12A13524-3 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 P. Dominici Schram, Benedictini Banthensis SS. Theologiae, Et SS. Canonum Professoris Emeriti, Institutiones Theologiae Dogmaticae, Scholasticae, Et Moralis, Methodo Systematica Propositae, Ac In Tres Tomos Distibutaessoris Emeriti, Institutiones Theologiae Dogmaticae, Scholasticae, Et Moralis, Methodo Systematica Propositae, Ac In Tres Tomos Distibutae, 3 3, — P. DOMINICI SCHRAM, BENEDICTINI BANTHENSIS SS. THEOLOGIME, ET SS. CANONUM PROFESSORIS EMERITI, INSTITUTIONES TPHEOLOGI£ DOGMATICA, SCHOLASIICE, ET MORALIS, MIETHODO SYSTEMATICA PROPOSITX, A C IN TRES TOMOS DISTRIBUT . EDITIO SECUNDA, EMENDATA, AUCTA, ET INDICE RERUM INSTRUCT A. TOMUS XI. ℳ SUPERIORUMN APPROBATIONE. eboo —ʒ—4 AUGUSTA VINDELICORUI, sUMFPTIBUVS MATTHXZI RIEGER e. M. FILIORUM. MDGCGCLXXXIX. — 1 — . CAPITUM, PARAGRAPHONUM, SHOLIORINM, E-TP COROLLARIORUN PRACTICORLIM, H Quæ in hoc tertio Tome continentur. CAPUT XIILPAE Dei Sacramentit in genere. Explicantur natura, partes, materia, & forma, numerus, Ordo, cauſalitas, Elfe- us, Infſtitutio, miniſter, ſubjectum Sacra- mentorum in genere. = J. 889. Cacramentum in genere definitur. Schol. Etymon vocis Sacramenti esplicatur. 889: Sacrsmentum Novz Legis definitur. Schol. T. Nomen Sacramenti bene uſurpat Ecclefia, Schol-52.Et quomodo Sacramentum definiri poſit explicatur, . Schol 3. Re definitiones Sacramenti ab heæreticis confictæ refutantur. aln F. 890. Sacramentum eſt in genere figni. Schol. Quale autem ſit ſignum exponitur. F. 891. Differentia Sacramenti in genere aſſignatur. a 2½ F. 892. 1 Conſpeſtus Capitum, §. 892. Partes phyſicæe Sacramenti ſunt materia E forma. Schol. I. Quid ſit materia, & forma. Schol. 2. Et an fint partes componentes, exponitur. S. 893. Omnia Sacramenta N. L.conſtant rebus, & verbis. Schol. T. Solvuntur objectiones, Schol. 2. Et quæritur, an ſit de fide. S. 894. Verba Sacramentorum ſunt conſecratoria. Schol. Objectiones hæreticorum ſolvuntur. §. 895. Materia & forma Sacramentorum a Chriſto in genere determinata ſunt. Schol. An etiam in ſpecie, inquiritur. §. 896. Hine Eccleſia materias, & formas Sacra- mentorum eſſentialiter mutare nequit Schol. Et quænam ſit mutatio eſſentialis, explicatur. F. 897. Quare mutatio eſſentialis Sacramentum in= validat, Coroll. Praét. Quod retolutio cafuum declarat. S. 898. Peccat proinde graviter, qui materiam vel formam eſſentialiter mutat, Coroll. Pract. Uti reſolutio caſuum oſtendit. S. 899. Materia & forma debent ſimul poni. G. 900. Et quidem in aliquibus Sacramentis ab eo- dem miniſtro. G. 90r. Conveniens fuit, inſtitui a Deo Sacramenta. Schol. r. & 2. An vero in ſtatu innocentiæ, & Lege naturæ inſtituta aliqua fuerint, exponitur. C. 902. In Lege Veteri fuerunt Sacramenta. Schol. 1. Quæ, & quot fuerint oſtenditur. Schol. 2. Quæritur, an Circumeiſio primo a Deo Abrahamo præcepta. Schol. 3. Et ad delendum originale primario inſti= tuta fuerit. §. 903. uk: iſto ta⸗ ut. Vel 20⸗ Nta. ege 1 3. Euragraphorum „ Skoliorum, So. V §. 903. Septem Sacramenta in N. L. Chriſto inſti⸗ tuta ſunt. Schol. Solvuntur objectiones. G. 904. Lotio pedum non eſt Sacramentum. Schol. 1. Objectiones ſolvuntur. Schol. 2. Et an Profeſſio Religioſa ſit Sacramentum, diſeutitur. S. 905. Non omnia Sacramenta ſunt æqualia. Schol. Hinc ordo eorum aſſignatur. F. 906. Sacramenta N. L. ab antiquis V. L. differunt. §. 907. Cauſant enim Sacramenta N. L. gratiam ex opere operato. Schol. 1I. Quid ſit cauſare ex Opere operato explica- tur. Schol. 2. Objectiones ſolvuntur. Schol. 3. An Sacramenta N. L. phyſice, vel mora- liter, Schol. 4. Et quomodo Sacramento V. L. gratiam cauſarint, exponitur. §. 908. Effectus Sacramentorum eſt gratia ſanétifi- Cans. Schol. 1I. Hinc alia ſunt Sactomenta Vivorum, alia mortuorum. Schol. 2. An vero Sacramenta vivorum per acci- dens cauſent primam gratiam, quæritur. F. 909. Sacramenta etiam conferunt ſpecialem gra- tiam cuique Sacramento propriam. Schol. Quid hæc ſit, declaratur. §. 910. Sacramenta æqualiter diſpofitis ε qualem graciam conferunt §. 91I. Tria Sacramenta imprimunt Characterem. Schol. I. Objeétiones ſolvuntur. Schol 2 & 3. Quid fit Character, & ejus ſubjectum oſtenditur. a 3 F. 912. v1 1 Conſpellu! Capitum, G. orz. Chriftus Sacramenta N. L. inſtituit. 9 Schol. I. & 2. An immediate inſtituerit, & an ſit de fide, diſcutitur. Schol. 3. An purus homo Sacramenta inſtituere poſſit, quæritur. F. 913. Miniſter Sacfamentorum eſt ſolas home- vViator. Schol. r. Objectiones ſolvhntun Schol. 2. Et an Angeli & Beati poſſint efſe miniſtri. quæritur. . C. 914. Non tamen quilibet homo eſt omnium Sa- Cramentorum idoneus miniſter. Schol. Solvuntur objecétiones. S. OrS. Miniſter ut cauſa inſtrumentalis ad Produ- tionem gratiæ concurrit, F. 916. In Miniſtro autem requiritur intentio. Schol r. & 2. Quotuplex ſit oſtenditur, & objectio- nes ſolvuntur. Schol. 3. An intentio externa ſufficiat, diteutftur. SF. 917. Qualis intentio requiratur, declaratur, Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. S. 918. Intentio conditionata an ſufficiat, oſtendi- tur. Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. §. 919. Intentio ad aliquid determinatum dirigi debet Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. C. 920. Non licet ſimulare Sagramentorum admini-= ſtrationem, Coroll. Pract. Caſus refolvuntur. C. 921. Fides in miniſtro ad valorem Sacramenti non re quiritur. Schol. r. & 2. Controverſia ebaptizantium exponi- tur, & obje ctiones ſolvuntur. §. 922. — — — lete Ome. i Ol⸗ ini⸗ euti oni⸗ 922, Puragraphorum, Scholiorum, Gc. vr G. 922. Nec probitas miniſtri ad valorem requiritur. Schol. Objectiones ſolvuntur. C. 923. Ad licitam adminiſtrationem requiritur ſta- tus gratiæ. Schol. An etiam in diſpenſante §. §. Euchariſtiam, inquiritur, Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. G. 924. Non licet ab indigno Sacramenta petere- G. 925. Nec miniſter illa indigno conferre debet, Coroll. Pract. Sed quomodo, docet reſolutio ca- ſuum. §. 926. Subjectum Sacramentorüm eſt ſolus home viator. Schol. Objectiones ſolvuntur. S. 927. In quo fubjecto requiritur i intentio. Schol. I. Objectiones ſolvuntur. Schol. 2. Et qualis debeat eſle intentio, oſtenditur, Coroll. Pract. Ac caſus reſolvuntur. G. 928. Intentio virtualis, & interpretativa ſubinde ſuffieit. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur.“ S. 929. In ſubjecto ad valorem fides non requiritur. Schol. Obiectiones ſolvuntur. V F. 930. Diſpoſitiones ad licite ciſeiptenduin Sacra- mentum exponuntur. CF. 93I. Quales ſint, oſtenditur, Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. C. 932. Preter Sacramenta Eccleſia inſtituit Sacra- mentalia. Schol. Quot Knt, explicatur. S. 033: Eleſtys Sacramentslium declarantur. Schol. Quomodo Sacramentalia agant⸗ oſtenditur. r e4 CdAPUT . —„ Conſpelbtus Capitum, CAPUT XlV. De Sacramentie in ſpecie. De Baptirmo. Natura, Materia, Forma, Miniſter, Sub⸗ Eemn Effectus, Neceſſitas, & Cæremoniæ aptismi explicantur. F. 934. Baptismus definitur. Schol. I. Varia ejus nomina explicantur. Schol. 2. Quotuplex ſit, ofſtenditur. . Schol. 3. Et definitiones hæreticorum refutantur. §F. 935. Baptismus eſt verum N. L. Sacramentum. Schol. x. An Baptismus ab Hebræis acceptus, Schol. 2. Et quando à Chriſto inſtitutus ſit, exponi= tur. §. 936. Materia remota Baptismi eſt aqua. Schol. Objectiones ſolvuntur. F. 937. Aqua debet eſſe benedicta. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. §. 938. Materia proxima Baptismi eſt ablutio. Schol. I. Ritus immerſionis explicatur, Schol. 2. Et objectiones ſolvuntur. Coroll. Praét. Caſus reſolvuntur. F. 939. Forma Baptismi aſſignatur. Schol. 1. Hæreſes circa eam referuntur. Schol. 2. Forma Græcorum examinatur. Sohal. 3. Formam verbis exprimendam efſe, defen- itur. Schol. 4. An Apoſtoli in ſolo nomine Chriſti bapti- Zarint, Schol. 5. Et an Baptismus in ſolo nomine Chriſti Ellains valeat, diſcutitur. Coroll. Praét. Et caſus circa formam reſolvuntur. §. 940. nbe t. m. Oni⸗ ſen⸗ ati⸗ riſti 1. 94 Puragraphorum, Scholiorum, Sc. IX GC. 940. Miniſter Baptismi ordinarius eſt Presbyter. Schol. Miniſter quotuplex ſit, Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. G. 941. Etiam Diaconus ſolenniter baptizare poteſt. Schol. An ſit miniſter ordinarius, diſcutitur. C. 942. In neceſſitate quivis baptizare poteſt. Schol. Objectiones ſolvuntur. Coroll. Praétt Caſus reſolvuntur. §. 943. Subjectum Baptismi ſunt omnes homines. Schol. Quæritur, an B. V. Maria baptizata ſit. F. 944. Mortui haptizari non poſſunt. Schol. Hæretici refutanturr §. 945. Infans in utero matris baptizari nequit. J§. 946. Infantes vero nati Baptismi ſunt capaces. Schol. Objectiones ſolvuntur. G. 947. Expedit etiam infantes baptizari. Schol. I. Objectiones ſolvuntur. Schol. 2. An infidelium proles invitis parentibus ſint baptizandæ. Schol. 3. Et an adulti ad fdem ſint cogendi, expo- nitur. Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. §. 948. In infantibus nulla requiritur a tualis diſpo- ſitio Schol. Objeétiones folvuntur. §. 949. In adultis vero diſpoſitiones prærequiruntur. Schol. Diſciplina veterum Catechumenorum expo- nitur. Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. §K. 950. Primus effectus Baptismi eſt gratia ſanctifi- cans, Schol. r. & 2. Gratia Sacramentalis Baptismi expli-= catur. a 5 §. 95 1. „* Lonſpebtur Capitum, G. 95I. Baptismus omnia peccata & peenam tollit⸗ Schol. 1. Quid juſtiſcatus per Baptismum recipiat 5 exponitur. Schol. 2. Voltairii Commata: F. 952. Alter Effeétus Baptismi eſt Charader: pnde Baptismus iterari non poteſt, Coroll. Pract. Uti reſolutio caſuum demonſtrat. Schol.'a. & 3. An Baptismus & alia Sacramenta re- mota fictione reviviſcant, exploratur, Coroll- Pract. Et caſus reſolvuntur. §. 953. Obligatio baptizatorum explicatur. C. 954. Baptismus eſt ad ſalutem neceſflarius. Schol. Objectiones ſolvnntur. S. 955 Baptismus per votum parentum non uphletue. Schol. Solvuntur objeétiones. . F. 956. Martyrium tamen vices Baptismi ſupplet. Schol. I1. Objectiones ſolvunfur. 4 Schol. 2. Quætitur, an Martyrium ex opere operate juſtificet. C. 957: Certæ diſpoſitiones ad Martyrium requiruntur. Coroll. Praét. Et caſus reſolvuntur. S. 958. Baptismus flaminis etiam juſtificat. Schol. I. Objectiones ſolvuntur. Schol. 2. Quale votum Baptismi requiratur. Schol. 3: Et quo tempore Baptismus eſſet ſub præ- Ccepto, oſtenditur. §. 959. Igitur Baptismus Chriſti differt a Baptismo S. Joeannis. Schol. f. Solvuntur objectiones. Schol. 2. Et an Baptismus S. Joannis fuerit Sacra- mentum, expenditur. J. 96 960. Patrini in Baptismo recte adhihentur. Croll. Pract, Caſus reſolvuntur. . 961. 7 — — —. — — le S 4 re no. FLuragraphorum, Scholiorum, Gec. Xx SIoör. Cæremoniæ Baptismum præcedentes. G. 962. Et concomitantes explicantur, Coroll. Prad. Et caſus reſolvuntur. §F. 963. Cæremoniæ Baptismum ſequentes, Schol. Et Cæremoniæ abrogatxæ declarantur. Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. C AndbP UT XV. De Confirmatione. Natura, Inſtitutio, Materia & forma, Miniſter, Subjectum, Eflectus, Neceffitas, Ceæremonix Confirmationis explicantur. AF. 964. Confirmatio definitur. Schol. Ejus nomina explicantur. C. 965. Confirmatio eſt verum N. L. Sacramentum. Sehdl 1. Solvuntur objectiones, Schol 2. Et quando Confirmatio inſtituta ſit, de- claratur. F. 966. Materia Confirmationis afſignatur. Schol r. Quid de ea ſit de fide, Schol. 2. Quid ſit Chrisma, Schol. 3. Et de materia eflentiali Confirmationis diſ- ſeritur. Schol. 4. Et quæritur, an balſamum ſit de neceſſi- tate ae⸗ amenti. S 967. Chrisma rfecte benedicitur. Schol r. & 8. Ritus Benedictionis, & an ſit de neceſſitate Sacramenti ‚expenditur. Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. F. 968. Forma Confirmationis aſſignatur. Schol. rx. & 2. Quid de ea ſit de fide, & quænam fit forma eſſentialis, expenditur. Schol. ℳ XII Conſpebtus Capitum, Schol. g. Forma Græcorum examinatur, Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. F. 969. Miniſter Confirmationis ordinarius eſt Epi= ſcopus. Schol. r. Objectiones ſolvuntur, Schol. 2. Et an ſimplex Sacerdos confirmare poſſit, Schol. 3. Et quis hanc poteſtatem illi delegare queat;, deglaratur. V Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. F. 970. Subjeétum Confirmationis eſt homo bapti= Zatus. Schol. Quæritur, an ritus antiquus recipiendi hæ-= reticos fuerit vera Confirmatio. Coroll. Praét. Caſus reſolvuntur. F. 971. Primus effectus Confirmationis eſt gratia. Schol. 1. Objectiones ſolvuntur. Schol. 2. Quæritur, an Confirmatio hæreticis pri- mam gratiam conferat. F. 972. Alter effectus Confirmationis eſt Character. §. 973. Neceſſitas Confirmationis expenditur. Schol. Quæritur, an detur præceptum de Confir= matione. §. 974. Cæremoniæ Confirmationem præcedentes explicantur. Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. §. 975. Cæremoniæ concomitantes. §. 976. Et fubſequentes exponuntur. Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. C AbPII T XVI. De §. §. Euchariſtia. Natura, Inſtitutio, Materia, Forma, Realis præſentia Chriſti, Transfubſtantiatio, Mini- = = =– ☛— r — — — U olt egin⸗ bapte i be⸗ in. Prl. aler⸗ 4 hnft⸗ elles na;, tio, ii⸗ Faragraphorum, Scholiorum, &c. XIII Miniſter. Subjectum, Eflectus, Neceſfſitas S. S. Euchariſtiæ; Natura Sacrificii Miſſæ, Miniſter, Subjectum, Effectus, Neceffitas D & Cæremoniæ Miſſæ explicantur. F. 977. Euchariſtia definitur. Schol. Varia ejus nomina explicantur. G. 978. Euchariſtia eſt verum N. L. Sacramentum, Schol. An unum ſit, expenditur. SF. 979. Chriſtus Euchariſtiam inſtituit. Schol. 1. 2. 3. 4. 5. Quo loco, & die examinatur. C. 980. Materia primæ conſecrationis eſt panis. Schol. Hæreſes referuntur. §. 981. Panis amus & fermentatus eſt materia valida. Schol. x. Objectiones folvuntur. Schol. 2. Origo panis aZymi indagatur. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. S. 982. Materia ſecundæ conſecrationis eſt vinum. Schol. Hæreſes referuntur. S. 983. Vino conſecrando modica aqua miſceri debet. Schol. I. Solvuntur objectiones. Schol. 2. An hæc mixtio ſit de neceſſitate Sacra- menti, expenditur, Schol. 3. Et materia proxima Euchariſtiæ aſſignatur, Coroll. Praéct. Ac caſus reſolvuntur. SF. 984. Quantitas materiæ conſecrandæ determi= natur, Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. F. 985. Forma Euchariſtiæ ſtatuitur. Schol. 1. Hæreſes referuntur. Schol. 2. Quæritur, an verbis formæ, vel aliis precibus conſecratio fiat. Schol. XIV Conſpebtur Capitum, Schol. 3. Et an omnia verba formæ ſint eflentialia. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. S. 986. Realis Chriſti præſentia in Euchariſti⸗ de⸗ monſtratur. Schol. r. & 2. Hæreſes referuntur & objectiones ſolvuntur. Schol. 3. Deiſtarum calumniæ. C. 987. Transſubſtantiatio probatur. Schol. I. Nomen & natura Transſubſtantiationis ex- plicatur. Schol. 2. 3. 4. Impanatorum Conſubſtantiatorum 65 &c. objeétiones ſolvuntur. Schol. 5. Qualis actio ſit T ransſubſtantiatio. Schol. 6. Et an accidentia in Euchariſtia maneant 6 ſine ſubjeéto, expenditur. GF. 988. Totus Chriſtus eſt ſub qualibet ſpecie. S. 989. Et totus ſub qualibet parte facta diviſi ône. Schol. T. & 2. Quæritur an etiam ante ſeparatio⸗ nem, Schol. 3. Item an Chriſtus ſit in Euchariſtia localiter, Schol. 4. Et an in apparitionibus miraculoſis appa- 9 rentia ſit vera Chriſti caro. G. 990. Porro in Euchariſtia aliqua ſunt vi Werbo- rum, alia vi naturalis concomitantiæ. Schol. An hoc ſit de fide, expenditur. §. 991. Quid vi verberum ponatur. Schol. r. & 2. An aqua immediate in Chriſti San. 7 guinem convertatur, exponitur. S. 992. Euchariſtia non confiſtit tantum in uſu. Schol. Solvuntur objectiones. F. 993. Unde recte in Templis aflervatur. Schol. Objeétiones ſolvuntur. F. 994. Chriſtus in Euchariſtia cultu iatrix eſt zias 658995. randus, AL Rr Eh⸗ e In li⸗ ie ion 1n. Earagraphorum, holiorum, Sc. Xv F. 995. Et Feſtum S. §. Corporis Chriſti merito ce- lebratur. Schol. r. Inſtitutio hujus Feſti recenſetur, Schol. 2. Et objeéctiones ſolvuntur. §. 996. Quando in Euchariſtia deſinat Corpus Chriſti, oſtenditur. Schol. Stercoraniſtarum hæreſis recenſetur. G. 997. Miniſter Euchariſtiæ eſt ſolus Sacerdos. Schol. Objectiones ſolvuntur. F. 998. Miniſter etiam diſpenſans o Ordinatius eſt Sa- cerdos. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. G. 999. Subjetum Euchariſtiæ eſt ſolus hamo vietor. Schol. An mortui fint illius capaces. Coro 8 Praét Caſus reſolvuntut. §. 1000, Diſpoſitio ad dignam Communionem re- quiſita ſtatuitur. Schol. I. Objectiones ſolvuntur. Schol. 2. Et quæritur, an peccata venialia augmen- to gratiæ officiant. Schol. 3. Et an præceptum præmittendi confeſſio- nem F Divinum. Coroll Praét. Caſus teſolvuntur. J. 1001. Ex parte corporis requiritur jejanium na- turale, Coroll. Pract. De quo caſus reiolvuntur. G. 1002. Euchariſtia non remittit direéte mortalia, Schol. Per accidens tamen hoteſt conferre primam gratiam. §. 1003. Dat gratiam nutritivam. Schol. x. & 2. Quando gratiam cauſet, & an gra- tia augeatur Euchariſtia in Stomache exiſtente, expenditur. . 1004. Secundus effectus eſt Spiritualis dulcedo. §. 1005. XVI Conſpebtur Capitum, G. 1005. Tertius remiſſio peccatorum venialium. CG. 1006. Quartus perſeverantia, & adeptio gloriæ. S. 1007. Quintus remiſſio pornæ temporalis. F. 1008. Sextus Mitigatio fomitis. Schol. Quæritur, Quomodo fiat. F. 1609. Septimus Reſurretio Corporis. Schol. Quæritur, quomodo ab Euchariſtia caufetur. S. 101O. Euchariſtia non eſt nereſſaria neceſſitate medii ad ſalutem. Schol. I. & 2. Objectiones ſolvuntur, & an ſaltem in voto ſit necefſaria, expenditur. S. rorI. Euchariſtia eſt neceſſaria necelſitate præ- Cepti. Schol. Quæritur, an expediat quotidiana Communio, Coroll. Praéct. Et de communione Paſchali caſus re= ſolvuntur. G. 1012. Communio tamen fub duplici ſpetie non eſt præcepta. Schol. 1. Objectiones folvuntur. . Schol. 2. Quæritur, an communicans ſub duplici ſpecie plus gratiæ recipiat. V F. 1013. Euchariſtia eſt verum Sacrificium. Schol. r. & 2. Miſſæ nomen explicatur, & Obje= Stiones ſolvuntur. Schol. 3. Cudworthi Iententia. G. 1014. Finis Sacrificii Miſſæz & ejus præſtantia oſtenditur, S. rorS. In quo eſſentia Sacrificii Miſſæ conſiſtat; oſtenditur. Schol. r. & 2. Et in qua actione. C. 1016. Non licet unam tantum ſpeciem conſecrare. Schol. x. Quæritur, an hoc ſit præceptum Divinum. Schol. 2. An Papa in hoc diſpenſare poſſit. Schol. 3. An Sacrificium Miſſæ a Sacrificio ultimæe Coenze & Crucis differat, anͤ. lorie Metnt, celtete fiten te . munio, s re⸗ ie io⸗ Aunl Che⸗ Parth. Pücrt ſerran irinen Nn 1ole 7 Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. . 8 FParagraphorum, Scholiorum, Sc. XVII F. 1017. Offerens principalis in Miſſa Chriſtus eſt. Schol. Quæritur, an omnia Sacrificia immediate per ſe offerat. G. 1018. Etiam Sacerdos Miffam vere offert. J. 1019. Imo etiam fideles ſuo modo offerunt. Schol. 1. Quomodo fiat, oſtenditur, Schol. 2. Et an animæ in purgatorio offerant, quæ- ritur. S. 1020. Mifſa pro omnibus fidelibus offerri poteſt. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. G. 1021. Licet etiam Miſſam offerre in honorem Sanétorum, Schol. Solvuntur Objetiones. C. 1r022. Et pro defunétis in Purgatorio exiſtentibus, G. 1023. Non wero pro damnatis. G. 1024. Sacrificium Miſſæ eſt propitiatorium. Schol. I. Quotuplex ſit ejus fructus oſtenditur. Schol. 2. Item quomodo peccata remittat. . 025. Valet etiam ad remittendas Peenas tempe- rales. Schol. Quomodo eas remittat, explicatur. §. 1026. EfR denique impetratorium. Schol. r. Quæritur an ex opere operantis vim im- petrandi habeat. Schol. 2. Et an valor Miſſæ infinitus ſit. G. 1027. Pro obtinendo fructu Miſſæ applicatio Sa⸗ cerdotis eſt neceſſaria. Coroll. Pract. Cafus circa hanc applicationem reſol- vuntur. Schol. Quæritur, quem fructum Sacerdos applicare debeat. H. 1029. Schram Inflit. Theol. Tbm. III. bp XVIII Conſpeltut Capitum 5 S. 1028. Stipendia Miſſarum ſunt licita. Schol. Solvuntur Objeétiones, Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. F. 1029. Quivis Sacerdos tenetur aliquoties in an- no celebrare. . 1030. Curatus vero omnibus Dominicis & feſtis ſuis Parochianis applicare. 1 Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. G. 1031. In Eccleſiis majoribus quotidie Mifſa cele- pranda eſt. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. G. 1032. Beneficiatus tenetur aſſignatas ſibi Miſſas celebrare. Coroll. Pract. Reſolvuntur caſus. G. 1033. Quotidie ſemel celebrare convenit. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. C. 1O34. Fideles diebus Dominicis & Feſtis Mifſam audire tenentur. Coroll. Pract. De quo præcepto caſus reſolvuntur. F. 1035 Miſſæ etiam privatæ ſunt licitæ. Schol. Solvuntur Objectiones. C. 1036. Miſſa in Templo celebranda eſt. Coroll. Praét. Caſus reſolvuntur. G. 1037. Altare etiam cum ſuis cereis, cruce, & linteaminibus pro celebranda Miſſa requiritur. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. S. 1038. Tempus celebrandi Mifſſam eſt ab aurora usque ad meridiem. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. G. 1039. Sacræ etiam veſtes Amictus, Alba. cin- gulum, manipulus, ſtola, Planeta ad Miſſam re- quiruntur. 8 Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. 7 tu Er Ue an 1 ſeti⸗ e⸗ Mirua liflam untur⸗ e; D a ein⸗ in e. 10ℳ0 — Furagraphorum, Srloliorum, Sc. XIX F. 1040. Item requiruntur vaſa Sacra, Calix, Pa- tena, Corporale, Purificatorium, Falla, elum. Coroll. Praéct. Caſus reſolvuntur. G. 1041. Cæremonizæ Mifiæ reéte Ordinatæ ſunt. Schol. 1. & 2. Miſſa quotuplex, & quænam ejus partes. G. 1042. Mifſa in lingua Latina merito celebratur. Schol. . & 2. Quæritur, an lingua vulgaris ſit permittenda, & objectiones folvuntur. G. 1043. Merito aliqua in Miſſa ſubmiſſa voce le- untur. Schol. Objectiones ſolvuntur. G. 1044. Explicatio Miſiæ ab initio usque ad Offer- torium. F. 1045. Ab offertorio usque ad Conſecrationem. Schol. Objeéctiones ſolvuntur. G. 1046. A Conſecratione usque ad Communionem. Schol. Solvuntur Objectiones. G. 1047. A Communione usque ad finem. G. 1048. Miſſam non licet abrumpere. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. C. 1049. Præſcripta in Rubricis obſervanda ſunt. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. §. 1050. Et defectus Miſiæ ſunt ſupplendi, Coroll. Pract. De quibus caſus reſolvuntur. C APUT XVII. De Panitentia. Natura, Infſtitutio, Materia, Forma, Miniſter, Subjectum, Effectus, & Necefli- tas Poœnitentiæ explicantur. §. 105I. Pœnitentia definitur. Schol. I. Ejus nomina explicantur. Schol. 2. Et quid ſit virtus Pœnitentiæ, exponitur. b 2 §. 1052. xX Conſpedtus Capitum, §. 1052. Poœnitentia eſt verum N. L. Sacramentum, Schol. Objectiones ſolvuntur. S. 1053. Pcznitentia diſtinguitur a Baptismo. Schol. Objectiones ſolvuntur. G. 1054. Chriſtus poſt Refurrectionem ſuam Sacra- mentum Pœnitentiæ inſtituit. G. 1055. Materia remota Ponitentiæ ſunt peccata poſt Baptiſmum commiſſa. G. 1056. Materia proxima ſunt Contritio, Confeſ- ſio, & Satisfactio. 3 Schol. I. Objeétiones ſolvuntur. Schol. 2. An impofitio manus fit materia, Schol. 3. Et quænam fint partes eſſentiales, oſten- ditur. C. 1057. Contritio definitur. Schol. r. Quotuplex ſit, & 2. in quo conſiſtat, explicatur. F. 1058. Contritio requiritur ad delenda peccata., chol. Etiam venialia. F. 1059. Contritio debet eſſe libera, ſupernaturalis, vera & magna. Schol. Quæritur, propoſitum non peccandi explici= ur, Prop P P tum an requiratur. G. 1060. Contritio perfeéta Deo reconciliat ante Sa⸗ cramentum actu perceptum. Schol. 1. Solvuntur Objectiones. Schol. 2. Quæritur, an ſemper extra Sacramentum reconciliet. G. 1061. Contritio perfecta non eſt neceſſaria ad Sa=- cramentum Pœnitentiez. . Schol. 1. & 2. Solvuntur objectiones, & quæritur, an faltem in articulo mortis fit necefſaria. G. 1062. Attritio definitur, Schol. Et in quo a contritione differat, oſtenditur. F. 1063, Attritio eſt bona, & laudabilis. Schol. Objectiones ſolvuntur. F. 1064. un Acra⸗ Ccit Orle⸗ Olter⸗ iſht, t, nis, le⸗ te ⸗ enwan 41 eric d Paragraphorum, ocholiorum, &. XX F. 1064. Attritio ad Sacramentuům Pœnitentiæ di- ſponit. Schol. I. An Attritio ſine amore ſuffieiat, Schol. 2. Et qualis amor requiratur, declaratur. Coroll. Pract. Caſus de con- & attritione reſolvun- tur. Item de propoſito. §. 1065. Confeſſio definitur. G. 1066. Confeſſio Sacramentalis eſt juris Divini. Schol. Objectiones ſolvuntur. §. 1067. Confeſſio debet eſſe integra. chol. r. Solvuntur objectiones. Schol. 2. & 3. Quæritur, an circumſtantiæ notabili⸗ ter aggravantes & peccata dubia ſint confitenda. Schol. 4. Item an complicem revelare liceat. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. . . F. 1068. Confeſſio debet efſe bperta . & fidelis. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntu G. 1069. Confeſſio debet ore ſieri. Schol. Objectiones ſolvuntur. S. 1070. Confeſſio publica non eſt neceffariga. Schol. Solvuntur objeéctiones. G. 1071. Satisfactio definitur. . 1072. Remiſia culpa ſæpe manet peœna temporalis. chol. Solvuntur Objeétiones. SC. 1073. Qui reatus poenæ per bona opera redimi poteſt. Schol. Solvuntur Objectiones. C. 1074. Quænam fint opera Satisfactoria, oſtenditur. Schol. Solvuntur Objectiones. K 1075. Opera vere Satisfactoria dantur. chol. Solvuntur Objectiones. S. 1076. Juſtus etiam pro altero ſatisfacere poteſt Schol. Solvuntur Objectiones. §. 1077. Opera Satisfactoria reéte ſuſcipiuntur, & in junguntur. Schol. I. Antiqua diſciplina poœænitentiæ publicæ. b 3 Schol. XXII Conſpectus Capitum, Schol. 2. Quænam peccata publicæ pœnitentiæ ſub- jecta fuerint, explicatur. Coroll. Pract. Caſus de Satisfactione reſolvuntur. §. 1078. Ponitens tenetur Satisfactionem injunctam implere. Schol. r. Solvuntur objectiones. Schol. 2. Quæritur, an Satisfaétio Sacramentalis ex Opere opérato poenam remittat. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. G. 1079. Satisfaétio ante abſolutionem necefſario impleri non debet. Schol, I. Solvuntur Objectiones. Schol. 2. Et quæritur, an olim modo poſt peractam publicam Pœnitentiam abſolutio Sacramentalis da- ta fuerit. S. 1080. Indulgentia definitur. Schol. I. Indulgentiæ diviſio, & origo declarantur. Schol. 2. 3. 4. Speciales Indulgentiæ, Jubilæi, & Portiunculæ explicantur. G. 1or. Datur theſaurus Eccleſiæ. Schol. I. Solvuntur objectiones. Schol. 2. Quæritur, an merita Sanctorum ut Satis- fadoria ad theſaurum Eccleſiæ pertineant. C. 1082. Ex hoc theſauro Eccleſia poteſt concedere Indulgentias. Schol. Objeétiones ſolvuntur. S. 1083. Quis Indulgenliss concedere poſſit, oſten- ditur. Schol. Quæritur, an conceſſio Indulgentiarum ſit actus Jurisdiéctionis, Coroll. Pract Et caſus reſolvuntur. S. 1084. Ad conceſſionem Indulgentiæ juſta cauſa requiritur. Schol. I. Objetiones ſolvuntur. Schol. 2. Ex antiqua diſciplina circa cauſas Indul- gentiarum explicatur, Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. R 1085. ſh⸗ t, Cun tels elet⸗ fachan s a⸗ Pantut. i, tis⸗ cedete Olter⸗ Aun4 dul⸗ 1o .7 Phragraphorum, Scholiorum, &c. XXIII G. ro95. Effectus Indulgentiarum explicantur. Schol. Objeétiones ſolvuntur. C. 1086. Indulgentiæ ad animas in purgatorio ex- tendi poſfunt. Schol. 1. Solvuntur objeétiones. Schol. 2. Et oſtenditur, quomodo Indulgentiæ pro⸗- ſint defunétis. Schol. 3. Et an infallibiliter proſint. G. 1087. Indulgentiarum uſus eſt ſalutaris. Schol. An tantum proſint, quantum ſonant, inqui- ritur. SF. 1098. Hinc uſus Indulgentiarum non repugnat Charitati. F. 1089. Requiſita ad lucrandas Indulgentias aſſi- gnantur. . Schol. Quæritur, an ſtudium ſatisfaciendi requiratur. Coroll. Praét. Et caſus reſolvuntur. S. 1090. Jubilæi privilegia exponuntur. Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. L. 109r. Forma Sacramenti Pœenitentiæ ſtatuitur. Schol. T1. Objeéctiones ſolvuntur. Schol. 2. Inquiritur, quænam verba formæ ſint eſſentialia. F. 1092. Abſolutio verbis indicativis expreſſa eſt vValida. Schol. Quæritur, an forma deprecativa valeat. Coroll. Pract. Caſus circa formam reſolvuntur. F. 1093. Miniſter Poœnitentiæ eft ſolus Sacerdos. chol. 1. Objectiones ſolvuntur. Schol. 2. Et quæritur, an Diaconus miniſter eſſe poſſit. Schol. 3. Item an aliquando confeſſio laico facien- da ſit. 1 G. 1004. Ut Sacerdos valide abſolvat, debet eſſe approhatus ab Epiſcopo. Schol. Quid fit approbatio, exponitur. Coroll. Pract. Et caſus de illa reſolvuntur. b 4 C. 10905. xxw Conſpelbtus Capitum, S. 1095. Ulterius debet habere jurisdictionem. Schol. I. & 2. Objectiones ſolvuntur, &, quid ſit Jurisdictio, explicatur; Coroll. Pract. Et caſus de ea reſolvuntur. S 1096. Reſervatio caſuum definitur. Schol. Quotuplex ſit, explicatur. F. 1097. Papa & Epiſcopus caſus ſibi reſervare poſlunt. Coroll. Pract. Caſus de reſervatis reſolvuntur. F. 1098. Quid ad caſum reſervatum requiratur, ex- plicatur. Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. F. 1099. Quis a reſer watis abſolvere poſſit, oſtenditur. Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. S. II00. Officia Confeſſarii demonſtrantur. Coroll. Pract. Et caſus circs illa reſolvuntur. S. II0I. Confeſfſarius ad ſigillum confeſſionis tenetur. Schol. Objectiones folvuntur. . Coroll. Pract. Et caſus de figillo refolvuntur. S. TrIOZ. Confeffarius ad turpia ſollicitans denun- tiari debet. Coroll. Praét. Caſus reſolvuntur. S. 1103. Subjeétum Pœnitentiæ eſt homo peccator, viator. Schol. 1. Quæritur, an olim nonnullis peecatoribus pœnitentia denegata füerit. . Schol. 2. Et an morituri fine dato ſigno ſint abſol- vendi. . Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. K. II04. Quinam ſint incapaces Sacramenti Peœni- tentiæ, explicatur. Coroll. Pract. Caſus de confuetudinariis reſolvuntur. S. 1I105. Effetus Sacramenti Ponitentiæ recenſentur. 4 S. 1106. Primo per Poœnitentiam omnia peccata re- mitti poſſunt. Schol. I. Solvuntur objeétiones Novatianorum, Schol. 2. Et sagitur de peccato in Spiritum S. §. 1107. Faragraphorum, Scholiorum, Gc. XXVν F. 1107. Igitur abſolutio non eſt mera concionalis iüf declaratio remifſionis peccatorum. Schol. 1. Objectiones ſolvuntur. Schol. 2. Et quæeritur, an abſolutio ſit declaratio 1. judicialis remiſſionis peccatorum. F. 1IOS8. Unum peccatum mortale fine alio non re- NNake mittitur. Schol. Quæritur, an veniale poſt mortem remitti L poſſit. ,e J. 1I109. Alter effeétus poenitentiæ eſt, quod per eam merita per peccatum mortificata reviviſcant. Schol. r. & 2. Objectiones ſolvuntur, & quæritur⸗ ndu in qua proportione merita reviviſcant. S. IIIO. Peccata remiſſa per ſequens peccatum non redeunt. Schol. Solvuntur objeétiones. eluint K. IIII. Pœnitentia ſubinde effetu ſuo earere poteſt. chol. Quæritur, an detur Peœenitentia valida & informis. em. Coroll. Pract. Cafus de Poœnitentia invalida reſol- vuntur. . §. IIIZ2. Sacramentum Pœnitentiæ eſt neceſſarium ne- iit, ceſſitate medii in re vel voto ad delenda peccata. Schol. I. Objeétiones ſolvuntur. Schol. 2. Quæritur, quomodo contritio includat votum Pœnitentiæ; Schol. 3. Et quale hoc votum eſſe debeat. C. III3. Confeſſio Sacramentalis ſemel in anno eſt D de neceſſitate præcepti Eccleſiaſtici. Schol. 1. Quæritur, an Eccleſia confeſſionem præci- ut. Bere potuiffet, ſi eam Chriſtus non præcepiflet. m Schol. 2. Item quisnam fit Sacerdos proprius, cui ſenmm. confeſſio fieri debeat. e Schol. 3. Item quo tempore præceptum Contritio- nis obliget. Coroll. Pract. Reſolvuntur caſus de præcepto Con- ſeſſionis annuæ. . 5 CAPUTY ttns o XXVII Conſpellur Capitum, CAP U T XVIII De Extrema Unkione. Natura, Inſtitutio, Materia, Forma, Miniſter, Subjectum, Effectus, & Neceſſitas Extremæ Unõctionis explicantur. G. IIIA. Extrema Unétio definitur. Schol. Varia ejus nomina explicantur. SF. TII5. Extrema Unctio eſt verum N. L. Sacfa- mentum. Schol. Solvuntur objectiones Proteſtantium. § III6. Chriſtus Sacramentum hoc inſtituit. chol. x. Quæritur, an Chriſtus illud immediate, Schol. 2. Et quo tempore inſtituerit. G. 1III7. Materia remota Extremæ Unéctionis eſt oleum. Schol. 1. Quæritur, an benedictio olei ſit de ne- ceſſitate Sacramenti. Schol. 2. Item an hæc benediétio ſimplici Sacerdoti committi poſſit. Schol. 3. Item an unctio fingulorum ſenſuum fit de neceſſitate Sacramenti. Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. S. 1IIS8. Forma Extremæ Unctionis aſſignatur. Schol. r. & 2. Quæritur, an forma indicativa & Græcorum ſit valida. Coroll. Pract. Caſus circa formam reſolvuntur. G. 1119. Miniſter Extremæ unctionis eſt ſolus Sa- cerdos. Schol. Solvuntur objectiones. S. 1120. Unus Sacerdos ad hoc Sacramentum fufficit. Coroll. Pract. Caſus de miniſtro reſolvuntur. F. TIZI. Subjestum Extremæ Unétionis eſt homo adultus graviter infirmus. Schol. I. & 2. Solvuntur Objiectiones Græcorum. C. 1122. otme, deſitre m ur. Ao. . —= Paragraphorum, Scholiorum, &c. XxVII G. 1I22. Extrema Unétio ad extremam vitæ perio- dum non eſt differenda. Coroll. Pract. Caſus de ſubjeto reſolvuntur. C. 1123. Diſpoſitiones ad Extremam Unétionem re- quiſitæ exponuntur. Coroll. Praét. Et caſus reſolvuntur. C. 1I24. Extrema Unctio iterari poteſt. Schol. Solvuntur objectiones. Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. . II25. Effectus Extremæ Unétionis eſt primo Al- leviatio, & Abſterſio Reliquiatum peccatorum. Schol. Quid ſint alleviatio; & hæ Reliquiæ, expo- nitur. C. 1126. Alter effectus eſt remiſſio peccatorum. Schol. Quæritur, an Extrema Unétio per ſe pecca- ta remittat. G. 1127. Tertius effeétus eſt ſanitas corporis. Schol. Quæritur, an ex opere operato ſanitas cau- ſetur. “O”W G. 1128. Neceſſitas Extremæ Unttionis expenditur. Schol. Objeétiones ſolvuntur. Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. CAPIIT XIX. De Ordine. Natura, Inſtitutio, Diviſio, Materia & Forma Singulorum Ordinum, Miniſter, Sub- jectum ejusque obligationes, & Effectus Or- dinis explicantur. C. II29. Ordo definitur. Schol. Varia ejus acceptio explicatur. §. II30. Ordo eſt verum N. L. Sacramentum. Schol. Objeftiones ſolvuntur. K. 1131. Ordo eſt a Chriſto inſtitutus. C. 1I32. Pluresque ſunt in Eccleſia Ordines. “ Schol. xxvII Conſpellut Capitum; Schol. I. Quæritur; Quot ſint ordines apud Latinos, Schol. 2. Et quot apud Græcos. S. 1II33. Prima Tonſura definitur. Schol. Modus cam conferendi explicatur. JF. 2134. Tonſura prima non eſt Divinæ inſtitutionis. Schol. I. Origo primæ Tonſuræ, & Schol. 2. Veſtes Clericorum, declarantur. Schol. 3. Et an prima T- onſura ſit Ordo, exponitur. G. 1135. Effectus primæ Tonſuræ exponuntur. Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. CG. 1136. Ordines minores non funt Sacramenta. Jehol- Solvuntur Objectiones. K. 1137. Oftiariatus definitur. chol. Ritus eum conferendi exponitur. S. 1I38. Materia, forma & officia oſtiariatus expli= cantur. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. F. 1139. Letoratus definitur. Schol. Ritus conferendi Lectoratum exponitur. S. 1140. Materia, forma & officia Lectoratus ex- plicantur. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. IIAT. Exorciſtatus definitur. chol. Ritus, quo confertur, exponitur. F. 1142. Materia, forma & officia Exorciſtatus ex- plicantur. C. 1I143. Acolythatus definitur. Schol. Ritus, quo confertur, exponitur. S. 1144. Materia, forma & officia Acolythatus explicantur. Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. K. II45. Subdiaconatus definitur. hol. r. & 2. Ejus nomen, & an femper ordo ſa⸗ cer fuerit, exponitur. §. 1146. An Subdiaconatus ſit Sacramentum, expen- ditur. Schol. Akinos ntiond Pwntn tut. enta. ein⸗ i. tatus atus er tn ohl⸗ ehen⸗ * FParagraphorum, Scholiorum, Sc. XXIX Schol. I. Objectiones ſolvuntur, Schol. 2. Ritus, quo Subdiaconatus confertur, ex- ponitur. G. r147. Materia & forma Subdiaconatus aſſignan- tur. . X Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. JF. rI48. Officia Subdiaconi recenſentur. C. II49. Diaconatus definitur. Schol. Quæritur, an ordinatio Diaconorum Act. 6. Sacra fuerit. G. 1I50. Diaconatus eſt verum Sacramentum. Schol. 1. Objectiones ſolvuntur. Schol. 2. Et ritus ordinationis Diaconi exponitur. F. 1151. Materia & forma Diaconatus ſtatuitur. G. 1152. Officia Diaconi explicantur. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. G. 1I153. Presbyteratus definitur. Schol. r. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. ö. Varii gradus Presbyte- rorum, Cardinalis, Archipresbyteri, Vicarii gene- ralis, Pœnitentiarii, Theologi, Decani, Cano- nici, Parochi, Abbatis, Prioris explicantur. F. 1154. Presbyteratus eſt verum Sacramentum. Schol. x. & 2. Ritus ordinandi Presbyteros apud Latinos, & Græcos exponitur. §. 1155. Materia, & Forma Presbyteratus aſffignan- tur. Schol. 1. Solvuntur objectiones. Schol. 2. Quzeritur, an tertia manus impoſtio ſit eſſentialis. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. S. 1156. Requiſita ad validam & licitam Ordinatio- nem Presbyteri exponuntur. Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. §. 1157. Officia Presbyteri recenſentur. Coroll. Prat. Et Caſus reſolvuntur. §. 1158. Epilcopatus definitur. Schol., xxX Conſpeblur Capitum, Schol. 1. 2. 3. Epiſcopi nomen, varii gradus Epiſco- porum, Patriarchæ, Primatis & Archiepiſcopi ex- plicantur. G. 1159. Epiſcopi ſunt Presbyteris ſuperior Schol. 1. & 2. Solvuntur objeétiones. ratu diſtinétum. Schol. Solvuntur objectiones. es. G. 1I60. Epiſcopatus eſt Sacramentum a Presbyte- F. 1161. Epifſcopalis ordinatio ſupponit Ordinem Sacerdotalem. Schol. I. Solvuntur objectiones. Schol. 2. & 3. Ritus ordinationis Epiſcopalis apud Latinos, & Græcos explicatur. C. 1162, Materia & forma Epiſcopatus aſſignantur. Schol. 1. Quæritur, an impoſitio libri Evangelio- rum fit de eſſentia Epiſcopatus. Schol. 2. Et an tres Epiſcopi ad conſecrationem Epiſcopi eſſentialiter requirantur. F. II63. Officia Epiſcopi recenſentur. G. 1164. Et neceſſitas Epiſcoporum oſtenditur. Schol. Quæritur, Quinam fuerint Chorepiſcopi. F. 1165. Miniſter Ordinis eſt ſolus Epiſcop Schol. I. Solvuntur objeétiones. us. Schol. 2. An ſimplex Sacerdos ex diſpenſatione Or- dines conferre poſſit, exponitur. Coroll. Pract. Caſus de miniſtro reſolvuntur. §S. 1I166. Solus proprius Epiſcopus ſubditum ſmum licite ordinat. Schol. Quis ſit proprius Epiſcopus, explicatur. Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. G. 1I67. Epiſcopus hæreticus valide ordin- at. Schol. 1. Quæritur, an ordinationes ab hæreticis facétæ olim fuerint validæ. Schol. 2. Et an rata fit Epiſcoporum Anglorum ordinatio. §. 1168.⸗ d Khol En Seho 6.1 Seho Niol Cnd. Krl Pito⸗ Piex⸗ lyte Mäinen is en intur. gelo⸗ ationen W. opi⸗ 15 one⸗ n ſunn tut⸗ . heertiis orun . b. FEuragraphorum, Scholiorum, Sc. XxXXI F. 1168. Ordinatio Anglorum juxta Rituale Eduar- di eſt invalida. Schol. Solvuntur objectiones. JG. 1169. Subjectum Ordinis eſt ſolus homo viator. Schol. Solvuntur objectiones. C. 1I70. Mulier non eſt capax Sacramenti Ordinis. Schol. r. Quæritur, Quo jure fœmina ſit incapax. Schol. 2. Objectiones ſolvuntur. Schol. 3. Quid fuerint Epiſcope, Presbyteriſſeæz, & Diaconiſſæ explicatur. Schol. 4. Fabula de Joanna Papifia exploditur. S, II7I. Irrita eſt ordinatio homini plane invito data. . . Schol. x. Quot modis aliquis invitus eſſe queat, Schol. 2. Et an infans valide ordinari poſſit, expen- ditur. Coroll. Praéct. Caſus reſolvuntur. C. 1172. Ad Ordines requiritur Divina vocatio. Schol. Quotuplex ſit vocatio, exponitur. Coroll. Praét. Et caſus reſolvuntur. C. 1I73. Certa ætas ad ſuscipiendos Ordines requi- ritur. Coroll. Pract. Caſus de ætate reſolvuntur. GC. 1174. Tempus & interſtitia in ordinatione ſer- vanda ſunt. Coroll. Pract. Caſus de his reſolvuntur. §F. 1175. Ordinatio per ſaltum eft illicita. S. 1I176. Item ad ordinationem requiritur titulus. Schol. Tituli diviſio proponitur. Coroll. Pract. Caſus de eo reſolvuntur. S. 1177. In ordinando requiritur probitas & ſcientia, Coroll. Pract. de quibus caſus reſolvuntur. J. 1178. Ab Ordine ſuſcipiendo impedit irregulari- tas. 1 . Schol. r. & 2. Origo & diviſio irregularitatis ex ponitur. F. 1179. xxXII Conſpebtus Capitum, F. 1179. Effeétus irregularitatis explicantur. Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. G. 1I80. Irregularitates ex defeétu aſſignantur. Coroll. Pract. Et caſus de illis reſolvuntur. G. IISI. Irregularitates ex deliéto referuntur. Coroll. Pract. Et per caſus declarantur. F. II82. Prima obligatio ordinatorum in Sacris eſt Cœlibatus. Z Schol. I. Objeétiones ſolvuntur. Schol. 2. Quæritur, an lex cœlibatus Divina. Schol. 3. & 4. Et origo legis Cœlibatus apud Græ- cos & Latinos explicatur. Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. F. 1183. Altera obligatio eſt, recitandi horas Cano- nicas. . Schol. Origo & explicatio Horarum Canonicarum. H. 1184. Ad Horas Canonicas recitandas omnes in Sacris ordinati obligantur, beneficiati, & Reli- gioſi choro addiéti. . . Coroll. Pract. Caſus de hac obligatione reſolvun- tur. „ . F. rI85. Horæ Canonicæ ſtatuto loco & tempore dicendæ ſunt. . Coroll. Pract. Caſus de his reſolvuntur. F. 1186. Quale officium dicendum ſit, oſtenditur, . Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. §. I1I87. Horz Canonicæ dicendæ ſunt integre & attente ac ſtudioſe. . Schol. Quotuplex ſit attentio exponitur, Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. F. 1I188. Cauſæ excuſantes a recitatione Horarum recenſentur. Coroll. Pract Et caſus reſolvuntur. K. 1189. Primus Ordinis effectus eſt gratia ſanctifi- Cans. 4 Schol. Et deinde Ordo confert gratiam Sacramen- talem ſibi propriam. 4 §. 1190. etis en n. d 6 Cao⸗ lieutnn. mnes il & Mi⸗ ſohonr⸗ tenpoe Nltu, ege Okatun Cnci. cenen⸗ Paragrapkorum, Scholiorum, S&c. XXNXIII J. 1190. Secundus effectus eſt Chara cter. Schol. Quæritur, an omnes Ordines Characterem imprimant. J. 1I91. Tertius effectus eſt ſeparatio a ſtatu ſæcu- lari. Schol. r. Qaritur, Quid fit Clericus, Schol. 2. Et objectiones ſ- ſolvuntur. C. rI92. Quartus effectus eſt Hierarchia. Schol. Quæritur, Quinam ad eam pertineant. C. 1193. Datur proinde Hierarchia Ecclefiaſtica. Schol. Solvuntur objeétiones. C A. P U. T cXX. De Matrimonio. Natura, Inſtitutio, Materia, Forma, Miniſter, Subjectum, Eflectus, obligationes conjugum, & Necelſitas Mattimonii expli-= cantur. K. I194. Matrimonium definitur. Schol. I. Varia ejus nomina declarantur, Schol. 2. Et quomodo ſpectari poſſit, exponitur. C. r195. Matrimonium eſt licſtum. Schol. Objectiones ſolvumtur. G. 1196. Matrimonium, prout eſt officium naturæ, à Deo eſt inſtitutum. Schol. Quæritur, an Matrimonium fit de lege na- turæ. F. 1197. Eſſentia Matrimonii non conſiſtit in copula. Schol. x. Objectiones ſolvuntur, Schol. 2. Er inquiritur, in quo ejus effentia conſiſtat. . 5 1198. Inter B. V. Mariam & S. Joſephutn verum fuit Matrimonium. Ochol. Kehram Inſtit. Theol. Tom. III. e XxXxXIV Conſpeltus Capitum, Schol. I. Solvuntur objetiones, Schol. 2. Et dantur rationes, cur B. V. Maria de- ſponſata fuerit. S§ 1199. Matrimonium eſt erum N L. Sacramentum. Schol. 1. Solvuntur objeétiones. Schol. 2. Quæritur, an Matrimonium in L. V. fue- rit Sacramentum, & an . Schol. 3. Inter Chriſtianos Matrimonii contractus a ratione Sacramenti ſeparari poſſit. Schol. 4. Item an inter infideles Matrimonium ſit Sacramentum. G. 1200. Chriſtus Sacramentum Matrimonii inſtituit. Schol. Quæritur, quando inſtituerit. G. 1201. Materia remota Matrimonii ſunt corpora contrahentium. Schol. Quæritur, quænam ſit materia proxima & forma. G. 1202. Ad Matrimonium requiritur conſenſus ve- rus de præſenti. Schol. Solvuntur objectiones, Coroll. Praët. Et caſus reſolvuntur. 1203. Conſenſus debet eſſe exterius manifeſtatus. Schol. Solvuntur objeétiones. S. 1204. Matrimonium ſub conditione initum quo- modo valeat, oſtenditur. Schol Quæritur, an novus conſenſus poſt eventum conditionis requiratur, Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. C. 1205. Miniſter in Matrimonio requiritur. Schol. Quis ſit hic miniſter, expenditur, Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. 1206. Subjectum Matrimonii ſunt vir & mulier nullo impedimento ligati. Schol. Quæritur, an Matrimonium inter abſentes per procuratores contrahi poſſit. S. 1207. aria Ee wente V. fe. ohInC Oninn linttint. t cothon DVina d ſenls e⸗ keſtatus m goo⸗ eyentun nier enter 1207. FParagraphorum, Scholiorum, &. XxXV §. 1207. Impedimentum Matrimonii definitur, Schol. Et in dirimens, & prohibens dividitur. & 1208. Eccleſia habet poteſtatem ſtatuendi impedi- menta Matrimonium dirimentia. Schol. 1. Solvuntur objectiones. Schol. 2. Quæritur, an etiam Princeps ſæcularis impedimenta dirimentia poſſit ſtatuere. Coroll. Pract. Et Caſus reſolvuntur. G. 1209. Primum impedimentum dirimens eſt Error. Schol. Quotuplex ſit error, exponitur. G. 1210. Error jure naturæ dirimit Matrimonium. Goroll. Pract. Caſus reſolvuntur. §. 1211. Secundum impedimentum dirimens eſt Conditio. . Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. S. 1212. Tertium impedimentum eſt votum ſolemne in Religione approbata emiffum. Sechol. 1. Solvuntur objeétiones. Schol. 2. Quæritur, an votum ſolemne jure naturæ cirimat Matrimonium. Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. G. 213. Quartum impedimentum dirimens eſt co- gnatio carnalis. . Schol. x. Lineæ confſangninitatis & gradus expli- cantur, Schol. 2. Et modus computandi gradus oſtenditur. S. 1214. Confanguinitas dirimit Matrimonium. Schol. r. Solvuntur objectiones. Schol. 2. Quæritur, quinam gradus jure naturæ dirimant Matrimonium. C. 1215. Cognatio ſpiritualis definitur, Schol. Et dividitur. §. 1216 Cognatio ſpiritualis dirimit Matrimonium, Coroll. Praét. De qua caſus reſolvuntur. §. 1217. Cognatio legalis definitur, Schol. Et dividitur. c 2 C. 1218. XXNXVI Conſpectur Capitum, G. 119. Cognatio legalis dirimit Matrimonium. Coroll. Pract. Caſus reſolv vuntur. §. 1219. Quintum impedimentum dirimens eſt Crimen. §. 1220. Crimen dirimit Matrimonium, Coroll. Prat. de quo cafus reſolvuntur. K. 1221. Sextum impedimentum dirimens eſt cultus Diſparitas. S. 1222. Cultus diſparitas dirimit Matrimonium. Schol. r. Quæritur, quo jure dirimat. Schol. 2. Et an MWatrimonia cum infidelibus con- tracta olim fuerint licita. Schol. 3. An Matrimonium Catholici cum hæretics ſit licitum. Coroll. Praét. Caſus reſolvuntur. C. 1223. Septimum impedimentum dirimens eſt vis. Schol. Quoôtuplex ſit vis & metus ſtenditur. §. 1224. Vis & metus gravis injuſte ineuffus diri- mit Mstrimonium. Schol. Quæritur, quo jure metus dirimat, Coroll. Prack. Et caſus reiolvuntur. S. 1225. Octavam impedimentum dirimens eſt ordo Sacçer O. 1226. Ordo dirimit Riatrimonium. Coroll. Pract. Cafus reſolvuntur. §. 1I227. Nonum impedimentum dirimens eſt Liga- men. Schol. Polygamia definitur. F. 1228. P amia eſt illicita. Schol. 1. So Ir objectiones. Schol. 2. Quritur „ an Polygamis fſit contra jus naturæ, . Schol 3. Et an Deus olim in Polygamia diſpenſa- werit. Coroll. Pract. Caſus reſole untur. S. 1229. Herimutn impe blica honeſtas. §. 1230. imentum dirimens eſt pu- zo. lt ore n ſenf hiutn. lens d el eltu Dlun. bus ert⸗ xrehie s üH AKligr onen 6r i5 A. “ . Faragraphorum, choliorum, &c. XXNXVII G. 1230. Publica honeſtas dirimit Matrimonium. Schol. Quæritur, an ſponfalia mutuo conſenſu diſ- ſoluta impedimentum publicæ honeſtatis inducant. oll. Praét. Cafus refolvuntur. Cor §. 1231. Undecimum impedimentum dirimens eſt Ekas, F. 1232. Quæ tas ad valide contrahendum Nlatri- monium requiratur, explicatur. Coroll Pract. Caſus reſolvuntur. S. 1233. Duodecimum impedimentum dirimens eſt Affinitas Schol. I. Quotfuplex ſit affinitas, explicatur, Schol. 2. Et modus computandi gradus affinitatis docetur. §. 1234. Affinitas dirimit Matrimonium. Schol. Quæritur, an jure naturæ dirimat. „CLoroll. Pract. Caſus reſolvuntur- §. 1235. Decimum tertium impedimentum dirimens eſ Clandeſtinitas. Schol. Quot modis Matrimonium clandeſtinum eſſe pollit, „explicatur. §F. 129. Matrimonium clandeſtinum ſine Parocho & teKibas eſt irritum. Schol. r. Solvuntur objectiones. Schol. 2. Quæritur, an Matrimonia clandeſtina ante Tridentinum fuerint irrita. Coroll. Praét. Caſus reſolvuntur. §. 1237. Matrimonium poteſt eſſe clandeſtinum ex defeétu proclamationum. Schol. Proclamationum origo ofienditur. S. 1238. Proclamationes ſunt neceſſariæ ex præcepte ccleſiæ. Coroll Pract. Caſus reſolvuntur. S§. 1239. Matrimonium clandeſtinum ex defectu con- ſenſus parentum non eſt irritum. Schol. I. Solvuntur objectiones. xxXVIII Conſpelctur Capitum, Schol. 2. Quæritur, an hæc Matrimonia ſine con- ſenſu parentum olim fuerint irrita. Coroll. Pract. Caſus refolvuntur. S. 1240. Matrimonium clandeſtinum ex defectu be-= nedictionis Sacerdotis non eſt irritum. Schol. Cæremoniz Matrimonii declarantur. Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. §F. 1241. Decimumquartum impedimentum dirimens eſt impotentia. Scheol. Impotentia quotuplex fit, ofſtenditur. . 1242. Impotentia dirimit Matrimonium. oroll. Pract. Caſus reſolvuntur. §. 1243. Decimumquintum impedimentum dirimens elſt raptus. Schol. Quotuplex ſit, declaratur. S. 1244. Raptus dirimit Matrimonium. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. S. 1245. Impedimenta Matrimonii prohibentia recen- ſentur. Et primum eſt Eccleſiæ vetitum. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. §. 1246. Secundum impedimentum prohibens eſt tempus feriarum. S. 1247. Tertium funt fſponſalia, Schol. Quorum diviſio explicatur. C. 1249. Requifita ad valida ſponſalia explicantur, Coroll. Pract. Et caſus de illis reſolvuntur. C. 1249. Sponſalia ſub peecato obligant. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. F. 1250. Sponſalia funt impedimentum prohibens. Schol. Objeétiones ſolvuntur, S. 1251. Sponſalia ſolvuntur primo mutuo conſenſu. Coroll. Praéct. Caſus reſolvuntur. §. 1252. Sponſalia ſolvuntur per ingreſſum Religio- nis. Schol. Objeétiones ſolvuntur, Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. §K. 1253⸗ idl 2 W Deho Vatn oroll 126 lo ne eon eAn be⸗ dtrimen II. Linan §F. 1258. Quis diſpenſare poſſit, oſtenditur, ltia kear. w. itens amat, 1 hibens cooeli m Et = 1 FPuragraphorum, Scholiorum, &c. XXXIX G. 1253. Fervnicstio ſolvit ſponſalia. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. G. 1254. Sponſalia ſolvuntur per longam ſponſi ab- ſentiam. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. S. 1255. Sponſalia ſolvuntur per notabilem mutatio- nem ſupervenientem. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. F. 1256. Quartum impedimentum prohibens eſt vo- tum ſimplex. G. 1257. Eccleſia in nonnullis impedimentis diſpen- ſare poteſt. Schol. Diſpenſationes hæ olim raræ erant. Coroll. Pract. Et caſus reſolvuntur. F. 1259. Diſpenſatio requirit juſtam cauſam. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. S. 1260. Primus effectus Sacramenti Matrimonii eſt gratia ſanctificans. V Schol. Gratia Sacramentalis explicatur. F. 1261. Alter effectus eſt indiſſolubilitas Matrimo- nii etiam ob fornicationem. Schol. 1. & 2. Objeéctiones ſolvuntur. Schol. 3. Quæritur, an indiſſolubilitas Matrimonii ſit juris naturæ, ’J Schol. 4. Et an libellus repudii olim fuerit licitus. F. 1262. Matrimonium quoad vinculum diſſolvitur per converſionem infidelis ad fidem. Schol. I. Gallorum ſententia. Schol. 2. Quæritur, an converſus teneatur retinere infidelem pacifice cohabitare volentem. Schol. 3. Et quando Matrimonium converſi diſſol= vatur. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. §. 1263. Matrimonium ratum quoad vinculum dif- ſolvitur per Profeſſionem Religioſam. Schol. xI. CLonſpektus Capitum, Se. Schol. r. Solvuntur objectiones. Schol. 2. Quæritur, quo jure diſſolvatur. Schol. 3. Et an Papa in Matrimonio rato 0 diſpenſa- re poſſit Coroll. Prect. Caſus reſolvuntur. G. 1264. Matrimonium difiolvitur per mortem con- jugis, & deinde ſecune d Wι &c. nuptizæ ſunt licitæ. Schol. 1. Solvuntur objectiones. Schol. 2. Quæritur, an ſecundæ nuptige lim fuerint prohibitæ. G. 1265. Matrimonium quoad thorum & chabitatio- nem ſolvitur per Divortium falvo vinculo. K. 1266. Divortium ſubinde eſt licitum. Schol. Solvuntur objeétiones. Coroll. Praét. Caſus ge divortio licito vel illicito reſolvuntur. L. 1262. Cauſæ Matrimoniales ſpectant ad judicem Eeccleſiaſticum. Schol. Solvuntur objeétiones. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. §. 1268. Obligationes conjugum funt, primo, ut reddant ſibi debitum, Coroll. Pract. De que Caſus ireſolvuntur G. 1269. Altera obligatio eſt, alendi familiam. Coroll. Pract. Caſus reſolvuntur. C. 1270. Tertia obligatio eſt, pie & Chriſtiane pro- lem educandi. C. 1271. Neceſſitas Matrimonii exponitur. Schol. Quæritur, an detur, & an fit naturale Ma- trimonii bracepeum. Uihett tem cor⸗ lcite. ſer pebinr l Uli ite prino, D m tne ge CAPUT AlII. = D E SACRAMENTI8 IN GENERE. gratiam Divinam per peccata virtu- Saora- I tibus oppoſita amiſſlam iterum conſe- mentum quendam, conſervandam, & augen- in genere dam, Chriſtus inſtituit Sacramenta. Eſt au- Juid. tem Sacramentum in genere res ſenſibus ſub- jecta, quæ ex Dei inſtitutione ſanctitatis, & juſtitiæ tum ſignificandæ, tum efficiendæ vim habet. Ita Catechismus Conc. Trid. P. 2. n. 10. Schol. Sacramenti nomen a ſacrando derivatur, quia Sacra- dd res ſacras initiat, & conſecrat. Vel a ſecre- menti ety- to, quia rem arcanam continet; hinc quod apud mon. Latinos Sacramentum, apud Græcos zosweie ap- pellatur. Vario autem in ſenſu nomen Sacramenti accipitur. Apud Auctores profanos ſumitur: I. Pro pignore, quod olim a litigantibus in loco ſaero depoſitum, illi peribat, qui cauſa cadebat, & ærario publico cedebat: Varro l. 4. de lingua Lat. 2. Pro Juramento, unde milites Sacramen arii Schram Infit. Theol. Tom. III. A Sacra- mentum W. L. guid. Nomen Sacra- menti bene retinet Eccleſia. nes kære- ticorum. Caput XIII. tarii dicebantur: ita Dempferus I. Ie. ant. Rom. c. 3. Apud Auctores ſacros Sacramenti nomen accipitur: I. Pro re arcana & latente, ſive ſacra ſit, ſive non, quo ſenſu olim etiam Eccleſiaſticæ doctrinæ capita, quæ gentibus occultabantur, a Partibus Sacramenta dicebantur. 2. Pro ſigno rei ſacræ non cujuscunque, ſed hominem Deo con- ſecrantis, quo modo hic accipitur, & in genere ſumptum, prout convenit Sacramentis tum ve- teris, tum novæ Legis, definitum fuit. Sacramentum Novæ Legis, eſt inviſibilis gratiæ ſignum viſibile, ad noſtram juſtifica- tionem inſtitutum: ita Catech. Conc. Trid. p. 2. n. 5. ſive, eſt ſignum ſenſibile ſacrum, a Chriſto Domino permanenter inſtitutum, ad producendam per ſe ex opere operato ſan- citatem interiorem. Hæaæc definitio, ſicuti & illa (F. 888.) ſunt definitiones logicæ & ſecundum genus & differentiam, quarum explicatio patebit ex ſequentibus. Schol. I. Nomen Sacramenti aliquando Proteſtanti- bus noſtris diſplicuit, eoquod non extaret in S. Seri- ptura: ſed inepte prorſus: eſt enim nomen Lati- num, quod in primogenio textu S. Scripturæ Hebraico, & Græco fruſtra quæreretur. Cum vero in uſu Eceleſiæ Sacramentum idem prorſus apud Latinos ſignificet, quod myſterium apud Græcos; Sacramenti nomen Eccleſia merito re- tinuit; ſicuti & multa alia vocabula, licet in S. Scriptura expreſſe non legantur. Et ideo ipfſi Proteſtantes tandem hoc nomen acceptarunt, & ſoli Sociniani ab eo velut a ſuperſtitione abhor- rent. Definitio- Schol. 2. Heterodoxi varlas Sacramenti N. L. defi- nitiones procuderunt. Sociniani definiunt Sacra- men- lef loo De Saucramentis in genere. t. Non. mentum, nudum & fimplex ſignum, quo Chri- nera ſtianus a Judæo, vel gentili diſtinguitur. Luthe- Ve ſien ran,, E& alviniſtæ definiunt Sacramenta, ſigna, ſeſiaſie ſeu figilla Divinitus inſtituta, ad obſignandas in nobis, & confirmandas Divinas gratiæ promiſ- igon ſiones, ad ſuſtinendam fidei noſtræ imbecillita- eo . tem, & excitandam noſtram in Deum fidem, & igeten pietatem. Anabaptiſt volunt, Sacramenta eſſe, quibus admonemur, ut reéte vivamus. Mienn glius Un e 3 vult, Sacramenta eſſe quandam initiationem, qua Chriſto homines, velut milites Imperatori, ob- ſtringuntur. Hæ omnes definitiones eo tendunt, ut Sacramentis vim ad ſanétificationem hominis Wwifbi efficiendam auferant, quæ tamen ex infra dicen- „ — üftr dis in illis agnoſci debet, .I Schol. 3 Apud Catholicos etam multæ Sacramenti Cutholico⸗ e ſicuun definitiones occurrunt, quæ licet in nonnullis rum. tituun, verbis diſcrepent, & aliæ minus, aliæ magis evo- “ lutæ ſint, & explicateæ; unum tamen, & eun- na dem ſenſum orthodoxum efficiunt. 0, len Genus igitur Sacramenti utriusque Legis Sacra- ir eſt ſignum, ſive Sacramentum eſt in genere mentum kofektan-. ſigni: Nam omne Sacramentum eſt Cære- regng. nal! WMonia, ſeu ritus ſacer externus, a Deo in- Eni⸗ Siin Riitutus, fignificans rem ſacram, Religioſam, . u Gead cultum Dei pertinentem. Sic Circum- c ciſio Gen. 17. V. 11. dicitur ſignum ια7- ni une Dide in ſignum fœderis Rom. 6. v. 3. ,le Baptismus dicitur ſigaum mortis & reſurre- I (tionis Chriſti. I. Cor. II. v. 26. S. S. En- tantt Cchariſtia dicitur inſtituta in memoriam paf- e ſionis, & mortis Chriſti: imo eſſe ſignaum Ppræedicatur de multis rebus ſacris, & Sacra- mentis ſpecie diſtinctis, uti de Sacramentis en , inne A 2 vete- Quale Jignum ſit. 4 Caput XIII. veteris, & novz Legis: Ergo ſignum eſt ge- nus Sacramenti. Sthol. r. Sacramentum eſt ſignum ſenſbile, quia 7 Diſferen- eſt ſymbolum diſtinétivum Religionis. 2. Eſt ſignum rei ſacræ non cujuslibet, ſed hominem ſacrantis, & active initiantis. 3. Eſt ſignum non naturale, ſed ex inſtitutione Dei. 4. Eſt ſgnum fixum, & in Religione perpetuum Eſt fignum quandam habens cum re fſige proportionem & analogiam, 6. Eft fignu cax, & praéticum ſanctitatis, quam efficit, five externa illa ſit, & legalis, ſive interna, & vera animæ juſtitia. Significat autem Sacramentum. I. Gratiam ſanétificantem vel futuram, qualem vetera, vel præſentem, qualem nova Sacrameinta exhibent, & fignificant, & fic eſt ſignum demon- ſtrativum: 2. Paſſionem, & mortem Chriſti, quæ eſt cauſa gratiæ, & vel futura, vel præte- rita repræſentatur; & ſic eſt ſignum rememora- tivum. 3. Vitam æternam, quæe eſt effectus gra- tiæ, & ut futura præfiguratur, & ſic eſt ſignum prognoſticum. IE Schol. 2. Lutherani genus Sacramenti potius actio= nem, quam ſignum eſſe contendunt. Verum con- fundunt illi cauſas externas Sacramenti cum in- ternis, de quibus nos hic loquimur. Ad hunc errorem deduxit illos alius error, quo docent, S. S. Euchariſtiam in uſu conſiſtere, non vero in re permanente, quod quam falſum ſit, ſuo loco oſtendemus. Differentia ſpecifica Sacramenti in gene- tia ſvecif- re in eo conſiſtit, ut ſignificet, & conferat ca Sacra- aenti. aliquam ſanctitatem; & ſit ſignum efficax, & practicum: per hoc enim Sacramentum ab alüs rebus ſacris diſtinguitur, quæ non ſunt Sacra- 1 ttla s lnn le un kl⸗ fenn Uton bo⸗ De Sacramentis in genere. S5 et Sacramenta: Ergo in eo differentia ſpecifica Sacramenti in genere conſiſtit. 13 4 Schol Hæc de partibus Sacramenti logice ſpeétatis, ir ſcilicet genere, & differentia dicta ſufficiant: nunc de partibus ejus phyficis, nimirum materia, & forma, agendum eſt. Quodlibet Sacramentum ſeu veteris, feu Fartes novæ Legis necefſfario conſtare debet aliqui- phaſicæ mem bus rebus, tanquam materia; quia quodlibet Sacrann eſt ſignum ſenſibile; (JG. 890.) Ergo res ali- unmh quas externas, & ſenibiles, quibus in ſen- nied ſus incurrat, habere debet. Non tamen quod- 4 libet Sacramentum veteris Legis verbis tan- rud. Qduam forma conſtabat; quia ritus Agni Pa- e Ichalis Exod. 12. & ritus conſecrationis Pon- ilum tificum, & Sacerdotum, Lev. 8. ac ritus Circumciſionis Gen. 17. fine ulla præſcripta uee Vverborum forma præſcribitur. D i cun! U o et N ſee! ſo loe homine t igon Schol. I. Per MWateriam Sacramenti intelligitur res Materia vel actio ſenſibilis. Forma vero ſunt verba ſo- & ſorma lennia, vel ſigna illis æquivalentia in Sacramen- quid. tort conſecratione adhibita. Olim quidem hic loquendi modus Eccleſiaſticis ſcriptoribus ignotus erat; dicebant enim, Sacramenta ſigno, id eſt, rebus, & verbis, ſeu eo, quod ſenſibus percipi- tur, & re ſacra, id eſt, gratia ſanétificante con- ſtare. Alii dicebant, duo in Sacramento reperi- ri, ſcilicet Sacramentum, ſeu ſignum, & rem, ſeun gratiam. Vulgo etiam dicebant, Sacramenta Colken conſtare rebus, & verbis: Alii vero, elemento, elan, & verbo. Ex quo vero Philoſophia Peripatetica entnt in Scholas Theologicas penetravit, quæ rerum naturas ſub nomine materiæ, & formes exami- nare ſolet; Theologi Scholaſtici materiæ, & for- 8 A 3 ma Caput XIII. mæ nomina mutuati, illa adhibuerunt in Sacra- mentorum doctrina. Primus hoc loquendi modo uſus eſt Guillelmus Antiſiodorenſis, a. 1215. quem deinde Eccleſia non ſolum Latina, ſed etiam Græ- ca adoptavit, uti conſtat ex reſponſo Jeremiæ Patriarchæ Conſtantinopolitani ad Wittenbergen- ſes. Dicuntur igitur mareria, & forma Sacra- mentorum metaphorice ad compoſitum phyſicam, in quo pars minus determinata, dicitur materia; & actus, quo determinatur materia ad tale efſe, dicitur forma. Licet autem verba, & aliæ res ſenſibiles ad diverſa genera ſpectent, conveniunt tamen in ratione ſigni, adeoque ex rebus, & ver- bis fit quodammodo unum in Sacramentis, ficut ex materia, & forma. Nomine vero materiæ in doétrina Sacramentorum non ſolum res, ſed etiam actiones ſenſibiles intelliguntur, uti ablutio, un⸗ Gtio &c. per verba vero etiam nutus & alia ügna loco verborum poſita intelligi poſſunt. HBinc nata eſt diſtinetio in materiam vemetam, circa quam verſatur actio miniſtri, uti aqua in Baptismo: & prowimam, quæ eſt uſus materiæ remotæ, uti ablutio. An mate- Schol. 2. Quærunt hic nonnulli, an materia, & for- ria & for- ma dicei poſſint partes componentes Sacramentum. ma ſint Reſpondetur affirmative, ſaltem quoad illa Sacra- vartes menta, quæ in uin, & actione franſeunte confi= compo- ſtunt, quia ad compoſitum ſufficit moralis unio nentes. partium, quæ fit cum judicio prudentum, una, && eadem cenſetur eſſe moraliter actio, qua ma= teria, & forma Sacramenti adhibetur. §. 893. Sacram. rebus tanquam materia, & verbis tanquam Ri., n. forma. Conſat hoc Imo. ex S. Scriptura bus 6' EPh. 5. V. 2b0. Muydanz Eccleſtam lavacro verbis. Auας in verho vite. ld quod magis patebit, quan- vynn nigne ulſe ert i Mnto li⸗ Uti t⸗ in ln nt — — — — ☛ — De Sacramentie in genere. 7 1Sen. quando de ſingulorum Sacramentorum ma- Uma teria, & forma agemus. Unde S. Auguſti- Sgaun nus tr. 8o. in Joan. ait: Aeccedit verbum ad n6g lementum, & fit Sacramentum. 2do. Patet Fe ex continua traditione, & praxi Eccleſiæ, e gquæ ſemper res ſenſibiles, & aliqua verba ad len Sacramenta adhibuit. De occidentali Eccle- m ſia patet ex decreto Eugenii IV. in Conc. „ FPlorent. ubi ait: Hœc omnia Sacramenta tri- bur perficiuntur, videlicet rebus, tanquam, ma- terig, verbis, tanquam ſorma, & perſona mi- niſtri conficientie Sacramentum cum intentione fa- de ciendi, quod ſacit Eccleſia. Orientalis vero dn Eccleſiæ traditionem commonſtrat in ſua cen- ſura ad Wittenbergenſes Jeremias Patriarcha Conſtantinop. ſcribens: Quc quidem omnig dac Sacramenta ſunciuntur S. Scriptura, ac defini- itam materiam & ſormam habent. Patet de- eu nique ex hiſtoria Ecclefiaſtica, veteres occul- taſſe gentibus Religionis noſtræ myſteria, uti videri poteſt apud Schelſtrate de arcan. di- ſcipl. c. 2. a. 2. & potiffimum formas Sacra- mentorum. Unde Innocentius I. t. 2. Con- cil. in ſua decretali de Sacramento Confir- mationis ſacro Chrysmate commemorato in- quit: Verba autem dicere non poſſum, ne magis oder videar, quam ad conſultationem reſpon- 616. Schol. r. Pauliciani, ſoboles Manichæorum, teſte Solvuntus KEuthymio p. 2. Panopliæ tit. 2r1. omnem Sacra- objeſtio- alt mentorum materiam rejiciebant, & ſolis verbis nes. tinil loco Sacramentorum utebantur. Nonnulli etiam Gelſemt hæretici verba in Sacramentis rejecerunt. I. n Vun Quia res in Sacramentis ſufficienter determinantur per inſtitutionem Divinam: Ergo verbis non egent. A 4 Reſp. Caput XIII. Re/v. Materia ſolum partialiter determinatur per inſtitutionem; ut totaliter, & manifeſtius deter- minetur, verba addi debuerunt, quia hoc perfe- ctioni Sacramentorum N. L. congruit. II. Sa- cramenta veteris Legis verba non requirebant: Ergo nec Sacramenta N. L. Reſp. Sacramenta V. L. imperfeéctiora erant noſtris, adeoque ver= bis non egebant. An ſit de Schol. 2. Dominicus Soto in 4. d. TI. q. x. a. 6. fäde, Sacr. ait: Eidei eſe Cutholca, Sacramenta conſtare re- confiareę bus & verbis, quod ſine manifeſta hæreli negari reu & non poſſet: quod vero res nomine materizæ, ver- verbis. ba vero nomine formæ donentur, ex uſu Theo- logorum invaluit, a quo recedere non licet, cum ſit totius Eceleſiæ praxi approbatus., Unde errant Novatores, qui nomine materiæ actionem ſenfi= bilem, nomine autem formæ vim aliquo modo Producendi gratiam, feu efficaciter teftandi, in- telligunt. Item non bene negavit Durandus in 4. d. I. q. 3. Sacramenta conſtare rebus, & verbis, qui tamen in ſenſu a Catholica doctrina non re- ceſſit, cum dicat, Sacramenta conſtare materia, & forma. A reéëto etiam loquendi modo, licet non a fenſu Catholico, deflexit Maldonatus de nat. Sacr. p. 3. dum materiæ loco totum id, quod in Sacramentis ſenſibile eſt, five res ſit, 5 ſive verbum, & loco formæ totius Sacramenti ipſam ſignificationem poſuit, licet verba ad res comparata & vere conſecratoria efle, & rationem formæ habere docuerit. K. 894. Lerba Verba, quee formam Sacramenterum N. en. L. conitituunt, non ſunt mere promiſſoria, Terrato- & concionatoria, ſed vere, ac proprie con- ia. ſecratoria. Nam Imo. in S. Scriptura ver- ba Sacramentorum dicuntur Benedictiones: I. Cor. 10. v. 16. Calix benedibétionit. Invoca- tio- es ni Uungt Mo n En un hoen Uis nſn 1n ln Aln AIII luti Mp. n he ala De Sacramentis in genere. 9 AuE tiones: Act. 22. v. 16. Baptizare.. invocato e, nomine ejas. Verbum vitæ: Eph. 5. v. 26. eſee nunquam vero dicuntur conciones aut pro- N . e Wiſſiones. Imo Apoſtolus I. Cor. I. Ver- cumen bum concionale a Sacramentali diſtinguit di- ee cens: Mon miſit me Chriſtus baptizare, ſed evangelizare. 2do. S. S. Patres eodem modo ui vocant verbum Sacramentale Verbum caleſte, mu. Uti S. Ambroſius 1. 2. de Sacr. c. 5. Verbum ne conſecrationir, uti S. Auguſtinus 1. 3. de Bapt. ee c. 10. Baptirmus Chriſti, verbis Evangelicis conſecratut. 3Ztio. Finis verberum Sacramen- emm talium non eſt, ut in nobis fidem excitent, enem ſed ut & ſymbola conſecrent, & hominem oma ſanctificent; tum quia alias infantes baptizari d,k non poſſent, quia verba concionis non in- Auh telligunt: tum quia approbatur Baptismus „ab hæreticis collatus, licet eorum doéctrina meid kalſa ſit. lo, Iu cap 4Schol. Proteſtantes eum doceant, hominem per ſo- Solvuntus olm i1 lam fidem confidentialem juſtificari, (t. I. S. 376.) objeſtio- e d conſequenter docent, verba Sacramentalia non aes. ctamelt habere aliam vim, niſi fidem excitandi, adeoque du 20 ſolum eſſe concionalia. I. Quia I. Pet. 3. V. 21. latioten dicitur: Vos ſimilis formæ ſalvos facit Baptismus, non carnis depoſitio ſordium, KZ conſcientiæ bonæ interrogatio in Deum, id eſt exegarape Pactum cum Deo. Et Matth. 28. dicitur: Docete omnes Sentes, baptizantes zos. Keſp. In primo loco Orutn 1 Petrus ex teſtimonio bonæ conſcientiæ noſtræ iNoqhn probat, per Baptismum peccata vere ablui, adeo- P l que eum eſſe præferendum purificationibus Ju- 1 dœorum: vel per interrogationem, & pactum , lt ſa intelliguntur promiſſiones, quæ jam olim a bap- ones tizando fiebant, abrenuntiando diabolo. In al- vvoe⸗ tero loco Chriſtus ſolum modum præſcribit in D ti⸗ A 5 on- 0 Caput XIII. converſione infidelium obſervandum, ita ut ante Baptismum in rebus fidei prius erudiantur. II. S. S. P. P. vocant Sacramenta, ſignacula, pigno- ra, arrhas: & S. Ambroſius 1. de initia: c. 5. ait: Aqua Baptismi ſine prædicatione Divinæ cri- cis ad nullos eſt uſus futuræ ſalutis. Reſp. Sacra- menta ſunt pignora ſalutis, ſed ex hoc non ſequitur, quod eam nobis procurent excitando ſolam fidem. S. Ambroſins loquitur de benedi- Gtione fontis Baptismalis, qui ſuam vim ex paſ- ſione Chriſti haurit, & vocat verbum Sacramen- mentale ſeu Baptismum prædicationem, id eſt, ſignum mortis & reſurrectionis Chriſti. III. S. Au- guſtinus tr. 80. in Joan. quærit: Vude tanta vir- tus aquer, ut cor abluat? reſpondet: per verbum, non quia dicitur, ſed quia creditur: Reſp. S. D. vult probare, nec per infidelitatem miniſtri, nec per defeétum rationis in infante effectum Baptis- mi impediri, & ait: quia creditur, id eſt, non nudo verbo pro ſono ſumpto, ſed pro verbo Chriſti fide ſupernaturali apprehenſibili hominem conſecrari. F. 895. Materia Omnium Sacramentorum N. L. materia & forma & forma a Chriſto ſaltem in genere determi- eran nata ſunt: Inſtituendo enim Sacramenta, a Ghriſio Partes eorum efſſentiales, quæ ſunt materia, determi- & forma, ſaltem deſignare debuit, id eſt, nata eſt. Præſcribere, ut idonea ſigna ad ſignificandos eorum effectus adhiberentur. An in Jpe- Schol. Quæritur, An Chriſtus omnium Sacramen- cie. torum materiam & formam in ſpecie determina- verit. Notum eſt, Chriſtum materiam, & for- mam Baptismi Joan. 3. & Matth. ult. in ſpecie determinaſſe: Item S. S. Euchariſtiæ Matth. 26. de formis in ſpecie reliquorum Sacramentorum ex S. Scriptura nil conſtat: materiam omnium Sa- cra- nme le, nunm Era V ſeel fale ut Mte N, ihn tin eI. Eeem 1 dar Den no a did Om mei in 1 Mre ie tan id in ta M u Antut. 1 la, din iti: .e Divineen n Nn X oc N Eitun de bene im f 1 Sacnin em., U4 1. II e ultun Uer rerku Mp. & ninicri,1 Cnm y is e, go e borine l, Mei eetrn Cnhenti tmten ,d4 iiemm Ghelete Setenn m, &. t n Hi 47 anennmg Ominnd De Sacramentit in genere. 11 cramentorum in ſpecie a Chriſto determinatam eſſe, multi defendunt. Sed hæc quæſtio tunc de- mum exacéte ſolvi poterit, quando de ſingulorum Sacramentorum materia, & forma ſermo erit. §F. 8906. Eccleſia materias & formas a Chriſto in Eccleſßia ſpecie determinatas variatione eſſentiali mu- materias tare non poteſt: (H. 805. cum Schol.) licet 5 Jormas mutationem accidentalem facere poſſit. Ita Sntial- patet ex Tridentino Sefſſ. 21. c. 2. dicente: ien muta- Hane poteſtatem perpetuo in Eccleſia fuiſſe, ut re nequit. in Sucramentorum diſpenſatione, ſalva illorum ſubſtantia, ea ſlatueret, vel mutaret, quœ ſuſci⸗- pientium utilitati magis eopedire judicaret. Cer- te ſi Eccleſia materias, & formas a Chriſto determinatas eſſentialiter mutare poſſet, no- va Sacramenta inſtituere valeret, quod ta- men non poteſt. Schol. Mutatio materiæ cenſetur eſentialis, quando Quænam vel alia phyſice materia adhibetur, v. g. vinum ſit mutatio pro aqua; Vel alia moraliter & Theologice, quan- eſſentialis. do mutatio tanta eſt, ut ſecundum uſum com- munem & æſtimationem materia ab ea, quam Chriſtus præſcripſit, differt: v. g. maſſa cruda ex aqua, & farina a pane. Mutatio accidentalis ma- teriæ eſt, quando mutatio eſt in qualitate ſalva rei ſubſtantia, ita ut materia eundem uſum, & nomen cum determinata a Chriſto retineat. Mu-= tatio formæœ ſubſtantialis eſt, quæ tollit ſenſum, & fignificationem verborum à Chriſto inſtituto- rum: Accidentalis eſt, quæ eum non tollit. Mu- tatio formæ 8 modis fieri poteſt. I. Variatione idiomatis 2. Subſtitutione vocis Synonimæ. 3. Transpoſitione verborum. 4. Interpolatione, impertinens quid interponendo. 5. Additione. 6. Subtractione ſyllabeæ, Vvocis, vel ſenſus. 7. Cor- . rup- Mutatio eſſentialis inuaslidat acram. Keſolvun- tur aſus. Caput XIII. ruptione verborum. 8. Subſtitutione ſcripturæ, nutus, vel alterius ſigni loco verborum. K. 807. Igitur toties invalide, vel nullum confer- tur Sacramentum, quoties materia, vel for- ma mutatur eſſentialiter; quia ſic non habe- tur ſignum a Chriſto ad rationem Sacramen- ti. & cauſandam gratiam elevatum; & pars eſſentialis, adeoque ipſum Sacramentum tol- litur. (H. 893.) Valori vero Sacramenti non obſtat mutatio accidentalis, nam in natura- libus, & artificialibus mutatio accidentalis eſſentiæ non obeſt: Ergo nec in Sacramentis oberit. S Coroll. Prat. Imo. Mutatio idiomatis in forma Sa- cramentorum, etſi plura etiam idiomata in ean- dem formam conferantur v. g. Ich taufe dich in nomine Patris &c. non obeſt valori Sacramento- rum, quæ valida ſunt, in quacunque demum lin- gua forma pronuntietur: non licet tamen alio, quam præſcripto ab Eccleſia idiomate uti. zdo. Subſtitutio vocis Synonimæ v g. ego te abluo, loco baptizo, non invalidat Sacramentum. 3io. Transpoſitio verborum formæ, ſi ſenſum non mutet, non officit valori, ſecus eſt, ſi eum mu- tet. A4to. Interpolatio alicujus extranei, v. g. Ego te Baptiſo (ſilete) in nomine & c. & inter- ruptio brevis: v. g. per ſternutationem, non vi- tiat formam ſubſtantialiter. Sto. Additio vocum, & ſenfuum, qui ſenſum formæ non invertunt, & penitus corrumpunt, non obeſt valori Sacra- menti v. g. Ego te baptizo in nomine Dei Patris, qui te creavit &c. 6to. Subtractio vocis, & ſyl- labæ, quæ ſenſum non mutat, non invalidat Sa- cramentum: v. g. omiſſio ly Ego in forma Bap- dismi; ſecus foret, ſi ſenſus corrumperetur. Zlimo. ine n U ingn Uere iatur loe. horn ſe⸗ in f eie l Tnide ſethor n 3 ert Kad A Ten 1re lu plen lalt De Sacramentis in genere. 13 . wtimo. Si corruptio fiat in initio vocis, facilius leim ät mutatio fubſtantialis, quam ſi fiat in fine. Non tamen fit mutatio ſubſtantialis, ſi error con- tingat vel in quantitate ſyllabarum, vel in ge- nere v. g. hoc eſt corpus meum, vel quando mu- , tatur una littera v. g. calis, pro calix, oc pro nſee hoc, colpus pro corpus, quia manet ſenſus ver- n porum. 98o. Subſtitutio ſeriptionis, nutuum &c. nontute ioco verborum facit mutationem ſubſtantialem ex- cnme Ccepto Matrimonio. no. Quando miniſter verba 1: En conſueta formæ cum aliqua mutatione tantum ac- Ccigdentali legitimum verborum ſenſum non inver- utunm tente profert, cum errore interno, quem hoc ebllu modo exterius manifeſtat, & intendit inducere; . ino um validum Sacramentum conficit, quia privata ejus ccitenel intentio nequit nocere generali intentioni Eccle- ſiæ, per quam ille præſumitur velle facere, quod facit Eccleſia: ſic ſi Græcus ideo uſurparet pa- nem fermentatum, ut declaret, azymum eſſe in- bmh ſufficientem, vel ſi quis verbis conſecrationis: n in en hoc eſt corpus meum, hæc vVerba adderet, quod iii Pro vobis tradetur, ut oſtenderet eſſe eſſentialia; gekanen Crnmen valide conſecraret: ſi vero ex corruptione formæ bemnn; verborum ſenſus vel aperte corrumpitur, vel am- timen i biguus redditur, & ex intentione miniſtri volen- i, 4 tis errorem vel hæreſin inducere ambiguus ſen- te a ſus ad perverſum determinetur, eſt corruptio eſ= gun ſentialis, & nullum eſt Sacramentum : ſic ſi ſnſin Lutheranus Sacerdos antea Catholicus conſecraret feum n per hæc verba: hic eſt corpus meum: intelligen- mei, E do hic adverbialiter, nulla efſet conſecratio; ſi AE vetO Catholicus ex ignorantia, vel lapſu linguæ n, vof ſine perverſo animo his verbis conſecraret, va=- voen lida eſſet conſecratio. . invertit ” lori §. 898. Deilin Qui materiam . & Mutans m, aut formam ſciens, & ate rian volens, vel ex culpabili negligentia ſubſtan- Oens, Pabili negligentla in vel for- nh tialiter mutat, graviter contra Religionem nei pec= umge⸗ Pec- cat. 14 Caput XIII. peccato ſacrilegii peccat; (§. 874. Coroll.) Keſolvun- tur caſus. Materia & forma debent ſimul exi- Aere. quia gravem injuriam tum Chriſto inſtitnen- ti, tum homini ſuſipienti infert. Qui vero deliberate extra caſum necefſitatis acciden- taliter tantum mutat, peccat graviter, ſi mutatio ſit notabilis, venialiter vero, ſi non ſit notabilis, quia agit contra mentem Eccle- ſiæ ſtricte præcipientis, ut materia, & forma Sacramentorum accurate fſerventur. Coroll. Prack. imo. Qui omittit aliquam vocem ad eſfentiam formæ non ſpeètantem fine ſcandalo, & contemptu leviter, ſecus graviter peccat. zdo. Qui certus eſt, quod in pronuntiatione formæ errorem fubſtantialem commiſerit, tenetur fub gravi peccato eam abſolute repetere, ne Sacfa- mentum nullum reddat: ſi vero rationabiliter de recta pronuntiatione dubitet, repetere debet ſub conditione: ſi merus ſcrupulus ſit, peccat gravi- ter revetendo ob reiterationem Sacramenti, licet a peccato excuſari poſſit ob anxietatem, & bo⸗ num finem, quem habet, Deum non offendendi. 3tio. Qui ordinarie in prolatione formæ errare non ſolet, non debet eam repetere, licet ob di= ſtractiones non meminerit, an eam protulerit: ſecus foret, ſi frequenter errare ſoleat, ubi in prudenti, & rationabili dubio tenetur eam ſub conditione repetere. 4to. Sollicite cavendum, ne quid in forma biz vel ter repetatur, quia; niſi anxietas excuſet, per ſe loquendo graviter peccatur ob formam aliqualiter mutatam, & ſcan- dalum, quod ſæpe intervenit. K. 899. Ut valide conficiatur Sacramentum, ma- ria, & forma debent moraliter ſimul exiſtere ſpectata uniuscujusque Sacramenti natura: alias enim non verificatur forma, nec fit unum n e c nn e ee Mar le, A ie, Uonn Cle ſeeun late Uione en len: I u M Alkt lg i Cer tn tun Corol laſtine Qi re Acide Aliter, fo, n ein Lod ,Conm . n woot e ſceanti pecit. 1 lone ſon tenetur de Nn Onobiinet e dedet! eCcat Wwent,E tem, 41 okentent Ene eris ſret od motne ſett, N r ein Cwen Utut, u do geunt n; l tum, 1 l eiſti u De Sucramentis in genere. 15 unum compoſitum morale. (O. 892. Schol. 2.) Et quidem in S. S. Euchariſtia materia & forma debent phyſice coexiſtere, quia ly hoc hic, demonſtrat materiam præſentem. In Baptismo, Confirmatione, Extrema Unctio- ne, & Ordine talis conjunctio ſimultanea ma- teriæ,, & formæ requiritur, ut dum miniſter pronuntiat formam, cenſeatur adhuc appli- care materiam, ad quod fufficit, ut ſaltem ſecundum aliquam ſui partem phyſice mate- riæ proxime coexiſtat. In Pœnitentia abſo⸗ lutio dari poteſt notabili tempore poſt con- feſſionem, uti fit in judiciis. In Matrimonio conſenſus unius conjugis tamdiu differri po- teſt, quamdiu cenſetur permanere conſenſus alterius, quia hoc exigit natura contratctus. F. 900. Materia, & forma in Baptismo, Confir- Et ab eo- matione, Extrema Unctione, & Ordine ab dem ei- eodem miniſtro, & eidem ſubjecto applicari dem ap- debent: Unde ſi Petrus in Baptismo affan- Pucart. deret aquam, & Paulus pronuntiaret for- mam: vel ſi Petrus Paulum ablueret, & ad Andream diceret: Ego te baptizo & e. Baptis- mus nullus eſſet; quia ſenſus formæ fallſifi- caretur. Schol. In Sacramentis conficiendis nefas eſſe uti Non licet materia, & forma tantum probabiliter valida, uti mate- certa & tutiori relicta, nifi urgeat neceſſitas, di- ria & for- ctum jam & demonſtratum fuit alibi. (§. 445. ma pre⸗ eum Coroll.) babili. H. 901. Conve- inſtitui acra- nienta. tu inno- ceontick Juerint. Caput XIII. H. 901. Porro licet Deus per ſemetipſum ſine ul- niens fuit lis Sacramentis homini gratiam conferre po- tuerit, Divinæ tamen Sapientizæ, & naturz humanæ conſentaneum omnino fuit, ut per ſigna quædam externa cœleſtis gratia dare- tur, adeoque Sacramenta inſtituerentur: I. Ad ſanandam primævam hominis ſuperbiam, qui, dum Deo ſubjici noluit, a ſigois exter- nis, ceu inſtrumentis ad ſalutem neceſſariis, dependere debuit. 2. Ad eruditionem; na⸗ turale enim eſt homini, ut per ſenſibilia ad ſpiritualia deducatur. 3. Ad fidem firman- dam: cum enim Chriſtus peccatorum veniam, Spiritum S. & juſtitiam nobis promiſerit, ſigna ſenſibilia inſtituit, quibus eum quaſi pi- gnoribus obligatum haberemus, & fidelem in promiſſis efſe, non dubitaremus. 4. Ad fidem proteſtandam; ſcilicet ut per Sacra- menta, ceu voces ſenſibiles, coram homini- bus fidem noſtram profiteremur. 5 Ad di- ſtinctionem fidelium, & Eccleſiæ coaduna- tionem, quæ fit per ejusmodi ſigna ſenſibilia. 6. Ad noſtram ſanctificationem, ut ex dicen- dis patebit. An in ſta- Schol. Homo in quadruplici ſtatu conſiderari poteſt: nempe Innocentiæ, a creatione Adami usque ad ejus lapſum: Legis naturæ, ab Adamo lapfſo us- que ad Moyſen: Legis ſcriptæ, a Moyſe usque ad Chriſtum: Legis Evangelicæ, a Chriſto usque ad finem mundi. Quæritur, an in his ſtatibus inſtituta fuerint Sacramenta: de ſtatus Innocen- tiæ Sacramentis ſilet S. Scriptura, & Traditio, & Deus pro ſtatu illo breviſſimo non videtur in- ſtituiſſe Sacramenta tam cito abolenda: Ergo nulla nier nn ii ere ken⸗ Uten I nen itr kor De Sucramentis in genere. 12 in eo extiterunt. Veroſimilius etiam eſt, quod ſine ke Vi præſentis decreti nulla futura fuiſſent in ſtatu rte innocentiæ, ſi diutius perſeveraſſet, Sacramen- K ta; quia Adamo non peccante vi præſentis de- me creti nulla opus fuiſſet gratia medicinali, neque It H (Chriſtus in carne veniſſet (t. I. S. 321. Schol.) a Care- nec conſequenter Sacramenta ſuam ex morte Chri- ilte ſti virtutem traxiſſent, adeoque non fuiſſent no- 33 fKtris ſimilia. An vero virtute alterius decreti fu- Pn tura fuiffent, quis confiliarius Dei fuit, ut de- 1s e finiat. en: xk Schol. 2. In lege naturæ fuerunt vera Sacramenta An in lege ſtiea tam pro parvilis, quam adultis in remedium pec- naturæ cati originalis, & sétualis. Ita docet S. Augu- fuerint Ihmer finus 1. S. contr. Jul. c. 1I. NWon eſt credendum, Sacra- ſelan ante datam circumciſionem famulos Dei, quando- menta,. oniſent. quidem illis inerat Wediatoris fides, nullo ejus dau guale cramento opitulatos eſ’e parvulis Juis, quamvis, ſdelan Quid illud ſit, aliqua neceſſaria caufa criptura . 4 tacere voluerit. Ratio eſt, quia quocunque tem- 4 pore fides in Chriſtum fuit neceffaria ad ſalutem, Den (§. 557.) cumque parvuli fide actuali juſtificari Dommit. non potuerint, ſicut modo in Baptismo hunc de- A d⸗ fectum ſupplet fides Eccleſiæ, ita olim fides pa- udhun rentum figno viſibili manifeſtata, nam interna ſtfg. — üne figno externo neque hodie ſufficit, infantes ltile⸗ SI d nec 1 SSS 5 àa damnatione eripiebat. Exigebat hoc ſeria Dei Cicen⸗ voluntas, ſalvandi omnes homines, ut de reme- dio peccati hominibus provideret; id quod etiam tenet in adultis; ſi enim actus fidei, & contri- l⸗ tionis neque in ſia u Legis gratiæ ad juſtificatio- nem ſufficiant, ſi poſſit fuſcipi Sacramentum poœ- mn nitentiæ, noh videtur, quod in ſtatu Legis na- e turæ majorem, quam nunc efficaciam habuerit. e Illa tamen Sacramenta non fuerunt a Deo im- 5 16 . mediate in ſpecie determinata, ſed hominum ar-= n bitrio reliédta, & forte quælibet reipublica, aut I . eorum caput, quod poteſtate civili, & Eccleſia- ilen ſtica *Schram Inftit. Theol. Ibm. III. 8 / In L. V. fuerunt Sacra- meunta. An in L. V. plura Sacra- menta, quam in Nova fue- rint. 18 Cuput XIII. ſtica fulgebat, Deo inſpirante illud determinavit: unde etiam illa Sacramenta adinſtar noſtrorum erant neceſſaria neceſſitate medii ad ſalutem. G. 902. In Lege ſcripta inſtituta fuerunt Sacra= menta. Nam Concilium Florentinum in de- creto ait: Diſſerunt autem Sacramenta noſtrag a Sucramentis antiquq Legir. Et Tridentinum Seſſ. 7. C. 2. ait: Ni ques dixerit, ea ipſa N. L. Sacramenta, à Sagramentir antiquc Legit non diſſerre. Et S. Auguſtinus 1. 19. contr. Fauſt. c. 13. Prima Sacramenta quc celebra- bantur, & obſervabantur ex Lege, prœnuntid erant Chriſti venturi. Ergo in Lege veteri erant Sacramenta; & quidem non unum ſo- lum, fed plura, quia Concilia, & Patres loquuntur in plurali. Ratio eſt, quia in Lege multæ erant cæremoniæ ſtabiles, quæ lega- lem, & externam conferebant ſanctitatem; & internam per Chriſtum dandam præfigura- bant, uti patet ex præſcriptis expiationibus Ec. Ergo erant ibi Sacramenta. (H. 888.) Schol. I. In Lege veteri fuerunt plura Sacramenta, quam modo ſint in Lege nova. Ita docet S. Au- uſtinus l. c. ubi ſubjangit: Quce cum ſuo adventu Uhriſtus impleviſſet, ablata ſunt.. E dlia ſuunt in- ſtituta, virtute majora, utilitate meliora, altu faci- liora, numero pauciora, Item patet recenſione Ve- terum Sacramentorum, quæ ad quatuor claſſes re- vocari poſſunt. Nam I. Pro delendo originali erat juxta aliquos Circumceiſio pro maſculis, & reme- dium legis naturæ pro fœmellis, quod præfigurabat Baptismum. 2. Erant Sacramenta pro confirma- tione in Sanctitate legali, uti eſus Agni Paſchalis, & panes propoſitionis, figuræ S. S. Euchariſtiæ. 3. Erant . 1 D Ae De Sacramentie in genere. 19 ivarit 3. Erant alia Sacramenta, per quæ expiatio fie- trorun bat ab immunditiis legalibus, & peccatis: uti n. ablutio manuum, aſperſio aquæ, varia ſacrificia, Symbola Pœnitentiæ. 4. Dabantur Sacramenta pro conſecratione Sacerdotum, umbra Sacramenti Ordinis. Confirmationi & Extremæ Unétioni in Gent V. L. non correſpondebat Sacramentum, quia nck⸗ illa plenitudinem gratiæ ſignificat; hæc eſt præ- lr paratio immediata ad introitum gioriæ. Matri- htionn monium ob conjunctionem Verbi Divini cum hu- “ mana natura, & deſponſationem Chriſti cum Ec- . cleſia in L. V. necdum peractam, modo in N. L. 4 A ad eſſe Sacramenti elevatum fuit. (tl . . altnr. Ichol. 2. Joannes Marshamus Anglus in Canone An Cr- hlitis Chronico p. 73. negat, Circumciſionen primo a cumciſio Deo inſtitutam, & Abrahamo præſcriptam fniſſe; primo in F ſed hunc ritum ab Æggyptiis primitus inſtitutum, a Deo ingde ad Colchos, Arabes, & Judæos propagatum Abraha- Pann fuiſſe. Verum hanc ſententiam Benedictus XIV. mo præ- inleg de Feſt. Domini audacem, & novitatem appellat; cepta ſit. ,lgl. adeoque certum eſt, Hebræos ritum circumciſio- temm nis ab Ægyptiis non aecepiſſe, ſed jubente Deo ſynn. Abrahamum primum omnium circumciſum fuiſſe. ibrs Nam r. Gen. 17. V. II. dicitur, quod circumci- onn ſio eſſet ſignum a Deo inſtitutum, quo in Abra- .) hami ſemine Divinum foœdus dignoſceretur: ſane medu, circumciſio non ſolum ſignum fœderis „fed etiam dr ut ſtigma corporeum à Deo originem babuit, id alias populum Dei ab Ethmicis non diſtingueret. ſatit Item omnes ethnici in S. Scriptura vocantur in- in. circumciſi; & Exod. 12. Præcipitur, omnes pe- dnele regrinos, qui in Hebræorum coloniam 2 Phaſe lesn celebrandum tranſire voluerint, eſſe circumciden- ien dos: Ergo hic ritus apud ſolos Judæos obtinuit: d e Unde Joſue 9, circumciſis ex præcepto Dei Iſrae- litis in deſerto natis dicitur: Hodie abſiuli a vobis gnnn opprobrium ARgepti: quod tamen opprobrium non in foret, ſi etiam ipſi MEgyptii circumciſi fuiſſent. . 2. Teſtantur hoc Scriptores profani cum Joſepho, 20 Caput XIII. qui l. 4. ant. c. 10. ait: Conſlat, guod nulli alit en Palæſtina Sifri circumcidantur, præterquam nos. Accedit Auctoritas P. P. S. Juſtini in Dial. cum Tryph. Origenis l. I. cont. Celſ. &. 3. Demon- ſtratur refutando errorem Herodoti, & Diodori Siculi, quorum teſtimonio nititur Marshamus; tum quia Moyſi major fides adhibenda eſt, quam Herodoto longo tempore poſt eum viventi. De- inde Diodorus Siculus ait, circumcifionem ab gyptiis accepiſſe Troglodytas, id eſt, Arabes, qui poſteri Abrahæ funt ex Ismaele; unde etiam pueros ſuos anno ætatis 13tio circumcidunt, quia Ismael eorum princeps eo anno circumeciſus fuit. Item Philiſtæos incircumciſos fuiſſie, patet Jud. 14.⸗ v. 3. hi autem originem trahunt a Chasluim filiis Mizraim, adeoque ab Ægyptiis Gen. 10. v. 14. Deinde apud gyptios foli ſacerdotes erant cir- cumcidendi, alii nulla certa lege ad hoc obliga- bantur, & modo anno I4to ætatis circumcidi po- terant: juxta S. Ambroſium I. 2. de Ahraham c. II. Denique licet poſt Abrahamum variæ gen- tes circumeiſionem adhibuerint, eæ tamen primæ fuerunt, quæ ex Abrahamo per Ismaelem, & Ceturæ filios deſcenderunt, uti Ildumæi, ab Eſau, Ismaelitæ, & ex illis orti Tureæ, & Saraceni; & athiopes orti e filiis Ceturæ, etſi illam nec Religionis cauſa, nec urgente præcepto ufurpa- verint, ſed vel ad evitandum morbi genus, quod Carbunculum vocant, vel ad profanam ſacerdo- tum initiationem, vel ob ſœcunditatem, aut mun- ditiam corporalem, quæ tamen deinde, uti notat Petavius in not. ad S. Epiph. Imperatorum edicto ſolis Judæis conceſſa fuit. Vid. diff. D. Calmet de Circumc. An CGr- Schol. 3. Cardin. Gotti, P. Berti &c. putant, Cir- cumciſio cumciſionem a Deo inſtitutam fuiſſe in remedium ad delen- eccati originalis. Alii vero cum Bellarmino, dum ori- ournely &c. probabilius cenſent, Circumciſio- ginale in- nem non efſe inſtitutam in remedium peccati ori- fütuta ſit. ginalis, ſed tantum in ſignum fœderis inter Deum, Ali im it l. cun demor. Diokoi hamus; Dan i.. De- hen 0 Arid ge etin Nt, l is fuit lud. e imn fis . N. tont er⸗ ci⸗ hraham legen⸗ 1 une Hen N ab Li gratei, lam Mine. s, Gool ſrerdo⸗ Utwur- nont 1 elid⸗ Calns t, ⸗ nelin Arnidn, unch⸗ diti . knn, . . De Sacramentie in genere. 21 & Abrahamum, ejusque poſteros, ita ut Cirecum- ciſio ſignum foret tum diſtinétionis populi Judaici a cæeteris nationibus, tum ſingularis Dei erga ip- ſum amoris, & providentiæ; tum Religionis, ac cultas, quo populus ille Deum ſpecialiter colere tenebatur. Ita I. colligitur ex Gen. 17. v. II. ubi ad hoc ſolum, nulla facta mentione deletio- nis originalis circumciſio inſtituta eſſe dicitur: Hoc eßt vabltum meum, quod ſervabitis inter me, & vos, & ſemen tuum pvoſt te: Circumcidetur ex vobis omne maſculinum.. At ſit ſignum ſaæderis in- ter me & vos. Deinde Rom. 3. v. 1. Apoſtolus quærit, Quid ergo amplius Jugao eſt, aut quæ utilitas Orcumciſionis? multuns qutdem per oss- nem modum. Primum quia eredita ſunt illis elo- quia Dei. Ubi per ly primum denotatur præci- pua utilitas Circumciſionis, quæ ad eloquia Dei, hoc eſt, legem, & oracula Divina Judæis con- credita reſtringitur. 2. Huic fententiæ ſuffragan- tur Patres Græci, & Latini ante S. Auguſtinum, qui primus contrariam ſententiam docuiſſe vide- tur. S. Juſtinus in dial. cum Trypho. ait: Quod genus muliebre circumciſionis carnalis capax non eſt, ſatis id oſtendit in ſignum datam circumeiſio- nem iſtam, non ut juſtitia opues. S. Epiphanius bær. 30. probat, circumciſionem tantum ſignum eſſe ad altiorem circumciſionis ſenſum Judæos in- vitans. S. Chryſoſtomus hom. 39. in Gen. oſten- dit, circumciſionem nihil ad ſalutem profuiſſe, quia ſolum data eſt, ut eo velut ſtemmate Judæi a cæteris diſtinguerentur. Tertullianus l. contra Judæ. c. 3. ait, circumciſionem in ſignum, non in falutem datam eſſe. Idem docet S. Ambrofſius I I. de Abrah. c. 4. & S. Hieronymus in c. 3⸗ Gal. 3. Ratio eſt: ſi circumciſio inſtituta fuiſſet in remedium originalis peccati, fœminzæ, pueri ante ocavum diem, & Judæi per quadraginta annos in deſerto hoc remedio caruiffent, quod dici non poteſt. Nihilominus ſatis probabile vi- detur, quod ſaltem pro pueris octavum diem at- B 3 tin- In nova Lege ſep- Lege antiquis Sacramentis, (G. 464.) Chri- tem Sa- eram. in- 22 Coaput XIII. tingentibus circumciſionem Judæi velut ſignum externum proteſtativum fidei pro remedio legis naturæ eorum determinationi relicto, (F. 901. Schol. 2.) ad delendum originale affumpferint, quo modo forte hæc controverſia, & diſſentien- tes inter ſe opiniones amicabiliter componi pote- runt. Sententiæ noſtræ non obſtat Imo. quod Gen. 17. dicatur: Maſculus, cujus prapulii caro circumciſa non fuerit, delebitur anima illa de po- pulo ſuo, quia vabtum meum irritum fecit. Ergo Circumciſio ad delendum originale inſtituta fuit; tum quia hæc comminatio ad omnes infantes ex- tenditur, cum LXX. legant: Maſculus, cujus præputii caro circumciſa non fuerit oftavo die, qui tamen nonniſi ob peccatum originale deleri, id eſt, æternum damnari, & paéctum aliud irri- tum facere non potuit, niſi illud cum Adamo ini- tum. Keſp. Verba illa: oftavo die defunt in co- dicibus Hebraicis, Chadaicis & in noſtra vulgata, & ideo textus interpretari poteſt non de infanti- bus, ſed de adultis, non de morte æterna, ſed de ſeparatione a commercio cum populo Dei, non de præcepto Adæ impoſito, ſed de lege Abraha- mo, & ejus poſteris data. Imo ſi etiam de in- fantibus octo dierum intelligeretur, eadem tene- ret explicatio. Vid. Doct. Calmet II. S. Auguſfti- nus 1. 17. de Civ. c. 27. S. Gregorius l. 4. mor. c. 3. Innocentius III. c. majores. Ven. Beda l. I. in Luc. c. 8. &c. contrarium docent. Keſp. Hi Patres nobis quidem adverſantur, ſed ab iis cum reverentia recedimus. S. Auguſtinus utens ver-⸗ fione l-XX. induétus fuit, ut textum de parvulis explicaret, maxime, quia hic locus ad probandum contra Pelagianos peccatum originale illi condu= cere videbatur. K. 903. Abrogatis autem a Chriſto cum Veteri ſtus in nova Lege vera, & proprie dicta Sa- . cra- Kar t Deni lenn Nun Lenn Nen lun Is il Ien A Ui 1 Nn Uu on Uo ls, Cunt Cr, De Sacramentis in genere. 23 ſm cramenta inſtituit, numero ſeptem, fſcilicet; tituta es Baptismum. Confirmationem, Euchariſtiam. Junt. K. Poœnitentiam, Extremam Unctionem, Ordi- ein nem, & Matrimonium. Imo. Quia S. Scri- ire ptura, & Traditio ſeptem hæc Sacramenta da memorat, uti patebit, cum de ſingulis Sacra- ian mentis in ſpecie ſermo erit. 2do. Septenarium aÿ hunc Sacramentorum numerum ſemper agno- . NH vit Eccleſia: & licet antiqui Patres non om- um nes omnium horum Sacramentorum memi- alltes tl . 3₰–: . . . nerint, cum eorum inſtituti, & ſcribendi ra- uoi⸗ tio hoc non exigeret; & res hæc erat vulgo le elei notiſfſma, omnium tamen Sacramentorum idin mentio apud diverſos Patres occoarrit, uti en ex decurſu patebit: imo S. Auguſtinus om- mtir nium ſeptem Sacramentorum meninit, uti nd I. 5. contra Donat. c. 20. ait: N.. per pec- emdd catorem Sacramenta non celebrentur, quomodo Ni'o n exaudit homicidam deprecantem, vel ſuper aquam eH Baptiemi, vel ſuper oleum, vel ſuper Euchari- n e ſtiam, vel ſuper capita eorum, quibus manus en imponuntur. Ubi Baptismi, Extremæ Unctio- N nis, Euchariſtiæ & Pœnitentiæ meminit. I. 2. 8Z contr. Petil. c. 104. recenſet Sacramentum 1.1 e Chrysmatis, ſeu Confirmationis. 1. I. de Bapt. vis u c. I. Sacramentum Ordinationis. I. 9. de Gen. tens ad litt. c. Sacramentum Matrimonii. 3tio. ee Hic numerus ſeptenarius definitus eſt a Con- l cilio Londonienſi a. 1237. Conſtantienſi 1415. Florentino 1439. & Tridentino, quod Sefſ. 7. can. I. definit. di quis dixerit, Sacramenta N. L.... eſſe plura vel nauciora, quam ſeptem, n ie tigdelicet, Baptimum &c. anathema ſit. 4to. G Eccleſia Græca ſeptem hæc Sacramenta ſem- inA . B 4 per 24 Caput XIII. per tenuit, uti patet ex ejus Ritualibus a Goare, Habert, & Martene collectis, Epi phanio Græco 1. de Relig. Chriſt. Joanne Pa- læologo in conf. fid. Jeremia Patriarcha Con- ſtantin. in cenſura contra Confeſſionem Au- guſtanam. Coptos jJacobitas ſeptem Sacra- menta admittere, oſtendit Sollerius in ap- Pend. ad Patriarch. Alex. Sect. 3. 5to. Ra-= tionem congruentiæ affert Florentinum. Per Baptismum enim ſpiritualiter renaſcimur: per Confirmationem augemur in gratia, & roboramur in fide: Renati autem. & roborati nutrimur Divina Euchariſtiæ alimonia: Quodſi per peccatum ægritudinem incurrimus ani- m,, per Poœenitentiam ſpiritualiter ſanamur: ſpiritualiter etiam, & corporaliter, prout ani-= mæ expedit, per Extremam Unctionem: Per Ordinem vero Eccleſia gubernatur, & mul- tiplicatur ſpiritualiter: per Matrimonium cor- poraliter augetur. Solvuntur Schol. Profeſtantes in definiendo numero Sacramen- torum non ſatis conveniunt: In Apologia Au⸗ guſt. Conf. tria numerantur: Baptistr us: §S. Coe⸗ na, & Abfſolutio: ſed D. Schubert notat, condi⸗ tionate tantum in ea teia Sacramenta ſtatui ſ nimirum per Sacramenta intelligantur ritus, qui habent mandatum Dei, & quibus addita eſt pro- miſſio gratiæ, ſecus ſi tertius character adjiciatur, ſcilicet, ut actio Divinitus inſtituta circa elemen-⸗ tum ſenfibile verſetur, quomodo duo fantum ſunt Saeramenta, nempe Baptismus, & S. Cœna. I. Quia S Scriptura nullibi feptem Sacramenta defi- nit; imo duo ſolum innuit Joan. 19. ubi dicitur; ex latere Chriſti fluxiſſe ſanguis, & aqua, id eſt, juxta expofitienem S. Chry foſtomi Baptismus, & Euchariſtia. AR/v. Præter S. Scripturam, etiam Tra- ſndi Cnbt ktün lit, 11, ntnn lis nun nue lun 4 un ker e Finn one on De Sacramentis in genere. 25 libe Traditio numerum ſeptenarilum Sacramentorum , ki confirmat, uti fuis locis apparebit. Sane nullibi R etiam S. Scriptura duo tantum Sacramenta eſſe “ dicit, nam Joan. 19. ſolum præcipua Sacramen- ta, quibus Eccleſiæ unitas deprehenditur, deno- en M tantur, aliis non exclufis. II. Patres antiqui in Snon ſuis Cathecheſibus duo tantum Sacramenta Baptis- mum & Euchariſtiam aſſignarunt, & reliqua no- 5o N mmine Sacramenti improprie dicti compellarunt. . Reſv. Patres in Catechefibus illa Sacramenta ſo- i. lum explicarunt, quæ Catechumeni recipiebant. Amn Quocd autem reliqua nomine proprio Sacramenti tad nuncuparint, ex eo patet, quia vim effectivam gra- foborat tiæ ex inſtitutione Chriſti illis tribuerunt. III. Ma- Col giſter ſententiarum hunc numerum ſeptenarium Mned primus excogitavit. Keſp. Ille antiquam Tradi- Eie⸗ tionem ſecutus ſuit, alias certe impune, & ſine nn contradictione hoc non fecifſſet. touta eni Enu- §. 904. m Cum ſeptem, & non plura ſint N. L. Lotio pe- Sacramenta, (H. 903.) hinc lotio pedum ins Wu ienrde non eſt Sacramentum. Imo. enim hæc lo- H i tio a Chriſto ſolummodo ad exemplum humi- Ie itatis facta fuit: Exemplum dedi vobir. 2do. en PDer lotionem illam nulla gratia collata fuit, fmi, ſed tantum oſtenſum eſt, pietatis, & humi- lr litatis exercitiis quotidiana venialia deleri; i & ideo Chriſtus ait: Vos mundi eſtit. Ztio. adn- Hec lotio nullis verbis conſecratoriis ad eſſe Gu. Sacramenti determinata fuit, & Eccleſia nun- en quam illam pré Sacramento habuit, imo nant illæ Eecleſiæ, quæ illam in adminiſtrando 6 Baptismo adhibuerunt, jam dudum eam præ- 65 . oe termiſerunt: Ergo non eſt Sacramentum. , Ir . B 5 Schof. 26 Caput XIII. Solvuntur Schol. I. Dicis I. In lotione pedum reperiuntur om- objetno- nia ad rationem Sacramenti requiſita: ſignum ex- nes. ternum: Inſtitutio Chriſti: appromiſſio gratiæ: non habebis vartem mecum. Joan. 13. & præce- ptum: Exemplum dedi vobis. Keſp. Non eſt ſignum conſtans, nec permanens, nec efficax gratiæ ſanétificantis; neque enim S. Petrus diti- tur damnandus præciſe ex defectu lotionis, ſed ratione inobedientiæ, ſi obluctari pergeret II. S. Ambrofius 1 3. de Sacr. c. 1. vocat hanc lo- tionem miſſterium, & ſanktificationem. Et S. Ber- nardus ſerm. I. in Cœna, hanc lotionem, ait, pro Sacramento eſſe, non pro ſolo exemplo. KReſp. Hi Patres ſumunt Sacramentum latius, & pro aliquo Sacramentali operante remiſſionem venia- lium, non per ſe, ſed oh exercitium humilitatis. An Reli- Schol. 2. Nonnulli etiam antiqui, uti S. Dionyſius gioſa Pro- Profeſſionem Religioſam myſterium, & Sacra- feſſio ſit, mentum appellant, ſed ſenſu latiori, quia eſt ve- acram. lut alter Baptismus, quo peccata remittuntur, non quidem ex opere operato, ſed ex opere ope- rantis, propter fervorem charitatis eorum, qui mundo renuntiant. K. 905. An omnia Septem autem hæc Sacramenta non ita Aint paria. inter ſe ſunt paria, ut nulla ratione aliud ſit alio dignius. Ita definivit Tridentinum Seff. 7. cC. 3. OA quis dixerit, hœc ſeptem Sacramenta eſſe inter ſe paria, ut nulla ratione aliud ſit alio digniur, anathema ſit. Equidem hæ voces: nulla ratione, teſte Pallavicino in hiſt. Trid. ſtudioſe adjectæ ſunt, quia nonnulli putabant, hunc canonem omittendum eſſe, eoquod in quovis Sacramento ſit propria excellentia, ob quam ob aliquam rationem poſſit cCæteris X*τι quiparari. Schol. N. 8 enm Htin Elti, . 6 d Crtam kendun inet. Pri neht al Men Dor f.l. leone lüint Unfde ſent NA OPero Donnt N Uakun A to: r 1 n br inntnrar ggunt Dettus tionis, rgelet at lun! Lt 8 onen, nplo.! 88, E Onem en Ponndiu Doon K Gi k enittond Cele Crum, am ealiut guun 8 Ccfand lucſtt Ne it. phute engt cele t Eel De Sacramentit in genere. 27 Schol. Si ordo naturæ & generationis ſpectetur, Ordo Sa- Sacramenta cum Tridentino bene ita collocantur: cramen- Baptismus, Confirmatio, Euchariſtia, Pœniten- torum. tentia, Extrema Unétio, Ordo, Matrimonium. (§. 903.) Ordine vero Perfectionis, & dignita- tis S. S. Euchariſtia primum locum inter omnia Sacramenta tenet, ad quam reliqua velut finem tendunt, quia Chriſtum ipſum ſubſtantialiter con- tinet. Denique Ordine Neceſſitatis Baptismus eſt prior, deinde reſpeétu lapſorum Pœnitentia, tum reſpeétu communitatis ad Sacramenta adminiſtran- da Ordo, & Matrimonium ad convenientem pro⸗ pagationem Eccleſiæ. R 906. Porro Sacramenta N. L, a Sacramentis Sacram. V. L. non ſola rituum externorum, & czæ= N. L. ab remoniarum diverſitate differunt, uti definit ilis V. L. Tridentinum Sefſ. 7. can. 2. Nec propter ſo- Aierums. lam fidem nutriendam inſtituta ſunt, uti idem Tridentinum Seſſ. 7. can. 5. ſtatuit. Sed Sacramenta N. L. gratiam ex opere Sacram. operato cauſant in illis, qui nullum obicem N. L. cau- ponunt. Imo. Juxta S. Scripturam Sacramen-Jant gra- ta N. L. in non ponentibus obicem cauſant tiam gratiam virtute operis externi a Chriſto inſti- α Te- tuti, & ſubjecto debite applicati, non vero ex merito, ſeu miniſtrantis ſeu recipientis Sa- cramentum, quod eſt cauſare ex opere ope- rato: ſic ſoan. 3, v. 5. Vis regenerandi tribui- tur aquæ, velut inſtrumento: Act. 8. impo- ſitioni manuum, vis accipiendi Spiritum S. ad robur. Joan. 6. Manducationi carnis Chriſti, vis CQuid ſit cauſare e oveére overato. 2 Cuput XIII. vis ternum vivendi. Joan. 20. Abfolutiom, & jJac. 5. Unctioni vis remittendi peccata. 2. Tim. I. Impoſitioni manuum vis gratiam producendi. Matrimonio in Cana Galilææ Vis ſandlificandi: Ergo cauſant gratiam ex opere operato. Merito proinde definit Tri- dent. can. 6. Si guir dixerit, per ipſa M. L. Sacramenta ex opere ovperuto non conferri gra- tiam... anathema ſit. 2do. Patres docent vim ſanktificandi noſtris Sacramentis inditam eſſe, uti Tertullianns de Bapt. c. 4. Ea vim fſan- ctificandi habere ex leipfis ſeu inſtitutione Chri- Ni, & non ex merito miniſtrantis, uti S. Au- guſtinus 1I. 4. cont. Creſc. c. 16. Eorum cau- ſalitatem ſimilem eſfſe cauſalitati rerum natu- ralium v. g. ignir ad calefaciendum: Ergo cauſant gratiam ex opere operato. 3t0. Adverſarii concedunt, baptizandos eſſe in- fantes: fed in illis Baptismus non operatur gratiam ex opere operantis, quia illi fidem actualem non habent, nec fides Eccleſiæ ſuf- ficit, juxta adverſarios, ſed perſonalis re- quiritur: Ergo ex opere operato cauſat gra- tiam. Sed NB. in non ponentibus obicem, quia utique requiruntur diſpoſitiones præviæ, ſcil. fidei, ſpei, & aliarum virtutum actus velut conditiones neceſſariæ in adultis. chol. r. Theologi duplicem modum producendi gratiam diſtinguunt; unum ex opere operantis, quando gratia conceditur a Deo intuitu fidei, ſeu meriti, vel miniſtrantis, vel ſuſcipientis Sa- cramentum: alterum ex opere operato, quando ratia producitur vi, & efficacia operis externi Facratnentalis a Chriſto inſtituti, ac ſubjecto rite applicati, non autem ex merito miniſtrantis, ſeu „ reci- lle e Uhote Un ke ſun e; non an te n Uunk leng ie, a ie uen ii 1 rerno Iln fam 1 ſälie Antoren Ntat is O exc ato, d ſe n! n 5 Memu kir, (inn Uun De G Nd aten 1, 8 Dae latO UNs N De Sacrämentis in genere. 29 ſelotu recipientis Sacramentum, licet non fine præviis „ diſpoſitionibus ſuſcipientis, quæ tamen non ſunt cauſæ effectrices, nec Sacramentis vim tribuunt, mn utpote quam habent ex meritis Chriſti, ſed tan- Gik tum removent obſtacula, ut Sacramenta vim ſuam exercere poſſint, & ut per illa merita Chri- ſti nobis applicentur: hæ tamen diſpoſitiones non requiruntur in parvulis earum incapacibus, ſed tantum in adultis. Unde fallitur Calvinus, dum fingit, Sacramenta agere ex opere operato idem apud nos effe, ac efſe cauſas principales gra- tiæ, cum eas inſtrumentales ſolum eſfſe dicamus. Deinde falluntur ill, qui putant, nos docere, Sacramenta virtute ſua naturali ſanétificationem in nobis cauſare. Rurſus falluntur illi, qui cen- ſent, agere ex opere operato apud nos idem eſſe, ud ac phyſice per qualitatem inſitam cauſare gratiam, tumn cum tamen nos modum agendi ex opere operato, m:e H an fcilicet phyſice, vel moraliter cauſent, ad “ controverſias Scholaſticas amandemus. Denique Hel mentitur Calvinus, dum docet, Catholicos per 5α opus operatum prævias in ſuſcipiente diſpoſitio- 0en nes excludere. Hic modus loquendi, ex opere N operato, non quidem quoad verba, ſed tamen deiei quoad ſenſum apud antiquos, maxime S. Augu- nlst ſtinum l. 4. cont. Creſc. c. 16. occurrit. AH S www . gobici Schol. 