore ſuperſtite, nec
divortio ejetta, nullo pacto poſſe eſje legitimum.
Et S. Auguſtinus l. de bon. conj. totus eſt,
ut Sacramenti matrimonii dignitatem, utili-
tatem & efficaciam demonſtret. 3tio. ere⸗
. un

intonei
fuun in d
l. 1. G
n wrov
Mwronenti,
Iien a
Ungrventix
Focentonen
Ed veredl
18, MM guo
eo conven
Unitoadr

t. n

Uum eſſe ve

leitur Hact

, unmn,
Eins applie
16: & wer
Pkiori
Mlun tranfi
Mittin
Uii Cum
füm, ded⸗
jerhun un
hamd. D
Uun eſt con
el Keetco
e muſtim
ng, eun
Trilwuri 10

. lati res

ung, dnn
Utin, ſeg

. Mnes nppt

n inivi
n dann

De MWatrimonio. 751

Hünunm dunt Concilia Conſtantienſe Sefſſ. I15. Floren-
inmnm tinum in decreto, & Tridentinum Sefſ. 24.
SAmmh can. 1. i quis dixerit. Watrimonium non eſßſe
udt i vere & proprie unum ex ſeptem Legis Evangelicœ
n,ehuog Sacramentis a Chriſto Vomino inſtitutum, negue
nakh gratiam conſerre, anathema ſit. Ato. Ratio
rmda congruentiæ eſt, quia Matrimonium eſt ad
Gen. Jm procreationem & bonam educationem prolis,
Rr s E ad remedium contra peccatum fornicatio-
s nis, ad quod utrumque gratia requiritur:
at Srumn Ergo conveniens fuit, ut in Lege gratiæ a
ul, gb Chriſto ad rationem Sacramenti eveheretur.

ztrinoris . .ßMU
l Schol. T. Lutherus & Calvinus negant, Matrimo- Soluuntier

Nans nium efſe verum Sacramentum. I. Quia tantum opjeflio-
2. daſ dicitur Sacramentum ab Apoſtolo latiſſime, id ges.
onin i eſt, wνσνnτνσισ, non enim conſiſtit in re Sacra ex-
. Cu terius applicata: pugnat cum Sacramento Ordi-
in ſolhtei nis: & nequidem ſecundam gratiam confert,
,61 8 alias is, qui ſervata antea caſtitate a ſtatu hoc
hnl G perfectiori ad minus perfectum ſcilicet Matrimo-
lan, /414 nium tranſiret, augmentum gratiæ acciperet.
Rris Reſp. Matrimonium eſt Symbolum conjunétionis
n e Chriſti cum Eccleſia ſecundum naturam & gra-
leant.1 tiam, adeoque verum Sacramentum, quod per
ucfelee verbum zevornese exprimitur: cum aliud non ha-
1 beamus. Deinde in Matrimonio ſignum exter-
Nrf,lli num eſt contraétus mutuus Sacro ritu celebratus
jbenelits- vel Sacerdotum vel contrahentium miniſterio.
Um. As Nec matrimonium pugnat cum Sacramento Or-
ſe ciis dinis, cum etiam conjugatus ex conſenſu uxoris
alis; ordinari poſſit, ſed tantum ſtatus cum ſtatu,
hu ſicuti res minus perfecta cum perfectiori. Con-

erir 1 8 1 7
1ngen tinens, dum contrahit Matrimonium, creſcit in

1Gile, gratia, ſed ſi talis continens propter Deum hu-
. M, manas nuptias non iniiſſet, plus gratiæ apud
itno Deum iniviſſet, quam fit illa, quæ per Sacramen-
tum datur. II. Magiſter ſententiarum d. 26. in 4.

1 nepat,

75⁸ Caput XX.

negat, Matrimonium eſſe proprie dictum Sactfa-
mentum. Idem tenet Durandus, & S. Bonaven⸗

tura hauc ſententiam hæreticam non appellat.

Reſp. Si Magiſter ſententiarum &c. ex defeétu
definitionis univerſalis Eccleſiæ contrarium do=
cuerint, delerendi funt. Interim S. Thomas Ma-
giſtrum ſententiarum benigne interpretatur, quod
ſolum voluerit, Matrimonium primario ad reme-

dium concupiſcentiæ inſtitutum efſſe, non vero

ad coufirmandum in gratia, uti reliqua Sacra-
menta vivorum, quia tamen remedium koc ſine
gratia efficax eſie nequit, eam non excluſit. Du-
randus vero inquirendo non affirmando loqui vi-
detur. II. Sie uſus conjugii Gratinm conferret,
& contrahentes de pecunia ſeu dote paciſci non
poſſent. Keſp. Uſus conjugii eſt officium, non

vero pars nec efſentialis nec integralis Sacra-

menti: datur quidem gratia ad hunc uſum intra
limites Chriſtianæ modeſtiæ exercendum, ſed ipſé
uſus gratiam non confert. Pacta dotalia non
ſpeétant Matrimonium, quatenus eſt Sacramen-
tum, ſed quatenus eſt contractus civilis, & refe-
runtur ad onera Matrimonii, non vero ad gratiazn
Sacramenti.

An ma- Schol. 2. Quæritur, an Matrimonium in Lege na-

trimo-
ninm in
L. Nat. &
V. Juer it
Sacra-
enlam.

turæ vel ſcripta fuerit verum Sacramentum. Af-
firmant Catharinus opuſc. de Matr. & Launojus
de regia in matr. poteſtate. Verum hanc ſen-
tentiam non eſſe ſatis tutam cenſet Bellarminns
I. I. de Sacr. Matr. c. 5. & Vasquez dilp. 2. de

Matr. G. 3. ait eſſe expreſſe damnatum. Hine

dicendum eſt r. Si Sacramentum late ſumatur
pro ſigno rei Sacræ, tunc dici poteſt, Matrimo-=
hium in Lege naturæ & Scripta fuiſſe Sacramen-
tum, quia ex primaria ſui inſtitutione in Paradiſo
habet, quod ſit fſignum conjunctionis Chriſti cum
Eccleſia. Hinc Tertullianus l. de ani. C. I1. ait:
Adam ſiatim prophstavit magnum illud Sacramen-
tum in Chriſtum, & Eccleſiam, dicens: Hoc nuné
S eoα oſſibus meis. Et S. Auguſtinus l. de
. en.

Gen ad lit
nylelie
nllerem 1
giun Dan
uut os e
ele Matt
Itn pertine
lgions ceer
Cenanmn, Ii
Porve Chriſk
ekt cici, M
On fuite d
geto Mlatri

elet, gur

lol yetera
Nonn coner

urito inter
ilis, G Un
6. Ex cvit
Ue & ſ.
tee: Ergo
Mirl. AMa
in gobatn
lpin ,
nid Ademi,
MOhii in en
1rO, (Mod
Uis nonnii

Afeſia, 5

de lato ſe
tinonio
Uumimonin
ſ ſigm.
5ocunt Mat
uphninr:

lran

tie harn e
, & d Mn
im W
1e E
e Coptrannm4
m 5 Thom
Ketpreiatint
rinatio uns
ͤeſt,
li weien de
emnecium Meb

5 cieli
n v

nin n

Cramelllun
„
btr &l

Cinn 6

De MWatrimonio. 753

Gen. ad litt. c. r'9h. Evigilans Adamus tanquam
Frophetic plenus, cus dd ſe addultam coſtam
mulierem videret, eruktavit continno, quod ma-
gnum Sacramentum commendat Apoßolus: Hoc
nunc os &c. Et ipfi gentiles agnoverunt aliquid
ineſſe Matrimonio, quod ad Religionem certo
ritu pertineret, & ideo non fine ſacrificiis & re-
ligioſis coeremoniis nuptias celebrarunt. 2. di-
cendum, fi Sacramentum proprie, quale in L.
Nova Chriſtus inſtituit, ſumatur, tunc non po⸗-

teſt dici, Matrimonium in Lege Naturze & Seri-

pta fuiffe Sacramentum; nam Florentinum in De-
creto Matrimonium inter Sacramenta N. L. re-
cenſet, quæ a Veteribus diſtingui probat ex eo;,
quod vetera gratiam non conferrent, ficut eam
nova conferunt. Et Trident. Sefſ. 24. de Matr.
ait: Matrimonium in Lege Evangelica Veteribus
connubiis ver Chriſtum gratiam praſtare, atque
merito inter Satramenta N. L. a Patribus, Con-
ciliis, & univerſa Traditione Eccleſiæ annumera-
ri. Ex quibus apparet, Matrimonium, in Lege
naturæ & ſcripta non fuiſſe ſignum efficax gra-
tiæ: Ergo proprium Sacramentum non fuit.
Dicis I. Matrimonium eſſe proprium Sacramen-
tum probatur ex illo Eph. 5. Sacramenium hoc
magniem eſt, ubi Apoſtolus loquitur de Matrimo-
nio Adamè, & Evze, & dicit, naturam Matri-
monii in eo confiſtere, ut vir & mulier ſit una
caro, quod ſolum in Adamo & Eva proprie, in
aliis nonniſi per imitationem verificatur. Reſp.
Ex Apoſtolo ſolum colligitur, Matrimonium
Adami ſolum præfiguraſſe unionem Chriſti cum
Ecclefia, & matrimonium Chriſtianorum, adeo-
que lato ſenſu Sacramentum fuit. In omni ma-
trimonio vir & mulier eſt una caro, ſed ſolum
matrimonium Chriſtianorum ex inſtitutione Chri-
ſti eſt ſignum efficax gratiæ: II. Plures Patres
vocant Matrimonium Adami Sacramentum. KReſy.
loquuntur in ſenſu latiori modo explicato.
. Schol.

Fehram Inſtit. Theol. Tom, III. B b b

754 Caput XX.

An inter Schol. 3. Matrimonium inter Chriſtianos poteſt efle

Clwiſtia-
nos ſine
Sacra-
mento
MWatrimo-
rum ſit
validum.

validum in ratione contractus naturalis & civilis

quoad vinculum, quod tamen non ſit validum

in ratione Sacramenti, quia Chriſtus Matrimo-
nium ad rationem Sacramenti elevando, non ab⸗
ſtulit ab eo naturalem & civilem obligationem,
quam ex reciproco contrahentium conſenſu ha-
buerat: Ergo ſi a Chriſtianis ſolum ut contractus
naturalis & civilis iniretur ſine omni intentione
ſuscipiendi Sacramentum, eſſet validum in ratio-
ne contractus, non vero in ratione Sacramenti.
Non licet tamen Chriſtianis in Matrimonio ſepa-
rare rationem contractus a ratione Sacramenti,
quia hæc ſeparatio foret gravis irreverentia, quia
tenentur ritu Chriſtiano contrahere, nec ponere
obicem gratiæ Sacramentali, quam Chriſtus Ma-
trimonio adjunxit.

An inter Schol. 4. Matrimonium inter infideles legitime con-

infideles
ſit Sacra-
mentum.

traétum verum quidem eſt ratum ac firmum;
quia eſt validus contraétus naturalis & civilis,
non tamen eſt verum Sacramentum, quia illius
infideles ſine Baptismo non ſunt capaces. Matri-
monium etiam fidelis cum infideli non eſt Sacra-
mentum, quia conſenſus ex parte infidelis non
eſt materia capax Sacramenti, utpote contractus
hominis, qui non poteſt ſuscipere Sacramentum,
& non habentis ullam intentionem celebrandi
Sacramentum. An vero matrimonium inter in-
fideles contractum tranſeat in Sacramentum,
quando uterque per Baptismum ad fidem con-
vertitur; diſputant Theologi. Nonnulli affir-

mant, ſi intendant Matrimonium more Chriſtia-

no innovare, quia ſic fit Matrimonium Chriſtia-
num, & fint habiles ad contrahendum. Alii
negant, quia novus conſenſus novum Sacramen-
tum facere nequit, cum repetitus conſenſus non
afferat novam materiam & formam, ſed priorem
ſolum ratificet. Denique Matrimonia hæretico-
rum, ſi intentione ſaltem generali intendant fa-

cere id, quod Chriſtus inſtituit, & facit Eccle-

a,

, lNet i
1iKerwe
Eelbits he
benlegii p

etanen
Iim inſtitut
11 Chrike
ann) S.
Iülnentumn:
intin fuit
lo ſeguu
l. Koname
Un foſt, gr
Mekentin hon
klent Datres
tt, Chriß
iin mptiis
UIn ih Cana
h in oan⸗

1Olide

1t d. M
1i muptins 1
ultut, (E⸗
inn raſerti
Kulngene

Ulterig
ARunrpor
n contra
Uünſtt ne

De MWatrimonio. 755
e ſia, licet intentione particulari non credant ſuſci-
i⸗ pi Sacramentum, ſunt vera Sacramenta, ſi omnia
n requiſita habeant, licet ob heæreſin ſint peccato
lrifme Sacrilegii polluta.
evindo, NI .
en Obigti

G. 1200.

Sacramentum Matrimonii a Chriſto Do- Chriſtus
mino inſtitutum eſt: nam omnia Sacramen- Sacra-
ur ta a Chriſto in N. L. inſtituta fuerunt: ventums
luri (G. 912.) Sed Matrimonium eſt N. L. Sa- mi, ini
ah cramentum: (O. 1199.) Ergo a Chriſto in- mat.
Uer, ee ſtitutum fuit. Id quod magis patebit ex
Cunſikt Scholio ſequenti.

Schol. Sacramentum Matrimonii a Chriſto inſtitu- Guando

Glsgi tum fuit, quando in Cana Galilææ nuptias ſua inſtituerit.
GInn a, in præſentia honeſtavit, eisque benedixit. Ita enim
aenrns tenent Patres. S. Cyrillus Alex. I. 2. in Joan.
aun, . docet, Chriſtum ſanctificaſſe conjugium, & gra-
gt eiee tiam nuptiis præparaſſe, quando aquam in vi-
ſei ne num in Cana Galilææ convertit. S. Auguſtinus
püte e tr. 9. in Joan. ait, ideo Chriſtum nuptiis inter-
tpote ii⸗ eſſe voluiſſe, ut caſtitatem conjugalem firma-
6 ret. S. Maximus hom. de Epiphan. ait: Vadit

ete r

ad nuptias Dei ilius, uAt, quas dudum pateſtate
conſtituit, (ſcilicet in ratione contraétus humani)
nunc præſentiæ ſuæ benediklione ſanklificet: (ſcili-
cet adjungendo dignitatem Sacramenti).

HF. 1201.

Materia remota Sacramenti Matrimonii Materia

nal ſunt corpora contrahentium, quia funt obje- venota
in ie Gum contractus matrimonialis. Quænam! n⸗
mser autem ſit materia proxima & forma, diſpu-onis.
e, tant adhuc Theologi. Unde ſit.

756 Caput XX.

„

Materia ochol. Navarrus &c. docent, conſenſum internum
procimia

S& ſorma.

mutuum contrahentium efſe materiam Matrimo-
nii, formam vero verba vel ſigna externa hunc
conſenfum exprimentia: & Joannes Major verba
pro materia, & conſenſum internum pro forma
aſſignat. Verum hoc modo tota materia & for-
ma non eſſent fignum ſenſfibile, quod tamen ad
Sacramentum requiritur. Vasquez vult, contra⸗
hentium corpora eſſe materiam Matrimonii, con-
ſenſum vero per verba explicatum efſe formam.
Sed corpora ſunt ſolum materia remota, & Ma-
trimonium conüiſtit in actione tranſeunte. Ri-
Chardus cenſet, verba unius conjugis eſſe mate-
riam Matrimonii, & verba alterius eſſe formam.
Aſt hoc modo non niſi materia vaga, & pro
libitu contrahentium variabilis afſignatur: Catha-
rinus in opuſc. de Matr. c. I. putat, verba &
aétus contrahentium eſſe materiam Matrimoni,
formam vero cſſe verbum Dei ſanétificans Matri⸗=
monium, cum dixit Gen. 2. & Matth. 19. Fro=
pter hoc relinquet homo patrem &c. Ex quo ſe-
quitur, Deum eſſe Miniſtrum hujus Sacramenti,
Verum fſic confunditur inſtitutio cum eflentia
matrimonii: Deus contra communem Theologo-
rum fit miniſter, cum tamen ſolus homo a Deo
pro adminiſtrandis Sacramentis deſtinatus ſit: nec
datur moralis conjunctio inter materiam & for=
mam. Maldonatus cenſet, totam illam externam
conjunétionem, & ſocietatem viri & uxoris,
quæ ab omnibus percipitur eſſe materiam, ſigni-
ficationem vero conjunctionis Chriſti & Eccleſiæ
efſe formam. Aſt ſic forma non eſſet ſenſibilis,

nec confiſteret in verbis vel aliquo æquivalenti,

quod tamen Florentinum ad omnia Sacramenta
requirit. Denique Canus & Tournely volunt,
materiam Matrimonii efle actus contrahentium,
formam vero verba Sacerdotis, quibus conjugés
conjungit. Sed hæc ſententia ſupponit, Sacer-
dotem eſſe miniſtrum Sacramenti Matrimonu,

quod ſuo loco refutabitur. Dicendum igitur eſt,
verba

alti len ſig
ſtium expll
prmam Jact
s coniiderat
ſn corpora!
Het nationem
Corporuim tra
nt, bobent!
Kibus eirdlben
lbet tationen
ehreſin habet
Olid etermin
lem: gurr ſe
el Mitrimon
Eti telignis
1t Krkamentt,
ſlo, Pprout
weptatlo ve
rma ilin
ünntur res
in Urgo ſol
um Matrim
Anntur ea omm
ninbiin Per
Mne verbortl
Aontradn eiin
euti in Neran
t feate 3
Len nod in
eplantis ſe
nmmm llo
lgnut: ine
Mhüm ſam
Ainricen
2 dece .
n reiller
enim cor
roris hepl
ngnuntnr
eptat,

De Watrimonio. 757
tlelun kdn verba ſeu ſigna conjugum, quibus mutuum con-
Aerlam Httt ſenſum exprimunt, efie übi invicem materiam &
gn aenm formam Sacramenti Matrimonii ſecundum diver-
nnes inodͤe. ſas conſiderationes; nam quatenns per illa mutuo
ermm h. fſua corpora in conjugium invicem tradunt, ha-
ta metenti bent rationem materiæ in quantum vero per ea-
, (olun corporum traditionem ſibi mutuo factam accep-
nen vul tant, habent rationem formæ. Nam in contra-
Mlatrimoni,t Gibus civilibus traditio prout ſenſibili igno facta
dtum ele n habet rationem materiæ; acceptatio vero verbis
renotn A expreſſa habet rationem formæ, quia traditio eſt
triſe. quid determinabile, & perficitur per acceptatio-

oniags de nem: quæ ſe habet per modum determinantis:
erios eleſn ſed Matrimonium in ratione contractus non dif-

An n 1 fert a reliquis contraétibus civilibus, neque pro-
Krrm CI ut. Sacramentum eſt, habet materiam diverſam a
guut, ſettl ſeipſo, prout contractus eſt: Ergo traditio &£
etim Ntnim acceptatio verbis vel alio ſigno facta eſt materia
n & forma illius. Dicis I. Ad Sacramentum re-

quiruntur res & verba, & quidem realiter diſtin-
&ta: Ergo ſola verba non pofſfunt effe materia &
forma Matrimonii. Keſ. Nomine rerum intelli-
guntur ea omnia, quæ ſunt vice earum & deter-
minabilia per alia ſigna ad fignificandum, & no-
mine verborum ea, quæ determinant, quæ in
contractu etiam nutus & litteræ efle poſſunt; ſi⸗

iin 6 euti in Sacramento Pœnitentiæ verba confitentis,
mne funt reiate ad verba Abfſolutionis materia. Eo-
nn r dem modo in Matrimonio verba tradentis, & ac-
ceptantis ſe habent. Deinde inter materiam &

formam Florentinum realem diſtinétionem non
aſſignat: imo licet materia totalis matrimonii co-
pulatim ſumpta, & forma totalis fumpta relate
adinvicem realiter non diſtinguantur: ſi tamen
unaquæque materia diviſim accipiatur, diſtingui-
ctur realiter a forma partiali, qua perficitur: ver-
ba enim conjugis exprimentia traditionem proprii
corporis habent rationem materiæ, & realiter di-
ſtinguuntur a verbis alterius, quibus traditionem
acceptat, & quæ ſe habet per modum formæ.

*

Ad ma-
trimo-
nium re-
quiritur
conſenſus
verus de
vraſenti.

758 Caput XX.

II. Verba quibus mutuus conſenſus in accepta-
tione reciproca corporum exprimitur, non ſigni-
ficant effectum Sacramenti, nec aliquid ſacrum:
imo in locis, ubi Tridentinum non eſt receptum,
copula carnalis eſt ſignum ſufficiens acceptationis,
adeoque foret forma Sacramenti. Rezſv. Verba
illa apud Chriſtianos, non ſolum unionem corpo-
rum, ſed etiam animorum ad fſimilitudinem unio-
nis Chriſti cum Eccleſia ex inſtitutione ſua figni-
ficant, & licet forte conjuges nil ſacrum cogi-
tent, volunt tamen facere, quod facit Ecclefſia,
& hinc ex eadem inſtitutione ſignificant etiam
effectum ſpiritualem, ſcilicet unionem ſpiritualem

Chriſti cum anima. Deinde non eſt abſurdum,

dicere, ad initium illius copulæ gratiam Divinam
nullo obice poſito infundi, & tunc notat P. Berti
conſenſui in individuam vitæ conſuetudinem per
copulam expreſſo, non vero operi carnali gratia
attribuitur. III. Conſenſus mutuus eſt indiffe-
rens ad eſſe Sacramentale. Keſp. Determinatur
per intentionem fidelium contrahentium, qui vo-

lunt facere, quod facit Eccleſia, & quod Chri-=
ſtus inſtituit.

O. 1202.

Ad Matrimonium valide contrahendum
requiritur conſenfus verus & mutuus de præ-
ſenti. Nam Matrimonium eſt vinculum mu-
tui & perpetui amoris & animorum ac cor-=
porum conjunctio, quæ ſine conſenſu mu-
tuo non habetur, quia nemo eligit aliquid,
quod non diligit, & translatio dominii cor-
porum non fit per legem, adeoque per con-
ſenſum: unde nec Princeps, nec Respubli-
ca, nec Deus ipſe hunc conſenſum fſupple-
re poteſt, quia eſt cauſa formalis licet ex-
trinſeca Matrimonii. Ex quo etiam ſeanj-
zur;

1 od h
ens, in
ttus ob
Ptehit, G
Porilionen
tumn ſpont.
Prl. Dicis l.
riur renni
ſenper. V
vod per eo
lutnr Matrin
entig; in
D Lecletin in
Ginr validn
Doſktbili condt
Up. Concil
Kerhtello,
ince virtne
Müm. In
Polbili Docl
Im in foro
Conmm Deo
Atwllädum.
Liont
o einn:
to ejns 4
dotelt trads
ine eib eh
In bonord
Uitis. Re
Ulgetur.
Uen vl
Negnblic:
in tune
nn lntis, .
enlamn kee

„ral

lltns

De Matrimonio. 759

din Rud tur, quod hic conſenſus debeat eſſe verus,
iiie fincerus, internus, & non fiétus, ac deli-
Güla um . . .
nim beratus ob obligationem gravem, quam poſt
ens ureſti ſe trahit, & quidem de præſenti, quia per
. eE6 promiſſionem, vel verba de futuro, fiunt
nbimmm tantum ſponſalia.
ntukrs Schol. Dicis I. Florentinum dicit, conſenſum regu- Solvuntur
tutcrenk ayiter requiri ad Matrimoniuum, adeoque non objehio-

i l ſemper. Et c. is qui dem. de ſponſal. dicitur, nes.

wakutht⸗ quod per copulam inter ſponſos habitam contra-
igiene hatur Matrimonium, & non admitti probationem
diorenfin diſſenſus; imo, ſi forte non adſit conſenſus, eum
won ab Eccletia ſuppleri. Et c. fin. de cond. appoſ.
gn lie dicitur validum Matrimonium ſub conditione im-
tmetckt poſſibili contractum, ubi certe conſenſus deeſt.
Conſtenieg KReeſp. Concilium loquitur de conſenſu formali
hei enmit & exprefflo, qui regulariter adeſſe debet, licet
mnims 4 fubinde virtualis ſufficiat, & talis adeſt per co-
p De pulam. In Matrimonio vero ſub conditione im-
Ahentiun,e poſſibili Eccleſia non ſupplet conſenſum, ſed il-
ſa, E lum in foro externo adfuiſſe judicat, fi tamen

coram Deo vere non fuit, Matrimonium non
eſt validum. II. Eceleſia poteſt aliquem cogere
ad Epiſcopatum, qui eſt Matrimonium ſpirituale:
Ergo etiam ad Matrimonium carnale non expe-
CNEA Gtato ejus conſenſu; maxime quia Respublica
rbuse poteſt transferre domininum corporis in alium
ſine ejus conſenſu, ficuti poteſt tradere domi-

Reud

ti Ure nium bonorum ſubditorum aliis, dominis etiam
incnun invitis. Keſp. Eccleſia poteſt cogere tantum,
e Clſe, ut aliquis ad Epiſcopatum ponere conſenſum

obligetur. Item in iis, quæe eſſentialiter electio-
nem & voluntatem civium non exigunt, poteſt
Respublica dominium unius transferre in alium;
quia tunc quis eſt magis civis reipublicæ, quam
fui juris, non autem in illis, quæ liberum con-
ſenfum requirunt, uti eſt Matrimonium. III. In
contrau venditionis ſufficit obligatio ex verbis
reſultans fine interno conſenſu ſe obligandi:
B b b 4 Ergo

Keſolvun- Coroll. Prakt. mo. Qui ficto animo init Matrimo-
tur caſies.

760 ECaput XX.

Ergo etiam in Matrimonio. Keſp. Diſparitas eſt,
quia in contrastu conjugali non tantum corpo-

rum, ſed etiam animorum fit conjunctio, quæ

ſine vero conſenſu non intelligitur.

nium, duplex peccatum committit, Sacrilegii

contra reverentiam Sacramenti, & injuſtitiæ ac
injuriæ, quam alteri parti bona fide controhe-
ti irrogat; adeoque ad damna inde alteri prove-
nientia compenſanda obligatur, licet ipſum Ma-
trimonium fit invalidum. In foro tamen exter-
no deceptor compellitur ad cohabitandum cum
decepta, quia pro hoc foro ſtat præſumptio vio-
lenta, nec deceptori creditur, etſi jurato affir-
met, ſe fiéte contraxiſſe, cum in cauſa tam
ardua locum non habeat juramentum ſuppleto-
rium in favorem proprium; in foro vero inter-
no creditur quidem conjugi afferenti fiétionem,
prohibendus tamen eſt, ne cum alia contrahat,

ſed præſtito vero conſenſu Matrimonium redin-
tegret, ut hoc modo parti læſæ ſatisfiat, &

ſcandalum evitetur In nonnullis tamen caſihus
deceptor ad Matrimonium non obligatur, ſed
alio modo damnum illatum reſarcire poteſt. I. Si.
decepta pro Virgine ſe falſo jaétitaverit, quia
ſic deceptio deceptione compenſatur. 2. Si ex
tali Matrimonio ſcandala, & malæ ſequelæ ti-
meantur. 3. Si deceptor dignioris conditionis
fuerit. 4. Si decepta frande deteéta aliam com-
penſationem recipiat. 5. Si deceptor alind po-
ſtea Matrimonium vero conſenſu contfaxit; in
quo caſu, ſi poſtea judex Eccleſiaſticus decepto-

rem ad prius matrimonium ficte contraétum

compellat, & ille nulla ratione effugere poſſit,
quominus deſerta poſteriore legitima uxore prio-
ri putatitiæ adhæreat, poteſt quidem aliquamdiu
illi cohabitare, ut Eceleſiæ præcepto ſatisfaciat,
potius tamen excommunicationis ſententiam ſe-
cundum forum externum humiliter ſuctinere da⸗
9et9

e, Cvarn
Allteta. 21
anlenlus ſt
Urochos pre
Moum amich
Eicere tovun
VUtisin Mat
(ritinos e
Eonedit,
(td Adrerat

Donio Con
o rel alis
Ples expr⸗
ltetur ut
Ulbile: Er
UIlfeſtatam
koontractus
e Ueditio
Uune ſieni

ig Dicsl
Katnt, ſgn
Nin: lr
Ndigtt: N⸗
Conlefus i⸗
uld cngitn
Pentbm ve
n interna
onemn pari

: Matr,

lmnn Vipi,
IIn guantun
ertig de n
tar extern
leſnini ven
En larili

De MWatrimonlo. 761

5. Dlhrited bet, quam ut in copulam conſentiat, quæ foret

n tauntn mn adultera. 2do. Si Matrimonium ex defeétu veri
roniuncio conſenſus ſit invaliqum, adeoque revalidandum,
iur. Parochus præmiſſo pio colloquio in præſentia bo-

norum amicorum ex talibus conjugibus tenetur .
elicere novum conſenſum, quærendo v. g. nonne
vVultis in Matrimonio pacifice vivere, ſicuti bonos
Chriſtianos decet: tunc uterque facile affirmative
reſpondebit, quin pars innocens de fraude ali-
quid advertat.

no int Mu.
rittit, Nif
„Ciniltr⸗
n de connn
inde Ati n

lioet iin.
orO tunen r §. 1203.
uin Porro Conſenſus hic debet eſſe vel ver- Kequiri-
lei m⸗ bis, vel aliis ſignis externis inter perionas ur con-
. 1 * .
ii, habiles exprefſus. Nam Matrimonium, ſiſen‚us
.

mmenmn e ſpectetur ut Sacramentum, debet efſe ſignum maniſeſla-
feE ſenſibile: Ergo requirit conſenſum externe s.
Kaifte manifeſtatum: imo vero ſi ſpectetur etiam
u ut contractus, ſigna externa requirit, quia
ic nec traditio nec acceptatio dominii corpo-
Is tas rum fine ſignis externis innotefcit.
1 hligm
ite he,

Schol. Dicis I. c. MWäatrimonium. de Sponſ. duorum. Solpuntun,
dicitur, ſolum conſenfum requiri ad Matrimo- opje dio-
nium: & promiſſio aliarum rerum pure mentalis ges.
obligat: Ergo etiam Matrimonii. αα . Solus
confenſus ſigno externo declaratus dicitur in ci⸗
tato capitulo fufficere, & ly ſolum eonfenfum
parentum vel copulam excludit. Neque promiſ⸗=
ſio interna utpote ab alio non acceptata obliga-
tionem parit. II. c. Tuæ. de ſponf. duor. dict=
tur: Matrimonium in veritate contralitur per legi-
timum viri & mulieris tonſenſum, Jed necéſarid
ſunt quantum ad Eccleſiam verba conſenfum expri-
mentia de præſentt: Ergo maniſeſtatio ſolum pro
foro externo requiritur. Kev. Solum ſtatuitur
requiri verba formalia, ut conſenſus in foro ex-
terno facilius probari poſſit, cum alia ſigna ex-
B bb S terna;,

762 Caput XX.

terna, uti nutus, ſint magis æquivoca. III. Vo-
tum ſolo interno conſenſa fieri poteſt. Ergo &
Mattimonium. XXe p. Diſparitas eſt, quod votum
fiat Deo, qui verbis non eget: Matrimonium fit
inter homines, apud quos conſenſus internus fine
ſignis non cognofcirur.

KReſolvun- Coroll. Pratkt. Imo. Conſenſus non debet neceſſario

tur caſus.

Mäatrimo-

declarari per verba formalia, ſed alia etiam ſigna
ſufficiunt; hinc etiam ſurdi & muti Matrimonium

contrahere poſſunt. c. cum ayud. de Sponſal. fi

autem ſigna dubia adhibeantur & æquivoca, pec-
catur mortaliter, ob periculum graviſſimarum li-
tium, niſi conſuetudo loci excuſet. zdo. Ad
exprimendum conſenſum ſufficiunt hæc verba:
Accipio te in meam conjugem;: verba autem
conſenſum de futuro ſignificantia non ſufficiunt:
v. g. eris uxor mea. Hæc tamen verba: tenebo
te in uxorem meam ex hoc tempore, ſufficiunt.
c. Ex parte. de Sponſ. Quando verba ſunt dubia,
ſi de mente contrahentium conſtet, illi ſtandum
erit, ſi de ea non conſtet, ſumenda ſunt ſecun-
dum uſum communem. 3tio. Si puella rogare-
tur; an velit de præſenti cum aliquo contrahere,
& ipſa taceat coram patre & matre pro ipſa re-
promittentibus, ſufficit ad Matrimonium c. un.
de Sponſ. impub. Quod tamen non admittunt
Salmanticenſes, ſi extranei pro puella reſpon-
deant. Ato. Uterque contrahens ſimul conſenſum
ponere debet, non ſimultate phyſica, ſed morali,
quæ ex prudentis arbitrio, quantum ad tempus,
metienda eſt.

F. 1204.
Matrimonium contractum ſub conditione

mium ub relata in præſens, & preteritum, v. g. con-

conditione tra

initunm
quomod
valeat.

ho tecum, ſi ſis dives &c. ſtatim valet,

ſi conditio vera ſit; & non valet, ſi con-
ditio falſa fuerit. 1. cum ad præſent. fl. de

reb.

El ledltis
Cnrenientin
Kigitur en
lhoe exiſta
Aftat, tüi
lat inter ee

4. itrin
Clltione he
Nchio te in
it, Iuhenet
Um c. ſlrer
Uln concitie
Eitifuſpens
men intell
Unat in ipo
lluto Conl
Uapponi no
3 Natrin
Unäſtone,
Pyine eſt i
l Cntrdn
utteckus e⸗
: Ugo
Utor e, fin.
is in c
lelatnino
Un Mattn

(nrit

e futuro
Hin Derfi
0onetu
Poior
iti exiti
u ſpu

De Matrimonio. 7563

WN. I reb. creditis. Ratio eſt, quia ex voluntate
at In convenientium contractus legem aceipit:

. m Si jgitur ea ſit contrahentium voluntas, ut,
atrinonini . . .
is Dhent ſi hoc exiſtat, ſtipulatio rata ſit, ſi non
exiſtat, ſtipulatio ſit irrita, ita ſtatim erit,
et ei ſicut inter ſe convenerunt.
laln eiink 2. Matrimonium vero contractum ſub

üiltim conditione honeſta relata in futurum, v. g.
4ehi accipio te in meam, ſi pater tuus conſenſe-

enſſuumg rit, ſuſpenditur usque ad conditionis even-
a tum. c. ſuper eo. de condit. appoſ. Ratio eſt,

Nnt e6 dquia conditio proprie dicta, & in futurum
Wm relata ſuſpendit actum, cui apponitur. Quod
män tamen intelligendum eſt, ſi conditio appo-
ee natur in ipſo contractu; ſi enim contractu
noe, E abſoluto conſenſus ſit perfeétus, conditio

n illi apponi non poteſt.

tntt nti⸗ 3. Matrimonium denique contractum ſub
Een conditione, quæ ejus ſubſtantiæ repugnat,
i nrß⸗ ipſo jure eſt irritum. Ratio eſt, quia etiam
inotmt alii contractus cum conditione ſubſtantiæ
Pnnds Ccontractus contraria jure naturæ ſunt inva-
Nd lidi: Ergo etiam Matrimonium, uti decla-
mlu“ ratur c. fin. de cond. appoſ. ſiquidem con-
fa,An ſenſus in conditionem contrariam ſubſtan-

mmiief tiæ Matrimonii, tollit conſenſum in ſubſtan-
tiam Matrimonii.
Schol. Quæritur, an Matrimonium ſub conditione An novus
M de futuro contractum, poſita deinde conditione conſenſus
fhann ſtatim perficiatur, fſine novo conſenſu poſito. poſt even-
H Reſpondetur affirmative, tum quia in 1. potior. ff. tum con-
arin Qui potiores in pignor. dicitur: cum ſemel con- ditionis
Net, ditio etitit, perinde habetur, acſi illo tempore, require
e quo flipulatio interpoſita eſt,; fine conditione fafla tur.

lu 3 eſjet;

764 Caput XX.

zſſet; tum quia conſenſus de futuro conditiona-
tus: v. g. Accipiam te, ſi Pater mille in dotem
dederit, eveniente conditione ſine novo conſen-
in purificatur, & fiunt ſponſalia abſoluta: c. un.
de Sponſal, in 6. Ergo etiam conſenſus de præ-
ſenti conditionatus: Accipio te in meam, ſi pa-
ter mille dederit, eveniente conditione ſine novo
conſenſu purificatur, & tranſit in Matrimonium
purum & abſolutum. Dicis I. c. uver eo. De
condit. appoſ. dicitur de aliquo contrahente ſub
conditione, ſi pater conſenferit, illum, niſi vo-
luntas patris poſtea intercedat, nequaquam co-
gendum eſſe ad contrahendum Matrimonium?:
Ergo ſi voluntas patris accedat, cogendus eſt ad
Matrimonium, adeoque per eventum conditionis
non fit abſolutum. KReſy. Pontifex hic non de-
finit, an novus conſenſus ſit apponendus, & per
ly ad contrahendum Matrimonium intelligit con-
ſfummandum Matrimonium, de qua confumma-
tione confultus fuit. II. Cætera Sacramenta a

fnturo eventu pendere non poſſunt: Ergo nec
„Matrimonium. KX . Sacramentum Matrimonii

hoc proprium habet, quod fit per modum con-
tractus, & naturam cæterorum contractuum ſe-
quatur, qui, ſi ſint conditionati, purificata con=
ditione ſine novo conſenſu fiunt abſoluti.

KReſolpun- Coroll. Prak. Imo. Matrimonia ſnb conditione ma=-
dean dsſits.

xime de futuro contraéta ob graviſſima incom-
moda, quæ ex iis oriri poſſunt, nonnifi ex gra-
viſſima cauſa ſunt permittenda. ado. Conditio
de præterito vel præſenti non ſuſpendit quidem
Matrimonium quoad valorem, ſuſpendit tamen
quoad uſum licitum ob periculum fornicationis,
donez impletio conditionis cognoſcatur: ſfi autem
conditio de futuro ſit appoſita, impleta conditio-
ne licet non ſit necefiarium novum conſenſum
ponere, melius tamen in praxi novus conſenſus
coram Parocho & duobus teſtibus ponitur, ur

de Matrimonio abſoluto in foro externo teſtari
pofſſint

lint. 9
nlei nece
luum, V.
nr, Nel he
Dirine Fr.
te noritul
lubentut hr
tvciris vo
täho teeun
de 4.
iCäbus in
Felt: ſ n
0 nOdo,
Aun, &
1io nod
Ptobeton t
lultate an
inpelinen
eyentum c
tOnttahant
te, pon
lbenlabil
Petele, g
Corienlum
Eehelt, an
n mudine
ie Loclen
Mtimoni
nint,
inpletur:
er exent
Conditione
Meutrutn
Mitrimor
Plide ce
alblterane
Rolem o.
len Man
ee in .
imonil

turo enncktor
mile nio
ne novo
abſolutnn er
Nlentis es
in mein, )

litione in.

in Mation
e. AAutr in
d contnlett,
in, r
Delhäfkm:
n Mutine
cogenen
enitum con
lger ie ?
oNendte l
m inrlitn
e in li
ert Ncrenen
unt: ’
entun Mn
er Mocunt
Copkncne:
Piant
aDMolui⸗

De Matrimonio. 765

vpofſint. 3tiο. Conditiones ab intrinſeco ex natu-

ra rei neceſſariæ in determinatione ſuarum cau-
dſarum, v. g. contraho tecum, ſi cras ſol oria-

tur, vel necefſariæ ab intrinſeco ex ſuppoſitione
Divinæ Providentiæ v. g. ſi pater tuus ſit abſo-
lute moriturus, non ſuſpendunt contractum, &

habentur pro impletis, ſuntque expreſſiones cer-

titudinis voluntatis, quaſi aliquis diceret: con-
traho tecum, quam certo ſol eſt cras oriturus
&c. Ato. Conditiones generales omnibus con-
tractibus intrinſecæ, v. g. ſi conſenſeris: ſi Deus
velit: ſi non adſit impedimentum: ſi fumantaur
eo modo, quo inſunt, non ſuſpendunt contra-
cGum, & habentur pro non appoſitis: ſi vero
alio modo accipiantur, quo non inſunt, v. g. ſi
probetur te conſenſum dedifſe: ſi Deus velit vo-
luntate approbationis: fi conſtiterit non ſubeſſe
impedimentum, contraétum ſuſpendunt usque ad
eventum conditionis. Sto. Si qui jure impediti
contrahant ſub conditione diſpenſationis obtinen-
dæ, non quidem peccant, i impedimentum ſit
diſpenſabile, ſed tenentur tamen diſpenſationem
petere, qua obtenta, Matrimonium per novum
conſenſum coram Parocho & teſtibus celebrare
debent, quia hæc videtur effe mens diſpenſantis,
ut matrimonium modo poſt diſpenſationem in fa-
cie Eccleſiæ, valide contrahatur. 6to. Si quis
Matrimonium cum duabus ſub conditione con-
trahat, illud validum eſt, cujus conditio prius
impletur: quia hoc præjudicat alteri Matrimonio
per eventum conditionis necdum purificato. Si
conditiones utriusque Matrimonii ſimul eveniant,
neutrum eſt validum, quia incertitudo vitiat
Matrimonium. c. e litteris. De Sponſal. 7timo.
Valide contrahitur Matrimonium cum intentione
adulterandi; a conjuge ſine cauſa ſe ſeparandi,
prolem occidendi; aliam ducendi uxorem, ſi fi=
dem Matrimonii violaverit: non tamen valet, ſi
hæc in pactum deducantur, quia ſubſtantiæ Ma-
trimonii adverſantur,. Valet tamen Matrimonium,
ſi quis

Miniſter
Matri-
monii.

GCuis ſit
miniſier
Matri-
monti.

766 Caput XX.

i quis contrahat cum intentione illo nunquam
utendi petendo debitum, non autem valet, ſi
conditio vel pactum adjiciatur, quo jus ſeu pote-
ſtas Matrimonii impeditur: v. g. accipio te ita,
ut in perpetua continentia vivamus, vel Religio-
nem profiteamur, vel nunquam a me debitum
petas, vel ego tibi reddere non tenear, quia hæc
paéta ſunt contra ſubſtantiam Matrimonii, quæ
in jure utendi, & obligatione Præſtandi corpus
conſiſtit. 8vo. Conditio impoſſibilis, turpis, &
contra bonos mores, ſi ſuſpendat actum, & eum
valere non faciat, niſi dependenter a conditione,
irritum reddit Matrimonium: ii autem ſit tantum
modus contractui adjeéctus, quem non ſuſpendit,
ſed validum ſupponit, antequam impleatur, &
ſubſtantiæ matrimonii non repugnet, illud irri-
tum non reddit, ſed pro non ad jecta habetur,
quia talis modus contractum validum ſupponit.
vid. cap. ult. de cond. appoſ. Ono. Licitum eſt
Matrimonium ad Morganaticam Vermaͤhlung zur
linken Hand, ea lege contraétum, ut uxor, &
liberi ex ea nati dono nuptiali, vulgo Morgen⸗
gab tempore ſponſalium determinato fint contenti,
& a cæteris bonis avitis, titulis & dignitatibus
abſtineant, ut bona familiæ prioris Matrimonii
conſerventur; nam hoc fini Matrimonii non re-

pugnat.

G. 1205.
Miniſter Sacramenti Matrimonii eſt vel

Sacerdos conjuges benedicens, vel ipſi con-
trahentes: cumque Eccleſia necdem defini-
verit, quis horum determinate miniſter ſit,
hinc libere adhuc de hac re in Scholis di=
ſputatur.

Schol. Guillelmus Pariſienſis, Canus, Petrus de

Marca, Tournely &c. docent, miniſtrum Sacra-
menti eſſe Sacerdotam conjuges benedicentem,
& hæc verba: Ego vos conjungo, Procrentem⸗
anc

ine ſenten
inmerito,
Eentino 2
Koribus, n
Verumtsme
Lonkrabente
Ale ſutuit.
Canaa ſcie
perſus pe
Der retba
i confieinn
idi agt Lo⸗
Ut contradtn
lek, latr. ea

ee ohttal

e matrime
ſät, Vte
reyonige
Utrimoninn
1s Tidentin
Uon te ſolo⸗
lede hoe
Eatentis nit
In Conlent
guordin ſe
&d. Thone

ibls eoni,

Groſteſki,
, guogdn
Thomes
Regatio (
in Hecrame
U, ſei la
icd agatur
ohi Ete
tt miniſter
Lathorum
tene t. 26
iicione⸗

Dne No m

Mhatrinoni 8

Prettindi an

at aun, Ka
ter a bondiin
AUten ittun
ein non iiſel
n inghem!

ngnet, r

n wſe
Fklanm ine
oo liimit
n Vemihla
n, N IN1
, N
ato MMolis
5 & de
loris Iinin
troorim

noni d
, i⸗
Eetlen
,6
e Hinlain

b

De Watrimonio. 767

hanc ſententiam temeritatis accuſat Vasquez, ſed

immerito, nam propugnata eſt in Concilio Tri-

dentino a Cano, uno ex primariis Sorbonæ Do-
Goribus, uti narrat Pallavicinus l. 23. hiſt. c. 9.
Verumtamen magis placet ſententia, quæ ipſos,
contrahentes miniſtros Sacramenti Matrimonii
eſſe ſtatuit. I. Quia Concilium Florentinum ait:
Cauſa eßiciens Matrimonii reguläriter eſt mituus
conſenſus per verba de præſenti exprelſus: Sed
hæc verba proferuntur a contrahentibus: Ergo
illi conficiunt Sacramentum; de Sacramento enim
ibi agit Eugenius, & non de Matrimonio, pro-
ut contractus eſt. Item Tridentinum Seff. 24. de
ref. Matr. cap. I. ait, clandeſtina Matrimonia li-
bero contrahentium conſenſu faéta rata & vera
eſſe matrimonia, quamdin Eccleſia ea irrita non
fecit. Et can. 11. benedictionem nuptiarum inter
cœremonias ſolum recenſet: Ergo fine Sacerdote
Matrimonium eſt Sacramentum, quod ex his lo-
cis Tridentini ſatis bene colligitur, quod iterum
non de ſolo contraétu, ſed de Sacramento agit,
licet de hoc nihil expreſſe definiverit. 2. Noſtra
ſententia nititur communiori veterum Theologo-
rum conſenſu uno excepto Guillelmo Pariſienſi,
a quorum ſententia non eſt facile recedendum:
& S. Thomas in 4. d. 26. q. 2. a. I. ait: Verba,
quibus conſenſus eoriuaitur, unt forma hujus Sa-
cramenti, non autem benediklio Sacerdotis, qu
eſt quoddam Sacramentale. Quam ſententiam
§. Thomas nullibi retractavit. Deinde S. Con-
gregatio Conc. declaravit, non efſe de ſubſtan-
tia Sacramenti Matrimonii, ut Parochus loqua-
tur, ſed fatis eſſe, ſi præſens ſit, & intelligat,
quid agatur: imo ipſum Tridentinum requirit Pa-
rochi & teſtium præſentiam, non ut Sacerdos
ſit miniſter, ſed ut vitentur incommoda ex clan-
deſtinis Matrimoniis oriri ſolita: Et in plurimis
Latinorum & Græcorum Ritualibus, quæ P. Mar-
tene t. 2. de ant. rit. collegit, habentur ſolæ be-
nedictiones annuli, coronæ, thalami, poculi,
quin

Caput XX. 3

quin adſit alicujus formæ Sacramentalis veſti⸗
gium. Item teſte Dominico Soto t. 2. in 4. in
nonnullis locis hæc formula uſurpabatur: Ego
vos ſponſo, & Sacramentum confinrmo. Et Ritua-
le Salisburgenſe hanc formam præſcribit: Matri-=
monium in facie Kecleſiæ inter vos, me annuente,
contrattum Deus confirmet, & ego illud anprobo,
pverficio atque ſolemnizo in nomine P. & F. & &. §.
Quæ verba non videntur conficere Sacramentum,
ſed factum ſupponunt. 3. Colligitur ex praxi

hodierna Eccleſiæ, nam in illis locis, ubi Tri-

dentinum eſt receptum, quando aliqui contrahunt
in facie Eccleſiæ cum occulto impedimento, eo
per diſpenſationem fublato fufficit, ut clam ite-
rum fine Sacerdote contrahunt, ex declaratione
Pii V. cumque tunc matrimonium validum eſſe
incipiat, nec liceat ſeparare rationem contractus
a ratione Sacramenti, ſignum eſt, tunc Matri-
monia fieri Sacramentum. Deinde Matrimo-
nium hæreticorum fine benedictione Sacerdotali
contraéta ſunt Sacramentum, licet Sacrilegio pol-
lutum; alias enim monendi efſent hæretici ad
fidem redeuntes, ut coram Parocho rurſus con-
traherent percepturi Sacramentum, quod eſt con-=
tra praxin. 4. Chriſtus hoc Sacramentum inſti-
tuens contractum Matrimonialem jure naturali
& civili validum ad dignitatem Sacramenti eve-
Xit, & hinc eosdem voluit efſe Sacramenti hu-
jus miniſtros, quos contractus naturalis: ſed
miniſtri contractus funt contrahentes: Ergo
etiam Sacramenti. Dicis I. Patres communiter
affirmant, conjugia ſancétiſicari &c. benedictione
Sacerdotis, & ob hanc vult Concilium Cartha-
ginenſe IV. ut conjuges eadem uocte in Virgi⸗
nitate permaneant. Keſp. Patres ſolum volunt,
nuptias in facie Eccleſiæ eſſe celebrandas, ut per
benediétionem Sacerdotis firmiorem nexum ac-
quirant, in cujus benediétionis cæremonialis re-
Verentiam eadem noéte Virginitatem imperavit
Concilium Carthaginenſe. II. Si admittatur S.
cerdo

7

nos pron
itio pro f
Uiltione
Pp. Probat
ſio elk exre
cimento adl
Uhnr ca. 1
Cdemnmto ilt
norinm conjn
1336 Cametee

uartcten pr

Erünnn conß
Innt, guo
Untes declare

Me Nomann

Uun dacrame
ttcentilen,
anenti.
Wiionem (l
ſi ſien
e (ontrahe
Umn crlebrare
Uen ehnfejene
1, Autenns

(UN ladahn,

Cntr. Lertes e
Tamentan
in. N V
lurricte contn
llein l⸗
eronil
lleis, ni
ſne Me

De Watrimonio. 7⁵9
udettls e z
Cerdos pro miniſtro matrimonii, ejusque bene-
dictio pro forma, contra adverſarios melius ex
traditione probatur Sacramentum Matrimonii.
Rejv. Probatio noſtra ſalva manet, quia benedi-
ctio eſt cæremonia ſacra pro rite celebrando Sa-
cramento adhibita. III Trident. Seſſ. 24. de ref.
Matr. cap. 1. requirit, ut Sacerdos in Matrimonio
celebrando illa verba dicat: Ege vos in Matri-
monium conjungo: Et Concilium Colonienſe an.
1536. Camefacenſe a. 1567. & Rituale Romanum
Sacerdotem pro miniſtro aſſignant. Acſp. Tri-
dentinum conformiter ſuis dictis loquitur, & ſo-
1 lum vult, quod Sacerdos ut teſtis conjuges con-
eit, ie unctos declaret. Concilium Colonienſe & Ri-
tuale Romanum dicunt, Sacerdotem eſſe mini-
Krum Sacramenti Matrimonii quoad cæremoniam
accidentalem, ſeu benedictionem, non quoad eſſe
Sacramenti. IV. Contrahentes non habent in-
tentionem, conficiendi Sacramentum, & nulla
Verba ſacra adhibent: Ergo non funt miniſtri.
Reſp. Contrahentes eoipfo, quod velint Matrimo-
nium celebrare ritu Chriſtiano, habent intentio-
Mocho nem conficiendi Saccamentum. & ſic eorum ver-
un, A a, quatenus ſignificant conjunétionem Chriſti
Gcnnent cum KEccleſia, ſunt ſacra. V. S. Thomas 1. 4.
lem Contr. gentes c. 78. probat, Matrimonium efſſe
Snm Sacramentum, quia per miniſtros Eccleſiæ diſpen-
Ale ed fſatur. Et Evariſtus ep. I. ait: Matrimonia fine

us itlti, Sacerdote contracta non eſſe Matrimonia, ſed
tnkentes adulteria. Keſp. S. Thomas loquitur de miniſtro
nes Cæzremoniali. Evariſtus vocat illa matrimonia
d. adulteria, quia non funt licita, imo poſt Triden-
Cobehiurl tinum ſine præſentia Parochi etiam ſunt invalida.
holte1 1.
Coroll. Pratl. Imo. Sponſi in peccato mortali Ma- Reſolvun-
6 , trimonium contrahentes probabilius non peccant tur caſus.
graviter indigne adminiſtrando Sacramentum,
cum non fint miniſtri ſpecialiter ad hoc conſecra-
ti, licet graviter peccent, Sacramentum indiene
uſci⸗

Schram Infiit. Theol. Tom. III. Ccc

ere Nacanet

Mligitar er

u;

4

7 Caput XX.

fuſcipiendo. 2do. Procurator contrahendo pfo nitores in

principali non debet eſſe in ſtatu gratiæ, quia tan. umellun
tum nomine principalis ſui agit, qui eo ſaltem aidun in
tempore pro digne ſuſcipiendo in ſtatu gratiæ effe htone 5
debet, quo Procurator actu contrahit. (ipillem ul
t: tn g
§. 1206. itefin & 1
leligs & an

Subjeftum Subjectum Matrimonii funt vir & mulier ain hinc
Matri- nullo impedimento dirimente ligati: quia enmn Sun
monii. Matrimonium eſt conjunctio maritalis vir & Anuninm
foœminz inter legitimas perfonas individuam zuſh
vitæ conſuetudinem retinens &c. (H. 1194.) dnihn,

ele rerumn 8.
An Ma- Schol. Matrimonium inter abſentes per Procuratores kimolit
trimo- contrahi poteſt, & valet in ratione contraétus 5 unm l

nium per civilis & naturalis, quia cum Procuratores ſint ui proent
Procura- loco principalium cum plena poteſtate contrahen- (um biro
tores con- di, ideg, quod ipfi faciunt, cenſentur facere Weptitio

tractum principales contrahentes. c. fin. de Procur. in 6. unmnils &
Jit vali- Ut autem Matrimonium per Procuratores contra- tl Alin
dum. Gtum in ratione contraéctus fit validum, debet r. Mnt, & 1

Procurator babere a ſuo Principali ſpeciale man. iiſs abl
datum ad contrahendum Matrimonium cum certa Naſamen
perſona, nec debet hoc mandatum excedere. (k, godl S
2. Hoc mandatum exequi debet per ſeipfum, & utett ool
non per alium ſubſtitutum, nifi ſpecialis facultas trihente
ad ſubſtituendum ei a principali data fuerit. 3. Do miix verhn

tempore, quo Procurator contrahit, ejus pote- Meſentile
ſtas non debet eſſe revocata nequidem tacite, Innti iudi
alias enim nullum foret Matrimonium, licet de iſis iten
revocatione Procurator nihil audiviflet. Verum Finmtur
ulterius quæritur, an Matrimonium inter abſen- nglit: (.
tes fideles per Procuratorem, vel per litteras con. a

tractum fit Sacramentum Durandus in 4. d 20. ullis eiin
& Canus de loc. Theol. Il. S. c. 6. ad 3. negative ktii Sa
reſpondent: & Petrus de Ledesma vult, Watri- ſ Paſſio

monium per litteras contraétum nec in ratione i negnit
contractus, nec in ratione Sacramenti eſſe vali- umertn
dqum. Sed dicendum 1. Matrimonium per Pro- Finidifs ,

cura-

Olitdbendo i
Gatie, ut
„ gol eo r
ſtatn giiri
tahit.

t wir & m

lignt: .

naritͤls inl
nas inc,eitn

e. ug

er ounm
ratione oum
Ptoentnnts
Rekate thin
Ellenmn i
be Moct
ebtatores n
Validnm, 6
ali ſerie 5
niun ehkt
Gatum are
ſin,

De Matrimonio. 771

curatores inter abſentes contraétum eſſe verum
Sacramentum; tum quia hoc Matrimonium eſt
validum in ratione contractus civilis: Ergo etiam
in ratione Sacramenti, quia Chriſtus contractum

civilem validum ad dignitatem Sacramenti eve-

Xit: tum quia in tali matrimonio habetur vera
materia & forma, ſcilicet conſenſus verbis ex-
preflus & acceptatio, (§. 120r. Schol.) & præ-
ſentia Parochi, ac duorum teſtium: Ergo eſt
verum Sacramentum; unde illi etiam favet jus
Canonicum. c. Procurator. De Procurat. in 6. &
Eccleſia illud permittit, & de eo judicat. 2. Di-
cendum, Matrimonium per litteras contractum
eſſe verum Sacramentum; quia contractus civiles
fieri poſſunt per litteras: Ergo etiam matrimonia-
les, nam litteræ ſuccedunt loco contrahentium
ſicuti Procuratores, ſi ergo lectis eorum litteris
coram Parocho & teſtibus traditio corporum &
acceptatio per mutuas litteras fiat, in ratione
contractus & Sacramenti Matrimonium perficitur.
Dicis I. Alia Sacramenta abſentibus conferri non
pofſunt, & nequidem Sacramentum Pœnitentiæ,
licet alias abſens judicialiter abſolvi poſſit: Ergo
nec Sacramentum Matrimonii. Ae/v. Diſparitas
eſt, quod Sacramentum Matrimonii habeat pro
materia contraétum civilem validum, qui etiam
inter abſentes iniri poteſt. In Sacramento Pœni-
tentiæ verba ore prolata ex inſtitutione Chriſti
ſunt eſſentialia, & ad præſentem dirigi debent; &
ſententia judicialis fori interni, ubi accuſator reus
& teſtis idem eſt, & certæ in eo diſpoſitiones re-
quiruntur judici cognitæ, in abſentem pronuntiari
nequit: (F. 1069.) in Matrimonio vero pro ver-
bis alia ſigna externa ſufficiunt, & contractus
validus etiam inter abſentes celebrari poteſt. II.

Collatio Sacramenti eſt actio perſonalis, & re-

ceptio paſſio perſonalis: Ergo per Procuratores
fieri nequit. Reſp. Procurator non recipit Sa-
cramentum, ſed eſt tantum conditio, qua poſita
principalis recipit Sacramentum. III. Sic fieret,
Cccz ut

772 Capyut XX.

ut ſi Procurator eo tempore contrahat, quo vir
& mulier, pro quibus contrahit, dormiunt, dor-
mientes recipiant gratiam, vel in peccato mortali
exiſtentes in ſomno mortaliter peccent. Reſp.
Non eſt abſurdum, dormientem recipere gratiam,
vel peccare, ſi voluntas moraliter perſeveret,
uti patet in Baptismo.

G. 1207.

Impedi- Ut vir & mulier Sacramentum Matrimo-=
menta nii valide ſuſcipiant, nullo impedimento di=
Matrimos rimente ligari debent. (F. 1206.) Eſt autem
nii quid. Impedimentum in genere omne illud, quod
contractum Matrimonii vel nullum vel illi-
citum reddit.

Impedi- Schol. Impedimenta Matrimonii alia funt dirimentia,
menta di- quæ contractum Matrimonii nullum reddunt, ex
zimentig. eo, quod aliquid eflentiale illi deſit; ita ut cum
tftali impedimento non fiat verum Matrimonium,
& contractus dirimatur, non quaſi verum Matri-
monium dirimatur, ſed quod Matrimonium de
facto ſolum & non jure contraétum irritum red-
datur. Impedimenta dirimentia ſunt quindecim
ſcilicet:
Error, Conditio, Votum, Cognatio, Crimen.
Cultus diſparitas, Vis, Ordo, Ligamen, Ho-
neſtas,
Etas, Affinis, ſi Clandeſtinus, & Impos,
Si mulier ſit rapta, loco nec reddita tuto:
Hlæc ſocianda vetant connubia, facta retractant.

Ex his impedimentis nonnulla ſunt juris natura-
REs, ſcilicet: D
Mens ægra, & Conjux, Vis, Error, Ineptia,
Sanguis.
8 Alje

Alu funt
Ordo ſi
Atqne .

bapti

Aln ſont in
, Jur in
A non diri
Derleiæ
Atgne C
Ippediun

Lecleſi⸗
1oris Lecle
n. Tem
coidus eele
tut. Perſ
vod Olim
oo inkante
Dohüsni in
un eſt. (
tinim in
lej a Matr
unahe ſegn

huin,
eptn
Leeinit⸗
ſemnmn ei
ut. Den
MoNdum
uſitats,
em, Vel

hlli Mat

te ho⸗
lohidenti

Redlehe

De Matr'mon'o. 773

e e Alia funt juris Ecclefiaftici, ſeilicet:
Eenant Ordo ſacer, Votum, nec non ſponſalia firma
Petoct. 1 Atque duplex crimen, qadruhle cognatio,
eciele gnin . Aptus,
iet eie Si Baptisma deeſt, tas, Teſtes, Parochusve.
Alia ſunt impedimenta prohibentia, ſeu impedien- Prohiben-
tia, quæ impediunt Matrimonium contrahendum, tia.
ſed non dirimunt contractum, & ſunt ſequentia.
Eccleſiæ vetitum, nec non tempus feriarum,
3 Atque Catechismus, crimen, ſponſalia, votum,
tum inm Impediunt fieri, permittunt facta teneri.
neine Per Eccleſiæ vetitum intelligitur prohibitio ſupe-
0) UA zioris Eccleſiaſtici, ne quis Matrimonium contra-
e Und, N hat. Tempus feriarum certa tempora denotat,
nollun ſal quibus celebratio nuptiarum ab Eccleſia prohibe-
tur. Per Catechismum denotatur impedimentum,
quod olim ab eo contrahebatur, qui reſpondebat
gt irt pro infante, quando fupplebantur Cæremoniæ
unin Baptismi in neceſſitate collati; quod hodie ſubla-
l tum eſt. Criminis nomine intelliguntur quædam
ſeite d crimina in antiquis canonibus expreffa; quorum
in lunn rei a Matrimonio contrahendo prohibebantur,
i mn funtque ſequentia:
latrmme. =
Con im⸗ Inceſtus, Raptus ſponſatæ, mors muliebris,
fut gi⸗ Suſceptus propriæ ſobolis, mors Presbyteralis,
Vel ſi pœniteat ſolenniter, aut monialem
n Accipiat: prohibent hæc conjugium ſociandum.
onnto, le . .
girs; Verum etiam hæc hodie per non uſum fublata
1

. funt. Denique ſponſalia legitime contracta, &
nondum diſſoluta, & votum fimplex perpetuæ
n iat, caſtitatis, vel ingrediendi & profitendi Religio-
le nn nem, vel ſuſeipiendi S. Ordinem, vel non nu-
hlatn bendi Matrimonium contrahendum impediunt.

riiH Quare hodie adhuc reſtant quatuor impedimenta
n prohibentia, ſcilicet:
1 Eccleſiæ vetitum, Tempus, Sponſalia, Vo-
,Unck, tum.

e h Ccc Z3 De

Eeccleſia

voteſi ſta-

tuere im-

774 Caput XX.

De quibus omnibus nunc per ordinem agendum
eſt. Prius tamen videndum, an Eccleſia habeat
poteſtatem ſtatuendi impedimenta dirimentia.

H. 1208.

Eecleſia habet jus & Auctoritatem ſta-
tuendi impedimenta Matrimonium dirimen-

Pedimenta tia. Imo. Apoſtolus I. Cor. 7. Diſparitatem
dirimen-
tid.

cultus docuit eoipſo eſſe impedimentum Ma-
trimonii dirimens, quando permiſit mulieri
fideli a viro infideli diſcedere, ſi infidelis
converti, & fine injuria Creatoris cohabitare
nolit. 2do. Conſtat ex Traditione. Siricius
P. ep. ad Himer. ſtatuit, ne Monachi, aut

S. Virgines Matrimonium contrahant. S. Leo

M. ep. 92. ad Ruſtic. ſtatuit Presbyteros uxo-
rem ducentes, ab operibus nuptiarum cefſare
debere. S. Gregorius M. I. 11. ep. 64. Au-
guſtino Anglorum Epiſcopo reſcripſit, tertia

vel quarta generatione connubia fidelium li-

center jungi, a ſecunda omnino abſtinendum
eſſe; cum noverca miſceri graviſſimum eſſe
ſcelus; cum cognata quoque prohibitum eſſe
conjugium. Nicolaus l. ad confulta Bulga-
rorum conſanguinitatis gradus præſcripfit,
inter quos conſugia jungere non poſſent. Zlio.
Conſtat ex Conciliis. Concilium Eliberita-
num a. 315. ſtatuit can. 61. incertas efſe nup⸗
tias cum ſorore uxoris ſuæ, aut cum Privi-

gna. Concilium Ancyranum a. 314. can. I1.

ſancivit, nullum eſſe Matrimonium eum de-
ſponfatis puellis a viro raptis, quamvis ra-
Ptor delibavertit florem virginitatis. Conci-
lium Neocæſareenſe eodem anno can. I. con-
firmat

ut impe
Chlcedonen
ete Mona
Utias cont
N. à lals.
gvartam
ihun Seſt⸗
urt. Ludh⸗

Inenta Murn

uincir em,

1. Inthe
Antonin
mns & A
Inlam FVecl
Neimenta

cod Matrime

1 contratte
Pereticam h
IIn, ſoanne
etate, 4
Mteo nom

Eimenti de

üerumt;

menta Matti
Iriro ire
, I Decl
inpufione,
le Düiip
Mehsten
It conttec
Untntes e
na de
innl K
ees imttar
t um ci,
klam, gni
in,

*

De Matrimonio. 77 5

Gnnah firmat impedimentum Ordinis. Concilium
i Chalcedonenſe a. 45I. can. 16. tradit, non
en licere Monacho, & Virgini Deo conſecratæ
nuptias contrahere. Concilium Lateranenſe
IV. a. I215. impedimenta conſangninitatis
Corterk ad quartam gradum reſtringit. Hinc Triden-
tium dn tinum Seſſ 24. can. 4. recte definit. N quis
. Diſhortee dixerit, Eccleſiam non potuiſſe conſtituere impe-
Gimenunf dimenta Matrimonium dirimentia, vel in iis con-
erniit nm. Nituendie erraſſe, anathema ſit.
e, Rink Schol. 1. Lutherus & Calvinus, & prolixius Mar- Solvuntur
voris oohtin cus Antonius de Dominis Spalatenſis Archiepi- objeſtio-

fone. Nüin ſcopus & Apoſtata l. 5. de republ. Chriſt. docent, nes.
nullam Eccleſiæ facultatem ineſſe, ſtatuendi im-

dnini pedimenta Matrimonium impedientia, ex eo,
tdle dl quod Matrimonium non ſit Sacramentum, ſed me-
Nesbrtelgn rus contractus civilis, & politicus. Cum vero
lptignum e hæreticam hanc ſententiam damnaſſet Tridenti-
Il.eh t⸗ num, Joannes Launojus in op. de reg in Matrim.
teſeihſt, poteſtate, diſtorta vocabuli Eccleſiæ acceptione
in hein vult eo nomine intelligi perſonas Regum, & im-
lga kann pedimenta per Eccleſiam induci, quæ per Reges
vo ablinn inducuntur; & auctoritatem ſtatuendi impedi-
aviinm: menta Matrimonium dirimentia tam proprio &
kotibinr nativo jure pertinere ad ſolos Principes Sæcula-
Ne res, ut Eccleſia eam exercere non poſſit, niſi vel
confulabi . . .
Le uſurpatione, vel ſaltem indulgentia & conceſſio-
us Nenge ne brincipum. Rationes contra hanc Eecleſiæ
oſen poteſtatem ſunt: I. Matrimonium ſaltem ſuppo-
luun Dic nit contratum civilem: ſed ſoli Principes leges
ertusce irritantes contractum civilem ſtatuere poſſunt:
Atank Ergo &. Reſp. Matrimonium eſt contraétus
NI fimul & Sacramentum, adeoque Eccleſia de eo
13t leges irritantes ferre poteſt. II. Sic mutaret
Dniun eiy Eccleſia materiam Sacramentorum irritando con-
, Clnt, tractum civilem. Re/p. Eccleſia non mutat ma-
ats 1 teriam, quæ ſemper eſt, & manet contraétus va-
ocntcr lidus, ſed ſolum in nonnullis caſibus hanc mate-

Ccc 4 riam

ceys ſæcu-
laris im-
vedimenta
Ktatuere
poſſit.

776 Cavut XX.

riam fubtrahit, dum aliquas perſonas ad contra-
hendum inhabiles declarat, fieuti qui aufferret
aut immutaret aquam, non mutaret materiam
Baptismi, ſed eam folum fubtraheret. III. Ec-
clefia nequit irritare contraétum jure naturæ va-
lidum: Ergo nec impedimenta Matrimonii ſtatue-
re. Keſp. Lex Eeceleſiaſtica & civilis perficit na-
turalem, adeoque contraétum jure naturæ vali-
dum irritare poteſt, quia natura dictat, ut legi=
bus ſuperiorum obtemperetur.

An Prin- Schol. 2. Reges & Prineipes ſæculares jure fibi pro-

prio conſtituere poſſunt impedimenta Matrimo-
nium dirimentia, nam r. hoc probat ipſa praxis
Principbum, qui nonnulla impedimenta dirimen-
tia fſtatuerunt, non ufurpatione juris Eccleſiaſtici,
quia de hac Eceleſia nunquam conqueſta fuit,
imo vero eorum leges appftobavit. Non jure ab-
Eeeclefia accepto, hoc enim ex nullo decreto vel
Concilio probari pateſt. 2. Pontifices latas a Prin-
cipibus leges circa Matrimonium commendarunt,
& approbarunt. Concilium Milevitanum II. poſt-
quam ſtatuiſſet, maritum, qui dimiſerat uxorem,
alteri nubere non poſſe, decrevit ſupplicandum
Imperatori, ut lege ſua idem probiberet. Latera-
nenfe I. can. 5. legem, qua prohibet Matrimonia
inter conſanguineos, confirmat auctoritate legis
civilis: Et Siricius, S. Leo, & Nicolaus I. citati
impedimenta ſtatuentes legis præſidio nituntur.
Et S. Thomas in 4. d. 34. q. I. ait: Matrimonium
in quantum eſt in oficium naturæ, Natuitur jure
naturg: in quantum eſt in offcium communitatis,
Ratuitur jure civili: in quantum eft Sacramentum,
Ratuitur jure Divino. Et ideo ex qualibet dida-
vriuem legum poteſt perfona effici ad Matrimonium
illegitima. 3. Matrimoninm ineludit contractum
civilem: ſed hie poteſtati Principis civilis quoad
direétionem & valorem ſubeſt, quem elevando
ad Sacramentum Chriſtus jurisdictioni eivili non
ſfubduxit, fed efficaciam Sacramenti ſolum 3d
rgo

lw Dyinee
eſt, guat
(Me:is, an
ſeenlari irit
Demn ſæcllar,
Remamentumm
lllur degatir
1l iden imp
N, n Gue
Poltien itn
Nednn inter
sinpelinen
le binipes
Ctitinorum
Ennnt, ut ſu
nigiole ode
Ditvlaridus 4
Eteporins ſe
bontores
I nomine
nimi Matrin
milas inleil
l Ergo
Urinene
Mentdm, ui
TMcantur, eut

li, & Ken

l ag. .
Rrti nonni
Armo banti
ne ei
Un is inn
ffli tamen
und indel
Unn, 1le

—

De Matrimonio. 777

ſonns ent Ergo Princeps Matrimonii valorem determinare

i mm poteſt, quatenus eſt contractus civilis. Verum
nnfmttt ttin Quætis, an tunc, fi contractus civilis a Prineipe
heret. UI ſæculari irritetur per accidens & præter intentio-
reumng nem ſæcularis poteſtatis, ſequatur nullum eſſe
lanincilin Sacramentum ex defeétu ipſius materiæ. Reſpon-
ehrils Pefin detur negative, niſi etiam poteſtas Eccleſiaſtica
jure mimne n ad idem impedimentum conſtituendum concur-

t, rat, nam duæ poteſtates, Eccleſiaſtica ſcilicet &
politica ita a Deo inſtitutæ & ordinatæ ſunt, ut
nedum inter ſe pugnent, ſed mutuo in ſtatuen-

es Mels dis impedimentis fſe foveant, & adjuvent. Quip-
imerta Iir pe Principes Catholici edoéti, quod Matrimonium
ot m Chriſtianorum fit res ſacra, ſua auctoritate con-
inern dr ferunt, ut ſacri Canones, qui ad nuptias ſpectant,
nisLii religioſe obſerventur. Sic Carolus M. in fuis Ca-

pitularibus agens de nuptiis, ait I. 5. n. 5. Sic
art. Nor d Gregorius ſenſit: ita canones prohibent copulari.
mnlo eose Sic oratores Galli in Concilio Tridentino a Patri-
iftshiuſe bus nomine Caroli IX. poſtularunt, ut juberent
naneſe irritari Matrimonia elandeſtina, & ea, quæ filii-
itunun familias inſciis vel invitis parentibus contraxiſ-
nihu ſent: Ergo perſuaſum ſemper fuit, neceſſarium
n i eſſe utriusque poteſtatis Eccleſiaſticæez & civilis
H concurſum, ut aliqua impedimenta Matrimonii in-
ducantur, cum conjugalis contractus ſimul ſit ci-
vilis, & Sacramentalis.

1 congleit

=—

COntheſk;

ſe

ceolmslol
nis in (oroll. Pratt. Imo. Impedimenta Matrimonii diri- Reſolvun-
it: Munzn mentia nonniſi univerſalibus Eccleſiæ Canonibus a tur caſus.
e, ſtu, ſummo Pontifice, ſeu Concilio generali ſtatui poſ-
oende ſunt: nec illa obligant infideles infidelibus Prin-
1,anan, cipibus ſubjetos, ac proinde Matrimonia eorum
gule cum his impedimentis celebrata ſunt valida. Hæ-
i tnn⸗ retici tamen obligantur legibus Eccleſiæ etiam .
utun, quoad impedimenta dirimentia jure Eccleſiaſtico

ſtatuta, adeoque ſi cum tali impedimento in hæ-
reſi contrahant. & poſtea convertantur, vel di-
l id ſpenſatio peti debet, vel Matrimonium dirimi.
n 2do. Rationabilis conſuetudo legitime præſcripta,
in , Ccc S

is ehn
gbell 3

778 Caput XX.

& taeite a legitimis ſuperioribus approabata impe-
dimenta dirimentia inducere poteſt, quia habet
vim legis. Ad præſcriptionem vero contra illa
quadraginta anni requiruntur; ſieuti etiam per
conſuetudinem legitime introduétam impedimen-
ta juris Eccleſiaſtici abrogari poſſunt. Ztio. Eſt
peccatum mortale, ſcienter cum impedimento di=
rimente naturali ſeu Eccleſiaſtico contrahere Ma-
trimonium, ob violationem gravis legis, & qui-
dem peecatum Sacrilegii. Ato. Si impedimentum
ſit utrique conjugi notum & indiſpenſabile, con-
juges ſaltem a thoro ſeparari debent: ſi vero ſub-
ſt periculum, incontinentiæ, vel impedimentum
ſit publicum, etiam a cohabitatione ſeparari de-
bent. Quodſi impedimentum fit diſpenfabile, pe-
tenda eſt diſpenſatio abſtinendo interim a copula,
& obtenta diſpenſatione ponatur novus conſen-
ſus, etiam coram Parocho & teſtibus, ſi fieri
poſſit. Sto. Si Confefſſarius deprehendat impedi-
mentum dirimens ante contractum Matrimonium
hortetur, ut ſponſi ante diſpenfationem deſiſtant:
ſi omnibus paratis nuptiæ ſine damno vel infamia
differri non poſſint, ſuadeat, ut contrahant ſub
conditione diſpenſstionis obtinendæ abſtinendo ab
omni copula & actibus turpibus, usque dum ob-
tineatur Si Confeſſarius advertat impedimen-
tum poſt contractum mala fide Matrimonium ob
ſcientiam, vel dubium præcedens, debet indicare
pœnitenti, ut Matrimonium ſolvat, vel abſtinen-
do a Venereis diſpenſationem petat. 6to. Si unus
conjugum impedimentum dirimens certo ſciat,
debitum nec petere nee reddere pofeſt, & pars
in bona fide exiſtens jus illud petendi non habet.
c. Inquiſitioni. de ſent. Excom. ſi vero dubitet
adeſſe impedimentum, debitum reddere, ſed pe-
tere non debet. Si utrinque bona fide contractum
ſit Matrimonium, & neutra pars de valore du-
bitet, Confefſarius autem impedimentum adver-
tat, ſi non adſit ſpes, ut Matrimonium conju-

lum,

ges difſolvant, aut revalident, & grave ſcanda-

imn aut dan
tr eos nl
Preipitur,

Prnimun in
Lens Mamime
1o lo utat,

. Enor aln
iln nponitn
natur ele cive
N, unlo
Ans gaſta
t Naids. E.
lglonr intti
Pinltatem: n
n pals ſe tal
Allittimonin
Ceolne Ru
anſam o
iun ita, 1
onitans,
int inalun

Uror per,
lle itn
lit conlent
Mticecens
ntinn
lat haſn
lt e
t imol
niehir
mienlunn
un

De Matrimonio. 779

Aru lum, aut damnum prolibus immineat, non tene-
det, nh tur eos monere, quia actus fruſtraneus nullibi
n ſanen⸗ præcipitur. 5
lleuti eän;
UCkam inne F. 1209.
Nieße Primum impedimentum jure naturæ diri- Error.

oen WMens Matrimonium eſt Error, quando aliud
nvis s. PrO alio putatur.

nenen 4 Schol. Error alius eſt Pevſono, cum una perſona pro Quotu-
diſene alia ſupponitur. Alius eſt fortunæ, quando pu- je.
ebent: tatur elle di eſt Alins Conditi plew.
tur eſſe dives, qui eſt pauper. Alius Conditio
vel ien nis, quando putatur efſe liber, qui eſt ſervus.

torekn Alius qualitatis, quando putatur eſſe bonus, qui
ir elſaii eſt malus. Error dicitur verſari circa qualitatem
o ene perſonæ intrinſecam, v. g. circa nobilitatem, Vir-
atur toe ginitatem: vel extrinſecam, v. g. divitias. Si
klim una pars ſe talem ſingat, qualis non eſt, ut aliam
eretenet ad Matrimonium inducat, errori conjungitur fraus,
Gnn Delir & dolus. Rurſus Error alius eſt Antecedens, qui
liticene dat cauſam contractui, & fine quo non contra-
Am heretur, ita, ut actus fiat involuntarius: alius eſt
it eum Concomitans, qui non dat cauſam contractui, nec
ende d facit involuntarium, ſed tantum non volunta-
s, ee rium. .

Tertt e⸗
. irims F. 1210.
D Error perſonæ circa ejus ſubſtantiam jure Error eſt
ln naturæ irritum reddit Matrimonium, quia imvedi-
tollit conſenſum; nam ſi error perſonæ ſit neutuen
nes , antecedens, facit contractum Matrimonii in-: eni:

nlne voluntarium circa ſubſtantiale ejus objeétum,
E fcilicet perſonam a contrahente determina-
tam: ſi ſit concomitans, facit ſaltem nega-
e tive involuntarium, quia incognitum non
poteſt eſſe actu volitum: Ergo uterque tollit
conſenſum abſolute ad contractum neceſſa-
rium.

2. Er-

780⁰ Caput XX.

2. Error vero circa qualitatem perſonæ
v. g. nobilitatem, divitias, virtutem, Vir-
ginitatem, bonam, vel malam indolem &c.
licet proveniat ex dolo alterius contrahen-

tis, & det anſam contractui, Matrimonium

non irritat; quia manet conſenſus abfolutus
in perſonam, quæ eſt objectum directum &
ſubſtantiale contractus: Ergo ſicut defectus
accidentium nen tollit fubſtantiam rei, ita
nec tollit conſenſum in rem. Deingde hic er-
ror ſolum tollit confenſum circa rem ignora-
tam, ſcilicet qualitates, non vero circa rem
cognitam, fſcilicet perſonam: Ergo conſen-
ſum circa ſubſtantiam non tollit. Certe ſi
error circa qualitates irritaret Matrimonium,
vix ullum fubfiſteret, quetidiana enim ſunt
conjugum lamenta: ſi te noviſſem eſſe talem,
nunquam te accepiſſem.

Neſolvun- Coroli. Praft. Si contrahens actualem voluntatem

tur caſus.

Conditio
eſt impe-
dimentum
dirimens.

habeat, & expreſſam conditionem apponat, non
accipiendi hanc mulierem in uxorem, niſi nobi-
lis ſit, Virgo, vel dives, ita ut error qualitatis
redundet in perſonam, non eſt validum Matrimo-
nium ex defectu conſenſus.

G. 121I.
Secundum impedimentum dirimens eſt
Conditio ſeu ſtatus ſervitutis, qua quis ita eſt
ſub dominio alterius, ut eum pro libitu ven-
dere &. poſſit. Error igitur conditionis ſer-
vilis irritat Matrimonium. c. Propoſuit. De

conjug. ſerv. ubi Alexander III. ait, ſepa-

randum eſſe Matrimonium, quando liber igno-

ranter contraxit cum ancilla, niſi palte hoc
tiene

Gr Mam c
mmnit: Quoe
lguatur.
eo, & an
mmium cont

1. Hoe tai
Mo urs F.
näitionis we
IIr Geterwin
1, gtod con
no)

l ad. I
Kionis intelli
Amamcipinn
Unhut cumm ſ⸗
tutrahit, e, 4
ber ooncit
En Contrahit
Einnj ſerv.
Fnio & a
lin tls non

Uutim in
Uliun et ,
me zpprob
Uninum
UIno ſatdit
Cun 400,
Mnu 4.
4
lateran
inn del
Alnn anf
Uhinoniun

De Matrimonio. 781

gten et Nient illam cognoverit. Et c. 3. Urbanus III.

Vittueer,
mn indden!
ins cxunck
Marnwer
enfus mMir
Im dletmn
ſeut d
Antiam 1e
Deinceke
tea lenigr
velo lut
u
lt. C
t Mitmman

Gum ein;
Pen elen

ilen rn
en ou
oen, 1
t ertor

Falinn

ſtatuit: Quodſi alicubi ex conſuetudine par-
tus ſequatur conditionem patris, natus ex
libero, & ancilla liber ſit, & ut liber Matri-
monium contrahat.

2. Hoc tamen impedimentum eſt ſolum-
modo juris Eccleſiaſtici, nam ſtante errore
conditionis manet ſubſtantialis conſenſus in
hanc determinatam perſonam: Ergo nihil
eſt, quod contractum jure naturæ dirimat.

(F. 1210.)

Coroll. Praft. Imo. Per ſervum in impedimento Con- Reſolvun-
ditionis intelligitur ſervus in ſendu Juris Romani, tuy caſus.
ſeu mancipium. Quodſi ſervus Matrimonium con-
trahat cum ſerva etiam invito Domino, valide
contrahit. c. dignum eſt. De conjug. ſerv. Item
ſi liber conditionem ſervilem illius partis, cum
qua contrahit, ſciat, Matrimonium valet. c. fin.
de conj. ſerv. 2do. Matrimonium cum ſervo ori-
ginario & adſcriptitio Leibeigenen validum eſt;
quia talis non eſt ſervus proprie dictus.

F. 1212.

Tertium impedimentum dirimens Matri- Vona ſo-
monium eſt Votum ſolemne caſtitatis in Re- lenne in
ligione approbata emifſum, quod dirimit Ma- Keligione
trimonium poſt ipſum votum celebratum. * un⸗,
Ita rmo ſtatuit Concilium Toletanum I. circa iun⸗
annum 400. can. 16. Triburienſe; a. 8915.
Romanum a. 743. C. 5. Toletanum IV. a. 570.

c. 5§. Lateranenie II. a. 1139. cap. 7. Et Tri-

dentinum Sefſ. 24. can. 9. Ji quir dixerit...

Regularts caſtitatem ſolemniter profeſſos poſſe
MWatrimonium contrahere, contrabctumgue al⸗
um

obje Rio-
nes.

782 Caput XX.

dum eſſe, non obſtante lege Eccleſiaſtica vel vo-
t0 . . . anathema ſit. 2do. Siricius P. ep. I.
c. 6. Monachos & Sanctimoniales, ſi Matri-
monia contrahere præſumpſerint, excommu-
nicari, & in ergaſtulis usque ad finem vitæ
includi jubet. S. Gregorius W. I. 1I. ep. 40.
ad Anthem. ſcribit, Monachos, qui uxores
duxerint, ſeparandos eſſe a conjugibus. 3tio.
Per vota ſolemnia ſtatus vitæ in perfectiorem
mutatur: fiunt illa prævia matura delibera-
tione, & ſine populi ſcandalo non mutantur:
Ergo juſte Matrimonium dirimunt.

Solvuntur Schol. I. Lutherus 1. de captiv. Babyl. admiſit, vo-

tum continentiæ eſſe legitimum impedimentum
Matrimonii; ſed in aliis libris poſtea fſcriptis ſem-
per negavit, votum etiam ſolemne caſtitatis eſſe
impedimentum dirimens Matrimonium, & defacto
duéta uxore ſanéctimoniali hanc ſuam ſententiam
pracéctice probavit. I. Quia S. Malchus monachus
teſte S. Hieronymo uxorem duxit, & cum ea
usque ad finem vitæ permanfit. Keſp. Nullum
fuit inter S. Malchum & illam fœminam Matrimo-
nium, quam coactus finxit ſe ducere uxorem,
nam ejus vir adhuc vivebat: ſed fuit ſolum Sancta
& Spiritualis Societas ſub nomine nuptiarum.
II. S. Auguſtinus l de bon. viduit: c 10. impro-
bat eorum ſententiam, qui nuptias virginum poſt
votum adulteria dicunt. Et S. Leo ep. 2. ad
Ruſt. cenſet. monachum poſt Profeſſionem nu-
bentem caſtigandum quidem eſſe, ſed non memi-
nit Matrimonii dirimendi. Et S. Bernardus ep-.
76. cenſuit, non videri ſibi tutum, uxorem illam,
quam duxerat monachus, non conſentientem di-
mittere, niſi prius Epiſcopalis Auctoritas accefſe-
rit. Keſp. Hæc teſtimonia ſolum probant, olim
nec ſemper nec ubique irritum fuiſſe Matrimo-
nium poſt emiſſum ſolemne votum caſtitatis. Id
quod mox magis apparebit.
Schol.

. 2. n⸗
in Religione
AAlens Ma
Tomiſtæ
lemne Ciri
ſalieo: 1 4
re Locleiirtt
6. Eino cun
litiman matt
menkum pro
Datoræ non
ute Lerlefiif
Vinonia run
ſe ggicen i
lApguſi⸗
ſhentiam ee
Uncto propot
ee Coringia.
mmorun bo
Uontehenco
ket t. 2. .
rimonium
Il Tigenti
tonſtitute
dos non doß
Unn ifing
E vultin ii⸗
r Uattine
iktnckio eſt
Eeneicorn
Votum in
ſbenne ſ
ln linei
lfuntes eſ
ſone, ii h
ne, ri inr
I. die Pe 4
Fünentun

Eeielti
e

igoh ſ
1 trimcrinn

De Matrimonio 783

niun Sshol. 2. Quæritur lan votum fſolemne caſtitatis An votun
ficiusd. H in Religione approbata jure naturæ dirimat ſub- jure natz-
iales, II ſequens Matrimonium. Affirmant communius ræ diri-
int, ean Thomiſtæ Verum nobis videtur, quod votum mat MWa-=
ad an ſolemne dirimat Matrimonium jure tantum Eccle- trimo-
Baſtico: I. quia ſolemnitas voti habetur tantum nium.
M. ln gz jure Eccleſiaſtico, uti patet ex c. un. de vot. in
1os, (Am 6. Ergo cum votum fimplex jure naturæ non
ONiugtu, dirimat matrimonium, imo ſit tantum impedi-
in felict mentum prohibens, etiam votum ſolenne jure
naturæ non dirimit Matrimonium, ſed tantum
dtun h zure Ecclefiaſtico. 2. Varia antiqua Concilia Ma-
nonmm rrimonia cum voto ſolemni contraéta pœniten-
imunt tiæ quidem ſubjiciunt, ſed irrita non declarant;
ebel aie E S. Auguſtinus l. de bon. viduit: c. 10. rejicit

n innelrt ſententiam eorum, qui afſerebant, lapſarum a
polaſin⸗ ſancto propoſit fœminarum, i nupfſerint, non
nhe alinil effe conjugia. 3. Habemus varias diſpenſationes
rind ſummorum bPontificum; qui in voto ſolemni pro
, ſuam lan contrahendo matrimonio diſpenſarunt, uti videre
— licet (t. 2. §. 840. Schol.) Ergo votum ſolemne
nit, 1 Matrimonium dirimit ſolo jure Eccleſiaſtico. Di-
icl cis I. Tridentinum ait, Clericos in Sacris Ordini-
H bus conſtitutos, vel Regulares ſolemniter pro-
Enu feſſos non poſſe valide Matrimonium contrahere:
n Ergo diſtinguit inter Clericos, & Regulares,

elae & vult in illis jure Eccleſiaſtico, in his jure na-
onie ture Matrimonium dirimi. e. Hæc afſerta
itie diſtinctio eſt omnino arbitraria; nam Tridentinum
fns ſi ideo Clericorum & Regularium meminit, ut oſten-

5 le dat, votum in utrisque ſolemne efſe. II. Votum
Noleite⸗ ſolemne diſſolvit Matrimonium ratum jure Divi-
e/ inn no: Ergo etiam Matrimonium ſubſequens. Kce/p.
Ben Diſparitas eſt, quia prius conſtat nobis ex Tradi-
m ne⸗ tione, uti ſuo loco dicetur, non vero poſterins,
Coleriee III. Sic Papa poſſet hanc conſtitutionem, & im-
octiun, pedimentum Voti tollere, adeoque monachus tunc D
n ce ſine diſpenſatione valide nuberet. Re/p. Profeſſio
i Religioſa ſolum impedit ex natura ſua, ut licite
In A Matrimonium contrahi non poſſit, non autem
jure

D

784 Caput XX.

jure naturæ dirimit; nam votum ſolemne & Ma-
trimonium quoad vinculum ſtant in eo, qui cum
licentia uxoris poſt conſummatum matrimonium
ſolemniter profitetur. IV. Per votum ſolemne

: aliquis ſe totum Deo tradit: Ergo juri naturæ re-

pugnat, ſi per Matrimonium alteri ſe tradat.
Keſp. Profefſus ita ſe tradit Deo, ut ſaltem ex
natura rei poſſit contrahere Matrimonium; nam
ille, qui votum fimplex caſtitatis emiſit, etiam
ſe tradidit Deo ad caſte vivendum, & tamen va-
lide etſi illicite Matrimonium contrahit.

Keſolvun- Coroll. Pral. Religioſus Matrimonium contra-

tur caſus.

Cognatio
carnalis
quid.

Linea
conſan-
guinitatis
& gradus
guid.

hens ipſo facto Excommunicationem incurrit,
& fit irregularis. Clem. un. de Conſang. & Af-

fin. Eandem poenam incurrit contrahens cum
moniali.

G. 1213.
Quartum impedimentum dirimens Matri-
monium eſt cognatio, quæ triplex eſt: Car-
nalis, Spiritualis, & Legalis. Cognatio car-
nalis ſeu confanguinitas eſt vinculum perſona-
rum ab eodem ſtipite deſcendentium: ſeu eſt
propinquitas Sanguinis inter perſonas, quæ

ab eodem ſtipite ſeu progenitore immediate
vel mediate deſcendunt.

Schol. r. Theologi & Canoniſtæ diſtinguunt con-
ſanguinitatem per lineas: & Gradus. Linea eſt
ordinata collectio perſonarum ab eodem ſtipite
deſcendentium diverſos continens gradus: ſtipes
vVero eſt perſona illa, a qua cæteræ originem
trahunt. Gradus eſt menſura diſtantiæ conſan-
guineorum inter ſe, & a communi ſtipite. Linea
alia eſt reta, quæ eſt in medio poſita, & conti-
net illas perſonas, quarum una ab altera origi-
nem ducit: dicitur recta, quia continet gradus
directos, per quos ad progenitores aſcenditur,
ad progenitos deſcenditur ad neutrum latus

defle-

etkende
uncdentin
nſa ſen
eſorus
lte dele
geretgtiope
Ce. litei
ertonk eo
Unerd gtat

Mne lia

li ſihite
(hs

i hes
lor ſolt gr
t ſant gr⸗
Rt teſeti⸗
e.
ni efſona
telte ilins 3
A jnre (
( g,
t iulen
ſors eo
ndd Eet

N, Contin
flne ul
thec Reg
limnss, ſi
uhltl
etihilin

ren l

De WMatrimonio. 785
nne & Hr deflectendo; & hoc modo linea recta alia eſt

0, gui eun aſcendentium, alia drſcendentinm. Linea frans-
atrimoniumn verſaâ ſeu collateralis ad latus defleétit, & illas
im ſclemne perſonas continet: quæ omnes quidem ab uno
i naturete- ſtipite deſcendunt, ita tamen ut neutra earum per
e tdn, generationem deſcendat ab altera, uti frater, ſorof
lt ſaltem er c. Linea transverſa alia eſt æaal, qnande
orinm;, um perfonæ conſanguinezæ a communi ſtipite æ quali
miüt, ein pumero graduum diſtant, V. g. frater & foror a
E tamen r patre: alia eſt inæqualis, quando perfonæ a com-
hit. muni ſtipite inæquali numero gradunm diſtant
4 v. g. Cajus ejusque neptis a fratre.
um cobttt⸗ S
em um, Schol. 2. Ad computandos gradus conſanguinita- Modus
ſang & A tis tres regulæ ſtatuuntur. Prima eſt pro linea gradus

ritens en recta jure tam Canonico, quam civili recepta. «ompz-
Tot ſunt gradus, quot penſonæ una dempta: vel tandi.
tot funt gradus, quot geherationes intercedunt.
. Sic ſi reſpgicias patrem & filium, generatio proxi-
Vens l ma una eſt: ſi perſonss, duæ funt: Ergo dempta
ell: 01. una perſona ſcülicet patre in linea reéta deſcen-
Pfetec⸗ dente fihus a patre diſtat uno gradu. Sectindaà Re-
49 gula jure Canonico pro linea transverſa æquali
um lan eſt. Quo gradts dtſtant perſonæ a comisuni Hlipi-
m. ett te, eollem diſtant inter Le. Sic reſpectu fratris-,
Dnas, & fororis communis ſtipes eſt pater, a quo uno
immmedier gradu diſtat frater, & foror: Ergo uno gradu
diſtant inter ſe. Tertia Regula reſpectu Hneze
transverſeæ inæ qualis jure Canonico eſt: Quo gra-

gnunt en du remotior perſond diſtat aà communi ſtipite, eo-
.inn el dem diſtant penſond inter ſer Hinc ſi unus diſtet
oden fi a communi ſtipite duobus gradibus & alter tri-
ade: s bus, contingunt ſe in tertio gradu. Pro jure ci-
1z Cigien vili fine ulla diſtinctione inter lineas ſtatuitur uni-
tie olin. ca hæc Regula: Tof unmt gradus, Alsot Namt gené-
it iui vationes. Vel: Tot unt graduz, quot perſonæ und
, C Adampta. l. 10. J. 9. fl. de gradibus. Adeoque de
ten i zure civili non datur gradus primus in linea trans-
inet gun verſa, ſed frater & ſoror jam diſtant duobus gra=
lvencſn 4 dibus.

uum Kuram Inſtit. Tkeol, Tom. IIl. D d

„78 Caput XX.

dibus. Pro clariori explicatione ſerviet ſequens
arbor conſanguinitatis, in qua numerus Romanus
denotat gradus juxta jus Canonicum, quod in
Matrimonio obſervandum eſt; alter numerus de-
notat gradus ſecundum jus civile, quod in rebus
hæreditatis obſervatur. Hunc modum comph-
tandi gradus conſanguinitatis ex jure Canonico

carpunt Brentius in confeff. Wittenberg. & Beza

I. de repud. & divort. voluntque, modum juris
civilis eſſe ſervandum. Verum licet modus com-
putandi civilis bonus fit, melior eſt tamen Cano-
nicus quoad Matrimonium, quia fſic in linea trans-
verſa etiam primus gradus aſſignari poteſt, unde
etiam ipfi Lutherani rationem fupputandi Cano-
nicam obſervant.

zante zi H. 1214.
Conſan- Conſanguinitas in linea recta dirimit Ma⸗=
guinitas trimonium in infinitum ſaltem juxta probabi-
“ liorem, ſive illa orta ſit ex copula licita ſeu
utrimofornicarin. Nam rmo l. nuptiv. fl. de rit.
nium in . Uai. Ui.
linea reſta nupt. dicitur: Muptiñ conſiſtere non voſſunt in-
in infmi- ter zat verſonar, guc in numero parentum, li-
tum. brrorumve ſunt, ſive proximi, ſive ulteriorit
gradus ſint usque ad inſinitum: Ergo cum Sa-
cri Canones in hac materia non ſtatuant con-
trarium, cenſentur ſequi jus civile. c. 1. De
nov. oper. nuntiat. 2do. Tridentinum quoad
conſanguinitatem ortam ex copula illicita ni-
hil immutavit, licet impedimentum affinita-
tis ex copula illicita ortum ad ſecundum gra-
dum reſtrinxerit: Ergo cum jus non diſtin-
guat, nec nos diſtinguere debemus: præſer-
tim quia per generationem fornicariam æque
communicatur idem Sanguis, ſicuti per con-
jugalem.
2. Con-

¹ (poe
1Gdniplt )
lum inel
unenel.
Unes Niena
sCconlan
fnlg, eil
1e uſiuc
t. r
Ulen domo
int optin
eInt, tom
Dcontraha

Ilantalis

1 Uhntimon
Reoliuntn
Uer exttanee
1 Cnan ſi an
Un ipnjüge
Uunn excre

1,1. liche
Wve 40 ſee
tmimmoninn
in dd hei
kit
lfle ad ſe
lnn welid
n; & 1
luins Alios
Ingenda
en tribn
ireodiunl
Peonlan
l Nerd
git, I

De Matrimonio 787

i ſehtei 2. Conſanguinitas vero in linea transver- In trans-
dorz ſa dirimit Matrimonium usque ad quartum verſa us-
ne gradum inclufive. Ita ſtatuit Concilium La- due ad

lhm teranenſe IV. can. so. Cujus decreti hæe ra- Jea dtun

ium amf tiones aſſignari pofunt. Imo. Quia parenti- incluſßive.
e Cmid bus & conſanguineis debetur ſpecialis reve-
beg Cln rentia, cui repugnat actus conjugalis, qui
nn ſine turpitudine & irreverentia exerceri ne-
umer. Juit. 200. Quia conſanguinei plerumque in
nlnam eadem domo habitant, vel ſaltem conve-
ioc,m niunt, optime Matrimonia inter eos prohi-
puemdee pentur, tum ne nimis præpropere matrimo-
nia contrahant; tum ut inceſtus evitentur,
& ſcandalis anſa præſcindatur. 3tio. Quia
per Matrimonia homines vinculo neceſſitudi-
dim nis colligantur, quod magis extenditur, ſi
ta gee inter extraneos folum nuptiæ permittantur.
la hena Ato. Quia ſi amori naturali conſanguineorum,
„ Eeu amor conjugalis ſuperveniret, amor carnalis
ereiur nimium excreſceret.

rm? Ichol. I. Lutherus in l. de captiv. Babyl. nonniſi Solvuntur

e Mn usque ad ſecundum gradum in linea transverſa objeſtio-
tuo und Matrimonium dirimi contendit, & reliquos gra- nes.
Sutatar dus ab Eccleſia additos omnino rejicit. I. Quia
e 1,1. Levit. 18. Deus non prohibuit Matrimonia niſi
ne. n usque ad ſeeundum gradum in linea inæquali:
timm i. Ergo prohibitio male ad ulteriores gradus exten-
hiet ditur; & maxime quia Chriſtus Ipſe ultra hos
tun ir gradus alios non ſtatuit. Keſp. Populo Judaico
Conconge. rcſtringenda fuit lex Matrimonii, ut opes in
pon ⸗ eadem tribu conſervarentur, & quia pronus erat
na “ ad repudiandas uxores, cui malo per amorem er-
ns de ga conſanguineos medela afferri poterat. Chri-
iine ſtus vero determinationem graduum Eccleſiæ re-
guitrer liquit. II. Concilium Epaonenſe c. 30. Turonenſe

II. c. 1I. &c. ad ſecundum gradum ſolummodo
04 D d d 2 impe-

788 Caput XX.

impedimentum conſanguinitatis extendunt. Keſp.
In hac re diſciplina antiqua varia fuit, ſed hac non
obſtante Ecclefia eam legem in re mutabili ferre
potuit. III. Ratio Concilii Lateranenſis exten-
dentis hoc impedimentum ad quartum gradum,
ſcilicet quia homo ex quatuor humoribus & ele-
mentis conſtat, eſt ridieula. Keſp. Eſt tantum

ratio congruentiæ; verior eſt, quia homines raro

quartum gradum vivendo attingunt, & in eo vis
Sanguinis a ſtipite tracti videtur deficere, ex eo,

quod homo ex quatuor elementis conſtet, ubi

primo ignea, mox aerea, deinde aquea, denique
vis terrea perit.

Guinam Schol. 2. Quæritur, in quibus gradibus jure natu-
gradus
jure natu-
r& prohi-
bentar.

ræ conſanguinitas dirimat Matrimonium. IIIi,
qui Henrico Angliæ Regi ſuaſerunt, non potuiſſe
Papam diſpenſare, ut acciperet uxorem frætris ſui
defuncti, voluerunt, omnes gradus Lev. 18.
aſſignatos jure naturæ dirimere Matrimonium.-
Item Scotus, Cajetanus &c. docent, Matrimonia
conſanguineorum in primo gradu lineæ transverſæ
jure naturæ non eſſe irrita. Dicendum eſt x.
Non omnes gradus Lev. I18. aſſignati jure naturæ

dirimunt Matrimonium: tum quia Lev. 20. Ma-

trimonium in primo gradu conſanguinitatis &
affinitatis in linea recta, & in gradu conſanguini-
tatis primo etiam in linea transverſa morte pu⸗
nitur v. II. I12. 14. In ſecundo vero gradu
conſanguinitatis in linea transverſa, & in primo
& ſecundo gradu affinitatis lineæ transverſæ poe-
na leviori caſtigatur: v. 19. 20. Ergo non om-
nes æqualiter jure naturæ prohibentur. Deinde
Jacob duas ſorores Liam & Rachel in primo gra-

du affinitatis in linea transverſa duxit. Moyſes

natus eſt ex conjugio nepotis cum amita 777
ſcilicet ochabed, quæ patruelis ſeu patrua Exod.
6. v. 20. Amram dicitur, quod nomen Hebrai-
cum clare indicat; quod ſane hi homines non fe-
cifſent, ſi gradus illi jure naturæ prohibiti enr.
ur⸗

is Lex.
n zmita,
EVlInenli cun
hibeknr co
Un tamen enn
Trnobiene
bertnr i
Ptipitur, ut
nlketer en
nleitico, n

Ie non Pr

Epanns inte
Menenm,
lüatis inen
In, & in
Inre irritnn
ndrs pronite
ſos rohant
un gii
n Mhtimon
Uln reveren

unt. NMi,.
ſed hae nen
labili ſent
enls exter⸗
um gndum,
tibus & ee⸗
EKt urtun
nonmines nnd
& in enſ
cete, et
conſtet, ui
gnen, lerige

dns re ⸗
Onin. I
, Mon onik
geln ſullil
dn ley 1
Mitimonn
dt, Mwimndl
er hunſtf
ti juremn
Lev. „
rgtiitsl
coNkingee.
li nortſ⸗
0 ven n
,Eih⸗
nngelt ⸗
en ⸗
entut 1 .
Nin fnk
lusi⸗ ,
n imd
m i
vorerke⸗

en

De MWatrimonio. 789

Rurſus Lev. 19. prohibetur Matrimonium nepotis
cum amita, & Matertera, non vero patrui vel

avunculi cum nepte ex fratre vel ſorore. Item
prohibetur conjugium cum uxore fratris defuncti,

non tamen cum ſorore uxoris, cum tamen idem
ſit utrobique gradus: Ergo jure naturæ non pro-
hibentur illi gradus. Denique Deut. 25. V. 5.

præcipitur, ut, ſi quis absque liberis moriatur,
ducat freter ejus uxorem illius. Ergo hic gradus

in Levitico, ubi ab hoc caſu præſcinditur, jure

naturæ non prohihetur: ſane quod nomine fratris
germanus intelligatur, ex hiſtoria Ruth apparet.
2. Dicendum, In primo & ſecundo gradu conſan-
guinitatis lineæ rectæ aſcendentium & deſcenden-

tium, & in primo gradu lineæ transwerſæ jure

naturæ irritum eſt Matrimonium: reliqui vero
gradus prohibentur tantum jure Eccleſiaſtico; id
quod probant rationes tum in hoc paragrapho al-
latæ; tum quia barbaræ etiam gentes in illis gra-
dibus Matrimonia ſemper exhorruerunt, cum fint
contra reverentiam parentibus & fratribus debi-
tam, & Eccleſia nunquam in illis gradibus di-
ſpenſavit. Dicis I. Omnes gradus Lev. I18. pro-

hibiti dieuntur abominationes v. 29. & prohibentur

cum aliis vitiis jure naturæ prohibitls, uti cum
Idololatria v. 2zr. cum Sodomia v. 22. G&c. Ergo
& ipfi jure naturæ prohibentur. Keſp. Dicuntur
abominationes, quia jure poſitivo prohibentur,
& a gentibus extra Matrimonium in iis peccatur.
Quomedo etiam cum aliis peccatis jure naturæ
prohibitis conjunguntur. II. S. Paulus I. Cor. I.
dicit, Matrimonium cum noverca nec audiri inter
gentes: Et Matth. 14. v. 4. S. Joannes dixit
Herodi, non licet tibi habere uxorem fratris tut.
Reſp. S. Paulus loquitur de Matrimonio cum no-
Verca vivente adhuc patre: 2. Cor. 7. Et S. Jo-

annes de uxore fratris viventis. III. Filii Adami

Matrimonium eum ſororibus contraxerunt. Abra-
ham duxit ſororem ſuam. Gen. 20. dixit enim,
efſe filium patris ſui & non matris. Thamar fra-
D d d 3 trem

790 4 Caput XX.

trem ſuum Ammon virum petiit 2. Reg. 13. Et
Adonias novercam ſuam Abiſag. 3. Reg 2. Ke/p.
Filii Adami cum ſororibus contrahentes urgente
neceſſitate, & Deo diſpenſante hoc fecerunt. Sara
fuit ſoror Abrahæ, id eſt, confanguinea & neptis
ex patre, ſeu filia fratris ſni Aran; hanc vocat
filiam patris ſui, ſcilicet patris Abrahæ, qui erat
avus Saræ; Mater vero Abrahæ non erat mater
Abrahæ, nec avia Sarzæ, quia Aran pater Saræ
non erat frater Abrahæ uterinus, ſed tantum ex
patre: & quia Abraham erat minor natu, quam
Aran & Nachor, quibus ob dignitatem ſuam fo-
lum præponitur, ideo jam 37. annorum eſie po-

tuit, quando Saram genuit. Thamar ferio locuta.

non fuit, ſed in perplexitate & anguſtiis poſita
fratrem ſuum maritum expetiit. Adonias rem il-
licitam poſtulavit. IV. Martinus V. teſte S. An-
tonino diſpenſavit in Matrimonio fratris cum ſo-
rore: & Concilium Agathenſe. c. 61. & Epao-
nenſe ait: ſi quis germanam uxorem ascceperit:
Ergo primus gradus in linea transverfa conſangui-
nitatis jure naturæ non prohibetur. Reſv. MWar-
tinus tantum in primo gradu affinitatis diſpenſavit
ex copula fornicaria. Concilia citata corrigenda
funt juxta leétionem Concilii Turonenſfis II. c. 2.
ſcilicet: ſi quis germanam uxoris ſuæ acceperit.

H. 1215.

Cognatio Cognatio altera eſt ſpiritualir, quæ eſt
ſpiritua- propinquitas perſonarum ex collatione &
lis. ſuſceptione Sacramentorum Baptismi, &
Confirmationis proveniens.

Guotur- Schol. Jure antiquo ſpecies cognationis ſpiritualis
plew. erant: I. FPaternitas inter baptizantem vel con-
firmantem, & Patrinos ex una, & baptizatum vel
confirmatum ex altera parte. 2. Compaternitas
inter baptizantem, vel confirmantem, Patrinos
ex una, & parentes baptizati vel confirmati ex
altera

Fen hatte
tr. 3.

in bapti

Uurtitus.
Elebat, in
Ina, & int
tonſtwantis
r. de
Iiucor

ſenatio
in contra
Elaptizan
Uumm, vel
ſe ſel
ut, vel
utrinan
n g. In
Ment⸗
ickrnünunn
Upecimenel
30. 4. 1
ll: ke

ltetenC
ſidetor

Uen Sen
eeltins, 5
re conſn
Ce.
unt oliun
n Wrumn
N.

nen Eeis
hanc vo-
e, (Ner
n etat n
n peter e
ſed tantan
r Natu, Cin
tem ftun ?
orunn eleſ⸗
ar ſetio en
tnguſis
Adoniss en!
V. tele 8l⸗
frattis ann ⸗
tem Aten
erla
t. N.
tetis Cleent
tatn conkfl
nenſss li
næ aleeſi-

h, e
colitoe
egini 1

WH
fonis hin⸗
amntn in
baptian
lanln 4

De Matrimonio. 791

altera parte, quæ vocabatur compaternitas di-
zecta. 3. Indirecta vero ſe extendebat ad uxo-
rem baptizantis vel confirmantis, & patrinos c.
MWartinus. De cogn. Spirit. Confraternitas inter-

teadebat, inter baptizatum vel confirmatum ex

una, & inter naturales proles baptizantis vel
tonfirmantis ex altera parte. c. I. & 2. de cogn.
Sbir. Sed jure novo Tridentini ſola manet pater-
nitas & compaternitas directa.