2. Sociniani, & Anabaptiſtæ omnem Sacra- Solvuntur „ mentorum uſum, & fructum in eo conſtituunt, objiektio- SO quod fint nuda ſigna Chriſtianæ profeſſionis, & nes. lum ? diſtinctionis fidelium ab infidelibus. Lutherus & lus. Calvinus non aliam in Sacramentis vim agnoſcunt, quam mere externam, & objectivam ad excitan- dam fidem: I. Quia S. Seriptura ſoli fidei, non vero Sacramentis vim ſanctificandi tribuit, niſi quatenus fidem excitat. Marc. ult. (Qus credide- vit, & baptizatus fuerit, ſalvus erit. Et ſolus Deus poteſt peccata dimiltere. Luc 5. Rgſo. Ex citato textu ſolum ſequitur, qued ſolus Baptis- .B mus non ſalvat, ſed non ſequitur, quod Baptis- 3 mus — liont 3⁰ Caput XIII. mus non ſalvet. Deinde ſolus Deus auctoritate propria peccata dimittit. II. S. Auguſtinus q. 59. in l. quæſt. V. & N. T. ait: MWec cæœleſte donum poterit conſequi, qui ſe per aquam, non per fdem commutari credit. Et S. Bernardus ſerm. de Cœn. ait: Sicut inveſtitur Canonicus per librum, . Sio diviſiones gratiarum diverſis ſunt traditæ Sacra- mentis. Et Tertullianus l. de pœnit. Baptismum vocat fidei ohbſignationem. Keſp. Præterquam, quod liber citatus non ſit S. Auguſtini, loquitur ille de cauſa formali juſtificationis, quæ vtiae⸗ non eſt aqua, licet fit canſa inſtrumentalis effi- ciens. S. Bernardus non comparat Sacramenta cum libro &c. ratione efficientiæ, ſed ratione diverfſi- tatis ſignorum in Sacramentis. Tertullianus Bap- tismum ſigillum fidei vocat, non quia fidem ex- citat, ſed quia Baptizatus fidem hoc ſigno teſta- tur. III. Si Sacramenta cauſant gratiam ex opere operato, Deus eſſet obligatus, illa percipientes juſtificare. Keſp. Hæc obligatio non ex necefſi- tate, ſed libera Dei promiſſione deſcendit. An Sacr. Schol. 3. Quærunt hic Scholæ, quoômodô Sacra= phuſſice vel moraliter baueſent. menta N. L. cauſent gratiam, an phyflice per rea- lem influxum, motum, & contaétum; an mora⸗ liter movendo, & excitando Deum ad gratiam conferendam. Okam &c. docent, Sacramenta N. L. eſſe cauſas tantum per accidens, ſeu me- ras conditiones, ad quarum præſentiam Deus con- fert gratiam. Verum hoc modo non ſalvatur Gauſalitas Sacramentorum. Thomiſtæ docent, Sacramenta N. L. per modum inſtrumenti phyſici phyſice in nobis gratiam cauſare. Altiſſiodorenſis vult, Sacramenta non efſe cauſas proprie efficien- tes, ſed quaſi materiales, & continere gratiam, fſicuti vas continet medicinam. Vasquez vero putat, illa conferre gratiam per modum impetra- tionis. Veroſimilior ſententia eſt, Sacramenta N. IL. efle tantum cauſas morales gratiæ ſanctifi- cantis, dum inſtar chirographi moraliter conti= nen- is ie D 1 t,à Dn. Utorn tor, ſet, Püirn⸗ 1on d UüSi conin Nn 1 le n t, NT Hlüm, De Sacramentie in genere. 31 Audoin nentis pretium meritorum Chriſti movent effica- tinse; citer Deum, ex pacto, quo ſe libere obſtrinxit, hein ut ad præſentiam ſignorum Sacramentalium afli- perfu ſtat, & gratiam digne ſuſcipientibus conferat. n, GäI Nam I. hic modus explicandi cauſalitatem Sacra- , mentorum eſt ſanior, & philoſophiæ accommo- ie In datior, quam cauſalitas phyfica, ubi vix intelligi Dtm poteſt, quomodo res materialis phyſice, ad rem eenn ſpiritualem efficiendam concurrere poſſit: certe f,Mü non debemus myſteriis fidei noſtræ plus obſcuri- Guri tatis affundere ſine gravi ratione, quam in ſeipſis ventikk contineant, ne noſtris ſubtilitatibus hæreticis no- amenn va arma contra nos ſuppeditemus. 2. Nonnulla . ne ddd Sacramenta cauſant gratiam, quando phyſice non Hlamh amplius exiſtunt, ſic Sacramenra, quæ in uſu uflen? conſiſtunt, & Baptismus fiéte ſuſceptus cauſat gnoti gratiam, quando jam actio abſoluta eſt, & fictio nerge receſſit, ubi concipi non poteſt, quomodo pby- eegee ſice influant. Non obſtat. I. quod S. Scriptura lereu dicat, nos renaſci aquaà, per lavacrum; & A— dquod Tridentinum dicat, Sacramenta continere gratiam, quæ omnia phyſicam cauſalitatem indi- zid ds Cant. Kejp. Partitulæ er & per denotant quidem veram cauſalitatem, ſed non phyſicam, cum mo- ſce e Plee ralis ſufficiat, quomodo per ſanguinem Chriſti re- l gi dempti fümus. II. Patfes dicunt, cauſalitatem Genmen Sacramentorum vix explicari poſſe, & eam cum , eb „ els cauſis phyficis comparant: Et Eccleſia in rbese benediétione fontis Baptismalis orat, ut Deus aquis n Klvt vim regenerandi impertiatur. Keſp. Patres & e kon Eccleſia ſolam veram, & realem cauſalitatem Sa- aigi⸗ cramentorum indicat, non vero phyſicam. iodor⸗ 1, S . pireki⸗ Schol. 4. Quærunt ulterius Scholæ, an etiam Sacra- Quomode e gi⸗ menta V. L. gratiam ex Opere operato contule- Sacram. gnen. rint. Magiſter ſententiarum l. 4. d. I. Sacramen- V. E. cau= m tis V. L. omnem vim cauſandi etiam ex opere ſabant. Sicyil operantis detrahere videtur. S. Bonaventura in 4. te d. 1. approbat ſententiam Hugonis Vicétorini, Ur , docentis, Sacramenta V. L. gratiam contuliſſe ex . opere Caput XIII. opere operato, non quidem per ſe, & primario, quia nullam annexam habebant Dei promiſſionem, ſed per accidens, & ſecundario propter fidem, cujus erant ſigna proteſtativa. Ubi notat D Ha- bert, quod, dum Tridentinum definit, Sacra- menta N. L. difterre a Veteribus, & continere, ac cauſare gratiam; non attingat quæſtionem Scholaſticam, an Sacramenta V. L. producant, vel non producant gratiam; an ex opere opera- to, vel ex opere operantis, & ſic intaétam re- linquat ſententiam tum Magiſtri ſententiarum, tum Hugonis Victorini. Verior tamen eſt En- tentia, Secramenta V. L. non habuiſſe vim gia- tiam cauſandi ex opere operato, ſed tantum ex opere operantis, hoc eſt, ex fide, & pietate ſeu miniſtrantis, ſeu ſuſcipientis Sacramentum. Ita colligitur 1I. ex diſcrimine inter Sacramenta No- væ, & veteris Legis; nam ex Lege nemo juſtifi- cabatur apud Deum Gal. 3. & impoſſibile erat Janguine taurorum & hircorum auferri peccata. Hebr. 10. 2. Ita docent Patres, S. Baſilius I. de Spir. S. c. 14. Guid confers lavacra cum lavacris, quæ ſolam nominis appellationem habent commu- nem. S. Chryſoſtomus or. de Bapt. Chriſti: Ju⸗ daica expiatio negquaquam a peccato expiabat. S. Auguſtinus q. 25. in Num. Si per ſe attendan- tur acramenta vetera, nullo pabto voſjunt mederi. Et Eugenius IV. in Decreto ait: Mla Sacramenta V. L. non cauſabant gratiam, ſed eam ſolum per paſſionem Chriſti dandam eſſe ſigurabant. Igitur Sacramenta V. L. cauſabant ſolum gratiam ex opere operantis, hoc eſt, ex fide & pietate ſeu miniſtrantis, ſeu ſuſcipientis: tum quia ideo Abra- ham circumciſio reputata eſt ad juſtitiam, quia credidit: & Lev. 4. in oblatione hoſtiæ pro pec- cato dicitur: orabit pro eo Sacerdos, & dimitte- tur ei: tum quia juſtificatio in V. L. obſer vationi mandatorum aſcribitur: Rom. 2. fakRores legis ju- ſtiſicabuntur: & ſoli illi præmium æternum pro- mittitur. Iſ. 56. v. 4. ui tenuerint ſfœdus meum, nomen 7 4 C13 De Sucramentit in genere. 33 Nene nomen ſempiternum dabo eis. Non obſtat I. quod niſione ex citato loco Lev. dicantur peccata in V. L. ter fiet per orationem Sacerdotis eſſe dimiſſa: & Deut. tut E. ult. repletus eſt Joſne ſpiritu ſapientiæ, quia t, n Moyſes poſuit ſuper guem mants ſuas, ubi parti- eGnttet, cula quia veram cauſalitatem denotat: offerebant efiore etiam veteres Deo ſacrificia, ut eum placarent: PrOlen Et Apoſtolus r. Cor. 10. ait: quod eandem no- ere e biſcum ſzam ſpiretualem manducaverint. Reſp. tatlmnt Per antiqua Sacramenta peccata ſolum quoad im- tentiun, munditiam legalem, non vero quoad reatum cul- en ett Pæ remiſſa fuerunt, quod non niſi per opus ope- e vin g Tantis, ſcilicet fidem & contritionem recipientis tantune fiebat: Illa antem manus impoſitio erat mera ad ſietet regendum populum deſignatio. Sacrificia illa ex htunn. 1 Opere Operantis ſolum reatum culpæ diluebant. mem à Abpoſtolus dicit, quod eandem inter ſe eſcam, & o „ potum ſpiritualem, id eſt, a Deo datum habue- Aen rint, quæe erant figura Euchariſtiæ quidem, ſed unt non Sacramenta V. L. ex defecëctu ſtabilis inſtitu- 1 tionis. II. S. Auguſtinus tr. 26. in Joan. ait, varrin Veteres eandem nobiscum eſcam ſpiritualem man- e dacaſſe: & S. Ambroſius I. 7. in Luc. ait: San- rfi6 Difcavit Lex, juſtifcat gratig. Reſp. J. S. P. P. G ſolum volunt, Veteribus eandem gratiam colla- e Ninir tam fuiſſe, ſed non per eandem virtutem Sacra- Hund mentorum ex opere operato. . Gunmmnent Pin J. 908. 1 5 . — d „Cauſant igitur Sacramenta N. L. gratiam Effeltus etrel Tancétiſicantem, ceu primarium ſuum effectum; Sacram. h (H. 907.) non tamen omnia per ſe cauſant , e“ im,,„ Primam gratiam, ſed tantum Sacramenta ma ec, mortuorum, Baptismus, & Ponitentia: re-““ i liqua vero Sacramenta viverum caufant ſo- , lum ſecundam gratiam, ſive augmentum mmuß gratiæ ſanctiſicantis. Quippe noen omnia Sa- GH cra- Schram Inſiit. Theol. Tom. II. C Sarra- menta vi- vorusm & Mmoriuo- rum. An Sa- cram. vi- vorum per acci- dens pri- mam gra- tiam cau- ſent. 34 Cavut XIII. cramenta ſunt inſtituta ad remittenda pecca- ta, ſed tantum Baptismus, & Poenitentia, ille ad delendum originale, heæc ad pecca- tum actuale; adeoque non preeſupponunt in ſubjecto gratiam ſanctificantem, ſicut Sacra- menta vivorum, uti ſuis locis dicemus. Schol. I. Gratia ſanctificans vel eſt prima, quæ ho- mini necdum in gratia conſtituto primo datur, & Sacramenta, quæ eam conferunt, dicuntur Sacramenta mortuorum, uti Baptismus, & Po- nitentia: Gratia ſecunda eſt eadem gratia ſancti- ficans, quæ augetur; & Sacramenta, quæ eam conferunt, dicuntur Sacramenta vivorum, uti Confirmatio, Euchariſtia, Extrema Unctio; Or- do, & Matrimonium. Schol. 2. Quæritur, an étiam Sacramenta vivorum ſaltem per accidens in ſubjecto adulto exiſtente in peccato mortali, cujus conſcientiam inculpa- biliter non habet, vel quando putat, ſe contri- tum ad Sacramenta accedere, cum tamen tantum ſit attritus, primam gratiam cauſare poſſint. Com- munior eſt Theologorum ſententia, quod Sacra- menta vivorum ſaltem per accidens primam gra- tiam conferre poſſint: Ita S. Thomas de Confir- matione 3. p. q. 72. a. 3. docet, quod ſi quis adultus in peccato exiſtens, cujus conſcientiam non habet, vel ſi etiam non perfecte contritus accedat, dummodo non fiéctus accedat, per gra- tiam collatam in hoc Sacramento conſequatur remiſſionem peccatorum. Talis enim non ponit ſcienter obicem, & ſicuti Sacramenta mortuorum in juſtificato per contritionem per accidens cau- ſant ſecundam gratiam, ita Sacramenta vivorum per accidens cauſare poſſunt primam gratiam, cum primus gradus gratiæ non fſit excellentior ſe- cunde. Nec obſtat I. quod hic effectus non ha- beatur in S. Scriptura, neque in Traditione. Keſp. Ex hoc ſolum ſequitur, hoc non eſſe de fide, noen un I. li an cel uſ 1n ote pern hitentn d pece onunt! et dact nos. , Tel imo din , dier S, & tatia , (ore VoruN. . ctio, ta viyon 9 exiie n inen , Een en tüntd rr. Cod n pimng Ee ( Nod i wltiend le cont t, Pel 6 obletu⸗ N00 1 motte⸗ ciden 5 t ſid- deleunt Ans 4 joNe N leN De Sacramentis in genere. 35 non vero, quod pia S. Thomæ ſententia falſa ſit. II. Euchariſtia eſt cibus ſpiritualis animæ: ſed hic animæ mortuæ nihil prodeſt, ſicut nec cibus corpori mortuo. Keip. Diſparitas eſt, quod ci- bus ſpiritualis Euchariſtiæ alitum in ſe convertat, non vero cibus corporalis, qui mortuo nihil prodeſſe potef. F. 909. Præter gratiam ſanctificantem Sacramen- Sacram. ta N. L. conferunt gratiam peculiarem cui- onſerurt que Sacramento propriam, quæe propterea Lecialem . tia Qacramentalic dicitur, & juxta S. Thomam Syeya Sacra- ſuper gratiam ſanctificantem, virtutes, enmtk⸗ dona, addit Divinum quoddam auxilium ad lem. conſequendum Sacramenti finem. Sic Ba- ptismus addit auxilia ad præſtanda Chriſtia- ni hominis officia. Confirmatio ad profiten- dam intrepide fidem: Euchariſtia ad exer- cenda pietatis officia, & in iis perſeverandum: Poenitentia ad evitanda peccata, & pro iis ſatisfaciendum: Extrema Unctio ad morbi incommoda patienter ferenda, & tentatio- nes vincendas: Ordo, ad rite obeunda Ec- cleſiaſtica munia: Matrimonium ad ferenda ejus onera, & liberos bene educandos. Ra- tio eſt, quia unumquodque Sacramentum ad ſpecialem finem deſtinatur, ad quem aſſe- quendum ſpecialis illa gratia requiritur. GSckol. Gratia Sacramentalis non eſt habitus a gra- Quid ſit tia ſanctificante diſtintus, ſed ei ſolummodo ad- gra- dit aliquod jus, ad obtinenda, cum opus fuerit, tia Sacra- auxilia gratiæ neceſſaria ad proprios cujusque Sa- mentalis. cramenti effectus obtinendos: quippe habitus a gratia ſanctificante diſtinétus eſt omnino ſuper- Auus; quia illa omne id præſtare poteſt, quod C 2 ille Sacram. α— gratiam conſert. Tria Sa- 1 imunt Charabte- rem. Caput XIII. ille præſtare deberet, nam gratia fanétificans ani- mam ejusque facultates perficit in ordine ad exer- cendos actus ſupernaturales proprios cujusque Sa- cramenti: Ergo gratia Sacramentalis ſuper ſanéti- ficantem adjicit ſolammodo jus fundatum in Di- vina promiſſione, qua ſe Deus gratuito obftrin- xit, ut dignæ Sacramentorum Tuſceptioni gra- tiam illam, ſeu jus auxilia illa obtinendi anneète- ret. Porro hoc jus non officit, quin hæc gratia ſit gratuita, cum non in noſtris meritis, ſed ſola Dei miſericordia fundetur, & ſolo titulo fidelita- tis Dei debitum dici poſſit. Auxilia vero hæc opportuno loco, & tempore a Deo conferuntur, cum neceſſitas hoc poſtulat; & jus ad illa perci- pienda per peccatum mortale amittitur. H. 910. Porro idem ſpecie Sacramentum equa- ualiter lem ſemper gratiæ effeéctum illis confert, qui diſvoſtis æqualiter ſunt diſpoſiti; quia quando cauſa, & diſpoſitio ſunt æquales, idem eſt effectus: ſi vero inæqualiter ſint diſpoſiti, inæqualem etiam ex opere operato effectum producit: tum quia ita docet Tridentinum Seſſ. 6. c. 7. In baptizatir juſtitia recipitur. ſecundum pro- priam cujurcunqut diſpoſitionem, & cooperatio- nem: tum quia Sacramenta agunt adinſtar agentiam naturalium, quæ pro diverſa ſub- jecti diſpoſitione inæqualem eflectum produ- cunt. §. 911. Præter gratiam ſanctificantem (G. 908.) cram im- & Sacramentalem, (H. 909.) tria Sacra- menta, ſcilicet Baptismus, Confirmatio, & Ordo imprimunt animæ Characterem indele- bilem, Poſ⸗ 9 n, tnlie Peni Cri ſhune Ein .d. ll, n 11 con tur. 1 Dank Inhrtn Lells Urh i . irn, inlele in. n 9. Kcane t e ad ent losque pper int tuim inl. o obli tioni n ncl onnece hee tis, ſell wlo fen Ver COhlen 1d i Ut. I e lett, 4 o . eetn nelul roini elhe Mtunf Mpeft ſetla n N 11 De Sacramentit in genere. 37 bilem, unde iterari non poſſunt. Hoc dogma Catholicum ex S. Scriptura ſatis efficaciter probari non poſſe obſervant recentiores Theo- logi. Unde probatur Imo. ex Traditione. S. Cyrillus præf. in Catech. vocat Baptisma ſignaculum ſanbtum & indelebile. S. Ambroſius I. de initi: ignaculum ſpirituale. S. Auguſtinus tr. 6. in joan. TZene, guod accepiſti, non mu- tatur, ſed agnoſcitur, Charabter eſt Regie mei, non ero ſacrilegus, corrigo deſertorem, non mu- to Charalterem. Ubi indicat, etiam in apo- ſtatis Characterem Baptismi remanere, adeo- que Baptismum non eſſe iterandum, quando ſe convertunt. Et cum ep. I185. induxiſſet Donatiſtam ſic loquentem: Quare ergo me non baptizar: reſpondet: Quia non ſucio inju- riam Charalteri Imperatoris, eum errorem cor- rigo deſertoric. De Conſrmatione idem S. D. I. 2. cont. litt. Petili. ait: Sacramentum Chrir- matis in genere viſibilium ſignaculorum Sacroſan- um eſt, ſicut Baptitmus: Ergo ſicut Baptis- mus, ita Confirmatio imprimit Characterem. De Ordine 1. 2. cont. ep. Parm. c. 3. probat, Baptismum, & Ordinem idcirco iterari non poſſe, quod conſecratione quadam conferan- tur. 2do. Innocentius III. in c. majores. de Bapt. loquitur de Charactere per Baptismum impreſſo velut de re vulgo notiſſima. Eu- genius IV. in decreto ait: inter Sacramenta tria eſſe Baptiemum, Confirmationem, & Or- dinem; quæ Charakerem imprimunt in anima indelebilem, unde in eadem perſona non iteran- tur. Et idem definit Tridentinum Sefſ. 2. can. 9. 3 ttο. Exiſtentiam characteris S. Tho- 38 Caput XIII. mas probat ex ejus officiis, quæ ſunt: 1r. Aptum reddere hominem ad cultum Divi- num, & res ſacras percipiendas, vel perfi- ciendas. 2. Configurare Chriſto per poteſta- tem ab eo acceptam. 3. Fidelem a cæteris diſtinguere. 4. Facere, ut Sacramenta eum imprimentia iterari non poſſint. Hinc in Ba- ptismo datur character familiæ; in Confir- matione militiæ Chriſti; in Ordine poteſtatis & miniſterii Eccleſiaſtici. Solvuntur Schol. r. Characteris nomine Theologi intelligunt objebtio- Ré5. ſignum ſpirituale animæ impreſſum, & indelebile, per quod Chriſtiani diſtinguuntur, & apti reddun- tur ad aliquid ſacrum recipiendum, vel peragen- dum. Proteſtantes exiſtentiam Charaéteris ne- gant. I. Quia nulla ejus fit mentio in S. Scri- ptura, & nullus ante Petrum Pictavienſem ſuc- ceſſorem Magiſtri ſententiarum in Cathedra Pari- ſienſi, ejus meminit. Unde B. Albertus M. in 4. d. 6. docet, vix in ſcriptis S. S. P. P. aliquid de Characétere reperiri. Scotus in 4. d. 6. docet, eum propter Innocentii HI. & Romanzæ Eccleſiæ auctoritatem tantum admittendum eſſe. Et Ga- briel Biel ait, neque S. Scripturam, neque ſcripta S. S. P. P. nos cogere, ad eum admittendum. Reſp. Pro S. Scriptura fufficit nobis Traditio- Ante Petrum Pictavienſem citati Patres Characte- ris meminerunt. Antiqui Theologi docent, Cha- raéterem non habere fundawentum in veteri Tra- ditione in ſenſu, quo Scholaſtici de eo diſputant, an ſcilicet ſit qualitas, vel relatio rationis; uti B. Albertus M. & Biel ipſi teſtantur, non vero in fenſu a Tridentino definito. Scotus & Cajetanus characterem ex Traditione aperte admittunt, li- cet non ſatis bene velint, eum ex P. P. probari non poſſe. II. Catholici probant, tria Sacramen- ta iterari non poſſe, quia imprimunt Characterem, & ex eo, quod iterari non poſſunt, probant ſen⸗ en- De Sacramentis in genere. 39 fſonte ſtentiam characteris: Ergo errant in circulo. Reſp. tuta D Non eſt circulus, quando ex diverſo genere cau- iIie probatio deducitur v. g. effectus per cauſam; E vel cauſa per effectum. Sic probamus Sacramen- er portt ta iterari non poſſe, ex Charactere, ceu effectu, n at & Charaéterem a Sacramentis tanquam a cauſa. nelta vepol. 2. De natura Characteris variæ ſunt Schola- Quid ſit linennd ſticorum opiniones. Durandus putat, eum eſſe Chara- in tantum relationem rationis, ſeu denominationem gey, pori extrinſecam. Verum, licet heæc ſententia fidei non adverſetur, recedit tamen a proprio ſenſu Eccle- ſiæ, quæ docet, Characterem animæ imprimi, gi inl quod de relatione rationis nonniſi abuſive dicitur. Eindek Scotus vult, Characterem efle relationem realem Lipti ſel extrinſecus animæ advenientem, qua anima Chri- N ſeng ſto aſſimilatur: Verum Charaéter a Sacramento uniteis! producitur cum econtra relatio per veram actio- ion nenm non producatur. Recentiores Philoſophi vo- aienent lunt, Characterem eſſe certam animæ modificatio- Ctkan nem, quz cum Thomiſtis etiam ad genus quali- ts in tatis, & quidem ad potentiam revocari poteſt, P mlin quæ dat agere aut pati, cum per Characterem 6. homo deputetur ad ſacra vel ſuſcipienda, vel con- une ts ficienda. . T le 1 Schol. 3. Eſt de fide, Charaéterem in vita deleri non Ejus in- Uelleſi poſſe, quia Tridentinum eum vocat ſignum inde- delebilitas lnittene. Ia. : . . . Antnen lebile: an vero ſit delendus in altera vita, incer- & ſubje- Pi ne tum eſt, cum Eccleſia nihil circa hoc definiverit: Rum. 1sC conformius tamen eſt definitioni Concilii, eum in oelt,, altera vita non eſſe delendum, ſed in Beatis ad n veiel gloriam, in damnatis ad poenam remanere. Sub- eo l⸗ jeétum Characteris immediatum eſt intellectus, ntiot, ordinatur enim ad executionem cultus Divini, Aui eſt quædam fidei proteſtatio, adeoque in eo- E dem ſubjecto, in quo fides, ſcilicet in intellectu, eſſe debet. In Chriſto Domino, qui eſt ſplendor gloriæ, Character non fuit. Denique nec Auéto- ritate nec ratione probari poteſt. Sacramenta ve- teris Legis Characterem impreſſiſſe. C4 G. 912. Chriſtus ſutui t. objektio- nés. Caput XIII. G. 912. Vis productiva gratiæ, & Characteris a Sczaze. Chriſio inſtituente Sacramentis N. L. concella .„L. 7442 fuit, adeoque certa, ac vera eſt fententia, Chriſtum Dominum omnia & fingula N. L. Sacramenta immediate, & per ſeipfſum inſti- tuifſe. Nam Imo. nullum eſt Sacramentum, cujus aperta mentio non fiat in S. Scriptura, uti in decurſu patebit; ac proinde cujus im- mediata mentio non videatur ad Chriſtum referri debere. Unde Apoſtoli vocant ſe tan- tum miniſtros & diſpenſatorer miſteriorum Dei. I. Cor. 4. v. I. 2do. S. Ambrofius l. 4. de Sacr. c. 4. ait: Auklor Sacramentorum quit eſt, niß⸗, Dominut eſus? Deinde Tridentinum Seſſ. 7. can. I. definit: gquis dixerit, Sacra- menta MW. L. non fuiſſze omnia à TReſu Chriſto Domino neſtro inftituta., anathema ſit. Quod autem inchinet in eam ſententiam, quæ do-⸗ cet, illa immediate eſſe a Chriſto inſtituta, patet ex Seſſ. 14. cap. I. ubi ait, Extremam Unctionem apud Marcum inſinuatam, per Ja- cobum autem Apoſtolum fidelibus commenda- tam ac promulgatam eſſe. Et Seſfſ. 21. c. 2. docet, id eſſe diſcriminis inter Sacramenta, & Sacramentalia, quod Eccleſia nil poſſit in ſubſtantiam Sacramentorum, ficut poteſt in ritus, & cæremonias: Ergo ſi Eccleſia nil Poſſit in materia, & forma mutare, ſignum eſt, ſubſtantiam Sacramentorum eſſe a Chri- ſto immedliate inſtitutam. Solvuntur Schol. I. Catholici omnes conſentiunt, Baptismum & Euchariſtiam immediate eſſe a Chriſto inſtitu- ta: Item Chriſtum ſaltem mediate efle omnium Sacra- tn ni in tuunn turont. teute ten, Nex Mid Elo De Sacramentie in genere. 4 Sacramentorum Auctorem: at diſputant, an om- „niea immediate inſtituerit; nam Magiſter fenten- tahete tiarum, Hugo Victorinus, & S. Bonaventura pu- coNe tarunt, Apoſtolos pro conceſſa ſibi a Chriſto po- ententi, teſtate nonnulla Sacramenta maxime Confirmatlo- ula N. nem, & Extremam Unctionem inſtituiffe: imo l — ſumint. Alexander Alenſis cenſet, Sacramentum Confir- mationis longe poſt Apoſtolorum tempora in Con- Awenn cilio Meldenit, circa an. 845. inſtitutum fuiſſe. dctin Nam I. S. Cyprianus Serm. de ablut. ped. ait: cunse6 loſe ſummus Sacerdas ſui eſt Sacramenti inſtituton, Chritr & Auktor, in cœteris homines Spiritum S. habuere nt ſeir Auktorem. Reſy. Aucétor hujus ſermonis non de iguevi Sacramentis, ſed de cæremoniis Sacramentorum, ſſhlu & Liturgia loquitur. II. Chriſtus poteſtatem a 1S 14 Patre acceptam Apoſtolis fuis communicavit: Er- go etiam poteſtatem inſtituendi Sacramenta. Reſp. ifenun Falſum eſt, quod omnem omnino poteſtatem illis , N dederit, nam Ly ſicut me miſit vivens Pater, non “l omnimodam paritatem denotat. S Schol. 2. Bellarminus & nonnulli alii volunt, eſſe qn ſit ds e de fide, quod Chriſtus immediate omnia Sacra- Ffde, om- inmimn, menta N. L. inſtituerit. Verum ſententia nega- nia Sa- Eyun tiva hodie eſt communior: I. Quia in definitione cram. eſſe N, Tridentini citata particula immediate non reperi- immediate ornt tur, & licet inferatur ratiocinio Theologico, hoc Chriſto tamen ad faciendum fidei decretum non ſufficit; inſtituta. u 3 nam Chriſtus poteſt dici Sacramentorum inſtitu-: Culen tor, licet poteſtate ſua Apoſtolis concefla non- holſti ull Sacramenta per eos inſtituiſſet, ficuti poteſt thotefi ici miraculorum patrator, licet multa miracula cleſa per Apoſtolos patrata ſint. 2. Jodocus Raveſtein e,ANH Theologus Lovanienſis in Tridentino præſens, e: 1 partieulam immediate ſtudioſe a Patribus omiſſam le 10. fuiſſe teſtatur, ad cavillationes evitandas, unde tiam ſalva fide de hac re adhuc in Scholis diſpu- Pitte⸗ tatur. Wec obſtat I. quod Tridentinum definiat, o Omnia Sacramenta a Chriſto intituta efſe: Ergo ſ ann immediate, nam de mediata inſtitutione nulla fuit lr C5 con- An pote- ſtas inſti- tuend: a- cram. ho- mini puro communi- cari poſſit. Solus ho- mo viator eſt mini- ſter Sa- cram. 42 Caput XIII. 1 controverſia. Reſp. Definitio eſt contra heæreti- cos, qui aliqua Sacramenta, uti Confirmationem &c. nequidem mediate a Chriſto inſtituta eſſe di- cunt. II. Idem Tridentinum Sefſſ. 14. dicit, Sa- cramentum Extremæ Unctionis a S. Jacobo tan- tum promulgatum, a Chriſto vero inſtitutum efſe. Reſp. Hic Concilium iterum nihil deſinit de infti- tutione immediata. Eodem modo Sefſ. 21. C. 2. Inſtitutionem immediatam non attingit. Schol. 3. Poteſtas inſtituendi Sacramenta per pro-= priam Auétoritatem ſupremam, & independen- tem ſoli Deo propria, nec ulli creaturæ commu- nicabilis eſt: Poteſtas etiam excellentiæ inſtituen- di Sacramenta, quæ humanitati Chriſti tanquam inſtrumento Divinitati conjuncto conceſſa fuit, adæquate, quantum ad omnes effectus, nulli pu- ræ creaturæ communicari poteſt; nam hæc fun- datur in unione hypoſtatica, & requirit meritum de condigno primæ gratiæ ſanétificantis. Poteſt tamen communicari inadæquate puræ creaturæ, quia nulla eſt implicantia, quod homo ex con- ceſſione Dei inſtituat ſignum externum, & anne- ctat vim gratiæ produétivam, quia nonniſi de congruo ex libera Dei acceptatione gratiam nobis mereretur, adeoque adæquate illi hæc poteſtas non communicaretur. §K. o13. Porro ſolus homo viator poteſt eſſe ido- neus ordinarius Sacramentorum miniſter. Nam Imo. ſolis hominibus dedit Chriſtus po- teſtatem Sacramenta adminiſtrandi, uti quan- do Matth. 28. juſſit, ut Apoſtoli baptizarent: Conſecrarent, Luc. 22. peccata dimitterent, Joan. 20. Et Apoſtolus ſtatum viatoris in miniſtro ſupponit, quando Hebr. 5. ait, mi- niſtrum debere ſſe ex hominibur aſßſumptum, J qui De Sacramentis in genere. 43 tn eou qui condolere voſſit iis, qui ignorant & errant. Frrr Unde S. Chryſoſtomus ait l. 3. de Sacerd. quod poteſtatem ligandi & ſolvendi Deus ne- chet que Angelis neque Archangelis datam eſſe vo- fiums luerit. 2do. Ratio eſt: Sacramenta N. L. con- te ſtant verbis humano modo prolatis: (§. 893.) el.ne Ergo ab homine proferri, adeoque Sacra- t. menta a ſolis hominibus adminiſtrari poſſunt. ta den Schol. I. Lutherus l. de Miſſ. priv. non ſolos ho- Solvuntu incepen mines, ſed etiam Angelos, imo dœmones admi- objeftio- Ure een niſtrare Sacramenta poſſe docet I. quia efficacia nes. ir inlin Sacramentorum non nititur qualitate perſonæ mi- ikti tane niſtri, ſed verbo Chriſti, quod fidem in ſuſcipiente onceln! excitare poteſt, quocunque tandem modo, ſer- Gs, ul vato tamen ritu a Chriſto præſcripto, proferatur. im hef Reſp. Efficacia Sacramentorum ex inſtitutione Niit nei⸗ Chriſti nititur ſaltem qualitate eſſentiali perſonæ ts, M Chriſti miniſtri, quæ eſt, ut miniſter ſit homo edaln viator. II. Judas membrum diaboli baptizare ond potuit: Ergo etiam diabolus poteſt. Ke p. Judas un En non ut membrum diaboli, ſed ut verus homo 2 toni miniſter Chriſti, & poteſtatem ab eo habens Sa- gttunnt cramentum adminiſtravit. hee Schol. 2. Sanécti Angeli poſſunt eſſe miniſtri extraor- An An- dinarii Sacramentorum, non quidem ex inſtitu- geli, dæ- tione olim a Chriſto facta, ſed per miraculum, mones &GE & extraordinaria Dei commiſſione. Ita S. Tho- peati voſ- Kelel anas 3. p. q. 7. Sic Nicephorus refert, S. S. An-= ſint eſſe gelos conſecraſſe S. Amphilochium in Epiſcopum; miniſtri. 1 i & Angeli leguntur pluribus S. S. Euchariſtiam S Ptitos miniſtrafſe. Putant etiam Salmanticenſes, non ,utile eſſe implicantiam, ut dœmones ſecundum extra- uptin Orqdinariam providentiam miniſtrarent vera Sacra- nite⸗ menta, quod tamen defaéto non fit: unde ſi con- tni1 ſtaret, Sacramentum a domone adminiſtratum ina eſſe, non deberet ut verum admitti, ſed potius t ut illuſio diabolica repelli, niſi adeſſet evidentif- ſeni fima revelatio, hoe ex ſpeciali Dei diſpenſatione, 4 Non qui- eſt idoneus miniſter. objektio- 6b. Caput XIII. & juſſione factum eſſe. Homo denique compre- henſor, & beatus eſt de lege Dei ordinaria ſive ex vi inſtitutionis Chriſti absque ulla nova com- miſſione miniſter idoneus Sacramentorum, ſed tamen extraordinarius, quantum ad circumſtan- tiam ſtatus: quippe homo etiam beatus retinet Characterem, & miraculoſe re ſurgendo poteſt adhibere materiam & formam cum debita inten- tione: Ergo poteſt adminiſtrare Sacramentum. Binc colligunt Salmanticenſes, Ppœitentem abſo- lutum a Sacerdote beato non teneri denuo confi⸗ teri Sacerdoti viatori. . F. 914. Non tamen quilibet homo Chriſtianus, vis homo excepto Baptismo, in caſu neceſſitatis, eſt idoneus Sacramentorum miniſter, ſed tan- tum ille, qui per legitimam ordinationem miniſterii poteſtatem accepit. Sic teſtatur S. Scriptura ad hoc munus quosdam præ cæ- teris eſſe electos, & deputatos Eph. 4. Iyſe dedit quosdam guidem Apoſtolos...alios autem Paſtores & Dolktoret ad conſummationem Jun- orum in opus miniſterii. Joan. 20. ſolis Apo- lis Chriſtus dixit: Quorum remiſeritis pecca- ta &c. Id quod ſpecialiter probabitur, cum de Sacramentis in ſpecie tractatus erit. Soluuntur Schol. Juxta Lutherum in I. de capt. Baby. & in ar- ticulis a Leone X. damnatis, omnes homines ba- ptizati habent poteſtatem, omnia Sacramenta ad- miniſtrandi, licet ad tollendam confuſionem non oporteat, omnes hac poteſtate uti, ſed eos ſolum, qui legitime ſunt vocati, exceptis tribus caſibus. I. Quando quis eſt in loco privato domi ſuæ. 2. Quando nemo alius adeſt, & urget neceſſitas. 3. Quando alius adeſt, ſed non ſatis bene inſtru- tus. Ex quo infert publicos miniſtros hon- dif- erre Uuin lten D 44 n uz Tonn Uti lipali cguſe Ugo De Sacramentir in genere. 45 conht⸗ ferre a cæteris poteſtate, aut dignitate, ſed ſolo Daria dn uſu poteſtatis: item miniſtrum fieri poſſe laicum, OVi c. ſicùti laicus fit miniſter. I. Quia omnes, etiam füum,A4 mulieres, concionari poſſunt. Joel. 2. v. 28. teyimitn. Prophetäbunt füii veſtri, & filic,. Maria ſoror 8 fetie Moyfis prophetavit, Exod. 15. Beatiſſima Virg. . 4o Po Maria Luc. I. Quatuor filiæ Philippi. Act. 2 1. Et bita iter Apoſtolus I. Cor. 11. jubet, ut mulier velato ca- imellm vite prophetet. KReſp. Sermo ibi eſt de Prophetia, ſeu prædiétione futurorum, ſeu de explicatione privata nonnullorum obſcuriorum S. Scripturæ lo- corum, quorum ſolutionem ex privata inſpiratio- ne Spiritus S. forte mulier aliqua cognoſcit, quæ in privatis collationibus proferri poterant. II. Baptizatus quilibet Spiritum Chriſti habet, ubi vero ſtiunu eſt Spiritus Chriſti, ibi omnis poteſtas, & liber- ais, 6 tas, etiam Sacramenta adminiſtrandi. KXe/p. Spi- ritus Chriſti tribuit nobis ea ſolum, quæ ad ſatis- ntem il nu Eel 4 fsciendum obligationi, & vocationi noſtræ ſunt initiolen neceſſaria. e teſtnn F. 915. 14. N n aun Miniſter Sacramentorum tanquam vera Minifler en o inſtrumentalis cauſa ſimul cum Sacramento ut cauſa der proxime & active concurrit ad gratiam Sa-infru- H cramentalem: dicitur enim remittere peccata, nentalis t, n Joan. 20. G ita ſtatuit Tridentinum Seſſ. 14. avrode- t can. 3. & 10. Cujus ratio eſt juxta S. Tho- gratiæ Khr mam 3. p. q. 64. 2. 1. Quia eadem eſt ra- concur- mne? tio miniſtri, & inſtrumenti, ſive Sacramenti; rit. nen? utriusque enim actio exterius exhibetur, & nenn ſortitur effectum interiorem ex virtute prin- e cipalis agentis Dei. Sed Sacramenta ſunt 6 el cauſæ efficientes gratiæ ſanctificantis (H. 907.) on. Ergo etiam eorum miniſtri ecelkh 40 Caput XIII. F. 916. In mini- Ut autem miniſter Sacramentum valide Rtro requi- adminiſtret, requiritur in eo Intentio, fa- ritur in- ciendi, quod facit Eccleſia. Nam Imo. tentio. I. Cor. 4. dicitur: Sic nos exiſtimet homo, ut miniſtror Chriſti, & diſpenſatores myſteriorum Dei: Sed miniſter, & diſpenſator debet pru- denter, & fideliter gerere negotia Domini ſui, adeoque ex Intentione proprie dicta: Ergo etiam miniſter Sacramentorum. 240. Ita definivit Concilium Conſtantienſe, quod Seſſ. ult. ſuſpectos in fide interrogari jubet, an oredunt, quod malus Sacerdos cum debita materia & ſorma, & cum intentione jaciendi, quod Jacit Eccleſia, vere conficiat Sacramenta. Idem ſtatuit Eugenius IV. in decreto pro Arme- nis in Conc. Flor. Et Trident. Seſſ. 7. can. 11. Si quis dixerit, in miniſtrie, dum Sacramenta conficiunt, & conferunt, non requiri intentionem Jaltem Jaciendi, quod jJacit Eccleſia, anathema Nit. 3tio. Ratio eſt, quia adminiſtratio Sa⸗ cramentorum debet eſſe actio humana, alias enim fruſtra Chriſtus ſolos homines Sacra- mentorum miniſtros conſtituiſſet: ſed actio humana non eſt, niſi fiat voluntarie cum ad- vertentia rationis, & Intentione: Ergo In- tentio requiritur. Inientio Sehol. 1. Iutentio eſt deliberata voluntas, aliquid guotupleg, faciendi. Intentio rI. alia eſt direſta, quando quis deliberate vult aliquid facere, v. g. adminiſtrare Sacramentum, ſeu facere, quod facit Ecoleſia: alia eſt Keſlexa, quando quis ſe reflectens ſuper adminiſtrationem jam directe intentam, diſtinctio- ri, & novo modo vult hanc adminiſtraticherm: prou orn ctame u ſen cor entie fkon⸗ E Uon in Gan Nent lri ſi, te⸗ kentio W lt teti Ue) e Mope tatos⸗ Krati ttiam i h di i N Mere G N. 6 Worn Klol. nem Voe⸗ tum De Sacramentis in genere. 47 prout eſt ritus ab Eccleſia frequentatus, ſeu Sa- cramentum. Intentio direéta 2. alia eſt operis, n n qua quis vult fimpliciter adminiſtrationem v. g. ſeu cæremoniam ab Eccleſia frequentatam, nec Pti cogitat de ejus virtute, vel effectu: Alia eſt in- Nam n tentio finis, qua quis intendit, v. g. ſanétifica- wono, tionem per Sacramentum. 3. Intentio operis alia lenorr eſt interna, ſeu mentalis, ſive voluntas, qua quis . cehemn non tantum ſerio exterius, ſed etiam intus, za Dart in animo vult ſimpliciter, & generatim facere, ei ie quod facit Eccleſia, quidquid tandem de Sacra- gie l mento, ejusque wirtute quis ſentiat: alia eſt e= Um. terna, per quam miniſter exterius, & quidem nſe, N ſerio, ac cum debitis circumſtantiis externum Ec- uriu clehæ opus perficit, licet intus ſtatuat, illud non in dd berficere, ſed tantum fingere, & ſimulare. In- tentio interna 4. alia eſt actualis, qua quis aétu ſiiin vult v. g. conficere Sacramentum; alia eſt virtua- Gernun lis, qua opus fit virtute præcedentis actualis in- ProA tentionis, quæ etſi actu præterierit, cenſetur ta- MM l men moraliter permanere, quatenus ex ejus vir- , hunt tute miniſter Operatur: alia eſt habitualis, ſeu “ propenſio voluntatis acquiſita per actus frequen- e tatos, v. g. frequentem Sacramentorum admini- Alliſi ſtrationem, faciendi opus aliquod: vel poteſt ſtatio eettiam dici intentio, quam præceſſit voluntas ope- ANA, A ris faciendi, quæ tamen poſtea nullo modo neeé es Kn per ſe nece per aliud eſt cauſa aétionis, nec in dN eam influit. Alia eſt Iuterpretativa, quæ eſt ta- *M lis diſpoſitio voluntatis, ut interpretemur, ali- quem conſenſurum, vel facturum aliquid, ſi ei in Uigo! mentem veniret. Alia eſt Intentio abſoluta, quan- do miniſter ſine modificatione vult aliquid facere . v. g. Sacramentum adminiſtrare. Alia eſt condi⸗ , stionata, quando vult ſub conditione. untok Schol. 2. Proteſtantes requirunt quidem intentio- Solpuntur nem ponendi actum, quem Eccleſia Sacramentum objetclio- vocat, licet non requiratur intentio Sacramen- nes. tum ut tale adminiſtrandi. Ita D. Schubert br. — 48 Cput XIII. Pol. p. 2. c. 2. Sect. 4. Quia vero docent, Sa= cramenta ſolum juſtificare, quatenus repræſen- tando promiffiones Chriſti fidem ſuſcipientis ex= citant, quam vim habent independenter ab inten- tione miniſtri, ideo fequi ex eorum doctrina vi- detur, nullam in Sacramentis eſſe intentionis ne- ceſſitatem: hinc etiam Lutherus art. 2. a Leo- ne X. damnato ait: ſi non ſerio, ſed joco abſol- verit, ſi tamen quis credat, ſe abſolutum, veriſ- ſime abſolutus eſt. Nam I. Philipp. 1. S. Paulus gaudet prædicari verbum Dei quacunque inten- tione, licet aliqui hoc facerent, ut S. Paulo in- vidiam crearent, quis etiam hoc modo verbum fruétuoſum eſſe poterat: Ergo etiam verbum Sa- cramentale, etfi ex joco prolatum, utile erit. RKeſp. Aliud eſt intendere non concionari, aliud intendere concionari ob malum finem S. Paulus de hoc poſteriori loquitur, quo modo & nos con- cedimus, Sacramentum eſſe validum, ſi miniſter intendat vere conferre, licet ob malum finem. Deinde qui etiam intendit non concionari, fru- Stum facere poteſt, quia verba concionalia non dependent ab Intentione, verba vero Sacramen- talia ſunt practica,. & dependent ab Intentione. II. S. Alexander Epiſcopus Alexandrinus ratum habuit Baptismum, quem S. Athanaſius adhuc puer, allis pueris, per jocum contulit. Keſp. Hiſtoria hæc non eſt veroſimilis: tum quia a ſolo Ruffino, Socrate, & Sozomeno fine teſtimonio ullius probati auétoris narratur, & quidem fama incerta, cum addat, ferunt: & ipfi hi hiſtorici factum diverſimode referunt: tum quia S. Ale- Xander creatus eſt Epiſcopus a. c. 311. quo tem- pore S. Athanaſius puer non fuit, cum a. 325. S. Alexandro in Epiſcopatu utpote ſolum 25 an- nos natus adeoque juxta mores illorum tempo- rum nondum Presbyter ſuccedere non potuiſſet. Suppoſita autem facti veritate, illud nil probat, cum etiam ſubinde pueri ſeniores in ludo ſerio imitentur, & veram intentionem in puero S. Atha- naſio Atatme n e Den ulere ida dcent, 5 rehrti Dientis er t ab inns locktinn , ntiontsn 12. 4 L. ſoeo ini tum, ſei . J. M 8. Danbt do vei Verbund Utile . Ohatl, n. Hlm E Aum krda. borari, n conela e 0 Keruns b lennir Ceins nin uſis Mr tult n gll 10d telime⸗ liten in Vni ih Olin 1 gote cumn 5 Mum * rumn ten⸗ n i Ni , d 60 gohet⸗ De Sacramentis in genere. 49 naſio S. Alexander deprehendit, maxime, cum ſolos catechumenos rite diſpoſitos baptizaverit. III. S. Geneſius valide fuit baptizatus per mimum, qui in theatro myſteria Chriſtianorum deriſorie repræfſentabat coram Diocletiano ſine Intentione. Reſp. &S Geneſius baptizatus eſt vel per Baptis- mum flaminis, ſen perfectam charitatem; vel per Baptismum ſanguinis, quia martyrium fſuſtinuit. Bellarminus etiam putat, mimum interius a Deo moôtum veram baptizandi eum Intentionem ha- buifſe. IV. S Auguſtinus 1. 7. de Bapt. c. 33. docet, integritati Baptismi non officere, ſi falla- riter detur; additque, ſe hoc idem affirmaturum de Baptismo mimice, & deriſorie dato, ſi eſſet in Concilio Epiſcoporum, qui eum errantem poſ- ſet in rectam viam reducere, & tr. 5. in Joan. docet, Baptismum ab ebrioſo collatum eſſe vali- dum. Keſp. S. Auguſtinus per fallaciam intelligit Hétiovem, ſeu defectum debitæ diſpoſitionis fidei, & rectæ de Baptismo Aententiæ in hæretico, quæ lweitati, non tamen valori Baptismi officit. Pu- — tat tamen D. Habert, fatendum eſſe, S. Auguſti- num eo tempore, quo nihil de hac re exprefſe definierat Eccleſia, de hoc Baptismo dubium fuiſſe. In altero loco non loquitur de actu ebrioſo, ſeu ebrio adtu vino madente, ſed de peccatore ha- bente conſuetudinem, ſe inebriandi: vult quippe in primo loco probare, Baptismum ab heeretico, in altero, a peccatore collatum eſſe validum. V. Miniſter eſt inſtrumentum Chriſti, in cujus vir- tute agit: Ergo non requiritur in eo intentio: nam etiam inſtrumentum a publico notario ſine intentione factum valet. Reſp. Miniſter eſt in- ſtrumentum animatum, & liberum, quod pru- denter, & cum intentione agere debet. Notarins contrahentes non obligat, ſed obligationem ab iis contractam fſcripto commendat, ad quod nullo ejus conſenſu opus eſt: miniſter vero nomine Chriſti Sacramentum perficit, & ſanctificationem producit. Schol. Schram Inſtit. Theol. Tbm. III. D 1 50⁰ Caput XIII. An Inten- Schol. 3. Ambroſius Catharinus O. P. Archiepi- tio exter- na jutα Cathari- num ſußi- ciat. ſcopus Compſenſis opuſculum de intentione mini- ſtri edidit, in quo docet, validum eſſe Sacramen- tum, ſi miniſter ſerio adhibens ritum externum, adeoque habens intentionem ſolum externam ha- beat in animo contrariam voluntatem, Sacramen- tum penitus irritandi, & apud ſe dicat, nolo fa- cere hunc ritum ut ſacrum, nolo eſſe Sacramen- tum, nolo baptizare, vel ſi decernat fingere in animo & fimulare. Ita ſententiam Catharini ex- plicant, & defendunt P. Serry, & P. Contenſon: unde ejus ſententiam non ſatis exacte emollit D. Tournely, dum putat, Catharinum non rejicere intentionem internam operis externi Eccleſiæ, ſeu tantum finis & effectus Sacramenti, ſeu ritus externi ſub ratione formali Sacramenti; ſiquidem Catharinus quæſtionem expreſſe movet de mini- ſtro deriſorie baptizare intendente, & putat, in- tentionem internam contrariam cum externa ad-= miniſtratione ſine ſigno externo voluntatis con- trariæ ſerio peraéta eſſe incompoſſibilem. Hæc Catharini ſententia, necdum ab Ecclefia damnata eſt, tum quia ejus ſcripta necdum proſcripta ſunt, imo hoc opuſculum ſub oculis Patrum Tridentini & Roméæ a. 1552. prodiit: tum quia P. Serry re- fert, hanc ſententiam Romæ a. 1645. publice a Zacharia Pasqualigo propugnatam eſſe, & jure- jurando teſtatur, ſibi Conſultores ac Præſules pri- mæ notæ ſæpe affirmaffe, in hac propoſitione ab Alexandro VIII. damnata: Valet Baptismus col- latus a miniſtro, qui omnem ritum externum, for- mamque baptizandi obſervat, intus vero in corde ſuo anud ſe reſolvit, non intendo facere, quod facit Eccleſia; aliud contineri a Catharini ſententia, qui admittit neceſſitatem intentionis externum ritum faciendi, cum econtra hæretici totum juſtificatio- nis negotium fidei tribuentes omnem intentionem rejiciant, & Sacramentum externa ſubſannatione collatum validum efſe dicant, quod Catharinus negat. Nihilominus dicendum eſt, ad valorem Sacra- Lere Eltio A Alten taen elec ller, nod t, luck in 8 ſenten NI ile lins⸗ Entan Vittn Min teln En teltio un Kenun he lr Dri e Eter lin Centk , 4 il en e Gei ane iti Arehis tione mi Gaename externn. Wernam! , dackem at, nol e Nclane at inner atharnie Cortei te emol no ſeſt bi Leck ti, ſen, gn, ſini vet Ee I & Pputk¹ ien 51 efs m ſoletptil⸗ n Tride 2, Pokiee Dreines- Noltone ou ſerikt, 1o ii i ntellin ennnntl irnig lun, ſon 41 De Sacramentie in genere. 51 Sacramenti neceſſariam eſſe internam miniſtri in- tentionem, qua velit non fingere nec ſimulare, ſed vere ac ſerio facere ſimpliciter & generatim ſaltem id, quod facit Eccleſia (F. 916.) Non tamen requiritur, ut miniſter intendat facere vel effectum Sacramenti, vel ritum Eccleſiæ forma- liter, ut Sacramentum eſt, vel etiam facere, quod facit Eccleſia Catholica Romana, ſed ſuffi- cit, ut ſimpliciter & generatim velit facere, quod facit Eccleſia, quæcunque illius ſit & de Eccle- fia, & de Sacramento, ejusque fine ac effectu ſententia. Nam r. Tridentinum exigit intentio- nem faciendi, quod facit Eccleſia, non vero quod Eccleſia intendit. 2. Demonſtrat hoc pra- Xis Eccleſiæ, quæ non iterat Baptismum a Pela- gianis, Judæis & Paganis collatum, licet non in- tendant conferre ſpiritualem Baptismi effectum: virtus enim Sacramentorum non a privata mini- ſtri intentione ſed a Chriſto dependet, & illa ne- ceſſario agunt: Ergo miniſter rite miniſtrans ef- fectam impedire nequit. 2. Non requiritur in- tentio interna & privata ritum a Chriſto inſtitu- tum perficiendi ut Sacramentalem, ſeu ut verum Sacramentum, quia validus eſt baptismus a Judæo vel hæretico collatus, qui ſine hac intentione eo- ipſo verum Sacramentum perficiunt, quod ſerio exterius velint ritum Chriſti & Eccleſiæ implicite ac generatim, prout eſt ritus Chriſti & Eccleſiæ, perficere: Ita approbavit Baptismum a Judæo col- latum Nicolaus I. a Bulgaris conſultus: Et Inno- centius IV. ſcribens in Il. 3. Decret. t. de Bapt. c. 9. ait: non eſt neceſſe, quod baptizans ſciat, quid ſit Eccleſia, quæ baptizat, & ſupponit ali- quem Saracenum, qui neſcit, quid ſit Baptismus, aut Eccleſia, rogatum, ut faciat, quod facit Ec- cleſia, & hoc reipfa facientem valide baptizare. Sane pendente dubio circa collatum Baptismum in Concilio Nicæno & controverſia cum Dona- tiſtis ſolum exploratum fuit, an materia & for- ma rite applicata fuerint, nulla facta mentione D 2 de Caput XIII. de intentione privata miniſtri. 3. Non requiri⸗ tur intentio faciendi, quod facit Eccleſia Catho- lica & Romana, ſed ſufficit generatim velle, quod facit Eceleſia, quamcunque Eccleſiam miniſter in mente habeat, Lutheranam aut aliam; nam qui intendit facere, quod facit Eccleſia Lutherana, ille generatim intendit facere, quod facit vera & univerſalis Eccleſia, licet ex errore credat, Lu- theranam Eccleſiam eſſe veram, qui error priva- tus non deſtruit veritatem intentionis generalis faciendi, quod facit Eccleſia Chriſti, adeoque nec valorem Sacramenti. Non obſtat I. S. Thomas qui 3. p. q. 64. a. 9. ait: Alii melius dicunt, quod miniſter Sacramenti agit in perſona totius HKecleſic, ouus eſt miniſter, in verbis autem, quæ profert, eprimitur intentio Eecleſic, qua ſußicit ud pverfebtionem Sacramenti, niſi contrarium ex- terius exprimatur: Ergo ſola intentio externa Catharini ſufficit. &oν*. S. Thomas loquitur de intentione interna mentali expreſſa & in actu ſignato volente Sacramentum conficere, quam dicit non eſſe necefſariam; requirit tamen inten- tionem internam mentalem implicitam & virtua- lem contentam in intentione generali, faciendi; quod facit Eccleſia, quam virtualem intentionem dicit non eſſe mentalem, non quaſi non fit in mente, ſed quia magis eſt in opere, quam men- te: vult quippe ibi tollere ſcrupulum fſuſcipientis Sacramentum, & dicit, pru lenter poſſe præſumi intentionem internam faciendi, quod facit Eccle- ſia, in miniſtro, ſfi ſerio ritum externum ponat. II. Innocentius IV. l. c. dicit: NWon eſt neceſſe; quod baptizans gerat in menie facere, quod jacit Eccleſia, imo ſi contrarium gereret in menie, ſci- licet non ſacere, quod facit Eccleſia, ſed tamen fa- cit, quia formam ſervat, nihilominus baptizatus eſt, dummodo baptizare intendat. Reſp. Inno- centius ſolum vult non requiri intentionem ef- fectus per Sacramentum producendi; affert enim exemplum Saraceni, qui rogatus baptizat non M nudek Uane o 4 E 1 i r tüm Cehbite irezen Et Ku Uinins Ohune mexci, Volnn rtt Ulmen s men Uliſte Ulnti Eeun el tin TI fiai. tentone i urn MIy A 0ma De Sacramentie in genere. 53 Woni non credens per immerſionem aliud fieri, quam defa cc madefactionem, nec intendit baptizare ad ope⸗ veleg randam juſtificationem, quia tamen intendit dare, n minte quod ab alio petitar, & conferre, qued confe- n; unm runt alii baptizantes, valide baptizat, ſecus fo- Luten ret, ſi hoc non intenderet. III. Miniſter exte- fact fn rius ritum Chriſti ſerio obſervans, licet contra- cleit, riam intentionem in mente gerat, ritum Chriſti enen debite obſervat, forma Sacramentorum operatur nis gn independenter ab intentione miniſtri. „e/p. In- adeom tentio miniſtri ad ritum a Chriſto inſtitutum, 1 . Iu & ut forma operetur, eflentialiter ex inſtitutione nelis in requiritur. IV. Quando miniſter interius dicit: ibeu K nolo conficere Sacramentum, & tamen ſerio po- len, nit actum externum, habet duas voluntates con- ,e trarias, inter quas illa eſt vera, quæ effectum Fleunun obtinet, altera tantum eſt velleitas, uti patet in ntio am mercatore projiciente merces in mare. Keſp. Loguim Voluntas faciendi ritum externum, & voluntas & ii non agendi ſeu ſimulandi habent diverſa objeéta, Acer, “ prior ritum externum, altera defraudationem Sa- na ks6 Ccramenti, ita ut voluntas ſerio agendi ſit volun- mI tas medii, altera voluntas finis, adeoque fimul i bis conſiſtere poſſunt, nec una ſuperatur ab alia: bteter voluntas vero ſervandi merces eſt inefficax, & m ſuperatur ab illa ſervandi vitam, cum ſit circa une idem objectum ſcilicet ſervandi merces & proji- nian ciendi merces. V. Tridentinum requirit inten- tionem conficiendi Sacramentum, & animum ſe- ote e 1 ¹ nlhe rio abſolvendi; Ergo verum Sacramentum con- n ficiendi. Reſp. Tridentinum ſolum requirit in= D 4 u tentionem generalem faciendi, quod facit Eccle- gu⸗ fia, adeoque confuſam & implicitam operis, prout ſmnen, Sacramentum eſt, & animum ſerio abſolvendi; ten non vero ſolum fimulandi. u Ne J. o12. one: . . , 6 Ad valide conficiendum Sacramentum Qualis in- ptima quidem eſt intentio actualis, cui etiam tentio re- 54 Caput XIII. ob dignitatem Sacramentorum ſemper ſtude- ri debet, non tamen requiritur, ſed virtua- lis (H. 916. Schol. I.) fufficit: Hæc enim intentio ſufficit, ut actio aliqua cenſeatur humano & rationali modo fieri, & Intentio d actualis durante actione Sacramentali vix eſt 1h poſſibilis, ac plurimis ſcrupulis foret expo- u ſita: Ergo virtualis ſufficit. Mn en Geran 2. Intentio vero habitualis (I. c.) non ſufficit, tum quia cum hac nullo actu volun. e tatis influente non exercetur actio vere hu- mana: tum quia alias etiam ebrius Sacra- . mentum adminiſtrare poſſet. Ex quo proin- „ de etiam ſequitur, quod intentio interpreta- tiva non ſufficiat, utpote quæ non eſt inten. 1 tio, ſed ſolum eſſet, ſi de ea cogitaretur, inn adeoque cauſa actionis humanæ eſſe nequit. Glu he Reſolvun- Coroll. Prad. Imo. Defeétum intentionis non ſup- lenn ker caſus. plet Chriſtus nec Eccleſia. 2do. Qui de more “ ponit actiones requiſitas ad Sacramentum, & ſtu- 4 dioſe non omiſit intentionem, nec habuit contra- l riam, ſed attente peragit, quod facit, non po- i teſt prudenter dubitare de intentione: non enim Min requiritur, ut ore vel corde dicat, intendo hoc An! facere, imo hæ reflexiones hominem ſæpe ma- e gis turbant. 3tio. Per diſtractiones non everti- tur eſſentia Sacramenti, dummodo miniſter ſit ita (n animo præſens, ut debito modo materia & forma Kn applicentur: imo voluntaria etiam diſtractio ſub de adminiſtratione Sacramenti per ſe loquendo eſt tantum peceatum veniale etiam ſub conſecratione I in qua tamen diſtractionem voluntariam ob gra- tn vem irreverentiam mortale eſſe cenſet Concina &c. E⸗ non vero per notabilem partem Canonis: fit au- teſt tem mortale ratione periculi aliquid omittendi, vel & ratione contemptus actualis vel virtualis, qua- lem De Sacramentir in genere. 55 er Kul⸗ lem ille habere cenſetur, qui nonniſi oſcitanter d Nn Sacramenta adminiſtrare conſuevit. Ixc ei §. 918. Cepſentr . . . 2 eri Ad valorem Sacramenti requiritur inten- Iientio alim tio abſoluta, nec valet conditionata pendens renaſtio⸗ beten in futurum v. g. ſi concubinam dimiſeris zne ra- nam non et in poteſtate miniſtri poſita actio- ne Sacramentali ſuſpendere valorem Sacra- czar. ”MD ))t menti; imo ſi ſub adminiſtratione non inten- Gu dat conferre validum Sacramentum, nec po- oenk ſtea erit validum, ſive conditio impleatur, s e ſive non, quia actio Sacramentalis tunc non don amplius eſt, quando conditio impletur. iitn 2. Valet tamen Sacramentum cum inten- t tione conditionata de præterito, vel præſenti tec v. g. baptizo te, ſi non es baptizatus &c. quia hec conditio eſt extra cauſam poſita, Ouh adeoque non ſuſpendit actionem & intentio- e nem., ſed ſtatim facit tranſire in abſolutam, un, & efficacem. Illud tamen notandum, per ite ſeptem prima Szecula uſum formæ conditio- deng natæ incognitum fuiſſe, quæ modo Sæculo n ockctavo innotuit, licet non univerſaliter, niſi nleers demum Sæculo 13tio, receptus fuerit. nane Coroll. Pract. Imo. Non licet Sacramenta admini- Keſolvun- W ſtrare ſub conditione de præterito, vel præſenti, tur caſus. 1 4 ne Sacramentum exponatur periculo nullitatis, Utndin niſi rationabilis cauſa adſit. 2do. Si vero ratio- bclenth nabilis cauſa neceſſitatis, vel prudens ratio dubi- onlett tandi, & non tantum inanis ſcrupulus de valore amn 16 Sacramenti collati, vel nunc conferendi adſit, po- (nch teſt & debet conferri ſub conditione de præterito nb, vel præſenti v. g. ſi non es baptizatus, ſi es rite Glfti diſpoſitus &c. & in prudenti dubio, an confeſſa- muief. D 4 rius 56 Coput XIII. rius ponitentem abfolverit, licite addit conditio- nem, ſi nondum te abſolvi &c. in his enim caſi- bus, prudens ratio culpam miniſtri removet. Hlæ autem conditiones non neceſſario ore exprimi de- bent, ſed ſuffieit fieri ſola mente ſaltem implicite & virtualiter volendo adminiſtrare Sacramentum ſecundum inſtitutionem Chriſti, ficuti quis poteſt, & debet. 3tio. Qui conſuetudinarios abiolvezet ſub conditione, ut peccandi confuetudinem evi- tent, absque eo, quod vellet effectum abfolutio- nis usque ad purificatam conditionem ſuſpendere, ſed tantum eos in bono propofito vellet confr- mare, valide & abſolute abfolveret. 1 J. 919. Intentio Intentio miniſtri debet eſſe determinata ad deter- ad certam materiam & perſonam: debet Zrn, do. enim ferri in illud, quod per formas Sacra- D mentorum ſignificatur, quod eſt materia & bet. 3 perſona determinata. Reſolvun- Coroll. Prakt. umo. Si Sacerdos habens coram fſe tur caſus. duas hoſtias, & volens unam conſecrare non de- terminaret aliquam, neutra conſecraretur: ſecus foret, ſi putaret, unam tantum ſe habere hoſtiam, cum habeat duas ſibi cohærentes, ubi utraque Conſecrata foret, ſfi, uti communiter fit, haberet intentionem materiam appoſitam conſecrandi, niſ forte intentionem ſuam ad illam hoſtiam, quam vVidet, reſtringeret. 2do. Si Cajum abluas, & dirigas formam ad Titium, Baptismus foret in- . validus: vValet tamen, ſi error ſit tantum ſpecula- tivus circa perſonam, v. g. ſi abſolvas Petrum, putans eſſe Paulum, fſi baptizes maſculum, putans effe puellam, quia intentio fertur ad perſonam præſentem. 3t7ο. Si Epiſcopus nollet ordinare cenſura irretitos, eorum ordinatio foret invalida, unde hæc reſtrictio fieri non debet §. 920. Von Alii ItIun ren Snnn Une. Wrils e eun De Sucramentis in genere. 57 it coneic⸗ 8 enimen §. 920. woret. I . . . erhint Non licet etiam ex gravi cauſa ſimulare Won licet enini adminiſtrationem Sacramentorum. Ita defi-ſmulare nit Innocentius XI. damnans hanc propoſis Sacram. tionem: Urgens metus gravis eſt cauſa juſta dacramentorum adminiſtrationem ſimulandi. Et Innoc. III. c. 7. de celebr. Miſſ. dicit, quod gravius peccet Sacerdos, qui ſimulat confi= velts cere corpus Chriſti, quam ille, qui conficit in peccato mortali. Et S. Congregatio habi- ta a. 1625. felata a Benedicto XIV. t. 2. Bullar. requiſita, an, cum Sacerdotes co⸗ guntur à Turcis, ut baptizent eorum filios; teluin non ut Chriſtianos efficiant, ſed ut fœtore m: EH& Ec. liberentur, poſſint ſaltem ficte eos bap- um An tizare, adhibita materia Baptismi ſine debi- IE ta forma: reſpondit: negative. Ratio eſt, quia talis ſimulatio eſt injurioſa Sacramen- cnm to, & grave reale mendacium: imo Sacer- end dos non conſecrans hoſtiam cauſam idolola- getn E triæ tum ſibi tum aliis preeberet. te holir r rig Coroll. Pratſt. Imo. Non licet proferre verba conſe- Ræſoluun- ſt, hude cratoria ſine intentione conſecrandi, etſi Sacer- tzsz, caſus. ſctmndi, doti etiam mors intentetur. 2zdo. Non licet ho- ſun, G ſRtiam non conſecratam pro conſecrata præbere n peccatori, quem Sacerdos ex ſola confeſſione ſcit nns ſr eſſe indignum; imo nec licet, ſi Sacerdos cum tun hen⸗ hoſtia non conſecrata teneret ſimul conſecratam s SöW rO 2doratione „bopuli, quia adhuc mentiretur. um, ES to. Non licet formam abſolutionis ſine intentio- l e ne ſuper indiſpoſitum proferre, licet Sacerdoti let ols graviſſima mala intententur, ſed debet tantum Gare benedictionem. H D 5 F. 921. „ FEides in miniſtro on re- quiritur ad valo- rem. Caput XIII. O. 921. Ad valorem & veritatem Sacramenti non requiritur in miniſtro Fides. Hoc dogma ex S. Scriptura evidenter probari non poteſt, uti communiter obſervant Theologi, adeoque probatur ex Traditione: hanc S. Stephanus P. oppoſuit S. Cypriano dicens: &i quie a quacunque hareſi venerit ad nos, mihil innovetur, niſi quod traditum eſt, ut manus illi imponatur in pœnitentiam. Cum vero traditionis hujus initium non inveniatur, recte concludit S. Au- guſtinus, eam ab Apoſtolis deſcendere I. 2. de Bapt. c. 7. Decretum S. Stephani confir- mavit Concilium Arelatenſe I. a. 314. can. 8. Nicænum I. a. 325. can. 19. ubi Paulianiſtas formam Baptismi adulterantes rebaptizari ju- bet, adeoque alii hæretici non rebaptizaban- tur. Conſtantinopolitanum I. a. 381. can. 7. ubi ſolos hæreticos ritum Baptismi adulte- rantes rebaptizandos ſtatuit: Arelatenſe II. a. 452. can. 160. & 17. Quibus accedit au- Gtoritas Cencilii plenarii, in quo hanc quæ- ſtionem terminatam fuiſſe dicit S. Auguſtinus I. 2. de Bapt. c. 9. quod Bellarminus putat fuiſſe Nicoenum I. alii vero cum Sirmondo, & Petro de Marca Arelatenſe I. Denique Tridentinum Seſſ. 7. can. 4. ſtatuit: &i quit dixerit, Baptimum, qui etiam datur ab harett- cie in nomine P. & F. & §&. &. cum intentione Jaciendi, gquod facit Eccleſia, non eſſe verum Baptismum, anathema ſit. 2do. Ad eandem Eccleſiæ fidem tuendam integros libros Sæ- culo Ato ſcripſerunt contra Donatiſtas rebap- tizan- o De Sacramentis in genere. 59 tizantes S. Optatus Milevitanus, & S. Au- guſtinus; cumque Donatiſtæ auctoritatem S. mein Cypriani objicerent, reſpondit S. Auguſtinus, de dh Magiſirum eſſe excuſandum, tum quia pacem nonee & unitatem ſervavit; tum quia quæſtio de MWeE Baptismo hæreticorum nondum erat diſcuſſa: Stem At vero diſcipulos eſſe damnandos, cum ſchisma fecerint, & veritas jam omnibus di- u ſcuſſis ambagibus in plenario Concilio fuerit imun confirmata. I. 2. de Bapt. c. 9. 3tio. Ra- orsh tiones affert S. Auguſtinus, tum quia rece- Wdit dens ab Eccleſia retinet Baptismum & Ordi- ndetel nem: Ergo valide baptizat: tum quia ſeque- Wund retur, nos continuo de rite collato Baptismo e en anxios eſſe poſſe, cum non conſtet, an non Panlmm ſaltem ab hæretico occulto baptizati ſimus: tiaf tum quia virtus Sacramentorum non a qua- Mhtintt litate & Fide miniſtri, ſed ab inſtitutione Gr. n Chriſti dependet. ad . i Schol. I. Sæculo 3tio S. Cyprianus Epiſcopus Car- Contro- een thaginenſis, S. Firmilianus Epiſcopus Cæſareenfis verſia re- A0elt in Cappadocia, aliique negarunt, rata eſſe Sacra- haptizan- egn menta ab heæreticis collata, & baptizatos ab eis tiem. Aueutn rebaptizabant. Controverſia hæc acerrime agi- ins tata fuit inter S. Stephanum P. & S. Cyprianum: Gtno pondere rationum videbatur efſe ſuperior S. Cy- l ptianus, Auétoritate traditionis S. Stephanus. Pri- 1 Der mus erroris auctor non fuit S. Cyrianus, ſed eum Wit: % ab Agrippino deceſſore ſuo haufit, qui annis 39 rN ante S. Cyprianum in Concilio Carthaginenſi a. n iin 217. celebrato baptizatos ab hæreticis rebaptizari ſs juſſit. Pro ſententiæ ſuæ defenſione plures epi- 1 M, ſtolas ſcripſit S. Cyprianus: celebravit etiam tres Nder Carthaginenſes Synodos: primam anno 255. Epi- libtod ſcoporum 32. Secundam a. 256. Epiſcoporum 7r, t & deinde Synodicam epiſtolam direxit ad S. Ste- i pha- 60 Caput XIII. phanum P. qui reſcripſit: nihil innovetur, niſi quod traditum eſt, adjeétis graviſſimis commina- tionibus in eos, qui fuo decreto non acquieſce- rent. His commotior factus S. Cyprianus a. 256. tertiam Synodum Epiſcoporum 87. pro confir- manda ſua ſententia collegit, cumque S. Stepha- nus parifer ad orientales ſcripſiſſet, & excommu- nicationis poœnam ſuo decreto nen obedientibus comminatus fuiſſet, id reſciens S. Cyprianus ad Firmilianum Epiſcopum Cæſareenſem ſcripſit, qui illi durius ſententiam S. Stephani exagitans, re- ſpondit, jam pridem in Concilio Iconienſi Baptis- mum ab hæreticis collatum reje tum fuiffle. In- terim tamen tum S. Cyprianus tum Firmilianus can- dide fatentur, multos etiam inter ſuos pro more Eccleſiæ Romanzæ baptizatos ab hæreticis non rebaptizafle: Unde S. Cyprianus cæterique ei ad- hærentes hanc controverſiam non ad fidei dogma, ſed ad diſciplinam dumtaxat pertinere cenſuerunt, cum illi ſe a communione contrariam praxin inter ſuos ſequentium non ſemoverint, licet S. Stepha- nus P. quæſtionem de Baptismo ab heæreticis dato ad fidem pertinere cenſuerit, ac ſaltem implicite definiverit, uti patet ex ejus ſolenni decreto a S. Cypriano ep. 74. relato & ex poenis privatio- nis communionis intentatis, licet contradicentes non actu privaverit, ſed intra minas ſolummodo heæſerit, cum nullus veterum executionis inten- tatæ hujus pornz meminerit. Falſum autem eſt, quod nonnulli ex Novatoribus, & cum eis Lau- nojus putant, S. Stephanum P. impugnantem §. Cyprianum in oppoſitum errorem lapfſum fuiſſe, approbando omnem Baptismum etiam adulteratum ab hereticis, ſiquidem ille non alium hæretico- rum Baptismum ratum habuit, quam qui in no- mine P. & F. & S. S. collatus fuit. Denique S. Cyprianus & S. Firmilianus teſte S. Auguſtino l. 2. de Bapt. C. 4. ab errore rebaptizantium re- ceſſerunt, quod tamen non omnino certum D. Tournely videtur. Schol. De Sabramentir in genere. 61 eint, u Jehiol. 2. Donatiſtæ Seæculo Ato etiam docuerunt, Solyuntus- conmn Baptismum ab hæreticis collatum non valere, ſe obieftio cg non eo modo, quo S. Cyprianus & S. Firmilia- , Nns nus: hi enim non habebant pro hæreticis contra- ro co rium docentes, nec rebaptizabant baptizatos a 8. deſt Catholicis ſibi in hac ſententia contrariis: cum exconm econtra Donatiſtæ rebaptizarent etiam Catholicos V belek contrarium docentes, quos veluti hæreticos ha- vptünm bebant, & erroerem hunc poſt abſolutam Eccleſiæ it definitionem defenderent. Rationes rebaptizan- gitans, tium funt I. 2. Cor. 6. v. 14. Nulla eſt conven- enſie⸗ tio luci ad tenebras. Joann. 20. Chriſtus dedit ſile 1 Apoſtolis Spiritum S. ad remittenda peccata, quem hlinnpe hæretici non habent. Et idem S. Joannes in epi- Sprone ſtola ſua monet, ut nec Ave hæreticis dicamus. llesf 2 Et Jac. 5. pro Extrema Unctione requiritur ora- ietet tio fidei, quæ omnia in hæretico non ſunt: Ergo fdelinr nec valet Sacramentum ab eo collatum. KKxſp. cenſeen Non eſt conventio lucis ad tenebras, id eſt con- ai ſentiens errori heretici nequit ab eo licite & fru- 46en Guoſe Sacramentum recipere, ſecus ſi non con- ſentiat, & ex juſta cauſa ab eo petat. Ad Sacra- menta legitime adminiſtranda requiritur quidem ti betetl in nonnullis Sacramentis, ut quis Spiritum S. per RR manus impoſitionem acceperit, ſaltem quoad cha- Undrr racterem; at vero ut aliis Spiritum S. per Sacra- Gnm menta conferat, non requiritur, ut ipſe eum ha- ul inte beat⸗ . S. Joannes communionem familiarem eum itne Ereticis prohibet. Ad extremam Unétionem re- h l quiritur oratio fidei objective ſumptæ ſeu objeéti w credendi, quod etiam hæreticus proferre poteſt, Cnn 1 non vero fidei formaliter ſumptæ, ſeu actus, quoò n “ quis credit formaliter. II. Canon Apoſtolorum 45 MKZ & 46 Baptismum ab hæreticis collatum rejicit. aer, Eundem Tertullianus, S. Baſilius ep. 2. ad Am- uin phil. & S. Cyrillus Jeroſalymitanus præf. in Ca- e⸗ tech. rejecerunt. Neſp. Duo illi canones Apoſto- e lorum funt ſpurii (§. 477. Schol. 4.) S. Baſilius; inii Tertullianus & S. Cyrillus ſententie rebaptizan- cent tium adhæſerunt. Unde colligimus, quæſtionem de 62 Cavut XIII. de Baptismo hæreticorum non fuiſſe ubique eluci- datam niſi fub finem Sæculi Ati, & Eccleſiam per 200 fere annos turbaſſe, cujus ratio eſt, quod Concilium Arelatenſe I. a. 317. celebratum non ſtatim ad notitiam orientalium venerit, & Con- cilium Nicoenum rejiciendo Baptismum Pauliani- ſtarum implicite ſolum aliorum hæreticorum Bap- tismum approbavit, quod nonnullis non ſatis cla- re innotuit. III. S. Dionyſius Alexandrinus apud Euſ. I. 7. c. 14. & teſte 8. Hieronymo in rebap- tizantium dogma conſenſit, & Sixto ſucceſſori S. Stephani P. ſuaſit, ut a ferenda cenſura in hanc ſententiam abſtineret. Item S. Athanaſius or. 2. cont. Arian. Baptismum Arianorum rejecit. Et S. Optatus Milev. l. I. cont. Parmen nullum efſe apud hæreticos Baptismum, non vero apud Schis- maticos ait. Ke. Quidam putant, S Diony- ſium dogmati rebaptizantium ſubſcripfifſe. Sed D, Tournely eum ab hoc errore abſolvit: tum quia S. Cyprianus nunquam ad eum provocavit: tum quia S. Baſilius in ep. ad Amphiloch. c. I. teſtatur, S. Dionyſium admiſiſſe Baptismum Mon- taniſtarum: tum quia alias mediatorem pro S. Cy- priano apud S. Stephanum non egiſſet. Ad ſum- mum ergo S. Dionyſius cenſuit, excuſandos eſſe rebaptizantes, usque dum res mature diſcuſſa fuifſet, & ideo viſus eſt S. Hieronymo in ſenten- tiam S. Cypriani propendiſſe, circa quam tamen ſolum hærebat, & Sixtum P. conſuluit. De men- te S. Athanaſii dubium eſſe cenſet D. Habert, nam Or. 3. cont. Arian. vanum vocat Arianorum Bap- tismum. Quia tamen S. Athanaſius in Synodo Alexandrina a. 362. decrevit redeuntes ad unita- tem Eccleſiæ Epiſcopos & Presbyteros cum ho- noribus recipiendos, videtur ſolum rejicere Bap- tismum hæreticorum quoad effectum Sacramenti in illis, qui hæreſi confentiunt. S. Optatus eo- rum ſolum heæreticorum Baptismum rejicit, qui ſformam adulterabant. IV. Innocentius I. ep. 18. Baptismum Arianorum, non vero ordinationem reci= epit tumen ins I B n el t. lerte Ue Wn⸗ Per Chen Ue e De Sacramentis in genert. 63 digen recipit. S. Leo I. ep. 79. ait, hæreticos per Sa- Lorſelmn, cramenta non poſſe dare ſanctificationem. S. Gre- d gorius M. Il. 11. ep. 67. jubet repeti Bonoſiano- lehnuim rum Baptisma. Pelagius apud Gratianum ait, it, AHH non eſt corpus Chriſti, quod Schismaticus confi- umh cit. Urbanns II. ep. ad Lucium ait, Sacramenta ticorun hæreticorum formam, non vero virtutis effeétum nonkdt habere. K,. Innocentius I. nunquam dixit, undiun ordinationem hæreticorum quoad ſubſtantiam & mo inn Characterem efſe invalidam, ſed tantum vult ordi- Sð tto ſuni natos ab iis ad Eccleſiam cum ſuis honoribus non enliuftits efle recipiendos, & manus illis imponendas pro apuſne reconciliatione, non pro ordinatione. S. Leo mn teſeci docet, per Sacramenta hæreticorum non dari ſan- 0 Hllum tificationem illis, qui hæreſi conſentiunt. S. Gre- ald gorius Baptismum Banoſianorum rejicit, quia non nt, d Die baptizabant in nomine S. S. Trinitatis. Pelagius erilne alludit ad corpus Chriſti myſticum ſeu Eccleſiam, dbtolvit quæ non eſt apud Schismaticos. Urbanus vero Prov virtutem Sacramentis hæreticorum negat in illis, Opriloct: qui hæreft conſentiunt. V. Unus eſt Baptismus Ntsmin k in una Eccleſia: Ergo extra illam nullus eſt. tenmen Item ab hæretico nequit haberi effeéctus ſpiritualis get. MMſ Sacramentorum, quia nemo dat: quod non ha- rlumgde bet: Ergo nec ipfum Sacramentum. X& v. Bap- re An tismus hæreticorum unus eſt cum Baptismo unius moe Eccleſiæ, a qua vim habet. Deinde aliud eſt Sa- Cin un cramentum, aliud effectus Sacramenti; illud etiam Et. Den malus miniſter velut cauſa inſtrumentalis conferre het, poteſt, & conſequenter etiam effectum, quia non notunk ſua ſed Chriſti virtute agit. 1 in , nts O. 922: teros e D . reſeen, Non ſolum autem fides, (GS. 921.) ſed Hrobitas “ etiain probitas miniſtri ad valorem Sacramen- miniſri ti non requiritur, unde miniſtri improbi ſive HWD “ publici ſive occulti, qui omnia neceſſaria rite n requi- i⸗ obſervant, Sacramenta valide conficiunt. Hoc ritur. 6 pro- 64 Caput XIII. probatur iis rationibus, quibus dogma præ- cedens: quibus accedit definitio Concilii Con- ſtantienſis, quod hunc articulum 4tum Wi⸗ cleffi damnavit: & Epiſcopus vel Sacerdos t in peccato mortali, non ordinat, non confirmat;, non conſecrat, non baptizat. Et Trident. Seſſ. 7. can. 12. ita ſtatuit: Ni quis dixerit, miniſtrum in peccato mortali exiſtentem, modo ommia zſſen- tialia, quc ad Sacramentum conficiendum aut conſerendum pertinent, ſervaverit, non conficert acramentum, anathema ſit. Idem probat S. Auguſtinus multis libris contra Donatiſtas conſcriptis. Et tr. 5. in Joan. ait: Quid tibi Jacit malus miniſter, ubi bonus eſt Dominur?.. quod dabatur a Paulo, & quod dabatur a Eetro, Chriſti erat, & quod datum éſt a Juda, Ulri- ſti erat.: non timeo adulterum, non ebrioſum, non homicidam, quia columbam attendo, per quam mili dicitur. Hic eſt, qui baptizat. Et Nicolaus I. ad conſulta Bulgar. c. 71. Non poteſt ſolis radius per loacas & latrinas tran- ens aliquid exinde contaminationis attrahere: proinde qualiscungue Sacerdor it, gqu ſankla Junt, coinquinare non pottſt. Solyuntur Schol. Donatiſtæ errorem . Baptismum ab hæreticis objeblio- 265. collatum nullum eſfſe, ad omnes peccatores- ſive publicos ſive cccultos extenderunt, teſte S. Au- guſtino l. 2. cont. Creſcon, c. 28. ſed argumen- tis Catholicorum tandem conviéti reſtrinxerunt ad ſolos peccatores publicos, quos negant Sacra- menta valide conficere, teſte eodem S. D. 1. 2.: cont. Parmen. c. 12. Eundem errorem ſecuti funt Szæculo 12 mo Apoſtolici, teſte S. Bernardo Serm. 66. in cant. Item Albigenſes teſte S. Antonino Wum. p. 4. t. II. c. 7. Waldenſes, Huſiit- & na⸗ ube Ine 1s in Erſei 1Co i gu ortu to ili⸗ ſid⸗ nit. We Dend ogrtamn ncilälc. Atumn ] emir 1 Confft lent. , üne omnint Citndhin: 1on e h plolr Porntt ti Cus Dyirut⸗ Atur al von Mi Ithnb, gtant. .(. Il. 1 efirnt r 67 Ntnun ir /t 140 Hert katolti tele l nr. reſtiutl De Sacramentit in genere. 65 Anabaptiſtæ, & Joannes Wicleffus, qui non ſo- lum peccatores publicos & occultos ſed etiam bo- nos in præſenti, ſed malos aliquando futuros & præſcitos negat Sacramenta valide poſſe conficere. I. Quia Pſ. 140, dicitur? Oleum peccatoris non impinguet caput meum. Eccl. 34. v. 4. ab immun- do quis mundabitur? & v. 30. qui baptizatur à mortuo, & iterum tangit eum, quid groficit lava- tio illius? Matth. 7. Non poteſt arboer mala bonos frukus fazgert. Et Joan. 9. Deus geccatones non audit. Keſp. Nomine olei intelligitur adulatio, uti ex contextu patet, non vero Sacramentum. Eccleſiaſticus loquitur de ſomniis. quæ cum ſint mendacia, verum docere non poſſunt: ſicut im- mundus res alias mundare nequit, niſi fit ſola cauſa inſtrumentalis. In altero textu ſermo eſt de immunditia legali per contactum mortui con- tracta. Miniſter malus non eſt arbor mala, quia arbor mala eſt homo de ſuo faciens, non vero ex virtute Chriſti, ficuti facit miniſter Sacramen- torum. Verba: Deus peccatores non audit, non funt Chriſti, ſed coœci nati inſcite vel incaute lo- quentis II. S. Auguſtinus 1. 5. de Bapt. c. 22. ait: Maligne & invidi.. remiſſionem peccatorum dare non voſunt. Et S. Hieronymus in c. 3. Soph. Sacerdotes, qui Euchariftiæ ſerviunt, impie agunt in legem Chriſti, putantes, Eucharifliam impre- cantis verba facere, non vitam, ac neceſſäariam eſſe tantum ſolemnem orationem, & non merita Sacer- dotum. KReſp. S. Auguſtinus loquitur de privata Oratione ad obtinendam remiſſionem, non de ab- ſolutione Saeramentali; vel loquitur de ſuſcipien- tibus Sacramenta malitiæ miniſtri conſentientibus. S. Hicronymus alludit ad litteralem ſignificatio- nem Euchariſtiæ, quæ gratiarum actionem ſigni- ficat, ad quam præter conſecrationis verba, bona vita ad meritum requiritur. III. Impii miniſtri non habent intentionem Chriſti & Eccleſiæ, quæ eſt, ut pura conſcientia Sacramenta adminiſtren- tur: Sehram Inſtit. Theol. ITom. III. E Caput XIII. tur: imo in miniſtro malo, Sacramenta eſſent mala, utpote mala actio miniſtri. Ke/ſv. Impii miniſtri habent intentionem terminatam ad fub- ſtantiam aétionis, faciendi, quod facit Eccleſia, & hoc ſufficit, licet non habeant terminatam ad modum aéctionis, quia bonum male faciunt. Actio miniſtri mala eſt in genere moris, non in genere entis ſeu Sacramenti, quod Chriſtus per mini- ſtrum conficit. H. 923. Aed liei. Licet autem nec ſides, nec probitas in tam mini- miniſtro ad valorem Sacramenti reqmiratur, NRratio- ut tamen miniſter ſolemnis licite conficiat Sa- Ném — . 2. . gairitur. cramentum ſolemniter, requiritur in eo ſta- ſtatus tus gratiæ ſub peccato mortali, per ſe lo- grativ. quendo. Miniſtris enim veteris Teſtamenti jam dicebatur Lev. 21. v. 6. Sanéti erunt Deo ſuo, & non polluent nomen ejus: incenſum enim Domini, & panes Dei ſui oferunt, & ideo unbli erunt. Et ratio petitur tum ex eo, quod agat tanquam miniſter Chriſti, tum quod conficiat rem ſanctiſſimam, tum quod ad hoc habeat ſpecialem conſecrationem & & gratiam. Unde S. Auguſtinus conc. I. in Pſ. 103. ait: Videant qualem rationem ha- bituri ſint cum Deo, qui Sanktie non Sandte utuntur. Et Rituale Romanum ait: Impure & indigne Sacramenta miniſtrantes in terna mortis reatum incurrunt. An in di- Schol. Quæritur an etiam diſpenſans Euchariſtiam Wenſante in peccato mortali peccet mortaliter Reſpondet zuchari- P. Laymann affirmative, tum quia eſt miniſte- ſtiam re- rium ſanétiſſimum: tum quia repræſentat perſo- quiratur nam Chriſti S. S. Euchariſtiam in ultima Cœna di- ſtatus ſpenſantis: Ergo in Sacramentum & perſonam gratic. Chriſti I nee⸗ Cm talit Uni De Sacramentis in genere. 67 ertn cd. Chriſti gravem irreverentiam committit. Non Re I obſtat I. quod diſpenſans non ſit miniſter Sacra- menti: Nam K ſv. licet non fit miniſter confi- n ciens, eſt tamen diſpenſans. II. Portans S. S. Eu- Tideun chariſtiam ab uno loc in alium, non peccat mor- chnt d taliter: Ergo nec diſpenſans. Aſp. Portans non On in gee ponit actionem proxime ordinatam ad conteren- 8 Nn dam ex opere operato gratiam, ſicuti diſpenſans. Coroll. Prafz. 1mo. Confeſſarius abſolvens in pec- cato mortali, tot peccata mortalia committit, quot pœnitentes abſolvit. 2do. Sacerdos cele- brans in mortali peccat tripliciter conficiendo, ſuſcipiendo, & indigne miniſtrando Sacramentum: ſufficienter tamen ſe accuſat, dicendo: celebravi in mortali. Stio. Diſpenſans in mortali pluribus S. S. Euchariſtiam unicum peccatum mortale com- mittit; quia eſt unum miniſterium, & ex parte communicantium unicum convivium. Ato. Ad Sacramenta licite adminiſtranda non debet quis in mortali exiſtens neceſſario præmittere confeſſio- nem, ſed ſufficit contritio perfecta, excepta S. S. Euchariſtia ad quam requiritur confeſſio. Sto. ſe A Dieaconus cantans Evangelium & Subdiaconus epi- Mi,od Kolam in Miſſa nonnifi venialiter peccant, niſi tunq quis ob notorium peccatum grave ſcandalum præ- Ationen beret, quia hæc officia non verſantur immediate 5 oone Circa S. Euchariſtiam: nec peccat graviter in mor- „tali exercens ordines minores, tangens res ſacras, tonen, conficiens Sacramentalia, conſecrans templa, be- No N nedicens Abbates, &c. conficiens S. Chrisma, it: NMM conferens primam Tonſuram, prædicans Verbum in N Dei, quæz non ſunt actiones Chriſti, nec confe- runt immediate animæ ſanétitatem 6to. Miniſter neceſſitatis, v. g. laicus in neceſſitate baptizans cum conſcientia peccati mortalis non peccat mor- taliter ſed tantum venialiter, quia non vi ſtatus, & officii, ſed tantum permiſſive Sacramentum adminiſtrat. E 2 §. 924. Reſolvun- tur caſus. Caput XIII. H. 924. Non licee Non licet petere vel recipere Sacramen- ab indi- tum a miniſtro indigno, præſertim excom- gno ba- municato non tolerato, excepto Baptismo in r, Peé- gaſu neceflitatis, & Poœnitentia in articulo mortis; quia tenetur quis impedire pecca- tum alterius, ſi ſine ſuo incommodo fieri poſſit. Quodſi vero juſta & gravis cauſa ſube ſit v. g. præceptum annuæ Confeffionis & communionis, nec alius dignus line gravi incommodo adiri poſſit, licet petere & ſuſci- pere Sacramenta ab indigno tolerato, quis tunc juſta cauſa petendi excuſat: id quod multo magis licet, quando de malitia mini⸗ ſtri certo non conſtat. Miniſter Eodem modo Miniſter, qui confert Sa= non debet cramentum indigno, per ſe loquendo, ſi ſcien= Sacram. ter faciat, peccat mortaliter. Quippe Chri⸗ orr ſtus Matth. 7. præcipit: Molite dare Sanktum ndeSο. canibur. Talis enim cooperaretur peccato alieno, & in re gravi ageret cotra obligatio- nem ſui officii, vi cujus tenetur fideliter ad- miniſtrare Sacramenta. Keſolvun- Coroll. Prakt. Imo. Miniſter Sacramenti debet fal- tur eaſus. tem prudenter jüdicare adhibita morali diligentia, ſuſcipientem eſie dignum. 2do. Peccatori publi- co, id eſt, juridice convicto, vel publice pec- canti ſine ſufficientibus ſignis peractæ poœniten- tiæ, publice vel privatim petenti Sacramentum negandum eſt, excepta pœnitentia: non tamen ſufficiunt leves, ſed requiruntur violentæ de in- dignitate ſuſpiciones. Stio. Peccatori oeculto pub- ice k e r ho . 1 lre ſo Son e e dat funge e e H ſer. ihr i ke An Ent 1llen r kbo⸗ elan d in tI Il De Saueramentis in genere. 69 lice petenti non eſt negandum Sacramentum, ſi Sackane per hoc infamaretur. c. ſi Sacerdos. de off, jud. ord. ſi vero peceator occultus occulte petat, cui im em üne ſcandalo & infamia negari poteſt, denegan- aptone dum eſt, dummodo indignitas ex ſola confeſſio- in Mnd ne Sacramentali cognita non fuerit, ubi non licet Gire pert frangere Sigillum. moto G. 9260. eſin Præter materiam, Formam & Miniſtrum, Subjekum e Ut Sacramenta gratiam actu cauſent, debent Sare- eA Abplicari Subjelto capaci: Quod juxta præ- H * ſentem Chriſti inſtitutionem eſt ſolus homo . is Viator. Nam Hebr. 5. Ommis Pontiſex eo ho- dalitun minibus aſſumpius pro hominibus conſtituitur in zie, quæ ſunt ad Deum. Et Ratio eſt, quia nec Angelis, cum ſint incorporei, (t. 1. §F. 178.) ſigna ſenſibilia gratiæ ſanctificantis applicari poſſint: nec creaturis irrationabili- ed pus, cum fint gratiæ ſanctificantis incapaces: d, 1 nec hominibus defunctis, qui cum ſint in ter- iell mino, non poſſunt proficere in gratia, nec eN proinde percipere effectum Sacramentorum tot dean ex inſtitutione Dei ſolis vivis convenientem. taollen Schol. Dicis I. Mus comedendo S. S. Euchariſtiam Solyuntuy SMeliet!. Sacramentum recipit: Ergo brutum eſt ſubjectum objectio- Capax. Keſp. Mus recipit quidem rem, quæ re- ges. ipſa eſt Sacramentum, ſeu ut quandam rem quan- lce tum ad ſpecies ſenſibiles naturalem, ſicuti cibo- D rium etiam recipit, non vero prout Sacramentum leton⸗ eſt, ſeun receptione & applicatione Sacramenti. upe/ II. Chriſtus fuit ſimul viator & comprekenſor, ade ee, & tamen juxta S. Thomam Sacramentum corpo- Gonn⸗ ris ſui ſuſcepit: Ergo aliquis Beatus eſt ſubjectum 1: , capax Sacramenti. Keſp. Chriſtus D. ut viator S S. S. Euchariſtiam ſumere potuit, non quidem ad oeu. Sratiam, ſed ad ſpiritualem dulcedinem. E è3 G. 927. In Jubje- lto requi- ritur imn- tentio. obje io- sS. S. inquit, Caput AXIII. H. 927. Ut vero homo adultus Sacramentum va- lide percipiat, non ſufficit in eo mera capa- citas, ſed requiritur vera & interna intentio, ſeu conſenfus voluntatis in ritum Eccleſiæ, quem percip it, ita ut plane invitus & relu- valide Sacramentu um non recipiat. Ilta . mo. ex perpetna Eccleſiæ traditio- ne. lium Carthagine enſe III. a. 396. & IV. a. 398. Can. 79. Et Arauſicanum I. a. 442. ſtatuunt, ægrotos, qui uſum rationis vel linguzæ amiſerunt, non efſſe baptizandos, nec abſolvendos, niſi conſtet ex teſtibus, eos prius voluiſſe baptizari vel abſolvi. In- nocentius III. in c. naſoles. de Bapt. ex- preſſe aſſerit, illum, nunquam conſen- ſit, ſed benitus. cont lixit, nec rem, nec characterem uſcipere Sacramenti, quia Pplus J: onlzaatelrt, ducdm minim onſentire. nale Romanum prohibet, ue Paptizetur adultu 18 „ qui ex mmorbo aut alio 9 4 ¹ caſn in amentiam incidit, ſi, dum eſſet ra- tionis compos, Baptismum non petiit. Ra- tio eſt, ia ſuſcepti 0 Sacramenti eſt dune⸗ dam initiati conſooratio, & Religionis pr. feſſio, quæ ſine voluntatis motu intus relu- ctante fieri non poteſt. Solvuntur Schol. I. Dicis I. Macedonius aſceta teſte Theodo- reto a Flaviano ſub ſpecie accuſationis de monte abductus inſcius ad Sacer dotium promotus fuit, quo cognito verbis alios proſcindens, baculo etiam Epiſcopum perſecutus fuit: Ejus nihilomi- nus ordinatio ratificata fuit. & D. Tournely cenſet, hanc ordinationem fuiſßte invalidam, niſi forte ſolum ex metu & humilitate reluctans ſim- plici- ſeite füns n , ient goſtn charl le⸗ 4 — e— ——qũ —,— De Sacramentis in genere. 71 pliciter conſenſerit: quomodo etiam Paulinianus frater S. Hieronymi ordinatus fuit. II. S. Augu- nentum Ktinus tr. 26. in Joan. ait: Intrare quisque Ecele- mera ear ſiam poteſt nolens, accedere ad altare voteſt no- na inten lens, accipere Sacramentum voteſt nolens, credere Lecſer non poteſt, niſi volens. Unde etiam Florentinum intentionis ſuſcipientis non meminit. Ke/p. S. Au- tns Et guſtinus vel loquitur de Sacramento S. S. Eu- Ccipin! chariſtiæ, quæ in eſſe permanente conſiſtit, & ie tuii ſic ab invito vel neſciente, licet ſine fructu, per- a. g. cipi poteſt: vel ſi de Baptismo loquatur, intelli- camme gendus eſt de in ſantibus aut adultis tantum ſecun- a dum quid invitis. Florentinum conſenſum in ſu- N N ſcipiente ſupponit. III. In infantibus non requi- Aptizan ritur ad valorem Sacramenti intentio: Ergo nec X tel in adultis, maxime quia valor Sacramenti ab in- bolti. tentione miniſtri tantum dependere videtur. KReſv. Bipt Chriſtus voluit, ut in infantibus Baptismus fine 7 eorum intentione, cujus funt incapaces, valeat; ang n non vero in adultis. Deinde valor Sacramenti c Ie,! pendet ab intentione miniſtri, ceu cauſa efficiente Nti, ſun miniſteriali, a conſenſu vero ſuſcipientis tanquam conditione neceſſaria. Sckol. 2. Cajetanus docet, in ſubjeéto ad valorem Qualis Sacramenti ſufficere capacitatem fine contrarieta- Heheat te, id eſt, ut quis mere paſſive ſe habeat, licet eſſe in- neque velit, neque nolit ritum Sacramentalem tentio. percipere. Verum Communior eſt ſententia, in adulto, ut Sacramenta valide percipiat, requiri veram & internam intentionem ſeu conſenſum voluntatis in ritum Eccleſiæ, quem percipit, uti patet ex rationibus in hoc paragrapho allatis, quibus accedit S. Anguſtinus l. 4. de Bapt. 24. di- cens: Si pro eo, qui reſpondere poteſt „alius ve- Nondeat, non itidem valet. Et S. Thomas 3. p- q. 68. a. 7. ait: Si in adulto deeſſet intentio Juſci- piendi Sacramentum Baptismi, rebäpti indus ſſet. Cujus ratio eſt, quia Sacramenta humano modo recipi debent, quod non fieret, ſi cum voluntate & 1 . 72 Caput XIII. intentione interna non fſuſcipiantur: Deinde riſtus Sacramenta ut media ad ſalutem condu- ntia inſtituit: ficuti ergo nullus niſi volens ad ſalutem perducitur, ita nullus niſi volens Sacra- menta ceu ſanétitatis & ſalutis principia recipere poteſt. Non obſtat I. Innocentius III. in cap ma- jores. de Bapt. dicens: Tunc ergo charaRterem Sacramentalis imprimit operatio, cum obicem vo- luntatis contrariæ non invenit obſiſtentem. Et S. Thomas in 4. d. 6. q. I. a. 2. quæſtiunc. 3. in- quit: Intentio vel voluntas in Baptizato non requi- ritur quaſßt canſans deletionem culpæ originalis, Jed ſolum quaſi removens prohihens, ſcilicet contra- riam voluntatem. Ergo ſufficit in ſubjecto neutra- litas. Keſp. Innocentins loquitur de illis, qui ex metu Sacramenta ſuſcipiunt, qui voluntatem effi- cacem & ſimpliciter ſuſcipiendi Sacramentum ha- bent, licet ſecundum quid & inefficaciter ſuſce- & C ce — ptio heæc ſit illis involuntaria. S. Thomas ſolum vult, quod intentio fuſcipientis non concurrat active in genere cauſæ efficientis ad deletionem culpæ originalis, non vero, quod non concurrat diſpoſitive. II. Extrema unctio confertur etiam jam ſenfibus deſtitutis, in quibus nulla eſt inten- tio. Keſp. In his ſapponitur voluntas recipiendi hoc Sacramentum, quia bonus Catholicus in vita ſæpe hanc voluntatem habet. Schol. 3. Ex dictis (§. Or6. Schol. 3.) apparet, quod in adalto non ſufficiat intentio percipiendi mere externum ac materialem Eccleſiæ ritum: non ta- men requiritur, ut eum expreſſe tanquam verum Sacramentum intendat, ſed ſufficit, ut ſerio & ex animo generatim velit percipere id, quod fa- cit Eccleſia. Keſolvun- Coroll. Pralk. Imo. Qui plane eſt invitus, vel nul- tur caſus. lam omnino habet intentionem; invalide ſuſcipit Saeramentum: qui vero metu induétus ſuſcipit, valide ſuſcipit; vult enim fimpliciter, licet fit illi involuntarium ſecundum quid: excepto Sacra- mento Elto li Uen, Eo allto lono⸗ en . N Lete in Ane ei. Ua HRoN nue lr, St Cule Cerſe Volue ſaler lcn lem. Cnl. M ddi⸗ Vere e De Sacramentir in genere. 23 ur: Di mento Matrimonii. 2do. Qui caſu comederet tem n hoſtiam conſecratam, putans eſſe panem commu- es nem, non acciperet gratiam, nec ſatisfaceret præ- Olers an cepto Communionis Paſchalis. pin recſe in enn n Clarvin §. 928. 1 okient . . . ten. N Ad validam ſuſceptionem Sacramenti in Inientio finre adulto fufficit intentio virtualis, imo in Ba- virtualis mm ptismo, Confirmatione, Pœnitentia, & Ex- & inter- ogn trema unctione ſufficit intentio interpretati-ſgnd, lien va. Nam ſuſcipiens Sacramentum habet ſe ſußfcit. ure mere paſſive: Ergo ſufficienter determinatur uene Der intentionem virtualem, atctus præteriti wenm adhuc permanentis, nec per contrariam re- Mite Vocati. Deinde Eccleſia illis etiam, qui fu- vonsin bita vi morbi oppreſſi ſui amplius compotes namm non ſunt, in quibus proinde nec actualis nec Caliune virtualis intentio adeſt, Sacramentum Ba- ent ptismi, Poœnitentiz & Extremæ Untionis confert, quando ex vita præterita Chriſtian colligit, eos hæc Sacramenta eatenus delfi- deraſſe, quatenus Catholico more decedere voluerunt: Ergo Eccleſia cenſet, in hoc caſu ſufficere intentionem interpretativam ad' va- lidam & fructuoſam Sacramenti ſuſceptio⸗ In: nem. . amm ſte It ſnd Coroll. Prafkt. Imo. Adulti, qui aliquando habue- keſolvun- 1, , runt intentionem ſuſcipiendi Sacramenta, & hoc tur caſus. propoſitum nunquam retractarunt, etiam in ſomno amentia valide Sacramenta fuſcipiunt. 2d0. Si quis ratione utens ore tantum renuat, corde vero conſentist in Baptismum, confirmationem &£ ordinem, valide hæc Sacramenta ſuſcipit. E S H. 929. Fides non requiritur in ſubje- Ro. Solvuntur ohjebtio- és. Caput XIII. G. 929. Non tamen ad valorem Sacramentorum requiritur in ſubjecto Fides, excepto Sacra- mwento Pœnitentiæ. Nam Eecleſia ratum ſemper habuit Baptismum, quem heretici legitimo ritu perceperunt: Auguſtinus 1. 3. de Bapt. c. 14. ait: i voteſt, ut ho- mo integrum habeat Sacrame . idem. Excipiendum tame Poœnitentiæ, in quo actu Schol. Dicis I. Concilium Arelatenſe I. can. 8. ſta- tuit, Afros ad Eccleſiam redeuntes denuo eſſe baptizandos, ſi interrogati non reſponderint Tri- nitatem: & Arelatenſe II. can. 27. ſtatuit, Bo- noſiacos baptizatos in Trinitate, ſi interrogati fidem noſtram ex toto corde confefſi fuerint, cum Chrysmate, & manus impofitione in Eccle- ſia recipiendos eſſe: Ergo fides in ſubjeéto ſup- ponitur. Reſp. In primo Canone non eſt ſermo de fide baptizati, ſed de forma Baptismi, an non adulterata fuerit. In altero non ſtatuitur Bono- ſiacos eſſe rebaptizandos, ſed tantum ſine profeſ- ſione fidei per manus impoſitionem non eſfſe in ſinum Eccleſiæ recipiendos. II. S. Auguſtinus 1. 7. de Bapt. c. 53. ait: Valet Baptisma rece- ptum ſine ſimulatione & cum aliqua fide. S. Op- tatus l. S. cont. Parmen. Principalem locum Tri- nitas voſtulat, ſine qua res ipſa non poteſt geri, hanc ſequitur fides credentis. Et S. Ambroſins I. 1. de Spir. S. c. 3. Plenum eſt Baptismatis Sa- cramentum, ſi Patrem & Eilium & Spiritum 5. fatearis, ſi unum neges, totum ſubrues. Rejo. S. Auguſtinus nomine fidei intelligit voluntatem recipiendi Sacramentum ſeu intentionem. S. Op- tatus Uatus CuN Guirn mor lſe dl, Tun glin/ n Mn mentonr egto elia tar In here N. I. en 9 es bennd poncein , atnit,. 4 non eſt 6smni, 11 Atlimer n ſie n on e 6 Prun. De Sacramentis in genere. 75 tatus & S. Ambroſius non ad valide, ſed licite & cum fructu recipiendum Sacramentum fidem re- quirunt: de quo ſit. O. 930. Ut vero Sacramenta non ſolum valide, Adq licite ſed etiam licite & cum fructu ſuſcipiantur, Sacram. requiruntur in ſubjecto præviæ ex fide & pie vecipien- tate diſpoſitiones. Ita docet Tridentinum, dum quæ quod Sefſſ. 7. can. 6. definit, Sacramenta N. o zeto⸗ L. continere gratiam, quam ſignificant, eam- nankteg. que non ponenfibus obicem conferre: & can. 7. ait, eam, quantum eſt ex parte Dei, omni- bus dari: Ergo ſupponit in poteſtate hominis eſſe, oblatam in Sacramentis gratiam non recipere, adeoque prævias ex fide & pietate diſpoſitiones requiri. Cujus ratio eſt, quia quodlibet Sacramentum habet proprios ſuos effectus, ad quos producendos ſubjectum de- bet eſſe diſpoſitum, cum gratia ſanctificans ſit forma perfectiſſima in ordine ſupernatura- li, quæ ſicuti formæ naturales diſpoſitionem in ſubjecto requirit. §. 931. Quare, ut licite & fructuoſe Sacran mortuorum fſcilicet Baptismus & Pœnite ſuſcipiantur, præter voluntatem illa ſuſciy di, in ſubjecto fides, ſpes & Attritio re runtur. De fide patet Hebr. 11. Accedenten ad Deum oportet credere, quia eſt, & quig in- quirentibus ſe remunerator ſit. De ſpe Matth. 9. . Confide fili, remittuntur tibi peccata tua. De Poœnitentia act. 2. Penitentiam agite, & bap tizetur à Quc di- ſvoſitio 1 76 Caput XIII. Eizeu, un irgue veſtrum. Vid. Trid. Seff. 6. c. 6. Quippe nulli datur defacto venia pec- catorum ſine retractatione & dolore fuperna- turali de peccatis a ſe commiſſis: ſine fide autem non poteſt voluntas erigi ad ſpem fir- mam, nec ad timorem ſupernaturalem, adeo- que nec ad dolorem. 2. Ad recipienda vero licite & cum fru⸗ Gn Sacramenta vivorum prærequiritur in ſubjecto ſtatus gratiæ. Hæc enim Sacramen- ta primario infſtituta ſunt ad augendam gra= tiam ſanctificantem: Ergo per ſe loquendo eam in ſubjecto jam ſupponunt. 1 . . Reſolvun- Coroll. Prakt. Imo. Peccat graviter peccato Sacri- tur caſus. Sacra- mentalia quid. legii, qui aliquod Sacramentum vivorum in pec- cato mortali ſuſcipit ob gravem irreverentiam & obicem effeétui Sacramentali poſitum. 2d0. Su- ſcipiens Sacramentum debet eſſe liber ab omni cenſura: hinc qui etiam per contritionem conſti- tutus in gratia ſuſciperet Sacramentum, non re- mota prius cenſura, committeret Sacrilegium, quia grave præceptum Eccleſiæ ob reverentiam erga res Sacras datum violaret. 3tio. Si quis Sa- cramentum cum peccato veniali tantum habituali ſuſcipit per ſe loquendo nullo modo peccat, ſi autem cum veniali actuali v. g. voluntaria diſtra- ctione, peccat tantum venialiter, quia uberiorem Sacramenti fructum impedit. . K. 932. Prater Sacramenta a Chriſto inſtituta, Eecleſia etiam inſtituit Saeramentalia, quæ ſunt Cæremoniæ Sacræ ab KEccleſia inſtitutæ ad delenda peccata venialia. Schol. 8 Ferit Corel Dunin a uen te Nier un l it 1 n he uf l i . lucdie⸗ e or etoti As8 Nt, En De Sacramentir in genere. 77 Schol., Sex vulgo Sacramentalia numerantur, hoc Quot ſint. id. d verfu comprehenſa: Orans,; Tinctus, Edens, Venag Confeſſlus, Dans, Benedicens, id eſt: 1. Oratio e lupen Dominica „ quæ tamen improprie inter Sacramen- §: ſine talia numeratur, cum Potius ſit Opus morale; zdſenn duam cæremonia ab Eccleſia inſtituta. 2. Aqua gent uſtralis, cujus uſus Apoſtolicæ inſtitutionis eſſe Alen m videtur, cum prima ejus inſtitutio nullibi legatur; nam decretum Alexandri I. vel eſt ſuppoſititium, vel uſum aquæ luſtralis non primo inſtituit, ſed E cunt inſtitutum ſoluns confirmat. Vid. Baronium ad egvirin an. 132. & Card. Bonam de reb. Lit. 1. 1. c. 20. nSactnt ejus meminit Theodoretus l. 5. c. 25. hiſt. & gencamt S. Hieronymus in S. Hilarione p. 2. t. 4. 3. Eau- Pencant togia ſeu panes benedikti fidelibus diſtributi, quo- lelan rum frequens eſt mentio apud Auctores 4ti Sæ- culi: meminit eorum S. Auguſtinus l. 2. de pecc. , mer. c. 26. Paulinus Nolanus ep. 25. Concilium peretck Laodiceenum can. 82. In Concilio Aquisgranenſi Nonn c. 64. ſancitum eſt pro monachis, ut fratribus eo nereemm die non communicantibus Eulogiæ per manus Sa- un. 1 cerdotis in refeétorio diſtribuantur. Uſus earum Iet h apud Græcos hactenus viguit, cum enim conſue- tonen q tudo S. S. Euchariſtiam domum aſportandi obſo- tunm, M levit, uſus Eulogiarum ſeu panis benedicéti apud Kerlege Græcos & Latinos fubſtitutus eſt ad compenſan- b erelli dam utcunque S. S. Euchariſtiæ communionem, . H & fovendam fidelium unionem, qui proinde panis ntnin ebin religioſa mente, tanquam aliquid Sacramentale ſu- lo eet, mendus eſt, & caute ſervandus, ne pereat, uti ſontana Hincmarus obſervat. 4. Confeſſio generalis pub- uenm lica, quæ eſt ritus antiqui repræſentatio, quo publice poenitentes initio Quadrageſimæ e tem- plo ejecti, in Cœna Domini reconciliabantur, & perfecta poenitentia palam abſolvebantur. 5. Elee- moſyna, quæ non eſt proprie Sacramentale, ſed te Oopus morale. 6. Benedibtio ab Epiſcopis & Pres- 1o iulnne byteris impertita, quæ ab ipſo Apoſtolorum tem- trlin pore deſcendit, & jam olim in Veteri Teſtamento li Ptne in uſu fuit, imo Deus ipſe Num. 6. dacerdotihus or- Eſfectus Sacra- méenta- lium. 78 Caput XIII. formam benedicendi præſcripſit, promiſitque ſe confirmaturum eorum benediétiones. Denique Bened,Rionem cinerum, nonnulli inter Saçramen- talia numerant: Eſt hic ritus antiquiſſimus, qui S Meratum t. 1I. p. 2. ex eo deſcendit, quod lim puhblte pœnitentes conſperſi fuen rint cinere, nitientium conſuetudo poſtea omnibus comn nur S 92 fuit: . hinc Conciinm Agathenſe can. 62. jubet, ut initio Quadrageſimæ pœniten- tes cinere conſpergantur. . JR. 933. Ex modo dictis (G. 932. Schol.) patet, Eccleſiam habere poteſtatem inſtituendi Sa- cramentalia, uti ex antiquiffimo eorum in Eccleſia uſu hic explicato apparet: Et hæc ipſa Sacramentalia ſpiritualem habent effe⸗ (ctum, quia alias vana & fuperſtitioſa foret eorum inſtitutio. Porro eflectus Sacramen- talium alius eit communie cum aliis cæremo-⸗ niis, quod nimirum aliquid ſpirituale ſignifi- cent: ſic Aqua luſtralis ab blutionem internam, Panis benedicdtus unionem charitatis; Con- feſſio internum animi dolorem; Benedictio Sacerde talis benedlitlionem 4 Deo datam; cineres poœnitentiam ſignificant. Deinde adin- ſtar aliarum cremoniarum ſunt actus meri- torii, utpote a virtute Religionis imperati. Præterea habent effectus ſuos pecialer; uti patet ex uſu Eccleſiæ, quæ in benedictione eorum ſpeciales a Deo effectus poſtulat; un- de ex precibus Ecclefiæ obtinent vim pecu⸗ liarem ad ſpeciales eff tus inducendos, quo-⸗ rum Imur eſt collat tatiarum actualium per modum impetrationms repræſentando Deo pre⸗ Uan A. Eiüinm toni W i ui toi tlen woe Ins falati nocen Jalmn tione noN ſone, ioni IE nnihtr⸗ . Deni er Serkan lifnmns, tenclt, g lerint ci ſten ommk m Aglln mee Mi hol.) K fituenait 0 eotun et. Ei lubent 4 ſtoa 6Gelan (elel tusleſe intetun tatb heo Catu Denten Atos 6 inhel enecſch orlat t win e Ae ummh De Sacramentis in genere. 79 preces Eccleſiæ in eorum benedictione fuſas. 2durs. Remiſſio peccatorum venialium, de quo in Scholilis agetur. 3tiur. Remiſſio pœnze temporalis pro peccatis mortalibus & venia- libus quoad culpam deletis adhuc debitæ ap- plicando ex theſauro Eccleſiæ ſatisfactionem aliquam Chriſti pro poena delenda, & ideo hæc remiſfio fit per modum Indulgentiæ. Atur. Expulſio & cohibitio demonis, ne no- ceat, tum per modum impetrationis ſecun- dum datam explicationem, tum per modun imperii ob poteſttem Eccleſiæ traditam a Chriſto, deemonibus imperandi Marc. ult. In nomine meo dæmonia ejicient. Stus. Aliqua utilitas temporalis v. g. ſanitas, remotio ma- li impendentis per grandines, locuſtas &c. quod Sacramentalia iterum przæſtant, vel per viam impetrationis, vel per m dum ad- jurationis, quæ conſtat tum invocatione Di- vinæ virtutis, ut uſui harum rerum afſiſtat, tum imperio in deemones, ne noceant. Hinc quando adjurantur v. g. locuſtæ &c. adjura- tio ad illas directe non ordinatur, ſed ad crea- turam rationalem v. g. doemonem, qui eas movet, ne noceat. Eodem modo benedici- mus ſal, panem, tum ut ob preces Eccleſize ſaluti temporali proſint: tum ne dœmon ad nocendum nobis iis utatur. Notant tamen Salmanticenſes, horum effectuum conſecu- tionem non eſſe omnino infallibilem, quia non fundatur in aliqua ſpeciali Dei promiſ- ſione, ſed in communi lege de efficacia ora- tionis, quæ non ſemper ſortitur effectum, Ppræſertim, ſi pro aliis fiat. Schol. acra- mentalia cauſent v 6nn J1o- ném Ve- nialium. 380 Cuput XIII. Quomodo Schol. Quæritur hic, quomodo Sacramentalia cau- ſent temiſſionem peccatorum venialium. Reſpon- detur rmo. Sacramentalia non cauſant remiſſionem venialium mere objective ſeu excitative, exci- tando animum ad actum honeſtum, per quem tolluntur venialia, quia hoc modo etiam aliæ res, quæ non ſunt Sacramentalia v. g. imagines per * ſolum aſpectum excitare poſſunt ad pium motum deteſtationis venialium. 2do. Sacramentalia non tollunt venialia immediate, quia non ſunt forma, per quam venialia excluduntur. gtio. Sacramen- talia caufſant remiſſionem mediatam venialium, & quidem ex opere operato: ſcilicet pius & re- ligieſus uſus v. g. aquæ luſtralis ob efficaciam orationum Eccleſiæ producit & cauſat gratiam aétualem, per quam homo excitatur ad aliquem actum v. g. doloris, venialibus repugnantem, per quem deinde fit immediata remiſſio venialium. Unde per Sacramenta & Sacramentalia diverſo modo remittuntur venialia: tum quia effectus immediatus Sacramenti eſt gratia habitualis, Sa- cramentalium vero gratia aétualis: tum quia Sa- cramentum valide ſuſceptum infallibiliter infert remiſſionem peccati gratiæ ſancétificanti vel ejus augmento oppolitæ: Sacramentalia vero pie ſu- ſcepta producunt quidem ob efficaciam precum Eccleſiæ gratiam actualem, ſed quia hæc imme- diate veniali non opponitur, ſed tantum median- te aliqua operatione, ad quam voluntatem incli- nat, & quæ ob libertatem voluntatis omitti po- teſt, ideo non in fert infallibiliter remiſſionem ve- nialium, & etiam non omnia venialia remittun- tur, quia gratia illa actualis non opponitur om- nibus, niſi mediante actu v. g. Charitatis, qui non ſemper ad deſtruenda omnia venialia ob in- ordinatum affectum ad aliqua remanentem, ſe extendit. Hæc ſententia a Salmanticenfibus pro- batur tum ex eo, quia Sacramentalia per viam impetrationis hæc auxilia moventia ad actus, quibus venialia immediate excluduntur, ob pre- ces R alo mnel onen cin ſant Menti der 49 Ui n lrii eli i 44 ten Lelitt uk A A R n 1 l d hentalina m. Ref remiſfor tatiye, en 1, Per 1 tiam alen imagnes pium nen tmentdln! 1 ſuünt br 0. Ncnun n venin et pinsht ob efes llat gri ad ai epngnant ſo venili Canti e ver ſe in her inn tun nett Ulaten 1 all Pialin anenten, genlitut N, uun f, Otit . De Sacramentis in genere. 31 ces Eccleſiæ efficaces cauſare poſſunt: tum quia Sa- cramentalia aliquo modo ex opere operato remiſ- ſionem venialium peccatorum cauſare debent; ſi enim ex ſolo opere operantis cauſarent, non eſ- ſent melioris conditionis, quam alia non Sacra- mentalia, quæ etiam ex opere operantis venialia delere poſſant. Hinc S. Thomas 3. p. q. 97. a. 7. ad 3. docet: Dicendum, quod per prædikka tol- Muntur quidem veccata venialia, quantum ad cul- Lam, tum virtute alicujus ſatisfabktionis, tum etians virtute charitatis, cajus motus per prædikta exci- tatur. Et Alexander I. in c. aquam. d. 3. ait: aquam Jale conſperſam in populis benedicimus, 4s ea cuntt aſperſi ſankkficentur. Item Eccleſia in benedictione Aquæ luſtralis orat: Ut ſit ſumenti- bus Jalus mentis & corporis. Ergo aqua bene- dicta ſanctificat, adeoque ex opere operato cau- ſat remiſſionem venialium, non immediate, ſed mediate, ita ut ad uſum Sacramentalium ſequa- tur quidem infallibiliter effectus immediatus ſeu gratia actualis ob efficaciam orationum Eccleſizæ, Juia tamen hæc gratia non necefſlitat, ſed incli- nat ad operandum, & quia talis actus debet eſſe liber, qui proinde etiam non eſſe poteſt, & etiam aliquando actu non eſt, hinc remiſſio ſemper & infallibiliter non ſequitur. CAPUT Schkram In’flit. Theol. Zom. III. PF .0 22 7 . . ⸗ f fee Baptis- mus quid. Ejus no-⸗ mind. CAPUT XIV. DE SACRAMENTIS IN SPECIE. . D E BAPTISMO. §F. 934. rimum inter cætera N. L. Sacrament locum Baptirmus obtinet, (H. 905. Schol.) qui eſt Sacramentum regenerationis per aquam in verbo: ita Catech. Rom. p. 2. Cc. 2. ſive Sacramentum N. L. ad ſpiritualem ho- minis regenerationem a Chriſto inſtitutum, per aquam tanquam materiam, in verbo, ſcilicet S. S. Trinitatis invocatione. Schol. I. Baptismi nomen a greca voce garrlru Huit, quæ latine immerſionem ſeu ablutionem ſignificat. Quadruplex hujus nominis fignifica- tio apud Sacros Scriptores occurrit. Primad eſt litteralis, quo modo merſionem ſeu ablutionem, uti mox dictum eſt, fſignificat. Secunda eſt cæ- remonialis ſeu legalis, & ſignificat ablutiones le- gales, quibus Judæi utebantur. Tertia eſt meta- phonica ſeu figurata: unde Baptismus fubinde in S. Scriptura ſignificat ablutionem. Luc. 12. V. 50⸗ ſubinde Martyrium. Marc. 10. v. 38. ſubinde co- ioſam gratiæ Dei diffuſionhem Acéct. T. V. 5. fub⸗ inde diluvium univerſale figuram Baptismi. J. Pet. 3. V. 21. fubinde tranſitum maris rubri- X. Cor. 10. v. 2. Quarta eſt Sacramentalis, quam hic conſideramus: & hoc modo ſpectatus variis nominibus in S. Scriptura exprimitur: . mate⸗ Caput XIV. De Baptismo. 83 materia dicitur Lavacrum Eph. 5. v. 26. A for- ma dicitur, Sigillum, ſignaculum, obſignatio fiäei, . Sacramentum &. S. Trinitatis, & fidet. Ab effe- . ctibus dicitur, Lavacrum regenerationis & reno- vationis. Tit. 3. v. 5. Ablutio peccatorum. Act. 22. v. 16. Vite novitas. Rom. 6. v. 4. Sanklifcatio PECTt I. Cor. 6. v. II. Sepultura hominis cunm Chriſto in mortem. Rom. 6. v. 4. CUlrcumciſio non manu- aka. Colofl. 2. v. II. A Cæremoniis dicitur, V'eſtimentum candidum a S. Cyrillo Jeroſ. & Un- Rio àa S. Nazianzeno. =ð Sckol. 2. Baptismus triplex eſt: Baptismus ſangui- Baptis- is ſive Martyrium: Baptismus ſlaminis ſeu deſi- mus quo- Sunne derium ſuſcipiendi Baptismum: & Baptismus lu- tuplex. s d minis ieu aquee, qui eſt N. L. Sacramentum mo- etatlons do deſcriptum. . 1 tvrer Schol. 3. Proteſtantes varias definitiones Baptismi Pafmitio-. falſo ſuo ſyſtemati accommodatas procudunt. Me- b inku lanchton in loc. com. Baptismum defieit, quedl ianttan. ,i ſen ſit ſignum, quo Deus nobiſcum agit, & nos in e gratiam recipit. Vefum hæc definitio omni Sa- cramento, imo & verbo prædicationis convenit, e⸗ & ſupponit, Baptismum eſſe nudum fignum gra- lel in, tiæ ſanctificantis, non vero produétivum, quoecd nis k ülſum eſt. (§. 907.) Calvinus Baptismum deff. it. nit, quod ſit fignum initiationis, quo in Eecleſiæ ndn. ocietatem cooptamur, & inter fllios Dei. Ve- rum heæac definitio finem Baptismi ſecundarium tanlntn⸗ ſolum explicat, & iterum innnit, qued Baptis- nis el mus non ſit ſignum efficax. Sociniani Baptismum ns in definiunt, quod ſit publicum profeſſionis Chriſtia- e n, næ Symbolum, quo per intinétionem in aquam 1 Mie, homines illius Religionis initiantur, Verum ex 1. v, hac definitione ſequitur, Baptismum eſſe nudam & ctioſam cæremoniam ad ſalutem non necefſa- riam, quod falſum eſſe ex dicendis patebit. Fz F. 935. Baptis⸗ mus eſt verum dacra- Gmentass. Caput XIV. K 935. Baptismus eſt verum N. L. Sacramentum a Chriſto Domino inſtitutum. Baptismus enim habet omnia ad Sacramentum N. L. requiſita. (G. 889.) eſt quippe 1mo. ſignum ſenfibile, ſeu externum a Chriſto inſtitutum. Matth. 28. docete ommer gentes, baptizanter eos in nomine Patris & Filii & Spiritus S. ubi Bap- tizatio ſeu ablutio, & invocatio S. S. Tri-⸗ nitatis eſt ſignum externum. 2do. Hoc ſignum habet vim productivam gratiæ ſan- QRtificantis, & promiſſionem illius: Joan. 3. Wiß quis renatus juerit ex aqud & Spiritu d. non poteſt introire in regnum Dei. 3tio. Eſt permanenter inſtitutum ſignum cum mandato illud obſervandi. Watth. 28. docete omnes gen⸗ er baptizanter eos Sc. Ergo eſt verum N. L. Säacramentum. An Bap- Schol. r. Spengerus, Grotius, Lightfootus & La= tismus ab mindus Pritannus de ing. moderat. I. 3. c. 2. Hehrais accextus volunt, luſtrationes & Baptismum legalem Ju- dæorum ex ritibus gentilibus acceptum fuiſſe, & Chriſtum antiquata circumciſione Baptismum apud Judæos ufitatum retinuiſſe, non rem novam in- ſtituendo, ſed jam uſitatam ad altiorem finem ele- vando, & ſalvifica gratia decorando. Verum Communior eſt Theologorum ſententia, Baptis- mum Chriſtianorum ab Hebræis originem ſuam non trahere. X. Quia apud Judæos per circumci= ſionem, non vero per Baptismum ethnici in foœ- dus deducebantur; nullibi enim legitur, luſtratio- nes fuiſſe olim ſignum fœderis, nec initiationis Symbolum, ſed ritum, quo Pontifices, Levitæ, aliique profani, leproſi ac omnes vel ob contra- ctam immunditiam, vel ob ſacrorum reverentiam utebantur. Teſtantur hoc ipfi Rabbini in Gemarra docen- doe o A Hed fid in ſe wet e te ſet ki irg l mentun ptisn N.l Henmn Küuotun 2lntn GbiN ,§. 