R. 1216.

Cognatio ſpiritualis dirimit Matrimo- Cognatio
nium contrahendum jure Eccleſiaſtico I. in- ſpiritualis

ter baptizantem, vel confirmantem, & bap-
tizatum, vel confirmatum. 2. Inter bapti-
zantem, vel confirmantem, & parentes bap-
tizati, vel confirmati. 3. Inter patrinum
vel matrinam, & baptizatum vel confirma-

dirimit

Matrimo=⸗

nium.

tum. 4. Inter patrinum, vel matrinam, &

inter parentes baptizati vel confirmati. Ita
Tridentinum Seffſ. 24. c. 2. de ref. Hujus
impedimenti jam meminerunt veteres citati
cauf. 30. q. I. Idem ſtatuit Juſtinianus t. 4.
C. I. 2. leg. 20. Tribus primis Sæculis ob
paucitatem Chriſtianorum hoc impedimentum
non videtur in ufu fuiſſe, interim jam ante
finem Seculi Ati obtinuit, cum Julius, In-
nocentius, & Cœleſtinus P. P. Szæeculo 4to de
hac re confulti fuerint, uti patet cit. cauſ. 30.
q. I. & c. Pervenit. in quo loco: mulieres re-
cipiant alium virum: legendum eſt: recipiant
illum virum, a quo quoad thorum ſeparatæ
exrant.

D dd 4 Coroll.

Reſolyun- Coroll. Praltl, mo. Cognatio ſpiritualis Matrimo.

tuy aſus.

Cognatio
legalis.

Guotis⸗
Pplexe.

792 Capu! XX.

nium jam contractum non dirimit, quod proinde
Pater baptizans vel levans propriam prolem non
contrahit, nec jure petendi aut reddendi debitum
juxta b. Pichler privatur, quia nullo jure claro-
hoc ſtatuitur. 2do. Ut baptizans contrahat cog-
nationem ſpiritualem, debet Baptismus eſſe vali-
dus, non tamen requiritur, ut ſit ſolemnis; hinc
ſponſus in necefſſitate baptizans prolem fuæ fſpen-
ſæ hoc impedimentum contrahit, & difſolvuntur
ponſalia. 3tio. Patrinus afſiſtens quando tantum
ſfupplentur coœremoniæ Baptismi, & procurator
loco alterius infantem levans non contrahunt

cognationem ſpiritualem, bene vero ejus princi-

palis. Ato. Patrinus ad hoc officium defignatus
eſfe debet, alioquin non contrahit hanc cogna-
tionem: debet etiam Phyſiee tangere infantem,

& habere intentionem exercendi munus patrini.

Si plures præter unum & unam contra Tridenti-

num fuerint deſignati, & omnes ſimul tangant,

omnes hanc cognationem contrahunt: ſi ſucceſ-
ſive tangant, ſolus primus vel duo primi unus
& una eam contrahunt. Ita S. Congregationem
declarafſe teſtatur Gallemart.

G. 1217.
Tertia Cognatio eſt legalie, ſeu propin-

quitas orta ex adoptione, feu affumptione
in filium.

Schol. Adoptio alia eſt perfecta ſeu arrogatio,

quando perſona extranea fui juris ex principis
reſcripto ſta tranfit in poteſtatem & familiam

adoptantis, ut perinde ac filius legitimus natu-

ralis fiat ejus hæres necefiarius tam ab inteſtato,
quam ex teſtamento. Adoptio imperfefta eſt,
quando perſona extranea conſtituta ſub ſai pa-
tris naturalis ſeu avi poteſtate ſolius Magiſtratus
auétoritate in flium ſeu nepotem aflumituxr,
quin

Alltanſe
Nins
Fento, lie
le opt.
Muternitnen
Ttatun, &
Mnpt. Hat
Eflos mtr
tlen, ger
alonttti,
1 1, eod⸗

Cognatio
It Mtrime
Mühulkem
Uitgkati 2.
pkttum,
lu Aoptn
Mohtar i
Ui nioe

(lam 91.
unn gtopt

Rio inpe⸗
ſendertin
ttin lo
l nuyt.
Uerrenien
nrsverli
goti
ihntionen
Cr
ier Inh

De MWäatrimonio. 793

Mairime quin tranſeas in familiam, & poteſtatem adoptan-
gnod rode tis, cujus non ſit hæres neceſſarius ex teſta-
ndentan mento, licet ſuccedat ab inteſtato. S. 1. Inſtit.
enci imm de adopt. Cognatio legalis rurſus dividitur in
o edn Paternitatem, quæ eſt inter adoptantem & ado-
ontnttd ptatum, & ab eo deſcendentes. I. 55. ff. de rit.
mus ehe i nupt. Fraternitatem, quæ eſt inter adoptatum,
Pennis h S& filios naturales adoptantis l. 17. eod. Et afini-
ken ehe tatem, quæ eſt inter adoptantem, & uxorem
e Glolruun adoptati, & adoptatum & uxorem adoptantis.
ando tit l. 14. eod. .

& Precpan
n cobtant §. 1218.
0 eſs gein.
un lean Coognatio legalis jure Eccleſiaſtico diri- Cvgnatio

hr mit Matrimonium contrahendum, I. inter legalis di-
gele ninH adoptantem, & adoptatum, & poſteros imit Mar
e adoptati. 2. Inter uxorem adoptantis & enn⸗
mlrs adeptatum, & viciſſim inter uxorem adop.
ent: 4 tati, & adoptantem. 3. lInter filios vel
Lopiin filias adoptantis, & adoptatum. Ita ſtatui=
gegin tur 1. adoptivus ff. de rit. nupt. quæ lex ap-
probatur a jure Canonico c. un. de cogn. leg.
cujus ratio eſt, amor & reverentia ſpecialis,
quam adoptatus debet adoptanti.

ſen eir Coroll. Frafk. Imo. Sola adoptio perfecta ſeu arro- Reſolvun-
Aunnto gatio impedimentum cognationis legalis indu it. tus caſus.
2do. Inter perfonas, quæ ſunt in linea recta
aſcendentium, & deſcendentium nunquam ſoluta

n n etiam adoptione valet Matrimonium. 1. 17. fl. de
er e rit. napt, inter perfonas vero, quæ adoptione
n imin interveniente fibi a latere junguntur in linea
egünts h transverſa, impedimentum durat;, quamdiu du-
1 dils, rat adoptio, qua vel per mortem, vel per eman-
nmi cipationem ſoluta ceſſat impedimentum, & filius
a ſhilr. adoptivus poteſt ducere filiam naturalem adoptan-
s Mtud tis., Ita Benedictus XIV. I. 7. de Syn. c. 36.

K . D dd 5 J. 1219.

—T

Crimen.

Crimen
dirimit

nium.

tur caſus.

Matrimo-

794 Caput XX.

G. 1219.
Quintum impedimentum Matrimonii eſt

Crimen, ſeun inhabilitas ad contrabendum
Matrimonium orta vel ex adulterio, vel ex

conjugicidio, vel ex machinatione mortis fa-
cta conjugi cum propoſito alterius Matrimonii
contrahendi.

H. 1220.

Crimen adulterii, vel conjugicidii, vel
machinationis mortis factzæ conjugi cum
propofito alterius determinati matrimonii

dirimit matrimonium fuſequens jure Ec-
cleſiaſtico. Ita ſtatuitur in variis Conciliis

relatis cau. 31. q. I. & c. ſuper hoc. & c.
Pyopoſium. de eo qui duxit &c. Ratio eſt,
quia in matrimonio nil atrocius fingi poteſt,
quam ut conjux conjugi fidem non ſolum non
ſervet, ſed etiam vitz ejus inſidietur, cum
quo ſumma amicitia devinctus eſſe debuiſſet.

Keſolvun- Coroll. Pracs. rmo. Ex adulterio duobus modis

contrahitur impedimentum criminis. Primo ſi
adulteri durante legitimo Matrimonio licet non
confummato aliud Matrimonium de præſenti con-
trahere attentent. Secundo ſi adulteri promiſſio-
nem faciant inter ſe de contrahendo Matrimo-
nio: ad quod impedimentum requiritur, ut pro-
miſſio fiat vivente priori conjuge; ut adulterium
ſit completum copula perfeéta, & uterque ſciat,
alteram partem efle conjugatam: ut promiſſio ex-
terna ab altero ſit acceptata, licet non requiratur
repromiſſio: & ut promiſſio non fit ficta, etfſi P.
Engl putet, etiam fictam promiſſionem fſufficere
ob votum captandæ mortis conjugis. 2do. Ex
conjugicidio ſeu machinatione mortis impedimen-
tum criminis contrahitur, tum per adulterium
7 una

Unn cum
ne aduI
Crjugis
one &!
nonintn e
Hne olen
Hön indue
Derkectun
1ontrthend
tdfente ad
lkegve
ſi ce pre
Econv. I
etiam
n com
Glititar o

en nort

Meptom e

Witt, n

n lberin
Uett, vel
tefpinata
lelli, 001
lignann i
imhelinent
Ahne Po
tnhitur ad
Kontrehitun

Dortis.

depxtun
is jure
lun inten
itum 8
Mteund

De Matrimonio. 795

una cum conjugicidio: tum per conjugicidium
ſine adulterio, & per machinationem mortis

roni e conjugis effectu ſubſecuto ex mutua conſpira-
bbenkon tione & intentione, ut duo confſpirantes Matri-
0, Wet monium contrahent c. I. de eo qui duxit &c.
ottisk. Hinc ſolum conjugicidium hoc impedimentam
latrimnodd non inducit, ſed requiritur, ut vel adulterium
perfectum præcedat ex utraque parte eum animo
contrahendi Matrimoniam cum adultera: vel ut
abſente adulterio ſaltem accedat promifſio ex
utraque parte & intentio Matrimonii de futuro
ieidi, vel de præſenti faéta perſonæ determinatæ c. 1.
Gogi CuA de conv. Inf. deinde mors non tantum attentata,
mutinoni ſed etiam executioni data eſſe debet ſaltem ab
e . uno complice: & ſi adulterium non præceſſit „re-
5 4 quiritur conſenſus utriusque partis in machinatio-
15 CMnm nem mortis. c. I. de conv. Inf. Stio. Impedi-
or A1 mDentum eriminis non incurrit, qui conjugem
Ratiod. occidit, non ut cum altera contrahat, ſed tan-
Sugihor, tum liberius peccet, vel moleſto conjugio ſe li-
ſolunn beret, vel ſi ex animo cum aliqua perſona inde-
ietgr. G terminata non vero cum complice adulterii nu-
etut bendi, conjugem occidat: vel ſi pars conjugici-
Eeni⸗ dii ignara illud poftea tentum approbet. 4to. Hoc
godie H impesimentum non oritur, ſi promifio durante
bim sdhuc priori Matrimonio ſit diſſoluta: nec con-
o len it trahitur ab infidelibus, utpote lex Eceleſiaſtica:
ñ Certic contrahitur tamen ab ignorantibus, quia non eſt
d i pura poena, ſed inhabilitas ob votum captandæ
1 rn mortis.
tar, te
m uie⸗ J G. 1221.
Ptetcle i . . .
Mronkoe Sextum impedimentum eſt cultus diſpa- Cultus di-
i ritas jure Eccleſiaſtico dirimens Matrimo-paritas.
ieg, nium inter fidelem & inſidelem; id eſt, bap-
nen tizatum & non baptizatum, & viciffim v. g.
me Judeum & Chriſtianum.
el e

G. 1222.

X

Cultus di-
paritas
dirimit
MWatrimo-
nilems.

796 Caput XX.

G. 1222.
Cultus diſparitas dirimit Matrimonium

hominis baptizati cum non baptizato. Ita

colligitur ex c. cave. cau. 28. q. I. Extant
etiam leges Imperatorum Valentiniani, &
Valentis l. 3. cod. Theod. I. 14. quibus de-
clarantur connubia Chriſtianorum cum infi-
delibus irrita, & morte plectenda. Quzx le-
ges ſenſim ita obtinuerunt, ut ante Soeculum
I2 mum ejusmodi conjugia ubique haberen-
tur invalida, uti conſtat ex Magiſtro ſenten-
tiarum, qui 1. 4. d. 39. ſeribit, non valere
matrimonia Chriſtianorum cum infidelibus;
quod poſt ipſum una voce docuerunt omnes
Theologi & Canoniſtæ.

Quo jure. Schol. x. Matrimonia fidelium cum infidelibus non

An Ma- Schol. 2.

trimonia
cum infi-
delibus
olim fue-
rint licita.

ſunt irrita jure naturali, quia non omnino adver-
ſantur fini Matrimonii, cum ex eis proles naſci,
& catholice educari, quamvis difficilius quam ſi
ambo conjuges eſfſent fideles, poſſint: & certe
valida fuerunt Matrimonia Eſtheris cum Aſſuero .
S. Cæciliæ cum Waleriano, S. Monicæ eum viro
Ethnico, S. Clotildis cum Clodovæo. Et licet
Patres illorum temporum, uti Tertullianus, &
S. Cyprianus improbarent ejusmodi conjugia,
non tamen irrita eſſe dixerunt. Deinde æc a-
trimonia non fſunt irrita jure Divino pofitivo,
quia nec in veteri, nec in novo Teſtamento ul-
lum præceptum reperitur, quo illa irritentur:
Ergo ſolo jure Ecclefiaſtico ſunt irrita.

Eceleſia prioribus quinque ſæculis tolera-
vit Matrimonia legitima fidelium cum infidelibus.
Quod patet ab eemplis ſanéctorum (Schol. præc.)
allatis, & ex S. Hieronymo, qui I. I. contr. Jo-
vinian. conjugia infidelilum cum fidelibus frequen-
tiſſima fuifſe refert „ quem morem improbat
em

EnA
Ir tamen
ll inde
ſ ant v⸗
ltein in
wningin,
lonis ſpes
(riſienæ
ſier tokee
nenis, uti
nie,
Etnis a
unen &
Urironi
eferſion
Apokto
ſ, homit
5. cont.
Winian.
1(or. b.
Un Cia
Citlſibus
kines 0
tinm Car
d Nt 4
te Ahrrur
ſilieet od
ocati
nor, ge
ood vere
l ine l
l ViN
Auri
te ex
ſmino,
Erherunt
r miir
te wt,

fimontun
Nto. Iie
. n
Dian, A
Uibus d.
Cun int.
(r F.
SeNlun
Pibelet
10 ſenter⸗
lon Nelete
nfidelba
nt On

ielbns or
nnino ure⸗
proles ll,
lins quan!
t: & er
m Ahten
E elmn in
liants,
coſigl,
e el
9 Loltio,
Famen N.
iiennt:
4

culs ter
inteiti
chol e/
. con
s ice⸗
.
on

De Matrimonto. 797

dem S. Auguſtihus l. de fid. & oper. c. 19. teſta-

tur tamen: Quoniam revera in Novo Teſtamento
nihil inde pracevtum eſt, ideo aut licere creditum
eſt, aut velut dubium derelikum. Toleravit ergo
altem in nonnullis circumſtantiis Eccleſia hæe
conjugia, quando remoto omni periculo ſfubver-
ſionis ſpes erat promovendæ utilitatis publicæ rei
Chriſtianæ, vel converſionis partis infidelis: ſimi-
liter toleravit Matrimonia fidelium cum Catechu-
menis, nti patet in Conſtantino M. Valentiniano
juniore, & ex uſu, quo olim nonniſi proveétæ
ætatis ad Baptismum accedebant. Generaliter
tamen & præſeindendo a certis circumſtantiis
Matrimonia fidelium cum infidelibus ob periculum
perverſionis Eccleſia prohibuit, tum quia r. Cor.
7. Apoſtolus ait: Nubat tantum in Domino, id
eſt, homini Chriftiano, uti exponit Tertullianus

1. 5. cont. Marci. c. 7. S. Hieronymus 1. I. cont.

Jovinian. c. 3. & S. Thomas in hunc locum &
2. Cor. 6. Wolite jugum ducere cum infidelibus 5
tum quia Concilium Eliberitanum, c. 15. ſtatuit:

Boentilibus minime in Matrimonium dandz ſunt
Virgines Chriſtianxkx. Quod idem præcipit Con-

cilium Carthaginenſe III. c. 12. Chalcedonenſe

c. 14. Et Agathenſe c. 67. Et S. Ambroſius Il. 1.

de Abraham c. 9. rationes hujus præcepti affert,

ſcilicet ob periculum ſubverſionis, ob unitatem

Spiritus, quæ debet eſfſe inter conjuges; & ob

Dei vocationem, quia a Deo przæparatur viro

uxor, quod non poflfunt diſpares fide credere.
Quod vero Matrimonia fidelium cum infidelibus
ſint jure Divino illicita & prohibita, certo pro-
bari vix poteſt. Contrarium enim patet ex
S. Auguſtino paulo ante citato, & non colligitur
clare ex S. Paulo, quia illud: nubat tantum in

Domino, S. Chryſoſtomus ita exponit, ut cum
temperantia & amore ſuſcipiendæ prolis Matrimo-

nium contrahatur. Illud vero: Wolite jugim du-
cere cum infidelibus, ſolummodo conülium innue-

re poteſt, vel de nimia familiaritate Chriſtiano-

rum

— -

798 Cayut XX.

rum cum infidelibus intelligitur, per quam eorum
erreres promoventur, nam in Græco legitur:
srsobρννννις adjutores infidelium.

An Ma- Schol. 3. Catholici cum hæreticis Matrimonium va-
trimo- lide contrahunt; tale enim Matrimonium non eſt
ninm irritum jure naturali aut Divino, quia ad verita-
Catholici tem Sacramenti non requiritur in ſuſcipiente fides:
cum heære- nec etiam jure Canonico, quia nullus Canon illud
tica ſit va- irritans produci poteſt. Hlicita tamen ſunt Ma-
lidum. trimonia Catholicorum cum hæreticis „bæc enim
Prohibentur in Concilio Chaleedonenii c. 14. Non
oportet cum hominibus hoareticis miſcere connuhia.
Quod etiam ſtatuit Laodicenum can. 10. &c. cu-
jus ratio eſt periculum perverſionis, prava prolis
educatio, & rixarum frequentia. Heæec tamen
Matrimonia non ſunt jure naturæ nec Divino
prohibita, ſi periculum perverſionis abſit: unde
Romanus Pontifex per diſpenſationem illa licita
facere poteſt; imo poſt Gregorium XIII. Clemens
VIII. diſpenſavit cum duce Barrienſi, ut Cathari-
nam Henrici IV. Francorum Regis ſororem hæ-
. reticam duceret: Urbanus VIII. a. 1625. diſpen-
ſavit, ut Henrica Ludovici XIII. Galliæ Regis
fiia Anglorum Regi hæretico nuberet, & Bene-
diétus XIII. diſpenlavit cum fœmina Piſana, ut

heretico Anglo nuberet. Profanatio Sacramenti,

quæ in hoc caſu ex parte accatholicæ ſequitur,
eſt per accidens reſpectu partis Catholicæ, quæ
utitur jure ſuo, nec intendit alteram impellere ad
pPeccatum, ſed tantum ejus voluntate ad id fa-
ciendum diſpoſita utitur. 2

Xeſolvun- Coroll. Prakk. Imo. In Germania & aliis partibus ſep-
tur caſus. tentrionalibus, in quibus Catholici mixti cum
hæreticis communi jure vivunt, conſuetudo ob-
tinuit, ut connnbia inter ſe inire poſſint, ſi con-
jugi Catholico liberum permittatur ſine periculo
perverſionis in fide orthodoxa perſiſtere, waxime

„

ſi in aliquo caſu morali evidentia conſtet, nullum

efſe periculum ſcandali, pPerver ſionis, aliorumque

incom-·

oommode
ln, vel 4
fuminare,
Muo. Ni Mat

Kumm acicn
utren flele

egpuntu in
e ſheblit .
giore ecne⸗

Eprimun

Enonimn en

1 tblolnte

arten,
ewutend

i Meime en
Nerti⸗ tepida
lni mio t
un timent
nn conſtan
udl in ſe
eyitande

n modo m

d, gnoc te
Ii otelt

Mnd itamn

unen widit
iſllce vel
ſſt
ureſtiglie
fmemns,

eſetel

ſi ſeler
thtin

De Matrimonio. 799

tn em incommodorum ſubſequentium: in dubio ad Pa-
tend epttor pam, vel ad Epiſcopum in Germania fpectat, rem
examinare, & contrahendi licentiam concedere.
2do. Si Matrimonio Catholici cum heretica pa-

TUmonnin K. Gtum adjiciatur, ut liberorum alii puta maſculi
Mhnum Mi patrem fidelem, fominæ vero matrem heæreticam
is ä ſequantur, impium & irritum eſt, quia ad utrum-
ſientete que ſpectat cura, liberos ſuos in vera fide & Re-
sCNn igione educandi.
men ſont
het eanu D. 1223.
i c. 14. M

eed Septimum impedimentum dirimens Ma Vis.
o & trimonium eſt Vis, quæ eſt metus gravis
Irwahd vel abſolute vel reſpective cadens in virum
Hertu conſtantem, aut foeminam injuſte incufſſus
e net Dirie ad extordu HS
ad extorquendum Matrimonium.

lt: Ne
en in inm Schol. Metus eſt inſtantis periculi vel futuri mali Quotu-
II. (emen mentis trepidatio. Alius eſt levis, qui concipitur plex.
8, NCehit⸗ de levi malo tum ſecundum ſe, tum ſecundum per-
ſproren e ſonam timentem: alius eſt gravis ſeu cadens in
16; Kſpen virum conſtantem, qui verſatur circa grave ma-
Calie R lum vel in ſe, ſcilicet, quòd eſt gravius illo, ad
et, & e- quod evitandum eligitur, vel reſpectu timentis,
Dü I quo modo mulieri poteſt effe aliquid grave ma-
6 Henenen lum, quod tamen non eſt viro. Metus gravis
ee ailim oriri poteſt vel a cauſa interna, uti ad conſer-
Kolet, . vandam vitam: vel a cauſa externa v. g. latrone
inpeleen mortem minitante. Rurſus metus juſtus dicitur, ſi
te A a judice vel fſuperiore ob juſtam cauſam incutia-
. tur: injuſius eſt, ſi contra juſtitiam inferatur:
utr Keverentialis eſt futuri mali exiſtimatio, quod ab
itke 4 illis timemus, in quorum poteſtate ſumus, &
ohd quos revereri tenemur.
ienut
4,1
6 §. 1224. H HS
e Nuil Vis vel gravis metus injuſte incufſus di- Vis vel
eA.⅞. rimit Matrimonium. c. cum locum. & c. venient. metus di-
iungle. de rimit

smoniugn.

800 Carut XX.

de ſponſ. Et Ratio eſt, quia Matrimonium
eſt vinculum mutui amoris indiſſolubile ad

mutuam vitæ conſuetudinem & perfectam
prolis generationem & educationem, ordina-
tum, quibus metus ad contractum & con-

Tſenſum extorquendum incuſſus obſtat: Ergo

dirimit Matrimonium non ſolum in foro ex-
terno, ſed etiam interno, quia jura dicunt,
talem metu adactum cum alia contrahere
poſſe.

uo jure., Schol. Matrimoniuüm ex gravi metu injuſte incuſlo
JNr. . 1¹

contraétum non eſt invalidum jure naturali, ſed
tantum Eccleſiaſtico; quia metus injuſte incuſſus
non tollit naturam conſenſus ad Matrimonium
requifiti, non defectu plenæ libertatis, quam
etiam metus juſte incuſſus non tollit: nec ratio-
ne injuriæ illate, quia etiam in Matrimonio ex
gravi metu injuſte ad alium finem quam ad con-
trahendum Matrimonium incufſo eſt injuria, quæ
tamen non irritat Matrimonium.

Reſolvun- Coroll. Hralt. rmo. Gravis metus juſte incufſus non

ur caſus.

dirimit Matrimonium, vel fi etiam injuſte ſit in=
cuſſus, non tamen ad extorquendum conſenſum
in Matrimonium, ſed ad alium finem. 2do. Con-
trahens ex metu, ſi verba materialiter ſolum pro-
ferat ſine conſenſu in Matrimonium, ſolum venia-
liter peccato mendacii peccat, quia materiam Sa-
cramenti non apponit. Item quando quis neſcit.
vel non advertit, Matrimoninm metu contractum
eſſe nullum, ob ignorantiam invincibilem non
peccat, etſi verum conſenſum ponat: ſi vero
metu adaétus ſciat, Matrimonium efſe nullum, &
tamen verum conſenſum etiam cum juramento
ponat, non peccat; tum quia juramentum non
eſt falſum, quod de vero conſenſu teſtatur: tum
quia tunc contrahens non facit Matrimonium ir⸗
ritum, ſed contractum ab Kccleſia irritatum, qui
non

wek ma
viIn p0
e cirei
miflionis
leſpeltine
1et d
Nenci &
intt lttri
fiſe ,lirin
oodte hrben
1 nen
0I NAtrimo
n tele)
uieli ell
Mnm Ec.
Dütämonin
frmtem n
Nt, glin
tinoninn

um
lonn e
Un, Dee

Uutptr

„

fendam
t conr⸗
in.
iei Ee⸗
Ver

De MWatrimonio. 301

lmonin non eſt materia Sacramenti, ponit, qui ob gravem
obilen maetum pori non prohibetur. Stio. Metus debet
Peliehan eſſe circa grave malum, mortis, mutilationis,
. NdiN amiffionis ſtatus, majoris partis bonorum, &
1 reſpective ad perſonam timentem gravis eſſe de-
n Een pet to. Metus reverentialis, nin alia mala ti-
lat. D menda & quidem gravia illl conjuncta ſint, non
in ſooen irritat Matrimonium. Sto. Si conjux cCiat, nullum
ura dni fuiſfe Matrimonium metu contractum, & poſtea
pponte habeat copulam cum conjuge animo eum

len
nn conjugem habendi, hoe ipſo validum reddi-
tur Matrimonium. Item alia ſigna ad ratifican-
injute inf dum tale Matrimonium funt amplexus affeétu
al, Marikali ceflante metu, diuturna cohabitatio per
WM annum &c. per copulam autem gravi metu ex-
tortam, quee eſt fornicaria, non ratificatur. 6t0.

ui * Matrimonium metn contractum etiam juramente
“ firmatum noen eſt validum, nec juramentum obli-
e at, quia cenſetur fub conditione emiſſum, ſi

naan Matrimonium ſit validum.
eK inin K
H. 1225.

ehimn Octavum impedimentum dirimens Matri- Ordo.
n ie“ monium eſt Ordo ſacer, fcilicet Subdiaco-
mna natus, Diaconatus, & Presbyteratus.

enn, 4 6
ſlon ie⸗ §. 1226.
d muin, Ordo facer Subdiaconatus, Diaconatus Ordo di=

mio , Presbyteratus, dirimit Matrimonium con- Pimit

nune trahendum jure Eccleſiaſtico, non vero di- Matri-
id, rimit contractum ante ſuſceptionem Sacri onlcem.

☛☚ Ordinis. Ita habetur c. de Diacono. Qui
aun m Clerici Ec. & Tridentino Seſſ. 24. Can. 9.
menes, Quod vero jure Eccleſiaſtico tantum diri-
tEm“ mat, colligitur ex dictis. (H. 1212. Sch 2.)
r Deni-

nimin i Sehram Inſtit. Theol. Tom, III. Ee 8

“

302 Caput XX.

Denique quod non dirimat Matrimonium;,
antea contractum, habetur in Extrav. Joan-⸗
nis XXII. de voto &c.
Reſolvun- Coroll. Prafct. Imo. Clericus in Sacris uxorem ducens
tur caſus. præter excommunicationem latæ ſententiæ & ir-
regularitatem ſtatim ab Ordine deponendus eſt;
& ab illegitima uxore ſeparandus juxta Conſt.
Etſi paſloralis. Benedicti XIV. zdo. Qui poſt con-
tratum Matrimonium invita uxore ſuſcipit Or-
dinem Sacrum, ſi matrimonium non conſumma-
verit, inducendus eſt, ut profiteatur in Ordine
Religioſo, ut per Profeſſionem Matrimonium ſol-
vatur: ſi noluerit, etiam per cenſuras compelli
debet, ut omiſſis funéctionibus Ordinis ad uxo-
rem redeat; eique debitum reddat, quod tamen
ob votum S. Ordini annexum petere nequit, &
defunéta uxore nequit tranſire ad alias nuptias
ob impedimentum Ordinis.

F. 122¾.
Ligamen. Nonum impedimentum Matrimonium di-
rimens eſt Ligamen ſeu vinculum Matrimo-
nii legitime contracti licet non conſumma-
ti, quod excludit ſecundas nuptias, niſi per
mortem alterius conjugis ſolutum fuerit.
Chriſtus enim Matrimonium ad primævam
ſuam revocans originem pluralitatem uxo-⸗
rum ſuſtulit. .
Polyga- Schol. Impedimentum Ligaminis excludit Eolyga⸗
mia quid. miam ſeu pluralitatem uxorum, ſeu quando unus
vir plures uxores, vel una uxor plures viros
hadet, adeoque de Polygamia hic etiam agendum
eſt. .

Polyga⸗ Ligamen poſterius Matrimonium durante
mia ſt i adhuc priori dirimit, adeoque Polygamia
Kciig. . eirrita

mt el
Pna L.
n ſuon
fefuin
1.Cor
Ui Mare,
Mn
ul,
t, quo
luito,
junt⸗
hunns
klgnet,
n rohi
tnt tan
Hrttm
es 8.
tihi 1

Emns . 3

iftierir

hri

pbfelur
Updere 1
Realans
ſau l
mnn de
lnſini

De Matrimonio. 803

ſmnontuit Trrita eſt & illicita. Hoc innuit Imo S. Scri-
d. ſoen ptura Luc. 16. V. 18. Ummie, qui dimittit uxo-=
trem ſuam, & alteram ducit, muchatur, & qui
oren da Aimiſam a viro ducit,; mœchatur. Hoc eſt,
tentie- verum Matrimonium non contrahit. Et
Orend I. Cor. 7. V. 10. Apoſtolus ait: fir autem;
n a ui Matrimonio jundti ſunt, pracipio non ego,
e led LDominuy, uxorem a viro non diſcedere;
e guodſi diſceſſerit, manere innuptam. Nec ob-
ur ne ſtat, quod in Græco legitur αορα„α
tincrunk Adenuntio, hoc enim ſumitur pro præcipio,
ſuns anuf imo juxta SwWarzium in Lexic. tanta eſt vo-
ede cis hujus vis, ut etiam Imperatorum juſſa
n delignet. Et licet hi textus ſolum videan-
e ur prohibere polygamiam virorum, ex pa-
ritate tamen conjugii etiam de †luralitate
uxorum intelliguntur. 2do. Ita docent Pa-
tres. S. Ambrofius l. 1. de Abraham: Mon
—ldleet tihi uxore vivente ducere aliam. S. Augu⸗
mimorun ſtinus 1. 2. de adult. conj. c. 6. Wulliur vir:
un Mi, voſteriori mulier uxor je incipit, nmiß priorit
VYVe deßterit: eſſe autem deſinet uwor griorit, ſi
tlas, e .

dtias, vorinlur vir ejus, non ſi fornicetur. Similia
hun Dhabent Innotentius I. ep. 2d EKxnper. c. 6.
Me, Micolaus l. ad Bulg. Innocentius III. c. gau=
Aitite gemur. de Divort. Unde recte definit Triden-
tinum Seſſ. 24. can. 2. i gquis dixerit, liceré
enit Chriſtianir, plurer mul habere uores, & noc
ſen e nulla lege Divina ti'e prohibitum, anathema ſit;
r e, Rationes hujus præcepti patebunt ex ſequen=
Schol. I. Liutherus in propoſ. de Bigam Epiſe. prôp: Sotvuntus
ℳ 665. & 66. & in Gen. C. 16. Polygamiam P'rium objeftio-
Pai Auorum eſfſe licitam docuit, & a. 1539. Philippo nes.

804 Cuput XX.

Haſſiæ Landgravio permiſit, vivente uxore alt?. u: d
ram ducere. I. Quia etiam Patriarcheæ veteres

Abraham, Jacob, David plures ſimul uxores ha- HM
buerunt. Reſpendet Calvinus, veteres Patriarchas ſeui
plures uxores ducendo peccaſſe. Verum certum hine,
eſt, veteres Patriarchas plures uxores ducendo ſ 1
non peccaſſe, ſed Deum cum iis diſpenſaſſe, uti an
ex ſequentibus patebit. II. Gregorius II. ep. ad ng
Bonif. relata cau. 32. q. 7. c. quod Propoſuiſti. llcit,
ait: Si mulier infirmitate correpta non valuerit adn
debitum viro reddere .. . bonum eſſet, ſi ſic ver- Nah
maneret, ut abſtinentiæ vacaret, ſed quia hoc ma- ſten
gnorum eſt, ille, qui ſe non poterit continere, nu- ſit k
bat magis: non tamen ſuhſidii opem ſubtrahat ab enen
illa, quam infirmitas prœpedit, non deteſtabilis gsmt
culpa cwcludit. Reſp. Gregorius conceſſit juveni lern
aliam uxorem ducere, quia cum prior eſſet impo- Uüdag
tens, Matrimonium cum illa nullum fuit. II. uAlan
Socrates Il. 4. hiſt. G. 20. refert, Valentinianum kuin pi
ſeniorem legem tuliſſe, ut cuique volenti liceret fi ſen
. duas uxores habere legitimas, eamque in ſingulis Aninm
ceiivitatibus divulgaſſe, qua divulgata ipſe Juſti· Un co
nam duxit uxorem, licet Severa, quam antea mlorti
duxerat, adhuc vixerat. KRe/p. Si vera eſt So- Mediate
cratis narratio, peccavit Valentinianus, & lex gtin i
ejus recepta non fuit. Sed cum alii coævi Scri- W
ptores hujus legis non meminerint, videtur eſſe finen 1
ſuppoſititia. 4 fnipyin
An Foly- Schol. 2. Quæritur, an Polygamia plurium uxorum n in
gamia ſit ſit contra legem naturæ. Pro quo notandum, Uunes
contra jus Matrimonium habere triplicem finem. Principa- Nofun
naturæ. lis eſt procreatio prolis, & educatio. Secunda- Rnos
rius eſt mutuum obſequium in communicatione is l.
bonorum & operum inter conjuges. Tertius eſt lun
Sacramentum, & ſignificatio conjunctionis Chri- len, ⸗
fti cum Eccleſia. Certum eſt polyviriam, qua Et.
una mulier multis viris nubit, eſfſe contra jus ene
naturæ; nam hoc adverſatur fini Matrimonii pri= Mrodin
mario, ſcilicet generationi prolis, cum experien- 1r i
tia probet, meretrices plerumque eſſe infoœcun- in ſn

das: V.

dte altd.
Veteres
NOes
atriarchus
mn cetun
(ucendd
hlalle,
II. eh. 1
Nongſtii
n vallerꝗd
iſe .
a tot mur
tinere, M⸗
btrahit d
iitſatis
delit uteni
eher inno⸗
1 fnk. I
lentinumm
lenti len
2 e K
Gvamn A0
vera K

nns, E

vigernr

um womm
1OiNn,
hiehr
Gunnet
nnnieti
etiins ⸗l
onis

I

De Matrimonio. 805

das: & fini ſecundario, quia incertus foret pro-

lium pater, qui tamen ad congruam earum ſu-
ſtentationem neceſſarius eſt. Dicendum etiam vi-
detur, Polygamiam ſeu pluralitatem uxorum ſub
uno viro eſie contra legem naturæ. I. Quia
Gen. 2. v. 24. dieitur: Erunt duo in carne unae
ſed duorum in una conjunctio Polygamiam ex-

cludit, quia non duo, ſed tres vel quatuor eſſent

in carne una: Ergo Polygamia eſt contra pri-
mam Matrimonli originem, uti Chriſtus eam pro-
hibens Matth. 19. v. 8. ait: Ab initio autem non

fuit ſic. 2. Patres Lamechum duas uxores acci-

pientem violatæ Legis, non certe alterius, niſi
legis naturæ, quæ tunc ſolum vigebat, accuſant:
uti Tertullianus l. de exhort. caſtit. c. 5. S. Hie-
ronymus I. I. cont. Jovin. c. 8. Nicolaus I. ep.-
ad Lotharium. 3. Patet ex duplici ratione, qua-
rum prima eſt, quod pluralitas uxorum detrahit
fini ſecundario, cum unus vir concupiſcentiæ
plurium uxorum remedium afferre non poſſet, ſi
enim copuletur uni, altera forte indigebit ejus
conſortio. Altera eſt, quod per polygamiam
impediatur congrua prolis educatio, dum fit præ-
dilectio inter proles unius & alterius, & per ri-
Xas & diſſidia bonum pacis perturbatur. Illud
tamen addendum eſt, quod Polygamia directe
fini primario Matrimonii non adverſetur, ſed tan-
tum fini ſecundario, quia unus vir non ſolum
plures uxores fœcundare poteſt, ſed etiam bonzæ
prolium educationi providere, & ideo etiam Deus
ex mox dicendis in Polygamia olim diſpenſavit.
Dicis I. S. Ambrofius l. r. de Abraham c. 4. ait:
Cum Abraham duxit Agar, non commifit in le-
gem, ſed legem pravenit. Et S. Auguſtinus l. 22.
cont. Fauſt., c. 47. docet, pluralitatem uxorum
factam eſſe licitam per conſuetudinem, quæ nequit
introduci contra jus naturæ. Et Theodoretus
q. 67. in Gen. ait: Weque natura, neque lex ulla,
tum ſoripta olim plures ducere uxores prohibebat.
KReſp. S. Ambrofius loquitur de lege poſitiva,
Eee 3 quæs

An Deus
in Polzg-
gamia
olim di-

Nenſarit.

306 (Caput XX.:

quæ tempore Abrahæ polygamiam non prohibe⸗
pat, cum quo ſtat, quod lege naturæ prohibere-
tur. S. Auguſtinus loquitur de conſuetudine ſup-
ponente Divinam diſpenſationem. Et Theodo-
retus vult, polygamiam fini primario Matrimonii
non adverſari. II. Si Rex duxiſſet mulierem ſte⸗

rilem, & proles tamen pro ſalute publica foret
neceſſaria, ſane ratio naturalis ſuaderet, quod
aliam ex conſenſu uxoris ducere poſtet. Keſ.
Licet in aliquo caſa extraordinario polygamia

Reipublicæ neçefſaria videatur, non ſequitur;
eam eſle jure naturæ licitam, etiam ex conſenſu
uxoris, quæ non poteſt in hoc cedere juri ſuo,

*

quia bonum publicum Matrimonii hane ceſſionem

Schol. 3. Quis igitur Polygamia fini primario Ma⸗
trimonii non repugnat; (Schol. præcç.) ideo Deus
in pluralitate uxorum diſpenſavit 1. cum veteri-
bus Patriarchis, nam illi plures uxores ducendo
non peccarunt, uti docent Patres. S. Ambro⸗-
fius l. r. de Abrah. c. 4.: conjugium Ahbraha cum

Agar, peccatunz non fuit, led mi Merium. S. Chry-=
ſoſtomus hom. 56. tunc enim, quia principia erant,
permiſſun fuit, cunz duabus; vel tribus, gel plu=
ribus miſceri, ut Mumanudm genus propagaretur.
Et Innocentius III. c. gaudemus. de divort. ait:
Wulli unquam licit, plures uxores habere, niſt
cui Divina revelatione conceſum . per quam .
Fatriarcha, & alii viri juſti, qui plures leguntur
JNimul habuiſſe uwores, ab adulterio excuſantung
2. Diſpenſavit etiam cum omnibus aliis Judæis-
tum quia Deut. 21. v. 15. & 16., dicitur: S& ha⸗
buerit homo uxores duas, unam dilekam, & al⸗
teram odioſam, genugritque ex ea liberos: .. non
voterit filium dilete facere primogenitum, & pra-=
Jerre filio odioſæ,. Quæ verba ſupponunt proba-
tam apud Hebræos conſuetudinem plures ducendi
uxores; cumque nullus Prophetarum hanc poly⸗
gamiam velut ſcelus redarguerit, & Judæis ob-
jecerit, diſpenſationem ſupponunt, 3. Piſpentze
„vit

i iliam
ndnam
kentis aee
Deumm hoi
latrimoni
ſet, etian
ſite 4.
Eluninm
te Cllor
Müns lan
enlog & ke
Nleatone
Uet, qui
InItipliemn
mmia pe
Ugioris
uIn, &
Migis fs
ior⸗
.n d!
lunt tbi
n c, 16
1l ancilan
Dhim hil

Eos det
t ej

Nlltoleti
egliande
trbu ar
len intere
I üigne
Peerati e
nn unam
. 17. No
Elln cor
ſe UXore
1 r
ten ad
Ferüo Cn
Nn I

Mohbe⸗
rohdhen⸗
lineſop⸗
Theolo-
latrimoni
lerenn ſe
Nica ſore
et, gl
t. Ne
hagggert
ſecnient⸗
5 (Oteit
e iun ſto

Ceſien.

imaio l⸗

)ideol

cum eteli⸗
6s Ollenil
§. Anmr.
rote
itunn
, 10 4
oprugrti
Eiror. 1
okere 1 3
glan /
s Agut
erel etee
lsluiß
gun 6N

08:,
n,
Unt e,
res Cu⸗
hare 1
lute k

tit etiam cum gentilibus, quia Eſther virgo pia
nunquam Matrimoniam Aſſueri uxorem jam ha-
bentis acceptaſſet, nec Mardochæus vir timens
Deum hoc illi ſuaſifſſet, nec Judæi ubique hoc
Mlatrimonium approbaſſent, niſi notiſſimum fuiſ-
fet, etiam gentilibus pluralitatem uxorum licitam
fnidlſe. 4. Denique hæc diſpenſatio modo poſt
diluvium a Deo facta fuit, quia nullus juſtorum
ante diluvium legitur plures habuiſſe uxores:
primus Lamech hoc attentavit non fine gravi
culpa & reprehenſione: nec ratio duécta a multi-
plicatione generis humani pro ſtatu ante diluvium
urget, quia tunc longæva hominum vita proli
multiplicandæ ſufhciebat; poſt diluvium vero po-
Iygamia permiſſa fuit, ut ita ſuppleretur defeètus
longioris vitæ ad multiplicandum genus huma-
num, & populum Dei. Porro hæc diſpenſatio
uantiquis facta non habetur quidem expreſſe in
S. Scriptura, colligi tamen poteſt ex illo Gen. 21.
v. 12. ubi Dominus ait ad Abraham: Omnia quæ
dixerit tibi Sara, audi vocem ejus. Cum ergo
Sara c. 16. V. 2. dixerit ad Abraham: Ingredere
ad ancillam meam Agar; hoc ex diſpenſatione
Diyvina factum fuit. Deinde Gen. 16. v. 9. An-
gelus jubet, Agarem redire ad Abraham: v. II.
Adaaat ejus filio nomen Ismael: v. 10. promittit illi
multiplicationem ſeminis, quæ omnia ſunt ſigna
ceceli approbantis. Hæc diſpenſatio facta angiquis
Ppatribus ante Moyſen innotuit illis per infpiratio-
nem internam. Dicis I. cum Calvino. & Beza,
qui antiquos Patriarchas plures uxores ducentes
peccati arguunt. Lev. 18. v. 18⸗ dicitur: Mulie-
rem unam ad alteram ne aſfumito. Et Deut. 17.
V. 17. Non multiplicabit uwwοττοι* Et S. Scriptura
Paſſim concubinas appellat, mulieres, quæ præ-
ter uxorem Patriazchis adhærebant. Reſp. Lev.

18. VvoxX 5R cum vulgata reddi debet mus
AHerem ad ſororem ejus ne affumito, uti habet
verfio Chaldaica, Samaritana, Syriaca, Græca,
„Deut. 17. nimis uxorum pluralitas regibus prohi-
EeeA4 betvbor,

808 Caput XX.

betur, unde vulgata vertit; non habebit Axores

plurimas. Nomine concubinarum intelliguntur
uxores minus principales, quarum liberi non
fuccedebant in bonis avitis, uti patet Gen. 25.
v. 6. non vero intelliguntur meretrices. II. S. Am-
broſius L. I. de Abraham c. 4. excuſat factum
Abrahami duas uxeres accipientis ex eo, quoch
amore prolis hoc fecerit, & fſuper eo pœnitentiam
egerit; quod etiam innuit S. Auguſtinus l. 16. de
Civ. e. 25. KReſp⸗ S. Ambrofſius aliquando de hac
quæſtione dubius fuit: demum ſe reſolvit dicens 2
conjugium Abrahæ ecum Agar non fauiſſe pecea-
tum, ſed myſterium. S. Auguſtinus vero l. 16.
de Civ. c. 38. aperte fatetur, Polygamiam tunc
fuiſſe licitam, quia nulla lex eam prohibebat.

KRrſolokgn- Coroll. Fraft. rmo. Eicet conjux longo tempore ab-
Aun Aſus.

ſit, non tamen licet nubere, quia ex longa ejus
abfentia non refultat certitudo de ejus obitu. c.
in præſentia. de Sponſal. ſed certitudo mortis
ejus debet eſſe moralis, quæ haberi poteſt tum
ex libro Parochiali, eum ex productione teſta-
menti, tum ex teſtimonio virorum probatæ fidei.
Unus vero teſtis hic non ſufficit, niſi aliis con-
jeéturis fulciatur, vel jnramentum accedat, &
major certitudo haberi non poſſit. Nec commu-
nis fama de morte conjugis fufficit, quæ fallax
eſt, nif accedat teſtimonium duorum fide digno-
rum de anditu, vel abſens conjux mare naviga-
verit, ſenex fuerit, in acie pugnaverit, & ſta-⸗
tuto tempore expeékatus, & quæſitus non com-
paruerit. 2do. Judex in caſu indiciorum & pro-
babilis preæſumptionis mortis conjugis nequit dare
licentiam, ad ſecundas nuptias tranſeundi, quia
hæ Præiumptiones, quæ apud varios judices va-
riant, publica ſeandala facile generant, ſed indu-
bitata certitudo requiritur. tio. Si quis bona
fde Matrimonium contraxit, & dubium de morte
conjugis ſuboriatur, tenetur diligenter inquire-
de, & interim a petendo dehito abſtinere, Ri
16E=

1

Uillete t
Ee cont
lere lieet
Ina pals
let hetere
Contrdtun

ir Mori

lehet wul
Enn felin
tid bona
tanore
l fdes
Altem pr
Kenles.

Decim
ir, ſen
Uhlgtar
Iatnim
is con
Rfielim

ppeil
IIt latr
N nt e⸗
1 Mimo

De Matrimoni0o 80⁰9

nt Art reddere teneatur. Si vero ambo conjuges mala
Gtsligurtnn fide contraxerunt, debitum nec petere, nec red-
lbei r dere licet, quia pro neutro ſtat poſſeſſio juris. Si
et en 5 una pars mala fide contraxerit, debitum non li-
I. 51. cet petere, bene tamen reddere. 4to. Si poſt
nſat benn contratum bona fide ſecundum Matrimonium,
X eo, vir prioris Matrimonii poſtea vivus reperiatur,
Peenitenun debet mulier ad priorem virum redire, & ſecun-
nVSl 6 dum relinquere: filii vero ex ſecundo Matrimo-
ando de nio bona fide contractc nati ſunt legitimi, ſi
Olvit Nien tempore copulæ bona fides perſeverarit: ſi vero
fnile eoen mala fides ex parte unius adfuerit, ſuccedit illi
8 Ver lI quidem proles, ſed non ille proli. Vid. Salman-
Gaminm tui ticenſes.
Olihehet. S. 1229.
dterſoleß Decimum impedimentum dirimens eſt Ho- Vubliga

Ig néſtar, ſeu publicæ honeſtatis, quo nomine Honeſlas.
u cim intelligitur propinquitas orta ex ſponſalibus,
i is aut Matrimonio rato, non conſummato, quam
ie ſponſus contrahit cum conſanguineis ſponſæ,
roknii & viciſſim ſponſa cum conſanguineis ſponſi.
nili Msc
acett G. 1230.
deun Impedimentum publicæ honeſtatis diri- Honeſias
fle Wit Matrimonium jure novo Tridentini dirimit
nne6 Seſſ. 24. cap. 3. inter conſanguineos ſponſæ at ima⸗
eitd in prime gradu cum ſponſo, & inter con- Letdett⸗
e ſanguineos ſponſi in primo gradu cum ſpon-
onet, ſa. Et hoc quidem jure merito, quia ſpon-
fſalia ſunt quoddam inchoatum Matrimo-
nium, adeeque inducunt inchoatam affini-
eie tatem: Erge ſicuti perfecta affinitas eſt im-
gis⸗ pedimentum dirimens in multis gradibus;
un f(ex dicendis) ita par erat, ut publica hone-
e ſtas in aliquo ſaltem gradu Matrimonium di-
H rimeret. Eee 5 Schok.

An ſpon-
Jalia mu-
tuο con-
Joluta il-
cant.

810 Caput XX.

Schol. Quæritur, an ſponſalia ſen promiſſio de fue-

turo Matrimonio mutuo conſenſu diſſoluta indu-
cant impedimentum publicæ honeſtatis. Reſpon-
detur affirmative; quia ita declaravit Congrega-

tio Cardinalium, cujus deciſionem approbavit

Alexander VII. 10. Jul. a. 1658. teſte Fagnano,
ſuper c. ad audientiam. De ſponſal. & ratio eſt,
quia ſponſalia per mortem difſſoluta hoc impedi-
mentum inducunt: Ergo etiam mutuo conſenſu
diſſoluta. Dicis I. Tridentinum ait, per ſponſalia
quacunque ratione invalida non induci hoc impe⸗

dimentum. Reſp. Supponit eſſe invalida ex de-

fectu conſenſus, non vero per mutuam diſſolutio-
nem. II. Congregatio Cardinalium cenſuit, ſpon-
ſalia mutuo conſenſu ſoluta eſſe invalida: Ergo
inducunt hoc impedimentum. Reſp. Hæc decla-
ratio non habetur in forma Authentica, vel lo-
airur de ſponſalibus ex defeétu conſenſus inva-
idis.

KReſolvun- Coroll. Prak. Imo. Sponſus tantum cum matre, ſo=

tur caſus.

rore & filia ſuæ ſponſæ, & ſponfa cum patre,

fratre & filio ſui ſponſi invalide contrahit Matri-

monium: ſi autem impedimentum publicæ hone-
ſtatis oriatur ex Matrimonio tantum rato, non
conſummato, dirimit Matrimonium usque ad quar-
tum gradum incluſive ex declarat. S. Pii V. in
Bulla. Ad Romanum. 2do. Impedimentum puhli=
cæ honeſtatis non agit retro. Unde ſi quis con-
traxit ſponſalia de futuro; & deinde contrahit
nova ſponſalia cum ſorore prioris ſponſæ, ſecun-
da quidem ſunt invalida, ſed priora non irritan-
tur. c. un. de ſponſ. in 6. 3tio. Impedimentum
publicæ honeſtatis non oritur ex ſponſalibus ficte
contraétis, quia non ſunt valida: nec oritur ex

ſponſalibus ſub conditione pendente in futurum,

usque dum conditio impleatur: ſecus vero ſi
conditio ſit de præterito vel futuro. 4to. Watri-
monium clandeſtinum, cum habeat vim ſponſa-
lium, & Matrimonium impuberum inducit impe=
dimentum publicæ honeſtatis.

. 1231

Uodecim
N,ſihi
lumm cont

Ad Marr
lariter
alis ann
uns colhpl
n Ic ea

WI Peag.
iltem cont
tmen me
6ee Cleret
lt MMitrin
ate. )
Fühnnt ante
4 idet
Ktent
Puien e
Pli hor in
ſii, mmf
oxime lub
Un temhon
tenen
e N dnde
Efine ad
n, Ben

Duckei

De Matrimonio: 811

lo de mG. ,
Munn inen⸗ F. 1231.

M. Undecimum impedimentum dirimens eit Ztas.
Cumg. Ktar, ſi quis requiſitam a legibus ad Matri-

a monium contrahendum ætatem non attigerit.
ntie .
oc inet. §F. 12322

Raſt Ad Matrimonium contrahendum valide Ex defe-
ene⸗ regulariter requiritur ætas pubertatis, in Ru tatis
teen, maſculis annus IAtus, in fœminis annus a,

Alicn exd . WSSõ Watrimo-
inii 1zmus completus, niſi malitia ſuppleat æta- eum.

enſit ſe tem. Ita c. continebatur, de deſponſ, impub.
alida: Erge
Her lech⸗
fien, ell⸗

Coroll. Prafkl. vmo. Matrimonium ante legitimam Keſolvun-
gtatem contratum eſt quidem graviter illicitum, tur caſus.
Errin üi tamen malitia ætatem ſuppleat, & adſit ſuffi-
lendn ciens diſcretio rationis, & potentia generandi,
valet Matrimonium. c. de illis. de deſponſ. Im⸗
n mte pub. 2do. Matrximonium, quod impuberes con-
eun trahunt ante ætatem legalem, & naturalem, ſal-
tntlin tem habet im ſponſalium de futuro c. un. de
ulee geſponſ impub. in. 6. Ztio. Papa diſpenſare po-
n mhrl teſt, ut aliqui ante pubertatem naturalem, ſen
Gnei habilem àad generandum contrahant Matrimonium,
SDiE quia hoc impedimentum eſt ſolum juris Eccleſia-

eumm ſtici, nam jure naturæ ſüffieit conſenſus, & cor-
gicr⸗ pora ad generandum habilia, nullo vero jure
de ANI proxime habilia, unde adeſt ſolum impotentia
vuſe, een Qum tempore auferibilis non vero perpetua, in
orn qua diſpenſari nequit. c. ubi non. de deſpon. Imp.
reiiun Ato. Si dubitetur, an malitia ſuppleat ætatem in
D ordine ad validum Matrimonium, declaratio ad
eo Cilt el Epiſcopum ſpectat: diſpenſatio vero ad ſolum
e Papam, Benediétus XIN
ells ſel
46. 2* O. 1233°
e fr Dyuodecimum impedimentum dirimens eſt Afinitas
Ne Aßinitgt, quæ eſt propinquitas perſonarum

N eX

Guotis-
plex.

Modus
compu-
tandi
gradus
Afinita-
lis.

Aſinitas
derimit
Matrimo-
Nr taz.

812 Caput XX.

ex copula carnali perfecta proveniens, ſive
copula ſit licita, Matrimonialis, ſive adulte-

ra, five fornicaria.

Schol. I. Triplex olim fuit genus Affinitatis: pri-
mum, ſi Maria fratri meo ſit Matrimonio junéta,
eſt mihi, & ſorori meæ affinis in primo genere:
ſi autem fratre meo defunéto eadem Maria nubat
Petro, fit Petrus mihi & ſorori meæ affinis in
ſecundo genere: ſi vero Maria defunéta Petrus
nubat cum Anna; fit mihi & conſanguineis meis
affinis in tertio genere. Verum Innocentius III.
c. non debet. De Conſang. & Affinit. ſecundam
& tertiam affinitatis ſpeciem abolevit fola prima
retenta.

Schol. 2. Pro dignoſcendis gradibus Affinitatis eſt
hæc Regula: Quo gradu quis diſtat in conſangui-
nitate a viro, eodem affinitatis gradis diſtat ab ejus
ν. Sic ſi pater meus ſecundo nubat cum
Maria, hæc mihi fit affinis in primo gradu linezæe
aſcendentium. Si frater meus nubat cum Anna,
hac mihi fit affinis in primo gradu lineæ colla-
teralis. Vide ſequentem arborem Affinitatis, ubi
ſtipes eſt duplex, mas, & fœmina copula car-
nali conjuncti, qui funt principium affinitatis,
gradus autem computantur ſieuti in conſanguini-
tate, (F. 1213. Schol. 2.) ita ut conſanguineus.
uxoris in primo gradu ſit affinis marito in eodem
gradu, & viciſſim.