1 1o. R fatie hi oan; Opm . 6 Due onnejl un N1 ons el⸗ 150 egien , ſuile,4 iomun I 1 poN. ſend en t, en e cinm: ian — De Bapticmo. 35 decentes, quod circumciſus licet non baptizatus pro proſelyto habendus ſit; & Schicardus ex Raf Alphes demonſtrat, Baptismum a nonnullis ſolum Hebræis ſcilicet Samaritanis circumciſioni additam fuiſſe: Ergo non erat myſterium initiationis: & Joſephus l. 13. antiquit, c 9. narrans, quomodo in expeditione Hircani Idumeæi inter Judæos afſciti fuerint, ſolius circumciſionis, non vero Baptismi meminit. 2. Oppoſita Spenceri ſententia non eſt apta ad confutandos hæreticos Socinianos, & forte ab illis conficta fuit, ut perſuadeant, Bap- tismum neceſſarium quidem eſſe ut Symbolum profeſſionis Chriſtianæ converfſis a gentilitate, non vero natis ex parentibus Chriſtianis, fienti non erat neceſſarius olim ex Hebræis & Proſelytis ge- nitis. Non obſtat I. quod Gen. 35. Jacob con- vocata domo ſua dicat: Abjicite deos alienos, qui in medio veſtri ſunt, & mundamini. He- braice ]NDA) quod Abenezra de ablutione cor- poris interpretatur. eſp. Hæc ablutio non fuit ſignum initiationis, ſed facta eſt ob reverentiam loci, ad quem aſcendendum erat, ſive ob pollu- tionem occiſorum contreéctatorum. II. Maimo- nides in libro Iſure biah parech 13 ſcribit, triplici ritu Ifraelitas in fœdus intraſſe, Circumciſione in rgypto, Exod. 12. v. 48. Baptismo in deſerto ante datam Legem, Exod. 19. v. 10. & poſt datam legem, oblatione, Exod. 24. v. 5F. Ad- dit pro maſculis necefſsriam fuiſſe circumciſionem cum Baptismo, pro foeminis Baptismum & Sacri- ficium. Et in Talmud Babylonico F. Jevamoth legitur, baptizandos tantum eſſe ethnicos nec tingendum filium ethnicæ mulieris, ſi gravida fa- Sta fuerit jam proſelyta. Neſp. Maimonides aut errat, aut intelligendus eſt de ritu Baptismi & nonnullis Hebræis ſuperaddito ad diſtinétionem aliarum gentium, quæ circumcidebantur. Tal- mud Babylonicum fabulis ſcatet, & Ethnici ſo- lum ad expiandas immunditias a Judæis baptizati ſunt. III. Paariſæi interrogantes S. Joannem de F 3 auéto- Guando Baptis- mus infti⸗ tutus ſit. aucktoritate fni Baptismi, de uſu ejus plane non dubitarunt: Ergo apud eos initiationis ſignum erat. Reſp. Baptizati a S. Joanne jam in Eccleſiam Judæorum per circumciſionem afeiti erant, adeo- que Baptismus non erat initiationis myſterium, ſed purgatio cæremonialis, de qua Phariſæi mi- rari non poterant, qui norant, luſtrationes a Ju- dæis ſæpiſſime adhiberi. Schol. 2. Quæritur ulterius, quo tempore Baptis- mus a Cheiſto inſtitutus fuerit. Tertullianus, S. Chryſoſtomus & S. Leo putant, Chriſtum mo- do poſt Reſurreétionem ſuam Baptismum inſti- tuifſe. Alexander Alens. p. 4. de Sacr. q. 8. quem videtur ſequi Canus de loc Theol. I. 8. c. 5. docent, Baptismum quoad materiam a Chri- ſto inſtitutum effe, quando Chriſtus in Jordane baptizatus eſt: Quoad formam, Matth. 28. do- cete omnes gentes, baptizantes eos &c. Quoad finem, Joan. 3. Wiſi quis renatus fuerit & . Quoad effectum, Marc. ult. Qui crediderit & baptizatus Juerit, ſalvus erit. Quoad efficaciam, quando de latere Chriſti exivit ſanguis & aqua. Ita inte- gra Baptismi infſtitutio poſt mortem Chriſti facta fuit. Scotus vero docet, Baptismum inſtitutum fuiſſe Joan. 3. quando Chriſtus dizit: niſi quis renatus fuezrit &c. Probabilius eſt, Chriſtum Do- minum Baptismum ante paſſionem ſuam inſtituiſſe tunc, quando in Jordane baptizatus fuit. Nam I. JOatl. A4. v. 2. baptizabant jam diſcipuli Chriſti non Baptismo Joannis; alias nullam exinde invi- diæ gauſam ſumere potuiſſent diſcipuli Joannis, qua tamen exardeſcebant. Joan. 3. v. 26. Et S. Petrus Joan. I3. dicitur lotus & ea lotione a peccatis purgatus, quod nonniſi Baptismo Chriſti convenit: nec etiam ordinationis Sacerdotalis & communionis S. S. Euchariſtiæ in ultima Cœna ſine Baptismo capaces fuiſſent Apoſtoli, uti S. Au- guſtinus ep 153. ratiocinatur: Ergo Baptismus àa Chriſto ante ſuam paſſionem inſtitutus fuit. 2. In Baptismo Chriſti in Jordane materia Baptismi con- 4 7 86 Caput XIV. lſeen onnta, Mi 11u toe⸗ ivot Dytisn ins 5 ismus nop toni¹ Clunten ein el fen En u Cue u; 4 tece MNIN un, le emn Nn Winn fün Jun lendd Nn logt ſtolt ſtin lane ho 8 ſionmn Lecieſan nt, ader. ſterm, atiſeim. Dnest . re ini⸗ tulliemn, iſtum . fum i er. 1 eol.! m à 0 n Jord h. 29 4 . Con 7 Qvon irtutu 1, Cund iti in inſtimmn iiſ ſi ſtam N inftui i. Ner Ni Chri nde im onmni 46. lotioe! o Lotlel nu i gtint⸗ ſit. Diptn C. De Baptismo. 87 conſecrata & ſancétificata fuit, & regenerandi vi donata, uti docet S Ambrofius l. 2. in Luc. n. 83. S. Nazianzenus or. 39. & S. Thomas 3. p. q. 66. a. 2. Deſignata eſt etiam forma Baptismi, Pater in voce, Eilius in homine, Spiritus . in colwaba, uti notat S. Auguſtinus tr. 6. in Joan. Effeétus Baptismi innotuit, dum cœli aperti funt, & Spi- ritus S. in ſpecie columbæ deſcendit: Ergo Bap- tismus tunc inſtitutus fuit. Non obſtat I. Quod modo poſt reſurreétionem Matth. 28. forma Bap- tismi a Chriſto determinata fuerit: Et quod Sa- cramenta vim ſanéctificandi ex paſſione Chriſti ac- ceperint, ex cujus latere juxta S. Auguſtinum tr. 15. in Joan. profluxerunt. Keſp. Forma Bap- tismi jam ante paſſionem Chriſti fuit inſtituta, & Apoſtolis privatim tradita, & poſt reſurrectio- nem ſolum in publico propoſita. Cum vero Sa- cramenta moraliter ſolum cauſent, (S. 907. Schol. 3.) ſufficit, quod Paſſio Chriſti tunc in- choative extiterit, & Sacramenta vim ſuam ab ea acceperint. Sacramenta ex Chriſti latere flu- xerunt, quantum ad meritum & pretium perſo- Iutum, non quantum ad inſtitutionem, & pretii applicationem, alias etiam Euchariſtia modo poſt mortem Chriſti inſtituta fuiſſet. II. In Jordane Chriſtus non ſuſtinuit perſonam legislatoris, ſed peccatoris, & nihil de Baptismo præſcripfit: Er- go eum non inſtituit. ſo. Chriſtus fuſtinens perſonam peccatoris ſimul Legislator fuit: ſio etiam in Cruce peenam peccatorum perferens tan- quam Legislator antiquam Legem abrogavit di- cendo, conſummatum eſt: Et Baptismi deſigna- Vit materiam & formam in Jordane, adeoque in a tu ſignato inſtituit. III. Immediate poſt col- loquium cum Nicodemo Chriſtus, ejusque Apo- ſtoli baptizarunt. Keſp. Apoſtoli nonniſi poſt in- ſtitutum in Jordane Baptismum baptizarunt. . F 4 J. 936. Wmeria 2 6α&ο Haptis- Ks. Caput XII. F. 936. Materia remota Baptismi neceſſaria, eſt omnis & ſola aqua naturalis. Probatur hoc Imo. ex S. Scriptura oan. 3. Miſi quis rena- tur juerit ex aqua & Syiritu S. non poteſt in- troire in regnum Mei. Matth. 28. v. 19. do- cete omnes genter, baptizantes eos &c. Intelligi autem hic aquam naturalem, conſtat ex Act. 8. v. 36. ubi Eunuchus Philippo dixit: Erce aqua, quid prohibet me baptizari. Et deſcenderunt uterque in aquam, & baptizavit eum. 2do. Conſtat ex perpetua traditione & praxi Eccleſiæ, quæ ſemper illos ut hæreti- cos damnavit, qui aquam in Baptismo non adhibuerunt, & Baptismum in alio liquore, quam in aqua collatum ſemper rejecit. Sic Gregorius IX. reprobavit Baptismumn in ce- reviſia collatum apud Raynal. a. 1241. In- nocentius III. Baptismum cum conſperſione Tſalivæ factum. Eundem cum arena collatum Ex Dionyſio Alexand. apud Niceph. I. Z. hiſt. c. 37. Merito proinde Florentinum ait: Ma- teria hujus Sacramenti eſt aqua vera & natura- ſis. Et Trident. Seſſ. 7. can. 2. Ni quis di- erit, dquam veram & naturalem non eſſe de neceſſitate Baptirmi, atque ideo verba illa D. g. C. Wiſi quis renatus ſuerit ex aqua & Siritu J. ad metanhoram aliquam detorſerit, anathkema ſit. 3tio. Varias hujus inſtitutionis congruentias D. P. afferunt: Tertullianus 1. de Bapt. c. 2. quia Deus ad Sacramentum maxime neceſſa- rium obviam materiam eligere voluit. Am- broſiaſter in c. 6. ep. ad Rom. ut ſicuti aqua ſor⸗ De Baptiemo. 39 ſordes corporis. ita per Baptismum peccata abluantur. Alias congruentias vide apnd luia e Eſtium d. 3. 1 4 bituin Schol. Aquam in Baptismo reſecerunt Aſcodrutæ & Solyuntus uſ Archontici & Cajani, teſte S. Irenæo l. 1. c. 18. opfesio- hf Item Quintilliani a Quintilla foemina, ſeu Pepu- gss. . 1. 1 Ziani a vieo Pepuſa diéti, teſte Tertulliane de . I Bapt. c. r. Item Manichæi, aquam a malo prin- onlt: cipio produam efſe putantes, & Pauliciani teſte 3 Euthymio p. . panopliæ c. 21. & nonnulli Wal- o t Qenſes teſte Ebrardo. c. 2. Ignem pro materia 2 Baptismi ex pravo intelleétu illius textus Matth. 3. bopten Ille vos baptizabit in Spiritu &. & igni adhibe- 5 ditel bant Hermiani umbilicos infantium comburen- 1 Uttei tes teſte Philaſtrio in catal. hæres. Cathari te- nmu ſte Egberto Bunnenfi Serm. 8. t. 23. Bibl. P. P. finan Copti etiam ignitas eruces brachiis inurunt. Fla- ligun gellantes Sæculo 13tio exorti dicebant, unum- eit. quemque per proprium ſanguinem flagellis e cor- un int pore expreflum baptizari debere. Alii hæretici latl D in neceſſitate unumquemque liquorem pro Baptis- 4 glr mo ſufficere credebant. Cirea an. 751. nonnulli nhen in ſolo vino baptizabant: & in Norwegia aliqui eglin in defectu aquæ, in cereviſia baptizabant. Mar- L9 cofi, ſeéta Gnoſticorum, teſte S. Epiphanio ut: W. hær. 34. oleum aqua temperatum, & nonnulli Smint ab Egberto Ep Eboracenſi c. 42. aquam vino 6 Git mixtam in Baptismo adhibebant. Rationes pro rejectione aquæ in Baptismo ſunt: I. Quia n S§. Joannes Baptiſta opponit fuum Baptismum o Chriſti Baptismo in eo, quod ſuus fit in aqua: Krdi Ego baptizavi vos aqua, adeoque corporalis: Alent Baptismus vero Chrifti in Spiritu S. le au- ggrrent tem baptizabit vos in Spiritu S. adeoque ſpiri- otl tualis. Keſp. Hic ſolum denotatur differentia in- aht d/ 6 ter effeétum Baptismi Chriſti & Joannis, non ve- e eeth 10 inter materiam utriusque. II. Verba illa Joan. 3. it . ex aqua & Spiritu S. idem ſonant, ac ex Spiritu onia aqueo, nam in Græco legitur: i& beærus c) rs 5 arτο* 90 Caput XIV. ts ex aqua & Spiritu, alias aqua zeque ae Spi- agen ritus S. forent materia Baptismi; ac Chriſtus ibi redarguit Nicodemum, quod ignoraret, homi- herr nem denuo naſci poſſe, quod immerito illi obje- I ciſſet, ſi de aqua naturali intelligi vellet. Eeſp. (lle Si quis per Spiritum aqueum intelligere velit Spi- ummnnll ritus S. energiam, non erit contra nos, ſecus Gr i vero, fi de ſpirituali Baptismo tantum, qui eſt enl merum figmentum. Spiritus S. pro cauſa effi- ciente primaria gratiæ, vel pro gratia velut effte- ctu Baptismi, non vero pro materia afſignatur. Snl/ Nicodemus Chriſti ſententiam de renaſcentia cor- In el porali intellexit, cum de ſpirituali intelligendam Melne, efſe ex S. Scriptura facile noſſe potuiffet. III. imne Matth. 3. v. II. dicitur: Ipſe vos baptizabit Spi- Ule⸗ ritu S. & igni: Ergo ignis eſt materia Baptismi. D Reſp. Textum hunc interpretatur communis pra- ul xis Eccleſiæ non in igne, ſed aqua ſemper bapti- t zZantis: ſumitur ergo ignis metaphorice pro vir- ſben tute Spiritus S. vel fi litteraliter ſumere velis, inn referendum eſt, aut ad miſſionem Spiritus S. ſu- ihun per Apoſtolos in Pentecoſte in linguis igneis, aut Eeii ad poſtremam mundi conflagrationem & purga- Wn tionem. Vid. S. Chryſoſtom. hom. II. in Matth. i Uhti R 937 kmni Aqua de- Licet autem fola aqua ſit materia remota bet ſe ad valorem Baptismi ſufficiens, ex præce- aun benediſta., pto tamen Eccleſiæ aqua ſolenniter benedi- ts cta ad Baptismum bene adhibetur. Eſt quip- pe hæc benedictio antiquifſima, utpote cujus aAqh mentio fit in Conſtit. Apoſt. 1. 7. a S. Baſilio de Spir. S. c. 27. qui eam repetit a Tradi- inn tione Apoſtolica. S. Cypriano ep. 70. S. Am- m broſio l. 1. de Sacr. c. 5S. & S. Auguſtino enri Serm. 352. vid. Martene de ant. rit. Patet qun item ex praxi Eccleſiæ vetuſtiſſima, de qua ⸗ teuſtan- hi De Baptitmo. 91 eud teſtantur vetera Græcorum Euchologia apud giftui S j Ordo Baptismi tribui- oarium p. 353. Ordo Baptismi, qui tribul t, hon c tur Severo Alexandrino t. 4. Bibl. P. P. & t. N Sacramentarium S. Gregorii. Miracula etiam Wte nonnulla hanc benediéctionem comprobarunt, w,E quæ videri poſſunt apud Gretſerum 1. 2. de n Bened. Calhi & veltes Aignu eniun Coroll. Praft. Imo. Materia Baptismi invalida eſt vi- Keſolvun- num etiam lymphatum, ſuccus ex fruétibus ex- tuar. caſus. preſſus, lag, oleum, miel, ſanguis, urina, la- V chrymæ, ſaliva, ſudor, atramentum, lixivium valde denfum, cereviſia, juſculum ſeu offa valde denſa: quodſi tamen valde tenuiter coéëta fit, pu- tat Laymann, eam in necefſſitate adhiberi poſſe, & fi de nimia decoétione dubitetur, baptismus ſub conditione repeti debet. 2do. Materiæ dubiæ ſunt, aqua ex ſale reſoluta, liquor ex putatis vi- tibus aut inciſis arboribus defluens, aqua roſacea, cereviſia valde tenuis, atramentum valde tenue, üixivium multis cineribus non permixtum, aqua HE Aliquo vino permixta. 3tio. Mutatio aquæ acci- dentalis non officit valori Baptismi: hinc valet Baptismus in aqua frigida, calida, ſulphurata, ferruginea, ex glacie, nive vel pruina reſoluta. Ato. Peccat graviter, qui, cum poſuſit habere aquam letenen naturalem elementarem adhibet dubiam; quia Sas — Aee ocramentum exponit periculo nullitatis: in articulo benel tamen mortis in defectu materiæ certo validæ de- . i bet adhiberi dubia ſub conditione, ſi ſit ſufficiens, 5 n ad quod etiam tenuis probabilitas de valore ſuffi- pote S cit; quia in hoc periculo ſaluti proximi conſu- 6. M lendum eſt, in quantum fieri poteſt: ſi autem pe- ta I riculum evaſerit, Baptismus ſub conditione, ſi „ 6 non es baptizatus, repetendus eſt. Sto. Graviter in peccat, qui in Baptismo fine neceſſitate utitur ng aqua fœtulenta, & in Baptismo ſolenni non ad- 1 hibet aquam benedictam, cui, ſi in fonte deficere t U incipiat, alia non benedicta in minori tamen quan- leher⸗ titate Cirns 5 ignene ¹ 92 Caput AXIV. . titate admiſceri poteſt. Si omnino defecerit vel effluxerit, nova benedicenda eſt juxta formulam in Agenda præſcriptam. §. 938. WMuatsria Materia prozima Baptismi eſt immerfio proximq in aquam ſive trina, ſive unica, vel ablutio Baptismi. aut aſperſio unius ex præcipuis corporis par- tibus per aquam. 1mo. De immerfſione con- ſtat tum ex ipfa litterali ſignificatione Bap- tismi, qui tinctionem, immerſionem & lo- tionem ſignificat: tum ab exemplo Chriſti, qui ipſe a S. Joanne per immerſionem bapti⸗ Zatus fuit: tum ex longo uſu Eccleſiæ tum Græczæ, cujus teſtes ſunt S. Juſtinus apol. 2. S. Cyrillus Jero. Catech. 2. S. Baſilius I. de Spir. S. c. 27. S. Chryſoſtomus hom. 6. in ep. Col. tum Latinæ, cujus teſtes ſunt, FTer- tullianus cont. Prax. c. 26. S. Cyprianus ep. 76. S. Ambroſius I. 2. de Sacr. c. 6. S. Hieronymus cont. Lucif. S. Gregorius M. I. 1. ep. 43. Ordo Romanus, Alcuinus, Wa- lafridus, S. Thomas 3. p. q. 66. a. 7. 2400. De ablutione ſeun infuſione aut afſperſione exempla habemus apud antiquos, quos re- fert Martene de ant. rit. Sic S. Laurentius S. Romanum militem aqua ex urceo effuſa baptizans depingitur in agro Verano. Mabil- lonius in Itin. Ital, p. 73. refert duas fibi donatas a Ciampino cujusdam tumuli prope Neapolim reperti figuras, ubi Baptismus re- præſentatur per immerſionem hominibus in pelvi exiſtentibus, & per fſuperinfuſionem collatus. Imo collatum Baptismum infuſione . quE, M; t alte T0N ketes i eie el in arel Uptar Cen ear Ueftino Utence u Din ngt öblrti Nl Jung MN tiille n 1 tin ueo Ceinne ſunien lon Daturss Uloen 1,49. M1, nn ke Uenn eh ſores imme Lente lant. ſefet De Baptismo. 93 aquæ, baptizato extra pelvim exiſtente, pro- bat alter Sarcophagus a Ciampino t. 2. Vet. mon. productus. Clinicos, id eſt, decum- bentes in lecto infuſione baptizatos eſſe, pa- tet ex ep. 76. S. Cypriani. Confeſſores item in carcere vix alio modo, quam infuſione Ime baptizari poterant. S. Paulus Act. 16. cuſto- Aih dem carceris, & S. Petrus in carcere Ma- Dois mertino S. Proceſſum & S. Martinianum cum Gorn quaterdenis militibus ſola infuſione baptizaſſe ioeh aqua Divinitus e ſaxo erumpente videtur. end Acta S. Gratiani, S. Bachi, & S. Liudgeri oUi infuſionis in Baptismo meminerunt: & Act. 2. denk N. 41. & 4. v. 4. uno die tria, & altero delet quinque millia hominum a S. Petro vix alio Sd modo quam per aſperſionem baptizari po- flil tuifſe videtur, maxime cum infuſio & aſper- om ü ſio etiam ſit modus abluendi. 3tio. Unica mt' immerſione Baptismum jam collatum fuiſſe CE certum eſt, Seculo enim oto nonnullæ Hi- cte ſpaniæ Eccleſiæ in odium Arianorum tres im- enisl merſiones adhibentium pro afſerendis tribus s;Nnaturis in Divinis, unicam immerſionem 41 ufurpaverunt, quem ritum S. Gregorius M. Ahetm ep. 43. approbavit. . n kecertn formn Alneti Schol. x. Ritum in trina hac immerſione obſerva- Kitus im- „tum refert P. Martene de ant. rit. I. 1. Baptizandi merſionis. 6 16 ad Baptiſteria, quæ fons, concha, piſcina, bal- 1.h neum dicebantur, in Eccleſia erecta accedebant, duu! quæ ſuas aptas officinas habebant, & fubinde ad wW fores Eccleſiæ conſtituta & erecta erant. Ante iolst immerſionem baptizandi in porticu verſus occi- i dentem converſi protenſa manu Satanæ renuntia- n 4 bant. Dum depoſitis veſtibus toto corpore nudi II ſervato debito pudore intra velum circa Bapti- iH Kterium e 94 Caput XIV. ſterium extenſum in aquam deſcendebant, & a miniſtris appoſita manu vel fupra caput, aut hu- meros, vel infra ſeapulas fuſtentati ter in aquam immergebantur; quo in munere in adultis vel ab eorum patrinis adjuvabantur, vel infantes mani- bus totos in aquam immergebant, & levabant, pronuntiata interim ad immerſiones Baptismi for- ma. Deinde baptizatus e Sacro fonte exibat, & ſuſcipiebatur a patrinis vel Diaconis, ſi vir eſſet, foeminzæ vero a Diaconiſſis, qui nudos egredien- tes velo, Sabanum dicto obvolvebant, & ſic veſte candida deinde induebantur. 4 Solvunltur Schol. 2. Græci Schismatici contendunt immerſio- objeklio- 165. nem, & quidem etiam trinam eſſe omnino neceſ- ſariam ad Baptismum, ut adeo per infuſionem vel aſperſionem valide Baptismus non poſſit con- ferri. Unde Marcus Epheſinus ſoluto jam Con- cilio Florentino in ep. Encycl. arguit orientales, quod fœdus cum Latinis ineundo duo Baptisma- ta admiſerint, & ideo Græci a Latinis baptiza- tos iterum baptizare auſi fuerunt. Argumenta eorum ſunt. I. Quia Baptismus ex etymo ſuo fignificat immerſionem: Chriſtus ipſe per immerſio- nem baptizatus fuit: & Apoſtoli per immerſionem baptizarunt, uti patet Act. 8. de Eunucho. Keyp. Baptismus apud Judæos quamlibet ablutionem ſignificat, Marc. 7. v. 3. ubi lotio lectorum vo- catur Baptismus, nec tamen leécti per immerſionem abluebantur. Chriſtus quidem & Apoſtoli immer- ſionem adhibuerunt, ſed illa nullibi tanquam ad valorem Baptismi necefſaria præcepta fuit. II. Baptismus ſignificat mortem & reſurrectionem Chriſti Rom. 6. quod non fit niſi per immerſio- nem; unde usque ad Szæculum r3tium in Eccleſia Latina, & hodie adhuc in Græca per immerfio- nem celebratur. Keſp. Mors & Reſurrectio Chri- ſti per infuſionem ſatis exprimitur, qua ſignifica- tur peceati deſtructio ceu mors ſpiritualis, & gra- tiæ ſancétificantis infuſio, ceu reſurrectio, Deinde ex ebant,1 Nt, An! et in lultis ve fantes n Eyih Bapkieni te exibit Awe los enti eant 1 t inm Inino intoie n o to inl it dien 10 Dud⸗ inis ii Myr. X etn Uerimm- innenie ncho! li ſectonnm inmen⸗ NKoli tangen n ſonetit 1 De Baptiemo. 95 ex dictis in hoc S. patet, immerſionem non ita adhibitam fuiſſe, ut infuſio & aſperſio cenſerentur eſſe invalida. III. Cornelius Papa & cum eo Sy- nodus Romana in ep. ad Fabium improbavit Bap- tismum Novatiano in lecto decumbenti per in- fuſionem atum: & de eodem Baptismo dubita- vit Magnus apud S. Cyprianum, & ipſe S. Cy- prianus liberum unicuique relinquit, quid de eo ſentire velit. Keſp. Hic Baptismus irritus decla- ratus non eſt, cum Novatianus rebaptizatus non fuerit, ſed ideo improbatus fuit, quia contra ca- nones factus poſt adeptam ſanitatem ſine ſupple- tione reliquarum Cæremoniarum, & omiſſa con- ſignatione ab Epiſcopo facienda, Novatianus ad Sa- cerdotium promotus fuit contra canonem 12 mum Synodi Nicænz prohibentem baptizatos in leéto in Clerum aflumi. Magnus de hoc Baptismo du- bitans a S. Cypriano correctus fuit, qui ideo ſolum libertatem ſentiendi cuique reliquit, quia res necdum ab Eccleſia definita erat; unde etiam cenſuit, ſententiæ contrariæ patronos baptizatos in leéto rebaptizari debere. IV. Can. 5. Apoſt. deponitur Presbyter, qui per unam immerſionem baptizavit: & gloſſa in can. 7. Conc. Conſtan- tin. I. obſervat, baptizatos per unam immerſio- nem rebaptizari debere. Reſv. Canon. 5. Apoſt. Baptismum illum non tanquam invalidum, ſed illicitum reſicit: vel ideo quia nonnulli non ba- ptizabant in nomine S. S. Trinitatis, & ideo uni- cam immerſionem adhibebant. Similiter canon 7timus Conſtantinopolitanus Baptismum Euno- mianorum in forma Baptismi peccantium rejicit, uti notat Theodoretus 1 hær. fab. V. S. Chry- ſoſtomus de fide ait, Chriſtum in tribus merſio- nibus aque Baptismum diſcipulis tradidiſſe: & Pelagius II. can. multi- d. 4. de conſecrat. ac Theodoretus l. 4. hær. fab. c. 3. hoc a Domino præceptum eſſe dicunt, ut S. S. Trinitas ſignifi- cetur. KReſp. S. Chryſoſtomus non dicit hanc tra- ditionem ad valorem eile præceptam. Pelagius Bap- Reſolvun- tuay Caſies. 96 Caput XIV. Baptismum Bonoſiacorum, & Theodoretus Eu- nomianorum formam adulterantium reſicit: fuffi- cit autem S. S. Trinitatem in forma Baptismi ex- primi. Coroll. Pratkt. Imo. Licet Baptismus per immerfſio- nem, infuſionem, & aſperſionem trinam vel uni- cam valide conferatur, in praxi tamen excepto caſu neceſſitatis, ut licite fiat, cujuscunque Ec- cleſiæ conſuetude obſervanda eſt. 2do. Si quis in neceſſitate per aſperſionem baptizaret, deberet tantum aquæ aſpergere ad frontem, ut ab una ad alteram partem deflueret, ut ita fieret vera ablutio. 3tο. Valet Baptismus, ſi quis in ne- ceſſitate digito aqua luſtrali madeſacto infantem ſigno crucis ſignet, vel ſtrophiolo aqua madefa- Eto ejus frontem cum debita prolatione formæ abluat: glacies vero, nix, & pruina nondum reſoluta, quia non ſunt proxime apta ad abluen- dum, non ſunt materia valida Baptismi. Ato. Miniſter infantem in puteum projiciens adjecta verborum forma cum intentione conferendi Bap- tismum, valide baptizat, quia omnia' eſſentialia Ponit: hoc tamen non licet nequidem in caſu, quo infans a Tyranno occidendus alio modo baptizari non pofſet, quia eſſet directa occi- ſio innocentis. Sto. Ablui debet pars corporis principalis, uti caput: hinc infans in matris utero ita latitans, ut nulla ejus pars aqua perfundi queat, baptizari non poteſt. An autem ſaltem per fiphun- culum baptizari valeat, cum res necdum ſfit defi- nita, hinc obſtetrices eum faltem ſub conditione baptizare poſſunt, licet deinde ex utero egreffus ſub conditione rebaptizandus foret. 6to. Si in- fans caput ex utero emiſerit, & periculum mor- tis immineat, baptizetur in capite, nec poſtea ſi vivus evaſerit, erit iterum baptizandus. Si aliud membrum v. g. manum vel pedem emiſerit, quod vitalem motum indicet, in illa urgente ne- ceſſitate baptizetur, & ſi vivus evaſerit, erit ſub conditione baptizandus, ſi non es baptizatus, ego ggo tnus li Mter Mun De Baptirmo. 97 gul ego te baptizo Ee. ſi vero ita baptizatus mor- Kinig tuus ex utero prodierit, debet in loco ſacro ſe- ID iri., Vid. Benedict. XIV. de Syn. 1. 7. c. 5. Si . mater prægnans mortua fuerit, foetus quampri- mnen, mum caute extrahatur, & ſi vivus fuerit, bapti- n wim zZetur, ſi mortuus, in loco ſacro, vel in eodem en cum matre ſepulchro ſepeliri non debet. 7timo. ungne l Baptismus infanti ſecundinis involuto collatus, b. AH vel ſi ſoli capilli & non caro abluatur, dubius eſt, t, d & ſub conditione repetendus, unde in praxi cu- ut An randum, ut aqua per frontem & ſcapulas defluat. iee 87. Non licet occidere matrem certa etiam ejus sün morte inſtante, ut ſalvetur per Baptismum proles 0 iane in utero latens, licet ipſa mater conſentiat, quia In mi non eſt domina vitæ ſuæ: ſecus foret, ſi ex con- eiun filio medicorum ſectio ſalva matris vita fieri poſ⸗- n ſet: Mater tamen legitime ad mortem damnata & d ie ad mortem ægrota ſervato juris ordine pro Bap-= ni 4 ismo prolis ſecari poſſet. lS de Adan K 939. anel Forma Baptismi in Eccleſia Latina legi- Vorma dh tima & antiquiflima hæc eſt: Ego te baptizo Bapeisn men in nomine Patris, & Filii, & Spiritus S. n Eer AN m;e Amen. Ita patet Imo. ex S. Scriptura Matth. a fnde 28. V. 19. Euntes docete omnes gentes hapti- erii, zantes eoy in nomine Putrie & PEilii & Syiritus J. , Ita etiam ſtatuit Eugenius in decreto: Tri- 4 g dentinum Seſſ. 7. can. 4. † Rituale Gregorii 6, XIII. p. 14. & S. Pii V. p. 18. Accedit con- umns ſenſus omnium Eccleſiarum occidentalium: er e. Illa utitur Kccleſia Gallicana „Hiſpana &GG.. nin Uti ex antiquiſſimis earum ritualibus patet: ne, habetur in Sacramentario S. Gregorii t. 3. R . 4 P. 73. in Ordine Rom. t. 13. Bibl. P. P. &c. S Ergo Cchram Inſiit. Theol. Iom. III. 0 98 Caput XIIV. Ergo eſt legitima & antiquiffima. 24do. In- vocationem S. S. Trium Perſonarum in forma Baptismi ſemper expreſſam fuiſſe, ex mox dicendis apparebit. Verba autem illa, te baptizo exprimentia ſemper adhibita fuiſſe, & ad valorem Baptismi requiri, patet tum ex definitione Alexandri III. c. ſi quis de Bapt. & damnatione Alexandri VIII. qui hanc propoſitionem 27. proſcripſit: Valuit aliquando Baptismus ſub hac forma collatur: in nomine P. & E. & &. §. pratermiſſis illis: Ego te baptizo: tum ex perpetua Traditione, quæ conſtat ex Ritualibus, Græcorum, Syrorum, WEgyptiorum & Latinorum ab Arcudio, Ama-= lario &c. laudatis, & a Mabillonio, Mar- tene, Thomaſio, & Goario recenſitis: nam in 24 ordinibus baptizandi vetuſtiſſimis apud Martene de ant. rit. I. I. c. I. a. 18. ubique legitur verbum baptizo, vel Baptizatur uno Manuſcripto, Cameracenſi 300 abhinc annis exarato, excepto. 2. Forma vero Baptizandi antiqua & va- lida apud Græcos hæc eſt: Baptizatur ſervus, vel ſerva Dei N. in nomine Patris & Filäüi, & Spiritus S. Antiquitas hujus formæ patet ex Theodoro l. 2. Collect. Joanr. Moſcho in prato Spir, c. 176. & ex omnibus Græ- corum Ritualibus. Dicunt autem Græci in pPaſſivo Baptizatur, tum quia etiam S. Scrip= tura paſſivo utitur: Ego a te debeo baptizari, & ut modeſtia baptizantis nil ſibi de prima- rio miniſterio arrogantis denotetur, uti vult Gabriel Philadelphi. Ep. I. de Sacr. tum ut nonnullorum Græcorum errori cum Corin. thiis is ero ndi e un ulI Uſni⸗ 1. CNa tone lele ſt n lu d⸗ V1 u ſen intn fta Atn an, 6 Minne lung, ni N ul, Mmnin lorun ſigi te 5 len De Baptirm. 99 Mhl thiis Schismaticis dicentibus: Ego ſum Pau- liamm li, ego ſum Cephæ &c. occurratur; uti vult I Arcudius 1. I. de Bapt. c. 8. Validam vero d ie efſſe hanc Græcorum formam decernit Euge- Ttniäé nius IV. in decr. Leo X. in Bulla. Accepi- Ntet n us. a. 1521. & Clemens VII. in Bulla. Pro- il viſtonis noſtræ. a. 1520. & ratio eſt, quia a UUI forma Latinorum ſubſtantialiter nen differt, t N perſona enim baptizans per me, vel a me Jolite facile ſubintelligitur. M 3. Verba autem forme ex inſtitutione D Chriſti inter baptizandum pronuntianda ſunt. Sln Ita docet praxis totius EKccleſiæ: Act. 19. i,h v. 2. cum S. Paulus interrogaſſet diſcipulos, an Spiritum S. accepiſſent; & illi reſpondiſ- ſent: neque ſi Spiritus J. eſt, audivimus: ſta- tim ſubjunxit S. Paulus: In quo ergo baptizati eſtis 2? quæ interrogatio ſupponit, formam Baptismi verbis prolatam fuiſſe. Teſtantur idem omnes P. P. Tertullianus de Bapt. Cc. 2. ait: inter pauca verba tinbtus. S. Bafilius 1. iud de Spir. S. c. 12. Bider pverſicitur per Baptis- nrd mum, Baptismur vero ſundamento ſidei nititur, a. & utraque res per has voces impletur. S. Au- me guſtinus I. 6. de Bapt. c. 25. Certa ſunt In Evangelica verba, ſine quibus non voteſt ronſe- bbos crari Baptismus. dd , Schol. 1. Formam Baptismi olim adulterarunt non- Haærelics Gr nulli, qui juxta can. 48. Apoſt. baptizabant in formam „ nomine trium principii expertium, vel trium Fi- adulte- Eer liorum, vel trium Paracletorum, quam formam rantes. I Virgilius P. a. 538. denuo proſcripfit. Gnoſtici 1. teſte S. Irenæo I. I. c. 21. hac forma utebantur: 0. In nomine ignoti Patris univerſorum, in veritate G2 matre onio, 1 ſitss imis 18 utn fMarn kine 100 Cuput XIV. matre omnium, in eo, qui in Jeſum deſcendit, in unione; & redemptione, & communjione vir- tutum. Nonnulli etiam Ariani formam Baptismi variarunt, nam Theodorus 1. 2. collectan. ait, ſub Anaſtaſio Imperatore Deuterium Epiſcopum Arianum quendam nomine Barbam baptizaſſe ſub hac forma: Baptizetur Barbas in nomen Patris per Filium in Spiritu S. Item Brunechildem Atha- nahildi Gothorum Regis filiam uxorem Sigeberti in Galliis rebaptizatam eſſe ſcribit Aimonius I. 3. hiſt. Franc. c. 4. quod argumento eſt, Gothos Arianos legitimam formam non obſervaſſe. Om- nes tamen Ariani in forma Baptismi non pecca⸗ runt, uti conſtat ex eo, quod Concilium Nicæ- num ſolos Paulianiſtas jubeat rebaptizari, & ex S. Gregorio M. qui ep. 67. affirmat, Arianos in nomine S. S. Trinitatis baptizari. Eunomiani & Aetiani hac forma perverſa in Baptismo uteban- tur, teſte S. Epiphanio hær. 76. In nomine Dei increati, & in nomine Filii creati, & in nomine Spiritus ſanétificantis, & a creato filio procreati- Bonoſiaci & Cataphryges in Trinitatis nomine non baptizatos eſſe ſcribit S. Gregorius M. ep. 76. non tamen conſtat, qua forma uſi fuerint: eos tamen aliquando in nomine S. S. Trinitatis bapti- zaſſe, conſtat ex can. 2. Concilii Arelatenſis II. ubi jubentur interrogari, an ſub invocatione S. §. Trinitatis baptizati ſint, quod etiam de Afris Novatianis, Donatiſtis & Sabellianis ſtatuit Con- cilium Arelatenſe I. Et S. Baſilius in ep. ad Am- philoch. de Montaniſtis ſen Cataphrygibus teſta- tur, quod in Patrem, Filium & Montanum ſeu Priſcillam baptizaverint. Denique Paulianiſtæ & Photiniani formam Baptismi corrumpebant, uti colligitur ex can 7. Concili Conſtantin. I. Duo- decimo Eccleſiæ Sæculo quæſtio mota fuit, an valeat Baptismus, ſi in forma actio baptizantis, ſive verbum, Baptizo, aut aliud æquivalens omit- teretur. Petrus Pontius ex Abbate Clarævallenſi Kpiſcopus Claromontanus conſuluit de hac re En. 092 opn lorn Dune Ktum Eitlit l ge MO. Ar, Met e d R e ghicen iitn Dne A Mii Ott 1onit N ; u un M Un Vebt conne e oni le,Il Np udſo Vek An us 65 iri⸗i Tm Umen ſn De Baptitmo. 101 dc ſtopum Pariſienſem, & Stephanum Epiſcopum Nni Tornacenſem: Mauritius Epiſcopus Parifienſis au hunc Baptismum rejecit, Stephanus Tornacenſis Pinn ratum habuit: Pontius rem ad Alexandrum III. Nn detulit, qui eam diremit, & Baptismum nullum Ra eſſe defini vit. 1 Iden du Schol. 2. Forma Græcorum eſt enuntiativa, Bapti- Forma n ee zatur, non vero deprecativa, Baptizetur, uti Græco= woti! patet ex Arcudio l. 1. Cone c. 8. Goar. in not. ram. ſt,m ad Euchologium Græcorum p. 365. Morino I. g. ale. O de poen. & Martene de ant. rit. I. I. c. 14. Et non n quidem Euchologium formam ita exprimit: Bap- inn Ne tizatur ſervus Dei in nomine P. & F. & S. S. iuni, E nunc & ſemper, & in ſæcula ſæculorume Amen. Aeie Alia Ritualia hanc præſcribunt: Baptizatur ſervus Annmma Dei in nomine Patris Amen: & Filii Amen: & 6mo Spiritus S. Amen. Formulzæ Jacobitarum & Ma- vomel ronitarum ab his parum differunt, de quibus Nai- in ronus in Euoplia Cath. fid. p. 2. c. 2. 0 procte t nnn Schol. 3. Sociniani nullam pro Baptismo verhorum An forma 1M. 61 formam a Chriſto præſcriptam eſſe volunt, ſed verbote- ſein baptizari in nomine P. & F. & S. §. effe in fide nus ex- intis Patris & Filii & Spiritus S. quod etiam Voſſius primande, Aiteni difſ. 2. de Baptismo probare contendit. I. Quia ines Verba illa Matth. 28. in nomine P. & F. & S. S. nE conneétenda funt cum illis: docete omnes gentes, ſeritl & verba illa, baptizantes eos, intra parentheſin . 4 ½ Poni debent, ita ut ſenſus ſit, baptizantes doce- gene“ Le, quid fit P. F. & S. S. & ita diſcipulos facite. lunes Reſp. Hæc interpretatio plane eſt arbitraria, & nullo fundamento innixa, adeoque frivola. II. g Verba illa olim ore prolata non fuerunt, nam , S. Ambrofius l. 2. de Bapt. c. 7. ait: Interroga- hl, tus e5, credis in Deum Patrem ommipotentem? Ntn dixiſti, credo, & merſiſti & c. Ergo merſio ver- D „ borum vicem fupplere poteſt. Unde in libro Sa- 1 cramentorum Gelaſiii legitur: Et cum interrogas, m per ſingulas vices mergis eum tertio in aquam, ,„ ubi nulla mentio formæ ſit. Reſp. S. Ambrofius G 3 infi⸗ 102 Caput XIV. inſinuat interrogationes in Baptismo fieri ſolitas, quibus olim trinæ merſiones reſpondebant, non ordine celebrandi, ſed intentione celebrantium. In Sacramentario Gelaſii in vetuſtiſſimo codice Regio, & Noviomenſi apud Martene de ant. rit. P. 174. additur forma exprefſa: Baptizo te in nomine &c. An Apo- Schol. 4. S. Thomas 3. p. a. 6. putat, Apoſtolos Koli in nomine Chriſti kantum baptiza- rint. olim ex diſpenſatione ad majorem nominis Chriſti commendationem in ſolo Chriſti nomine ſine ex- preſſa invocatione S. S. Trinitatis baptizaſſe. Ve- rum communior hodie eſt Theologorum ſenten- tia P. Orſi, ab Apoſtolis Baptismum in ſolo Chri- ſti noraine ſine expreſſa invocatione S. S. Trini- tatis collatum non fuiſſe. I. Quia Chriſtus invo- cationem explicitam S. S. Trinitatis Matth. 28. expreſſe præcepit, a quo mandato recedendi, & in eo diſpenſandi nulla urgebat Apoſtolos necefſi- tas, ſiquidem celebritas nominis Jeſu Chriſti & ejus Divinitas, baptizatis e præmiſſo Catechis- mo, infidelibus vero & Judæis per prædicatio- nem ſufficienter intimabatur, nec hodie hæc ra- tio diſpenſandi, in Baptismo infidelium cefſaret, qui tamen in ſolo Chriſti nomine non confertur. 2. Act. 19. S. Paulus quosdam diſcipulos inter- rogavit: & Spiritum &. acceviſtis credentes? qui reſponderunt: Sed neque ſi Spiritus S. eſt, audi- vimus: Et Apoſtolus repoſuit: In quo ergo bap- tizati eſtis? Cujus interrogationis alia cauſa eſſe non poterat, niſi quod Baptismus Chriſti in no- mine Patris & Filii & Spiritus S. collatus fuerit, fi enim in ſolo nomine Chriſti datus fuifſet, illi Spiritum S. ignorare potuiſſent: neque enim dici poteſt, hos diſcipulos Spiritum S. ex Catechismo Baptismum præeedente noſſe potuiſſe; ſiquidem hoc videatur effe contra interrogationem S. Pau- Ii, qui non ex Catechismo, ſed ex ipſa forma Baptismi vult diſcere veritatem Baptismi horum difeipulorum: dum enim quærit: In quo bapri- zZati eſtis? idem ſonat: in quo Baptismo, non vero, lefo, 1 1 ſye ſe, nti⸗ ſoni üpr 1e inn doteh dentel Aptel Ph. Is fene 12. Dn Uds Uoni er Eete Mne de Ane En 10, oen 105 itee len coke en omn Wr in⸗ eri ſin ebant,1 lebrant Umo e de ant Ntro k „ Moko min’s ine Mner izale. rum ſee n o 6.5 Ii Niſtusnn Math: Cedent Dlos e 1o Cin lo (NeS Nretiat Ccie ee: um ceht co alos dettut , cabſ⸗ Niltin⸗ Ats i ſiſet. e ein⸗ Cataii S en 81 i⸗ Gnihin io, eid De Baptiemo. 103 vero, in quo Catechismo baptizati eſtis? hine in Græco legitur: zierl zy ssazxzisSnts, in quid, ſive uti S. Chryſoſtomus legit, in quem, ſive, uti S. Ambroſius vult, in quo Baptismo baptizati eſtis, cui concordat diſcipulorum re- Sponſio: In Joannis Baptismate. Sane ſi adver- ſarii putent, baptizari in nomine Chriſti idem eſſe, ac invocato nomine Chriſti, per Ly in denotari poteſt, in cujus invocatione baptizati eſtis? 3. Sententiæ noſtræ ſubſcribunt Patres. Ita enim expreſſe hoc probat S. Cyprianus ep. 73. ad Ju- bajan. S. Baſilius I. de Spir. S. c. 12. cujus titu- lus eſt: Adverſus eos, qui dicunt, ſußicere Bap- tisma tantum in nomine Domini. S. Auguſtinus I. 2. cont. Maximin. dicit: ex eo, quod-S. Scri- ptura afſerit, nonnullos in nomine Chriſti bapti- zZatos efle, non licet inferre, eos in ſolo Chriſti nomine baptizatos fuiſſe, non appellato nomine Patris & Filii & Spiritus S. & S. Damaſc. I. 4. de fid. orthod. ait, baptizari in nomine Chriſti non eſſe idem, ac baptizari invocato ſolo nomine Chriſti, ſed credentes in eum ablui. Non obſtat I. quod in S. Scriptura Apoſtoli dicantur bapti- Zaſſe in nomine Jeſu act. 2. v. 28. 8. V. 12. 10. v. 48. 19. V. 5. Quam ſententiam etiam tenet Catechismus Romanus. „ . Dicuntur bapti- zZaſſe in nomine Jeſu, id eſt, virtute, efficacia, & merito Chriſti: vel Baptismo a Chriſto inſtitu- to, unde Act. 19. Baptismus Chriſti Baptismo Joannis opponitur: vel ritu Baptismi baptiza- tos ad Chriſtianam Religionem efſſe aſſumptos. Catechismus Romanus noſtram ſententiam potio- rem habet; & S. Ambroſii & S. Baſilii Auétoritate niti afſerit. II. S. Cyprianus ep. 73. ait: Man- datum illud, docete omnes gentes &. ſpektat ad gentiles ſolum non vero ad Sudaos. Et S. Hila- l. de Syn, n. 85. ait: Apoſtoli tantum in Geſu nomine baptizaverunt. Keſp. S. Cyprianus loqui- tur de publica profeſſione fidei a baptizando præ- ſtanda, quæ a Judæis in Chriſtum, quem Deum eſſe G 4 nega⸗ 104 Caput XIV. negabant, a gentibus in Deum unum in eſſentia & Trinum in Perſonis poſtulabatur: certe no- wine gentium Matth. ult. totus mundus, uti vertit Perſica, vel omnes generationes, uti legit .thiopica verfio intelligitur. S. Hilarius vult, Apoſtolos ſolum in virtute & auètoritate Chriſti baptizaſſe, & S. S. Trinitatem expreſſe nominaſſe, quia alias citata S. Scripturæ loca, cum illo Matth. ult. coneiliari non poſſent, ficuti ſi Filius non dicatur Patri confubſtantialis, loca ab Arianis ad hanc vocem abolendam citata cum aliis conciliari non poffunt. . An valeat Schol. 5. Magiſter ſententiarum I. 4. d. 3. & Caje- Baptis- emnus in Jolo nomi- ne Chriſti gollatus. tanus q. 66. docent, hodie adhuc validum fore Baptismum in folo Chriſti nomine collatum ſine explicita invocatione trium Divinarum Perſona- rum Expuncéta quidem fuit juſſu Pii V. hæc ſententia e Commentariis Cajetani: Verum illa adhuc legitur in operibus Hadriani VI. quæ a. 1522. eo Pontificatum tenente & ſciente Romæ edita fuerunt. Nihilominus hæc Opinio in margine 1, 4. d. 3. Magiſtri fent. notatur ut erronea: & ideo Theologi communiter docent, invalidum eſſe Bap- tismum ſine exprefſa invocatione S. S. Trinitatis collatum. I. Quia Chriſtus Matth. ult. Apoſtolis expreſſe præcepit, ut baptizarent in nomine P. F. & S. S. 2. Concilium Arelatenſe I. can. 8. Afros: Nicænum c. 19. Paulianiſtas rebaptizari juſſit, quia in nomine P. & F. & S. S. non bap- tizati erant: & nullum Rituale reperitur, quod formam Baptismi ſine expreſſione Patris & Filii & Spiritus S. non referat 3. S. Ambroſius de Fſt. e. 4. ait: Miſi baptixatus fuerit in nomine P. & f. & §. F. remiſionem non poteſt accipvere Péccatorum. S. Bafilius t. 2. p. 170. ait: In Bap- tismo ſeparare Spiritunz a PFatre & Filio. inu- tile eſt Baptisnaum accipienti. S. Auguſtinus l. de Bapt. e. 25. Certa iMla Evangelica verba, ſine guebzs non goteſt Baptismus conſocrari. Quare etiam u mun Col Mun pti iun lg⸗ uu un femn Mo! teſtir MI ee Yie tun. loe gui⸗ alis tenti ol mi: le II 10 lieſ t V8 De Baptirmo. 10,;è eſeeni etiam fummi Pontifices jufſerunt iterari Baptis- ette mum ſine expreſſa invocatione S. S. Trinitatis mucn, collatum. Dicis I. S. Stephanus P. teſte S. Cy-= önes, i priano ep. 73. ad Jubaj. Marcionitas non eſſe re- Hihrn baptizandos ſtatuit, eoquod in nomine Jeſu bap- ortn tizari videantur. Et Nicolaus I. ad confulta ergee Bulgarorum reſpondit, ratum eſſe Baptismum col- e e latum ſive in nomine S. S. Trinitatis, vel tan- ent, ſen tum in nomine Chriſti. Reſp. S. Stephanus Bap⸗ ials, n tismum in ſolo nomine COhriſti collatum ratum elan an non habuit, uti S. Firmilianus in ep. ad S. Cypr. teſtatur, & S. Cyprianus decreto S. Stephani ſti- mulatus verborum Stephani ſenſum non ita exacte .l expendit. Nicolaus ut Doctor privatus cenſuit, Pdunte valere Baptismum in ſolo Chriſti nomine colla- ütnda tum. II. S. Ambroſius I. r. de Spir. S. ait: Ka⸗ h erdo tionem Jequamur „ guia, qui unum dixerit, Trini= V. b datem ſignavit. Et S. Bernardus ep. ad Henric. jern Aurxrel. interrogatus, quid ſentiendum de Baptis- en mo ſub hac forma collato: Baptizo te in nomine onri Dei, & veræ S. Crucis, reſpondet: Ego vero eden⸗ lunc Baptismum puto „ nec ſonum vocis veritati ſi ¾Fdei, &z pietati intentionis vræjudicare votuiſſe. neſek. Reſn. S. Ambroſius ſolum vult, baptizandum, Tiutt ad obtinendum Baptismi effectum, debere credere Arfi Myſterium S. S. Trinitatis, cujus fidem ſatis nir! exprimit, ſi ad interrogata reſpondeat, quod ln credat in Patrem, vel Filium, vel Spiritum S. r quia nominando unam perſonam ſatis intelligitur, alias credere. S. Bernardus privatam fuam ſen⸗ r, tentiam ſaniorum judicio reliquit. & . ei? Coroll. Frack. Imo. Invalidæ ſunt hæ formæ Baptis- Reſolvtius⸗ anm mi: Ego te baptizo in P. & F. & S. S. vel: tas caſuge um Ego te baptizo cum P. & F. & S. S. vel lr in nominibus P. & F. & S. S. 24do. Formæ du-= i biæ ſunt: baptizo te in nomine Patris baptizo nele te in nomine Filii baptizo te in nomine Spiri- 1 tus S. quia non ſatis unitas efſentiæ exprimitur. n Item hæc: baptizo te in nomine Genitoris, & einn G 5 Geniti Miniſter 106 Cnput XIV. Geniti & Procedentis ab utroque, ob diſſidium Theologorum, quia hæc nomina tantum adctus notionales exprimunt: invalida vero eſt hæc forma: Ego te baptizo in nomine Patris: vel in nomine Chriſti: vel in nomine S. FTrinitatis. (Schol. 5.) tio. Valet Baptismus, ſi in forma omittatur Ly Ego; ſi forma in vulgari idiomate proferatur; ſi verba transponantur v. g. te ego baptizo &c. Si vero fiat transpoſitio in Divinis Perſonis ex animo heretico, forma corrumpi- tur, fi ex negligentia, Baptismus ſub conditione iterandus foret. Item valet Baptismus, ſi quis loco baptizo, diceret, tingo, abluo, mergo, quia ſunt Synonima Si quis vero plures ſimul baptizaret, dicere deberet: Ego vos baptizo. Denique particula & omiſſa non invalidat Baptis- mum, quia ipſa vocabula Patris &c. diſtinétio- nem Perſonarum ſatis indicant. K. 940. Miniſter Baptismi ordinarius & ex officio Baptismi, eſt Epiſcopus & Presbyter: Epiſcopus qui- dem primarius, qui ſolus primis Eccleſiæz ſæculis Baptismum ſolemniter adminiſtrabat. Presbyter vero ſecundarius, & ex licentia Epiſcopi. Imo. De Epiſcopo patet ex eo, quod Chriſtus Apoſtolis, eorumque ſucceſſo- ribus Epiſcopis dixerit Matth. 28. Eumter docete vmner genter, baptizantes zos Gc. & S. Petrus act. 2. v. 41. tria millia hominum baptizaſſe legitur. Hinc S. Hieronymus cont. Lucifer. ait: Sine Epiſcopi juſſione neque Prei- byter neque Diagonus jus habet baptizandi. Imo olim foli Epiſcopi ſolemniter celebrarunt Baptismum, nam uti notat Martene de ant. rit. l. I. Cc. I. & Benedictus XIV. in Notifi- cat. At. 1I Plun ſoel eke Aſ Eti Uen Nbit (um Iue Ri ſon Uupi hari Is 4 ſni e Ese Se n Uue ſun titi ler / npet Minik Letin n Rs Ra 1 4 I diſtiün um a le is: ell Triniume nin ſor f icionn g te en in Dirn cOlN condfi 1s, 1 , ey lures in 5 bapti Cat Bigl ind l hpus Cee ilre X Ieadl et el 60 ſceel G 4 homi ws N nelt De Baptiemo. 107 cat. I. & Concilium Tolet. a. 694. unicum ſolum Baptiſterium in unaquaque civitate prope Cathedralem Eccleſiam erat: & Clerus Edeſſenus in ep. ad Photium rogat, ut Ibas ad ſedem ſuam remittatur, quia ejus præ- ſentia propter baptizandos erat neceſſaria. Item S. Gregorius M. ep. 32. ad Roman. ſcribit: ne in urbe Ravenna detineat Blon- dum Hortenſem Epifcopum, ne infantes abs- que Baptismo morerentur: ubi notant Patres Maurini, quia Bapticmi ordinurius miniſter eſt Epiſcopus. Et ideo hodie adhuc Florentizæ, Pifis, Parme, Patavii, Bononiæ, in folis baptiſteriis Eccleſiæ Cathedralis infantes bap- tizari ſolent. Nihilominus tamen etiam pri- mis temporibus Presbyteri baptizantibus Epi- ſcopis aſtiterunt, & ſimul cum eis, de eorum tamen licentia, baptizarunt. 2do. Presby- teros eſſe miniſtros Baptismi ordinarios, li- quet ex Conſtit. Apoſt. I. 3. c. II. Permitti- mus baptizare ſolos Epiſcoyos acg Presbiyteror. Innocentius I. ep. ad Decentium: Prechbiteri ſeu extra Epiſcovum, ſeu præſente Epiſcopo bap- tizant. Et Florentinum in Decr. ait: Mini- Ner hujus Sacramenti eſt Sacerdos, cui eo offcio competit baptizare. Eſſe vero Presbyterum miniſtrum Baptismi ſecundarium cum depen- dentia ab Epiſcopo, docet S. Ignatius ep. ad Smirn. non eſt licitum ſine Epiſcopo baptizare. Et S. Ambrofius 1. 3. de Sacr. c. I. licet enim Presbiyteri ſecerint, tamen exordium miniſterii eſt a ſummo Sacerdote. Idem docet S. Hiero- nymus paulo ante citatus. Sckot. 108 Caput MIV. Miniſter chol. T. Triplex eſt miniſter Baptismi, 1Imus Or- Quotuplex. dinarius ex officio, qui jure ordinationis ſuæx, & acceptæ a Chriſto poteſtatis baptizandi aucto= ritatem habet: zdus Eætraordinarius ſeu ex de- legatione, eui ad ſacras funétiones ordinato licen- tia Baptizandi a Superiore eoncedi poteſt: 3tius Ew neceſſitate, qui urgente periculo mortis in de- feétu alterius miniſtri ordinarii baptizare poteſt. Item adminiſtratio Baptismi duplex eſt: Solemnis, cum omnibus præſcriptis ab Eccleſia Cæremoniis, quæ olim certis tantum temporibus fleri ſolebat: & Privata, quæ exigente necefſitate, quolibet tempore etiam ſine cæremoniis fieri poterat. Schol. 2. Marcion teſte S. Epiphanio hær. 42. Pe- puziani & Collyridiani, eodem teſte hær. 49. & 79. mulieribus Baptismum ſolenniter adminiſtran- di poteſtatem concefferunt, ex eo, quod S. Pau- lus S. Theclæ hanc poteſtatem etiam eonceflerit. Verum hoc meram fabulam eſſe notat Tertullia- nus, de Bapt. c. 17. Hanc mulierum temeritatem repreſſit Concilium Carthaginenſe IV. c. 100. Alii in miniſtro fidem & probitatem requirentes ad valorem refutati ſunt (§. 921. 922.) Cbroll. Prad. Imo. Nemo ſeipfum valide baptizare poteſt. c. dehitum. de Bapt. ubi Innocentius III. Katuit rebaptizandum effe Judæum, qui in peri- eulo mortis feipſum immergendo in aquam bapti- Zavit. 2do. Miniſter tantum unicus in Baptismo eſſe debet, & ſi plures ſimul baptizent, ita ut unus affundat aquam, & alter pronuntiet formam, nullus eſt Baptismus. 3tio. Si duo fimul abluant, & proferant formam, & quilibet habeat intentio- nem baptizandi independenter ab alio, fſi unus ci- tius formam abſolvat, ille ſolus validum Baptis- mum confert: Si ambo fimul abſolvant, probabi- Biter adhuc unicus & validus eſt Baptismus, quia finguli applicant omnia ad Sacramentum neceſſa- via, & unius actio alterius actionem non impe- dit,; nec cum ea bPugnat. Si vero plures ſimul bapti- luyti 1con utial Hi kinn l, dD nealt Per al lgo Non cerdot lkeſie, Uochns kni e Cont oſe lt Aene Uuu ftün⸗ Cenm Mroeh 1 MN 60 be tu, Gi Iun n⸗ ſente tmus , dnis e 1 and el ex ato le k: N is ine ne oſe enrl erendti eri ſoe , lk⸗ Dtelat. l et l mindr s 5r eohekii Tenn meritin d. Zellitt ) e hahin Lentins 1 i 1 hen⸗ It, il et oen, l A t inen De Baplirmo. 109 baptizent cum intentione baptizandi dependenter a concurſu ſimul baptizantium tanquam cauſarum artialium, dicendo v. g. nos te baptizamus, Paptismns utpote contra inſtitutionem collatus eſt invalidus. Ato. Ordinarie quidem licitum non eſt, ut unus plures fimul baptizet: Nihilominus in caſu neceſſitatis poſſet quis valide & licite etiam Pper aſperſionem plures ſimul baptizare, dicendo: Ego vos baptizo &c. Sto. Extra neceſſitatem non licet cuivis Sacerdoti baptizare, ſed ſoli Sa- cerdoti proprio, qui eſt Papa reſpgectu totius Ec- cleſiæ; Epiſcopus reſpectu ſuæ dicceſis, & Pa- rochus reſpectu ſuæ Parochiæ, quia collatio Bap- tismi eſt actus alicujus jurisdiétionis Paſtoralis, quæ ſoli proprio Paſtori competit, niſi alteri hoc committat: & ideo graviter peccant parentes, ſi prolem ſuam Parocho alieno ſine licentia proprii baptizandam offerant. 6to. Peregrina pariens in alieno pago poteſt Baptismum prolis petere vel a Parocho loci, vel eam ad proprium Parochum, ſi vicinus ſit, transmittere. Vagi poſſunt eligere locum Baptismi, quem volunt, quia ad nullam Parochiam ſpectant. Ztimo. Religioſus peregri- nus, aut in aliquo loco ſubſiſtens peccat gravi- ter, ſi extra caſum necefſitatis ſine licentia illius Parochi baptizet. 8vo. Non licet, per ſe loquen- do, prolem baptizandam deferre ad miniſtrum hæreticum, tum quia hoc modo quis profitere- tur, hæreticum eſſe legitimum miniſtrum; tum quia ſic communicaretur cum hæretico in Sacris: tum quia ſic quis cooperaretur hæretico extra ca- ſum neceſſitatis indigne Sacramentum miniſtranti. Neque hoc licet, quando Catholici parentes ſub graviſſimis peenis adiguntur, ut prolem ſuam bap- tizandam ad Prædicantem deferant, quia per tale ediétum pœnale determinantur parentes ad veram Religionem contemnendam, refertque Pignatellus Clementem VIII. jam declaraſſe, non licere ex- tra neceſſitatem extremam, ne a Schismaticis qui- dem petere Sacramenta. Nihilominus de hoe caſu . adhus Diaconi 1I0 Cavut XIV. adhuc dubitare videtur La Croix, quia in hoc caſu petens Baptismum ab hæretico nihil aliud profitetur, quam quod hæreticus Prædicans ſit validus miniſter Baptismi, & in hoc caſu neceſſi- tatis liceat ei prolem baptizandam offerre. Quodſi mater Catholica in hoc caſu advertat, ſe eſſe par- tui vicinam, conferat ſe, ſi tamen poſſit, ad lo- cum Catholicum, ubi pariat, & prolem Catholieo ritu baptismo ablui curet: ſi domum redux ſub gravi poena obligetur, ut nomen infantis a Præ- dicante libro baptismali inſcribi petat, hoc facere poteſt, quia ſic non profitetur in Prædicante po- teſtatem ſpiritualem, ſed tantum cautelam adhi- bet, ut ſuo tempore teſtimonium ſuſcepti Baptis- mi obtinere poſſit. K. 94r. Præter Epiſcopum & Presbyterum etiam Jolenniter Diaconus ex Epiſcopi vel proprii Sacerdotis baptizare voſſunt. commiſſione Baptismum ſolemniter admini- ſtrare poteſt. Nam Imo. Act. 3. legimus, Philippum Diaconum baptizaſſe Eunuchum Reging Ethiopum. Hoc etiam permittitur Diacono in Concilio Illiberitano can. 77. Et in Pontificali S. Gregorii in ordinatione dia- coni legitur: Diaconum oportet miniſtrare ad altare, baptizare & prædicare: Et ex ordine Romano conſtat, Diaconos ob multitudinem ad Baptismum confluentium baptizaſſe: uti obſervat Hallier de Hier. Eccl. 1. 3. 2. 3 20do. Diaconi ad hoc ordinantur, ut ſint mi- niſtri Sacerdotum: Ergo valde convenienter committuntur illis officia Sacerdotalia, quo- rum capaces eſſe poſſunt, cujusmodi ſunt Prædicare & baptizare. Soktol. ol. 1 Crcinn Colnpe el The nar E tan Ulian, lil. a rum (onſt. Uptien coni non Conie lin, ine: deeil 3 llmmn ule Dron kias Uetti e Co ſle ſolen . tat A tione Dicon Ueohll Entur, aconi Nol, Mreh fone' Ee (e De Baptimmo. 1IIX aib Schol. Ludovicus Cellotins docet, Diaconum eſſe An fim itül an ordinarium Baptismi miniſtrum, cui ex officio miniſtri diem competat, eum adminiſtrare. Verum communis oydina- n nent eſt Theologorum ſententia, Diaconum eſſe extra- vii. . (al ordinarium Baptismi miniſtrum, & ex delegatio- e le ne tantum, non vero ex officio: nam 1. Ter- It, ut tullianus l. de Bapt. c. 17. Et S. Hieronymus Cthoh dial. adv. Lucif. docent, Diaconis absque Epiſco- telnt porum juſſione poteſtatem baptizandi non eſſe. ts Conſt. Apoſt. 1. 8. c. 28. ſtatuunt: Viaconus non hoe in baptizat. 2. Ita definit c. diaconos. d. 93. Dia- lirnnter coni absque Epiſcopo vel Presbytero baptizare elam non audeant & c. Conſtat. d. 4. de conſ. dicitur: Pti N Conſtlat, Baptisma Jolis Sacerdotibus eſſe trattan- dum, ejusque miniſterium nec ipſis Miaconis e- plere eſt icitum absque Epiſcovo vel Presbiſtero. Accedit Catechismus Romanus p. 2. & S. Tho- mas 3. P. q. 67, a. I. Ad Diaconos non pertinel aliquod dacramentum principaliter & quaſi e pro- umein prio oficio præbere. Non obſtat I. quod Philippus Meendot Diaconus baptizaverit; & Diaconi aliquando Pa- Arn rochias rexerint: & juxta c. fures. de furtis poe- nitentiam dederint. Keſp. Philippo, & aliis Dia- ien conis parochias regentibus munus baptizandi ab Uunen⸗ Epiſcopis vel Presbyteris commiſſum fuit. Dia- it coni nullum unquam Sacramentaliter abſolverunt, . 71 ſed ex commiſſione eos tantum receperunt, qui e ſolennis poenitentiæ gradus expleverunt: uti no- ne tat Albaſpinzæeus obſerv. 27. 1I. 2. II. In ordina- ri⸗ tione Diaconi dicit Epiſcopus: Diaconum oportet Xo miniſtrare ad altare, baptizare, prædicare. Et tcir⸗ Diaconatus ſpectat ad Hierarchiam Eccleſiaſticam; aler adeoque Diaconi ex inſtitutione Divina princi- 1† pantur, & ſic ex officio baptizare poſſunt. Keſp. urn Diaconi baptizare & principare poſſunt, ſed ſup- poſita, delegatione & commiſſione Epiſcopi vel ent tnn⸗ Presbyteri. Quodſi ergo Diaconus, ſine delega- in tione ſolenniter baptizet, fit irregularis c. I. de d i de Clerico non ordinato &c. 112 Caput XIV. H. 942. in nece- In caſu necefſitatis quilibet homo laicus tate quivis vir vel fœmina, fidelis vel infidelis absque baptiza Pole, * ſolenni ritu Baptismum valide & licite ad- 6 „ miniſtrare poteſt. Nam Imo. ita definiunt * Concilia: Concilium Eliberitanum can. 38. probat Baptismum a laico datum. Latera- nenſe IV. c. ſrmiter. de ſum. Trin. ait: Sa- cramentum Baptismi a quocunque rite collatum proficit ad ſalutem. Conc. Florent. in Inſtr. Armen. ait: In caſu autem neogtſſitatis non ſo- lum Sacerdos vel Diaconur, ſed etium laicus vel mulier, imo etiam paganus & huzreticus bay- tiæare poſſunt. Et Nicolaus I. d. 4. de conſ. docet, ratum eſſe Baptismum collatum a quodam Judæo vel Pagano. zdo. Ita docent P. P. Tertullianus l. de Bapt. c. 17. Bapy- tirmus gue Dei cenſus eſt, ab omnibus exerceri voteſt, ſußiciat in neceſſitatibur, ut utarie, hicu- bi aut loci aut temporir aut verſong conditio compellit. S. Hieronymus adv. Lucif. &i ne- ceſſitar cogit, ſcimus etiam licere laicir baptizare. Et S. Auguſtinus l. 7. de Bapt. c. 53. ge- neratim affirmat valere Baptismum, ubicun- que & a quocunque verbis Evangelicis col- latum. 3t;o. Ratio a S. Thoma petitur ex neceſſitate Baptismi, cujus idcirco materiam Deus voluit eſſe elementum aquæ omnibus obvium, & conſequenter etiam miniſtrum ejus in neceſſitate quemcunque hominem conſtituit. = Kolwuntur Sthol. Calvinus I. 4. Inſt. c. I15. fatetur quidem, obje Rio- Baptismum olim a laicis in neceſſitate collatum nes⸗ fuiſſe, ſed hoc factum nulla ratione defendi poſſe. Quia Coi ke temus n eti Fitake ſollus lelſet, d 6 e Bapr it, liet in Nttionen un d Nerſe RM deit Cone Uinmi Unter late lrh⸗ iſſre i, 1 Is poſe ided Verbe Derite lite n te. Vt I H leltri kiomen mlin l Ampl ut Elr wo lin s d licten Cektun (I Lien 1 e N tir N Hion i ias Ge ol Dluun ta d 17. N eletel it, 1 doit t Hr piunn bicu⸗ leis i etitute hatein ormnke inifni oNimd n i 6 De Baptiemo. 1I3 Quia tamen Calvinus non exprefſit, an talis Bap-= tismus ſit invalidus, vel an etiam ſit illicitus, hinc etiam ejus ſequaces inter ſe non conſentiunt. Witaker de Bapt. c. 3 putat ſolum eſie illicitum: Voſſius vero diſp. 10. de Bapt. invalidum efſe cenſet, ſi ab infideli ſeu gentili conferatur. Item apud Græcos Schismaticos teſte Arcudio c. 1I. de Bapt. contra morem antiquum hodie ufſus in- valuit, non baptizandi parvulos abſente Sacerdote, licet in extremo vitæ periculo ſint conſtituti. Rationes funt I. Chriſtus ſolis Apoſtolis manda- tum baptizandi dedit. Item Concilium Carthagi- nenſe IV. c. 100. prohibet mulierem baptizare? Et Eliberitanum c. 38. vult, ut in neceſflitate fidelis ſolum & non bigamus baptizet. Et Conc. Compendienſe ſtatait, ut baptizati a Presbytero non baptizato rebaptizentur. Keſp. Apoſtoli or- dinarii ſolum miniſtri Baptismi a Chriſto inſtituti funt ex officio, non exclufis laicis, qui in ne- ceſſitate etiam licite baptizare poſſunt. Conc. Carthag. excipit caſum neceflitatis, dum addit: niſi neceſſitate cogente. Senſus canonis Eliberitani eſt, in neceſſitate, quando plures adſunt laici, ad baptizandum eum eſſe eligendum, qui fidelis ſit, nec inter poœrnitentes recenfitus, nec Biga- mus; ſi tamen talis non adeflet, alium baptizare poſſe. Canon Compendienſis corruptus eſt, & ideo emendator Decreti Grstiani expunxit hæc Verba: & omnes, quos bäptizavit, tanquam im- perite adjecta. II. Tertullianus l. de Virg. vel. ait: non permittitur mulieri in Eccleſia.. tinge- re. Et S. Auguſtinus 1 2 cont ep Parmen c. 13. ait: Etſi laicus neceſſitate compulſus Baptismum dederit, neſcio, an pie quisquam dlxerit, Bap- tismum eſſe repetendum. S Cyprianus & Fir- milianus eodem modo Baptismum hæreticorum & laicorum rejecerun:, teſte S. Bafilio in ep. ad Amphil. ubi ait: Veteres zodem planz loco habue- vunt Baptismum hœreticorum & laicorum, idcirco 605 Schram Inftit. Theol. Tom. III. H 114 Capyut XIV. sos velut a laicis haptizatos juſſerunt ad Eceleſiam venientes vero Baptismo expurgari. Et S. Hiero- nymus dial. adv. Lucif. probat, Arianum Sacer- dotem cum ſuis honoribus eſſe recipiendum ex eo, quod a laicis baptizati rebaptizentur, non vero baptizati ab Ariano Sacerdote: & ibid. ait: novam rem aſſeris, ut Chriſtianus quisquam faſtus ſit ab eco, qui non fuit Chriſtianus. Ubi ſaltem Baptismum a Pagano collatum reiicit. KReſp. Tertullianus a publico ſolum miniſterio Baptismi mulieres excludit. S. Auguſtinus juxta D. Tour- nely circa Baptismum ab infideli collatum aliquan- do dubius fuit, ſed poſtea l. 7. de Bapt. c. 53. abſolute docuit, eum ratum eſſe, a quibuscunque Evangelicis verbis confertur. S. Cyprianus & Firmilianus Baptismum hereticorum & laicorum æque rejecerunt, ſed heec ſententia poſtea in Con- cilio plenario ſaltem conſequenter damnata fuit, quia invaliditas Baptismi hæreticorum, quam illi defendebant, nullitati Baptismi a laicis collati in- nitebatur. S. Baſilius errorem S. Cypriani ſeque- batur, qui tamen in citata epiſtola liberum cuique relinquit, ſequi Eccleſiæ ſuæ traditionem in ſu- ſcipiendo vel rejiciendo hæreticorum Baptismo. S. Hieronymus ibi argumentatur, non ex ſua, ſed ex Luciferianorum ſententia, ut argumentum ad hominem faciat. Et in altero loco ſolum vult, quod rectam fidem nemo ab heæretico diſcere poſ- ſit, non vero, quod Baptismum recipere nequeat. III. Gregorius III. c. quos. d. 4. de conſecr. ait: quos aà Laganis baptizatos eſſe aſſeruiſti, ut denuo baptizes in nomine S. S. Trinitatis, mandamus. Reſp. Gregorius de iis Paganis loquitur, qui non ſervarunt formam a Chriſto præſcriptam. keſolvun- Coroll. Pract. Imo. Si plures adſint, dum quis in tur caſus. neceſſitate baptizandus eſt, hic ordo ſervari debet: ſi adſit Sacerdos, præferendus eſt in Baptismo Diacono, Diaconus Subdiacono, Clericus laico, vir fœminzæ, niſi pudoris gratia deceat fominam potius, pptins, nio ecit um: Il E præſe Noe ten e non Eolieumm 1 Kt and in tt. Cir Virum 8 cun ve üla en in caſn laptiun len m Funitr, lutun, 1unt 1 eſere Nnn de Hetd eti Net⸗ lperie nü ntl Dupch kehe⸗ Onne De Baptirmo. 115 1d Eade potius, quam virum baptizare inſantem non om- Rt Ne nino editum, vel niſi fœmina melius noſſet for- ianun d mam: quapropter curare debet Parochus, ut fide- pem les præſertim obſtetrices rectum baptizandi ritum erme probe teneant. Addunt nonnulli præferendum &lt eſſe non excommunnicatum excommunicato, Ca- dem6 tholicum hæretico, baptizatum non baptizato. IE 24o. Si quis inferior præſente Sacerdote vel Dia- eict. cono in caſu neceſſitatis baptizet, cRecdar gravi- lerioa ter. Circa alios vero inferiores Clericos, item D Lvirum & fœminam non videtur eſſe plus quam mnin culpa venialis, ſi debitus ordo non ſervetur, imo e Ei nulla culpa erit, ſi cauſa juſta ſubſit, v. g. quia nbuon in caſu neceſſitatis obſtetrix melius ſeit modum (Phrim baptizandi, vel virum non decet accedere ad pro- n Eli lem non omnino ex utero genitam: peccat tamen oſten i graviter, qui præſente fideli baptizato, non bap- lamnani tizatum, infidelem vel hæreticum ad Baptismum n, dun affumit. Ztio. Præſente Sacerdote excommunica- I to przæferendi ſunt alii inferiores Clerici, & in eorum defeétu etiam laici in caſu, neceſſitatis. e Parenti etiam prohibetur baptizare propriam pro- Nieun lem, præterquam in articulo mortis, quando alius u non reperitur, unde illi, ſi fieri poſſit, præfe- n 1 renda eſt etiam mulier. Item quando infans nec- Hoh 1 dum totaliter ex utero egreffus eſt, mulier etiam aſas . Parocho ob honeſtatem in baptizando preferri wile debet. U kalſe, Omnes homines Filii Adæ funt ſubjectum Subjektum ſi, „ capax Baptismi. Nam 1mo. Chriſtus Matth. Baptismi. 4 ti⸗ 28. dicit: docete omnes genter, baptizantes zos un Sc. & hoc ſemper obſervavit univerſa Eccle- 1 ſia, quæ neminem petentem Baptismum un- m quam rejecit: de gentilibus etiam in infrmi- ni tate petentibus patet ex Siricio ep. 1. de Ca- tnhen techumenis in periculo mortis conſtitutis: kis, conſtat ex Conc. Carthagin. III. c. 34. Ec. 11 69 Caput XIV. 2do. Ratio eſt: Univerſalis eſt Chriſti redem- ino ptio: (t. 1. J. 327.) & in Adam omnes ko moriuntur: (t. I. J. 267.) Ergo ad expian- dum originale peccatum Baptismus pro om- us nibus inſtitutus eſt. . len An B. V. Schol. Etiam Beatiſſima Virgo Maria, licet origina- baptizata lem labem non contraxerit, baptizari tamen po- ig ſit. tuit, quia effectus Baptismi etiam eſt initiatio & n⸗ cooptatio in Kccleſiam Chriſti, unde etiam & qui- 1 dem veroſimiliter ab ipſo Chriſto baptizata fuit. / . Ws lior D. 944. . . An mor- Subjectum Baptismi capax eſt ſolus homo nin tui hapti- vivus, unde nec mortui, nec vivi pro mor- e zari poſ- tuis baptizari poſſunt. Ita Imo. habetur in len Bint, Codice Canonum Eccleſiæ Africanz c. 18. an ne mortuor hominer baptizari fuciat Precbytero- rum ignavia. Et in Conc. Carthag. c. 6. idem ſtatuitur. Sane mortui funt extra ſta- tum viæ: Ergo nullius Sacramenti capaces. (F. 926.) 2do. Nec pro mortuis vivi bap- ltis tizari poſſunt, tum quia ille ſolus & idem m renaſci debet ex aqua & Spiritu, qui natus cahw eſt ex carne: tum quia defuncto ſine Baptis. d4 mo, utpote in Eccleſiam non recepto, nil lul , prodeſſe poſſunt ſuffragia viventium, cum cpn quibus ille membrum ejusdem corporis non , rer eſt. il, HMæretici Schol. Cataphryes ſeu Montaniſtæ teſte Philaſtrio, Wud refutan- hær. 49. & Archontici, teſte Theodoreto hær. nn tur. fab. I. I. C. 2. mortuos etiam baptizabant. Ce- III rinthiani vero & Marcionitæ, teſte S. Epiphanio Pel hær. 28. vivos pro mortuis baptizabant: & Mar- a cionitæ ac Manichei, narrante Hermonopulo I. o⸗ de Sect. c. 2. quoties apud eos aliquis fine bap- tismo De Baptirmo. 117 i tele tismo moritur, fub lectulo defunéti virum vivum occultant, & mortuum interrogant, an baptizari eri velit; tune occultatus ſuh leto reſpondet; volo; n & deinde hung vivum loco defuncti baptizant. SMon Quare hæretici hoc fecerint, difficile eſt divinare: videtur tamen hic abuſus deſcendiſſe ex pravo intellectu verborum S. Pauli I. Cor. I5. V. 29. Alioquin quid facient, qui baptizaniur pro mor- tuis, ſi ommino mortui non refurgunt? dt quid & baptizantur pro illis? Verum licet hæc verba multum torqueant Interpretes, quorum novem explicationes affert Eſtius in ep S Pauli, proba- bilior tamen videtur eſſe D. Calmet ſententia, in difl. de Bapt pro mortuis, S. Paulum ex conſue- tudine nonnullorum vivos pro mortuis baptizan- icck oiii ſolu 1 tium robare reſurrectionem mortuorum, non ap- Nhoon probando hanc conſuetudinem, ſed ex ea argu- aben mentum ad hominem pro fide reſurreétionis du- n 1 cendo. ics Non ſolum autem mortui, ſed etiam in- fans in s it fantes in utero matris penitus adhuc occluſi ln eut. ludt ante aperitionem partus baptismi non ſunt tus hapti- gis capaces- Ita ſtatuitur c. ſi ad matris de conlſ. zari ne- ſe hr d. 4. deſumpto ex S. Auguſtino 1. 6. cont. quit. enh Jul. c. 4. & c. II5. d. 4. ex S. Iſidoro ac- „ cepto: Qui Snutus adhue ſecundum Adam non rponsn eſt, renaſci ſecundum Chriſtum non poteſt. Ra- tio eſt, tum quia in hoc caſu corpus infantis „Adqua ablui non poteſt, quod tamen ad Bap- el tismum eſſentialiter requiritur: (H. 938.) tum quia mater pro infante baptizari non e, poteſt, cum infans non ſit pars matris, ſed propria ac diſtincta perſona. be, H 3 F. 046. Imnfantes JNunt Bap- tismi ca- vaces. Caput XIV. §. 946. Infantes vero nati ſunt Baptismi capa- ces. Imo. Quia in S. Scriptura traditur præ- ceptum Baptismi univerſale, Matth. ult. do- cete omnes gentes, baptizantes eor. Et Joan. 3. MWiſi quis renatus fuerit e aqua & Spiritu §. non pvoteſt introire in regnum Dei, comminatio eſt generalis, nulla facta exceptione infan- tium; ex quo ſequitur, omnes capaces re- gni cœlorum eſſe etiam capaces Baptismi: ſed infantes ſunt capaces regni cœlorum, quia Chriſtus ipſe Matth. 19. v. 14. dicit: dinite purvulos, & nolite eos prohibere, ad me venire, talium eſt enim regnum cælorum: ubi veri parvuli & non ſolum hum les intelligun- tur, quos parentes ad benedicendum Chriſto offerebant, & quidem parvuli rationis uſu adhuc deſtituti, qui a S. Luca c. 18. Gesο0ο infantes in cunis, & a parentibus portati 7 cοοορ s ρο6οο vocantur. Deinde Act. 16. Lydia Purpuraria cum omni domo ſua, & I. Cor. I6. V. 15. Stephanæ domus baptizata eſſe di- citur, inter quas infantes non fuiſſe vix pro- babile eſt. Certe parvuli contrahunt pecca- tum originale: (t. 1. H. 267.) Ergo ſpiri- tualis regenerationis effectus Baptismi ad Tit. 3. v. S. etiam capaces ſunt. 2do. Pro- batur ex Traditione. Carthaginenſe a. 418. anathema dicit illis, qui parvulos recentes ab uteris matrum baptizandos negant. Idem ſtatuerunt Concilia, Milevitanum a. 416. C. 2. Braccarenſe a. 578. & Tridentinum Sefſ. 7. c. 13. s quis dixerit parvulos, eoquod abtum cre- llenti ſtlera d nre Lnet, gun / C. Cwent mtr mmul. 1 Hr⸗ lure . mer Mlyin ſe faiit⸗ rl telk Uit G Mde t ln Gel bet pee lace tis hhn edn NoN Etr NaN d8 in⸗ u De Baptitmo. 119 credendi non habent, ſuſcepto Baptismo inter fideles computandos non eſe, ac propterea, cum i ad annos diſcretionis pervenerint, eſſe rebapti- fmrn zandos, aut præſtare omittere eorum Baptisma, .ne guam eos non aléu proprio credentes baptizari in Ulen ſola fide Eccleſic, anathema ſit. Vide Sum- griun Wam Conc. Carranz. a me emendatam. Idem umm docent Patres S Irenæus 1. 2. adv. hær. Cc. 39. ein Mnes per eum renaſcuntur in Ueum, infantes & parvuli. Origenes in c. 6. ep. Rom. Ercleſia 4 et , Apoſtolir traditionem accepit. etiam parvulis Beytr 0 . ckoe dare Baptirmum. S. Auguſtinus l. 1. de pecc. d Mer. c. 26. parvulos baptizandos eſſe concedunt 4 Pelagiani, qui contra ausoritatem univerſe Ec- nub cleſiæ procul dubio per Dominum & Apoſiolos reli traditam venire non poſſunt. n C Schol. Waldenſes, teſte Ermenegardo: Apoſtolici Solvuntar os teſte S. Bernardo Serm. 66. in Cant. Petrobuſis- objeſtio- 1 ni, teſte Petro Cluniacenſi: Abailardus & Pe- nés. trus de Brixia, uti patet ex Conc. Later. ſub In- us u. nocentio II. can. 23. Cathari, teſte Ekberto mo- 10. nacho: & denique Anabaptiſtæ duce Nicolao Pe- ErN largo vel Storkio Baptismum parvulis nihil pro- mielel deſſe docent. I. Quia Baptismum præcedere de- ſe int bet fides Matth. 28. Act. 8. Marci ult. imo etiam “W poenitentia, Aét. 15. cujus infantes non ſunt ca- hultſee paces. Reſp. Fides & poœnitentia ſolum in adul- Un 47 tis prærequiritur ad Baptismum: (t. 1. F. 374.) Gtee Infantibus ſufficit fides Eccleſiæ, & in adultis n requiritur pœnitentia ob peccata actualia, quo- Nle rum infantes non ſunt capaces; originale enim e non eſt materia pœnitentiæg. II. Euchariſtia non 65 1 datur infantibus: Ergo nec Baptismus dandus eſt, NH maxime quia ſunt increduli. Reſp. Olim etiam A S. S. Euchariſtia parvulis data fuit, quam diſci- un G plinam deinde mutavit Eceleſia, quia S. S. En- chariſtia ſolis adultis eſt neceſſaria, Baptismus 1 7 1 4 etiam us Seſtol, r. Erasmus in ep. Parap 120 Caput XIV. etiam parvulis, qui regeneratione neceffario in- digent ob contraétum peccatum originale, non vero feparatione virium per alimentum ſpirituale poſt lapfus quotidianos, quorum non ſunt capa- ces. Deinde infantes non ſunt increduli poſitive, ſed tantum negative, id eſt, non habent fidem ne 5 S„ ſuam profitentur. actu, quam ſupplet fides Eccleiiæ, per quam fidem H. 947. . Infantes non tantum capaces ſunt Bap- infantes tismi, (G. 946.) ſed etiam expedit eos bap- tizare, uti patet ex definitione Concilii Tri- dentini citata, addendo etiam canonem I4tum ubi dicitur: & quis dixerit, Lujusmodt parvulos baptizatos, cum adoleverint, interro- gandos eſe, an ratum habere velint, quod pa= trini zorum nomine dum hbaptizarentur, polliciti Junt. & ubi ſe nolle reſponderint, fuo ele ar- hitrio relingutndor, nez glia interim vœna ad LCkhriſtianam vitam cogendos, niſi ut ab Kuchari= Nſia aliorumque Sacramentorum gerceptione ar- ceantur, donec reſipiſcant, anathema ſit. Ratio autem petitur: 1. Ex æternz damnationis ericule, cui parvuli non baptizati forent “ ti. 2. Ex ep. S. Cypriani ad Fidum, quod nempe omnes ſive infantes, five majo- res poſſint habere eandem Divini muneris largitatem. 3. Ne occaſionem capiat impro- bitas, merito infans ſanctiſicatur, & ab un- guiculis Spiritui conſecratur. Ita S. Naz. — 12 phr. in Matth. pree- fixa videtur velle, non expedire, ut parvuli bap- tizenter, nee eos, ſi adulta ætate Baptismum ſuum um ehe el ite p H Pnl do⸗ ſiten ta l lt im ono bmo 0n UI. devi R Clen I Berih dei⸗ Goon eane 18 Klot lon dei tan le ta Dot 1 1 D. de De Baptirmo. 121 . atoh fnum ratum non habuerint, ad vitam Chriſtianam nle, effe cogendos: nam I. Veteres olim hoc expe- ſpietn dire non putarunt: ita cenſuit Tertullianus de Bapt. C. 18. & 8. Gregorius Naz. non urgente periculo parvulos non efle ante Triennium bapti- zandos voluit. or. 40. Keſp. Hi Patres fuerunt quidem contrariæ ſententiæ, ſed quoad hoc a tota Eccleſia deſerti fſunt. II. Æquum videtur, ut imitemur exemplum Chriſti, qui modo an. 30mo ad Baptismum venit. Keſp. Chriſtus Bap- tismo non indignit, & eum tunc ſolum inſtituere funt voluit, cum prædicationem ſuam auſpicaretur. t eos III. Multi olim præclari viri Baptismum ad gran- cili1 dævam ætatém diſtulerunt, uti S. Ambrofius, D S. Paulinus, Conſtantinus M. &c. Kezſp. Parti= canc cularia facta in exemplum trahi non debent: non- jurt nulli Baptismum diſtinlerunt, ut volupfatibus li- , Iin perius indulgerent, quos ſemper reprobavit Ec- Llefſia: alii: ut melius ſe diſponerent ad illum, E gquorum pietas laudata fuit, confilium vero non ſemper approbatum; unde d in leéto propter in-= firmitatem baptizandi erant, juxta D. Tournely ad S. S. Ordines inepti habebantur. Schol. 2. Licitum non eſt baptizare infantes infide- An infi- lium, invitis eorum parentibus, ſi civiliter ſolum delium Principi fint ſubjecti; tum quia nihil tale nec Prin- proles in- cipes, nec Pontifices unquam attentarunt, quod vitis pa- tamen Chriſtiani hi Imperantes non omiſiſſent, ſi rentibus licitum eſſe iudicaſſent: tum quia ſi hos infantes ſint bapli= baptizare liceret, conſequenter eripiendi effent e zandæ. Ms poteſtate parentum, ut Chriſtiane educarentur, & atinne ſic violaretur jus naturæ, quod habent parentes Ler in proles ſuas, ne iisderm ſpolientur; quod ſi vero in eorum poteſtate relinquerentur, manifeſtum foret & contemptus Sacramenti, & fubverſionis Drliarn pericualum. Non obſtat, quod objieit cotus I. quod Deo Baptismum præcipienti ma- gis, quam hominibus obediendum fſit: hinc Ma- crn thatias l. 4. Machab. e. 2. capto Antiocho juſſit H S5 cir⸗ HZ 122 CLaput MIV. circumcidi omnes pueros in finibus Iſrael, inter quos erant filii alienigenarum etiam invitis paren- tibus, uti ait Tirinus. Kev. Deus non præce- pit, ut violato jure naturæ parentibus invitis flii eorum baptizentur. Præceptum Mathatiæ erat ſolum pro Judæis, uti obfervat Eſtius: imo etiam filii gentilium juſto bello capti & mancipia faéti licite baptizari poterant. II. Infideles, no- lentes baptizari filios ſuos, abutuntur jure ſuo: Ergo illo privari poſſunt, ſicut ſi vellent eos oc- cidere. Keſp. Parentes ſolum abutuntur jure ſuo contra debitum Religionis, non vero contra de- bitum juſtitiæ naturalis, quoad Religionem vero infideles nulli adhuc ſubjiciuntun, ex quo etiam patet, cur jure ſuo privari poſſint, ſi vellent filios ſuos occidere, ubi contra debitum juſtitiæ natu- ralis agunt. III. Parentes non habent jus impe- diendi Baptismum, & eorum filii ſerviliter Prin- cipi ſubjecti illis invitis baptizari poſſunt: Ergo etiam ſi civiliter ſubſint, quia eſt potior ratio ju- ris Divini quam juris gentium. Reſp. Parentes non habent jus direéte in Baptismum, habent ta- men indireéte, quatenus non poffunt illis eripi ſui infantes. Deinde non quocunque jure gen- tium licitum eſt baptizare infantes invitis paren- tibus, ſed illo tantum, quo a poteſtate parentum ſubtrahuntur, id eſt, quando fiunt mancipia, ubi etiam jus Divinum hunc Baptismum approbat, nam in hoc caſu a patria poteſtate abſtrahi, ven- di, & pro libitu domini applicari poſſunt, & in fide Catholica inſtrui. An adulti Schol. 3. Infideles etiam adulti vi, armis, minis & ad dem & Bay- kismiem Bint co-⸗ gendt. terroribus ad ſuſcipiendam fidem & Baptismum compelli non debent. Non enim Chriſtus miſit Apoſtolos, ut armata manu prædicarent Evange- lium, ſed velut agnos inter lupos, & ut in pa- tientia poſſiderent animas ſuas: & hac regula ſemper uſa eſt Eecleſia. Unde Conc. Toletan IV. c. 56. ſtatuit, ne Judæo ad fidem ampleétendam vis igin Dgo lehnin D oine ila I W. Chriſ tinere udei Uapön Katni Cone E Nen ges ſeen M Cothe Ue e ( d V Der MI Ne coll oge C UnI le⸗ lur⸗ nel, i iis e on Nen us i Uathet ins: E mmne, dees, 1 t ue in ent esd Ur ine; conn onhen ie o 4 velenth Llitie t isin Viitet funt or nut P. Vitet ,rhent D4 e jueß vitis te huin aneſi, D nch, nt, 1 s,ni itist tLi itil hor lun, n pet De Baptimo. 123 vis inferatur: Item fides debet eſſe voluntaria: Ergo etiam Baptismus, ad quem in adultis fides requiritur, cum igitur ad fidem internam nemo cogi poſſit, nec ad Baptismum cogi debet, quem ſine fide interna ſacrilege ſuſciperet Objiciunt Scotus & Launojus difl. de vet. more baptiz. I. Siſebutus Hiſpaniæ Rex Judæos vi ad Baptis- mum coegit, & ideo laudatur in Concilio Tolet. IV. can. 55. quod ſtatuit, ut Judæi, qui fidem Chriſtianam vi vel neceſſitate ſuſceperunt, eam tenere cogantur. Et 1. 3. Viſigoth. 1. 12. t. 3. Judæi ſub pœna exilii compelluntur, ut filios ſuos baptizandos ad Sacerdotes mittant: quod idem ſtatuit Chintillanus Rex, uti conſtat ex can. 3. Conc. Tolet. VI. Reſp. Siſebuti factum Conci- lium Toletanum non approbat, uti ex mox di- ctis conſtat, vocat vero Religioſiſimum Princi- pem ob zelum Religionis, & ob alias bonas le- ges ab eo latas: vult autem, ut ad retinendam fidem cogantur, quia Baptismus ex metu ſuſce- ptus fuit illis ſimpliciter voluntarius. Lex Viſi- gothorum præcipit, ut Judæi, qui noluerunt ſubire exilii ponam, promittentes ſe potius ſu- ſcepturos Baptismum, ſtatutam poœnam ſubeant: & forte de Judæis jam baptizatis loquitur. II. Carolus M. circa an 804. Saxones & Hunnos vi ad Baptismum compulit, quod faétum approba- vit Adrianus I. uti refert Alcuinus. Item Chil- pericus teſte Gregorio Turon. t. 6. hiſt Franc. multos Judæos baptizari juſſit. Et Dagobertus Rex S. Amando Epiſcopo Trajectenſi litteras con- ceſſit, ut infideles Gandavenſes ad Baptismum cogeret. Keſp. Carolus M. a. 776. Saxones re- bellantes in ditionem ſuam redegit, & teſte Al- cuino ep. 7. apud Duchesne non ad fidem vi coe- git; ſed cura & benignitate ſua ad eam convertit, unde non Alcuinus, ſed Malmesburienſis, qui ta- men hic fidem non meretur, contrarium aſſeruit. Proximo anno Saxones in Synodo Paderborneni jurarunt, ſe ſervaturos Chriſtianam fidem fub poe- na 124 Caput XI. V. * na amittendi bona ſua: ſed anno 795. iterum a Cartolo defecerunt, & paulo poſt denuo ſe illi ſu jecerunt cum Hunnis, qui etiam Baptismum ſu- oenerunt. Ita Ado, Regino &c. Jure ergo Ca⸗ rolus Saxones & Hunnos ad retinendam Chriſtia- nam Religionem compulit, quam libere fu⸗ ſceperunt. Chilperici factum reprobat S. Grego- rius Turon. c. 17. dicens, hoc modo baptizatos corpore tantum & non mente fuiſſe. S. Aman- dus data ſibi poteſtate uſus non eſt, & neminem baptizavit, niſi credentem, & prædicatione Evan- gelii ab errore revocatum, uti teſtantur acta eius apud Bollandum. III. Reges poffunt fubditos ſuos a cultu idolorum vi prohibere: Ergo etiam ad Baptismum cogere. Ke/v. Diſparitas eſt, quod diſpar cultus publicus externus Religionis ſubditos ad diſcordias provocat, quos in pace continere officium Principis eſt: ad Baptismum vero vi co- gere non poteſt fubditos, quia hic liber eſſe de- bet: nec ex eo omiſſo turbæ ſequuntur. Keſolvun- Coroll. Prad. Imo. Subjectum Baptismi eſt omnis leey gaſies. homo, (§. 943.) viator, (§. 944.) & vivens, & nondum baptizatus, ac in lucem editus, (S. 945.) etiam infans (S. 946.) 2do. In monſtris bapti- Zandis magna cautio adhibenda eſt, de quo, ſi opus fuerit, Ordinarius, vel alii periti conſulan- tur, niſi mortis periculum immineat. Si mon- ſtrum humanam ſpeciem non præſeferat, hapti- zZari non debet: ſi vero dubium ſit, baptizetur ſub conditione: ſi tu es homo, Ego te baptizo Ec. Si dubitetur, an monſtrum fit una perſona, aut duæ, non baptizetur, donec hoc diſcernatur: diſcerni autem poteſt, ſi habeat unum aut duo capita, unum vel plura pectora, tunc enim toti- dem erunt corda & animæ hominesque diſtincti, & tunc finguli ſeorſim ſunt baptizandi; & ſi pe- riculum mortis immineat, tempusque non ſup- petat, ut ſinguli ſeparatim baptizentur, poterit miniſter ſingulorum capitibus aquam infundens eos N Kren ſons, t kene lomir ins e norti homo lld ee e i detil deſe n Dhnn , i cet ne iner torne ⸗ Ute UN UI eti⸗ NII Uer fen le⸗ te itenn oleilii tismunt e enol n CMi lbere 1 86 O burinn ant ſme Ho e ekt, dnis ſopt te eOlin Vero t ber elet nt. ick on. ivens Nr N. Ee Co i onit . En lcende U 1 De Baptimo. 125 eos ſimul baptizare dicendo: Ego vos baptizo. Si vero non ſit certum, in monſtro effe duas per- ſonas, debet primum unus infans abſolute bapti-= zari, & poſtea alter ſub conditione, ſi non es baptizatus, ego te baptizo &c. Stio. Monfſtrum habens caput ferinum v. g. canis, corpus vero hominis, non debet ſtatim baptizari, donec cer- tius conſtet, ſitne homo an brutum: in periculo mortis vero baptizetur ſub conditione: ſi tu es homo. MWoenſtrum progenitum ex viro & beſtia ſub conditione baptizandum eſt, non vero, ſi ex fomina & beſtia ſit progenitum, quia tunc certius eſt, non eſſe hominem, nec ab Adamo deſcendere. Ato. Baptismus infidelium filiis col- latus invitis parentibus eſt omnino validus contra Durandum; quia voluntas parentum non requiri- tur, ut infans poſſit regenerari, quod opus eſt Spiritus S. 5to. Licite baptizatür parvulus ex infidelibus parentibus natus in extrema neceſſitate conſtitutus, ſi mors ſit certo ſecutura; quia tunc ſine violatione juris patriæ poteſtatis, & fine irreverentia Sacramenti, parvulus alioquin peri- turus ad vitam æternam regeneratur. 6to Filii infidelium licite invitis parentibus baptizantur, ſi poſtquam ad uſum rationis pervenerint, Baptis- mum petant, cum in iis, quæ ſpeéctant ad jus naturale & Divinum, incipiant eſſe ſuæ poteſta- tis, habeantque liberi arbitrii exercitium Zztimo. Filii ſervorum ſen mancipiorum infidelium invitis etiam eorum parentibus licite baptizari poſſunt 3. nam in hoc cafu poſſunt jure gentium vendi, ma- numitti, inter liberos aſciſci & a patria poteſtate ſeparari. 8vo. Filii infidelium perpetuo amentes licite baptizantur invitis etiam parentibus, quia ſunt in extrema neceſſitate ſine periculo irreve- rentiæ Sacramenti. no. Si parentes deſint, in- fantes vero alicujus alterius infidelis tutelæ com- miſſi ſint, eos ſine tutoris conſenſu baptizare non licet, quia omnis poteſtas parentum penes tuto- rem eſt. Iomo. Infantes a parentibus infidelibus . oblati In infante nulla re- quiritier 126 Caput XIV. oblati baptizandi ſunt, licet deinde parentes men= tem mutent, non vero, ſi adſit periculum per- verſionis: qui vero invitis parentibus illicite bap- tizati ſunt, fidem Catholicam eo modo, quo fieri poteſt, edoceri debent. Puer vero ſeptennio com- pleto, & intelligens, quid ſit baptizari, petens Baptismum, invitis parentibus baptizari poteſt; ſi vero dubium ſit de ſufficienti uſu rationis, Sa- cramentum differatur, & is qui petit, retinendus & inſtruendus eſt. Vid. Bullam Benedicti XIV. t. 2. Bull. p. 86. IImo. Eccleſia Catholica ha- bet jus, fidem propagandi, ob mandatum Chriſti: docete omnes gentes: ideo poteſt prædicatores ad omnes gentes mittere, & Principes Catholici vio- lentiam reſiſtentium prædicationi Evangelicæ ar- mis repellere poſſunt, ſi ſine ſcandalo, quo fides Catholica odioſa redditur, fieri queat. 12mo. Princeps Catholicus in ſubjugatis fibi infidelibus legibus & armis prohibere ſacrificia idolis immo- lare poteſt, paganorum templa deſtruere, ſuper- ſtitioſa Religionis exercitia interdicere, ne per illa prædicatio Evangelii impediatur. 13tio. Præ- latus Eccleſiaſticus, imo etiam Magiſtratus civilis, cui liberi hæreticorum civiliter ſunt ſubjecti, ex tacita vel expreſſa licentia Prælati, poteſt liberos eorum parentum, qui deſerta ſide Catholica ad hæreticos fugiunt, retinere & impedire, ne ab hæreticis pervertantur: Hoc tamen in Germania ob pacem Weſtphalicam locum non habet, ob pe- riculum majoris mali, ne hæretici cum Catholicis ſimilia faciant. 14to. Sacerdotes Catholici licite baptizant liberos hæreticorum, licet poſt Baptis- mum parentibus reſtituendi ſint cum probabili pe- riculo perverſionis, quia illi mori poſſunt in in- fantia, & ſubinde etiam ſunt tantum hæretici ma- teriales. §K. 948. Ut vero infantes valide baptizentur, nul- la requiritur in illis actualis diſpoſitio: (t. 1. §K. 374.) ſt Vn hd ſos mo Ahæ lup Una! Mes nius ſen Olcioe ſeaken E . oe Dapts Clele Utoo Non lint in A cl gle ſlitge 4 4 Unti Ddho. tur Ka⸗ dan de Ur i De Baptismo. 127 tan G. 374.) Unde cum inſantes baptizantur, aftualis eunx non habent fidem actualem, nec ullos no= diſpohttio. lin vos motus ſimiles fidei & dilectionis actibus, . eun ſed hæc per fidem Eccleſiæ & offerentium i, eos ſuppletur. Nam 1I1o. nullibi in S. Scri- miee ptura fit mentio fidei horum infantium, & ain, Patres abſolute contrarium docent: S. Gre- t gorius Naz. or. in S. lumina ait: injantes all ſine ſenſu ſandtificationis ſanctificantur. Et S. Au- tun? guſtinus ep. 57. ad Dardan. ridet contrariam limd fſententiam utpote injuriam humanis ſenſibus, ttelin & probat ex eo, quia conſtat, infantes & de vocis ejulatu & motibus corporis reluctari ,do Baptismo, quod ſane non facerent, ſi actu crederent. 2do. Novi illi motus repugnant i im rationi; nam neque ſunt in corpore, in quo ,;h non ſunt actiones ſpirituales: neque ſunt in ee anima infantis, quia nequeunt eſſe ſine co- oh gnitione, quæ in infante non datur. 3 tio. nmd Suppleri infantium fidem per fidem Eccleſiæ, f docet tum Tridentinum: (H. 946.) tum S. Au- guſtnus de lib. arbit. c. 23. ſalir pie, relte- .Jjue credimus, prodeſſe parvulo, éorum fidem, Cam a quibus conſecrandus offertur, & hoc commen- le, h dat Eccleſiæ ſaluberrima aubtoritas, ut ex e0 gutsque ſentiat, quid ſibi proſit fides ſua, quan- ia? do in aliorum quoque beneficium, qui propriam n, nondum habent, poteſt aliena commodari. um Sckol. Lutherus l. de capt. Babyl. c. de Bapt. vide- Solvuntur Etetis tur docere, infantes, cum baptizantur, habere objeftio- fidem actualem. Hanc magiſtri ſui ſententiam es, paulo mitigarunt Lutherani in Concilio Witten- bergenſi, docentes in infantibus, dum baptizan- tue N. tur, produci Sanétos & novos motus ſimiles mo- 1 tibus fidei & dilectionis, per quos dicuntur cre- dere. Diſpoſi- 128 Capvut XIV. dere. I. Quia Matth. 18. dicitur: Qui ſcandali=- Zaverit unum de pufillis iſtis, qui in me credunt: Ergo puſilli credunt. Keſv. Pufili hi erant jam ra= tionis compotes, ſicuti etiam ſcandali. II. S. Joan- nes exultavit in utero: Luc. 2. Ergo infantes ha- bent Sanéctos motus. Keſp. S. Joannes cognovit ſupernaturaliter Domini præſentiam, & ideo exul- tavit in utero, & hinc non habuit hunc mo- tum ſine cognitione: hoc autem extraordinarium exemplum ad regulam communem trahi non poteſt. Ad validam autem ſuſceptionem Baptismi eles in in adultis requiritur intentio vel aétualis vel Gdultis. virtualis: (H. 927. 928.) Ut vero licite & cum fruéta Sacramentum Baptismi adultus ſuſcipiat, requiruntur in eo præviæ diſpoſi⸗ tiones, ſcilicet fides, & pœnitentia & c. 1mo. De fide patet Act. 8. v. 37. ubi Philippus Eunucho Baptismum petenti dixit: di credis o toto corde, licet. Et Chriſtus Matth. 28. jubet, ut prius Apoſtoli doceant, quam bap- tizent. 2do. De poenitentia habetur Act. 2. v. 38. ubi S. Petrus ait: Pauitentian; agite, & baptizetur unusquitque veſtrum. Porro di= ſpoſitiones has requiſitas recenſet Tridenti- num Seſſ. 6. c. 6. ubi requirit, ut baptizan- dus fidem habeat, peccatorem ſe intelligat, Deum timeat, ſibique propitium fore ſperet, eum tanquam omnis juſtitiæ fontem diligere incipiat, odio ac deteſtatione peccatorum moveatur ad poœenitentiam, quam ante Bap- tismum agere debet; denique dum proponit ſuſcipere Baptismum, inchoet novam vi- tam, & ſervet Dei mandata: ut ita ad Deum, a quo 1glo puvert ole N num ( anme n pie tihul lechun i en lert, CINdis Mrhr de, Kiend ceie Clin or Port Uei utht Uiteh inn U Uün ken cen chun hnl, tin. U E Ces Ope⸗ n Fin⸗ inte De Baptiemo. 129 D à quo per peccatum averſus fuerat, iterum eede Convertatur. (t. I. J. 374. n. 2. & 3.) dſ Schol. Necefſitatem harum diſpoſitionum ad Baptis. Diſciplin Phrtef mMum jam olim in adultis agnovit Eccleſia, dum vetus Ca⸗ 6ann tot Catecheſibus & probationibus exercuit Cate- techume- Liton. Chumenos. Porro Catechumenus ex Græca voce norum. A 1 . . . . 7 . tune zarss*νο inſtruo Tyronem & Candidatum ſeu di- oom feipulum fidei ſignificat. Tres autem fuerunt Ca- — 6 techumenorum claſſes Prima fuit Audientium, 4 qui cum Chriſtianam Religionem ampleéti cupe- rent, Epifcopo præſentati ſignabantur ab eo figno crucis in fronte, pectore, oculis, ore, ſcapulis. auribus, addita cum precibus manuum impoſitio- nbents ne, inſuſflationibus, & Exorcismis- Ita ad au- ihist diendum verbum Dei admittebantur in eam Ec- o lce cleſiæ partem, quam hodie navem dicimus, ubi Ti ad olim conciones habebantur, & quod etiam Au- ft ditorium dicebatur: Baronius vero in fuperiori l porticu Eccleſiæ Catechumenos ſtatuit. Concio- 1t ne audita, quæ olim ſub Miſſa poſt Evangelium Pnilipr habebatur, Catechumeni audientes ex Eccleſia di- .. Dn mittebantur, clamante Diacone ex ambone: Ca-⸗ Plutth techumeni diſcedite : antea autem interrogabantur, re an vellent ſequi vitæ rationem ſibi propoſitam, Gun precesque pro illorum ſalute fundebantur. Huc- u 4l hsque Hliſſ Catechumenorum durabat, & ab Of- fertorio Miſſa fidelium incipiebat. Expleto au- dientiæ tempore ab Epiſcopo determinato Cate- chumeni pro admiſſione ad Baptismum ſupplica- bant, unde ſecunda eorum clafſis erat Competen- tium. Hi proſtrati in terram Baptismum poſtula- bant, & nomina ſua Kccleſiæ dabant, quæ tabu- lis Eccleſiaſticis inſcribebantur: competentes pre=- ces continuo effundebant, & dura pœnitentize opera ſubibant, publico fidelium coœtui nudis pe- dibus „tonſo capite, cilicio operti ſe ſiſtere, & a vino, carne ac uxoribus abſtinere tenebantur, ae interim ficuti etiam audientiæ tempore ab Epi- ſco⸗ Schram Inſtii. Theol. Tom. III. 1 130 Cupus XIV. ſcopo, Presbyteris & Diaconis myſteria fidei illis parl exponebantur, & Catechizabantur. Interim cir- unl ca mores Catechumenorum ſeptem ſcrutinia, a ii tertia hebdornada quadrageſimæ usque ad Sabba- tum S. inſtituebantur, & competentes flagitium patrantes ad clafſem audientium remittebantur; audientes vero ab Eccleſiæ limine pellebantur: M præcipuum autem Scrutinium habebatur fer. 4. Ihea majoris Hebdomadæe. Si in prioribus Scrutiniis ſert digni reperiebantur, in die Palmarum juxta Al- cuinum de Div. off. vel fer. 2. poſt Dominicam (II gtiam Quadrageſimæ Symbolum & oratio Domi- in!! nica juxta Amalarium de Div. illis tradebatur, 0 N & ſic ad tertiam claſſem ſcilicet Elektorum admit- gadia tebantur. Denique Sabbato S. ſolennis Baptis- ileze mus conferebatur. Tempus Catechumenatus va- al rium fuit; vulgo erat quadraginta dierum, deinde hnnd ad decem & Oé&cto dies contractum fuit. Vid. Pe i Martene & Vicecomitem de ant. rit. Aton Reſolvun- Coroll. Prafkt. Imo. Si adultus ad Baptismum cum ln 2 uur caſus. animo accefſerit, non quodcunque lavacrum, ſed h Eccleſiæ ſolum proprium recipiendi, Baptismus erit validus: item ſi baptizandus præſenti volun- tate careat, quam tamen alias habuit, examinari prius debet, an præcedens voluntas non fuerit e retractata, & adhuc perſeveret moraliter, Baptis- Clen mus erit validus: in dubio, an ſuſcipiens ſuffi- ui cientem intentionem habuerit, Baptismus ſub con- in ditione iteretur. vid. ep. Benediéti XIV. ad Ar. on chiep. Tarſenſ. tom. 2. Bull. zdo. Ad Baptis- mum non prærequiritur Contritio perfecta, ſed nti ſufficit Attritio ex motivo ſupernaturali elicita, in6 quia Baptismus per ſe inſtitutus eſt, ut hominem (t!, juſtificet. Externa vero peccatorum confeſſio i ante Baptismum non requiritur, imo peccata ante e Baptismum commiſſa non ſunt materia abſolutio- nis: pro inſtruétione tamen & accipiendis reme- diis contra relapſum peccata ſua confiteri poſſet. Eln Stio. Surdus, mutus ac cœcus a Nativitate pro Mt. M amente n a Kdein terim dl crotinin, Ee 140 N es hupii wittetunr Delehum batnt iet US Wii im un! Domts dratioe tralin koruy u ennis M bnmenile Aun, E fult N = — isnum : Wactun, 1, Hyi- Eleni t, ein⸗ 8 ol iten N liſiſ nns ſit NIN.A 44 N ecb nit⸗ friſd⸗ inel i⸗ De Baptiemo. 13 Amente liabendus eſſet, & baptizari poſſet; ſi au= tem ſit tantum ſurdus & mutus, poterit per ſigna ſufficienter inſtrui & baptizari. F. 950. Effectus Baptismi ſunt gratia ſanctificans, Primus & Character. Primo igitur per Baptismum effekus confertur gratia interna ſanctificans prima, Baxtismi per quam homo ſpiritualiter renaſcitur, fit S&ratia. flius Dei, membrum Chriſti, unius cum eo Spiritus, compos vitæ æ&ternæe, & cum gratia ſanctificante infunduntur illi ſimul vir- tutes & dona Spiritus. Ilta docet 1mo. Apo- ſtolus rI. Cor. 6, Abluti efliy, ſanklificati eſtir, . juſtificati eſtis in nomine Domini noſtri Jeſu Chriſti, & in Spiritu Dei noſtri. Ad Tit. 3. dalvos nor jecit per lavacrum regenerationis & renovationis Spiritus. Gal. 3. v. 26. Omnes Nilii Vei eſtis. . . Chriſtum induiſtig. Rom. 8. v. 17. ſ autem ſilii & haredes; kareder gqui- dem Dei, cohæredes autem Chriſti. Idem do- cet Tridentinum Seſſ. 3. c. 5. & habetur in Clement. I. de ſum. Trin. 24do. Ratio eſt, quia Baptismus tollit peccatum originale & actuale, ſi adſit, ut mox dicemus: ſed hæc non remittuntur ſine infuſione gratiæ ſanctifi⸗- cantis: (t. 1. J. 373.) Ergo hæc infundi- tur, & conſequenter etiam virtutes & dona. (t. 1. G. 366. & ſeq.) Quid autem ſit hæc gratia ſanctificans, & quomodo juſtificatio fiat, dictum eſt. (t. 1. a G. 361-373.) Et quia gratia ſanctificans cum virtutibus & do- nis in Baptismo etiam infantibus infunditur, patet, quod etiam fides habitualis illis infun- datur. 12 Vrzol. Graiia Sacra- moentalis Baptis- Att. Baptis- mus om- nia pec- sata & vænam Lollii 132 Capuè XIV. Schol. T. Novatores hos quinque effectus Baptismò aſſignant. I. Quod baptizatus non poffit, etſi velit, amittere gratiam niſi nolit credere. Sed hoc refutatum eſft. (t. 1. F. 379.) 2. Quod Baptismus liberet ab obſervatione legis extra man- datum fidei. Verum hoc refutatum eſt. (G. 465.) 3. Quod liberet ab obſervandis legibus humanis. Quod refutatum efr. (§. 470. 473. 505.) 4. Qnod liberet ab omnibus votis. Quod refutatum eſt. (§. 823. 826.) 5. Quod ſola Baptismi me- moria juſtificet a peccatis poſt Baptismum com- miſſis. Quod inferius de Pœnitentia refutabitur. Schol. 2. Præter gratiam ſanétificantem in Baptismo etiam confertur gratia Sacramentalis, ſeu jus ad ſpecialia auxilia fini Baptismi proportionata, nem- pe ad Sancte & Chriſtiane vivendum, ſicuti de- cet filios Dei adoptivos, Chriſti fratres, & regni cceleſtis hæredes. (F. 909.) J. 951. Quia per Baptismum confertur gratia ſanctificans prima (G. 950.) hinc Baptismus perfecte tollit omnia peccata Originale & actualia, & quidem non tantum quoad rea- tum culpæ, ſed etiam quoad reatum poenzæ. Patet hoc Imo. ex S. Scriptura, ubi Act. 22. v. 16. S. Paulo dicitur: Exurge, baptizare, GSS ablue peccata tua. Quod vero hæec remiſ- ſio plena ſit quoad culpam & pœnam, con- ſtat Rom. 8. v. r. MWihil damnationis eſt iir; qui ſunt in Chriſio Jeſu. Et quod peccata non ſolum tegantur, probatum fuit. (t. I. H. 372.) 24do. Ita docent Patres. Tertullia- nus 1. de Bapt. c. 8s. Exempto reatu, eximi- tur & pœna. S. Hieronymus ep. 82. omnia nobir per Baptirmum condonata ſunt crimina, nec r iim. Ctnn Non ltſi Telinr ytss feuite⸗ Ecat, nen Itt 5 Dopti fenfl lult i ntſe St ante e Cl kel De Baptirmo. 133 8 i nec poſt indulgentiam gudicis metuenda eſt ſeve- den ritar. S. Auguſtinus l. 2. de pecc. mer. & )12 Ccontinuo poſt Baptimum ſeguatur emigratio. sainn gon erit omnino, quod obnovium hominem te- t i neat ſolutis omnibur, queæ tenebant. Hinc Flo- tushune . . . H 5! rentinum in Decret. ſtatuit, morientes poſt inm Baptismum ſtatim ad regnum coœlorum per- Baptan venire, atque idcirco nullam baptizatis pro Snme peccatis præteritis imponendam efſe ſatisfa- D6 Gionem. Et Trident. Seſſ. 5. can. S§. defi- inh= nit: Si quis per D. M. G. C. gratiam, quc in ,I5H Baptiszmo confſertur, reutum originalit peccati vonee vemitti, aut etiam aſſerit, non tolli totum id, quod veram & propriam rationem peccati habet, ,HS ſed illud tantum dicit radi aut non imputaris anathema ſit. Schot. 1. Per Baptismum non tolluntur poœrnalitates, Quid reci= t quales ſunt morbi, fames, fitis, mors, Concupi piat juſti- d ſcentia, tum ut Deus oſtendat, quid hominis ficatus per Bipte culpa mereatur: tum ut virtus in infirmitate per- charita- figine fiiatur: tum ut homo materiam virtutis habeat: tem. Avonstt tum ut homo intelligat, totum Sacramentorum tun er fructum non ad præſentem, ſed æternam vitam idk: referri debere. Si quis ad Baptismum per chari- ! . ritatem perfectam jam juſftificatus accedat, ſex ti adhuc bona ex reali Baptismi perceptione conſe- re ſe quitur. I. Characterem. 2. Augmentum gratiæ. nam, 3. Remifſionem peccatorum, quæ poſt juſtifica- vni tionem committi potuerunt. 4. Plenam remiſſio- Ne nem pœnzæ. 5. Magis firmam ſecuritatem ſeu S bonam confidentiam de remiſſione peccatorum. ii, 6. Viſibilem incorporationem in Eceleſiam Chriſti. ,M Schol. 2. Voltairius in DiRion. philoſ. art. Baptéme. Voltairii i⸗ Conſtantinum Imp. ita ratiocinantem inducit: Bap- ſcomma- 3. 4 tismus omnia purificat: Ergo poſſum meam uxo- ta. rem, filium & conſanguineos occidere. Verum 5 12 unde- Baptismi Characer S& inite- rabilitas. 134 Caput XIV. undenam probat Voltairius Conſtantinum hæc ſub ſpe obtinendæ per Baptismum veniæ perpetraſſe. Sane hiſtoria probat, quod Fauſta Conſtantini uxor Crispi noverca eum attentati adulterii accu- ſaverit, & ideo Crispum a Conſtantino Zelotypo improvide capite damnatum fuiſie, & cum Fauſta ſe Crispum ſeducere voluiſſe confeſſa eſſet, juſto eam judicio extremo affeétam fuiſſe Idem Vol- tairius in Dikion. portatili refert, Julianum Imp. religioni noſtræ irriſiſſe, eoquod Chriſtiani peſi- mos quosque ad ſe alliciant, ſub ſpe eos aqua ablutos puros omnino & mundos evaſuros. Ve- rum hanc calumniam Julianus ex Celſo Epicuræo mutuatus eſt, uti videre eſt apud Origenem I. 3. contra Celſum n. 59. qui hoc argumentum mani- feſte refutavit, oſtendens Chriſtianam religionem *gras animas ad ſanitatem vocare, & hortari, ut a peccando deſiſtant, ac demum baptizare. Sane àd Chriſti religionem converſos puram vitam præ- miſifſe apparet ex Tertulliano Apol. c. 44. Cle- mente Alex. Il. 2. Pædag. &c. F. 952. Alter effectus Baptismi eſt, quod impri- mat animæ Characterem indelebilem: (H. 911.) ex quo fit, ut Baptismus iterari non poſſit. Conſtat hoc Imo. ex S. Scriptura Eph. 4. v. 5. Unum Baptiema: quod de initerabilitate Bap- tismi explicat S. Leo c. non licet. d. 4. de Conſecr. & S. Cyrillus præf. in Catech. Item ex illo Joan. 13. v. 10. GQui lotus eſt, non in- diget, niſi ut peder lavet, ſed eſt mundus totur. Quod de Baptismo non iterando exponit S. Optatus l. 4. Et ex illo Hebr. 6. v. 4. Impoſſibile eſt, eos, qui ſemel ſunt illuminati. & prolapſi ſunt, rurſus renovari ad pœnitentiam: id eſt, per Baptismum, uti explicat S. Am- bro⸗ oolus er her trunn ino⸗ 1n de fennt Cl1 Collitn iſicie iiur to en worte len ſere t rol Ver N E n ſe (o n Uin hker; Derpem Conk elteriin no Ydlon Cun Fu eſet, ir lGen Hiamank liſtuni pe e lures ,o Lyir igenenl etum telgte horm zare 8 Vene 4 1, e od in nen NoNe D E treh. ech 1, I ete e iut iknm 160 De Faptismo. 135 broſius l. 2. de pœnit. e. 2. 2do. Probatur ex perpetua praxi Eccleſiæ,, & unanimi Pa- trum conſenſu: Quin & legibus Imperatorum ultimo ſupplicio, & Canonibus Eccleſiæ poe- na depoſitionis & irregularitatis puninntur iterantes Baptismum. Et Trident. Seſſ. 7. can. II. definit: Si quis dixerit, vere & rite collatum Baptirmum iterandum eſſe illi, qui avudt infideles fidem Chriſti negaverit, cum all c&i- tentiam convertitur, anathema ſit. 3t’i0. Ra- tio eſſe poteſt, quia Baptismus repræ ſentat mortem Chriſti unicam: imprimit Characte- rem indelebilem: tollit peccatum originale ſemel tantum contractum: Ergo iterari ne- Sckol. In Baptismo aqua & ablutio cum præſeripta verborum forma eſt Sacramentum tantum: res Sacramenti tantum eſt interna animæ ablutio per gratiam ſanctificantem, utpote quæ ſignificatur: res & Sacramentum ſimul eſt Character, qui ſigni- ficat & fignificatur. Coroll. Pract. Imo. Si ob imminens mortis pericu- lum infans ita pracipitanter baptizatus ſit, ut de Reſoltater tur caſus. omnibus rite obſervatis certo non conſtet, ſub conditione rebaptizetur. Item fſi in partu gemi- norum unius caput emiſſum, & poſt Baptismum ſe retrahens, dubitandi de ſe occaſionem præbeat. Item fi quis inter hæreticos materiam, formam, vel intentionem depravantes, aut inter infideles educatus Baptismi ſui recordari, vel idoneos il- lins ſuſcepti teſtes habefe non poſſit. Baptizati tamen ab hæreticis juxta declarationem 8. Con- gregationis non rebaptizandi, niſi probabile du- bium invaliditatis Baptismi adſit. 2do. Si in ne- ceffitate aliquod membrum præter caput, ſcapu- las & pectus baptizatum fit, Baptismus ſub con- ditione repetatur, ſi antea dubius fuerit. Stso⸗ Caput XIV. Si obſtetrices in necefſſitate baptizarint, paſſim apud nos a Parocho Baptismus ſub conditione re- petitur ob illius neceſſitatem, quam conſuetudinem non improbat P. Laymann, imo approbatam afſe- rit in Paſtorali Romano Antwerpiæ edito a 607. ſio enim non fit irreverentia Sacramento, & con- fulitur ſaluti proximi; cum experientia doceat, ſæpe laicos perperam in neceflitate baptizaſſe, adeoque ſemper adeſt juſtus timor. 4tο. Infantes expoſiti, etſi collo appenſum habeant ſeriptum Baptismi ſuſcepti teſtimonium, tamen ſub condi- tione ſunt baptizandi, ſi re diligenter perquiſita dubium de eorum Baptismo remaneat: ita ſtatuit Conc. Mediolanenſe III. Londinenſe a. 1200. & rationem dat Benediétus XIV. de Syn. l. 7. Cc. 6. quia non debemus rem adeo gravem committere Eidei perſonæ ignotæ, cujus qualitates explorare non poſſumus. Et hoc idem refſpondit S. Con- gregatio die 15. Jan. a. 1724. de expoſitis ad hoſpitale S. Spiritus in Saxia. gto. Si Epiſcopus vel Sacerdos prudenter dubitet de valore fui Bap- tismi, non tantum a functionibus Ordinis abſti- Mere, ſed etiam ſub conditione rebaptizati, reor- dinari, & ordinati ac abſoluti ab eis cum repetita confeſſione, iterum abſolvi & ordinari debent. 6to. Religioſus ob defectum eflentialem rebapti- Zatus nequit deſerere Religionem: non tamen opus eſt repetere Novitiatum & Profeſſionem, quam tamen ratificare tenentur: ita S. Congrega- tio a. 1588. 7timo. Quando Baptismus ſub con- ditione repetitur, putaz quidem Gobat, non efle obhigationem peccata aéctualia confitendi, quia li- bertas eſt in poſſeſſione: Contrarium tamen tu- tius eſt, & in praxi ſuadendum. An Bap- Schol. 2. Quæritur, an, ſi quis ad Baptismum ficte accedat, id eſt, ſine debita diſpoſitione vel culpa- biliter, v. g. quando ſine fide, ſpe, attritione ſcienter accedit; vel incuipabiliter, quando habet attritionem tantum naturalem, quam bona fide . 6 putat tat tone lubet uite len (er . p Pbii tam Proc⸗ adee de! U De Baptirmo. 137 t, M putat effe ſupernaturalem: vel quando in fuſcep- /Rione ctine tione Baptismi committit aliud peccatum v. g. revivi, hetikg habet animum furandi: in quibus caſibus valide ſcat. aun quidem Baptismum ſuſcipit, ſed ob poſitum obi- toa cem ſeu fictionem Gratiam Sacramenti non accipit: to, Cls Quæritur, inquam, an, fi talis poſtea fictionem nde ſeu obicem vel per peenitentiam, ſi fit culpabilis, bn vel per actum doloris fupernaturalis, ſi fit incul- . Iin pabilis, tollat, Baptismus reviviſcat, id eſt, gra- nt in tiam per fiétionem impeditam ex opere operato nſoben producat. Reſpondetur affirmative: tum quia ita et ſenil docet S. Augnſtinus 1. r. de Bapt. c 12. dicens: t ak de Baptismo in Eccleſia Catholica ficte ſuſcepto: ͤ unc incipis valere ad ſalutem, cum illa filkio ve-⸗ N. l raci confe ſione receſſerit. Et de Baptismo in hæ- conmm reli vel ichismate ſuſcepto ait: Tunc incipit va= tes aln lere ad dimittenda veccata, cum ad Eccleſiæ pa- nlt duu cem venerit; tum quia cauſa ex ſe produétiva, ſi erpofm impediatur, remoto impedimento effectum ſunm Die producit, uti patet in deſcenſu gravium: ſed ta- ore lil lis cauſa eſt Baptismus: Ergo remoto obice pro- dinis d ducit eſſeétum, maxime cum iterari non poſſit, eni, & peccatum originale per ſolum Baptismum re- Uimn left mitti queat Porro ex hoc fluit. r. Quod om- nani dee nia peccata Baptismum fiécte ſuſceptum præceden⸗- en Ks tia recedente fictione per Baptismum reviviſcen- Non un tem remittantur, utpote quæ jurisdictioni Eccle- okehope ſiæ non ſfubjeéta, per Sacramentum Poenitentizæ Congen remitti non poſſunt. 2. Peccatum fictionis dele- de tur per poenitentiam, quia eſt natura poſterius t, Mo ipſo Baptismo, adeoque verum Sacrilegium. 3., vdi,: Beccata vero Baptismum ficte ſuſceptum ſubſecuts 1 tnna delentur per pœnitentiam; quia ſunt clavibus Ec- cleſiæ ſubjecta. Non obſtat I. quod ſuſceptio Baptismi cum fictione ſit opus mortuum, adeo- que reviviſcere nequit, maxime quia Baptismus non amplius exiſtit, quando fictio tollitur. Reſp. Effectus Baptismi ex opere operantis conferendus utpote opus mortuum non reviviſcit, redit ta- men effectus ex opere operato Baptismo reſpon- I5 dens; 138 Cavut XIV. gens, qui non eſt opus mortuum, ſed opus Dei. Deinde Baptismus eſt tantum cauſa moralis effi- ciens, quæ poteſt agere, licet atu non exiſtit, ſieuti agié paſſio Chriſti jam præterita, quæ eſt cauſa moralis meritoria noſtræ ſanctificationis: Et Baptismus ſaltem exiſtit in relicto Charactere, qui juxta Thomiſtas tunc phyfice remiſſionem peccatorum cauſare poteſt. vid. (F. 907. Schol. 3.) II. S. Auguſtinus I. r. de Bapt. c. 12. veraci tonfeßioni remiſſionem peccatorum tribuit, non vero Baptismo redivivo, alias quis bis per Bap- tismum juſtificari poſſet, ſemel in ſuſceptione, deinde in remotione obicis, quod tamen fieri ne- 7 quit. Reſp. S. Auguſtinus tribuit remiſſionem peccatorum poœenitentiæ tanquam removenti obi- cem, non tanquam cauſæ effectrici. Deinde Bap- tismus ficte ſuſceptus & redivivus unus idemque eſt, & eundem effectum habet. III. Si Baptis- mus redivivus non tollit peccata eum concomi- tantia & ſubſecuta, tunc gratia ab eo collata poſ- ſet ſtare cum illis peccatis, utpote quæ remittere nequit, & ſic unum mortale poſſet remitti ſine alio, quod eſt impoſſibile. Deinde per Sacramen- tum Poœnitentiæ remittuntur peccata inculpabiliter omifla ſaltem indireéte: Ergo etiam per Baptis- mum peccata eum ficte ſuſceptum ſubſecuta. Keſy. Gratia a Baptismo collata cum illa a ponitentia collata formaliter eſt eadem, & ſolum principati- ve diverſa, & prout eſt a Baptismo, remittit peccata eum præcedentia, prout eſt a Pœnitentia, peccata eum ſubſecuta, & ſic non remittitur unum mortale ſine altero. Ad aliud diſparitas eſt, quod oblita peccata ſupponantur ante ſuſceptum Sacra- mentum Poœenitentiæ commiſſa, peccata vero Bap- tismum ſubſecuta poſt ejus ſuſceptionem com- miſſa ſunt. Kn alid Schol. 3. Non ſolum Baptismus, ſed etiam reliqua aena- mie td 'En inifedndk. duo Sacramenta Characterem imprimentia, ſcili- cet Confirmatio & Ordo ficte ſuſcepta recedente fictione cauſant ſuum efleétum, eoipſo quod ite- rari ti vebie Dentn n 4 hu Hürn iſn taAnt Don erabi ig. Nl Cetd ſodi Cool. e lan eke . WI con els ohle h Guan stn De Baptiemoo. 139 n zari non poſſint, & Divinæ Providentiæ hoc con- noniise venire videatur: Ex eadem ratione, licet Sacra- non en mentum Extremæ Inéctionis & Matrimonii non e ünt fimpliciter initerabilia, quia tamen initerabi- egten lia funt ſecundum quid, nempe durante eadem Chuni infirmitate, & vivente eodem conjuge, probabile teniſe eſt, quod ficte fuſcepta recedente fiétione produ- 97 Eal cant ſuum effectum. De Sacramento Pœnitentiæz n non eſt ita probabile, quia non oceurrit talis ini- trihiin terabilitas. De S. S. Euchariſtia docet S. Thomas bis i in 4. d. 3. d. 3. a. 2. quæſtiunc. 3. ad 3. hoc n privilegium illi tribui non poſſe, alias enim Sa- men fei cerdos diu in mortali celebrans recedente fiétione lemiſie fubito ob ingentem gratiarum cumulum ſanctifſi- orci mus evaderet. W Drn Coroll. Prack. Si quis ſuſciperet Baptismum cum in⸗ Reſolvun- I N tentione furandi, & hanc continuaret in illo in- tur cqſus. mn cnt ſtanti, in quo Baptismus deberet habere ſuum NI effectum, præter fiétionem hoc peccatum in con- gedend feſſione explicandum foret: ſi vero non conti- Leniti nuaret, ſufficeret, ſi ſe de fiétione accuſaret. alnn 4 8 ug G6S. 953. 14 4 Quia homo per Baptismum viſibiliter in- Obligatio ie Ccorporatur Eccleſiæ Chriſti, & fit membrum baptizati. ri ejus, (K. 950. 951. Schol.) hinc baptizati , obligationes ſunt: imo, Ut Chriſto perpetuo Deng adhzreat, & ejus Evangelium ſequatur tan- hine quam morum & vitæ regulam; eſt enim Bap- eul tismus ſolennis Religionis Chriſtianæ profeſ- enk ſio, qua homo ſe Chriſto mancipat, Religio- ue nem ab eo inſtitutam profitetur, & Legem Evangelicam ſolenniter amplectitur. ein i, 24do. Ut Eccleſiæ, ejusque Paſtoribus obe- e diat; 6 enim Eccleſiam non audierit, ſit tibi e ſicut ethnicus & Publicanus. Matth. 18. Et: D abere 146 . Caput XI8I. habere jam non voteſt Deum vatrem, qui Ecole⸗= ſiam non habet matrem. ait S. Cyprianus 1. de unit. Eccl. 3tio. Ut abrenuntiet omnibus iis, quæ Chriſtianorum inſtituto ſunt diſſentanea, ſci- licet Satanæ, id eſt, mundo, & actibus ſæ- cularibus, & operibus ejus, id eſt, pecca- rerxrum terrenarum. F. 954. Neceſſtas Ex effectibus Baptismi recenſitis (H. 950. Baptismt. & ſeqq.) apparet, Baptismum in re vel vo- tο omnibus neceſfſitate medii eſſe neceſſarium ad falutem. Ita docet Imo. Chriſtus Joan. 3. V. 5. Miſi quis renatus ſuerit é aqua & piritu J. non poteſt introire in regnum Dei. 2do. Con= de Bapt. c. 17. Qui veriglitantem non bapti= zavit, reus erit perditi hominis. S. Auguſtinus cere, nec docere, infantes, antequam baptizen- tur, pervenire poſſe ad originalium indulgentiam peccatorum, ſi vis eſſe Catholicus. S. Fulgen- tius, de fid. ad Pefr. Eirmiſſime tene, & nul- latenus dubites, non ſolum homines jam ratione utenter, verum etiam parvulos, qui ſive in ute- ris matrum vivere incipiunt, & ibi moriuntur, ſive cum de matribus nati ſine Sacramento &. Bap- tisrmatis de hoc wοoalo tranſeunt, ſempiterno igne puniendos: Plura teſtimonia vide d. 4. de con- ſecr. 3tio. Ita definit Concilium Dioſpolita- num, ubi Pelagius ſuam ſententiam damnare debuit, tis, & pompis ejus, id eſt, immoderato uſui ſtat ex perpetua traditione. Tertullianus lI. I. 3. de orig. an. c. 9. Woli eredere, nec di- Ehnit Penn Penl f. e hl nuten Si , Uno r lo li r Conc⸗ teul Poto I⸗ leli V r Ci eos it dlie nit teS 00 n ſ Min ui i le gli Na Rus!1 is, G Ael, bos , Nn Benetor G te W cgeſtun 1 ſon 11o C tliann ugle e, M1 Mhtin ieN F Gn fn n ponint mne ln⸗ rlt Ganunt en De Baptirmo. 1441 debuit, quod infantes, etii non baptizentur, habeant vitam æternam. Concilium Cartha- ginenſe IV. in ep. Synod. ait: Quicunque ne= gat, parvulos per Baptizmum Chriſti a verdi- Hione liberari, & ſalutém percipere ſempiternam, unathema ſit. Et Tridentinum Seff. 7. Can. 5. Si quis dixerit, Buptismum liberum eſſe, hoc eſt, non neceſarium ad ſalutem, anathema ſit. Flinc olim etiam Ecclelia in periculo mortis nec locum nec tempus Baptismi ob ſummam ejus neceſſitatem obſervavit, uti patet ex Concilio Romano ſub Cornelio: Neocæſa- reenſi can. 12. & Antiſiodorenſi can. 18. &c. 2. Pristerea adultis Baptismus in re vel voto non ſolum neceſſitate medii, ſicuti par- Vulis, ſed etiam neceſſitate præcepti eſt ne- ceſſarius ad ſalutem. Nam Imo. Matth. 28. v. 19. Chriſtus expreſſe præcipit: Euntes do- cete omnes gentes, baptizamtes eos &c. ubi So- ciniani male legunt, inſtruentes ecos, cum in Græco legatur: Oazrné Avregt. Nec juvat eos, qued 1. Cor. I. V. 17. S. Paulus dicat, miſſum ſe non eſſe ad baptizandum, ſed præ- dicandum: deſignat enim ſolum præcipuum miſſionis ſuæ ſcopum, ad quem majores do-= tes requiruntur, & gratias agit, quod pau= cos baptizando Schismati Corinthiorum an- ſam non dederit. 2do. Marc. 16. V. 16. Chri- ſtus Apoſtolis præcipit: Euntes in mundum univerſum prædicate Evangelium omni erkaturc: Qui crediderit, & haptizatus fuerit, ſalvus erit qui verò non crediderit, condemmabitur. Ubi iterum przeceptum eſt univerſale, ſicuti & J ſfalus 142 Caput XIV. ſalus ab omnibus obtinenda eſt. Quippe uni- verſalitas præcepti Baptismi patet, tum quia nullam reſtrictionis notam præfert; tum quia eam probat continua omnium ſaeculorum praxis; fum quia effectus Baptismi, fcilicet communio cum Chriſto Rom. 6. v. 3. remilſ- ſio peccatorum act. 22. V. 16. Regeneratio ſpiritualis. Tit. 4. v. 4. vita æterna Marci 16. v. 16. ad omnes homines æqualiter pertinent. Solvuntur Schol. I. Caiani an. 180. teſte Tertulliano de Bapt. objelktio- nés, c. I. Manichæi Sæculo 3tio, teſte S Auguſtino hær. 46. Aſcodrutæ Sæculo Ato teſte Theodoreto l. hær. fab. C. 10. Mafſaliani, teſte eodem: Pe- lagiani Sæculo 5to: Joannes Wicleffus teſte Tho- ma Waldenſi t. 2. de Sacr. c. 96. Zwinglius I. de ver. & falſ. Rel. c. de Bapt. Bucerus in c. 3. Matth. neceſſitatem abſolutam Baptismi negarunt. Calvinus in Antitod. Conc. & Engau in Jur. Ecel. 1. r. n. 310. in adultis ſolam neceſſitatem præcepti admittunt. I. Gen. 17. fecit Deus fœdus cum Abraham dicens: Ego ero Deus tuns & ſeminis tui: Cum ergo Chriſtiani in locum pofſteritatis Abrahæ ſuccefierint, originale illis non imputa- tur, nec Baptismus eſt neceſſarius; præſertim quia I. Cor. 7. dieitur: Filis veſtri immundi eſſent, nunc autem Sankti ſunt. Reſp. Deus pepigit fœ- dus cum poſteris Abraheæ, qui ficuti in Veteri Lege circumciſionis ſigno, ita in Nova per Bap- tismum fœderis conditiones obſervant. Deinde filii baptizati vocantur Sancécti: vel Apoſtolus lo- quitur de ſanctitate legali, hoe eſt, quod filii ex matrimonio cum infideli nati fint legitimi & non ſpurii, adeoque matrimonium non it diſſolven- dum: vel loquitur de ſancétitate diſpoſitive tali, quatenus oh converſationem cum uxore fideli, alter ad fidem converti poteſt. II. Ex cit. loco Joan. 3. MWiſi quis renatus fuerit &c. nonniſi ne- ceſſitas præcepti, ſicuti ex illo: MWiſi manducave- ritis ℳ neci he de Puptis Purty lerel Ntis itat dnid 1) in Kun, necek vot Non mo Cor 8 Ee MIn De Baptirmo. 1 43 ipen vitis carnem filii hominis &c. non vero neceſſitas tuND medii eruitur, cum totum a Chriſti inſtitutio- tung ne dependeat, qui, aliis etiam mediis defectum ismi i defacto per ſperlorn. Baptismi ſupplere poteſt, ſicuti defaéto pe Nel Martyrium, & contritionem ſuppletur. Reſp. ni, m Neceſſitas medii Baptismi ex voluntate Chrifi „ fn nobis innoteſcit, quam ex Scriptura nobis ex- eren plicat Eceleſia, quod non exponit de S. S. Eu- A Mil chariſtia. Deinde neceſſitas Baptismi ita pendet k etit ab inſtitutione Chriſti, ut includat gratiz effe- 3 cGtum, fine qua nemo ſalvari poteſt, & ſie eſt noeh neceflitas medii: Martyrium vero & contritio 8 Aunt votum ſaltem Baptismi, ſi hic actu recipi non Ten pofſit, includit. III. Catechumeni fine Baptismo adn morientes ſalvi facti ſunt: Et Act. 10. V. 44. Puteſel Cornelius, & qui verbum Dei audierunt, loquente Vngie S. Petro, ſine Baptismo acceperunt Spiritum Z8. erls e Ergo Baptismus ad gratiam non eſt neceſſarius. wi negn Reſp. Catechumeni per votum Baptismi ſalvaban- in inl tur. Cornelius & reliqui tamen adhuc baptizari ven remk debuerunt, & ſic ex hoc facto neceſſitas Baptis- ſeln mi magis confirmatur. n hoken Schol. 2. Sociniani docent, 1. Chriſtum non dediſe Solvuntur non in⸗ Apoſtolis præceptum Baptismi, licet illi Baptis- objeio- Nel mum laudabiliter obſervaverint. 2. Suppoſito nes Soci- nuniit etiam hoc præcepto illud ſolos converſos a Ju- niano- ſentt daismo & Paganismo obligaſſe, non vero natos ram. i in Ne ex parentibus Chriſtianis & in fide Chriſtiana Nr e; educatos, quia eſt ſolum Religionis Chriſtianæ Symbolum & initiatio, ſine omni gratiæ effectu. Pokon: Ct. 1. O. 324. Schol.) I. Quia per Baptismum lotfi⸗ Marc. 16. Gui crediderit & baptizatus fusribt, in- mar telligitur tantum pœnitentia & publica nominis S CMue Chriſti conſeſſio: tum quia alias par eſſet fidei & Baptismi neceſſitas: tum quia in Codice Com- inel⸗ ig, plutenſi textus ita redditur: Qui crediderit, &£ rctlt qui baptizetus fuerit, ſalvabitur, & ſic repetitio oniir articuli & Baptismum aquæ non ſignificat: tum zulir quia Rom. 10. v. 9. profefſioni fidei, non Bap- i tisine Baptis- mas per otum pa- merarium & errori proximum eſt afſerere; rentum nen ſup- pletur. Caput XIV. dismo ſalus aſcribitur. Reſp. Fidei & Baptismi in voto par eſt neceſſitas. Repetitio 6 doctrinam noſtram magis confirmat, quia præter fidem Bap- tismum requirit. Profeſſioni fidei ſalus appromit- titur, ſed hæc fieri debet in uno Baptismo aquæ, quem includit, & fupponit. II. Baptismi præ- ceptum ſaltem non eſt perpetuum & univerlale: tum quia figna credituros ſecutura Marc. 16. jam ceflarunt: Ergo & præceptum Baptismi: tum quia manente præcepto non fornicandi, ceſſavit tamen lex abſtinendi a ſuffocato: Ergo manente præcepto poenitentiæ ceſſat præceptum Baptismi illi conjun- ctum. KXeſp. Signa illa adultæ Eccleſiæ non ſunt ubique neceſſaria, ſicut neceſſarius eſt Baptismus. Abſtinentia a ſuffocato utpote non intrinſece bona ceſſante ſcandalo tolli potuit, non vero fornica- tio intrinſece mala potuit permitti: abſtinentia ab Apoſtolis tantum præcepta fuit: Baptismum Chri- ſtus ipſe præcepit. Cum Baptismus infantibus neceſſitate me- dii ſit neceſſarius ad ſalutem, (G. 954.) te⸗ quod deficiente opportunitate baptizandi par- vulos ad eorum ſalutem ſufficiat votum Bap-= tismi a parentibus vel aliis conceptum cum applicatione ſigni externi & invocatione S. S. Trinitatis. Ita docet 1mo. S. Ambroſius I. 2. de Abra. c. ult. in illa verba: Niſi quis re- natus &c. dicens: nullum excipit, non infän- tem, non aliqua prœventum neceſſitate. Et S. Au- guſtinus in ep. 166. ait: Quicunque dixtrit, n Chriſto viviſicari poſſe parvulor, qui ſine ejus participatione, id eſt, ſine Baptitmo de hac vita eeunt, hic & contra Apoſtolorum prœdicatio- nem venit, & totam condemnat Ecclzſiam. Er 4 U koke 6) 1 os, V dwe ibo: N 4 inlet entt kione ol körmn Onn d 5 eN J. ſteo I Vet ton t Un Dn ind 1. li m ila lunt Gtt mr NN Iun ar it⸗ in N R. De Baptiemo. 145 . 1 ut oflendat, votum parentum non fufficere, ben ep. ad Vital. ait: Salvos non fleri parvulos m iſtos, non quia ipſi nolunt, ſed quia Deus enii non vult, aliquando cuvientibus, feſtinanti- Nin busque parentibus, miniſtris quoque volen- uin tibus ac paratis, Baptismum Deo volente ni non dari, cum repente, pro quo currebatur, ſata expiret. 2do. Sufficere in neceſſitate votum dtem parentum, nec ex S. Scriptura, nec ex tra- Billon ditione colligitur: Ergo non ſuppletur. ,B len ehol. Cajetanus 3. p. a. 2. docnit quibus per Bap- Solountäs biiin tismum fubveniri nequit, per votum parentum objeftia= filſtri cum applicatione ſigni externi, & invocatione nes. m S. S. PTrinitatis ſalvari poſie. Hanc ſententiam btiren ex Commentariis Cajetani expungi juffit S. Pius iemnng V. Tridentinum autem teſte Pallavicino in hiſt. ideo hane Cajetani ſententiam expendere noluit, quia heæc materia non ſpeétabat ad illas contro- verſias, propter quas Patres convenerant. Ra- eſthten tiones Cajetani ſunt. I. Quia in V. I., infans ante octavum diem fine circumciſione, per vo- e tum parentum cum applicatione ſigni externi ſal- ſ Att vari poterat: Ergo etiam in nova poteſt fine dt Baptismo, tum quia in N. L. eſt efficacior, & ſtuce infantes non debent efie deterioris conditionis. Atn Reſp. In V. L. ante Octavnum diem non dabatur inest aliud remedium, ſicuti datur in N. L. fides noſtra io . mode eſt aſtricta ad neceflitatem Baptismi, ſicuti hMoſis illa veterum ad ſignum ſenſibile. Parvuli noſtri e ſunt melioris conditionis, ob gratiam uberiorem ſon iſ⸗ datam ex Opere operato, & quia illis per Baptis- t mum modo ſtatim janua ad colum patet, quæ ſr, veteribus adhuc clauſa fuit. II. Deus habet vo- luntatem ſalvandi omnes homines: Ergo etiam nir parvulis a Baptismo impeditis de remedio provi- M dit: & ſicut illis nocet peccatum alienum Adæ; noln, ita fides aliena parentum prodeſſe debet. Reſp. in 1 Volun- 1 Schram Inflit. Theol. Tom. III. K dur edſus. Marty-= plet vices rium ſup- Baptismi. 146 Cuput XII. Voluntas Dei ſalvandi omnes fufficienter Salva- tur, in eo, quod omnibus etiam parvulis media ſufficientia præparaverit. Vide (t. 1. G. 256. Schol. 4.) Deinde peccatum Adæ non eſt infan- tibus omnino externum, ſed internum, cum in Adamo omnes peccaverint: fides vero parentum eſt quid omnino externum, quæ eis tam paiam prodeſſe, quam malediétiones eorum obefle poſ- ſunt. III. Gerſon de Nat. B. V. S. Bonaventura in 4. d. 3. Durandus in 4. d. 6, docent, Deum pro infinita ſua Clementia exaudire preces paren- tum pro ſalute ſuorum parvulorum ſupplicantium. Keſp. Hæ piæ ſententiæ, quæ nullum fundamen- tum in S. Scriptura & Traditione habent, reji⸗ ciendæ ſunt, uti notat Bellarminus, ne quid con- tra S. Scripturam pertinaciter defendamus. Keſolyun- Coroll. Prakl. Iio. Per ie loquendo adultus Baptis- mum ſine gravi peccato diu differre non poteſt, & parentes fideles graviter peccant, ſi Baptismum infantis ultra menſem ſine necefſitate etiam extra periculum mortis differant, quia univerſalis con- ſuetudo, ut ultra quatriduum non differatur, vim legis obtinuit. Ex cauſa tamen gravi ad ſesqui- menſem Baptismus ſolennis differri poteſt. 2do. Homo adultus poteſt ſe objicere periculo mortis pro ſuſcipiendo Baptismo, ſi nullam aliam ſpem; eum recipiendi habeat, quia ſecurior & utilior eſt pro remiſſione poenæ: non tamen tenetur ſe huic periculo exponere; quia per contritionem & Charitatem perfectam ſalvari poteſt. Qui vero non poteſt contritionem elicere, nec aliter bapti⸗ Zari poſſet, non poteſt petere, ut quis in mare ſe projiciat, & ita baptizet, quia hoc foret dire- §F. 956. Licet autem abſoluta ſit Baptismi neceſ- &a ſui occiſio. ſitas, ejus tamen vicem in adultis & infan- tibus perfecte ſupplet Martyrium ſeu Baptis- mus l ſi Patlbos 0. N. ſbhlt,i Rtelt iee li A l le wtingt Cici Uleroti kandn Dolüinr nn f itur hr. litera Uon 3 n Rd Chrif lt Cftiat Ligte Pls lote 61 roe hei N Mernti E Uelee . eoce l 8 ter An Dlis nen nek in n, cuni Pafalmn tam aln Cbele Oerentt ent, Den phieni d funtne bent,l e gnid uns. tus Nea non ſe Pepüim ctiam en ſetilis etarot, 1 Ntekt. 1 cnlo Aunhe kuedt tonn! CiN lter 8 ,oet i ins Kin 1 De Baptiemo. 147 mus ſanguinis. Nam Imo. de adultis & in⸗- fantibus Chriſtus ſine diſtinctione dicit Matth. 10. v. 32. GQui mme conſeſſus ſutrit cordm homi- nibus, confitebor & ego éum corum Tatre meo. Et c. 16. v. 25. Qus verdiderit animam ſuan propter mt, inveniet tam. zdo. Conſtat ex P. P. Tertullianus de Bapt. c. 16. ait: Et nobis etiam ſecundum lavacrum, ſonguinit ſcili- cet, de quo Dominus, habto, inquit, Baptir- mo tingi. Et S. Auguſtinus I. 13. de Civ. c. 7. GQuts aigit: MWiſi quir renatus jutrit S&c. Idem & generaliter dixit: (Qui me conjeſſur ſuert. De infantibus vero pro Chriſto occilis idem S. Au- guſtinus 1. 3. de lib. arb. c. 23. ait; Non enim fruſtra etinm inſanter illor, qui, cum Do- minus Jeſur Chriſtur netandus ab Herode gqudg= reretur, occiſi ſumt, in honorem Mariifrum re- ceptos commtndat Eccleſia. Et S. Chryſoſtomus hom. 3. in Matth. de iisdem ſcribit: merentur pvœna MWartijrium, gloriam ſanguine comparant. Et S. Bernardus Serm. de Innoc. ilos vro Ckhriſto trucidutos guir dubitet inter Martiret connumerari, quis regeneratot in Chriſio non credat inter adoptivor plior numerari? 3tio. Liquet ex praxi Eccleſiæ, quæ pro Martyri- bus nec preces, nec ſacrificia pro eorum ſa- lute offert, ſed illorum triumphos celebrans patrocinium eorum implorat: injuriam enim facit Martyri, qui orat pro Martyre, ait In- nocentius III. c. cum Martha. de Celebr. Miſſ. De infantibus idem probat praxis Ec- cleſiæ, quæ S. S. Innocentes pro Chriſto ab Herode Occiſos ſine diſtinctione inter circum- ciſos & incircumciſos, quorum multi inter K 2 Ee08 148 Caput XĨV. eos fuerunt, & alios etiam puerulos pro Chri= ſto occiſos, uti S. S. Modeſtum & Amonium ut Martyres colit. Ato. Martyrium eſt per- fecta aſſimilatio mortis Chriſti, & actus per- fectifſimi amoris: Ergo votum Baptismi in- cludit, & ejus vicem ſupplet. Solvuntur Schol. 1. Cnoſtici & Valentiniani voluerunt, nullum objeblio- S5, eſſe Martyrii meritum teſte Tertulliano in Scor- pia: Cc. I. Kemnitius in 2. p. Conc. Trident. ſoli fidei in Martyrio juſtificationem aſcribit. Richar- dus Armacanus Epiſcopus putat, probabile eſſe ex infantibus ab Herode pro Chriſto occifis non circumciſos Salvatos non fuiſſe, nec etiam ex lege communi tam veteri quam nova parvulos circumciſos nullum incrementum gratiæ ex morte pro Chriſto accepifſſe, nec majorem gloriam: an vero hanc ex ſpeciali privilegio obtinuerint, non audet affirmare Jacobus de Vitriaco 1. hiſt. oc- cid. c. 36. docet, parvulos Chriſtianorum non baptizatos pro Chriſto a Paganis occiſos, non ſal- vari, nec ad eos extendi privilegium S. S. Inno= centium. De duabus his pofſterioribus opinioni- bus notant Petrocorenſes, eas vix tolerari poſſe, Cæterum contra Doctrinam modo explicatam ob- Airur. I. Impium videtur, opus hominis ſeu artyrium æquare operi Dei, quale eſt Baptis- mus. Et Tridentinum Seff. 6. c. 4. expreſſe docet, translationem a peccato ad juſtitiam poſt Evangelium promulgatum ſine lavacro rege= nerationis, aut ejus voto fieri non pofle. Keſp. Nos non æquamus opus hominis operi Dei, ſed gratiam gratiæ Dei, qui ficuti recipientibus Bap- tismum, ita ſuſtinentibus Martyrium gratiam pro- miſit. Tridentinum loquitur de caſibus ordina- riis, imo in Martyrio votum Baptismi includitur: II. S. Cyprianus ep. 54. ait: nec quisquam dicat: qui martqrium tollit, ſanguine ſuo baptizatur. Et §. Auguſtinus 1. 4. contra Donat. c. 22. ait, de . nu uum! foner (riſ ſleles Nient et, en, timo Lortit tinmn in int⸗ Cllen CUN ckian Alg2. Cnrit in Be Mapt chent Cotec Vt M d m 13 S lanti on, Uigt Perao it, De Baptiemo. 149 Phot nuum latronem non paſnone ſua obtinuiſſe remiſ- Amom fionem peccatorum, ſed ex fide apprehendente n EK Chriſtum. Reſp. S. Cyprianus ibi ſolum hortatur Ansn fideles ‚Dut Sacramenti nerceptione ſe arment, ad gienit periculoſum Martyrii certamen. S. Anguſtinus docet, ibi bonum latronem non poſſe dici Marty- rem, nec ſalvatum Baptismo ſanguinis ſed Bap- fismo flaminis. III. Infans non eſt capax actus unt, M fortitudinis: Ergo nec martyrii. Keſp. Marty- noh tyrium tantum in adultis eſt actus fortitudinis; mnn ſinfantibus ſufficit, quod in odium Chriſti oc- cidantur, unde etiam infantes nondum nati, què t. Kid obabie: cum matribus ſuis propter Chriſtum occiduntur, dells etiam ſunt Martyres. ec eiun nNe Schol. 2. Quid fit Martyrium, & quid ad illud re- An Mar- irer quiratur, dictum eſt; (§. 626.) Quæritur bic, tiyrium en onun an Baptismus ſanguinis ſeu Martyrium ita vicem opere ope- Leriti1 Baptismi aquæ ſuppleat, ut juſtificet ex opere vato juſti⸗ L hi operato non ſolum parvulos, quod communiter ficet. non 1 concedunt Theologi, ſed etiam adultos, quod 0s, nol negat Canus in releét. de poenit. dicens, hos ſo- 88 lum juſtificari ex opere operantis ratione Chari- s tatis & Contritionis. Reſpondetur contra Canum Neratf affirmative I. quia ita tenet S. Thomas in 4. d. 4. et q. 3. a. 3. quæſtiun. 3. ad 1. Baptisznus Jangui- omins nis non hahbet hoc, ſcilicet liberare à culpa & poœng tantum ex opere operantis, necqjue quantum ad po- 4 en naim, gud aliquis Martyrinm explet, quam con- ftunu uingit non esſe ſuficiemtem ad jſatisfaciendum pro o 6H vectato, nequeg quäntum ad devotionem juſta volun- le tatis, quia contingit, quod voluntate majori chari- ii,, tate informata altquis ſine Martyrio non poteſt ab Utbns, omni pœna liberari, ſed hoc habet exæ imitatione timf paſſionis Chriſti. Idem docet Tertullianus in Apol. s omnia deliſta huic operi donuntur. S. Auguſtinus incin l. 13. de Civ. c. 8. Quicungque non percepto rege- Uinin nerationis lavacro pro Chriſti confeſſone moriutr ir 1 tur, tantum eis valet ad dimittenda peccata, quan- , tum ſi abluerentur ſacro fonte Baptismatis. 2. Par- 1 K 3 vulos Diſpoſi- tiones ad c(tum conſequatur, & fructuoſe ſuſcipiatur, Marty- rium re- qut ſita. 150 Caput XIV. vulos Martyrium juſtificat ex opere operato: Ergo etiam adultos, cum privilegium: Qui me confeffus fuerit &c fit univerſale. Non obſtat I. quod Martyrium fine Charitate eſſe non poſſit, quia eſt actus perfectifſimeæ Charitatis: Ergo ju- ſtificat ex opere operantis ſultem adultos. Reſp. Eſt actus charitatis objective & effeétive, quæ ex Martyrio ſequitur; nam gratia & Charitas a Deo infuſa cum Martyrib conjungitur, non vero elicitive, quaſi vero ſemper Charitas Martyrium antecedere deberet, quia ab Attrito etiam fuſcipi poteſt, qui tamen deinde per Martyrium fit con- tritus ob infuſam Charitatem perfeétam. II. Mar- tyrium non confert gratiam ex opere operato in inſtanti mortis, quia ibi homo non eſt: nec ante inſtans mortis, quia ibi Martyrium conſiſtens in morte necdum eſt. Reſp. Conferri in inſtanti mortem immediate præcedente, ubi mors eſt mo- raliter: vel in inſtanti ſeparationis animæ a cor- pore, de quo an fit ultimum hominis eſſe, vel primum non eſſe, moroſe inquirendum non eſt; ſufficit, quod Deus illud noverit. K. 957. Ut vero MWartyrium plenum ſuum eflfe- in adulto requiruntur præviz diſpoſitiones, ſicuti in Baptismo. (H. 949.) Et quidem Imo. Baptismus aquæ in re, vel ſaltem ejus votum, quia eſt neceſſarius necefſſitate me- dii & praæcepti. (G. 953.) Unde etiam Ec- cleſia ſemper lollicita fuit, ut ſæviente per- ſecutione Martyres baptizarentur, fſicuti S. Romanus M. rogabat S. Laurentium, feſtin me baptizare. 200. 40 4 Neecat Wium Uero tetum ill,: lntin Uition Kinn Kn sin Hne Ctnan Et, Cfel. Wt 19 0 10 Ii &r Ti cete Ner od Er Gu cel ſl fe Chen im: Qin Non c e non S: Lun lcs. 1 lebie, Cntn Ur, MIE 38 Mi etien t riumkt m. UI e Oen eſt. e! uhlket tii in nonselt Aime1 inis eke, dom non. Kunte ſuihi ſpoltir Et OOE ſalten: elitte⸗ etinn! Piene De Baptismo. 151 2do. Si adultus ſit baptizatus, & gravia peccata commiſerit, oportet, ut ante Mar- tyrium, ſi poſſit, ea Sacerdoti confiteatur: ſi vero non poſſit, de illis doleat. Nam præ- ceptum Confeſſionis poſt lapſum eſt juris Di- vini, a quo Martyriam non abſolvit: & Tri- dentinum Sefſſ. 14. cap. 4. expreſſe ait, con- tritionem quovis tempore neceſſariam fuiſſe ad impetrandam veniam peccaterum. gtio, Ut adultus, ſi poſſit, S. S. Euchari- ſtiam recipiat, nam hujus perceptio conſtitu- tis in articulo mortis eſt præcepta jure Divino. non poteſt ad Martyrium, qui ab Eccleſia non armatur ad prelium: & mens deficit, quam re- cepta Euchariſtia non erigit & accendit. Cbroll. Praſt. Imo. Qui ſibi conſcius eſt peccati mortalis non remiſſi, cujus ad Martyrium raptus recordatur, tenetur de eo formaliter pœnitere, ſi tempus ſuppetat, & illud confiteri, ſi copiam Hlinc S. Cyprianus ep. 54. ait: idoneus eſſe Raſolvum tur cafus. Confeflarii habeat, ita ut lad illius juſtificationem non ſufficiat, aut actus dilectionis Dei ſuper om- nia, aut Martyrium libenter ſuſceptum. Benedi- us XIV. de Can. S. S. 1. 3. c. I5. n. 10. 2do. Talis tenetur elicere contritionem per formalem deteſtationem peccatorum & dilectionem Dei ſu- per omnia, quia in articulo mortis certum præ probabili, ſcilicet quod ſufficiat attritio, eligere debet. Si tamen ſubito a perſecutore ad mortem raperetur, nec peccatorum recordaretur, illo actu, quo vult ex amore Chriſti vitam profundere, cenſetur virtualiter deteſtari, quidquid Deo di- ſplicet. K 4 F. 953. Bapiis- mus ſar minis jius⸗ fat. Caput XIIl. Przæter Martyrium etiam Baptismus fla- mimnis ſeu perfecta Charitas & Contritio in- cl'adens votum Baptismi aquæ illius vicem ſupplet in adultis. Nam Imo. S. Scriptura Deum invocantibus & diligentibus ſalutem promittit joel. 2. Qui invocuverit nomen Do- mini, falvus erit. Joan. 14. v. 21. Qui diligit me, diligetur a Fatre meo, & ego diligam eum. Et Ezech. 18. v. 21. Ni impius égerit pœni- 4 k PER tentiam ab ommibus peccatis ſuis... vita vivet, & non morietur. 2do. Ita ſentinnt P. P. S. Ambrofius in or. fun. Valent. ait: GQuem in Evangelio regeneraturus eram, amiſi, ſed ille non amiſit grattam, quam popoſcit. Quodſi Martyres ſuo abluuntur ſanguine, & hunc ſua pietas abluit & voluntas. Et S. Auguſt. I. 4. de Bapt. c. 22. Invenio non tantum paſſionem pro nomine Chriſti, id, quod ex Baptirmo dee- gat, poſſe ſupplere, ſed etiam ſidem converſio- nemqut cordis, ſi forte ad celebrandum mißſte- rium Baptismi in anguftiir temporum ſuccurri non pvoteſt. Kt S. Bernardus ep. 77. aliquem anongmum contrarium ſentientem expreſſe refutat, dicens, hominem ſalvari poſſe cum de- ſiderio gercipiends Sacramentum, ſi tamen pio adimplendo deſiderio more anticipanr, ſeu alia gulccunque is inuincibilis obviarit. Hinc in c. Apoſtolicam. de Presb. non baptiz. dicitur: Or in &. miatris Lecleſi & Chriſti nominit con- Jehſtont gerſeveraverit, ab originali peccuto ſolu- tum, & c&leſtie patriq gaudium eſſe adeptum aſſerimus incuntlanter. Et Trident. Seſſ. 6. c. 4. docet, (et, ſeteris lgener Mmepr (ita ſinie! ſülit nun. Ntr cſeli Het kehn cllo⸗ fuit (Gen LON ter ee En wonn , De Baptismo. 153 docet, nunquam fieri translationem a ſtatu veteris Adæ ad ſtatum gratiæ ſine lavacro tenmt regenerationis, aut ejut voto. Merito igitur Nltian hanc propoſitionem Bali damnavit S. Pius V. Is in. Charitas perfelta, guc eſt er corde puro & con- ie Ncientia bona & ſide non fibta in Cutechumenis & ns r venitentibus, voteſt eſe ſine remiſſione pecca⸗ FoN Zor/τ. Gi Schol. r. Dicis I. Per quinque prima Sæcula in Ec- Solvunttaß iligne clefia Romana & HEiſpana pro Catechumenis ſine objectio- Atil Baptismo defuncétis preces & ſacrificia non offe- nés. Uinn rebantur, ut conſtat ex S. Leone ep. 92. & Con- PN cilio Braccarenſi can. 35. Keſp, Varia quoad hoc nt fuit olim Eccleſiæ diſciplina, & ideo ſolum pro t. n Catechumenis illis in nonnullis Eccleſiæ preces . ii, 6 non offerebantur, ne in ſuſcipiendo Baptismo Ca- 4., techumeni moras traherent, & hoc exemplo de- 6 ene terrerentur. Hic tamen mos non fait univerſa- . lis, uti ex S. Ambroſio cit. conſtat. II. S. Am- broſius 1. de initian. c. 4. ait: Credit Catechune- e nus, ſed niſi haptizetur, remiſonem peccatorum Gtiem non voteft obtinere. Et S. Auguſtinus tr. 13. in , Cot Joan. quantusmcunque Catechumenns proßiciat, ad- ueH . huc ſarcinam iniquitatis ſuæ portat, niſi cum vene- “ rit ad Baptismum: Et Gennadius l. de Eccl. H dogm. c. 74. dicit: nullum Catechumenum quam- 1. vis in operibus bonis defunctum, vitam æter⸗ n e nam habere credimus, excepto Martyrio, Keſp. : H S. Ambroſius & S. Auguſtinus agunt de Catechu- tumn menis, qui pofſſunt, ſed nolunt, & contemnunt baptizari. Et Gennadius ſolum vult, Catechu- “ menum ſine Baptismo plenam remiſſionem quoad a poœnam non ſemper habere. ei⸗ Schol. 2. Si præceptum Baptismi cognofcatur; re- Quale o⸗= unli⸗ quiritur explicitum votum ſeu deſiderium perci- tum Bap- ucic piendi Baptismum, quia Tridentinum & Patres tismi re- præter contritionem hujus voti expreſſe memine- quiratur. te runt. Si vero præceptum Baptismi non cogno- cc. K 5 ſoa- 154 Caput XWII. ſcatur, ſufficit votum implicitum, quod ſemper in perfecta contritione includitur, quatenus quis vult obſervare omnia a Chriſto præcepta. Deinde per votum Baptismi non extinguitur omne de- bitum pœnz temporalis ſubeundæ, unde Eccleſia pro Catechumenis defunctis orat, & Sacrificia of- fert: contingere tamen poteſt, ut tantus fit fer- vor Charitatis, & tanta ponitentiæ intenfio, ut quis omnis ponz remiſſionem impetrter. GQuando Schol. 3. Baptismus non fuit in præcepto niſi poſt Baptis- paſſionem & reſurreétionem Chriſti, quia adhuc mus erat vigebant legalia ante illam (S. 464. Schol.) Lex in pre- PBaptismi igitur non prius generaliter obligare cœ- cepto. pit, quam fuerit ſufficienter promulgata, adeo- que ante ſufficisntem promulgationem homines adhuc per circumcifionem aut remedium legis na- turæ ab originali mundari poterant: Baptismus tamen eos jam obligare etiam ante promulgatio- nem potuit, quibus Chriſti mandatum ſpecialiter intimatum fuit, uti Nicodemo: Tempus autem ſo- lemnis promulgationis Evangelii vulgo compu- 4 tatur a die Pentecoſtes: (S. 464. Schol. 4.) Si qui tamen ab eo tempore invincibiliter legem Bap- tismi ignoraverint, ii certo violati hujus præce- pti rei non fuerunt, nec propteres damnati fue- runt, ſed propter peccatum originale, & alia pec= cata actualia. K. 959. Baptis⸗ Ex hactenus dictis colligitur, quod Bap- mus S. tismus Joannis diverſus fuerit a Baptismo Sweri Chriſti natura & efficacia. Nam Imo. Bap- ihert d Baptismo Chriſti. tismus Joannis non fuit Sacramentum, uti in Scholio mox ſubſiciendo probabitur: Dein- de non habuit Chriſtum auétorem, quia nun- quam in S. Scriptura appellatur Baptismus Chriſti, ſed Baptismus Joannis, ut innuatur, Joannem non ſolum fuiſſe miniſtrum Nlas ap- ptis .ats ſaun vie Celtis Kho Cum m U8s nor Chrii d. onn Alibn 10. V. lte inoen 4 un Iro d AUln M Alus Cete auci⸗ ſtum tis 1 tun unt Gl lapa ſo Urig lunn hodkr hätenne, n. N at Omdt! hnde Nüt Ketifei kantwsltl iMenig tet, eptoi H „ (u . Koh! rohien gtt Nen hir t: is rorg nn ſe Unsante ago on Ghol er lere⸗ danmii: (l⸗ 1 D I ellnn “ 4 ⸗ Hlr/ tin n , De Baptiemo. 155 Baptismi, alias enim Baptismus a S. Petro collatus dici potniſſet Baptismus Petri; fed S. oannem etiam eſſe illius auétorem, non ita quidem, quaſi hic Baptismus non eſſet cæleſtis, id eſt Divino inſtinctu inſtitutus, cum Matth. 21. V. 25. dicatdr eſſe e coelo; ſed hoc ſenſu, quod S. Joannes illius auctor celeſti & Divino inſtinctu ad eum inſtituen- dum motus fuerit. Rurſus Baptismus Joan- nis non eandem formam cum illa Baptismi Chriſti habuit: tum quia incertum eſt, an S. oannes aliqua verba ad ſuum Baptismum adhibuerit; tum quia, ſi illam formam Act. 19. v. 4. Baptizo in eum, qui venturus eſt, forte expreſlerit, illa tamen, quia expreſſam invocationem S. S. Trinitatis non continet, à forma Baptismi Chriſti eſſentialiter differt. Imo obſervat Voſſius, S. Joannem hac forma uti non potuifſe, quando Chriſtum, & alios poſt inceptum Chriſti miniſterium baptizavit, alias enim falſa fuiſſet ejus ſignificatio: & certe ſi hac forma uſus fuiſſet, Phariſæi eam audientes non ignoraſſent, S. Joannem Chri- ſtum non eſſe; & ſi in nomine S. S. Trinita- tis baptizaſſet, diſcipuli ab eo baptizati Spi- ritum S. cognoviſſent, quod tamen ipſi ne- gant Act. 19. Ergo Baptismus S. Joannis a Baptismo Chriſti diverſus fuit, præſertim quia Baptismus Chriſti parvulos & adultos, ille vero S. oannis ſolos adultos poenitentiæ capaces comprehendebat. 2do. Baptismus S. Joannis a Baptismo Chriſti virtute & effi- cacia diverſus fuit. I. Quia Baptismus Sancti Joannis fuit tantum in aqua, Baptismus vero 6 Chriſti 456 Caput AIV. Chriſti in Spiritu S. uti S. Joannes ipſe te= ſtatur Marc. 1. Ego baptizavi vos in aqua, ille vos baptizabit in Spiritu J. ubi S. Joannes non vult ſolum diſcrimen in eo ponere, quod Ule ſit tantum miniſter, Chriſtus vero det Spiritum S. uti explicat Calvinus: nam alias non ſtatuiſſet verum diſcrimen inter ſuum & Chriſti Baptismum, quod tamen vult ſtatue- re, quia etiam Apoſtoli fuerunt tantum mi⸗= niſtri Baptismi Chriſti. & Chriſtus dedit Spi- ritum S. imo debuiſſet dicere: IIle vos bap-= tizavit in Spiritu S. Nec cum Vofſio dici poteſt, S. Joannem opponere hic Baptismum Baptismo ignis, quo Apoſtoli in die Pente- coſtes per Spiritum S. in linguis igneis de- ſcendentem baptizandi dicuntur Act. I. v. 5. maxime quia Matth. 3. dicitur: Ille vos bap-= tizabit in Spiritu S. & igni. Nam S. Joan- nes Baptismum ſuum non ſolum opponit fu= turæ effuſioni Spiritus S. in die Pentecoſtes, ſed etiam Baptismo, quo Chriſtus ante aſcen- ſionem ſuam baptizavit, nam ait: Hic eſt; qui baptizat in opiritu J. 2. Baptismus Joan- nis fuit tantum in pœnitentiam, ad quam excitabat, non vero in regenerationem, quam non operabatur. Hinc S. Joannes dicitur præ- dicaſſe Baptismum posnitentiæ Marc. I. V. 4. & Matth. 3. v. 3. ipſe S. Joannes ait: Bap- tizo vos in aqua in poenitentiam. 3. Babti- zati a joanne rurſus baptizati fuerunt Bap- tismo Chriſti, uti patet act. 19. ubi undecim Epheſii hbaptizati Joannis Baptismo iterum Baptismo Chriſti baptizati fuerunt. Nec poteſt dici cum Zwinglio nomine PBaptismi . intel- Pelloi 60 Con len dat denn tiann 1 Nere 1 Pto 1 10. Coldes Uum E. Nan . Kn, nptin Dehant is un, 1 1 Md Chint eſe, Prin inc. §Hi Püſtin kyoke 1ſuan ſ e labuz l U n De Baplimmo. 157 Intelligi doctrinam Chriſti: vel cum Bren- tio dona Spiritus S. per manus impoſitio- nem data: quia hoc eſt expreſle contra na- turalem ſignificationem S. contextus, qui etiam manus impoſtionem a Baptismo aperte diſtinguit. Multominus quadrat re- ſponſio Bezeæ dicentis, illa verba Act. 19. V. 8. his auditis baptizati ſunt, non eſſe ver- ba S. Lucæ Hiſtorici, ſed S. Pauli narrantis, quomodo poſt præmiſſam a S. Joanne doctri- len Nam Epheſii illi a S. Joanne baptizati fuerint. Vdet Nam hec explicatio contorta repugnat con- Prnie textui, tum qvia ſoli Apoſtoli in nomine Jeſu delk baptizabant: tum quia ſoli illi manus impo- ini nebant. 3tio. Accedit communis Patrum. n S. Cyrillus cat. 3. probat, Baptismum Joan- lemwr Dis tantum differre a Baptismo Chriſti, quan- 6 6tum Joannes Chriſto inferior fuit. S. Cyril- 4 lus Alex. in Joan. dicit, ideo Evangeliſtam ae hoc diſcrimen inter Baptismum Joannis & nsen Chriſti affignaſſe, quia præviderat futuros ne eſſe, qui hoc negarent: Idem docent S. Cy= prianus Serm. de Bapt. Chriſti. S. Hilarius mnaſ in c. 3. Matth. S. Ambroſius præf. in Pſ. 37. u S. Hieronymus Dial. adv. Lucifer. Et S. Au- En, 4 guſtinus ep. 43. omnesque ſcribentes in acta Tclun, Apoſtolorum conſtanter docent, baptizatos 1. 1, a Joanne, Baptismo Chriſti rebaptizatos fuiſ⸗ Nſe. Merito igitur definit Tridentinum Sefſ. 7. 3 can. 1. Ji quis dixerit, Baptitmum Joannis tui näabuiſzz eandem vim cum Baptismo Chriſti, ana⸗ thema ſitt. es inen Nr i 18 ſer nkle, u 1s elo : Mui ter unn VUt tanton: 8 Geiis Schol. I. Petilianus Donatiſta; teſte S. Auguſt. I. 2. Solotenites „ eont, lit, Petill Bogomili, tete Euthymio in ba- objeltio⸗ 4 naoplia, nes. 158 Carut XIIl. noplia, Lutherani & Calviniſtæ docent, Baptis⸗ mum S. Joannis a Baptismo Chriſti quoad natu- ram, vim & efficaciam non differre. I. Quia S. Scriptura Baptismo Joannis eandem formam Act. 19. v. 4. in nomine venturi, eandem ma- teriam, ſcilicet aquam: eundem Auctorem Deum Matth. 21. & eundem effeétum ſcilicet remiſſio- nem peccatorum Marc I. tribuit, quam Baptismo Chriſti: Unde etiam non repetebatur Baptismus Joannis, aſſignati enim viri Epheſii non vero, ſed adulterato a diſcipulis S. Joannis ejus Baptismo baptizati fuerant, uti docet S. Ambroſius l. de Spir. S. c. 3. Optatus I. 5. adv. Parmen & Eu- logius Alexandrinus I. 2. adv. Novat. Reſoonſio Ad hoc argumentum patet ex modo demonſtratis. Quod autem Ephefii illi vero Baptismo S. Joan- nis baptizati fuerint, patet ex Act. 19. v. 4. Ubi S. Paulus ait: Joannes baptizavit Baptismo Pœnitentiæ. S. Ambroſius & Eulogius contrarium quidem tenent, ſed non dicunt, quod baptizati etiam vero Joannis Baptismo, non fuerint rebap- tizandi: Et S. Optatus ſolum vult, ante reſurre- ctionem illos non fuiſſe rebaptizandos, bene vero poſt illam præcepto Baptismi ſatis promulgato. II. S. Bafilius t. 1. p. 648. de Baptismo Joannis ait: coxfeſtim (baptizatus) remiſſionem pectatorum accipiebat. Et S. Ambrofius l. de Spir. S. c. 3. ait : Hoannes in remiſſionem peccatorum qgdvenien- tis Jeſu, non in ſuo baptizabat nomine. Et Ter- tull. de Bapt. c. 4. nec refert quidquam inter eos, quos Joannes in Jordane, & quos Eetrus in Ti- beri tinxit. Keſp. S. Baſilius & S. Ambroſius vo- lunt, remiſſionem peccatorum vi ſolius poeniten- tiæ in Joannis Baptismo datam fuiſſe: Et Tertul- lianus comparationem ratione materiæ tantum in- ſtituit. III. Magiſter ſententiarum illos tantum a S. Joanne baptizatos, qui ſpem ponebant in Bap- tismo Joannis, & neſcierunt Spiritum S. rebapti- Zandos eſſe docuit. Reſp. S. Thomas 3. p. q. 38. a. 6, vocat opinionem omnino irrationabilem. Shol. Mn. Nönon Ut tenpore Deled Dütn Deni Ute p lar Untion UIn Wiradt ſult n une ler u e ecel INI Müm C. 4. kum ſatin le J kum inter Matr. conr. (rol Diti obli et r, . De Baptismo. 150 t, Mi Srhol. 2. Ex his colligi poteſt, Baptismum S. Joan- An Bap- Cod nis non fuiſſe verum Sacramentum, tum quia non tismas L G fuit fignum permanens, ſed breviſſimo duravit annis em m tempore, tum quia ex ſe nullam efficaciam ex fuerit Sa- eindenn Opere Operato ad delendum peccatum habuit, quia cramen- oenda Spiritum S. non conferebat ex dictis. um. cet kenii ir Dyin ie Denique ut Baptismus majori cum ſolen- Patrinus ISE nitate pro fidellum utilitate celebretur, Ec- Baptisme ofnl clefia nonnullas cæremonias in ejus admini- aduben- nee ſtratione obſervandas merito præſcripfit, qua-4S. Pnote rum aliæ Baptismum precedunt; aliæ co- noS mitantur, aliæ fubſequuntur. Præcedentes ., ſunt Imo. afliſtentia Patrini, qui baptizan- tä dum e Sacro fonte levet & etiam compater scum ſponſor & ſuſceptor vocatur. Hic regulariter e ſub gravi peccato adhiberi debet, ex perpe- nner tua praxi Eccleſiæ,, cujus teftis eſt Dionyſius Deret de col. Hier. c. 2. S. Juſtinus q. 56. ad or- womg thod. Tertullianus de Bapt. c. 18. S. Augu- enol“ ſtinus ſerm. 215. &c. & Tridentinum Sefl. 24. Gud C. 2. de refor. matrim. ſtatuit, ut unus tan- ri⸗ tum ſive vir, ſive mulier juxta . J. Canonum e, Natuta, wel ad ſummum unus & una baptizatum urt de Baptirmo ſuſcipiant, inter quos & haptiza- u tum ipſum, & illius patrem & matrem, nec non troige inter baptizantem & baptizatum, baptizatique matrem & patrem tantum ſpiritualis cognatio Ile, contruhatur. Stu Coroll. Praſk. 1mo. Ut valide quis exerceat mmunus Keſolvun⸗ nt ol Patrini, debet efſe compos rationis, quia alias tur caſus, obligationes Patrini implere nequit. Deinde de- 3 , bet eſſe baptizatus c. in Baptismo. d. 4. de con= ug ſecr. alias enim ad inſtruendum infantem ineptus ℳℳ erit. Caput XIV. erit. Item debet habere intentionem, cum invi= tus cognationem ſpiritualem non poteſt contra- here. Denique debet aliquo modo tangere infan- tem, uti Tridentinum loco citato requirit. 2do. Catholicus in Germania rogatus ab Acatholico, ut fit patrihus, poteſt hoc munus ſuſcipere, dum- modo miniſter acatholicus omnia ad Baptismum requiſita, rite adhibeat, & patrinus non teneatur reſpondere ad quæſtiones Catholicæ fidei repu- ghantes: quia patrinus curam baptizati quoad ſa- nam inſtructionem ſolum fufſcipit. Econtra in Baptismo non licet adhibere patrinum heæreti= gum: quia adeſt periculum perverſionis, & hæ- reticus non eſt aptus ad inſtruendum infantem in fide Catholica. 3tio. Parochus peccat graviter, ſi ſolenniter baptizet ſine patrino, ſi vero Bap- tismus privatim conferatur in caſu neceſſitatis, patrinus ſub peccato necefſario non eſt adhiben- dus. Ato. Vel unus vel una tantum vel ad fum- mum unus & una poſſunt eſſe patrini: fſi plures ad- hibeantur, venialiter ſaltem peccatur, niſi ſolum ut teſtes ad majorem pompam aſſiſtant: ideo Pa- rochus hos duos ſolum deſignare, illis baptizatum tradere, & in libro Baptismali ut patrinos inſcri- bere debet, reliquos vero ut teſtes: Parochus ta- men peccat graviter, & jus parentum lædit, ſi contra eorum voluntatem alium patrinum deſignet. Sto. Monachus illicite munus patrini exercet . mon licet. c. 30. d. 4. de confecr. quod de omni- bus clauſtralibus ad evitandam familiaritatem cum æcularibus P. Laymann intelligit. Item moribus infames & cenſura notati patrini efſe non poſſunt. 6to. Officium patrini eſt: Baptizatum de Sacro fonte levare: pro filiaſtro, ſi ſit infans ſpondere & reſpondere, eum, ſi opus ſit, in fide rite in- ſtruere, niſi parentes in hoc officium ſnum im- pleant. Recuſare tamen munus patrini ſine odio & ſcandalo ex ratiônabili cauſa peccatum grave non eſt. H. 961. Alte t gnu to E. Un d. Glin Kundo Ainit gla. I ſen S cn . C Clreic De Baptismo. 161 1, uni oteſt . §. 961. “V Altera Cæremonia Baptismum præcedens Cæremo- eim eft, quod baptizandus pauliſper ante vel in niæ Bap- irer,à atrio Eccleſiæ detineatur, quia per Baptis- ismum hene, . raceden- Abrin mum datur adytus in Eccleſiam. 1 “ . kes⸗ f 3tia. Eſt, quod nomen alicujus Sanécti bap- iemd tizando imponatur, tum ad tutelam, tum Ium ad imitationem. un ke Afa. Eſt inſufflatio in faciem baptizandi, itm Ut ſignificetur Satanam cum contemptu ejici n inlma „1. — 1 “ it ni⸗ & Spiritum S. infuthlari: ita S. Auguſtinus Adr 1. 6. contra Julian. ge⸗ 5Sta. Formatio crucis in fronte & pectore, n u Ut Chriſtianus fidem ſuam ore & corde jeſum Imus Crucifixum confiteri non erubefcat. tel 6ta. Benedictio ſalis & impoſitio in os t: len emi baptizandi, ut ſignificetur vitze ineorruptio, m; S ſapor bonorum operum: quæ cæremonia Hros eft antiquiffima, uti conſtat ex Concilio Car- un ei thaginenſi a. 397. can. 5. 2 nd Ztima. Saliva aures & nares baptizandi deα liniuntur, ut vocem Dei audire, & bonum imae odorem Chriſtianz pietatis percipere incipiat: ennt, ita S. Ambroſius I. I. de Sacram. c. I. el Sba. Exorcismis doemon a baptizando abi- nhe gitur, quibus exſufflatio additur, quorum ftem meminit S. Auguſtinus I1. 1. cont. Jul. c. 5. i ona. Renuntiatio Satanæ, operibus & pom- umee pis ejus: cujus meminit Tertullianus 1. de cor. mil. Ioma. Ebram Inſiit. Theol. Tom. III. I. * Caremo- nic con- comitan- tes. Keſolvun- tur caſus. 12 Caput XIV. Ioma. Unguntur Catechumeni oleo bene- dicto ante Baptismum in pectore & inter ſca- pulas: ita S. Ambroſius I. 1. de Sacr. c. 2. Cæremoniæ Baptismum concomitantes ſunt 1mo. Aquæ baptismalis conſecratio, de qua actum eſt. (§. 037.) 2do. Locus ad Baptismum deputatus ſcilicet Eccleſia. Cle- ment. un. de Bapt. 3tio. Tempus, quod olim fuit in Eccleſia Romana & Africana in Vigilia Paicheæ & Pentecoſtes, ex Siricio ep. I. ad Himer. cui Eccleſia Africana vigi⸗ liam Epiphaniæ teſte Victore Utic. I. 2. de perſec. Wandal. & Ecclefia Gallicana diem Nativitatis Domini, & S. Joannis Baptiſtæ addidit, uti colligitur ex Avito Vien. ep. 41. Saæculo Izmo hæc diſciplina in occidente jam mutata fuit, uti patet ex Ruperto l. 4. de Div. off. & hodie quovis tempore Bap- tismus conſerri poteſt. 410. Trina immer- ſio (§. 938) Coroll. Prafcl. zmo. Excepta neceſſitate citra expreſ- ſam Ordinarii licentiam in privatis domibus nemo baptizari debet, niſi forte ſint perſonarum illu- ſtrium liberi, id ipfis ita depoſcentibus, ubi id fiat in eorum capellis ſen oratoriis, aut aliis lo- cis decenter ad hoc ornatis, & in aqua baptismali benediéta. Hinc baptizare extra Eccleſiam ſine neceſſitate vel privilegio eſt mortale: ut autem liceat domi baptizare, ſufficit prudens dubium, conjeétura, timor aut præſumptio periculi, ne infans moriatur. 2do. Si infans nequeat deferti ad Eccleſiam fine periculo infamiæ parentum, vel alio gravi damno, poteſt ſolenniter cum pr&- feriptis cæremoniis domi baptizari. 6 963˖ e 1No. U Chokita apar alb⸗ enti keliis, Ulle t Pele d Slnt. fono ein konn ſei⸗ d A U de a⸗ im⸗ ce Zatnt Cont. On D⸗ D e c te oleo be Lintet ek.t! rolit lecnto⸗ . Ul le npos, 4 Alen ,e ticant HNfie! licm! s N Rupen npen tina e n Cocibls Connn Ptbis . 3 nn, vube Poclee De Baptiemo. 163 Cæremoniz Baptismum ſubſequentes ſunt Czremo⸗ imo. Uncttio verticis Chrismate, per quam niæ ſe- Charitas & regale Sacerdotium Chriſti, cu- Tueιιαε jus participes ſimus, deſignatur. 24do. Ve- ſtis alba, quæ gratiam regenerationis & in- nocentiam deſignat. 3tio. Candela Cerei ar- dentis, qui fidem, ſpem & Charitatem non corde tantum, ſed etiam ôpere exerceri de- bere demonſtrat. Schof. Olim etiam nonnullæ aliæ cæremonizæ in Bap- Cæryemo-= tismo uſitatæ fuerunt, quæ tamen modo in de- niæ abro= ſuetudinem abierunt. Sic olim adulti poſt Bap- gatæ. tismum ſuſceptum S. S. ELuchariſtiam ſub duplici ſpecie, infantes ſub ſpecie vini receperunt, teſte 8. Ambroſio de initian. c. S. 2. Baptizatis lac & mel degunanda tradebantur, ad ſignificandam Dei miſericordiam & fuavitatem Legis Evangeli- C. Tertull. de cor. mil. c. 3. 3. Sertum capiti baptizatorum imponebatur in Symbolum lætitiæ & Evangelicæ libertatis. S. Nazianz. Or. 40. 4. Baptizatis dabantur 10. Siliquæ,, id eſt, pecunia five vigeſima pars ſolidi, ut oſtenderetur, ſer- vanda eſſe 10 legis præcepta, uti ait S. Bernar- dus: dabantur etiam calceamenta, veluti mortis imago, inquit Rupertus 1. 7. c. 1. & cerea agni cæleſtis effigies, ut e Chriſti grege ſe eſſe bapti= zZatus cogitaret. — ☚ Coroll. Prakt. Imo. Eſt peccatum mortale, negligere Reſolvun= omnes cæremohias vel unam notabilem v. g. un- tuar caſus.: Gionem Chrismatis. 2do. Pro ſolenni admini- ſtratione Baptismi præter vaſculum ſalis benedicti cum gofſſypio ad abſtergenda loca S. oleo inunéta, & duas ſtolas violaceam & albam, requiritur vaſ- culum 8. olei Catechumenorum, quod ſignatur llittera S. vaſculum S. Chrismatis ſignatum littera C. & vaſculum S. olei infirmorum notatum littera I. 12 hue P 164 Caput XIV. De Baptismo. huc non ſpectat. tio. Si poſt diem Jovis San- GStum fit baptizandus infans, necdum accepto S. olee & Chrismste, poteſt Baptismus differri, vel urgente necefſitate, antiquum S. Chrysma adhiberi. Item fons baptismalis necdum allato novo S. Oleo & Chrismate ſecundum ritum præ- matis & olei; quæ usque ad allatum novum Chrisma & oleum differatur. Si S. Oleum & Chrisma per annum deficere incipiat, & a proxima ria imponi poteſt. 5to. Cæremoniæ in Baptismo ex neceſſitate omiſſæ etiam cum conſuetis Exor- cismis ad perfectiorem domonis expulſionem di- fidem converſo, non ſupplentur Cæremoniæ Bap- tismi, ne rudis populus putet, nos eorum Bap- tismum rejicere: ſi tamen abeſſet omne ſcandalum, ſuppleri poflent. Item ſi poſt Baptismum ſolen- niter collatum nullitas ejus deprehendatur, adeo- que infans rebaptizandus ſit, cæremoniæ non re- petuntur, niſi aliter conſuetudo ferat. Gto. Pa- rochus, ſi ex gravi negligentia nomina baptiza- torum libro baptismali non inſcribat, graviter Beccat; quia ſic teſtimonium Nativitatis legitimæ Baptismi, quod in variis caſibus requiritur, dare non poteſt. W BWor,DY,W, CAPUT ſcriptum conſecretur, excepta commixtione (hris- Parochia haberi non poſſit, aliud non benedictum in minori tamen quantitate admiſceatur 4to In- fanti nomen alicujus Sanéti imponi debet: ſi ſe- xXus ſit dubius, duplex nomen, v. g. Petrus Ma- rectis ſuppleri debent. In hæretico tamen ad 60 ſan OCon l Uapdnd Cſia be inh l d eln ſho, Cnent ten Uinen ſſe⸗ Grnn Crin totnn en Leyi Mte imm Priu 2 Vite fech cilio lhe o ſoris N in vs diker 8 Che dum d nnm Gtioeli tum e. Oen NaNuH beneift ir. ! Ceher . Pemel in Niis ſuetskr Nlioren o Une Amott eonn! ſeand! mom 6 latur, 4 nie ! t. 6 ins S lenlint A. oerr .ℳN 165 o CAPUT XV. D E C ONFIRMATIONE. J. 964. Seenngamn novæ Legis Sacramentum eſt Confirma- Confirmatio, quæ eſt Sacramentum N. tio quid. L. a Chriſto Domino inſtitutum, quo baptizatis Spiritus S. robur confertur, ut Chriſtianam fidem firmiter teneant, animo- que invicto profiteantur. chol. Confirmationem non uno nomine Veteres Ejus no-= appellarunt: Vocatur manus impoſitio a S. Augu- mina. ſtino l. 3. de Bapt. c. 16. Rabano & Iidoro. Sa- cramentum Chrismatis & Unkionis vocatur ab eodem S. Auguſtino I. 2. contr. litt. Petil. c. 104. Unguentum, Chrisma ſpirituale Sanbtum ſuper- cæleſte appellatur a Græcis, & nonnulli illud vo- carunt Unguentum perenne fuadentes Bulgaris Chrisma in eorum patria oriri, & exinde per totum mundum diſtribui: quod Nicolaus I. reſcri- bens ad conſulta Bulgarorum manifeſtæ falſitatis revincit. Hæ denominationes deſumptæ ſunt a materia hujus Sacramenti. A Charaétere, quem imprimit, dicitur ſignaculum Qominicum a S. Cy- priano ep. 71I. ad Jubajan. Signaculum Spirituale àa 8. Ambrofſio l. de initian. c. 7. S'gnaczium vitæ ternæ a S. Leone Serm. 4. de Nat. Ab ef- feétu dicitur Perfektio a Concilio Eliberit. c. 38. Conſummatio a &S Cypriano l. c. Confirmatio a Con- cilio Arauſicano a. 442. c. r. Arelatenſi a. 455. Florentino & Tridentino: imo Ven. Beda com. in Pf. 26. teſtatur, ſuo tempore ſic dictam fuiſſe in tota Eccleſia. L. 3 J. 965. 166 Caput X. F. 965. Cunfrma- Confirmatio eſt verum ac proprie dictum tio eſt ve L. N. Sacramentum. Probatur 1Imo. ex S,. rum Sa- Scriptura Act. 8. v. 14. & ſeqq. Cum audiſ- ramen- ſent Apoſtoli, qui erant Jeroſolymis, quia rece- naue, piſſet Sumaria Verbum Dei, miſerunt ad cos Letrum & Joannem, gqui cum veniſſent, orave- runt pro ipfis, ut acciperent Spiritum . nondum enim in quemquam illorum venerat, ſed baptizati tantum erant in nomine Domini Jeſu. Tunc imponehant manus ſuper illos, & accipiebant yiri 19. de baptizatis dicitur: cum ¹ t illir manur Paulus, venit Siri- s,e juis S. ſuper eof. Habemus hic rem ſenſibi= lem, ſcilicet manus impoſitionem, & ora⸗ tionem. 2. Inſtitutionem Chriſti, ſine qua Apoſtoli hoc ritu uſi non fuiſſent, nec eum Eccleſiæ reliquiſſent. 3. Gratiam per viſibile ſignum cauſatam, ſcilicet virtutem Spiritus S. 4. Signum permanens perpetuo in Eccleſia obſervatum, uti ex mox dicendis patebit: Ergo verum Sacramentum. (J. 889.) Sane non fuiſſe meram Baptismi cæremoniam vel ex eo patet, quod eam S. Philippus bapti- zZans uſurpare non poterat. 2do. Patet ex Traditione. Concilium Iiliberit. a. 315. Cc. 38. ſtatuit, poſſje fidelem, qui lavacrum ſuum habet integrum.. . baptizart in neceſſitate infirmilatis poſitum Cutechumenum, ita ut ſi ſupervixerit, ad Eviſcopum eum perducat, ut per manus im- poßtionem perſici voſit. Concilium Laodicæ- num a. 367. c. 48. Oportet eos, qui illumi-= zantur voſt Baptiemum inungi ſupercœleſti Cern⸗ MI Alt. 4 l V dlan 5 entinum inun h E pe in in, an n cor ſe ſun ladiüo (Coknein um Dior or gutt en poe Celtins i De Uleſlnn li le⸗ Cnlhrr Ann An u leim Larhi Ainn t upit Uim, tti d lni lbs Cerſr ſ 4 tie di Iſio el Cna , Nit ruint ſet 1 F iu ) Meſtil ts e ,lti⸗ lnn Mn in De Confirmatione. 167 mate. Florentinum a. 1439. ita habet: Se- cundum Sacramentum eſt Confirmatio. Et Tri- dentinum Sefl. 7. Ni quir dixerit, Confirma- tionem haptizatorum otioſjam Caxremonigm eſſe, E& non potius verum & proprium Sacramentum, aut olim minil aliud ſuiſe, quam Cuatecheſin qunun- dam, qua adoleſcentie proximi fidei ſuc ratio- nem coram Eccleſia exponebunt, anathema ſit. Vide ſummam Conc. Carranz. emend. 317/:0u. Traditio conſtat e? ſummis Pontificibus S. Cornelius circa an. 250. in ep. ad Fab. No- vatum redarguit, quod accepto Baptismo ab Epiſcopo confignatus non fuerit, & addit: hoc autem ſignaculo minime percepto, 4u0 tan- dem modo Spiritum S. potuit accipere? Inno- centius I. ep. ad Decentium a. 416. data c. 3. ait: De conſignandis autem infantibus ma- nifeſtum eſt, non ab alio, quam ab Epiſcopo fieri licere. Ubi certe agit de Sacramento Confirmationis, tum quia unctio baptismalis a tempore S. Sylveſtri etiam Presbyteris con- cefſa fuit; tum quia ait: Hæc autem PLontifi- cibus ſolis deberi, ut vel conſignent, vel Para- cletum Spiritum tradant, non ſolum confuetudo Ececleſiaſtica demonſtrat, verum & illa lekio ANunm Apoſtolorum &c. S. Leo Serm. 10. de Nat. ait: Renati per aquam, & Siritum d. accepiſtis Chrirma ſalutir, & ſignaculum vitæ aterne. S. Gregorlus M. 1. 4. ep. 9. Presby- teri baptizandos ungant in pectore, ut Epi- ſcopi poſtea ungere debeant in fronte: & in libro Sacramentorum ordinem adminiſtrandæ Confirmationis præſcribit. At0ο. Traditio con- ſtat ex P. P. Sæculo 2d0 S. iremæeus 1. I. 4 cont. 158 Caput XV. cont. hær. c. 18. Gnoſticos culpat, quod bap- tizatos ungant balſamo, Kccleſiæ ritum ſa- crilega imitatione ad ſe trahentes. Sæc. 3tio Tertullianus de Bapt. c. 7. ait: Exinde egreſſi de lavacro perungimur benedicta unkkione, & c. 8. Dehine manus imponitur per benedibtionem advocanf & invitanz Spiritum J. Sæc. 4to S. Cyrillus Jeroſolymit. tota Catech. 3. loqui- tur de Confirmatione: vobir poſtquam ex aqua J. lavncri afcendiſtis, datum eſt Chriema, quod imaginem gerit illius, quo undtur éſt Chriſtus: hoc autem eſt Spiritus S§. S. Ambroſius 1. 3. de Saer. c. deguitur ſpirituale ſignaculum: quia voſßt Jontem ſuperieſi, ut perſestio fiat, quando ad invocationem ſacerdotis Spiritus GJ. infundi- tur: S. Hieronymus cont. Lucif. ad eor, qui longe in minoribur urhihur ger Prethifteros & Dia- conis baptixati ſunt, Epiſcopus au invocutionem Spiritus N. manus impoſiturus excurrit. S. Au- guſtinus I. 2. contr. litt. Petil. Sacramentum Chiematis uultis interpretari: guod quidem in genere viſibilium ſignaculorum Jacroſanktum Aſt, SRicut ipſe Baptirmur. Contentiunt omnes li= bri rituales, & Scriptores, qui de Divinis offi iis tractarunt, Strabo de reb. Eccl. Ama- larius de off. Eccl. Rabanus de inſtit. Cleric. Solvuntur Schol x. Donatiſtæ „LNovatiani, Waldenſes, Wi- objeſtio- Nés. cleffiſtæ juxta nonnullos Sacramentum C. onfirma- tionis rejecerunt, quos tamen alii ab hoc errore abſolvunt. Lutherani & Calviniſtæ illud negant: & Lutherus de Captiv. Babyl. docet, Confirma- tionem ſolum eſſe quemdam ritum & Cæremoniam utiliter ab Eccleſia introduéctam, & ideo ordinem Lutheranæ Confirmationis ita deſcribit Kemnitius Pp. 2. Exam. I. Parvuli ad annos diſcretionis ve- nien⸗ Reutes ſopo, Epo oͤeſi 3 IUte chtibe le pra ethnici Fiter: Verent, iit tekt me ſond 1. mation Per mi ſonns, inle Aati ld⸗ is tel Con tins ſe 10 gr 1 N Ut den teri ar. e lerhe irme uid tlib Kon crarr 80 godte rl. f itetg chian, Mliiſien t gl ) N l t innt, 6 ns, I. lnne , It, g inſu d n lrw buntie . 1 runt glitz aulint OMes GeDi Vell kr ſit. Eenles1 e n (on’ Noren Hod (oN*⅓ S eo N len! tinsſ De Confermatione. 169 nientes in Catechismo ſatis inſtructi offerantur Epi- ſcopo, qui eos coram Eccleſia de ſuo Baptismo & promiſſionibus factis admoneat. 2. Recitent profeſſionem fidei & doctrinæ, quam didicerunt. 3. Interrogentur de præcipuis doctrinæ Chriſtianæ capitibus, & reſpondeant. 4. Moneantur, ut hac profeſſione probent, ſe diſſentire ab omnibus ethnicis, hæreticis & falſis opinionibus. 5. Gra- viter admoneantur, ut in hac profeſſione perſe- verent. 6. Fiat publica oratio pro illis, ut Deus Spiritu S. eos confirmare dignetur, & addi po- teſt manus impoſitio. Rationes Proteſtantium ſunt I. quia in S. Scriptura nulla occurrit Chris- mationis mentio; & per Spiritum S. ab Apoſtolis per manus impoſitionem datum non gratia ſanéti- ficans, ſed donum linguarum & alia charismata intelliguntur. N&eſp. An Chrisma ſit materia eſſentialis hujus Sacramenti, in ſcholis adhuc lis eſt, de qua in ſequentibus: materia ſenſibilis ſa- tis declaratur per impoſitionem manuum. Deinde dona illa fuerunt effectus tranſitorius & acciden- tarius pro dilatatione & commendatione naſcen- tis Ercleſiæ; principalis fuit gratia ſancétificans, quæ ſola nomine Spiritus S. ſimpliciter, non ve- rO gratiæ gratis datzæ deſignantur. II. Antiqui P. P. hujus Sacramenti non meminerunt: nec Ec- cleſia Græca illud inter Saeramenta numerat; quia in Enchologiis unum eſt officium Baptismi & Unéctionis, & apud Græcos omnes ab hærefi re- deuntes per Unétionem recipiuntur. Nec illud recipit Eceleſia ..thiopiea teſte Alvarez in itine- rar. Armenica teſte Guidone Carmelita: & reli- quæ per Arabiam, Meſopotamiam, Afſſyriam, Perſiam & Ægyptum diffuſæ. Keſp. Patres Con- frmationis expreſſe meminerunt, uti ex dictis patet: Scriptores ſæculi primi in refutandis gen- tilibus potiſſimum occupati, de ea loquendi Occz- ſionem non habuerunt. Eccleſia Græca hoc Sa- cramentum ſemper agnovit, pro antiqua teſtatur S. Cyrillus citatus: pro recentiori Simeon Thefla- L 5 loni⸗ 1 „ — 0 Canut XV. lonicenſis in l. de Sacr. Jeremias in reſpon. Gabriel Philadelph. Synodus Conſtantinop. an. 1642. in qua Calvini errores damnantur. Conjungitur vero in Euchologiis cum officio Baptismi, quia ſtatim poſt Baptismum cum peculiaribus tam'n ritibus conferri ſolebzt. Unétio autem in receptione hæreticorum adhibita mera cæremonia fuit. Par- ticulares illæ Eccleſiæ Schismatieæ non evertunt doctrinam Catholicam: imo Athiopicam Confir- mationem recipere docet Ordo Myſteriorum tom. 6. Bibl. P. P. de Armenis teſtatur Uscanus Epi- ſecopus. De Syris Jacobus de Vitriaco Il. r. hiſt. c. 74. de gyptiis profeſſio fidei Matthæi Alex. III. Scriptores ſæculi oni eodem loco habent un- ctionem baptismalem factam a Sacerdote, cum illa facta ab Epiſcopo in Confirmatione, & unam per aliam ſuppleri poſſe dicunt, uti Walafridus, & Rabanus 1. I. de Inſtit. Cleric. Et Scotus & Soto putant, Confirmationem ex S. Scriptura efficaci- ter probari non pofſle. Reſp. Scriptores ſæculi oni utramque unctionem aperte diſtinguunt, nam baptismalis fit in vertice, Confirmatoria in fronte. Rabanus, Walafrid. baptismalis fit per ſacerdo- tem; confirmatoria per Epiſcopum. Ita Rab. bap- tismalis non habet adjunétam manus impoſitio- nem. Rab. Deinde Auctores illi Scotus & Sotus Confirmationem ut Sacramentum agnoſcunt, eorum ſingnlaris opinio, de probatione ex S. Scri- 1 5 4 ptura deſumpta communi aliorum Theologorum erare non debet. IV. Spiritus S. in Bap= ur, ad quid ergo Confirmatio? Reſp. 0 Spiritus S. datur ad veniam, hic a pugnam: ibi mundamur ab iniquitatibus, hic vir- tutibus præmunimur. Ita B. Damian. Serm. I. in Dedic. Eecl. Quanda Schol. 2. Chriſtus immediate & per ſe inſtituit Sa- cramentum Confirmationis; uti patet ex dictis: (G. 9ra.) Quo autem tempore inſtitutum fuerit, incertum eft. Bachonius in 4. d. 7. putat, illud inſtitutum eſſe Matth. 79. cum Chriſtus manus pue⸗ etis Vetohn inpoſit Ceorn ttut fris d iis E⸗ telas Hiritu Munet ghando Chrisn ſuncan tun (. d 0 lnont UIn9 nut lie ilgen un Kllbie fotihe fnm Unepi, (ont (kre h, 1 Nt r Chri mat b eri⸗ I De Confirmatione. 171 e k, pueris impoſuit. Sed inter hos pueros fuerunt veroſimiliter aliqui non baptizati, & illa manus o e impofitio ſolum facéta fuit ad illis benedicendum alu & eorum infirmitates curandas. Conink putat, mnm inſtitutum eſſe Joan. 20. Quando Chriſtus Apo-, ſerhcl ſtolis diit: accipite Spiritum S. quorum remiſe- ntit ritis &c. quia tunc Epiſcopi ordinati, & illis po- neſen teſtas Confirmandi data fuit. Verum tunc ſolum tanſe Spiritus S. ad remittenda peccata datus fuit. Gonet Kiorma putat inftitutum eſſe in noéte ultimæ Coœnz, Nomm quando Chrifins juxta S. Fabianum Apoſtolos olH Chrisma conficere t. Sed bæc nullo fimo atthrit ſundamento nitun Veroſimile eſt, Sacramen- b hiig- tum Confirm eo tempore inſtitutum fuifle, doen quo Chriſins a mortuis redivivus per dies qua- ne, n draginta cum Apoftolis permanſit, ubi Chriſtus Wi plura Apoſtolis revelavit myſteria, & magna con- 2 donseen 6fimata ſunt Sacramenta. . ptuna et tores H 6 guunt, d. 906. nni Mlateria Sacramenti Confirmationis effene Materia E tialis eſt vel manus impofitio vel Chrisma, Confirma⸗ vel utrumque ſimul. Nam fignum externum 4ois. ſenſibile, cui S. Scriptura & conſtans Tradi- tio tribuit virtutem baptizatis conferendi Spi- ritum S. ſeu gratiam roborantem ad fidem intrepide profitendam, eſt materia Sacramen- ti Confirmationis: (H. 964.) ſed hoc ſignum eſt vel manus impontio vel Chrismatis un- ctio, vel utrumque ſimul, uti mox conſta- bit: Ergo hæc eſt ejus materia. Schol. 1. Dictum eſt, vel manus impofitionem, vel Quid de tnd Chrismatis unétionem, vel utramque fimul eſſe ea ſit de 1eil materiam efſentialem, quia nondum eſt definitum fide. gtlale⸗ ab Ecclefſia, quænam ex his determinate ſit ma- . teria eſſentialis. Nihil enim de hac materia defi- nivit Florentiaum, dum in decreto dicit, mate- Chrisma giuid. Quc ſit materid gſſentia- lis. XN 72 Caput XV. ziam Confirmationis eſſe unctionem Chrismatis, quia non determinat, an fit materia eſſentialis, an integralis: & nemo ignorat, ea, quæ de ma- teria & forma Sacramentorum in hoc decreto præſcribuntur, non ſemper pertinere ad eſſentiam eorum, aut ſaltem non eſſe de fide. Nihil-pari- ter definivit Tridentinum Sefſt. 7. can. 2. ubi ſo- lum damnantur hæretici, eos Spiritui S. injurios eſſe dicentes, qui Chrismati vim Spiritualem aſcri- bunt: An vero Chrisma ſit neceſſarium neeeſſitate Sacramenti, S. Synodus non definit, cui ſemper ſolenne fuit, ne controverſias ſcholaſticas dirime- ret. Salva ergo fide in hac quæſtione opinari licet. Schol. 2. Chrisma ſignificat aliquam unguenti ſpe- ciem ex oleo, & aliis quibusdam odoriferis con- flatum. Et quidem apud Græcos Chrisma confi- ecitur ex oleo, balſamo & aliis 33. aromatibus, quæ apud Goarum in Euchol. videri poſſunt. Apud Latinos Chrisma ex oleo olivarum & bal- ſamo conficitur. Schol. 3. De materia eſſentiali Sacramenti Confirma- tionis Scholæ diſputant: Sirmondus Antirrhetic. 2. ſolam manus impoſitionem, & quidem illam, qua Epiſcopus manus extendit ſuper confirmandos, & per orationem invocat Spiritum S. dicendo: Omnipotens &c. uti habetur in Pontificali Rom, effe materiam eſſentialem: unctionem vero eſfle tantum materiam integralem necefſitate præcepti, & uſu perpetuo Eccleſiæ neceſſariam ait. Econtra Gregorius de Valentia tom. 4. diſput. 5. docet, Apoſtolos ſemper cum impoſitione manus unctio- nem Chrismatis adhibuiffe, quæ ſola unctio eſt adzæquata materia efſentialis Confirmationis, im- poſitio manus vero materia integralis. Probabi- lius nobis videtur, materiam eſſentialem adæqua- tam & totalem eſſentialem eſſe impoſitionem ma- nuum, tam illam, quæ unctionem præcedit, quan- quam do Epiſcopus ſuper confirmandos manus extendit, — guum ntio Huum inpori i e §. eſie Alren rianns Ho zt 6to O ümd do De Mben erleu ll Ko dc iin. deg ME! lehie lünen Muün liln 4 nnut imdolt d N apt, Uigi arn Eni üct, ſn li: n De Confirmatione. 173 Chmng quam illam cum unéctione conjunétam; & ipſam eleis uncéctionem Chrismatis. 1. De impoſitione ma- eces nnum teſtatur S. Scriptura Act. 8. v. 17. Tunc e den imponehant manus ſuper illos. Et Act. 19. v. 6. d eherir Cum impoſuiſſet illis manus Paulus, venit Spiri⸗ Nlhg tus S. Patet etiam ex continua traditione Ec- cleſiæ Græcæ & Latinz: Pro Szculo zdo eſt di 8S. Irenæus 1. I. cont. hær. c. 18. Pro 3tio S. Cy- tulene Prianus ep. 76. Pro 4to Concilium Eliberit. c. 38. nekin bro Sto S. Hieronymus & S. Auguſtinus: Pro , glitn 6to S. Gregorius M. in ſuo Sacramentario. Pro ſenc timo Concilium Hiſpalenſe cap. 7. Pro 8vo Or- * 30 Romanus. Pro ono Walafridus, Amalarius, Rabanus. Vide (§. 965) Eodem modo praxin Eccleſiæ Græcæ oſtendit Firmilianus ep. 35. in- ngvenii ter Cyprian. Saculo 4to S Chryſoſtomus in Act. otleit Ap. hom. 18 Sæc. Sto. Theodoretus in ep. Hebr. hremn c. 6. per manzm ſacvratam accipiunt gratiam Spi- aAnH vitus. Szc. 6to EKulogius Alex. I. 2. cont. Novat. Heri Ne Sec. 9. Photius apud Gcum. Confirmaticnem per um ͤ manus impofitionem explicat Sæc 1I2 mo Simeon Theflalonic. l. de templo ait: per manuum impo- V ſitionem & inſufflationem unguenti gratiam im- i C⸗ partitur. Et Michael Palæologus in prof. fid ait: Amd alind eſt Sacramentum Confirmationis, quod ver nident manuum itnpoſitionem Epiſcopi conferunt. Ergo Od impoſitio manuum eſt materia eſſentialis partialis drl Confirmationis. 2. De unctione Chrismatis etiam gtfen patet ex traditione. Sæculo 2do Tertullianus de n vede Bapt. c. 7. ait: perungimur benedittla unktione. Ie NHE SeCc. 3tio. S. Cyprianus ait: ep. ad Numidas: it. Ungi quoque neceſſe eſi, eum qui baptizatus ſit, t 5 . ut accepto Chrismate.. . habere in ſe gratiam Chri- s i poſſit. Sæc. Ato Innocentius. L. in ep. ad Dec. N dicit, Epiſcopos frontem oleo ſignare. Sæc. 5t0 tionis §. Auguſtinus ſerm. 227. de div. ait: Quid ergo . Ns ſignificat ignis, hoc efi Chrisma, oleum etemm en ueor ignis noſtri Spiritus S. eſt Sacramentum. Sæc. 6t0 rn 8. Gregorius M. in Sacramentario: tinéto vollice elt in Chrismate facit crucem in fronte. Chrismatis elnl,. etiam Caput rXI. etiam meminit ex Græcis S. Irenæus & S. Cyril⸗ lus Jeroſol l. c. (S. 965.) & Theodoretus I. 1. in Cant. ubi dicit eos, qui initiantur veluti ſigno aut nota guadam vegia Spiritalis unguenti Chris- mate inunbios. Denique Florentinum in Decret. ait: Secundum Sacramentum eſt Conſirmatio, cu- jus materia eſt Chrisma. Et Tridentinum Sefſ. 7. c. 2. Chrismatis meminit. Ergo Chrismatis un- Stio eſt materia eflentialis partialis. Non obſtat I. quod non fiat mentio Chrismatis in S. Scriptura: & Concilium Moguntinum a 1549, ac Remenſe a. 1583. dicant, hoc Sacramentum ab initio ſola manus impoſitione exhibitum fuifſe. Et Conci- lium Araunſicanum I. Jubeat, ut ſi quis in Bap- tismo Chrismatus non fuerit, in Confirmatione Sacerdos commoneatur, quia inter quoslibet Cris- matis ipſius una benediko eſt, non ut prjudicans quidguam, ſed ut non neceſſäria habeatur repetita Chrismatio. Keſp. Apoſtoli vel Chrismate Aſi fue- runt, quia hoc non legitur in aliquo Concilio in- ſtitutum fniſle, & ſemper in Eccleſia uſurpatum eſt, & Silentium S. Scripturæ velut argumentum negativum contrarium non probat. Vel uti vult S. Thomas, Apoſtoli eo tempore Chrisma non adhibuerunt, quando Spiritus S. viſibiliter in ſpe- cie ignis deſcendit, bene vero poſtea, quando hæc iigna vifibilia ceſſarunt. Eodem modo re- ſpondetur ad Concilia citata. Canon vero Arau- ſicanus loquitur de Chrismatione verticali in Bap- tismo, non vero de illa in Confirmatione. Non- nulli etiam particulam non in citato canone omit- tunt, & legunt: ut necefſaria habeatur repetita Chrismatio: de quo Petrus Aureolus, & Sirmon- dus multum inter ſe diſputarunt. II. Aqua vino miſcenda in calice, licet pro hac mixtione vetu- ſtiſſima ſtet traditio, tamen ſolum eſt de neceſſi- tate præcepti. Ergo etiam Chrismatio tantum erit de præcepto, maxime quia non ſemper eo- dem modo in uſu fuit: tempore enim Tertulliani impoſitioni manuum præmittebatur, deinde ner it l o. 1. le n erept 1n vete Utero (reci lie a0 Chrism Tlam 1 fterunt Derd Ned Catur, tr Unn nen ane i i Ue . r⸗ In 6. unver le t 1 (irn fmnort, Ue. r it, 1 imnt In DS ee tindn 15 dier Wnl De Confirmatione. 176 RW bat a Presbytero baptizante, nunc fit ab Epiſco- po. Keſp. Traditio etiam docet, mixtionem aquæ non efſe de necefſitate valoris, ſed tantum præcepti. Ila Variatio fuit tantum accidentalis: mükk an vero Chrismatio Confirmatoria olim a Pres- feni, bytero facta fuerit, infra examinabitur. III. änmmd Græci non adhibent manus impoſitionem, & ho- Chiumte: die adhuc Epiſcopi illos ad confirmationem, & N . Chrismationem admittunt, qui ad primam & præ- 15cen viam illam manus impoſi præſentes non ,ANe fuerunt. Reſv. Veteres Græci manus impoſtio- ab inn nem adhibebant, uti Zi patet: moderni . El Præter Oratior Spiritus S. invo- grſi catur, quæ juxta a. 1. 3. de Bapt. Chrfin eſt quædarmn manus imn tio- manus imponunt, lurſiil dum Chrismate inungunt. Apud Latinos prævia t rin illa manus impoſitio ſaltem eſt moraliter conjunéta ikuunee cum ea, quæ fit in Chrismatione: quodſi prævia nE illa fiat omnibus confirmandis necdum præſenti= 0 CoN! bus;, abuſus eſt, qui tolli debet. u vdn . tugirmn Srhol. 4. Quæeritur ulterius, an mixtio balſami in An balſa⸗ eln Chrismate ſit de neceſſitate Sacramenti, an tan mum ſit de Cin tum de neceſſitate Præcepti. Hic iterum non neceſſitate Thilte conveniunt Theologi. D. Tournely putat, non Sacra- oken eſſe de neceſſitate Sacramenti, tum quia Veteres menti. Genii ſæpe ſolius olei meminerunt, apud quos oleum onen⸗ Chrisma dicitur, fſicuti Innocentius I. oleum in- Atrlln, firmorum Chrisma vocat: tum quia Innocentius ione. III. c. Paſtoralis, de Sacram., non iteran, conſul- cnoet tus, an Confirmatio ſine balſamo collata iteranda ſit, reſpondit, nihil effe iterandum, ſed caute ſupplendum, quod incaute fuerat omiflum. Econ- tra Bellarminus, & P. Berti cenſent, Balſamum eſſe de necefſſitate Sacramenti, tum quia Floren- tinum & Tridentinum in balſamo vim gratiæ pro- ductivam agnaſcunt, & Veteres ſæpe Chrisma ab oleo diſtingnunt: tum quia in forma hujus Sacramenti Chrismatis exprefſa fit mentio, & in conſecratione Chrismatis preces ad conſecrandum bal⸗ . hriema 175 Caput XV. balſamum ſpeeialiter diriguntur. Unde concludit D. Habert, ſtante hac gravium Theologorum dif- ſenſione Epiſcopis definiendum efſſe, quid in ſuis digeceſibus ſentiendum ſit: & P. Berti ſuadet, ut, ſi balſamum omiſſum fuerit, Confirmatio cum Chrismate ſub conditione iteretur. . Chrisma ab Epiſcopo benedictum ad Con- firmationem bene adhibetur. Hoc probat tediciture 1mo. Traditio. S. Baſilius l. de Spir. S. c. 27. 2 ait: Benedicimus Baptitmatis aquam, &. Un- dionit oleum: quibus vero Scripturit edolti? non- ne a ſecreta & ſilente Traditione? S. Cypria- nus ep. 70. dicit, oleum in altari Sanktificari. S. Cyrillus Jero. cat. 3. Jandtum unguentum non amplius eſt unguentum, poſteaquani conſecra- tum eſt, ſed Chriſti Chriema. Item Concilium Nicænum I. conſecrationis Chrismatis me- minit, & Laodicenum vocat Chrisma ſacra- tiſſimum: quod idem patet ex omnibus libris ritualibus, & ſcriptoribus, qui de officiis Di- vinis tractarunt. 2zdo. Hanc benedictionem rite fieri ab Epiſcopo, eadem Traditio con- firmat, ut conſtat ex ep Innocentii I. ad De- cent. & S. Leonis ad Epiſc. (Cerm. & Gall. Sacramentario S. Gregorii, Ordine Romano, & Græcorum Euchologiis. Idem ſtatuerunt antiqua Concilia. Carthaginenſe II. c 3. & III. c. 36. ſtatuunt, ne Presbyteri Chrisma conficiant. Toletanum I. c. 20. Hiſpalenſe II. c. 7. ſoli Epiſcopo hanc benedictionem attribuunt. vid. Witaſſe de conf. & Benedi- ctum XIV. de feſt. D. die Jovis Sancto. SSchol. De Confirmatione. 177 nde end Sehol. I. Conſecratio Chrismatis prioribus Saeculis Kitus be- Cogonni omni die fieri potuit, uti patet eæ Cono. Tolet. nedicenas OId mn. . I. c. 20. & ideo falſa eſt decretalis S. Fabiano Chrismes. tii tunc, aſcripta, c. litteris. d. 3. de conſecr. ubi pro be- ürmto a nediétione S. S. oleorum dies ſovis Sanctus afli- gnatur. Conſuetudo Chrismatis die Jovis Sanéto conficiendi initium ſnmpüt circa ſæculum ztimum, uti ex Ordine Romano probat Benedictus XIV. 1I. 2. In conſecratione Chrismatis hi ritus obſer- vantur. I. funduntur certæ preces. 2. fit ſignum Wun Orncis ſuper oleum & balſamum. 3 Epiſcopus Hoc N halat aliquoties ſuper ampullam Chrismatis, ut ir en deſcenſus Spiritus S. fuper illud denotetur exem- n,l plo Chriſti, qui etiam in Apoſtolos inſufflavit. a Joan. 20. 45. Chrisma confeétum ſalutatur ab alki Epiſcopo & Presbyteris, dicendo: Ave S. Chris- 15 ma Quzæ adoratio tantum eſt relativa, & ad Gultfe Chriſtum refertur, cujus ſymbolum eſt. Ex qui- . Agik bus facile refelluntur ſoommata Proteſtantium, n hanc benedictionem calumniantium. . Cone⸗ Sehol. 2. Quærunt ſcholæ, an conſecratio Chris- n, tonſe⸗ Ss matis ab Epiſcopo facta fit de neceſiitate Sacra- natio⸗ is menti. Affirmat P. Gonet &c. probabilius cum (risniq⸗ Nnie D. Tournely negatur, & ſola neceſſitas præcepti tis ſit de eHil ſtatuitur, qnia neceſſitas Sacramenti nec ex S. Scri- neceſſitate eidte ptura nec ex traditione colligitur; nam licet Pa- Sacramz. neltt tres hanc conſecrationem agnoverint, nullus ta- tadtoet men eam ad valorem Sacramenti requiri afſeruit. Nl A Imo conſecratio Chrismatis ab Apoſtolica ſede n 40 ſimpliciter Presbytero commiteéi poteſt, nam Con- e Nont cilium Toletanurmn prohibet quidem Presbyteris ſter confeétionem Chrismatis, quæ in nonnullis lo- n kend. cis in uſu erat, nec tamen confecrationem a Pres- Ie1 byteris factam irritam declaravit: & ideo Roma- CX ni Pontifices diſpenſarunt cum Miſſionariis in In- H. diis, ut ipfi Chrisma conficerent, uti conſtat ex u⸗ Bulla Eugenii IV. data 1444. pro Fabiano de Ba- i chia O. M. referente Wadingo tom. 5. Ann. onet . Quia 4 Schram Inſut. Theol. Tom. IIll. N. 178 LCaput XV. Quia tamen multi Theologi tenent contrarium, ideo pauca hujus diſpenſationis exempla repe- riuntur. Reſolvun- Coroll. Pratt. 1mo. Omiſſa prima manus impoſitione, ur caſus. vel ſi quis ad illam præſens non fuiſſet, nobis probabilius videtur, iterandam eſſe Confirmatio- nem ſaltem ſub conditione. 2do. Oleum in Chris- mate debet eſſe neceſſario oleum olivarum, quod ſimpliciter oleum dicitur: balſamum cujuscunque regionis ſufficit, dummodo ſit in ea quantitate, ut det ſui odorem, licet in ſingulis partibus olei non fit aliquid balſami. 3tio. Chrisma in Con- firmatione adhibendnm debet eſſe illo anno bene- dictum, & qui vetus adiibet, graviter peccat, licet valide Sacramentum conficiat. Ato. Qui uti- tur Chrismate ab Epiſcopo non benediéto, aut ſolo oleo, peccat graviter, &, ob dubium Valo- ris Sacramenti, Confirmatio ſub conditione repe- tenda eſt. Qui vero in articulo mortis in defe- u Chrismatis ſolo oleo infirmorum aliquem confirmaret, non videtur peccare graviter, ſi ſub conditione hoc faceret. Simplex etiam Presby- ter ſine commiſſione Papæ nequidem valide Chris- ma conſecrat. Sto. Materia proxima Confirma- tionis eſt unctio Chrismatis: quæ debet fieri in fronte, uti patet ex ep. Innocentii I. ad Decent. & Sacramentario S. Gregorii &c. & ſi fiat in maxilla vel alia corporis parte, invalida eſt Con- firmatio. Deinde debet fieri manu Epiſcopi, ut ſit manus impoſitio, & quidem debet fieri pollice manus dextræ, & ſi alio digito fiat, illicita, ſed non invalida erit Confirmatio, ſi vero mediante inſtrumento fiat, etiam invalida erit. Denique debet fieri in Crucis figuram juxta praxin Eccle- ſiæ, quæ figura videtur eſſe de valore Sacramen- ti, quia alias forma, ſigno te ſigno crucis, falſi- ſicaretur. G. 968.⸗ Porn eta, leonn ell, 0 Mint rumme n, 1 nürme Ackatne Gholr. in aün ele fe terin loſcho , ImnN 1n ſe AWn elei In, tinen lel ft n kehtin te r Utte utt, Rbere In ſutar lol 2 ib ſe Uma Wer N De Confirmatione. 179 Orikrin, . G. 968. npli ⸗ tin Forma Sacramenti Confirmationis ſunt Forma verba, quæ Epiſcopus in applicatione mate- Confr- imelin riæ pronuntiat. Nam forma Sacramenti ſunt mationis, ilt,u verba, quzæ expreſſius ſignificant, & deter- lniri minant materiam ad deſignandum effectum n Sacramenti: (H. 892. Schol. 1.) Ergo etiam cimm Verba, quæ profett miniſter, dum materiam qumim Confirmationis applicat, ſunt forma hujus patiu Sacramenti. 6 4 . „ . nan enol. I. Studioſe dictum eſt, verba ab Epiſcopo Quid fü anno E . — . . P P iterrm in adminiſtrando & applicando materiam prolata de fide. eſſe formam Sacramenti Confirmationis non de- d terminando illa: cum enim diſputent adhuc inter ehl ſe ſcholaſtici, an oratio illa, quam fundit Epiſco- lie pus, dum manus imponit vel extendit verſus con- “ firmandos, ſcil. Omnipotens ſempiterne Deus &c. a an verba illa, quando ungit, ſcilicet: ſigno te ſigno Crucis, & confirmo te Chrismate ſalutis e in nomine Patris & Filii & Spiritus S. fint forma tim 8 efſentialis; hinc de fide non eſt, unam vel alte- W ram, vel utramque determinate eſſe formam eſſen- e tialem Confirmationis: certe Tridentinum hanc R quæſtionem non definivit, utpote in quo nulla . 4 4 fit materiæ vel formæ eflentialis mentio: & Flo- 1 4 rentinum non determinat, an forma illa: ſigno lincl⸗ te &c. ſit eſſentialis, an integralis, an de neceſ- Hiſnn, ſitate Sacramenti vel præcepti. Imo D. Tournely tfei putat, Decretum Eugenii vim definitionis non Uicn, habere, quia poſt diſceſſum Græcorum Concilio to jam diffoluto editum fuit: de quo tamen hic di- t. U ſputare nolumus. Gost Schol. 2. Sirmondus ficut pro materia Confirmatio- Gux ſit „ nis ſolam manus impoſitionem aſſignat, ita pro Jorma gſ. forma eſſentiali orationem ſtatuit, quam Epiſco- ſentialis. pus extendendo manus fundit, ſcilicet: Omnipo- tens &c. illa verò verba ad Chrismationem dici M 2 ſolita-: 180 Caput XV. ſolita: ſigno ie &c. vult eſſe formam, ad inte-= gritatem Sacramenti ſolum ſpectantem. Bellar- minus vero &c. qui pro materia efſentiali ſolam Chrismationem aſſignant, formam eſſentialem in ſolis illis verbis: ſigno te &c. reponunt. Con- formiter ad dicta, (F. 966. Schol.) dicimus: orationem illam unétionem præcedentem, Omni- votens &c. & verba illa, quæ illam comitantur: Signo te ſigno Crucis, & Confirmo te Chrismate Jalutis in nomine P. & F. & S. F. eſle eſſentia- lem adæquatam & totalem formam Confirmatio- nis. De oratione unctionem præcedente & cum impoſitione manuum prima conjuncta patet ex S. Scriptura, quod Apoſtoli manus imponendo oraverunt pro ipſis, ut acciperent spiritum . erat igitur deprecatoria orationis forma, qualis hodie eſt illa oratio, Omnipotens &c. non vero illa: digno te &c. quæ tantum eſt indicativa. Idem patet ex P. P. Tertullianus de Bapt. c. 3. manus imponitur ver benediktionem advocans & invitans Spiritum & S Cyprianus ep. 75. ait: ut per no- ſtram orationem, & manus impoſitionem Spiritum s. conſequantur. S. Ambroſius de Sacram. c. 2. dd invocationem Spiritus S. infunditun. S. Auguſti- nus I. 15. de Trin. c. 26. Wos quidem pro mo- dulo noſtro hoc donum accipere poſſumus, effundere autem ſuper alios utique non poſſumus, ſed ut fiat, Deum invocamus Hinc in omnibus Rirualibus, Pontificalibus & Sacramentariis in adminiſtratione Confirmationis oratio præſcribitur, uti videre li- cet apud Goarum in Euchol. & P. Martene de ant. rit. I. I. Deinde 2. Verba illa Chrismatio- nem comitantia habentur in Ordine Romano & aliis Ritualibus a Martene relatis 1. 2. de ant. rit. in quibus licet nonnihil diſcriminis quoad verba occurrat, ſenſus tamen ubique idem eſt: unde etiam hæc forma, Sgno te &c. in Decreto Eu- genii refertur. Non obſtat I. quod hæc verba: QSigno te, non ſint deprecativa, cum tamen ora- tio ad Confirmationem a S. Scriptura & P. P. ex- preſſe Mrele is in il nniſte 10s te Uo te in nee Drma atio otale Mden lori 1lo reſe Potei lin ld S anl inel tin 1 MIN Ang 4 n ſorn Con Gre⸗ toin liten Nlo5 loh Künn o! 30 ſacig S um VDei Confirmatione. 181 m, MWi en. Ral, prefſe requiritur. Reſp. Prater illam formam: Srtilite d'gno te &c. nos aliam expreſſlam orationem ex Kentiden diétis pro forma partiali effentiali admittimus: & Vot in illa Signo te &c. tacita oratio includitur, qua 1) Gim miniſter Divinam opem invocat. II. Apud Græ- ten, Un cos teſte Martene in Euchologio t. I. ant. rit. in COnnt uno templo fit oratio, in altero vero unétio., imo 1e (ia in neceſſitate omnino omittitur: Ergo non eſt hece forma eſſentialis, ſed tantum præparatoria. Keſp. . Oratio & unctio in diverſis templis facta eft una ienni moralis actio, ad idem Sacramentum pertinens. n t In neceſſitate non omittitur oratio „licet in Eucho- inhte logio à Martene allato non legatur, forte enim in iriund alio recenletur, Oratio ab ungente fundende nKä Præſeribitur, quæ præviam orstionem ſupplere le poteſt. III. S Gregorius præter orationem Om- on nipotens &c. nullam aliam formam memorat in datic⸗ 8 ſuo Sacramentario. Ke/p. S. Gregorius forte ob z diſciplinam arcani formam illam reticuit: vel forte . ——— 3 . . . — 6i in verbis illis: confirma eos ſigno Crucis in vi- rum ſenfus eſt: Hoc eſt Genacnlum doni 1188. in tam propitiatus æternam, data fuit unétio: vel nfin heæc verba, conſuetam formam miniſtro facile in memoriam revocabant. e . Schol. 3. Forma Græcotum Chrismationem conco- An forms .“ kans hac eſt: ſignazulum doni Spiritus S. Hanc Græco- Si ormam non approbant Lupus in can. 7. Concilii rum va⸗ ute Conftantinop. Morinus & Cabaſilas. Verum hanc lida. bulat Græcorum formam efe omnino validam, patet dtſ ite⸗ tum ex eo, quod in Concilio Florentino nullam lene litem Græcis Latini moverint, & Romæ in tem- Crios plo S. Athanaſii inſpectante ſummo Pontifice Græci lrme ſub hac forma confirment: tum quia in hac forma En: ſufficienter declaratur Charaéter, quo miles Chri- e 16 ſtianus inignitar ad pugnam, & donum Spirzus S. quo in fide roberatur: Ergo hec forma materiam ne 05 ad eſßle Saeramentale faflicienter dete: minat. Non Denti obſtat I. quod hæc forma perfectum ſenſum non ker faciat, & fügnaculum doni Spiritus S. omnibus he Sacramentis üt commune. Keſv. Formzæ Grzæcco- 6 . 6 Winiſtor Confirm. mationis eſt ſolus Epiſcopus. Ita 1Imo. con- ſtat ex S. Scriptura, ubi Act. 8. ſoli Epiſcopi ſive Apoſtoli Neophytis manus imponebant ad accipiendum Spiritum S., quod Philippus facere Caput XV. Ergo efſt perfectus. Deinde fignaeulum in hae forma ſignificat notam impreſſam æρνναι,. & dase non nudam gratiam, ſed largitionem donorum denotat. II. Severus Patriarcha Alexand, aliam formam deprecativam in ordine baptismali afſi- gnat. Et Clemens VIII. in inſtrucét. de rit. Græc. a. 1595. edita, & a Benedicto XIV. confitmata mandat, ut Epiſcopi Latini infantes a Græcis Pres- byteris baptizatos & Chrismate in fronte confi- gnatos, confirment, & quidem cum hac forma: ligno te &c. Reſp. Severus fuit homo Eutychia- nus, & nullius Auctoritatis, & forte accidenta- liter ſolum formam mutavit. Inſtructio illa diri- gitur ad Latinos, in quorum urbibus & diccefi- bus Græci degunt, & jubetur, ne Presbyteri Græci baptizatos in fronte fignent: Item ut La- tini conſignatos a Presbyteris Græcis, qui fine diſpenſatione Confirmationem valide adminiſtrare non pofſſunt, forma apud Latinos conſueta ſub conditione iterum confirment. Coroll. Pract. mo. Non eſt omittenda oratio unctio- ni prævia, quæ omnibus confirmandis præſenti- bus dicenda eſt, alias Confirmatio fub conditione repeti poſſet. 2do. Hæc forma: Signo te ſigno Crucis in nomine P. & F. & S. S. vel hæc: Con- firmo te Chrismate ſalutis in nomine P. & F. & S. S. eſt dubia; adeoque Confirmatio ſub condi- tione repetenda. Stio. Hæc verba: in nomine P. & F. & S. S. juxta Theol. Petrocor. ſunt eſ- fentialia, licet Eſtius contrarium probabile eſſe judicet. §K. 969. Miniſter ordinarius Sacramenti Confir- eere le, de ,T. Ut. Uiieri ſinz Cunt 1 1d Dee un ſere: Crin fer ſ it no Ume⸗ 6 ſti N Ulhn ſonn ſal Hii Luci linen ninon mnfon A. Em lrfo un Deor De Confirmatione. 183 lin facere non poterat. 2do. Patet ex Traditio- rl ne, de qua teſtantur Concilia: EKliberitanum eumtt Cc. 77. Epviſcopus eos per benedictionem perficere egini debet. Florentinum: Ordinarius miniſter eſt en Eviſcopur. Tridentinum Seſſ. 7. can. 3. N N ahn quis Adigcerit, Sunk Confirmationis ordinarium Gh miniſtrum non eſſe ſolum Epiſcopum, ſed quem- Ifen. vir ſimplicem Sacerdotem, anathema ſit. Acce- R“R dunt ſummi Pontifices: Innocentius I. ep. mo Dii — . . es àad Decent. de conſignandie infantibus manife- nednie ſtum eſt, non ab alio, quam ab Epiſcopo fieri Gi licere: S. Leo ep. 88. Chorepiſcopis non lices ne He Chrismate baptizatorum frontes ſignare, quia Ien nac ſolis Epiſeopis conveniunt. Nicolaus I. Pain juſſit confirmatos a Græcis Presbyteris de- commn nuo confirmare: eundem abuſum damnavit Innocentius III. ep. ad Luci. Gregorius IX. c. vervenit. de Conſuet. Innocentius IV. ad e Otton. Card. & Clemens VIII. vult Confir- Gi mationem iterari, ſi dubitetur, an ab Epi- ot ſcopo data fuerit. Denique ſubſcribunt P. P. e S. Cyprianus ep. 73. dicit, eor, qui in Eccle- e ſa baptizantur, Brapoſitis Eccleſiæ offerri, ut nide Spiritum S. conſequantur. S. Hieronymus cont. un Lucif. inquit, hanc eſſe Eccleſiarum conſuetu- dinem, ut Epiſcopi, excurrant ad eos, qui in d minoribus urbibus ſunt huptizati, ut eir manum imponant. S. Chryſoſtomus hom. 18. in Acta Ap. ait: hoc erat in Apoſtolis ſingulare, unde D & præcipuos, & non alios videmus hoc ſacere. I. Schol. I. Sæculo Sto nonnulli Presbyteri Eugubini Solvuniuz i id juris ſibi aſſumpſerunt, ut propria Auctoritate objegio- CN Soarramentum Confirmationis adminiſtrarent. Sed nez. P eorum audaciam repreſſit Innocentius I. ep. ad i M 4 Decent. . 184 Caput XV. Decent. quod & fecit S. Gregorius M. in ep. ad Jannar. contra Presbyteros Eccleſiæ Calaritanæ. & Concilium Hiſpalenſe II. abuſum fſuſtulit, quo Agapius Cordubenſis Epiſcopus frequenter licen- tiam Presbyteris Confirmandi indulfit. Item Sy- nodus Pariſienfis VI. an. 819. Chorepiſeopos of- ficium Confirmandi velut proprium fibi arrogan- tes compeſcuit. Græci etiam ſchismatici duce Photio Patriarcha Conſtantinopolitano contende- runt, jus Confirmandi ad fimplices etiam Presby- teros ſpectare, quorum errorem averfatus Nieo-⸗ laus I. confirmatos a Photianis Presbyteris Bul- garos denuo confirmari juſſit. Non omnes Græ- ci ſchismatiei hodie hunc errorem ſequuntur, uti patet ex Simeone Theſlalonicenſi I. de Sacr. Bla- ſtrio in Nomocanone. Waldenſes, Wicleffitæ, & Huſſitæ negant etiam, munus Confirmandi ad ſolos Epiſcopos pertinere; & Richardus Rodul- Phus Epiſcopus Armacanus I1 II. c. 14. contra err. Armen. putat, officium Confirmandi Epiſco- pis & Presbyteris vi poteſtatis Ordinis eſſe com- mune, licet poſtea lege Ecclefiaſtica E piſcopis reſervatum fuerit, unde Presbyter Confirmando graviter quidem peccat, valide tamen Confirmat. Rationes horum ſunt I. Act. 9. Ananias Presby- ter Saulo impoſitione mannum Spiritum S. dedit. Reſp. Hæcimpofitio manuum non fuit Confirma- toria, quia Saulus necdum baptizatus erat, ſed tantum, ut viſum reciperet, & ad Spiritum §. in Baptismo recipiendum diſponeretur. II. S. Am- brofius de myſt. C. 6. ait, un Rionem unguenti fieri a Sacendote. Et S. Hieronymus dial. adv. Lucif. ait, Epiſcopos ex conſnetudine, non ex neceſſi- tate efle miniſtros Confirmationis, ſi enim ad Epi- Nopi tautum imprecationem Spiretus J. deftuit, u- gendi ſunt, qui in remotzoribus locis ver Preshby- teras baptizati ante dormierunt, quam ob Epiſco- pis ine’ſerentun. Et ep. 10I. Quid enim facit eρ ordinatione Epiſtopns, quolt non facit Pres- bgtter. Et Ven. Beda in Pſ. 26. ait: Confirma- tio- fonem frolls i ptl u con nine nt no r de oiritn cvoc Coti, l.lne Calrir ltolt, e lentet ie . len’ eilopest hi men llonmn de el Ards N b. 14. anci N lis elle “ 5 anins e Tun t ltls ent, iinn ugtiu⸗ 90 V. De Confirmatione. 185 tionem eandem eſſe cum unétione verticali, licet fingulis Sacerdotibus concefla non fit pre rogantiam. Et G. Silveſter juxta Pontificale Da⸗ mafi primus conſtitnit, ut ſolus Epiſcopus Chris- ma conficiat, & Confirmet. Reſp. S. Ambroſius nomine Sacerdetis Epiſcopum intelligit, ut no- tant noſtri P. P. S. Mauri. S. Hieronymus loqui- tur de conſuetudine traditioni innixa; nam ita habet: QQuadſi hoc loco quæris, quare in Eccleſia baptizatus niſßt pver manus Epiſcopi non accipiat piritum S... diſce kMancg ohbſervationem ex ea au- Raritate deſcendere, qund poſt afcenſuns Domini Spiritus J. a Apoſtolos deſcendit. Nec officit, quod dicat, id factum ad bonorem petius ſacer- dotii, quam ad legis neceflitatem; nam ſolum innuit, Confirmationem ideo efſe reſervatam Epi- fcopis, quia non eſt tantæ neceſſitatis ſicut Bap- tismus. Quando vero dicit, Epiſcopum præter ordinationem nil poſſe, quod non facit Presbyter, non omnia officia Epiſcopi recenſet, ſed ea ſo- lum, quæ ſerviunt ad ſcopum ſoum, nempe ut Diaconorum Presbyteris ſe exzæquantium ſaper- biam retundat, ubi etiam videtur reſpexiſſe ad conſuetudinem Eccleſiæ Alexandrinæ, ubi Pres- byteri ex permiflione Epiſcoporum Confirmabant. Ven. Beda vult, unctionem verticalem eandem eſſe cum Confirmatoria ſolum quantum ad mate-= riam, aperte enim utramque diſtinguit in c. 8. Act. dicens: Chrismate baptizatos ungere lices Preshifteris. . non tamen frontem ex eodem oleo rconſignare, quod ſolis debeiur piſcopis, cum tra- dunt Spiritum J. Pontificale Damaſi criticis eſt fubleſtæ fidei, & ſolum vult, quod S. Silveſter jus Confirmandi Epiſcopis contra pravam aliorum uſurpationem a Chriſto illis concefſlum vindicave- rit. III. Concilium IIliberitanum c. 38. mandat ut baptizatus a Diacono per manus impoſitionem perficiatur. Carthaginenſe II. c. 3. & III. c. 36. vetat, ne Presbyteri Chrisma conficiant, adeoque antea confecerunt. Et Arauicanum vult, here- M 5 ticos Caput A. V. 186 ticos in mortis articulo a Presbyteris Chrismate conſignari. Hiſpalenſe vero dicit, novellis Ec- cleſiaſticis regulis Chrismationem Presbyteris eſſe prohibitam. τερ. Concilium IIIiberitanum pro miniſtro Epiſcopum expreſſe aſſignat. Carthagi- nenſe præſumptionem Presbyterorum jus Confir- mandi male fibi arrogantium refellit. Araufica- num loquitur de Chrismatione, cum qua heretici ad Eccleſiam redeuntes recipiebantur. HGiſpalenſe non ſolum novellis ſed & antiquis regulis Chris- mationem Presbyteris prohibitam eſfſe dicit, quia Fontiſicatus apvicem non habent. IV. Nunc & jam olim Græci Presbyteri Confirmabant. &. Wo. Non poteſtate ordinaria, ſed extraordinaria ex tacito Romanæ Eccleſiæ conſenſu. An ſim Schol. 2. Quæritur in ſcholis, an ſimplex Presbyter plex a- cerdos e diſpenſa- tione con- Firmare voſſit. ex diſpenſatione poſſit eſſe extraordinarius Con- firmationis miniſter. Negat Hugo Viétorinus I. 2. de Sacr. Eſtius, & Sambovius. Affirmat Baro- nius, qui putat, hoc eſſe de fide; verum cum Eccleſia haétenus nihil circa hanc quæſtionem de- finiverit, hinc hæc quæſtio ad fidem non ſpeétat, ad quam reſpondetur: Etiam fimplex Sacerdos poteſt ex diſpenſatione ſive extraordinaria facul- tate conferre Sacramentum Confirmationis. Nam I. Florentinum in Decreto ait: legitur tamen ali- quando per Apoſiolicæ ſedis diſpenjationem ex ra- tionabili & urgente admodum cauſa fmpylicem a- cerdotem Chrismate per Epiſcopum confetlo hoc ad- miniſtraſſe acramentum. 2. Hanc licentiam re- vera ſummi Pontifices ſimplicibus Presbyteris con- ceſſerunt. Sic S. Gregorius M. ep. 26. hoc pri- vilegium conceſſit Presbyteris Sardinienſibus, ut in frontibus tangerent baptizandos, vel uti alii legunt baptizatos. Idem privilegium Francisca- nis in Indiis degentibus concefſit Hadrianus V. Joannes XXII, Nicolaus IV, Urbanus V, & Eugenius IV, quod confirmavit Leo X. teſte Wadingo in annal. Et Arcudius I. 2. c. 15. de Con- Confen. Gis Ron ſo, quo Udultu. Cllet I. Hehyte Eeltins ins IV. Uyteris Micolan 108 P lientin mante ! ino con epoe et Conhan Anpye ru lent, U kone 0 inlei n dren Nrin Dect Klol. Dyte mi eit Dont Einen minik Kohn⸗ Etiam ln eguit. Anen De Confirmatione. 187 eis (hi Confirm. narrat, ſe accepiſſe a P. Fonſeca ex In- dorc! diis Romam ad comitia generalia S. I. 15693. mil⸗ feshrteitt ſo, quod paſſim in Indiis hoc Sacramentum ex vetiumm „ indultu Romani Pontificis adminiſtretur. Non t. Im obſtat I. quod Nicolaus I. confirmatos a Græcis n iole Presbyteris iterum confirmari juſſerit. Et Inno- centius III. c. quanto. de conſuet. ac Innocen- tius IV. in conſtitutione. Sub Catholice. Pres- byteris expreſſe Confirmationem interdicat. Keſp. Nicolaus ſolum iterum confirmari juſſit confirma- tos a Photii Emiſlariis, qui utpote invaſor hanc li. „ Nuec licentiam in terris Romanæ ſedi ſubjectis recla- 1. 1 mante ſummo Pontifice, eis nec dare poterat, tarsan imo contendebat, quod Presbyteri ordinariam ad hoc poteſtatem habeant. Decretum Innocentii III. ſpectat ad ſolos Presbyteros Romanos ſeu Latinos Conſtantinopoli degentes, uti legitur in editione Per s Antwerpienſi. Innocentius IV. jubet tantum: tbinnn ut in Inſula Cypri ſola Epiſcopi tantum confirma- ictoin rent, non vero in reliquis Ecclefiis orientalibus. Affim III. Poteſtas Confirmandi competit Epiſcopo ra- e; ven tione ordinis & Characteris Epiſcopalis: Ergo Cnelin ſimplici Presbytero delegari nequit. e p. Epi- mſe ſcopus ex propria conſecratione habet, quod ſit W miniſter ordinarius, & Presbyter ex conſecratione tdinan 1 Sacerdotali, quod poſſit eſſe miniſter extraordi- hatione nariuns, cujus ratio eſt voluntas Chriſti nobis per jituy nn Eccleſiam declarata. Schol. 3. Quæritur ulterius, an, ut fimpleæ Pres- Quis po-= byter valide confirmet, requiratur delegatio ſum- teſtatens mi Pontificis, an vero delegatio Epiſcopi fuffi- Confir- en⸗ ciat. Reſpondetur requiri delegationem ſummi mandi W Pontificis. 1I. Quia Confirmatio pertinet ad Or- Fresbyte- 126 a dinem Epiſcopalem, ſaltem ut ſit ordinarius ejus ro delega- nien miniſter. Sed quæ ſunt ordinis Epiſcopalis, Epi- re poſſit. ſcopus ſimplici Sacerdoti delegare nequit, alias . um n, etiam poteſtatem ordinandi alteri delegare poſſet: Hidmne Ergo Confirmationem fimplici Sacerdoti delegare un nequit. 2. Clemens VI. in litteris ad Patriarcham 4 4 . Armenorum dicit: Si eredis, quod ſolum per Kor . E 2 0˖. . 18 Glei Caput XIV. manum Pontificem plenitudinem poteſtatis hahentem voſſit diſpenſatio Sacramenti Confirmätionis Pres- bwſteris, qus non ſunt Epiſcopi, commilti. Et Be- nedicktus XIV. irritas declaravit Confirmationes ab Italo Græecis Presbyteris collatas: cum neque per Prædeceſſores noſtros, neque per nos Gracis Freshyteris in Etalia &; in infulis adjacentibus, ut infantibus baptizatis Sacramentum Confirmationis conſerant, faculias conceſſa ſit aut concedatur. Non obſtat, quod Salmeron objicit, I. Chorepilſcopi olim in Occidenste ſine commiſſione bapæ confir- marunt; & Conc. Toletanum I. ſtatuit, Presby- teros abſente Epiſcopo Chrismare, eo aufem præ- ſente, ſi ab isſo præceptum fuerit. Et Conc. Epaonenſe Presbyteris Chrismationem in articulo mortis concedt Keeſp. Chorepiſcopis facultas confirmandi ſæpe negata fuit, nonnulli vero li- centiam Papz ebtinuerunt, vel forte unctio illa non erat Confimatoria. Toletanum loquitur de Chrismatione b ptisnmali: & Epaonenſe, de re- eonciliatoria. II. Epiſcopus eſt Paſtor ordinarius in ſua diocen. Ergo ſicuti Papa in toto orbe, ita in fua digzcefi munus Confirmandi Presbytero delegare poteſt. Neſp. Ad hanc delegationem re- quiritur pleniesdo potefſtatis, quam Epiſcopus non habet. . Keſolvun- Cbrol! Prakt vmo. Licet cauſa gravis requiratur, bur Caſias. ut Papa fimplici Presbytero munus Confirmandi committat, valide tamen committit. ado. Con- ärmatio data a Sacerdotibus Græcis in iis tantum locis, ubi non eſt a Papa prohibita, eſt valida: ubi vero expreſſe eſt prohibita, uti apud Bulga- rOS, Cyprios, Italo Græcos, eſt invalida. gtio. Ad Sacramentum Confirmationis licite conferen- dum requiritur jurisdiétio, & hine Epiſcopus alios ſibi non ſubditos confirmans graviter peccat, niſi ſiat cum conſenſu tacito proprii Epiſcopi. hinc licet ex aliena dioeceſi accurrentes Confirmare, ubi id conſuetudo permittit. Ato. Concefſis di- miiloriis ad Ordines ab alieno Epiſcopo recipfen- C. § 6 cont Mundumn conrenle Hpteopun uamen 1. Ten Confirina Ubilis al Im Con Eehet, 1 IIs illnd 5. Drencdio ſerti de be Ihone ins der ts e Aln kti Megeen Re l. Poll, ci Men Pueror Glol 4 ber m ſherint tun (. frtheii Nottie Tinns he ciſe Tem no AVa De Confirmatione. 189 dos tconceſſa etiam præſumitur facultas, Ordi- e te et nandum Confirmandi, quia ſine Confirmatione ELonvenienter ad Ordines non pervenitur. Sto. “ Epiſcopus peccat mortaliter, ſi longo tempore 38: u Sacramentum Confirmationis adm iniſtrare mit⸗ e tat. Tenetur autem ſuis fſumptibus dicecefin ad iinnitr Confirmandum circumire, niſi conſuetudo ratio- nabilis aliquid exigere permittat. 6to. Saeramen- tum Confirmationis ordinarie in Eccleſia conferri debet, non tamen requiritur, ut Epiſcopus jeju- nus illud conferat, quia c. ut jejunt. de conſecr. d. 5. habet ſolum vim confili; unde etiam a prandio ex juſta cauſa, & etiam die feriali con- ferri poteſt. G. 970. V Subjectum Confirmationis capax eſt om- Subjeſtum nis homo baptizatus. Patet hoc ex praxi to- Confir- Mmationis. Drte d . . n i tius Eccleſiæ, quæ ſemper omnibus baptiza- nenle tis hoc Sacramentum contulit, & quidem forom olim ſtatim poſt Baptismum etiam infantibus in re hoc Sacramentum adminiſtrabatur, uti patet ndi Hee⸗ ex ep. I. Innocentii I. Sacramentario S. Gre- gorii, & Ordine Romano, quem ritum Græ- ci adeo pertinaciter obſervant, ut ſine eo de Snm Puerorum ſalute deſperare videantur. CI Schol. Cum olim heæretici ad Eccleſiam revertentes An ritus ab per manuum impofitionem aut unctionem recepti recipiendi iis ti⸗ fuerint, hinc queeritur, an hæc verum Sacramen- olim hæ- 1,e tum Conſirmationis fuerit. Sirmondus in 2. An- reticos lanee tirrhetico c. 5. putat, hæreticos per manus im- fuerit Caich poſitionem Confirmatoriam receptos fuiſſe. Mo- Confir- rinus vero l. 9. de pœn, c. 7. vult, confirmatos matio, ab hæreticis invalide fuiſſe confirmatos non præ- ciſe ex defectu fidei, ſed quia Eccleſia ad valo- rem hujus Sacramenti appoſuit hane conditionem, ut nonniſi ab Orthodoxo valide conferatur, ſicuti ad valerem Matrimonli tequifivit præſentiam ta rochi 190 Caput rXI. rochi & duorum teſtium. Hæretici vero in Ee- cleſia confirmati, & deinde in hæreſin prolapfi, tantum per manus impoſitionem reconciliatoriam recepti fuerunt. Reſpondetur: Ritus, quo olim hæretici in Eccleſiam recipiebantur, non erat ve- rum Sacramentum Confirmationis, ſed ſola Cæ- remonia Eccleſiaſtica, I. Quia S. Stephanus de his hæreticis ait: manus illis imponatur in pni- tentigm. Et Innogçentius I. ep. 18. ait: Arianos baptizatos in hæreſi ſuſcipi in Eccleſia per manus impoſitionem ſub imagine pœnitentig. Item heæc manuum impoſitio vocatur Reconciliatio in libro Pontificali, de Euſebio P. in antiquo Breviario fidei contra Arianos edito a Sirmondo p. 131. In litteris Ruffini ad Macar. & aliis monumentis a Lupo collectis. 2. Hæc manus impoſitio non conferebat Spiritum S. ex opere operato, ſed tantum ratione unionis & pacis, per quam Sa- cramenta jam ſuſcepta prodeſſe incipiunt ſeu re- viviſcunt, uti ait S. Auguſtinus 1. 3. de Bapt. c. 13. & juxta S. Cyprianum confirmati in Eccle- ſia & lapfi ſolum per manus impoſitionem in pœ- nitentiam recipiebantur ep. 71. ad Quintum: Er- go non erat Sacramentum Confirmationis. Dicis I. Concilium Conſtantinopolitanum I. c. 7. de- cernit, hæreticos recipi cum Chrismatione fron- tis cum hac forma: Signaculum doni Spiritus §. Quod idem ſtatuitur in Euchologio Græcorum apud Goarum. Reſp. Sermo ibi eſt de hæreticis nondum confirmatis, vel formam adulterantibus: vel materia & forma Confirmationis adhibebatur quidem, ſed non ad ob dandum, verum ad pacem cum Eccleſia conciliandam. Notat quippe Goarus, Græcos etiam in variis caſibus ungere ſanos cum materia & forma extremæ Unétionis, quem tamen ritum pro mera Cæremonia habent. II. S. Auguſtinus l. 3. de Bapt. c. 16. ait: Ma- nus autem impoſitio non ſicut Baptismus reveti non poteſt, quid eſt aliud, quam oratio Juper hominem: quæ utique eſt Confirmatoria. Neſp. S. Auguſti- . nus mogvit (Nufrmate Epei pol fontio Pbilem Ueh, ad. n elle s terati it, tune mmogned Is ie d tut, ex uINum Goidure 0 Cie mum in torum, Ndeſemn feenur Iluntn eſieht I nides Nneli Meriin And tünnnn NIs Hi tur, ſitione Coens: gli in ſrnntur Poſtiore Donit Crol. p Uis i tentio Necate 608 De Confirmasione. 191 vetohb nus loquitur de manus impofitione in genere tum ein gun Confirmatoria tum reconciliatoria; primam negat oim repeti poſſe, bene vero ſecundam, ut probet, , d zuſtificationem poſt Baptismum in Eccleſia eſſe nonene pofſibilem per pœenitentiam. III. S. Cyprianus ſedhe in ep. ad Jubajan. oſtendit, Baptismum hæretico- Steglumi rum eſſe iterandum, quia in Tedeuntibus hæreti- tirn cis iteratur Confirmatio. Et in ep. ad S. Stepha- t im ait, tunc redeuntes ad Eccleſiam ſanctificari, ſi Ga m Utroque Sacramento naſcantur. Sane ſi S. Cypria- „ Ien- nus hic de Sacramento Confirmationis non loqua- tonf tur, ex hoc S. D. teſtimonium pro hoc Sacramento 1o Bei nullum fupererit. Keſp. S. Cyprianus hic non lo- , quitur de Confirmatione, ſed réconciliatione: fal- nonuen ſo quippe putavit, S. Stephanum docere, Baptis- npolti mum in hereſi ſuſceptum dare remiſſionem pee- Opeim, catorum, ex quo intulit: Guare redeuntes ad der inn Eccleſiam epiantur impoſitione manus? t ſanbli- piunt ſei ficentur? nunquid poteſt haberi absque Spiritu §. el veccatorum remiſſio? Ergo in Baptismo non re- 3. cipiebant Spiritum S. adeoque nec Baptismum: iin k e nrr ubi vides, ſermonem eſſe de manus impoſitione lonen reconciliatoria. Hinc nomine utriusque Sacra- n, menti intelligit Sacramentum tantum ſeu aquam, den. D& rem Sacramenti ſeu gratiam, vel intelligit Bap- nle 1 tismum & Pœnitentiam. Licet autem S. Cypria- mitin nus hic de Sacramento Confirmationis non loqua- . hi ün tur, alibi tamen ep. 73. loquens de manus impo- e ſitione a Petro & Joanne facta, aperte eam aſtruit de an⸗ 6 dicens: Quod nunc quoque apud nos geritur, ut tenmi qui in Eccleſis baptizantur, Prœpoſitis Eocleſiæ of- Alffik Jerantur, ut per noſtram orationem ac manus im- e pvoſitionem Spiritum S. conſequantur, & ſignaculo ottt Dominico conſummentur. Coroll. Prabt. 1mo. Amentes, qui ſemel uſum ratio- Reſolvun- „ nis habuerunt, confirmari debent, quia adeſt in- tur caſus. 3 tentio ſaltem interpretativa, niſi conſtet, eos in 6,9A. peccato mortali in amentiam incidiſſe: ſi ſpes ſit, eos ab amentia curatum iri, tantiſper expecétari SA debet: Efeſtus Confir- Caput Xl. debet: imo etiam perpetuo amentes confirmandi funt, ſicuti & baptizandi, niſi conſuetudo in ali- quo loco ſit contraria 299 Orqdinarie in ſubje- cto ſeptennium expectari debet, juxta ſtatuta Con- ciliorum a Martene colleétorum de ant. rit. c. 2. ut cum majori devotione & fructu hoc Sacramen- tum recipiatur, niſi conftet ante ſeptennium ra- tionis uſum adeſſe, vel non ſit futura occaſio illud recipiendi, vel puer fit in articulo mortis: ultra ſeptennium non diu differri debet, quia ab innocente dignius recipitur, & ille a gravioribus lapfibus præſervatur. tio. Ut licite hoc Sacra- mehtum recipiatur, requiritur in ſubjecto ſtatus gratiæ, quia eſt Sacramentum vivorum, & licet ſuſficiat in gravi peccatore contritio, tutius ta- men præmittitur Confeflio. Item requiritur ſuf- ficiens inſtructio in Catechismo, & monendi ſunt fideles, ut jejuni ad hoc Sacramentum fine obli⸗ gatione tamen accedant. Effectus Sacramenti Confirmationis pri⸗ marius eſt gratia ſanctificans. Ita habetur matios. Act. 4. Tunc imponebant manus ſuper illos, & accipiebunt Sviritum S. Miſſio autem & com- municatio Spiritus S. non eſt ſine gratia ſan- ctificante. Deinde omnia Sacramenta N. L. producunt gratiam ſanctificantem: (F. 907.) Sed Confirmatio eſt Sacramentum N. L. (H. 965.) Ergo producit gratiam Ianctifican- tem. 2. Porro Gratia Sacramenti Confirmatio- nis propria eſt gratia roboris ac virtutis ad fidem fortiter propugnandam, & vincendas inſurgentes contra eam mundi & dœmonis tentationes: Nam c. 38. Concilii Bliheritali 101* gatur ba . lt ( i fu Uir nd Moer (iſt eo Arllla itaei Kbemer Im, Rol r.! dentet Ctchnn tn in Noe De Confirmatione. 