H. 1234.

Affinitas orta ex copula Matrimoniali di-
rimit Matrimonium inter virum & conſan-
guineos uxoris & vicifſim usque ad quar-
tum gradum. Ita ſtatuitur in c. debet. De
Conſang. & Affinit. & rationes allatæ funt.
2. Affi⸗

* .

1 Alini
fetg dir,
Mlin grn
Minumn S
tio el,
parlo
HMti
ont Mat
dibus non
ns geren

s Molen

Alls eſe,
Nümirunm
Uns cb con-

9. Alinite
1 conile
Adun com
Ug debitu
Menti co
ter e,

1 Nun

u. Afins
lebe ier
Tineninm

tent can. 6
Er auiten

De Matrimonio. 313
l, h 2. Affinitas vero orta ex copula illicita
allx perfecta dirimit Matrimonium usque ad ſe-
e cundum gradum incluſive, uti decrevit Tri-
dentinum Seſſ. 24. cap. 4. de ref. Matrim.
knni. & ratio eſt, quia hec affinitas eſt vera,
en licet paulo imperfectior illa, quæ ex legi-
Hl timo Matrimonio oritur, unde non eſt cau-
rer muin ſa, cur Matrimonium ſaltem in aliquibus
ucakm gradibus non dirimat. Hinc 2. Reg. 20. le-
ugiesms gimus, decem concubinas David, quas filius
momiul ejus Abſolon violaverat, ab eodem David
nbu incluſas eſſe, & nunquam amplius cognitas,
tf“ quia nimirum illæ omnes factæ fuerunt quaſi
nurus eb conjunctionem cum flio.

Afmmame
3. Affinitas, quam conjngatus contraxit
dſe cum conjuge, ſi cum ejus conſanguinea

6⸗ nu inceſtum committat, impedit illum, quo-
– minus debitum conjugale petere poſſit, licet
uHne“ innocenti conjugi reddere teneatur. Ita
conſtat ex c. I. juncto c. diſeretionem. De

ium nin
inc“ Schol. Affinitas in nullo gradu neque linez reêtæ An jure
coHH ⁸⁵ neque lineæ collateralis jure naturæ dirimit Ma zatura.
nutitonee trimonium De Hnea recta patet ex Concilio Aga-
thenſi can. 61. & Epaunenfſi can. 30. ubi prohi-
betur quidem Matrimonium privigni cum Nover-
ca, ſed tamen additur;, ut fi ante prohibitionem
contractum fuerit, non difſolvatur. Quod etiam

ne eo, qui cognovit.

i ſtatuitur de relicta uxore fratris vel avunculi,
tnimmn quod jure naturæ efſe irritum nemo Catholicorum
n Ee icit. Deinde Concilium Aurelianenſe II. c. 10.
gue ſtatuit, ut non ſolvantur Matrimonia ante Baptis-
6 N mum contraéta cum relicta patris, filia uxoris,
W relicta fratris, ſorore uxoris, ſobrina, conſobri-

.
5 na, relicta avunculi vel patrui: Ergo cenſet illa
jure

814 Caput XX.

jüre naturæ eſſe valida. Quod vero affinitas etiam
in linea transverſa jure naturæ non dirimat Ma-=
trimonium, patet ex dictis. (. 124. Scol. 2.)
Dicis I. Concubitus privigni cum Noverca voca-
tur fornicatio, qualis nec inter gentes auditur;
I. Cor. 5. Keſp. S. Paulus loquitur de eo, qui
adhuc vivente patre novercam acceperat. II In
primo gradu affinitatis nunquam Eccleſia diſpen-
ſavit: Ergo jure naturæ prohibetur. N„eſp. Cum
in his Matrimoniis indecentia quædam appareat;
mirum non eſt, quod Catholici illa celebrare aufi
non fuerint, nee diſpenſationem a ſede Apoſtoli=
ca peſtulaverint. D

KReſolvum- Cbyoll. Prad. 12n0. Ad affinitatem contrahendam re=
quiritur copula perfecta. ado. Conſanguinei uxo-

tur caſus.

Qandeſti⸗
nitas.

ris, & conſanguinei mariti, licet vulgo dican=
tur affines, tamen inter ſe non contrahunt im-⸗
pedimentum affinitatis, quia deficit ejus funda-
mentum, ſive copula. Hinc duo fratres poſſunt
Matrimonium contrahere cum duabus ſororibus

ſibi non conſanguineis. Bater & filius valide con-

trahunt, cum matre & filia alterius vognationis.
Item valide contrahit filius Titii ex prima uxore
cum filia ejus privigna, ſeu nata ex alio marito:
Item ſi viduus & vidua copulentur, & adducant
liberos ex priori Matrimonio; hi comprivigni
vValide inter ſe contrahunt Matrimonium. Frater
vitrici poteſt ducere ejus privignam: Item Ca-
jus privignus vitrici ſni matrem: Item Cajus
valide ducit ſucceſſive Cajam & Titiam, quarum
mariti erant fratres. Denique Titius valide con-
trahit cum privigna uxoris ſuæ, & Vitricus cum
uxore privigni. tio. Impedimentum affinitatis
ob copulam fornicariam & illicitam etiam ab igno=
rante contrahitur.

§. 1235. 4 1.
Decimum tertium impedimentum diri-

mens eſt Clandeſtinitar ex eo proveniens;

quod

finn goi
Etum,
itbus.

MMol. Mn
gnoc ehi
(bem pr
hndettin
Kom pr⸗
Gefeum
Per defe
celeckum
entinum

Mirimoni

Murin
l tmbus
killutet
Innalid
Matrin
inumn

Uünlekina

1 ateni
Contrath
iter Po
um, &
Doſta e
Pltahen
in Sact
cipitat
Metiamn .
genn ſubt
Ptie ſe

nitzg ei
n dinate
eE:
Noretce e
enls Nctne
lr Ee dein
epettt II
clein di.
1. Mylui

dam zpnuet

D
lede Aogen

Ptrabendam
lunenteim
cOhifehun
it eis iu
Kates li
Uibus ſ0
Uins Filler⸗
us cepbetu⸗
X Mim
ex alio hi
,EAn
hi comni
vorivn, 4
namt Sn
n: Ien 6
Tiiun. Ceini
aus e
,Fiteis
ſtn

—

anln fllin
netiuin

genkmm
e1
nm

lud

De MWatrimonio. 815

quod quis in loco: ubi Tridentinum eſt re-
ceptum, non contrahat coram Parocho, &
teſtibus.
Schol. Matrimonium clandeſtinum vi nominis eſt, Matrimo-
quod clam & occulte contrabitur nullo teſte, per nium
quem probari poſſit, præſente. Matrimonium clandæſti-
clandeſtinum olim reputabatur I. propter defe- num quot
Gum præſentiæ Parochi vel teſtium. 2. Propter modis ef-
defectum proclamationum ſen Bannorum. 3. Pro- ſet.
pter defectum conſenſus parentum. 4. Propter
defectum Benedictionis Sacerdotalis. Poſt Tri-
dentinum vero ſolus defectus Parochi & teſtium
Matrimonium reddit clandeſtinum.

H. 1236.
Matrimonium coram Parocho & duobus Gandeſu-
vel tribus teſtibus non contractum in locis, num Ma-
ubi Tridentinum eſt receptum, irritum eſt, rino-
& invalidum. Ita Tridentinum Seff. 24. de nten
ref. Matrim. cap. 1. Et imo quidem Tri- iume
dentinum potuit nulla & irrita declarare
clandeſtina Matrimonia; licet enim Chriſtus
pro materia hujus Sacramenti determinave-
rit contractum civilem, limites tamen Eccle-
ſiaſticæ poteſtatis non excedit, talem for-
mam, & conditionem præſcribere, qua non
appoſita cenſeantur perſonzæe inhabiles ad
contrahendum, ubi ſane non mutat mate-
riam Sacramenti, ſed tantum impedit, ne
debita materia ponatur: ſicuti ſi quis ab ali-
qua civitate aufferret aquam, non mutaret
materiam Baptismi, ſed eam tantum Sacra-
mento ſubtraheret. 2do. Tridentinum in hoc
optime ſe geſſit: tum quia Matrimonia cian-
deſtina pugnant cum fide Matrimonii, quam
facile

816 . Caput XX.

facile violant, qui ſine teſtibus contrahunt,

cum contractus legitimus probari non poſſit:

tum quia pugnant cum bono prolis, cujus
ſtatus & conditio fit incerta, niſi conſtet cer-
tis teſtimoniis, eam ex legitimo Matrimonio
eſſe natam: tum quia pugnat cum Sacra-
mento, cujus inprimis dignitas violatur,
dum neglectis Eccleſiæ legibus in ſtatu pec-

cati mortalis ſuſcipitur: deinde ſæpe etiam

vinculum violatur, dum ob defectum teſtium
relicta uxore clam ducta, alia in facie Ec-
cleſiæ ducitur, quam rationem etiam Tri-
dentinum Sefſ 24. de ref. Matr. cap. I. inſi=
nuat. 3tio. Adeoque clandeſtina matrimonia
ſunt illicita, quia Eccleſia illa ſemper dete-
ſtata fuit, uti patet ex ſex primis canonibus
cauſ. 30. q. 5. in quibus Evariſtus, Hormis-
das, & Nicolaus illa illicita eſſe declarant ; &
eadem, improbantur jure Cæſareo: I. uNorem.
c. de repud. imo nuptiis Ethnicorum aderat
Sacerdos Cereris, uti Caſalius de rit. nupt.
oſtendit. Item Innocentius III. & Concilium
Lateranenſe IV. illegitimam declaravit ſobo-
lem ex clandeſtinis conjugiis ſuſceptam. c.
cum inhibitio. de clandeſt. deſponſ. ac demum
Tridentinum I. c. ait: Eccleſia Dei ex juſliſſ-
mis cauſir illa ſemper deteſlata eſt, atque prohi-
buit. Et denique definit: GQui aliter, quam
vræſente Parocho, vel alio Sacerdote de ipſius
Phrochi ſeu Orqinarii liceniia, & quohur vel
tribus teſtihur Matrimonium contrahere attenta-⸗
bunt; eor S§. Schnodus ad ſic contrahendum ommi-
no inhabiles reddqit, & ucjurmodi contraktus nul⸗
los & irritos eſſe decernit, prout eor præſenti de-
ereto irritos jacit, & annullat. Schol.

8

1oMatri
Pkittori
ürünt 0
legitos;
Ginalis M.

Alymitenn

llo keeret
Munmmeri
a ac /

ibebeins

ſtbtr get
ſerd deer
Cncdinnes
Munplemun
ine koele
itkz, gn
lniege 1
Ktehinm
lelatk nor
e, Neod
lentkle
Prlentia
Unherdonm
mands it

litenthnn

De Matrimonio. 817

unhunt, Schol. v. Contra juſtitiam decreti Tridentini irritan- Solyuntur
on polt tis Matrimonia clandeſtina inſurgit Paulus Sarpi objectio-
lsdi in hiſtoria Concilii. I. Quia contra illud reela- nes
n marunt Cardinalis Ludovicus Simonetta Conciliüi
orſcter Legatus; Cardinalis Moronus alter legatus, Car-
ladrinni dinalis Madrutius, & Antonius Patriarcha Jero-
un emn folymitanus, teſte Pallavieino l. 23 c. 9. imo in
Viohin. illo decreto repugnantia leguntur, dicitur edim,
ſ Matrimoria clandeſtina zata & vera ſuiſſe, guam-
. diu Eccleſia illa non irritavit. Et deinde ſequitur:
ſehe eiin nihilonzinas S§. Dei Eccleſia er juſtiſſimis cauſis illa
un tefii NYemver deteſtata eſ, atque Prohibuit: deteſtari
fice he. vero Sacramentum abſurdum eſt. Re/p. Citati
etiam Ii. Cardinales re diligentius diſcuſſa decretum illud
anri afumpferunt, uti c. 9. offendit Pallavicinus. De-
Wfmun . maez ſe ecnatn seRaharur ehndheſine conju-
a in ſe ſpectata, ſed attenta contrahentium ne-
pet er quitia, quo ſenſu & nos deteſtamur Sacramenta
8cANOnn ſacrilege miniſtrata vel recepta. II. Si Parochi
8, Hon- & teſtium peæſentia ad Matrimonium ſemper ne-
eclatnt ceſſaria non fuit, tunc ſolum eſt quid accidenta-
le, adeoque fieri non potuit, ut tanquam aliquid
l un eſſentiale ad Sacramentum requiratur. Keſp. Hæc
run dben przſentia ſolum requiritur, ut perſonæ ad con-
e it nnht trahendum ſint habiles, non vero, ut contractus
,Cotdlu humanus fit, & liber. W
. ſ N
ennn Schol, 2. Quæritur, an Matrimonia clandeſtina ante An Ma-
loeptn 1 Tridentinum fuerint invalida. P. Sanchez putat, trimonia
.Ae n eſſe de fide, quod matrimonia clandeſtina ante clandeſti=

Tridentinum non fuerint invalida: ſed bene no- na ante

tat D Tournely, Tridentinum hoc nunquam de- Tridenti=

an e finiifſe, ſed Theologis diſputandum reliquiſſe. num ſue=
Aitn e Nihilominas dicendum, Matrimonia clandeſtina vint ir-=
te ,hu ante Tridentinum nunquam fuiſſe invalida, quod rita.
7 ohn 1 I. colligitur ex ipſo Tridentino Seff. 24. cap. 1I.
⸗ lN de ref. Matr. ubi ait: Dubitandum non eſt, clan-
ntures deſtina Matrimonia rata & vera fuiſe, quamdias
ere Eccleſia ea irrila non fecit. Quibus verbis innuit,
gn Eccle-

1 Sehram Iufit. Theol Tom. Ill. Fff

818 Caput XX.

Eeccleſiam ante Tridentinum illa nunquam irri=
taſſe. 2. Si fuiſſet talis lex Eccleſiaſtica irritans,
illius certe Tridentinum meminiſſet, præſertim
cum Patres Concilii non defuerint, qui dubita-
runt, an Eccleſia illa irritare poſſet. Dicis I. Eva-
riſtus P. c. aliter. cau. 30. q. 5. clandeſtina Matri-
monia vocat adulteria, contubernia, ſtupra, for-
nicationes: Et Concilium Coloniende ſub Paulo
III. optat, ut Canon Evariſti ab aliquo Concilio
generali renovetur, & clandeſtina Matrimonia
tollantur. Keſp. Clandeſtina Matrimonia vocan-
tur adulteria & c. tantum in foro externo, in quo
Eccleſia præſumit, illa non eſſe valide contracta.
Quo ſenſu etiam Concilium Colonienſe loquitur,
quod in hac re nihil definit. II. Quæe contra le-
ges fiunt, pro infectis, hoc eſt, nullis habentur:
ſed Matrimonia clandeſtina ſemper fuerunt prohi-
bita: Ergo etiam nulla. Xe/ſp. Illud juris pro-
cardicon intelligitur, de legibus irritantibus, non
vero pure prohibentibus.

Kxzſolvun- Coroll. Prak. Imo. Si quis ex loco, ubi Tridenti⸗
tur caſus.

num eſt receptum, ſe conferat cum ſponſa in lo-
cum accatholicum, ubi non eſt receptum, eo
animo, ut Matrimonium clandeſtinum ibi contra-
here poſſit, & illud coram miniſtro Lutherano
contrahat, ac poſtea ad prius domicilium rever-
tatur, invalidum eſt Matrimonium ex declaratio-
ne Cardinalium Trid. Interpr. confirmata per Ur-
banum VIII. a. 1627. in Brevi. Exponi nobis.
2do. Si ſponſus ſpectet ad Parochiam, in qua Tri-

dentinum eſt receptum & ſponſa ad parochiam,

in qua non eſt promulgatum, ſi Matrimonium
contrahatur in parochia ſponfi, ſine parocho &
teſtibus, eſt invalidum, ſi in Parochia ſponſæ,

erit illicitum, ſed validum, quia contractus quo-

Ita reſpondit S. Congregatio teſte bignatelli t. 5.
conſult. 79. gtio. Matrimonia Catholicorum, qui
in locis accatholico principi ſubjectis ſub gravi
J poena

ad valorem pendent a legibus Se⸗ in quo fiunt.

Pen
frmm
in con
nunm
Paroxte
Contrah
Ih gen
i mnit
Ue ſip
M
holcorn
chon, ſ
Aunce
betennler
li deele
timonin
Matimo
to rot
ler ffice
er Ratr
Idurn
P. Dare
ttimon
Averns
O mfdiſte
ekinh
Anie
Axonia,
Uideldbus
nferders
etomm
ele reyr
. ienn
on ver
es eſſem
ſic git
lt taner
nn
elegſ

Punn im .
iritads,

Peletiin

Gdi Cnt.

icisl. i⸗
Kinar M⸗
kupn, ho
ſob Dab
o Condh-
Dlattimon
Oni voen-
rno, in n

le contnet

dle ogcinn,
E contn e⸗
lis hhenm-
nerupt i⸗

d jurs .
antibus, MmH

Ddl Mie
ſpeliin 1
cepin, 4
n ibic
10 Lotern
clinmn ee
s elln
lti Ner lr
Limn ei
,Nduli

4 utliu

lattvonin .

ſe ſenede
ehi ht,

taci 4
in lot⸗

. De Watrimonio. 819

oena coguntur Matrimonium contre uri mini-
Rrum accatholicum adire, ibique ſuum conſenſum
in conjugium præſtare, ſunt nulla, fi Tridenti-
vum ibi fit promuigatum, niſi coram proprio
Parocho aliove vices agente & duobus teſtibus
contrahant. Poſſunt tamen coram miniſtello, ſi
ſub gravi poena cogantur, conſemlum renovare,
u miniſter habeatür pro mere politice & civili,
üne ſuperſtitioſis ezremeniis. Ita Benediéctus
XIV. de Syn, de Matr. Ato. Matrimonia aeca-
tholicorum, cum non habeant proprium Paro-
chum, ſunt valida, licet Tridentinum apud eos
aliquande promulgatum fuerit, ob neceflitatem

generalem, quia proprius Parochus haberi nequit,

üuti declaravit Benedictus KIV. in Bulia circa Ma-

ttrimonia hæreticorum in Hollandia. Hinc etiam

Matzimonia heæreticorum contracta coram mini-
iro proteſtante in noſtra Germania valent, quia

Alex Tridentini eſt impracticabilis. Sæpius circa

heæc Matrimonia conſultus fuit Pontifex, ſed ſe-

cundura regulas prudentiæ non dedit refpohfum.
tt. Parochus Catholieus licite & valide alfiſtit

NMNatrimoniis accatholicorum ſuæ Parochizæ, quia

eeſt verus Parochus, & tantum eſt teſtis, non ve-

o miniſter. 6to. Deeretum Tridentini receptum
eſt in Hifpania, Lufitania, Italia, Gallia, Hfun-
garia, & (Hermania Catholica. Non eſt receptum
n Amglia, Scotia, Hibernia, Suecia, Dania,
Sasonia, Borufiia, Pomerania, Turcia & aliis
infidelibus regionibus, & juxta Wex etiam in
Confœderatis Belgii provinciis. In dubio an ſit
receptum, non obligat. 9timo. Parochus debet
eſſe preprius contrahéntium vel ſaltém unius, &
quidem ratione domicili, vel quaſi domicilii:
non vero originis. Debent autem Parochus & te-
ſtes eſſe moraliter, & phyſice præſentes, ut ſciant,
Jquid agatur, & de contractu teſtari poſſint Va-
lide tamen afſiſtit Parochus invitus, vel dolo in-
duétus, dummodo percipiat, quid agatur. Item
teſtes ſimul adeſſe debent cum Parocho moraliter
Fffz &

820 Caput XX.

& phyſice, non tamen requiritur, ut fint omni
exceptione majores, nec ad hoc rogati, quia
AXque teſtimonium dicere poſſunt. 8vo. Ex licen-
tia præſumpta Parochi non poteſt alius Sacerdos
valide Matrimonio aſſiſtere, quia ſic Matrimonium
non contrahitur prætente Parocho, vel alio Sa-
Cerdote de ejus licentia. no. Vagi a quocunque
Parocho copulari poſſunt præmiſſa tamen diligen-
ti inquiſitione. Si una pars ſit vaga, altera vero
habeat quaſi domicilium, probabilius videtur,
dquod debeant accedere ad Parochum, in cujus
parochia una pars habet quaſi domicilium, cum
Tridentinum obſervari debeat, in quantum fieri
poteſt. Tomo. Milites, qui habent proprium cu-
ratumy vel Miſſionarium Caſtrenſem Catholicum,
coram illo debent contrahere, quia hic eſt eorum
Parochus, qui habet Parochiam ambulantem. Si
vero proprium Sacerdotem non habeant, pro
vagis habentur, quia omni hora ad abeundum
arati efſe debent; ſi tamen poſſint, & velint
iutius alicubi manere, non ſunt vagi. 1IImo.

Parochus Matrimonio aſſiſtens non debet eſſe ne-

ceſſario Sacerdos, quia Tridentinum ſolum Paro-
chum requirit. Item Parochus excommunicatus,
& ſuſpenſus valide Matrimonio aſſiſtit, dummo-
do parochiali beneficio non ſit privatus, quia non
caret poteſtate præſtandi ſuam qualificatam perſo-
nam., I20. Matrimonia clandeſtina ſaltem viden-
tur habere vim ſponſalium, juxta P. Laymann.

G. 1237.
Procac- Secundo Matrimonium cenſetur clande-
d.. ſtinam ex defectu Proclamationum, quæ ſunt

publicæ denuntiationes ſponſalium.

Earum chol. Proclamationes vocantur etiam Banna, a vo-
origo. ce Ban, cujus uſum Franci Sæculo V. in Gallias
invexerunt. Ban autem ſignificat proclamatio-
nem futuri Matrimonii. Origo earum petitur
a con-

conlue
Ge ineun
& daen
VOta ſu
Vel Apott
§ Epico

Mocla
tin Matt
tint tam
nim ſiby
Uler g

It Conei

kuinnur, a
uh iy ,
olantir,
iſun, 9
ilimemtn
nn ine
lfft z
e
iuppſni
l, er 4
n onlim
ur Moiri
mtanng
1 y in
nii ,
iince⸗
lun malit
Anlntigtion

it, ul ſa

De Matrimonio. 82 1

t in Ort à eonſuetudine veterum Chriſtianorum, qui, cum
gal n de ineundo Matrimonio deliberarent, Epiſcopos,
h. Dler. & Sacerdotes conſulebant, ex quorum arbitrio
ins Ountat vota ſua moderabantur, ne hæretico, Judæo,
littinciin vel Apoſtatæ implicarentur, quem morem inſinuat
vel lo N S. Epiſcopus & M. Ignatius ep. ad Polycarp.
Cocute
mnen dilige
altenn * §. 1238.
ins piletl . . .
n, iRot Proclamationes non ſunt quidem ad eſſen- KRequi-

ciinn, an tiam Matrimonii ejusque valorem requiſitae, runtur
uuntin aein trinæ tamen proclamationes ante Matrimo- ante Ma-
Mopiino nium ſub peccato mortali ſunt præmittendæ, ro-

aren, niſi ex gravi cauſa diſpenſetur. Ita 1mo ſta-um.
en tuit Concilium Lateranenſe IV. cap. S1. Ka-

Bent, kuimus, ut, cum Matrimonia fuerint contra-
abenndln henda in Eccleſiis, per Presbyteror publice pro-
& velin ponantur, competenti termino præfinito, ut in-
i. Un. tra illum, qui voluerit, & valuerit, legitimum

ache impedimentum opponat: & ipſi Prechitteni nikilo-
tnn minus inveſtigent, utrum aliquod impedimentum
ram. ohſiſtat. 2do. Idem ſtatuit Tridentinum Sefſ.
E, ginn 24. de ref. Matr. cap. I. PBrmcipit S. Shnodus,
unn er ut impoſterum, antequam Matrimonium contra-
llen ier hatur, ter a proprio contrahentium Paroche tri-
layum bus continmais diebus ſeſtivis in Ecoleſia inter

MWiſarum ſolemnia publice denuntietur, inter
qus Mairimonium ſit conirahendum: quibus de-
ur a· nuntiationibus fabtis, ſi mallum legitimum oppo-

e i natur impedimentum, ad celebrationem Matri-
9 monii in facie Eccltſie procedatur. . . Guodſi
. aliquando prababilie fuerit fufpicio, Matrimo-
nnt, 1 nium malitioſe impediri poſſe, ſi tot præceſſerint
. n⸗ denuntiationes, tune vel und tantum denuntiatio
ͤe fiat, vel ſaltem Parocho, & duobus teſtibur præ-

1ℳ⸗ 11 3 Jen-

Keſolvun-
Ruar glpſiss.

822 LCLCayput XX.

Jentibus Matrimonium velebretun. Deinde anke

illius zonſummationem denunziationes in Ecoleſia⸗
fiant, ut, ſi aliqua ſuhfint inpedtimenta, faciliut

detegantur, niſi Ordinariur ipſe expedire judi-
caverit, ut Dradibkta denuntiationer remittantur,
quod Alius prudentie & judicio §. Sizmnodus re=
linquit.

Coroll. Fraét. Imo. Eſt peceatum grave unam ex tri-
bus proelzmationibus ſine gravi cauſa omittere.

Hlæ autem debent fieri in diebus feſtivis, Domi-
nicis, vel etiam ferialibus „ quando ad Midarum

folemnia magnus eſt populi concurſus; & qui⸗
dem debent fieri tribus diebus feſtivis continuis

fine feſtis intermediis; nec tamen foret peccatum
grave, unüs vel alter dies feſtivus interpona-
tur, ſecus ſi multi interponerentur; imno etiam

Hieri poſfunt in tribus immediate continuis feſtis,
in quo ſervanda eſt conſuetudo dioecefis. Quodſi
deinde intra duos menſes Matrimonium, poſtea

noh celebretur, promulgationes repeti debent,

niſi aliud Epiicopo videatur. 20o. Promulgatio-
nes debent fieri in Eccleſia inter Miſſarum folem-
nia, vel poſt concionem aut alias publicas devo-
tiones Item debent fieri a proprio Parocho, vel
Aaltero ex ejus commiſſione. Hinc ſi contrahen-
tes fſpeéëtent ad diverſas Parochias, fub gravi
pegcato in Parochia utriusque proelamationes
fieri debent, de quibus Parochus Matrimonio.
aſſiſtens teſtimonium habere debet: fi autem ob-
locorum diſtantiam, vel aliam rationabilem cau-
ſam proclamationes in Parochia utriusque fieri
non poſſint, Parochns loci nativitatis teſtimo-
nium dare debet, quod nec ſibi, nec aliis exami-
natis de aliquo impedimento conſtet. 3tio. Circa
vages præcipit Tridentinum Parochis, ne illo-
Tum Matrimoniis interfint, nifi prius diligentem
inquifitionem fecerint, & re ad Ordinarium de-
lata licentiam ab eo obtinuerint. Quod etiam
dicen-

dendum
Cnicilin
otl, 9
le feri
dlamation
n inpe
otor b l
uonrtes
Cins nup
Vel ſoln
tIr Matrin
ininn.
Uherltti⸗
n lhece
Ens conen
lün äne
Pkorlammati
htimoni
Umgt, tit
God inpen⸗
eirea
gunl peee⸗
Ennn pe
Hereniie
Delltutn d
dtum e
Mhoperi, &
lutinoni
lud Ceere
, Iia 3
1, d
Agrtio

He in ſe,

, ſ time
nhentig
I Ve ſar
ngui
onimni

1 ante
uleſer
D

ic⸗

tüntur.

ut fe⸗

ney tii⸗
Otnittele.
,Donmi.
MiNarmn.

continnis

Petcännn
ntetpol.

no etinn
lis feſtß
Qocd
1n pote
i behent,
nbleto⸗
um ſoer⸗
cas leſe⸗
cno N
vontlihe⸗
ſob gnil
matins
latrimone
ulen l⸗
bilenenn
gnel
8 telnno⸗
ls eun
gie Ge
1e io
lgener
ginn 6
nod

De Matrimonio. 823

dicendum eſt de illis peregrinis, qui alibi fixum

domicilium habentes contrahunt in loco, ubi ſunt

ignoti, quod ſine licentia Parochi domicilii vali-

de fieri nequit. Ato. Cauſæ diſpenſandi in Pro-
clamationibus ſunt: I. Quando timetur malitio-

ſum impedimentum nuptiis ponendum. 2. Nimius
pudor ob ſenium, & diſparem conditionem. 3. Si
Magnates contrahant. 4. Vicinitas temporum,

quibus nuptiæ prohibentur. 5. Si incontinentia,

vel diſſolutio ſponſalium timeatur. 6. Si renove-
tur Matrimonium ob occultum impedimentum
irritum. 7. Si contrahentes ſint vagi & ignoti.
Diſpenſatio vero non ad Parochum ſed Epiſco-
pum ſpectat: in articulo mortis vero ſi Paro-
chus concubinario contrahenti afſiſtat, per epi-
kiam fine diſpenſatione declarare poteſt, legem
proclamationum non obligare. Quodſi Parochus

Matrimonio ſine proclamationibus aſſiſtere præ-

ſumat, triennio ab officio ſuſpenditur. c. Cum in-
hibitio. De clandeſt. Deſponf. Sto. Si fideles ali=-
quod impedimentum five dirimens, five prohi-
bens circa denuntiatos ſciant, debent illud ſub
gravi peccato Parocho indicare, tum ad impe-
diendum peccatum proximi, tum ad conſulendum

reverentiæ Sacramenti, ita tamen, ut ſi impedi-

mentum dirimens conjunctum ſit cum infamia,
& ortum ex peccato mortali, debeat prius reus

moneri, & ſi monitioni acquiefcere nolit, nec a

Matrimonio deſiſtere, ad Parochum deferri, licet
illud deferens ſub figillo aut juramento accepiſ-

ſet, quia agitur de peccato vitando: poteſt ta-

men etiam (uadere, ut prudenti Confeſſario ape-
riat, & diſpenſationem impetret. Ceſſat tamen
obligatio manifeſtandi, ſi revelanti grave malum
five in ſe, ſi forte ſit complex deliécti, ſive aliun-

de, ſi timeatur grave ſcandalum publicum, vel

innocenti grave damnum vitæ, fortunæ, hono-

ris vel famæ immineat, quia non tenemur cum
tam gravi incommodo promovere correctionem
proximi. 6to. Qui ignorat doctrinam Chriſtianam,
PFff4 debet

=

824 Caput XX.

debet prohiberi a Matrimonio: hinc ſponſi ante
Matrimonium examinari debent, de neceflariis
neceſſitate medii, & præcepti, de actibus fidei,
ſpei, charitatis, doloris de peccatis, de Matri-

monio, prout eſt Sacramentum, de obligationi-

bus conjugum &c.

Matrimo- Tertio Matrimenium poteſt eſſe clande-
Gente “ ſtinum ex defectu conſenſus parentum. Licet
Vr cauſa absque conſenſu parentum vel iis infciis
non eſt & invitis contrahant, quia contra reveren-
ctandeſti. fiam, obedientiam & gratitudinem iis debi-
num irri- tam agunt; Matrimonium tamen a liberis in-
tum. ſcils, & invitis parentibus contractum non eſt
irritum & invalidum. Imo. Non jure natu-
r27 quia ex hoc ſufficit ſolus confenſus con-
trahentium. 2do. Non jure poſitivo Divino,
quia Gen. 26. Eſau accepit duas uxores, quæ
ambæ oflenderant animum Iſaaci, & Rebec-
C, qui tamen conjugium non irritarunt.
Jacob Cen. 29. & 30. duas uxores duxit, &
Tobias unam inſciis parentibus, quæ tamen
Matrimonia S. Scriptura irrita non declara-
vit. Cujus ratio eſſe poteſt, quia in illis,
quæ ad electionem ſtatus ſpectant, liberum
eſſe hominem convenit, & ſoli Deo ſubje⸗
tum., quæ libertas multum imminueretur,
ſi Matrimonium a conſenſu parentum depen-
deret. Adeoque Tridentinum optime definit
Sefſ. 24. de ref. Watr. cap. I. & anathemate
eos ferit, qui falſo affirmant, Matrimonia a
filiisfamilias ſine conſenſu parentum contraéta
SW irrita

autem graviter peccent liberi, ſi ſine legitima

in ele,
t poſſe

Wl 1. E
Donia in
conta ſen
ſiilam c
s ern.
Tiide, ſi
Nondun e
imnne vel
e iriin
(ol. 3 jnt
l maxim
n jutis
fennt,
uI II.
lpliolig /⸗
lunt, 7
iuy.
c juſta⸗
lerſtun /
a Nt ..
6o danr
laſſin on
4) Maritn
nneſute,
Gold e, 4
ienr Coe
denco Ma
on /lan
di grati
boninm:
kani
Nnes 1
ud
tiens 1.
Gllk, R

De Matrimonio. 825

gnd tn irrita efſe, & parentes ea rata, vel irrita fa-
eceſlanit
aeſi Ccere poſſe.
ibms di, 1
te Num. Schol. z. Erasmus in colloquio de Matrim. Matri- Solvzentur
Chiiad monia infciis, & invitis parentibus contracta objeſio-
contra ſenſum naturæ, veterum leges, & Mo- es.
ſaicam ac Evangelicam legem eſſe ait: Luthe-
rus Serm. de Matrim. dicit, hæc Matrimonia eſſe
valida, ſi proles ex illis nata fuerit, ſecus ſi
e cland⸗ nondum nata fit, in quo caſu parentes ea con-

un. i firmare vel irritare poffunt. Calvinus ea abſo-
Wile lute irrita effe affirmat. I. Quia Apoſtolus ad
ne legtin Col. 3. jubet, filios obedire parentibus, quod
el isinti⸗ vel maxime tenet in contrahendo Matrimonio.
ra leſeler Reſp., Excipiuntur ſemper ea, in quibus liberi
en is de⸗ ſunt juris fui, uti eſt ſtatus electio, ubi tamen
4 Ueist⸗ peccant, fi ſana parentum monita non ſequan-
tur II. c. Woſtrates. cauſ. 30. q. 5. dicitur,
Gumun nuptialia fœdera conſenſu eorum, qui kœc contra-
h ue unn hunt, & gorum, in quorum poteſtate ſunt, cele-
nlenlus⸗ brantur. Et c. placuit. cau. 36. Jq. 2. dicitur,
zvo Dr quod juſtas nuptias contrahant filiifamilias, dum
R conſenſum häabent parentum, in quorum poteſtale

Ri Junt. Et c. vidstur. De his, qui in Matr. aecuſ.
,6 &. dicitur: &i parentes non interfuerint, & con-

dittium. ſenſum non adlubuerint, ſecuendum legem nullum
l eſt Matrimonium. Reſp. Canones loquuntur de
n tet honeſtate, non vero de neceſſitate: uti habet
cecer. Glofſa c. ſuſßfciat. cau. 28. q. 2. In capitulo Vi-
tnd detur Coœleſtinus II. ait, parentes admitti in diri-
in n n mendo Matrimonio, quoniam undus quis que genea-
nt, Ttenn logiam ſuam ſcire allaborat: addit autem, ſi non
Deo uſe⸗ admittantur in teſtificationem Matrimonii contra-
rinrgeit, hendi gratia, ſecundum leges nullum fieri Matri-
cle monium: ſed intelligit leges civiles, non vero
u Geßi Canonicas. III. nitio Tridentini contra ſo-
tine lennes poſtulationes Oratorum Galliæ fuit edita.
nthe Et Theodoſius, Valentinianus, Juſtinianus: Hen-
ttit⸗4 ricus II. a. 1556. & Henricus III. a. 1579. Reges
Gaunt Galliæ, ac Carolus V. a. 1540. & Philippus IV.
na FffS5 a. 1623.

Caput XX.

a. 1623. pro Belgio Matrimonia infciis & invitis Inmtila
parentibus contraéta irritarunt. Cujus ratio eſt. pober
quia voluntas liberorum jure naturæ eſt in vo- urtis
luntate parentum. Æ.e ν* Oratores Galliæ qui- o conl
dem illud poſtularunt, ſed re mature diſcuſſa 1 I
contrarium ſtatutum fuit: imo ſolum petitum imnn a
fuit, ut certus annorum numerus ſtatueretur, Mian d
quo elapſo filii fine conſenſu parentum conju- iin igſni
inm inire poſſent. Leges civiles effeéctum ſuum peniigie
olum obtinent quoad effeétus civiles; non vero (02 n
quoad valorem Matrimonii, unde ſolum illicita, ſwoluigt n
non vero invalida declarantur; imo Carolus V. l vroliteut
in decreto Auguſtano a. 1548. ea aperte valida (glm ceſ
declarat. Quippe voluntas liberorum eſt ſub vo- ke lli eti
luntate parentum, antequam filii uſum perfecti ieniges r
judicii attigerint, non vero, ſi attigerint; & tunc emlrzen
ſolum ſunt ſub voluntate parentum quoad uſum,“ Auümmm eo
curam, & diſpoſitionem bonorum paternorum, rs pote
non vero quoad ſtatus eleéctionem. lenlent,

An olim Schol. Tournely putat, jure Eccleſiaſtico antiquo. inn vali⸗

nulla & irrita fuiſſe Matrimonia liberorum fſine egtt na
conſenſu parentum contracta, ſed melius dici- mo rede
tur, hæc Marimonia etiam jure antiquo non fuiſſe kümrinm
irrita, ſed ſolum illicita. Quia alias Tridentinum
ab antiqua traditione receſſiſſet, dum eos anathe- 1 Bug
mate ferit, qui illa irrita eſſe dicunt, & ſic novam menhn
doctrinam induxiſſet. Certe nen potuiſſet Tri- (m Gaci
dentinum tanquam dogma fidei definire, illa Ma- men

nten
trimonia effe valida, ſi olim valida non fuiſſent; Tecn
& nos vix probabimus, ea modo eſſe valida con- 0hlnn n
tra hæreticos Hinc ipſum Tridentinum ait, Ec- DH
clefiam illa deteſtatam fuiſſe, & prohibuifſe, quæ e

verba ad Matrimonia tantum elandeſtina gratis 1
detorquet Eſtius. Dicis I. S. Baſilius ep. ad Am- e
phil can. 42. Vocat illa Matrimonia ſornicatio- n une
nes. & can. 40. dicit, ea ge nihil habere. Et
Tertullianus l. 2. ad ux c. 9. ait: nec’ in terris 6
Elié ſine conſentu patrum rite & jure nubunt. Rrſy. tnn d
S. Baſilius ea Matrimonia vult efie illicita, æ&

De Matrimonio. 827

Cimmi damnat illa pro foro externo ob clandeſtinitatem,
nied, quia probari non poſſunt. Tertullianus vero per
ek in. Iy' in terris manifeſte reſpicit ad leges eciviles, quæ
Mle ⸗ in foro conſcientiæ Sacramentum irritare non pof-
te dem ſunt. II. Kvariſtus P. in ep. ait: Aliter non fit
n ein legitimum conjugium, miſi ab his, quei ſuper ipfaun
ineen, Jëminam dominationem habere videntun, & a
um . thes AAſtoditur, Acxor petatur, aut aà parentibus
um in & propinquioribus ſponſetur. Et c. Apud. cau.
non n 36. Jq. 2. dicitur: Cum rapta patri fuerit reſtituta,
um Uich. N voluntas vareniis utriusque in unum convenerit,
Catolus.. Non prokibentur invicem copulari. Reſp. Evariſtus
Pete vall loquitur de foro externo, non de foro conſcien-
etüb. tie, alias enim irritum etiam eſſet Matrimonium,
hn fetleſ ſi conjuges prius biduo orationibus & continen-
in; u tiæ nan vacarent, quod in eadem ſua epiſtola ad
uuiin, legitimum conjugium requirit. Mulier rapta in
ditencm raptoris poteſtate exiſtens, etſi ipſa in raptum
conſenſerit, reddenda eſt patri, cui injuria facta
eſt. & ſie ſine ejus conſenſa ob impedimentum
dirimens valide non contrahit Matzimonium: ſi

ico. Ann . .
ag vero extra raptoris poteſtatem conſtituta, & lo-
Pin „(60 turo reddita libere cum raptore contrahat;
* 4 Ealtimanimin eſt ratum, nec à patre irritari po-
eſt. .
Trideumu

eog ill: Cbroll. Praſt. Imo. Peceant graviter Hiberi, fi invi- Keſolvun-
KeN tis parentibus nubant perſonæ indignæ cum de- fur caſus.
decore familiæ, & ſequela gravium malorum.
. Non tenentur tamen liberi ſemper ſub mortali ſe-
i, dqni parentum conſenſum, aut exquirere eorum
la conſilium, fi prudenter fibi conſulere poſſint, .
quia quoad eleétionem hujus ſtatus liberi eſſe de-
it, Wnt „licet ſemper ſit conveniens, ut eorum con-
ſii⸗ gs enſum & confilium exquirant. Hine filius non
,,N% tenetur cum ea contrahere, eui parentes promi-
ſerunt. Graviter vero peeccant liberi, ſi juſtam
parentum voluntatem & recta confilia circa Ma-
W trimenium negligant, ſi exinde gravia ſcandala
„ Oritura prævideant: adeoque confefſarius nequit
1 abſolutionem negare parentibus, qui juxta leges
au patrias

Ad Ma-
trimo-
nium re-
quiritur
Sacerdo-
zis bene-
diflio.

828 Caput XX.

patrias liberos ſine ſuo conſenſu contrahentes, mu
exhæredant, in caſibus illis, in quibus ſuum con- it mat
filium petere & ſequi tenentur, quia non tollunt é(). 1
libertatem Matrimonii, ſed tantum abuſum. 24do. Mokumt
Parentes per ſe non poſſunt cogere filios, nec um en
Domini ſervos, nec Principes Vaſallos ad contra-
hendum Matrimonium, niſi quando jure naturæ eſtun
ad hoc tenentur ob bonum commune, vel ad tol- Ulcitumn
lendas capitales inimicitias &c. Et quidem D⸗û8-
mini temporales, vel Magiſtratus jurisdiéctionem 1 Olm !
habentes in foro externo, ſi ſubditos, vel alios i ve ſalt
injuſte ad Matrimonium cogant, Excommunica- Me id
tionem majorem ipſo facto incurrunt: Quæ ta- olietnt er
men pœna parentes, dominos, Epiſcopos domi- ani dla
nium temporale non haâbentes, Imperatores & fralino

Reges ſpecialiter non exprefſos non ligat. Altis In
Cnthugren
F. 1240. . un imri
. in el

Quarto Matrimonium poteſt eſſe clande- Mnm ag
ſtinum ex defectu Benediétionis, & aliarum u imui
Sacrarum cæremoniarum, quæ quidem re- ud an
cte nuptiis adhibentur, ita tamen, ut ſine inautſ
illis Matrimonium ſit illicitum, non tamen ln
invalidum. Et Imo quidem Sacerdotalis Be- Oufeinn
nedictionis jam meminit Tertullianus Il. 2. ad Amml n.
ux. c. 9. S. Ambrofius ep. ad Vigil. S. In- 42 Mir
nocentius I. ep. ad Victric. Siricius ep. ad Inn, ſel
Himer. &c. Quin & ipfi gentiles conſimilem Enlag
ritum ſervarunt, uti de Alexandrinis teſtatur elrii
Photius cod. 242. & de Judæis refert Joſe- Gn
phus de Voiſin p. 662. 24d0. Hanc eandem minſei
Benedictionem in facie Eccleſiæ dandam n Ghr-
Præſcribit Tridentinum Seff. 24. de ref. cap. I. Pingens
Synodus Mechlinienſis, Antverpienſis, Au- E(ahlin
domarenſis relatæ a Martene de ant. rit. I. I. (kinant
3tio. Sine hac Benedictione haberi poſſunt uiuof
omnia mm

De Matrimonio. 829

uinbe omnia ad eſſentiam Matrimonii neceſſaria,
ufuma ſcilicet materia & forma: (H. 1201.) mini-
Dmih ſter, (F. 1205. Schol.) & præſentia Parochi,
m 1 ac duorum teſtium: (H. 1236.) Ergo fine illa
validum eſt Matrimonium, licet propter
iem Plæceptum Eccleſiæ eam præcipientis gravi-
e, Nelis ter illicitum. .
tden)h ” .
rpiſimn Schol. Olim fideles Matrimonium tempore Sacrifi- Cæremo-
ſos, cii, vel ſaltem ante fores templi illud inibant, & nic Ma-
Cronmli poſtea ad oblationem intus ingrediebantur, uti trimonii.
unt (e colligitur ex Tertulliano l. 2. ad uxor.: Item
les ſponſi §. Communionem percipiebant, uti con-
Inpentong ſtat ex Canonibus a P. Martene 1. I. de ant. rit.
n le. relatis Intuitu autem Benedictionis Concilium
Carthaginenſe IV. c. 13. ſtatuit: Sponſus & pon-
jJa cum benedicendi ſunt a Sacerdote, a par entibus
Juis, vel paranymphis offerantur. Qui cum bene-

diktionem acceperint, eadem noſte pro reverentia
& dn iſius benedGtionis in virginitate permaneant.
E . Annulus arrhæ loco a Sponſo Sponſæ datur. Hic Annulus.
gul e olim erat ferreus, teſte Tertulliano de habitu mu-
wen, I? UHer. c. 15. Hebræi argentehm adhibebant, aut

NoN ex lapide onychino. Argenteus S. Annzæ Romæ:
etcounk Onychinus B. V. Mariæ Peruſiæ aſſervari dicitur.
lanul: Annuli meminit S. Clemens Alex. 1. 3. Pœdag.
r. c. 2. ubi prohibet, ne imprimantur imagines ido-
ig lorum, ſed Symbola Spiritus S. & Ecclefiæ &c.
Sicts Annulos quosdam fidelium ex ruderibus effoffos
ſes Clnin & Chriſti nomine ſignatos annotavit Baronius

diinerin a. 57. Annulus eſt Symbolum fidei conjugalis,
“ ut ait S. Iſidorus 1. 2. de Div. off. & addit, ideo
eum inſeri quarto digito finiſtro, quod in eo fit
HEu Vena quædam, ſeu potius nervulus usque ad cor
ir pertingens. Silentii Symbolum in annulo agno-

. Geki cit Calalius 1. de infign. c, 3. quod annulo ſigilla
ien imprimantur. Recte igitur annulus benedicitur.
e. Quando ſponſi actu Matrimonium contrahunt, ad
e gn majorem conſenſus expreſſionem, dexteram ſibi Traditio
he cin invi- dexterœ.

Flam-
emttem.

Corona.

tur cdſus.

Impolen-
led.

plew.

aliquis non poteſt quidem cum hac foemina Pper=
ficere copulam, poteſt tamen cum alia, & vi- ſtore
ciſſim. Rurſus dividitur in anteredentem, quæ „ nli,
ante contractum Matrimonium adeſt: & conſe-

Caput XX.

invicem tradust: cujus ritus meminit Tertuilis-
nus de vel. Virg. c. 11. docens; per dexteram
deſignari pudorem Spiritus. Denique olim Eth-
nici, Judæi & Chriſtiani ſolebant capita nupfa-
rum tegere velo croceo, quod Flammeum dice-
bant, quia flammæ colorem referebat. Ab hoc
velamine obnubente mulierum faciem, nuptiæ
diéctæ ſunt, & illud fuit virginei pudoris indi-
cium. Digami, qui virginalem verecundiam jam
exuerant, flammeo non tegebantur. Fuit etiam
mos, in nuptiis Sponſos coronandi, teſte Tertul-
liano de Cor. mil. quæ corona multiplex erat, ſæ-
pius tamen ex ramuſculis olivæ confecta.

Reſolvun- Corolj. Prafl. Imo. Conjuges ante benediéctionem

Sacerdotalem etiam Matrimonio ſecundum eſſen-
tialia perfecte contracto in eadem domo ma-
nere, & Matrimonium conſummare non poſſunt,
& ſi conſumment, ſaltem venialiter peceant.
2do. Benediétio ſecundis nuptiis ordinarie non
adhibetur, ſervanda tamen eſt quoad eam. &
alias Cœremonias propriæ diceceſis conſuetudo.

F. 1241. ZMVMU
Decimum quartum impedimentum diri-

mens Matrimonium eſt Impotentia, quando
aliquis eſt incapax perficiendæ copulæ ad
generationem necefſſariæ. .
Guotu- Schol. Impotentia eſt duplex: Waturalis, que ori-

tur ex naturali corporum diſpoſitione non apta
ad perfectam copulam: alia eſt accidentalis, quæ
oritur ab extrinſeco, v g. morbo, maleficio &c⸗
Utraque dividitur in abſolutam, dum quis non

uin,
MM0 ae
e Vel
llitg ſett
potelt: &
n08 f ſt
liei kne
Cormmunite
evocant
Uune ter
enlit,
lenen enit
ka as
Ms netu

Unpoten
tececens
ilkro d
n de
tinmium
Ulendi co
un wmmer

nlefteil

i.
6lümmnatn

le, D

poteſt perficere copulam cum ulla foemina, nec W r die⸗

fœmina cum ullo viro: & in veſpeftivam, dum

quen-

“ De Matrimonio. 831

. .„ —GNU
kTed enentem, quæ poſt contraétum Mattimonium
Pe beltet modo accidit. Denique dividitur in perpetnuam,
le oln t quæ vel ſine miraculo, vel ſfine graviſſimo cru-

ciatu ſeétionis, aut mortis periculo aufferri non

nn w
zanie poteſt: & in temporalem, quæ vel per Exorcis-
at. Ho mos, ſi ſit ex maleficio; vel per artem periti me-
dien, NlG dici ſine periculo gravi vitæ tolli poteſt. Ex
dioi LCcommuniter contingentibus viri impotentes in
eenmne ure vocantur frigidi, & fæmine ard& vel clauſa.
. ten TLunc autem certo adeſt impotentia, quando vel
i,lo potentia, penetrandi vas, vel potentia, verum
eren ſemen emittendi, vel potentia „illud immittendi
en. intra vas deeſt, quod dicitur illis accidere, qui
fiiiunt a natura nimis calidi.
berällini . 7
cundonn eke
em Gomd §. 1242
trr 1
o Immpotentia exercendi copulam perfectam Impoten-
—“ antecedens & perpetua jure naturali & Ec-tia dirimis
Matrimo-

cud an Ccleſiaſtico dirimit Matrimonium contrahen-
Clummm dum. De jure naturali patet, Imo quia Ma-“““
trimonium eſſentialiter includit obligationem
tradendi corpora ad copulam carnalem,
Lenmn? quam tamen impedit impotentia perpetua.
200 de jure Kccleſiaſtico conſtat ex toto titu-

2. Impotentia vero fubſequens, licet ſit
lp r⸗ perpetua, non diſſolvit Matrimonium con-
fore tractum. Nam nec diſſolvit matrimonium
GA conſummatum, quod ex dicendis eſt indiſ-
nuinli ſolubile, nec ratum non conſummatum,
lun ii⸗ . quod ex dicendis per ſolam Religioſam Pro-
hſ, feſſionem, & diſpenſationem Papæ diſſolvi-
☚ tur. Idem patet ex c. Hi. cau. 33. q. 7. ubi
dicitur: Hi, qui Matrimonium ſani contruxerint,
insde ouni ex duobus amentia, aut furor, aut uliqua
r inſir-

Keſolvun-
tur caſus.

832 Caput XX.

infirmitas acctſſerit, ob haunc infirmitatem con.
jugia talium ſolvi non poſſunt.

Coroll. PFrag. Imo. Impotentia generandi tantum
ſeu ſterilitas, non cauſat impedimentum, quia
ſaltem adeſt potentia ad copulam, etſi per acci-
dens non ſequatur ejus effectus, & tunc habetur
ſaltem finis ſecundarius, ſeu remedium concupi-
ſcentiæ. 2do. Eunuchus carens utroque teſticulo
invalide contrahit Matrimonium: Valide tamen
cCcontrahit Spado habens adhuc teſticulum: Her-
maphroditus debet contrahere ſecundum ſexum
prævalentem. Item ſenes & vetulæ, modo illis

conſtet de non plena impotentia ex ætate, va-

lide contrahunt. 3tio. Perpetuo impotentes ab-

ſente periculo incontinentiæ, & acétuum turpium,
ſi impedimentum ſit occultum, uti frater & ſoror
cohabitare poſſunt, c. 6. de frigid. poſſunt tamen
ambo vel alteruter ſeparationem petere, quæ ob
ſcandalum nonniſi auétoritate judicis Ecclefiaſtici
facienda eſt, præmiffa legitima probatione per
peritos medicos in viris, & obſtetrices in fœminis
jurato teſtantes, ubi deinde ſoluto matrimonio,
ſi impotentia fuerit antecedens, pars non impo-
tens alteri nubere poteſt. In dubio, an impo-
tentia ſit antecedens, vel conſequens, ſi impo-
tentia ſit naturalis, præſumitur eſſe antecedens:
ſi ſit accidentalis, in favorem Matrimonii præſu-
mitur non præceſſiſſe. Si dubium iit, an impo-
tentia antecedens ſit perpetua, conceditur trien-
nium ad tentandam copulam, quæ ſi fruſtra ten-
tata fuerit, ſeparandi ſunt conjuges per judicem
Eccleſiaſticum, & pars capax ad alias nuptias
tranſire poteſt. c. 5. de frigid. 4to. Si Matrimo-

nium ob impotentiam in judicio diſſolutum fue-

rit, poſtea vero appareat, conjuges eſſe poten-
tes, ſi in alio Matrimonio proles generent, re-
gulariter valet primum Matrimonium, & ſecun-
dum eſt diſſolvendum c. 5. de frigid. quia ſen-
tentia contra primum non tranſit in rem judi-
. catam.

ttm. 0
hlatie
Eher m
Ktur fun
tirndin
Uero pot
Efcinmn,
leite toli
Dine Re
Mens o
linke
Sn iine

Uler ot

Minere no
elnpot
eiens
Nel, Eh
en Vel
er; polkin
o foe⸗
int Utcita
ionem
in gin
1r Wenti⸗
)lin de
beſſet D
CNunn No
Mlefi 6
Mlönt:
E, &

Ndi rtun
tum, Et
ti er
tune Men
Umn cNX,.
gue telien
alige dunt
plom: H.
ndum ſen
, ndo
Etate, r
potente
Ium torpind⸗
kater & in
oflont indl
tee led
Eeclefiand

Detione ,

es in ferit

mutrimvio⸗
6 on in
0, inj
Ps, ſi⸗
e anle,lei
fimoni el

De MWatrimonio. 833

catam. c. 7. de ſent. & re jud. Manet tamen
diffolutio primi Matrimonii, ſi impotentia ſublata
ſit per miraculum, vel artem magicam, quia cen-
fetur fuiffe perpetua. tem ſi fuerit reſpectiva ob
arétitudinem fœminzæ reſpectu viri prioris, non
vero poſterioris. Item ſi fuerit reipectiva ob ma-
leficium, quod reipeéctu hujus viri non potuit
licite tolli. Item ſi pars ſeparata profiteatur in
Ordine Religioſo approbato. Sto. Tœmina im-
potens propter artitudinem non tenetur pati in-
ciſionem cum periculo vitæ, aut gravis morbi,
fſecus ſi ſine notabili incommodo fieri poffit: Nec
mulier poteſt dici impotens, fi conceptum ſemen
retinere non poſſit, quia copula perfecta manet.
6to. Impotentia Matrimonio tantum rato fuper-
veniens non diſſolvit Matrimonium: Ofcula ta-
men, & tactus ad declarandum affeétum conjuga-
lem, vel ſedandam concupiſcentiam licite exer-
ceri poflunt, ſi periculum pollutionis abſit, quia
ero hoc periculum raro abeft, probabilius hæc
funt illicita. Imo & carnalis copula tentari po-
teſt, fi ſpes ſit, eam perficiendi, licet præter in-
tentionem pollutio contingat. Ita P. Laymann.
Tlimo. Si meritus ob ſenium perpetue deſtitutus
ut potentia ſeminandi intra vas, non ei licet
Copula cum periculo pollutionis; fecus foret, ſi

culum pollutionis. 8voο. Signa impotentiæ ex
maleficio ortæ effe poſſunt: Si corpora coire non

it unn poſſunt: Si adſit extraordinaria perturbatio phan-
nelete taſiæ, & horror, quande coeundum &c.
ſ .
ni §. 1243
en Decimum quintum impedimentum diri. Kapfus.
n, mens eſt Kaptur, ſeu abduétio & extractio
E puyuelle e domo parentum in eum finem, ut
, ducatur in Matrimonium.
ehO 2„ S Schol.
e, Sehram Inſlit. Theol. Tom. III. 62%g
1

adeſſet ſpes copulæ perficiendæ, licet adfit perrr —“«

834 Caput XX.
Quotu- Schof. Duplex eſt raptus, uuus Violentie, cum
plex. puella invita & reluctans a raptore abducitur e
paterna domo: alter ſeda Rionis, quando blandi-
tiis, aut voluptatis illecebra aut quocunque alio
modo ſeduéta conſentiens raptorem ſequitur.