193 Scim dicitur baptizatos per Confirmationem perfj- nentna ci. Et Concilium Florentinum dicit: Eſe- en Sus uſus dacramenti eſt, quia in eo Spiritus §. nunde datur ad robur, ſicut datus eſt Apoſtolis in die hodm ZYentecoſter, ut videlicet Chriſtianur audabter eynn. Chriſti confittatur Nomen. Tertullianus de lum on reſurr. c. 8. Sgnatur caro, ut anima muniatur. tienome S. Cyrillus Jeroſ. cat. 3. Chricmate inungimus, kb ut induti thoracem juſtitic ſortiter adverſur in- eue Rilias diaboli conſiſamur. S. Eucherius Serm. ſbec de Pentecoſt. In Baptirmo regeneramur ad vi- eun, , Voſt Baptismum confirmamur ad pugnam. aitn Schol. I. Dicunt Proteſtantes I in Baptismo ſuffi- Solvuntir nmendt cienter roboramur ad fidem propugnandam, & objeſtio= enmirt Chriſtum induimus, Gal. 3. Ergo non datur Gra- nes: nn tia in Confirmatione. Keſp. Gratiæ baptismali nova & uberior per Confirmationem Gratia addi- tur, quod tam parum injurioſum eſt Gratiæ bap- tismali, quam parum obeſt, quod hæc etiam per KkKuchariſtiam augeatur, & perficiatur. II. Con- tation cilium Milevitanum damnat eos, qui dicunt, Bap- Ita tismum in remiſſionem peccatorum dari tantum, lnri & non adjutorium futuræ gratiæz. Reſp. IIIi ſo- va lum damnantur, qui omnem Baptismi virtutem tema in remiſſione peccatorum conſtituunt excluſis in- guin terioris gratiæ auxiliis. III. S. Cyprianus ep. 54. Went h ad Cornel. vim pugnandi contra hoſtes fidei tri-= buit S. S. Euchariſtiæ: Quomodo ad Martyrii po- culum idoneos facimus, ſi non gos prius ad biben- dum in Eecleſia poculum Domini jure communita-⸗ tis admittimus. Reſp. S. Cyprianus agit ibi de lapſis, quibus poſt perditam Baptismi & Confir- Oucmmt⸗ mationis gratiam unum ſupereſt Poœnitentiæ & 1 Euchariſtiæ remedium ad fufferendam fortiter prO I 4 Chriſto mortem, adeoque virtutem Baptismi & inet, Confirmationis ad fufferendum Martyrium non exx Genn eludit:⸗ e, Schrum Infiit. Theol. Tom. III. N ncine 194 Caput XV. cludit. Ex quibus omnibus colligi poteſt, Gratiam ceu effeétum Sacramenti Confirmatio- nis a gratia baptismali non eſſe aliam, ſi con- ſideretur gratia in hoc Sacramento collata quan- tum ad id, quod eſt commune, ſed illa tantum augetur: ſi vero conſideretur, quantum ad ſpe- ciale, quod ſuperaddit ſcilicet jus ad ſpecialia au- Xilia, ad fidem fortiter defendendam, fic non eſt eadem cum illa, ſed connotative differt, imo ab- ſolute loquendo gratia baptismalis eſt perfectior, utpote regenerans: eatenus tamen gratia Confir- mationis perfectior dici poteſt, quatenus gratia baptismali ſuppoſita melius eſt, ſi homo reddatur fortis & robuſtus, quam ſi vivat infirmus & im- becillis. An Con- Schol. 2. Morinus l. 9. de Pœnit. c. II. docet, Firmatio hareticis conferat vrimam gratiam. Confirmationem hæretico poſt abjuratam hæreſin collatam cauſare in eo primam gratiam. Verum hæc ſententia eſt contra torrentem Theologorum, qui doeent, quod hæreticis reſipiſcentibus Con- firmatio ſine contritione primam gratiam conferre non poſſit: tum quia gratia Sacramenti Confir- mationis eſt gratia roborans, quæ ſpiritualem vi- tam jam ſupponit: tum quia alias Sacramentum Poœnitentiæ lapſis poſt Baptismum non effet ne- ceſſarium ad ſalutem, ſicuti nondum regeneratis Baptismus, ſi per Confirmationem ſine Sacramen- to Pœnitentiæ in re vel voto poſſet aliquis con- ſequi remiſſiohem peccatorum. Quod tamen eſt contra Tridentinum Sefſti. 14. can. 2. Non obſtat I. Quod multi Theologi doceant, Sacramenta vi- vorum per accidens poſſe cauſare primam gratiam- (S. 908. Schol. 2.) Reſp. Sed hoc non poteſt Sacramentum vivorum præſtare in eo, qui gra- vis ſibi peccati conſcius eſt, niſi conteratur, qua- lis eſt hæreticus. II. Baptismus, qui in hæreſi gratiam non producit, per Confirmationem revi- viſcit: Ergo hæc dat primam gratiam. Ke/p. Baptismus reviviſcit, ſed tunc, quando fictio per Confeſſionem vel contritionem tollitur; nge Con- Hrma- len Dewode ior, lalſ h eſtteni Uemine din Iter etnt, InnsS. nns i. I led frma 8 Am ppelt n el Dopts lete i 7 De Confirmatione. 195 ligi w firmatio facit, ut in Baptizato deleantur peccata, (ONftmti ſed ut iis remiſſis baptizatus in fide roboretur. lan, Na dlna §. 972. numè ᷣ Alter effectus Sacramenti Confirmationis Confr- hain eſt, quod imprimat Characterem, unde ite- Mationis n,kem rari non poteſt. Nam Imo. Hebr. 6. v. I. e . rah dicitur: Non rurſus jacienter Fundamentum pœ- guaſe nitenti ab operibus mortuis & Eidei ad Deum, Rtema vaptismatusmn dobtrinc, impoſitionis quoqut ma- omoda nuum. Quz verba Patres Græci de Confir- rm matione exponunt. Item v. 4. Impoſſibile eſt, zos, qui ſemel illuminati ſunt Spiritu S. & pro- IA lapſi ſunt, rurſus renovari àd pœnitentiam. Id rnnd eſt fieri non poteſt, ut homo per Baptismum “ illuminatus mannum im poſitione conſignatus, tnee Spiritus S. particeps effectus, ſi lapfus fue- me rit, per Baptismum denuo purgetur & reno- nadd vetur, aut manuum impoſitione accepta Spi- fime ritus S. particeps fiat. Vide S. Chryſoſtomum Sem in hunc locum. 2do. Tertullianus de præ- e feript. oſtendit, Chriſtianos Confirmatione ve- lut milites ſignari non ſolum in frontibus, ies ſed etiam in corde. S. Cyprianus ep. 73. Con- A firmatos ſignaculo dominico conſummari ait. E S. Ambrofius de Sacr. c. 2. Confirmationem emne appellat ſpirituale ignaculum. S. Auguſtinus nme 1. 2. cont. litt. Petil. c. 104. Confirmationem d Baptismo comparat, eamque docet perma- e, nere in hominibus peſſimis, cur? niſi ob Cha- in⸗ racterem. 3tio. S. Gregorius M. I. 14. ep. 17. ma S. Gregorius II. ep. ad Bonif. Concilium Ca- in billonenſe II. prohibent Confirmationem ite- A rari. Concilium Florentinum & Tridentinum , V N 2 deſi- 196 Caput XV. definiunt, Confirmationem imprimere Cha- racterem & iterari non poſſe. vide dicta. (H. 911.) Et Ratio eſt, quia Confirmatio confertur per modum conſecrationis, res au- tem ſemel confecrata ſemper talis perma- net. Schol. Præter heæreticos omnem Characterem Sa⸗ cramentalem negantes, (F. 91I. Schol.) Arme- nopolus in Schol. ad can. 47. Apoſt. Job Mona- chus, Nicolaus Cabaſilas, & Gabriel Philadelph. apud Arcudium in Concordia l. 2. c. 19. tenent, Confirmationem iterari poſſe, nec Characterem imprimere. Sed eorum ſententia ex dictis refu= tatur, nec eis ſuffragatur, quod olim hæretici ad Eccleſiam redenntes per Unétionem & manus im- poſitionem recepti fuerint, quia hæe Uncéctio ex dictis non fuit Confirmatoria, ſed reconciliatoria. (S. 970. Schol.) Porro inter Characterem Bap- tismi & Confirmationis datur connotativa aliqua diſtinétio, quia per illum datur poteſtas ad ſpiri- tuale cartamen pertinens, & nota ſpiritualis mi- litiæ. K. 973. Sacramentum Confirmationis non eſt ne- ceſſarium neceſſitate medii ad ſalutem. Nam Concilium Eliberitanum can. 77. ait: quod ſi quis, antequam per Epiſcopum per bene- dictionem perfeétus fit, de Seæculo recefferit, ſub fide, qua quis credidit, poſſit eſſe juſtus. Et Hilarius Arelat. Ser. de Pentec. Conti- nuo tranſituris ſufficiunt regenerationis bene- ficia. Ratio eſt: Per Baptismum omnia pec- cata perfecte delentur: (G. 951.) Ergo fine Confirmatione homo ſalvari poteſt. An detur Schol. Quæritur, an detur præceptum Divinum vel Eccleſiaſticum obligans fideles per ſe ſub peccato gravi gtuyi EHebe tommmn in ho tione cuim al Conßfirn od on . eceh ſechre Kon tomn 4 Leclen kender ünic Tün doli Volen iat Clelln leen NAV Date Kin lelin ie Ade Cuil Pro gra ſet grat em Crol. Ge 1i ir De Confirmatione, 197 = . ie . gravi ad ſuſcipiendam Confirmationem. Tou rnely tusm Cbu⸗ eee & Habert grave præceptum agnoſcunt. Alii vero firmalis- Codm communius negant, tale præceptum per ſe dari, gis. IIs, E quia hoc neque ex S. Scriptura, neque ex Tradi- lis Pen tione colligitur: imo praxis Eccleſiæ contradicit, cum adulti in articulo mortis conſtituti necdum Cenl confirmati hoc Sacramentum non percipiant, ad e quod tamen ſuppoſito præcepto obligarentur. ha Non obſtat I. quod Chriſtus Apoſtolis Act. 1I. lan præceperit, ne a Jeroſolymis recederent, ſed ex- el Nie pectarent promiſſionem Patris. Et Act. 8. Apo- 19 ke ſtoli ſatis ſolliciti fuerunt, ne cui hoc Sacramen- Chuß tum deeſſet. Keſp. Hæc ſolum probant, primis Gti: Eccleiæ temporibus Apoſtolos & fideles pro de- m he fendenda fide hoc Sacramento quam maxime in- &mum diguiſſe, adeo, ut per accidens hoc illis neceſſa- e Uiti rium fuerit, ne in perſecutionibus deficerent- coNiiit Sollicitudo Apoſtolorum in eo adminiſtrando fer= aCtetn! vorem eorum, non vero præceptum per ſe deno- tatiſt! tat. II. Concilium Eliberitanum c. 38. Laodi- las 41 cœnum c. 48 jubent hoc Sacramentum ſuſcipi: Pütriondt Item plures Patres, S. Cyprianus ep. 71. &c. Reſp. Concilia vim & utilitatem Confirmationis per verba quaſi præceptiva exprimunt. Et S. S. Patres illud ſolum ad plemitudinem hominis Chri- nonel⸗ ſtiani requirunt, & tempore perſecutionum ne- ten ceſlarium fauiſſe afferunt. III. Tenetur quilibet iit6 ſibi conſulere, ut tentationes vincat contra fidem. ler quod fit per Confirmationem. Kezſp. Sufficienter n 4 cuilibet per gratiam baptismalem, dona & auxilia olectt provifum eſt, per Confirmationem vero ſpeciales tele⸗ gratiæ adduntur, ad quas obtinendas nemo per e. ( ſe tenetur, niſi tales fint circumſtantiæe, ubi illa onsk gratia baptismalis non ſufficeret, in quo caſa Con- onve firmatio graviter præcepta foret. N Corolt. Frakt. Imo. Sacramentum Confirmationis eſt de præcepto præmiftendum primæ Tonſuræ, & Diiunt alüs Ordinibus: Trident. Seff. 23. c. 4. de ref. ſid. Quia tamen Tridentinum non indicat prægeptum N 3 grave, Cæremo- nig Con- Firmatio- nem præ- cedentes. 198 Caput XV. grave, ideo P. Laymann putat, ſuſcipientem Or⸗ dines ſine Confirmatione peccare ſolum venialiter. 2do. Qui Confirmationem ex contemptu formali vel virtuali negligit, peccat graviter: ille vero cenſetur virtualiter contemnere, qui proponit nun- quam illud ſuſcipere, licet ſæpius ſe offerat occa- ſio. 3tio. Qui ſine Confirmatione probabiliter ne- quit reſiſtere tentationibus contra fidem, nec eam fortiter tueri coram tyranno, ad eam fſuſcipien- dam ſub gravi præcepto tenetur. Reſtat modo, ut Cæremonias in admi- niſtratione Confirmationis ab Eccleſia adhi- beri ſolitas conſideremus. Imo. Cæremoniæ eam przæcedentes ſunt, Conſecratio Chris- matis. (O. 967.) 2do. Patrinus, cujus mentio habetur in c. in Catechiemo. ex Hyggino c. non plackt. ex Walafrido Strabone. c. In Baptiemo. ex Concilio Moguntino, d. 4. de Conſecr. Item in Sacramentario S. Gregorii. Nicolao I. ep. ad Rodulph. & Tridentino Seſſ. 24. c. 2. de ref. cujus hanc rationem dat S. Thomas 3. p. q. 7. a. 10. quod illi, qui ſeliguntur ad pugnam, debent inſtrui a Veteranis longo uſu in re militari exercitatis. 3tio. Confirmandi debent lavare frontem, antequam ad Confirmationem accedant juxta Conc. Mediol. Olim etiam nomen mutabant, vel ſaltem aliud addebant. Conc. Mediol. V. & quando Confirmatio ſtatim poſt Baptismum conferebatur, in veſtibus albis Epiſcopo offe- rebantur. Coroll. ſrol. B geyip Psa Pa 4 l, jr , ut Eem d tinum Hyiſeon ekterno Cin S tec de demſ ſt il⸗ triens in. Wlen Ceptar lutt Mtelt ttben er, Nish ſunm nemn en tnne exo bi ! dollat 20 Eine De Confirmatione. 199 ipelken Coroll. Prakt. Imo. Patrinus in Confirmatione ſub Reſolvun= Um fetiie gravi peccato adhibendus eſt, & debet eſſe diver- zur caſus. eninſn ſus a Patrino Baptismi. c. In Catechismo. de Conſ. itet: len d. 4. Quando vero Patrinus facile haberi non po- ropgin teſt, juxta P. Gobat omitti valet, melius tamen giee eſt, ut unus ſit plurium Patrinus, & unus ea- öhhük dem die plurium Patrinus eſſe poteſt. ado. Pa- den, Ee trinum defignant parentes, vel in eorum defetu cann iü Epiſcopus & Clericus: Monachus etiam reſpeétu externorum Patrinus in Confirmatione efſe poteſt: quin & Confirmans per alium nomine ſuo aſſiſten- tem bPatrinus eſſe poteſt. Debet autem efſe ejus- dem ſexus cum confirmato, & indecorum eſt, fi ſit illo ætate minor. tio. Pater & mater, Vi- las in 1 tricus & Noverca Patrini eſſe non poſſunt. c. di- cclelan Rum. 30. q. I. Ob contractam cognationem ſpiri- Crrem tualem. Et ne impedimenta Matrimonii multipli- tatio 0 centur, Pontificale Romanum præſeribit, ut nul- lus teneat niſi unus aut duo, niſi aliter ſuadeat neceſſitas. Ut vero Patrinus cognationem ſpiri- wuber tualem contrahat, debet tangere ſuum filiaſtrum v. g manus humero imponere, dum confirmatur: “ Item nomen confirmati & Patrini in libro deſeribi Nntin debet, ut ſuo tempore teſtimonium Confirmatio- huſeet nis haberi poſſit. Ato. Officium Patrini eſt, ut in cohot ſuam tutelam confirmatum recipiat, eique tradat, 1 1 quæ decent probum & honeſtum Chriſtianum. Moui “ § 975. ens Cæremoniæ concomitantes Confirmatio- Cæremo- nem ſunt Imo. tempus, quod olim idem fuit wiæ con- ceum tempore collati Baptismi, cum quo Con- comtan. ve firmatio conjungebatur. (G. 962.) poſtquam eim/ vero ſeparata fuit, pro opportunitate Epiſco- IHE pi, maxime vero in feriis quatuor temporum Me Ccollata fuit. ſtn, 2do. Locus olim idem ac Baptismi fuit, ſooro⸗⸗ deinde in Eccleſia Cathedrali vel alia qua- N 4 cun- n Subſe⸗ STisentes. 200 Caput XV. cunque, ad quam Epiſcopus excurrit, admi- niſtrata eſt. 3tio. Poſt pronuntiatam formam Epilſco- pus confirmato alapam in maxillam leviter infligit, ut ille meminerit, ſe promptum elſſe debere, ad quævis adverſa pro Chriſti nomi- ne perferenda. Hanc Cæremoniam antiquam non eſſe cenſet Martene, eam tamen in Pon- tificali MS. Vaticano ante 400 annos depre- hendit P. Berti. Ato. Pax datur ab Epiſcopo, & oratio funditur ex antiquiſſimo inſtituto, Ordineko- mano, & Amalario I. I. c. 27. ut intelligat confirmatus, ſe Gratiæ plenitudinem, & pa- cem, quæ exuperat omnem ſenſum, eſſe con- ſecutum. Cæremonizæ Confirmationem ſubſequen- tes ſunt tmo. Frons confirmati vitta linea ſeu faſciola circumligari debet, tum ne S. Chrisma defluat: tum ut oſtendatur, accep- tam gratiam firmiter retinendam effe. 2do. Frons confirmati olim feptem diebus ligata manebat, juxta Ordinem Romanum: Poſtea tribus diebus, ex Syn. Benevent. quod ad ſpatium 24 horarum reſtrinxit Synodus Carnotenſis a. 1526. Denique frontem ſtatim a Sacerdote goſſypio abſtergendam & ſeptem diebus a lotione capitis abſtinendum eſſe de- crevit Synodus Lugdunenfis a. 1542. 3tio. Vitta olim cremabatur, & cineres usque in primum diem Quadrageſimæ ſerva- bantur. Coroll. . M illtrnan os Con Henai matio Pentian inetn k. ler ent onea ledant kergan ro m Cerdot Cep une n ſen P. . egeil on o an Uil De Confirmatione. 201 Urtit, N Corolt. Prafk. Imo. Parochi moneant, & diligenter NReſolvun- inſtruant populum de dignitate, utilitate & effe- tur caſus. bus Confirmationis, & ne occaſionem eam perci- RK piendi negligant. 2do. Suadeant, ut ante Con- lan h firmationem per Sacramentalem Confeſſionem con- kolnpton: ſcientiam emundent. Stio. Oſtendant, Confirma- Chrili tionem ſine graviſſimo Sacrilegio iterari non poſ-⸗ am ni ſe. Irregularitas tamen per iterationem non vi- RR detur incurri, quia nullo jure expreſſa eſt. Ato. Moneant, ut confirmandi devote & modeſte ac- annd cedant, frontem, ſi madida fuerit, ſtrophiolo ab- ſtergant, & ita S. Chrisma ſuſcipiant, & deinde , E pro more dicœcefis frons vitta ligetur, vel a Sa- te cerdote ſale & aqua abſtergatur, quæ Vitta dein- ,M 4 ceps ad vanos uſus adhiberi non debet, imo ſi in Itim uſum etiam Eccleſiæ deputatur, prius ſale & aqua inen, in ſacrarium fundenda abluenda eſt a Sacerdote. n ele Sto. Cæremonia illa, ut confirmati a templo non egrediantur, donec ab Epiſcopo generalem bene- dfétionem acceperint, tunc non obſervatur, quan- do tantus confirmandorum concurſus eſt, ut alii n e Aliis locum dare & ſuccedere debeant. i t ,tuN 1 nel — egeni om Leſeltf, t nten nch 541. E inen Euckhari- ſtia quid. Varia ejus no-⸗ nmiinad. 0 202 . 6 SRe F CAPUT XVI. S. S. E UCHARISTIA. K. 977. acroſancta Euchariſtia ſpectari poteſt vel ut Sacramentum, vel ut Sacrificium; primo ergo illam ut Sacramentum, dein- de ut Sacrificium conſiderabimus. Igitur Sa⸗ cramentum Euchariſtic definitur: Sacramen- tum N. L. a Chriſto Domino inſtitutum ad cæeleſtem animarum noſtrarum alimoniam, in quo corpus & Sanguis Chriſti vere, reali- ter, ac ſubſtantialiter ſub ſpeciebus panis & vini continetur. Schol. 2. Quia S. S. Euchariſtia, vel ut Sacramen- tum, vel ut Sacrificium fumi poteſt, hinc alia illi nomina conveniunt univerſim ſumptæ pro Sa- cramento ſimul & Sacrificio: alia ſpeciatim fum- ptæ pro Sacramento: alia ſumptæ pro Sacrificio. Si ſumatur pro Sacramento ſimul & Sacrificio, dicitur: 1. Euchariſtia, a S. Ignatio, Juſtino, Irenæo &c. id eſt, bona gratia, ſeu gratiarum actio, quia in ea Chriſtus recipitur fons omnium gratiarum, inque ea offertur Deo Sacrificium gra- tiarum actionis perfeétiſſimæ. 2. Eulogia, id eſt, benediétio 1. Cor. 10. olim quippe partes Euchariſtiæ conſecratæ in ſignum mutuæ Chari- tatis ad abſentes Presbyteros mitti per Parochias fſolebant, quibus deinde panes a Sacerdote bene- dicti, & ad abſentes ob aliquod impedimentum miſſi ex decreto Concilii Laodiceni c. 49. ſucce- debant. 3. Dicitur Paſcha I. Cor. 5. tum quia tem- 1 fmpore Chritumm ſet, ee S conv (rici p dn di. m, di Atellen ſebtac. lttiei, 6 er Nlmank W dat Wrn fummi onnen ſie e. Te ekfein noto Iunt W an ie min. 6A i enn. Ue tuent Dree menti lid lame n Men hoe⸗ Pror k, ene ii e ackka entumek 8. Er . Oran nſtinm Alioct vere, bos pl Nt n tel, e ſunetetn ſeits 1e e le e . ſons Geifan Zg, e, nne Caput XVI. De Euchariſtia. 203 tempore Paſchatis a Chriſto inſtituta eſt, tum quia Chriſtum continet Paſcha noſtrum. 4. Synaxis, id eſt, collectio ſeu congregatio, quia multi fide- les convenire ſolent ad Sacrifieium, & Corporis Chriſti participationem: hinc etiam a Latinis Col- leca dicitur: Euchariſtia, prout eſt Sacramen- tum, dicitur I. ſimpliciter Sacramentuns ob ſuam excellentiam. 2. (Gns a Dominica a Tertull. l. de ſpectac. c. 13. Quo nomine, quia abutuntur hæ- retici, Genebrardus in Lit. Apoſt. c. 8. & Vas- quez abſtinendum eſſe putarunt, quos refellunt Salmanticenſes, & putant, ſaltem hoc nomen, ubi datur erroris occaſio, non ita frequenter eſſe uſarpandum. 3. Agapa, id eſt, dilectio, quia ſummi amoris Dei erga nos argumentum eſt. 4. Communio, quia juxta S. Damaſcenum l. 4. de fide c. 14. per illam Chriſti concorporei ſumus, & fideles de uno pane participantes unum corpus efficiunt: unde etiam vocatur Metalepſis ſeu trans- mutatio, qua fideles ſpiritualiter iu Chriſtum trans- mutantur, & Fermentum, quod pravos noſtros affectus immutat. 5. Viaticum, a Conc. Nicæ- no can. 13. quia in via ad patriam vires nobis ſuppeditat. 6. Corpus Chriſti, vel Corpus Do- mini. 7. Panis I. Cor. 10. & quidem cæleſtis a S. Auguſtino ep. 120, Panis Dominicus tr. 39. in Joan. quotidianus ep. 121. Sicperſubſtantialis, Serm. 145. de temp. Et ab Eccleſia dicitur, Pa- ms Chriſti, & Panis Angelorum, vel quia in- tuentium oculis panis ſpeciem præfert: vel quia præſtat animæ id, quod panis corpori. 7. Sacra- mentum ſeu ſignum vel figura Corporis & Sangui- nis Chriſti, a ſpeciebus panis & vini, quæ Sa- cramentum vocantur, quia fignificant corpus & Sanguinem Chriſti. 8. Sacramentum Novi Teſta- menti, quia Chriſtus Dominus morti proximus hoc amoris ſui pignus nobis legavit. Euchariſtia, prout Sacrificium eſt, vocatur I. Liturgia, id eſt, ritus & Ordo Sacrificium Euchariſtiæ pera- gendi. 2. Miſa, de qua voce plura inferius. . 3 Sa⸗ N. . tum ab aliis diſtinétum. Habet enim 1m0. craer mentzwis. Caput XVI. 3. Sacrificium Panis & Vini, a S. Fulgentio I. de fide. c. 19. 4. Oblatio Altaris, a S. Auguſtino ep. 149. Schol. 2. Variæ figuræ Veteris Teſtamenti S. S. Eu- chariſtiam præfigurabant, quæ ad tres claſſes re- duci poſſunt. Nam Euchariſtiam, prout eſt Sa- ventum ſeu fignum ſenſibile. præfignavit obla- tio Melchiſedech Gen 14. Panes propoſitionis, de quo ſoli mundi edere poterant Exod. 4. uti declarat S. Hieronymus in ep. ad Tit. & illa Pro- verb. 9. verba: Sapientia dificavit ſihi domum, miſcuit vinum, & propoſuit menſam ſuam: Et pa- nis ſubeinericius Eliæz. 3. Reg. O. 2do. Eucha- riſtiam quantum ad rem tantum ſeu effectum præ- monſtravit Manna. & lignum vitæ, quod erat in medie Paradiſi. 3tio. Euchariſtia quoad Corpus & Sanguinem Chriſti, quæ ſub ſpeciebus conti- nentur, ſignificarunt omnia antiqua Sacrificia, nti decçet S. Auguſtinus l. 17. de Civ. c. 20. Et ſpecialiter quoad Sanguinem Chriſti Euchariſtia ſignifcata fnuit per Sanguinem Teſtamenti Exod. 24 ad quem allndens Chriſtus Sacramentum hoc inſtituens dixit Matth. 26. Hic eſt Sanguis meus Novi Teſtamenti: Denique quoad hæc omnia Eu- chariſtia perfectilfime præfigurata fuit per Agnum Paſchalem, qui juxta S. Thomam ſigniſicabat Chri- ſtum non tantum ut hoſtiam, ſed etiam ut cibum, quia non fſolum immolari, ſed etiam manducari debebat. Deinde Sanguis Agni denotabat effe- ctuc redemptionis Chriſti nobis per hoc Sacra- mentum applicatæ, quo a peccati ſervitute, ſicuti olim Judæi ab Egyptiis liberamur: Denique pa- nis azymus, quo Judæi manducantes Agnum uti debebant, materiam hujus Sacramenti ñigniſicat. JK. 978. Kuchariſtia eſt verum N. L. Sacramen- omnla ad rationem veri Sacramenti requiſita. 1. Si- 1 Seoon fl,& Elhun. 1 Unlitiat rens. ratn ſut tgeninen nuum glo I, G 1 le Eecvo n geti Untet fuluenn R Nerrn Rcu⸗ m n Met, n ie n Yenth I es P lol. Panis tum ſitnr anim tus, inae Eäten ſiliee dbee ſter De Euchariſtia. 205 lgrih 1. Signum ſenſibile, ſcilicet ſpecies panis & Nn vini, & ſignificat tum mortem Chriſti præ- teritam. I. Cor. II. v. 25. Wortem Homini eig annuntiabitis: Corpus Chriſti ſubſtantialiter rs dis Præſens. Matth. 26. Hoc zſt corpus meum: paratam gratiam ſanctificantem. Joan. 6. v. 37. Qui manducat meum carnem, & bibit meum anguinem, in me manet, & Ego in illo: fu- turam gloriam I. c. v. 57. Habet vitam &ter- nam, & Ego reſuſcitabo eum in noviſſimo die. 2. Eſt ſignum a Chriſto inſtitutum Matth. 26. de quo mox plura. 3. Habet vim producen- di gratiam ſanctificantem I. c. oan. 6. 4. Extat mandatum illo utendi Joan. 6. MWiſt manducaveritis carnem filii hominis &c. Ergo eſt verum N. L. Sacramentum. (H. 889.) Et quidem diſtinéctum ab aliis, quia diſtin- ctam materiam, formam & ſignificationem neil habet, uti ex dicendis patebit. 2d0. Ita me- mem rito definierunt Concilia, Carthaginenſe III. Sn can. 28. Lateranenſe in cap. firmiter. Flo- e rentinum in Decreto. Conſtantienſe Seſſ. 13. See & Tridentinum Sefl. 7. can. I. Quibus om- nes Patres ſubſcribunt. n n . amuün Schol. 1. Sacramentum Euchariſtiæ ſub ſpeciebus An ſt e HeeN panis & vini eſt unum ſpecie infima Sacramen- unum & Finte tum unitate perfeétionis & integritatis, quia in- cyamen- Deniſe ſtitutum ad unum totalem finem, nempe ſpirituale tim. SG animzæ convivium, ad quod ſpeéctat cibus & po- i igis tus, qui diſtinguuntur ſpecie materiali tantum & inadæquata: & ideo Sacramentum EKuchariſtiaæs eatenus ſolum poteſt dici eſſe multa Sacramenta, Gon⸗ ſcilicet ob duplicem materiam, quo ſenſu etlam ae⸗ ab Eccleſia in Miſſa dicitur: Quem vura & Sandka eNin refecerunt sacramenta. 2. Si Sacramentum Eu- ni, ches Chriſius LKuchari- liam in- ſtituit. 206 Caput XVI. Chariſtiæ ſumatur pro ſuo contento primario, eſt unum, quia idem corpus Chriſti eſt in omnibus: Si vero ſumatur pro eo, quod eſt Sacramentum tantum, tunc phyſice loquendo tot funt numero diſtinéta Sacramenta, quot diviſæ & diſcontinua- tæ hoſtiæ, & tot moraliter, quot ſunt refectio- nes numero morali diſtinétæ, uti patet in con- vivio corporali, quod unitatem & diſtinctionem numericam ſumit ab ordine ad unam vel diverſam moraliter refectionem. §. 979. Chriſtus Dominus S. S. Euchariſtiam im= mediate per ſe in ultima Coena, pridie quam pateretur, inſtituit. Ita clare patet ex Evan- gelio Matth. 26. Cœnantibus autem illis acck- pit Jeſus pvanem, & benedixit, ac ſregit, de- ditque diſcipulis ſuis dicens: Accipite, & come= dite: Hoc eſt Corpus meum. Et accipiens Cali- cem Sc. Idipſum refert S. Marcus c. 14. & S. Lucas c. 21. & S. Paulus I. Cor. II. Un- de recte Tridentinum Seſſ. 13. c. 2. Ergo Salvator noſter diſceſſurus e hoc mundo ad La- trem Sacramentum hoc inſtituit. Et c. 1. Ita enim majorer noſiri omnes, quotquot in vera Ec- cleſia fuerunt, qui de JS. S&. hoc Sacramento diſ- ſeruerunt, apertiſſime profeſſi ſunt, hoc tam ad- mirabile Sacramentum in ultima Cœna Redemy- torem noſtrum inſtitliiſſe. Quo loco. Schol. r. Quantum ad locum, in quo S. S. Eucha- riſtia inſtituta eſt, patet ex Luc. 22. Matth. 26. & Marci 14. fuiſſe civitatem Jeruſalem, ubi ſo- lum Paſcha celebrari potuit. Deut. 16. De patre- familias, in cujus ædibus Chriſtus Paſcha celebra- vit, major eſt controverſia Benediétus XIV. de Feſt. Dom. die Jov. S. putat fuiſſe virum locn- ple- len, und0 DIlam Petro Cotti & Fonent (en 00 Uenkian u reji Il 30. riam un P. G. l bane n. letol 2. D Wünnn ilüne Meies, e lckiie e Ame De Euchariſha. 207 himm pletem, Chriſto notum & diſtinctum ab illo, qui inomm aquam domum deferebat. Eum fuiſſe S. Joannem, Kennn nullam veri ſpeciem habet, quia ille ipſe cum meo S. Petro ad quærendam hanc domum miſſus fuit. dtmn Cotti & Serry putant, eum fuiſſe S. Marcum co- utf gnomento Joannem, cujus mentio fit Act. 12. & eh quem conſtat Jeroſolymis domum habuiſſe, quam Glndin fſententiam nullo antiquitatis fundamento fubni- id Xam rejicit D. Calmet in c. 26. Matth. P. Maudit diſſ. 30. dominum domus illius facit Alphæum & Mariam parentes S. Jacobi minoris. Concludamus cum P. Graveſon difſſ. 19. de Myſt. & ann. Chri- . ſti, hanc rem iis, quæ nos latent, eſſe accenſen- atitin dam. hick⸗ Schol. 2. De tempore ſeu die menſis, quo Chriſtus Guo die. tetefli ultimum Paſcha celebraverit, & S. S. Euchariſtiam n inſtituerit, magnam difficultatem movent Inter- pretes. Aloyſius Legionenſis in opuſc. de utrius- 1, 61 que Agni immol. docet, Chriſtum cum Judæis .irien celebraſſe Paſcha in primis veſperis Lunæ 14tæ, tipiin D Rena in . “ quæ eſt finis 3tiæ: hoc modo facile explicat S 6 8S. Joannem, qui dicit, quod Chriſtus Paſcha cele- Cor u braverit ante diem feſtum Paſchæ, crucique affi- t.2 Xus ſit in Paraſceve Paſchæ, non vero in die ſo- tnebai lenni, ſed in hebdomadali, ubi judicia exercere, Etcn emere & vendere licebat. Verum hæc opinio “ non placet, quia Paſcha Judaicum immolabatur Nin luna 1Ata exeunte non vero ineunte, id eſt, GUmi! horis pomeridianis diei 14tæ menſis Niſan, in tm qua etiam Chriſtus Paſcha immolavit; & S. S. Eu- u cchariſtiam inſtituit. Nam r. Exod. 12. V. 6. ju- betur, ut agnus ad ſacrificium ſeleétus ſervetur usque ad diem 1I4tam Niſan, & ad veſperam im- We moletur, & ad veſperam, vel juxta textum He- 1 braicum en inter duas veſperas: & lem l S. Matthæus diem inſtitutionis Euchariſtiæ vocat 6, ſolemnem. 2. Judæi baſcha in Ægypto primo ſee comederunt ad ſecundam veſperam lunæ 14tæ, quia Num. 33. V. 3. legitur Hebræos de Ramefſe Kia pro⸗ 208 Caput XVI. profeétos eſſe menſe primo die 15to menſis altera die poſt Phaſe, vel juxta LXX, ra zaugto* rs zα poſtridie ipfius Paſcha Hebraice "e1 a craſtino Peſach: Ergo etiam Chriſtus eo die ce- lebravit. 3. Juxta S. Scripturam Exod. 12. ea- dem luna IAta incipiebat ad veſperam ſolemnitas azymorum, & agnus Paſchalis comedebatur, qui prius immolandus erat ad ſolis occaſum: ſed ſo- lemnitas azymorum non incipiebat in prima ve- ſpera lunæ 14tæ, ſed in ſecunda, nam fermentum usque ad meridiem diei 14tæ erat licitum: Ergo in ſecunda veſpera agnus immolabatur; maxime cum S. Scriptura ſeptem dies azymorum ſolum numeret. Nec dicas I. Judæi immolarunt Paſcha in prima veſpera lunæ Tate, in Egypto. quia inchoante luna I5ta egrefſi ſunt de Rameſſe Exod. 12. v. 42. & quidem fſub initium noctis, alias enim, ſi in ſecunda veſpera agnum immolaſſent, in eadem tam cito congregari, vaſa ab Æ gyptiis mutuo accipere, & clades primogenitorum Pha- raoni innoteſcere non potuiſſet. Reſp. Duplex fuit egreſſus de EÆgypto, unus confufus noéte ad finem vergente circa diluculum urgentibus Egy- ptiis, ubi collecti ſunt in Rameſie: alter pleno jam die populo in exercitum coadunato: & ru- mor cœſorum primogenitorum, & mutuatio va- ſorum hoc modo turbatis E.gyptiis facile abſolvi potuit. II. Si Chriſtus luna 14ta, ad ſecundam veſperam celebraſſet Paſcha, tunc occifus fuiſſet in die prima ſolemniſſma Azymorum, quod ipſi Judæi præcavebant Matth. 26. v. 5. & prohibe- bat Feſti hujus Religio. eſp. Concilium diſſua- dentium mortem Chriſti in die feſto auditum non fuit, imo judicia in eo exercere licuiſſe colligi- mus ex lapidatione colligentis ligna in Sabbato. Num. r5. imo ob Religionem Feſti Judæi per ſe hoc judicium exercere nolebant. III. Apud Ju- dæos dies ſolam primam veſperam habebat Gen. I. v. 5. Faſum eſt veſpere & mane dies unus. Kéſp. Diem feſtum ab una ad alteram veſperam durade patet Ptet h ſeher⸗ Nh 3. l am mi d MNtsi!) lehns enter n ſeni ien al Uer ul 1 die e Uune d r Pil i re fermnh 1 i⸗ en fonn ement ue I 2 l ſen De Euchariſtia. 209 1 . „ . . adcd Datet Lev. 23. v. 52. & in citato loco Gen. r. H Vechens ſumitur pro fine diei non vero pro initio. RN . edet hol. 3. Harduinus de ſupr. Chriſti Paſch. duplicem Sent, Gx nn: lunam r4tam diſtinguit pro diverſa ratione auſpi- Hardis= amn ſbeni candi diem primum menſis apud Judæos. Quippe ni. edeben,4 Judæi Jerofolymitani celebrarunt Paſcha ſervatis alun ite diebus lunæ a prima ejus apparitione, & conſe- infuan quenter luna r4ta incidente in diem Paraſceven iin ſenen ſeu feriam 6tam, in qua poſt Chriſti Cruciixio- ieitune nem Paſcha immolatum fuit. Judæi vero Galilæis Atür inter quos Chriſtus fuit, numerabant lunam I4tam nom a die conjunctionis folis eum luna, unde juxta Droch hunc computum Chriſtus feria Sta pridie mortis H ſuæ Paſcha celebravit, & crucifixus fuit eo die, ameſel qui Jeroſolymis profeſtus, non vero feſtus fuit. pon Verum hæc ſententia ĩterum non videtur ſubfſiſtere: jmmade x. Quia in S. Scriptura non habetur veſtigium 3 Ag duplicis hujus Neomeniæ; imo Exod. 12. V. 6. gtornu jubetur Phaſe celebrandum ſimul ab omni cœtu Niſ. filiorum Ifrael: & in die mactationis Agni omne inete fermentum a domibus Judæorum abjiciendum erat ettin v. 15. quod ſane obſervatum non fniſſet, ſi Ga- e: Ine e lilæi Jeroſolymam venientes uno die eitius Paſcha . e Celebraſſent, ubi Jeroſolymitani una die ſerius il- u lud celebrantes fermentum nomdum ſuſtuliſſent. den 2. Judæi in Neomenia ſemper primam lunæ pha- frien ſen attendebant, uti probat Petavius in not. ad S. Epiph. Bucherius de Palſch. Jud. Cyclo: & ex G Joſepho l. 6. de bello. v. 9. & Philone clare pa- m, 6 tet, omnes Judæos ſimul uno die Paſcha immo- En. laſſe. Nec obſtat I. quod-Joan. 13. V. 1. Chri- .* lun. ſtus dicatur inſtituiſſe Euchariſtiam ante diem fe- unſin ſtum Paſchæ. Et Judæi non intrabant Lrætorium iſe feria 6ta, ut non contaminarentur, ſed mandu- in Ge carent Paſcha: hinc illa feria 6ta, qua Chriſtus . - . — ₰ crucifixus eſt, dicitur Paraſceve, non Sabbati, 1 ſed Paſchæ, & Sabbatum ſequens dicitur magnus 6 dies Sabbati. Reſp. S. Joannes loquitur de die u. natu=⸗ chram Inſtit. Theol, Tom. III. 9 Cent. P. Lamyg. 210 Caput XVI. naturali incipiente a media noéte, non autem de die legali incipiente a prima veſpera. Deinde per manducationem Paſcheæ non intelligitur Agnus Paſchalis, ſed aliæ viétimæ per ſeptem dies azy- morum oblatæ, & nonniſi a mundis manducan- dæ. IIIud Paraſceve erat Sabbati, quod ſolum in S. Scriptura Paraſceven habet, & ſequens dies Sabbati dicitur magnus, qui in ſecundum diem azymorum incidebat. II. Si luna 14ta Paſcha celebratum fuiſſet a Judæis, tunc illo anno Pen- tecoſte non incidiſſet in diem Dominicum, quia numerando 50 dies a ſecundo die azymorum, Pentecoſte incidifſet in diem Sabbati, quod eſt contra traditionem Eccleſiæ. Reſpondent varie ad hoc Theologi, uti videre licet apud Benedi- Gtum XIV. de feſt. Dom. qui cum Baronio putat; 50 dies a ſecunda die azymorum numerandos eſſe, quando in Sabbatum non incidebat: quodſi in eum incideret, uti anno mortis Chriſti contigit, nu- merandi erant ab altera die Sabbati, id eſt Domi- nica, unde Chaldaica vertit; poſt diem feſtivita⸗ tis Lev. 23. Schol. 4. Bernardus Lamy difſ. de ult. Paſch. & D. Calmet difl. de Nov. Paſch. &c. putant, Chri- ſtum Dominum morte præventum anno vitæ ſuæ ultimo legale Paſcha non manducaſſe, ut figura immolationis Agni in Chriſti crucifixione imple- retur, ita ut paratum Paſcha ab Apoſtolis mactan- dum efſet ipſa die Paſſionis Dominicæ poſt ſolis occaſum. Interim tamen hi Auctores admittunt, S. S. Euchariſtiam in azymo inſtitutam efſe, quia in veſpera agni maétationem præcedente, jam omne fermentum ſublatum fuit. Hanc ſenten- tiam P. Suarez 3. p. q. 50 hæreticam eſſe putat: verum Emin. D. Gotti & P. Serry notant, ut ſententia hæretica declaretur, Eccleſiæ judicium prius expectari debere. Nihilominus dicendum, Chriſtum pridie quam pateretur, legale Paſcha cum diſcipulis ſuis manducaſſe, & S. S. Enchari- ſtiam ibi inſtituiſſe. Hoc clare indicat 1I. S. Scri- ptura “ ſerun nn tit nven lſibri un. crit 1. alt ſtuit Peuß nuhite tenkur. Gbame kle e in an Cblt oß ond N nn Cüntn I1 Gn N er tis 8 i⸗ Ro prin Iu⸗ ! bin Ne (kr⸗ lune Uen 4 dei Uns n Anten! Deinler inr Ae 8 münlue cNod ſet ſeclent Undun de Iin k lo unk nicun, 21F ti, onlen Aod e atonioff nerancost voti contigt! id r jen ſen De Eucharifia. 211 ptura Matth. 26. V. 17. Prima die azimorui ac- ceſſerunt diſcipuli ad eſum dicentes, ubi vis pare- mus tihi: & deinde narratur, quomodo Paſcha paraverint: & Chriſtus ipſe Luc. 22. v. 15. ait: deſiderio deſideravi manaucare hor Paſcha vohis- cum. 2. Accedit univerſalis conſenſus Eccleſiæ fubſcribentis Tridentino, quod Sefl. 22. cap. X. ait: Celebrato veteri Paſcha: . novum in- Rituit Paſcha. Et Eccleſia canit: poſt agnum 1y- Picum pletis epulis. Suffragantur Patres com-= muniter, quos pro nobis ſtare ipfi adverſarii fa- tentur, maxime vero eos, qui luna I4ta, in quamcunque diein incidiſſet, Paſcha celebrandum effe contenderunt. Vid. Honoratum à S. Maria in animadv. ad reg. Crit. t. 2. I. 4. d. 3. Non obſtat I. Quod Apoſtoli accedentes ad Chriſtum Ppro præparando Paſchate venerint prima die azy- morum, id eſt; ad veſperam poſt ſolis occaſum, ubi Agnus immolari amplius non poterat; qui juxta Joſephum ab hora zgtia usque ad Stam ma- ctandus erat, & quidem in templo, & comeden- dus a ſtantibus, quorum nihil Chriſtus obſervaſſe legitur. Keſp. Apoſtoli ſtatim poſt meridiem ad Chriſtum pro parando Paſchate acceſſerunt, ubi ſatis temporis ſupererat pro immolatione Agni in templo: imo juxta Philonem a fingulis in priva- tis ædibus hic Agnus immolari poterat: & forte Sacerdotes immolatos in templo agnos ſingulis diſtribuebant. Quando ergo S. Lucas ait, Apo- Rtolos acceſſiſſe ad Chriſtum, quando venit dies prima azymorum, anticipatione utitur. II. Ex Tabulis Aſtronomicis conſtat, anno mortis Chri- ſti lunam rtam Paſchalem incidiſſe in feriam 6tam, qua Chriſtus occifus fuit: Ergo Paſcha le- gale celebrare non potuit. Unde Petrus Alex. in Chron. Hypolitus, Apollinaris, Clemens Alex. hanc etiam ſententiam tenent. KReſp. Efficacia argumenti petiti ex Tabulis Aſtronomicis pendet à determinatione anni & diei, quo Chriſtus mor- tuus eſt, de quo Chronologi non conſentiunt. 2 Dein⸗ 212 Caput XVI. Deinde necdum certum eſt, Judæos menſem au- ſpicatos efſe a prima phaſe lunæ, non vero ab ejus conjunctione cum ſole, quod probadilius videtur. Chronicon Paſchale Petri non eſt magni ponderis & incerti Auctoris, in quo Hypolitus Ec. citantur, quorum proinde teſtimonia etiam ſuſpeéta ſunt. Schol. 5. S. Chryſoſtomus hom. 85. in Matth. putat, Chriſtum cum reliquis Judæis Paſcha celebrafſe luna 1I4ta exeunte, ſolos vero Sacerdotes, & ſcribas morte Chriſti occupatos ad ſequentem Ve- ſperam Paſcha tranſtulifſe legem violando. Ru- pertus Abbas putat, Chriſtum & omnes Judæos eadem die Paſcha celebraſſe, ſed feſtivitatem pri- mi diei azymorum tranſtulifie in diem Sabbati ſe- quentem, ne duo feſta continuo ſe cum magna incommoditate ſequerentur. Alii cum Paulo Bur- genſi volunt, cœnam legalem in diem Istam translatam eſſe, ne duo feſta concurrerent, licet Chriſtus ſecundum legem luna 1Ata Paſcha cele- braverit. Verum huic translationi nulla ratio ſuffragatur, non regula ), quæ vult Paſcha feria 2. 4. & 6. non eſſe celebrandum, quæ tem- Pore Chriſti nondum excogitata fuit, uti notat etavius l. 12. de doctr. temp. & Serry exercit. r. Non lex de deferendo manipulo ſpicarum po- ridie diei feſti Paſchæ Lev. 23. V. 10. quia hæc lex metere & offerre manipulum die Sabbati per- mittebat, cum non effet opus ſervile, ſed Reli- gionis. Non denique Concilium Jeſum occiden- di, quia Judæi inſignes reos ſolemni feſto extre- mo ſupplicio plectere poterant, uti docent com- muniter Rabbini. Nonnullæ Schol. 6. Ex hucusque dictis colligitur, Chriſtum Sacramentum Euchariſtiæ pridie mortis ſuæ poſt coenam legalem luna I4ta exeunte celebratam in- ſtituiſſe, & quidem poſtquam ille conam ſuam jam abſolverat, manducantibus & cœnantibus ad- huc diſcipulis: hoc enim modo facile concilian- tur Uur Eye lit, tete u ilis im (o Ubarit 14. 8 relens derip Duchari finit, E contr tei eon Uamen 20 Gei Eerind itnil Cihns Cnni 1e Coint en! Uen Rhj Cn rt Dler⸗ mod Aep Ut Uuchn Len Ulus Kin nt De Euchariſtia. 213 metlen t omean tur Evangeliſtæ, nam illa verba: poſiquam cœna-⸗ Mokni vit, referuntur ad Chriſtum: illa vero: Cnanti- on N bus illis, ad Apoſtolos. Chriſtus Dominus in ul- vohn tima Coena Corpus & Sanguinem ſunm in S. S. nolit eii Euchariſtia Ipſemet ſumpfſit juxta S. Thomam 3. p. q. 81. a. I. An vero Beatiſſima Virgo tunc præſens fuerit, & S. S. Euchariſtiam ſumpſerit, fhaüm 8. Scriptura non meminit: Item Chriſtus S. S. n atn Euchariſtiam præſente adhuc Juda proditore in- Cerlog ſtituit, illamque ei cum cæteris communicavit, en S contraria Turriani ſententia a nonnullis velut lanen, fidei contraria, & quaſi hæretica rejicitur, a qua mnes tamen cenſura abſtinendum eſt: tum quis Matth. tivititan 26. dicitur Chriſtus coenantibus illis, id eſt, duo- n en decim diſcipulis, quorum antea mentio facta fuit, eUIN E inſtituiſſe Euchariſtiam, & poſt illam inſtitutam n Daul Chriſtus adhuc dixit, ab uno præſentium ſe tra- dem , ditum iri Marc. 14. tum quia ita ſentiunt Patres ten a Calmet in Evang. Gotti & Serry citati, quibus 1 Mht concinit Eccleſia in hymno Corporis Chriſti: nrln! Quem in Sacræ menſa coœnzæ, turbzæ fratrum D duodenæ datum non ambigitur. S. Hilarius can. , de⸗ 30. In Matth. & Innocentius III. de Myfſt. Miſſæ , in contrariam quidem ſententiam tenent, ſed hac in era parte deſerendi ſunt, & dum S. Matthæns & Mar- ſpem cus dicunt, quod Judas poſt acceptam intinétam “ bueccellam ſtatim exiverit, hoc intelligitur, quod t modo poſt acceptam Euchariſtiam illam buccellam e,6H acceperit, loquuntur enim per anticipationem. ſims inne, H. 980. lent . . . n Materia remota, ex qua conficitur Sacra Materia 3 Euchariſtia quoad primam couſecrationem, imæ . tes & quantum ad ſpeciem Corporis Chriſti, eſt onlscke Ae olus panis triticeus. Ita Imo. probatur ex um“ S. Scriptura Matth. 26. Cænantibus autem eir uin aocepit Jeſus panem, & benedixit ac fregit, de- eud, ditque diſcipulis ſuirs dicens accipite & comedite: . ◻ 3 RHoc 2 1 4 Caput XVR Hoc eſt Corpur meum. Quod idem refertur Marci 14. & 1. Cor. II. 2do. Ita definiunt Concilia Braccarenſe III. can, 1. Carthagi- nenſe III. c. 24. Lateranenſe in cap. firmi⸗ ter. Florentinum in Decreto. Tridentinum Sefſſf. 13. 21. & 22. Quibus unanimis S. S. P. P. ſubſeribit. 3tio. Panem hunc triticeum eſſe debere, patet ex facto Chriſti, qui pa- nem apud Judæos uſitatum adeoque triticeum adhibuit. Hinc Florentinum definit, mate- riam eſſe panem triticeum; & Catechismus Romanus p. 2. de Euch. ait: hoc enim Apo- ſtolica traditio nos docuit, & Eccleſiæ Ca- tholicæ auctoritas firmavit. Hæreſes., Schol. Gnoſtici, ut Chriſtianos verum Chriſti Cor- pus manducantes, & Sanguinem ejus in Kucha⸗ riſtia bibentes imitarentur, abortivum infantem in mortario piſtillo contundebant, cui ad vitan- dam nauſeam mel & piper cum aliis aromatibus & unguentis admiſcebant, & tunc in conventi- bus ſuis digito ex illo delibabant, & ſic perfectum Paſcha ſe celebraſſe affſerebant. S Epiphanius hær- 26. Idem feciſſe Priſcillianiſtas & Pepuzenos ci- tatus S. Epiphanius teſtatur hær. 48. Artotyritæ liba facta ex pane & caſeo pro Euchariſtia offe- rebant. S. Epiph. hær. 40. & nonnulli ex Mani- chæis Cathariſtæ dicti Euchariſtiam conſperſam ſemine humano ſumebant: teſte S. Auguſtino hær. 46. Nonnulli etiam loco panis fabas vel ca- ſeum vel aliud hujusmodi pro conſecratione offe- rebant, uti colligitur ex Concilio Carthaginenſi III. c. 24. Item nonnulli labente Sæculo 8vV0 putarunt, ſalem in Sacrificio necefſario eſſe adhi- bendum: teſte Alcuino ep. 69. & Jacobitæ pani oleum miſcent. . S 17 H. 981. ſalic krmen it Con iimnu 10yi⸗ o X. n Sae ata n Ctepor onloe M un Uer Une, Un te Wh tichn tio e DON Utenn Klot. cha non cont Kar eſe atn ktoe De Euchariſtia. 215 n Käeeem 4 dedin K. o8r. Cnrh Valide tamen tam in pane azymo, quam Panis ed n in fermentato conficitur Euchariſtia: ita de- azumus GGmn finit Concilium Florentinum in litt. union: & ſer- ninadt Deſinimur in azymo ſive in fermento pane triti. e ar one —„ . . ſt mate- en ceo Chriſti Corpus veraciter confici. 2do. Nec vig pa- i, AI Leo IX. nec Humbertus, nec ullus Latino-ida. letimm rum Sacrificia Græcorum in fermentato ce- Initu lebrata unquam rejecit, uti patet ex ep. I. ateku S. Gregorii VII. Imo S. Pius V. in conſtit. erint Providentiæ Romani Pontificic. a. 1566. pro- ccleli hibuit, ne deinceps Presbyteri Græci preæci- . pue uxorati, Latinorum more, nec Latini more Græcorum Miſſas & alia Divina cele- Cii brarent, quod pariter prohibuit Benedictus me XIV. in Conſt. Et/ſt paſtoralit. a. 1742. 3 tio. In profeſlione fidei Orthodoxze a Græcis fa- cienda & juſſa Gregorii XIII. edita ita legi- tur: Item in azymo ſive fermentato pane tri- ticeo Corpus Chriſti veraciter confici. Ra- tio eſt. quia eſſe azymum vel fermentatum non tollit rationem veri panis triticei: Ergo uterque eſt materia valida. Schol. r. Græci duce Michaele Cœrulario Patriar- Solvuntur cha Conſtantinop. Sæculo IImo litem Latinis objeflio- zin ſ moverunt, quod in pane azymo conſecrarent, nes. contendentes, azymum nen eſſe panem. Prote- t⸗ ſtantes vero moderni fatentur quidem, azymum deif efſe materiam Euchariſtiæ ſufficientem, fermen- os tatum vero eſſe convenientiorem. I. Quia Chri- niu⸗ ſtus pro materia hujus Sacramenti adhibuit panem coie⸗ uſualem, qui fuit fermentatus, unde zgrορ dici- tur, quia per fermentum elevatur. Reſp. No- mine panis intelligitur panis fimpliciter dictus (eer ◻ 4. com- Origo Aſiis A&εασ= A4e 216 Caput XVI. communis ad azymum & fermentatum: fane vox geros etiam manna Pl. 78. v. 24. & panes ſubei- nericii Gen. 17. v. 6. vocantur, qui tamen fer- mentati non fuerunt. Chriſtum vero in aZyO conſecraſſe, qui in Paſchate ufſualis erat, patet ex dictis (§. 979. cum Schol.) II. Canon 7. Apoſt. & 12. Trullanus prohibent aZyma Judæo- rum, & Nicoenum I. prohibet Paſcha celebrari luna 14ta more Judæorum, qui illud in aZymO celebrant: & S. Epiphanius hær. 30. reprobat Ebio- nitarum Paſcha in azymo celebratum. RKeſy. Ca- non 7. Apoſtolorum, Trullanus & S. Epiphanius reprobant uſum azymorum more Judæorum „quaſi legalia cum Evangelio eſfent opfervanda, uti vo- lebant Ebionitæ. Nicænum ſolum tempus cele- brandi Paſchatis determinat, non vero an in azy- mo vel fermentato celebrandum ſit. III. Olim Euchariſtia ex oblationibus populi conſecrabatur, quæ Certe erant panes uſuales & fermentati. Reſv. Duæ olim erant fidelium oblationes, una ante Evangelium in pane fermentato, vino &c. pro ſublevanda inopia Sacerdotum & pauperum: al- tera ex pane azymo & vino pro conſecratione lecto Evangelio. Vid. Martene l. I. Schol. 2. Antiqui Scholaſtici putarunt, utramque Eccleſtam Græcam & Latinam aZymo pane ſem- per uſam fuiſſe usque ad exortam hærefin Ebio- nitarum, ubi panis ſermentatus introduétus eſt; ſupprefſa vero hac hærefi in Eccleſia Latina uſus azymi revocatus, & in Græca uſus fermentati retentus fuit. Martinus Polonus, & Platina ori⸗ ginem azymi ad tempora Alexandri I. referunt a. 130. Nichetes Archiep. Nicomed. in dial. cum Anſelmo Havelburgenſi tom. 13. Spicil. docuit fermentum in Eceleſia Latina a Melchiade & Si- ricio P. P. intrduétum effe, quo deinde deleto ab aliis viris Apoſtolicis uſus azymi revocatus fuit. Nonnulli Græei Schismatici 27Ymorum uſum re- vocant ad Leucium quendam Apollinaris diſeiln⸗ um; lin, (tikurm t pane Fine Uone. Hud AI verſa MIxoSs Cun ali ton m Gannatl ek, Co Oblatis, letx. litng übene Wünis ! uN8 Wnn se lenen D Kne Ee Uup onn Pen 10 Din⸗ tam Kol Ulnn Chu ln m uen Ppanes ſil di temnen, 0 inn 8 ent, ſt II. Cn— ZVm Nü lchn a Hod n reptohtſi n. N EOIIN Anda, teinur eio anir . U0 onſectin entati. g, Un Vino hanpenn ) Coblecn It, Uur⸗ erein trocnen4 aLint ſs ſens De Euchariſtia. 217 lum, qui deinde Papa factus, ut oſtenderet, Chriſtum non habere mentem humanam, uteba- tur pane azymo fermento quaſi anima carente. Ita Simeon Jeroſol. apud Allatium Exercit. 28. in Conc. Florent. Petrus vero Patriarcha Antioch. apud Allatium vult, ab Apoſtolis Petro & Paulo univerſæ Eccleſiæ azyma eſſe tradita, & propter Judæos modico tempore permiſſa poſtea tamen cum aliis ritibus Judaicis abolita. Denique Hila- rion monachus Græcus fingit, Synodum VI. damnaſſe uſum azymorum c. II. ſed manifeſtum eſt, Concilium ibi loqui de azymis more Judaico oblatis. Hæ ſententiæ hodie omnino ſunt obſo- letæ. Inter recentiores Cardinalis Bona I. I. rer. Liturg. e, 23. docet, apud Græcos uſum fermen⸗ ti ſemper conſtantem fuiſſe; apud Latinos vero primis EKecleſiæ, Sæculis promiſcuum fuiſſe uſum azZymi & fermentati, nec ante Sæculum omum azymum communi lege receptum eſſe. Sirmon- dus vero difſert. de azymo t. 4. eontendit, uſam fermentati octingentis & amplius annis in Eccleſia Latina ſolemnem fuiſſe, azymi vero receptum efle medio tempore, quod a Schismate Photii us- que ad turbas Michaelis Cærularii effluxit ab an- no 886. ad annum 1053. Nos vero cum Mabil⸗ lonio in præf. Sæc. 3tii Benedict. & diſſert. de pane Euchariſtico azimo & fermentato. Chriſtia- no Lupo t. 3. Schol. in Conc. & Joanne Ciam- Ppino in conject. de perpet. azim uſu in Eccl. pu⸗ tamus, vigniffe in Eceleſia Latina a tempore Apo⸗ ſtolorum ad hanc usque ætatem perpetuum azimi uſum. Nam r. azimi uſus ab ipſa inſtitutione Eu- Chariſtiæ profluxit, ſiquidem eo uſum eſſe Chri= ſtum, conſtat ex dictis: (§. 979. cum Schol.) & ita etiam ſentit Leo IX. ep. r. c. 5. S. Gregorius VII. I. 7. ep. I. Innocentius III. de myſt. Miſſæ I. 4. Cc. 2. 2. Antiqui Patres ea, quibus S. S. Myſteria conſtant, explicantes, nullius fermenti; ſed aquæ tantum & farinæ meminerunt, uti S. Cyprianus ep. ad Cœcil. Gaudentius tr. 2. de Pa= — ſei S 5 ene 218 aput XVI. ſchæ obſerv. S. Anguſtinus Serm. 227. Hoc ar. (Imi! gumentum licet negativum probat, quia, cum ils Win ignem etiam, quo panis coquitur, memorent, mlo m ſane ſermentum non omiſiflent. 3. Patet ex for Aleti ma S. S. hoſtiarum, quas ex azimo faétas demon- nnilep ſtrat, earum exilitas, figura & forma imprefla (ANela ferro charaéterato, quarum vetuſtas imagines ex- Mentin hibet Mabillonius c. 8. & Martene de ant. rit. Gid t c. 3. 4. Falſum eſt, azimum modo poſt Sæcu- lum romum obtinuiſſe, quia alias Leo IX. ſcri- bens circa medium Sæculi IImi, & Humbertus Cardinalis aufi non fuiſſent, uſum azimi a tem- poribus Apoſtolorum repetere. Sane jam ante it ſel Schisma Photianum uſum azimi probat Mabillo- ln Co nius ex Alcuino, qui Sæculo IImo ineunte ſcri- olkhn bit ep. 69. ad Lugd. Fccl. Panis, qut in (orpus Ini1 Cariſti conſecratur absque fermento ullius alterius nuint infe tionis, debet eſſe mundiſſimus: Et Rabanus (rl e biennio ante intruſum Photium mortuus I1. de in- ing ſtit. Cler. c. 31. ait: Panem infermentatum &j vi- dln, num aqua mixtam in Sacramento Corporis & San- 72 1 . i & g'nis ſanktificari oportet. Porro quod ad Græ- Whn cos attinet, primis temporibus eos ſubinde azi- m uſos fuiſſe, probabiliter quidem ſuaderi po- II teſt, tum ex eo, quod Paſcha luna 1ta celebra- i verint; tum quia Maronitæ adhuc in azimo con- iet ſeerant, & Photius ipſe azimorum uſum Latinis non exprobravit: fermenti tamen uſum apud Græ- eſt cos perantiquum probat Mabillonius in difl. cit. getn ſed ejus momenta nonnifi probabilia videntur D D. Tournely, qui putat, apte finem Sæculi 6ti er invictum argumentum produci non poſſe. Neque e dicas contra noſtram ſententiam I. Aét. 2. v. 42. n fideles dicuntur perſeveraſſe in fraétione panis, qui certe nonniſ uſnalis & fermentatus fuit. Reſp. er Hæc nonniſi mera conjectura eſt: certe azimi pa- toktr nes facile parari poterant, & paratos fuiſſe uſus ten legalium adhuc toleratus probat. HI. Tertull. I. 2. 1 ad uxor. ait, quod maritus reſcire poſſit, quid mälier fidelis guſtaverit, quod feire non poſſet, in ſi pa- De Euchariſtia. 219 . hu ſi panis fermentatus non fuiſſet. Et S. Epipha- GIi6H nius azima Ebionæis afcribit. Reſp. Ex azimo mernn multo magis infidelis vir cognoſcit, quid mulier Dtat guſtaverit: Et S. Epiphanius azima Ebionæorum fdstmn errori legalia cum Evangelio conjungenti aſcribit. mioe III. Melchiades t. I. Conc. Siricius t. 2. & In- inn nocentius I. ep. ad Decent. oblationes conſecra- e ge nt! tas ad titulos miſſas vocant fermentum. Keſp. lo wike Fermentum hoc non S. S. Euchariſtiam ſed Eulo- Leolé gisas fuiſſe cenſet Baronius. Verum Euchariſtiam . fnife probat Mabil! unn onius; quæ fermentum ideo Aimii dicitur, non quia Ppane ſermentato conſecrata ane int fuit, ſed quia ficut fſermentum farinæ eommix- ſbat M tum conglutinat, ita Euchariftia communionis b ivennt Eecleſiarum vinculum eſt, & quia ob doctrinam gri ni arcani, ne myfſteria gentilibus paterent, ita appel- Iliut ir lata fuit. LNA (Coroll. Prafßt. Imo. Panis debet eſſe triticens ex fa⸗ Reſolvun- rina & aqua elementari mixtus, & ignis calore tur caſus. toſtus, quia alias non efſet panis uſualis. Hinc panis ex oriza, avena, milio, hordeo, fabis, nucibus, amygdalis, caſtaneis, piſis, lentibus, tritico Turcico, leguminibus. radicibus confectus non eſt materia apta Euchariſtiæ. Modica tamen alieni frumenti admixtio tritico majoris quantita- tis facta valori non officit. 2do. Panis confectus ex granis, de quibus dubitatur, an fſit triticum, eſt materia dubia: hinc Siligo Rocken multis vi⸗ detur eſſe materia dubia, licer Laymann pro ſuf- ſicienti habeat, non tamen eam adhibere licet. Zea vel ſpelta Dinckelkorn eſt materia apta, utpote quæ in Suevia adhiberi ſolet: quare ad diſcernen- dam veram materiam praxis dioeceſium attendi debet. Stto. Farina lacte, melle, oleo, aqua ro- ſacea vel alio non elementari liquore ſubacta & toſta non eſt materia valida. Item Maſſa farina- cea cruda vel oleo aut butyro frixa vel aqua eli- xXa, panis ſubſtantialiter corruptus & hoſtiæ ru- bræ multo cinnabere infectæ non ſunt materia va- lida. Ato. Latinus Sacerdos in azimo, & Gras⸗ cus Materia ſecundæ conſecr. tionis. 220 Caput XVI. eus in fermentato ſub peccato mortali conſecrare debet, a quo etiam in caſu necefſſitatis pro dando viatico recedere non licet, quia tunc præceptum affirmativum debito modo non obſervabile non obligat. Si tamen Latino Sacerdoti fub intermi- natione mortis præciperetur, ut in fermentato conſecret, ad evitandam mortem hoc facere poſſet, quia præœceptum Eccleſiæ cum tanto ri- gore non obligat. Cæterum Latinus per Græ- cam, & Græcus per Latinam diceceſin tranſiens propriæ ſuæ Ececleſiæ ritum obfervare debet, niſi in illa diœceſi domicilium figat, ubi ejus ritui ſe conformare debet. Benedictus XIV. in Conſtit. ſup. rit. Græc. Sto. Azimi panes debent apnd Latinos eſſe figuræ orbicularis & tenues ſub pec- cato mortali: in caſu vero neceſſitatis licet ſine ſcandalo celebrare in hoſtia orbiculari minori: item hoſtiam levi fractura vel macula infectam conſecrare, eſt tantum veniale, & ſi fractura poſt oblationem advertatur, licite hoſtia conſecratur, quamvis, ſi ſcandalum timeatur, alia peti & fra- Eta poſt ablutionem ſumi poſſit. H. 982. Materia remota Euchariſtiæ quoad ſecun- dam conſecrationem & ſpeciem ſanguinis a- Chriſti eſt omne & ſolum verum vinum de vite. Ita Imo. docet S. Scriptura Matth. 26. Et accipiene calicem gratias egit, & deTdit illis dicens: bibite ex eo omnes: Hic eſt enim Sau- guis meus novi Teſiamenti, qui pro multis efun= detur in remiſſionem pveccatorum. Dico autem, non bibam amodo de hoc genimine vitir. 2do. Ita defininnt Concilia: Carthaginenſe III. c. 24. Aurelianenſe IV. c. 4. Lateranenſe c. firmiter. Florentinum in Decret. Tridentinum 4ra-⸗ uſtio⸗ Ctniia. ſt eibo Uut, i let. Al. En eban Ichei: ionit let. 44 tom ex metn, hendere lant, 6 o Fin Crti Ennr Penmtn oali lenie Ul. N Un nake Hatun de⸗ pantr ſnen Apr. ſt M colle is or e Nrar ſerrizien iſhinn in ſenen 1 W CUm imtn! nus eſin tn! re dde bejnf V. ine debentt wes ii tatis il Mlai m en M achng 1cobleett heid Puunke 0 Huen 1 WlN Memm! GAa isk ulirt NioA Ute. eeN He LEuchariſtia. 221 Traditio: & ratio congruentiæ eſt, quia Eu- chariſtia eſt ſpirituale convivium, quod con- ſtat cibo & potu, cui vinum optime con- gruit, quod nutrit, medetur, & cor æti- ficat. Schof. Encratitæ meram aqam in Euchariſtia ad- Eireſes. hibebant, teſte S. Epiphanio hær. 47. Item Ma- nichæi: teſte S. Leone fer. 4. de Quadrag. & Ebionitæ juxta S. Epiph. hær. 30. & Tatianus hær. 46. Nonnulli etiam Catholici Sæculo 3tio tum ex fimplicitate, tum ex ignorantia, tum ex metu, ne in perſecutione ex odore vini depre- henderentur, in Sacrificio ſolam aquam offere- bant, de quibus S. Cyprianus ep. 63. Alii lae pro vino offerebant, quos damnat Concilium III. Carthaginenſe c. 2 4½. ficuti & illos, qui uvas in- tegras non exprefſlas offerebant. Alii propter vini penuriam ſiccas uvas vel fæces vini aquæ immer- ſas adhibebant, quem abuſum in quibusdam Daniæ Sacerdotibus reprobat Alexander III. in ep. ad Upfſal. Archiep. Denique nonnulli Sæculo Sto ſobrietatis prætextu puram in Euchariſtia aquam nſurpandam eſſe contendebant, de quibus Genna- dius l. de dogm. Eccl. c. 75. qui ideo Hydropa-= raſtatæ ſeu Aquarii dicti ſunt. Vino autem conſecrando modicum aquze Vinum naturalis rite admiſcetur. Conſtat hoc Imo. aqua mi- ex perpetua praxi & traditione Apoſtolica, ſNeri de- de qua teſtatur S. Juſtinus apol. 2. Oſfertur bel. vanir & poculum aquie & vini. S. Irenæus 1. 4. c. 54. Dominus., temperamentum calicis ſuum ſanguinem confirmavit. Et S. Cyprianus ep. 63. ex profeſſo hoc probat dicens: Dominica Tra- ditio ſervetur, neque aliud fut a nobis, guane quo objieio⸗ NéSe 2232 Caput XVI. guod pro nobie Dominus prior ſecit, ut calix mixtus vino oſferatur. 2do. Hoc ſtatuunt Con- cilia: Carthaginenſe III. c. 24. In Sacrumento Cornoris & Sanguinis Domini nihil amplius of- Jeratur, quam quod ipſe Dominus tradidit, hoc eſt, panis & vinum aqua mixtum. Trullanum C. 32. Florentinum in Decret. & Tridentinum Seſſ. 22. cap. 7. Monet §. Sgnodur, præceptum eſſe ab Eccleſia Sacerdotibus, ut aquam vino in calice oferendo miſcerent, tum quod Chriſtum Dominum ita feciſſe credatur? tum e latert ejus aqua ſmul cum Janguine exierit; quod Sacra- mentum hac mixtione recolitur, & cum auc in Apocalipfi B. Joannis populi dicuntur, ipfiur vopuli ſidelis cum capite Chriſto unio repyræſenta- tur. Et can. 9. definit: Ni quis diwerit. aquam non miſcendam eſſe vino in calicé offeren- do, eoquod ſit contra Chriſti inſtitutionem, ana- thema ſit. Denique omnes Liturgiæ Latino- rum & Græcorum quoad hoc concordant. Solvuntuyr Schol. I. Armeni Eutychiani teſte Nicephoro l. 18. hiſt. c. 53. ne fignificare cogerentur unionem dua- rum naturarum in Chriſto, vinum purum ſine aqua oflerebant, quem abuſum in illis reprehen- dit Concilium Trullanum c. 32. Lutherus, ſeri- bens contra Henricum Angliæ regem, mixtionem aquæ cum vino figmentum efſe humanum contta Chriſti inſtitutionem, & peſſimam habere ſignifi= cationem, calumniatur. Kemnitius vero in exam. Trident. vult, hanc mixtionem eſſe rem indiffe- fentem, quæ nec præcipi debet, nec prohiberi quæ nunc eſt ſententia Lutheranorum. I. Quia hæc mixtio non approbari videtur Iſ. I. v. 22. Vinum tuum midtun efi aqua. Et S. Chryſoſto- mus hom. 83. in Matth. vocat eos hæreticos, qui aqua in myſteriis utuntur. Reſp. Iſaias lo- quitur ſüitnr d⸗ zomumpe Anarios lit ex iſe. entem Kecrit retur, ſino miſ Cei fiten ſergtun tenhli e. ſeeint, h eent, Unut 5 1 Popnnns Nanis, do ieo⸗ Eln 2. 8. los in ſi ee uuke d Lernde Rre unNn in in nuhl Preæc⸗ Een nely, den munt i/ ludiein Don P— ſümitn De Euchariſtia. 223 guitur de venditoribus vinum fraudulenter aqua 3 . ll corrumpentibus. Et S. Chryſoſtomus agit contra htuut Aquarios puram aquam offerentes. II. Non con- dun ſtat ex S, Scriptura, Chriſtum aqua vinum mi- om ſcuifle. Deinde per aquam e latere Chriſti pro- tpucitt fluentem Baptismus intelligitur. Denique ſi aqua . Tllr in Sacrificio populum ſignificaret, hic in eo of- JIi . ferretur, ejusque pars foret. Keſp. Chriſtum aquam litai vino miſcuiſſe, conſtat ex Traditione, & ipfi Ju- 15 Mi, dæi fatentur, in coœna Paſchali vinum aqua tem- Ngünh peratum fuifſe, uti teſtatur Lightfootus de miniſt. od 0 templi c. 13. Licet in aqua lateris Baptismus ſigni- 1eſet ficetur, hoc non obſtat, quin illius Symbolum ea RH referat, qua Caliæ Domini temperatur: uti infi- Aled nuat S. Auguſt. tr. 120. in Joan. Et Chriſtus & populus Deo offertur: Chriſtus ut Sacrificium pro Citur, nobis, populi vero ut participantes de hoc Sacri- ficio: 6 imm Schol. 2. S. Bernardus ep. ad Guidon. refert, non- An mix. nullos ſua ætate docuiſie, mixtionem aquæ cum tio ſit igein vino eſſe de neceſſitate Sacramenti, quod etiam præcep- hiice putaſſe dicitur Armaeanus l. 9. de quæſt. Armen. tum Di- giel Alexander Alenſis vero vult, hanc mixtionem vinum. collin effe præceptum Divinum. UÜUbi notandum eſt, “ non effe de fide præceptum miſcendi aquam eſſe Lepfon tantum Eccleſiaſticum: nec eſt de fide, Chriſtum ubior in inſtitutione aquam vino miſcuiſſe, hoc enim n n nullibi definitum eſt. Tridentinum quidem ait, s t⸗ præceptum eſſe Sacerdotibus, ut aquam miſceant, itens, & credi, Chriſtum ita fecifſe: ſed notat D. Tour- h, nii, nely, ea tantum prd definitis & de fide in Tri- umint dentino habenda eſſe, quæ in canonibus expri- ibete muntur; non quæ in capitibus præmittuntur, etoile quia Tridentinum opinionibus Scholæ nullum præ- len judicium afferre voluit; unde verbum creditur, ee , non pro fide ſupernaturali, ſed pro pia credulitate w. 1 ſumitur. Etſi igitur temerarium eſſet dicere, I16 Chriſtum aquam vino non miſcuiſſe, non tamen CChie⸗ ideo aliquis foret heæreticus: erraret quidem ſed Etin non contra veritatem revelatam. Quibus ſuppo- 224 Caput XVI. ſitis communior eſt Theologorum fententia, I. Mixtionem aquee cum vino non eſſe de neceſſi- tate Sacramenti, tum quia S. Scriptura ſolum vi- num pro materia aſſignat: quod idem definit Tri- dentinum, quod Seff. 22. c. 7. expreſſe ait, aquam vino calicis miſcendam eſſe ex præcepto Eccleſiæ; & Catechismus Romanus docet, fine aqua conſiſtere Sacramentum: nec Eugenius illis Armenis, qui hanc mixtionem omittunt, nullita- tem Sacramenti objecit: tum quia S. Cyprianus ep. ad Cœcil. ait, eſſe Sanguinem Chriſti, ſi vi- num ſine aqua conſecratum ſit: Et Rubrica Miſ- ſalis præcipit, ut hæc mixtio ante conſecrationem omiſſa poſt eam non ſuppleatur: Ergo non eſt de neceſſitate Sacramenti. 2. Non eſt de neceſſitate præcepti Divini, quod nec ex S. Scriptura, nec ex Patribus aut Conciliis colligitur, in quibus ſolum dicitur, Chriſtum vinum miſcuiſſe, & ex- emplum dediſſe, non vero præceptum impoſuiſſe. Ex quibus proinde ſequitur, hoc præceptum eſſe tantum Eccleſiaſticum, uti in hoc paragrapho pro- batum fuit. Nec dicas I. S. Cyprianus ep. ad Coœcil. ait: Cauliæx Domini non eſt aqua ſola, & vinum ſolum, niſi utrumque miſceatur, quomodo nec Corpus Domini poteſt eſſe farina ſola, miſi utrumque farina & aqua fuerit adunatum. Et ep. 63. dicit, Chriſtum hoo præcepiſſe. Reſo. S. D. ſolum probare vult, aquam tantum non eſſe materiam ſufficientem, ſicuti nec ſola farina ſuf⸗ ficit: quod idem contendit in altero loco, ubi contra Aquarios mandatum Chriſti ad vinum non vero ad aquam mixtam refert. II. Concilium Carthaginenſe III. & Aurelianenſe IV. hanc mix- tionem traditionem Dominicam & mandatum Do- mini vocant. Keſp. Traditio ſolum eo ſpectat, quod Chriſtus vinum aqua mixtum conſecraverit, non vero quod mixtionem præceperit: & man- datum ad ſolum panem & vinum refertur. III. Non poteſt aſſignari tempus, quo Eccleſia hanc mixtionem præceperit. &ℛα ν. Card. Bona I. a. 6 le ſed. tncitum ereſſe ilo eju⸗ os gen man 3. uta al Corpns Uon ſtſet Negcit. tlen p Drimn e Anrt n Dunis & Nii, qri Aunn ſan, ie Mendd en a HI tonn tuntn Kuumendu klün Crtl be ſunt, ſen 1 habet ſüm ceS I9 rleea Uin ſn ionen! C tur 5 li Pehttic Vero , l Un De Euchariſiia. 25 en de reb. Lit. cenſet, hoc a Chriſto & Apoſtolis feee traditum eſſe, non ita tamen, ut Chriſtus hoc un ſun expreſſe præceperit, ſed quia Chriſtus hoc fecit, n ideo ejus exemplo hoc etiam ſervarunt Apoſtoli, echt qnuod deinde Eccleſia maxime Alexander P. a. AESHE LO. mandavit. rt Lugeni Schol. 3. Materia proxima Sacramenti Euchariſtiæ Materia tnn,m juxta aliquos eſt converſio panis & vini in proxima. Se Corpus & Sanguinem Domini: verum cum hæc Chrii non ſit ſenſibilis, materia proxima Sacramenti eſſe hial nequit. Communior eſt ſententia, materiam to- Onleenin talem proximam ex duabus partibus conſurgere: goteti Prima eſt, Corpus & Sanguis Chriſti, quia ſucce- dunt pani & vino, & funt ſenſibilia per ſpecies panis & vini: Altera pars ſunt ſpecies panis & t,nd LVini, quia hæ ſpecies proxime ſignificant Corpus enihe,1 & Sanguinem Chriſti, & ſimul gratiam nutriti- 8 imi vam, ac proinde illam re" era efficiunt: Sacra- *R menta enim novæ Legis efficiunt, quod fignifi- Ccant. Hinc in Euchariftia ſpecies ſunt Sacramen- ern tum tantum: Corpus & Sanguis Chriſti res & Sa- 4. 1 m cramentum ſimul: Gratia nutritiva eſt res Sacra- u menti tantum. tur, I75 ” uu Cboroll. Praſtl. mo. Uvæ valide conſecrari non poſ- Reſolvin⸗ uunn. ſunt, quia non habent rationem potus: nec agreſta tur caſus: elie ſeu liquor ex uvis immaturis expreffus, quia non ntunm! habet naturam vini: nec acetum, quia eſt vinum Nu inn ſubſtantialiter corruptum, valet tamen vinum ace- o ſcens, non vero vinum aduſtum. Vid. Rubr. we; Mifſl. 2do. Muſtum valide quidem, ſed nen licite I. Cα conſecratur, ſicut etiam vinum congelatum, quia , laet vini ſubſtantiam retinet. Unde ſi poſt conſecra- üm tionem ſpecies vini congelentur, debent liqoefieri “ & fumi: ſi ante conſecrationem vinum congele- tur, liquefieri & confſecrari poteſt, niſi forte con- it er gelatio id quoad fubſtantiam cortupifſet. Vinum ſetle vVero tam albi quam rubri coloris eſt materia va- e lida;, licet modicum alieni liquoris illi admixtum ul! forete AVlram Inſiit. Theol. Tom. HI. P Quantitas snatericz. 226 Caput XVI. foret. 3ti. Aqua in Miſſa vino miſceri debet, & debet eſle modiciſſima v. g. unica guttula, & non debet unquam quantitate vinum fuperare, imo ſi duabus partibus vini tertia pars aquæ mi- ſceatur, juxta multos materia eſt invalida, quod tamen alii negant, ſi vinum ſit generoſum, quo- rum ſententia ad hoc ſervire poteſt, ut ſi Sacer- dos in ſumptione advertat, aquam vino eſſe ad- mixtam, facilius ſe poſſit reſolvere, quod valide conſecraverit, dummodo ſpecies vini in ſapore & guſtu notabiliter prævaleant. §. 984. Valide conſecrari poteſt materia quantæ- cunque molis, dummodo conſecranti mora- liter præſens eſſe poſſit: Nam Chriſtus nullam materiæ quantitatem determinavit: Ergo ſi per pronomen hoc, hic, in forma demonſtrari poſſit, adeoque moraliter præſens ſit, con- ſecrari poteſt. Reſolvun- Cbroll. Prafl. mo. Materia a tergo Sacerdotis vel poſt ur cahſus. interpoſitum parietem, aut ſub mappa Altaris aut corporali poſita, vel magno intervallo diſtans vali- de non conſecratur: non tamen ad valorem requi- ritur, ut manibus teneatur, aut ſonus verborum ad eam perveniat, nec ut actu videatur, ſi v. g. Sacerdos cœcus fuerit, vel ſi materia conſecranda in vaſe cooperto adſit, quia moraliter præſens eſt. 2do. Irrita eſt conſecratio, fi Sacerdos habeat in- tentionem conſecrandi materiam indeterminatam, v. g. ex Oocto præſentibus hoftiis quinque inde- terminate, vel unam partem hoſtiæ indeter- minate: ſecus foret, ſi hæc determinaret. 3tio. Si contingat hoſtias non conſecratas cum conſe- cratis confundi, poteſt totus cumulus ad altare deferri, & Sacerdos ſolum non conſecratas con- ſecrare intendere debet, quippe nen requiritur, ut Sacerdos omnes partes materiæ Aiſinde gil⸗ ſglatin oktiarun omne at: & ſoltias, leerare i ſeenlati liyis 5 Folt fae⸗ Drelelie, Mhrica oün e Vertit, e lehet, ll ſerttt ant Ann ſ. lls lie Alkerine Collekant ſeno He⸗ , de ante Pconla 1 chli MICnim C0hler tr C Uanteui Memor kunks, kigtn unn a Sein en der ante unfter Etühnn üi ileei ¹ gttu un ſher ts e Nrlde tolun, 1 vic , ( ni nhe eria l cranti tosr. wite deme S etlaiin Anil lo un lten ſonns ſe⸗ eatn, Ainlii er e os le ctem⸗ olie⸗ wime — nlas 1 d 6 De Euchariſtia. 227 figillatim cognoſcat & intendat: Unde ſi eumulum hoſtiarum propoſitum habeat, omnes conſecrat, ſi omnes confuſe & generatim conſecrare inten- dat: & ideo licet putaret, quinque taântum adeſſe hoſtias, cum ſex adſint, ſi omnes præſentes con- ſecrare intendat, omnes conſecrantur, quia error ſpeculativus practieæ intentioni non obeſt, quam quivis Sacerdos habere cenſetur virtualiter, qui vult facere & conſecrare juxta conſuetudinem Eecleſiæ, niſi eam actu contrario revocet: imo Rubrica Miſſalis addit, ſi Sacerdos ratus unam hoſtiam efſfie appoſitam, poſt conſecrationem ad- Vertat, eſſe duas ſimul junctas, utramque ſumere debet, quia utraque eſt conſecrata: fi vero ad- vertat ante conſecrationem poſt oblationem, tune alteram ſeponat, & finita Mifla ſumat. Ato. Si quis inſcio Sacerdote vel non advertente hoſtias conſecrandas ſuper altari vel corporali ponat, non conſecrantur, quia ignoti nulla eft intentio: ſi vero Sacerdos, antequam ad Miſſam egredia- tur, de hoſtiis in Altari poſitis conſecrandis, Vel ante offertorium apponendis moneatur, eas- que conſecrare intendat, quod facit ecipſo, quod ſciat & velit, eas conſecrandas apponi, poſtea vero obliviſcatur, conſecratæ erunt, quia nec præſentia, nec virtualis intentio deeſt: fi vero monitus fuiſſet de hoſtiis conſecrandis, & eas conſecrare intendiflet, quas deinde ab ædituo ex- tra corporale poſitas Sacerdos in corporale non tranſtuliffet, & in confecratione earum plane im- memor fuiſſet, putat Suarez, eas non eſſe con- ſecratas, quia Sacerdos non præſumitur eas illi- cite extra corporale poſitas conſecrare velle: quia tanmen alii contrarium tenent, hinc vel ſub con- ditione in alio Sacro iterum conſecrandee, vel ſi numero paucæ ſint, poſt ſumptam utramque ſpe- ciem ante ablutionem ſumendee erunt. Sto. Re- gulariter non licet hoſtias minores modo poſt of- fertorium allatas conſecrare, quia ſpeckant ad idem Sacrificium; ſi tamen juſta cauſa interveniat pro P 2 mori-⸗ Forma 228 Caput XVI. moribundis, vel ne plures ſine communione di- mittantur, licet eas cum majori hoſtia conſecra- re, facta prius oblatione mentali, dummodo ante Canonem adſint. Necklicet hoſtias ſtatim poſt conſecrationem diſtribuere, niſi urgeat neeeſſitas, quia, cum ad idem Sacrificium ſpectent, non debent prias ſumi, quam hoſtia major: hinc di- ſtribuens ante ſumptionem ſine gravi cauſa ve- nialiter peccat. 6to. Guttæ vini lateri calicis in- terius adhærentes a reliquo vino ſeparatæ proôba- bilius non conſecrantur, quia intentio ſe ſolum extendit ad vinum per modum unius continui in calice contentum; unde illæ guttulæ poſt infuſio- nem purificatorio abſtergi ſolent. Guttæ exte- terius adhærentes non conſecrantur, nifi Sacer- dos eas conſecrare intenderet, quod tamen ſine ſacrilegio facere nequit. Optimum eſt offerre, conſecrare & determinare materiam ſecundum communem intentionem Kccleſiæ. ztimo. Quan- titas materiæ conſecrandæ debet efſe tanta, quæ tempore opportuno ſine periculo cerruptionis ſpe- cierum conſumi poſſit: minutiſſima autem mate- ria ſenſu adhuc pervia valide ſed non licite con= ſecratur. Forma Sacramenti Euchariſtiæ efſentialis S art ſunt hæc verba: Hoc eſt Corpus meum: Et: ſtia. Hic eſt Sanguis meus, vel, Hic eſt calix Sanguinis mei. Nam Imo. Chriſtus his ver- bis in conſecratione uſus fuit Luc. 22. Acce- pto vane gratias egit, & dedit eis dicens: Hoc eſt Corpus meum, quod pro vobis datur. Simi- liter & calicem poſiguam cœnavit, dicens: Hic eſt caliv novum Teſtamentum in danguine meo, qui pro vobis fundetur. Idem habetur Matth. 26. Marc. 14. I. Cor. II. 2do. Ex tradi- tione patet, hæc verba dici ad conſecrandum panem lren & boas Litt Doninifie EAug leuens ! ia Ve r G⸗ l Mr III) e, Urlns. 6 l rite ol 1 n Cikim hent menda Cui Meiorum lrimnen ir. ibv Wd⸗ heri Mrh non enimn in for⸗ ha: a citione Cedent . A dleln Coret D talite erl t hi De Euchariſtia. 229ꝰ W panem & vinum, uti perſpicuum eſt ex om- “ nibus Liturgiis: & Patres dicunt, Corpus SRist Domini fieri myſtica prece. S. Juſtinus apol. 2. ed & S. Auguſtinus I. 3. de Trin. c. 4. Et S. Hefm, Irenzæus l. 5. c. 2. ait: Panie & vinum perci- i vientia Verbum Dei fiunt Euchariſtia, quod eſt e Corpus Sc. S. Chryſoſtomus ſerm. de prod. ee Jud. Hoc verbum (ſcilicet: Hoc eſt Corpus Pctt meum) propoſita dona transmutat. S. Am- broſius 1. de initiand. c. 9. Sacramentum iſtud, ei quod accipis, Chriſti ſermone conficitur. Clte ,id Schol. I. Bucerus in c. 26. Matth. vult, S. S. Eu- HMœreſes: od tne chariſtiam verbis non confici. Calvinus verba n et Conſecrationis vult dici per modum lectionis ad iam ſem inſtruendam fidelium fidem, non vero ad conſe- zino crandum elementum, & ideo in formula Sacra- ſe tanta mentorum præſcribit lectionem ex I. Cor. II. optiont Concionem & paucas preces. Lutherus 1. de cap- 2 Alen! tiv. Babyl. de Bapt. ait: parum referre, quibus on len verbis Sacramentum conficiatur, modo adſit fides accipientis. Kemnitius ad eſfſentiam formæ om- nia verba a Chriſto prolata, ſcilicet: accipite & manducate &c. ſpectare putat, omiſſo Ly enim, elt & maſſterium fſidei, quæ Catholici addunt; quia e n non habentur in S. S. Scriptura. Verum cum ly en, enim in forma calicis apud S. Matthæum habeatur, N e in forma conſecrationis panis ſubintelligitur. Ver- sr ba: æterni: & MWyſterium fidei habentur ex Tra- 14 ditione. Et illa: Elevatis oculis in c&lum, ante- ul cedentia habentur in Liturgia S. Jacobi: & apud 5 S. Ambroſium I. 4. de Sacram. Giem? Schol. 2. Nicolaus Cabaſilas Græcus Schismaticus An ver⸗ — docet, Verba Chriſti: Hoc eſt Corpus meum: bis forma Hic eſt Sanguis meus, ſemel ab Eo prolata vir- vel aliis u, tualiter adhuc permanere ac vere operari: & ideo precibus DrN Sacerdotes conſecrantes hæc verba ſolum profe- conſecra- lunt runt hiſtorice & narrative, & quidem ex præce- tio ſiat. P 3 pto 230 Cuput XVI. pto Chriſti: conſecrationem vero fieri per preces apud Latinos præcedentes & apud Græcos ſubſe- quentes. Hanc ſententiam amplexus eſt etiam Ambrofius Catharinus, & illam propugnavit in Concilio Tridentino ſcriptis hac de re duobus li- bellis: unde juxta hanc opinionem illa verba: Hoc eſt Corpus meum: Corpus Chrifli præſens non efficiunt, ſed præſens ſupponunt virtute an- tecedentis benedictionis, utpote per quam bene- dictionem etiam Chriſtus conſecravit, & per di- Sta verba Corpus ſuum difcipulis, quibus illud porrigebat, demonſtravit. Item nonnullæ Litur- giæ Græcorum formam Euchariſtizæ ſaltem partia- liter in nonnullis precibus videntur collocare. Verum certa eſt ſententia r1. Chriſtum non ſola interiori aut occulta benedictione, ſed verbis S. S. Euchariſtiam conſecraſſe: tum quia S. Scripturs vVerba, quibus Chriſtus uſus eſt, expreile recen- ſet: tum quia Sacerdotes ad imitationem Chriſti conſecrantes modo verbis uti debent; tum quia Sacramentum inſtituit, ad quod verba requirun- tur. 2. Conſecratio ſolis Chriſti verbis: Hoc eſt &c. non vero precibus vel antecedentibus, ſ. vel ſubſequentibus perficitur: nam Patres com- muniter prædiétis verbis converſionem panis in Corpus Chriſti aſcribunt. Deinde ſola illa verba converſionem in Corpus & Sanguinem Chriſti ſignificant: Ergo etiam tanquam praética efficiunt. Denique Florentinum fſolis Chriſti verbis, non vero precibus conſecrationem aſcribit: & in Tri- dentino Catharini ſententia multos offendit, qui eam proſcribendam eſie cenſuerunt; licet teſte Salmerone àa definitione Patres abſtinuerint: ex quo colligit D. Tournely, non eſſe de fide, Chri- ſtum citatis verbis conſecraſſe, aut juſſiſte, ut il- lis ſolis a Sacerdotibus fiat conſecratio. Dicis I. Chriſtus prius panem & vinum benedixit, ante- quam diceret, eſſe Corpus ſuum: imo poſt di- ſtributionem modo dixit, eſſe Corpus ſuum: cer- te benedictio illa Chriſti non minus eflicax fuit, quam ument at il er itie letictio Ren int Leoncll Piencda i e conle⸗ ani bened engtione olns ſonn l Wuben Coblerntti ſcre ine unk imi I Nobis Us cotmmn woeriion ling, Urilite kin CM Ne hlden tate, Ppanem nia Dos ſr v tione wei, flei, Lemiſio Reßone Ms wen et 1, lee⸗ De Euchariſia. 231 in quam cum benedicendo panes multiplicavit. Keſp. e; Verba illa: Hoc eſt &c. S. Marcus diſtributioni â per anticipationem prius narratæ poſtpoſuit. Be- ne nedictio illa Chriſti efficax fuit reſpectu effeétus, an quuem intendit, ſcilicet præparandam materiam, ne &r eonciliandam Divinam Omnipotentiam pro ef- rfäd ficienda illa converſione. II. Apoſtoli benedictio- Ntm ne conſecrarunt: I. Cor. 10. Calix benedictionis, unk Ccui benedicimus: Et Liturgiæ Græezæ aperte con- t, A ſecrationem in precibus reponunt. Keſp. Apo- (n Kolus ſolum recenſet preces in Liturgia celebran- da adhiberi ſolitas, non vero verba, qnibus fit . nnullel ſaltem conſecratio. Liturgiis antiquis variæ additiones ne faéctæ fuerunt; & preces inibi contentz non pe- lumnm tunt fimpliciter, ut panis fiat Corpus Chriſti, ſed ſelmn ut nobis ſuſcipientibus fiat ad ſalutem. III. Pa- niali tres communiter dicunt, Euchariſtiam perfici Dei altlet invocatione, benediékione. Reſp. Loquuntur de tonea Liturgia, quæ tota eſt oratio, in qua per Verba t, inn Chriſti fit conſecratio. etn ed et Schol. 3. Quæritur in Scholis ulterius, an ſingula An omnia ee verba in conſecratione panis & vini adhiberi ſo- verba for- DPüne lita fint effentialia. Scotus in 4. d. 8. afferit, m ſint Pen e omnia illa verba: Qui pridie quam pateretur &c. eſſentia- höe usque ad finem utriusque conſecrationis non eſſe lis. Uiren quidem de efſentia formæ, eſſe tamen de necefli- Ciuefi⸗ tate, ut forma vim habere poſſit, adeoque nec Feltb,! panem, nec vinum conſecrari, ſi omittantur: t: Eb! quia alias non ſignificaretur per verba formæ Cor- CPnd pus & Sanguis Chriſti, ſed Sacerdotis. Thomi- t; Iut ſtæ Ver 0 contendunt, omnia Verba in conſecra- nnein tione Calicis, ſcilicet: Hic eſt calix Sanguinis “ mei, Novi & æterni Teſtamenti, myſterium fidei, qui pro vobis & pro multis effundetur in e 1 . Pernimlonem peccatorum: eſſe de eſſentia formæ. i eſpondemus, Ea duntaxat verba: Hoc eſt Cor- roſe⸗ pus meum: Et: Hic eſt Calix Sanguinis mei: vel: liet Hic eſt Sanguis meus: conſecrationi eſſe eſſentia- hali lia, licet omne ſtudium adhibendum fit, ne cæ- P 4 tera 232 Caput XVI. tera omittantur. Nam r. illa verba: Hic eſt ca- lix Sanguinis mei, æque perfectum ſenſum fa- ciunt, ac illa: Hoc eſt Corpus meum: Ergo ſi hæc, etiam illa ſufficient. 2. Non omnia Verba a nobis ſolita proferri in conſecratione calicis in omnibus Liturgiis habentur. Sic in Liturgia §. Marci, Bafilii & Chryſoſtomi non leguntur illa: an &: mſterium fidei: in Liturgia thio- pum non habentur illa: Wovi & œterni Teſtamen- ti, miſſterium figei: & tamen valida eſt conſecra- tio, quia ſola allata verba Chriſti Corpus & San- guinem ſuſficienter fignificant. Non tamen licet reliqua omittere, illa enim: Qui pridie, quam pateretur, oſtendunt, Sacerdotem conſecrationis verba proferre in perſona Chriſti: particula enim conſecrationem prioribus conjungit: reliqua in memoriam revocant erucis immolationem & per- fectam redemptionem; & hinc mazxima audacia foret, in re tam gravi aliquid horum omittere. Nec dicas I. S. Thomas & Catechistnus Romanus docent, omnia illa verba eſſe de eſſentia: & §. Pius V. juſſit noſtram ſententiam e commentariis Cajetani expungi. Keſp. S. Thomas & Catechis- mus de integritate & perfeétione formæ intelligi poſſunt. Et ſoli Inquiſitores Romani, non vero S. Pius V. eam ſententiam e commentariis Caje- tani expungi juſſerunt, quia non ſatis honorifice de ſententia S. Thomæ locutus eſt, ita D. Tour- nely. II. Sine dictis verbis non exprimitur ra- tio Sacrificii. Reſp. Hæc ſatis exprimitur per ſe- parationem Sacramentalem Sanguinis a Corpore. III. Illa verba pene omnia habentur apud S. Mat- thæum c. 26. Marci 14. Luc. 22. in Liturgia S. Jacobi, S. Matthæi, S. Marci, S. Baſilii, S. Chry- ſoſtomi, & in Miſſia Mozarabum. Keſp. Illa ver- ba apud Evangeliſtas occurrunt, ſed non dicitur eſſe de eſſentia formæ. Citatæ Liturgiæ antiquæ Omnia verba non habent, ſed ſolum correctæ; inte correétionem vero certe conſecratio etiam Eeroll. (l e ſome, Contemp terie. lalicis: Aentiali ino ob t. Ale Euda fo Nenm, Alin tran et, ſie iulnone Uer eſ e loe coh tlto fudt NA her uekeo uke uniſt nnen ſtantͤ W & 3e proi o ſti⸗ te. H ler 6 Ho ll Mn lihmii⸗ i öhen Undnen D De Euchariſtia. 233 Hede Corofl. Pralt. Imo. Particula enim non eſt de efſentia Reſolvun- ſenim; formæ, ſed de przycepto, unde eam omittens fine tur cqſus. m: Enn contemptu peccat ſolum venialiter ob levitatem Onnin t materiæ. 2do. Licet illa verba in conſecratione One älti calicis: Novi & æterni Teſtamenti &c. non ſint lim eſſentialia, ea tamen omittens peccat mortaliter, egunari imo ob diſſidentes Theologorum opiniones juxta Urgn N Nat. Alexandrum conſecratio ſub conditione repe- P Ii tenda foret. 3tio. Hæc forma: hic eſt corpus eſt oolr meum, ſumendo hic adverbialiter, eſt invalida, Drpll quia tranſubſtantiationem non fſignificat: ſecus n tanel foret, ſi eſſet merus error grammaticalis vel lap- pritte,f ſus linguæ. Item hæ formæ: Ecce corpus meum: conlem hæc eſt caro mea: hoc eſt corpus Chriſti: fiat particln hoc corpus meum: ſunt invalidæ, quia eſt mu- : ein tatio ſubſtantialis. Hæ vero formæ: Hic cibus, orenge vel heæc res, vel hoc contentum ſub his ſpecie- Nim bus eſt corpus meum, ſunt validæ. um o: nus Nu . ſenti d. 986. “ Ex ſenſu verborum formæ Sacramenti kealis 6 C e Euchariſtiæ apparet, quod in ſanctiſſimo hoc vraſentia Nemee in . Chriſti i me Sacramento contineatur vere, realiter & fub- in etn ſtantialiter Corpus & Sanguis una cum ani- ſa⸗ as z⸗ as ma & Divinitate Domini noſtri Jeſu Chriſti,⸗ nDN ac proinde totus Chriſtus, & non ſolummo- in do ſit in eo ut in ſigno, vel figura aut virtu⸗ ſna te. Hoc Imo. probatur ex S. Scriptura;, 1 oan. 6. V. 5I. ubi Chriſtus ait: Panir, quem 6 lrdl Ego dabo, Caro meqa eſt pro mundi vita &c. i,E MWiſi manducaveritir carnem Filii hominis, & ,h biheritir ejus Sanguinem, non habebitiz vitam in m vobis Gc. usque ad finem. Hic non eſſe ſer- ger monem de Incarnatione vel ſpirituali tantum i manducatione per fidem, uti volunt Nova- tores, & nonnulli etiam Catholici, quorum 6, P S ſen= N 234 Caput XVI. ſententiam non quidem expreſſe damnavit Tridentinum ad inſtantiam Epiſcopi Grana-⸗ tenfis teſte Pallavicino 1. 17. hiſt. c. 12. eam tamen temerariam eſſe, cenſet Maldonatus, patet ex eo, quod caput étum S. Joannis 3. partes contineat, in quarum prima a v. I. usque ad 26. deſcribitur miraculoſa panum multiplicatio. in ſecunda a v. 26. usque ad 52. excluſive agitur de fide in Chriſtum, In tertia a v. 52. Usque ad finem tranſitur ad Euchariſtiam, in qua Chriſtus promittit, ſe Carnem ſuam daturum, & loquitur de man- ducatione & bibitione reali Corporis & San- guinis ſui; quia cum quidam dicerent: duru eſt hio ſermo, Chriſtus ad avertendum hoc ſcandalum non reſpondit, ſe locutum eſſe de manducatione myſtica, ſed realem denuo aſ- ſeruit, & in veritatis confirmationem futu- rum ſuum in ceeles aſcenſum adduxit v. 62. Imo quando Chriſtus advertit, ex dictis ſuis Ob &O quivocationem aliquam dubitationem in mentibus diſcipulorum fuorum gigni, eam ſubito evellere ſtuduit, uti fecit, dum Joan. 3. Nicodemo ſpiritualem renaſcentiam: Et Matth. 13. parabolam zizaniorum expoſuit: & ipfe S. Joannes tropos a Chriſto prolatos plerumque explicat, uti illud: c. 3. Jolvite Zemplum hoc; ubi v. 12. ſubjecit: IAlle autem dicebat de templo Corporis ſui. Cum igitur ne- que Chriſtus neque Evangeliſta ſcandalum patientibaus & murmurantibus aliter mentem ſuam expoſuerint, verba in ſenſu proprio de manducatione Corporis Chriſti in Euchariſtia Vvera & orali ſumenda erunt, maxime quia Chri- Cikus tnati Peunn de Aiis Ch r, Ale erum 60, 2. I. 0lſprian Eiiltin. Pille pr Uitotoni ngi ne 1,1n Luc ſnin obri Wbus a lemns teace Ete niri W le li nt Iuhn kint: . Deinde liſet, Contra fliſlet , Pboj fennn hon ol fennen te 7 non Ws d. s re Gannni i n 1.1n laldoun Puunnk immn 1r lolnn 0. Uchel htidun trarltan vomitt ut den ris Aelti endun ltumd dem iorent dunt 1 tatiaen. Gl,e , (n e tiu. Gh o Nr Ne vigr⸗ S A, “ c ec De Euchariſtia. 235 Chriſtus hic aliquid futurum, quale non eſt Incarnatio, promittit. Quare etiam hunc locum de reali præſentia Corporis & San- guinis Chriſti in Euchariſtia exponunt Con- cilia, Alexandrinum a. 430. ep. ad Neſtor. Nicænum II. act. 6. Et Tridentinum Sefi. 13. cap. 2. Item Patres, S. Irenæus I. 4. Cc. 4. S. Cyprianus I. de or. Dom. S. Ambroſius 1. de initian. c. 8. S. Cyrillus jeroſ. cat. 4. &. Deinde probatur dogma noſtrum ex verbis Inſtitutionis: Hoc eſt Corpur meum. Hic eſt JSanguis meus. Matth. 26. v. 26. Marci 14. v. 22. Luc. 22. V. 14. Certe hec verba in ſenſu obvio & proprio nihil continent bonis moribus adverſum, quale enim flagitium ſit, ſi corpus Chriſti ad animæ ſanctificationem devote accipiatur, quod etiam crucifixum fuit, certe nihil tam Deo dignum quam hominis ſalus. Item nil continent, quod repugnet fidei, aut aliis S. Scripturæ textibus, cum nullum hucusque Novatores proferre potue- rint: Ergo in ſenſu proprio accipienda ſunt. Deinde ſi Chriſtus illis verbis ſignificare vo- luiſſet, ſe tantum figuram Corporis ſui dare, contra naturalem ſenſum verborum locutus fuiſſet, & graviſſimi erroris anſam Apoſtolis præbuiſſet, qui ſane ſine præmonitione de figura Corporis Chriſti hæc verba intelligere non potuiſſent. Denique ipſæ circumſtantiæ ſiguratam locutionem excludunt; dogma enim fidei, quod Chriſtus propoſuit, figuratis ver- bis non exprimitur: Chriſtus jamjam mori- turus Pater filiis ſuis ultimum vale in figu- ratis verbis certe non fecit: Teſtamentum ſuum 236 Caput XVI. ſuum in meris verbis eenigmaticis non condi- dit: Ergo figurate locutus non fuit. 24o. Fidem realis præſentiæ Chriſti in Euchariſtia probat univerſalis Traditio. Szæculo Imo S. Andreas, in cujus Actis legimus: Ego Ommipotenti Meo immaculatum Agnum quotidie Sacrifico... gui cum ſit vere Sacrificatus, & vere a populo carnes ejur manducutæ, integer per- ſeverat & vivur. Et S. Ignatius ep. ad Smirn. hæreticos eos vocat, qui non confitentur, Euchariſtiam carnem eſſe Salvatoris noſtri Jeſu Chriſti. Sec. 2do. S. Juſtinus apol. 2. Alimoniam Incarnati illius Jeſu carnem & San- guinem eſſe edolti ſumur. Vide etiam S. Ire- næum I. 4. adv. hær. c. 33. Szc. 3tio Ter- tullianus 1. de reſur. carn. c. 8. Curo Corpor⸗ G& Sanguine Chriſti veſcitur. Vide item Orige- nem Hom. 7. in Num. Sæc. Ato S. Cyrillus Jeroſ. cat. 4. Cum ipſe de pane pronuntiaverit & diwerit: Hoc eſt Corpur meum: gquir audebit Geinceys amhbigere. Et S. Ambroſius 1. de ini- ti: c. 9. hoc expreſſe probat. Sxæc. Sto S. Chryſoſtomus hom. 88. in Matth. Quoniam inſe dixit: Hoc eſt Corpur meum: nulla tenea- mur ambiguitate. Et S. Auguſtinus ep. ad Honorat. c. 27. Et inſi addufti ſunt ad men- Jſam Chriſti, & acciviunt de Corpore & Sangui- ne Eiut. Sxæc. 6to S. Remigius in I. Cor. c. 10. Licet panis videatur, in veritate Corpus Chriſti t. Szc. 7timo S. Gregorius M. hom. 22. in Ev. Quid enim prodeſi Corpur & San- guinem illius ore persipere, & ei perverſie mori- bus contraire. Sec. 8vo S. Damaſcenus I. de ſide. c. 14. Mon eſt figurg vanir & vinum Cor⸗ poriſ V76. Duchaſiu Cpote uuIs Nento Al Alumn E G flis r 1 Nügi r 1. er iſt ſtliaten ln Conk er to N. I. I t (h Eece nep a EMeide ctamen Kotn⸗ in Nu⸗ toribus Uarins Eegwe N IR e Gmn fonent Ccin De Euchariſlia. 237 nnen Borir & JSanguinie Chriſti, abſit enim hoc, ſed Kit. eſt ipſum Corpus Domini deificatum. Sæc. no Euis Paſchaſius Radbertus integrum librum de Secon Corpore Domini conſcripfit. Sæc. 10mo Ste- gimnte phanus Eduend. librum compofſuit de Sacra- nna mento Altaris. Szæculo 1Imo contra Beren- in, LBarium ſcripſerunt S. Anſelmus, Landfran- , iint, cus Et Guitmundus Szec. 12. De veritate enik realis præſentiæ tractarunt Petrus Cluniacen- ſis, Magiſter ſententiarum & S. Bernardus. CoHet tisu Szæc. 13. S. Thomas, & S. Bonaventura. nnn Sæc. 1IAto præter omnes Scholaſticos hanc mmé Veritatem definivit Concilium Viennenſe. Sæc. tn I Lto Conſtantienſe Seff. 13. & Florentinum. er ſel Sæc. 16to Tridentinum Seſſ. 13. oCH Schol. x. Manicheæi & omnes hæretici, qui nega- Hæœreſes ftenn 0 runt, Chriſtum veram carnem afſumpfiſſe, indi- 6.0 recte negant præſentiam ejus realem in Euchari- urt ſtia. Ex Manichæorum ſchola prodierunt Liſojus & Helibertus Clerici Aurelianenſes, damnati in lul/ Concilio Aurelianenſi a. 1017. qui negarunt Chri- ius he Rtum de Beatiſſima Virgine Maria natum fuiſſe, OPe & verum ejus Corpus & Sanguinem in Euchari- r ſtia contineri: quibus Gudulfiani in Concilio At- ,aler. trebatenſi a. 1025. damnati accenſeri debent, Sa- H cramentum Altaris negantes. Joannes Erigena lvn D Scotus primus directe realem Chriſti præſentiam tu in Euchariſtia impugnavit, qui tamen fſine ſecta- 16ℳ toribus a. 884. Obiit: Ejus tamen errorem Beren- in i garius Turonenſi Scholæ præfectus & poſtea An- ln degavenſis Archidiaconus diſſeminavit, unde pri- mus Sacramentariorum parens vulgo perhibetur. Ejus doctrina in Concilio Romano a. 1050. ſub l, Teone IX. & deinde in Vercellenſi & Pariſienſi lſir. amnata fuit, & ipſe Berengarius in Concilio Tu- ole Tonenſi „ut videbatur, correétus ab Hildebrando imlr Cardinali clementer receptus, ſed poſtea ad vo- 238 Caput XVI. mitum reverſus in Synodo Romana a. 1059. ſub Nicolao II. libros ſuos in ignem conjecit cum ju- ramento ſe fidem inviolabiliter ſervaturum. Aft in Gallias reverſus ad priorem errorem rediit, quem Concilium Rhotomagenſe a. 1073. & Pi- tavienſe a. 1075. iterum proſeripſit. Anno 1078. Berengarius in Synodo Romana ſubdolam Con- feſſionem Gregorio VII. obtulit, & demum in altera Synodo Romana a. 1079. abdicato errore Turonem reverſus ſæculo renuntians a. 1098. Catholicus vitam finivit. Sæculo rzmo betro- buſſiani, & a. 1525. Carloſtadius realem præſen- tiam Chriſti in Euchariſtia negavit. Denique Cal- viniſtæ non aliam præſentiam Chriſti in Euchari- ſRlia, quam figuratam tantum admittunt, ita ut Euchariſtia ſit ſolum figura & nudum ſignum Cor- poris Domini. Solountun Schol. 2. Argumenta pro ſua hæreſi depromunt hæ- objelio⸗ es. retici I. ex S. Scriptura; nam Joan. 6. de ſola manducatione Spirituali agitur v. 52. & ſqq- cum etiam in antecedentibus verſibus de ſola fide & manducatione Spirituali agatur: & v. 55. dicitur non moriturum illum, qui de hoc pane comede- rit, quod certe Euchariſtiæ non competit. Imo Ipſe Chriſtus murmurantibus Capharnaitis decla- ravit, verba ſua Spiritualiter intelligenda eſſe v. 64. Verba, quæ locutus ſum vohis, Spiritus & vita Junt: & manducationem carnis rejicit, ac Spiri- tualem commendat dicens: piritus eſt, qui vivi- Nicat, caro autem non prodeſt quidquam. Unde etiam hanc partem c. 6. S. Joan. Origenes in 1. Num. de verbo Dei. S. Hieronymus in pfſ. 14. de S. Scriptura. Innocentius I. ep. ad P. P. Conc. Milev. de Baptismo. S. Auguſtinus tr. 26. in Joan. de Societate Corporis & membrorum Chriſti exponit: & in pfſ. 98. ait: Spiritualiter intelligi- te, quod locutus ſum: non hoc corpus, quod vi- dÄetis, manducaturi ſtis, & bibituri illum Sangui= nem, quem fuſurt ſunt, gqui zme crucifigent: Sacra- entum aliguod co umendavi vobis oviritualites intel⸗ B itlede Mutem 1 non coltion Petium Cntra ka tabant u Ei Elit Ch Ullter, Uiena: hi n Catnis i glena Calnen ( lon 1 tmun, N ypoltti Manerati Duls wn Umnen teſ lierit, drieo nt tlen AN ele Chrid II De pus m Chriſtne Catholi us n0 hem ae go ih! eeit enn ☚1 Dken ti 107, Aor töchnd & eenn lend er luns 11 Ian E len e Deniel ti in e Sttunt,5 ſunm tom . 6. 4 E e ſoln 7. 5t Pene te⸗ Impeii. 1 urmiie enlic venus ſit n, han Geigens N1 1NNE 1 t. rn in it liule Nen enu, 5 de ly E/t ſumitur tropice, vel pro Ft; quia De Euchariſtia. 239 intelleſtum vivificabit vos. KReſp. Tertiam illam c. 6. artem ad S. S. Euchariſtiam ſpeétare patet ex diétis. lle non moritur æternaliter, qui cum debita di= ſpoſitione S. S. Euchariſtiam ſuſcipit, & acceptam gratiam non amittit. Explicatio illa Chriſti eſt contra fallam Capharnaitarum imaginationem, qui putabant, carnem Chriſti in propria ſpecie mor- tuam & in fruſta diſſeétam comedendam eſſe, quam tollit Chriſtus docens, ſe edendum quidem eſſe realiter, non tamen in propria ſpecie carnis, ſed aliena: hinc dicit, caro carnaliter accepta ſub for- ma carnis non prodeſt, bene vero, ſi ſumatur ſub aliena ſpecie, credendo tamen, eſſe veram carnem Chriſti. Vel uti S. Cyrillus Alex. 1. 4. Joan. c. 14. exponit, caro mea, ſi eſſet pure hu- mana, non prodefſſet, ſecus quia eſt conjunéta hypoſtatice Verbo. Certe ſi Chriſtus de ſola manducatione ſpirituali locutus fuiſſet, hoc diſci- pulis non admodum difficile auditu fuiſſet, cum tamen teſte S. Joanne v. 67. multi eorum retro abierint. Patres, quando hunc locum in ſenſu tropico & morali exponunt, litteralem non ex- cludunt. S. Auguſtinus in Pſ. 98. refutat ſolum carnalem ſenſum Capharnaitarum modo explicato, & vult, Spiritualiter verba Chriſti intelligenda effe, ubi Spirituale non opponit veritati carnis Chriſti, ſed carnali cogitationi Capharnaitarum. II. Particula koc in verbis Chriſti: Hoc eſt Cor- pus meum: panem ſolum demonſtravit, quem Chriſtus tunc in manibus habuit, tum quia juxta Catholicos ante pronuntiatam totam formam Chri- ſtus nondum præſens fuit; tum quia Chriſtus pa- nem accepit, benedixit, fregit & difcipulis dedit? Ergo etiam illum per Iy hoc demonſtravit, cum omnia illa verba eundem accuſativum regant; & in Hebræo, ubi non datur neutrum, dicatur: hie eſt Corpus meum: tum quia nihil aliud, quam panis per ly hoc aſſignari poteſt: tum quia in Græco dicitur: resro r& zernet “ hic Calix. Dein- i3 ais 240 Cavut XVI. alias falſa eſſet propoſitio, cum in inſtanti, quo pronuntiatur ly , nondum fit, ſed modo fiat Corpus Chriſti: vel ſumitur pro ſignificat ſeu eſt ſigura Corporis mei: nam hoc modo ſumitur Exodi 12. Joan. 10. v. 7. Ego ſum oſtium &c. Denique Iy Corpus non Corpus naturale Chriſti, ſed figuratum denotat: tum quia dicitur frangi I. Cor. 1II. v. 24. aαεαw tum quia comedi non poſſet corpus naturale, nec Chriſtus Ipſe ſuum proprium Corpus manducare potuit: tum quia Chriſtus poſt conſecrationem calicis contentum in eo genimen vitis appellat: tum quia Patres V. L. eandem nobiſcum eſcam Spiritualem manduca- runt &c. 1. Cor. I0. nec tamen comederunt Corpus Chriſti: tum quia Corpus Chriſti in nobis alterari nequit, modo eſt in coœlo, & Deus in Templis manufactis non habitat. Keſp. Particula hoc non demonſtrat panem præciſe, ſed conten- tum ſub illis ſpeciebus, quod licet fuerit panis ante conſecrationem, vi tamen illorum verborum incipit effe corpus Chriſti, unde in Græco dicitur rsre torl gacα eε non vero sros in maſculino, quale eſt æere,; panis: ſi vero cum ſchimidio dicas T7Sro poni pro zgros, tunc intelliguntur ſpecies pa- nis: ex quo etiam liquet hanc propoſitionem: Hoc eſt corpus meum: non eſſe identicam, quia pronomen dicitur de re ſingulari. Chriſtus acce- pit & benedixit panem, ſed dedit converſum in Corpus ſuum; nam verbum benedexit, quod in- tercedit, & efficacem benedictionem ſignificat, facit, ne omnia verba eundem accuſativum re- gant. Hebrzæi non tantum in pronominibus, ſed etiam in nominibus carent genere neutro, unde etiam ly Corpus eſt generis maſculini. Prono- men hoc, ſi ſumatur pro inſtanti, quo profertur, & necdum eſt completa propoſitio, nec panem; nec ſpecies panis, nec Corpus Chriſti clare & de- terminate demonſtrat, ſed confuſe tantum & in- determinate ſubſtantiam aliquam præſentem, quia hæc eſt natura pronominum: ſi vero ſumatur in inſtanti; Munti, EeCorpn Uin logn Vero nor lbet pe lo nltir I, Ubi Cons 0 tokice in is & Gritur f⸗ It: od Uhur le (tnee n nenratio Ullnn bene tois n Nilt: & ſet done Wobnt. Imi de genime le ſote Wedin lr Chriſir⸗ EeX Nn Vel n Cieit, ituelen külenn der eace Uihi o iidi inhand , el nonnt guftas moto iun m ohum turteln Gicinr ir. n tir flvehe Uitt un s N nin hin lem mi colNet riſtinn ,& De Ens ſed on t feit mn en Grre in m Lhinido? ertien, Chükux Corſeſif en iond⸗ lſtifu Bebtto, 19 li F neb i⸗ ntun 6 enten 9 1 1 6. De Euchariſtia. 241 inſtanti, quo completa eſt propoſitio, determina- te Corpus Chriſti demonſtrat. Calix ex communi ulſu loquendi contentum in eo fſignificat, panis vero nonniſi panem fignificare poteſt. Ly eſt non habet perfectam ſignificationem, niſi in inſtanti, quo ultima vox in forma conſecrationis profer- tur, ubi etiam ponitur tranſubſtantiatio panis in Corpus Chriſti. Quod vero Iy eſt non ſumatur tropice in verbis conſecrationis, ex circumſtan- tiis & diétis in hoc S. apparet. Corpus Chriſti dicitur frangi, id eſt dari; nam S. Lucas c. 22. ait: quod pro vobis datur dedoαν. Vel illud fran- gitur de paſſione Chriſti & oblatione cruenta in Cruce, cujus incruenta oblatio in S. Cœna com- meymoratio eſt, intelligi poteſt, & ideo vulgata noſtra bene vertit, tradetur. Corpus Chriſti vere a. nobis manducatur in Sacramento, quo conti- netur: & Chriſtus Corpus ſuum in ultima Cœna vere comedit, in quo Veteres paſſim miraculum agnoſcunt. Certum eſt, quod Chriſtus totum vi num in menſa appoſitum non conſecraverit, hine ly genimen vitis in vinum non conſecratum ca- dere poteſt, quod ex Luca c. 22. colligi vide- tur, qui refert, hæc verba in Cœna communi ante conſecrationem dicta eſſe: ſi autem de calice Eu- chariſtico dicta ſint, dicitur genimen vitis, quia ex vino converſio in Sanguinem Chriſti faéta fuit, vel quia ſpecies vini remanent. Apoſtolus non dicit, quod veteres eandem nobiscum eſcam Spi- ritualem comederint, ſed eandem inter ſe: vel eandem nobiſcum gratiam participarunt, ſed non Rer eadem media. Tota illa alteratio ſpeciebus uchariſticis contingit. Chriſtus eſt in cœlo mo- do vifibili naturali & extenſo localiter; in S. S. Euchariſtia modo inviſibili localiter inextenſo; & Sacramentali, & ſecundum ſuam Divinitatem in ſolis templis non includitur. Secunde Srhratmn Inſtit. Theol. Tom. III. G 242 Caput XVI. Secundo alia argumenta petunt ex P. P. I. Tertul- lianus l. 4. cont. Marc. c. 40. ait: Panem Corpus ſuum fecit dicendo: Hoc eſt Corpus meum: id eſt, fgura Corporis mei: & Origenes in Matth. 15. ait: is, qui vocatur vanis Domini non ſuapte na- tura ſanklificat. Keſp. Tertullianus contra Mar- cionem probat, Chriſtum non efſe contrarinm Auctori V. L. quia figuras V. L. in Nova im- plevit, & ideo ſenſus verborum ejus eſt: panis, qui fub lege fuit figura Corporis mei, in Evan- gelio eſt Corpus meum; vel per figuram Corpo- ris intelligit ſpecies Sacramentales plenas præſente Chriſti Corpore, ut probet, Chriſtum non ha- buiſſe Corpus Phantaſticum contra Marcionem, quia non datur figura phantasmatis. Homiliæ Origenis in Matth. ſunt dubiæ,, & Origenes re- prehenditur a Theophilo Alex. ep. I. quod ad Allegorias panem Divinum traxerit, quo Salva- toris Corpus oſtenditur. Agnovit tamen Orige- nes realem præſentiam 1. 8. contra Celſum dicens: Oblatos panes edimus, Sanftum Corpus ſandlifcans eos &c. II. S. Auguſtinus l. contr. Adimant. c. 12. ait: Chriſtus non dubitavit dicere: Hoc eſt Corgus meum; cum ſignum daret Corporis ſui. Et Facundus Hermianenſis in I. pro def. trium Ca- pit. Corpus Ejus & Sanguinem dicimus, non quod proprie Corpus Ejus it panis, & poculum dan- guis, ſed quol in ſe Wufſlerium Corporis Ejus San- guinisque contineat. Keſv S. Augufſtinus ſignum Corporis Chriſti plenum & illud revera continens intellexit: vult enim oſtendere Manichæis, San- guinem potuiſſe dioi a Moyſe animam brutorum ſeu ſignum animæ, ficuti & ſpecies panis potuerunt appellari Corpus Chriſti, licet illius ſignum ſint. Facundus fimiliter de ſpeciebus panis loquitur, quæ ſunt ſignum Corporis Chriſti, ſicuti Baptis- mus eſt ſignum adoptionis: quod probare inten- dit, licet deinde Chriſtum Filium Dei adoptivum male appellet (t. 1. S. 317.) III. Doctrinam de reali præſentia Chriſti in Euchariſtia a. 831. . primus Frinns in Hno in e m Cell & 4 Nitr Coltta Pale My. Ante ſtile fuil unpmus tlem Chri intt, ( Uiltig di⸗ A tamen Clriſti n giget iin oni 1 heger iniin de K Miriin Peie 1 Hne krlop ünin MMüner AW ignm, Qun Vicetnz, ngitnr Charicie Denie katione Corpos D 8 10 alter Genn . ten D lye, Inhliet antita Al. Ie Duun l tun: i 8in Mut iwn ,urt 0S cCIN eſe ome 1. in hon ejns d wei ul fgonn 6 enus riftan in Mur atis. Ne Uigen ep. I. ll erit, I timen (ellun- rpls , cobtr. 14 n l vons e lus ſon, beni, oke, Pei , l. 4 rii 16 De Euchariſtia. 243 primus invexit Paſchaſius Radbertus, qui a Ra- bano in ep. ad Heribaldum, & Anonymo quo- dam a Cellotio ad calcem hiſt. Godeſchalci edito; & a Ratramno in l. de Corp. & Sang. Dom. contra Paſchaſium Abbatem ſuum refutatus fuit. Reſp. Ante Paſchaſium dogma noſtrum jam uni- verſale fuiſſe, ex diéctis patet. Porro Rabanus & Anonymus non impugnabant Paſchaſium circa realem Chriſti præſentiam in Euchariſtia, fed quod diceret, Corpus Chriſti realiter exiſtens in Eu- Chariſtia dicendum eſſe natum ex Maria Virgine, cum tamen fiat ex pane, & quod doceret, Cor- pus Chriſti videri, tangi & dentibus conteri, non quidem in ſpecie humana, ſed in figura pa- nis; in quibus tamen Paſchafius ab omni errore ab Herigero abſolvitur. Ratramnus Paſchafium ſimiliter de reali præſentia afferta non impugnat, ſed ſolum in ſuo libro probat, Corpus Chriſti in Euchariſtia oculis non videri, nec ſenfibus de- prehendi, cujns erroris Paſchaſius falſo accuſaba- tur. Hinc Paſchaſius & Ratramnus concedunt, idem Corpus ex Maria Virgine natum quoad ſfub- ftantiam in Euchariſtia exiſtere, non vero quoad modum exiſtendi & ſpeciem, & Ratramnus con- tra eos ſolum pugnat, qui nullam in Euchariſtia figuram, nullum ſignum a Chriſti Corpore diſtin- tum admittebant, ita ut totum quod exterius videtur, ſit ipfum Corpus Chriſti, quod videtur; tangitur &c. unde fere ſemper de ſpeciebus Eu- chariſticis loquitur. Denique impoſſibilitatem realis præſentiæ, ex ratione hæretici impugnant I. quia implicat idem corpus eſſe in pluribus locis ſimul: eſſe unum, & non efſe unum: moveri in uno loco, & non in altero, quæ ex reali præſentia ſequuntur. Xeſp. Idem corpus poteſt eſſe in duobus locis ſimul ſal- tem Divinitus, in uno circumſcriptive & dimen- ſive, in altero Sacramentaliter & definitive II. Implicat, corpus naturale eſſe fine quantitate; quantitas vero nequit eſſe ſine extenſione, impe- Q 2 netra= 244 Caput XVI. Deiſta- rum ca- lumnläa. netratione & diviſibilitate; ſed Corpus Chriſti eff in Euchariſtia modo inextenſo: Ergo non eſt „Corpus Chriſti naturale. Keſp. Implicat quanti- tatem efſe fine extenfione interna partium in or- dine ad ſe, ita ut una pars fit poſita extra aliam, cum proxima exigentia ad impenetrationem, quæ Corpori Chriſti in Euchariſtia exiſtenti competit, cum partes illius inter ſe non confundantur: non vero implicat, quantitatem efſe ſine extenſione externa in ordine ad locum, ſine qua quantitas ſaltem Divinitus eſſe poteſt, cum fit quid poſte- rius ejus eſſentia: hac externa extenſione Corpus Chriſti in Euchariſtia caret, & dicitur ibi efſe in- diviſibiliter, inextenſe, penetrative, quod uti- que eſt myſterium, ſed reétæ rationi non con- trarium. Schol. 3. Abauzitius recens Scriptor Genevenfis in I. Idée generale de l'Euchariſtie ait, moris apud Judæos fuiſſe, quod Paterfamilias hæc verba in Coœna Paſchali proferret: Hic eſt vanis aftiftionis, quem PFatres noſtri in Egypto comederunt. Quæ proinde verba etiam a Chriſto ad ſolam mortis ſuæ memoriam prolata ſunt. Verum undenam probat Abauzitius dicta verba jam Chriſti ætate in uſu fuiſſe, & cur Chriſtus dixit non panis af- flictionis, ſed corpus meum. Falſo etiam nobis imponit Auctor l'Evangile du jour, nos credere, Deum comedi poſſe; nos enim dicimus, carnem Chriſti veram nos accipere cui natura Divina hy- poſtatice unita eſt, quæ tamen, utpote Spiritua- lis comedi a nobis nequit. Denique Scriptor opuſculi: le Chriſtianisme dévoilé mentitur, quod juxta nos ad Presbyteri vocem cogatur Deus e coœlo deſcendere, aut ſe in panem immutet, aut quod panis evadat Deus, aut quod nos panem adoremus. Nam tota Sacerdotis poteſtas a Deo eſt, quem proinde cogere nequit de coœlo deſcen- dere, cum fimul in cœlis & S. S. Euchariſtia exi- ſtat. Nec ſe Chriſtus in panem mutat, nec panis evadit, cum tota panis ſubſtantia deſinat: panem Pr. 0- pinde 1Mlg Corpn iſia ulochan ii ſec in Corp 1 len tt iptura üienon Cun nn Krn lt Corp I N neun. In el An dn UIne Cel: N li: Dne Dictura Uo no Ueſt: IS lrk ſrt rie Crik Watum ſeltic 315. luſ⸗ De Euchariſtia. 245 IsCri proinde minime adoramus. Vide Bergier avol. de Digo m la Keligion. c. 3. npllentn Pottiuumi ðOðOUMUw §. 987 ta eltaui ütnen Corpus & Sanguis Chriſti exiſtit in Eu- Zyanſuß- tenm chariſtia per Tranſubſtantiationem, adeoque ſtantiatio. fmun in Euchariſtia non manet fubſtantia panis & guc vini, ſed per verba conſecrationis in ſubſtan- an tiam Corporis & Sanguinis Chriſti converti- enton’ tur ſeu tranſubſtantiatur. Probatur Imo. ex iars Scriptura Matth. 26. Hoc eſt Corvus meum, we, ubi pronomen hoc non poteſt referri ad panem, tonu cum non ſit generis neutrius, & propoſitio heæc ſit practica & effectiva, quæ non ſigni- Ge fſicat, Corpus Chriſti poni cum pane, aut in, , aut ſub pane, quia Chriſtus non dixit: in , hoc, vel cum hoc, vel ſub hoc pane eſt Cor- ui pus meum. Deinde quando duo vel ſunt len: unita, vel ſimul exiſtunt, vel unum eſt in emm alio, tunc de illo enuntiari non poteſt, ſi nH utrumcue ſit ſubſtantia: füc non pofſum di- e, cere: Anima eſt corpus, licet uniatur corpo- ee ri: Deus eſt mundus, licet ſit in mundo: iug, pictura eſt paries; licet adhæreat parieti: mN Ergo nonniſi per tranſubſtantiationem dici e poteſt: Hoc eſt Corpus meum. Rurfſus pa- aie nis juxta Lutheranos non eſt mera figura nee Corporis Chriſti: nec eſt revera Corpus na- gne turale Chriſti: nec hypoſtatice unitur cum n e⸗ Chriſto, quia alias ob communicationem idio- ue““ matum dicere poflemus: panis eſt Chriſtus; eme ſicuti dicere poſſumus: Deus eſt homo: (t. 1. G. 315.) nec panis poteſt appellari Corpus , Chriſti, quia continet Corpus Chriſti, uti ul, Qd 3 volunt Caput XVI. volunt Lutherani, quia panis nec ex natura ſua, nec ex hominum inſtituto ad hoc figni- ficandum deſtinatus eſt, nec de corpore Chri- ſti prædicari poteſt. Merito igitur Concilium Lateranenſe IV. c. firmiter. contineri in Eu- chariſtia Corpus & Sanguinem Domini ſub ſpe- ciebus panis & vini trqnfubſtantiatis pane in Cor- pus & vino in Sanguinem poteſtate Divina. Et Tridentinum ſefſ. 13. can. 2. Ji quis diwerit, in Sacroſando Euchariſtie Sacramento remanere Nubſtantiam panis & vini, una cum corpore & Sangutne D. M. J. C. negaveritque mirabilem illam & ſingularem converſionem totiur ſubſlan- tiæ panie in Corpur, & totius ſubſtantic vini in Sanguinem manentibus duntaxvat ſpeciebus pamt & vini, quam quidem converſionem Cutholica Eccleſia aptiſſime Tranſubſtanttationem appellat, anathema ſit. 2do. Probatur ex Traditione. Szechlo zdo S. Juſtinus apol. 2. panem Cor- pus Domini appellat. Sæc. 3tio S. Cyprianus Serm. de Cœna: vanir iſte . . natura Wuta- tur omnipotentia V'erbi faltus eſt caro. Stec. 4. S. Cyrillus Cat. 4. non erit dignus, cus greda- mus, quod vinum in Sanguinem transmutarit? Szæc. 5to S. Auguſtinus in I. Cor. 10. Won omnis panis, ſed accipiens benediéktionem Chriſti Ft Corpus Chriſti. Sæc. 6to S. Remigius in I. Cor. 10. Mſte panie tranſit in Coryus Chrifti. Sec. Ztimo S. Gregorius M. teſte Paulo Dia- cono in ejus vita ita coram populo locutus eſt: panem & vinum aqua miſtum manente pro- pria ſpecie in carnem & Sangutnem ſuum Syiri⸗ tir . an ificatione convertit. Syæc. 98Vo S. Da- malſee G uS 1. 