§. 1244.
Kaptus Impedimentum Raptus jure Eccleſiaſtico
dirimit dirimit Matrimonium inter raptorem & raptum,
Mairimo- guamdiu ipſa in poteſlute ruptorir manſerit.
um. Quodſi rapta a raptoré ſeparata, & in loco li-
bero ac tuto conſtituta, illum in virum habere
conſenſerit, eam raptor in uxorem habeat, &
nihilominus raptor ipſe, ac omner, illi conſi-
lium, auwxilium, & ſavorem præœbentes, ſint inſo
Jure ecommunicati, ac pervetuo infamer. om⸗=
niumque dignitatum incapaces, & 6. Clerici ue-
rint, de proprio gradu decidant. TZeneatur præ-
terea raptor mulierem raptam, ſwve eum uxorem
duxerit, ſive non duxerit, dectnter arbitrio ju⸗
dicit dotare. Ita Tridentinum Seſſ. 24. cap. 6.
Reſolvun- Coroll. Hratct. Imo. Ut raptus ſit impedimentum di-
tur caſus. rimens, requiritur violenta abduétio perſonæ,
. ſive per violentam manuum injectionem, five
per gravem metum, five per mandatum alteri
datum ad vim inferendam. 2do. Unde non in-
dueitur hoc impedimentum, ſi puella ſponte con-
ſentiat, licet ejus parentes, aut tutores non con-
ſenſerint. Inducitur tamen, ſi raptor vi abducat
Sponſam poſt inita Sponſalia, quia Tridentinum
ſine reſtriétione loquitur: Non autem inducitur,
ſi fœmina virum rapiat, quia Tridentinum loqui-
tur de raptoribus. 3tio. Requiritur, ut ſit vera
abduétio de loco in locum moraliter diverſum,
qualis non eſt, ſi quis fœminam de cubiculo in
cubiculum, de domo in proxime vicinam abdu
Ecak.

lit. t
Ii cont
mentüm
letur,
nii ſed
Tiventin
Lentin pe
let nnli
potelate
ſentut

ple⸗
finentid
Linpeci
Munn cont

Ws.

A nohi
tpipx,
Pnnhentis
Kand
Urerii ain
andas.

lyol ag
Canlis
nui

. Uen contt

MI ab
lcum,
tione 1
endo 10
We intere

COntra

egitun

cclei
Grottr
1 nunt
Nin ln)
pur he
D
, an⸗
, i
uner,
Clrun ſr
eatur ee⸗

zuſn Ueeſe

yhirof⸗
mentun⸗
io gete,
boten
hdatonm ken
nde MMl.
ſnetn
res o⸗
r Nn
Tüülnimm
n Phen,
imnlo.
,I teſe
e ecn
an 1M⸗
ichn .

De Matrimonio. 835

cat. Ato. Requiritur, ut abducéctio fiat Matrimo-
nii contrahendi cauſa. Unde non oritur impedi-
mentum, ſi mulier rapiatur, ut vendatur, ſpo-
lietur, & probabilius, ſi rapiatur non Matrimo-
nii ſed libidinis explendæ cauſa, quia de hoc caſu
Tridentinum non joquitur. Sto. Ex verbis Tri-
dentini per ſe conſtat, Matrimonium eſſe nullum,
licet mulier violenter abduéta, dum adhuc eſt in
poteſtate raptoris, nec loco tuto reddita, con-
ſentiat. . .

Ezxplicatis impedimentis Matrimonium Impeadi-
dirimentibus, ad impedimenta prohibentia menta
& impedientia, quæ impediunt Matrimo-Prohiben-
nium contrahendum, ſed non dirimunt, per-a.
gimus. Horum primum eſt Eccleſig vetitum, Eccleſia
leu prohibitio ſuperioris Eccleſiaſtici, ſcili- vetitum.
cet Papzg, Epiſcopi, Parochi alicui nuptias
prohibentis ob temporalem aliquam cauſam,
vV. g. ſcandalum ſedandum, veritatem impe-
dimenti diſcutiendam, lites, & diſſenſiones
vitandas.

Coroll. Praft. Imo. Quando Superior alicui ex juſtis
caufſis prohibet Matrimonium, valide quidem, ſi
nullum impedimentum dirimens ſubſit, illicite ta-
men contrahit Matrimonium. 2do. Matrimo-
nium ab Excommunicato contractum eſt quidem
validum, graviter tamen peccat contrahens tum
ratione indignæ fuſceptionis Sacramenti: tum
agendo contra præceptum Eccleſiæ. 3tlo. Tem-
pore interdicti valide, imo probabilins etiam lici-
te, contrahitur Matrimonium, quia illa ſolum
Sacramenta tempore interdicti prohibentur, quæ
per miniſtrum ſpecialiter ad hoc ordinatum admi-
niſtrari debent.

Eggz §. 1246.

Tempus
ſeriarum.

Sponſalia
quid.

836 Caput XX.

G. 1246.

Secundum impedimentum prohibens eſt
TLempus ſeriarum, quo celebratio nuptiarum
eſt prohibita. Varia fuit circa hoc tempus
Eccleſiæ diſciplina. Concilium Laodicenum
a. 364. C. 52. ſtatuit, ut in Quadrageſima
nuptiæ non celebrentur. Concilium Mogun-
tinum a. 1022. ſtatuit tempus ab Adventu
Domini, usque ad Octavas Epiphaniæ: &
aàa Septuageſima usque ad Octavas Paſchæ:
& quatuordecim diebus ante feſtivitatem
S. Joannis Baptiſtæ: & in diebus jejuniorum,
ſeu noéëctibus præcedentibus omnes dies ſo-
lemnes. Tridentinum vero Seſfl. 24. cap. 10.
ita ſtatuit: Ab Aduentu D. MW. J. C. usque
in diem Epiphanig. & a jeria quarta einerum
urqut in octavam Paſchatis incluſive antiquas ſo-
lemnium nuptiarum prohibitiones diligenter ab
omnibus obſervari S. Synodus præcipit: in aliit
vero temporibus nuptiat jolemniter celebrari per-
mittit. Quando igitur non adeſt juſta cauſa,
his temporibus Parochus Matrimonio afſiſte-
re nequit ſine licentia Ordinarii petita, ſi ad
ſpiritualem animarum ſalutem ita fieri ex-
pediat.

§. 1247.
Tertium impedimentum prohibens ſunt
Syonſalia, quæ definiuntur, futuri Matri-
monii mutua & libera, vera & deliberata

promiſſio ſigno ſenſibili expreſſa inter per-
ſonas habiles.

Schol.

Spo
ſa in
kum vet
iple artk
etian e
ſummato
luis, Al
Ai icitn
It ſiele⸗
tom Mat
chumenu
Moyititn

Shont⸗
fera ze 1
Ui tantun
internn
utiimon
.
Etteche 4
Hem juſtt

Myponere,

Ztio. P
Porſelin
tnitione
Uun de
Uum mut
bo etian
n Pr
Aelſa,

Eed Aern
ln e

De Matrimonio. 837

Schol. Sponſalium nomen fluit a verbo Spondeo, Dividun-

ibens el quia in iis fit promiſſio de futuro Matrimonio: tur.
hend cum vero promiſiio illa arrhis ſoleat confirmari,
upiinum ipſæ arrhæ ſubinde Sponſalia vocantur. Subinde
e ten etiam Sponſalia pro Matrimonio rato non con-
odicammn ſummato accipiuntur. Sponſalia alia ſunt abſo-
dragefnn luta, alia conditionata: Alia valida, alia invalida:
tig Alia licita, alia iliicita. Inſtituta ſunt Sponſalia,
n o ut fideles optime parati ad magnum Sacramen-
Adren tum Matrimonii sccedant, ſunt enim, quod Cate-
hunike: l chumenatus nd Baptimum, Tonſura ad Ordines,
5 Picher Novitiatus ad Profeſſionem.
eſticloteun e
unou.. “YMRẽ §. 1248.
s d=r Sponſalia, ut ſint valida, debent 1Imo eſſe Requiſita

h vera ac ſeria Matrimonii promiſſio. Nam ad Spon-
Gν ubi tantum eſt ficta promiſſio, deeſt conſen-alia.
e ſus internus, & animus, ſe obligandi ad
ottina Matrimonium.

ize, 2do. Pomiſſio debet eſſe deliberata &
en perfecte ac directe voluntaria, quia pro-

, milſio ſponſalitia inducit gravem obligatio-
aſt 8 nem juſtitiæ, quam nemo cenſetur ſibi velle
imponere, niſi deliberate promittat.
e .
4 li⸗ 3tio. Promiſſio debet eſſe mutua, quia

Sponſalia faciunt contractum perfectum de
traditione corporum futura, ſicuti Matrimo-
nium de traditione præſenti: ſed Matrimo-
nium mutuum conſenſum exigit: (H. 1202.)
ben Ergo etiam Sponſalia.
Ui M
ei⸗
1 H

4to. Promiſſio debet eſſe ſigno externo
expreſſa, quia debet fieri humano modo,
& ab altero acceptari, quod non fit, niſi per
ſigna externa promiſſio manifeſtetur.

Egg 3 5t0.

.

Caput XX.

Sto. Promiſſto debet fieri inter perſonas
habiles, nam Sponſalia ſunt promifſio de

futuro Matrimonio: Ergo inter ſolas per-

ſonas ad Matrimonium habiles fubſiſtere
Poſſunt. A

KReſolvun- Chroll. Hakr. I. Ficte promittens Matrimonium ad

lur caſus
de Ra

promiſ-=
ſione.

De deli-
berata.

illud quidem non ohligatur, ſi autem altera pars

decepta damnum aliquod paſſa ſit, illud fice
promittens compenſare debet, vel per pecuniam,

vel fi gravem infamiam paſſa eſſet alio modo non

compenſabilem, ducendo eam in Matrimonium.
2do. Qui ficta promiſſione Matrimonii puellam ad
copulam induxit, tenetur in conſcientia corrup-
tam ducere, quia hic intervenit contractus inno-
minatus; do tibi copiam corporis, ut mihi nubas.
Deceptor tamen non tenetur ad Matrimonium r.

6i pyella deflorata poſtea cum alio fornicetur.

2. Si ſe virginem falſo ſimulaverit. 3. Si Satis-
factionem pecuniariam ſponte acceptet. 4. Li

ex Matrimonio gravia mala prævideantur. 5. Si

puella deceptionem advertere potuit. 6. Si im-
pedimentum dirimens ſubſit. Puellæ jurato etiam
aſſerenti, ſe eſſe ab alio corruptam, in foro exter-
no non creditur, niſi alia indicia adſint. tio.
Qui vult promittere, non tamen ſe obligare, non
tenetur ſtare promiſſis, quia reipſa non promittit.
Qui autem vult promittere & ſe obligare, non
tamen implere promiſſum, præterquam quod gra-
viter peccet, tenetur implere promiſſum. 4to.
Ficte promittens Matrimonium graviter peccat,
quia committit mendacium graviter pernitioſum,
niſi forte alter fraudem advertere potuerit, nec
damnum paffus fuerit. *

Coroll. Prack. II. Ad contrahenda Sponſalia requi-
ritur deliberatio ſufficiens ad peccatum mortale,
non tamen liberum & voluntarium in cauſa.
linc requiritur perfectus & expeditus uſus ra-
tionis, & in c. litteras. De deſp. impub. fſepten-
nium

lün al

pde a

Eu ebt
Reguiritn
dem m
intita, Ee
Ineußis
eblins in
tiat. 3i
leſthns eo
ſunt, gie
Vero Irri
ſperiore
tnahenca in

Crol. Fyug
Mtla it
ninn, gni
Atoren,
nlfens ſin
lgetur.
oniſlion
kelle puel
noſtam
Wüo m
fonis,
ergimant
lile⸗
Iles .
llit in
Nis det 4
Uer, ſi 2
INt Mat
Vbendilite
Nris 1.
inr Matri
den Cone
Inpnncs
ſan
Rl

De Matrimonio. 839

elonas . d.
8 mum aſſignatur, niſi malitia fuppleat ætatem.
Unde amens, niſi habeat lucida intervalla, &
Olgs her. actu ebrins Sponſalia contrahere nequit. 2do.*

fübtkeaoge Requiritur libertas a coaétione & metu: & qui-
dem ſi metus levis fuerit, non reddit Sponſalia
irrita, ſed a judice irritanda: Si gravis injuſte

wonlund incufſſus ad Sponſalia extorquenda, reddit ea pro-
Atera hn babilius invalida, ſicuti ipfum Matrimonium ir-
lnd it ritat. Stio. Sponſalia clandeſtina ſine Parocho &
peennint teſtibus contracta valida & per ſe loquendo licita
modo n ſunt, quia nullo jure prohibentur: per accidens
trimonium. vero irrita & illicita ſunt in variis locis, ubi a
Ppelam ſuperiore Eccleſiaſtico ſunt irritata, adeoque con-
n omp- trahenda ſunt juxta ſtatuta dioceſana.
Kus inno⸗ H
miüm Coroll. Praft III. Promiſſio ſponſalitia debet eſſe De mutus
imonimI mutua ita ut altera pars repromittat Matrimo- promiſ-
formivetn. nium, quia ſola acceptatio non trahit poſt ſe obli- ſione.
tß. gationem, Matrimonium contrahendi, licet pro-
A. 4. mittens ſub peccato gravi ad illud contrahendum
ult. 5, 6 obligetur. Taciturnitas vero non eſt fignum re-
6. Kir promiſſionis, nifi aliunde colligatur, v. g. ſi ta-
nato etin cente puella parentes ejus dicant: Hanc filiam
ſoro ente⸗ noſtram damus tibi in Sponſam. Nec ſola acce-
Ent. N ptatio arrhæ & jocalium funt ſignum repromiſ-
Pigre l fionis, niſi aliæ circumſtantiæ conſenſum clarius
n Voritt exprimant. 2do. Arrhe revertuntur ad dantem,
lgne, ſi juſte a Sponſalibus reſiliat, ſi in juſte, perdit
n Colge illas l. J. C. h. t. Si arrham accipiens injuſte re-
llon. K filiat, in dnplo eam reſtituere debet: ſi minoren-
ter ſetet, nis det arrham, refiliendo eam non ammittit,
ernitoln, nee, ſi accepit, ad duplum fenetur. Iocalia ſe-
Oteite e cuto Matrimonio manent penes accipientem irre-
vocabiliter, quia tantum dantur in ſignum mutui
amoris l. 12. C. de donat ante nupt. Si non ſequa-
oln ⸗ tur Matrimonium fine alicujus culpa reſtitui de-
hn no ben donanti, niſi Sponfus cum Sponſa habuerit
n impuros tractus, vel copulam, ubi Sponfus dimi-
us N diam partem amittit, & Sponſa lucratur. l. 15.
e C. eod. Si ex culpa donantis non ſequatur Ma-

Ggg 4 tri⸗

840 Caput XX.

trimoninm res donata manet penes accipientem?
ſi ex culpa accipientis, redit ad dantem. l. G.

De exien- Coroll. Prafkt. IV. Pro manifeſtanda exterius pro-=

2200.

miſſione non requiruntur neceſſario verba, fech
fufficiunt alia figns Ordinarie ſola traditio &
accptatio annuli fine alis circumſfantiis non ſuf⸗
ficit: nec quande quis diceret: Propino tibi in
Matrimonium, & alker. Deus beuedicat Nec-
quando manus jungunt, quod tamen ſæpe con-
tractum ſponſalitium denotat. Pro eujus cogni-
tione ſerventur pro foro in- & externo ſequentes
Regulæ. Prima Talia verba, vel ſigna externa,
nutus & Scriptura ſufficiunt, quæ veram pro-
miſſionem mutuam Matrimonii exprimunt, five
ex ſigniſicatione, ſive ex conſuetudine, five in-

tentione eontrahentium fint propria. Secunda.

In foro interno prineipaliter attenditur intentio-
contrahentium in foro externo principaliter at-
tendituz ad verba, ſecundum quæ in communi
aceeptatione fumpta judex judicare debet, & in
dubio pro libertate poſſidentis „ non pro valore
Sponſalium judicare poteſt. 3 tο. Verba certo-
Sponſalia ſignifieantia funt: Promitto tibi Matri-
monium; tibi nubere; diabolus me rapiat, niſi
tecum copuler. Verba dubia funt: Non ducam
aliam, niſi te; quia videntur facere ſenſum con-
ditionatum; ſi quam duécturus ſim, ducam te.
Nec abſolute loquendo hæc verba ſufficiunt: Tu
es mea chariſſima, cor meum, theſaurus meus,

tu es vel eris mea: quia tantum ſunt verba

amatoria.

De perſo- Coroll. Prack. V. Qui habent impedimentum diri-

nis habi-
libus.

mens, invalide contrahunt Sponſalia. Quare
fiquis primo contraxiſiet Sponſalia cum Berta,
deinde cum Caja, quam etiam imprægnavit cum
pProgmiſſione Matrimonii, valent prima Sponſalia.
c. I. de Sponf duor. Conveniens tamen eſt, ut

in hoc caſn prima Sponſa pro bono prolis cedat

juri ſuo. Si vero Caja fuiſſet Soror Bertæ, SPcn.
us

reutt
liwentt
cblam
opterin
mis Honl

punſli

(btrkente

n N
Cnns contt
iin teg
eontratt

lgnkione

Eſtig e⸗
i lub be

eminatior
portune
m pus,:
r Nottil
inünte cd
non Obli
conſentn
nt gnrit
Prentum
le enm
i On 6
tem Unt
hn Derpe
gexerci
ani,
s wol
Mohlalis
um, K
Gemmin

De Watrimonio. 841

enem ſfus neutram ducere poſſet: non primam ob im-
le pedimentum affinitatis (K. 1234) contractum per
e copulam cum ſorore habitam: non ſecundam,
“ propter impedimentum publicæ honeſtatis ex pri-
“ mis Sponſalibus ortum. (§. 1230.)
no ianhir: 6. 1249.
ſeene Sponſalia ex juſtitia ſub peccato gravi Sponſalia

es Ccontrahentes utrinque obligant ad ineun- Jub pec-
aenen dum ſuo tempore Matrimonium. Nam cato obl-
aen omnis contractus oneroſus obligat ex juſti- gan.
pekan N tia in re gravi ſub gravi peccato: Sed talis
e. eft contractus Sponſalitius pariens mutuam
Sm obligationem in matria gravi, quia magna
r mtn injuria alteri infertur: Ergo obligat ex ju-
ſlter .. Kiitia ſub peccato gravi.

moni .
dani Cbroll. Prakt. Imo. Contrahentes Sponſalia fine de- Reſolvun-
oa terminatione temporis ſtatim tenentur, quando tur caſus. 4
ſen en opportune Matrimonium celebrare poffunt, & ſi

tibi lit⸗ una pars, altera nolente, malitioſe differat, pec-
tlol W⸗ cat mortaliter. 2do. Sponfalia per parentes pro

i infante contraéta eum puberem faéctum ordinarie
N „ non ohligant c. un. de Deſp. Sponfalia vero ſine
ſann conſenſu parentum contracta ſunt valida, licet
Giezu⸗ ſint graviter vel leviter pro ratione contemptus
fiim: parentum illicita. 3tio. Sponſalia perſonæ Catho-
ris en licæ cum hæretica communiter funt illicita, &
ſunt i invalida, quia ſunt de re illicita ſcilicet Matrimo-
“ nio ob periculum perverſionis prohibito. Ut
enti it⸗ autem ſint licita & valida, debet abeffe pericu-
a. r lum perverſionis, liberum eſſe Catholicæ Religio-
un Nen nis exercitium, & omnes proles debent Catholice
gi educari, niſ forte ob magnum bonum publicum
. Eni pars prolium ſolum Catholice educetur. Ato.
en , Sponſalia debent eſſe circa perſonam determina-
e tam, & ſi quis promitteret, ſe unam ex tribus in-
efr determinate duéturum, tenetur quidem unam ſibi
henn , Egg5 ſeli⸗

84² Caput XXN.

L ſeligere, quæ ſi nolit, non tenetur ad aliam, ſed

promiſſioni ſatisfecit. Sto., Judex Eccleſiaſticus à
Sponſalibus ſine juſta cauſa reſilire volentem pri-
mo monere debet, deinde pœnnis intentatis cogere,
niſi gravia mala ex Matrimonio timeantur. 6to.
Sponſalia conditionata de præterito vel præſenti
*quivalent abſolutis: de futuro ſuſpendunt obli-
gationem usque ad eventum conditionis, qui
eventus expectari debet, nec malitioſe impediri
poteſt, & durante conditione alia Sponſalia con-
tracta ſunt irrita, & iis malitioſe impeditis ob
fractam fidem altera pars refilire poteſt. Si con-
ditio ſit impoſſibilis, contractus eſt irritus ſi re-
vera obligationem ſuſpendat: ſi ſit turpis ante
eventum conditionis contractus eſt reſcindendus,
poſt eventum vero licet cum peccato, oritur ob-
ligatio contrahendi Matrimonium

.*

H. 1250.

Sponſalia Quia igitur Sponſalia pariunt obligatio-

Junt impe- nem contrahendi Matrimonium, (H. 1249.)

inmenium idlco Sponſalia ſunt impedimentum prohi-
Pro. 2-

bens bens Matrimonium cum alia quam Sponſa

contrahendum. c. de illis. c. /j inter virum.
De Sponſ. Et Ratio eſt, quia per Sponſalia
non fit donatio, ſed tantum promiſſio.

Solvuntur Schol. Lutherus l. de captiv. Babyl. c. de Matr.
ohjebtio- contendit Sponſalia dirimere Matrimonium cum
nes. alio contraétum. I. Quia Sponſus non eſt am-
plius ſui juris, cum ſe alteri tradiderit: Et Deus
prohibet, in negotio fratrem ſuum circumvenire.
Reſp. Sponſus adhuc eſt ſui juris cum ſe necdum
alteri donaverit, licet donaturum ſe promiſerit,
unde frangendo fidem peccat, quia fratrem cir-
cumvenit. II. Votum ſolemne dirimit Matri-
. monium, licet ſit promiſſio: Ergo etiam Spouſa-
lia illud dirimunt. &eſp. Quod votum ſolemne
dirimat Matrimonium ſtatuit Eccleſia, ex ratio-

nibus

tün alut
A.
n obſta
lpo etin
Incto onn
t, Onod n
onta ver

Poniſfione

onlele
nlmoniun
Dhuntor.
temmun
Unta fveni
2 po
un, an
11 Ge eg
muim pri
Peloriam.
Utrim 5
Un ſt,
Perltoone
3 ileran
Unhttionibe
ins Ordinen
htet (uOS
t c a
hertati
ohnla ſirn
conſen
Unn inh
In vin
eCnlennn
, 6oo,

De Matrimonio. 843

lan, kel nibus allatis: (F. 1212.) quod non fecit in Spon-
1

kiii falibus. III. Licet uxori virum ſuum repetere
non obſtante voto ſolemni poſt nuptias emiſſo:
eten o. Ergo etiam Sponſo licet Sponſam repetere con-

tis t traéto cum alia Matrimonio. K . Diſparitas
ni A eſt, quod uxor poſſideat corpus viri ut rem ſuam,

. Nrke Sponſa vero nondum illud habet niſi in ſpe &
niutt d promiſſione.
ilonig, d
ſe iwel . 1251.
önſlis ee⸗ 8 3

neltse Sponſalia tamen diſſoluta non impediunt Sponſalia
Gia Matrimonium cum altera contrahendum. ſolvuntur
imehe Diſſolvuntur autem Sponſalia 1mo licite & 1. mut
mii valide mutuo utriusque Sponſi conſenſu, etſi fonſtfa.
–WMW jurata fuerint, & copula carnalis acceſſerit.
c. 2. de Sponſ. cujus ratio eſt, quia onmir ret,
per quas cauſas naſcitur, per easdem diſſolvitur.
c. I. de reg. jur. Deinde ſublato contractu
Gdiett⸗ tanquam principali, ceſſat juramentum velut
Rug acceſſorium. Denique copula per ſe nullam
N addit vim Sponſalibus, ſi tamen damnum iil-

* latum ſit, compenſari debet. Ita declaravit
u S. Congregatio teſte Pignatelli. 2

honiin Coroll. Kraſt. Imo. Sponſalia impuberum ſine di- Reſolvun-
i ſpenſatione mutuo conſenſu diſſolvi non poſſunt: tur caſus.
id c. litteraz. De deſponſ. Impub. ne ætas illa nimiis
Elin mutationibus exponatur. Completa vero puber-

orinn en tate ordinarie illis conceduntur tres dies proximi,
n l n inter quos alter ab altero etiam invito refilire po-
t Ilu teſt. c. de illis. De Sponſ. ſi tamen impuberes
vnſe pubertati propinqui Sponſalia ſua juramento, vel
le elnn copula firmaverint diffolvi non poſſunt, niſi mu-
Mronſei⸗ tuo conſenſu. c. e litteris. De Sponſ. Matrimo-
fatten nium impuberum nullum quidem eſt, valet tamen
init in vim Sponſalium. c. fin. de deſp. impub. 2do.
m e⸗ conſenſus ex utraque parte debet eſſe liber a frau-
n de, dolo, & metu gravi injuſte incufſo. 3tio.

GN6r. Ordi-

844 Caput XX. .

Ordinarie ad diſſolvenda Sponſalia mutuo conſenfu
non requiritur auctoritas judicis, niſi in aliqua
dioeceſi forte aliter ſtatutum fuerit, cui ſtatuto
ſtandum erit.

F. 1252
2. Solvun- Jecundo. Sponſalia diſſolvuntur per in
tur per greſſum Religionis ex parte ejus, qui in Sæ-
S culo remanet. Item per votum Religionis
sis.“ ingrediendæ aut profitendæ,, non vero per

votum ſimplex caſtitatis. Et Imo quidem
ſolvuntur per ingreſſum Religionis, quia

Sponſus ingrediendo Religionem ipſo facto

ſignificat, ſe Sponfalibus renuntiare, &

Sponſus in Sæculo remanens non cenfetur ſe
obligare: ut tam diu expectare, & egredien-
tem e clauſtro recipere debeat. Non tamen
ſfolvuntur Sponſalia ex parte ingredientis,
quia per ingreſſum Religionis præciſe non fit
inhabilis ad contrahendum Matrimonium
cum egredi poſſit, & alias via panderetur
fraudibus eum quis facile ingrediendo Keli-
gionem ſe a Sponſalibus liberare poſſet.
2do. Per votum Religionis ingrediendæ aut
profitendæ ſolvuntur Sponſalia, nam Spon-
ſus licite Religionem profiteri poteſt: Ergo
etiam licite vovere reſciſſis Sponſalibns: fi-
cut enim ſe habet Matrimonium ratum ad
Sponſalia, ita ſe habet profeſſio ad votum
Pprofitendi: Ergo ſicuti Matrimonium ratum
ſolvitur per ſolemnem Profeſſionem, ita
Sponſalia ſolvuntur per votum profitendi.
3tio. Non tamen ſolvuntur Sponſalia per vo-
tum ſimplex caſtitatis: Nam c. uenient. Qui
Cleri. &c. mulieri poſt Sponſalia caſtitatem
vo-

rti in
iintar.
Ciqvil
poniſio
0njuncta.

Rol De
oteſſton
ktiam Hoe

Näne
i per in
titu fece⸗
gio Hon
Mnentis i
Sehet.
Neigionis
Uünendum.
Vit ns,
mopiom,
(hum Rele

Honlalide
iorem
lno von
Re Trri
Uue habein
1 4 ge
lunt de
I, gui in
In: Nr
Nir
Irſnlieio
n tn

De Matrimonio. 845

vovwenti injungitur poœenitentia propter fidem

“ violatam. Deinde Sponſo per Sponſalia jus
mn eſt acquiſitum, & ideo Deo grata non eſt
promiffio cum damno & injuria alterius
conjuncta.
Nhol Dices I. Matrimonium ratum per Religioſam Solvuntur
ut bet? Profeilionem ex utraque parte ſolvitur: Ergo objeclio-

uln e etiam Sponſalia ex utraque parte per ingreſſum nes.

Religion Beiigionis ſolvuntur, ſicuti etiam votum Religio-
1 ero N Bis per ingreſſum ſolvitur, licet vovens a Novi-
o gicte tiatu recedat: & hoc maxime ex eo, quia obli-
,4 gatio Sponſalium eſt mutua quæ ſi ex parte re-
ns, n manentis in Sæculo ceffet, in altera etiam ceſſare
ipoo in debet. Keſp. Diſparitas eſt quia per ingreffum
gtiare, 6 Religionis nullum jus acquirit Religio ad eum re-
cenletutt tinendum: at vero per Sponſalia Sponſa acquiſi-
gfeler vit jus, ut fides ſibi ſervetur contrahendo Matri-
on tinte monium, quod nonniſi per Profefſionem, per
on kan quam Religio jus acquirit, fit impoſſibile & illici-
geienm tum. Deinde per ingreſſum Religionis penitur
clee nonſt id, ad quod vovens ſe obligavit, non vero id,
timomn ad quod tenetur quis per Sponſalia. Denique
andeten obligatio Sponſalium in fieri, quando actu con-
Gdo M trahuntur eſt mutua, poſtea vero ex una ſolum
barte manere poteſt, v. g. ſi fidem violet. II.
e M ponſalibus ineſt tacita conditio: niſi ſtatum per-
ience 11 fectiorem elegero, ſicuti ineſt Matrimonio rato:
Nan ed . Ergo votum fimplex caſtitatis ſolvit Sponſalia.
et: D Rejp. Tacita illa conditio in Sponſalibus ex nullo
lu . jure habetur, ſicuti tamen in Matrimonio rato,
“ ui ſtatum Religioſum quis elegerit, a Tridentino
Ituu Sefſ. 24. de Matr. can. 6. colligitur. III. c. Per-
1nma venit. de jürejur. dicitur: PFromicſum non infrin-
n unm git, qui in mélius illud commutat. Et certe vin-
en N culum voti Deo facti eſt fortius vinculo Sponſa-
ofen lium: Ergo votum ſimplex caſtitatis illud ſolvit.
. Rezſp. Citatum capitulum loquitur de voto fine
1 “ ræjudicio, vel cum conſenſu tertii commutato.
im. I tem votum in tantum a Deo acceptatur, in
Atien , quan-

ſo⸗

Keſolvun-
tur caſus.

345 Caput XX.

quantum reſpicit voventem, non vero in quan-

bilius diſſolvit
Matrimonium. Sponſalia abſoluta poſt votum
perpetuæ caſtitatis, vel fuſcipiendi S. S. Ordines,

tum eſt in præjudicium tertii.

Coroll. Pratt. Imo. Per votum Religionis ingredien-

dæ ſolvuntur quidem Sponſalia, ſi tamen alteri

barti damnum exinde emergat, diſpenſatio peten-
da eſt. Qui vero Religionem ante vel poſt

Sponſalia vovit, ac poſtea Matrimonium con-
traxit, ſoluto per mortem Matrimonio Religio-
nem, ſi fit idoneus, ingredi tenetur. ada Vo-
tum caſtitatis ſimplex poſt contracta Sponſalia fa-

Ctum obligat, ut ſi una pars reliliat, votum ob-

ſervari debeat, item quod vovens debitum red-
dere non vero petere poſſit; quod ſoluto Matri-

monio, imo etiam eo durante, in quantum fine

injuria Sponſæ licet, votum obſervari debeat.
Votum tamen caſtitatis poſt Sponſalia ordinarie
eſt illicitum, maxime ſi fraudulenter fiat: ſi bo-
na fide ex animo majoris perfectionis „ vovens a
pPeccato excuſari poteſt, dummodo paratus fit ad

contrahendum Matrimonium, ſi a Judice Eccleſfia-

ſtico compellatur. gtio. Per ſe loquendo licitum
eſt Sponſo vel Sponſæ poſt contracta Sponſalia vo-

vere Religionem ſi grave damnum alteri exinde

non emergat. 4to. Suſceptio S. Ordinis proba-
Sponſalia, quia abſolute impedit

vel non nubendi, vel ingrediendi Religionem
contracta, ſunt invalida, utpote de re illicita: ſi
tamen pars decepta grave damnum pateretur non-

niſi Ler Matrimonium reſarciendum, vovens di-
a

ſpenſationem a voto petere teneretur. Sponſalia
vero conditionata v. g. fi obtineatur diſpenſatio,
poſt eventum conditionis obligant. Sto. Ordines
minores non diſſolvunt Sponſalia, quia Matrimo-
nium non reddunt impoſſibile. Siquis tamen al-
tera parte inſcia vel invita Ordines minores ſuſci-
peret, ex parte ipfius difſolvuntur Sponſalia,
tum ob notabilem mutationem, tum quia vide-
tur juri ſuo cedere.

§. 1253.

Irti⸗
Gtionem
a ſolyun
lun. Dejn
ur. 1. O
Prnnca e
Eeni fcem
Netio eſt

end 8

lyil Hug.
n ex N
erd ad
h & hn
Honſlle
R pinere:
welten
a viror
Il ſint .
Ilan arg
h hit,
Er n
donſtet, 5
Omni erlde
eteens 6
onbllaf
hnn deli
Ennciure
ſli ſeedi
ſ. a.,
ktiſe
kevecat

et.

De Matrimonio. 847

eton un H. 1253.

mdriag Tertio. Sponſalia diſſolvuntur per forni- Fornica-
nam Lationem unius Sponſi, in quo caſu Sponſa-tio ſolvit
entohn, lia ſolvuntur ex parte alterius. c. quemadmo- Sponſa-
te H dum. De jurejur. Ubi ſequentes rationes dan-a.
enn tur. 1. Quia Sponſus ſub fide Sponſaliorum

alen lervanda ea contraxiſſe præſumitur. 2. Fran-
Sornh Lenti fidem fides ſervanda non eſt. 3. For-

won nicatio eſt cauſa juſta divortii: Ergo etiam

dehumn ſolvendi Sponſalia.

ſolato Nan.
uumm k Chroll. Prafft. rmo. Sponſalia ob fornicationem tan- Reſowun-
rvari Lete tum ex parte innocentis diſſolvuntur, fornicator tur caſus.
ſlin d vero ad nuptias compelli poteſt. Si Sponſa oſcu-
r fat: l la & tactus impudicos ab altero viro admittat,
5, vorenl Sponſalia reſcindi poſſunt, quia cenſetur impudi-
aratis ſti ce vivere: ob oſcula vero & taéctus impudicos a
le een viro alteri fminæ factos Sponſa refilire nequit,
endo leitun quia viro nulla infamia ordinarie ex hot accidit,
Sorflae niſi fint frequentes, & majorem amorem erga
Atet en aliam arguant. 2do. Si Sponſa vim ab altero
Ginis c paſſa fuit, merito repudiatur. c. raptor. cauſ. 27.
Nute ine q. I. quia fit notabiliter vilior. Si vero aperte
hot en conſtet, Sponſam in ſamno eſſe opprefſam fine
,5 Ci omni culpa, Sponſus reſilire nequit, quia nullum
Reigters dedecus contrahit. tio. Si uterque Sponſus poſt
te Urhi: Sponſalia fornicatus fuerit, non compenſatur de-
teret lictum delicto, ſed Sponſus fornicariam Sponſam
, ſeni repudiare poteſt, non vero Sponſa Sponſum,
. Honld quia fœdior eſt fornicatio in foœmina, quam in
üieltn, viro. Ato. Si Sponſalia publice coram Parocho
, 0Mne & teſtibus contracta fint, crimen vero Sponſi vel
taſtun⸗ Sponſæ ſit occultum, nec fine infamia revelari
s UnI poſſet, moneat Sponſus Sponſam, ut a Sponſali-
rnnl⸗ bus recedat, & ſi nolit, propria auétoritate reſi-
1 ſa⸗ lire poteſt. .
ſe⸗ .
G. 1254.

ri

848 Caput XX.

O. 12542

Sponſalia GQuarto. Sponſalia diſſolvuntur, ſi Spon=
Jolvuntur ſus poſt Sponſalia non obtenta licentia Spon-
per lon, ſæ in terras longinquas brevi non rediturus
Rrnant. abeat; vel terminus præfixus ad finiendam
obligationem ſit elapſus. Ratio Imi eſt quia
Sponſus tam longe diſcedens juri ſuo renun-
tiaſſe cenſetur. c. de illis. De Sponſ. Ra-
tio 2di eſt quia in illo caſu obligatio præfixo
tempore nuptias celebrandi violatur, adeo-
que juſta cauſa reſiliendi parti ad nuptias
paratæ præbetur. C. ſicut. De Sponſ. B

Reſolvun- Coroll. Prakt. rmo. Si Sponſus ob juſtam cauſam
tur caſus. neceſſariam dintius abeſſe cogatur, Sponſa ex-
pectare debet. l. ſœâρ. ff. de ſponſ. niſi aliter con-
ventum, vel periculum incontinentiæ ſit, vel
gravis neceſſitas urgeat, ita ut fiat notabilis
mutatio. 2do. Si ſponſus ob cauſam volunta-
riam juſtam diſceſſerit, tunc ſecundum jus civile
biennio expectandus eſt, ſi intra Provinciam:
triennio vero, ſi extra Provinciam moretur. Il. 2.
c. de ſponſ. Quæ leges jure Canonico non vi-
dentur eſſe correctæ, licet Judex Eccleſiaſticus
pro diverſitate circumſtantiarum ob periculum
peccati eas moderari poſſit. 3tio. Si ſponſus in
alienam terram domicilium mutaturus ſe transfe-
rat, ſponſa hoc ipſo a ſponſalibus liberatur: c.
de illis., de ſponſ. non vero ſi negotii vel ſtudio-
rum cauſa a loco recedat cum animeo revertendi,
quia domicilium non mutat. Ato. Si terminus
præfixus ſit ad finiendam obligationem, poſt
tempus elapſum ceſſat obligatio: ſi vero termi-

nus ſit piæfixus ad exequendam, & non differen-

dam obligationem, ita ut dilator deinceps ſit in
mora culpabili, poſt elapſum tempus ſtatutum
pars ad nuptias parata ob culpabilem alterius mo-
ram

mn leſil
moral
Enpore

Cunt
lIS mutati

exryeniat

lriwens.
lon gene
ilem,
1Mimor

Cn Dract
onſeli
PS, norb
io enl,
Wlis kn⸗
Keonditi
Cdi ejn⸗
ollfiorcn
mmeis pol
N Uiä
eratn pe
rd⸗
llo im E
lun⸗
fink nil
9 lo,
htinoni
bghivit
W oſt
in, vel
Ni

Runh

,dpot
ntia or⸗
teditumn
finienenn
nii eſt gin
Go kenn.
vonl. N
tio prrinn
tur, aden
ſd mnbtin
1.

Kam cinie

onſt .
iii Atere

lir ſt, 1
t notabilt

n WOnnn.

in is ed
ovincün
oretut.
dico bor'
Lecleinn
5 peri.

G ſCona

Us ſe tmk⸗
Pbenime ¹
i vhu
06 leſeni
G Eenms
onen
verd en⸗

ianons ſt.
ineeſs
Uus

eiue⸗
„

ſng

De MWatrimonio. 849
ram reſilire poteſt: c. ſicut. De ſponſ. altera ve-

ro moram trahens manet obligata præfixo etiam
tempore elapſo, fi pars innocens velit.

H. 1255.
Quinto. Sponſalia diſſolvuntur, ſi notabi- Svon/alia

lis mutatio ex parte unius, vel utriusque ſu- Jolvnntur

perveniat, aut impedimentum Matrimonium per nola-
bilem mu-

dirimens oriatur: Quia intentie promittentis zatzonem
non cenſetur ſe extendiſſe ad caſum valide ſuperve-
difficilem, qui quemvis hominem prudentem nientem.

à Matrimonii promiſſione abſterruiſſet.

Coroll. Praſt. Imo. Notabiles mutationes, ob quas Neſoloum-
a ſponſalibus recedere licet, ſunt: lepra, paraly- tur caſus.
ſis, morbus epilepticus vel alius incurabilis: amiſ-
dfio oculi, naſi, vel alia corporis deformitas: no-
tabilis famze, & bonmorum jaétura, graves inimi-
citiæ &c. nam in ſponſalibus ſemper intelligitur ta-
cita conditio; fi res in eodem ſtatu permanſerit.
Quodſi eiusmodi defectus tempore contractorum
Wponſaliorum ab una parte probabiliter ignoraban-
tur, iis poſtea cognitis a ſponſalibus recedere li- M
cet, nifi lciens defectum, & jus ſuum refiliendi
alteram partem carnaliter cognoſcat, quo caſu
ſponſalia ratificare cenſetur. 2do. Si ſponſa ab
alio imprægnata fuerit, debet vel Matrimonium
declinare, vel ſponſo manifeſtare, ne proles le-
gitimæ naſcituræ damnum patiantur. Deflorata
ab alie, vel alio defectu notabili laborans unde †
Matrinronium valde difficile redditur, & altera
Pars gra viter offendifur, ſi hoc prævideat, a ſpon-
ſalibus abſtinere, vel refilire debet. Quodi ta-
men poſt ſponſalia inita una pars notabiliter di-
tior, vel nobilis fiat, probabilius reſilire non li-
cet, quia iniquum eſt, ut altera pars privetur
jure ſuo, ſi non deterior facta fit.

Sohram Inſtit. Theol. Tom. III. Hhh

55 6 Caput XX.

F. 1256. grad
Impedi- Quartum impedimentum prohibens Ma⸗ Uncer
mentum trimonium eſt votum ſimplex perpetuæ ca- Ulltaie
voti. ſtitatis, vel ingrediendi, & profitendi Reli- .
gionem, vel ſuſcipiendi Ordinem Sacrum, IUl he
vel non nubendi. Ratio eſt 1mo. quia vo- Moent
tum caſtitatis ſimplex eſt ſervandum: (t. 2. s iſe
G. 827.) Sed hoc ſervari non poteſt ab eo, patlffe
qui uxorem duxit, ob debitum reddendum: (eohor
Ergo eſt impedimentum prohibens Matrimo- Qaateni
monium. 2do. Eſt tamen ſolummodo impe- idan
dimentum prohibens, non vero dirimens; (enlun
tum qula ita declararunt Alexander III. Uuugnft
Coœleſtinus III. & Bonifacius IV. c. conſuluit. ln den
Et c. Rurſus. Quia Clerici vel vovent: &c. (us ſore
Et c. un. de voto in b. tum quia votum icentin
ſimplex caſtitatis &c. obligat quidem in con- Mimm
ſcientia, non tamen transfert dominium rei in, muii
promiſſæ ab eo, qui promiſit, in eum, cui uligrmn
promiſſa eſt, & ideo ſi is, qui promiſit, miin,
ſententiam mutet, & rem alteri reipſa do- (mnſue,
nest, ille quidem peccat, donatio tamen vim ayinmn
ſuam habet. Rinl Gin
. „OlIm
J. 1257. in pe
Tocis e In impedimentis hucusque recenſitis ſal- anke
mllio in. tem nonnullis Eccleſia ex urgentibus cauſis uſs 8
pedimen- diſpenſare poteſt. Imo. Quia Eccleſia impe- mut
tis di- dimenta Matrimonii ſtatuere poteſt (H. 1208.) Aunte
ſppenſare Ergo etiam in iis diſpenſare. Hinc ado. Pa- helli
poteſt. pa diſpenſavit in nonnullis gradibus Lev.
18. prohibitis, qui tamen jure naturæ non
prohibentur. (J. 1214. Schol. 2.) Sic Mar-
tinus V. diſpeniavit cum viro nobili in pri- Vel
. mo tl

De Matrimonio. 851

mo gradu affinitatis lineæ transverſæ. Ale-
dbene a. Xander VII. diſpenſavit cum Emanuele Rege
tea Luſitaniæ, ut duceret fſororem uxoris defun-
tendi.. Etæ. Julius II. difpenſavit cum Henrico
Semn. VIII. Rege Angliæ, ut duceret Catharinam
o. nn uXOrefʒ fratris ſui defuncti, cumque Henri-
un (t cus alterius amore captus, diſpenfari non
tel de potuiſſe aſſeruiſſet, Clemens VII. conſultis
edletn Theologis, & Canoniſtis ex totius pene orbis
S Mletrire Academiis, diſpenſationem hanc licitam &
noiin validam declaravit. Item Innocentius X.
dtm diſpenſavit cum Caſimiro Poloniæ Rege, ut
Gankt I uxorem fratris defuncti duceret: Et a. 1651.
c anſi cum Senatore Burdigalenſi, ut ſucceſſive

cneta. duas ſorores acciperet. Juſte ergo definit
niz ſotn Tridentinum Sefſ. 24. can. 3. Ji quis diwerit,
em inar Eos Zasstiitn conſanguinitatir, & aſſnitatis gra-
iiam4 dur, qui in Levitico exprimuntur. pPoſſe impedi-
eun,d e Matrimonium comrahendum, S& dirimere con-
i pont tralbzum, nec voſſe Kecleſiam in nonnullis eorum
neii diſpenſare, aut conſtituere, ut plurer impediant,
tmas & dirimant, annathema ſit.

Schol. Olim in impedimentis Matrimonii raro Eccle- Diſpenſa-
.
ſia diſpenſavit; nam Robertus Rex Francorum tiones
contrahens cum ſua commatre, cujus filium denlim rara
erelißl Sacro fonte fuſceperat, ob impedimentum die Pren
tsk N0 tualis cognationis diſpenſationem obtinere non
t . potuit. Sæculo vero 12 mo & rztio Pontifices
lenr Alexander III. & Innocentius III. majorem ad f

4 6e diiſpenſationes viam aperuerunt.
eee.
us
uas G E rass
6. 1. Super impedimentis ſolum prohibenti- Quis di-
NrN. bus Matrimonium diſpenſare poteſt pro utro H
1 e PYoſſit.

Hhhz que

852 Caput XX.

que foro Papa, & ex juſta cauſa etiam Epi-

ſcopus. Nam hec impedimenta ſola lege
Eccleſiaſtica ſtatuta fuerunt: Ergo ſupremus
legislator ſeu Papa in iis diſpenſare poteſt.

Item etiam ex juſta cauſa Epiſcopus juxta

Benedictum XIV. de Syn. 1. 7. c. 31. Licet
enim in lege ſuperioris non poſſit inferior di-
ſpenſare, poteſt tamen, ſi per legitimam
conſuetudinem contrarium ſit introductum:
ſed conſtat de conſuetudine Epiſcoporum fu-

per impedimentis prohibentibus diſpenſandi:

Ergo poſſunt.

2. Super impedimentis jure tantum Ec-

cleſiaſtico Matrimonium dirimentibus ſolus
Papa, non vero ordinarie Epiſcopus, ma-
Xime ſi ſint publica, diſpenſare poteſt. Quod

Benedictus XIV. 1. c. probat: Imo. Quia
ſacræ Congregationes Concilii, & Inquiſitio-

nis non ſemel proſcripſerunt tanquam falſam,
& temerariam propoſitionem aſſerentem

Epiſcopo jus diſpenſandi ſuper impedimento

dirimente publico, quod obſiſtat Matrimonio
contrahendo. 2do. Quia nunquam conſtat
de conſuetudine hoc jus diſpenſandi Epiſcopo
oncedente, quæ ſi prætendatur, examinan-
dum eſt, an habeat omnes conditiones ne-
ceſſarias, ut poſſit prævalere legi Epiſcopo
4 inhibenti, ne ſuperioris ſtatutum infringere,
aut quoquomodo relaxare præſumat.

3. In caſibus tamen extraordinariis ur-
gentis neceſſitatis pro foro conſcientiæ Epi-
ſcopus ſuper impedimento dirimente Matri-

monium jam contractum diſpenſare pote
Cujus

(histat
Dyamn u
Mtutn
i reler
nini offe
ſeriptn
Pi vendie
ſbi ita
icen con

lyol. Nus
Vel natur
Een Papn
Utet dil
er ſpond
Egionis,
tioatn
nlihn
inpecimern
n cOn-

Düvi

Uis uger
Ndjmente
Moninmn
Onmnibns
u fce e
Confumm
Ublienn.
nſugun
is n
erl fine
Uilopo
Kenlir
lbtiinot
un ante
Crun ee
Gibernt
bopn

De MWatrimonio. 853

D N Cujus ratio eſt Imo quia incredibile eſt, velle
& Papam urgente neceſſitate cum periculo ani-
dter marum dilpenſationem ſuper impedimentis
te e ſibi reſervare, cum hoc bono Eccleſiæ regi-
un mini officeret. 2do. Ex conſuetudine præ-
31. ſcripta & Papæ conſenſu ſibi hoc jus Epiſco-
leite pi vendicant: Et Zerola in Praxi Epiſcop.
beffimn fibi ita Roma reſponſum eſſe teſtatur, quod
nuat idem confirmat Benedictus XIV. I. c.
Porun

lvenan (Coroll. Praſ. rmo. In impedimentis jure Divino, Keſolouns
vel naturali Matrimonium dirimentibus, nequi- tur caſus.
dem Papa diſpenſare poteſt. 2do. Epiſcopus non

Antun e⸗ poteſt diſpenſare in impedimento prohibente orto
tbns nlu ex ſponſalibus, & ex voto aut ingrediendæ Re-
ligionis, aut perpetuæ caſtitatis, quod niſi con-
ppls, ditionatum fuerit, Papæ reſervatur. Stio. Non-

l mulli Epiſcopi in utroque foro, in quibusdam
Ino. Cun impedimentis dirimentibus ex privilegio fibi a

Iugätkf Papa conceſſo diſpenſare poſunt, quod ex illo-
an kln rum Privilegiis diicendum erit. Ato. Ut Epiſco-
Alerentn pus urgente neceſſitate pro foro interno in im-
pedimento dirimente Matrimoninm publice con-
wedire ractum diſpenſare poffit; requiritur r. ut Matri-
Hlatrimen monium fit contractum in facie Eccleſiæ cum
ann A omnibus ſolennitatibus. 2. Ut ſit contractum bo-
i Eenr na fide ex juris & facti ignorantia. 3. Ut fit
—ãD confummatum. 4. Ut non fit impedimentum 4
eNn publicum. S. Ut non poſſit facile adiri Papa ob *
ticres conjugum paupertatem, locorum diſtantiam, &
ei L alias imiles caufas. 6. Ut non pofſit feparatio
intnene, fieri fine ſcandalo. Diſpenſatio autem hæc ab
det Epilcopo obtenta prodeſt tantum pro foro con-
ſcientiæ non vero pro foro externo, ut in eo
Annie Matrimonium convaleſcat. Unde ſi impedimen-
euel tum antea occultum poſtea manifeſtetur, & ad
⸗ ſc forum contentioſum deducatur, opus erit nova
er . diſpenſatione a Papa impetranda. Sto. Epi-
ie ſcopus etiam in caſu urgentiſſimæ neceſſitatis

n Hh h 3 con- .

Diſpenſa-
tio reqzui-
rit juſtam
cauſaàm.

Reſolvun-
tur caſus.

854 Caput XX.

concurrentibus prædiétis conditionibus diſpenſare
poteſt pro foro interno fuper impedimento oc-
culto juris Eccleſiaſtici, etiam antequam Matri-
monium contrahatur, fi v. g. paratis omnibus
pridie nuptiarum impedimentum occultum inno-
teſcat, quia Papa in hoc caſu præſumitur Epi-
ſcopo delegare poteſtatem.

J. 1259.

Ad diſpenſationes Matrimoniales requiri-

tur legitima cauſa, quia alias non cederent
in bonum commune. Hinc diſpenſationem
petens veram cauſam allegare debet, alias,
li taceatur veritas, quæ jure, ſtylo, & con-
ſuetudine exprimi debet, vel illud falſo alle-
getur, quod Principem rationabiliter ſecun-
dum jus movere poteſt, fubreptitia erit di-
ſpenſatio. L

Coroll. Pralt. Imo. Cauſæ legitimæ diſpenſandi ſu-

per impedimentis ſunt: imo. Anguſtia loci, ita
ut quis conſanguineo vel affini nubere cogatur,
ne innuptus vivere & conjuge ſtatu, divitiis &
Religione pari carere debeat. 2do. Incompetentia

dotis, quando (omina non habet dotem compe-

tentem, vel ſaltem litibus involutam „ niſi v. g.
conſanguineo eam volenti & defendenti nubet.