4. de fide c. 14. Punir vinamogue ayun e dlguin Cr I 1 ,e olurti ng. I mnino fo Uno Eiore n i kme nan . tandob t en be . I. llan ftenn Sn ſen waſe We nch Uis Rot Vin ſab ter⸗ retti hol De Euchariſtia. 247 erom Aqu/ per invocationem & adventum Syiritus Il d. Jupernatupaliter trantmutatur in Corpyns & anguinem Chriſti. Et Strabo, glofſ. in I. Nhorel I. e Cor. 11. Profitemur ſubſtantiam panis & vini Petal in ſubſtantiam Corpori & Sanguinis Dominici nii converti. Sec. no Paſchafius 1. de Corp. & mil Sang. Dom. licet figura panit & vini hic ſit, ommino nihil aliud, quam Caro Chriſti & ban- niri guir poſt conſecrationem credenda ſunt. 820úâ. romo Fulbertus Carnot. ep. ad Adeodat. du- n bitare nefas eſt.. in Wyiritualibus Sacramen- e lir lerrena materits natur am S5 meritum generis tuß ſui tranſcendens in Chriſti ſubſtantiam commute- “ tur. Sæc. 1IImO Lancfrancus & S. Anſelmus in tranſubſtantiationem ex profeſſo propugna- runt. Sæc. 12 mo Hugo Victor & Lombardus „G eam defenderunt. Szæc. I13tio Concilium La- ter. IV. S. Thomas &c. Denique Concilium un Conſtantienſe Sefſ. 3. & Florentinum eam de- *M finierunt. Imo in Confeſſione Auguſtana le- „gitur: Von dem Abendmahl des Herrns wird , alſd gelehret, daß wahrer Leib und Blut Chriſti e wahrhaſtiglich unter Geſtalt des Brods und Wieins im Abendmahl gegenwaͤrtig ſeye, und nm da ausgetheilt und genommen wird. Et Me- lanchton l. adv. 5colamp. ait, naturam pa- nnl nis mutari. eniet l Schol. I. Tranſubſtantiatio juxta Tridentinum Seſſ. 13. Women ol cap. 4. eſt Converſio totius ſabſtantiæ panis in tyranſub-⸗ ſubſtantiam Corporis Chriſti, & totius ſubſtantiæ ſtantiatio= nlen vini in fubſtantiam Sangbinis Ejus. Nomen Tran- mis, &e 1 fubſtantiationis velut novum, & in Concilio La- quid ſt. teranenfi IV, primum excogitatum traducunt hæ- . retici, quod etſi verum foret, negare tamen non poſſent dogma per illud figuificatum eſſe antiquiſ- 4 fimum. lores. Caput XVI. ſimum. Verum ne illud quidem verum eſt, Tranfubſtantiationis nomen ante annum 1215. in- cognitum fuiſſe: legitur enim in antiqua fidei profeſſione Albigenſium relata a Baronio t. 12. a. 1I78. in epiſtola Gaufredi apud eundem an. 1188. apud Stephanum Eduenſem in tr. de Sacr. Alt. c. I3. a. O50. vel juxta alios a. 1160. apud Pe- trum Bleſſenſem ep. 140. a. 1160. Antiquiores vero Scriptores, etſi nomen tranfſubſtantiationis non uſurpent, per alias tamen voces idem ſigni- ficatum exprimunt, dum vocant Conerſionem, mutationem, transmutationem, transelementa- tionem, fubſtantialem transmutationem. Græci item non ſemper voce merzziazis, quod tranfub- ſtantiationem ſignificat, uſi ſunt, ſed meragon ſeu sragroaτεα. id eſt, converſionem dixerunt, qvia nt plurimum swzie ſeu eſſentia apud eos non pro interna rerum natura, ſed pro ſenibilibus proprie- tatibus & accidentibus uſurpatur, quæ cum in Euchariſtia poſt conſecrationem maneant, non diceretur faëta mutatio naturæ, & hoc modo in- nuerunt, Symbola eſſe mutata. Impana⸗- Schol. a. Nonuulli ex diſcipulis Berengarii ceonjeſſi tandem præſentiam realem, dixerunt, Chriſtum in Euchariſtia præſentem fſiſti per Impanatiotem, hoc eſt, per unionem hypoſtaticam Verbi Divini cum pane & vino, ita ut, ſicut de Chriſto homi- ne vere dicitur, hic homo eſt Deus, ita de pane Euchariſtico dici poſſit: hic panis eſt Chriſtus. Ita Guitmundus J. I. de ver. Corp. & Sang. Chri- ſti. & Algerus in prol. I. de Sacra. Corp. & Sang. Dom. Hanc ſententiam amplexus eit Oſiandeèr Lutheranus. Ejus Anétorem Rupertum Tuitien- ſem facit Bellarminus, quem tamen ab errore hoc vindicat P. Gerberonius O. S. B. in fua apologia. Ric error Impanatorum videtur aliquo modo pla- cuiſſe Joanni Pariſienſi Dominicano, qui an. 13006. ut falvaret apparentjam ſenfbilium ſpecierum, ſic explicabat tranſubſtantiationem a Coneilio La- tera⸗ Lnnen Criti ſatiee: ite, 1 cnpe Uuts licct a Noeſte Meuit, Gencdan 1s tamm d Pan unA Inpum cin! n ton n ll e faln unn ! t Uon Den 1 cont Adhr ah . W N lut di⸗ Vin t⸗ ee De Euchariſtia. 249 n et, teranenſi propoſitam, ut diceret, panem Corpus t. Chriſti effici, quatenus per conſecrationem hypo- igne ſtatice aſlumeretur a Verbo, non quidem imme- otn diate, ne diceretur, Deus eſt panis, ſed median- nan.I te corpore, ita ut panis proxime corpori huma- et. 4 nitatis Chriſti, & illo mediante verbo uniretur. Licet autem ſententiam ſuam judicio Eccleſiæ modeſte ſubjecerit, Guidoni tamen Carmelitæ ita placuit, ut ſi fuiffet Papa eam decreviſſet ample- ſteniig Stendam, teſte Waldenſe t. de Sacr. c. 65. cæte- efinen ris tamen Theologis ei contradicentibus Wilhel- eleret mus Pariſienſis de conſilio quorundam Epiſcopo- m. rum & Doctorum Joanni filentium impoſuit. Hæc N nu⸗ Impanatorum ſententia præter jam diéta ex eo 1alal etiam refutatur, quod Chriſtus dixerit: Hoc eſt unt, n Corpus meum, quod pro vobis tradetur; non vero 5 Hl corpus panaceum, ſed carnale pro nobis tradi- ProN tum fuit. Nec juvat dicere de corpore panaceo eum propter unionem hypoſtaticam prædicari poſſe It, N Corpus carneum, & dici, hic panis eſt corpus, nodoit⸗ quod pro vobis tradetur, nam prædicatio diver- ſarum naturarum propter unionem hypoſtaticam non valet, niſi in illis, quæ ſignificantur ut tota conil ſuppoſita, unde ſuppoſita unione hypoſtatica pa- Cnrtti nis cum verbo, poſflet quidem diei, hie panis eſt . Deus, Chriſtus vel homo, non vero hic panis eſt Corpus carneum Chriſti, ſicuti non poteſt dici: diMMi twr Hic Deus eſt Corpus Chriſti. Eadem ratio pugnat dene contra Joannem Pariſienſem, in cujus ſententia adhuc dici pofiet: Deus eſt panis, quia a toto . Verbo affumeretur, in eoque ſubfſiſteret. adne hierti Schol. 3. Lutherani aliqui utramque panis & Cor- Conſuh- Tuitir poris Chriſti fubſtantiam in Euchariſtia conjun- ſtantiato⸗ ebe gunt, & conſociant, qui ideo etiam Confubſtan- ves. hglgi tiatores dici poſſunt: verum hanc rem aliter ex- H plicat D. Schubert, juxta quem tota majeſtas Di- t vina, adeoque & omnipræſentia communicata n, eſt cum humana Chriſti natura (t. I1. J. 318.) G olr. næe non phyſice per præſentiam naturalem, ſech er. QS5 bek 250 Caput XVI. ber omnipræſentiam Divinam ſecum communica- tam in Euchariſtia præſens eſt, & caro Chriſti ore corporali accipitur, quatenus vehiculum ex- ternum ſeu panis & vinum ore ſumitur, cum quo Chriſtus nobis ſuam carnem incomprehenfibili mo- do communicat. Verum hec ſententia, præter- quam quod laboret in falſo ſuppoſito, ſeilicet hu- manitatem Chriſti efſe ubique, quod alibi refuta- tum fuit (t. r. F. 318.) etiam peccat in eo, quod manduçationem veram neget, & eam ſo- lummodo in participatione Singularis præſentiæ & operationis hamanz Chriſti naturæ reponat, cum tamen Chriſtus Joan. 6. dicat, Caro mea vere eſt cihus; & quod ſubſtantiam panis & vini contra probata in hoc S. retineat. Ad Conſub- ſtantiatores accedere videtur Durandus, qui do- eet, ſolam formam panis tranfire in Corpus Chri- ſti, non vero materiam panis, utpote quæ vir- tute Divina unita cum anima & Divinitate Chri- ſti fit materia corporis Ipſius, fienti in nutritione non mutatur panis materia, ſed quæ ante nutri- tionem erat mate ia panis, poſtea fit materia car- nis hominis non recedente priori materia, ſed ac- cedemte uova forma. Hanc fententiam cenſet Bel- larminus elle heæreticam, quia eſt contra Triden- tinum, quod definit, fieri converſionem totius ſubſtantiæ panis in corpus Chriſti. Deinde ſeque- retur, Chriſtum in Euchariſtia non eſſe proprie hominem, quia non haberet corpus organicum: non eſſet idem corpus, quod ex Beatiſſima Vir- gine natum eſt, utpote ex materia, quæ antea erat panis conflatum, Immerito ergo Petrus Cally Cadomenſis Paſtor in l. Durand commente. non ſine gravi temeritate Durandi ſententiam defendit, ejusque liber merito ab Epiſcopo Bajocenfi grævi cenſura an. 1701. notatus fuit, cui ſe ipſe Cally modeſte ſubjecit. 6 Solvuntuß Schol. 4. Hæretici contra noſtrum dogma ob'jiciunt I. in S. Scriptura S. S. Euchariſtia appellatur panis 1I. Cor. 10. Matth. 26. Et quando Chriſtus Joan. 6. dixit: uite Ugo zenem n ve Sum ligo kone kintia is, s & ads Crici Ets lenti nit elen kanl Porn i En In e . in, e e N u Hh d en cor Pen ii n i in Gnn lu Ur dommmnn aro Ck hienlume 1 onnt veufbiline n, Net ſolloetke Abi reken cck in en & anb⸗ 5 Nettt E* lean, (nrn e anis E 1, It orpnsl e Ge f itate ( nutritn aute Nketit in, cellel⸗ ra Tne en i te ⸗ le Niun Un Ii e e emnsd, ilte Ceſen ellien r sonn Git: De Euchariſtia. 251 dixit: Ego ſum panis, non ſe mutavit in panem: Ergo etiam dicendo: Hoc eſt Corpus meum, panem non mutavit in Corpus ſuum. Rur- fus veritas hujus propoſitionis: Verbum Caro fa- Rum eſt, ſalvatur per unionem hypoſtaticam: Ergo & hujus: Hoc eſt Corpus meune ſine muta- tione ſubſtantiæ panis; ſicuti ſine mutatione ſub- ſtantiæ ferri de ferro ignito bene dico: hic eſt ignis. Hinc multi etiam Catholici Okam, Sco- tus & Paludanus docent, tranſubſtantiationem ex S. Scriptura probari non poſſe. Ke/p. S. Eu- chariſtia dicitur panis, quia ex pane hic cibus co- leſtis factus eſt; vel quia manent ſenſibilia acci- dentia panis. In illa Chriſti ſententia: Ego ſum panis vinus, pronomen Ego, & vanis vivus pro eodem Chriſto ſupponunt, adeoque ad eam veri- ficandam nulla mutatione opus fuit: at in hac Nrabolthoner Hoc eſt Corpus meum, pronomen oc, juxta ipſos adverſarios demonſtrat panem, de quo nequit verificari, quod ſit Corpus Chriſti, niſi in illud tranſubſtantietur. In illa propoſitio- ne: Verbum caro fa Rum eſt; Verbum eſt ſubje- Gtum, quod cum fit immutabile, non potuit ali- ter caro fieri, niſi per unionem hypoſtaticam, quod innuunt verba ſequentia: & habitavit in nobis: (t. I. §. 306.) in illa vero propoſitione: Hoc eſt Corpas meum, corpus eſt prædicatum, quod non fit panis per unionem hypoſtaticam, cum panis ſit ſubſtantia mutabilis, nec dicatur: corpus meum factum eſt panis, nec ſubſtantiam panis remanere, ex ſequentibus colligitur: ferrum ignitum dicitur ignis per Synecdochen fſumendo partem pro toto; at vero ly corpus nec partem, nec accidens, hec rem contentam in pane deſi- gnat. Denique citati Theologi in dogmate Ca- tholico conveniunt, in eo vero, quod dicant, illud ex Scriptura probari non poſſe, deſerendi ſfunt. II. S. Chryſoſtomus refutans Apollinari- ſtas Synoufiaſtas Deum & hominem in unam na- turam commiſcentes ep. ad Cæſarium ait: cut; ante⸗ 232 Caput XVI. antequam Sankificetur vanis, panem nominamus, Wivina autem illum Sanktificante gratia mediante Jacerdote liberatus eſt quidem ab appellatione pa- is, dignus autem habitus eſt Dominici Corporis anpnellatione, etiamſi natura panis in ipſo verman- Nt, & non duo corpora, ſed unnen Corpus FEilii vrædicatur: ſic & hic Divina inundante corpori natura unum Filzuem, enam Ferſonam utraque hat Jecerunt. Et Theodoretus dial. 2. ait: Weque enim mhola miſtica poſt Sankkificationem rece- dunt à natura ſan, smanent enim in priori ſubfſlan- tia, & igura &z forma, & videri tangique poſ- Junt, ſicit & prius. Keſp. S. Chryſoſtomus no- mine naturæ panis dozzos intelligit ſpecies, & complexionem accidentium, non vero ſubſtantiam panis, tum quia ait, non duo ſed unum corpus Prædicari: tum quia dicit, naturam panis manere in ipſo pane: tum quia alias intuliſſent hæretici duas perſonas in Chriſto, ſicut caro ejus & panis ſfunt duo corpora. Item Theodoretus nomine ſubſtantiæ accidentia pauis intelligit, vult enim contra Eutychianos probsre, Chriſtum ad cœlos aſcendentem non dimifiſſe proprietates carnis, quod Eutychiani aflerebant, ſicuti in Symbolis myjſticis remanet figura, ecircumſeriptio & aliæ proprietates in ſua natura. Quippe tora contro- verſia ibi erat de complexione aecidentium; nam Eutychiani volebant, Verbum ab æterno habuiſſe naturam humansm ſed materiæ expertem: in In- carnatione vero afſumpſiſſe formam externam, circumſeriptionem & reliquas corporis proprieta- tes, in quibus Chriſtus paſſus eſt. III. Rupertus in c. 9. Joan. ait: Verbum jam dudum caro fabtum vanis viſibilis fit, non commutatum in vanem, ſed aßumendo, & in unitatem ſu«˖ perſonk transfe- rendo panem. Keſp. Ruperti mens dubia videtur Salmanticenſibus adeoque deſerenda verum P. Gerberonius in apol. fuſe oſtendit, Rupertum ex- preſſe ſcripfifſe, panem & vinum in veram Cor- poris & Sangninis Chriſti tranfire ſnbſtantiam: unde e unis Ee ſetitn V. ue, Con Felati ira latie Urs d r dooßm e;. har oc ( o nel. C nr Cone uhd io, 0 tio lun lce cor tuant Gur K Gen Nen doſt i De Euchariſtia. 233 tonimg uUnge in citato loco intelligi poteſt de ſpeciebus io nelin panis remanentibus, & aflumi panem in unitatem ltones perſonæ mediante fcilicet corpore, in quod con- ii n vertitur. IV. Corpus Chriſti natum ex Beatiffi- om z ma V. Maria, & crucifixum non fuit factum ex CmuN pane, ficut illud in Euchariſtia: Ergo non idem lun an Corpus. Reſp. Corpus Chriſti non fit ex pane runel veluti materia, ſic enim factum eſt ex Beatiſ- it: Nn fima Virgine, ſed tanquam ex termino a quo, S 4 ſicuti ex aqua factum eſt vinum in Cana Galilææ, quod ſicuti non fuit diverſæ naturæ a vino ex nglif uvis facto, ita nec Corpus Chriſti ex pane ſactum Konst eſt diverſæ naturæ ab illo nato ex B. V. quia in hoc panis convertitur. von i⸗ Pecies ſubiom. Schol. 5. Quærunt hic Scholæ, qualis actio ſit tran- Qualis um en ſubſtantiatio. Reſpondetur, eſſe aétionem vere altio ſit nis nin productivam Corporis Chriſti ſecundum quid, quia Tranſub- them eſt converſio ſubſtantialis ex Trident. Sefl. 13. ſantia-⸗ 5 can. I. & 2. Ergo eſt vere produétiva, quia tio. 5 non omnis aétio converſiva ſimul eſt produétiva ejus in quod fit converſio, uti patet cum uxor Lothi converſa eſt in ſtatuam ſalis. Quare non eſt actic adduéctiva, quia alias ſolummodo efſet transloca- tio, non vero tranſubſtantiatio. Nec eſt actio conſervativa Corporis Chriſti ſub ſpeciebus, quia conſervatio eſt quid conſequens tranſubſtantia- tionem. Nec eſt actio unitiva cum ſpeciebus, quia hæc unio etiam eſt quid conſequens, & ſo- lum quid accidentale, quia unum extremum ſci- Utenun. licet Species ſunt accidens. Nec eſt reproductiva voprier corporis Chriſti ſimpliciter, quia hoc jam ante huhetti tranſubſtantiationem productum eſt, ſed ſecon- fiu dum quid, nempe ad eſſe ſub ſpeciebus panis, Nen,1 quod proinde novum modum eſſendi accipit. Schol. 6. Quæritur ulterius, an & quomodo acei- An acci⸗ dentia panis & vini maneant poſt conſecrationem. deutia Reſpondetur, eſfſe de fide, in S. S. Eucharifſtia maneant poſt conſecrationem manere accidentia ſenfſibillia 6 panis & vini, ex Trident. Sefl. 13. can. 2. lter „ 254 Caput XVI. de fide eſt, accidentia panis & vini remanere ſine fubſtantia panis & vini, ita ut nec materia prima panis & vini, nec forma ſubſtantialis Peripatetica, nec ſubſiſtentia nec exiſtentia, nec ullus gradus genericus vel individualis ſubſtantiæ panis & vini remaneat. Non tamen ideo ſubſtantia panis & vini deſinit per annihilationem, quia horum omnium deſitio eſt in aliquid poſitivum, ſeilicet in Corpus & Sanguinem Chriſti, quæ non eſt annihilatio. An vero accidentia maneant ſine omni ſubjecto, quod poteſt eſſe vel oerpus Chriſti, vel aér cir- cumſtans vel quid ſimile, controvertitur. Ubi iterum eſt de fide, ſubjeétum horum accidentium non efſe ſubſtantiam panis & vini, itaque de aliis ſolum ſubjeétis quæſtio eſſe poteſt. Et quidem Soto, Serra &c. putant, eſſe immediate de fide, accidentia manere fne omni fubjecto. Salman- ticenſes vero cenſent, eſſe certum certitudine con- eluſionis Theologicæ, & conſequenter ſententiam contrariam non eſſe quidem hereticam, ſed in fide erroneam. Verum ab his cenſuris abſti- nendum eſt, cum Eccleſia necdum declaraverit, accidentia panis & vini in S S. Kuchariſtia ma- nere ſine omni ſubjecto; nam Concilium Conſtan- tienſe Sefſ. 8. damnans articulum 2dum Wicleffi: accidentia panis & vini non manent ſine ſubjecto in eodem Sacramento, teſte Petro de Alliaco Car- dinale & Papæ Legato non cogitavit definire ali- quid de accidentibus, ſed ſolum de ſubjecto acci- dentium contra Wieleffum, ſecilicet de ſubſtantia panis & vini, quam remanere cum accidentibus poſt conſecrationem Wicleffus docuit. Imo ipſe hic Cardinalis negat quantitatem eſſe accidens ab- ſolutum a re quanta abſolute diſtinétum. Eodem modo Concilium Tridentinum Sefſ. 13. can. 2. & Colonienſe ſolum contra Impanatores & Con- ſubſtantiatores definiunt, non remanere, nec adeſſe ſubſtantiam panis & vini. S. Thomas, S. Anſel- mus, Lancfrancus & S. Bonaventura &c. aſſerere quidem videntur, accidentia manere ſine gmni ub⸗ eco Pert, Eobin Latia e püſlim e pr lentun Unoho⸗ omniſi ne ne Cuntur Ko, tmdinl inoht ti, de ore e ſe n hre oren el, ini A latk i d Gbalil iin Unine ndſte ID muu Dunin Nan De Euchariſtia. 2 55 ung in Inbjecto, ſed ſuam ſententiam ita voluerunt ex- nm ponere, ut tamen ſalva fide aliis permiſerint ali- elihtteig ter opinari, dummodo non admittatur, illa acci- lusgnt dentia efſe in ſubſtantia panis & vini, quod etiam mAn potiſlimum probare volunt. Nonnullæ vero cen- endi furæ privatzæ in oppoſitam ſententiam latæ hodie mommm videntur aboliteæ.. Quare licet juxta antiquiores tione Philoſopés accidentia panis & vini maneant fine nitinit omni ſubjecto ſubſtantiali, quia periit, non tamen iſcen üine accidentali, quia ſaltem in quantitate ſubje- dt Ctantur, & ipſa quantitas exiſtat ſine omni ſub- D jecto, & quidem per propriam exiſtentiam apti- Cidenn tudinaliter inheæſivam Dei concurſu conſervativo e beni in obliquo connotato: Recentiores tamen Philo- tum ſophi, qui poſfibilitatem accidentium abſoluto- e de ſe rum negant, & accidentia panis & vini vel in Klmm corpore Chriſti, vel in aere, ſubjeétari, vel Deum Anecon per ſeipfum ſupplere actionem ſubſtantiæ panis, enkin facta in ſenſibus noſtris eadem modificatione ac „ANn impreſſione, quam panis faciebat ante conſecra- is o⸗ tionem dicunt, nullius erroris contra fidem argui Nraen, debent. Nos hanc litem Philoſophis dirimendam hr relinquimus, fufficit hic miraculum intervenire; Conte. quod non eſſe impoſiibile, ratio quidem depre- witeki hendit, licet modum, quo fiat, non comprehen- RM dat. 1co r niret F. 988. nin Porro totus & integer Chriſtus exiſtit ſub Totus n qualibet ſpecie conſecrata tota adeoque cum Cini “ o Divinitate & Humanitate, cum corpore & liheß eny anima, cum carne & Sanguine & omnibus ſvecie. accidentibus a loco independentibus. Namα. b½ TImo I. Cor. II. v. 27. S. Paulus reum fa- 4 1 cit ſimul Corporir & Sanguinis Chriſti, gui manducaverit panem hunc, vet biberit calicem e Domini indigne: Unde Florentinum in decre- to ait: Totus Chriſtus continetur ſub ſpecie pa- 1 mnis, 256 CLaput XI. nis, & tkotus ſub ſpecie vini, Et Tridentinum Seſl. 13. can. 3: Ni quis negaverit in Sacra- mento EKuchariſtic ſub unaguague ſpecie.. to- tum Chriſtum contineri, anuthemn ſit. 2do. Ra- tio eit: Chriſtus diviſus non eſt, & quæ ſe- mel aſſumpſit, nunquam dimiſit. nec amplius moritur: unde ab ipfo Incarnationis inſtanti nexu inſeparabili Divinitas cum humanitate conjuncta fuit, & ab ipia reſurrectione hu- manitas Chriſti utpote immortalis indiſſolu- bili unione cum anima & fanguine ſemper conjungitur: Ergo, qui ſub panis ſpecie ſu⸗ mit Corpus Chriſti, & fub ſpecie vini ejus Sanguinem, ille totum & integrum Chriſtum cum Divinitate & humanitate &c. ſumit. §. 989. Et totus Non autem tantum Chriſtus exiſtit ſub ſub quali- tota ſpecie, ſed etiam totus ſub qualibet bet parte parte facta ſeparatione. Ita 1Imo definit Tri- Fatta ſe- dentinum Selſl. 1 3. can. 3. N quis negaverit, a'Ciso⸗ in Venerabili Sacramento Euchariſti ſuh una- quaque ſpecie & ſub ſingulis cujusque partibus Jeparatione jalta totum Chriſtum contineri, anathema ſit. 2do. Patet ex Traditione & Praxi Eccleſiæ, quæ peracta conſecratione eandem hoſtiam frangere confſuevit in plures diſtribuendam & eundem calicem omnibus aſtantibus porrigere ſolebat, exemplo Chri- ſti, qui de calice dixit: bibite e eo omner. Matth. 26. 3 tttο. Ratio eſt, quia Chriſtus in locum ſubſtantiæ panis ſuccedit; Ergo eſſe debet, ubi antea fuit ſubſtantia panis: Sed I an o po N, 1. Clei un no Crci ha w ele R Ni, n h utra eon Eb.2. 0 erihet Uhuhe (gwten Eenthies eernt inen Ietee Mhi u mleent „ ee t i eum! kum oyen inenl i: inefe N In e & berle Md len De Euchariſtia. 257 lentin in quavis hoſtiæ parte erat ſubſtantia panis; hn Ergo poſt ſeparationem Chriſtus ibi eſt. ,e Echol. I. Bohemi pugnantes pro communione ſub Hærgſes. N duplici ſpecie ſæculo 1Sto putarunt, totum Chri- e ſtum non eſſe ſub qualibet ſpecie. Lutherus etiam tnn circa hanc quæſtionem dubius fuit, quam inuti- situm lem eſſe dixit: Conqueritur tamen, ſe falſo cul- rick pari, quod non exiſtimaret, totum Chriſtum eſſe d ſub utraque ſpecie. Difcipuli tamen ejus in hac fihet⸗ re non omnes conveniunt. Ce. . . D Schol. 2. Quæritur, in Scholis, an Corpus Chriſti An ante e r exiſtat totum & actu ſub fingulis partibus ſenſi- ſeparatio- ſperti bilibus hoſtiæ etiam conjunctis ante ſeparationem, uem. VIud &r- quidem etiam ſub illis, quæ ſeparatæ non eflent Chni ſenſibiiles Reſpondetur affirmative, quia ante Vnnt conſecrationem ſubſtantia panis erat tota & aétu in ſingulis partibus hoſtiæ, & ſub illis, quæ ſe- paratæ eſſent inſenſibiles, ut toti conjunctis con- —fervabatur actu ante conſecrationem tota ſubſtan- tia panis: Ergo ſub eis eſt actu Chriſtus facta Cconſecratione. ANif Schol. 3. Corpus Chriſti non eſt in Euchariſtia ex- An Chri- it I tenſive & localiter, quia locum dimenſive & per ſtus ſit in M bartes non occupat, unde ſolum dicitur eſſe hic Euchari- vel ibi ratione ſpecierum, vel juxta P. Suarez, ſRia loca- quia habet ubi intrinſecum in ordine ad extrinſe- liter Poſli cum ſeu locum. Ex quo etiam ſequitur. r. Chrii vutint, ſtum exiſtentem in Euchariſtia per ſe non poſſe ore moveri localiter, quia non eſt in loco proprie e dimenſive, ſed tantum definitive per modum Spi- ritus: bene vero poteſt moveri per accidens ra- . . ee tione ſpecierum, nam circumfertur in Proceflioni- uc bus juxta Tridentinum Sefl. r13, can.-6. 2. Chri- ſtus in Euchariſtia non poteſt agere & pati actio- . ne & paſfione corporea ob defectum extenſionis t localis; quia tamen non eſt in hoc Sacramento c modo mortuo inſtar alicujus rei inſenſibilis, eſt del bro- 1 Schram Infſiit. Theol. Tom., III. R varitioni- bus mira- culoſis in EKuchari- ſtiq ſit vera Ca- ro. 258 Caput XVI. probabile, quod ille defectus a Deo fſuppleatur, ita ut Chriſtus ſupernaturaliter videat omnes fide- les adſtantes, eorumque actiones, imo quia Chri- ſtus probabiliter videt e cœlo homines oculis cor- poreis, ficuti S. Stephanus e terra vidit Jeſum in coœlo, etiam per concomitantiam ex Sacramento videt omnia, quæ ſunt, & aguntur in terris. 3. Chriſtus in Euchariſtia naturaliter nequit videri oculo corporeo, quia cum indivifibiliter ibi exi- ſtat, non poteſt naturaliter producere ſui ſpeciem ſenſibilem & extenſam: poteſt tamen ſupernatu- raliter, ſi imago ejus poneretur in oculo. 4. Præſentia Sacramentalis nihil dicit realiter diſtin- Gtum a corpore Chriſti & ſpeciebus conſecratis, quatenus ſe mutuo connotantibus, ipſamque actio- nem converſivam & conſervativam. An in ap- Schol. 4. Ex Scholio præcedenti inferunt Salmanti- cenſes, quod in Euchariſtia in miraculoſis appa- ritionibus Caro & Sanguis Chriſti in ſpecie vibili apparens, non ſit vere & fubſtantialiter Corpus & Sanguis Chriſti, ſed quædam eorum repræſen- tatio & figura; quod probat S. Thomas 3. p. a. 8. tum ex eo, quia corpus glorioſum non tamdiu permaneret viſibile, ficuti has apparitiones permanere notum eſt: tum quia ſi in his appari- tionibus eſſet vere caro Chriſti, Chriſtus eſſet in hoc Sacramento modo indivifibili, quia non poſ- ſet contineri ſub particula hoſtiæ, niſi modo in- diviſibili, & efſet ibi modo diviſibili, quia Cor- pus, quod tangitur in propria ſpecie, exiſtit mo- do divifibili cum extenfione ad locum: tum ex eo, quia caro & Sanguis apparens ſolent muta- tiones ſubire, quæ non competunt corpori Chriſti glorioſo in propria ſpecie exiſtenti. Interim in miraculoſis his apparitionibus Chriſtus permanet in Sacramento, licet fiat variatio in aliis qualita- tibus & accidentibus: quod iterum probat S. Tho- mas tum ex eo, quia faéta apparitione eadem reverentia & cultus latriæ ei, quod apparet . . .Y bée⸗= etn Ginn 1 ſons 6 ienti o. oni etar 12 0 1ss eo .oe Lendor It Prn ris erlide lnpe unnle oe get he I 3 Nl len 8 crx fale linen Hi nin n gn ſar⸗ ſſn Uin .anit n / nn, bet Onnnes e 0 nul 8Ceblset ät leint Acninet inteni helit ie e fühete n ipnt 1 N alterc coniann Amglei t Hln Uloſst ecie ſi ter Cr epe DCas Nticin1 ne nus ete! u NN Unoin (il 1. 4 Innmne De Euchariftia. 259 hibetur: tum hæ apparitiones fiunt ad confirman- dam fidem noſtram cires realem præſentiam cor- poris & Sanguinis Chriſti in Euchariſtia, ubi cre- dibile non videtur, quod miraculis faéctis ex hac intentione deſinat corpus Chriſti eſſe in Sacra- mento. Notant tamen Salmanticenſes, quando in punitionem peccatorum S Euchariſtia conver- teretur in lapidem, tunc non conſervari ſpecies, nec Chriſtum ſub illis, ſed idem foret, ac ſi ſpe- cies corrumperentur. Deinde in ſpeciebus mira- culoſe immutatis poſſunt aliquando ex diuturnitate temporis apparere ſufficientia corruptionis ſigna, ut prudenter judicemus, non remanere in illis corpus Domini, & tunc inferior illis reverentia exhiberi debet, qnalis veſtibus Chriſti exhibetur, ſemper tamen religioſe afflervandæ ſunt usque ad manifeſtam earum corruptionem. Si vero mira- culoſe corpus Chriſti in Altari ſub ſpecie carnis ap- pareret, conſulendum eſſet Sacerdoti, ut Corpus & Sanguinem iterum conſecraret & ſumeret. G. 990. In Sacramento Euchariſtiæ aliqua ponun- Aliqua tur & ſunt vi verborum, aliqua per natura-Junt in lem concomitantiam. Hoc Imo colligitur Zuchari= ex Tridentino Sefſ. 13. cap. 3. Jemper hac HMia ; Kides in Eccleſia Dei fuit, ſtatim voſt conſecra- pum, ali- tionem verum Domini noſtri Corvus, verumgqué qua vi na- Ejus Sanguinem ſub panis & vini ſpecie una turalis cum ipſius anima & Divinitate exiſtere: ſed Cor- voncomi- pus quidem ſub ſvecie panis, & Sangiinem ſub tantic: ſpecie vini ex vi verborum, ipſum autem Corpus ſub ſpecie vini, & Sanguinem ſub ſpecie panis, unimamque vi naturalis illius connexionis & con- comitantie, qua partes Chriſti Domini, Qus jam o mortuis reſurrexit, non ampliur mori= turur, inter ſe copulantur: Divinitatem porro V R 2 pr= 200 Caput XVI. propter admirabilem illam ejus cum corpore G anima hazpoſtaticam unionem. 240. Ratio eſt: Illud dicitur poni & eſſe ex vi verborum in Euchariſtia, quod per verba præciſe ſignifi⸗ catur: illud vero per naturalem connexio- nem & concomitantiam, quod in Sacramen- to ponitur, quia habet realem unionem cum illo, cujus poſitio neceſſaria eſt ad veritatem verborum: ſed certum eſt, in Euchariſtia aliqua exiſtere priori modo, alia poſteriori, nam ad conſecrationis verborum panis veri- tatem neceſſaria eſt poſitio corporis; alias non verificaretur ly Hoc eſt Corpus meum; econtra vero ad veritatem prædictorum ver- borum non eſt neceſſaria poſitio & exiſtentia Sanguinis ſub ſpecie panis, ſiquidem illa ver- ba Sanguinem non fignificant, ponitur ta- men reipſa ſub dictis ſpeciebus Sanguis Chri- ſti ob naturalem connexionem, quam defacto habet cum Corpore Chriſti modo exiſtente: Ergo dicendum eſt, aliqua ibi poni vi ver- borum, aliqua per naturalem connexionem & concomitantiam. An ſit de Schol. Hanc diſtinétionem modo aflertam P. Vas Kide. quez &c. putant, eſſe immediate de fide. Ve- rum Salmantieenſes probabiliuns cenſent, eam non pertinere immediate ad fidem, eſſe tamen adeo certam, ut negari non poſſit, absque errore in fide, & ingenti temeritate. Nam r. Concilium Tri- dentinum ſolum definire voluit, totum Chriſtum cum Divinitate & humanitate, cum corpore & anima, cum carne & Sanguine ſub qualibet ſpe- cie contineri: (F. 988.) ea autem, quæ attin- nt voces Scholæ, & non pertinent ad rem ipſam, maximam quidem authoritatem habent, ita ut contradicentes puniri debeant, ſed an unt t inm cli Ee er. Wen ⸗ liee, len C iis Uenta ob ufie⸗ Eirtar rpus Jun enn ns n Läute lnte ßei tae tmi, la he n — De Euchariſtia. 261 orfoft . “ ſunt immediate de fide; & talis eſt doctrina Con- en cilii de diſtinétione exiſtendi ex vi verborum, tonnt aut per naturalem concomitantiam. 2. Eſſet ta- lont men error in fide & ingens temeritas, contrarium Colnext⸗ dicere, tum ob auéctoritatem Concilii & commu- actaer nem Catholicorum conſenſum; tum quiĩa ex prin- Nener cipiis fidei hæc diſtinétio ſatis colligitur, & ea Pkia negata aliquæ fidei veritates ægre ſalvari poſſent. Non obſtat I. quod Tridentinum dicat, ſemper enfi as faes in Eccleſia Dei fuit, nam AReſp. Hoc pofei refertur ad propoſitionem immediatam, nempe Anis i⸗ Corpus & Sanguinem Chriſti eſſe ſub ſpecie panis, s “ quam propoſitionem Concilium definivit, non autem ad reliqua verba. II Sine hac diſtinétione 1sin plura a Concilio dicta verificari non poſſunt. Keſp. runnk Plura ſunt connexa cum veritatibus ad fidem im- Nten mediate pertinentibus, quin tamen ad fidem im- illar mediate pertineant, uti ſunt illa, quæ ex articu- wirurt lis fidei per legitimam conſequentiam deducuntur, Cte & ea, ex quorum negatione infertur negatio al- gh terius fidei articuli, & hæc non dicuntur forma- Nlhin liter hæreſes, ſed errores contra fidem, qui eſt güfene gradus cenſuræ inferioris. i iſ . eNn G. 991. D Igitur vi verborum ſub ſpecie panis con- Quid vi ee tinetur Corpus Chriſti, & ſub ſpecie vini verborum an Sanguis Chriſti. Ita patet ex Tridentino ci- Ponatur. tato. (H. 990.) Et Ratio eſt, quia verba il. conſecrationis quantum ad ſpeciem panis, im fcilicet: Hoc eſt Corpus meum: & quantum mmed àd ſpeciem vini: Hic eſt Sanguis meus, di- Net recte lignificant Corpus & Sanguinem Chriſti, „ &non pofſſunt verificari, niſi ſub ſpecie pa- , nis Corpus, & ſub ſpecie vini Sanguis Chri- ſii ponatur. . R 5 Schol. 262 Caput XVI. Schol. rx. Ex hoc colligunt Salmanticenſes, corpus humanum, quod vi verborum in Euchariſtia po- nitur, eſſe corpus abſtrahens a vivo & mortuo: ſaliva vero, ſudor & lachrymæ non ponuntur ibi nec vi verborum, nec per naturalem conco- mitantiam, quia Chriſtus illa defacto non habet, aliæ vero partes, quas Chriſti corpus modo ha- bet vi verborum, ponuntur, ſicut & Sanguis quem modo Chrifſtus in cœlo habet ſub ſpecie vi- ni; cholera vero & pituita in utraque ſpecie per realem connexionem & natnralem concomitan- tiam ponnntur: Item per concomitantiam ſuper- naturalem mediatam remotam, & ſecundariam in Euchariſtia eſt Perſonalitas Patris & Spiritus S. quia Pater & Spiritus S. funt inſeparabiliter in Filio per circuminſeſſionem ſeu unitatem eſentiæ, non tamen dicuntur fumi Pater & Spiritus §S. quia ob mediatam tantum præſentiam non datur communicatio idiomatum (t. 1. F. 170. 315.) Denique fi Apoſtoli conſecrafſent in triduo mortis Chriftus ſolum corpus fub ſpecie panis & Sanguis ſub ſpecie vini poſitus fuiſſet. An aqua Schol. z. Quærunt Scholæ, an aqua vino mizta immediate convertatur in Sangninem Chriſti vi verborum converti- conſecrationis, an vero in propria ſubſtantia re- kur. maneat, de qua re acriter diſputatum fuit Sæculo Cz mo in Gallia: an vero aqua immediate vel me- diate, id eſt, prius converſa in vinum in Sangui- nem Chriſti convertatur, eodem Sæculo quæfi- tum fuit, & Innocentius III. c. cum Mäartha. de celebr. Mifl. quatuor ſententias refert. Prima vinum & aquam in Sanguinem & aquam e latere Chriſti defiuentes converti docuit. Secunda ſta- tuit aquam in phlegma converti, quam opinio- nem nefariam vocat Innocentius. Tertia dixit, aquam in propria ſfubſtantia remanere vini acci- dentibus circumfuſam. Quæ ſententiæ nullos ho- die in Scholis patronos habent. Quarta aquam eam vino ideo in Sanguinem converti ſtatuit, quis n ri Eettiam. ho mi En Ch ls d⸗ n m 1. tum Peon n, 4 Chriti Un I üh tun W i en linto. Canäh neil r⸗ 1e o IN I ien Mi o Cutet nnd en ſdre tins lut, lenti colſe⸗ ine U ll, 8 8s,en milup Nmorn Nonont en Gnn Non kie. Cd Kngn ſecen ſeef Onecnie tiin ie⸗ nen Hint fabliti n elertt Pirtul non . 31 0 m Kang 1o n erban Kannite tKenn ſeln⸗ ng De Eucharifi. 263 quia vino mixta in vinum tranſit, & hanc ſen- tentiam defendunt Thomiſtæ. I. Dicendum aquam vino mixtam in calice revera converti in Sangui- nem Chriſti: tum quia illud, quod a Chriſto Apo- ſtolis datum fuit, & in calice contentum licet aqua mixtum erat Sanguis ejus: tum quia S. S. P. P. & Concilia dicunt, Chriſtum calicem aqua mixtum Sanguinem ſuum fecifſe. (§. 983.) Er- go contraria ſententia ſtare nequit. 2. Dicen- dum, aquam vino mixtam converti in Sanguinem Chriſti vi verborum conſecrationis immediate: tum quia P. P. dicunt ſimpliciter, vinum aqua mixtum in Sanguinem Chriſti converti: (I. c.) tum quia experimenta probant, aquam vino mi- Xtam naturam ſuam non deperdere, cum per ar- tem iterum ab eo ſeparari poſſit, odore & ſapore retento. Nec dicas I. aqua non eſt materia Eu- chariſtiæ?: & Innocentius III. mediatam ſolum converſionem in cit. cap. admittit. KReſp. Aqua ſolitarie ſumpta non eſt materia Euchariſtiæ, be- ne vero mixta vino, ut conſtituat potum uſua- lem. Innocentius ait: aquam cum vino in San- guinem transmutari: (I. c.) Ergo ſtat potius pro nobis. II. Carthuſiani & Dominicani ideo ab ini- tio Miſſæ vinum infundunt & aqua miſcent, & Catechismus Romanus ideo vult paululum aquæ infundi, ut in vinum convertatur. Ke/ſp. Con- ſuetudo infundendi vinum & aquam ab initio Miſ- ſe, eſt ex ritu antiquo, quo olim ab initio ſta- tim Sacra dona parabantur. Vid. Card. Bona l. 2. rer. Lit. c. 9. non vero ut aqua in vinum tran- ſeat, & a ratione Catechismi Rom. ſalva reve- rentia illi debita recedimus. Porro aqua a vino e ai ſeparata Sacramenti rationem non re- inet. H. 992. Ex doctrina Tranfubſtantiationis ſequi= Euchari- tur, Sacramentum Kuchariitiæ, ſi ſpectetur ſis non in facto eſſe, non conſiſtere in uſu & ſump- K 4 tione, con ſiſtis in Jſolo ſu. ohjeltio- ges. 264 Caput XVI. tione, ſed in re permanente. Nam Imo. Matth. 27. Chriſtus dixit: Hoc eſt Corpus meum. Hic eſt calix novum Teſiamentum in Sanguine meéo, antequam Apoſtoli Symbola ſumerent: Ergo Corpus & Sanguis Chriſti erant in ma- nibus ejus, antequam in os Apoſtolorum in- trarent. Certe verba hæc non ſunt promiſ- ſoria, ſed demonſtrativa per particulam koc rei præſentis. Juſte ergo definit Tridentinum Seff. 13. can. 4. JSi quir dixerit peraka con- Necratione in admirabili Euchariſtic Sacramento non eſſe Corpur & Sanguinem D. N. J. C. ſid tanum in uſu, dum ſumitur, non autem ante, vel poſt; & in hoſliir ſeu particulir conſecratit, qucæ goſt communionem reſervantur vel ſuperſunt, non vemanere verum Corpus Domini, anathema Nt. 2do. Patet ex Traditione & uſu fidelium, qui hofſtiam conſecratam etſi non ſumatur, vocant S. S. Sacramentum: ſic S. Chryſoſto- mus in I. Cor. 10. gucrit: Quid eſt in calice2 quod ex latere Chriſti uxit. Et S Auguſtinus in Pf. 33. ſeribit. Chriſtnum in manibas Cor- Pus ſuum portafſe. Denique probari poteſt ex uſu antiquiſſimo Eccleiz aflervandi Eu- chariſtiam, de quo mox plura. Solvuntur Schol. Lutherani & Calviniſtæ putant, Sacramen- tum Euchatiſtiæ non efle rem bpermanentem, ſed aétionem tranſeuntem. Primus erroris hujus au- ctor fuit Bucerus, qui a. 1836. perfſuafit Luthe- ro, corpus Domini non efle in Euchariſtia, niſi dum ſumitur. Putavit Bucerus, per hanc ſenten- tiam conciliari inter ſe poſſe Lutheranos & Zwin- glianos, ſed licet concordia non ſuccefferit, li- benter tamen hnnc ſententiam arripuerunt, tum Zwingliani, tum Lutherani, quia videbant per eam deſtrui Ani d n P s t mdi⸗ iiils Gun p Ldum n ve E bocet letnr: Mten Mun Onnes, ſentig uiI lupi gicten Mechr ioren Mn. e u) lan Een- loi Mnen Cht iled 1 I a un n De Euchariſtia. 265 Nn n deſtrui aſſervationem & adorationem Euchariſtiæ lennn apud Catholicos uſitatam. Non conveniunt ta- Cugi men Proteſtantes in uſn hoc explicando. Calvi- “ nus tunc ſolum panem & vinum efſe Sacramen- tum dicit, quando manducatur & bibitur: Kem- unhnm nitius vero in tota actione Coenæ Domini, id eſt, lonmi⸗ dum panis benedicitur, frangitur, diſtribuitur, Nont. & dum ad ægrotos defertur, ut illum comedant, Hlen k non vero, ut aſſervent, corpus Domini remane- Getkn re docet. Ima Eorum ratio eſt, quia Marci 14. dicitur: biberunt ex eo omnes, & deinde modo hlkte ſubditur: & ait illis: Hic eſt Sanguis meus. Keſp. ufon S. Marcus per anticipationem ſcripfit: biberunt 6), omnes, & non ſervavit ordinem rerum geſtarum, n t ſicuti S. Matthæus & S-Lucas ac S. Paulus I. Cor. ſemntt 1o. II. Verba infſtitutionis ſignificant actionem: Accipite, comedite. &eſv. Hæc verba denotant erſe quidem mandatum, fumendi Euchariſtiam, & onuli præcipuum ejus finem, nempe uſum, non tamen elu rationem formæ habent, nec ad eſſentiam requi- mmatur runtur. III. Alia Sacramenta conſiſtunt in uſu: rſokre Ergo etiam Eucharifſtia. KAeſp. Diſparitas eſt, „ quia Euchariſtia continet rem Sacram abſolute, e nempe corpus Chriſti: alia vero tantum continent “ rem Sacram in ordine ad aliud, nempe virtutem 5l ſanctificandi eos, quibus applicantur. hü §. 903. Quia S. S. Euchariſtia conſiſtit in re per- S. Eucha- manente in facto efſe, ſcilicet in Corpore & viſtia in n Sanguine Chriſti ſub ſpeciebus panis & vini, templis insn . . . TI. 1= da ideo in Templis Religioſe & devote aſſerva- 28. tur. Ita Imo. definit Tridentinum Sefl. 13. can. 6. Conſuetudo aſſervandi in Sacrario S. Eu- chariſtiam adeo antiqua eſt, ut eam etiam do culum Nicæni Concilii agnoverit. Torro deferri ipſam J. Euchariſtiam ad infirmos, & in hunc R 5 uſuan 2006 Caput XVI. uſum diligenter in Eccleſia conſervari, prter- quam quod cum ſumma &guitate & ratione con- jundtum eſt, tum multir in Conciliis proceptum invenitur, & vetuſtiſſimo KEccleſic Catholicæ mo- re eſt obſervatum. GQuare häc &. Sinodus reti- nendum omnino & ſalutarem hunc & neceſſarium modum ſtatuit. Verum cum hanc Concilii doctrinam falſi arguant hæretici tam quoad factum, quam quoad jus: hinc probatur 2do. ex antiquo uſu, quo olim fideles S. S. Euchariſtiam ſecum domum aſportabant pro ſpirituali alimonia, de quo teſtatur Tertullia- nus 1I. 2. ad uxor. c. 2. S. Cyprianus tr. de lapſis narrans, mulierem dum arcam ſuam, in qua Euchariſtia continebatur, indignis ma- nibus aperire tentaſſet, igne erumpente de- territam fuiſſe. S. Baſilius ep. 289. ſcribit, monaches ſecum S. S. Kuchariſtiam in deſer- tum retuliffe. S. Gregorius Naz. or. II. nar- rat, ſororem ſuam noctu coram S. Kuchari- ſtia apud ſie retentam procumbentem a mor- bo liberatam eſſe. S. Ambroſius in or. fun. fratris ſui Sartyri narrat, eum beneficio Eu- chariſtiæ,, quam collo ſuo appenderat, nau- fragii periculum evaſiſſe. qtio. Patet ex uſu, Euchariſtiam ad abſentes deferendi: de quo teſtatur S. Juſtinus apol. 2. S. Irenæus ep. ad Victorem. Item ex uſu ſervandi Euchariſtiam pro infirmis: de quo teſtatur Euſebius Il. 0. hiſt. c. 44. narrans, quendam Serapionem in extremis poſitum a Presbytero ægroto noctu per puerum exiguam Euchariſtiæ partem ac- cepiſſe quam madefactam puer in os ejus in- Ktillavit. Et Concilium Nicæenum I. can. 13. . ſtatuit: nl: SiCnn Wlr lſt eten s 1 es re n be (m de un, ulcice Den et. miit E ed A d l ſi tat 6 E = De Euchariſtia. 267 ſtatuit: omni cuilibet in exitu poſito & poſcenti nido ſibi Communionis gratiam tribui, Epiſcopus pro- m babiliter, id eſt, probatis ejus diſpoſitionibus, uox ex oblatione dare debebit. Idem patet ex mo- wis do veteri aſſervandi S. S. Euchariſtiam, pro uſuam cuüjus receptaculo olim fiebant columbzæ & md turres argenteze, uti habet liber Pontificalis an in Silveſtro: Concilium Conſtantin. a. 536. cmn Item Paſtophoria in Conſt. Apoſt. l. 8. c. g. ea. & alii modi, qui videri poſſunt apud Martene Ahang 1. I. de ant. rit. c. 5. a. 3. Ato. Rationes Tanm fſunt, quia verba conſecratoria jam ante uſum Is6 Ppractice ſignificant: & quia alias ſuſcipientes, mn fſaltem ex parte, miniſtri S. S. Euchariſtize gnisn forent. ente, Schol. Ex hæreſi, quod S. S. Euchariſtia in uſu Solvuntur ſenih conſiſtat, fluit altera, quod S. S. Euchariſtia non objeſtio- N ele debeat in templis aſſervari. I. Quia olim in Ec- nes. II. W. cleſia Romana prohibitum fuit aliquid in craſtinum de S. S. Euchariſtia aſſervari, unde reſiduum con- ne fumebant Clerici juxta ep. 2. S. Clementis; & in nar Eceleſia Conſtantin. reſiduum dabatur pueris Scho- laribus teſte Evagrio l. 4. hiſt. Et Concilium Cæ- far ſarauguſtanum a. 381. & Toletanum I. 400. ve- t, A⸗ tat, ne in privatorum manibus S. S. Euchariſtia terlt domum deferenda detur: & hodie apud Abyſſinos le S. S. Euchariſtia non aſſervatur. Reſp. Refiduum ne ex S. S. Euchariſtia, quod putredini vel erat ob- D noxium, vel omnino brevi conſumi non pote- fn rat, Clerici comedebant, & pueris dabatur, aliis l1 particulis ſepoſitis. Concilia Cæſarauguſtanum & cver Toletanum ideo prohibuit Euchariſtiam in mani- . bus dari, & domum aſportari, quia eo tempore r. in Hiſpania Priſcillianiſtæ ſab nomine Catholica- Lr rum accedentes S. S. Euchariſtiam domi horrenda 1 impietate projiciebant; quod præceptum univer- 119 ſale non fuit. Abyſſini Schismatici vel in hog lt. errant 268 Caput XVI. errant, vel non putant aſſervationem eſſe neceſ- ſariam, quia apud eos laici bis in ſeptimana com- municant. II. Origenes hom. 5. in Lev. ait: Dominus vanem.. non deſtulit, nec ſervari jußit. Et S. Cyprianus Serm. de Cœena C. 5. ait, panem Euchariſticum recipi, non includi. Et Ven. Beda 1 4. hiſt. Angl. narrat, puerum infirmum ab Apo- ſtolis monitum eſſe, ut expectaret celebrationem Mifſſarum, & ita accepto Dominici corporis via- tico in cœlum avolaret. KReſp. Origenes ſolum probare vult, Sacrificium laudis ſemper novum eſſe debere, & certe ex eo, quod Chriſtns S. S. Euchariſtiam diſtribuerit, non ſequitur, afſſervan- dam non eſſe, cum hoc prudentiæ Ecclefiæ reli- querit. S. Cyprianus, vel potius Arnaldus Bo- nævallenſis Auctor illius ſermonis de Cœna ſolum vult, corpus Chriſti non ita pyxidi includi, quin ſit in aliis hoſtiis conſecratis. Ex nerratione Ven. Bedæ non ſequitur, S. Euchariſtiam aſſer- vatam non fuiſſe, ſed tantum S. S. Apoſtolés juſ- ſiſſe, ut puer ægrotus tempus Sacrificii expeéëta- ret, quo majori devotione Kuchariſtiam ſumeret. III. Cardinalis Humbertus Sæculo 1imo repre- hendit Græcos, quod S. S. Euchariſtiam aſſerva- rent: & Gabriel Biel Sæculo rpto in Canone Miſſæ obſervat Chriſtum non dediſie Apoſtolis Eu- chariſtiam, ut eam honorifice aſſervarent, ſed ut eam ederent. Keſp Humbertus Græcos repre- hendit, quod per Quadrageſimam Miſſas imperfe- Ctas ex præfanctificatis die Dominico celebrarent. Biel vero adduéto argumento fideles ad Sacram Communionem urget. H. 994. Quia vero Chriſtus Dominus in S. S. Eu- chariſtia etiam ante ſumptionem vere & rea- liter præſens eſt (G. 986. 992.) ideo Domi- adoran- no jeſu in S. S. Euchariſtia exiſtenti Latriæ . . cultus as . Clen lu AChri er el Clnn lat el 1661 in ho nl ℳ. n att iſt d Urne ok (Ckeltes eihn nio G. Wrir Cynun nt lent.) thenne ſobi/ iin/ Er Uiro Cpe Ene ſor Enir liſen De Euchariſtia. 269 H cultus eſt exhibendus. Nam Imo. Chriſtus ee cultu latriæ eſt adorandus: (t. 1. J. 319. es ſed Chriſtus eſt vere, realiter & ſubſtantiali- mi ter præſens in Euchariſtia: (G. 986.) Ergo cultu latriæ eſt adorandus. Unde Tridenti- num Seſſ. 13. can. 3. definit: di quis dixerit, in J. J. Euchariſtiæ Sacramento Clriſtum unige- nitum Dei Filium non eſſe oultu latric etiam ex- terno adorandum, anathema ſit. 2do. Ita ju- bent Patres, S. Cyrillus Jeroſol. cat. 5. przæe- cipit ad S. Synaxin accedere ſiniſtra ſubjelta dexteræ & pronam in modum adorationit. S. Chryſoſtomus hom. 7. in Matth. vult, ut ac- cedentes ad Altare ſimus imitatorer Magorum atque adoraturi Chriſtum. S. Ambrofius 1. 3. de Spir. S. c. 11. carnem Chriſti hodiegue in miſſtertir adoramus. S. Auguſtinus in Pſ. 98. v. 5. nemo ipſam carnem manducat, niſi prius adoraverit. 3tio. Accedunt antiquiſſimæ Li- nne turgiz jubentes, ut poſt conſecrationem Sa- ni cerdos & fideles Chriſtum in Euchariſtia ado- τ rent. Vid. Witaſſe de Sacr. Euch. & ipſe Lu- oloit⸗ therus t. 8. Jen. fol. 417. ſcribit: In Vene- ,A rabili Sacramento, quod omni honore adoran- Eye⸗ 3 dum eéſt. §F. 995. Renn . Ex dogmate præcedente ſequitur, quod Eeſtum optimo conſilio ſolemne feſtum Sacratiſſimi Corporis Corporis Chriſti, & cum eo Procelſio & cir. Curiſti cumgeſtatio Auguſtiſſimi Sacramenti inſtituta rae ce- 6 fint. Ita definit Tridentinum Seſſ. 13. can. 6. u. Nrr. Ni quir dixerit, in &. &. Kuchariſtic Sacrament0 d. Chriſtum unigenitum Dei Filium non eſſe cultu i⸗ latric Altus D — .⸗ 270 Caput XVI. latriæ etiam externo adorandum, atgue ideo nee N Neſtiva peculiari celebritate venerandum, neque in PFroceſſionibus ſecundum laudabilem & univerſa- lem Eccleſic . ritum & conſuetudinem ſolenniter cireumgeſtandum, vel non publice, ut adoretur, vopulo proponendum, & ejus adoratorer eſſe ido- lolatras, anathema ſit. 2do. Ratio eſt, quia congruum eſt, ut S. S. Euchariſtia comme- moratio Paſſionis Dominicæe, & Divinz cha- ritatis perenne memoriale ſpeciali feſto, quod feria Sta majoris hebdomadze ob alias cære- monias incidentes non ſatis ſolenniter fieri poteſt, celebretur, maxime, ut hoc modo ſuppleatur devotio, quæ in quotidianis Sa- crificiis ob multorum negligentiam intepelcit, & hoc cultu ſplendeat fides Catholica, & Eccleſia de hæreſi triumphum agat, quam rationem a Tridentino Sefl. 13. cap. 5. alla- tam experientia probavit, ſiquidem ipſe Lu- therus in Proceſſione S. S. Sacramenti ſe re- pentino terrore correptum frigidum ſudorem emiſiſſe confeſſus fuit apud Aurifabrum. Ac- cedit ſolennis circumgeſtatio arcæ in V. L. Joſ. 3. & I. Reg. 4. & antiquus mos S. S. Euchariſtiam ad zegrotos deferendi. Denique Chriſtus in S. S. Euchariſtia cultu latriæ etiam externo adorandus eſt, & quidem ante ſum- ptionem: (H. 993. 994.) Ergo ſpeciali feſto coli, & in Proceſſione fupremo latriæ cultu adorandus ſolenniter circumgeſtari & pro- poni poteſt. irutio Schol. r. Non omnino certum eſt, quis primus Fe- Fayſii. ſtum S. S. Corporis Chriſti indixerit: ex variarum tamen hiſtoriarum collatione conjectura fieri da- telſt. ſbwrd intio eerib s, leere lutg in It anne Clenni lmnus Arel w Her Renlo ibte in fiez UIn in pocle, Mute: d iel ir n let i En n Ne l u leſt chin Daſli oſkei Uene Ien Neen N le Ian loe dora e itot , tl Ann alonn Nui G ia nr lvinect elo, gliusce iter hoc Hianst intepel volica 1t, g .5. 4 le Aük ſul tun N in. e8d Daige iyciiu Netun⸗ Hken iran AN = inl⸗ tiudn 1 8 De Euchariſtia. 271 teſt. Igitur a. 1208. B. Julianæ ſancéctimoniali in ſuburbio Leodienſi hujus ſolennitatis facienda in- ſtitutio Divinitus revelata fuit oſtenſo fibi ccœlo ſyderibus ſeu aliis feſtis in Eccleſia celebrari ſoli- litis, micante, fine ſole, ſeu hac ſolennitate. Hæc revelatio poſtea a multis Theologis exami- nata impulit Robertum Epiſcopum Leodienſem, ut anno 1246. coacta Synodo in ſua dioceſi hanc ſolennitatem celebrandam indiceret. Poſtea Ur- banus IV. Papa, antea Jacobus de Trecis diéctus & Archidiaconus Leodienſis, tum ſupplicationi- bus Henrici Leodienſis Epiſcopi, tum inſigni mi- raculo apud Vulſinium contingente, quo Sacer- dote incredulo rem Sacram faciente ex fractæ ho- ſtiæ particula in ſubjectum corporale, quod etiam- num in majori templo Urbevetano aflervatur, prodigioſus Sanguis effluxit, Pontificio Diplo- mate: Tranſiturus de hoc mundo, Urbeveteri da- to a. 1264. die 1I. Auguſti idem Feſtum ſolemne ad univerſam Eccleſiam extendit. Unde Urbanus IV. paſſim hujus ſolemnitatis Auctor ab Hiſtoricis dicitur. Deceſſit Urbanus 4to Non. Octob. ejus- dem anni, ejusque Bulla ſtatim executioni man- data fuit. Verum Diploma Urbani poſtea confir- matum fuit a Clemente V. a. 131I. in Concilio Viennenſi: deinde a. 1316. a Joanne XXII. & a. 1429. à Martino V. a. T433. ab Eugenio IV. & a. 1581. a Tridentino. Vid. Benediétum XIV. de feſt. Dom. Auctorem officii hujus diei Papebro- chius fecit Joannem Clericum Leodienſem. Aſt paſſim Soriptores concordant, Ancétorem hujus officii eſſe S8. Thomam, qui a. 1246. jubente Ur- bano IV. illud compoſuit. Proceſſionem ſolen- nem hujus Feſti ab Urbano IV. inſtitutam efſie negant Magdeburgenſes cent. 13. c. 10. & Gene- brardus l. 4. Chronici. Verum Benediétus XIV. I. c. ex ipfa Bulla Urbani: Tranſiturus: in qua mandatur, ut populi ad laudum Cantica in Feſto hoc concurrant: & ex facto Urbani, quo Cor- porale illud Vulfinii Sanguine S. conſperſum cum ſolenni ₰ 272² Caput XVI. ſolenni Proceſſione Urbemveterem transferri vo- Juit, probat, ſaltem ex facto Urbani hanc Pro- ceſſionem derivari. Certe Martinus in Conſtitut. Ineffabile aacramentum: indulgentias 100. anno- rum comitantibus hanc Proceffionem concedens, eam jam diu inſtitutam ſupponit, & poſt Urba- num IV. nullus hujus Proceſſionis Auctor aſſi- gnari poteſt. Solvusntur Schol. 2. Proteſtantes Catholicis idololatriam, id objeltio- nes. eſt, quod pani cultum Divinum exhibeant, op- ponunt, dum S. S. Euchariſtiam adorant, religio- ſe aſſervant, & ſpeciali feſto ac ſolemni Proceſ- ſione colunt. I. Quia Idololatriæ crimen eſt, pani rei creatæ cultum Divinum exhibere, & §. S. Euchariſtia ad uſum, non vero ad afſervatio- nem & Proceſſionem inſtituta fuit. Keſv. Nos non adoramus panis & vini accidentia, ſed Chri- ſtum ſub illis latentem, adeoque Tridentinum cau- te definivit, adorandum in S. S. Euchariſtiæ Sa⸗- cramento Chriſtum, licet Catholico ſenſu dici po- terat, Sacramentum adorandum, quatenus hoc nomine non ſolæ ſpecies, ſed quod ſub illis con- tinetur, ſignificatur. Deinde per afſervationem & Proceſſionem uſus S. S. Euchariſtiæ non tol- litur, ſed fideles ad eum excitantur. II. Arca fœderis olim in caſtra delata capta fuit, ut Deus oſtenderet, hanc circumgeſtionem fibi diſplicere, adeoque hæc Proceſſio contra S. Scripturam & conſuetudinem Apoſtolicam introduéta fuit. Ke/ſp. Arca in caſtra delata Philiſtæos terrore concuſſit, capta contrivit idolum Dagon, percuſſit Azotios & Gethæos &c. Quod autem deferentibus arcam in caſtra triſte accidit, non arcæ, ſed militum idololatriæ diis Baalim & Aſtaroth ſervientium I. Reg. 7. tribuendum eſt, ubi monemur, ne ſa- cra profanationis periculo exponamus. Saera Scriptura Proceſſioni huic non contradicit. Pri- ſcis illis temporibus expediebat S. Myſteria gen- tilium profanationi ſubtrahere, adeoque publice non circumgeſtare: Nunc contra Apoſtatas Sa⸗ Uumi cra- Cinent Erinci 80K emtur. Entio niad⸗ deke itas i mme. iDuon⸗ uncn 1C E nie niiul er ülgen Din PeS Aan inaſge talit (e r umn Uir N Cunde eies De Euchariſtia. 2373 hſtin cramentorum noſtrorum conſcios palam colenda “ hmek & vindicanda ſunt. III. Quærit Kemnitius, cur nCatit S. S. Sacramentum ſub duplici ſpecie non circum- A N feratur. Neſp. Quia ſub una ſpecie totus Chriſtus n ratio Sacramenti habetur, & quia in ſpeciebus tI Vini adeſt majus periculum effufionis. Audor ltin G. 996. den Reſtat modo, ut explicetur, quousque Quando , Chriſtus in Euchariſtia maneat, ubi certum in Eucha-= mim eſt: Imo. Quod Corpus Chriſti non recedat l ei in Euchariſtia, nec ſubſtantia panis redeat, uc o. s quando quis indigne ad eam accedit: quia ii. Mh. I. Cor. II. dicitur: Qui enim manducat, & AIU bihit indigne, judicium ſibi manducat, & bibit, tima non dijudicans Corpus Domini. Ubi Apoſto- mitrt lus aperte ſupponit, aliquos Corpus Domini ſdee e . indigne ſuſcipere, quoq Talſum foret, ſi cor- lsen Pus Domini recederet. na 240o. Non recedit, quando S. S. Euchari- h. Kia indigne tractatur; quia Chriſtus eſt in hoc N BSacramento impaſſibiliter: Ergo ex eo, quod , indigne tractetur, nullam immunditiam con- um trahit, propter quam recedere debeat. Un- A de Gregorius XI. in directorio Inquiſitorum n damnavit aliquorum ſententiam dicentium, Chriſtum deſinere eſſe in Sacramento, quan- d⸗ do Euchariſtia in locum immundum projici- ienin tur. , H 3tio. Nec ſtatim eſſe ſub ſpeciebus deſinit, " quando ſumuntur, ſed tunc folum, quando „ ſpecies alterantur & corrumpuntur. Nam in c. quir. de conſecr. d. 2. pœna imponitur 5 illi, . a Sckram In’lit, Theol. Tom. Ul. 8 274 Caput XVI. illi, qui propter ebrietatem evomuerit Eu- chariſtiam. Ubi fupponitur etiam poſt ſpe- cierum ſumptionem perſeverare Corpus Chri- ſti, quamdiu ſpecies permanent. Quare Chri- ſtus tunc ſolum deſinit eſſe in Sacramento, quando deſineret eſſe ſubſtantia panis & vini, ſi ibi foret, ſuccedit enim ſubſtantiæ panis & vini: Ergo ſicuti in aliis gerit vices ſub- ſtantiæ panis & vini, ſic etiam quantum ad permanentiam & deſitionem. Stercora- Schol. 1. Stercoraniſteæ Sæculo ono affirmare non niſtarum llœreſis. erubuerunt, Diviniſſimam Euchariſtiam in ſeceſ- ſum emitti. Recenſetur inter illos Nicetas Pe- Goratus ab Humberto Cardinale Bibl. P. P. t. 18. paulus Samofatenus, qui docuit, Chriſti Sangui- nem eflſe puri hominis Sanguinem. Verum res non ſatis explorata eſſe videtur P. Berti, quia impia eorum dogmata potius videntur fuiſte de Dominici corporis natura, quam comeſtionis exitu intelligenda: & licet Nicetas putaverit, per Sacrificium frangi jejunium juxta Humber- tum, nullibi tamen dicit, illud per S. Commu- nionem violari, aut ex alvo egeri. Amalarius etiam Stercoranismi inſimulatur a Gilberto Mau- guini in hiſt. Godeſchalci, c. 18. Item Rabanus Maurus ab Anonymo edito a Cellotio in append. ad hiſt. Godeſchalci, ſed Mabillonius præf. 2. in Saæculum 4 Benediét, eos ab errore vindicat. Ex quibus colligi videtur, turpem Stercoraniſtarum hæreſin nunquam extitiſſe. Schol. 2. Quæritur denique, quomodo ex ſpeciebus Sacramentalibus aliquod compoſitum v. g. vermes generari poſſint, & communius docent, materiam tunc a Deo de novo produci. Conl is i ls co dace mam I A (1l. D Wita tfan 11 ſen hiont clnne in, ni eti h. k Ul ide, eale (aal a thund INI anik t Un bit Lkat u Gun Cnt tet Uen De Euchariſtia. 275 leit H. 997. ne Conſiderata natura S. S. Euchariſtiæ, ad Miniſter e ejus miniſtrum ordo nos vocat, qui quoad Euchari- rei illius conſecrationem & confectionem ſolus Mig. dunn eſt Sacerdos. Quippe verba illa: Hoc facite n in meam commemorationem, Chriſtus dixit ad em ſolos Apoſtolos, & Concilium Nicænum I. tskE c. 18. Diaconos S. S. Euchariſtiam diſpenſan- umi tes ita reprimit, quod nec regula, nec conſue- tudo tradat, ut ab his, qui poteſtatem non ha- hbent oſſerendi, illi, qui offerunt, Chriſti Corpus s accipiant. Et Conc. Lateran. c. frmiter: Hoc tee Sacramentum nemo voteſt conficere niſi Sacer- 5t 4dos, qui rite fuerit ordinatur. Quibus accedit ſiog Florentinum in Decreto: & Trident Sefſ. 22. Geumm cap. I. & can. 2. 200. Ita docet Traditio: i,e Tertullianus 1. de præſcript. c. 41. argvit hæ- „fuiſte! —— E . fuie reticos, quod laicis Sacerdotalia munera con- medit . . Potuet cederent. S. Epiphanius ep. ad Joan. Jeroſol. nme ſe excuſat, quod in ejus dicceſi Presbyte- Con rum ordinaverit, ne multitudo ſanétorum fra- Am trum Sacris privarentur myſteriis. S. Hiero- beme nymus contra Luciferian. hoc tanquam rem nH manifeſtam ſupponit. in e⸗ Nei, Schol. S. Irenæus adv. hær. l. I. c. 9. refert de quo- Sotpuntus diet dam Marco hæretico & mago, eum mulieres ad- objeftio- nti hibuiſſe ad conficiendam Euchariſtiam: Quod idem ges. teſtatur S. Epiphanius hær. 49. de Pepuzianis, 3 & hær. 79. de Collyridianis. Waldenſes tribue- etts bant poteſtatem conſecrandi Sacerdoti probo, ſers quam negabant impio: ex Reinerio l. cont. Wald. e c. 5. Lutherus in l. de capt. Babyl. c. de Ord. contendit, omnes fideles virtute Baptismi habere poteſtatem, conſecrandi Euchariſtiam, ſed nemi- nem hac poteſtate uti debere, niſi ſit legitime vo- 2764 Caput XVI. catus, quod tamen in caſu neceſſitatis abſente Sa- cerdote laico concedit Wernher. in princ. Jur. Eccl. Proteſt. Rationes eorum ſunt: I. Quia il- lud: Hoc facite &c. omnibus fidelibus, ut nimi- rum cum grata recordatione ad Euchariſtiam paſ- ſionem Domini meditantes accedant, diétum eſt, teſte S. Paulo I. Cor. 11. Deinde omnes baptizare pofſunt, licet ſolis Apoſtolis diétum ſit: docete omnes gentes, baptizantes &c. præſertim quia omnes Chriſtiani per Baptismum facéti ſunt Deo regnum & Sacerdotes Apoc. I. & I. Pet. 2. v. 9. Keſp. Illud: Hoc facite &c tam conficientes quam ſuſcipientes Euchariſtiam reſpicit, utrique enim in memoriam paſſionis Domini, hoc facere de- bent. Omnes baptizare poſſe habetur ex perpe- tua Traditione: (§F. 942.) non vero omnes con- ſecrare poſſe, pro ratione ſtat voluntas Dei. Bap- tizati dicuntur reges & Sacerdotes in ſenſu my- ſtico, quatenus dominantur ſuis affectibus, & of- ferunt ſpirituales hoſtias, fruktum labiorum ſuo- rum. II. Tertullianus I. de caſtit. c. 7. ait: Non- ne & laici Sacerdotes ſumus .. differentiam in- ter ordinem & plebem conſtituit Eccleſiæ AukRori- tas Igitur ſi habes jus Sacerdotis in temet- Spſo, habeas & diſciplinam Sacerdotis. Scilicet ut non ſis bigamus. Keſp. Tertullianus ſumit no- men Sacerdotis in latiori ſignificatione, uti ſu- mitur Apoc. I. quem locum citat, ut reprobet ſecundas nuptias. III. Olim Diaconi Parochiis regendis præficiebantur, uti conſtat ex Concilio Eliberitano c. 77. & Concilium Ancyranum c. 2. ſtatuit, ut Diaconi lapſi a pane & calice offe- rendo & a prædicando abſtineant. Arelatenſe vero can. 15. diaconis, quos cognovit multis in locis offerre, ab hoc officio prohibet. Reéſy. Diaconi Parochias regebant, quoad officia ſibi competentia, non vero quoad confectionem Eu- chariſtiæ & Abſolutionem. Patres Ancyrani ſup- ponunt, diaconum offerre miniſtrando & coope- rando Sacerdoti, non vero conſecrando: & ita . etiam Aun Oobe intun nii Gn o Ar ctricti Pohyte Luche leno tirain en en ilen: lilir lin / ſfin 1 cs cor Duumn Untche C) m De Euchariſtia. 277 lae etiam intelligendum eſt illnd S. Laurentii apud Emne k S. Ambrofium I. r. de off. c. 4r. Experire, utrum n oneum miniſirum elegeris, cui commiſiſti Domi- n nici Sanguinis conſecrationem. Denique in Con- HMZ cilio Arelatenſi agitur de diſpenſatione S. S. Eu- iüm chariſtiæ a diaconis fine licentia Epiſcopi vel * Presbyteri ſibi arrogata. ſetin e . imnN §. 998. a Kuchariſtiæ vero diſpenſandæ miniſter HMiniſter lemn quidem ordinarius eſt ſolus Sacerdos, extra-diſpenſans ee ordinarius autem Diaconus. Quoad Sacer- Fe RM dotem colligitur ex dictis: (§. 997.) & ex am. umef. Trident. Sefſ. 13. c. 8. dicente, ſemper in . h EKeccleſia Dei hunc morem fuiſſe tanquam eo tra- en ditione Apoſtolica deſcendentem, ut laici Eucha- hste riſtiam a Sacerdotibus acciperent. Quoad Dia- , conos conſtat ex univerſali Eccleſiæ traditio- tn. ne. Sic S. Cyprianus tr. de lapſis obſervat, „ℳ Diaconum offerre calicem præſentibus. Idip- u ſum teſtantur acta paſſionis S. Laurentii: I. 8. Selin Conſt. Apoſt. c. 28. Ordo Romanus: & Con- n, cilium Aquisgranenſe c. 7. ait: Sicut in Sa- e cergdote conſecratio, ita in miniſtro diſpenſa- ⸗ tio Sacramenti eſt.. Si tamen accedat licen- ruu tia Epiſcopi aut Presbyteri juxta Conc. Car- mmne thag. IV. c. 33. e Coyroll. Prafk. Imo. Ut S. S. Euchariſtia licite admi- Reſolonn⸗ Nen, niſtretur, debet Sacerdos eſſe Paſtor ordinarius, tur caſis. tn vel ab ordinario Parocho, Epiſcopo vel Papa ha- et N bere commiſſionem expreſſam vel præſumptam, b. quia hoc ſpectat ad proprium officium Paſtoris, ci, & fſi Sacerdos inferior ſine licentia diſpenſet, fit e irregularis, & ſi Religioſus fuerit, incurrit ex- len communicationem Papeæ reſervatam Clem. I. de 1 Priv. 2do. Peccat graviter, qui ſcienter S. Com- in 1 4 8 3 munio-⸗ 278 Caput XVI. munionem diſtribuit ſine ſtola ſuperpelliceo vel Alba excepto caſu extremæ necefſitatis, vel pe- riculo mortis: in nigris vero paramentis non eſt diſtribuenda S. Communio, S. Congr. a. 1701. omittere autem Confiteor, & lumen eſt tantum veniale. 3tio, Non licet etiam morituro dare ſpe- cies vini ſub mortali, nec dare hoſtiam majorem laico, quæ convenientius in plures partes in de- fectu minorum dividitur. Ato. Sacerdos licite di- ſtribuit S. Communionem mediis digitis, ſi ob aliquod impedimentum pollice & indice diſtribue- re non poſſit. sto. Si in diſtributione S. hoſtia in terram decidat, locus linteo mundo tegatur, poſtea abluatur, & ablutio in S, piſcinam mitta- tur. Si in barbam vel veſtes communicantis de- cidat, veſtes & barba ob turbationem ablui non debent. Si in linteum communicantium dezidat, tollatur, & locus notetur, ut poſtea abluatur, & ablutio in Sacrarium mittatur, ſi in finum aut in- tra veſtes mulieris decidat, ut a Sacerdote extra- bi non pofſit, mulier ipſa extrahat, & Sacerdoti in ciborio reponendam tradat, digitos lavet, & ablutio in Sacrarium mittatur. 6to. Ciborium re- novetur fingulis menbus: modus purificandi Ci- borium eſt, ut particulæ poſt fumptam utramque ſpeciem digito indice e ciborio in patenam effuſæ ſumantur, deinde vinum in ciborium infuſum pro reſolvendis reliquis particulis, & in calicem effu- ſum ebibatur. Vermes vero vel aliæ ſordes in Ciborio repertæ comburantur, & cineres in S. pi- ſcinam mittantur. 7timo. Si Sacerdoti afferatur hoſtia, quæ per magicos uſus profanata dicitur, non facile credat, eam tamen decenter in taber- naculo afſervet, donec ſpecies corrumpantur: quod idem faciendum cum hoſtia veneno infecta, aut per vomitum ejecta. gvo. Si Sacerdos ad- vertat, communiçantem S. hoſtiam ex ore ſu- mere, & in libro ſuo reponere, vel repetat, vel auferat, ſi fine nota perſonæ occulte fieri poſſit, vel perſonam notet, ut ſine ſtrepitu eam repetat D ve AA K1 ro ibue teſttatie int del vo. ſentia ls Vel rochh Vtelt Eul (le minickr beit, teſt i er il o,1 hun Is, Doon mirhn leon lin GWn M De Euchariſtia. 279 tpeliceon vel ſi non poſſit, rem Deo commendet. Oue. i, W In nocte Nativitatis vel die Paraſceves non licet entis ne diſtribuere S. Communionem, excepto caſu ne- r. 1 mmn ceſſitatis pro dando Viatico, non vero prohibe- nd im tur Sabbato S. ſaltem poſt Mifſam celebratam. to e,⸗ romo Diaconus in caſu necefſitatis ex præſumpta Ann rſo lieentia S S. Euchariſtiam miniſtrare poteſt: lai- dattzn cus vero in neceſſitate ne quidem ex commiſſione Coslikec Parochi S. S. Euchariſtiam ad ægrotum deferre poteſt. Cc. 29. d. 2. de conſec. IImo. Si quis feu Clericus ſeu laicus in periculo mortis idoneum miniſtrum diſpenſantem S. S. Euchariſtiam non ha- beat, ceſſante ſcandalo ſeipſum communicare po- teſt imo etiam extra periculum mortis Sacerdos ex juſta cauſa celebrare non valens ceſſante ſcan- nieants ablnin dalo, ſi alium Sacerdotem vocare non poſſit, n eiüt ſeipſum communicare poteſt, licet adeſſet Diaco- bluunch 6 nus, quinimo Sacerdos etiam infirmus allatam a Diacono Euchariſtiam, non ex illius ſed propriis manibus ſumere debet. I2 mo. Parochus etiam 1. II ueti tempore peſtis petenti infirmo S. Communionem “ miniſtrare debet, ubi tamen ob neceſſitatem ad Ponine⸗ evitandum periculum mortis medio aliquo inſtru- cami⸗ mento illam porrigere poſſet. Utlange r K. 999. tulen . lwn . Subjectum capax ſuſcipiendi Sacramenta- Subjectum liter S. S. Euchariſtiam eſt omnis & ſolus ho- Euchari- mo viator, baptizatus, etiam peccator. Nam iæ. Imo. Sacramenta pro ſolis hominibus viato- ribus inſtituta ſunt: (§. 926.) Ergo ſolus ho- mo viator eſt ſubjectum Euchariſtiæ capax. 2do. Character baptismalis habet ſe per mo- dum potetiz paſſive ad recipienda alia Sa- cramenta: (H. 911.) Ergo S. S. Euchari- ſtiam ſuſcipiens Sacramentaliter debet eſſe baptizatus. 3tio. Etiam Judas peccator ſu- S. 4 ſcepit 23 Caput XVI. ſcepit Sacramentaliter licet indigne S. S. Eu- chariſtiam: (H. 979. Schol. 8.) & 1. Cor. I1. v. 27. indigne communicantes dicuntur rei Corporis & Sanguinis Domini: Ergo etiam peccator Corpus & Sanguinem Chriſti vere ſuſcipit. An mor- Schol. I. Ex hoc ſequitur, Angelos, animasque tui ſint capaces. a corpore ſeparatas non poſſe ſuſcipere Sacramen- taliter S. S. Euchariſtiam: neque mortuis illa dari poteſt, uti ſtatuit Concilium Carthaginenſe III. a. 397. c. 6. & Trullanum c. 83. Olim quippe abuſus invaluerat, mortuorum corpora cum S. S§. Euchariſtia ſepeliendi. S. Baſilius teſte Amphi- lochio in ejus vita morti proximus S. S. Eucha- riſtiam in tres partes diviſit, & una ſumpta, alte- ram ſecum ſepeliri, tertiam in aurea columba ſu- per altare ſuſpendi juſſit. Item S. Benedictus Eu- chariſtiam ſuper peétus monachi, cujus corpus terra ſemper evomuit, poni & terræ mandari juſ- ſit. S. Gregor. I. 2. Dialog. c. 24. Originem hu- jus confuetudinis Lapus in Schol. exinde idedu- cit, ne doemones in defunctorum corpora fure- rent, & ut, qui vivi S. S. Euchariſtiam non per- ceperant, juvarentur ſaltem præſentia S. Viatici. Reſolvun- Cbroll. Pract. 1mo. Infantibus & perpetuo amenti- ier aſus. mitem, tum per externas hoſtium Spiritualium bus S. S. Euchariſtia danda non eſt, quia licet il- lis gratiam augeat, tamen eis non necefſaria nec pro iis eſt inſtituta, cum non habeat in eis ratio- nem Spiritualis alimoniæ reſtaurantis vires ani- mæ, quæ tum per internum concupiſcentiæ fo- inſidias in illis ob Baptismi gratiam, quam in illa ætate & ſtatu amittere non poſſunt, non debili- tantur. 2do. Mutus & Surdus a nativitate fignis inſtrui, & ſaltem tempore Paſchali, & in mortis articulo S. S. Euchariſtiam ſuſcipere poteſt. 3tio. Energumenis danda eſt S. S. Euchariſtia, fſi eam ſine irreverentia ſuſcipere poſſint, & fint ſufficien- ter trin chnilie Pplei En, 5 gne Uiis Se lexit Feton 0i Get is ſuf nn Murrul ini, un ſe , Uilſen Kieno 1 und nſor⸗ n S lert N ſont Nubn Untrl il a loht t, 8.dl 1.CI untr e tgo ein Ntiti e Aimgt e Nanre twis ai ginenehl 17 Nim n a cuNII te Aui pti, lunhe is lr ius Nnn ncati ſ inem b nde den port e 1 on 8. Vit o mner Ubleett Aira e eb ni⸗ tes in elir⸗ irtnuin ni 1 De Euchariſti4g. 281 ter diſpoſiti. 4to. Damnatis ad mortem S. S. Eu- chariſtia danda eſt; decet tamen, ut vel pridie ſupplicii, vel eodem die horis aliquot ante mor- tem, nondum publicata mortis ſententia præbea- tur. 5to. Dantibus ſigna veræ pœnitentiæ uſu linguæ deſtitutis, non tamen uſu rationis, abſo- lutis Sacramentaliter S. S. Euchariſtia danda eſt in exitu mortis. 6to. Etas certa pro admiſſione puerorum ad S. S. Euchariſtiam a prudentia Paro- chi determinanda eſt. Parvulis tamen moribun- dis ſufficienter inſtruétis debet dari viaticum, etſi nunquam ante S. Communionem ſuſceperint. Parvuli tamen, jam communicantes ob levitatem animi, niſi virtus defectum ætatis ſuppleat, non tam frequenter ad S. Communionem admittendi ſunt, ſicuti adulti. 7timo. Illis, qui poſt ratio- nis uſum in amentiam inciderunt, Euchariſtia im articulo mortis ſolum danda eſt c. is qui. cau. 26. q. 6. quam cenſentur implicite deſideraſſe ob vi⸗= tam Chriſtianam ante amentiam transaétam; ſe-⸗ cus foret, ſi conſtaret, quod in ſtatu peccati mor- talis aut impeenitentiæ in amentiam inciderint, aut ſine periculo irreverentiæ communicare non poſſent, aut ſi lucidum adhuc intervallum expe- Rari poſſit. 8vo. Semifatui, qui debilem uſum rationis habent ad S. S. Euchariſtiam admittendi ſunt, licet rarius, maxime vero tempore Paſchali &in articulo mortis, dummodo inter cibum pro- ſanum & hunc Spiritualem diſcernere poſſint. . §. 1000. Ut autem quis digne & fructuoſe S. S. Diſ/poſiio Euchariſtiam ſuſcipiat, ſi ſit in ſtatu peccati ad di- mortalis, cujus habet conſcientiam, non ſuf- ghan . Kr en . Commis- ficit ſola fides nec attritio ſupernaturalis co- jonen⸗ nita ut talis. Nam 1Imo. I. Cor. 1I1. dicitur: requiſith Probet autem ſeipfum homo, & ſic de gane illo edat, & de calice bibat: Qui enim manducat, ◻ 282 Caput XVI. SG. hibit indigne, judicium ſihi manducat & bi- bit, non dijudicans Corpus Domini. Quæ ver- ba non de ſola fide accipienda eſſe, probat loci ſeries, quia Apoſtolus non reprehendit Corinthios, quod non crederent, ſed quod irreverenter accederent. Unde Trident. Seſſ. 13. Can. II. Si quir dixerit ſolam fidem eſſe ſuf- Kicientem prœparationem ad ſumendum J. d. Eu- chariſtiæ Sacramentum, anathema ſit. 2do hoc docet Traditio: S. Cyprianus de lapſ. cum veccato accedentes vim inferunt Corpori Chriſti G& Sanguini. S. Chryſoſtomus hom. 83. in Matth. nullus Judas, nullus avarus adſit. gtio. S. S. Euchariſtia eſt Sacramentum vivorum: Ergo ad eam ſuſcipiendam ſtatus gratiæ præ- requiritur: (H. 931. n. 2.) qui per ſolam fidem & attritionem cognitam ut talem haberi ne- quit. (t. I. J. 376.) 2do. Et quidem qui vult communicare, ſi habeat conſcientiam peccati mortalis, & copiam Confeſſarii, tenetur præmittere Sa- cramentalem confeſſionem, nec ſufficit fola contritio. Ita Tridentinum Seſſ. 13. cap. 7. Communicare volenti neceſſario revocandum eſt in memoriam ejus, Apoſtoli praceptum: Probet ſeipſum homo. Eccleſiaſtica autem conſuetudo declarat, eam probationem neceſſjariam eſſe, ut nullur ſibi conſeius mortalis peeccati, quantumvir Ribi contritus videatur, abeque præmiſſa Sacra- mentali confeſſione ad S. J. Euchariſtiam acce- dere debeat. Quod a Curiſtianiz omnibur, etiam ab iis Sacerdotihur, quibus ex offcio incubuerit cetebrare, hac &. Synodus gerpetuo obſervandum AMe Cunt t/ tcon ſitur. hie r. I ntion In co i. I. ign ic iat l Fiol⸗ in, nn e 0iene Nellen. ſur lmo t ulep imn 1889 K grat exclt Ditnn Ciſen nür Wnt NS ſor lie. on ltur Uom len 6t Ceſe E, Mr eyrelent AAc le Fivon ztien lamn e laberit Wvien tale, ſtae & Kat n llin 4 : A ,6 1,1 De Euchariſtia. 283 eſſe decrevit: modo non deſit copia confeſſorit. Quod ſi neceſſitate urgente ſucerdos abique pra- miſa conſeſſione celebraverit, quamprimum con- Fieatur. Et Can. II. contrarium aſſerentes ipſo facto excommunicantur. Schol. x. Proteſtantes volunt, ſolam fidem eſſe præ- Solvuntur parationem ſufficientem homini gravium peccato- objekio- rum conſcio, ut digne S. S. Euchariſtiam ſuſci- nes. piat. I. Matth. 9. Chriſtus dixit, non veni vocare Juſtos, Ma peccatores. Et Joan. 6. Fanis, quem ego dabo, cano mea eſt pro mundi vita: Gui man- ducat khunc vanem, vivet in ciernum. Reſp. In primo loco ſermo eſt de vocatione ad poœniten- tiam, non vero de invitatione ad S. S. Euchari- ſtiam. Panis tantum viventibus prodeſt: ita & S. S. Euchariſtia, quæ vitam ſupponit, & eam conferre dicitur, conſervando & roborando vi- ventem. II. S. Auguſtinus ep. 54. ait: Peccata tanta non ſunt, ut excommunicandus quisqua . homo cenſeatur, non debet ſe a quotidiana medici- na Corporis Dominici ſeparare. Réſp. S. D. lo- quitur de excommunicatione late ſumpta, quæ a S. S. Communione ſeparat, & probat, non lice- re, cum mortali ad Euchariſtiam accedere. Schol. 2. Ut S. S. Enchariſtia conferat augmentum An venia- gratiæ Habitualis, non requiritur devotio actualis lia aug- excludens venialia, ſed fufficit ſtatus gratiæ ha- mento bitualis expellentis omnia mortalia. Ita contra gratiæ Cajetanum &c. patet I. ex Tridentino, quod ad obſint. fructuoſe recipiendum hoc Sacramentum nonniſi abſentiam conſcientiæ peccati mortalis requirit. Et S. Thomas 3. p. a. 8. ait: Si aliquis accedat ad hoc Sacramentum per peccata venialia mente diſtra- Rus, non . . . tollitur augmentum habitualis gra- tic. 2. Accedens cum veniali non ponit obicem augmento gratiæ habitualis, quod illi non oppo- nitur: Ergo illud recipit, licer intenſionem hujus augmenti impediat. Dicis I. Patres dicunt, ve- nialia An pra- chol. 3. Cajetanus putat, ante Tridentinum non ceptum præmit- tendi Con- Jeſionem Nt Divi- Attn. 294 Caput XVI. nialia obſiſtere fruétui S. S. Euchariſtiæ. Reſp. Loquuntur de majori intenſione augmenti gratiæ, & ſpirituali dulcedine, quam venialia impediunt. II. Accedens cum veniali peccat venialiter: Ergo gratia augeri nequit; cum deſit fervon charitatis, qui in cibum hunc coœleſtem agere nequit, ita ut ille nutrire non poſſit. Kep. Gratia ex opere operantis augeri nequit, bene vero ex opere Operato vi Sacramenti cum neceffaria diſpoſitione ſuſcepti. Dein cibus hic Spiritualis nos in ſe con- vVertit Spiritualiter, nosque nutrit in nos agendo, & augmentum gratiæ producendo. III. Hoc modo Sacerdos quotidie tepide celebrans plus gratiæ reciperet, quam alius Sanctus in exercitiis ſuis Spiritualibus. KNeſp. Illa gratia in tepidis Sacerdotibus ferventius non operatur, tum ob habitus Sacerdotis vitiofſos; tum ob denegata au- xilia actualia: imo Sacerdos ſæpe tepide cele- brans de peccato mortali timere poteſt. extitiſſe præceptum, præmittendi confeſſionem S. Communioni, quam ſententiam hæreticam eſſe putat P. Vasquez: Scotiſtæ vero nonnulli putant, hoc præceptum efſe Eccleſiaſticum. Verum pro- babilius eſt, efſe Divinum, I. ex illo Apoſtoli: probet ſeipfum homo, ubi præmiſerat ſe ea, quæ de Communione ſcribit, a Domino accepiſſe: Ego enim accepi a Domino. Et Tridentinum ait, ſe ſolum confuetudinem Eccleſiæ declarare, non vero hanc legem ſtatuere. 2. Non extat in ali- quo Concilio initium hujus præcepti, quod ta- men ſemper in Eceleſia obſervatum fuit: Ergo eſt Divinum. Roſolvun- Coroll. Prat. Imo. Ut ſine confeſſione cum ſola Eey Gſus. contritione communicare liceat, debet adeſſe ne- ceſſitas gravis, uti urgens periculum mortis, gravis infamiæ, dandi viaticum morituro, ſcan- dalum ex omiſſione celebrationis Miſſæ pro Pa- tochianis die feſto, non vero audiendi MiRm obli- — lgrti (Kerd ti n⸗ ſe ocan Plit, com Giii, ſi ite u. a0 rNdd ſeſionr lis, be ſeccatun cudto ſehttis to Preion eeke lle um Moſol le ſe un] N ruli Mor Ante tl, nati d8 Cu Nel n flie. N eniignte inelan lltet H rchriht At, N inae e Cipritin Sinker 0s gel II E ebram l n exviti in ki , ton! negiut pice num ſeſtiope tam 4 Mpo erum Ayeni ei, blle: , . in 1i ae, tat n⸗ nol 1 . deler⸗ r. Mr l⸗ De Euchariſtia. 285 obligatio in Sacerdote. Item neceſſitas abſolven- di Sacrificium jam inchoatum, ubi Sacerdos ab altari non tenetur recedere, vel confeſſarium ad ſe vocare, ſi ſine ſcandalo & nota infamiæ non poſſit, ſecus vero ſi poſſit: & qui recordatur an- te communionem alicujus peccati inculpabiliter obliti, vel certi, de quo velut dubio ſe accuſa- vit, iterum confiten ante communionem tene- tur. a2do. Copia confeſſarii tunc non habetur, quando vel nullus Sacerdos approbatus pro con- feſſionali adeſt: vel ſine magna difficultate itine- ris, brevitatis temporis conveniri non poteſt: peccatum tamen reſervatum Sacerdoti inferiori, quando ſuperior adiri nequit, cum aliis non re- ſervatis confiteri oportet, ut indireéte quis a re- ſervato abſolvatur, cum onere tamen illud poſtea ſuperiori, vel facultatem habenti confitendi, ut quis directe abſolvatur. 3tio. Contritio elicienda in defectu confeflarii debet præmitti a Sacerdote conſecrationi & ſumptioni. Ato. Præceptum quamprimum confitendi poſt celebrationem eſt pro ſolis Sacerdotibus, non vero pro laicis, eſt- que verum præceptum, non vero merum confſi- lium juxta prop. 38. ab Alexandro damnatam; nec particula, quamprimum, intelligitur, quando Sacerdos ſuo tempore confitebitur juxta prop. 39. ab eodem damnatam, ſed intelligi debet mo- raliter, id eſt, data prima opportunitate. 5t0. Non funt ſacrilegi, qui ſumunt Euchariſtiam, antequam poœnitentiam fibi injunétam perſolve- rint, juxta prop. 22. ab Alexandro VIII. dam- natam. 6t0. Qui cum peccato veniali actuali S. S. Euchariſtiam ſumit, plerumque novum pec- catum veniale contra reverentiam Sacramenti im- pediendo fructum ſecundarium, ſeu ſpiritualem dulcedinem committit, . 286 Caput XVI. H. 1001. Gejuninn Ex parte corporis ad dignam S. S. Eucha⸗ naenral, riſtiæ ſumptionem requiritur ſub gravi præ- au Lom- mats once 4: 4 :13 . . requiſi- inh eo conſiſtit, ut nihil omnino per modum tum. cibi, potus, aut medicinæ a media nocte PDPræcedente S. Communionem ab ore in ſto- 2„ machum trajiciatur: & munditia corporis. Imo Jejunium naturale probatur ex traditio- ne, cujus teſtes ſunt, Tertullianus Il. 2. ad uxor. c. 5. ſeribens, S. S. Euchariſtiam ſumi ante omnem cibum. S. Cyprianus ep. 63. S. Ba- filius hom. I. de jejun. S. Auguſtinus ep. 54. Placuit Spiritui &., ut in honorem tanti acra- mentt in os Chriſtiani priur Dominicum Corpus intraret, quam coteri cibi. Accedit definitio Concilii Carthaginenſis III. c. 20. Sacramenta Altaris nonniſi a jejunis hominihur celebrentur, excepto uno die anniverſario, quo Cena Domini celebratur. Idem definit Concilium Conſtan- tienſe Seſſ. 13. 2do de munditia Corporis pPatet, eam requiri ob dignitatem hujus Sa- cramenti. Reſolvun- Coroll. Praft. Imo. Ad violandum jejunium natu- tur caſus. rale, requiritur, ut id, quod ſumitur, habeat ra- tionem cibi: unde vapor ciborum, fumus tabaci, aer, nebula, charta, fruſtula ligni, aurum, plum- bum, filum ſericum, lana, capilli, ungues abraſi, lapilli non violant jejunium naturale: bene vero aurum potabile, creta et pulveres medicinales. 2do requiritur, ut ſumatur per modum cibi aut potus ore ab extrinſeco: hinc muſca in os dor- mientis irrepens, vel per reſpirationem deglutita, pulvis tabaci per nares attractus, item guttulæ humoris per nares attractæ, ſaliva, ſanguis aut humor cepto Eccleſiaſtico jejunium naturale, quod nor Eto no ertri V in a ilep ſblinge ie p Tkeertin o dec inimm pulſi e ilim Cln ſlte ſükmrj⸗ Ind h Ingio: bii Ien K Gnnen Erlllmt Nereiie Cnüoren workete n Nn MI Po at ) Crum exenſa tum ejuno o vi⸗ (orol. DIa, muni Ckurne tiam Nam ( Mili De Euchariſtia. 287 humor a capite in os defluens (dummodo ex di- gito non ſugatur, ex oculis & naribus in os .nh ab extrinſeco non inflcat) una vel altera gutta gkani aquæ inter abluendum 08 ſalivæ permixta, & ab lke, ea inſeparabilis in ſtomachum trajecta, aromata * ſub lingua circumlata mox per ſputum ejecta, re- 4 . liquiæ pridianæ coenæ dentibus implicitæ, caſu kec hul præſertim deglutitæ, alias enim eas expuere om- Ole nſ nino decet, non violant jejunium naturale. 3tio Jejunium naturale violatur, fi quid fümatur a pri- X h mo pulſu horologii horæ I2 mæ noéëturnæ, licet us lit ante illam comeſtio vel potus inceptus fuerit, ginnte quia ſaltem eſt comeſtio continuata. Ato Non ktint violatur jejunium, ſi in Communione prius vinum, 63,. quam S. hoſtia deglutiatur, quia eſt una moraliter nus e ſumptio: nec requiritur, ut quis cibos præceden- Inti Nn tis diei digefſerit, aut dormierit, poſt communio- m 0. nem vero ex juſta cauſa etiam ante finitum qua- krantem comedere & bibere licet. Sto Cauſæ . dei excuſantes ab hoc jejnnio ſunt I. necefſitas com- Nlrn plendi ſacrificium inchoatum, etiam ante conſe- lebrent crationem, ſi Sacerdos ſine ſcandalo ab Altari a Don recedere non poſſit. 2. Neceſſitas ſumendi viati- 1Colk cum in periculo mortis, ubi tamen in eodem C morbo nonniſi poſt 7. vel 8. dies Euchariſtia a 1. te non jejuno ſumi poteſt. 3. Neceſſitas celebrandi Nuidh pro plebe die dominico vel feſto, vel in funere aaut benedictione nuptiarum, ſi ſine ſcandalo Sa- crum omitti non poſſit. 4. Metus etiam mortis Nat. excuſat ab hoc jejunio, niſi petatur in contemp- i tum Religionis. Non licet tamen Sacerdoti non s El, jejuno celebrare in caſu neceſſitatis, ſi deſit hoſtia n,⸗ pro viatico morituri. esii heleſl eCienne Coroll. Prad. 2do Macula corporis, ægritudo, le- pra, veſtium deformitas ſine ſcandalo a S. Com- — munione non impediunt. 2do Nec pollutio no- Eturna involuntaria, vel voluntaria per poeniten- tiam expiata, niſi turpes cogitationes, et mag- nam diſtractionem poſt ſe relinquat, ubi ſab ve- niali a S. Communione abſtinendum foret, nin ju ſta Caput XVI. juſta cauſa, publica devotio, magna devotio, Regula Ordinis, & extraordinarium deſiderium excuſet. 3tio Aétus conjugalis per ſe non impe- dit S. Communionem, niſi magnum affectum ad venerea relinquat, ubi ſine juſta cauſa a S. Com- munione ſub veniali abſtinendum foret. 4to Si mulier frequenter communicare ſoleat, tenetur ad reddendum debitum ob evitandas rizas; fi vero ſolis præcipuis feſtivitatibus communicet, poteſt maritum rogare, ut abſtineat; ſi nil proficiat, reddendum eſt debitum, & illa nihilominus com- municare poteſt. H. 1002. eas S. S. Euchariſtia plurimos & præſtantiſſi- Euchari- mos habet effectus, quorum præcipuos hic Hiæ. Non conſiderabimus. Ante omnia vero certum remittit direft: eſt de fide, quod S. S. Euchariſtia per ſe ac mortalia. directe non remittat peccatum mortale, & conſequenter primam gratiam ſanctificantem non producat. Nam Imo Chriſtus, ante- quam diſcipulis ſuis Corpus ſuum porrigeret, lavit eorum pedes: & Matth. 22. non indu- tus veſte nuptiali a regio convivio repulſus fuit: quod S. S. P. P. de munditia ad S. Men- ſam afferenda exponunt. Hinc Matth. 7. v. 6. dicitur: MWolite dure Santktum canibur. Et I. Cor. II. v. 28. Apoſtolus jubet: Probet au- tem ſeipſum homo, & ſic de pane illo edat. Quæ munditia ad S. S. Euchariſtiam non re- quireretur, ſi illa per ſe remitteret mortalia. lIgitur Tridentinum recte definit Seſſ. 13. can. 5. dN guis dixerit, vel præcipuum frubtum J. J. Euchariſtiæ eſſe remiſionem peccatorum, vel ex ea non alios eeltus vrovenire, anathema 240 2 to Con lito e n fr. intu Tun in UIN Eens à1 liekt t n : Einemn e d lie in U eeke m lün Sohe len urn, Mere uner i n S tur Seh Utia De Euchariſtia. 289 deroc eik do Cohfirmant hoc Patres. (J. 1000.) Et an ratio eſt, quia S. S. Euchariſtia Sacramen- d tum vivorum per modum alimenti ſpiritualis 4 inſtitutum eft, quod ſicuti cibus corporalis tan Vitam in fumente ſupponit. lK⸗ ſſ . n Sehel. Nihilominus S. S. Euchariflia poteſt per acci- Eyr acci- dens aliquando conferre primam gratiam in eo, dens po- qui eſt in peccato mortali, cujus conſcientiam non teſt con- habet nec affeétum, & non fuit ſufficienter con- ſerre pri- tritus: devote enim & reverenter accedens con- mam gra⸗ ſequetur per hoc Sacramentum gratiam charitatis, tiam. quæ contritionem perficiet, & remiſſionem pec- cati: ita S. Thomas 3. p. q. 79. a. 3. & Patet ex ANIin isctis. (J. 909. Schol. 2.) 1 rii minnste ipvos! CkK ” Nd., 10035 perti § 3 ttlt Primus igitur & proprius S. S. Euchari- Dat gra- md ſtiæ effectus eſt gratia per modum nutritionis tiam nu- „,M & augmenti in vita ſpirituali. Ita 1mo Flo- ritivane. nigen rentinum in Decreto: Hoz J. §. Sacramentum n t Uahet omnem eſfebtum, quem materialis cibus & li potus quoad vitam agunt corporalem, ſuſtentando, 1e reparando, augendo &c. Et Tridentinum Seſl. 13. cap. 2. Sumi autem voluit Salvator N. noſter Sacramentum hoc tanquam ſpiritualem kt animarum cibum, que alantur & conforten- “ tur viventes vita illius, qui dixit: Qui man= dne. ducat me, & ipſe vivet propter me. 200 Ratio n eſt: Sacramentum hoc per modum cibi inſti- eÿ tutum eſt & potus: Joan. 6. Curo mea vere 1 eſt cibus, & Sanguis meus vere éſt potus: Ergo gratiam nutritivam confert. hram Inſii, neoh Tom ldh 1 Schol: 290090 Caput XVI. Quando chol. I. Becanus de Euch. c. 22. putat, S. S. Eu- Chariſtiam cauſare gratiam, quando S. hoſtia ſump- Eusliari- ſtia cau- ta eſt, etſi necdum fit in ſtomachum transmiſſa. ſat gra- Suarez tunc, quando per guttur tranfire incipit. tiam. Major aſſignat totum tempus, quo durat ejus ſumptio. Alii tunc, quando Species Sacramenta- les corfumpuntur, & in ſubſtantiam aliti conver- tuntur. Probabilius eſt, gratiam tunc cauſari, quando Species Sacramentales ſtomachum attin- gunt, & manducatio terminata eſt, quia tunc cenſetur cibus hic cœleſtis manducatus, conſe- quenter gratia manducantibus promiſſa datur. An au- Schol. 2. Quodſi eo tempore, quo Species in ſo- geatur macho remanent, homo novos & ferventiores gratia S. aEtus charitatis, aliarumque virtutum eliciat, re- Zuchäri- cipiet majorem gratiam ex opere operato, tum ſtia in ſio- quia ſicuti cibus naturalis tamdiu nutrit, quam- macho diu calor naturalis in eum agit; ita agente calore eiſtenie. ſupernaturali S. S. Euchariſtia nutrit animam. Nec obſtat I. Quod gratia ſoli manducanti promitta- tur. KReſp. Manducatio eſt tantum conditio, ut Euchariſtia cauſet gratiam, qua poſita manduca- tum, quamdiu eſt in ſtomacho, ſemper operatur. II. Sic peccaret, qui S. S. Euchariſtia in ſtomacho exiſtente peccatum committeret, quia poneret obicem gratiæ. Reſp. Negatur, quia homo non debet tollere obicem pro omni duratione, ſed quando primo ſuſcipit Sacramentum. G. 1004. Socundus Secundus effectus S. S. Euchariſtiæ eſt, effeus quod cauſet quandam gratiam actualem, ſpiritualis nempe excitationem Chartatis, & actualem dulcedo. refectionem, cum quadam dulcedine, & gau- dio ſpirituali. Hoc probat S. Thomas ex illo Cantic. 5. Comedite amici & bibite, & inebria- ol⸗ mini churiſimi. Et in Clement. de Raiic. itu Cunt 1 e AAnbn Giifen cummnt . No⸗ bedin retar Ehun brtk lin Ultper Ahs lh fie lmn In ſon ie 4 eyor 6 Pitr, ltun Konem Monnrn 6Ch Aeor De Euchariſtia. 291 881 dicitur vanis habens omne delettamentun, & dais mnis ſaporir ſuavitatem. Eodem modo lo- m AQuuntur Patres, S. Cyprianus de Coœen. panis ete Se Angelorum omne deleltamentum habent. Et ue B. Ambrofius 1. 5. in Lucam: Qui domicilio Gmm Chriſtum recipit interno, maximis delectationibus ine vuherantium pgaſcitur voluptatum. Cne anit; Chnnt?“ Schof. Non obſtat, quod nonnulli ſpiritualem hanc l dulcedinem non percipiant, quod vel eſt ex eo, ts,E quod palatum mentis terrenis delectationibus de- im pravatum habeant; vel quod Deus illis ſenſibilem ib guſtum harum delectationum pro majori bono een btrahat. fetſald. elito⸗,4 F. 1005. rit, 6 ete ertius effectus eſt, quod S. S. Euchariſtia Tertius mm. tollat peccata venialia, & præſervet a mor- SHeſtus änom talibus. Ita Tridentinum Sefſſ. 13. cap. 2. emiſſio it Hoc Sacramentum eſt antitodum, quo liberamur venia- 1 miler . 7. . 2 2. „ licegite en a peccatis quotidianir, & a pveccatis mortalibus nſonm Præſervamur. Et S. Chryſoſtomus hom. 46. E in Joan. 6. ait: Ab illa menſa diſcedimus terri- o biles eſſeli diabolo. Ratio de venialibus eſt, n,E quia per hunc cibum Spiritualem reſtauratur fervor charitatis, qui per venialia quotidie perditur. Ratio de præſervatione a mortali- bus eſt, quia per hunc cibum & medicinam ſe ſpiritualem anima roboratur contra corrup- us tionem mortiferam, & armatur centra dœ- ul ͦ monum inſultus ob rememorationem paſſio- , nis Chriſti, & præbentur auxilia ad vincen- . 1 l das eorum tentationes. T 2 O. 10065. Quartus verſeve- rantia adeptio glorid. Quintus KRemiſſio pun. 292 Caput XVI. H. 1006. Quartus effectus S. S. Euchariſtiæ eſt per⸗ ſeverantia & gloriæ adeptio. Perſeverantia quidem, quia nutrit & fovet vitam ſpiritua- lem: (G. 1003.) præſervat a mortalibus, & auxilia ad perſeverandum & vincendas ten- tationes præbet. (H. 1003.) Adeptio gloriæ vero, quia Joan. 6. dicitur: Si quir manduca- verit eg hoc vane, vivet in æternum. Et Tri- dentinum Sefſ. 13. cap. 2. Eſt pignus ſuturæ noſiræ gloric: Et quia eſt cauſa perſeveran- tiæ, quæ eſt janua ad gloriam: eſt memo- riale paſſionis Chriſti, quæ aditum vitz æternæ nobis aperuit: eſt Chriſti Teſtamen- tum, quod jus ad heæreditatem vitæ vternze confert. SF. 1007. Quintus effectus eſt remiſſio poenæ pecca= tis debitæ non directe & vi Sacramenti, cum S. S. Euchariſtia ad ſatisfaciendum pro pec- catis non ſit inſtituta, ſed ex conſequenti & concomitanter, quia remittit venialia: (GS. 1005.) quam remiſſionem ſemper aliqua poenz remiſſio, licet non omnis, comitatur. Hinc etiam aliis quantum ad remiſſionem poenæ prodeſſe poteſt, ſi ille, qui pio S. S. Euchariſtiæ uſu remiffionem poenæ obtinet, eam aliis ſive vivis, ſive defunctis ob San- Gorum communionem communicet. Et ideo Congregatio Cardinalium merito damnavit librum Theophili Raynaudi, in quo Commu- nionem pro mortuis refellit. — §. 1008. Eeytn l nl Alheet 4 ann/ Unhrorl 1 g. . imn ijt Gninan lul Mit ſu ine ſ Umale⸗ Un; iNhens msc e Ws Wlt n ilte c. en b. i il Men Chnn 1 45. inn eeke⸗ kſeyeunt fn tlbost eles e ptingi , MMord nnn petlein eſt Nen tum Tclhune tæ Ei e er ent) 0 1 t Ven Per Conun nlle Oben 0 Hln De Euchariſtia. 293 §. I008. Sextus effectus S. S. Euchariſtiæ eſt, Sextus ef- quod mitiget fomitem appetitus ſenſitivi. ſectus Wi= Ita docet S. Cyrillus Alex. l. 4, in Joan. Ne- tigatio dat, cum in nobie manet Chriſtus, ſævientem! omitis: membrorum noſtrorum legem. Et S. Thomas 3. p. q. 79. a. I. ad 3. hoc probat ex illo Zach. 9. Quid eſt onum ejus, & quid eſt pul- chrum ejus, niſi frumentum electorum, & vinum germinans Virgines? Schol. Mitigationem fomitis per Euchariſtiam aliqui Quomode cauſari volunt per hoc, quod Sacramentum hoc ſiat. digne ſuſceptum imprimat aliquas qualitates ſuper- naturales. Alii volunt imprimi qualitatem natu- ralem; qua ardor concupiſcentiæ temperetur, & impetus fomitis compeſcatur. S. Thomas 3. p. . 79. a. 6. mitigationem hanc ita explicat: cum S. S. Euchariſtia ſit verus animæ cibus, confor- tans cor in bono, habet annexa auxilia, quibus fomes mitigetur, piæ cogitationes ad hunc finem utiles excitentur, & Dei providentia tollantur occaſiones extrinſeceæ, & arceantur dœmones; ne fomitis incendium augeant. . O. 1009. Septimus effectus eſt, quod S. S. Eucha- Septimus riſtia cauſet reſurrectionem corporis. Ita do- Reſurre- cent P. P. S. Irenæus 1. 4. Corpora noſtra Nio Cor- percipientia Euchariſtiam jam non ſunt corrupti- Porid. hilia ſpem reſurrebtionis habentia. S. Gregorius Niſſenus or. catech. c. 38. Corpora noſtra alta Corpore & Sanguine Chriſti veluti ſermentantur ad reſurreltionem ſuturam. Et S. Augufinus tr. 26. in Joan. ait: Euchariſtia immortales & incorruptibiles facit. Quod S. Thomas in c. 6. T 3 Joan. — 294 Caput XVI. . Joan. lect. 7. probat ex illo: Et ego reſuſcitabo eum in noviſſimo die. Unde nonnulli Theologi docent, eos, qui ſæpe & devote in vita com- municarunt, ſpecialem quemdam ſplendorem in corporibus ſuis habituros eſſe. Quomodo chol. S. S. Euchariſtia refurrectionem corporis cau- cauſet. ſat tantum moraliter, quatenus Deus voluntate ſua acceptat ſumptionem Euchariſtiæ velus pignus futuræ gloriæ, ob promiſſionem ſuam Joan. 6. S& ego reſuſcitabo eum in noviſſima, die. F. 1010. 1 Euchari- Licet autem S. S. Euchariſtia præclariffi- NRia non mos eflectus habeat, non tamen eſt necefſa- eſt neceſ- ria necefſitate medii ad ſalutem. Nam Imo Jaria ne- Scriptura vim delendi ni & eitate S. Scriptura vim delendi omnia peccata médlii. hæreditatem regni cœleſtis tribuit Baptismo Rom. 3. nihil damnationiz eſt iir, qui ſunt in Cbriſto Yeſu. (G. 951.) Ergo aliquis per ſo- lum Baptismum ſine fumptione S. S. Eucha- riſtiæ ſalvari poteſt, adeoque S. S. Euchari- ftia non eſt necefſſaria neceſſitate medii ad ſalutem. 2do Rationem hujus dat Tridenti- num Seſſ. 21. c. 4. ubi declarat, parvulos uſù rationis carentes nulla obligari neceffi- tate ad ſacramentalem Euchariſtiæ commu- nionem, ſiquidem per Baptismi lavacrum re- generati, & Chriſto incorporati adeptam Jjam filiorum gratiam in illa ætate amittere non poffunt. Et can. 4. definit: & quis dixtrit, varvulis, antequam ad annos diſeretionis perve- nerint, neceſſariam eſſe Euchariſtic communio- nem, anathema ſit. 1. 6 n.l. kn un dee⸗ isde nn & Higuis lmneri lugli rxerde Uuhriſi e nere Uutin uientin i, 1 uinn one one ſalne a5 10 “ De Euchariſtia. 295 Schol. x. Græci nonnulli recentiores „Simeon The- Solyuntur tſſät falon. l. de Sacr. Cabaſilas &c. docent, Euchari- objeftio= i Theon ſtiæz ſumptionem parvulis & adultis effe necefſſa- nes. ITinnen riam neceſſitate medii ad ſalutem. I. Quia Chri- Hen kus iisdem verbis utitur ad recipiendum Baptis- . mum & Euchariſtiam; ſicut enim ait: Joan. 3. Miſi quis renatus S&c. ita dixit Joan. 6. Miſi man- ade ducaveritis carnem Eilii hominis, S& bihberilis ejus n Sanguinem, non habehitis vitam in vohis. Reſp. H Heæc verba ſolam neceſſitatem præcepti innuunt in Venkid Euchariſtia, cujus gratiæ effectus non eſt abfo- un ſul lute neceflarius, ficuti gratia Baptismi. II. 8. 4 Auguſtinus l. I. de pecc. mer. c. 20. ut probet exiſtentiam peccati originalis, vult illa verba: Niß manducaveritis &c. non ſpectare ad ſolos ad- ultos, uti volebant Pelagiani, ſed etiam ad par- 1rctu vulos, quibus eſt medium ad ſalutem abſolute neceſſarium. Idem docet Innocentius I. in ep. ad 1t ne P. P. Concilii Milevit. quem etiam S. Auguſtinus Namn citat. l. I. cont. Julian. Et Gelaſius ep. 7. ad Ep. eccan Picenos ait: Nec auſus eßz aliquis dicere, parvu- Panta lum ſine hoc Sacramento Jalutäri ad vitam æternam i/ voſſe perduci. Réſv. Hi Patres vel loquuntur de perceptione Euchariftiæ ſpirituali, & in voto S implicito & interpretativo ratione incorporatio- 8. Em nis cum Chriſto, quo modo etiam parvulis ne- , Eucn cefſaria eſt Euchariſtia: vel refutant Pelagianos Mell erx propria eorum ſententia, quia putabant, per- rlitet ceptionem Euchariſtiæ effe abſolute neceſſariam ad ſalutem: vel refellunt vanam diſtinétionem M Pelagianorum inter regnum cœlorum & vitam i os zternam, de qua dictum eſt, (t. 1. F. 345.) — e NN) probant, parvulos ſine Baptismo decedentes non Alun ſolum privari regno cœlorum, quod Pelagiani concedebant ob illud Chriſti dictum: Miſi quis re-= natus ſuerit &c. ſed etiam vita æterna, quia non acceperunt S. S. Euchariſtiam, ob illud: Niſi man- ducaveritis S&c. non habehitis vitam in vohis. Ita colligi poteſt ex attenta lectione horum Patrum. III. Ecclefia per 12 ſæcula olim infantibus S. S. XT 4½ Eucha- o ſit ne- c garid, 4 chariſtia ccνιο%–. 296 Caput XVI. Euchariſtiam adminiſtravit. Reſpondet Tridenti- num Sefl. 21. c. 4. nulla neceſſitate ſalutis, ſed ob alias probabiles rationes pro circumſtantiis il- lorum temporum hoc factum fuiſſe. Certe hoc argumentum probaret, etiam Confirmationem eſſe . neceffariam neceſſitate medii, quia olim cum Bap- tismo parvulis data fuit. An in go- Schol, 2. Euchariſtia ſaltem in voto proprie diéto & deſiderio explicito non eſt neceſſaria neceflitate medii ad ſalutem, quia non eſt deſtinata ad con- ferendum aliquem gratiæ effeétum abſolute neceſ- ſarium ad ſalutem; nam incorporatio cum Chriſto, facta in Baptismo fſufficit, ut quis ſit membrum Chriſti, filius Dei adoptivus, & jus habeat ad hæreditatem coœleſtem: ſi autem intelligitur vo= tum improprium & implicitum, quatenus eſt vo- luntas generalis implendi omnia a Chriſto præ- ſcripta, ſine dubio hoc eſt neceſſarium, & inclu⸗- ditur in charitate perfecta, J. I0II. S§& §. Eau. Nihilominus S. S. Euchariſtia eſt neceffa⸗- ria adultis neceflitate præcepti, tum Dirvini ſt de pra- in articulo mortis per modum viatici, & ſæ- pius in vita: tum Kccleſiaſtici quot annis in Paſchate. Imo Præceptum Divinum fumen- di Euchariſtiam pro adultis ex Joan. 6. col= ligitur: Miſi manducaveritis carnem Kiii homi- nis, & hiberitis ejus Sanguinem, non habebitis vitam in Vobis. Ex hoc loco non eruitur ne- ceſſitas medii. (G. 1010.) Ergo ſaltem ne- ceſſitas præcepti. Et ratio eſt, quia omnes fideles jure Divino tenentur ad conſervatio- nem vitæ ſpiritualis, quod fit per ſumptio- nem S. S. Euchariſtiæ. . Uii 1 P. hniſt Cuelis Eeeotin Eetant, 1lz. Ukgen ean. F nclio Epent. m niſn Etnr dd N, iigun u Oninr ühninn s ie Trat. Aiis, 4 Nſontist. (erte hr tionem e mcun e o Nencli Ata N . lutee. um(rin meenhn labet1 Higtr n. ek N nino e Ci necil⸗ n Mr i,Al ANS uner , ℳ urtit litur de tem 1 os lnni⸗ to⸗ De Euchariſlia. 297 2do Præceptum Divinum ſumendi S. S. Euchariſtiam in articulo mortis conſtat ex Conciliis & perpetua praxi Eccleſiæ magna diligentia caventis, ne infirmi ſine viatico decedant, uti videre licet in Concilio Nicæno can. I3. & aliis relatis can. 26. q. 6. adeo ut negari non poſſit, eſſe traditionem Apo- ſtolicam. 3tio Præceptum Eccleſiaſtiecum habetur in Concilio Lateranenſi c. omnie utriutque ſexus de poenit. & remiſſ. Ommis utriurqutz ſexus fide- lie, poſtquam ad annos diſcretionis pervenerit, ſemel jaltem in anno confiteatur, ſuſcipiens re- verenter ad minus in Paſcha Euchariſtie acra- mentum, niſt ſorte de proprii Sacerdotis conſilio ob aliquam rationabilem cauſum ad tempur ab ujusmodi perceptione duxerit abſtinendum. Alio- 4 quin & vivens ab ingreſu Eccleſic arceatur, & moriens Eccleſiaſtica carcat ſepulturn. Et Tridentinum Seff. 13. can. 9. contra Prote- ſKiantes definit: & quis negaverit, omnes & Jingulos fideles utriusque ſexus, cum ad annos diſeretionis pervenerint, teneri ſingulis annis ſal- tem in Enſchuie ad communicaundum juscta gre- ceytum J. Matrit Eccleſiæ, anathema ſit. Schol. 1. Quæritur, an expediat, omnes laicos in An epe- gratia exiſtentes quotidie communicare. Marzilla diat quo- & Sanctius volunt etiam invito confeſſario quem- tidiana vis nullius mortalis fibi conſcium communicare cowmu-= poſſe: imo Calaſibeta in exhort. ad dev. quotid. nio. commun ait, Superiorem quotidianam commu- nionem prohibentem peccare, efſe injuſtum, & gravi poena dignum, fubditumque non teneri obedire, etſi ſub obedientia præcipiatur. Verum communior eſt Theologorum ſententia, non ex- T 5 pedire, 298 Cavut XVI. pedire, nec eſſe falubre conſilium, quod omnes indiſcriminatim laici exiſtentes in gratia quotidie communicent. Nam X. S. Thomas 3. p. q. 80. a. IO. ait: Si aliquis ſe quotidie ad hoc varatum inveniat, laudabile eſi, quod quotidie ſumat.. Jedl quia multoties in pluribus homintsm multa impedi- menta lujus devotionis oceurrunt propter cor poris indiſpoſitionem vel animax, non eſt utile omnibus hominibus quotidie ad hoc Sacramentum acceädere. Item S. Bonaventura l. de prof. Rel. c. 77. Vix aliquis ita religioſus viderur & Jandktus, oceptis Sacerdotibus, quin ſemel in ſeptimana ußiciat ei ex conſuetudine communicare, miſi ſpecialis calcſis quandoque vel ratio plus uadent, vel infirmitas perveniens, vel ſingulariter Jeſtivitas Jolemmnis. Et B. Albertus M. d. 6. de Euch. tr. 4. c. 3. de his, qui mulieres ommni die communicant, videtur mihi, quod acriter reprehendendi ſunt, quia mimio ſu vileſcere faciunt Sacramentim, vel potius eX levitate mulierum videtur deſiderium, quam ex devotione caufatum. Et S, Auguſtinus l. de dogm. Eccl. quotidie Euchariftiæ communionem vercipere, nes laudo, nec vitupero, omnibus tamen Daminicis ſuadeo. Et hinc S. Thereſia conſtit. c. 5. voluit, ut moniales ſuæ nonnifſi bis in ſeptimana commu- nicent; & ita etiam ſentiebat S. Magdalena de Pazzis ſpeciali Dei revelatione circa hoc inſtructa. 2. Patet ex decreto Innocentii XI. de quotid. commun. ubi ſtatuit, nihil certi de quotidiana communione poſſe conſtitui, adeoque falſa eſt fententia tum eorum, qui dicunt, omnes laicos in univerſum exiſtentes in gratia convenienter accedere quotidie ad S. Communionem: tum eo- rum, qui generaliter ſtatuunt, indecens & üllici- tum eſſe, quod laici quotidie communicent, quia poſſunt dari laici bene diſpoſiti. Deinde decernit, una præcepti forma pro omnibus certos dies com- munionis determinari non debere. Rurfſus con- ſtituit, pro qualitate diſpoſitionis frequentius vel quotidie S, Communio ab Epiſcopo vel Saperz ribus ihnso s ne et Cittur, Uunn in nn leven lee venie uiniti ut, e. (Liſin e ſi Meile Koln ln⸗ Ke⸗ Wann uNo ict 1 t, 8 uki ͤg Eton i r d ng re liis DH N! l. De Euchariſtig. 299 . en ribus concedatur: Ergo omnes in gratia exiſten- tes jure Divino quotidie communicare poſſunt, r zt & Superiorum vel Confeſſarii licentia ad hoc re- luak.. quiritur. 3. Denique in S. Communione quoti- . l inpd diana indiſcriminatim conceſſa multi defectus con- ir onin tra reverentiam tanti Sacramenti obrepere ſolent, ie onvit & ſeepe vana gloria, aliusque finis imperfeétus, a ine & venialiter peccaminoſus latet. Dicis I. In primitiva Eccleſia fideles quotidie communica- bant, c. 10. Apoſt. multa Concilia hoc ſuadent, in & ipſum Tridentinum Sefſſ. 22. c. 6. optat, ut omnes fideles Mifſæ aſtantes Sacramentaliter com- iſfnir municarent. Reſv. Non omnino certum eſt, fide- un les olim quotidie communicaſſe, cum non con- 61 ſtet, ſingulis diebus Miffam efſe celebratam, ſed g, ir ſolis diebus Dominicis: vel fi communicarent, u, 5 hoc cum debita devotione fiebat: quod etiam ſo- s lummodo ſuadent Concilia, & Tridentinum non dicit: optat, quod deſiderium abſolutum impor- 3 Ee tat, ſed optaret, quod folam inclinationem ad n aliquid denotat, licet non ſit futurum, aut mora- “ liter ſit impoſſibile. II. Patres reprehendunt eos, 1 * qui raro communicant, uti videre licet in theatr. 15. vit. hum. V. Euchariſtia: imo Euchariſtia dicitur n panis quotidianus. Keſp. Rara Communio a Pa- it tribus merito improbatur, quotidiana ſine magna Gas devotione non fuadetur. S. S. Euchariſtia eft ⸗ i⸗ panis quotidianus, quo quotidie perfeéti uti poſ- n 4 ſfunt, ſed præeter eum pro conſervanda vita dan- H“ tur alia media ſpiritualia. III. Quotidiana com- ſe munio omnipus in gratia exiſtentibus ad augen- ptelec dam gratiam utilis eſt. Reſp. Solus ſtatus gratiæ 1. ad quotidianam Communionem ſine magna perfe- 6 Gione non fufficit, quia alias multa ſæpe venialia tent, , in ejus fumptione committuntur. Quid de Sacer- Cetd dotibus dicendum fit, inferius oſtendetur. Vide u, meas Inſt. Theol. myſt. tom. 2. S. 405. ſqq. s i N Ger Coroll. Praſft. I. Fideles in præviſo periculo mortis, Keſolvas⸗ ie gravis morbi, ante primum puerperium, confli- tur caſis. Gum, 300 Caput XVI. Gum, periculoſam ſectionem & navigationem te- nentur ſub mortali communicare. 2do Qui eo- dem die, aut pridie, aut ante 7 vel 8 dies ante periculum mortis communicavit, non obligatur ad denuo communicandum, licet ei juxta ſenten- tiam probabiliorem conſulendum ſit: qui tamen mane fanus communicavit, eodem die incidens in periculum mortis S. S. Euchariſtiam denuo per modum viatici famere poteſt. Stio Parvulis mo- ribundis S. Viaticum dari, ſi ſatis inſtructi fue- rint, & deſiderium illud fuſcipiendi prodant, ſe- cus eſt de rudioribus. Ato Si ægrotus ſumpto S. Viatico iterum graviter peccet, conſultum qui- dem eſt, ut præmifio pœnitentiæ Sacramento ite- rum communicet, non tamen eodem die; ſed ad hoc non tenetur, fi exinde grave fcandalum, aut gravis ſuſpicio oriretur. Si vero poſt reconva- leſcentiam iterum in morbum incidat, denuo S. Viaticum ſumere tenetur, quia eſt diſtinétum mortis periculum: & in eodem morbo poſt 8 dies iterum S. §. Euchariſtia dari poteſt. 5to Viaticum fſolus Parochus, vel alius de ejus licen= tia adminiſtrare poteſt, & Regulares incurrunt excommunicationem Papæ reſervatam, fi fine li- centia Parochi miniſtrent: Coroll. Praſt. II. Tempus Paſchale pro S. Commu- nione ex conſuetudine dioeceſium determinandum eſt; & qui juſta vel injuſta de cauſa S. Commu- nionem tempore Paſchali omiſit, quamprimum fieri poteſt, eam fupplere debet; & longam mo- ram trahendo peccatum auget. 24ο Qui prævi- det, tempore Paſchali ſe à S. Communione impe- ditum iri, non tenetur illud prævertere, dum- modo intra illum annum ſemel communicarit; quia nemo tenetur ad anticipandum opus præ- ceptum, niſi per anticipationem ab obligatione liberetur: ſi vero poſt ultimum tempus Paſchale non communicarit, debet prævenire, quia ſic im- plere adhuc poteſt, quod primario præcipitur, ne Con hrer Emi! Utthen Conmun un in n in In Won Lloter ſo Aen froehi lolter Dnndo Unor⸗ moni⸗ Mire mhone nnl e ſemn alon S I Unte eßh n Uen thn⸗ . l ton n iohent , Gnies Rdies n n Oigen Uhrlene (Ui kre die mite n NN arVls .. ſtrncik⸗ tocilt, Slumnl ſuſtum i aAleltokr Gie, ell dalun 4 Kt reoon 3 Genlol diffinte tbo e ek. 5 einle Hohm 1f! Ccon. ivantn Comm huhnimm Ngin e mt enh⸗ 1e, r i . Pere 1, Cll Mhn nleir⸗ ͤſin⸗ * De Euchariſtiu. 301 ne Communio ultra annum differatur. Si autem ob præviſum impedimentum anticiparit, eo fub- lato in Paſchate adhuc communicare debet, quia anticipando latisfecit annuæ, non vero Paſchali Communioni. 3to Communio Paſchalis debet ſumi in Eccleſia Parochiali, etſi in variis locis etiam in Eccleſia Regularium de licentia Parocho- rum ſumatur; quomodo etiam ſtudioſi Philoſophi & Inferioriſtæ ſatisſaciunt communicando in tem- plo Academico, Theologi vero & Juriſtæ in ſuis Parochiis communicare debent. Religiofi in fuis monaſteriis; Sacerdotes Sæculares ubicunque ce- lebrando; Vagi & Peregrini in templo Parochiali, ubi morantur, vel in alio præcepto annuæ Com- munionis ſatisfaciunt. Puerperæ vel domi com- municare poſſunt, vel cum conſenſu Parochi Com- munionem poſt Paſcha differre. Confuetndinarii etiam ultimis diebus Paſchatis confitentes ob præ- textum Communionis abſolvi non debent, ſed Communio differri poteſt. Denique per ſacrile- gam Communionem huic præcepto non ſatisfit Juxta prop. 55. ab Innocentio XI. damnatam. G. 1012. Nulium tamen extat præceptum Divi- Commu= hum, quo laici & Clerici Miſſam non cele- nio ſub brantes obligentur ad Euchariſtiam ſub utra- duplici que ſpecie ſumendam, ſed alterutrius ſpe-S Iprar ciei communio ad ſalutem fſufficit: juſtiſſi- cbs.. mis vero gravibusque de cauſis Eccleſia Di= vVinitus inſpirata uſum calicis laicis interdi- xit, ſolius panis ſpecie permifſa. Nam Imo nullibi S. Scriptura Communionem ſub du- plici ſpecie præcipit, imo vero innuit ſum- ptionem unius ſpeciei fufficere, Joan. 6. N quis manducaverit ec hoe pant, vivet in &ternum. Et Act. z. v. 42. de primis fidelibus legitur: Erant 302 . Caput XI. * Erant perſeverantes in doltrina Apoſtolorum, & communicatione fraéctionis panis. Dicere autem, nomine panis utramque ſpeciem per Synec- dochen intelligi, divinare eſt, huicque ex- plicationi contrariatur. 2do Traditio hoc probat, ex qua conſtat, olim fideles S. S. Euchariſtiam domum, in deſerta, & in iti⸗- nere ſecum pro ſpirituali ſua refeétione detu- liſſe, de qua conſuetudine teſtatur Tertull. I. 2. ad uxor. c. 5. S. Baſilius ep. 289. S. Am- broſius de obit. fratris. Ubi ex circumſtan- tiis, & hiſtoria de ſpecie vini & vaſe eas continente ſilente aperte colligitur, eos fub ſola panis ſpecie communicaſſe, cum ſpecies vini commode circumgeſtari, & diu conſer- vari non potuiſſent. 2. Mos dandi infanti- bus Euchariſtiam in Eccleſia usque ad ſæcu- lum I12mum viguit, & quidem ſub ſola ſpe- cie vini teſte Hugone Victor. I. 1. de Sacr. C. 20. & Paſchalis II. ep. ad Pontium a. 1118. præcipit, ut parvulis & infirmis, qui panem abſorbere non poſſunt, in ſolo Sanguine communicetur, vetatque utramque ſpeciem miſceri. 3. S. S. Euchariſtia olim ſub una ſpecie infirmis adminiſtrabatur: ſic Euſebius I. 6. hiſt. c. 44. refert, Presbyterum ad Se- rapionem miſiſſe exiguam Euchariſtizæ par- tem per puerum, ut eam in aquam intin- ctam illi moribundo porrigeret: & Concilium Toletanum XI. infirmis ſolam vini ſpeciem miniſtrari jubet can. 1I. 4. Olim etiam in publicis conventibus S. S. Euchariſtia ſub ſola ſpecie panis miniſtrata fuit; nam teſte S. Hieronymo ep. 22. ad Euſtoch. nonhull r⸗ ss ien 11 lai t. Eftent Ehcon Urrop Uilen, oles nan ſl An Eranrt ICn lune Muisn enn itet der⸗ e M Au uI hter iord ün Rpeiit M en rln,6 te auten, el Fle⸗ legve er ütio he 1es 8.5 Kini⸗ lonecet⸗ l1r Tend 9. lr ltcünkr. Alei , ll mn ſet I coN indki. 20 ſerr . ge Re 12, II fi panen atgnir⸗ ſeen ſo Eilehig 1⸗ ie I N it Neiliun hecin tin P Gte Vnlee l 1 De Euchariſtia. 303 Virgines Romanæ ita abſtemiæ erant, ut ne- quidem ſpeciem vini in myſteriis ſumerent, unde a maledicis Manichzæze vocabantur, quia Manichæi a vino veluti re mala abſti⸗ nebant. Ut vero Manichzei Romæ latentes detegerentur, S. Leo ſer. 4. de Quadr. ple- bem monuit, eos obſervare, qui in S. Menſa a Divino poculo abſtinerent; in quo ſane non latuiſſent, imo ſeipſos prodidiſſent, ſi tunc Catholicis liberum non fuiſſet, aliquando unicam ſolummodo ſpeciem ſumere. Tan- dem Gelaſius P. ut Manichæi certo indicio detegi poſſent, decrevit d. 2. de conſecr. c. 12. ut Communio ſub duplici ſpecie ſumeretur, quod tamen decretum mutatis deinde circum- ſtantiis in deſuetudinem abiüt, & Commu- nio iterum ſub una ſpecie accipi cepit, uti 5. apparet ex Mifſa præſanctificatorum, in qua Sacerdos omiſſa conſecratione ſumit ſo- lam ſpeciem panis pridie conſecratam, qui mos antiquifſimus jam in Ordine Romano aſſignatus hodiedum viget in Eccleſia Latina feria VI. Paraſceves, & in Eccleſia Græca toto tempore quadrageſimali, exceptis Sab- batis & Dominicis, ac Feſto Annuntiationis, uti conſtat ex Euchologiis. Nec obſtat, quod in Ordine Romano legatur: Sumit de S. hoſtia G ponit Calicem.. . ſanbtificatur enim vinune non conſecratum ger conſecratum panem, communicant omnes cum ſilentio. Quod de ca- lic evere conſecrato intelligit Micrologus c. 9. Amalarius de ofſic. Eccl. Strabo de reb. Eccl. Miſſale Noviomenſe, Sueſlionenſe, Treviren- ſe & Rothomagenſe, quia Ordo Romanl D U . 304 Caput XVI. Iubdit: Archidiaconus confirmat omnes Sanguint Dominico, quor communicavtrat Pontiſex Cor- pore Dominico. Et Græzci ipfi in Miſſa præ- ſanctificatorum panem conſectstum intingunt in calicem conſecratum, & ita præſentibus diſtribuunt. Verum Ordo Romanus non agit ibi de Miſſa preeſanctificatorum in die Pa- raſceves, ſed de Miſſa plena aliis diebus ce- lebrata, uti legenti patet, in qua Pontifex ex calice conſecrato partem fundit in cali= cem majorem non conſecratum vino plenum, unde Diaconus miniſtrat fidelibus, qui prop- ter illam mixtionem dicuntur ſumere San- guinem Domini, quia de illo calice bibunt, in quem aliquid Sanguinis Chriſti transfuſum eſt, & vinum dicitur ſanctificari, quia cum Sanguine Chriſti confunditur, ita ut ab eo ſeparari non poſſit. Ita etiam intelligenda ſunt Miſſalia citata, Micrologus &c. quia or- do Romanus expreſſe dicit: Sumat oblatar ad Jervandum urque mune diei Paraſceves, de gqui- bus communicent abeque Sanguine Domini. Ri- tus Græcorum eſt recentior, nam antiqua Euchologia ſimpliciter panem aſſervandum præſcribunt, uti patet ex Arcudio 1. 3. de Euch. c. 5S. & Michaele Cærulario I. pro defenſ. præſanct. imo licet Græci Schisma- tici quoad Communionem ſub duplici ſpecie cum Lutheranis conveniant, in Miſſa tamen præſanctificatorum ita tingunt Sanguine Do⸗ mini ſpecies panis, ut nullus humor rema- neat, cum eas igne exſiccent. Ex his liquet 3tio quam merito Concilium Conſtantienſe Seſl. I3. declararit, conſuetudinem dandi lai-= . cis 3 8 uunlit aan , 6 tos 4 Gdliun 6( uI. J enlle miehe Faul con ind a Is i 1 ngie fiſer 0. Ea Ne intngu bſethe 8lon P 1 de Nu biebin te Dontie t in ah o Peumn Gvi⸗ lere bibu, Ansfln guis aun Ut a e Cligen Ilin Hlotori , nin. Ni utilet Cranun 17½ l Gehien⸗ i hee⸗ 1 tuns ine e hr MM uet Ntene Cähi De Euchariſtia. 305 cis S. S. Euchariſtiam ſub una ſpecie eſſe ra- tionabiliter introduéctam, eamque pro lege habendam eſſe, nec eſſe illicitam, aut facri- legam, & contrarium aflerentes veluti hæ- reticos arcendos eſſe. Quod idem ſtatuit Concilium Baſileenſe Sefl. 30. contra Tabo- ritas & Calixtinos, & Tridentinum Sefſſ. 21. can. I. ANi quit dixerit, er Dei præcepto, vel neceſſitatt ſalutie omnes & ſingulot Chriſti fideles utramqut ſpeciem J. G. Euchariſtie Sacramenti umere debere, anathemn ſit. Et can. 2. dicit, juſtis cauſis ad unam tantum ſpeciem ſimpli- citer communicantibus concedendam Eccle- fiam inductam fuiſſe; quæ ſunt, periculum effuſionis & irreverentize: difficultas diu afſ- ſervandi ſpecies vini pro infirmis: horror na- turalis vini in abſtemiis: vini penuria & magni ſumptus pro eo comparando in non- nullis regionibus: proteſtatio fidei, ſub una etiam ſpecie totum Corpus & Sanguinem Chriſti contineri. Ato Ratio eſt, quia ſub Anica ſpecie totus Chriſtus eſt, & tota ratie Sacramenti ſalvatur; ſignificatur enim Chri- ſtus præſens, ejus mors & Paſſio in ſeparata conſecratione; & quia vi verborum ſub ſpe- cie panis ſolum Corpus. & ſub ſpecie vini ſolus Sanguis exiſtit, (G. 997.) ſignificatur refectio fpiritualis, quia Caro Chriſti vocatur cibus, ſicuti Sanguis ejus potus, & in re- fectione ſpirituali inter cibum & potum nul- lum ſit diſcrimen: ſignificatur etiam unio fidelium tum inter ſe, tum cum capite ſuo Chriſto in multis granis, e quibus panis con- Scbram Infuit. Theol. Tom. III. U 306 Caput XVI. ficitur: Denique omnis gratia ad ſalutem ne- ceſſaria ex communione ſub una ſpecie per- cipitur, utpote quæ ex Chriſto omnis gratiæ fonte oritur. Vide III. Boſſuet de Commun. ſub duab. ſpec. Marca. Bona &c. Solvuntur Schol. I. Sæculo 14to Pragæ in Bohemia Petrus objellio⸗ ℳ 6% Dresdenſis Ludimagiſter, & Jacobellus Misnenſis concionator ſpeciem vini laicis efſe necefſariam docuerunt: His initio ſæculi 1Sti ſe adjunxit Joannes Hus, qui Boemis ſuaſit, ut uſum calicis retinerent. Ex ejus cineribus duæ factiones emerſerunt, ſcilicet Taboritæ ab urbe Tabor au- Gtore Joanne Ziska: & Calixtini ab uſu calicis, Tro quo certarunt, appellati Auctore Roqueſane. utherus & Calvinus uſum calicis laicis injuſte & tyrannice ereptum eſſe calumniantur. I Quia Joan. 6. dicitur: Wiſi manducaveritis carnem Elii hominis, & biberitis ejus Sanguinem non habebitis vitam in vobis. Et Matth. 26. Chriſtus ait: bibite ex eo omnes. Et: Hic eſt Sanguis meus, qut pro vobis, & pro multis effundetur: Ergo ſicuti pro omnibus fuſus eſt, ita ab omnibus ſumi debet Et Luc. 22. Chriſtus ait: Hoc facite in meam com- memorationem; quod S. Paulus I. Cor. 11. V. 25. explicat: Hoc facite, quotiescunque bibetis & . & ibidem ait, ſe a Domino accepiſie, quod fidelibus tradebat, ſcilicet v. 28. de pane illo edat, & de calice bibat. Reéſp. Joan. 6. ſolum præcipitur, ut Carnem Filii hominis manducemus, & Sanguinem bibamus, an vero fub duplici ſpecie, hoc non exprimitur, imo in ſequentibus ſolius panis fit mentio, utpote ſub cujus ſpecie totus Chriſtus continetur. Deinde particula & non raro pro disjunéctiva vel accipitur; & pro noſtra explica- tione ſtat univerſalis traditio. Deinde illa verba Matth. 26. comedite, bibite, ſunt potius invitan- tis, quam præcipientis. Ad calicem autem Chri- ſtus addidit vocem omnes, quia fraéto pane;, in partes diſtributo facile intelligebatur, mandn- catiee (6one Inset kat, ſecht Merdo lnles (cun hge, Is e Dlſt kennhe ſemil Pothe tes e in l ſeſen eneſe lutent⸗ ecie e nis guin Conmn enn Den us Mionent Detelitu ſe niſim Diümcels X itin e Thon UN C Rocrek nicis i carnen! non iit os it 4, N leni lumi N tradidit. Et Gelaſius P. c. comverimus. De Euchariſtia. 307 Cationem ejus ad omnes ſpectare; caliæ vero unus erat, adeoque monuit, ut omnes ex eo bi- berent, unde ait: Dividite inter vos imo Iy omnes ſpectat ad ſolos Apoſtolos, eorumque fucceſſores Sacerdotes ſacrificantes: & ſi ex ſuppoſito ad omnes fideles ſpectaret, non tamen probat præ- ceptum Divinum ad ſalutem non neceſſarium ob⸗ ligare, quando fine irreverentia ſervari nequit. Rurfus ſi omnes, pro quibus Sanguis Chriſti fuſus eſt, eum ſub ſpecie vini ſumere debent, dari etiam debebit Judæis, infantibus, abſtemiis, periculoſe decumbentibus, quod nec ipfi adverfarii faciunt. Verba illa: Hor facite, quotiesounqué bihbetis, funt hypothetica, & ſignificant, ut illi, qui bibunt; quoties bibunt, in memoriam Chriſti bibant. De- nique S. Paulus ſolum tradit hiſtoriam de inſtitu- tione Kuchariſtiæ, non vero præceptum de utra- que ſpecie ſumenda. II. Apoſtoli in ultima Cœna repræſentabant totam Eccleſiam, & Chriſtus juſſit eos facere, quod ipſe fecit: Ergo omnibus dictum eſt: Bihite ex eo, & omnes jus habent ad dupli- cem ſpeciem. „ v. Toti Eccleſiæ in communi; non vero ſingulis membris dictum eſt: Bihile, quod ſufficienter in Sacerdotibus impletur: Item facere, quæ ipfe fecit, circa ea, quæ ad eiſſen- tiam Sacramenti ſpe Item laici jus habent ad utramque ſpeciem, ſed dependenter a licentia Eccleſiæ, quæ illis uſum calicis & permittere, & prohibere poteſt, quod ſpectat ad diſeiplinam. III. S. Cyprianus ep ad Cœcil. ait, quosdam in calice oflerendo non Obſervare ea, quee Chriſtus d. 2. ait: Diviſio umius &y ejusaem Meaferit nons voteſt fieri ſine grandi jacrilegio. Et . Bernar- dus Serm. 3. de UDom. Palm. ait: Alimoniam Cor- poris & Sanguinis Domini in prima (œna exhibi- tam, dc deinteps frequentäri mandatam eſje. Keſp. S. Cyprianus agit contra Aquarios, aquam ſolam in calice offerentes. Gelaſius ferit Manicheeos ex pravo ſenſu vinum non ſumentes, non vero 2 Catha- mitnicans ſub Au- cie plus gratiæ vecipiat. plici ſpe- Caput XVI. Catholicos. S. Bernardus non dicit, quod ſub duplici ſpecie Corpus & Sanguis Chriſti ſumi de- beat, cum fub una etiam contineatur. IV. Una ſpecies non reprzæſentat mortem Chriſti, & fideles hoc modo fruétu ex communione Calicis prove- niente privantur. Ae/p. In una ſpecie ab altera ſeparata repræſentatur mors Chriſti, quia ſignifi- catur ſeparatio Sanguinis a Corpore, & plus fru- Sus non percipitur ex duplici, quam una ſpecie, quia ſub qualibet ſpecie totus Chriſtus latet: quod declarabit Aun com- Schol. 2z. Sacerdos ſub duplici ſpecie communicans non plus recipit gratiæ, quam laicus ſub una tan- tum ſpecie communicans, ſi uterque ſit æqualiter diſpoſitus: nam I. Trident. Seff. 21. c. 3. ait, nulla gratia neceflaria ad ſalutem defraudari eum, qui ſub una ſpecie communicat, ubi non reſtrin- git ad gratiam fimpliciter neceſſariam, adeoque gratiam etiam ſecundum quid necefſariam & uti- lem intelligit. 2. Sacerdos non recipit plus gra- tiæ ratione ſpecierum, quia hæ abſtrahendo a re contenta non habent vim produétivam gratiæ: nec a re contenta, quia totus Chriſtus eſt ſub qua- libet ſpecie: nec ratione ſignificationis, quia una ſpecies implicite ſignificat id, quod utraque ex- eite⸗ Nec dicas cum P. Vasquez I. Clemens I. concedens Regi Galliz communionem ſub duplici ſpecie dicit, ſe hoc facere pro majori gra- tiæ augmento: & duæ ſpecies majorem gratiam ſignificant: Ergo etiam conferunt. Reſp. Ponti- fex loquitur de augmento gratiæ ex Opere ope- rantis ratione majoris diſpoſitionis: deinde duæ ſpecies majorem gratiam ſignificant, non ex parte rei ſignificatæ, ſed modi ſignificandi. II. Gratia vel confertur Sacerdoti in ſumptione ſpeciei pa- nis, & ſic altera ſumptio nullam gratiam confer- ret: vel in ſumptione ſpeciei vini, & ſic prima ſpecies nil conferret. R&eo. Tota gratia confer- tur in ſumptione S. hoſtiæ: altera ſpecies per ac= eidens nil gratiæ confert ob indiſpoſitionem jedu; 9 ile 65. m M con Giom oker In En Ne lenn⸗ Mla n / Mhkat⸗ 1 r é Cam o k ln nin 0, W NIN Dede I. u A Mi i Uti .e: un 4 1 De Sacrificio MWiſſ. 309 Gvoch in ifumit. jecti, quod totum effectum jam recepit in ſump- M. In tione ſpecierum panis. 1, fei . les wore⸗ H. 1013. .,A: Rd S. S. Euchariſtiam hactenus ut Sacra- S. Eucha⸗ Glin iaea.. . . * 5, e mentum conſideravimus, nunc ut Sacrifieium riſtia eſt ANsr. . , tes illud contemplabimur. Porro quid ſit Sa⸗ &vene ſuet, Sacrifi- M LCcrificium, quotuplex ſit, & an, ac quo jure inz, Deo offerendum ſit, dictum eſt. (G. 800-801.) mmmm Igitur Kuchariſtia eſt verum ac proprie di- bumr Gtum Sacrificium, quod in Miſſa offertur. teE Hoc probatur Imo ex vaticiniis Prophetarum ede Malach. 11. Ab ortu ſolis usque ad occaſum eti Magnum eſt Women meum in gentibus, dicit n,d LDominus: & in omni loco ſacrificatur, & oſer- fmd. ur Nomini meo oblatio munda. Hoc vatici- tug nium de Sacrificio Miſſe explicat S. Juſtinus fece dial. cum Tryph. S. Irenzus 1. 4. c. 32. “ S. Chryſoſtomus in Pſ. 95. S. Auguſtinus n. 1. 18. de Civ. S. Hieronymus in Mal. Item ae Rabbini hunc locum explicant de vero Sacri- ficio ſine victimarum cruore ubique offeren- icen 5 do, nam ſignificat Sacrificium exter- num & oblationem ſimilæ ſeu molhitæ farinæ. Im Deinde Chriſtus, qui eſt Sacerdos ſecundum eee ordinem Melchiſedech Pſ. 109. v. 4. & Hebr. ee . v. 6. obtulit in ultima Cœna Sacrificium na pPanis & vini, quando dedit pro nobis Cor- 1g pus & Sanguinem ſuum ſub ſpeciebus pa- Pu⸗ nis & vini: ita enim explicant veteres Rabbini R. Pinhas filius Jair. Tempore MWeſſiæ ⸗ omnia Sacrificia ceſſabunt, & Sacrificium panis ed⸗ GS vini nunquam ceſſabit, ſieut diktum eſt. Gen. 14. & quod hic panis & vinum trans- 1 U3 mute- 310 Caput XVI. mutetur in Corpus & Sanguinem Meſſiæ, clare dicit R. Cahanan in c. 49. Gen. & R. Johai in c. 28. Num. in Sacrificio vini Sanguis & Caro WMeſſiw: & eadem erunt in pane. Ita etiam exponit communis P. P. Clem. Alex. I. 4. ſtrom. S. Cyprianus ep. 3. ad Cœcilium. Euſebius Cæſareenſ. I. S. dem. Evang. c. 3. Ambroſius &c. apud Bellarminum. Rurſus Chriſtus in ultima Cœna Luc. 22. ait: Hoc eſt Lonpug meum, quod pro vobie datur. Nb. non ait: vobis datur, ſed pro vobis datur, id eſt, offertur. Similiter: Hic eſt calix no- vun, T'eſtamentum in Sanguine meo, qui pro vo- bi tur: lta textus Græcus: Hoc ſacite. zam commemorationem: Ergo tunc Chriſtus ſeiplum obtulit Deo Patri ſub ſpeciebus pa- nis & ini, & idipfum fieri juſſit ab Apoſto- lis & ejis (uccefloribus, adeoque verum ac proprium Sacrificium obtulit, & offerendum, inftituit; quod etiam innuit Apoſtolus I. Cor. 10. dicens: Qux immolant gentet, dœmoniit immolant, & non Deo. Nolo autem vots ſociof fert dyxmoniorum; non poteſtie Calicem Vomini bibere & calicem dmoniorum. Ubi Apoſtolus altare Chriſtianorum opponit altari gentilium, & oblationem Chriſtianorum ſpecies panis & vini Corpus & Sanguinem Chriſti afſignat. Et Hebr. 13. v. 10. ait: Habemus Alture, de quo edere non habent poteſtatem, qui Tabernaculo, deſerviunt. Sed ubi Altare, ibi victima, ubi vero victima, ibi Sacrificium. 2do Conſtat ex P. P. qui I. paſſim uſurpant hæc verba: Sacrificium, immolatio, oblatio, victima, uti S. Andreas Apoſt. Hyppolytus, Anche⸗ S . rſtia vnt Doeen 4 8 10 VI 4 Sae Eihtem iCoyn Apnns mat IMlrch ite5 umm nier alun imid Knnn Kue cn u cn ne Ui⸗ is unt i ftir gr ⸗ elle el. & N. i ugn lone I en Al Cerhion. alt , . M Ait tur. D bis ur 1lt ii t⸗ or ſn CHi jebns . Apolr Neton7 Herendr 181.01 emnet MN Ayolun ein nsd oe ort, Purtun me U ( Etl Kue 1 Nonr i⸗ De Sacrificio Miſſæ. 311 fus &c. 2. Requirunt pro celebranda Eu- chariſtia altare, uti S. Cyprianus &c. 3. Vocant miniſtros Euchariſtiæ, Sacerdotes. 4. Docent eam celebrari pro vivis & defun- Gtis. S. Auguſt. &c. vide meam Analyſin P. P. Merito etiam Tridentinum Seſſ. 22. cap. 1. dogma noſtrum probat ex imbecilli- tate Sacerdotii Levitici, & Chriſtum eſſe Sa- cerdotem ſecundum ordinem Melchiſedech, qui Corpus & Sanguinem ſuum ſub ſpecie- bus panis & vini Deo Patri obtulit: & hoc confirmat ex figura veteris Paſchæ, Prophe- tia Malachiæ, & 1. Cor. IO. ac demum can. I. definit: &i quir dixerit, in Miſſa non offerri Deo verum & proprium Sacrißicium, aut quod oßerri non ſit aliud, quam nobis Chriſtum ad manducundum dari, anathema ſit. 3tio Deo in omni Religione Sacrificium ex jure naturze offerendum eſt. (F. 800.) Ergo etiam in Evangelica Religione: id quod fit in Miſſa, quzæ habet omnia ad verum Sacrificium re- quiſita. I. Habetur ſummus & inviſibilis Sacerdos Chriſtus, qui ſeipſum viſibili Sacer- dotum miniſterio Deo Patri offert. 2. Habe- tur res externa ſenſibilis, ſeilicet ſpecies pa- nis & vini, ſub quibus Chriftus realiter con- tinetur. 3. Habetur mutatio hoſtize, quia ſpecies panis & vini ſeorſim conſecrantur, & ſeparantur, in ſignum ſeparationis animæ Chriſti a Corpore in Cruce, ſumuntur etiam ſpecies, conſumuntur, & omnino mutantur. 4. Offertur denique Chriſtas ipſe Deo Patri ad gloriam Dei in Altari: Ergo eſt verum Sacrificium. (J. 799.) U4 Schol. 3 12 Caput XVI. Miſſæ no- Schol. I. Sacrificium Euchariſticum dicitur Miſa a men unde. verbo mitto, vel quod ex donis a populo Miſſis olim fieret: vel quia per Angelum Sacerdos pre- ces ad Deum mittit: vel quia Chriſtus eſt hoftia àa Deo nobis miſſa. Hoc nomen perantiquum eſt, cujus meminit S. Auguſtinus Serm. 91. de temp. S. Ambrofius l. 5. ep. 33. S. Gregorius hom de Nat. Apud Græcos vocatur Liturgia, a S. Offi- cio, in quo peragitur: Synawis, ſeu unio fidelis populi cum Deo. Oblatio, quia Deo in propitia- tionem peccatorum offertur. Colleſta, quia fide- les in unum colliguntur. Dominicum, quia eſi res plane Divina. Solytintesr Schol. 2. Proteſtantes Sacrificium a Catholica Eeccle- objectio- eS. fia rejecerunt, & Euchariſtiam non eſſe verum & proprium Sacrificium docent. I. Malachias lo- quitur de Sacrificiis gentilium, eo tempore Deo oblatis, quia loquitur in præſenti, ofertur, & ipſe Arias Montanus tefſtatur, efficax argumen- tum ex citato loco pro Sacrificio Mifſæ defumi non poſſe. Item Prophetia de precibus Ifraelita- rum diſperſorum, & de Sacrificiis Jeroſolymæ oblatis ex pecunia eo miſſa Baruch. I. v. 0. in- telligi poteſt: vel de precibus Judæorum Deo ac- Ceptis, quas modo inter gentes fundunt. RXeſp. Gentilium oblatio nec una, nec munda fùit: di- citur autem in præſenti: offertur, more Prophe- tarum præſens pro futuro uſurpantium. Arias fngularis deſerendus eſt, cum FTridentinum illi contradicat Preces non funt proprium Sacrifi- cium: nec Sacrificia Jeroſolymitana fant Saerificia celebrata in gentibus. HI. Mincha ſæpe tantum fignificat Sacrificium metaphoriecum & quodcun- que donum à radice e) donavit; vel T) ad- duxit: hine etiam Rabbini per hanec mincham pu- ras preces intelligunt: S. Hieronymus, Theodo- retus, Cyrillus Juſtinus &c. de Sacrificiis ſpiri- tualibus intelligunt, ſicut etiam multi Theologi Luſitani. Keſp. Vox mincha ſolitarie ſine adjecto 1 5865 ien (evci ltnie n it, 1t. N bes eot Mere iropt ne I Eaſen Gallt, 1 Wo in tünn, füümm 4 een n⸗ u dhen er n t ler li ver eir n . R ne er E⸗ U e . r M Dlo Nie⸗ erds ett hlin gnune, e ten s hon 149 05. Unid fiei in cnti⸗ , glu ſe⸗ , (el lra ſſe venn lachiisl- ppote ſortur, 1 Argüme: 6* e Ceſuu De Sucrificio Miſſ. 313 in S. Scriptura poſita nullibi Sacrificium meta- phoricum fignificat, ſed proprie diétum, uti oſtendit P. Widenhofer in Explic. S. Script. unde ſolitarie, ſi donum Deo oblatum ſignificet, pro rata circumſtantiarum Sacrificium proprium deno- tat. Rabbini in ſua explicatione falluntur. Pa- tres communiter citatam prophetiam de Sacrificio Miflæ exponunt, licet nonnulli etiam Sacrificium improprium precum adjungant. Theologi illi ante Tridentinum ſeripſerunt, vel fi poſt illud, erraverunt. III. Melchiſedech Sacrificium non obtulit, tum I. quia NRντ fignificat fecit exi- re, non vero obtulit: tum 2. quia panem & vi- num tantum protulit in refrigerium Abrahzæ & militum, cum nil legatur de deſtructione Sacrifi- cii: tum 3. quia LXX. legunt sαανονννοτα zal swo Obtulit ipſi Abrahzæ panes & vinum: tum 4. quia protulit panem ut Rex cum ſ7)2 Princi- pem ſignificet: imo 5. fſi fuiſſet Sacerdos, pa- nem & vinum tamen quatenus Sacerdos non pro- tulit, cum in Hebræo non legatur particula cau- ſalis ₰ ſed) & in LXX. autem: tum 5. quia ly Sacerdos ſpectat ad verſum ſequentem, Rta ut ſenfus ſit: Melchiſedech ut rex convivio excepit victores, & ut Sacerdos benedixit Abra- hæ v. 19. tum 6. quia S. Paulus in ep. ad Hebr. Sacrificii Melchiſedech non meminit, licet ejus Sacerdotium Levitico Sacerdotio prætulerit: imo nomine Sacerdotis Abraham intelligitur, utpote cui Melchiſedech decimas obtulit: Ergo nec Chri- ſtus panem & vinum obtulit. Keſp. Ad 1. hotzi ſeorſim ſumptum ſignificat, fecit exire, ſecus ſi in contextu legatur, ubi fignifieat, obtulit: Gen. 4. v. 3. Ad 2. protulit, ut pars Sacrificii illis daretur, & ſic deſtrueretur; refrigerio enim non egebant, quia jam comederant. v. 24. Ad 3. oblato jam Sacrificio panes & vinum oblata Abra- heæ confumenda dedit. Ad 4. Cohen nonniſi im- proprie Principem fſigniſicat, unde omnes verſio- nes 314 Caput XVI. nes legunt Sacerdos: particulam vero ve hic eſſe cauſalem, patet ex eo, quia datur ratio, cur pa- nem protulerit, alias enim fruſtra Sacerdotii men- tio fieret: ita omnes P. P. Ad 5. Lectio illa eſt falſa, quia v. 18. & ly Sacerdos ſeparatur a v. 19. per Sophpaſuch ſive punctum ſenſum terminans. Ad 6. Commemoratio Sacrificii Melchiſedech non erat ad ſcopum S. Pauli, quia tantum volebat probare, Chriſtum non eſſe Sacerdotem ſecundum ordinem Aaron & illo majorem, ſicuti Melchiſe- dech fuit major Abrahamo, meminit tamen Hebr. 13. V. 10. Ly Sacerdos conjungitur per ly & cum perfona præcedente, quæ Abrahæ benedixit, id eſt, cum Melchiſedech. IV. Hebr. 10. dici- tur: Sank’ficati ſumus per oblationem Corporis Seſa Chriſti ſemel . . . una enim oblatione con- ſummavit in ſempiternum Sanclos. Ergo non da- tur aliud Sacrificium, niſi illud Crucis? & hoc diſerimen afſignat Apoſtolus inter Legem novam & veterem, quod in hac oblatio ſæepe repeteretur, in Nova Chriſtus ſemel oblatus fuerit, qui unam pro peccatis offerens hoſtiam in ſempiternum ſe- deat in dextera Dei: Et ideo Chriſtus eſt Sacer- dos in æternum, qui nullos habet ſacceſſores. Reſp. Oblatio Corporis Chriſti & meritum ejus in Miſſa, quæ eadem eſt cum Sacrificio Crucis nobis applicari debet. Hinc non opus eſt, ut Sacrificium Crucis cruentum repetatur, poſſunt tamen multiplicari Sacrificia multiplicantia Sacri- ficium Crucis, & ejus fructum nobis applicantia. Et Chriſtus nullos in Sacerdotio fucceflores ha- bet, ſed tantum miniſtros, per quos Sacrificium offert. V. S. S. Euchariſtia eſt Sacramentum & Teſtamentum: Ergo non eſt Sacrificium: hinc non legimus, Chriſtum in ultima Cœna Corpus ſuum Deo batri obtuliſſe. KRelp. Euchariſtia ſub diverio reſpeétu eſt Sacramentum & Sacrificium: Sacramentum, quatenus nos ſanétificat: Sacrifi- cium, quatenus Deo offertur. Evangeliſtæ qui- dem expreſſe non dicunt, Chriſtum in ultima Cœ- na k bele in Eun Etüm “ Peiheii innn hoſt umn S n kaee iam Rinen IIN ineto n. Alm Cto, n 1 De Sacrificio Miſſæ. 315 leeg na ſe Patri obtuliſſe in Sacrificium . & multum de otim hac re in Tridentino diſputatum fuit, ſed univer- Kio ia ſalis Traditio tandem omnes in affirmativam ſen- traen tentiam coegit, cui Tridentinum c. 1. Sefl. 22. ſubſcripſit. VI. Sacrificium Miſſæ evacuat vim Rnu Sacrificii Crucis, quæ eſt infinita: alias Chriſtus t D“ in ſingulis Miſſis mori deberet, quippe in Sacrifi- n Weid cio hoſtia occidi debet, nec pendet a nobis na- nſuute turam Sacrificii immutare, & ex cruento incruen- fe um facere. Reſy. Sacrificium Crucis habet vim menke infinitam, nec opus eſt repetitione Sacrificii ieht cruenti crucis, ita ut Chriſtus ſæpius moriatur, benliz ant incruenta ejus in Miſſa oblatio ſit in ſupple- mentum defeétus Sacrificii Crucis: poteſt tamen Gym idem quoad ſubſtantiam Crucis Sacrificium modo lonet incruento offerri, ut meritum Crucis nobis appli- ononi⸗ cetur. Deinde in Sacrificio cruento rei viventis : Ein in forma rei viventis oblatæ requiritur victimæ n 6 occiſio, non vero in incruento rei in quodam peteten ſtatu mortis, in hoc enim ſufficit occiſio myſtica, ni quæ in Miſfa habetur, dum Chriſtus vivens qui- enda? dem offertur quaſi in ſtatu quodam mortis ſub e ſpeciebus panis & vini, quæ ſeorſim conſecratæ ſonſts repræſentant ſeparationem animæ a Corpore Chri= ginn 6 ſei tempore mortis. i „(Echol. 3. Radulphus Cudworthus de vera noftone Cudwor , MH Cene Dom. arbitratur Cœnam a Chriſto inſtitu- thi ſen- 8 tam fuiſſe ad imitationem Judæorum & Gentilium, tentia. lui qui Sacrificio peraéto ex reliquiis ejus coœnas ad- rb⸗ ornabant: unde Euchariſtiam non Sacrificium, nten ſed epulum ex Sacrificio nominat. Præluſit illi “ Stukins l. I. antiquit. convival, c. 33. Molinæus “ r 1. de Altar. c. 5. Et Cudworthum ex Calviniſtis ſecuti ſunt Joan Claudius ſermon fur l'Euchariſtie;, & Maſſonius. Et ex Lutheranis Olearius diſ’ de vosente Hs, Chriſto & dam. Pfaffius Th. dogm. LYart. 3. c. 3. Verum ſi Coena Dominica diétis Sacrificiis ſuceeſſit, oportet, ut de ipſo Sacrificio, quod Corpus Domini eſt, fideles fiant participes, ſcut etiam Apoſtolis eum Chriſto Aecumbentibus e 316 Caput X. VI. de Sacrificio ipſe Salvator diſtribuit, qui, cum nondum cruentam in cruce ſe viétimam obtuliſſet, incruentam æterno Patri hoſtiam in Coœna ſe of- ferre debuit. Itaque ſi Euchariſtia epulum eſt ex Sacrificio, verum etiam erit Sacrificium. G. 1014. Finis Sa- Porro Sacrificium Miſſæe quadruplici ex criſicis cauſa a Chriſto inſtitutum fuit, quas Triden- MWiſæ. tinum Sefſ. 22. cap. I. recenſet. Prima du- citur a neceſſitate Sacrificii exterioris. (§. 800.) Secunda petitur ab imperfectione ſa- crificiorum Legis naturæ & ſcriptæ, quæ per- fectioni Legis Evangelicæ non conveniunt. Tertia a grata memoria Paſſionis & Mortis Chriſti, quæ inter Chriſtianos ſemper vigere debet. Quarta eſt, ut merita & dona, quæ Chriſtus nobis per mortem ſuam promeruit, impetrentur. Præſtan- Schol. Ex quibus ſequitur, Religionem Chriſtianam ⁰. per Sacrificium Miſſæ tantum eminere fuper alias Religiones, quantum veritas figuram, & Corpus lucidum umbram præcellit, & fideles ſumma de- Votione huic S. S. Sacrificio intereſſe debere. G. 1015. In quo Sacrificium autem Miſſæ non in ſola mor- ejus eſen- tis Chriſti commemoratione ac repræſenta- tia conſi- tione reponi debet, ſed in oblatione incruen- Kat. ta & myſtica Chriſti realiter præſentis ſub ſpeciebus panis & vini. Nam 1Imo Tridenti- num Seſſ. 22. cap. I. veritatem Sacrificii Miſiæ probat ex oblatione ſui Corporis & Sanguinis, quam Chriſtus in ultima Gak ecit, , SEel E ugen Felit, 1 ſüt; u 8 Mnen. 10 unice An⸗S. nt I0ton t on. De Sacrificio Miſſa. 317 fecit, & ab Apoſtolis eorumque Succeſſori⸗ en bus fieri præcepit: ſicuti ergo ipie Chriſtus Ceuee vere & proprie Corpus ſuum & Sanguinem hmde Non figurate ſolum obtulit, ita Sacerdotibus n. præcepit, ut idem non figurate tantum, ſed vere & proprie facerent. Et ideo can. 3. definit; Sacrificium Miſſæ non eſſe nudam tantum Sacrificii in Cruce peracti commemo- nnt rationem. 2do Patres veritatem Sacrificii ex Dind reali Chriſti præſentia ejusque oblatione in e Euchariſtia probant, uti S. Ignatius ep. ad letd (Sywmirn. S. Juſtinus in apol. Tertullianus l. de llne ? oxrat. c. 14. &c. Ergo realis præſentia Chriſti Guek in Euchariſtia a Sacrificio Altaris divelli non d Ma poteſt, ſine qua Miſſa non efſet verum Sa- IN Crificium. pet ſiNc na, Schol. I. P. Courayer, qui poſtea ad Anglos defe- otnekuit cit, in difſert. ſur la validite des Ordinations des Anglois docet, totam Sacrificii Miſſæ eſſentiam in ſola commemoratione & repræſentatione Sa- Crtin crificii Crucis reponendam eſſe, ita ut ſi etiam e ſne Chriſtus in S. S. Euchariſtia realiter præſens non ,ECn foret, nihilominus Miſſa repræſentatio Paſſionis ſonm & Mortis Chriſti, ac verum Sacrificium eſſet, Ee quia P. P. communiter aſſerunt, Miſſam eſſe com- memorationem & repræſentationem Sacrificii Cru- cis, Keſp. ſed non nudam, quia realem Chrifli præſentiam ſupponunt. GAI. Sechol, 2. Quærunt Scholæ, in quanam actione Miſſæ In qua reur efſentia Sacrificii confiſtat. Ubi certum eſt Imo aflione eielne, Eflentiam Sacrificii Miſſæ non conſiſtere in obla- conſiſtat. ſnte 5 tione ante conſecrationem facta, quia in illa Cor- Nies pus & Sanguis Chrifti nondum præſens non of- Gii tur. 2do Certum eſt, non conſiſtere in diſtribu- 4“ tione populo facta, quia verum eſt Sacrificium, licet nullus de populo communicet, uti docet Cen Tri⸗ Ne 218 Caput XVI. Tridentinum Seſſ. 22. can. 8. tio Probabilius etiam eſſentia Sacrificii Miſlæ non confiſtit in ob- latione poſt conſecrationem, uti vult Scotus: tum quia in illa nulla fit mutatio rei oblatæ: tum quia ab Apoſtolis non fuit adhibita: tum quia tantum fit nomine Eccleſiæ. Ato Fractio hoſtiæ conſecratæ in tres partes ante ſumptionem facta non eſt de eſſentia Sacrificii Mifſæ: tum quia non erſatur circa utramque ſpeciem: tum quia fine hadc fratione habetur integrum Sacrificium; fi enim ante fractionem caſu hoſtia in calicem deci- dat, juxta Rubricam non debet frangi, ſed cum S. Sanguine ſumi. Sto Melius ergo dicitur, eſ- ſentiam Sacrificii Mifiæ adæquate conſiſtere in duabus actionibus conſecrationis & ſumptionis S. S. Euchariſtiæ. De conſecratione patet tum ex eo, quia illa perſpicue fit in Perſona Chriſti: tum quia in illa conſiſtit repræſentatio Sacrificii Crucis, & fit immutatio hoſtiæ per myſticam oc= ciſionem, quæ conſiſtit in ſeparatione ſpecierum. De ſumptione probatur, quia per ſumptionem vi-= ctima, uti olim holocauſtum, perfe&te tota quaſi abſumitur & deſtruitur: hince etiam ſumptio ita cenſetur necefſaria, ut ſi ante eam Sacerdos vel moriatur, vel ab ea alio modo impediatur, alius Sacerdos etiam non jejunus Sacrificium conſum- mare & ſumere debeat: deinde de ratione Sacri- ficii eſt, ut Sacerdos de eo participet, ſi ſit viéti- ma juxta S Thomam: Ergo ſine ſumptione Miſſa perfectum Sacrificium non foret, adeoque ad eſ- ſentiam ſpectare videtur. Non obſtat I. quod S. Thomas 3. p. q. 83. a. 4. ad 2. dicat: In conſecra⸗ tione pverficitur Sacramentum, in qua Sacrificium Pal offertur, Aſus autem Sacramenis eſt conſequen= ter ſe habens ad Sacramentum. Et Sacerdos non ſumit Sacramentum nomine Chriſti: nec hoſtiæ minores a Sacerdote conſecratæ, non vero ſum- ptæ eſſent perfecte ſacrificataz, Ergo ſumptio non ſpeétat ad eſſentiam Sacrificii. Ne/p. S. Tho-= mas loquitur de Euchariſtia, prout eſt Sacramen-= tum; (uitre mun id e nt Aiamr nes , ten, n a0 Kename lenite Eürit ino, he te i, cd Ubn it 8 De Sacrißcio Miyz. 319 Rohnin Am, non vero prout eſt Sacrificium., Deinde hüſit ins Chriſtus non quidem immediate conſumit Sacra- l Son mentum, poteſt tamen dici conſumere, quatenus Dlte: n ſe ad confumendum tradit, & eatenus Sacerdos un c ſumit nomine Chriſti. Denique ut tota hoſtia nio tor dicatur oblata, non requiritur, ut totaliter quoad icnen ii omnes partes abſumatur, ſed ſolum quoad aliquam un u n partem. II. Conſecratio tantum præparat viéti- un nizie mam ad Sacrificium, nihil in ea immutat, & facit ifim, Sacramentum: Ergo in ea non conſiſtit efſentia alieni Sacrificii. Reſp. Conſecratio & præparat, & ſa- dgi kte Crificat hoſtiam: præparat per vVerba tranſubſtan- lieiun⸗ tiando, ſacrificat myſtice occidendo per ſepara- Clfkee! nem ſpecierum, in qua hoſtia mutatur: & qua- Inthan tenus terminatur ad ſignum gratiæ nos ſancétifi- bataiu cantis, facit Sacramentum, quatenus Chriſtum R Deo offert, Sacrificium. io Keni Ktieim &N ver Pecienn . 1016. laet Quia conſecratio utriusque ſpeciei ad eſ- Won licet e M i ſungtn ſentiam Sacrificii ſpectat (G. 101 5.), ideo emicam is nulli Sacerdoti licet unam ſpeciem ſine alia veciem int,“ Conſecrare. Ita colligitur ex Tridentino oa melf. Seſſ. 22. cap. I. & can. 2. in quo definit: Si tonee gquis dixerit, illis verbis: Hoc jJacite in meam IIS tzommemorutionem, Chriſtum non inſtituiſſe Apo- Nolor Sucerdotes, aut non ordinlſe, ut ipſit, aliique Sacerdotes offerrent Corpyus & Sunguinem Juum, anathema ſit. Ubi modus offerendi Sa- crificeium quoad utramque ſpeciem compre- henditur. Et Sefſ. 21. c. I. docet, nullo præcepto Divino laicos & Clericos non con- ficientes obligari ad Euchariſtiæ Sacramen- tum fub utraque ſpecie ſumendum; ubi per ly conficientes ſatis indicat, eos ad conſe- crandum & fumendum fſub utraque ſpecie teneri, * 320 Caput XVI. teneri. Hinc c. comperimus. de conſ. d. 4. dicitur: non poſſe absque gravi ſacrilegio di- vidi hoc Myſterium. 240. Ratio eſt: Sacri- ficium Miſe integrum & perfectum non eſſet, niſi offeratur Deo Corpus & Sanguis Chriſti (H. 1015.); & repræſentetur unius ab altero ſeparatio (I. c. Schol. 2.): Ergo una ſpecies ſine altera conſecrari non debet, licet una ſine altera valide conſecretur. An ſit Schol. I. Præceptum non conſecrandi unam ſpeciem bPrace- fine altera eſt Divinum, & non mere Eccleſiaſti- bptum Di- cum, uti contendit Adrianus; nam I. ex Tri- vinum. dentino I. c. conſtat, Chriſtum inſtituiſſe Euchari- ſtiam uti Sacrificium conſtans ex ſpeciebus panis & vini continentibus Corpus & Sanguinem Chri- ſti ad repræſentandum Sacrificium Crucis, & Apo- ſtolis præcepiſie, ut hoc idem Sacrificium offer- rent: Ergo hoc præceptum eſt Divinum. 2. Sa- crificium Euchariſtiæ eſt perfecta commemoratio Sacrificii cruenti Crucis, adeoque ſeparationem Corporis a Sanguine Chriſti repræſentare debet, quod juxta inſtitutionem Chriſti non ſit, niſi utra- que ſpecie conſecfata: maxime quia Sacerdotium Chriſti eſt juxta ordinem Melchiſedech, qui fuit in oblatione panis & vini. Dicis I. Chriſtus in Emaus ſub ſola ſpecie panis conſecravit KReſp. Nondum eſt certum apud omnes, Chriſtum in Emaus conſecraſſe, vel ſi hoc factum ſit, uſus eſt poteſtate ſua ſuprema. II. Ratio Sacramenti in qualibet ſpecie ſalvatur, imo ſi vinum veneno infectum reperiatur poſt conſecrationem panis, & aliud haberi non poſſit, non tenetur quis vinum conſecrare. Keſp. In una ſpecie non ſalvatur ra- tio Sacrificii perfecti, & in cçaſu propoſito per accidens eſt, quod non ſit integrum. An FPapa Schol. 2. Quæritur, an ſummus Pontifex diſpenſare in And poſſit, ut Sacerdos in una tantum ſpecie conſe- ſecie di- cret. Reſpondetur negative contra B. Albertum, .Azo-⸗ orin Pur⸗ laifata un eum et un n uti Ut Util o S n ri egs, Ennno ord Mune t Müiken Gehn o E De Sacrificio Miſſc. 321 l 4 4 Azorium &c. I. quia conſecratio Euchariſtiæ ſpenſare legod. ſub utraque ſpecie eſt de jure Divino abſoluto poſſt. . Nd derivato ab inſtitutione Chriſti clara & minime Punn net obſcura: Ergo diſpenſatio & interpretatio Papæe Geng locum non habet. 2. Hæc diſpenſatio nullius foret utilitatis, non pro privatis, quia privato- rum utilitas debet cedere reverentiæ Sacramenti: nec utilitatis publicæ pro toto regno, quod alias vero Sacrificio privaretur: nec adeſt necçeſſitas cum vinum in omnes provincias deferri poſſit. Dicis I. Innocentius VIII. diſpenſavit cum Nor- wegis, ut in ſolo pane conſecrarent: teſte Vola- terrano l. 7. Geogr. c. 4 & defaéto diſpenſat cum Neo-ordinatis Sacerdotibus, ut cum Epiſcopo ce- etut wni fe huin. dJebrantes unam tantum ſpeciem ſumant: Ergo ſee poteſt diſpenſare, ut una tantum conſecretur. ineni Reéſp. Diſpenſatio Innocentii eſt fictitia. Sumptieo ,Elrr. utriusque ſpeciei ſpectat tantum ad principalem iuum Cke⸗ Celebrantem, qnalis in ordinatione eſt ſolus Epi- 1. 2 ſcopus, non vero ordinati, qui tantum funt con- emotd Celebrantes. II. Papa poteſt in votis, quee funt undenn Juris Divini, diſpenſare: Ergo etiam in conſecra- ne 184 tione ſub duplici ſpecie. Keſp. In diſpenſatione ,nin voti non tollitur obligatio, quamdiu manet Pro- eriliil miſſio, ſed Eccleſia ſolum declarat, in certis ca- 1, ifk üdbus non manere votum, & ad eos obligationem Chrinm: voti ſe non extendere, adeoque obligatio voti t 1 Eeſt juris Divini conditionati, ſi fuperior non con- Unſig tradicat: obligatio vero conſecrandi fub duplici I ſpecie eſt juris Divini abſoluti. nen Irhol. 3. Ex his patet, Sacrifcium Miſlæ non dif- An Aißfe- ferre eſſentialiter a Sacrificio ultimæ Cœnzæ, quia rat Sacri⸗= Pebls, in eadem eſt utrobique hofſtia, & principalis offe-Kcium aturt rens Chriſtus: accidentaliter tamen differt, quia Miſſæ a olto in ultima Cœna Chriſtus mortalis oblatus eſt, in Sacrifitio Mifſa fub ſtatu quodam mortis offertur, non ta- Cæœnæ & iet⸗ en mortuus. In Cœna Chriſtus ſeipſum imme- Crutis. ene iate obtulit, in Mifſſla immediate miniſterio Sa- Uemn, cerdo- 0“ hram Inſtit. Theol. Lom. I.I.. X Offerens Fi,. miniſtrum conſecrationis KEuchariſtiæ,, jam 15 e, Chriſtus. 322 L Caput XVI. cerdotis offertur: In Coena' Sacrificium merito- rium & Satisfactorium fuit, non vero Sacrificium Miſſæ, quia Chriſtus modo mereri & ſatisfacere nequit, propitiatorium tamen eſt noſtrum Sacrifi⸗= cium, applicando nobis merita Paſſionis & Mor- tis Chriſti: Illud mortem Chriſti futuram, hoc præteritam fignificat: Illud non fuit imago alte- rius Sacrificii incruenti, hoc eſt imago Sacrificii Coenæ incruenti. Deinde Sacrificium Miſſæ efſen- tia & ſfubſtantia non differt a Sacrificio Crucis: diſcrimen ſolum eſt, quod hic modus ſit incruen- tus, qui in Cruce cruentus fuit: hic myſtica ob- latio, in Cruce realis cum Sanguinis effuſione: hic applicatur redemptionis pretium, ibi ſolvitur: hic imago & repræſentatio Sacrificii Crucis, il- lud vero imago alterius non fuit, ſed prototypon omnium Sacrificiorum. Denique Sacrificium Miſſæ eſſentialiter differt a Sacrificiis Moſaicis, tum ra- tione rei oblateæ, tum ratione offerentis, tum ratione virtutis & efficaciæ. O. 1012. Solum Sacerdotem rite ordinatum eſſe alibi dictum fuit. (J. 997.) Sed quia Sa- cerdos ſacrificans agit nomine Chriſti & Ec- cleſiæ, hinc inprimis Chriſtus Dominus eſt Sacerdos præcipue Deo Sacrificium Miſſæ offerens per alios Sacerdotes ut miniſtros. Id patet Imo Hebr. 7. V. 17. Tu er Sucerdos in æternum ſicundum ordinem Melchiſedech: Sciliret per tuos miniſtros Sacrificium ſub ſpecie panis & vini offerens. Et ideo in Concilio Lateran. c. firmiter. de ſum. Trin. dicitur: Chriſtum in hoc miſſterio ſimul eſſe Sacerdotem & Sacrificium. Et Tridentinum Seſſ. 22. cap. 2. docet: Idem nune Se „t WUri⸗ (e Pctirn 1ne⸗ en ti lebe otos Wel t. nenn end ue iit i n tiden i im meite Gactiüene ſatisurn tum Hici nis & M tumm, N immgo d 1 Nriti lle ee cio Cnes ſt inene mjkiat 8 eiktlans i ſonin Crues, Prottan. feium i⸗ is, n entis, iu tum¹ We, 9 , u n M Minite⸗ Nn r Cuun 1 ide n M N Gr er De Sacrificio Miſſæ. 323 Chriſtus Sacerdotum miniſterio, gqui ſeipfſum tune in Cruce obtulit. 2do. Ratio eſt, quia actio ſacrificandi non ſolum a re oblata, ſed etiam a principali offerente ſuum valorem & digni- tatem trahit: Ergo cum Sacrificium purum eſſe debeat, homo vero Sacerdos non ſemper mundus exiſtat, ſaltem principalis Sacerdos talis eſſe debet, qui ſolus Chriſtus eſſe poteſt. “ Sckol. Chriſtus Dominus juxta Salmanticenſes offert gn omn:a ſingula Sacrificia immediate in ratione principalis Sacrificia Sacerdotis oblatione formali, actuali & elicita; smedia- quia dignitati æterni Sacerdotis & excellentiæ te offerat. Sacrificii magis congruit, quod actu formali & elicito offerat ſingula Sacrificia, quam quod ſo- lum mediate & remote concurrat, quatenus Sa- crificium inſtituit, & Sacerdotibus poteſtatem de- dit, illud nomine ſuo offerendi. O. 1018. Quia vero Chriſtus per Sacerdotes ut mi= Sacerdos niſtros Deo ſacrificat (G. 1017.) , ideo Sa-vere of- cerdos celebrans eſt miniſter, qui vere pro-fert. prie & immediate in perſona Chriſti Sacrifi⸗ cium Mifle Deo offert. Nam 1mo Sacerdos . ex ordinatione ſua habet ſpecialem poteſta- 2 tem offerendi hoc Sacrificium, uti conſtat ex Tridentino Sefſ. 23. can. 1. Ergo Sacer- dos proprie & immediate hoc Sacriſicium otlert. 2do. Oblatio hujus Sacrificii inadæ- quate ſaltem conſiſtit in conſecratione: (. 1015. Schol. 2.) Sed ſolus Sacerdos Eu- chariſtiam conſecrare poteſt: (HG. 997.) Ergo eſ miniſter vere oflerens. 838 3 G. 1919. Et Edoeles. Quomodo Videles of- lerant. An ani- mäæ pur- gatorii oferant. 324 Saput XV. G. 1019. Denique cum Sacerdos nomine Eccleſiæ ſacrificet, hinc Eccleſia ſeu fideles, qui ſunt in Eccleſia, etiam ſuo modo hoc Sacrificium offerunt. imo enim hoc modo etiam fide- les in V. L. Sacrificium offerre dicebantur Exod. 5. V. 1. Dimitte populum tuum, ut ſa⸗ crificet mili in deſerto. 2do. Sacerdos in Miſſa orat: Mt meum ac veſtrum Sacrificium acceptabile fiat. Memento Domine famulo- rum, . . . qui tibi offerunt hoc Sacrificium laudis. 3tio. Sacrificium ex natura ſua eſt cultus publicus & ſolemnis totius populi: Ergo nomine totius populi offertur Deo per Sacerdotem; quod enim ſpecialiter agitur miniſterio Sacerdotum, hoc generatim agi- tur ex voto fidelium: ait Innocentius III. I. 3. c. 6. de Sacr. Miſſ. P Schol. I. Fideles triplici ſenſu dicuntur Deo Sacrifi- cium Miſſæ offerre: 1. Quia ſunt membra Ece- leſiæ, cujus nomine Sacerdos offert; totum enim corpus Eccleſiæ, quatenus Sacerdotem offeren- tem includit, reéte denominatur offerens, quia offert per membrum ſuum ut miniſtrum ad hoc deputatum. 2. Fideles ſpeciali ratione offerunt, quatenus exterius cooperantur Sacerdoti offeren- ti, quod fit petendo & procurando Sacrificium, dando ſtipendium Sacerdoti, inſerviendo Sacrifi- canti. 3. Quia interno affectu uniendo ſe Sacer- doti Sacrificio conſentiunt, & petunt fructuum illius participes fieri. . Schol. 2. Animæ etiam in purgatorio ſpecialiter Sa- crificium Miſſæ offerre dici poſſunt, quia cum non fint omnibus modis extra viam, eoquod conſer- vent fidem & ſpem, movere poſſunt Sacerdotem A laken n Mlte la ſeinie n d 6 ine Ei, il ſfie Eun Vel güpti⸗ II ritlte mint⸗ s,/ en Cyi Y et Nn De Sacrificio MWiſſc. 32 5 ad celebrandum, in caſu, quo ſtipendium pro Miſſarum oblatione reliquerunt; vel quo Deo Reclete ermittente Sacerdoti apparent, rogantes, ut pro iis celebret: quomodo etiam beati poſſunt dici Rin ſpecialiter offerre, quando ſpeciali modo Sacerdo- etſnn tem ad offerendum movent. Qui autem præciſe inn IIctu interno Sacrificium Miſſæ offert, non poteſt icchauen dici, illud offerre illa ſpecialitate, qua offerunt, n, 1, qui ſtipendio movent Sacerdotem, ad celebran- cetins i dum, vel qui Miſſæ miniſtrant, aut illi aſſiſtunt, Cnfn quia priores illi non cooperantur per quid exter- num ad oblationem offerentis, poſſunt tamen dici e kull⸗ fpecialiter offerre relate ad omnes fideles, qui nec Acrfien actu interno offerunt, de Sacrificio nihil cogi- 4 ſud tantes, & qui dicuntur ſolum generaliter offerre; 8 poyne quatenus Sacerdos nomine omnium agit & orat. t Deg ter Ai . 1020. DZ tinn 6 Subjectum, pro quo Sacrificium Miſſæe Miſſa pro Ntis recëcte oflertur, funt omnes fideles Chriſtiani omihus juſti & peccatores. Ita definit Tridentinum fdelibus od Seſſ. 22. can. 3. i quis dixerit, Miſſæ Sacri- n. une Keium ſoli prodeſſe ſumenti, neque pro vivie & nnaa dejfunbzis, pro peccatir, vœnis, ſatizfabtionibus d Galiis neceſſtatibus oſſerri debere, anathema ,6 ſIt. Ratio eſt, quia Sacerdos ordinatur ut A publicus miniſter totius Eccleſie. Ergo de- te bet quemadmodum pro populo, ita & pro ſemet- ie M0 oſerre pro peccutir, Hebr. S. adeoque pro tota Kccleſia, & fidelibus Chriſtianis jufſtis o E peccatoribus. inttu Coroll Praſt. Imo. Sacrificium Miſſæ offerri poteft Reſolvum- pro ipſo Sacerdote, pro fidelibus etiam abſenti- tur caſus. r bus, quibus prodeſt, etſi nihil de hoc ſciant: & N Sacerdos mortaliter peccaret, ſi quem de Eccleſia ſeder. excludere vellet de fruétu univerfali fui Sacrificii: en non tamen requiritur intentio exprefſa pro omni- 4 X 3 bus 326 Caput XVI. bus offerendi, ſed ſufficit virtualis & implicita celebrandi ſecundum inſtitutionem & ritum Ec- cleſiæ, quæ hanc intentionem ſatis exprimit in Canone. 2do. Miſſa directe etiam offerri pro in- fantibus poteſt, ut Deus eos perfeétos in timore ſuo ad adultam ætatem perducat: Item etiam pro energumenis & peccatoribus, quibus tamen, ſicut & infantibus in ratione ſatisfationis, cujus non ſunt capaces, nil prodeſt. 3tto. Poteſt etiam of- ferri pro catechumenis ſaltem quoad fruétus im- petrationis, non vero ſatisfactionis, licet pro iis alia ſuffragia, preces & eleemoſynæ offerri poſ- ſint: oratione tamen publica pro catechumenis in Miſſa orare non licet, niſi Eccleſia permittat. 4to. Sacrifieium Miſſæ non poteſt pro infidelibus Offerri quantum ad fructum ſatisfactionis, cujus non funt capaces; poteſt tamen pro iis offerri per modum deprecationis, ut ad fidem Catholicam convertantur, non tantum in genere, ſed etiam in particulari pro hac vel illa perſona infideli, cujus tamen nomen in Canone alta voce pronun- tiari non debet. Sto. Sacerdos graviter peccat, qui pro excommunicato non tolerato Miſfam of-⸗ fert, imo licet conſtet, excommunicatum vitan- dum contritum obiiſſe, non licet pro eo ſacrum oflerre, quia necdum eſt ab excommunicatione abſolutus c. a nobis. de ſent. Excom. faltem di- recte, quatenus Sacerdos eſt miniſter Eccleſiæ, nec licet pro eo orare colleétas, quæ nomine Eccleſiæ in Sacro recitantur; indirecte autem, quatenus offertur pro peccatoribus, ut conver- tantur, offerri pro eo poteſt, imo Sacerdos ut perſona privata poteſt illius meminiſſe in Memen- to: ſi tamen Sacerdos offerret pro excommuni- cato vitando, qui fruétus Sacrificii capax foret, illicite quidem, valide tamen offerret, quia hoe pendet ab inſtitutione Chriſti, & ille fruétus prin- cipalioris ex meritis Chriſti particeps fieret. 6to. Pro excommunicato non vitando licitum eſt di- recte Sacrificium offerre, quia juxta Extrav. Mar- tini l. Onni ſientie ſencd EUil lie⸗ oren mn50 G luln, KNa 5. Uiore Pünrit en nn . I Uir Oren Aee (a lei l Uu De Sacrificio Miſſæ. 327 indti Qini V. Ad evitanda. cum illo non prohibetur omnis communicatio: hinc Sacerdos tuta con- titom l. mnns . Nhint fcientia apud nos in Germania poteſt acceptare ei “ fiipendium ab Accatholico Proteſtante oblatum, ““ & illi legere Sacrum. etiant ren i J. 1021. ien Licet etiam Sacrificium Miſſæ offerre in Licet of- amn E . . . In: p honorem Sanctorum. Ita Tridentinum Seff. 22. ferre Wi- frndn m-Jam in leei Ccan. 5. definiens: &i quis diverit, impoſtura ofenn eſe, Miſſas celebrare in honorem Sanltorum, „½. umi G yro orum intereeſſione apud Deum obtt lenr nenda, ſicut Eccleſia intendit, anatkema Sit. e 24do. Patet ex traditione. S. Cyrillus Jerofſ. eie. Cat. 5. ait: Cum hoc Sacrificium ofßerimus, n mentionem facimus eorum, qui ante nos obdor- „GAin mierunt, primum Patriarchaurum, Prophetarum, Apoſtolorum, Martyrum, ut Deus orationibus erum illorum & deprecationibus ſuſcipiat preces no- taen Grar. Et S. Anguſtinus tr. 84. in ſoan. Non Dliſa nnche ſie Martires commemoramus, quemadmodum hen ſem alios, qui in pace requieſeunt, ut etiam pro iis tmain oremus: ſed magis, ut ipſßi orent pro nobis. ilen: Accedunt omnes Liturgiæ tam Græcze, l “ quuam Latinæ, quæ memoriam Sanctorum n faciunt. 3tio. Sancti pro nobis in cœlo orare we poſſunt, & orant: (H. 782.) Ergo bonum eſt petere a Deo, tum ut Sanctos pro nobis wensn fe lH orare faciat, tum ut illos pro nobis orantes me exaudiat, quæ in Miſſa petuntur. Schol. Kemnitius in Exam. Conc. Trid. impudenter Ræſolvun boge⸗ mentitur pag. 818. Catholicos Saerificium offerre tur caſus. n Sanétis, iisque templa & altaria erigere. Item adi⸗ ait, Catholicos docere, Coznam S. per ſe inſtitu- tam eſſe, ut in ejus celebratione Sancti imploren- e X 4 tur. i 328⁸ Caput XVI. tur. Verum contrarium docent omnes Catholicz juxta Trident. Sefſ. 22. cap. 3. docens: CQuamvis in honorem & memoriam Sunktorum nonnullas in- terdaum Wiſſas Ecoleſia celehrare conſueverit, non tamen illis ogerificium offerri docet, ſed Deo ſol, qui ilos coronavit. Unde nec Sacerädos dicere ſo- let : ofſero tibi Sacrifcium Fetre vel Paule, ſadh Deo, de ilarum vikoriis gratias agens, earum pvatrocinia implorat, uat ipſi pro nohbis intercedere dignentur in &lis, quorum memoriam jfacimus in terris. Deinde Sacrificium Sanétis non prodeſt, ad gratiæ vel gloriæ efſentialis augmentum, ſed tantum gloriæ accidentalis, in quantum eorum cultui aliquid faperaddi poteſt: Quare dum ora- mus, ut oblata Sanéctis proſint ad gloriam, peti- mus gratiam ita Sanéte Sacrificium celebrandi, ut Sanéti inde gaudeant, & gloria illis coram homi- nibus aceedat. Item Sacrificium Miſſæ per ſe pri⸗ mario ad cultum Divinum inſtitutum eſt „ E& ſe⸗ cundario ſolum ad honorandos & invocandos: Sanétos, quatenus inffitutioni ejus non repugnat offerre Deo Sacrificium in honorem Sanctorum. Dicis L olim memoria Martyrum die anniverſario in loco ſepulturæ eorum fiebat, & modo tem pore S. Auguſtini opinio de interceſſione Martyrum in- valuit. Reſp. Quam falſum hoc ſit, patet ex Euſebio de præp. Evang. c. 7. dicentis: Vota Sanſtis facimus, gquorum interceſfone apud Leum von parum juvari nos profitenur. H. Oblatio Sacrificii eſt eultus latriæ ſoli Deo debitus: Ergo- male ad honorem Sanétorum transfertur. Rejp. Nos Deo in honorem Sancterum tanquam Anctori virtutum, quas per Sanétos operatus eſt, Sacrifi- Zun offerimus, non vero Sanétis in honorem ei. , C. 1022. Item pro animabus in Purgatorio deten- tis Sacrificium Miſſæ fructuoſe & bene of- fertur. Probatur ex S. Scriptura 2. Mhcſeu. t. I. o i E. ſuin uſri ſen lne / (145. 1, rnci, 1 A Une n Fti n. vehti Inel enlen Catnon At, Pi te tti De Sacrifiho Wiſſcæ. 329 (t. 1. J. 413.) & ex traditione: (ibid.) D eujus teſtes etiam ſunt: Tertullianus 1. de ⸗ cor. mil. c. 3. Oblationer pro deſunbtir annua IIué die facimus. S. Cyprianus ep. 66. Anteceſo- 1den res noſtri cenſuerunt, guod, ſi quis hoc ſeciſſet, e, non offerretur gro eo, nec Sacrificium pro dor- n, em mitione eius celebraretur. S. Cyrillus Jeroſ. nn Cat. S. Maximum eſz credimus animarum juva- in men, pro quibus ojertur obſecratio Sandti illius nt. 4 remendi, quod in Altari poſitum eſt, Sacrificii. n am Et S. Auguſtinus l. 9. Confeſſ. teſtatur, pro dne matre ſua mortua oblatum eſſe Sacrificium un, H pretii noſtri. Item S. Epiphanius in lib. bundet Anacephal. ait, Aetium inter hæreticos dam- hns natum eſſe, quod negaret, pro mortuis of- 4 ferendum eſſe Sacrificium. Hinc merito Tri- vormm dentinum Seſſ. 22. can. 3. definit: Si quis di- erit, Wiſſ acrificium. . . nequt pro vivig G defunktis offerri debene, anathema ſit. Eendeg Schol. Proteſtantes negant, Saerificium Miſſæ pro Frun i⸗ defunctis in Purgatorio exiſtentibus offerri poſſe, itt 4 ex eo, quod exiſtentiam Purgatorii negent. Sed : N hi alibi (t. I. F. 413.) jam refutati ſunt. n . “ G. 1023. 1 Ni Damnatis autem in inferno Sacrificium NWon vere d Miſſæ nihil podeſt, pro quibus nec ut pro-pro dam- 8 Pitiatorium, nec ut impetratorium offerri nalis. tos boteſt. Nam damnati irrevocabili Dei ſen- tentia æternis fuppliciis funt addicti (t. 1. . 200.) nec quidquam refrigerii ſufcipere poſſunt: Ergo pro iis Sacrificium Miſſee of⸗ „ feni non poteſt (§. 787.) X 5 F. 1024. 330⁰ Caput XVI. G. 1024. 1 1, . Wi Sacrifi- Eſſectus ſeu fructus Sacrificii Miſſæ ex n cium Miſ- parte rei oblatæ quadruplex eſt, ſcilicet, anti Jæ s Latreuticus, Euchariſticus, Propitiatorius, ain4 Prhitd- & Impetratorius. De Latreutico patet, quia yd or e, offertur Deo in recognitionem fupremi fui wahn dominii. De Euchariſtico etiam conſtat, quia aam, offertur Deo pro omnibus acceptis benefi- ciis. De Hropitiatorio contra hæreticos Ca- Mr) tholica fides docet, Sacrificium Miſſæ eſſe o propitiatortuum, & valere ad remiſſionem ne peccatorum mortalium & venialium. Imo ex m2 S. Scriptura Hebr. 5. Omnie Pontiſex ex ho= ad minibus acumptus pro hominibut Por rinen . ut ofſerat dona & Sacrificia pro peccatie: Sed Chriſtus eſt Pontifex ſecundum ordinem Mel- Murh chiſedech: Ergo quod obtulit, & adhuc of- miit fert in Eccleſia, eſt pro peccatis: hinc Matth. udk- 26. ait: Hic eſt Sanguir meur, qui pro muſtifs as ejundetur, vel juxta textum Græcum effun. Atur, in remiſſionem peccatorum. 200 ex Tra- fin ditione. S. Gyrillus Jer. Cat. 8. Curiſtum pro (Conid peccatis noſtriz maltatum ofſeramus, & nobie M eum, qui benigniſſimus éſt, propitium reddamut. S. Ambroſius I. I. de off. c. 48. COhert CurG-v P ftus ſeipſum qugſi Sacerdos, ut peccata noſtrag mea dimittat. Et S. Auguſtinus q. 57. in Lev. xi Unum hoc noſtrum Sacrificium ſignatur, in quo Wn ſit vera remiſſio peccatorum. Ideo Tridentinrum eim Seſſ. 22. c. 2. recte docet, Saerificium iſtud dere propitiatorium eIſe „ver ipſumque fieri ut, cum vero corde & reltta ſide, cum metu & re- i verentia zontriti & pœnitentet ad Deum acceda- lri milf; De Sacrificio Miſcœ. 331 mus, miſericordiam conſequamur, G gratiam inveniamms in auxilio opportuno. Hujurs quippe Mlen oblatione placatuz DVominus gratiam & donum e vanitentig concedene, crimina & peccata etiam timin, ingentia dimittit. Et can. 3. Fi quit dixerit, tet, i Miſæ Sacrificvium tantum eſſe laudie & gratia- enikh rum abtiomtr . . . non autem propitiatorium, ſn a anathema ſit. is de V tisun Sckhol. r. Fru&tns Sacrificii Miſſæ tripliciter dividi FruRus e 4 poteſt I. ex parte cauſæ ſeu cauſalitatis, eſtque Miſſæ niioe partim ex opere operato, partim ex opere Ope- quotu- 1 M rantis. 2. Ex parte rei, eſtque Latreuticus, Eu. plex. r chariſticus, Propitiatorius & Impetratorius. 3. ſue Eyz parte participantium, eſtque generalis, ſpe⸗ fkutum cialis, & ſpecialiſſimus. At N genm Schol. 2. Lutherus docet, Sacrificium Miſſæ non eſſe Quomodo 2nuc d propitiatorium. I. Quia alias communio unius peccata Aul prodeſſet alteri, quod eſſe nequit, ſicuti nec Ba- pemitftat. neM ptismus unius alteri prodeſſe poteſt. Keſv. Diſpa- ,M ritas eſt inter Sacramentum & Sacrificium. Sa- n ele cramentum ordinatur ad Sanétificationem ſuſci- er Rientium . Sacrificium per modum deprecationis Prifont. orationis concurrit, quæ etiam pro altero fieri Su poteſt. II. Sic homo ſine proprio labore & ope- H ribus veniam peccatorum conſequeretur. Keſp. ſ . Sacrificum non remittit immediate, & per ſe Nt peccatum, ſed mediate per viam impetrationis, Ctr i movendo Deum ad conferenda auxilia, ut homo 5 poniteat per contritionem vel attritionem cum Sacramento, quarum vi immediate remiſſio pec- , N catorum obtinetur: & hoc quidem probabilius fent, . facit ex opere operato ex ſola dignitate hujus Sa- . ſcn crificü independenter a merito & dignitate Sacer- 16 dotis, vel ejus, pro quo offertur, a qua vis cau- tiva & impetrativa horum auxiliorum in hoc 4 t Sacriſicio non retardatur. t § 102 5. 332 Caput XVI. F. 1025. Valet ad Sacrificium Miſſæ plurimum etiam pro. vemitten- deſt tam vivis quam defunctis ad ſatisfacien- das pœ- dum, ſive ad remittendas pœnas peccatis a debitas. Ita Tridentinum Sefſ. 22. can. 3. SDi quie dixerit. . neque offerri debere pro vivit & defunktis, pro peccati', vœnis, ſatisſablioni- bus, anathema ſit. Deinde Sacrificium Miſſæ recte offertur pro defunctis: (G. 1022.) qui, cum in ſtatu merendi non fint, nihil confe- runt ad ponnz relaxationem: Ergo Sacrifi- cium relaxat. Dein cruentum Crucis Sacri- ficium fuit vere ſatisfactorium pro poenis pec- catis debitis, Ergo etiam Sacrificium in- cruentum, quod eſt illius applicatio, ad hunc finem inſtitutum fuit. Quomodo Schol. Miſſæ Saerificium ex opere operato imme- pœnas ze- diate remittit ponas ex condonatis peccatis ſive Mittat. mortalibus, ſive venialibus relictas; alio enim modo mediate impetrando auxilium ad elicien- dum actum ſatisfactorium defuncétis in purgatorio ad remiſſionem poenæ prodeſſe non poteſt, utpo- te, qui nonniſi fatispati poſſunt- G. 1026. Miſa eſt Denique Sacrificium Miſſæ eſt impetra- Sacrif- torium ad obtinenda a Deo bona ſpiritualia cium im- & temporalia. Quoad bona fſpiritualia patet Petrato- ex Tridentino; (O. 1024. 1025.) & quoad gium. . bona temporalia idem Tridentinum docet, offerri illud pro aliiz etiam neceſſitatibus, quo nomine pacem, terræ fæcunditatem &c. bo- na temporalia intelligit. Idem docent P. P. S. Chryſoſtomus hom. 18. in Acta, gicit: i u loſe Ee un el ige d⸗ remi ns ex into. Kr. alhere ſie Ilan he Miggen id 1, (tenti Cerent Kr Iiofk n N slacer Perentt al, o N ,ior⸗ un MIle )A l cle⸗ Iuit⸗ is i Enis e cium 1 A hude to im cnds 1. Ao ein 1 Aliin ugrord tel, un⸗ iohet⸗ iünui rpt Con ue 8 e⸗ n hi,l d De Sacrificio Miſſw. 333 lud offerri pro fructibus terræ. S. Auguſtinus I. 2. de Civ. c. 8. fefert, Sacrificium hoc ob- latum eſſe ad purgandam domum ab infeſta- tione deemonum. Certe ſi hoc Sacrificium pro remittendis peccatis valet, cur non pro pœnis ex peccatis ortis, & quidem ex opere operato. (G. 1024. Schol. 2.) Schof, I. Sacrificium Miſiæ non ſolum habet vim An ex ex opere operato, ſed etiam ex opere operantis opere ope- ſeu pietate & devotione offerentis; cum enim vanltis vim valeat per modum impetrationis & orationis, eo habeat. majorem effectum producit, quo magis eſt fer- vida ad Deum oratio. Unde obſervat Bellarmi- nus, quod, etſi non ſit neceſlaria bonitas miniſtri offerentis ad valorem Sacrificii, alicujus tamen offerentis bonitas necefſario requiritur, quia cum Sacrificium impetrando valeat, placere nequit, niſi offerens placeat: unde ſi Sacerdos in mortali offerens non placeat, ſaltem Chriſtus principalis offerens ſemper placet. 2do. Hinc Sacrificium Miflæ, prout eſt a principali offerente, vim ha- bet ex opere operantis certo & infallibiliter: pro- ut autem offertur ab homine, infallibiliter quidem ex opere operato confert auxilia ad contritionem Ec. excitantia, item remiſſionem alicujus ſaltem poœnæ, & bona temporalia, ſi animæ ſaluti ex- pediant, confert: ex opere vero operantis non ſemper, ſi miniſter ſit malus, nullam, vel ex de- fectu devotionis debilem vim habet. gtio. P. Go- net docet, hoc Sacrificium etiam aliquo modo immediate cauſare remiſſionem venialium, non quaſi homo nullum actum deteſtationis formalis ponere deberet, ſed, quod ſi ponat actum inſuffi- cientem ad remiſſionem venialium, ea vi Sacrifi- cii remittantur. Schot. 2. Valor & fruêtus Sacrificii Mifiæ in actu An valoy primo, & quoad fufficientiam tam intenſive, Miſſæ ſit quam extepſive eſt infinitus, quia in eo offertur injfinitus. Tes 334 Caput XVI. 1 res infiniti valoris a perſona infinite digna: ma- Xime, quia eſt idem cum Sacrificio Crucis & ul- timæ Coenzæ; & inſuper habet virtutem eomple- tam ad producendum effectum ſyncatechorematice infinitum. In actu tamen ſecundo, & quoad efficientiam eſt tantummodo finitus, quia diſpoſi- tio ſubjecti; cui applicatur valor Sacrificii Miffæ, ſemper eſt finita; cauſæ enim univerſales agunt juxta diſpoſitionem ſubjecti. Non obſtat I. quod Sacrificium Miflæ pro eodem iteretur, & quod offerens Sacerdos ſit tantum finitæ dignitatis. Reſp. Ex hoc ſolum ſequitur, quod fruétus ejus ſit quoad efficientiam finitus, non vero quoad ſufficientimm. Unde etiam Sacerdos per unicam Miſſam nequit ſatisfacere pluribus, a quibus ſti- pendia accepit; nam fructus tanto magis decre- ſcit, quanto in plures partes dividitur. II. Si plures aſſiſtunt, & offerunt, per ſe prodeſt ſingu- lis non minus, ac ſi unus tantum adeſſet: Ergo etiam ſi pro pluribus offertur a Sacerdote. Ne/o. Difſparitas eſt, quia multiplicatis offerentibus mul- tiplicantur oblationes, quarum fingulæ habent ſuum fructum ſpecialem: non autem multiplican- tur oblationes, quando multiplicantur objeécta, pro quibus offertur. III. Certum eſt, licere Sa- cerdoti in Memento orare non tantum pro dante Rtipendium, ſed etiam pro aliis iisque nominatim applicare fruétum Sacrificii, uti patet ex Canone Miffæ: Ergo ex eo, quod Mifia pro pluribus applicetur, non minuitur ejus fruéctus. Keſp. Li- cet tantum in Memento, quod eſt quædam di= ſtinta & repetita oblatio, & ſic non minuitur quidem generalis, minuitur tamen ſpecialis. Cbroll. Pracl. Imo. Sacrum ab impio Sacerdote cele- bratum non habet minorem vim ex opere opera- to, ſed tantum ex opere operantis. Illud autem Sacrificium eſt fruétuoſius, quod devotius legitur vel auditur, five ſit de feria, five de Sancto; Äve in ſummo vel alio altari, in quibusvis nr meh-⸗ ents, rilens Cina wil i n Pn⸗ tel pl de⸗ kuti eti une enl m Dei Utter lieke, latio le Uetor irpore ſecſo Khrts Uumni, Eede Seent e kau ttren An Ue Uf hhn nl Ure Rto⸗ 1 Mo De Sacrificio Miſſa. 335⁵ Ggnn mentis, quia eadem eſt ſemper hoſtia, licet per Cnes t accidens plus proſit Miſſa in Altari privilegiato ken en ob indulgentias annexas. 2do. Mifſa de Requiem ehotnm quoad fruétum ſatisfaétorium ex opere operato 9, E gu non plus prodeſt defunéto, quam alia, plus ta- u iu men prodeſt, quatenus Eccleſia per preces in crti M Miſſa de Requiem ſpecialiter pro defuncto orat: eihls nn ſicuti etiam per accidens plus prodeſt Sacrum ſo- Plub ong lenne cum miniſtris, quod magis redundat in glo= tur, Elh riam Dei. E* Sn ,Y H K. 1027. ſaotm Ut vero Sacrificium Miſſæ in aliis præ- Pro obti- amit⸗ dictos effectus cauſet, requiritur intentio ſeu nendo i „ applicatio fructus facta a Sacerdote cele-ſrutu Zes II brante. Nam Imo Sacerdos eſt diſpenſator αaa oletig myſteriorum Dei, & in ordinatione ſua ac- Gacerdas eſet cipit poteſtatem Sacrificium offerendi, adeo- is. ſot. 4 que eſus fructum applicandi: Ergo quod fru- nie Ktus hujus Sacrificli huic vel illi in particu- lii⸗ lari proſit, pendet ex intentione Sacerdotis tr tale Sacrificlum ad talem effectum referen- „leerd tis. 24do. Sacrificium Miſſæ de ſe non eſt npon determinatum, ut hos vel illos effectus in m hoc vel illo ſubjecto cauſet, ſed habet ſe in- ee ſtar cauſæ univerlalis de ſe in actu primo in- ie differentis: Ergo ab intentione Sacerdotis Ceias. ad hunc vel illum effectum in hoc vel illo fubjecto producendum determinari debet; Cl nullum enim aliud determinans aptius affig- nari poteſt, cum oporteat, ut ab eo determi- nee nationem habeat, a quo eſſe ſaum habet. eke . . . e Cbroll. Pract. Imo Ut effeétus Sacrificii ſpecialiter Reſolvun- it obtineatur, debet Sacerdos fructum ex opere ope- tur caſus, rato reſpondentem Sacrificio, prout offertur in H pPexſona Chriſti, vel fbiipfi, vel alteri capaci per D , inten- Caput XVI. intentionem ante vel ſaltem in ipſa conſecratione factam applicare, quia in conſecratione Sacerdos potiſſimum perſonam Chriſti agit. zdo Intentio debet ferri in perſonam determinatam licet igno- tam, nee poteſt alicui fruétus applicari ſub con- ditione de futuro contingenti, quia non eſt in poteſtate Sacerdotis eousque fruétum ſuſpendere. 3tio Si Sacerdos nulli vel incapaci vel non indi- genti fruétum applicet, remanet in theſauro Ec- cleſiæ, vel juxta P. Laymann illis cedit, pro qui- bus Sacerdos ſæpius offerre ſolet, vel ipfi Sacer- doti obvenit, quia hanc intentionem habere cen- ſetur. Hinc confſultum eſt, ut Sacerdos primæ intentioni aliam ſubſtituat v. g. offeram Miſſam pro patre, vel ſi is non indigeat, pro fratribus Ec. vel pro quibus ex accepto ſtipendio teneor ad intentionem petentis eo modo, quo Deus ſcit, me applicare debere. Ato Intentio applicantis de- bet eſfſe vel explicita, vel virtualis & implicita, ſemel poſita & non revocata, etſi longo tempore præceſſerit, quia eſt donatio de præſenti rei fu- turæ. Sto Applicatio debet fieri ſaltem ante con- ſecrationem ſecundæ ſpeciei: imo ſi Sacerdos ac- cepto ſtipendio pro aliis celebret applicationem ante initium Miſſæ facere debet, ut etiam fructus precum Eccleſiæ illis proveniat: de quo tamen alii cum Salmanticenſibus adhuc difputant, uti mox videbimus. Et ſi Sacerdos alii applicet, quam cui ſuperior applicari juſſit, valida eſt ap- plicatio, quia eſt actus ordinis, licet Sacerdos contra obedientiam peccet. Neomyſta vero in ordinatione cum Epiſcopo celebrans nonniſi ad Intentionem Epiſcopi primarii celebrantis illlam Miſſam applicare poteſt. 6to Sacerdos Mifſſam ap- plicare poteſt pro eo, quem ſcit defacto velle a ſe Miſſam petere, licet necdum petierit, niſi fit pro effectu, ad quem non juvaret: Item valet appli⸗- catio pro eo, pro quo Deus vult applicari. Ztimo Si quis applicavit ad unum finem, & poſtea im- memor applicationis factæ applicat ad alium ſnen . 00 ſet lire ker Gto fut Et von acium Cio pr orum zin . l. nto ol Ugleitio 0) Nlun tnenut Inns M ſ poeo Nont niohe Ulh ur ber e lete 1 1 Ubr De Saerifcio Miſſe. 332 hleentien ñ hoe faciat ex fine ſpeciall, cenſetur interpreta- e Aoelll tive revocare priorem intentionem. 8vo Appli= ljtenn catio ſub conditione de præterito vel præſenti va- letin let, non autem de futuro v. g. pro eo, qui ſti- i tiher pendium dabit: Item nec hæc applicatio valet: Non 1 offero pro eo, quem Deus ſcit, primo ſtipendinum lence daturum, vel primo moriturum, quia eſt contra Aton in. raxin Eccleſiæ, & graviter prohibita a Clemente Heimo l. III. ono Si quis Miſſam ex errore Pro mortuo it, o⸗ putato offert, qui tamen adhuc vivit, prodeſt ihl r. applicatio ſecundum fructum vivo applicabilem haberat ob voluntatem interpretativam applicantis: qui dos in tamen putans alium effe mortuum celebraret Miſ- Ann Me ſas, quas pro eo defuncto reipfa legere tenetur;, 0 fiankn non fatisfaveret obligationi, ſed eo defunécto alias dio tent pro eo Miſſas legere deberet. 10mo In die Com- Deus 6 memorationis omnium defunctorum pia conſue- Nieantec⸗ tudo habet, ut omnibus animabus in purgatorio- imgicn, Mifla applicetur, non tamen eſt gravis obligatio. o tenne: Mifſa vero in alſtari privilegiato, fi per rubricam ti eiſ⸗ liceat, de Requiem dici debet. n e e⸗ 1 .Z lhn wohol. Quæritur, quem fruétum Sacerdos danti ſti- Guenm Pierire pendium, vel cui alio titulo obligatus eſt, appli. raRunz am fuin care debeat. Xeſp. Cum Salmanticenſibus, te- Gacerdos gnomn neri applicare fruétum ſpecialem ex opefe opera- applicare “ð to, ſeu medium inter generalem & (pecialiffi- debeat. . i mum, & obligationi ſatisfacere, licet non appli- R cet fructum ex opere operantis, nec fructum & tetd impetrationem orationum Eccleſiæ: nam z. Sa- Nn cerdos etiam in peccato mortali celebrans & ap- Nwni Pplicans Miflam „cui debet, peccat quidem contra ts i Religionem, non tamen contra jnſtitiam: Ergo finr obligationi ſatisfacit, nec tamen Sacrificium ha- len bet fructum ex opere operantis, & fi ſit excom- n municatus, nen agit nomine Eccleſiæ, ſie non eg offert ejus orationes, nec impetrationem illis re- ſpondentem applicare poteſt. 2. Sacerdos fues lair Obligationi ſatisfacit applicando illud, quod Deus . aliis ” In ehram Inhit. Theol. Tvpr. III. X 338 Caput XVI. aliis applicandum in hoc Sacrificio inſtituit, quod non eff bonum operantis, nec orationes Eccle- ſiæ, quæ omnia Sacrificio ſunt accidentalia. Non obeſt I. quod ſit mens petentium, ut ſibi impe- tratio orationum Eccleſiæ applicetur. Ke’ſp. Hoc rationabiliter tanquam fibi debitum petere non poffunt, quia illud ſolum jure exigere poſſunt, quod Chriſtus illis applicandum inſtituit. II. Fi- deles pro legendis Miflis quærunt merito bonos & pios Sacerdotes: Ergo volunt fibi applicari frudtum ex opere operantis. Keſp. Fructus im- petratorius ex opere operato, quatenus in perſo- na Chriſti offertur, non pendet a bonitate mini- ſtri, nec quatenus orat nomine Eccleſiæ, niſi ſit excommunnicatus: quatenus vero orat uti perſona privata & offert, fruétus impetrationis ex ejus bona diſpoſitione dependet: hinc fideles quærunt bonos Sacerdotes non pro fructu ex inſtitutione ſibi applicabili, ſed pro fructu impetrationis Sa= cerdotis, quatenus eſt perſona privata. Reſolvun- Coroll. Pratt. xmo Fructus ſpecialiſſimus ipfi Sacer- tur eaſus. doti proveniens nulli alteri applicari poteſt, quis eſt perſonalis. 2do Sacerdos, quatenus Sacrifi- cium offert nomine Eccleſiæ, nec licite nec vali- de ejus intentionem mutare poteſt, ita ut ali= quem excludat, quem in generali ſua intentione ratione fruéctus generalis includit, vel aliquem v. g. excommunicatum includat, quem Eccleſia excluſum eſſe cupit. Intentio autem principalis Eccleſiæ eſt, fupplicandi pro omnibus Chriſti fide- libus: ſecundaria vero intentione Eceleſia offert pro catechumenis & infidelium ſalute. 3tio Qua- tenus Sacerdos ut privata perſona Sacrificium of- fert, & orat in Memento, fructum impetrationis & fſatisfactionis ex opere operantis applicare po- teſt cuivis homini capaci etiam excommunicato non tolerato, ſicuti etiam Sacrificio aſſiſtentes, quia hæc propria ipſorum actio eorum arbitrio relinquitur. 44ο In Miſſa gratuita Sacerdoti licet NR fructus dne onun eod dle OO d Umpple omiit, Ute, pot Pritori tor S krol indttione agli ſil, 1 4 N hn ſiendo n nes Ins ltit enti eren l in⸗ s Ur n ſne tlgt Ae 1¹ 1 1 Untid 4 bun nmn dſen Cuhin De Sacrificio Miſſæ. 339 fſuie fructus dividere, v. g. applicando fructum fatis- kones 1e factorium Paulo, impetratorium ſibi &c. Si quis rtllul vero alicui Miſſam ſimpliciter promiſit, non limi- hitr tando ad certum fruétum, tenetur omnes fructus t. Nir illi applicare: ſi autem ad certum tantum finem m hete promiſit, v. g. in gratiarum actionem pro ſani- e en tate, poterit alteri ructum ſatisfaétorium & im- fiit I! petratorium applicare; quod idem tenet, ſi ju- mridlu beatur Sacerdos, ad certum ſolum finem celebra- t flim re. Econtra ſi quis obligetur ex ſtipendio, vel . Iüinß fundatione, tenetur totum fruéctum ex opere ope- ennuäſe rato applicare danti ſtipendium, vel fundatori, opitieni vel, ſi capaces non ſint, eorum conſanguineis, ee aut quibus maxime obligatur. 5to Ex accepto t utiſe ſtipendio tenetur quidem Sacerdos nonniſi fru- toris n tum medium & ſpecialem applicare, ne tamen eles ue ſcrupulis implicetur, conſulit Gerſon de ſollic. X ifrm Ecclefiaſt. c. 34. ut omnia in Divinam diſpoſitio- etrationit nem referat, & intendat ſuis obligationibus ſatis- d.·. facere eo meliori modo, & eo majori extenſio- ne, quibus valet, ſic enim reipſa ſuo muneri ſa-= ns f tisfaciet. . n §. 1023. tenus 4 4 . W „2* „ eo Cum vero Sacerdos non ſemper oblige-Stivendia int Kur huic vel illi fructus Sacrificii Miſſee ap- grum mi plicare, ideo quando ſuas Miſſas non habet cont. obligatas, juſtum aliquod ſtigendium pecu- * niarum accipere potelt, non quidem tan- Gi quam pretium Sacrificii, led uti ſüpendium i, juſtum ad fui ſuſtentationem. Nam Tmo . e Luc. 10. V. 7. dicitur: Dignur eſt enim opera- eim rius mercede ſuu. Et I. Cor. 9. V. 13. Meſri- ned tiy, guoniam qui in ſacrario operuntur, quc de Jacrario ſunt, edunt, Eg qui altari deſerviunt, . es, cum altari partiripant. 2do. Patet ex recepto umm antiquiſſimo uſu Eccleſize, quippe jam olim gnif Kideles in Miſſa publica oblationes faciebant, S S X 2 con- 340 Caput XVI. conſiſtentes in fructibus; deinde Szecule 8v0 pecunia offerebatur pro miniſtris: cumque Miſſæ privatæ invaleſcerent, ſub quibus ob- lationes non fiebant, fideles anticipato has lationes dabant. Vid. Van Eſpen in Jur. cCl. Colvuntur Schol. Dicis I. Omne pactum in rebus ſaeris repro- objs io- ues. KReſolvun- tur cdhſus. bandum eſt, & Simoniacum habetur: (§. 862.) Sed hac contingit in ſtipendio Miſſarum, ubi eſt obligatio ex juſtitia & pacto: unde etiam Triden- tinum Seſſ. 22. in decret. prohibet cujusvis gene- ris mercedem, conditiones, pacta, & quidquid pro Miſſis novis celebrandis datur. Ke p. Pactum, quod inter dantem ſtipendium & Sacerdotem in- tervenit, nonniſi ex pravo motivo Sacerdotis variari,; & Simonia fieri poteſt, ſi nimirum is ſtipendium ſpectaret ut finem præcipuum, aut pretium rei ſacræ: ſed ſtipendium hoc non datur ut pretium, ſed ut ſuſtentatio operantis. II. Non licet pecuniam dare etiam per modum ſtipendii pro collatione Ordinum: Ergo neque pro Miſſa. Keſp Diſparitas eſt, quia conceſſo ſtipendio multi abuſus & promotiones indignorum in collatione Ordinum contingerent, & aliunde Epiſcopis de congrua ſuſtentatione ſatis proviſum eſt. Cbroll. Prakt. mo. Juſtum ſtipendium illud cenſetur, quod vel lege Epiſcopi, vel loci conſuetudine ex piorum & prudentum judicio determinatum eſt. 2do. Si quis etiam ex beneficio ſuo largiter ſe fuſtentet, ſtipendium tamen pro Mifſſa non obli- gata admittere poteſt, quia prius eſt per acci- dens; ſi tamen grave ſcandalum præberet, ab- ſtinere deberet: Item ſi pecunia accipienda eſſet finis primarius, cur Sacerdos Miſſam celebret, a mortali excuſari non poſſet ob formalem ava- ritiæ ſpeciem. gtio. Si Miſſa cantanda fit, vel legenda tempore, & loco incommodo, vel di- ſtante, majus ſtipendium exigi poteſt: non ve- r leet Pein ter u, kege Pn utmn ſu Mtämer 1er T mien r ind fent er Leunni Pänm, in bene mno dee ltenk eſe fürr nl o 4 li nn r le⸗ un n unnt X Neeloſt⸗ 8: Cle Nlins icieto henn , liri ni : (N run, U Ujnstige⸗ & . Bir cerdoten 0 eend i innu ipuum“ DoNe ds, 1. Gun e en pencio colti Ppilonn⸗ elt. d glvenite minunt, D ud A en, n, „G. 6 De Sacrifcio Wiſa. 341 ro licet plus exigere propria authoritate, quia pretia rerum crefcunt afto. Si Rubricæ permit- tant, legenda eſt talis Miſfa, qualis a dante ſti- pendium petitur v. g de Requiem, & quidem tantum ſub veniali, quia, licet quoad ſubſtantiam, non tamen quoad modum ſatieft petenti. Si ve- ro per rubricas non liceat, legenda eſt Miffa a rubrica præſcripta, per quam etiam omnis obti- netur indulgentia in altari privilegiato, quæ ob- tinetur per Miſſam de Requiem: ex declaratione Alexandri VII. a. 1662. Sto. Si quis aecepit fſti- pendium, ut celebret in cerco loco, vel tempore, ita ut locus & tempus per ſe intendaßtur, Miſſa Rtatuto loco & tempore legenda eſt; quia dans cenſetur eſſe in itos: ſecus eſt, ſi locus & tem- pus primario non intendantur: imo bignatellus conſ. 80. ait, ſi plures Miſſæ celebrentur in Al- tari, ita ut Mifleæ ibi conſtitutæ difficulter legi poſſint, licet eas legere in ara vicina: quia idem eſt fructus, & ex benigna interpretatione mentis fundatoris hoc erui poteſt. 6to. Omittens unum ſacrum ex juſtitia debitum graviter peccat, quia alter graviter eſt invitus: omiſſio tamen reſtitu- tionis ſtipendii accepti v. g. capitelli, ob parvita- tem materiæ ordinarie tantum eſt peccatum ve- niale. Ziimo. Qui Miſſas obligatas ultra unum menſem, vel ultra 5o dies differt, peceat graviter: Urbanus enim in ſno decreto mandat, non plures ſuſcini Miſſas, quam quæ intra breve tempus legi poſſunt, alias fideles magno fruétu din carere de- berent: reſpiciendaum tamen hic eſt ad cauſas & intentiones petentium, an urgeant, maxime vero Miſſæ pro defunétis diu differri non debent. 8o. Non poteſt Saceslos duplicatum ſtipendium pro eadem Miſſa acci ere, applicando petenti partem etiam ſperialifwſimam fructas ipii celebranti corre- ſpondentem: juxta prop. 8. ab Alexandro VII. damnatam, quia hoc ſapit avaritiam & ſimoniam. Et f acceptum ſtipendium üt tenue, non licet ab alio tantum sccipere, ut ftigendium ſit ju- V 3 ſtum, 342² Cuput XVI. ftum, & unica Mifla utrique ſatisfacere: ita de- clarat S. Congreg. ad Decret Urbani VIII. ono. Non poteſt Sacerdos poſt decretum Urbani VIII. cui Miſſæ celebrandæ traduntur, per alium ſatis- facere collato illi minori ſtipendio, alia parte ſti- endii fibi retenta:; juxta prop. 9. ab Alexandro II. damnatam, quod etiam prohibuit Benediétus XIV. a. 1241. niſi tamen excefſus ex mera libe- ralitate illi donetur, aut certum ſit, exceſſum ju- ſti ſtipendii datum eſſe non intuitu Miſſæ legen- dæ, ſed intuitu perſonæ ob amicitiam, pauper- tatem, vel ſi petens cenſeatur prudenter conten- tus eſſe. romo. Ex declaratione S. Congrega- tionis poſſunt adminiſtratores Eccleſiæ pro para- mentis, candelis, hoſtiis, vino &c. valorem ex- penſarum ex eleemoſynis pro Miſſis datis ſubtra- bere, ſi Eccleſia aliunde redditus ſufficientes pro lis non habeat, ita tamen, ut numerus Miſſarum cum numero ſtipendiorum correſpondeat. IImo. Beneficiatus, cui liberum eſt, Miffam per alium celebrare, illi congruum ſolum ſtipendium dare poteſt, niſi in fundatione aliter cautum ſit, & beneficii fruétus fibi retinere, quia non aecipit ſtipendium Miſſæ ſingulare, ſed totam maſſam reddituum, ut intentam a fundatore ſuſtentatio- nem. Ita ead, declarat. 12 mo. Si Cajus obliga- tus ſit, hodie dicere Miſſam, pro qua florenum accepit, petat a Titio, ut eam pro ſe legat, ſpon- dens ſe cras leéturum pro Titio, qui pro ſua Miſſa tantum tres baceos accipit, videtur licere, quia eſt tantum permutatio Miſſlarum & dierum. rI3 t:. Qui pecuniam accepit pro Miſſis ſine præſcripto earum numero, ſatisfacit numerando eas ſecun- dum taxam communem: hinc etiam beæres, ſi teſtator determinavit 100 Miſſas non taxato ſti- pendio, tenetur ad juſtum ſtipendium conve- niens qualitati defuncti. Item executor teſtamenti tradere debet, quidquid pro largiori etiam ſtipen- dio legstum eſt: legatarius vero, ſi legans voluit pro ſe fingulis menſbus Miflam legi, aſſignando ſtipen-⸗ fhenciun io Eſar olett 1,n ni pendia, Untnm an fzendi, em ſüi ſt Nirp i 6 ahln e ins no Urere De Sacrificio Wiſſæ. 343 ter ie Kipendium ſuperfluum, ſatisfaciet minori ſtipen- II. dio Mifſſam procurando, ſi præſumere poſſit, quod dmi II voluerit erga legatarium libertatem exercuifſſe. Unn ſi⸗ IAto. Qui putavit, in pecunia ſibi data effle 10 mh ſipendia, & poſtea octo tantum reperit, tenetur Neum tantum ad 8 Miſſas, quia in plures, quam ſunt teeddia ftipendia, non conſenſit, monere tamen debet neIe dantem ſtipendia, & quia, ſi hæc a pluribus acce- Neln. it, vix poteſt, tenetur ad 10 Miſſas legendas. liſte n, ter conet. §. 1029. (Congegt Quia Sacrificium Deo ex jure natutæ of- Simplex sſin ferendum eſt; (G. 800.) hinc Sacerdos pro- Sacerdos enan babilius mortaliter peccat, niſi aliquoties in tenetur SMän anno v. g. ter vel quater in feſtis ſolenniori- aliquoties . in bus celebret. Id colligi poteſt Imo ex ver- celghra⸗ her di bis Chriſti Luc. 22. Hoc facite in meam com- „e. n1 memorationem, quibus verbis, ait Tridenti- en num Sefl. 21. cap. I. Chriſtus Apoſtolis, eo- m mI rTüque in Sacerdotio Succeſſoribus, ut of- ten ferrent, præcepit. 2zdo. Quivis Sacerdos vi fuzæ otdinationis tenetur ad offerendum Deo lor ſacrificium: Hebr. 5. Umnir Pontifex ex ho- N minibus aſumptur pro hominibur conſtituitur in ed i1r, quc ſunt ad Deum, ut oferat dona & Sa- 6 erificia: Ergo tenetur ad aliquoties ſaltem in em anno celebrandum. Unde Tridentinum Seſſ. 23. de ref. Cap. 14. ita ſtatuit: Curet Epiſco- ies Pur, ut ii Sacerdotes, faltem diebus Dominicit n , ſeſtit ſolennibus, ſi autem curam habuerint, . . e lam ſrequenter, ut ſuo muneri ſatitfaciant, Miſ- ier. jus celebrent. CN . He X 4 §. 1030. 344 Cayut XVI. H. 1030. Ciwalus Sacerdos curatus per ſe tenetur vel per vero om- alium omnibus illis diebus celebrare, qui- mibus ſe- bus plebs illi fubdita ex præcepto Miſſam Hie; & audire tenetur: quia hoc exigit officium Pa- ae rar⸗ ſtoris animarum, qui ideo a fidelibus deci- mas & oblationes accipit pro fua fuſtenta- tione, ut illis ad ſalutem neceſſaria & utilia diſpenſet. Imo in his diebus Miſſam pro ſuis Parochianis applicare tenetur. Nam Imo Tridentinum Sefſ. 23. cap. 1. ait: Præcepto Divino mandatum eſſe omnibus, quibus cura ani⸗ marum commiſſa eſt, over ſuas cognoſcere, & pro his Sacriſicium oſſerre. Ubi Tridentinam non alt, coram illis, ſed pro illis: Ergo fru= ctum fpecialem applicare debent, nam fru⸗ ctas generalis a quovis etiam non curato de- betur tofi Ecclefie. zdo. Benediétus XxIV. in Com. de Sacrif. Miſiæ Sect. 2. GJ. 56.⸗ ait: In hac quikſtione K. Congregationis ſemver ea Juit ſententia, eum, qui curum animarum labet, teneri Miſjam avplicure ponulo omnibus Demini- cir & ſeſtir diebur er prcepto, ſive Pwochus Jagularis At, ſive Regularis; ſive amoufbilis; ſiue non, ſiue congruam habtat, ſiue non: Illud⸗ gque duntaxut S&. Congregatio concedit Purocho;, panper ſit, ut étiam die eſto Miſſam applicare voſſit ei, qui ſihi eleemoſcjnam dederit, dummodo gelehret in Parochia, ne populur Miſja careat, S& alio die per hebdomadam Miſſam celebret, & popilo applicet, loco éius, quam applicure de- buerat ſeßto illo die, cum elzeemoſynam accerit. Idem Pontifex in Litteris Apoſtolicis: Cum inter. N. t 1 tles Ne ſos in l. a Dlrieis cpuis Phius Kcontn Poricen ü ge Hie landit, Mn in 4 lu n kini⸗ lin ül U ge E= = = n elf late, (l No MIr riumh lbs des 4 Hlens gia E n lt Nam : Dun AWn at,! dentiun Eigon- pain 1 Culttoc 5el ſnpe 1 inr, r Da DeN H — Iund at ſunen t/ ,uet 6 — De Sacrificio Miſſck. . 345 yter. t. I. Bulla: p. 366. contrarias explica- tiones verberum Tridentini vocat inanes & frivolas interpretationes. Coroſl. Prac. Imo. Obligatio applicandi Miſſam Do- Reſolvun- minicis & feſtis in Curatis pro parochianis eſt tur caſus. „ gravis. 2do. Parochi uberiores redditus habentes ſæpius in ſeptimana celebrare debent, ubi tamen ad conſuetudinem reſpiciendum eſt, & Epiſcopus providere debet, ut in oppidis frequentioribus Mifſia quotidie celebretnr. J. 1031. Epiſcopis ac Prælatis Eccleſiarum Cathe- Ia Eccle- dralium, Collegiatarum & Conventualium ſis majo- incumbit, ut in Eccleſis ſuis ſaltem unam Bag Miſſam quotidie celebrari curent. Ita præ- Gob,an cipitur cap. Cum creatura. de celebrat. Miſſ. da eſt. ſcilicet: Cum creatura non habtat, quod pro meritis reſpondeat Creatori, mandamus, nullum in vos torporem negligentic obrepere permittatis, guatenur & pro anniverſariir defunbtorum, & pro feſto & ſeria ſecundum temporum congruen- tiam MWiſſjarum ſolemnia conventualiter celebretit. Coroll. Praxg. vmo. Eſt peccatum mortale, in Eccle- Reſolvun- ſiis Collegiatis & Conventualibus fine gravi cauſa tur cafus. uno die omittere Miflam. 2do. Si in aliqua Ec cleſia magnus ſit Miſſarum numerus, quibus ob Paucitatem Sacerdotum, & proventuum tenuita- tem ſatisfieri non poteſt, Tridentinum Seſfſ. 25. cap 4, conceſſit quidem Epiſcopis, ut in Synode dioceſana, & Abbatitus ac Ordinum Generalibus, ut in ſuis capituhs ad minorem numerum Miſſas redigant: ſed hane facultatem ad Sedem Apoſto- licam revocavit Urbanus VIII. in Conſt. 45. Ve- rum Alexander VII. Clemens X. & Benedictus AlllI. omnibus Religiofs inftitutis privilegium x 90 U- 346 Caput XVI. conceſſerunt, ut Superiores Generales adhibite mature confilio ac nonnullis regulis ſervatis one- ra Miffarum moderari valeant. Ita Benediétus XIV. de Syn. dicc. H. 1032. . Benefcia. Beneficiatus ex juſtitia ſub peccato mor- tus tene- tali tenetur ad eum Miſſarum numerum, dar A. quem litteræ fundationis requirunt; quia de- gy as le bet agere juxta mentem fundatorum, a qui- gere. bus ſtipendium accipit, ad quod fuſcipiendo in ſe beneficium ſe obligavit. Reſolvun= Coroll. Praft. 1mo. Si fundatio Sacrificium quotidia- tur caſus. num exigat, ex verbis fundatoris deſumendum eſt, an loco, an vero perſonæ hanc obligationem imponere voluerit. S Beneficiatus, ut quotidie in eo, vel per ſe, vel per alium Miſſa eelebretur: fi perſonæ, Beneficia- tus quotidie celebrare debet, quatenus poteſt ſal- va honeſtate & devotione: unde in quibusdam Eccleſiis moris eſt, ut unum vacationis diem in ſeptimana habeat. 2do. Qui ex heneficio ob- ligatus eſt, quotidie aut ſæpius in ſeptimana cele- brare, impeditur autem morbo, vel alia cauſa non voluntaria, non tenetur per alium officio ſuo ſatisfacere, nec poſtea Miſſas neglectas com- penſare, ſi impedimentum brevi tempore v. g. una vel altera ſeptimana, vel juxta Lugo uno menſe duraret, ob præfumptam voluntatem fun- datoris nolentis famulo de mercede ideo detra-= here: ſecus, ſi diutius duret, ubi tamen ſemper conſuetudo reſpicienda eſt. . F. 1033. Guotidie Conſultum eſt, & valde decens, ut Sa- , „1 cerdos quotidie ſacrificet, ſed ſemel tantum, (6%. niſi aliqua ratio bis celebrare permittat. Pri- ma i loco, procurare debet 1S Pdels Uun Ag Mppr Cpria e fi⸗ Nd. Cregon Hanun Uurtr MI glon uui örerv Uun grp ior dn K 4 N elehr. eeplo cſa⸗ on Iuußs u; i e . yvl *V l! De Jucrificio Miſſæ. 3 47 uNIn ma pars probatur ex praxi Eccleſiæ: ſic S. e. Andreas gloriatus eſt, ſe quotidie immacu- eik latum Agnum offerre. Eandem conſuetudi- nem approbant Patres Africani ex ep. 2. I. I. S. Cypriani, & alii Patres: S. Ambroſius de funere fratris. S. Hypolytus or. de conſum. Aomm mundi. S. Hieronymus I. I. adv. Jovin. & nenn. G. Gregorius M. 1. 4. dial. c. 56. laudat S. ne. Caſſianum quotidie celebraſſe: & Ven. Beda: 1, d. acerdor non legitime impeditus celebrare omit- n tent, guantum in eo eſt, privat S. . Trinitatem laude & gloria, Angelot lIatitia, peccatores ve- (loiii nia, juſtor ſubſidio & gratia, in pvurgatorio umaen iſſienter venia, Eccleſiam ſpeciali Chriſii bene- i Rcio, & ſeipſum medicina ac remedio. Sacrifi- e,W Cclum quippe N. L. nullo tempore coarctatur, enetf. & Sacerdos in ordinatione ſua ſpecialem gra- eti tiam & auxilium ad digne celebrandum ac- inde cipit. Vide Infſt. Theol. myſt. fom. 2. J. 418. ſie oh⸗ 14. n ee Secunda pars patet ex c. Conſuluiſti de Semel. e celebr. Miff. ubi dicitur: Reſpondemur, quod n i⸗ excepto die Nativitatir Dominicæ, & niſi cauſa n neceſſitatis ſuadeat, ſuſfcit Sacerdoti ſemel in die n unam WMWiſam . ſolummodo ozlebrare. Quod au- en r tem lIy ſuſficit, præceptum innuat, declarat „oο praxis Eccleſiæ: cujus rationem dat S. Tho- Nlaß mas 3. p. q. 83. a. 2. quia homo fragilis vix ad unum Sacrificium ſe digne præpa- rare poteſt. ECoroll. Prq”k. 120. In die Nativitatis Domini tres Rgſolvun- . Miſſas celebrare permittit Eccleſia ad ſignifican- tur caſus. Nn, dam triplicem Chriſti Nativitatem, æternam ex 1 N Deo Patre, temporalem ex Beatiſſima Virgine . . Maria Pratep- tum al- diendi MWiſſam. 348 Camdt XVI. Maria, & ſpiritualem in hominum cordibus: non tamen eſt præceptum, tres Miſſas celebrandi. 2do. In caſu necefſitatis bis celebrare licet, v. g. ſi quis duabus Parochiis præſit, ne populus die feſto Miſſa careat, pro dando viatico moribundo, in dedioa- tione, ſi Eceleſia populum non capiat, ubi tamen Sacerdos ſemper jejunus eſſe debet: imo etiam in caſu neceſſitatis tres Miſſas celebrare licet. Ztio. Feria ſexta majoris hebdomadæ ex antiqua tradi- tione celebrare non licet c. Sabbato. d. 3. de con- ſecr. Sabbato S. publice celebrare non licet ob receptam conſuetudinem, & privatim abſtinere tutius eſt. Feria quinta Cosnæ lieitum, Sacerdo- tibus celebrare, ubi tamen in aliquo conventu viget conſuetudo, ut Sacerdotes e manu Supe- rioris S. S. Euchariſtiam ſumant, ſine Superioris licentia Miſſam privatim celebrare non oportet. F. 1034. Non ſolum Sacerdotes, ſed & omnes fideles uſum rationis habentes cum Sacer- dote Sacrificium Deo offerre, & ſingulis die- bus Dominicis & feſtis integram Mifſam de- vote audire debent, niſi juſta de cauſa excu- ſentur. Ita præcipitur c. Omnes fideler. de conſecr. d. . Et quidem ad hoc tenentur jure naturæ; quod præcipit, Sacrificium Deo ſupremo Demino offerendum eſſe, quod in Religione Chriſtiana eſt Sacrificium Miſſæ. (G. 800. 1013.) Item jure Divino, quod de- bitum Deo cultum, adeoque etiam Sacrif- cium offerendum imperat: & denique jure Eccleſiaſtico ex c. cit. Reſolvun- tur éaſus. * Coroll. Prad, zmo. Przæceptum audiendi Miſſam com- muniter anno ætatis ſeptimo obligat. Surdus & mutus ac cæcus ſimul attentionis incapax, ficuti Eme ſanfi Ve Uie Eike e uli fue Ne Lerumm Hifm lei, e et, en hr und un te Ghudo Minei Ci iteſs Un ſ HRZ iünntt l, ati W Ne ſen Nee lluer t bni. 10, g Kci klohlil in belie⸗ ,Mltun nO Aiim liet zi tighun . 3 Getn. Dn d n Alier , Konlt cONIü ann N Superitt Ooltet 4 Cne Kcer lis d. Ham 6 la ee l. foſennl nne ſſ ote Geetl ner ſecn. I,N 4 De Sacrificio Miſſc. 349 & amentes perpetui hoc præcepto non tenentur,. ſicuti nec infideles & Catechumeni. Sacerdos vero non celebrans tenetur audire Sacrum, & ſi andire non poſſit, tenetur ipſe celebrare, præ- mifſa etiam Sacramentali Confeſſione, ſi in mor- tali fuerit, ubi in defeétu Confeſſarii, ſi iter unius horz pro inveniendo Confeffario facere deberet, Sacrum poteſt omittere. 240. Obligatio audiendi Miflam obligat ſub peccato gravi, & affixa eſt diei, cum quo expirat, nec poſtea ſuppleri po- teſt: extendit ſe autem ad ſolas Dominicas & fe- ſta: unde in die Cinerum, commemoratione fide- lium defunctorum, feſto 8 Merci, feria 5. 6. & Sabbato majoris hebdomadæ non eſt obligatio audiendi Miſſam, nec in diebus Rogationum, quia non ſunt vere feſta, niſi aliter conſuetudo dioceſis ferat. 3tio. Ut Miſſa integra audiatur, non ſufficit andire plures partes fimul a diverſis celebrantibus, juxta prop. 53. ab Innocentio XI. damnatam. Sufficit tamen, ſi dimidia pars Miſſæ ab uno Sacerdote, altera ab alio ſucceſſive audia- tur, licet peccetur venialiter, quia modus præ- ſcriptus non obſervatur, imo talem præcepto non ſatisfacere multi probabilius cenſent. In die vero Nativitatis Domini non eſt præceptum tres Miſſas audiendi. Ato. Omittens partem Mifſæ notabilem v. g. ab initio usque ad Evangelium excluſive, peccat graviter, & non ſatisfacit obligationi. Sto. Si quis pro accipiendis neceſſariis pro Mitla egre- deretur ad locum remotum non communicantem cum templo per notabile tempus, vel omitteret pariem ſubſtantialem, uti utrzmque conſecratio- nem, non audiret Miſſam ex defeétu moralis præ- ſentiæ; ſeeus eſt, fi iret ad Sacriſtiam aliquid pro Sacro allaturus, aut campanas pro elevatione tra- cturus; aut ſi miniſtraret ad altare, ubi modo accedere, modo recedece debet; talis enim ma- net in loco communicante, & eſt moraliter præ- ſens. 6to. Stans extra templum, nec videns, nee audiens Sacerdotem ſatisfacit, fü conjunctus At Caput XVI. ſit reliquæ multitudini, illique in genuflectendo Ec. ſe conformet, quia moraliter cenſetur eſſe in templo: non tamen videtur ſatisfacere, ſi e regione templi e feneſtra domus videat Sacerdo- tem, quia non cenſetur præſfens; ſicuti nec ille ſatisfacit, qui extra templum ſtans ad murum au- diret Sacerdotem, quia non eſt corporaliter præ- ſens; licet nonnulli contrarium defendant. 7temo. Satisfit præcepto huic audiendo Miſſam extra Parochiam ob conſuetudinem contrariam jus ab- rogantem, & Privilegia Regularibus conceſfſa à Leone X. in Bulla: Exponi nobis: & Clemente VIII. Significatum nobis &c. 8vo. Miſſa audien- da eſt in Eccleſia: ſolus igitur Privilegiatus ejus- que domeſtici cohabitantes cum Privilegiato ſa- tisfaciunt præcepto, ſi audiant Miſſam in oratorio privato, in arce, vel domo hominis privati ad tempus cultui Divino deputato, quia pro his ſo= lum datur privilegium, ex declaratione Clemen- tis XI. Satisfaciunt tamen etiam extranei au- diendo Miſſam in oratoriis Epiſcoporum, Regu- lalium, hoſpitalium, Sodalitatum, quia eorum Oratoria non cenſentur privata. Probabile etiam eſt, ſatisfieri præcepto, quocunque alio loco pro- fano Miſſa audiatur, quia reſtrictio ad oratoria privata ad alia loca non habetur. Ono. Ad ſatis- faciendum præcepto audiendi Miſſam requiritur voluntas audiendi eam tanquam rem ſacram: hinc non ſatisfacit, qui intereſt, ut irrideat, aut ali- uem expettet: non tamen requiritur intentio ſa- tisfaciendi, & ſatis eſt intentio implicita, quam habet, qui adit templum volens officium Chri- ſtiani implere, quæque ſemper habetur, quando non conſtat de intentione contraria. Iomo. Ad audiendam Miſſam non ſufficit, ut quis illi inter- ſit vi detentus, ſine omni intentione, vel ebrius & dormiens, ſed requiritur attentio interna ſal- tem talis, ut quis poſſit dici religioſe aſſiſtere ſub externa ſpecie colentis Deum, ita ut vere ad Sa- cerdotem attendat, & elevatam ad Deum mentem habeat, Pbert rann n h bil Atente is pe on ſat ommo endant r. 1 pen, Cn, lago N Am b inen⸗ latete Nn MN lt, tui E, iit (he Iun nt ue VA e⸗ n e i M kan dus r De Sucrificio Miſſ. 351 lſedtel habeat, etſi varias diſtrationes patiatur: P. Lay- enleint 3 mann vero putat ſufficere attentionem externam, hegte, i qua quis non ponit aéctionem cum interna incom- 1t oet⸗ poſſibilem. 11mo. Qui ſcribunt, vel pingunt, vel Nine , attente legunt novellas ſub Sacro per notabilem D. ejus partem, vel dormiunt, vel confabulantur, non ſatisfaciunt: Muſici tamen audiunt Sagrum, hlter e S dummodo præmiſia intentione ad Sacerdotem at- hnt Tin iln en tendant, quia eorum actio ad cultum Dei refer- un e; tur. Item qui ſub Miſſa ſe præparat ad confeſſio- CN nem, perſolvit ponitentiam aut officium canoni- (kerad Ccum, Miſſam ſufficienter audit; ſi autem ſub ea Ra nie. longo tempore confiteretur, ſuadendum illi eſt, inwse ut aliam Miſſam audiat. Excipiens item confeſſio- ſito nes abſolute quidem Miſſam audire poteſt, melius Critch tamen facit, 4 non valens ſatis ad Sacerdotem at- Ninii tendere, ut aliam Miſſam audiat. Raptus denique in oolib extaſin ad contemplanda alia quam Miſſæ my ſteria, e Oen non videtur eſſe moraliter præſens, nec Miſſam audire. Iamo. Ab auditione Miſſæ excuſat Impo- Cauſcæ ea- ,N tentia phyſica & moralis: unde excuſantur incar- uſantes emn . Lerati, groti, reconvaleſcentes ex confilio me- à MWiſa. dici, timentes notabile damnum in bonis famæ tranei 1 n & fortunæ, diſtantes a templo una hora, hahita ͦas ratione perſonæ & auræ, cuſtodes domus in lo- 4s co, ubi una tantum Miſſa legitur, ex juſta cauſa uit commorantes inter hæreticos. 13 %%. Deinde ex- nune cuſat charitas, dum quis ægroto alias derelicto nes aſſiſtere, vel grave damnum proximi corporale Uuid vel ſpirituale impedire debet. 1qto. Ratione offi- ſain cii excuſantur milites in cuſtodiis, paſtores gre- gum, laborantes in fuſoriis, fi labor ante feſtum inceptus abrumpi non poſüt, & matres infantibus aſſiſtentes: Item ſervi & ancillæ ratione ſervitio- dnd⸗ rum neceſſariorum cum auditione Sacri incompa- tibilium; & ratione conſuetudinis mulieres poſt Nen partum domi manentes. I15to. PFxeuſantur itine- rantes, qui bona fide putantes, ſe in loco tranſi= tus Sacrum audire poſſie, nullum reperiunt: Item curſores, nautæ, aurigæ, aliique iter facientes, vel Denen ahenn ta ſunt. 352 Caput vVI. vel in via conſtituti, ſi Miſſam audiendo diu de- berent morari, aut magnas expenſas facere, aus negligere commodam occaſionem longi itineris v. g. ſocios, cum viam ignorent, & pericula metuant, alias tenerentur ante iter, vel in itinere Mifſlam audire. 16to. Excuſatus a Miſſa non te- netur quidem ad alias preces determinate, requi- ritur tamen adhuc cultus poſitivus pro ſanctifi- canda Dominica vel feſto: quod fit juxta non- nullos abſtinendo a ſervilibus ad colendum Deum; unde juxta P. Laymann conſultum quidem eſt, ut talis alias preces fundat, non tamen ab Eccle- ſia præceptum, quæ cultum Dei in eo determi- nat, ut Miſſa audiatur. F. 1035. Miſſæ pri Licet autem nonniſi Dominicis & feſtis vatæ lici- diebus fideles Sacrificio Miſſæ intereſſe te- neantur, nihilominus aliis etiam diebus non feſtivis, vel in locis privatis, vel quando nulli fideles affiſtunt, nec communicant, Miſſas privatas celebrare licet. Ita Imo de- clarat Tridentinum Sefſſl. 22. cap. 6. dicens: Optaret quidem S. Simnodus, ut in ſingulis Miſe Nis Pideles adſiantes non ſolum ſpirituali affectu, Jed ſacramentali etiam Euchariſtiæ perceptione communicarent . .. nee tamen, ſi id ſemver non fiat, propterea MWiſjas illas, in quibus Jolur Sacerdor ſacramentaliter commticat, ut privatas & illicitas damnat, ſed probat, at- gue adeo commendat: ſiquidem iia guoqut MWiſſc vere communes cenſeri debent, partim guod in eis populus ſpviritualiter communicets partim vero, quod a publico Eccleſiæ mini= Rtro, non pro ſe tantum, ſed pro ommnibus fide= libus ‚gui ad Corpur Chriſti vertinent, celebten- tir. 11 is Ne clheulo ſ teſt ns I ls a ien ke⸗ Alnci Kküntn KeP 1r E Ubican Wes üntet Euban been ime A Pile bes tnt⸗ Id cot Mle An de Plun klkech ) 4 to s ſeete, t Ngi iäine E eien dliniine i ort lite, leſi no bnet jonh me Gunen golcene, n ib ir e0 Eten & 6 ereket⸗ iehus Ced Hunlcant Mo Cicen li rgte ii 1 N ℳ 1 4 af 1 De Suerifßcio Miſc. 353 gur. 2do. Patet ex Traditione. S. Grego- rius Naz. or. 19. aſſerit, Patrem ſuum in cubiculo privatim egiſſe Sacrum. S. Ambro- ſius teſte Paulino Romzæ in quadam domo trans Tiberim Sacrificium obtulit. S. Pau- linus paucis ante obitum horis teſte Uranic idem fecit in Altari ante lectulum parato. S. Lucianus M. vulneribus attritus, & ara deſtitutus fupra pectus iuum obtulit Sacra: teſte Philoſtorgio l. 4. hiſt. Erge olim Miſſa ſine ceœetu fidelium, & ſolo Sacerdote com- municante celebrata fuit: imo jam olim omnes fideles non quotidie communicabant, uti patet ex S. Chryſoſt. hom. 3. in c. 5. ep, Eph. & tamen multi Sacerdotes quotidie ce- lebrabant, uti S. Caſſius Narnienſis Epiſco- pus, teſte S. Gregorio hom. 37. in Ev. Goar, & Geremarus &c. uti demonſtrat Mabillo-= nius præf. in Szc. 2. Benedict. 3tio. Con- Cilium Agathenſe a. 506. c, 18. jubet, ut ſæculares ter in anno in die Nativitatis Do- mini, Paſchatis & Pentecoſtes communica- rent; & tamen c. 47. mandat, ut ſingulis diebus Dominicis Miſſam audirent. Ergo li-= cebat aliis temporibus Sacra facere, etſi nul- dus communicaret. Ato. Olim plures etiam eodem tempore in eadem Eccleſia Miſſee ce- lebratæ ſunt; nam S. Ambroſius ep. 53. & S. Gregorius 1. 5. ep. 50. plurium Altarium in eadem Eccleſia meminit, quæ utique pro pluribus Miſis eodem tempore celebrandis erecta fuerunt: Et in die Nativitatis Domini tres Miſſæ ex antiquiffima conſuetudine cele- “ bra- Schrasn Inftit. Theol. Tom. II. 2 1 354 Caput XVI. brabantur, ubi ſane fideles in ſingulis Wiſſis non communicabant. sto. In Miſſa privata offertur Deo perfectum Sacrificium, cum ex- beatur cultus Deo, & abſentes etiam fiant illius participes: Ergo eſt licita. Solvuntur Schol. Lutherus & Kemnitius z. p. Exam. Miſſas objektio- Nes. privatas ut illicitas, & ob turpem queſtum intro- duéctas rejicit. I. Quia Chriſtus in ultima Cons non ſolum conſecravit, ſed & Apoſtolis præſen- tibus S. S. Euchariſtiam diſtribuit. Et Act. 2, Apoſtolorum Synaxis per fractionem panis deſcri- bitur, quod idem fit I. Cor. 10. & 1. Cor. II. Cœna Dominica privatæz opponitur, & dicitur; unam cum altera celebrari non poſſe. Ne/v. Chri⸗= ſtus ſuo exemplo oſtendit, quid facere poſſimus pro circumſtantiis locorum & temporum, non vero juſſit ſemper fieri, certe invitis S. S. Eucha- riſtiam dari non præcepit. In actibus Apoſtolo- rum non dicitur, quod fſine communione papuli Miſſa celebrari non poſſit. r. Cor 10. Non de- ſeribitur ritus S. Cornæ celebrandæ, ſed tantum dicitur, Euchariſtiam ſumentes fieri participes menſæ Domini. I. Cor. 11. Coena privata vul- garis ſen convivium pro pauperibus celebratum, & cum S. Communione conjunctum, & cum de- bito ordine & modo non inſtitutum reprehendi- tur: vel ſi intelligeretur de Coœna Euchariſtica, ſolum illa privata, a qua communicare volentes excluduntur, carpitur, non vero illa, ad quam ſumendam nemo cogitur. II. S. Chryſoſtomus hom. 3. in ep. ad Eph. ait: Fruſtra habetur obla- tio quotidiana, cum nemo ſit, qui ſimul varticipet. S. Baſilius in Pſ. II5. ait: Won in latebris deli= teſcens ſacrificabo. Et S. Franciſcus unam tantum Miſſam in uno loco offerri juſſit: ac Cardinalis Humbertus dicit, imperfectam eſſe Miſſam, in qua non fit conſecratio, fractio, ſeu diſtributio & communicatio. KReſp. S. Chryſoſtomus non ait, abſolute fruſtra oblationem fieri, ſed tantum, gqua⸗ tenne Iubo u ne conn mitent Uone pe ot en H lcantes Nunicnr Nan Mela Uuen, krn pinn el une Mihen WI. l or Cab ene EN Cyvl oe ng lorl WW in De Sacrifcio Miſſæ. 355 gols N quatenus ordinatur ad Communionem. S. Baſi- in lius loquitur de Sacrificiis Schismaticorum. Epi- e ſtola S. Franciſci non eſt genuina, & loquitur ſo- , cune lum de Feria V. majoris hebdomadzæ. Humber- etiaon ir tus communionem populi tanquam perfectionem accidentalem ſolum requirit. III. Sine commu- nione populi falſificantur illa verba Canonis: quot- e . quot ex hac altaris participatione ſumpferimus. nunſe Reſp Hæc verba dicuntur tum propter commu- n nicantes forte præſentes, tum propter alibi com- l municantes, cum quibus unum corpus ſamus. M.= * Panße Wr le⸗ H. 1036. Ut autem Sacrificium Miſſae pro digni- Locas ME tate ſua majori cum pompa & fructu cele- Miſæ ce- e or . e praretur, certas diſpoſitiones, præter illas, ebran- poron,1 .. quz in miniſtro Sacramentorum ſupponun- SA,u tur, (G. 923. 1020.) requirit Eccleſia, qua- e rum prima locum concernit, & ideo Miſla N nonniſi in templis ab Epiſcopo conſecratis, vel facellis privatis cum permiſſu Epiſcopi riveti celebranda eſt. Ita preecipiunt vetuſtiſfimi Canones àa Gratiano d. I. de conſecr. collecti. Concilium Toletanum XVI. a. 696. Roma- num a. 826. Excerpta Egberti, c, 9. Ca- pitularia Theodulphi c. 11. His accedunt conſtitutiones Principum: Nov. 57. Juſtiniani. Capitularia Caroli M. a. 789. & alia a Mar- tene collecta 1. 1: de ant. rit. c. 3. vide etiam (G. 795. Schol. I. n. 5§.) Coroll. Prakl. mo. In Eccleſia polluta ſeun violata Keſolvun- Miffam celebrare non hicet. tit. de conſecr. Ecclef. tur caſus. Polluitur autem Eccleſia Imo per injurioſam Sanguinis effuſionem. c. Propoſuiſii de conſeer. Ecch. ſi nimirum homini in Eccleſia exiſtenti vul- nus infligatur, non vero, fi faper teétum, in . Z 2 Lurri, 356 Capyut XVI. turti, Sacriſtia, campanali vulneretur: ſufficit au⸗ tem, fſi ſolus vulnerans in Eccleſia exiſtat, vel vulneratus in Eccleſia foris ſanguinem effundat. Item factum debet eſſe notorium jure & faéto, & injuria debet pertingere ad culpam mortalem? & effuſio debet eſſe in quantitate ſanguinis nota- bili. 2do. Polluitur Eccleſia per homicidium in- jurioſum notorium, quod vel cujus canſa in Ec- cleſia fuit poſita l. c. licet quis extra Eccleſiam moriatur: eodem modo, ſi quis ſeipſum in Eccle- ſia occidat, vel ſi Jjudex reo mortis ſupplicium in Eccleſia inferat, polluitur Eccleſia. 