Quo etiam reducitur Cauſa dotis cum augmento:

Item pro indotata: quando fœmina invenit vi-
rum, qui eam ſine, vel cum minori dote ducere
vult. 3tio. Mias, fuperadulta fominæ, ita ut
alium virum, niſi v. g. affinem reperire non pof-
ſit Ato. Copula, habita cum viro impedimento
ligato, ubi exprimi debet, an ſub ſpe facilius im-
petrandæ diſpenſationis habita fuerit. Sto. Infa-
mia, orta ex nimia familiaritate cum ſuſpicione
habitæz copulæ cum affine, ita ut fine matrimo-
nio fœmina graviter diffamaretur. 6to. Matri-
7 mo-

miom
aultrachn
polis, 6
exprimi
habits fue
rtum, &
Armetiog
Vl dere
re Ckitot⸗
Canſa ex
W bonn ir
Gigrittte
Dipenhtti
Afit in!
gutick dat
Drnna e
Vena ehe
Pon fueri
ciſenhti⸗

Eſit pot

Cltionem,
Igtima e⸗
IMo. §.
110 ſoro
COoikahend
6onlinon
4 hoe t
A ſchen
in VerO

blicis 8

iten

Nio. I.
ſend, e
Uigteſs .
npecime

Alnt, e

tänſe
rmi
ekei
Ultaiis n

pentue
neno oe-
lam Mii-
8 Oumhes
tum id⸗
mitut ki⸗

es keguit
n cedketenn
nlatioen
et, Uias,
0, Cen
ſallo d⸗
ter ſorl⸗
4 etit

gehlmml 1
u lolte
ſe cogal,
Givitiss
Pnconptfit
lRen ern⸗
enti .
1 aNgrelit

Prent N

Gee
a ſ1 R
gine, l
elan Ne
inzeintnnl
1chii k

, De Matrimonio. 855
.
monium bona fide cum impedimento dirimente
contractum & confummatum, ita ut ſine damnò
prolis, & ſoandalo ſeparatio fieri non poſſit, ubi
exprimi debet, an deteéto impedimento copula

habita fuerit. 7timo. Sedatio gravium inimicitia-

rum, & extinétio litis gravis momenti, vel con-
firmatio pacis. 8vo. Oratrix filiis aggravata quos
vir alere promittit. Item quando periculum eſt,

ne Oratores cum hæreticis contrahant. no. Sine

cauſa ex rationalibus cauſis non allegata. Item
ut bona in familia conſerventur; aut perſonarum
dignitate fulgentium merita præmientur. Iomo.
Diſpenſatio obtenta ex falſis cauſis non operatur.
Si fiat in forma gratioſa, ſufficit caufam tempore
gratiæ datæ weriftcari; licet poſtea deſiciat: ſi in
forma commiſſoria tempore executionis cauſa
vera eſſe debet, licet forte tempore datæ vera
non fuerit. Si cauſa finalis ante applicatam actu
diſpenſationem ceſſet, diſpenſatio non valet, ſi
ceflet poſt factam applicationem etiam ante exe-

cutionem, valet. Diſpenfatio a Superiore ſine

legitima cauſa, illicita quidem, valida tamen eſt.
IImo. S. Pœnitentiaria Romæ tantum diſpenſat
pro foro interno in impedimentis occultis pro
contrahendo & contracto Matrimonio, excepta
conſangninitate in Imo & zdo gradu. Si ergo
ab hoc tribunali petatur diſpenſatio non vera,
ſed ficta nomina oratorum exprimuntur. Data-
ria vero vel Cancellaria diſpenſat in iapedimentis
publicis & notoriis pro foro externo, & pro
foro interno in zdo gradu conſanguinitatis oc-
culto. 12m0. Si petatur diſpenſatio pro foro ex-
terno, exprimendum eſt nomen, cognomen,
Dieæcelis, Parochia & locus oratorum. Item
impedimentum diſtinte exponi debet, & ſi plura
zdfint, exponenda ſunt. Item exprimi debent
cauſæ motivæ verzæ, & ſi copula intervenerit,

expriwi debet, an cum ſeientia impedimenti, ſub

ſpe facilitandi diſpenſationem; gradus conſangui-
nitatis remotior & propinquior; in affinitate co-
Hhh4 pula

.

Caput XX.

Difpenfatio pauperibus datur in forma pauperum
. . . . . 1
gratis, etſi Agenti aliquid ſolvendum ſit. Pau-
per autem cenſetur ille qui ex ſtabili redditu non
poteſt ſe & familiam ſuam per annum commode
alere. In Poenitentiaria nihil ſolvitur. Fosmu-
las ſupplicationum pro obtinenda Romæ diſpen-
ſatione vide apud P. Sehmier, & P. Voit. 14to.
Diſpenſatio Romæ petita pro foro interno ordi-
nsarie committitur Confeſſario, pro foro externo
Epiſcopo, vel Vicaris Generali five officiali.
Clauſula: ſi ita et & denotat, quod executor
diſpenſandum examinare debeat, an vera ſit cau-
ſa, quæze ſi falſa ſit ad diſpenſationemn procedere
nequit. Per verba: audita prius ejus Sacramen-
tali confeſſione, innuitur eam diſpenſationi præ-
mitti debere. Per verba: injunfta ei ſalutari voœ-
itentia, intelligitur pernitentia gravis pro gravi-
tate delicti. Acceptas Roma litteras exeeutor
coram oratore aperire debet, & exeepta oratoris
confeſſione Sacramentali dataque abſolutione ad-
dat: Infuper Auhkoritate Apoſiolica mihi ſpeciali-
ter delegata diſpenſo tecue ſuper impedimento N.
ita, ut illo non obſtante Matrimonium contrahere,
vel ſi contractum ſit, renovato conſenſu in eo rema-
nere peßis & valeas cum N. in nomine P. & F.
& §&. & Eadem Aukloritate Apoſtolica prolem,
quam eq Matrimonio ſuſceperis legitimam declaro
& pronuntio in nomine P. & E. & S. §. deinde
litteræ lacerantur. .

Ef dues F. 1260. .
Mairimo. Effectus Sacramenti Matrimonii ſunt va-
mnii gratic rji. Primus eſt gratiæ ſanctificantis augmen-
Jar kf- tum, uti patet ex dictis: (H. 1199.)

Gratig Schol. Præter gratiam fanctificantem Sacrament
acra- Matrimonii confert conjugibus gratiam Sacra-
mentalis. mentalem I. ut mutuas infirmitates in vita ſociali
oceut-

pula licita vel illicita &e. exprimi debent. z3tioe.

orutkent
Mum pi
icenti

Altere

cironivm

Jucnd rine
Glikem o
ſohi gvon
Ul Math
iri uro
ſi ſurſße
t, odult
emnetit,:
lebent, E
ionen qn
Uelt oumn e
Gli ſortien
lon morhe
nieniie,
lne Unber
Ii nee

Ulfen an

iune in
In lio.
Iurc ut
NN

De Matrimonio. 857

At. Mn occurrentes alacrius perferant. 2. Ut prolem
2 phhernn patam pie & Chriſtiane educent. 3. Ut concu-
in Un. piſcentiam refrænent, & caſto amore ſe diligant.
jedäiuim—
n coNI
§. 120 7.
ne l⸗ Alter effectus Matrimonii eſt, quod Ma- diſolu-

e 4 trimonium fidelium ratum & conſummatunm bilitas
ntenee quoad vinculum ita ſit indiſſolubile ut ne Matri-
Sl quidem ob adulterium alterius conjugis diſ-momii.
edereme lolvi quoad vinculum poſſit. Ratio eſt 1 mo.
venfta quia Matth. 5. Chriſtus ait: COmnir qui di=
n en miſerit uorem ſuam, excepta fornicationis cau-
n ſa, juacit eam mœchari, & qui dimiſſam duxe-
iie rit, adulterat. Hæc verba: qui dimiſſam
net. duxerit, adulterat. vel univerſalicer accipi
serck debent, & ſic qui dimiſſam etiam ob fornica-
aens tionem duxerit, mœchatur: vel accipi de-
NAceA bent cum exceptione fornicationis, adeoque
qui fornicariam a viro dimiſſam duxerit,
– non mœchatur, & ſie melior erit conditio
„ Fornicariæ, quam caſtæ, quia fornicaria li-
„ bere nubere poſſet, caſta vero injuſte di-
in =e MmMiſſa nec ſuum virum habere poſfiet, nec
une alteri nubere, quod eſt abfurdum. Item
Marci 1O. v. II. dicitur: Quicunque dimiſerit
uxorem ſuam, & aliam duxerit, adulterium
committit ſuper -am. Et Luc. 16. omnis qus
dimittit uxorem ſuam, & alteram ducit mæœcha-

e tur. & qui dimiſſam a viro ducit machatur.
Srr. Idem docet S. Paulus Rom. 7. V. 3. Igitux

4) vivento viro vocabitur adultera, ſ Juerit cum
alio viro. Et I. Cor. 7. His qui matrimonio
enmeis junbli ſunt præcipio non ego ſed Hominus, Ao=-

in rem a viro non diſcedere, quodſi diſceſſerit, ma-
t HhhS ners

858 Caput XX.

nere innuptam, aut viro ſuo reconciliari. Jam
ſic: Talis mulier vel ſine juſta cauſa difcel-
ſit, quod dici nequit, alias S. Apoſtolus
non deberet dicere, maneat innupta, aut

viro ſuo reconcilietur; ſed diceret, maneat

innupta, donec viro ſuo reconcilietur, &
omnino ad virum ſuum redeat: vel mulier

illa diſceſſit ex juſta cauſa v. g. divortii ob
fornicationem viri, ſed neque tunc juxta

S. Paulum poteſt nubere, adeoque etiam
fornicatio non ſolvit vinculum Matrimonii:
certe Apoſtolus non loquitur de muliere
adultera a viro ejecta, quia jubet eam non
diſcedere: Ergo non loquitur de coacta di-
ſcedere. 2do. Probatur ex Traditione: Sæ-
culo 2do S. Juſtinus Apol. I. ait: eum adul-
terium committere, qui repudiatam a viro
adultero duxerit. Szæculo 3tio Origenes tr.
7. in Matth. dicit Epiſcopos permittentes mu-
lieri nubere viro priori vivente agere contra
Scripturam. Szcalo 4to S. Hieronymus
ep. ad Amand. eſſe illicitum ait: etiam cau-
ſa fornicationis vivente conjuge ad alias nu-
ptias tranire. Sæculo sto idem docuit S.
Auguſtinus 1. de adult. conj. & 1. de bon.
conj. Szculo 6to Primaſius in I. Cor. 7.
Szechlo mo S. Iſidorus l. 2. de Div. off.
c. 10. Szeculo Svo Ven. Beda in c. 10.
Marei &c. 3tio. Probatur ex Conciliis.
Coscilium Eliberitanum a. 305. c. 9. ait:
PEidelis ſœmina, quæ adulterum maritum religuit
Fidelem, & alterum duxwerit, prohibeatur. Conc.
Milevitanum a. 416. c. 10. Hacait, ut ſecun-
dum Evangelicam, & Apoſtolicam diſciplinam
neque

nl ini/
Aln onju
uit,
lieuo gue
lltera
hannetent
Ilulenun.
loſunt,
M nwente,
fatnit Flor
inomn deb
Ulr inſn.
Iſlaaun
inonii
uir lirn
iet irie
nun mtr
fincrimn n
urnten,
Moleeo
Ufolere,
lian
1 1, alti
Tinoninmm
lbile
Kfciis,
en in
lrt 1. Cr
1t vinelſn
tiium:
ldce eri
nan
Auis rep⸗
ftum de⸗
17. .

De MWatrimonio. 8 ⁶9

i. ln neque dimiſſus ab uore, neque dimiſſa a marito
ul diee atteri conjungatur. Conc. Forojulienſe a. 781.
Apchad Pacuit, ut reſoluto ſornicationis cauſa jugali
pta, uI vineulo quoad thorum, non liceat viro quamdiu
t, mut adultéra vivit, aliam uorem ducere. Conc.
lietur, 4 Nannetenſe a. 900. c. 12. ait: cujur ANor
vel mil adulterium perpetravit.. dimittat uxorem, ſi
Ayortii voluerit, propter ſornicationem . .. vir vero ejus
tune u iIla vivente, nullatenus aliam accipiat. Idem
Ove etin ſtatuit Plorentinum in decreto. Et Triden-
latimon tinum Sefſ. 24. can. 5. Ji quis dixerit, pro-
ſe mlin pter bcæreſin, aut moleſftam cohubitationem, aut
tem non aſtesatam abſentiam a conjuge diſſolvi poſſe
vacn d. Matrimonii vincutlum, anathema ſit. Et can. 7.
fone: di quis Aixerit, Eccleſiam errarz cum docuit, &
eum adl docet juxta Evangelicam & Apoſtolicam dolttri-
n i nam propter aduliterium alterius conjugum Wa-
genes n trimonium non poſſe diſſolvi, & utruméue ttiam
entesno innocentem, qui cauſam adulterio non dedit, non
gte m poſſe altero conjuge vivente oliud Watrimonium
ſeonnn contrahere, mæcharique eum, qui dimiſſa adul-
eiama tera aliam duxerit, & eam, quæ dimiſo adul-
iseH tero, alii nupſerit, anathema ſit. Ato. Si Ma-
Smts trimonium vivente altero conjuge foret dif-
e bo ſolubile, via panderetur ingumeris injuſtis
1/ repudus, & aliis gravibus incommodis:
.H Ergo eit indifſolubile.

neh Schol. I. Græci jam dudum in eo errore verſantur, Græco-

Cnelis ut vinculum Matrimonii diſſolvant propter adul- prum er-
1,0 terium: quo vero tempore hic error apud eos ror.
inceperit non ſatis conftat. Sæculo 6to lege a
ã Juſtiniano Imperatore lata licitum fuit, ex certis
.. . caufis repudiata uxore aliam ducere, quæ lex
, etiam Sæculo 4to ætate S. Chryſoſtomi hom. r.
ſen in 7. c. Cor. viguit. Verum hæc lex ab Eccleſia

i Græca

„.

Caput XX.

Græca approbata non fuit, reelamante §. Chry-

ſoſtomo l. c. & S. Gregorio Naz. ſuſpiceari tamen
licet, ab his legibus multum roboris accepiſſe
perverſum hunc Græcorum errorem, dum non-
nulli Epiſcopi hunc abuſum, ne Imperatoribus
obluctari viderentur, tolerarent. Nec Nicolaus
I. in diſſidio cum Photio, nee Innocentius III.
in Concilio Lateranenſi, nec Gregorius X. in
Concilio Lugdunenſi hune errorem Græcis ex-

probrarunt, vel quod tunc temporis in uſu non

efſet, vel quod prudenter tunc diſſimularent,
licet ſolam mortem pro diſſolutione vinculi con-
Jugalis aſſignarent. In Concilio etiam Triden-
tino teſte Pallavicino in hift. l. 22. c. 4. para-
tus jam fuit eanon cum anathemate in eum,
qui diceret, Matrimonia conſummata ob adulte-
rium difſolvi: ſed oratores Veneti Patribus ex-

poſuerunt, non modicam offenſionem orientali
Eccleſiæ, præſertim vero infulis Cretæ, Cypro,

Corcyrzæ & aliis locis Reipublicæ fubjectis ex-
inde orituram cum publicze quietis & Eccleſiæ
detrimento, cum forte a Græcis errantibus me-
liora ſperari poſſint, ſi non anathemate percute-

rentur, & ad tumultus provocarentur: Ita Ora-

tores Veneti petita obtinebant canone ſeptimo
temperato, & eo modo, quo legitur reformato.

Licet vero negari non poſſit, canone fic reforma-

to Græcos aperte non damnari, & lato anathe-
mate Lutheranos tantum perecelli; nihilominus
tamen doctrina a Synodo propoſita, feilicet Ma-
trimonium ob fornicationem ſeu adulterium non
difſolvi eſt dogma fidei, & ſola pœna anathema-
tis in Gratiam Græeorum immutata & revocata
fuit; tum quia vocat hanc doctzinam Evangeli-
cam, & Apoſtolicam; tum quia ſolus fonus non
vero ſignifieatio mutata fuit: Hine Launojus ma-
le cenſet hunc canonem ad meram diſciplinam
pertinere, quam Eceleſia pro circumſtantiis tem-
pPorum immutare poſſit.

Schol.

DAe. L.
küitate
Pot anne
Timonii
ſed etiam
Mum ele

holeita

4. Ee eanl
Dubedten
1 dviten
poflt. B
(iolri

ſe c

ierni vero
Teol in
lem pern
fornientur
(Clvinus
canla iſe
7.9, (hri
lun, niſ
Nuchatur,
Moris ob
lalitur ge
Ke Ia
Cimiſhe
UxCren u
negie,
kernr. n
Worem, 8
aleat, D
lentur,
iun niſͤ
am dux.
n, gdi
Un fordie
a per in
Nel Dropr
He ſolat

De Matrimonio. 961

e. n Sohol. 2. Lutherus in I. de captiv. Babyl. circa diffo-=
RK lubilitatem Matrimonii nihil ſtatuere audebat, ſed

Kini poſt annos tres in I. Cor. cenſuit, vinculum Ma-
Cun trimonii ſolvi poſſe non ſolum ob adulterium,
nhentin ſed etiam ſi falſus Chriſtianus conjugem Chriftia-
ſee Nag nam deferat; ſi ad peccatum inducat: ſi ob rixas
Nrentiol. moleſta fiat cohabitatio; ſi conjux diu abſit, Et
cins N. d 1. de cauſ. Matrim. addit, pauperem cum divite
Crerbe nubentem poſſe ad aliud Matrimonium tranſire,
in de ſi divitem ob amicos contradicentes retinere non
finrlwa poſſit. Bucerus in c. 19. Matth. docet, toties
ientcn diſſolvi vinculum conjugale, quoties uxor viro
n liie⸗ non ſe commodam, & econverſo, reddit. Mo-

“ derni vero Lutherani cum Melanchtone in loc.
e heol. in duobus tantum caſibus hane diſſolutio-

ed n nem permittunt, ſcilicet, quando unus conjux
1 0h uile fornicatur, & quando alterum injuſte deferit.
itſhuer Calvinus 1. 4. inſtit. c. 19. ſolum adulterium pro
ten α Caufſa diſſolntionis admittit. I. Quia Matth 19.
tr, O v. 9. Chriſtus ait: GQuicunqne dimiſerit aorem

de Juem, niſi ob fornicationem, & aliam duxzrit;
ANde machatur. Ubi loquitur Chriſtus de dimiſſione

Ganthrs uxoris ob fornicationem, qucçad vinculum, quia
Wsſid loquitur de ea, quæ in Lege veteri in uſu erat,
: lu & de qua a Phariſæis interrogabatur, quæ erat
none i dimiſſio quoad vinculum. Deinde qui dimittit
or keini uxorem ſuam, excepta cauſa fornicationis z: n

sr! rogvie, Mochatur: Ergo a contrario bene in-
fertur: Qui propter caunſam fornicationis dimittit
uxorem, & aliam ducit, non mœchatur. Reſp.
S. Auguſtinus 1. contr. Adimant. c. 3. textum ita
explicat, ut ly mœchatur ad utramque ſententiam
referatur, ſcilicet: Quicunque dimiſerit uxorem
ſuam niſi ob fornicationem, moschatur, & qui
aliam duxerit, mœchatur: bis enim mœcha-
tur, qui uxorem ducit priori dimifſla extra ca-
ſum fornicationis: ſemel adulterio uxoris, cu-
jus per injuſtam dimiſſionem cauſa fuit, & ſe-
mel proprio adulterio ducendo aliam uxorem.
Hæc ſolutio ſatis conformis eſt verbis S. Matthæi
C. 5.

862 Caput XX.

Le. 5. Quicunque dimiſerit uxorem, cepta canſa

Jornicationis, facit eam mœchari. S. Thomas in
4. d. 35. q. un. a. 5. ad ult. Hlud: niſi ob for-
nicationem vult pertinere ad dimiſſionem, cum
qua immediate conjungitur, & eſſe parentheſin;
ita ut ſenſus ſit: Quicunque dimiſerit uxorem
(quod non licet niſi ob fornicationem) & aliam
duxerit, mœchatur. Chriſtus enim reſpondet
Phariſæis quærentibus: an liceat dimittere uxo-
rem quaunque ex cauſa; & dicit non licere, niſi
adſit cauſa gravis fornicationis, unde interroôga-
tus a diſcipulis ſuis Marci 10. 10. v. I1. ſine hac
parentheſi abſolute dixit: Quicunque dimiſerit
uorem ſuam, & aliam duxerit, adulterium com-
mittit ſuper eam. Rurſus S. Auguſtinus I. I. de

adult. conj. c. 9. docet, Chriſtum illud: niſi ob
fornicationem accepiſſe negative non exceptive,

ita ut ſenſus ſit: Quicunque dimiſerit uxorem
ſuam extra cauſam fornicationis, & aliam duxe-
rit mœchatur. Ubi affirmatur quidem adulterium
ejus, qui uxore dimiſſa extra cauſam fornicatio-
nis aliam duxerit, ſed nihil dicitur de eo, qui di-
miſſa uxore ob fornicationem aliam duxerit. Hoc
modo Chriſtus elufit captioſam interrogationem
Phariſæorum, an liceat ex quacunque cauſa uxo-
rem dimittere, dicens non licere, quia non licet
dimittere non fornicariam & aliam ducere an
vero liceat dimittere fornicariam quoad vinculum
ad calumnias eorum evitandas aperte dicere no-
luit, cum hoc ex verbis ſuis præcedentibus de
inſtitutione Matrimonii: quod Deus conjunzit, ho--
mo non ſeparet: non licere ſatis colligere potue-
rint. Si ergo illa verba: nifi ob fornicationem,
ſumantur cum S. Thoma exceptive, tum loqui-
tur Chriſtus de dimiſſione quoad thorum, non
vero quoad vinculum: ſi vero cum S. Auguſtino
ſumantur negative, loquitur de dimiſſione quoad
vinculum, ſed hanc dimiſſionem in canſa fornica-
tionis non concedit, quia dicit efe illicitam ſine
cauſa fornicationis, ſed non dicit efſe licitam fum
. cauſa

tal for
oltas 1
Ii cont
Cungue
nem, m.
mcechari
dis moecl
Deer kor
cit, dim
di ſumet
Cimittie
demn dim
r: tune
Per formi
et pece
Mon moet
fornicadie

ter peet

gis grani
Keit inin
teptiye &
o. 21.
lir. vot
timomium
d Androl
Dxore a
bliefen
tins ineni
limn, ni
in nu
uINd.
Ut de ſe
Ten, Vel
iu, K
it: M
Ing
Möhnhllos
t,
tl
Ueiſehe

gepto tn

NThomas 1
Diln dd kor

onem, tlt

e Püreiſein

lerit nen
tem) & i
im reſ,
wittere iͤ
on leere,
de eerteg
. II. knen

gun din /
lulenun
Kinns! 1

ind: m6

On exogtie,

dlletit mon

V Alun -
naC tenil
t ſemiati
le eo, e⸗
Auxerit 1
erogitd
ne Calſinn
gtin aßs
(Mee¹
vont tünin
ete diete ld
Keklihl,n
ulinink
liee t⸗
Ornatint
tonm, N
15 lnti
rlonece⸗
alafn,
lein

8 wein
elu alis

De Matrimonio. 863

cauſa fornicationis. Juxta has explicationes modo

poſitas regulanda eſt propoſitio citatæ propoſitio-

ni contradictoria: ſi enim ſenſus illius ſit: Qui-
cunque dimiſerit uxorem ſuam niſi ob fornicatio-
nem, mochatur iliam dimittendo, quia facit eam

mooechari, & moœchatur aliam ducendo, adeoque

bis moœchatur: tunc contradictoria erit: qui pro-
pter fornicationem dimittit uxorem & aliam du-

cit, dimittendo & accipiendo non bis mœchatur.

Si ſumatur exceptive, qui propter fornicationem

dimittit uæorem & aliam ducit, non peccat qui-
dem dimittendo, aliam tamen ducendo mœcha-

tur: tunc contradictoria hæc falſa eſt: Qui pro-
pter fornicationem dimittit uxorem & aliam du-

cit, peccat eam dimittendo, & aliam ducendo

non mœchatur. Si ſumatur negative: Qni fine
fornicatione uxore dimifſa aliam ducit magis gra-
viter peccat: contradictoria erit: Qri & c. non ma-
gis graviter peccat, quod iterum falſum eſt, quia
facit injuriam uxori innocenti. Particula aes ex-

ceptive & adverſative in S. Scriptura ſumitur uti

Apoc. 21. v. 27. II. Launojus in tr. de reg. in
Matr. pot. multos Patres citat, qui dicunt Ma-
trimonium ob adulterium diſſolvi: maxime vero
S. Ambroſium, qui in I. Cor. 7. ait: virum poſſe

uxore adultera dimiſſa aliam ducere, non vero

mulierem ob contrariam conſuetudinem. Lactan-
tius in epit. c. 6. nunquam conjugalis ſoderis zin-

culum, niſi quod perfidia vuperit, reſowatur. Eo-
dem modo joquitur Avitus Vienn. ep. ad Anfſe-
mund. Keſp. Patres a Launojo citati vel loquun-
tur de ſeparatione quoad thorum & cohabitatio-

nem, vel nonnulli præſertim Græci uti S. Baſi-

lius, & S. Epiphanius obſcuri & incerti viden-
tur: alii uti Aſterius, Theodoretus, & Juſtinia-
nus & alii recentiores Græci a vero aberrant,

nonnullos etiam Launojus non ſatis genuine re-

fert, uti D. Toyrnely probat. citati Commen-
tarii non ſunt Ambroſii, ſed alicujus hæretici

Luciferiani, qui forte loquitur ſecundum leges
civi-

84 Caput XX.

civiles ab Eccleſia reprobatas. Laantius & Avi-
tus loquuntur de ſeparatione quoad thorum. III.
Pcenitentiale Romanum in cauſa adulterii permit-
tit parti innocent' ad alia vota tranſire Idem le-
gitur in Concilio Vermerien can. 5. & Compen-
dienſi can. 8. & in c. &z quis zum. cau. 32. . 7.
Keſv. Hæc Concilia loquuntur de antiqua diſei-
plina, qua publice poenitentes adulteri mortuo
etiam conjuge ad alia vota tranfire non poterant,

quæ tamen defuncto conjuge permittuntur inno-
X

centi. IV. Gregorius II. ep r14. ad Bonif. diffolu-

to propter infirmitatem conjugali nexu viro per-
mittit aliam ducere. Et Clemens III. c. laudabi-
lem. De Divort permiſit ſolvi Matrimonium pro-
pter hæreſin alterius conjugis. Et Joannes VIII.
ep. 65. ait: Cum priorem legitimo ſihi Matrimonio
junbtam quisquam deſerere nequeat, illi conceditur
in cauſa fornicationis aliam vivente priore conduce-
ve. Kejp. Gregorius loquitur de caſu impoten-
tiæ dirimentis matrimonium (S. 1228. Schol. I.)
Clemens III. ut docécter privatus errare potuit,
niſi forte ſolam diſſolutionem quoad thorum in-
tellexerit. Textus Joannis VIII. corruptus eſt,
ſic enim refertur t. 9. Concil. Et ideo cum prio-
vem legitimo ſibi Mairimonio junkam quisquam
deſerere nequeat, nulla ratione vrorſus illi concedi-
tur, aliam vivente priore ducere. V. Cajetanus ad
c. 19. Matth. & Catharinus in annot. ad Cajet.
putant, ex Evangelio, & Apoſtolo non poſſe
colligi, non licere in cauſa fornicationis aliud
Matrimonium inire; hoc tamen variis canonibus
eſſe prohibitum nec debere fieri, niſi ex Eccleſiæ
Auctoritate. Keſp. Hi Auctores Ececleſiæ judicio
ſe expreſſe ſubjiciunt, & ante definitionem Tri-
dentini obierunt, adeoque a Catholicis non rece-
dunt. VI. Adulterium deſtruit unitatem carnis
ad Matrimonium requiſitum: adverſatur triplici
bono Matrimonii, fidei, quam violat: proli, quam
incertam reddit: Sacramento, cujus ſignificatio-
nem lædit: Ergo diſſolvit Matrimonium, Henti
. illn

d 10
Een
ſeggens,
ſed thor
conjugi
mnnete
vilegie

lol 3.
I1. Jure
tuim cui
md in
tivam:
45 iple n
leleggeſce
ſi mulier
Prolis ed
tnis euri
etiam 4pn
Matrinom
kuptis eo
tuimn fner
er Cictis
Pnifcit
dek.
ineſ
Vetſioner
hein Prof
ex hatura
omino
ileens
ritari do
donlenſ:
otelt.
nd oe
En con
Nutine

De Matrimonio. 865

Mud ſolvit fornicatio ſpiritualis ſeu infidelitas.

inl⸗ Reſp. Eſſentia Matrimonii conſiſtit in vinculoz
nm. II (S. 1197. Schol. 2) unitas carnis eſt quid con-
elliermit⸗ ſequens, & fic adulterium non folvit vinculum,
lnl ſed thorum Item vineulum conjugale a bonis
EC. conjugii diſtinguitur, proinde iis violatis illæſum
n. ee manere poteſt. Infidelitas vero ex ſolo Dei pri-
u vilegio fidei concefto Matrimonium diſlolvit.
eri mon
on otenn Sehol. 3. Vinculum Matrimonii eſt indiſſolnbile. An iniliſ-
tumtur irne. I. Jure naturali ex primæva ſui infſtitutione: ſolubilitas
nif Alere tum quia hæc indiſſolubilitas cognita fuit ab Ada- ſit juris
en vi der mo in ſtatu innocentiæ ante omnem legem poſi- naturæ.
e uike ctivam: tum quia indiffolubilitas hæc exigitur,
norinn o⸗ ab ipſa natura ſtatus conjugalis, ſine hac enim
onnss 1II refrigeſcet charitas conjugum; incefta erit proles
Mhinonn ſi mulier cum pluribus conjungatur, & debita
i wrgler prolis educatio corruit, ſi Mattimonio ſoluto mu-
Pore ti tuis curis parentes illi non proſpiciant. Unde
lu inpote etiam apud Romanes per 600 annos nullum ſoluti
Sent Matrimonii exemplum occurrit licet poſtea cor-
nte Polt ruptis ecrum moribus ex leviſſimis caufis ſolu-
A thorom k⸗ tum fuerit. 2. Eft indifſolubile jure Divino uti
oktüpth ei ex diétis conſtat. 3 Ratione Sacramenti quia
e anſſe. Kignificat unionem Chriſti indiſſolubilem cum Ec-
n uin clefia. Dicis I. Si Matrimonium jure naturæ
s ilient⸗ Eeſt indifſolubile: Ergo nequit difſolvi per con-
Cſtmml verſionem unius infidelis ad fidem, & per folem-
Nt er nem Profeſſionem. &s v. Matrimonium quidem
o von e ex natura fua eſt indifiolubile: ita ut ab homine
ins tüt diffolvi non poſſit, bene vero a Deo fupreme
senmnin Domino ob nonnullas rationes Matrimonio ex-
abe trinſecas v. g. bonum fidei & Religionis omnine
lelei ärritari pofſſit. II. Matrimonium naſcitur mutuo
tionaſt conſenſu: Ergo etiam mutuo conſenſu diſfolvi
s te poteſt. Reſp. Diſſolutionem reſervavit fibi Deus.
aten eH imo hoc conſenfu poſito eoipſo ad indiſſolubilita-
rhtnr i⸗ tem conjuges tenentur, quia diffolubilitas finz
. vei Matrimonii contrariatur. “
. ſgiten Schol.

inn, Schram Inſtit. Theol. Tom. 1I. ii

lus repu-
dii olim
fuerit lici-
usS.

866 Caput XX.

An libel- Schol. 4. Quæritur, an per libellum repudii in lege

Moſaica ſolutum fuerit Matrimonium, & an ille
Judæis & gentilibus licitus fuerit. Concefſum
fuiſſe in Lege veteri Judæis libello repudii uxori
dato aliam ducere, patet ex Deut. 24. v. I. &N
acceperit homo uworem, & non invenerit gratiam
ante oculos ejus propter aliquam fozditatem, ſoribet
libellum repudii, & dabit in manu illius, & di-
mittet zam de domo ſua. Forma hujus libelli ſe-
quens fuiſſe traditur: Ego MW. die N. menſis N.
anno a creatione munde N. hic & in hac eivitate ex
antmi mei conſenfſu, & ſine ulla coactione repudiavi
W. & dedi illi libellum repudii in manu, Schedam
abſciſionis, & ſignaculum diviſionis, ut jit à me
abjelda, & abeat, quocunque volusrit, ducigue
voſſit ab omni viro, nec am quisquam prohibere prie-
Jumat juxta conſtitutiones Mozſis & Irael. Apud
Romanos vero forma repudii hæc erat: Kes tuas
tibi habeto, vel: KRes tuas tibi agito. Ut libellus
repudii eſſet legitimus, debebat dari a ſolo viro,
& quidem in Scriptis exaratis a ſcribis publicis

cCauſa rite diſcuſſa, quæ tamen in ſcripto, ne no-

ceret repudiatæ, non exprimebatur. His ſuppo-

ſitis. Keſpondeo Olim permiſſus fuit Judæis libel-

lus repudii diſſolvens vinculum conjugale non
ſolum impune, ſed etiam licite. Id quod patet
ex verbis Deuteronomii mox citatis, nec unquam
de uſu legitimo hujus libelli Judæi a Prophetis
argunntur; præſertim quia juxta Legem Lev. 21.
latam Sacerdos non poterat ducere in uxorem
repudiatam: Ergo alii poterant ducere, ſane vox
Hebraica Deut. 24. v. r. ) ²*) diſciſſionem Ma-
trimonii ſignificat. Deinde ſi vinculum Matrimo-
nii non fuiffet ſolutum per libellum repudii, mu-
lieres caruiſſent ſemper remedio contra incontinen-
tiam, cum econtra viri ob polygamiam permiſ-
ſam plures uxores ducere potuiſſent, quod non
tis æquum videretur. Dicis I. cum P. Berti &c.
mulier repudiata alteri nubens dicitur polluta &

abominabilis coram Domino. Deut. 24. V. 4
4 6r.

U9. V
ntum
60 redie
Ullis, gn
Ateri pi
gem pr
cundivin,
19 dit, l.
Ibellumn
Iepodland
tone tin

licet
olabile
tiam Per
eniom
gons cild
ſektatur a
Meifce fin
Nabkne.
ſolns: (.
lne Sin
lſiceln,
ſon ginntt
iſeait,
4 Fter,
temn lie ſe
Cllum, 1
Ulgi fseli
enegator
eegtnr
ond rin
tum:

De Matrimonio. 867

ün Jer. Z. v. I. Ergo libellus non erat licitus, ſed
n N tantum impunis. Reſp. Repudiafa a viro ſecun-
Cenrefin do rediens ad primum Deut. 24. dicitur abomina-
Dwdir bilis, quia videtur quaſi ad tempus dimiſſa, &
r.r 5 alteri viro commodata. Jeremias reſpicit ad le-
itgin gem prohibentem ne repudiata poſt mortem ſe-
ten, /i cundi viri ad priorem accedat. II. Chriſtus Matth.
u, 6E 19. ait, ſolum ad duritiam cordis permiſſum fuiſſe
1s lbell libellum repudii X„e v. Non fuit olim mandatum,
nunſt! repudiandi uxores, ſed permiſſio cum Diſpenſa-
niti tione tamen Dei conjuncta. ð
t epnit
, Glein —
ARH H. 1262. S
in nuiſhl 8„
ierd Licet autem Matrimonium ex ſe ſit in- Matrimo-
5 difolubile, Matrimonium tamen infidelium nium di/-
Ut etiam per copulam conſummatum quoad obvitur

o“ vinculum diſſolvitur Deo in gratiam Rell- ve ſonen

hs tie gionis diſpenſante, ſi unus conjugum con. unius inf.
go, e Vertatur ad fidem, & alter infidelis nolit delis ad
HeI pacifice ſine contumella Creatoris cum eofidem.

lein habitare. Nam I. Cor. 7. V. I12. alit Apo-
anis ſtolus: Cuterit ego dico (ſcilicet ex inſpira-

ne tione Spiritus S.) Nt quig ſratey uxosem Labet
infidelem, & hac conſentit habitate cum illo,
en non dimittat illam &c. v. 15. GQuodſt infidelis
de diſcedit, diſcedat, non enim ſervituti ſubjeltus
8 „ ſrater, aut ſoror in nqurmodi. Quod au-
og tem hic ſermo ſit de diffolutione quoad vin-

Nunr. . . .
whn. culum. patet ex eo, qula conceditur hic con-
nvode Jugi fideli habenti uxorem infidelem, quod

pün en denegatur conjugibus fidelibus: ſed fidelibus

t, n denegatur poteſtas diſſolvendi Matrimonium
hH quoad vinculum v. 10. non vero quoad tho-

rum: Ergo infideli converſo altero nolente
jji 2 paci-

868 Cuput XX.
pacifice cohabitare conceditur. Idem patet
ex cap. Quanto. De Divort.

Gallorum chol. x, Equidem pars maxima Theologorum &
Canoniſtarum docet, Matrimonium in infidelitate

Jententia.

4

contraétum per profeſſionem Religionis Chriſtianæ
diſſolvi: Verum nôtabile eſt, quod oceaſione

Judæi nomine Levi ad Catholicam Religionem
converſi in Galliis contigit. Hic cum Judæam

uxorem ut ſe converteret, & cum ipfo cohabita-

ret, fruſtra rogaſſet, alias nuptias cum Anna The-
vard contrahere cupiebat: repulſam paflus a ſuo
Parocho nec non Sveſſionenſi officiali ad Parla-
mentum Pariſienſe appellavit: cauſa pluribus die-
bus agitata fuit, & tandem referente Seguerio

generali Advocato priſtinum maérimonium in ro-

bore ſuo permanere judicatum fuit. Quæ vero
ad hanc cauſam ſpectant, duobus voluminibus in
12. imprefla ſunt ſub titulo: Kecueil important

Jur la queſtion de ſavoir: ſi un Juif Warie dans ſa
Religion peut ſe remarier apres ſon bapteme, lor-

quz la femme Juife refuſe de le Sivre, et habiter
avec lui. Traduéti etiam eadem occaſione fue-
runt in idioma Gallicum duo libri S. Auguſtini ad
Pollentium cum notis ac diſſertatione

An con- Schol. 2. Quæritur, an cum conjux infidelis con-

jux con-

verſus te-

neatur re-
tinere con-

jugem in-
fiaelem
vacifice
habitare
volentem.

yve titur ad fidem, teneatur habitare cum infideli

nolente quidem converti, volente tamen pacifice

cohabitare ſine contumelia Creatoris. Reſpondeo

ſi conjux infidelis conſentiat pacifice cohabitare
cum fideli, licet quidem abſolute loquendo ex
diſpoſitione Divina ad alias nuptias convolare,
prohibetur tamen, ſi hoc fieri non poſſit ſine of-
fenfione, & ſcandalo aliorum. Ita 1. innuit ipſe
Apoſtolus r. Cor. 7. v. 12 Si quis frater uxæorem
habet infidelem, & hœc conſentit habitare cum illo,
non dimittat illam. z. S. Auguſtinus I. I. de adult.
conj. c. 18. ait: Tunc autem non expedit id, quod
licitum eſt, quando permiititur quidem, ſed AMſus
ipſius poteſtatis aliis affert impedimentum ſaluin⸗
ſicu

t &
ſon prli
o miin
Claritutis
ſiltz, in
ly ofent⸗
gir liier
Uillerinis
Ute ad 5
le, lt fie

. 3. UI
, Matr.
ando Be
litrimoni
olvi
nünm cont

EEdivort.

tſun
ilcuon
Unt nron
6 odh
Mio a. 1
ütean. 172
tonreta i
Ilbenten,
mim uxor
Um pero
9e, Prin
trctumn
oncegenci
E perman
necictns
In ſheriali
Dins V.
men 4 ſen

yel D
Verumnr ,
Moliun:

De Matrimonio. 869

m it kicut & diſceſſio Edelis conjugis ab infideli, quam
non prohibet Dominus præcepto legis, quia coram
gonn E iillo enjuſta non eßt; ſed prohibet Apoſtolus conſilio
ndcne Charitatis, quia infidelibus affert impedimentum
Chrilin: alutis, non ſolum quia pernitioſiſime ſcandalizan-

tur offenſi, verum etiam, quia cum in alia conju-

Occaſ Lie, eer 7
eigire gia ceciderint vivenltibus eis, 4 quihus dimittuntur,
n ſucen adulterinis nexibus colligati diſicillime reſolpuntur.
cohubi⸗ Unde ad Superiores Eccleſiafſticos ſpectat judica-
nna re, ut fidelis ab infideli diſèedat.

Giüns un Schol. 3. Ulterius Quæritur, quo tempore ſolva- Quando

lia but⸗ tur, Matrimonium fidelis converſi, an ſtatim, ſolvatur
lmimdee quando Baptismum fuſcipit, an ſolum quando Matrimo-
te Egveni⸗ Matrimonium aliud contrahit. Keſpondeo: Tunc nium fide-
nion in to⸗ diſſolvi quando converſus reipſa aliud Matrimo- is con-
ue ſen nium contrahit. Ita patet tum ex c. gaudemus, verſi⸗
uminibn? de divort. ubi Innocentius III. reſpondet: Quodſi
inzurn converſum ad ſidem, & illa converſa ſequatur,
Vie Cans1 antequam propter cauſas prædikas legitimam ille
gene, .. Aducat uorem, eam recivere compelletur: tum ex
1, halit eo quod hanc ſententiam declaraverit S. Congre-
cſone gatio a. 1679. & an. 1680. & itidem amplexa
Augofün fuit an. 1729. in caſu, quo Hebræa aliqua ad fidem
converſa interpellavit virum renuentem & alteri
a nubentem, qui tamen poſtea Baptizatus ad pri-
nſiehia mam uxorem adhuc innuptam redire cogebatur.
an , Cum vero deinde quæreretur, an ſaltem jus eſſet

marſe 4 Papzæ, primum Matrimonium in infidelitate con-
D * tractum & conſummatum relaxandi, veniamque
oe concedendi conjugi tardius ad fidem converſo,

unh ut in prædictis circumſtantiis cum ſecunda uxo-
6 contd 4 re permaneat: Proſper de Lambertinis poſtea Be-
volthne nedictus XIV. P. affirmativam quidem probavit
1 inmie in ſpeciali diſſertatione, utpote quam exercuerunt
ſutn n Pius V. & Gregorius XIII. S. Congregatio ta-
iigf 3 4 men a ſententia ferenda abſtinuit.
vii, Coroll. Praſt. vmo. Si uterque conjux ad fidem con- Rcſolvun-
n, ,, vertatur, Matrimonium non diſſolvirur. Matri- tur caſus.
tl Ne monium autem fidelis converſi tunc difſolvitur, ſi
8

Iii 3 infi-

3870 Caput XX.

infidelis diſcedat, & nolit cum fideli habitare ex
eo przæciſe, quia fidelis factus eſt; ſi enim ex
alia juſta cauſa ſeparetur, v. g. ob adulterium
ante vel poſt Baptismum a converſo commiſſum,
vel ob aliam rationem juſti divortii, Matrimo-
nium non diſſolvitur. 2do. Matrimonium diſſol-
vitur, ſi infidelis velit quidem fideli cohabitare,
ſed non fine injuria Creatoris, hoc eſt blasphe-
mia in Religionem Chriſtianam ejusque ritus, &
inducat converſum ad infidelitatem, vel aliud
quodcunque grave peccatum. c. gaudemus. de
Divort. Stio. Si marito ad fidem converſo poſtes
etiam uxor convertatur, cogendus eſt vir adhuc
innuptus uxorem ſuam recipere: ſi vero uxor
adhuc infidelis viro converſo alias nuptias cele-
bravit, vir adhuc inuptus ad infidelitatem re-
vertens ſuam conjugem recipere debet, quia Ma-
trimonium ab ea contractum nullum fuit, quia
facultas folvendi Matrimonium per tranſitum ad
alias nuptias ſoli fideli conceffſa fuit. Si uxor
infidelis cum alio fornicetur, & deinde ad fidem
convertatur, vir innuptus eam quidem ob vio-
latam fidem repellere, neuter tamen ad alias nup-
tias tranſice poteſt. Ato. Si fidelis velit ad alias

nuptias tranſire, debet infidelem monere, & in-

terrogare, an ad fidem converti velit, & ad de-

liberandum moram illi concedere, & pro hac re

utiliter etiam teſtes ad faciliorem probationem
adhibentur. Si infidelis latitet, ita ut interpel-
lari non poſſit, necefſaria eſt diſpenſatio Papæ,
ſi converſus nuptias inire velit: ita deciſum effſe
a S. Congregatione a 1722. teſtatur Benedictus
XIV. de Syn I. 6. c. 4. Nec Papa difficilem ſe
Præbet in diſpenſando: Nam Gregorius XIII. lo-
corum Ordinariis, Parochis, & Presbyteris Miſ-
ſionariis S. J. in Angola, thiopia, & Brafilia

degentibus licentiam dedit, diſpenſandi cum quo-

libet conjuge ad fidem converſo, ut novum HMa-
trimonium inire poſſit, omiſſa interpellatione in-
fidelis, quam conſtat legitime interpellari an
. poſſe.

ſe.
funtio
lafu cun
loco pio
Matrimon
in Apoſte
lo cal
Alnd Mar
trimoniun
t. glanto
ltr omm

Aker
modo tat
Decleſie
Ulam von
Clolyitur
1e Pppkod
ln. de ce
erifn 10
eitun l
totiſkerie
l ern
Ulerleneri
duercn
int
Aunn tran
4. Plblie-
05 Wen

el

Moni ad
Obiedion
Droniben

De Watrimonio. 871

dibtate er Dale⸗ Eandem poteſtatem dedit Beneditus XIV.
ſͦ erin er untio Apoſtolieo Venetiis diſpenſandi in hoc
A0dwhginn caſu cum conjugibus converſis exiſtentibus in
ommiänn, loco pio Catechumenorum Venetiis. Sto. Inito
DIakin- Matrimonio inter conjuges fideles, ſi eorum alter
inm dde⸗ in Apoſtaſiam labatur, ſeparandi quidem ſunt, ſed
dohnditnt, nullo caſu permiſſum eA conjugi innocenti fideli
t bherk⸗ aliud Matrimonium contrahere, quia eorum Ma-
e Iins, trimonium ex ratione Sacramenti eſt inſolubile.
vel ail c. quanto. de Div. & ex conſtit. Benedicti XIV.
ulentu. i Inter omnigenas.
vero poſta
K virachu §. 1263.
Vero UN . . . .
ugeis ⸗ Alter caſus in quo Matrimonium ſolum- Matrimo-

uene modo ratum, id eſt a Chriſtianis in facie nium ſol-
,. Eccleſiz contractum necdum tamen per co- ditua pe-.
Profeſſio-

Iut, pulam conſummatum d vi
, 4 Pulahn. quoad vinculum etiam 4
entim qiſſolvitur eſt Profeſſio ſelemnis in Religio- iYa

di N 7 .
kNA ne approbata. Ita decernitur 1m in c. Ve-
lendt Dum. de conv. conjug. ubi Alexander III. ait:

ius Verum poſt conſenſum legitimum de præſenti li-
et duu citum eſt alteri, altero etiam repugnante: eligere
ee monaſterium, ſicut Sanbli quidam de nuptliis vo-
ſre⸗ cati fuerunt, dummodo carnalis commixtio non
intervenerit inter eos: &s alteri remanenti, ſ

vohincnen E
t nieſs commonitus continentiam ſervare noluerit: lici-

ene, tum eſt ad ſecunda vota tranhßire, quia ecum non
beln⸗ fuiſſent una caro ſimul efebti, ſatis poteſt unus ad
nt Pra Deum tranſire, & alter in ſæculo remanere. Et
ke, c. Publico, dictus Pontifex cnpienti profiteri.
inel duos menſes concedit ad deliberandum, qui-
3 li⸗ bus elapfis aut Religionem ingrediatur, aut
ian uxori adhærere compellatur. Solvit deinde
tmnin, objectionem, quæ peti pofſiet ex Evangelio
oliiare prohibente virum ab uxore diſcedere. dane, .

1 Aui . . .
I1ii 4 inquit,

ohjeſtio-
sS&.

872 Caput XX.

inquit, Dominur in Euangelio dicit, non licere
viro niſi ob cauſam fornicationit uxorem ſuam
dimittere, intelligendum eſt ſecundum interpreta-
tionem ſacri eloquii de his, quorum Mateimo-
nium carnali copula eſt conſummatum, ſine quo
conſummari non poteſt. Idem ſtatuit Innocen-
tius HII. c. e garte. de conv. conjug. & Tri-
dentinum Sefſ. 24. can. 3. Gt quis dixerit, Ma-
trimonium fatum, non conſummatum per ſolem=
nem Religionir profeſſionem alterius conjugum non
dirimi, anethema ſit. 20o. Patet ab exemplis
veterum. S. Thecla teſte S. Ambrofio l. 2. de
Virg. c. 3. ecum in S. Paulum ineidiſſet „pa-
ctas nuptias diffolvit. S. Gregorius I. 3. dialog.
c. 14. narrat de virgine Gregoria quod con-
ſtitutis jam nuptiis ſanctimonialis facta ſpon⸗

ſfum quem fugit in terra, in cœlo habere me-

fuerit. S. Gregorius Tur de vit. Patr. c. ult-
narrat. Leobardum rupto fodere nuptiali,
monachum factum eſſe. 3tio. Rationes quæ
petuntur a perfectione ſtatus Religioſi qui eſt
mors ſpiritualis; & ex eo, quod ante cen-
ſummatum Matrimonium conjuges necdum
ſint una caro, ſecluſa voluntate Dei, qu
nobis per definitiones Eccleſiæ innotefcit;
non ſatis firmiter probant, uti examinanti
patebit. “

Tolontuy Schol. x. Heterodoxi contendunt, Matrimonium

ratum non diſſolvi per ſolemnem Religionis Pro-
feſſionem. I. Quia de hoc nil habetur in S. Scri-
ptura, imo Matth. 19. dicitur, quod Deus con-
junait, homo non Jſepanet. Nec patet ex Tradi=
tione, nam exempla S. Theclæ & c. non probant
Matrimonia eorum quoad vinculum ſoluta fnuiſſe.-
Et Pallavicinus hift. I. 23. c. 9. refert, plures
Patres

Dules in
Ge hac
it, mo
tum rati
efle pern
labetur e⸗
inn prob
coin erunt
Ptinte,
tentium ee
Cetur ſati
Gvem innt
ſilet Ma
Kerwentt
fellonem,
ſolntio,
incifonwti
le eſt Ne
eſ feri ſ
oleſfone
hyimonit
lon eſt ine
Emmla Alia
ſ hi
iherdt⸗
contrackn
eoncitio:
nnimng, P
em term
Unm cele
R
neretr.
ihnhit
Dnckinum
mmto
Aim &
net ind
nti

er
n un
tterptie
Detti⸗
ſre h
lnnocet⸗
.& Ii
ertt, M
lene
gumtan
egemßhi
0121 &
Uet, N
3 Gane
grodenr
ta Ho
ete e⸗
d,e.
Duptil
ones
,
Abte e⸗
Zecln
Dei N
noreſeit⸗
Vuminet

De MWatrimonio. 973

Patres in Concilio Tridentino cenſuiſſe, canonem

de hac re non eſſe condendum: ac Maldonatus
ait, momenta pro diſſolutione Matrimonii tan-
tum rati nil probare, niſi concedatur illud, non
effe verum Sacramentum. „α„ v. Hoc dogma
habetur ex continua Traditione, & exempla al-
lata probant nuptias quoad vinculum eſſe ſolutas,
quia erant pact nuptie, ruptum eſt fœdus nu-
ptiale. Patres Tridentini tandem in unam ſen-
tentiam conceſſerunt. Maldonatus vero non vi-
detur ſatis attendiſſe ad canonem Tridentinum,
quem inutilem reddit: ſi enim Eccleſia non cen-
ſuiſſet Matrimonium ratum tantum eſſe verum
Sacramentum, fruſtra contra hæreticos defini viſ-
ſet, illud difſſolvi per ſolemnem Religionis pro-
feſſionem, nam ubi nullum vinculum, nulla eſt
ſolutio. II. Matrimonium ratum eſt jure naturæ
indiffolubile, ſicuti conſummatum, quia utrum-
que eſt Sacramentum; & ejus diſſolutio non po-
teſt fieri ſine injuria alterius conjugis: Ergo per
Profeſſionem Religioſam ſolvi nequit. EKeſp.
Matrimonium tantum ratum jure naturæ abſoluto
non eſt indiſſolubile, ſed tantum hypothetico,
ſi nulla alia juſta cauſa, v. g. ſolemnis Profeſſio
accedat: hine in Matrimonio rato tantum in gra-

tiam Religionis, non vero in conſummato Deus

diſpenſat. Nec fit injuria alteri conjugi, quia in
contraétn Matrimonii ſubintelligitur hæc tacita
conditio: niſi intra duos menlſes inceſſerit me
animus, profitendi in Religione approbata, intra
quem terminum nec ſponſus tenetur Matrimo-
ninm celebrare, nec conjux illud conſummare,
imo injuria illi fieret, ſi copula per vim extor-
queretur. III. Suſceptio S. S. Ordinum non
diſſolvit Matrimonium ratum, quod juxta S. Au-
guſtinum Il. 1. de nupt. c. 21. firmius eſt con-
ſummato, ſicuti nec Matrimonium inter B. V.
Mariam & S. Joſephum diffolvi potuit: Ergo
nec illud difſolvit Profeſſio Religioſa, cum qua
ſtat charitas & conſenſus animorum, quibus
Lii5 Matri-

874 Caput XX.

Matrimonium perficitur. Keſp. Diſparitas cur
ſuſceptio S. Ordinis non difſolvat Matrimonium

ratum petenda eſt a voluntate Dei. Hoc quidem
firmius eſt conſummato, quoad vinculum mutui

amoris, & conſenſus animorum, non vero
quoad fœdus conjugale. Conjugium inter B. V.
Mariam & S. Joſephum indifſſolubile fuit propter
prolem, quæ hujus conjugii bonum erat, licet-
enim per copulam conſummatum non fuerit, fuit
tamen conſummatum conſummatione prolis, quæ
non ex, ſed in illo nata fuit. Denique conju-
galis animorum conjunéctio dicit ordinem & jus
radicale tum ad individuam vitæ ſocietatem,
tum ad copulam: quo utroque jure privatur
conjux per Profeſſionem alterius in Religione
approbata.

Quo jure Schol. 2. Quæritur, quo jure diſſolvatur Matrimo-

Matrimo-
nium per
Profeſſio-
nem jol⸗
vatur.

nium ratum per ſelemnem Profeſſionem. Ke/pon-
deo 1. Non folvitur jure naturæ; nam ſpeétata
rei natura Matrimonium ratum potius votum ſo-
lemne irritare videtur, cum corpus per Matri-
monium ratum conjugi traditum per ſolemnem
Profeſſionem Religioni tradi non poſſe videatur:

& ſi per votum folemne in Religione jure na-

turæ ſolveretur matrimonium, deberet etiam ſol-
vi per votum in fuſceptione S. Ordinis; nec

Matrimonium foret jure naturæ indiſſolubile,

cum haberet cauſam naturalem, a qua ſolvere-
tur. 2. Non ſolvitur ſolo jure Eccleſiaſtico
tum quia initium hujus juris Ecclefiaſtici affi-
gnari non peteſt: tum quia Pontifices, illud a
Traditione deducunt. 3. Solvitur igitur jure
Divino poſitivo: nam juxta Regulam S. Au-
guſtini l. 4. de Bapt. c. 24. GQuod univerſa

tenet KEccleſia, nec Conciliis inſtitutum, ſed ſem-

per retenium eſt, nonniſi aukoritate Apofiolica
traditum nelkiſſime creditur. Sed talis eſt ſolutio

Matrimonii rati per ſolemnem Profeſſionem, quia

ipſi Pontifices citati Alexander III. ad Divini
eloquii interpretationem; & Innocentius III. ad
reve-

jefelati
Celcend
Dem d
Rat li
tranſire:

Matutce

gbis alte
Deture
trandre,
ingels,
lkata, ni
Col 3.
lom Ilar
ſolvere
Dontiftee
Antonin
ſentat
II. N
guater ad
Dium!
lem in
12, G
Ca die e
los bon
Papa du
hono ſi
iſoluti
nientes
ſgnifien
olad
1. Mlatr
Gidolun
n conftr
4a 00
ationen
totæ
nodo 8
n mar
unlie

De Matrimonio. 875

sn revelationem in hoc privilegio provocant: Ergo
imorin deſcendit a jure Divino per continuam traditio-
Ngiten nem ad nos deſcendente. Dicis Ratio naturalis
unmi . dictat licere a ſtatu imperfectiori ad perfeétiorem
nON e tranfire: Ergo per Profeſſionem Religioſam jure
nl natutæ ſolvitur matrimonium ratum, maxime
itdoe quia alteri conjugi nulla fit injuria. Reſp. Jure
ent, Ii naturæ licet quidem ad ſtatum perfectiorem
ett, H tranfire, ſed non per diſſolntionem vinculi con.
rols, n jugalis, quod manet, altera etiam parte non vio⸗
ne lata, niſi Deus diſpenſet.
nem &

Schol. 3 Quæritur ulterius, an etiam Papa vincu- An Papa

W lum Matrimonii rati tantum per diſpenſationem in Matri-
ne ſolvere poſſit. Reſpondeo Affirmative, tum quia monio ra-
ion . . . 1
en Prontifices in hoc jam ſæpe diſpenſarunt. Sic S. to diſpen-
. Antoninus p. 2. t. I. C. 21. refert ſe vidiſſe talem ſare poſſit.
Ur Paume⸗ diſpenſationem faétam àa Martino V, & Eugenio
n. Epe IV. Navarrus in ſumma c. 22. dicit, ter vel
n ſeinl quater ad petitionem (ſuam diſpenſaſſe Paulum III.
Ntun ſt & Pium IV. Cajetanus in opuſeulis. t. 1. tr. 28.
ler ur idem ſua ætate factum efſe teſtatur. Henriquez
Wlem 1. 2. de Matr. c. 8. refert, Gregorium XIII. uni-
le widen ca die cum undecim diſpenfſafſe. Erraſſe autem
ne jle hos Pontifices ſane eredendum non eſt: tum quia
et ein! Papa habet plenifſimam poteſfatem ad omnia pro
rcinsg bono fidelium regimine necefſaria, inter quæ eſt
idcordke, diffolutio Matrimenii rati tantum ob ſuperve-
n ſchen nientes cauſas graviſſimas, maxime quia illud
Pn üngnificat unionem Chrifti cum anima, quæ eſt
ifi diffolubilis: Ergo in eo diſpenſare poteſt. Vicis
ſes I. Matrimonium ratum tantum eſt jure naturæ in-
tii N difſolubile, & Sacramentum: Ergo in eo, ſicuti
NbnAr in conſummato, Papa diſpenſare nequit. Reſp.
iun Papa contraétum annullare poteſt, adeoque obli-
, 6 gationem ex eo ortam; & ſic ſubtrahit juri na-
, Ae turæ materiam, non vero illud relaxat. Eodem
, modo Sacramento materiam aufert, annullando
ſoren / contractum, quo ſublato vinculum non manet.
D In matrimonio vero conſummato habetur jam
di/ a cualis poſſeſſio corporis, & fignificatur indiile-
Ne⸗ ubi-

kur caſus.

876

Caput XX.

lubilis unio Chriſti cum Eecleſia per Incarnatio-
nem, & ſic Papa in eo diſpenſare nequit. II. Sz
Papa poteſt irritare contractum naturalem, &
ſic diſpenſare, poterit etim hoc Princeps ſæcu-
laris, potiſſimum in Matrimonio infidelium, quod
non eſt Sacramentum. Keſp. Negative, quia
Papz hæc poteſtas a Deo collata fuit pro bono
regimine fidelium tanquam Vicario Chriſti, non
vero Principi ſæculari.

Reſolvun- Coroll. Prakl. zmo. Matrimonium confummatum

non fſolvitur per ſolemnem Profeſſionem, & fi
quis ſine conſenſu conjugis in Religione profi-
teatur poteſt ab ee repeti, & tenetur exire: fi
cum ejus conſenfu factum ſit, nequit revocari,
& ob vineulum non ſolutum manens in ſæeulo
nequit, nubere, ac profeſſus peccans earnaliter
præter fornicationem & facrilegium, committit
adulterium in confeſſione explicandum. 24do.-
Matrimonium ratum non per ingreſſum Religio-
nis, ſed per Profeſſionem modo ſolvitur, quam
proinde remanens in ſæculo expeétare debet. Per
vota autem ſimplicia, & ſi Religio non ſit appro-
bata Matrimonium non ſolvitur. 3tio. Conjux
qui Religionem ingredi cogitat, vel etiam hanc
intentiqnem nondum habet, primo bimeſtri non
tenetur conjugi petenti reddere debitum, quia
modo non intendens adhue ſententiam mutare
poteſt. Si quis tamen eo animo Matrimonium
contraheret, ut ante confſummationem Religio-
nem ingrederetur, fine graviſſima cauſa pecca-
ret mortaliter ob injuriam alteri illatam impe-
diendo eum ab aliis nuptiis. 4to. Poſt tempus
bimeſtre tenetur quidem conjux alteri petenti
reddere debitum, ſi tamen inſuſte negaverit, nec
Matrimonium eonſummaverit, adhue Religio-
nem ingredi poteſt, & per Profeſſionem Matri-
monium ratum ſolvitur, ad licite tamen ingre-
diendum elapfo bimeſtri conſenſus eonjugis requi-

ritur. 5to. Si intra bimeſtre conjux alium per

vim opprimat, Matrimonium quoad vinculum
in

—

iifoln.
ſunmat
Ahnc
ttiam in

ſetor,

manet ta
lum Iat

Denig
Per mort
ſeeundxr
tut nec ſn
, V 30.
lmd
o. Kt
lelicet ni
lu docet
Kuir, ve
lorum, mn
8 Ceme
pau wro
Ui ſeun
len Hon
otihite
e lnn
1en pote/
dau,
onn vid
Ro. Iden
kit u
(elre C
komt
At: de

un ſenn

De Watrimonio. 877
Indiffolubile, quia per veram copulam eſt con-

Grni ſummatum: spars tamen vi opprefla Religionem

L,S

in, GE adhuc ingredi & profiteri poteſt altera parte
in etiam invita, quæ ex dolo commodum non me-
din retur, nifi tamen neceſſitas prolis aliud ſuadeat:
nn, i manet tamen ſemper adhuc in hoc caſu vincu-
ve,H6 Slum Matrimonii.
Pro den
tſtin. F. 1264.
ummam Denique Matrimonii vinculum diſſolvitur Matrimo-

em, é per mortem unius conjugis, quo ſoluto nium ſol-
wem fſecundz & ulteriores nuptiæ non prohiben vitus per.
eie tur nec funt irrite. Ratio eſt 1mo. I. Cor. d e
bien 7. v. 39. dicitur: Quoqſß dormuerit vir ejus, Sa
am Aiberata eſt, eui vult, nubat, tuntum in Domi- mupticg
orrti 20. Et 1. Tim. 5. V. 14. volo ergo juniores, ſunt li=
. u Kcilicet viduas, nubere, lios procreare. 2fdo. citæ.
Ne Ita docet Traditio. Liber Paſtoris l. 2. ait:
, dan Si vir, vel mulier deceſſerit, & mupſerit aliquis
. 1 ezorum, nunquid peccut? qui nubit, non peccat.
S. Clemens Alexand, I. 3. ſtrom. Cus Apo-
ang Bolus Propter intemperantiam S& uAſtionem e
mnetin venia ſJecundum concedit Matrimonium, hic qui-
enn, 5 Adem non peccat e teſtamento, non eſt enim lege
m u vrohibitug. S. Hieronymus ep. 50. c. 7. ait:

ini, Won damno bigamos, imo nec trigamos, &
n dici poteſt, obogamos. Similia habent S. Am-

un . proſius 1. de vid. c. II. S. Auguſtinus 1, de
en pon. vid. c. II. S. Epiphanius her. 59.
ei i 3tio. Idem ſtatuerunt Concilia. Nicænum I.
et exigit ut Novatiani profiteantur, quod Ec-
e cleſiæ Catholicz dogmata ſequantur, id eſt,

de bigamit ſe communicare. Laodicenum can. I.
cte, ait: de hie, qui ſecundum Eccieſiaſticam regu-

s lam ſecundit nuptiis juncti ſunt. Et Eugemius

878 Caput XX.

IV. in Decr. Declaramus, non ſolum ſecundar,

Jed etiam tertias, & quartas atque ulteriores nu-
Ptias, ſi aliguod Canonicum impedimentum non
obſtat, licite contrati poſſe. qto. Nec jus na-
turale, nec Divinum prohibet ſecundas nu-
ptias, ſicut nec primas, cum in utrisque ſit
unio ſoluti cum ſoluta, ad quam natura
jure Divino permittente inclinat: Ergo ſe-

cundæ nuptiæ æque ac primæ ſunt licitæ.

Solvuntur ochol. r. Montaniſtæ, quibus adhæſit Tertullianus

objelttio-

RéS.

teſte S. Auguſtino de hær. c. 26. & Novatiani
teſte Theodoreto l. 3. hær. fab. c. 5. ſecundas
nuptias mortuo priori viro damnarunt. I. Quia
Athenagoras in legatio: pro Chriſtian. vocat eas
decorum quoddam adultertum. S. Clemens Alex.
I. 3. ſtrom. formicationem. Origenes hom. 17. in
Luc. docet eas ejicere de regno Dei. S. Bafilius
ep. ad Amphiloch. can. 4. tertias nuptias vocat
caſtigatam fornicationem, quæ poœnitentia quatuor
annorum plectuntur. S. Chryoſtomus hom. 32.
in Matth. & S. Hieronymus I. I1. cont. Jovin.
ſecundas nuptias eſſe fornicationem docent.
Reſp. Patres culpantes incontinentiam convolan-
tium ad ſecundas nuptias, zelo abrepti, ipſas for-
nicationes vocant, non in ſe ſpectatas, ſed pro-
pter nubentium intemperantiam Hinc Athena-
goras volens diluere objectionem gentilium,
quod Chriſtiani in fuis cœtibus voluptatibus in-
dulgeant, dicit eos etiam ſecundas nuptias velut
minus perfectum quid, & quaſi adulterium refu-
gere. S. Clemens illas ratione incontinentiæ ad-
junctæ improprie fornicationes vocat: & Orige-
nes vult eas nos privare ſublimiori gradu in re-
gno Dei, non vero omnino ab eo excludere,
nam in eadem homilia dicit, bigamos non mitti
in æternum incendium. S. Bafilius tertias nu-
ptias non difſolvit, ſed ob incontinentiam nu-
bentis pœnitentia dignas cenſuit. Homilia citata
non

.

Hon eſt
E§ l
in ſe,
tium.
puptie
Coreii⸗
tut: E⸗

Mlitis

Menti,
Ko.
lis pr
etiim pe
a fuit:
dam con
lens,
Gbe non
Afol,2.
Muptir
1. Lecle
ſeenndis
1. Cr.
tonun
tior qut⸗
lonſilun.
de Widni
Hieepto
leeundas

Imns e

tamus
uien⸗
Dtis or⸗
dbeyer
Uigamis
Annorun
dal. 3.
etian
labedant
ecictio
ſennd
tereſta

De Matrimonio. 879

eliti non eſt S. Chryſoſtomi, ſed hominis hæretici.
ſofer Et S. Hieronymus non damnat ſecundas nuptias
in ſe, ſed ſolam intemperantiam ſæpius nuben-

Ntun p
“ tium. II. Bigami ſunt irregulares: & ſecundæ
nuptiæ non benedicuntur ab Eccleſia, imo in
lis l⸗ Concilio Laodiceno c. I. pœnitentia illis injungi-
R tur: Ergo non licent Keſp Bigamia eſt ifregu-
D ban laritas ex defectu perfectæ ſignificationis Sacra-
Eigol menti, (H. 11980. Coroll. 8.) non vero ex deli-
leitr. Go. Benediétio ſecundis nuptiis negatur, tum
quis præſeferunt ſpeciem incontinentiæ, unde
ſertuliam. etiam poœnitentia ſecundo nubentihus olim injun-
oratii Eta fuit: tum quia benediétio nuptiarum eſt quæ-
Leom dam conſecratio, cujus finis ſœcunditas eſt mu-

lieris, quam jam adepta efſe præſumitur; adeo-
. que non iteratur.

veit ei
ren de Schol. 2. Quæritur, an olim ſecundæ & ulteriores An ſecun-
hom. I nuptiæ ab Eccleſia prohibitze fuerint. R Longle dæ nuptiæ
6 Huin 1. Eccleſia in votis ſemper habuit, ut fideles a olim fue-
kins voet ſecundis nuptiis ſe continerent, uti patet ex vint pro-
nit 1. Cor. 7. v. 8. dico autem non nuptis & viduis, hibitœ.
en bonum eſt illis, i ſic vermanegant. Et v. 39. bea-
Ort Niin tior autem erit, ſie vermanſerit ſocundum meum
n Ner conſilium. Idem ſuadent Patres S. Ambroſius 1.
copies⸗ de viduis c. II. Hro conſilio dicimus, non pro
, er. præcepto imperamus... neque enim prohibemus
R ſecundas nuptias, ſed non Juademas. S. Hiero-
e gle. nymus ep. ad Acheruchiam. Guid igitur, dam- .
grün, namus ſecunda Matrimonia? minime, ſed prima
ntin ⸗ laudamus. 2. Hinc olim Eccleſia ſecundas nu-
ts e ptas ordinarie ut ſignum incontinentiæ habuit,
n el⸗ & ſeverius erga ſecundo nubentes ſe geſſit, ſic
6 iek⸗ bigamis pœnitentia unius anni, trigamis quinque
ri. annorum imponitur in Concilio Neocæſareenſi
D can. 3. Ancyrano c. 19. Laodiceno c. 1. Biga-
4 le, mi etiam irregulares ad ſacros Ordines jam olim D
* habebantur, ex Origene hom. 17. in Luc. Be-
Ncnn nedictio ſacerdotalis nuptiis denegabatur. c. 1. de
RZ ſecund nupt. 3. Nulla tamen lege univerfaliter
nin recepta Eccleſia olim ſecundas nuptias prohibuit.
iiͦ Quis

1

880⁰ Caput XX.

Quia nullus Canon circa has proferri poteſt.
Equidem Sæculo ono Bafilius Imperator orienta-
lis quartas nuptias irritavit, quod idem Leo ejus
filius decrevit, ſed cum ipſe Leo quartam uxo-
rem ducens a Nicolao Patriarcha Conſtantin. ex=
communicatus ob hoc efſet, & Leo ideo Nico-
laum in exilium ejeciſſet, Joannes X. P. cum
Imperatore diſpenſans hanc litem compoſuit.
Deinde etiam Orientales Epiſcopi a Conſtantino

Leonis Filio convocati lege lata anno 925. quar-

tas nuptias omnino prohibuerunt, quæ tamen lex
orientis fines non exceſſit.

. G. 1265.
Divor- Quanquam autem Matrimonium exceptis
tium quid. prædictis caſibus ſit quoad vinculum indiſ-
ſolubile, diſſolvi tamen poteſt quoad tho-
rum & habitationem remanente vinculo
conjugali, quæ ſeparatio dicitur Divortium.

H. 1266.

Divor- Chriſtiani ergo conjuges aliquando licite
tium ſub- ſeparari poſſunt quoad thorum & habitatio-
inde et nem ſalvo Matrimonii vinculo. Nam Imo.
icium. Matth. 5. & 19. Chriſtus permittit uxorem
dimitti ex cauſa fornicationis. Et 1I. Cor. 7.
v. 10. & I1. iis autem, qui Matrimonio jundti
Junt, pracipio non ego, ſed Vominur, uworem
a viro non diſcedere, quodſi diſceſſerit, manert
innuptam aut viro ſuo reconciliari. Ubi ſuppo-⸗
nit Apoſtolus, per divortium, de quo loqui=
tur, matrimonium non dirimi, cum decer=
nat, mulierem ſeparatam manere innuptam.
Deinde ſupponit, divortium eſſe licitum,
optionem enim dat mulieri, vel redeundi ad
“ mari⸗

mututr
Dert inr
ſe illic

m c
NANs
b de D
14. Cll.
yn oh
lorr gon
eerten
Alit,
Eat, ut
lr eiden

lel. Lni

unchtor

2, Lxem
NIles c
ges licite
Mem. 1
N mu
Non 3Pp
dnieati
0 0
8 Darn
cum ait.
enm:
priori
Ee iaſke
iliaum
n geni
mleltt
ne eun
ſnn
urle ne
nt

dheen,

poiel⸗
Crientn-
led ejun
tam uxo⸗
llin ex⸗
deo Ro⸗
1.. n
ompoſti
Onſantin
r5 l⸗
tammen el

n euens
un ind⸗
Lond ⸗
hined
ortian

bo
Nn

it ud

nl

O

tont)
u, En
t, em
lete⸗
P gongt

De Matrimonio. 881

maritum, vel non redeundi, dummodo ma-
neat innupta; ſi autem divortium cenſeret
eſſe illicitum, ſine dubio ad reconciliationem
eam compelleret. 2do. Accedit communis
praxis Eccleſiæ, quæ conſtat, ex toto titu-
lo de Divort. & definitio Tridentini Seſſ.
24. Can. 8. Ni gquis dixerit, Eocleſiam ezrrare,
rum ob multas cauſus ſeparationem inter con-
juges quoad thorum, ſeu gquead cohabitutionem
ad certum, incertumve tempus Keri poſſe de-
cernit, anathema ſit. 3tio. Jus naturæ di-
dtat, ut frangenti fidem, fides non ſerve-
tur eidem.

Schol. Lutherus l. de capt. Babyl. c. de Matri. Me-
lJanchton in loc. Theol. de conjug. Kemnitius p.
2. Exam. licet doceant, Matrimonium ob non-
nullas cauſas dirimi poſſe, negant tamen, conju-
ges licite ſeparari quoad thorum & cohabitatio-
nem. I. Quia S. Panlus in citato textu præci-
pit mulieri reconciliationem: Ergo divortium
non approbat: & Chriſtus Matth. r9. ob ſolam
fornicationem permittit, dimittere uxorem: Er-
go ob ezlias cauſas divortium fieri nequit. AReſp.
S. Paulus de duplici diſceſſione uxoris loquitur,
cum ait: Eræcipio, uworem a viro non diſcederes
& cum ait: Quodſi diſceſſerit, manere innuptam
in priori agit de injuſta diſcefſione: in poſteriori,
de juſta Deinde aliæ etiam cauſæ divortii in
S. Scriptura aſſignantur, uti hærefis, Tit. 3. α=
reticum hominem voſt unam & ſecundam correio-
mem devita. Item fi unus alterum ad peccatum
impellit Matth. 18. Si oculus tuus Gandalizat te,
erue eum: Chriſtus autem ſolam fornicationem
aſſignat, quia eſt cauſa perpetui divortii, cum aliæs
caufæ poſt emendationem divortium tollant. II.
ivortium præbet dimiſſæ parti cauſam aadlulte-
randi 3

Schram. Inſtit. Theol, Tom. III. K K K

882 Caput XX.

randi: facit ut vir non adhæreat uxori: ut mu=
lier non ſit adjutorium coram illo: ut habeat po-
teſtatem corporis ſui, non vero vir: ut conju-
ges tentet Satanas: ut non ſint una caro: ut
non fſit individua vitæ conſuetudo: Ergo vel
non licet, vel ſolvit vinculum Matrimonii.
Reſp. Periculum adulterii non imputatur dimitten-
ti, qui utitur jure ſuo, ſed ei, qui dedit cauſam,
cur dimitteretur. Deinde vinculum conjugale eſt
talis mutua obligatio, ut vir vivente uxore,
non poſſit eſſe alterius: cohabitatio vero, &
ſocietas leéti ac menſæ non ſunt, nec efficiunt
ipſum vinculum, ſed ex illo conſequuntur,
quia vinculum etiam viro ad exteros profeéto
remanet.

Reſolvun- Coroll. Praſ. mo. Divortium fieri poteſt mutuo

kuy aſus.

tonſenſu ad liberius Deo ſerviendum, neve pro-
les upra facultates multiplicentur, dummodo
periculum incontinentiæ abſit. 2do. Altera cau-
ſa divortii eſt adulterium ex parte innocentis,
ubi nomine adulterii etiam Sodomia, & beſtia-
litas completa, non vero taéctus impudici, &
mollities intelliguntur. Cognito autem certo
adulterio pars innocens jus habet, propria auéto-

"ritate ſe ſeparandi, & alimenta ac debitum negan-

di niſi ſcandalum obſtet, quoad ſeparationem ve-
ro ab habitatione judicio Eccleſiæ opus eſt, niſi

crimen ſit notorium: ſi vero non ſit notorium,

nec in foro externo probari poſſit, ob ſcanda-
lum propria auétoritate ſeparatio fieri nequit. In
nonnullis etiam caſibus divortium ob adulterium
fieri nequit, ſcilicet r. ſiquis contra voluntatem

vim ſit paſſus, ſecus vero, ſi ex metu conſenſe-

rit c. Propoſito. cauſ. 32. q. 5. 2. Si conjux bo-
na fide ad alterum acceſſerit putans eſie ſuum
virum, vel eum mortuum credens alias nuptias
contraxerit. c. Cum per bellicam. cauſ. 34. q. 2.
3. Si uterque conjux adulterium commiſerit c.
Fgnifcaſti. De Divort. 4. Si poſt adulte-
rium conjuges ſunt reconciliati. Si autem Fok
utri⸗

Minse
tonem
ornie⸗
2cquiri
Vvortio
anlte ſel
tenetur.
Soneri
Goreda
luntter
Ubi cone
tamen e
tondona
tetium
ſeandalun
ſuideant
etiarmn P
keconcil
ordinani⸗
catumn re
tanla di
inronin
kempore
Inpe dun
Ditio⸗ dr⸗
0, Mon
Moprin
Poteſt,
tenetar:
nocens
tenetut,
Derleſſe
l. De!
IIN aler
Vertere,
Lete nor
dia Canl.
tienlo
lekent

I M⸗
Mhent po⸗
nl⸗
CNii Nt
Eron el
latrüncik.
rdimite
dit cauſin
jugeles
Nte vxote,
eio, G
ee efhriunt
legonntut
s refeho

dkek nnimn
pere ⸗
Gumnod-
Altera en
nnocenti
betti
Puäid, 4
Utem
prit o⸗
rum neg⸗
boneni⸗
S 4,
1 Noterin,
6 t⸗
altin
VolNnt
enont⸗
ca.
1s d n
alins
1. 4
,

o
a ⸗

De Matrimonio. 883

utriusque adulterium unus emendatus emenda-

tionem alteri offerat, quam ille reſpuens denuo
fornicatur, emendatus jus faciendi divortium
acquirit. Quodſi facto ex ſententia judicis di-
vortio innocens deinde adulterium committat,
ante ſententiam judicis conjugem recipere non
tenetur. Dupliciter autem crimen adulterii con-
donari poteſt, expreſſe, verbis; vel tacite, fa-
cto reddendo debitum, ſe non ſeparando, fami-
liariter converſando poſt cognitum adulterium:
ubi condonatio in foro externo præſumitur, quæ
tamen ceſſat in foro conſcientiæ, ſi voluntas
condonandi defuerit. Divortium autem ob adul-
terium inſtituere non tenetur innocens, niſi
ſcandalum, & ſpes corrigendi nocentem aliud
ſuadeant. Facto vero divortio ob adulterium
etiam per ſententiam judicis innocens adulteræ
reconciliari poteſt, quia jure ſuo non privatur:
Ordinarie tamen innocens adulterum etiam emen-
datum recipere non tenetur quia adulterium eſt
cauſa divortii perpetui, niſi charitas & periculum
incontinentiæ aliud jubeant. 3tio. Cauſa divortii
temporalis eſt hæreſis, quamdiu in altero con-
juge durat. c. Quanto. de Divort. ubi tamen mo-
nitio præmittenda eſt, ut de pertinacia conſtet.
c, Non ſolum. cauſ. 28. q. I. qua cognita etiam
propria auétoritate innocens divortium facere
poteſt, imo ſubinde ob periculum perverſionis
tenetur: & ſiquidem propria auéctoritate fiat,
innocens conjugem reſipiſcentem mox recipere
tenetur, non autem, ſi divortium auctoritate
Eccleſiæ factum fuerit in poznam hærefis c. De
illa. De Divort. Ato. Cauſa divortii eſt, ſi con-
jux alteri ſine gravi periculo animæ cohabitare
non poſſit: tunc enim durante periculo poteſt di-
vertere, imo obligatur, ſi alio modo illud effu-
gere non poſſit. c. Idololatria. cauſ. 28. q. I.
Sta Cauſa divortii eſt, ſi conjux alteri ſine gravi
periculo corporis cohabitare non poſſit. Huc
ſpectant inſidiæ vitæz a conjuge ſtruétæ, magna
K k k 2 eus

884 Caput XX.

ejus ſævitia ex ira, furore, crebra ebrietate, in⸗
genii & morum aſperitate proveniens, ita, ut
ſine gravi damno cohabitatio fieri non poſſit. c.
litteras. de reſtit. Spol. Malum autem impendens
debet eſſe grave, uti mors, mutilatio, gravia,
& atrocia verbera continuæ diſcordiæ, ſive de-
inde hæc mala ab ipſo conjuge, ſive ab ejus pa-
rentibus ex culpa conjugis timeantur. c. Ex
transmiſſa. De reſtit. Spoliat. Debet etiam eſſe
malum pro futuro impendens, ſemel enim & ite-
rum verberatum eſſe non ſufficit. Item debet
eſſe probabilirer inevitabile: hinc ſi cautio de
malo non amplius inferendo præſtetur, divor-
tium non licet. c. litteras. De reſt. Spol. 6t0.
Si malum ex cohabitatione ſine culpa alterius
conjugis eveniat, uti amentia, morbus conta-
gioſus, ſi ſolum moleſta fiat cohabitatio, di-
vortium non permittitur, ſecus, ſi vitæ peri-
culum immineat. Quodſi cauſa divortii ob pe-
riculum animæ vel corporis etiam notoria fue-
rit, ordinarie non propria auétoritate, ſed ex
ſententia judicis Eccleſiaſtici divortium inſtitui
debet, niſi periculum ſit in mora. ztimo. Si di-
vortium inter conjuges factum ſit, liberi debent
manere penes partem innocentem expenſis patris,
ſi is divortio anſam dederit, ſi contra, expenſis
matris locupletis, ſaltem poſt ſententiam judicis
quia in hoc Juriſte non conveniunt. Proles au-
tem parti innocenti infideli non eſt relinquenda: c.
ult. de conv. infid. Si mater nocens ſit dives,
pater vero innocens pauper, vel viciſſim, pro-
les diviti relinquitur Auth. ſi pater. C. de Div.
8vο. Si ob culpam mariti fiat divortium, tenetur
alere uxorem: ſi vero cauſa divortii ceſſet, &
uxor renuat redire, non tenetur, quia tunc ipſa
eſt in culpa. Si divortium fiat ob culpam uxo-
ris, maritus non tenetur eam alere, quia ipſa
non fecit, quod debuit. Si divortium ſit factum
ob culpam utriusque, maritus tenetur alere uxo-
rem, quia culpa unius compenſatur per culgen
alte⸗

eri
Utriu
marit

Ter
el, g
judices
Chriktn
non kte
ſel ip⸗
Apoſtol
füelem
d udͤi
eN Ta
cibus
llarlurm
faice.
Francor
Eua frat
Dus An
Dudiatz
Matrim
cum
tum ce
Oob. P.
timom
Berta
reſie⸗
kuoſis

nnllun

Seer

De Matrimonio. 885

lte, in
l⸗ alterius. Si Divortium fiat ſine culpa alterius
1oltee. utrius v. g. quia maritus cepit efſe leproſus,
myertens maritus tenetur alere uxorem.
, gni,
nr O. 1267.
ejne⸗
r. 1 1 Tertius effectus Sacramenti Matrimonii Caaſæ

m d eſt, quod cauſæ matrimoniales ſpectent ad matyimo-

inà judices Eccleſiaſticos. Ratio eſt 1mo. quia nia e

temn dede ſpekant

eia6 Chriſtus cauſam de divortio, & repudio? judices
„de. non remiſit ad Magiſtratum politicum, Eccleſia-
dol. 60 ſed ipſe judicavit. Matth. 5. & 19. Et ſicos.
Hein Apoſtolus I. Cor. 7. cauſam conjugii inter
ns ooltr fidelem & infidelem ſimiliter cognovit, nec
io, A ad judicem politicum remiſit. 2do. Conſtat
ee ex Traditione cauſas matrimoniales a judi-
e cibus Eccleſiaſticis ſine ulla Principum ſæ-

totin f⸗ . 1
ſia cularium contradictione ſemper tractatas

n i fuiſſe. Sic Vigilius P. a. 540. Theodeberto
m. Fc Francorum Regi ſeparationem injunxit a vi-
ei lehen dua fratris ſui, quam duxerat uxorem. Leo
kle III. a. 795. per legatos ſuos egit, ut Philip-
pus Auguſtus legitimam uxorem injufe re-
Pok pudiatam reciperet: & irritum declaravit
ellit Matrimonium Henrici I. Caſtelle Regis
, cum filia Regis Luſitanize ob impedimen-
Un, ⸗ tum conſanguinitatis. Gregorius V. an.
el 996. Papa factus irritum pronuntiavit Ma-
,1 trimonium Roberti Francizæ Regis cum
uß Berta fſua conſanguinea excommunicato
— Archiepiſcopo Turonenſi, qui illis ince-
nn in ſtuoſis nuptlis præfaerat. Honorius III.
Sthinm. Papa creatus 1216 ad ſe vocavit cauſam
ew nartalium Adelæz Reginz Cypri, ex qua pen-
debat ſucceiio in comitatu Campanige, quia

KK K 3 exce-

886 Caput XX.

exceptio illegitimitatis fundat ſe in valore
Matrimonii. Denique Clemens VIII. a.
1592. adegit Henricum IV. ad dimittendam
Margaretam Reginam, cum qua contraxe-
rat poſt ſententiam repudii a judicibus Ec-
cleſiaſticis pronuntiatam. 3tto. Non facto
ſolum, ſed etiam legibus ſuis Principes ſæ-
culares hanc poteſtatem decidendi cauſas
matrimoniales ſolis judicibus Eccleſiaſticis
vindicant. Chilpericus in capit. edit. a. 595.
a. 2. juſſit inceſtas nuptias juxta Epiſcopo-
rum ſfanctiones emendari. Carlomannus in
Conventu Liptinenſi c. 3. præcepit, ut
adulteria, & inceſta Matrimonia prohibean-

tur, & emendentur Epiſcoporum judicio.

Eadem ſervari mandavit Carolus M. 1I. 5.
Capit. n. 5. quod fuo exemplo confirmavit
ablicens poſt ſententiam Epiſcoporum Ber-
tam filiam Deſiderii Regis Longobardorum
ob impotentiam, & ducens Hildegardem.
Denique Henricus IV. a. 1606. & Ludo-
vicus XIII. a. 1639. Galliæ Reges decla-
rarunt in Matrimoniis ſervanda eſſe præ-
ſcripta a Conciliis, & difficultates in foro
Eccleſiaſtico diſcutiendas. Ato. Matrimo-
nium eſt Sacramentum, nec apud Chriſtia-
nos contractum civilem a ratione Sacra-
menti ſeparare licet: (F. 1199. Schol. 3.)
Ergo judicare, an contractus Matrimonii
ſit legitimus, eſt judicare, an ſit Sacramen-
tum: ſed judicare de Sacramentis ſpectat
ad judices Eccleſiaſticos: Ergo cauſæ Ma-
trimoniales ſpectant ad judices Eccleſiaſti-
cos. Bene igitur definit Tridentinum Seflf.

24.

e
gunial
athe

Klot
Apol.
1d
1 C
num
Lex
e p
doſii
E ut
litz el
Flſt.
Hono
ſoript
&ſt⸗
E ze
Il. Co
Gor
tren
natur
leer
(onei
mudi
ilte

Crol.
ſtaten
Chlun
Rec e
tor,
ditio
valid
ſori
lem,
unr

De Matrimonio. 887

Tllote 24. can. 12. Siquis dixerit, cauſas Matri-
M. 1. monialer non ſpebtare ad judices Eccleſiaſticos,
terlun enatliema ſit.
true⸗

dce Schol. Melanchton in loc. de conjug. Brentius in Solvuntur
Apol. pro conf. Wittenb. cauſas Matrimoniales objeſtio-
n limn ad Magiſtratum politicum ſimpliciter feliciunt, nes.
pes ſ⸗ I. Quia legem prohibentem conjugia conſobrino-
caulis rum ſolus Theodoſins Imperator tulit. Reſp.
eſialleis Lex illa approbante Eccleſia lata fuit, quod ex
155 e0 patet, cum enim hanc legem poſtea filii Theo-
i 4 doſii abrogaflent, 1. Celebrandis. C. de nuptiis.
Plcopo. & Juſtinianus Imperator legem tuliſſet, quod li-
annus in cita eſſent Matrimonia inter conſobrinos; §. Duo-
bit, ut um. Inſt. de nuptiis. S. Gregorius P. legem
olübenn⸗ Honorii, & Juſtiniani aperte reprehendit in re-
iulin ſcripto ad §. Auguſtinum Anglorum Epiſcopum 5
1 & ſtatuit, inter conſobrinos illicita eſſe conjugia,
Uk N & haæc lex in Eccleſia Auctoritatem obtinuit.
rmant II. Concilium Milevitanum decrevit, legem de
n Be-⸗ divortio ab Imperatore efſe petendam. Ruyſo.
Hatdorun Patres Milevitani non petunt legem, qua decer-
lte natur, non licere, poſt divortium aliam uxorem
Iur⸗ ducere priori vivente, hoc enim lam ſatis in
Concilio Patres definierant, & ſub poena excom-
es del municationis prohibuerant; ſed ut poena externa
ele e⸗ ille puniatur, qui hoc ſ(celus commilſerit.
Plenine⸗ Coroll. Pratt. Prineipes ſæculares non habent pote-
Chitr. ſtatem judicalem circa ea, quæ ſpectant ad vin-
Ggr⸗ culum Matrimoni, & ejus nexum inſolubilem;
e e nec circa ea, quæ exinde necefſario conſequun-
ehl 4 tur, uti ſunt firmitas conjugii, divortium, con-
atinun ditio legitima prolis, & quæ pendent a ratione
Saclanet⸗ validi contraétus in ratione Sacramenti- Acceſ-
ſett ſoria vero ſpeétantia ad civilem ſocietatem, do-
tem, hæreditatem &c. judicio ſeæculari relin-
le⸗ 73 quuntur.
m Kk k 4 G. 1268.

Obligatio

I. conju-

888 Cuvut XX.

§. 1268.

Ex hacenus dictis colligi poteſt, quæ-
nam fint obligationes conjugam. Et qui⸗=

em red- ir . Cconi-
Se⸗ mg, e dem Prima eſt, quod conjuges teneantur

bitum.

ſibi invicem reddere debitum coenjugale.
Nam Imo. I. Cor. 7. ait Apoſtolus: Wolite
Nraudare inmvictm: id eſt, nolite fraudare al-=
teratrum re debita, quoties una pars illam
exigit: Ergo denegare debitum eſt pecca-
tum contra juſtitiam. 2do. Denegando de-
bitum alter conjux exponitur periculo in-
continentiæ, daturque occaſio rixarum, &

diſſenſionum: Erge petenti reddi debet.

Reſolmun-

tux Hſiss.

Coroll. Praft. I. Copulam exercens in Matrimonio
propter ſolam voluptatem peccat venialiter juxta
propoſit: 9. ab Innocentio XI. damnatam; ſecus
foret, fi woluptatem propter finem generationis
attenderet. Unde qui præter finem primarium
exercet copulam ex alio etiam ſine ſecundario,
ad vitandam incontinentiam, ob ſanitatem, ſi
non excludat finem primarium, non peccat. 24.
Qui negat conjugi ſerio petenti cum periculo in-
continentiæ & diſſenſionum debitum fine juſta
caufa graviter peccat. Nee excuſat a redditione
debiti inſtans devotio, licet conveniens fit, at
conjuges in diebus S. Communionis abfſtineant.
Nec excuſat multiplicatio prolium, niſi fiat ex
mutuo conſenſu ſine periculo incontinentiæ. Nec
excuſat moleſtia in gravidatione, & partu perfe-
renda, quia his ſponte mulier ſe fubjecit. Ztio.
Licet tamen negare debitum primo bimeſtri a
contracto Matrimonio: (K. 1263. Coroll.) 2. Sià
conlux cemmiſerit adulterium. (S. 1266. Coroll.)
3. Si grave damnum exinde fibi vel proli immi-
neat. 4. Si conjux in amentia, vel ebrietate il⸗
lud petat, niſi in ebrio foret periculum inconti-
nen-=

rent
dum
ſetv
men
quent
ret,
cum
commt
jux
Dem
a n
Vicen
culutm
Agge
Hon a
leont
lie
Petere
iet 1
heam
Petere
lum v.
contin
leeite 1
Vidert
Dericd
is
Genus
Ufns )
tus 20
dum ir
Ane⸗ de
tum 5
D
Non I
Kravite
atarar
un v
lnn
tur;

⸗
Et
Meanmt
Ejgi
NN
Cate 1.
8s ilae
pecci⸗
Ndo de⸗
lo in⸗
un, &
et.

trimoni.
ter iuxt
Neni
Pfimriun
cunianio,
tten,
et.
elietlo ir
ine
tedtione
ens it,
DPkienn.
Pii i
ntie⸗ Ne
uti⸗
ſeeie N⸗
hinen
2
6. Co
Nol in.

De Matrimonio. 889

nentiæs, ſemiebrio autem & ſemiamenti redden-
dum eſt; uxori autem amenti, ob periculum ne
fœtum occidat, reddendum non eſt, ſecus ta-
men foret, ſi tantum ſit ſterilis. 5. Si nimis fre-
quenter petatur, hinc ſiquis ter una noéëte redde-
ret, quarta vice negare poteſt. 6. Ob inceſtum
cum conſanguinea conjugis in Imo & ado gradu
commiſſum. (S. 1234.) 7. Quando uterque con-
jux caſtitatem vovit. 8. Si paulo ante petitio-
nem debiti mulier valde crudeliter tractata fuerit,
ita ut divortium petere poſſit, ubi una & altera
vice negare poteſt, niſi majoris ſævitiei ſit peri-
culum. 9. Si alter ſolum benevole petat, nec
ægre ferat, ſi denegetur, niſi præ verecundia
non audeat inſtanter petere, vel ſit in periculo
incontinentiæ, ubi negare erit mortale, maxime
ſi ex ira & odio fiat. Ato. Debitum ſub mortali
petere non licet. I. Illi, qui vovit caſtitatem,
licet poſſit reddere. 2. qui cognovit conſangui-
neam conjugis in Imo, & ſecundo gradu. Sto.
Petere gebitum tempore fluxus menſtrui eſt ſo-
lum veniale ob indecentiam, & ad vitandam in-
continentiam, & fi fluxus fit quaſi perpetuus,
licite petitur, niſi proles monſtroſa naſeitura præ-
videatur. Tempore quo uxor eſt gravida ſecluſo
periculo abortus licite petitur & redditur debitum,
quia nulla lex hoc prohibet. Item ſi uxor ha-
Stenus nonnifi proles mortuas genuit, per hoe
uſus Matrimonii non fit illicitus, quia feliæ par-

tus adbuc ſperari poteſt. Item poſt partum,

dum in puerpera continuatur purificatio ſangninis
fſine periculo morbi licet petere & reddere debi-
tum „ quod etiam licet ante ablactationem in-
fantis, niſi lac exinde infici advertatur. 6t0.
Non licet reddere debitum, ſi petens petendo
graviter peccet, vel quia petit copulam contra
naturam peragendam; vel in loco publico; vel
cum voto caſtitatis, ubi amice negari poteſt, ad
illum a petitione abſterrendum, ſi frutus ſpere-
tur; melins tamen petitur diſpenſatio. 7timo.
KkkS Per

Feccata
conjugum
circa co-
vulam.

890 Caput XX.

Per ſe loquendo nemo tenetur petere debitum,
ſubinde tamen per accidens, ſi altera præ vere-
cundia non audeat petere: ſi adſit periculum in-
continentiæ: ſi neceſſarium ſit, ad fovendum
mutuum amorem: Si generatio prolis ſit ne-
cefſaria ad mala reipublicæ avertenda. Ufus
conjugii eſt licitus ad vitandam in ſe inconti-
nentiam, licet nulla ſpes prolis adſit, quia Ma-
trimonium eſt ſecundario inſtitutum in reme⸗-
dium concupiſcentiæ.

Cbroll. Prakt. II. Conjſuges peccant mortaliter, ſi

habent copulam extra vas debitum, quæ eſt So-
domia imperfecta, licet incipiant in vaſe inde-
bito animo eam conſummandi in vaſe debito.
2do. Peccant graviter, ſi ſcienter & voluntarie
ſemen extra vas effundant, vel ante copulam,

vel abrupta copula: Item ſi uxores ſemen jam

receptum voluntarie ex quacunque cauſa eji-
ciant, quia hæc opponuntur fini conjugüi. Ex-
cuſari tamen pofſunt, ſi effuſio ob metum,
ſenium, & feſtinationem involuntaria ſit. Imo
P. Sanchez a mortali excuſat fœminam, quæ
poſt ſeminationem a viro in debito vaſe factam
tactu ſe excitat, ut & ipſa ſeminet, quia eſt
actus conjugalis conſummatio. 3tio. Si ia actu
conjugali vir alteram foœminam, & viciſſim foœ-
mina alterum virum concupiſcat, eſt deſiderium
adulterinum in confeſſione explicandum. Ato.
Conjuges graviter peccant, ſi ſervato debito
vaſe non ſervent ſitum naturalem in coeundo
cum periculo effuſionis ſeminis, quod ſi abfit,
& vir v. g. ſtando, vel a tergo vel ſuccum-
bendo copulam exerceat, Laymann cenſet eſſe
peccatum veniale, quod tamen diſſuadendum
eſt. Sto. Peccant graviter ſi impediant conce-
ptionem & generationem prolis: ſi actum con-
jugalem cum periculo abortus, vel coram aliis
cum ſcandalo exerceant. Hinc caveant parentes,
ne faétis vel verbis liberos ſcandalizent. 6to.
on-

jn
Ies.
E col
liculo
Valore
per ſi
Perien
vel co
gilern
Gos f
temn i
ſne p
Tlino.
0o vere
ote e
Cophlan
Viter
ichh
ſelti
num 8
teſte
d pol

Alte
oris,
lle, 5
tenn do
Met ey
ejus
ErC.

ml.
donye
n 0
Udre
tene

De Matrimonio. 89 1

lhitun Conjuges graviter peccant per privatas pollutio-

n vele⸗ nes. Item taétus; oſcula, amplexus, aſpeétus,
elhmn in. & colloquia venerea conjugum, ſi fiant cum pe-
ſreln riculo proximo pollutionis, vel cum dubio de
ür. valore Matrimonii, vel cum voto caſtitatis ſem-
. U per ſunt mortaliter peccaminoſa: ſi vero ſecluſo
inrolt⸗ periculo pollutionis fiant in ordine ad copulam,,
Inia M vel conteſtandum & fovendum amorem conju-
in ten galem, culpa vacant, quia ſunt media ad prædi-

tos fines. Si præcife fiant ad majorem volupta-
tem impliciteque ſolum ad copulam ordinentur

bltet, ſine periculo pollutionis ſunt peccata venialia.
ne t timo. Tactus valde infames, uti lingua tangen-
ae De do verenda, graviter ſunt illiciti conjugibus, ut-
ee ert pote qui contra rectam rationem fiunt, nec ad
Volurtie copulam ex ſe ordinantur. 8vo. Probabilius gra-

viter peccat conjux, ſi in abſentia coujugis ſe li-

1 .⸗ 12 .—
Gnnß bidinoſe tangat, & ex apprehenſione mariti ab-
na 6 ſentis voluntarie delectetur commotione Spiri-
1 E tuum genitalium, quia hæc delectatio per ſe non
Pnem poteſt ordinari ad copulam, ſed per ſe ordinatur
“ ad pollutionem.
an, (r
1 ian G. 1269.
5he Altera obligatio conjugum eſt, quod Obigatio

uine uxor marito fubſit, quia maritus eſt caput alendi Ja⸗
Seiein uxoris, ac familiz, quibus proinde impe- miliam.
un. rare, & ſubjectos caſtigare ad convenien-
to u⸗ tem domus adminiſtrationem poteſt; uti
n s, patet ex ipſa natura Matrimonii, & primæ-
un va ejus inſtitutione Gen. 2. Matth. 5. Eph. 5.
M H & I. Cor. I1.

lu Coroll. Pracl. mo. Uxor marito in iis, quæ ad Keſolvun-

nt 4 convenientem familiæ adminiſtrationem ſpectant tur caſus.
nn in conſcientia obedire tenetur. Maritus vero
cgninn uxorem & familiam alere debet, non tamen
tmei, tenetur alere uxorem, fi fine cauſa a marito
elt * receſ-

892 Caput XX.

nlie
receſſerit, bene vero fi ob proprium delictum tenetr
in exilium pulſa fuerit, quia ex neceſſitate a les es
viro receſſit: in defectu autem mariti pater ejus Uti ne
ad familiam alendam ſuecurrere debet. 2do. Vir matite
domicilium fuo arbitrio eligere & mutare po- acblte
teſt, eumque uxor ſequi debet c. unaqucque. alata
cau. 1I3. q. 2. hine etiam uxor forum mariti Hlatrin
ſequitur. Non tenetur tamen uxor virum ſe- mI,:
qui, ſi ita in contraétu Matrimoniali paétum tolerit
fuerit: nec ſi eum ſine gravi damno animæ vel dum
corporis ſequi non poſſit: nec tenetur ſequi voti Locem
caufa peregrinantem, vel ad bellum proficiſcen- 4 lebo
tem, niſi aliter conventum fuerit. Ad longum Ge ben

tempus conſuges a ſe diſcedere non poſſunt ſine
mutuo conſenſu. c. I. de conj. lepros: ad breve
vero tempus vir ſine conſenfu uxoris peregrina-
ri poteſt, non vero uxor ſine confenſu viri. lerti
Stio. Uxor maritum etiam ex propria culpa rele- s ſuo
gatum, fi contra fidem Matrimonii non delique- fſ er
rit, ſequi, & probabiliter etiam maritus uxorem h
relegatam, debet, quia quoad obligationem co- Uum Mer
habitandi fant pares. Ato. Maritus uxorem de- lmann
linquentem moderate caſtigare poteſt, modera-
tius tamen quam liberos, quia eſt ſocia domeſti-
cæ adminiſtrationis. 1. rei judicatæ., ff. ſolute
Matr. Pater etiam habet jus deliéta domeſtico- I.
rum moderate etiam per verbera caſtigandi, & E mtan
participative etiam mater ita caſtigare poreſt, hinun-
quia hoc ſpectat ad bonum regimen familiæ: Patoral
Pœnz autem graves, carceris, exilii &c. ad e
Magiſtratum pertinent. Ut autem poena fit juſta Eelätig
debet adeſſe cauſa juſta, & pœna eſſe eommenfu- Ul de
rata deliéto, & perſona eſſe punibilis, quales Mum et
non ſunt ætate maturi famuli, & mechanici pro onenn
mercede laborantes, debetque infligi ſine odio & utu
immoderata ira. Sto. Frater & alii propinqui 1 t.
non habent poteſtatem coercendi conſanguineos ton
per modum poœnzæ, niſi eorum ceuræ fint conere- 1 E
diti, vel fiat per modum correétionis. 6to. Uxor Wuni
ad labores pro gubernatione & ſuſtentatione ia⸗
miliæ

De Matrimouio. 893

miliæ ſpectantes v. g. coquendo, lavando &c.
Pickün tenetur, niſi forte ob eminentiam ſtatus hi lsbo-

lnte 3 res eam dedeceant. Ad labores vero lucrativos
er ene uti nendo &c. Si fufficientem dotem attulerit
do. V marito, non poteſt cogi, ſi habeat ſufficientes
tate⸗ facultates, ad familiam alendam, quia eam ex
huen. allata dote alere tenetur l. ſi dotem. ff. ſoluto
mii Matrim. hinc ſi uxor in hoc caſu aliquid lucre-
trun ⸗ tur, ad eam pertinet. Si vero dotem non at-
aGtn tulerit, cogi poteſt ad laberandum & lucran-
inme Ne dum fſaltem per fubtraétionem alimentorum.
gni oi Eodem modo pater liberos compellere poteſt
CKeiſeen⸗ ad labores non indecentes l. ſiquis 4 liberis. ff.
longin de liber. agnoſcend.
Munt fne
zütreſe H. 1270.
elegrin⸗ . “ . .
bei Tertia obligatio conjugum eſt, ut libe- Obligatio

e ros ſuos Chriſtiane & honeſte educent. bonæ edu-
Ge. uti explicatum fuit (t. 2. §. 877.) ut nimi- e enis
ueum rum parentes liberis ſuis quoad corpus & .
crene animam bene provideant.

oten
odetr
1tori- F. 1271.
I. Denique datur preceptum Divinum Weceſitas
r Vnaturale Matrimonii. Imo. Præceptum & præce-
5

Divinum ex illo: Creſcite & multiplicamini. ptum Ma-

iel, .
e Nii trimonii.

hni. Naturale vero patet ex eo, quia media ne-
is ceſfſaria propter finem a natura intentum
uhin ſunt de praecepto naturali: ſed Matrimo-
mme, nium eſt medium neceſſarium ad conſerva-
tionem & propagationem generis humani
edol a natura intentam: Ergo cadit ſub præ-
rim Ccepto naturali.

ineos ⸗ ⸗2 .
e 2. Hoc præceptum ab initio generis hu-
e mani omnes quidem obligabat, non vero
trin poſt

de

An præ-
cevtum
Matrimo-
nii ſit pro-
prie di-
Rum.

894 Caput XX.

poſt ſufficientem generis humani propaga-

tionem. Sic jam in lege veteri legimus,
nonnullos ſine injuria legis coœlibes & ca-
ſtos vixiſſe, uti oſue, Eliam, Jeremiam
&c. & Sap. 3. laudatur caſtitas thori con-
jugalis neſcia. Unde illud Exod. 25. ſteri-
lem non fore quempiam in terra Ifraelitica,
ſpectat ſolum ad benedictionem conjugibus
Dei mandata ſervantibus promiſſam: ſterilis
enim ſola conjugata proprie dicitur, quæ ſte-
rilitas olim in opprobrium & maledictionem
reputabatur.

3. Multominus in Lege Chriſti tenentur
omnes & ſinguli ad Matrimonium, licet ne-
ceſſe ſit, ut aliqui tum ad conſervationem
ſpeciei, tum ob infirmitatem ſuam, & ſalu-
tem æternam Matrimonio jungantur. Licet
enim Matrimonium bonum ſit: (G. 1195.)
melior eſt tamen continentia. (t. 2. J. 650.)
Liberum ergo eſt Matrimonium in N. L. ſin-
gulis, & præceptum Matrimonii ſolum to-
tam communitatem pro publica utilitate, &
ſubinde nonnullos per accidens, qui conti-
nentiæ donum non habent, obligat, quia
melius eſt nubere, quam uri.

Schol. I. Medina l. 4. de Sacr. docet nullum proprie
præceptum de Matrimonio dari, tum quia incli-
natio naturalis ad propagationem ſpeciei ſufficit:
tum quia alias præceptum Matrimonii Confilio
Virginitatis adverſaretur. Sed Reſp. cum incli-
natio hæc non necefſario, ſed libere conſenſum
expectet, præcepto opus fuit, ne ſuo actu om-
nino defraudaretur. Deinde quando Matrimo-
nium eſt de præcepto, virginitas non eſt Fond-
um,

lün,
eler
ls no
46.
præce
tur, 1
Potek
onut
Drævi
homo
2d br⸗
ma de
ciej,
Ceptun
ſeciei

Dol a.
teſt,
tum te
deram
Cfamen-
wo ce
ſubdtti
dancta
me ſe

De Matrimonio. 895

opanr⸗ lium, ſed tunc ſolum quando ſatis multiplicato
unns, genere humano Matrimonium omnibus & fingu-
c. lis non amplius præceptum eſt. Scotus in 4. d.

26. q. I. putat Matrimonium non eſſe ſtriéte de

Rehön præcepto naturali, quia in Decalogo non contine-
l in⸗ tur, nec ad aliquod præceptum Decalogi reduci
5. ii⸗ poteſt. Verum nonnulli hoc præceptum redu-
elitian cunt ad præceptum amoris ſui ipſius, quod eſt
pagin prævium ad præcepta Decalogi, tenetur enim
ſei homo ſuam ſpeciem conſervare. Alii reducunt
ad Præceptum non occidendi, qui enim in extre-
e⸗ e ma neceſſitate non nuberet pro conſervatione ſpe-
ilionen ciei, occidere diceretur. Alii reducunt ad præ-

ceptum de diligendo proximo, quia conſervatio
ſpeciei ſpectat ad bonum proximi.
enentt
etle. Sckol. 2. Ex omnibus hucusque dictis colligi po-
teſt, quid in Sacramento Matrimonii ſit Sacramen-

e tum tantum, ſcilicet actus contrahentium: Res
El Sacramenti eſt gratia: Sacramentum, & res Sa-
t. Lici Cramenti ſimul, eſt vinculum perpetuum ex mu-
Pigs tuo contrahentium pacto reſultans. Atque hic
tio ſubſiſtit curſus præſens Theologicus, qui judicio
8 1 1r Sanétæ Romanzæ & Catholicæ Eccleſiæe devotiſſi-
in me ſe ſubmittit, cujusque ſit
0
litel FINIS.
gui l⸗
glt, Ul C. I. O. G. D.
munndi
Uk her.
lian
i u
Cun i⸗
oolei
1 dne
ne INDEX

X N D E X
RERUM MEMORABILIUM
LOCUPLETISSIMUS.

A.

Abbater qui. 632.
Abſolutio Verbis indicativis prolata eſt vali-
da. 495. Non eſt mera Concio. 540. An ſit tan⸗
tum declaratoria 5S4r.
Arecidentia an maneant poſt Conſecrationem ſine
Subjecto. 253.
Acolythatus quid. 617. Ritus, quo confertur.
ibid. Materia, forma, officia. ibid. Reſolvuntur
Caſus. 618.
Adulti an ad fidem, & Baptismum ſint cogendi.
T122. Reſolvuntur Caſus. r24. Quænam dilpoſi-
tiones in adultis ad Baptiſmum requirantur. 129.
Reſolvuntur Caſus. 130.
ADtas ad ordines requiſita. 69r. Reſolvuntur
Caſus. 692. Quænam ad valide Contrahendum
Matrimonium requiratur. g1I. Reſolvuntur Caſus.
ibidem.
Aßinitas quid ſit. 81r. Quotuplex. 812. II-
lius gradus quomodo computandi. ibid. Dirimit
Matrimonium. ibid, An jure Naturæ. 813. Re-
ſolvuntur Caſus. 814.
Apoſtoli an in Nomine Chriſti tantum baptiza=
rint. 102.
Approbatio quid. 504.
Archiepiſcopi, qui. 647.
Archipresbyter quisnam ſit. 631.

Attri=

2

t.

410.
ttritio
eguirat

le propt

Validee
216,

Pupti
Cpotuple
Ut vernn
hehreis
N dole
äismi
1lterante
rma Ver
inronine
eit aptisn
Nelekk. Ca
Mhlex. 1
IIg, do
inn Brpt
r.
fomns or
Giidteein
lii oon
tendiltas
ſſee
Keran
1g. Obl
i .

Alran

et rik:⸗

1Ar dn.
em iu

onlettut.
OMontor

Corenii

n hol⸗
tut.

lolrnne
Mateninn
tut (u.

gn. N.
Din
E

hie

Indew Rerum memorabilium.

Attritio, quid ſit. 407. In quo a Contritione
differat. tbid. Attritio bona eſt. 409. Solv. Obj.
410. Attritio ad Sacramentum diſponit. 41. An
Attritio fine amore fufficiat. 412. Qualis amor
requiratur. 4r5. Reſolv. Caſ. 416. Reſolv. Caſ.
de propoſito. 41 8.

Azymus Panis æque ac fermentatus eſt Materia

validæ Couſecrationis. 215. Orige uſus Azymi-

216.

. B.
Baptismaus quid fit. 82. Kjus nomina. thid.
Quaotuplex. 83. Definitiones Proteſtentium. ibid.
Eſt verum Sacramentum. 84. An Baptismus ab
hebræis acceptus ſit. 86. Materia remota Baptismi.
88. Solv. Obj. 89. Aqua debet eſfe benediécta. 90.
Reſolv. Cal. 91. Materia proxima Baptismi. 92.
Ritus immerGonis. 93. Relolv. Cat. 96. Forma
Baptismi in Eccleſia latina. 97. Heæretici fermam
adulterantes. 99. Forma græcorum. 101: An

forma Verbotenus exprimenda. ibid. An Apoſtoli

in nomine Chriſti tantum baptizarint. Io2. An va-
leat Baptismus in ſolo Chriſti nomine collatus. X0A.
Reſolv. Caſ. 105. Miniſter Baptismi 0 6. Quo-
tuplex. 108. In neceſſitate quivis baptizare poteſt.
II2. Solv. Obj. ihid. Reſolv. Caſ. 114. Subje-
Gtum Baptismi. 115. ſeqg. Primus effectus eſt gra-
tia. 131. Gratia Sacramentalis Baptismi. 132. Bap-
tismus omnia peccata,; & poœnam tollit. ibid.
Quid recipiat juſtificatus per Charitatem. 133. Vol-=

tairii Scommata. ibid. Baptismi Character, & ini⸗

terabilitas. 134. Reſolv. Caſ. 135. An Baptismus
ficte fuſceptus remota fictione revivifcat. 136. An
alia Sacramenta reviviſcant. 139. Refſolv. Caſ.
139. Obligatio Baptizati. 139. Neceflitas Baptis-
mi. 140. Solv. Obj. 142. Solv. Obj. Sociniano=-
—– rum.

Scram Inſiit. Theol. Tom. 1lI. L. 11

Index Rerum memorabilium.

rum. 143. Baptismus per Votum Parentum non
ſuppletur. 44. Solv. Obj. 145. Reſolv. Cal. 146.
Martyrium ſupplet vices Baptismi. ihid. Baptismus
flaminis juſtificat. 152. Solv. Obj. 153. Quale
Votum Baptismi requiratur. ibid. Quando Baptis-
mus in Præcepto erat. 154. De Patrinis, & Cere-
moniis Baptismi. 159.

Beneßiciatus tenetur aſſignatas Miſſas legere. 346.
Reſolv. Caſ. ibid. .

C.

Cæzlibatus lex Ordinibus ſacris impoſita æquiſſi-
ma eſt. 710. Solv. Obj. 71Ir. An lex Cælibatus

ſit divina. 712. Origo hujus legis apud græcos,

713. apud latinos. 715. Reſolv. Caſ. 717.
Canonici, quinam. 632. 732.
Cardinales, qui. 629.
Catechumenorum vetus diſciplina. 129.
Ceremoniæ Baptismum prœcedentes. 161. Co-

mitantes, & ſequentes. 162. Ceremoniæ abroga-
tæ. 163. Reſolv. Caſ. ibid. Ceremoniæ confirma-

tionem præcedentes. 198. concomitantes. 199.

& ſubſequentes. 200.

CQCLharabhter a tribus Sacramentis imprimitur. 36.
Solv. Obj. 38. Quid ſit Character. 39. Ejus in-
delebilitas, & ſubjectum. ibid. An ab omnibus
Ordinibus imprimatur. 36. .

Chorepiſcopi quinam fuerint. 660.

Chriſtus Sacramenta N. L. inſtituit. 40. Solv.
Obj. ibid. An ſit de fide, omnia Sacramenta eſſe
immediate a Chriſto inſtituta. 41.

Circum-

Gr
1t 19.
ö it

Cn
Quot n
gI, I
Al etia

lv. (C

ſen e
Obj. g
ſoly. C

Cleri

ſen
hünitatie
ns don
trimoniun
tansverſ.
Slr. 05

kübeantun

(hona
DMirit

(gn
tmit

Conn
Gigmem
Derata v
Meceptn
K.
(ommnn
An expe

nio

h. 0
ele ns

nm NO
. 16.
MNiemn
ule
0 Dii.

EEr

ere, 3

en etiſ.

(Elibatu
d geoc⸗
7.

.

101. l⸗
nie Mar
nne⸗

conI,
Ates 19

Siunnt 6

.
15 CoNis

Nr
o. N.
s .

is „

W

. Index Rerum memorabilium.

Gircumciſio an primo a Deo Abrahamo præcepta
ſit. 19. An ad delendum peccatum originale inſti-
tuta ſit. 20.

Clandeſtinitas Matrimonii unde proveniat. 814.
Quot modis Matrimonium clandeſtinum efſſe poſſit.

815. Irritat Matrimonium. ibid. Solv. Obj. 817.

An etiam ante tridentinum irritaverit. ibid. Re-
ſolv. Caſ. 8:8. & ſeqq. Si Clandeſtinum ſit ex de-

fectu conſenſus parentum non irritat. 824. Solv.

Obj. 825: Nec antiquo Jure irritabat. 826. Re-
ſolv. Caſ. 9827.

Clericus quid. 734. Solv. Obj. Proteſt. ibid.

Cognatio Carnalis quid ſit. 784. Linea Conſan-
guinitatis, & gradus quid fint. ibid. Modus gra-
dus comphtandi. 785. Conſangninitas dirimit Ma-
trimonium in linea recta in infinitum, 186. in
transverſa usque ad quartum gradum incluſive. 787-
Solv. Obj. ibed. Quinam gradus jure Naturæ pro-

nibeantur. 788.

Cognetio legalis quid, & quotuplex ſit. 792.
Dirimit Matrimonium. 793. Reſolv. Caſ. ibid.

Cognatio ſpiritualis quid, & quotuplex fit. 790.
Dirimit Matrimonium. 79r. Reſolv. Caſ. 792.

Communio. Quænam diſpoſitio requiratur ad
dignam Communionem. 281. Solv. Obj. 283. An
peccata venialia augmento gratiæ obfint. ibid. An
præceptum præmittendi Confeſſionem ſit divinum.
284. Reſolv. Caſ. ibid. Jejunium naturale ad
Commnnionem requiſitum. 286. Reſolv. Caſ. ihid.
An expediat quotidiana Communio. 297. Com-
munio ſub duplici ſpecie non eſt præcepta. 301.

Solv. Obj. 306. An Communicans ſub duplici ſpe-

cie plus gratiæ recipiat. 308.

L. 11 a Con-

Index Rerum memorabilium.
Conditio eſt impedimentum dirimens. 780. Re-
ſolv. Caſ. 781.

A
Confoſſarii Officium. 517. Reſolv. Caſ. ibid.
Confeſſarius ſollicitans denuntiandus. 524. Reſolv.
Caſ. 525.

Confeſio quid ſit. 42 0. Eſt de Jure divino. 421.
Solv. Obſ. 425. Debet eſſe integra. 42 8. Solv.
Obj. 429. An circumſtantiæ notabiliter aggravan-
tes fint confitendæ. 430. An peccata dubia. 431.
Reſolv. Caſl. 432. Reſolv. Caſ. 434. Caſus de
Examine reſolvuntur. 436. Quæ excuſent ab in-
tegritate materiali. 437. Debet efle fidelis. 438.
Relſolv. Caſ. ibid. Confeſſio ore flieri debet. ibid.
Solv. Obj. 439. Publica Confefſio uon eſt neceſſa-
ria. 441. Solv. Obj. ibid. Confeſſio eſt de necef-
ſitate Præcepti Ecclefiaſtici 5586. An Ecclefia Con-
feſſionem præcipere potuiſfet, ſi Chriſtus eam non
præcepiſſet. 557. Quis ſit Sacerdos proprius.
ibid.

Confirmatio quid. 165. Eſt verum Sacramen-
tum. 166. Solv. Obj. 163. Quando inſtituta ſit
Confirmatio. 170. Materia Confirmationis. 171.
Quid de ea ſit de fide. tibid. Chryſma quid fit. 172.
Quæ ſit materia eſſentialis. ibid. An Bsalſâmum ſit
de neceſſitate Sacramenti. 175. Chrisma bene be-

nedicitur. 176. Ritus benedicendi Chrisma 177.

An Conſecratio Chrismatis ſit de neceſſitate Sacra-
menti. ibid. Reſolv. Caſ. 178. Forma Confirma-
tionis. 179. Quid fit de fide. 180. Quæ fit for-
ma efſentialis. ibid. An forma græcorum valida
ſit. 181. Miniſter Confirmationis quis ſit. 182.
Solv. Obj. 183. Subjeétum Confirmationis. 189.
An ritus recipiendi hæreticos olim fuerit Confirma-
tio. ibid. Reſolv. Caſ. 101. Effeétus Confirma-
tionis, 192. Solv. Obj. 103. An Confirmatio
Hæreticis conferat primam gratiam. 194. Confir-
mationis Charaéter. 195. Neceſſitas. 196. . r
etur

detm
moriæ

(o⸗
Reſoly
do.
Ztio be

en

(onn
ho eot
ad gele
Qvulis
elteit
ibig. (
402, §
tom Deo
Neceſſatie
inpetſec
Mörtis re
Get voten
latur. ibi
Uis 50.

Crim
(al. ihic

Clltus
e.
lbns ol
Crhoſiei
1 ihia.

Dran

. e⸗

l. ti.

Rece.

o. 41

olr,
gravar⸗
n. 431.
(alus de
t ab in⸗
1b. 43.
et iit.
Lpecelr.
ge der⸗

Cia (A .

gam 000

toprins⸗

Lefanel⸗
tutn ſt
is. I7l.
lt
olmft
hene le⸗
na Il⸗
e Nen⸗
Onemr⸗
ſtir

Indev Rerum memorabilium.

detur præceptum Confirmationis. ibid. IIlius Cere-

moniæ. 198.

Conjuges obligantur primo reddere debitum. 888.
Reſolv. Caſ. ibid. Eorum peccata circa copulam.
890. 2do. alere familiam. 89r. Reſolv. Caſ. ibid.
3tio. bene educare prolem. 893.

Conſubſiantiatores quinam ſint. 249.

Contritio quid ſit. 3027. Quotnplex. 398. In
quo confiſtat. ibid. Contritio in genere requiritur
ad delenda peccata, 399. etiam venialia. ihid.
Qualis debeat eſſe Contritio. 400. Supernaturalis,
ibid vera, & ſincera, 40r. magna. ibid. An
explicitam propoſitum non peccandi requiratur.
ibid. Contritio Deo reconciliat ante Sacramentum.
402. Solv. Obj. 403. Perfecta extra Sacramen-
tum Deo hominem reconciliat, 404, non tamen eſt
neceffaria ad Sacramentum pœrnitentiæ, ſed ſufficit
imperfecta. 405. Solv. Obj. 406. An in articulo
mortis requiratur Contritio. 407. Quomodo inclu-
dat votum pœnitentiæ. 555. Quale votum requi-
ratur. ibid. Quando obliget præceptum Contritio⸗
nis. 561. Reſolv. Caſ. 502.

Crimen dirimit Matrimonium. 794. Reſolv.
Caſ. ibid.

Cultus diſparitas 795. dirimit Matrimonium.
796. Quo jure. ibid. An matrimonia cum infide-
libus olim fuerint licita. ibhid. An Matrimonium
Catholici cum hæretica ſit validum. 798. Reſolv.
Caſ. ihid.

D.

Decani nomine qui veniant. 632.

LIIL3 Dia-

Index Rerum memorabilium.

Diaconatus quid ſit. 622. An Ordinatio diaco-
norum Act. 6. fuerit ſacra, 623. Diaconatus eſt
Sacramentum 624. Solv. Obj. ibid. Ritus ordi-
nandi diaconum. 625. Materia, & forma Diaco-
natus. 626. Officia Diaconi 628. Relolv. Caſ.

Diatoni ſolemniter baptizare poſſunt. 110. An

ſint Miniſtri Baptismi ordinarii. 1III.
Diaconiſſæ quænam fuerint. 604.
Dimiſſoriæ quid fint. 679. Reſolv. Caſ. 672.

Diſpoſitio ad dignam Communionem requiſita.
281. vid. Communio.

Divortium quid fit. 880. Subinde eſt licitum.
ibid. Reſolv. Caſ. 882.

E.

Eecleſia materias, & formas Sacramentorum eſ-

ſentiales mutare nequit. 1I. poteſt ſtatuere impe-
dimenta dirimentia. 774 Solv. Obj. 775. Iius
vetitum prohibet inire Matrimonia. 835. In non-
nullis impedimentis diſpenſare poteſt, 850. olim
tamen raro diſpenſavit. 851.

Epiſcopatus quid ſit. 646. Eſt Sacramentum di-
ſtintum a ſacerdotio. 652. Solv. Obj. 653. Sup-
ponit Ordinem ſacerdotalem. 654. Solv. Obj. ihid.
Ritus Ordinationis Epiſcopalis apud latinos, 655.
apud græcos. 656. Materia Epiſcopatus. 657.
An impoſitio Libri Evangeliorum. sbid. An tres

Epiſeori ad Conſecrationem neceſſario requirantur.
58.

Eriſcopi nomen. 646. Sunt Presbyteris JSupe-
riores. 648. Solv. Obj. 649. Officia Epiſcopi.
659. Epiſcopi ſunt neceſſarii. 660. Solus Epiſco-
bpus proprius licite ordinat. 668. Epiſcopus pro-
. prius

Privs
retleus
Ept
Er.
wentun

Ln
ihia.
mentun
Quo di
nis, 1
Hereles
totus eſt

(lv. (al

220, H
ſeeri dede
de prece
Retolv.
(al ihis
eam. 227
conſecra
tialia. 2
Chriti in
olx. 05
ſubſtuntig
ſerſe,
Uitione
kns üti
tonibus
359. A
1 Vi
e heæc

diao⸗
ns eſt
sori⸗
Do.
Iv. Gl.

10. A1

6.
elit,

Hcun.

Indeæ Rerum memorabilium.
prius quis. 669. Reſolv. Caſ. 670. Epiſcopus hæ-
reticus valide ordinat. 673.
Epiſcopiſſæ quænam fuerint. 684.
Error quid, & quotuplex, 779. Eſt impedi-
mentum dirimens. ibid. Reſolv. Caſ. 780.

Euchcriflia quid ſit. 202. Varia ejus nomina.
ibid. Eſt Sacramentum. 204. An ſit unum Sacra-

mentum 205. Chriſtus Euchariſtiam inſtituit. 206.

Quo die 207. Nonnullæ circumſtantiæ inſtitutio-
nis, 212. Materia primæ Conſecrationis, 213.
Hærefes circa eam. 214. Azymus panis & fermen-
tatas eſt materia valida. 215. Solv. Obj. ihid. Re-
ſolv. Caſ. 219. Materia ſecundæ Conſecrationis.
220. Hæreſes circa eam. 221. Vinum aqua mi-
ſceri debet. ibid. Solv. Obj. 222. An mixtio ſit
de præcepto divino. 223. Materia proxima. 225.
Reſolv. daf ihid. Quantitas materiæ. 226. Reſolv.
Caſ. ibid. Forma Euchariſtiæ. 228. Hæreſes circa
eam. 229. An verbis formæ, vel aliis precibus
conſecratio fiat. ibid. An omnia verba fint efſſen-
tialia. 231. Reſolv. Caſ. 233. Realis præſentia
Chriſti in Euchariſtia, ibid. Hæreſes circa eam. 237.
Solv. Obj. 238. Deiſtarum caiumniæ. 244. Trans-

fubſtantiatio 245. Totus Chriſtus eſt ſub qualibet

ſpecie, 255. & totus ſub qualibet parte fata ſepa-
ratione. 256. An ante ſeparationem. 257. An Chri-
Kus fit in Euchariſtia localiter. ibid. An in adpari-
tionibus miraculoſis in Euchariſtia ſit vera caro.
258. Aliqua funt in Euchariſtia vi verborum, ali-
ua vi naturalis concomitantiæ. 259. An fit de
de hæc adſertio, 260. Quid vi verborum ponatfur.
26r. An aqua immediate convertatur. 262. Eucha-
riſtia non conſiſtit in ſolo uſu. 263. Solv. Obj. 267.
Chriſtus in Euchariſtia cultu latriæ adorandus efft.
268. Feſtum Corporis Chriſti merito celebratur.
269. Quando in Euchariſtia definat Corpus Chriſti.
273. Miniſter Euchariſtiæ. 275. Solv. Obj. ibid.
Miniſter diſpenſans Euchariſtiam. 277. Reſolv. Caſ.
ibid. Subjectum Euchariſtiæ. 279. An mortui fint
L1I 4 , capa-

ℳℳ

Index Rerum memorabilium.

capaces illius. 280. Reſolv. Caſ. ibid. Diſpoſitio
ad dignam Communionem. Vid. Commuhio. Eucha-
riſtiæ effectus. Non remittit directe mortalia pee-
cata, a88. licet per accidens conferre poſiit pri-
mam gratiam. 289. Dat gratiam nutritivam. ibid.

Quando Euchariſtia cauſet gratiam. 290. An augea-

tur gratia SS. Euchariſtia in ſtomacho exiſtente.
ibid. Seeundus Effectus ſpiritualis eſt dulcedo. ibid.
Tertius Effectus remifſio venialium. 291. Quartus
perſeverantia, & adeptio gloriæ. 292. Quintus,
remiſſio ponæ, ibid. Sextus mitigatio fomitis. 293.
Quomodo fiat. ibid. Septimus Reſurrectio Corpo-
ris. ibid. Quomodo eam cauſet. 294. Euchariſtia
non eſt neceſſaria neceſſitate medii zhid. Solv. Obj.
295. An in voto ſit necefſaria. 296 SS. Euchari-
ſtia eſt de Præcepto. ibid. Reſolv. Caſ. 2908. SS.
Euchariſtia eſt verum Sacrificium. 309. Vid. Miſa.
Eworciſtatus quid ſit. 616. Ritus eum confe-
rendi. tbid. Materia ejus, & forma. ibid. Offi⸗
cium. ibid.

F.

Feriarum tempus in ordine ad contrabendum
Matrimonium quodnam ſit. 836.

Feſtum Corporis Chriſti merito celebratur. 269.
Hius inſtitutio. 270. Solv. Obj. 272.
Fides in Miniſtro non requiritur ad valorem Sa-
cramenti. 58. Controverfia Rebaptizantium. 59.
Solv. Obj. 61.
Eæxmina non eſt capax Ordinis. 682. Quo jure
fomina non fit capax Ordinis. ibid. Solv. Obj. 683.:

G.

Gratia ſanétificans eſt effectus primarius Sacra-
mentorum N. L. 33.

H. Har-

NM
209.
e
9.
Hier
in Eecl
NMon,
Niumm.
Mor
catio,
tur omn
lem Ber
722. Re
tempo
Qale 01
Cfheium
ſbid. AX
Reſolye

oly

Inm

Leſlarins

Ipa

lupen
inenta
Pohibent
. 0
tere dol
entis
eiolr.

Ipe
4 atrimo

poktio
Dnch.

exiſtene
do. ibit
(urtu
Cintne,

itis.

Cordo⸗
Gchatith
ole O.
Lular⸗
. Nle.

n cOe

4. f.

abeniln
en

Cen
un. 5

o ſte
N

1 dct

A.

Inde Rerum memorabilium.

Harduin ſententia de ſupremo Chriſti Paſchate.
209.
Hæretici quinam formam Baptismi adulterarint.
99.
Hierarchia, quid ad eam requiratur. 735. Datur
in Eccleſia. 736. Solv. Obj. zbid.

Honeſtas publica quid fit. 809. Dirimit Matrimo-
nium. ibed. Reſolv. Caſ. 810.

Horæ Canonicæ quid fint. 718. Earum expli-
catio, & origo. ibid. Ad Horas Canonicas tenen-
tur omnes Clerici in S. Ordinibus conſtituti, 220.
item Beneficiati, 72r. & Religioſi Choro addiéti.
722. Relſ. Caſ. zbid. Horæ Canonicæ ſtatuto loco,
& tempore dicendæ ſunt. 724. Reſolv. Caſ. ihig.
Quale offieium dicendum. 726. Reſolv. Caſ. thid.
Officium divinum ſtudioſe, & integre dicendum.
ihid. Attentio, quænam ad Horas requiratur. 727.
Reſolv. Caſ. 728. Cauſæ ab Horis excuſantes. 729.
Reſolv. Cal. 730.

S I.

Imimerſionis ritus in Baptismo, an ſit adeo ne-
ceſſarius, ut aliter collatus ſit invalidus. 93. 94.
Impanatores unde ſic dicti. 248.
Impedimenta Matrimonii quid fint. 772. Impe-
dimenta dirimentia quænam fint, ibid. quænam
prohibentia. 773. Ecclefa poteſt illa ſtatuere. 774.
Solv. Obj. 775. An etiam princeps ſecularis ea ſta-
tuere pollit. 776. Reſolv. Caſ. 777. In impedi-

mentis prohibentibus quis diſpenſare poſſit. 851.
Reſolv. Caſ. 853. Quænam juſtæ cauſæ. 854.

Impotentia quid & quotuplex fit. 830. Dirimit
Matrimonium. 831. Reſolv. Caſ. 832. .
LII S5 Indul-

Index Rerum memorabilium.

Indulgentia quid fit. 465. Quotuplex ſit, &
quænam origo ejus. ibid. I ndulgentia Portiunculæ. 154
469. Ecclefia poteſt concedere indulgentias. 473. Gerarn
Reſolv. Caſ. 474. Quis concedere eas poſſit. 475.
An earum conceſſio ſit actus Jurisdictionis. 476. N
Reſolv. Caſ. ibid. An juſta cauſa requiratur. 477. ſilo
Solv. Obj. 478. Diſciplina antiqua circa cauſam in- lnegl
dulgentiarum. 479. Reſolv. Caſ. 480. Effectus in:- bei
dulgentiarum. ibid. Solv. Obj 48r. An sd ani- Ey del
mas defunctorum extendi pofſſint. 482. Solv. Obſ. Keer
484. An indulgentiæ per modum fuffragii proſint eiecin
defunctis. ibid. An infallibiliter proſit uſus indul- Ex de

gentiarum. 485. Indulgentiæ ſunt ſalutares. ibid. fin
An clave non errante proſint tantum, quantum ſo- xm
nant. 486. Uſus indulgentiarum non repugnat choa- R
ritati. ibid. Requiſita ad lucrandas indulgentias. Retolv.
487. An ſtudium ſatisfaciendi requiratur. 488.
Reſolv. Caſ. 489. . Ddy
Infans in utero Matris occultus baptizari nequit.
IIZ. Infantes ſunt Baptismi capaces. I18. Solv.
Obj. 119. Expedit infantes baptizate. 120. Solv.
Obj. ibid. An infidelium infantes invitis parentibus n-
ſint baptizandæ. 121. In infante nulla requiritur gte
actualis diſpofitio. 126. Solv. Obj. 127. Infans AUlt,
an valide ordinetur. 689. 2 I
Intentio quotuplex ſit. 46. In miniſtro confe- 4 n
rente Sacramentum requiritur intentio. ibid. Solv. lit
Obj. 47. An intentio exterior juxta Catharinum lig
ſufficiat. 50. Qualis intentio requiratur. 53. Reſolv. l, go⸗
Caſ. 54. Intentio conditionata qualis ſuficiat. 55. Lot
Refolv. Caſ. tbid. Intentio ad determinatum fieri
debet. 56. Reſolv. Caſ. ibid. An, & qualis in
Subjecto recipiente Sacramenta requiratur intentio.
70. 7I. Intentio virtualis, & interpretativa ſubinde
fufficit. 73. Reſolv. Caſ. ihid. UIn
Interſtitia in fuſcipiendis Ordinibus ſunt ſervan- UIn
da. 693.
ftio

YYanna Papiſſa num aliquando extiterit. 685.

Joan

ſt, A
enle.
n.
egß
8
.
ſam .
Eins in.
d en⸗.
v. 0,.
olnt
8Rindol.
es, bbic.
Ntun ſo⸗
nt che⸗
lgeniis.
N. .

Inegvit
Solr.
Jolv.
Urertibs
eiitur
Iin

o conle⸗
1. K.
thorinum
Nede.
lit 5.
un fel
1
telt.

larvn.

NN

Index Rerum memorabilium.

Soannis &. Baptismus differt a Baptismo Chriſti.

154. Solv. Obj. 157. An Baptismus Joannis fuerit

Sacramentum. 159.

Irregularitas quid fit. 700. Origo illius, & di-
viſio. ibid. Effectus ejus. 701. Reſolv. Caſ. ibid.

Irregularitas ex defectu animi, & corporis. 702.

Ex defectu natalium. 703. Ex defeétu famæ. 704.
Ex defectu ætatis. 705. Ex defectu obligationis,
& Sacramenti. ibid. Ex defeétu libertatis. 706. Ex
defectu lenitatis. 707. Irregularitas ex deliéto. 708.
Ex delicto hærefis. ibid. Ex iteratione Baptismi.
ibid. Ex indebita ſuſceptione, & uſu Ordinis. 709.
Ex mutilatione, & homicidio. ihid.

Jubilæum quid fit. 468. Privilegia illius. 49 r.
Reſolv. Caſ. 492. .

Jurisdiblio. quid ſit. 507.
L.

Lamii Bernardi Sententia de Supremo Chriſti Pa-
ſchate. 210.
Lektoratus quid ſit. 615. Ritus eum conferendi.
ibid. Materia, forma, officia ejus zbid. Reſolv.
Caſ. 616.
Libellus repudii an olim fuerit licitus. 366.
Ligamen eſt impedimentum dirimens Matrimo-
nii, 802. & excludit Polygamiam. ibid.
Lotio pedum non eſt Sacramentum. 25.

Maria V. B. an fuerit baptizata. 116.

Martyrium ſupplet vices Baptismi. 146. Solv.
Obj. 148. An ex opere operato juſtificet. 149. Di-
ſpoſitiones ad Martyrium requiſtæ. 150. Reſolv.
Caſ. 151.
Matri-

Inde Rerum memorabilium.

Matrimonium quid ſit. 737. Varia ejus nomina.
ibid. Quomodo conſiderari poſſit. 738. Eſt licitum.
ibid. Solv. Obj. 739. Ut Officium naturæ eſt a
Deo conſtitutum. 740. An fit de lege naturæ. 741.
Non conſiſtit in copula. ibid. Solv. Obj. 742. In

quo conſiſtat efſentia Matrimonii. 744. An inter

B. V. & S. Joſephum verum matrimonium fuerit.
745. Solv. Obj] 746. Ratio, cur B. V. deſpon-

ſata fuerit. 747. Eſt verum Sacramentum N. L 749.

Solv. Obj. 751. An in L. N. füerit Sacramentum.
752. An inter Chriſtianos Matrimonium ſine Sa-
cramento ſit validum 754. An inter iniideles fit
Sacramentum. ibid. Chriſtus Sacramentum Matri-
monii inſtituit. 755. Quando. ibid. Ejus Materia
remota, ibid. proxima, & forma illius. 756. Ad
Materiam requiritur Conſenſus verus de præſenti.
758. Solv. Obj. 759. Refſolv. Caſ. 760. Requi-
ritur Conſenſus exterius manifeſtatus. 761. Solv.
Obj. ibid. Reſolv. Caſ. 762. Matrimonium ſub

conditione initum quando valeat. ibid. An novus

conſenſus poſt eventum conditionis requiratur. 763.
Reſolv. Caſ. 769. Subjeétum Matrimonii. 770. An
per procuratores contractum ſit validum. ibid.
Impedimenta Matrimonii. Vide Impedimenta. 773.
An ad illud requiratur benediétio Sacerdotis.
828. IIIins Cæremoniæ. 829. Refolv. Caſ. 830.
Ejus effectus. 856. Indiſſolubilitas: 9857. Græ-
corum de hoc error. 859. Solv. Obj. 861. &
ſeqq. Indiſſolubilitas hæc an ſit juris naturæ. 865.
Diſſolvitur per converſionem unius infidelis ad
fidem. 867. Gallorum ea de re ſententia. 868. An
conjux converſus teneatur retinere conjugem infide-
lem pacifice habitare volentem. ibid. Quando ſol-
vatur Matrimonium Fidelis converfi. 869. Reſolv.
Caſ. ibid. Ratum necdum tamen conſummatum
ſolvitur etiam quoad vinculum per Profeſſionem Re-
ligioſam. 871. Solv. Obj. 872. & ſeqq. Quo jure
Matrimonium per Profeſſionem ſolvatur. 9874. An
Papa in Matrimonio rato diſpenſare poſuüt. 875. Re-
ſolv. Caſ. 876. Solvitur per mortem, & ſic ſecundæ
nuptiæ

nupti⸗
Sela
D
Anpra
Me
j 5
57.
Mer
trimoni
42. An
iniſtri
lt 4.
Wenltlis

miniro

ſces, 5
lorem Ni
Teguiritur
Uiſer non
Retolv.

Unde ortt
tehlis g
tie ihic.
ſbet unie
leptotn di
henlare
Kerifie
nediate
ltüceles
AWIm
iithe
Eet Ofterte
hr. (at
Na. N.
ſite el
hlen

tti.
Materis
rten.
Denn-.
olr
inm Id
N NoVHE

, 163.

o. A
i
.
erolt
6.
. Cee-
Gr.
e. G
Hteie
h⸗
e

len

Cvoft
,
87 7

.

S
nt

tuplex. 331. Quomodo peccata remittat. ibid.

Index Rerum memorabilium.

nuptiæ ſunt licitæ. 877. Matrimoniales Cauſæ
Spectant ad judices Eccleſiaſticos. 885: Solv. Obj.
8987. Matrimonii neceffitas, & præceptum. 893.
An præceptum Blatrimonii ſit proprie dictum. 894.

Merita per pœnitentiam reviviſcunt, 545. Solv.

Obj. 546. In qua perfectione, merita reviviſcant.

547

trimonium. 800. Quo jure. ibid. Reſolv. Caſ. ibid.

Miniſter Sacramentorum ſolus homo viator eſt.
42. An Apeſtoli, deemones, & Beati poſſint eſſe
miniſtri. 4 3. Num quivis homo miniſter idoneus
ſit. 44. Solv. Obj. ibid. Miniſter ut Cauſa inſtru-
mentalis ad produétionem gratiæ concurrit. 45. In

miniſiro requiritur. intentio. 46. Solv. Obj 47. An

fides, 58. Vel probitas requ' atur in miniſtro ad va-

lorem Sacramenti. 63. Ad licitam miniſtrationem

requiritur ſtatus gratiæ. ibid. Reſelv. Caſ. 67. Mi-
niſter non debet Sacramenta Conferre indigno. 68.
Reſolv. Caſ. ibid.

Miſja eſt verum ſacrificium. 309. Ejus nomen
unde ortum. 312. Solv. Obj. ibid. Cudworthi ſen-
tentia. 315. Fines Sacrificii Miſſæ. 316. Præſtan-
tia. ibid. In quo ejus eſſentia confiſtat. 317. Non
licet unicam ſpeeiem conſecrare. 379. An ſit præ-
ceptum divinum. 320. An Papa in una ſpeeie di-
ſpenſare poſſit 16 d. An differat Sacrificium Miſſæ

aàa Sacrificio coenæ, et Crucis. 32 . Offerens prin-

cipalis eſt Chriſtus. 322. An omnia Sacrificia im-
mediate offerat. 323. Sacerdos vere offert. ibid.
Et fideles 224. Quomodo fideles offerant. ibid. An
animæ purgatorii offerant. ibid. Miſſa pro omnibus

fidelibus offerri poteſt. 325. Reſolv. Caſ. ihia. Li-

cet offerre Miflam in honorem ſanctorum. 327. Re-
ſolv. Caſ. ibid. Miſſa pro defuncétis offerri poteſt.
328. Non vero pro damnatis 329. Sacrifcium
Miſiæ, eſt propitiatorium. 330. Fruéctus Miſſæ quo⸗

let

Metus quid, & quotuplex ſit. 799. Dirimit Ma-

Inde Rerum memorabilium.

let ad remittendas pœnas. 332. Quomodo pœnas
remittat. ibid. Mifla eſt ſacrificium impetratorium.
ibid. An ex opere operantis vim habeat 333. An
valor Miſſæ fit infinitus. ibid. Pro obtinendo Fructu
requiritur applicatio Sacerdotis. 335. Reſolv, Caſ-
ibid. Quem fructum ſacerdos applicare debeat 337.
Reſolv. Caſ. 338. Stipendia Miſfarum licent. 339.
Solv. Obj. 340. Reſolv. Caſ. ibid. Sacerdos fim-
plex tenetur aliquoties in anno celebrare, 343, Cu-
ratus vero omnibus feſtis, & Miflam adplicare. 344.

Reſolv. Caſ. 345. In Eccleſiis majoribus quotidie

Mifſa celebranda eſt. ibid. Reſolv. Caſ. ibid. Be-
neficiatus tenetur aſſignatas Miſſas legere. 346. Re-
ſolv. Caſ. ibid. Quotidie celebrare decet. ibid. Se-
mel. 347. Reſolv. Caſ. 347. Præceptum audiendi
Miſſam. 348. Reſolv. Caſ. ibid. Cauſæ excuſantes
a Miſſa. 351. Miſſæ privatæ licent. 352. Solv.
Obj. 353. Locus Miſiæ celebrandæ 355. Reſolv.
Caſ. ibid. Altare ad Mifſſam requiritur. 358. Crux.
ibid. Cerei, linteamina. 359. Reſolv. Caſ. ibid.
Tempus Miſſæ celebrandæ. 360. Veſtes Sacræ. 361.

Color S. Veſtium. 363. Vaſa Sacra. 364. Reſolv.

Caſ. 366. Ceremonizæ Miſſam concomitantes. 367,
Varia genera Mifſarum. ihid. Partes Miflæ, 368.

Miſſa latine merito celebratur. ibid. An uſus linguæ

vulgaris populis neoconverfſis in ſacris concedi de-
beat. 370. Solv. Obj. 371. In Miſſa aliqua fub-
mifſa voce reste dicuntur ibid. Explicatio Miſſæ.
372. Canon Miſſæ 376, Solv. Obj. 377. & 380.
Mlifflam non licet abrumpere 382. Reſolv. Caſ.

ibid. Defectus Miilæ ſupplendi. 384. Refolv. Caſ.

385

Mortui an Baptizari poſſint. 116. Heæretici re-
futantur. ibid.

Mutatio eſſentialis in Sacramentis quænam ſit. I1.
eflentialis invalidat ſacramenta. 2. Reſolv. Caſ.
ibid. Mutans materiam, vel formam peccat. 13.
Reſolv. Caſ. 14.

N. MWupy-

M Ken

An oli

Crl
dinution
es ab
An vali
679. 1

nodis

elt iliej

Ordl
Soly. 0

Crd.

ko inſt
guo
Plex
doſſit,
660. 8
n
Kerunc
ntio
Ater

4
ſl .

Men
oriun.
An
lolncr
ſln..
dent
ent. 330
6dos in.
36g, 01
dute, 344
(otlle
it. De⸗
316. Ne.
ſbig. K⸗
ncjend
enCNantes
2 Wr.
Nedl.
. C.
lk. 6,
e
tes 0
s Inete
lign i⸗
tio NMe.
E N.

CH

ete

unkel
of. 6 1
Eert

1. N

Index Rerum memorabilium.
N.

Nuptiæ ſecundæ ſunt licitæ. 877. Solv. Obj. 878.
An olim füerint prohibitæ. 879.

0.
Ohligationes Conjugum, vid. Conjuges.

Orlinatio. Requiſita ad validam, & licitam Or-
dinationem. 644. Reſolv. Caſ. ibid. An ordinatio-

nes ab hæreticis factæ olim fuerint validæ. 674.

An valida fit Ordinatio Anglorum. 677. Solv. Obj.
679. Irrita eſt Ordinatio invito data. 687. Quot
modis quis invitus ſit. 688. Ordinatio per ſaltum
eſt illicita. 695. Obligationes ordinatorum. 710.

Ordines minores non ſunt Sacramenta. 612.
Solv. Obj. ibid.

Ordo quid ſit. 600. Varia ejus acceptio. zbid.
Eſt Sacramentum 607. Solv. Obj. 602. Eſt a Chri-
ſto inſtitutus. 603. Plures ſunt in Eccleſia Ordines,

d& quot. 604. Quot ordines fint apud græcos. 606.

Miniſter Ordinis. 663. Solv. Obj. 664. An ſim-
plex ſacerdos ex diſpenſatione Ordines Conferre
poſſit. 665. Reſolv. Caſ. 667. Subjectum ordinis

680. Solv. Obj. 681. Effectus ordinis primus gra-

tia. 735 Gratia ſacramentalis Ordinis quid üt. 1bid.
Secundus effectus eſt Character. 732. Tertius ſepa-
ratio a ſtatu ſæculari. 733· Quartus Hierarchia. 735.
Sacer dirimit Matrimonium. gor. Reſolv. Caſ. 802.

Oſtiariatus quid ſit. 613. Ritus eum conferendi.
614. Materia, Forma, & officia ejus. ibid. Re-
ſolv. Caſ. ibid.

p. FPapa

7

Index TKerum memorabilium.

P.

Papa in Matrimonio rato an diſpenſare poſſit.
875. G
Farochi nomine quinam intelligantur. 632.

Patriarch quis dicendus. 646.

Eatrinus in baptismo adhibendus. 159. Reſolv.
Caſ. ibid.

Pcænitentia quid fit. 387. Ejus nomina. ibid.
Virtus Pœnitentiæ quid fit. ibid. Eſt Sacramentum
388. Solv. Obj. 389. Diſtinquitur a baptismo. 390.
Solv. Obj. 391. Chriſtus hoc Sacramentum poſt
Reſurreétionem ſuam inſtituit. 392. Materia ejus
remota. 393. Materia proxima. 394. Solv. Obj.
395. An impoſfitio manus ſit materia. 396. Quzæ-
nam fint partes eſſentiales. tbid. Diſciplina poni-
tentiæ publicæ. 454. Quænam peccata publicæ pœ-
nitentiæ ſubjiciebantur. 458. Relſolv. Caſ. 456.
Ponitens tenetur pœnitentiam implere. 456. Solv.
Obj. itbid. An poſt publicam pœnitentiam peractam
abiolutio data fuerit. 463. Forma Sacramenti Poœ-
nitentiæ. 493. Solv. Obj. 404. Quænam verba
ſint eſſentialia. ibid. Abſolutio verbis indicativis pro-
lata, eſt valida. 495. An forma deprecativa va-

leat. 496. Reſolv. Caſ. 498. Miniſter pœnitentiæz

eſt ſacerdos. 500. Solv. Obj. ibid. An diaconus
miniſter eſſe poſſit. Sor. An Confeſſio laico fa-
cienda. 502. Sacerdos debet efle approbatus, 503.
Reſolv. Caſ. 504., et habere jurisdictionem. 505.
Reſolv. Caſ. 506. Subjectum pœnitentiæ. 525. An
olim aliquibus Pœnitentia negata ſit. 526. An mo-
rituri abſolvendi. ibid. Reſolv. Caſ. 529. Quæ-
nam ſint fubjecta incapacia. s32. Relolv. Cafſ. de
Conſuetudinario. zbid. Effectus poœnitentiæ. 535.
Omnia peccata remitti pofſunt. 536. Solv. Obj.
Montaniſtarum, & Novatianorum, 5s37. De Pec-
catis in Spiritum S. 539. Unum mortale fine alio
non remittitur. 544. An Venialia poſt mortom re-
mittan-

nittant
ſennt.
dolv. 6

50,
Refolv.
Cellatinn
Nen
Voly
Obj. g.
Dels in

dos,

Ban

lid. (.

ſintes. 3

Bes!
Ie po

llegare

Presbe
Inm. ibi,
OrOinandi

et,

1.

Retolr.

n. iti.
amertun
mo. 39.
tun hot
erin eiis

0E. Di.

. (e⸗
1 Nor⸗
Nice ⸗
l. 56.
0. 8ol⸗ 17
jenbun
Eenti ,le⸗
n Nert
iis po⸗
tirs r⸗
Enienit
Gironds

itot.

ius, .
en 505.
11).
Mne.
, .
6
e
Uee.
ſen
ofent
DeH

Index Rerum memorabilium.

mittantur. ibid. Merita per Pœnitentiam revivi-
ſcunt. 545. ſeqq. Peccata remiſſa non redeunt. 548.
Solv. Obj 549. Quandé peenitentia effectu careat.
550. An detur ponitentia valida, & informis ibid.
Refolv. Caſ 5S52. Sacramelltum peenitentiæ eſt ne-
ceſſarium neceſſitate medii. 554. Solv. Obj. zbid.

Pœnitentiarii quinam ſint. 63 1.

PFPolqigamia quid ſit. 802. Eſt illicita. ibid. Solv.
Obj. 803. An ſit contra jus naturz. 84. An
Deus in ea olim diſpenſaverit. 806. Reſolv. Caſ.
80⁰8.
Præceptum audiendi Miſſam. 348. Reſolw. Caſ.
ibid. Cauſæ ab Obſervatione hujus præcepti, excu-
ſantes. 351. 4

Presbejter ſimplex an ex diſpenſatione confir-
mare poſſit. 186. Quis poteſtatem Confirmandi ei
delegare poſſit. 187. Refſolv. Caſ. 188.

Presbuſteratus quid ſit 629. Gradus Presbytero-
rum. ibid. Eſt verum ſacramentum. 634. Ritus
ordinandi Presbyteros apud latinos. ibid. Apud
græcos. 635.Materia Presbyteratus. 636. Solv.
Obj. 638. An tertia manus impoſitio ſit eſſentialis.
640. Reſolv. Caſ. 64 r. Ofrficia hujus ordinis. 645.
Reſolv. Caſ. ibid.

Preshyteriſſæ quænam olim dicebantur. 684.
Primas quis dicatur. 647.

Princeps ſecularis an Impedimenta ſtatuere poſ-
ſit. 776.

Priores quinam vocentur. 633.

Propitas miniſtri ad valorem ſacramenti non re-
quiritur. 63. Solv. Obj. 64. Quænam in Ordi-
nando requiratur. 698. Reſolv. Caſ. 699.

S Frocla-
Schram Inflit. Theol. Tom. III. M m m

Index Rerum memorabilium.

Proclamationes quid ſint, & quæ origo earum.
920. Requiruntur ante Matrimonium. 821. Reſolv.
Caf. 822.

Frofeſſio Religioſa non eſt Sacramentum. 26.

Kaptus quid ſit. 833. Quotuplex. 834. Diri⸗=
mit Matrimonium. ibid. Reſolv. Caſ. ibid.

Reſervatio quid, & quotuplex fit. 509. Papa,

& Epiſcopi Caſus reſervare pofſfunt. ibid. Reſolv.

Caſ. 51I. Quid requiratur ad Caſum reſervatum.
513. Reſolv. Cafſ. ihid. Quis a Caſibus Reſervatis
abſolvere poſſit. 515. Reſolv. Caſ. ibid.

8

Sacerdos ſimplex tenetur aliquoties in anne ee⸗
lebrare, 343. Curatus vero omnibus feſtis, & Miſ=
ſam applicare. 344. Reſolv. Caſ. 345.

Sacramentum in genere quid fit. 1. IIins Ety-
mon ibid. Quid fit Sacramentum N. L. 2 Nomen
hoc bene retinuit Eccleſfia. ibid. Definitiones hæ-
reticorum, ibid. Catholicorum. 3. Eſt in genere
ſigni. ibid. Quale ſignum ſit. 4. Differentia ſpeci=
fica Sacramenti. ihid. Partes phyſicæ ejus. J. Ma-
teria & forma quid fint, ibid. An ſint partes com-
penentes. 6. Omnia ſacramenta N. L. conſtant re-
bus, & verbis. ibid. Solv. Obj. 7. An hoc ſit de
EFide. 83. Verba ſacramentorum ſunt Confecratoria.
2bid. Solv. Obj. 9. Materia & Forma ſacramento-
rum in genere a Chriſto determinata funt. 10. An
etiam in fſpecie. ibid. Eccleſia materias & formas
ſacramentorum Eſſentiales mutare nequit. 1I. Quæ-
nam mutatio ſit eſſentialis. sbid. Efentialis invali=
dat ſaeramenta. 12. Reſolv. Caſ. ibid. Mutans ma⸗

teriam, Vel formam peccat. 13. Refolv. Caſ. 144.
Mate-

Matel
ah eo
kria,
Kitutt
fuerin
Lege
V
iis.
22. 8
ſacram
L. dif
tiam e
tiam e
ſacrame
Qnoma
Qus ſa
cramen
menta
ſent i
lieramen
talis ib
Patiam
Charac
wit. 40
Puro er
cramen
Fentis
menta.
Probita
i, 63.
66. Frn
An
lides
olv.
Iur di

dr
ger
Miſion

earun.

Neolv.

.4

4. U.
pt,
Redolr.
ſerviton.
Reletrangs

n e

s, AN

Iliinhr⸗
1 D
ones
Lin gee⸗
Autiſter
1s,5
Gtes eN⸗
okenſe
1 e 1

hgſend⸗

ſammihl⸗

Index Rerum memorabilium.
1
Materia, & forma debent ſimul exiſtere, ibid. &
ab eodem eidem applicari. 15. Non licet uti Ma-
teria, & forma probabili. ibid. Conveniens fuit in-
ſtitutio ſacramentorum. 16. An in ſtatn Innocentiæ
fuerint. sbid. An in lege Naturæ fuerint. 17. In
Lege Veteri fuerunt facramenta. 18. An in lege
Veteri plura ſacramenta, quam in nova fuerint.
ibid. In N. L. Septem Sacramenta inſtituta ſunt.
22. Solv. Obj. An omnia fint paria. 26. Ordo
ſacramentorum. 27. Sacramenta N. L. ab illis V.
L. differunt ibid. Sacramenta N. L. cauſant gra-
tiam ex opere operato. 27. Quid fit Cauſare gra=
tiam ex opere operato. 28. Solv. Obj. 29. An
ſacramenta phyſice, vel moraliter caufſent eam. 30.
Quomodo ſacramenta V. L. cauſebant. 31. Effe-
us ſacramentorum eſt gratia ſanctificans. 34. Sa-
cramenta vivorum, & mortuorum 34. An Sacra-
menta vivorum per accidens primam gratiamn cau-
ſent. ibid. Sacramenta conferunt ſpecialem gratiam
ſacramentalem. 35. Quid fit hæc gratia ſacramen-
talis. ibid. Sacramenta æqualiter diſpoſitis æqualem
gatiam conferunt. 36. Tria ſacramenta imprimunt
Gharaéterem. ibid. Chriſtus ſacramenta N L. inſti-
tuit. 40. An poteſtas inſtituendi ſacramenta homini
puro communicari poſſit. 42. Quis ſit Miniſter ſa-
cramentorum. ibid. De intentione miniſtri confe-
rentis ſacramentum. 46. Non licet ſimulare ſacra-
menta. 57. Reſolv. Caſ. ibid. An fides, 58. vel
probitas requiratur in miniſtro ad valorem ſacramen-
ti. 63. Non licet ab indigno Sacramentum petere.
66. Subjectum ſacramentorum. 69. Solv. Obj. ibid.
An & qualis in ſubjectis requiratur intentio. 70.
Fides non requiritur ad Valorem in Subjecto. 74.
Solv. Obj ibid. Ad licite recipiendum ſacramentum
quæ diſpoſitiones requirantur. 75. Reſolv. Caſ 76.

Sacramentalia quid ſint. 76. Quot fint. 77. Effee-
tus eorum. 78. Quomodo ſacramentalia cauſent re=

miſſionem Venialium. 80.

M m m 2 Vatis⸗

Index Kerum memorabilium.

Satisfablio quid ſit 442. Remiſſa culpa manet
adhuc pcena. 443. Solv. Obj. 445. Reatus ponze
per bona opera redimi poteſt. 446. Quznam ſfint
Opera ſatisfaétoria. 447. Sunt vere talia ℳ494 Solv.
Obj. 450. Juſtus etiam pro altero ſatisſacere poteſt.
45 4¼. Opera ſatisfactoria reéte ſuſcipiuntur, & in-
junguntur 452. An ſatisfactio Sacramentalis ex
obpere Operato pœnam remittat. 459. Reſolv. Caſ.-

460. Satisfactio ante abſolutionem neceſtario im-

pleri non debet. 461. Solv. Obj. 463.

Scientia quænam requiratur in Ordinando 698.
Reſolv. Caſ. 699.

Sigillum Confeſſionis obligat. 519. Solv. Obj.
520. Reſolv. Caſ. 51. 1.

Sponſalig mutuo Conſenſu diſſoluta an inducant
impedimentum publicæ honeſtatis. 810. Sunt
impedimentum prohibens Matrimonii. 836. 842.
Quomodo dividantur. 837. Quænam ad ea

requirantur, ut fint walida. ibid. Reſolv. Caſ. De

fiéta promiſſione. 83⁰. De deliberata. ibid. De
mütua promiſfione 839. De externa. 940. Sub pec-
cato obligant. 941. Reſolv. Caſ. ihid. Solyuntur
Primo mutuo Conſenſa 843. Reſolv. Caſ. ibid. Se-
cundo per ingrefſum Religionis. 844. Solv. Obj. 945.
Reſolv. Caſ. ibid. Tertio per longam abfentiam. 848.
Reſolv. Caſ. ihid. Quarto per ſupervenientem no-
tabilem mutationem. 849. Reſolv. Caf. ibid.

. .
Stercoraniſtarum hærefis. 274.

Stivendig Miſſarum licent. 330. Solv. Obj 340.
Reſolv. Caſ. ihid. 339

Subdiaconatus quid fit. 6198. Nomen eorum.
ibid. An ſemper Ordo Sacer fuerit. tbid. An fſit
ſacramentum. 619. Solv. Obj. ibid. Ritus hujus
Ordinis Conferendi. 620. Materia, & forma ejus.
ibid. Reſolv. Caſ. 621. Officia illius. 622.

T. Theo-

—

471.
ſautn

7
(lyifo.
l
Tütur.

iins 01

610.

T.
47

wanet
Wene
un Int
W.
epoi
& 4
talis d
IV. (A.
lo in⸗

0o 69.

. 6⸗

inintem
Om
. 8n.
4d e

Indev Rerum memorabilium.

T.

Theologus quinam dicendus. 632.

Theſaures in Eccleſia datur. 470. Solv. Obj.
71. An merita Sanétorum ut Satisfactoria ad the-
ſaurum Eccleſiæ pertineant. 472.

Tempus Ordinationis. 693. Reſolv. Caſ. ibid.

Aitulus requiritur ad ordinationem. 695. HIIius
diviſio. 696. Refolv. Caſ. 697.

Tbnſura prima quid ſit. 607. Quomodo confe-
ratur. ibid. Non eſt inſtitutionis divinæ. ibid. II-
lius Origo. 608. An ſit Ordo. 609. Ejus effectus.
6 10. Reſolv. Caſ. ibid. 4

Transſubſtantiatio. 245. Nominis ſignificatio.
247. Solv. Obj. 250. Qualis actio fit. 253.

V., U.

Verbha Sacramentorum ſunt Conſecratoria. 8.
Solv. Obj. 9.

Veſtes Clericorum. 609.
Vicarius generalis quis fit. 63r.

Unflio extrema quid ſit. 564. Varia ejus no-
mina. hid. Eſt verum Sacramentum. 565. Solv.
Obj. 567. Chriſtus illud inſtituit. 570. An imme-
diate, ibid. & quo tempore inſtituerit. ibid. Ma-
teria extremæ unétionis. 572. An benedictio olei
ſit de neceflitate Sacramenti 573. & an Presbytero
committi poſfit. 574. An unétio quinque ſenſuum
ſit de neceſſitate ſacramenti. ibid. Reſolv. Caſ. 576.
Forma extremæ unétionis. 578. An forma indica-
tiva valeat. 379. Forma grecorum eſt valida. 5880.
Reſolv. Caſ. S81I. Miniſter Extremæ unétionis. zbid.
Solv. Obj. 582. Unus Sacerdos ſufficit. ibid. Re-
ſolv.

Index Rerum memorabilium.

Tolv. Caſ. 584. Subjectum extremæ unctionis. 585.
Solv. Obj. 587. Ad extremam uncétionem extre-
mum Vitæ periculum non eſt expectandum. 588.
Solv. Obj. 589. Diſpoſitio ad extremam unctionem
requifita. 501. Reſolv. Caſ. hid. Extrema unctio
iterari poteſt. 5ß92. Solv. Obj. 593. Reſolv. Caſ-
sbid. Effectus extremæ unctionis alleviatio, & ab-
ſterſio reliquiarum peccati. 594. Secundus Remil-
ſio peccatorum 595. An ſactamentum extremæ
unéctionis per ſe peccata remittat νd Tertius
Effetus eſt Sanitas Corporis 598. An extrema un-
ctio ſit necefſaria. ibid. Solv. Obj. ibid. Reſolv.
Caſ. 599.

Vocatio divina requiritur ad Ordines. 690. Quo-
tuplex ſit. ibid. Reſolv. Caſ. 69.

Votum Solemne Religionis dirimit Matrimonium.
781. Solv. Obj. 782. An jure Naturæ dirimat
Matrimonium 783 Reſolv. Caſ. 784. - -- Sim-
lex perpetuæ Caſtitatis, ingrediendi, & profitendi
eligionem, ſuſcipiendi Ordinem Sacrum, non nu-
bendi eſt impedimentum prohibens Matrimonii. 850.

FINIS.

ERRATA

ug.

13.
103.
100.
300.
329.
343.
.
591.
739.

5N
Xtre⸗
N.
1em
Urſio
. .
i.
hemi⸗
trem’
lertins
man⸗

. Quo⸗

voplonn,
Girimat
in.
cKenel

GOn WM.

Fag.
13.
1793.
196.
3⁰0.
329.
343⸗
497
591.
7392

1

ERRATA TOMI III.

lin.
5*
8.
19.
10.
25.
II.
22.
20.

corrige
meum meus
inungimus inungimur
cartamen certamen
dari adde poteſt
podeſt prodeſt.
libertatem liberalitatem
petet patet
ſpiritualis virtualis
III. I.
rrnr .

gömeais II.

„..

P. DOMINICI SCHRAM,
BENEDICTINI BANTHENSIS
SS. THEOLOGIE‚ E T SS. CANONUM
PROFESSORIS EMERITI,

INSTITUTIONES
TPHEOLOGIL£
DOGMATICE, SCHOLASTICE,
ET MORALIS,
METHODO SYSTEMATICA
PROPOSITX),
A C. I N TRES TOMOS DISTRIBUT AX.
EDITIO SECUNDA,
EMENDATA, AUCTA, E'T INDICE RERUM
INSTRUCT A.

TOMUS III.

*
SUPERIORUM APPROBATIONE.
E 600 ——

AVG USTA VINDELICGORUM,
sUMPTISUS MATTHEI RIEGER e. M. FILIORUM.

—

1

MDCCLXXXIS..

[20 an

1

7

1

15

1

Balance Q

Focus

N

18 19
VierFarbSelector Standard*-Euroskala Offset

17

16

12

11

10

. Copyright 4/1999 VxyMaster Gmbh wwW. yxymaster. com