3tzo. Pollui- tur Eccleſia per illicitam & notoriam humani ſe- minis intra Eccleſiam effuſionem. c. ult. de conſ. Kccl. non tamen, fi ſit involuntaria, aut per fornicationem factam ab amente, aut per copu- lam conjugalem ex juſta cauſa habitam. Ato. Per fepulturam hominis excommunicati. c. Conſuluiſti. de conſ. Eccl. ſi nimirum ſit denuntiatus, vel no- torius Clerici percufſor: hinc ſepultura hæretici nominatim non denuntiati locum ſacrum non vio-⸗ lat, nec ſepultura nominatim interdiécti. Sto. Per ſepulturam hominis infidelis, aut non baptizati. Si tamen infans in matris utero mortuus fuerit, una cum illa ſepeliri poteſt. 6to. Polluta Ecclefia cenſetùr etiam pollurum cœmiterium, hon tamen viciſſim: polluuntur etiam in Ecclefia polluta omnia altaria in ea fixa & viciſſim. 7timo. Si Ecelefia ſub Mifla polluatur ante inceptum Cano- nem, Sacerdos abitinere debet; eo incepto per- ere debet. Ut vero in Eccleſia polluta iterum celebrare liceat, reconciliari debet juxta formam Ritualis, & quidem ab Epiſcopo, ſi fuerit conſe- crata: c. Conſuluifli. de conſ. Eccl. niſi adſfit pri- vilegium Abbatibus &c. concefſſum: Si tantum benediéta fuerit: a quovis Sacerdote per aſperſio- nem aquæ luſtralis reconciliari debet. 8vo. Ec- eleſia conſecrationem amittit, ſi parietes incendio ita abſumantur, ut omnis cruſta ſecundum majo- rem partem anferatur ſmnl, non Vero, ſi cauſa reno⸗ 8 fofti, Eheln ſeuncan n no⸗ lecla n ann In e Wwa er in! Ellre entig n loen o ee o n Eltie e giahe Pentia iltie⸗ 1 u E i N n Da is i 8 le Go o De Suacrificio MWiſe. B 357 ſuffekt⸗ HM Pilit, gzenovationis ſucceſſive aufesatur, vel de novo ekine dealbetur. Item Eceleſia execratur, ſi parietes Nt ſecundam majorem partem corruerint: item ſi l mottien pars nova Eccleſiæ reliqua major accedat, nova ginien conſecratione indiget, ſecus, ſi minor ſit, uoi Bülun fola aqua benediéta aſpergitur: ſi minores parie- cni tum partes ſucceſſive corruant, & reficiantur, n Lekir nova eonfecratione opus non eſt; ſi tamen ex nm ület animo novam Eccleſiam extruendi parietes ſue= Appiii ceſſive deſtruantur, & reædifcentur, nova con- tu. ſecratio requiritur. no. In nonnullis caſibus ex- humreis tra locum ſacrum celebrare licet, uti in caſtris Ult, eeit pro exercitu. 2. In littore maris, & in navi S fu, ! prOo navigantibus, modo abit pericu'um irreve- t er rentiæ ex vehementi navis jaétatione. 3. In ora- . Mk torlo privato ſpecialiter ad hoc ordinato, & cum — e Cnßti licentia Ordinarii ad hoc deputato. Licet vero s, Kelr in Tridentino Sefl. 22, in decret. de obſerv. in ,a Lelebr. Miſſarum poteſtas Epiſcoporum reſtricta N pon fſit, que minus fine cauſa necefſitatis extra Eccle- . 5.1 fiam vel oratorium celebrandi licentiam dare poſ- dipin ſint; in cafu tamen neceſſitatis, quando perſona R illuſtris morbo laborat, Epiſcopus diſpenſare po-= trlis feſt, ut una alterave vice in loco honeſto, pro= fanis uſibus non deputato ſuper altari portatili fon kind . D . . an Miſſa celebretur; quia in Tridentino ſolum revo- ,iin⸗ catur poteſtas Epilcoporum permittendi celebra- unle⸗ tionem liberam, & continuam per modum privi⸗ e legii in privatis domibus. Non licet tamen in ue gratori ſæcularium celebrare in Feſtis Nativita- le⸗ 13 hrilſti Epi haniæ, Paſchatis, Pentecoſtes R— n de eni Affumptionis beatifſimæ Virgi- eH di WMarke §. S. Petri & Pauli, & omnium trn DM Grum, ex decreto S. Congr. 1607. niſi ob riei lnfirmitatem Perſonæ licentia data fit. 4. In cel- g tis privatis Religioſorum ægrotorum Miflam cele- 0 brere licet, juxta Salmanticenſes, quia non ſunt uſ⸗ domus privatæ, & habent privilegium Pi IV. jal⸗ poſt Tridentinum, in quo quinam communicent, ge locorum & Ordinum leges declarabnnt. 7, 3 K. 1037. 358 Caput XVI. J. 1037. 1 Alare aadd Non ſolum autem templum pro licita u Miſam Miſſæ celebratione requiritur, ſed in eo Al- mbe reui†. tare lapideum conſecratum, aut ſaltem ſa- I Uin ur. cra petra inſtructum, & Cruce, cereis, ac Hutn linteaminibus ornatum. 1mo. Altaric memi- Ah! nit S. Paulus Hebr. 13. habemus Altare &c. quod multi Patres de menſa Dominica intel-: in. ligunt. Et Matth. s. dicitur: &i ofers munus Mde tuum ad altgre. Item Altare memorant Ve- (8G teres: S. Irenæus 1J. 4. c. 34. Can. 3. Apo- (II.) ſtol. &c. Quod autem lapideum eſſe debeat, inn ſtatuit S. Sylveſter, licet forte jam ante illum altaria lapidea in uſu fuerint, uti videre licet „ apud Cardin. Bonam. 1. I1. de reb. Lit. c. 20. ſrd & expreſfle hoc decrevit Concilium Epaonen- u ſe a. 517. Primis tamen Eccleſiæ ſæculis D altaria lignea ob perſecutiones in uſu fuiſſe i non dubium eſt. Rurſus Etra ſacræ, quæ hodie Portatile dicitur, ſæculo ono meminit Hincmarus in capitulis: & c. Concedimus. de conſ. d. 1. In orientali tamen Kccleſia loco illius panni conſecrati, Antimenſia dicti, ad- hibentur: vide Bona l. c. Denique conſe- crationem Altaris jubent antiquiſſimi Cano- nes d. I. de conſ. & tit. 10. l. 3. decretal. relati. Reliquias vero Sanctorum in conſe- d cratione Altaris adhiberi folitas præcipit, ... Placuit. d. 1. de conſ. Altare Chriſtum ſigni: ficat, qui I. Cor. Petra dicitur, unde con: a gruenter altare lapideum adhibetur. i⸗ Crux. 2do. Crucie uſus in Altari eſt vetuſtiſſi⸗ 2 —= 4 i3 mas, utpote qui juxta Card. Bonam de reb. 1 lit. De Sacrificio Miſſæ. 359 fit. 1. 1. C. 25. a traditione Apoſtolica deſcen- dit. Ejus meminit Conc. Turonenſe a. 567. o la can. 3. Ven. Beda in vita S. Paulini. Notat neos tamen Benedictus XlV. I. de Sacr. Miſſ. Cru- ſten? cem olim in ſummo Ciborii vertice ſolum cetis, 4. Collocatam fuiſſe, ex quo ſucceſſu tem- Grneun poris in menſam Altaris ſeparatim translata Ah fuitt. iii 3tio. Cereorum uſum probat hymnus Pru-⸗ Cerei. Gnm dentii de S. Laurentio. Paulinus poemat. 14. otnne & S. Gregorius Turon. 1. 16. àc Micrologus N H c. rI. Myſtice lumen fidei, & ſplendorem ſe de virtutum ſignificant. el Ato. Lintenmina memorat S. Optatus l. 6. Lintea- iſden Wictor Uticenſis, de perſ. Wand. Concilium mina. ten Remenſe, & c. Altarir palla. de conſ. d. I. Ee Qui tria linteamina adhibenda præſcribit. De e lel Antipendio nil ſpeciale occurrit. * Uln ii S , C Coroll. Praſk. mo. Sufficit, ut ſuperior altaris pars, Reſolyun- meme ſfuper qua caliæ & patena ponitur, ſit lapidea, ita tur caſus. e ut malorem partem calicis & patenæ capiat. 2do. inui Altare fixum conſecrationem amittit, ſi lapis ſeu geltle menſa conſecrata a baſi ita removeatur, ut am- Gid,1 plius confiſtere non poſſit, non vero, ſi unus le Cl vel alter lapis dimoveatur. c. Ligneis. de conſecr. 1Cr Eccl. 3t0. Portatile conſecrationem amittit, ſi Ceeet. ita fangatur, ut in ejus parte integra calix & 6e patena conſiſtere non poſſint: loculus tamen ſen 1 capfula Reliquiarum neceſſario in eo non requi- Lligtie ritur. A4to. Non licet celebrare in Portatili ſeu un lo⸗ ara duobus lapidibus conſtante: ſine altari vero Uleen⸗ celebrare peccatum grave eſt . & conſecratio Al- taris ſpetat ad Epiſcopum, vel alterum a Papa“ . Pprivilegiatum. Sto. Crux etiam expoſito S. Smo eilſe in altari collocari debet, S. Congr. a. 1707. & ⸗ e ſufficit, fi pro icone altaris Crucifiæus depictus & . 1 4. faphpre- . .⁹ 36 ⁰ Caput XVI. fabrefactus ſit, neque Crux fub peccato mortal ülr! requiritur. 6to. Ad Miſiam duplex candela ac- Mane cenfa requiritur: in necefſitate tamen ſine ſcan- illn dalo una ſufficit ex Sebo, vel oleo: fine omni uguwnl lumine ſub peccato gravi celebrare non licet, nee umm pro dando viatico, & Miſfa lumine deficiente ante myors conſeerationem relinquenda. Ad ultimum Evan- mhele gelium fufficit unum lumen: ad diſtributionem 8. (oftun Communionis duo requiruntur. Ztimo. Duz Map- un In Peæ ſufficiung, eti non tegant totum altare, & fah, pro Stia ſervit Corporale: non debent efſe ex ſe- mneil rico vel lana, ſed ex lino, cannabe aut goſſipio? un dol una tantum mappa daplicata vel triplicata fuffici: en ſine mappa autem celebrare eſt peccatum grave. allt Svo. Antipendium poteſt efſe ex afferibus, vel hinun alja materia coloribus tincta, vel nudum marmor, ahnn aut lapis politus; fine omni autem antipendio ce=- lebrare, Üi haberi poſſit, eſt veniale. 2“ F. 1038. 4 Temgaus, Secündo tempus MWiſſæ celebrandae erdi- W. . . 1k . e Miſſæ cer narium & de jure communi eſt ab aurora ui lbrandæ. usque ad meridiem. ta habet praxis Eccle: Kil ſiæ, quam approhbare videtur S. Pius V. in Miül regulis Wiſſalis. Ratio myſtica eſt, quia Prina Chriſtus in Miſſa oblatus eſt ſplendor lucis in *termzg, & Sacrificium N. L. fide & aliis ann donis clarius ſplendeſcir. Ratio moralis eſt. Aum quia tempus noéturnum conventui populi i non ſatis convenit. S Win Corofl. PFraff Imo. In mocte Nativitatis Domini ce. ift lebrare licet, non tamen omnes tres Miflas, nec in licet S. Communionem diſtribuere. S. Congreg. AUlig a. 1702. 2do. Ex licentia Epiſeopi ante auro- ain ram, vel poſt meridiem celebrare licet. Item ex privilegio & conſuetudine in multis loeis horzg- / quurta celebratur Mifla pro operariis, itineranti:. bus De Sacrificio Miſſ. 36 tiio nothl bus &c. 3tio. Saltem una hora poſt meridiem ob canlen publicam concionem ultra 12 mam produétam, oh ſie ſan adventum vel funus Principis, ob iter, vel ex imne an alia gravi cauſa uno, vel altero quadrante poſt n let, u IZmam Miſſam inchoare licet, quia determinatio iem temporis moraliter accipienda eſt. Aurora autem imnn bin comprehendit ſpatium horæ cum dimidia ante ſo- evttrn , lis ortum. Ato. Eſt peccatum veniale ante reci= . Dely tatum Matutinum legere Miſſam ſine ulla rationa- n iln, bili cauſa, quia eſt contra Rubricam, licet etiam t eſe al cauſa mediocris ſufficiat: Miſſam autem conven- nt galt tualem non decantatis Matutinis ſine gravi cauſa Cataffh fub peccato mortali celebrare non licet: rationa- Ntumn gmn bilis cauſa legendi Miſſam privatam ante dictum leibu,s Matutinum eft præceptum Superioris, inſtans ho- mn HuN ra celebrandi; & tempus commodum alias elapſu-⸗ tipenint rum: pro dicendis vero Laudibus poſt Sacrificium minor adhuc cauſa ſufficit. F. 1039. . dde orl Tertio. Ad Sacrificium Miſſæ requirun- Sacra b aun Lar facre veſter, ſcilicet mo Amidus, qui in sLeA antiquis Liturgiis Anaboladium dicitur; cujus Am li PI meminit Amalarius l. 2. Ejus uſus ſæculo 4, Zyo introductus fuit, & amictus olim ſuper m Albam poni conſuevit; a ſæculo vero 11mo Am ante eam induitur: & ſignificat tum normam illam rectam, qua Sacerdos in omnibus ver= bis ſuis uti debet, & robur ad retundendas tentationes diaboli: tum velum illud, que . ſudæi faciem Chriſti velabant, cum illi co= Dnie laphos impegerunt; aut ſpineam coronam: aut Chriſtum ſub humanitatis amiétu Divini- „ tatem ſuam abfſcondiſſe. . 1 2do. Alba, quam Græci Poderem vocant: Alna. ejus mentio fit in ordine Romano. In acti- e Z 35 bus Craledl u l 32 Caput XVI. bus Proconſularibus S. Cypriani Ep. & M. apud Amalarium l. 2. Eam lineam non la- neam eſſe debere ait S. Gregorius I. I. in Ez. hom. II. Albi coloris eſſe docet S. Hiero- nymus 1. I. adv. Pelag. ſignifcat converſa- tionem immaculatam Chrifti in terris, cordis puritatem, & albam veſtem, qua Jefum in- dutum Herodes irriſit. Ungu- lum. WManipu- 3tio. Cingulum, quod ſubinde Baltheum, ſubinde Zona appellatur. Kjus meminit S. Hieronymus ep. 128. Joannes Diaconus in vit. S. Greg. ſignificat ſacerdotalem conti- nentiam, & funem, quo Jeſus in horto alli- gatus fuit. Ato. Manipulut, ſequiori ævo additus fuit, & illius mentio apud veteres non occurrit. Olim Sacerdotes ſudariolum ad ſiniſtrum bra- chium pro abſtergendo ſudore & naribus alli- gatum habebant, cui deinde circa ſæculum womum vel 1zmum Manipulus fubſtitutus fuit. Manipulum ante ſtolam Sacerdotes, Ehpiſcopi hodie, & olim etiam Sacerdotes recitato Confiteor induunt, quia olim Plane- ta a collo usque ad pedes integra defluebat, ac nonniſi poſt Confiteor plicabatur, ubi Ma- nipulus brachio alligabatur, ut brachium li⸗ berum & expeditum foret. Græci Epimani- cion vocant: & Maronitæ duobus Manipulis in ſingulis brachiis utuntur: ſignificat fletum & dolorem, ac poœnitentiæ opera in præſenti Vita ſuſtinenda, unde in ſiniſtra portatur: vincula, quibus Chriſtus ad columnam fla- gellandus alligatus fuit. 50. o Ius un r Pe Uon Mont u Dal l, & Ve Cnn lhenn I port A t les fe⸗ IC Gecle Aun AN 15 Uint en. Uñ Kin 7 Mnn li 1 Mei l I, De Sacrißcio Miſſcæ. 363 ht 5Sto. Sola, quæ etiam Orarium dicitur: Stola. mm Ejus uſus 1300 annos ſuperat. Eam olim G ene ſemper portabant Epiſcopi & Presbyteri, & Dieaconi primo ordinationis ſuæ anno, juxta ne Mlabillonium præf. in ſæc. I. Bened. Hodie E ſolus Papa ſemper geſtat. Erat autem lon- Inb gior, & usque ad pedes demiſſa. Significat ſuave Chriſti jugum, & æ qquanimitatem inter Bahn. Proſpera & adverſa, & ideo in utroque hu- mero portatur: cingulo colligatur, ut virtu- oms tes virtutibus conjungamus: per modum emn c Crucis ſupra pectus aptatur, ut Crucem in um bectore geramus: denique vincula denotat, quibus Chriſtus portans crucem ligatus fuit. unge collo circumduci debet. dituek nemitl 6to. Paneta, ſeu Caſula olim a collo Planeta. “ „ uscdque ad pedes Sacerdotem tegebat, & bra- ensil chia manusque involvebat, quibus ſi opus ſeni eſſet, Planeta ſuſtolli, & fibula ſubligari de- ſtſire bebat. Ejus meminit Conc. Toletanum IV. 2. 507. Quo tempore hodierna Planetæ for- e oe mWa invaluerit, incertum eſt. Significat cha- d ritatem, & tunicam Chriſti inconſutilem, 14 . quam illi judæi detraxerunt, quando cruci t affigendus erat. nal 7timo. Diaconi ſtolam in ſiniſtro humero Dalma- S portant, & Dalmatica, Subdiaconi vero Tu- uca. mn nica utuntur, quæ ſtrictior eſt cum manicis eun brevioribus, ut infra Dalmaticam portari 1 8vo. Quinque ſunt colores ſacrarum ve- (olor §. E fſtium, quorum uſum ſæculo 13tio Durandus S. Ve- refert, olim autem initio qti ſæculi nonniſi Mium. 1 albus ſpem: violaceus, poœnitentiam: nigen, luétum 364 Caput XVI. albus in more fuit. Color albut, Iætitiam ruher, Martyrium & charitatem: viridie, ſignificat. Birretum. 920. Birrerum Romze & in plerisque aliis KReſolvun⸗ beir CAſus. Vaſa Sae. Calixæ. Ecclefiis ſæculo ono nondum in uſu fuit, amictu enim caput obnubebant Sacerdetes, quem Miſſam incipientes in humeros reſicie- bant, tempus autem, quo hec conſuetudo exolevit, incertum eſt. Vid. Benedictum XIV. de Sacrif. Miſſæ. ZDMU Coroll. Prad. Imo. Veſtes ad Miſfam requiſitæ de- bent eſſe benedictæ ab Epiſcopo, vel alio habente privilegium. Parochus tamen in die feſto non ha- bens Albam benedictam in non benediéta celebrare poſſet: & in caſu neceſſitatis poteſt Sacerdos uti alia ſtola pro manipulo, aut cingulo, vel mani- pulo oblongo pro ſtola. Item in neceffitate ſine manipulo, vel ſtola, vel cingulo celebrare licet juxta Lugo: ſfine omni autem veſte ſaera nun- quam celebrare licet: extra Miſſam autem Sacer- dos communicans, ſtolam ſub mortali habere non tenetur. 2d0. Veſtes ſuam benediétionem amit- tunt, ſi ita diſſolvantur, ut ad uſum ſuum ineptæ fiant: non vero perdunt, fi attritis aliqua pars aſſuatur. Stio. Orationes dicendæ inter induen- das ſacras veſtes obligant ſolum ſub veniali, ficu- ti etiam color S. S. veſtium, & reçitatio precum ante & poſt Miffam. At0. Sacerdos non debet celebrare ſine calceis ob decentiam ſine cauſa: item debet celebrare diſcooperto capite, niſi Papa diſpenſet, in uſn autem Berrucæ Epiſcopus di-= ſpenſare poteſt. F. 1040. Quarto. Ad Sacriſicium Miſſæ vaſa ſacra requiruntur. Et Imwo quidem Calix, qui tem- KRM Eegto n ſonlan Ar, lllur eu naban e Doini eos 6 Ulln fn . I I Sr⸗ Ale n n en plunci Nene l, Wore e N R N IIl E n A I In me oeno De Sacyifcio Milſæ. 36 5 tempore Apoſtolorum videtur fuiſſe ligneus; leifin de quo nota eſt illa S. Bonifacii M. ſententia: dn Quondam Sacerdotes aurei ligneis calicibus ute- f, n bantur, nunc econtra lignei Sacerdotes aureis utuntur calicibus. Deinde vitrei etiam calices Aeh uſurpabantur, uti patet ex S. Hieronymo re- mm ferente de S. Exuperio, quod Sanguinem Ceeg Domini in vitro portaverit. Calices tamen Sd aureos & argenteos tempore perſecutionum onem in uſu fuiſſe probant acta S. Laurentii. elelim, 2do. Patenag, quam tempore Apoſtolorum Patena. inn ulin fuiſſe, patet ex Liturgia S. Jacobi. iee S. Sylveſter P. in libro Pontificali dicitur ob- iotk tulifie patenas aureas ſeptem. Winiſteriales luudn etiam erant patenzæ multo capaciores, & guän profundiores pro fidelibus communicandis. elm atenæ, ejusdem cum calicibus materiæ ſueh erant, quam Grzæci Diſcon appellant, & Niek quee noſtram cavitate excedit. lacr Ztio. Corporale, quod olim totam altaris Corpo= iren aream tegebat, uti colligitur ex Ordine Ro-rale. wer mano, & quo etiam calix operiebatur. Ca- on ee Jix ſepulchrum Chriſti: Patena lapidem ſu- Nigu per portam monumenti poſitum: Corporale ie Sindonem mundam Corpus jeſu involven- S tem exprimit. 6 Ato. Purificatorium antiqui non memorant, Purifca- e dliu tamen jam adhibetur, & eo calix in torium. IH Mifſa abſtergitur, quod Græci faciunt ſpongia in memoriam ſpongiæ in Paſſione Chriſti memoratæ. Sto. Eulla eſt parvum Corporale, quo ca- Pala, n ix tegitur, cujus meminit Radulphus Tun- gren= ES 366 Caput XVI. elum. grenſis l. de Canon. obſerv. Velum, quo ca- lix tegitur, Peplum etiam & Sudarium di- cGtum memoratur can. 72. Apoſt. olim lineum nunc ſericum eſſe debet: & Græci tria vela adhibent, uno patenam, alio calicem, ter- Burſa. tio utrumque tegunt. Burſa pro reponendo Ampulla. Corporali adhibetur. Ampullæ, quæ in Or- dine Romano Amæ dicuntur, memorantur in libro Pontificali in vita S. Sylveſtri, Mar- ci, Innocentii & Celeſtini, vitreæ eſſe de- berent, ut vinum ab aqua diſcerni poſſit. Vid. cit. Benedictum XIV. de Sacrif. Mifſæ. Reſolvun- Coroll. Pratt. Imo. Celebrare fſine velo Calicis, ma- tur caſus. nNutergio, pulpito pro libro, Burſa, non eſt pec- catum præciſo ſcandalo. Loco Purificatorii, quod benediétionem non requirit, in neceſſitate aliud linteum mundum profanis uſibus non adhibendum, & prima vice a perfona ſaltem prima tonſura ini- tiata lavandum adhiberi poteſt, & loco pallæ vel aliud Corporale, vel purificatorium, vel burſa ſervire poteſt: burſa plane omitti poteſt, & Palla tantum ſub veniali requiritur. 2do. Eſt mortale, non habere Corporale, vel uti non benediéto, niſi gravis neceſiitas excuſet: Corporale a perſo- na ſaltem tonſurata prima vice lavari debet, nec eſt mortale, ſi laicus prima lotione lavet, & aqua in Sacrarium, vel in ejus defectu in alium locum mundum effundatur. 3iio. Patena & calix ſaltem quoad cuppam debet eſſe ex auro, vel argento: ob paupertatem tamen licet eſſe ex cupro oricalco vel alio metallo, ita tamen, ut cuppa ſit inaura- ta ob periculum contrahendi æruginem: debent etiam ab Epiſcopo, vel Abbate privilegium ha- bente efle conſecrata, & S. Chrismate unéta: quæ conſecratio perditur, ſi ita deſtruantur, ut ad uſum Sacrificii inepta fiant, vel cuppa de novo inauretur, non vero, ſi inauratio pereat. Ato-⸗ Vaſa ſacra a laicis & Accolythis ſub peccato Vs- niali — Uul te lſert. Kap übene Dret Dn en con lid n⸗ I. lun, Ng En kua eti ib. (t M Ea . UWtt Gtl in 3 U⸗ , (Cd Katiant lunlirn i tin e lcen, Ee feole rit Demdonck eſtr, A⸗ eltt ni Calic, „ Don et e atorl, Ce. eſlute Alhibenee Topäin 1 0 Ple 1 Fel M ,AN K mort detetſce le 1 e Gebet 1. et/ Enn Gun bad lihe 4 un oor ſtiom. gin; te b, De Sacrißcio Miſſæ. 367 niali tangi prohibentur: c. In Sankla. d. I. de conſecr. nec licet ea ad profanos uſus adhibere, & apud nos etiam ciboria & lunula in monſtran- tia benedicuntur. H. 1041. Præter has diſpoſitiones ſeu cæremonias Cæremo- Miſſam præcedentes, aliz ejus celebratio- niæ Miſ- nem concomitantes pro majori illius reve Jam con- rentia merito fuerunt inſtitutæ: quarum ali- Sn ad- quæ I. ad Deum referuntur, uti Elevatio manuum, cujus exemplum habemus Kxod. 17. 3. Reg. 8. Pſ. 141. & I. Tim. 2. Volo viros orare levantes puras manur. Elevatio oculorum, quæ etiam Chriſto familiaris fuit. Matth. 14. Marci 6. Luc. 9. Joan. 6. Inclinatio corporis GS genuflexio, de qua 2. Paralip. 6. & Luc. 22. Chriſtus ipſe oravit poſitis genibus, & S. Paulus Act. 21. Aliæ ſpectant 2. ad Sacri- ficium, uti hoſtiæ elevatio, Frablio, commivtio, de quibus poſtea. 3. Aliæ ſpectant ad ipſum Sacerdotem, uti tunſio pectoris, de qua men- tio fit Luc. 18. Lotio manuum, de qua infe- rius. 4. Aliæ ſpectant ad populum, uti ſa-⸗ lutatio & dimiſio. 5. Aliæ ad ea, que in Miſſa leguntur, de quibus mox plura. Schol. I. Licet unum ſit Miſſæ Sacrificium, varia Varia ge- tamen Miſſarum genera pro diverſitate generum nera MWiſ- vel cœremoniarum, quibus celebratur, diſtin- ſarum. guuntur. Sic a tempore appellationem habet, Miſa ferialis, Dominicalis, matuting. A ritu dicitur Latina, Ambroſiana, Illurica, Wozara- bica. Ab Autore Liturgiæ, Mia S§. gacobi, §. Baſilii, & Gregorii. Ab officio, de tempore, de Sandis, otiva. A ratione celebrandi, Publica, Solem- 368 Caput XVI. Solemnis, Privata. Præterea apud Veferes me= moratur Miſſa Catechumenorum, quæ erat Litur- gie noſtræ pars usque ad offertorium, cui Cate- chumeni intereſſe poterant. Miſſa pra ſanktl,/ficato-= l rum æquivoce Miſſa dicitur, in qua nulla fit con- (Ke( ſecratio, ſed hoſtia die præcedente conſecrata ſu- Dop mitur. Miſa Ricca, quæ eſt ſimulatio Miſle, ſe quando omnes cæremoniæ Miſiæ peraguntur, Mi attamen ſine conſecratione & Communione, quæ . reprobatur c. de hom. in I. 3. decret. t. 47. Miſuz n le bifaciatæ &y; trifaciatæ dicuntur, in quibus impro ls bi Sacerdotes, ut pro uno Sacrificio plura ſtipen- UWno, dia acciperent, plures Miſſas diverfi generis, v. g. (Dhin De Sanécto, Votivam, & pro defunétis celebra- Ans bant usque ad offertorium, unam poſt aliam; deinde ex ordine tot ſecretas orationes dicebant, quot Miffas legebant, & ſemel recitato Canone (il ac una Communione peracta totidem collectas ad. ugrt debant, quot ab initio præmiſerant. Has Mifſas iite deteſtatur Petrus Cantor c. 2909. Pnr Parteg Schol. 2. Miſſa in quatuor partes dividi poteſt. Pri- Il 1 Miſſa. ma eſt ab initio usque ad Offertorium, dicta Mifla u Catechumenorum. Secunda ab Offertorio usque an ad conſecrationem a Græcis zvaαοοςοα, & a non- 4 nullis Latinis Canon minor dicta. Tertia a Con- t ſecratione usque ad Communionem, Canon major? i dicta. Quarta a Communione usque ad finem. du NN H. 1042. entt i Miſas laa- Priusquam antem ad fingulas partes & rle zine meri- cæremonias Miſſæ explicandas progrediamur, imn to celebra- præmittendum eſt 1Imo, ſapienter inſtitutum re . eſſe, ut in Eccleſia Latina, Miſſa, Sacra-- An mmaenta, & alia Divina officia in Latino ſer- Er mone celebrentur. Patet hoc Imo ex praxi e Naaorrd qui in perſolvendis Religionis „⸗ uæ officiis utebantur lingua Hebræa, ek po Peterett. nul ftee⸗ Olſeenn to , pengnur nicr, dr t. A1 N ibusn Mlanti⸗ eeri, 1 ti lr Doſ ün es Ctetnt 4to Cnat lecut Has I Ntel. Gida N orio en & 1₰ in il non fnen n felumn. De Saerifcio Miſſz. 369 poſt captivitatem Babylonicam ea non am- plius vulgaris eſſet, ſed ſolis Sacerdotibus & Levitis cognita. 2do. Patet ex uſu Ee- cleſiæ Græceæ & Latinæ; Grzæci enim olim non populari vulgi ſermone Sacra celebra- bant, ſed Græco, uti patet ex Liturgiis S. Baſilii, & S. Chryſoſtomi. Latini lingua latina ſemper uſi fuerunt, etſi jam dudum vulgaris eſſe deſierit, uti patet ex Iſidoro, Alcuino, Amalarie, Rabano, qui ſcribebant de Divinis officiis in Hiſpania, Gallia, Ita- lia, Anglia, Germania, quo tempore linguaz latina ibi vulgaris non erat. 3tio. Kccleſia & ejus membra quodam ſocietatis vinculo colligari debent: Ergo ſapienter inſtitutum eſt, ut ea lingua in celebrandis Divinis ad- hiberetur, per quam hoc commercium con- ſervari poſſet: hoc autem non fiet, ſi uta- mur lingua vulgari, quia ſic Hiſpani Gc. in Eccleſiis Germanorum non convenient, cum econtra in lingua latina latiſſime diffu⸗- ſa facile intelligentur. Ato. Lingua vulgaris Variis mutationibus in eodem etiam regno eſt obnoxia, & nomina obſoleta ſermonem ingratum, barbarum & contemptibilem pro variis locorum & temporum circumſtantiis reddere poſſunt, & ſic ſacra Myſteria audien- tium riſui & contemptui exponerentur, cum tamen in lingua latina tanta mutatio nun- quam evenerit: Ergo in ea merito Sacra ce- lebrantur. Hinc Tridentinum Sefl. 22. c. 8. de Sacrif. Miſſæ definit: Et/t MWiſſa magnam contineat populi fidelis eruditionem, non tamen eo- Schram Inſtit. Theol. Iom. III. A àa ₰ 370 Caput XVI. xpedire viſum eſt Putribus, ut vulgari paſſimd lingua celebruretur. Quamobrem . . . mandat J. Synodur Paſtoribur . . . ut frequenter inter Miſarum celebrationem vel per ſe, vel per alios ex lir, qucæ in Miſſis leguntur, aliqua exponant; atque inter eœtera S. d. utjus Sarrificii Wyhte- rium aliquod declurent, diebus præſertim Domi- An uſus linguce vulgaris populis Reéoοι ;% verſis in Sacris concedi debeat. nicie & ſeſtit. Schol. I. Matrimonium & Confeſſio debent fieri in lingua utrique contrahenti, & Confeſſario ac ps- nitenti nota. Item jus Divinum non determinat; in qua lingua Sacramenta miniſtrari debeant, un- de in omni lingua valide conferuntur. Benedi= Gtus XIV. de Sacr. Mifiæ etiam narrat, S. Cyril- lum & S. Methodium Moravizæ Apoſtolos a. 867. ab Adriano II. Romæ in judicium vocatos eſſe; quod Liturgiam in lingua Sclavonica introduxif- ſent, ſed cum vox de coœlo audita eflet: omnis Spiritus laudet Dominum, & omnis lingua con- fiteatur ei, S. Cyrillus indultum obtinuit. Dein- de a. 872. Joannes VIII. S. Methodio iterume prô=⸗ hibuit, Mifſam Sclavonice celebrare, tandem ve- ro conceſſit, dummodo verſio eſſet fidelis, & Evangelium primo latine, deinde Sclavonice le= geretur, innuit tamen, ſibi magis placere, ſi lati= nus ſermo uſurparetur: anno vero 106. Alexan- der II. Sclavonicam Liturgiam iterum prohibuit; & Gregorius VII. ejus uſum Bohemorum Regi concedere noluit, quem tamen cuidam Epiſcopo in Sclavonia Innocentius IV. a. 1248. indulſit. Rurſus initio elapfi ſæculi actum fuit hac de re, & Paulus V. a. 1615. ut apud Sinas in eorum lin- gua Divina celebrarentur, concefſit, licet Breve ejus Miſſionariis traditum non fuerit; imo Innb- centius XI. a. 1681. Miflale in linguam Sinicam verſum non approbavit: Unde hæc permiſſio pendet a voluntate Sedis Apoſtolicæ: duæ tamen ſemper eo propendet, ut in lingua latina Sacra celebrentur. ochol Uün . 1Cin in ete Ium une n fu ſ Eſe, Etoli EenIE in en Kledre M i ele i4 hlee d m une U Unor 18 N hin I N hon U uu in n nt .. NMn eſter itr 1r ttftla. iei N is De helt feil Hord eß⸗ detenk ebean RolrE entos — ioN et: on lnonn t uit. N ſterwio)⸗ tanden tele ere, . De Sacrificio Wiſſck. 371 Sckol, 2. Proteſtantes, & Quesnellius improbant Solvuntur uſum Eccleſiæ, celebrandi Sacra in lingua latina. objeRio- I. Quia I1. Cor. 14. v. 13. Apoſtolus vult oran- ges. dum eſſe lingua & ore, quod non fit, ſi quis ig- notam linguam non intelligat. Et Concilinm La- teranenſe IV. c. 9. probat, ut quælibet natio lin- gua ſua vulgari Divina Officia celebret. Keſp. Apoſtolus non loquitur de oratione ſolemni Ec- cleſiæ, aut Officiis Divinis, ſed de privatis, & de collationibus ſpirituahbus. Et Concilium La- teranſe loquitur de Græcis & Latinis ſimul in ea- dem civitate degentibus, quibus ſuam linguam in celebratione Divinorum permittit. II. Populus non intelligens linguam latinam nullum fruétum ex celebratione Divinorum hauriet. „eſ Suffi- cit, ſi Paſtores plebi ſuæ in Concionibus Myſteria explicent, & plebs intentionem ſüam cum ills Eecleſiæ vonformet. 7 H. 1043. Secundo. Eccleſia bene ſtatuit, ut non In MWiſa omnia alta, ſed quædam ſubmiſſa voce in aliqua Miſſa pronuntientur. Ita imo decreverunt/ubmnia . . . 1,, voce reke antiquæ Liturgiæ Grecze S. Baſilii, & S. gzensnttn, Chryſoſtomi. Et Latinæ, uti patet ex ep. Innocentii I. ad Decent. Conſtit. Apoſt. 1. 1. c. 3. Sacramentario Gelaſii: Ordine Roma- no: & Ritu Mozarabico. 2do. Patet ex di- ſciplina arcani olim tam rigoroſe quoad for- mas Sacramentorum ſervata. 3tio, Rationem dat Tridentinum Seff. 22. c. 5. quia natura hominum non facile ſine adminiculo exterio- rum ad rerum Divinarum meditationem ſu- ſtollitur. Et can. 9. Si quie dixerit, Eccleſig Romand ritum, quo ſubmii a voce pars Canonit, & verba Conſecrationis proferuntur, damnan- Aa 2 Adum Evwplica- tio Miſæ. niæ concomitantes breviter explicandæ ſunt, udica. plura apud Bened. XIV. & Rubriciſtas & Li- turgicos videri poſſunt. Prima igitur pars eſt ab initio usque ad Offertorium. Miſſa inci- pitur a ſigno Crucis & Pſalmo Judica, cujus mentio ſæculo Ztimo jam occurrit: omittitur 322 Caput XVI. dum éſe, anathema ſit. Vid. Bened. XIV. Sacr. Miſſ. Schol. Kemnitius in Exam. p. 2. contendit, eſſe con⸗ tra Chriſti inſtitutionem, quædam in Miſſa ſub⸗ miſſa voce dicere. I. Quia Chriſtus alta voce con- ſecravit. & juſſit fieri, quæ fecit, non in filen- tio, ſed, uti ait Apoſtolus, per annuntiationem. Reſp. Chriſtus non præcepit, ut alta voce verba pronuntiarentur, ſed ſolum ut verbis ſuis conſe- cratio fieret. II. Olim etiam verba conſeeratio- nis alta voce pronuntiabantur, unde populus re- ſpondebat, Amen. Et Nov. 123. ſevere præcipi- tur Sacerdotibus, ut in celebratione recitanda alta voce pronuntient, ut populus exaudire poſſet. Reſp. Licet populus reſponderit, Amen, non ta- men ſequitur, verba illa alta voce eſſe recitata. Deinde Le Brun t. 4. oſtendit, ſolum quando ali- quis communicavit, aut in fine gratiarum aé&ctio- nis reſponſum fuiſſe, Amen. Sic in Miſſalibus usque ad ſæculum 1amum Amen ſolum in fine Canonis habetur, in recentioribus habetur qui- dem, ſed privata auétoritate eſt additum, Eil⸗ lud Amen dicebat Sacerdos. In Eccleſia Græca verba Conſecrationis alta voce dicuntur reſpon- dente populo Amen, cui ritui anſam dedit Novel- la Juſtiniani, quæ tamen legem hanc Eecleſiaſti⸗= cam ferre non potuit, & in nonnullis ſolum Orientis regionibus recepta fuit. D. 1044. B His ſuppoſitæ partes Miſſæz & cæremo- autem iu Rten i Mihni e let gee na icnn d 1, n, nin nro Matur. 1 d ſo n I 1 (UAlei 259 M AI e W 4 ſ P hie N en e o Kl De Sacrificio Miſſæ. 373 autem in Miſſis defunctorum, & tempore Paſſionis ob illa verba, quare triſtis es &Go. tdn quæ lætitiam ſignificant. Hoc modo & fa- InH (ta generali peccatorum ſuorum confeſſione eo per Confiteor rogat Sacerdos gratiam, Sacri- Eed N non ul⸗ . . 3 iins ficium digne celebrandi. B raſe 2. Introitus conſtat ex Antiphona, Pſal- Introitus. de mo, & Gloria Patri &c. Introitus dicitur, ani vel quia eſt Mifiæ principium, vel quia a emti choro ſub ingreſſum Sacerdotis ad altare ca- rimn nebatur. Ejus Auctor videtur S. Gregorius lie M. Olim totus Pſalmus dicebatur, a mille , annis ſolum initium dicitur cum Glaria, re- leuch petita Antiphona; quando a choro caneba- uac —. 6 tur, àa Sacerdote non legebatur. Signiſicat Uu deſideria Patrum Meſſiam expectantium. Ren 3. Sequitur Kyrie eleiſon græce, latine, Kyrie ,à Domine miſerere: ante S. Gregorium M. jam eleiſon. a in uſu fuiſſe, patet ex Conc. Vaſenſi a. 5320. ee ter Kyrie eleiſon; ter Chriſte eleiſon. & ter etk Kyrie eleiſon dicitur pro ſingulis Perſonis H 86. PTrinitatis. li N S 4. Gloria in exeeſit Deo, hymnus Ange- Glorig in licus dicitur, utpote quoad prima verba ab ecelſis. Angelis in Chriſti Nativitate diétus, quoaad a reliqua incerti eſt Auctoris licet nonnulli eln S. Teleiphorum, alii S. Hilarium aſſignent. Jam ſæculo ztimo in Miſſa dicebatur, & pri- wo tantum in Miſſa Nativitatis canebatur, e poſtea in Dominicis & Feſtis ab Epiſcopis, as & ſolum in Paſchate a Presbyteris, & poſt gin Geculum romum etiam in Miſlis per annum. e A àa 3 5. Di- Dominus 374 Caput XVI. 5§. Dicto hymno Sacerdos populum ſalutat vobiscum, per Dominus vobiccum, antiquam ſalutandi Colleſa. (G& ſubſequentes ali; & populus reſpondet, Epiſtola. Gradua- le. Alleluja- Traſkus. Sequen- tia. Evange- lium. formulam. Jud. 6. Ruth. 1. Luc. I. & po- pulus refalutat Sacerdotem ex c. 6. v. 8. ad Gal. 6. Sacerdos per Oremur, populum ad ora- tionem invitat, & orat Colletam, ſeu vota collecta populi per orationes, quas vel S. Gelaſius, vel S. Gregerius M. compofſuit, Amen, id eſt: fiat. 7. Poſt Collectam ſequitur Epiſtola, ple- rumque ex epiſtolis Canonicis deſumpta, cujus uſum ab Apoſtolis derivat Bona I. 2. c. 6. Per eam populus inſtruitur, & munus wwun Præcurloris Chriſti denotatur. 8. Poſt Epiſtolam legitur Graduale, ſic dicdtum a gradibus Altaris, ſuper quibus ca- nebatur, vel quando Diaconus ſuggeſtum Evangelium lecturus afcendebat: Ejus Au- Gtor eſt vel S. Cœleſtinus, vel S. Gregorius M. Poſt Graduale dicitur Alleluja, id eſt, laudate Deum, cujus mentio fit in Pſalmis, & Davidem Audorem habet: Item Tob. 13. & Apoc. 19. Tradktus funt nonnulli verſiculi protracta voce cantari ſoliti, quem ſubinde ſequitur ſeguentia ſeu proſa. Alleluja vero tempore luctus, & in ſeſto S. S. Innecentium in commiſerationem matrum non dicitur. 9. Subſequitur Evangelium petita prius ad illud digne annuntiandum benedictione ex traditione Apoſtolica, peſt quod olim horn- lia A Ge von (Eli D ene el 10. lnun 16W. un l une EN Ulet I, Cu dhen Dati fll fiirt Ror N UII Mor e De Sacrificio Wiſa. 375 e dis ad populum habebatur: Initium Evange- m lii Sacerdos cruce ſignat, ut oſtendat, ſe il- 1 lud non erubeſcere, & in fine in ſignum re- 1141 Verentiæ oſculatur. Sub Evangelio populus ſtat, & equites gladium e vagina educunt, ut oſtendant, ſe ad illud defendendum pa- wi ratos eſſe. 5 4 . ed 1o. Deinde legitur Symbolum Conßantinc Sombo- onn, politanum juxta Decretum Concilii Toletani lam. eone 2. 589. quod deinde in allis Eccleſiis rece- ptum fuit, ubi fit profefſio fidei. lete §F. 1045. Jelunme Z . êè ual Altera pars Miſſæ, ineipit ab Offertorio Offerto- Am usque ad Conſecrationem. Unde r. UOhere rium. torium ex eo dicitur, quod tunc fideles pa⸗ nem & vinum in uſum Sacrificii offerrent, erb & licet usque ad ſæculum Atum nil cane- ibuem retur, tempore tamen S. Auguſtini mos fuit, ſngin aliquot Pſalmorum verſiculos canendi. In- P certum autem eſt, quis Auctor fuerit canendgi Centn Antiphonam Offertorium dictam, alii S. Coe- „4 leſtinum, alii S. Gregorium W. afſignant. 1ion Orationes illæ: Suſcipe . Later Ge. Oſſeri- II mus tibi &c. Veni bankificator Sc. Suſcipe J. Iid Trinitas EGc. nonniſi a 500 annis in Eccleſia Romana dicuntur: lotionis tamen manuum S. Cyrillus cat. 5. meminit. Secretas etiam Ari e ou orationes Walafridus, Amalarius &c. me- Hdoan. morant. “ , 1 2. Praſatio ex eo dicitur, quod Canonem Frafatio. 1e præeat, in antiquiſſimis Liturgiis reperitur te⸗ cum illo hymno Sanctus &c. Saterdos hic AK a 4 non Canon. Oratio Canonis. Dipigcha 2uid 3775 Luput XyI non amplius ad populum fſe vertit, quia tung olim velum Sanctuarii claudebatur. 3. Incipit deinde Cunon, ſeu regula, jux⸗= ta quam Sacrificium celebrandum eſt: S. Gregorius precem, S. Cyprianus orationem, Walafridus Ec. actionem appellant. Triden- tinum Seſſ. 22. cap. 4. ait, eum ab omni er- rore purum eſſe, & conſtare tum ex ipfſis Do- mini verbis, tum ex Apoſtolorum traditioni- bus, ac ſanctorum quoque Pontificum piis inſtitutionibus. Quis autem primus aliquam Sacrificii formam collegerit, difficile eſt de- finire. S. lſidorus Il. I. de off. c. 15. S. Pe= trum affignat. Sex funt orationes in Canone, de quibus Tridentinum Seff. 22. can. 6. J. guis dixerit, Canonem Miſſæ errores continere, ideoque abrogandum éeſe, anathema ſit. 4. Prima oratio incipit ab illis verbis: Ze igitur &c. usque ad illa: Hanc igitur Sc. In hac orat Sacerdos pro Eccleſia univerſa, Pa- pPa, Epiſcopo, & in nonnullis locis pro Re- ge. Memorantur ibi Beatifſima Virgo, S. S. Apoſtoli, & S. S. Martyres: non tamen ſatis conſtat, quisnam inter plures cognomines ſit S. Xyſtus. Confeſſores in Eccleſia Roma⸗ na ſemper excluſi ſunt a Canone. Hæc ora- tio olim Diptycha vocabatur, quæ erant afle= res in tres partes diviſi, ut juncti implicari poſſent, in prima nomina Sanctorum, in al- tera nomina Virorum illuſtrium de Eccleſia bene meritorum, in tertia nomina Defuncto- rum ſcribehantur. In Miſſis privatis Sacer- dos, in ſolennibus Diaconus & Subdiaconus E (oin oumun, tumn m Eno no un Prento Woron MnIan ns z 1Deo Ne li decen fienlan ihunrt Inde Wro uee E C Gän WNn Kiin Un (Conn uike i e ſek n 1 ſin o tint in Cun en De Sacrificio Miſſœ. 377 Gm ea nomina recitabat, & quidem juxta ritum KRaoymanum in principio Canonis nomina vis vorum maxime Papæ & Epiſcopi, in Me- mento nomina eximiorum offerentium: poſt Communicantes catalogus Sanctorum: in lt, Iu n ig Mementa poſt Conſecrationem nomina De- mie functorum recitabantur; quæ diſciplina ſx- Nih culo 12 mo obſolevit, adeo ut Sacerdos illos, ade Auibus applicat Sacrificium, mentali oratio- juns ne Deo commendet. 5 algen 5. Secunda oratio incipit: Hanc igitur & c. Secundg. le els ubi Sacerdos orat, ut Deus oblationem mox „&h faciendam accipiat, dies noſtros in ſua pace Cne dliſponat, ab æterna damnatione nos liberet;, nà E in electorum grege numeret. Ubi manus Atim ſuper oblata extendit, indicans ſe cum victi- ma Deo conſecrari. eide.. Schof. Contra Canonem & prædictas ejus orationes Solvuntasy objiciunt Proteſtantes, I. quod Canon ſit com- objeclio- 6 ſ. ee poſitus a quodam nomine ſcholaſtico juxta S. Gre- nes. eri, gorium l. 2. ep. 54. KReſp. Vel nomine Schola- Kci intelligitur vir doétus & litteratus; vel lo- go,8 guitur de orationibus extraordinariis v. g. ante ent Communionem. II. Non ſervatur rectus ordo gons in illis verbis: uti accepta habeas, & benedicas ſ⸗ quia prius eſt benedici, quam acceptari. Deinde n1 ante conſecrationem panis & vini dicuntur Sagri= E fcia, & offerri pro Eccleſia. Reſp. lbi benedictio Mat 1 fumitur pro conſecratione futura: Panis & vinum pen vocantur Sacrificia fanéta, quatenus ſunt materia ,U ſanéti Sacrificii, & eatenus tranſubſtantianda in Corpus & Sanguinem Chriſti, & fic tranſubſtan= “ tiata offeruntur pro Eccleſia. III. Illud; (om-= municantes & memoriam venerantes denotat vivos cum mortuis communicare in Euchariſtia, quod eſt contra Chriſti inſtitutignem. Reſv. Ulud com- Yertia oratio. Quartd. 378 Caput XVI. municantes juxta Alcuinum ſignificat, commun cantes memoriis Sanctorum, eosque venerantes. . 2 1 H. 1046. Tertia pars Miſſæ incipit a Conſecratione usque ad Communionem; atque a tertia oratione Canonis usque ad finem Conſecra- tionis, ubi Eccleſia non ſolum reſpicit obla- tionem panis & vini, & eorum proximam tranſubſtantiationem, ſed etiam Sacerdotis & aſtantium oblationem, & orat, ut eam Deus benedictam &c. habeat, & facta con- ſecratione elevatur S. S. hoſtia, quæ apud Græcos ante Communionem elevatur, & olim in Occidente ad illa verba: COmnic honor G gloria elevabatur. Elevatio poſt Conſe- crationem introducta eſt contra hæreſin Be- rengarii, & tempore S. Bonaventuræ Romæ ſola hoſtia elevata fuit, licet etiam ſæculo I2mo mos elevandi utramque ſpeciem indu- Gtus fuerit, & ut fideles ad orationem exci⸗ tentur, campanula pulſatur. 2. Quarta oratio Canonis incipit ab illis Verbis: Unde & memores &c. usque ad me- mento. Crucis ſigna, quæ ibi ſuper hoſtiam & calicem formantur, non ſunt benediétio= nes, ſed commemorationes eflicaciæ Sacra⸗ menti, quæ e Sacrificio Crucis fluit, quod in Mifſa continuatur, & repzæſentatur. Quin- que autem ſigna formantur ad ſigniſficanda quinque Ee vulnera, & quando Sacerdos ſeiplum Cruce fignat, extenſionem fructus Paffionis Chriſti ſignificar. 3. Quin- In i onne de Elut Ie udent inent Unns n , wss, 6Scun ſs ( l, 1 r untie enttn im intn tl ſcuhe 6. 1 lin W M Iam II liti is, i* De Sacrificio Mihæ. 379 unn 3. Quinta oratio incipit: Wemento etiam Quinta. e Szg. Ubi oratur pro defunctis, cujus oratio- nis omnes Liturgiæ meminerunt. 4. Sexta oratio incipit: Wobix quoqué &c. Sexta. Merni & deſinit in clauſulam: per omnia ſæcula Eec. quæ alta voce dicitur, ut populus re- (un ſpondeat, Amen. S. Joannes, cujus in ea bictck⸗ fit mentio, eſt S. Joannes Baptiſta, & S. mm. petrus Exorciſta. Ad illum locum: Per bani gquem hec omnia, olim benedicebantur novæ ua fruges, mel, carnes, &c. Tria ſigna Cru- che cis cum hofſtia ſuper calicem facta tres ora- e tiones Chriſti in Cruce: Puater ignoſte &c. ntt Deuc, Deur meut Sc. Puater in manuf tuas Sc. iin denotant: duo ſigna Crucis extra calicem u ſeparationem animæ a corpore ſignificant: eing elevatio minor hoſtiæ cum calice loco vete= ehn ris majoris inſtituta eſt. 5. Sequitur Oratio Dominica, quæ non Oratie en eſt pars Canonis, & habetur ex traditione Homi- nena Apoſtolica, & olim cum Sacerdote a populo ca. recitabatur: & fubſequitur oratio: Libera thr or Soec 3 ir 6. Fraftio hoſtig manat ab ipſa Chriſti Fradlio eliin inſtitutione, cujus omnes Liturgiæ memine- hoſtia. erltr runt. Greæci eam in quatuor partes dividunt: N unam fumit Celebrans, alteram diſtribuit t, populo, tertiam reſervat pro infirmis, quar- G tam mittit in calicem. Mozarabes in novem ie partes dividunt, in memoriam Incarnationis, Nativitatis, Circumcifionis, Transfiguratio- me nis, Paſſionis, Mortis, Reſurrettionis, glo- riæ in colo, & Regni Chriſti. Latini eam in . r Agnus Dei. 38⁰ Caput XVI. in tres partes dividunt, miſſa in calicem, Chriſtum, altera, peregrinantes in terra. tertia defunctos beatos & purgantes fignifi- cant, tres cruces, tres dies Chriſti in ſepul= chro, immiſſio partis in calicem, conjunctio- nem animæ cum corpore in Refſurrectione Chriſti exprimit. 7. Agnus Dei Sergius I. inſtituit, ubi ly dona nobie pacem contritionem denotat:; in Miſſis defunctorum non dicitur: Miſerere no= bis &c, quia Sacerdos magis defunctorum, quam ſui memor eſt. Tres orationes ante Communionem ſunt ex Religioſorum homi- num traditione. Per ritum dandæ pacis, quze olim cum oſculo, & deinde ad vitanda ſcandala per amplexum cum oſfculo tabulæ crucifixi imagine inſignitæ dabatur, populus ad S. Communionem præparatur. In Miſſa defunctorum pax non datur, nec prima ora- tio dicitur, quia præſente pace in ccelo non fruuntur. Sotuntur Schol. Contra has preces & ritus elamant Proteſtan- objeRia⸗ Res. tes: I. Quia nullus eſt ſenſus iliorum verborum: Beneditam, adſcriptam, ratam, rvationabilem, acceptabilemque facere digneris. Reſp. Alcuinus ita explicat, rogamus, ut Deus oblationem no- ſtram conſecrando benedictam: numerando inter dona fibi grata adſcriptam: confirmando ratam, & quoad fruétum ſtabilem reddat, & faciat, ut eam rationabiliter reécte, & acceptabiliter offera- mus. II. Comparatur ibi Sacrifieium noſtrum eum Sacrificio Abelis & Abrahze, & petitur Cor- pus Chriſti ab Angelis in cœlum deferri, ubi ta- men jam eſt Keſv. Comparatio tantum eſt ra- Haone oflerentis: & petimas, ut cum fide viva LEero unns, linm 0,& lin ii Eunt. lua e Plſlas S ncita leſtinat Chrikt: uun De Mdon Calen 1n ten. tes ſeci finnken Conſenti⸗ lunette it, U enotat. 1 hener. uctorn, ſores 1 n Nu le pui Vel lo twen Hoce N Minat in eoret Verhom De Sacrifcio Miſſæ. 38 & devotione Abelis & Abrahæ Sacrificium offe- ramus. Angeli noſtram devotionem, qua Sacri- ficium offerimus, exhibent pro nobis interceden- do, & ita in Altare cœleſte metaphorice tale, quia ibi Sacrificia in terris oblata recipiuntur, de- ferunt. III. IIlla verba: Per quem hac omnig dona creas, ſanftificas, vivificas, bensdicis, pvraæſias nobis, ſanum ſenſum non faciunt. Reſp. Hoc Sacramentum creat Deus ratione materiæ, ſanctificat, cum offertur materia ad Sacrificium deſtinata: vivificat, cum convertitur in Corpus Chriſti: benedicit, cum vim ſanctificandi, & nos cum Deo uniendi accipit: preæeſtat, cum ad ſu- mendum datur. d. 1047. Quarta pars Miſſæ incipit a Communione Commu- usque ad finem. I. Communio in omnibus nio. Liturgiis habetur, & eſt pars eſſentialis Sa- crificii. (H. 1015. Schol. 2.) 2. Antiphona, Communio dicta, caneba- Poſtcom- tur olim, dum S. S. Euchariſtia diſtribueba-ειο. tur. Poſicommunio eſt gratiarum actio. Ora- tio in Quadrageſima ſuper populum cum for- mula: Humiliate capita veſira Deo, eſt anti- quiffima ex Sacramentario Gelaſiano. 3. Per Ite Wiſſa eſ, dimittuntur fideles: Ee Mia in nonnullis autem Miſſis non adhibetur, . quia tunc fideles poſt Miſſam in horis Cano- nicis remanebant, ſicut & in Miſſis defun- ctorum, ubi populus apud cadaver & alias preces manebat. 4. Sequitur Benediio, & Sacerdotes olim Benedi= ſemper, poſtea tantum in Miſſis ſolennibus, Rio. denique ſoli Epiſcopi ternis crucis ſignis dor⸗ pulo Evange- lium §. Yoaunis. Miſſam non licet abrum- pere. 382 Caput XVI. pulo benedicebant. Benedictio Epiſcoporum in fine Miſſæ vetuſtiſſima eſt, non vero Sacer- dotum, de qua ſilet Amalarius, Rabanus &c. 5. Evangelium &., Joannir maxime obſerva- tur ex præfcripto S. Pii V. . G. 1048. Denique præferiptz hee ad celebrandam Miſſam Cæremoniæ ſine peccato a Sacerdote omitti non poſſunt: (G. 708.) hinc Imo Miſſa inchoata absque gravi cauſa abrumpi non debet, ſed continuo usque ad finem pro= ſequenda eſt, juxta Can. illud q. 7. ubi dici- tur: Wullus abeque pvatientis proventu moleſtia miniſter vel Sacerdor, cum ceperit, imperſebkta oſtcia omnino preſumat relinquere. Et ratio eſt, quia Sacrificium imperfectum eſt contra reverentiam Deo debitam. Kejolvun- Coroll. Prakt. I. Cauſæ juſtaæ ceptam Miflam vel re- kur caſus. linquendi, vel interrumpendi ſunt: Si Sacerdos recordetur, ſe non eſſe jejunum, excommunica- tum, irregularem, & Canon necdum inceptus fit. 24do. Si excommunicatus non toleratus Mifſſæ in- tereſſe præſumat, qui expelli nequit, Canone nee- dum incepto. 3tio. Si morbus, vel alia gravis corporis neceſlitas cogat Miſſam interrumpere, ubi poſt Conſecrationem alius Sacerdos etiam non jejunus fupplere debet, ante Conſecrationem ve- ro incepto Canone alius quidem ſupplere poteſt, non tamen debet. Ato. Ob magnam proximi ne- ceſſitatem, aut utilitatem. Unde ſi moribundo Sacramentum Poœnitentiæ, vel in defeétu aliorum Sacramentorum, extremæ Unéctionis miniſtran- dum fſit, poteſt Sacerdos etiam poſt Conſecratio- nem Miſſam interrumpere, Sacramentum mini- ſtrare, cito reverti, & Miflam complere: pro Sa- cra- thnetto AoNS a tva s, mmum unpe 1h. le obien Eegio ſ, it⸗ freatn Ulte u aN Puſ Eüh e 1 Uen, e Nen en lie, i In en e E⸗ nor don De Sacrificio Wiſſc. 383 Gchm eramento vero S. S. Euchariſtiæz non licet, niſi eegrotus ſit in Eccleſia. 5to. Aliæ cauſæ Miſſam banns ante oblationem interrumpendi ſunt, pro facienda poſt Evangelium concione, pro Ordinibus confe- echee rendis, ſi Proceſſio fuperveniat, ubi, ſi deceat populum integram Miſſam audire, a capite in⸗ choari poteſt. L K. 1049. Pehnutt 2do. Ad celebrationem Miſſæ requiritur, Praſeri- Sen ut Sacerdos dicat, faciat, & ſervet omnia, pta in ie n quæ in Miſſali Romano reformato præſcri-WiHali Am. duntur. Ita præcipit Tridentinum Seſſ. 22. Vrvanda. enn de obſerv. in celebr. Wiſſ. Fe S. Pius V. in Iid principio Miſſalis: Cumque hæc res ſit gra- m vis, transgreffio hujus præcepti ex ſe eſt inmmi peccatum mortale, licet ex levitate materizæ E m poflit eſſe veniale, aut ex naturali inadver- com tentia aliquando a culpa excuſari queat. Coroll. Praft. Imo. Eſt mortale agere contra Rubricas Keſolvun- ſn Ne graviter præceptivas, contra Rubricas vero dire- tur caſus. erl rectivas ſine cauſa agere eſt veniale. 2do. Omit- tere partem Miſſæ ordinariam, v. g. Confeſſio- nenm, orationem, Epiſtolam, Evangelium, obla- tionem, mixtionem aquæ, Præfationem, Cano- nem, Pater noſter, Agnus Dei &c. per ſe lo- quendo eſt mortale, niſi excuſet parvitas mate- riæ, vel ritus ob ſpeciale Myſterium non ſit no- tabilis, & hinc omittere Judica, Kyrie eleiſon, Tractum, ablutionem digitorum, Crucem ſuper aquam, eſt tantum veniale. 3t:0. Omittere in Canone aliquam orationem, vel aliqua verba, aut ea variare, & corrumpere, ita ut ſenſus mutetur, eſt mortale, ſi autem ſenſus non mutetur, etſi duo vel tria nomina Sanctorum omitterentur;, non eſt mortale. Ato. Omittere unam e partibus non ordinariis eſt veniale, v. g. Gloria, Credo, ſequentias, flectamus genua, orationes fecunda- rias, 384 Capyut XVI. rias, Præfationem propriam; ſpeciale illud, quod in Communicantes, & Hanc igitur, ſubinde dici= tur, aliquas benedictiones, Cruces, deofculatio- nes, genuflexiones, inclinationes, Evangelium S. Joannis, & quod poſt illud dicitur, uti ſola Aaqua in purificatione. Sto. Addere collectam ul- tra præſcriptam, Gloria vel Credo, orare ſub cantu Gloria, Epiſtolam, Evangelium, Præfatio- nem, & preces pro hac die aſſignatas, cum aliis approbatis ſine contemptu & ſcandalo mutare; eſt veniale: exprimere autem in Canone nomen Generalis ordinis loco nominis Epiſéopi eſt mor- tale. 6t0. Qui partem notabilem eorum, quæ ſubmiſſa voce dici debent, ita alte legit, ut ad decem paſſus a multis audiantur, probabilius gra= vViter peccat: in voce vero alta ſervetur modus; ne alii turbentur Mutilatio etiam ſyllabarum tan-= tam ſubinde deformitatem & ſcandalum generare poteſt, ut peccetur mortaliter. Ztimo. Ordinarie ad Miſſam ſub peckato gravi requiritur miniſter; qui Sacrificio inſerviat, et reſpondeat: c. Propo⸗ Juit. de fil. Presb. qui vir eſſe debet. c. I. de Co- habit. Cler. Laymann tamen non damnat eos; qui in Germania in pagis, ubi hic uſus toleratfur; ſine miniſtro, qui noverit reſpondere, celebrant; & Sotus putat, Eremitam ſemper ſine miniſtro eelebrare pofſe. Errores vero miniſtri non ſunt facile corrigendi, ne ordo turbetur. Si quid ta- men a miniſtro omittatur, Sacerdos ſuppleat; & plerumque ritus ab alio, quam a Sacerdote obſer- Vandi fûb cuùlpa non obligant, hinc ſi omittatut pulfus ad elevationem, Sacerdos diſſimulare ob perturbationem poteſt. G. 1050. 3 tιο. Denique Sacerdos omnes defectus tum ſubſtantiales, tum accidentales in Sa⸗ crificio Miſſæ commiſſos, quoad fieri poteſt, ſupplere tenetur. Ita S. Pius V. in Rahirie Iſſa⸗ Us, fſe Aefer l. e. anti gins He: etun Etehonn ie ce Kholt tnali, M ſür gi Do cht, Ut; r on u Aihen adi MuI ni Eyin Mi⸗ 1 n Nend li u! Ln Ac A dur De Sacrificio Wiſſæ. 385 nna Miſſalis, quia alias Sacrificium non fieret iiti perfecte & integre, adeoque peccaretur con- Fn tra reverentiam Deo debitam. n,d Loroll. Frafſt. amo. Defectus, qui non funt circa Reſolvun- Nkm ſubſtantiam Miſſæ, non ſunt ſupplendi, ſi quis tur cafus. , n 5 longius progrefſus fuerit, quia inverteretur ordo n, kii⸗ Mifiæ: unde qui initio orationem omiſit, addat 8, inl ſecretam, & Poſtcommunionem. Si vero poſt me receſſum ab Altari defectus fubſtantialis commiſſus neium eſſe deprehendatur, nihil ſupplendum eſt. 2do. Gien Si-hoſtia e manu in calicem decidat, non debet eO extrahi, ſed omnia pro more fiant, & poſtea fi- gt, I mul ſumantur ſpecies, dicendo: Corpus, & San- biliss guis Domini noſtri &c. tio. Licet Sacerdos non ut mnol recolat, ſe omnia dixiſſe, non debet ideo mente harum turbari; non enim, qui multa dixit, recolit omnia;, n Elen quæ dixit: ſi vero certo ſciat, ſe aliquid fubſtan- Gim tiale omiſiſſe, reilumat, & ſuppleat, & poſtea ſe- F minik cundum ordinem procedat. Ato. Si poſt Conſe- e. Dor crationem ſpecies vini congelentur, admotis pan- 1. eh nies calidis, vel alio modo congruo liquefiant, & nnit in ſumantur. Sto. Si Celebrans poſt verba Conſecra- tolent tionis advertat, vinum non fuiſſe, ſed aquam, celenn depoſita aqua in aliquod vas, vinum cum aqua he Ni ponat in calice, & facta oblatione ſaltem men- s te concepta conſecret, reſumendo a verbis: ni t Gimili modo &c. Si hoc advertat poſt ſumptio- hent nem S. S. Corporis & hujus aquæ, apponat aliam lotale hoſtiam iterum conſecrandam, & vinum cum onin aqua in calice, offerat utrumque, & conſecret, nuns & ſfumat, quamvis non fſit jejunus: vel ſi Miſſa celebretur in loco publico, ubi plures adſunt, ad evitandum ſcandalum poterit apponere vinum Cum aqua, absque nova hoſtia (quod etiam pri- “ vatim Celebrans juxta P. Laymann melins facit) des & facta oblatione ut ſupra, ſtatim conſecrare ac s ſtatim ſumere, ac proſequi cætera. Quodſi vero iſtt AQAdgnuam cum S. Particula jam in ore habeat, non e expuat, 1 Sckram Inſtit. Theol. Tom. III. B b 386 Caput XVI. De Sacrificio Miſſæ. expuat, ſed deglutiat, & reliquum aquæ in aliud vas effundat, & cum ablntione ſumat. 6to. Si Sacerdos ante Conſecrationem advertat, vinum; vel hoſtiam veneno eſſe infectam, novam appo- nat: ſi poſt Conſecrationem, de novo conſecret, & priores ſpecies panno abſorbeat, usque dum exſiccentur, & comburi poſſint. Si ſacras ſpecies evomat, caute ſeparentur, & in loco ſacro re- ponantur, usque dum corrumpantur, & poſtea in S. pifcinam mittantur. Ztimo. Si muſca in cali- cem ceciderit, extrahatur, vino lavetur, finita Miſſa comburatur, & combuſtio in S. Piſciuam mittatur: ſi nauſea non fubſit, cum S. Sanguine ſumi poteſt. 8vo. Si S. Sanguis effundatur, vel S. Hoſtia vento auferatur, ſi pars S. Hoſtiæ & S. Sanguinis ſuperfuerit, non opus eſt, novam ſpeciem conſecrare, cum Sacrificium ſit perfe- ctum, & ſumptio fieri poſſit: ſi nil ſuperfuerit; nova ſpecies conſecranda erit. Si utraque ſpecies ante ſumptionem deficiat, utraque ſpecies de no- vo conſecranda eſt, ut ſumptio fieri poſſit: quæ juxta diéta (S. 1015. Schol. 2.) eſt pars eſſentia- lis Miſſæ Sacrificii. CAPUT b Murttu ( Dieetiots Colſelofe onnt I. Nee ling i Ule hcke u de! En en. o, lidn I tentin Piia u 1tethe Ndh K. W 1 il telka isfac u/ N1. ne inüͤ 1. 1 t, ſinn, Ofm a, 0 dleege, Uugle tiun nens ſei⸗ 0 N f Epten nlenna vetut in § Min 8. ANãäö ndettt. 4 . Hotel ek, MM n ſt Ne ſneſten 2 eſſei ies de Nollt:f is do 387 A r . CAPUT XVII. . bprk P OENITKENTI A. §. 1051. uartum Novæ Legis Sacramentum eſt Deniten- Pænitentia, quæ eſt Sacramentum a tia quid. Chriſto inſtitutum, quo per juridicam Sacerdotis abſolutionem homini contrito & confeſſo remittuntur peccata poſt Baptismum commiſſa competente ſatisfactione injuncta. Schol. r. Pœnitentiæ nomen a punitione repetit S. Ejus no- Iidorus in exhort. ad pœnit. quia homo in ſe mina. male facta punit: & 1. 2. de off. c. 16. illud a poena de ſe ſumpta derivat. Græci vocant arα= voia, ſeu refipiſcentiam: & tooοOιοααν, ſen Con- feſſionem. Apud Veteres ſubinde vocatur Manus impoſitio, per quam olim poœnitentes Eccleſiæ re- conciliabantur, uti patet ex Conc. Carthag. V. c. 76. Item ſecunda voſt naufragium tabula: in Tridentino Sefſ. 6. cap. 14. Baptismus laboriofus. Medela delilorum: Conſumptio zniquitatum: Effu- lio lachrymàrum. EFiducia apud Deum: Armatu- ra contra diabolum: Sves ſalutis; a S. Chryſoſto- mo hom. 8. de Poœnit. Item Compunklio cordis Act. 2. V. 37. & Contritio Pf. 50. Schol. 2. Pœnitentia ſpectari poteit vel ut virtus, Virtus vel ut Sacramentum: ſi ſpectetur ut virtus, eſt pœniten- vVirtus moralis infuſa inclinans peccatorem ad de tiæ quid. teſtationem & dolorem proprii peccati, quatenus eſt offenia Dei, cum efficaci emendationis & ſa- tisfactionis propoſito: proinde eſt vera virtus, quia facit bonum habentem ſe, & opus ejus bo- B b 2 num: Pænilen- tia eſt Sa- L. N. Sacramentum. Imo. Ex Joan. 20. cramen- tum. 388 Caput XVII. num: Eſt etiam virtus ſpecialis, quia habet obje- SGtum diſtinétum ab objeétis aliarum virtutum; nam objectum ejus materiale adæquatum, fſunt omnia & fola peccata præterita propria voluntate commiſſa, objectum vero formale motivum eſt expiabilitas peccati proprii, ſeu honeſtas com- penſationis Deo faciendæ pro injuria per pecca- tum proprium illi illata. Differt autem virtus poœnitentiæ a Sacramento pœnitentiæ, ut pars a toto; Sacramentum enim eſt totum, virtus vero penitentiæ eſt pars Sacramenti, unde omnes do- tes virtutis poenitentiæ, necefſario includuntur, & præſupponuntur in Sacramento pœnitentiæ, quod præter virtutem pœenitentiæ complectitur ritum externum, ſeu fignum ſenfibile effe- ctivum gratiæ a Chriſto inſtitutum. Quippe Chriſtus virtuti pœnitentiæ, quæ peccatoribus ſemper ad impetrandam veniam necefſaria fuit, præſcripfit ritum externum, ceu efficax ſignum gratiæ a baptizatis obſefvandum; unde virtus poenitentiæ obtinuit dignitatem Sacramenti N. L. reſpectu baptizatorum lapſorum; nam reſpectu catechumenorum ſolum retinet nomen & ratio-= nem virtutis. G. 1052. Poœenitentia igitur eſt verum ac proprium Seorne remiſeritit peccata, remittuntur tis„ quorum retinueritis, retenta ſunt. Hic habe- tur I. Divina inftitutio: 2. Ritus externus, nam ſi Sacerdos remittere, & retinere debet peccata, opus eſt, ut judicialiter procedat, adeoque reus peccata ſua exponat, & judex eum abſolvat. 3. Adeſt collatio gratiæ, ſine qua peccata non remittuntur. (t. 1. Q. 372. 373.) 2do. Conſtat ex Traditione: 8. Hieronymus ep. 1. ad Heliod. Won ſolum Sa- cer⸗ cler, eomlot Coholin , tn eu ilint wuſin , ſfu nnen Epetun Plolyen it u 1. M leit. Unui n . l 10.. l Venm hon tl e bar ſepor Dwd donl ſobn (h GA Dece fem ſoni oX De Penitentia. 389 H cerdoter, cum regenerant, ſed etiam poſtea con- n, Kr donandorum peccatorum obtinent poteſtatem. S. dom Ambroſius 1. I. de poen. c. 8. ait: Quid in- üngs kereſt, utrum per vœnitentiam, an per lavacrum nſt d oc jus dimittendi peccata Sacerdotei ſibi datumn N vindicent? Unum in utroque miſſterium eſt. S. nin in Auguſtinus ep. 228. Quantus in Eceleſia fieri , „ . . D Jolet .. . concurſus, aliis Baptirmum flagitan- omst tibus, aliit reconciliationem, aliis etiam vœniten- eern, tick ipſius altionem, omnibus conſolationem, & deicn Sgeramentorum conſettionem. Idem patet ex vonge perpetua praxi Eccleſiæ, quæ ſemper certam tmie 4 abfolvendi formulam verbis prolatam adhi- n. Ce . — . . eunk buit, uti videre licet apud Martene de ant. cae Iit. Hinc Tridentinum Seſſ. 14. can. I. bene in definit: S quis dixerit, in Catholica Eccleſia unde m DPenitentiam non eſſe vere & proprie Sacramen- nai tum pro fidelibus, quoties poſt Baptiimum in im “ peccata labuntur, ipſi Deo reconciliandis a Chri- 6 ,o D. M. inſtitutum, anathema ſit. Schol. Lutherus in l. de cap. Babyl. Pœnitentiam Solyuntur verum eſſe Sacramentum conceſſit: ſed in eodem objeſtio- een libro rurſus pœznitentiam ad Baptismum revoca- ges. n, vit. Ejus inconſtantiam ſecutus eſt Melanchton fute in locis com. a. 1543. editis: Confeſſio vero Au- ebr guſtana Pœnitentiam inter Sacramenta expreſſe reponit. Ad hanc doëctrinæ inconſtantiam pur- tn gandam Sehubert Th. pol. p. II. pag. 643. vult, tle G confeſſionem Auguſtanam Pœnitentiam improprie Netl⸗ ſolum Sacramentum vocare, adeoque eam cum “ Calvino e numero Sacramentorum excludit. I. Quis in V. L. nullum Sacramentum pro delendo 4 peccato fuit, ergo nec in Nova: imo S. Scriptura 64 remiſſionem peccatorum ſoli impiorum conver- ſioni tribuit Pf. so. v. 179 Ezech. 18 v. 21. & vOXNX ταοοα ſolam mentis transformationem ſigni⸗ 4 . B b 3 ficat. 17 FPeæniten- . tia diftin verſum eſt a Sacramento Baptismi. Nam guitur dq r Baptis- mo. 399 Caput XVII. ficat. Reſp. Diſparitas eſt inter novam & vete⸗ rem Legem, quod nova ſit lex gratiæ, & faci⸗ liorem viam ad veniam per Sacramenta ex opere operato aperiat. Converſioni tribuitur femiſſio tanquam materiæ Sacramenti, ubi tamen ſignum externum in nova Lege non excluditur. Merayonæ mutationem conſilii cum animi dolore ſignificat, uti Jobi 42. v. 6. & Luc. 10. v. 13. in cilicio & cinere poenitentiam egiſſent aeraenzer, Lutherus: Buß gethan. II. Tertull. I. 2. cont. Marc. c. 24. ait: Nam & in Graco teætu pœnitentiæ nomen non ex delitti confeſione, ſed ex animi demutatione compoſitum eſit. Keſp. Tertullianus ſolum expli- cat contra Marcionem, quomodo Deus in veteri Lege dicatur pœnituiſſe, quia pœnitentia in Deo ſine triſtitia, & cum ſola mutatione operum conſiſtit. F. 1053. Et quidem Sacramentum Peœnitentiæ di= Imo. S. Scriptura diſtinguit præceptum Bap- tismi a præcepto Pœnitentiæ. Matth. 28. & Joan. 20. Item I. Joan. I. lapſi poſt Bap- tismum non ad memoriam Baptismi, ſed ad poœenitentiam remittuntur: Si confiteamur vec- cata noſtra, ſidelie eſt, & juſius Deus, ut re- mittat nobit peccata noſtra. Et Act. 8. v. 22. S. Petrus remittit Simonem Magum ad pœ- nitentiam, non vero ad memoriam Baptismi. 2do. Ita docent Patres. Tertullianus I. de pcenit. vocat ſecundam poſt Baptimum ſpem. S. Athanaſius l. de pecc. in Spirit. S. ait: Inter Baptitmum & Lnitentiam non leve eſt di- ſcrimen. S. Auguſtinus I. 2. de adult. nupt. c. 16. Ni a Catechumeno ſubßtum eſt homicidium, Baptismate abluitur, ſi a baptizato Zanitenner 2 nt GN d. A ſt, Min alena n I tisn riam Node 1 Ure Pehit W N fünnm le,6 lenüne in etien I Min W Mis dre güin Citor (li it, NK N §. e Ver gli⸗ in Et, De Penitentia. 391 eo G reconciliatione ſanatur. Hinc Tridentinum AE Seſſ. 14. Can. 2. Ji quis Sacramenta confun- dae dens ipſum Baptitmum Eunitentie Sacramentum in mni ſſe dixerit, quaſi hœc duo Sacramenta diſtinlta nin non ſint, atque ideo pœnitentiam non redte ſe- in cundam poſt naufragium tabulam appellari, e anathema ſit. 3tio, lpſum autem diſcrimen lI igdem Tridentinum cap. 2. aſſignat: I. Quia lacu Baptismus & Poenitentia habent diverſam un materiam & formam. 2. Diverſum eſt in ens utroque ſubjectum. 3. Diverſus miniſter. Olun er⸗ . . t; nra 4. Diverſus effectus, uti ex ſequentibus nin in patehit, ne o W Eenol. Proteſtantes videntes, peccatorem poſt Bap- Solvuntur tismum ſine Sacramento Deo reconciliari vix objektio- poſſe, docent, memoriam Baptismi propter appre- nes. entea henſionem fidei peccata remittere. I. Quia illa verba Joan. 20. Quorum remiſeritis &c. nonniſi „NV . 8 prædicationem Evangelii, & Baptismum indicant. tum b Hinc Marc. I. v. 4. Joannes dicitur prædicaſſe th. Al Baptismum poœnitentiæ in remiſſionem peccato- pok tfrum; & ad Eph. 5. V. 25. mundatio Eccleſiæ v,K Baptismo tribuitur. Keſp. Illa verba de prædica- urre⸗ tione Evangelii intelligi non poſſunt, quia Evan- nſ gelizans non poteſt prædicatione ſua retinere au- , ditorum peccata, imo per eam omnes a peccatis 4.19 ſolvi deberent, quia omnes ad credendum exci- tat⸗ niſi ipſi duri cordis fuerint. Baptismus Joan- Put nis vocatur Baptismus poenitentize, quia non 119 conferebat vi propria Spiritum S. & S. Joannes l confluentes ad ſe hortabatur ad poznitentiam: Et u Nn S. Apoſtolus lavacro vitæ tribuit omnem remiſſio- . 1 nem peccatorum Baptismum præcedentium, non vero eum ſubſequentium, niſi præſuppofitive, quia per pœnitentiam nemo niſi baptizatus mun- wan, datur. II. S. Auguſtinus 1. 2. de grat. c. 39. do- ,i cet, omnia peccata etiam poſt Baptismum dimitti B b 4 per 392 Caput XVII. per Baptismum: & S. Fulgentius I. 1. de fide vo- cat Baptismum Sacramentum fidei & peaenitentiæ: E belargus Dominicanus in Concilio Tridentino monnit, illa verba: Quarum remiſeritis &c. vix ab ullo Patrum de Sacramento Pœnitentiæ, ſed a nonnullis de Baptismo exponi. Reſp. S. Au- guſtinus remiſſionem peccatorum poſt Baptismum, illi ut diſpoſitioni tribuit, & fundamento præſup- voſito. & Fulgentius vocat Baptismum Sacza- mentum fidei & Pœnitentiæ reſpeétu infidelium adultorum, non vero reſpecétu lapſorum poſt Bap- tismum: falſum vero eft, quod citata verba nul- lIus Patrum de Sacramento Poœnitentiæ expoſue- rit: & ſi qui de Baptismo expliearunt, Sacramen- tum Peenitentiæ non excluſerunt. III. LEicet in conſecratione panis & vini ſit diverſa materia & forma, utraque tamen ſpeeies ad idem Sescramen- tum pertinet: Ergo etiam Baptismus & Pœniten- tia. Keſpy Diſparitas eſt, quod utraque ſpecies in Euchariſtia ſignificet eandem unionem cum Chri- ſto, & referatur ad eandem refeétionem ſpiritua- lem & gratiam: At in Baptismo & peœnitentis eſt diverſa gratia, illic ſpiritualis regeneratio; hic regeneratorum conciliatio. O. 1054. Cpriſius Sacramentum Peœenitentiæ Chriſtus imme- Sacram. diate inſtituit, & precipue quidem peſt Re= Dæniten- furrectionem. Ita definit Tridentinum Sefſ. ia vof 14. can. r. Si quir dixerit . . . Llxrnitentiam Reſurre- SS . , Hrionens 2102 eſſe vere & proprie Sacramentun . . 4 inſutuit. Chriſio O. W. inſtiiutum, auathema ſit. . Cujus ratio eſt, quia Chrifins immediate inſtituit Confeffionem & Abſolutionem; Joan. 20. uti ex fequentibus patebit: Ergo Sacramen- tum Pœnitentiæ. Deinde idem Tridentinum Seſſ. 14. cap. 1. docet: Dominur autem aera- men- ah 4 ftit in: 4 INu ektten dne e Perat Prili, Wawen Uoter mie Uufum endo , ien a A n Elk P 1d n n Erninn Aitui Uühoh 1hol ſh Forik un im, As n De Pœnitentia. 393 leien mentum Peænitentiæ tunc pracipue Wnug,, eunm ee a mortuir excitatus inſußlavit in diſcipulor ſuos ite dicent: Accipite &c. ubi ly præcipue denotat e ultimum complementum Poœnitentiæ, ſeu ,d d poteſtatem clavium, per quam media abſo- thum lutione completur Sacramentum, unde non nch repugnat, quod jam ante Refſurrectionem nn promiſſa, & quaſi inchoata fuerit inſtitutio ithe Sacramenti Poenitentiæ. n pok. ehn . ie enee⸗ F. 1055. Sienne „D . Mj I Iin Materia remota Sacramenti Poenitentiæ Materia mael non eſt peccatum originale: tum quia Sacra- ejus re- Kenn mentum Pœnitentiæ diſtinguitur a Sacra- motg. Nhe mento Baptismi, (G. 1054.) quod ad dele- le tionem culpæ originalis ordinatur: (H. 951.) tum quia Poenitentia eſt inſtituta per modum Prliet actus judicialis, qui erga folos ſubditos, tief quales non ſunt nondum baptizati, exerceri poteſt. 2. Sed materia remota ſunt fola peccata actualia poſt Baptismum commiſſa juxta Tri- D dentinum Seff. 14. can. I. dicens: Chriſtum fle inftituiſſe Sacramentum Poœnitentiæ pro iis, qui poſt Baptismum lapſi ſunt. Unde merito i a facultate Pariſienſi rejecta eſt hæc propoſi- , tio: Coſe ⸗ valida eſi deficientibus veccatis; ⸗ votuit ergo beutiſſima Virgo, licet nec contritio- nem habuerit, nec ullum vel leviſimum pecca⸗ n . . 2 . n tum, B. Joanni confiteri. Ratio eſt, quia actus poœnitentis ‚uti contritio, confeſſio & e ſatisfactio, circa peccata actualia poſt Bap- eg tismum commiſſa verſantur. 8 B b 5 3 Et. Maiteria proxima. 394 Caput XVII. 3. Et quidem peccata mortalia ſunt ma- teria neceſſaria, quia juxta Tridentinum Seſſ. 14. c. 5. & can. 7. omnia mortalia in con- feſſione neceſſario ſunt declaranda, nec alio remedio deleri poſſunt, uti ſuo loco oſtende- tur: Peccata vero venialia ſunt quidem ma- teria ſufficiens, tum quia Tridentinum I. c. morem confitendi venialia velut rectum & utilem approbat, qui citra omnem præſum- ptionem retineri poteſt: tum quia venialia ſunt vera peccata, ideoque clavibus Eccleſiæ ſubjici poſſunt: ſunt tamen materia libera, quia juxta idem Tridentinum taceri citra culpam, multisque aliis remediis expiari poſſunt, . F. 1056. Materia ſeu quaſi materia proxima Sa⸗= cramenti Poœnitentiæ ſunt Contritio, Con- feſſio & Satisfactio. Ita Imo Florentinum in Decret. Quartum Sacramentum eſt Penitentia, cujus quaſi materia ſunt altut pcnitentig, qui in tres diſtinguuntur parter: quarum prima eſt cor- dis Contritio . . . ſecunda eſt oris Conſeſio: tertia ſatitſabtio pro peccatis: Et Trident. Seſſ. 14. cap. 4. JNi quis negaverit, ad integram & perfetam peccatorum remiſſionem reguiri tre- abtur in vœnitente, quaſi materiam Sacramenli Pænitentiæ, videlicet Contritionem, Conſeſſionem, S& ſatisſabttionem, quæ tret Pænitentie vartes dicuntur . . . anathema ſit, Particula illa, quaſi materia, innuit, materiam in Pœniten- tia non eſſe quid phyſicum, ſicut aqua in Baptismo, ſed quid morale. 24do. Probatio, quæ ele ur, ebermo Uin eo iie ecc⸗ mneili⸗ atis, n h. MI ürt, Hun fe iten e rf eluth (lins keem imm, An i ite ln, nlten Mian Dres ine e ien tti A. , 11 ſi ſu⸗ i lunr. Ninun la in er 4, Ue 1 ded oken uiten Ntinm felim 1 n me. Hia ſenn 0S Doin efi ha. leti 4 is ennt De Penitentia. 395 uæ hic ex S. Scriptura & P. P. peti poſſet, dabitur, cum de ſingulis his partibus in ſpe- cie ſermo erit. Unde breviter dogmatis ra- tio in eo conſiſtit, quod Sacramentum Pœ- nitentiæ ſit inſtitutum per modum judicii, quo peccator per Sacerdotis ſententiam Deo reconciliatur, ad quod requiritur dolor de peccatis, eorum Confeſſio, & ſatisfactio pro njuria Deo illata. Schol. r. Lutherus duas tantum pœnitentiæ partes Solyuntur aſſignat, ſeilicet, terrores conſcientiæ per ver- objeflio- bum veteris Legis incuſſos, & fidem confiden- nes. tialem ex Evangelio & abſolutione conceptam. (t. I. S. 375. Schol. 1.) Quos terrores conſcien- tiæ Lutherani recentiores contritionem appellant. Calvinus vero 1. 3. Inſt. c. 3. item duas pœeniten- tiæ partes aſſignat, ſcilicet, mortificationem vi- tiorum, ſeu ſui abnegationem, & vivificationem, ſeu pium pie vivendi ſtudium, & affeétum ad bona opera. Sed imprimis S. Scriptura terrorem a poenitentia diſtinguit. 2. Cor. 7. Quæ ſecundum Deum eſt triflitia, vœnitentiam in ſalutem ſtabilem overatur. Item diſtinguit a fide. Marc. 1. Pœni- tentiam agite, & credite Evangelio. Deinde ter- rores hi, & fides poœnitentiam antecedunt, & ſine ea eſſe poſſunt. Denique mortificatio & vi- vificatio pœnitentiam modo conſequuntur, vel maxime in ſenſu Calvini, quia ſunt fruétus fidei juſtificantis. Hinc recte Tridentinum Sefſſ. 14. 8 can. 4. & quis dixerit, duas eſſe tantum poœniten- tiæ partes, terrores ſcilicet incuſſos conſcientiæ ag- nito veccato, & ſidem conceptam ex Evangelio, vel abſolutione, qua eredit quis, ſibi ver Chriſtum remiſa eſſe peccata, anathema ſit. Non obſtat I. quod II. I. dicatur: Quieſcite agere perverſe, di- ſcite benefacere. Et Pf. 34. Declina a malo, & . Jac bonum. KReſp. Iſaias contritionem jam ſuppo- nit, præmiſit enim: Lavamini, mundi ote, au⸗ . verte — Kitio ma- mnus ſit materia. ſint partes Wysua- 5. 396 Caput XVII. ferte malum ogitationum veſtrarum ab oculis meis. Imo aperte contra Calvinum pœenitentiam ante juſtificationem ponit, quia poſt citata verba ſub- dit: Si ſuerint peccata veſtra ut coccinum, ſicut la- na albâ erunt. Dechinare a malo, & facere bo- num, juſtorum eſt, poœnitentia peccatorum, quæ nunquam per illa verba in S. Scriptura deſerzibitur. II. Judas contritionem, Confeſſionem & ſatisfa- ctionem habuit, nec tamen vere poenitvit. Keſp. Contritio Judæ fuit fine ſpe veniæ, Confeſſio ſine dolore, ſatisfaétio ſine animo reparandi injuriam Deo illatam, adeoque nullam posnitentiæ partem habuit. An impo- Schol. 2. Nonmulli tempore S. Thomæ docuerunt, manuum impoſitionem eſſe materiam proximam & efſentialem Sacramenti Pœnitentiæ.. Verum cum neque S. Scriptura, neque Concilium Tri- dentinum manus impotionis in Sacramento Pœ- nitentiæ meminerint, cumque hæc olim etiam a Diaconis faéta fuerit, Sacramentalis eſſe non po- tuit. Nec officit, quod moribundo, qui dolorem & peccata per ſigna manifeſtare non poteſt, de- tur abſolutio, ubi nil niſi manus impofitio pro materia aſſignari poteſt. Nam in hoc caſu vita chriſtiana præterisa, de qua conſtare debet, ejus- que profeflio materiæ locum & vices tenet, Qucnam Schol. 3. An Contritio, Confeſſio, & Satisfactio ſimul & fingulæ ſint partes efſentiales Sacramenti Poœnitentiæ, diſputant Scholaſtici. Scotus in 4. d. 14. q. 4. docet, totam rationem Sacramenti Pœnitentiæ conſiſtere in ſola abſolutione, contri- tionem vero & confeſſionem eſſe quidem neceſſa- ria ad effeétum Sacramenti, non tamen proprie eſſe ejus partes. Durandus in 4. d. 16. p. 1. vult, ſolam confeſſionem eſſe partem eſſentialem mate- rialem Sacramenti Pœnitentiæ, contritionem ve- ro diſpoſitionem, & fatisfactionem fruétum illius. Paludanus denique Contritionem, Confeſſionem, & ſatisfactionem ex æquo vult elſſe partes AAa tiales Eiles Ke , Colt len ele p Ptiskactioe Mn conätt, io vero e He ila val Elo Cata, cumento! 1es Hacfane, Meenitent tun, E & tiio, e etl, zur Uerllunts ſe penite Delfentsg Metss temi l Monnti⸗ En peniten eritens unlo ſe a 4 aramen ditit, & imn mtterig cnnanne Mikrin Nce⸗ Muin l uin 0 Dimn in iluie lor auin lo cum ATd. 0) oelne bltentim t kati ſet! imm er , Colfun danndl it Pitentie hnee donn eriam in entie (Oneiii Gackamet ſer Nind tis lu No, AAid Cts Moind e We. i hrectrt polnin e glle on t d. 10 6. elenti contiti⸗ c In uin, , (e, elle! 5 Ita Trid. Seſſ. 14. cap. 4. Quodſi addas: Et De Pænitentia. 397 dales Sacramenti Poenitentiæ. Dicendum vide- tur, Contritionem, Confeſſionem, & Abſolutio- nem eſſe partes efſſentiales Pœnitentiæ, ſicuti & ſatisfactionem in voto & propoſito, quia ſine his non confiſtit Sacramentum Poœnitentiæ: Satisfa- Gio vero actualis eſt tantum pars integralis, quia fine illa valet abſolutio pœnitenti contrito & con- feſſo data, ut ex dicendis patebit. Hinc in Sa- cramento Poœnitentiæ gratia remiſſiva peccati eſt res Sacramenti tantum: aggregatum ex actibus poœnitentis & abſolutione, eſt Sacramentum tan- tum: res & Sacramentum ſimul poteſt dici con- tritio, quæ partim ſignificat gratiam remiſſivam peccati, partim ab actibus externis pœnitentis accuſantis ſe de peccatis ſignificatur. Nec dicas I. In poœnitentia ſola abſolutio, non vero actus poenitentis gratiam cauſant, alias pœnitentibus poteſtas remittendi peccata collata foret: Ergo ſola abſolutio eſt pars efſentialis. Reſp. Etiam actus pœnitentis gratiam ſignificant, & cauſant, & poœenitens gratiam ſibi confert diſpoſitive præ- parando ſe ad illam, non vero effeétive miniſtran- do Sacramentum. II. Solus Sacerdos peccata dimittit, & formam Sacramenti profert: Ergo etiam materiam ponere debet. Keſp. Solus Sa- dos concurrendo active ad unionem formæ cum materia peccata dimittit, cum econtra pœnitens materiam ſolum ſubminiſtret: certe in re ſacra- mentaria opus non eſt, ut forma & materia ſit ab eodem, ficuti etiam in phyficis agens dicitur cauſa compoſiti, licet ſolam formam inducat. GB. I0S7. Prima igitur pars Sacramenti Pœnitentiæ Contritio eſt Contritio, quæ, ſi in genere ſpectetur, eſt quid. dolor animi ac deteſtatio de peccato com- miſſo cum propoſito non peccandi de cætero. volo — 398 Caxut XVII. volo præſtare omnia, quæ requiruntur ad rite percipiendum Sacramentum Poœnitentiæ: habetur definitio Contritionis Evangelicæ Legis propria. Dicitur autem imo dolof animi, ſeu triſtitia orta ex offenſa Dei: quæ in voluntate, non vero in ſenſu conſiſtit, li- cet hic ex illo ſubinde oriatur. Dicitur 240 deteſtatio de peccato commiſſo, quia juxta Tridentinum eſt odium peccati. Dicitur 3tio cum propoſito non peccandi de cætero, quia ſincera pénitentia debet excludere omnem affectum ad peccatum. . Quotu⸗ Schol. I. Contritio a contero dicitur, quia duritiam plex. In quo conſiſtat. cordis & voluntatis humanæ tollit, & peccatum delet. Contritio a Theologis dividitur in perfe- GRam, quæ etiam ſimpliciter Contritio dicitur, & eſt dolor de peccatis propter Deum ſuper omnia dilectum: Et in imperfettam, quæ dicitur attritio, & eſt dolor de peccatis ex aliquo motivo hone- ſto, quod non eſt Deus, quatenus in ſe eſt ſum= mum bonum: quæ iterum duplex eſt: una oritur ex metu gehennæ & aliarum poenarum: altera ex peccati fœditate: ita docet Trid. Sefl. 14. cap. 4. Ad hanc attritionem reliquæ ejus ſpecies revocantur; nam dolor de peccato, prout eſt contra rectam rationem; vel aliam quamcunque virtutem, eſt ſpecies deteſtationis peccati propter ejus fœditatem: IIla vero attritio, quæe habetur ob amorem vitæ zæternæ, reducitur ad eam, quæ oritur ex metu pœnarum. Metus autem hic; ſeu timor quadruplex eſt, ſcilicet, mundanus, ſer- vilis, filialis, initialis, de quo vid. (S. 574. Schol. & ſeq.) Schol. 2. Quærunt Scholæ, in quonam ratio eſſen- tialis Contritionis in genere conſiſtat. Cajetanus putat, eſſentialiter conſiſtere in actu odii, ita ut dolor tantum propria ejus paſſio ſit. Conink ve- 10 ben te nli Piid in en Eelatio no eo Get glia pe Unlit: ſod ho en, lno n Iemd d Aope Cnr ll m en tn ind ün Uii al ſni fn ign Ulent . De Pænitentiun. 399 hirmini ko eam tam in actu odii, quam doloris eſſentiali- Denteau ter conſiſtere docet. Melius dicitur, quod Con- Hynge tritio in genere in dolore de peccato, prout eſt ino h offenſa Dei, & præſuppoſitive ſolum in odio & 64 deteſtatione peccati conſiſtat; nam actus, quo dſn Mi homo conteritur, & Deo ſatisfactionem exhibet, Coritt gebet aliquid auferre ab homine, & Deo tribuere, Dicfa¹ a quo per peccatum honorem, in quantum potuit, abſtulit: ſed hoc non fit per odium peccati, per n quod homo nullum malum patitur, ſed per dolo- 4 rem, quo malum pœnæ, ſeu triſtitiam tolerat: Etell l Ergo in dolore efſentialiter formaliter, & quia dere um nemo dolet, niſi de malo, quod diſplicet, in “ odio præſuppoſitive contritio in genere conſiſtit. Enkn §. 1058. 0 ritt Contritio in genere eſt neceſſaria ad de- Contritio ſpern lenda peccata ſive in, ſive extra Sacramen- in genere iaht tum Poenitentiæl.. Imo. Ezech. 18. V. 30. 7e uiritur ad delen- idean Convertimini, & agite vænitentiam ab omnibus nedD niuitatihr ve/krir. L. Niſi voni- da pec im iniquitatibu⸗ veſtrix. Luc. 13. v. 3. 4 iſi vœni- cata. umm “ kentiam habueritis, omnes ſimul veribitir. 2do. lil An Tridentinum Sefl. 14. cap. 4. alt: Quovit tem- e vore ad impetrandam veniam peccatorum contri- /m tionir motum juiſſe neceſſarium. Et 3tio. ratio ne eſt: quia de jure naturali eſt, ut aliquis pœ- eiH niteat de malis, quee fecit. e Schol. Etiam ad remiſſionem peccatorum venialium Etiam ve⸗ 1s , in, ſeu extra Sacramentum Poœnitentiæ requiritur nialia. Nlts aliquis actus Pœnitentiæ ſeu Contritionis; nam . (N etiam peccatum veniale cauſat aliquam deordina- tionem in voluntate hominis ſaltem circa media ⸗ ad ultimum finem conducentia per immoderatam nn converſionem ad bonum creatum, quæ non po- 1 teſt expelli niſi per actum retractationis poœeniten- g tiæ ſibi contrarium. „ §. 1059. Qualis doebeat e ſit ſufficiens, debet Imo eſſe libera juxta contritio. Superna- tar alis. 400 Caput vyn. F. 1059. Ut autem Contritio ad delenda peccata Tridentinum Sefſ. 14. can. 4. definiens: & gquis dixerit, eam contritionem, quæ paratur per diſcuſonem, colleltionem, & deteſtationem pec- catorum . .. eſſe dolorem coablum, & non li- berum ac voluntarium, anathema ſit. Ratio eſt: quia actus a Deo præceptus, & diſpo- nens ad veniam peccatorum obtinendam liber eſſe debet: ſed talis eſt contritio: (§. 1053.) Ergo libera eſſe debet. 2d0. Debet eſſe ſupernaturalis, ex eodem Tridentino Seſſ. o. can. 3. Ji quis dixerit, ſine præœveniente Spiritus S. inſpiratione, atque ejus udjutorio hominem credere, ſperare, diligere, nut vœnitere voſſe, ſicut oportet, ut ei juſiificu- tionis gratia conferatur, anathema ſit. Probant hoc contra Pelagianos expreſſa S. Scripturæ teſtimonia. Pſ. 84. Converte nor Veur Saluta⸗ ris noſter. Luc. 22. Converſus Dominus reſpe- xit Petrum, & contritionem in eo excitavit: Ergo ratione auxilii ſeu gratiæ Divinæ con- tritio ſupernaturalis eſſe debet. (t. 1. J. 350.) Item ratione motivi ſupernaturalis eſſe debet, id eſt, vel ex motivo amoris Dei ut Auctoris ſupernaturalis ſuper omnia, vel ex metu pœ- narum fide ſupernaturali creditarum proce- dere debet; alias enim non eſſet deteſtatio & triſtitia de peccato, prout eſt offenſa Dei. Diſtingui tamen debet motivum Poenitentiæ ab occaſione, qua quis ad contritionem ex- citatur; nam multi ex morbo &c. ad veram & ſupernaturalem contritionem morventur. Ztio. e. (Gases clite N. j Ne. ſo e Petiati hendinn It omn a n (ner IUnform anli de Cine Aplrinn giii ugtin Uün n abne ton ſ Minen lenin dhleis lieſe Mlen Mn Wdre . tun Po , Mmitm- ddn et en in ellieg, mung Muinn, , U! 1. N Obtineie btiitio er litent,/ ,ltſue i⸗ , Niu iie 1. Doh Nüpdu⸗ No inus y elht ie k1 Ne ele len Mene unge⸗ 4 Ckend Deni? tone: ,B 1 . De Eenitentia. 401 tto. Contritio debet eſſe vera & ſincera, Vera & Keilicet ex intima voluntate procedens, & ab ſincera. omni affectu ad peccatum aliena; nam Matth. 3. v. 8. jubemur dignes Peenitentizæ fructus facere. Ato. Debet eſſe magna & vehemens faltem Magna. appretiative, ita ut quis malit rerum omnium diſpendium pati, quam Deum offendere: (H. 596. Schol. 1.) & fumma extenſive, ita ut ad omnia peccata faltem mortalia ſe ex- tendat, quia unum fine alio deleri nequit. Sohol. Quæritur in Scholis, an ad veram contritio-An expli- nem formale & explicitum propoſitum non pec-citum pro⸗ Candi de cætero requiratur, an vere virtuale, voſitum & implicitum fufficiat X„ . Requiri propoſitum non pec- explicitum. Nam I. Ezech. 18. dicitur: Si im- candi re- vius egerit pœëniientiam ab ommibus peccatis ſuis. guiratun. S& cufiodterit omnia pricepta mea, vita vivet. Ubi cuſtodia mandatorum omnium, non ad actualem eorum obſervantiam ſolum, ſed ad propoſitum ea ſervandi referuntur, cum uno die omnia obſer- vari non poſſint. 2. Florentinum & Tridenti- num (S. 1057.) Propofiti expreſſe in contritione meminerunt: Ergo implicitum non fufficit. 3. Sicuti peceati deteſtatio propoſitum non peccandi implicitum inchudit; fic propoſitum non peccandi deteſtationem peccati involvit: Ergo ficuti pro- poſitum non peccandi ſine deteſtatione explicita non fufficit, ita nee deteſtatio ſine explicito pro- poſito non peccandi. Non obſtat I. quod David 2. Reg. 12. Ninivitæ, & filius prodigus pecca- tum ſolum deteſtando juſtificati fint, quia dolor propoſitum ineludit Reſp. David propoſitum ſuum explicitum oſtendit in Pſalmis, ubi ait? Dixi, nunc capi. Ninivitæ & filius prodigus Veniam poſtularunt: Ergo propoſitum expreflum non Shram Inſtit. Iheol. lom. IIII. Cc Contritio Deo re- conciliat ante Sa- cramen- tum. 402 Caput XVII. non peccandi habuerunt. Certe dolor explicitus de peccatis propoſitum explicitum poſt ſe trahit. II. Sola deteſtatio offenſæ apud homines meretur veniam ſine propoſito expreffo: Ergo etiam apud Deum, quia aliquis tam intenſe dolere poteſt, ut nequidem de futuro cogitet, ſicuti Latro in cruce. KReſp. Homines ignoſcunt, quia propoſitum in offendente ſupponunt: Dolor intenſus ſine propo- Bito non videtur eſſe poſſibilis, quod certe etiam poœnitens Latro habuit. G. 1060. Contritio perfecta hominem Deo recon- ciliat, antequam Sacramentum Pœnitentiæz actu percipiatur. Probatur Imo 2. Reg. 12. dicente David: Peccavi Domino, Propheta Nathan ſubito intulit: Dominus quoque tranſtu- lit peccatum tuum. Unde S. Gregorius in Pf. 31. Ante remiſſio ad cor pervenit, quum con- Jeſſo in vocem erumpat. Et Luc. 7. Chriſtus S. Magdalenze ait: Remittuntur ei peccata mul- ta, quia dilexit multum. Et I. Pet. 4. V. 8. Charitas operit multitudinem peccatorum. Ubi ſemper Charitati, & Contritioni tribuitur vis purgandi peccata. 24do. Tridentinum Sefſ. 14. cap. 4. docet: Comtritionem aliquando charitate perſectam eſſe, & hominem Deo reconciliare, priusquam hoc Sacramentum altu ſatſcipiatur, ipſam nihilominus reconciliationem ipfi contritio- ni ſine Sacramenti voto, quod in illa ineluditur, non eſſe aſcribendam. Deinde damnata eſt hæc Baji propoſitio 70: Eer contritionem etiam cum charitate perfella, & cum vero voto percipiendi Sacramentum, non remittitur crimen extra ca- ſum neceſſitatis, aut Martyrii ſine altuali ſer⸗ . Ptione ein ho⸗ ſinhefe Ctmnexem lontrttio n celet Er. e es, thunnt, looit, e Penitentib Mm. l. (lenit, Tlit mn orinn 4 6 elkin uri⸗ Rt, Me Ion trinn Wwün Pio ren t e icef unnda fu tinte I, lier Mcepdn Ent, 1 un Krn irte Adten De Pænitentia. 403 n pfione Sacramenti. 3tio. In Lege veteri con- snen tritio perfecta delebat peceata, uti patet ex eing citato exemplo Davidis; ſed gratia Evange- Nt Iii contritioni nihil detraxit: Ergo etiam in tona Nova delet. ee Srhol . Kemnitius p. . Bxam. p. 960. reprehen- Solvuntiar. cctrti dit eos, qui contritioni remi lonem peccatorum opjeRio- tribuunt, ante abſolutionem. Et Michael Bajus nes docuit, charitatem perfectam in Catechumenis & * poœnitentibus eſſe poſſe ſine remiſſione peccato- rum. I. Quia Luc. 7. S. Magdalena prius Deum dilexit, antequam remiſſionem peccatorum obti- Nen Jim nuit; nam dicitur: Remittuntur ei peccata multa, niteni quoniam dilexit, non vero diligit multum. Hinc Ng 1 S§. Anguſtinus ſerm. 99. Acceſſit immunda, ut re- Prate diret tmunda. Et S. Paulus, licet Deum dilige- pi ret, ante Baptismum tamen veniam peccatorum e M⸗ non obtinuit: Act. 22. v. 16. Eurge, & hapti- Nis il Tare, & ablue peccata tua. Reſp. Mulier illa prius Nud a ſtus dix duam tempore dilexit: & quando Chri- . Cükr e;emittuntur ei peccata multa, non primo veniam ν. it ſed jam dat 6 tult?s vit, & publice declit, ſed jam datam confirma- t. 1 eau³m acceſſiſſe immundam, 48. Augultinne ait: wun munda fuit, vel quia palam habebata- ente in- ririm: ficet interius a peccatis mundata fuerit. W Da a⸗ lus, licet jam per charitatem mundatus fuen e præceptum tamen ſuſcipiendi Baptismum implere i⸗ n debuit, nec contritio juſtificat, niſi quatenus vo- futtuin tum Sacramenti includit. II. Tridentinum Seſſ. 6. en c. 6. inter diſpoſitiones ad Baptismum neceſſarias ſerd⸗ amorem ponit: Ergo ſupponit, per eum homi- nem Deo non reconciliari. Et S. Auguſtinus l. I. ; de div. quæſt. q. 2. agnoſcit in Cornelio Act. 10. tieni fuiſſe charitatem, quæ tamen ſine Sacramento tiig non ſufficit, ad obtinendum regnum cœlorum. n/ Et tr. 13. in Joan. ait: Catechumenum quantum- r cunque proficientem ſarcinam adhuc iniquitatis or bortare. Keſp. Tridentinum ſupponit amorem 6e . Cc z2 Dei — 4 4 Caput XVII. Dei imperfectum, qui eſt amore charitatis infe- rior. S. Auguſtinus Cornelium ſine Baptismo non potuiſſe ſalvari docuit, quia mandatum Dei transgreffus eſſet, adeoque perfeéctam charitatem non habuifſet. Et in altero loco loquitur de Ca- techumeno Baptismi ſuſceptionem contemnente, vel negligente, & ſuæ Sanctitati confidente, uti patet ex contextu. III. Si per charitatem remit- tuntur peccata, non opus eſt confeſſione & abſo- lutione, & Sacramentum peccata non aufert, & ſic fruſtra recipitur. &‿oe. Sacramentum in hoc caſu gratiam auget, & poœenam temporalem ſaltem ex parte in Pœnitentia remittit; & talis non ha- beret perfectam charitatem, ſi præceptum Sacra⸗ menti implere nollet. — Coniritio Schol. 2. Contritio perfecta non tantum in caſu ne= poerfetta extra a- cramen- tum Deo hominem reconci- liat. ceſſitatis, ſed ordinarie hominem Deo reconciliat ante perceptum actu Sacramentum, uti patet ex Tridentino citato, de quo refert Pallavicinus I. 12. Cc. 1I0. Patribus Tridentini adeo perfede fuiſſe, virtutem hanc ineſſe contrit verita⸗ ut paratus eſſet Canon, queen all⸗ i Archi tem hanc fide Divina cr--zndam eile, niſi Archi- epiſcopus Calaritazas expoſuifſet, hujusmodi quæ- ſtionem petneré ad controverſias Scholæ, in qua gravas Doctores, uti Adrianus & Cajetanus do- sent, contritionem perfectam extra Sacramentum non juſtificare, niſi in caſibus extraordinariis, uti in articulo mortis, ubi non habetur copia Con- feſſarii; unde a damnatione ſententiæ contrarizæ S. Synodus abſtinuit. Contra quam etiam pugnat ipſa ratio, quippe juxta hanc contritio ſufficit ad delenda peccata in articulo mortis: ſed hanc virtutem præciſe non habet ex articulo mortis: Ergo ex propria ſua perfectione: Ergo ordinarie extra Sacramentum actu perceptum juſtificat. Deinde Eccleſia permittit, ut fideles conſcii ſibi peccati mortalis accedant ad Sacramenta vivorum, excepta Euchariſtia, de qua tamen Permittit Ii . en ter⸗ amnidon iübin e ſatn konem Cint I. umentur l,u. Dnun v Eecetorn r nter Eelon in mone e e ſi Cnntciori Petenio, , nd Elnenmu udäͤ Uerdn dam . i nir nihtin Seͤ igiol 10z8 Auletis Lomi lacie Per te Aurmn fkib . Baytim Ndatum N 1 chuntte Uitu elt Ontenntte, Kdente, 1 titen en. loe ⸗. n allei 1 Htum N falem ün is vonk ptun Nen in can ſeconelt lti wet D e pid At nolige le, N lſtanns uctimen⸗ dinntis ci⸗ e et tiitoifn is: Ai elotan tgol m n . ℳ 4 De Penitentia. 405 . caſu neceſſitatis, dummodo præmittant actum contritionis: Et Pontifices concedunt Indulgen- tias ſubinde contritis & non confeſſis: Ergo, cum heac ſtatum gratiæ ſupponant, ſignum eſt, con- tritionem extra Sacramentum jnſtificare. Non obſtat I. quod Tridentinum confeſſionem ad Sa- cramentum Euchariſtiæ requirat. Et S. Auguſti- nus 1. 12. de Civ. c. 9. docet, charitatem eſſe bonam voluntatem, quæ etiam ante remiſſionem pecçatorum haberi poteſt. eſp. Confeſſio ante S. S. Euchariſtiam præcipitur ad majorem caute- lam & reverentiam. S, Auguſtinus vero loqui- tur de bona voluntate plena, & perfeéta, id eſt, tam magna, ut poſſit implere Divina przæcepta. II. Idem S. D. reprehendit Paſtores in perſecu- tione fugientes, quod non faceret, ſi fideles ope contritionis ſalvari poſſent. Keſp. ſuſta eſt re- prehenfio, quia contritio eſt difficilis, & incer⸗= tum eſt, an homo eam habeat. C. 1061. Cum contritio perfecta juſtificet extra Sa- Contritio cramentum ponitentiæ: (G. 1060.) ideo Perfelſta non eſt diſpoſitio neceſſaria ad Sacramentum von Poœnitentiæ. Ita colligitur Imo ex prop. 55. ag arng Baſi damnata: Peccator pœnitent non vivifica- mentum bitur miniſterio Sacerdotis, ſed a ſolo Deo, qui pœniten- vœnitentiam ſuggerene & ner vivificat eum, tig. G reſuſcitat: miniſterio autem Sacerdotis ſolut reatus tollitur. Et Facultas Pariſienſis anno 1638. cenſuit, contrariam ſententiam eſſe quletis animarum perturbativam, communi & omnino tutæ praxi Eccleſiaæ contrariam, efficaciæx Sacramentorum immunitivam, infuper temerariam, & erroneam. 2do. Sa- cramentum Pœnitentiæ per ſe inſtitutum eſt CQů c 3 ad objellio- nes. 406 Cavut XVII. ad ſuſcitandos homines a morte peccati: Er- go ex inſtitutione fua habet vim conferendi primam gratiam, & expellendi peccatum, adeoque illud per contritionem perfectam re- mifſſum non ſupponit. Solvuntur Schol. x. Multi Theologi tum ante Concilium Tri- dentinum, uti Magifter ſententiarum in 4. d. 17. B. Albertus M. S. Bonaventura: tum in Conci- lio Tridentino, uti Joannes «Æmilianus: tum poſt Tridentinum, uti Medina &c. docent, contritio- nem perfectam effe diſpoſitionem neceflariam ad Sacramentum Poœnitentiæz. Hanc ſententiam non damnavit Tridentinum; nam Seff 6. c. 6. pro di- ſpoſitione ad juſtificationem requirit quidem, ut diſponentes ſe ad juſtitiam, Deum tanquam om- nis juſtitiæ fontem diligere incipiant; ſed non de- finit, qualis amor, an perfeétus, an imperfectus requiratur: nec conſtat, an Concjilium loquatur de diſpoſitione necefſaria in, vel extra Sacramen- mentum: nec Concilium aliquid de hac re definit Seffſ. 14. can. 4. ubi requirens ad Sacramentum Poœnitentize contritionem, de contritione in ge- nere loquitur: nec cap. 4. cit. Sefſſ aliquid deter- minat, ubi ſolum dicit, contritionem perfectam extra Sacramentum hominem Deo reconciliare, & hanc reconciliationem non eſſe aſcribendam contritioni ſine voto poœnitentiæ Sacramenti, dquod in ea includitur, nihil decernendo, an con- tritio perfeéta fit difpoſitio ad Sacramentum ne- ceſſaria: Ergo clara definitio Concilii non habe- tur, licet noſtra ſententia communis inter Theo- logos ex verbis Concilii eruatur. Nec dicas I. Apoſtolus x. Cor. I13. v. I. ait: Si charitatem non habeam, nihil ſum. Reſp. S. Paulus loquitur de charitate habituali ad merendum requiſta, vel ſi eum de charitate actuali intelligas, loquitur de juſtificatione extra Sacramentum. II. Omne pec- catum charitati contrariatur: Ergo ad illud delen- dum in Sacramento charitas requiritur. Ke In acra- Eunmen Upeet Ariati 4 gnti lemnt. GNIA. D 1 elicie Keiee. Penltenti rtion inints, r e ion ioytin ln beke Uen e 4 Uite Män⸗ chiu, Alllels n del (len minſn Untöttie Kconlie Ulitix Prei Wun a. er ali⸗ o tttion limn lutis . De Pænitentia. 407 i⸗. Sacramento ſufficit charitas imperfecta, extra il- lud perfecta requiritur, non quia omne peccatum donkekert Per Aule charitati opponitur, ſed quia alia cauſa Deum eeſtun ad gratiam ſanctiſicantem dandam movens non fecumn datur. Schol. 2. Etiam in articulo mortis non tenetur quis An in ar- ad eliciendam contritionem perſectam, ſi poſſit ticulo elim i inn fuſcipere Sacramentum Pœnitentiæ, vi præcepti mortis re- mn NC. Poœnitentiæ, ex modo diétis; tenetur tamen ad quiratur Us: tüt contritionem perfectam eliciendam ex vi præcepti Contritio. t, ltni charitatis, quod obligat in articulo mortis, & ceſſnint quæ ſine perfecta contritione eſie nequit, & quia entient in illo puncto, ex quo pendet æternitas, tenetur 6. e fbi optimo modo conſulere, ut, ſi forte ex ali- ide,1 quo defectu Sacramentum valide non ſuſcipiat, nen e ſaltem per contritionem perfectam juſtificetur. AWN& inpeſtk H. 1062. Umn lole . . . 8ens Attritio eſt dolor imperfectus, qui vel ex Attritio e turpitudine peccati, vel ex gehennæ metu quid. Neme concipitur, communiter cum ſpe veniæ, fon excludens peccandi voluntatem. Ita Triden- RM tinum Seſſ. 14. cap. 4. Dicitur Imo dolor, , &r quidem ſupernaturalis. 2do. Imperfectus d“ non in ſua ſpecie, ſed comparate ad dolorem Gmt contritionis perfectæ. 3 tio. Qui concipitur d ex conſideratione turpitudinis peccati, prout uimt juſtitiæ pulchritudini opponitur. 4t0. Cum im ſpe veniæ, & propoſito non peccandi, ut di- ner Te . 7 . . 1 „ Hiünguatur a pœnitentia infructuoſa, & co- miun acta. Sto. Communiter, quia attritio etiam ai ex aliis motivis concipi poteſt. nn Schol. Quæritur, in quo Contritio perfecta ab At- Attritio r tritione diſtinguatur. „eſp. Nonnulli diſcrimen in quo a lter ſtatuunt in eo, quod Contritio ſit ex motivo cha- contritio- N ritatis Dei ſuper omnia, non vero attritio. Ve- ne diffe- C c 4 rum c&. 408 Caput XVII. rum tum §S. Scriptura Matth. 22. v. 36. tum Pa⸗- tres, S. Auguſtinus l. 10. Confefl. c. 29. & §. Thomas 3. p. q. 86. a. g. in O nullum alium amo-= rem Dei, quam qui eſt ſuper omnia, cognoſcunt: cujus ratio eſt, quia implicat Deum diligi, & von diligi ſuper omnia; fi enim aliquid ipfi præ- fertur, non diligitur. Alii ſpecificam diſtinctio- nem contritionis perfeétæ ab attritione defumunt ex intenſione & remiſſione gradus dilectionis, ita ut contritio perfecta ſit ſumma intenſive ſaltem comparate ad alias res, quas amamus, attritio vero ſit ex charitate in gradu remiſſo: verum nullus determinatus gradus ad eſſentiam charitatis & contritionis perfeétæ requiritur, ſed in quocun- que gradu etiam remiſſo poteſt eſſe efſentialiter Pperfeta contritio par homini juſtificando; tum quis nec S. Scriptura, nec S. S. Patres certi gra- dus intenſionis meminerunt, ſed contritioni & charitati abfſolute vim purgandi peccata tribuunt: tum quia hic gradus intenſionis aſſignari non po- teſt, utpote juxta hanc ſententiam foli Deo co- gnitus, & ſic maxima eſfſet ſcrupuloram occaſio, cum tamen charitas in gradu etiam remiſſo ſit vera charitas. Quare difftinétio ſpecifica contri- Eionis perfectæ ab attritione petenda eſt ex diſtin- Etis ſpecie motivis formalibhus charitatis & ſpei, ita ut amor Dei perfectus, feu contritio perfecta fſit, quæ ehcitur ex motivo preprio charitatis Dei, quatenus in ſe abſolute bonus eſt: attritio vero: quæ elicitur ex amore imperfecto, ſeu ex motivo formali ſpei, quatenus Deus nobiz bonus eſt, noſtra beatitudo abſens, ardua & obtentu difficilis; hoc enim modo amor Dei ex motivo Proprio charitatis diſtinguitur effentialiter ab amo- re elicito ex amore ſpei: & ſficuti charitas perfe= Stior eſt ſpe, & juſtificat hominem, non vero ſpes, ita amor charitatis eſc perfetior amore ſpei, & ille, non vero hic hominem juſtificat. Hanc diſtinétionem exprefſe aflignat §. Thomas 2. 2. q. 17. a. 8. Quodſi ergo S. D. alibi icne: Galtetemn Eun ben eco, inpro Gn hom Putut.) wet, De Dum: in Kun ezt Denm mmi (uriute he Uuttb aſi Dan eſe, fln dorn ſd ideo t, Uey cenrlvonnt, remmmil iterm umlett M Pr⸗ lid ine act, Eſe o Anton 08 feq IrO 14 on eſt e, Gd Vlniten Qnm De Penitentia. 409 N mnd. charitatem eſſe amorem Dei, quo diligitur ut ob- jectum beatitudinis, loquitur de beatitudine ut Ann objecto, non vero ut motivo charitatis formali, oglſet ſed improprie dicto, prout eſt diſpoſitio, per n e quam homo ad veram perfectam charitatem præ- nidihin paratur. Non obſtat I. quod S. Bernardus ep. II. 1n Ükndi⸗ neget, Deum in hac vita tantum diligi propter ne him Deum: imo Quietiſtæ damnati ſunt, dicentes: lecgiong n Juſtum extinéto penitus beatitudinis ſuæ deſiderio enſiee Deum amare poſſe. (S. 575.) Ergo in omni ns, charitate hoc deſiderium includitur. „aſp. S. Ber- lo: n nardus aſſignat cauſam moventem ad diligendum atn ckiitl Deum eſſe, quia nobis bonus eſt, non vero mo- dinger tivum formale proprium charitatis. Quietiſtæ e Aentie vero ideo damnantur, quia Deum ita diligi vo- len lunt, ut exercitium aliarum virtutum fidei & ſpei lescetii excludant; homo enim non poteſt quidem ſe ſpo-= Cntrthait liare naturali deſiderio beatitudinis explicite & im- imn plicite, poteſt tamen explicite, quia ob abſolutam ui won,⸗ objecti bonitatem operari poteſt. II. Deus per De Ccharitatem diligitur ut beneficus, ſed ſic amari un dl non poteſt ſine reſpeétu boni, quod ex eo ſpe- h lendi: ramus: Ergo amor ſpei in amore charitatis ne- ifen er cefſario ineluditur, & quia juxta S. Auguſtinum eſterd caſtus eſt, perfectus erit. „aeſp. Deus diligitur i ut beneficus ratione principii, quatenus omnes to et Periactiones continet, non vero ratione termini; ſo nnn ſeu ratione boni, quod ex Divina beneficentia in 1 4 nos redundat; hoc enim ſpeétat ad ſpem, non Co,9 vero ad charitatem. Amor ſpei caſtus eſt, ſed Ihit non eſt amor perfectæ charitatis. Ai .1063. ant⸗ 8 3 Attritio concepta ex timore poenze æter- Attritia E ne, quo peccatores ad fugam peccati, & bona eſt. d poenitentiam moventur, bona eſt, laudabilis & donum Dei, unde non ſemper adjunctam Sien habet peccandi voluntatem conditionatam, Cc 5 * 4 410 Cavut XVII. & faltem implicitam, nec peccati etiam omiſſionis reus eſt, qui ita timet. Nam Imo hoc docet S. Scriptura Eccl. 2. v. 19. Qui timent Dominum, præparabunt corda ſua, & in conſpelbtu illius ſanbtiſicabunt animas ſuas, & vatientiam habebunt usque ad inſpebtionem ejus dicentes: ſi pœnitentiam non egerimus, incide- mus in manus Vomini. Et Matth. 10. Timeie eum, qui voteſt & animam & corpus perdere in ehennam. 2do. Ita tenent Patres: Tertull. de poen. c. ult. &i de Exomologeſi retraktas, gehennam ex corde conſidera. Plura vid. (§. 578.) Hinc Tridentinum Seſſ. 14. can. 4. N quir dixerit, eam contritionem, quc paratur per diſcuſſionem. .. ponderando peccatorum ſuo- rum gravitatem, multitudinem, ſeditatem, amiſ- ſionem ternæ beatitudinis, & ternæ damna- tionir incurſum cum propoſito, facere hominem hujpocritam & magis peccatorem: demum illum eſſe dolorem coablum, & non liberum ac volun- tarium, anathema ſit. Et Alexander VIII. an- no 1690. damnavit has propoſitiones: Zimor gehennæ non eſt ſupernaturalis. Attritio, quc gehennæ & poœnarum metu concipitur ſine dile- Rione benevolentiæ Dei propter ſe non eſt bonus motus ac ſupernaturalie. Et Clemens XI. in- ter alias propoſitiones Quesnellii hanc dam- navit: i ſolus ſupplicii timor animat pœniten- tiam, quo hac eſt magis violenta, eo magis ducit ad ſevarationem. Solvuntur Schol. Lutherus docuit, attritionem ex metu ge- hennæ ortam facere hominem hypocritam & ma- gis peccatorem: Bajus item, Janſenius & Ques- nellius docent, eam eſſe vitioſam, & verum pec- catum canmnon Ut, ex er eylud ſten cord un petie 1uun 4. U, n Eut lus foras t lerri Unor enm, andl ;. M/ In mis Ur Ftetz Uun Non l De s llatin Nac ſne Dn 1Kü Upo In in ie a De Peænitentia. 411 ut an catum omiſſionis, quia non fit ex motivo chari- NnI tatis, ex quo omnia opera noſtra fieri debent: Ir nec excludere voluntatem peccandi. J. Quia non 1 uG fit ex corde, eoipſo, quod non fiat ex charitate, „ nam perfeécta charitas foras mittit timorem. o r. Joan. 4. v. 18. R„eſp. Charitas ſolum requiri- iſiun tur, ut meritorium ſit opus: ſine ea tamen bo- mnut, ſnit num & utile eſſe poteſt. (§. 615.) Deinde cha- .10. I ritas foras mittit timorem ſerviliter ſervilem, non r rii vero ſervilem ſimpliciter. (§K. 578. Schol. 2.) fen . II. Timor ſervilis inordinatus eſt, quia magis er len poœnam, quam culpam tenet, nec excludit pec- G fendh, candi voluntatem, uti docet S. Auguſtinus ep. nn it 145. Reſp. Timor ſerviliter ſervilis abſolute ma- 14, d lum culpæ malo poenzæ poſtponit: timor autem ue mit ſervilis ſimpliciter malum poœrnz malo culpe non enH præfert; nam actus doloris de culpa propter pœ- nam non impedit, quin homo propter offenſam Alen, G Dei magis poſſit deteſtari culpbam, quam pœnam. n lon S. Auguſtinus r de timore ſerviliter ſervili. fe onte III. Beccat, qui diligit Deum propter aliud: Er- lmum go etiam qui timet propter aliud ſcilicet poenam. Reſp. Diſparitas eſt, quia objetum amoris bonum e eſt, & timoris, malum: Deus autem in ſe bonus We eſt: Ergo propter ſe diligi debet; non vero eſt ges: malus in ſe, ſed tantum in poenis, quibus malos rit,1 juſte affligit, adeoque propter aliud timendus eſt. ,/r Z ml G. 1064. s . Hane Attritio de peccato propter metum ge- Auritio hennz, jacturam æternzæ beatitudinis, tur- ad Sacra- ,A pitudinem peccati, aut ex motivo Religionis mentum Ac. non ſufficit, ut extra Sacramentum ali- onit. quis juſtificetur, quia ſine Sacramento non- a ς niſi per perfectam charitatem homo ſe ad Deum convertit, a quo per peccatum mor- Pis tale ſe avertit. Hominem tamen ad Dei Brar α tio ſine amorè ſufe Kiciat. Caput XVII. . gratiam in Sacramento poenitentiæ impetran= dam diſponit. Ita Trident. Seſf. 14. cap. 4. An attri- Schol. I. Quæritur, an attritio ad Sacramentum Pœ- nitentiæ tanquam diſpoſitio requiſita aliquem amo- rem ineludere debeat, & qualis hic amor eſſe de- beat. Qui cum Magiſtro ſententiarum perfectam Contritionem ad Sacramentum requirunt, ii pro- cul dubio amorem Dei ſuper omnia ex perfecta charitate neceſſarium eſſe arbitrantur. Alii cum Cano &c. volunt, fufficere ad gratiam in Sacra- mento recipiendam attritionem vel ex turpitudine peccati, vel ex metu gehennæ conceptam, quæ voluntatem peccandi excludat, ſine ullo amore etiam initiali. Ubi notandum eſt, Concilium Tri- tentinum in hac controverſia nihil definiviſſe; quia non determinat, an attritio ex metu gehen- næ concepta proxime, aut remote ad Sacramen- tum diſponat: hinc refert Pallavicinus I. 12. e. 10. in c. 4. Sefſ. 14, verbum, à Ronit, poſitum fuiſſe loeo verbo ſußicit, poſtqüam Joannes Emilianus Tudetanus Antiſtes monuiſſet, falſo dici, hujus- modi dolorem ſine amore vix unquam concipi poſſe, & quod talis attritio ſine amore ſuſfficiat ad Sacramentum Pœnitentiæ, variare Auétorum ſententias. Imo Alexander VII. a. 1667. decreto ſuo prohibuit, ne quis audeat alicujus Theologi⸗ cæ cenſuræ, alteriusve injuriæ, aut contumeliæ nota taxare alterutram ſententiam, ſive negantem neceſſitatem aliqualis dilectionis Dei in præfats attritione ex metu gehennæ concepta, five aſle rentem diétæ dileéctionis neceffitatem, donec à S. Sede fuerit aliquid defuper definitum. Quo fup- poſito nobis probabilius eſſe videtur, quod attri- tio ad Sacramentum Poœnitentiæ requifita ſaltem initialem Dei amorem includere debeat, quo poœ- nitens Deum diligere incipit, tanquam fontem omnis juſtitiæ. Nam I. facra Scriptura in omni vera converſione & contritione exigit converſio- nem peccatoris ad Deum: Joel. 2. Convertimini a0 AIn. Ke ititon in 2. enni cont Crn Diunun en 7 e oiiun 1leg,e⸗ lyptura in, ot Urie rdt⸗ pns femn nlikuhire Eent e n gee Pftore, iidaie ll in KAc. gin lleen: in Ir It, oN 4 fünor (eram erbis od de dedto int, um Vn N Ge her ih kei “ Dei ti Vluce eirpen ean. ramenink- ilctenn er elet run ekkr irunt in 2 er i nr. Ma jam inde epten, kNe e Wlo ine Onelinn 1 Eekniec metl en 0 Kennd 312.el oſitnmn fi Ewim Gvam n, mnoreſifin e A oc Ihes; t cortm. Ghen⸗ e e, dti, 1 in 1 De Paænitentia. 413 ad me. Sed heæc fine amore Dei faltem imperfecto in attritione haberi nequit: Ergo amor ille requi- ritur. 2. Amorem communiter P. P. requirunt in emni contritione, adeoque etiam in attritione. S. Cyprianus de lapfis ait: Confiteantur, & ad Dominum toto corde convertäntur. S. Auguſtinus ſerm. 7. de temp. Pœnitentiam certam non facit niſi odium peccati, & amor Dei. S. Gregorius in 1. Reg. c. I5. ait: Salubriter vonfiteri volentibus Scriptura inſinuat dicene Corde creditur ad jußti- tiam, ore autem vonfeſſio FVit ad ſatutem: ,A ſ1 corde rr=doré alt jußtitiam, niſi voluntatem dirigere u Zidem per dileftionem operantem? S. Chryſo- logus ſerm. 94. Ahbſolvi vis, ama, charitas operit multitudinem peccatorum. S. Thomas l. 4. cont. gent. c. 72. Mens noſtra ad Deum debite converti non voteſt ſine charitate. S. Bonar--rtnare ze 4 d. 14. 1 —. Aa Hiuck, quod objicitur de at- iritione, dicendum, quod nemo recipit effeklum, niſi ckaritatem habeat, ſaltem in principio confeſio- nis, vel in medio, vel in fine. 3. Tridentinum Seſl. 6. c. 6. requirit, ut præparantes ſe ad juſti- ficationem Deum tanquam ommnis juſtitiz fontem diligere incipiant; quæ verba teſte Pallavicino I. 8. c. 13. primo quidem in decreto omiſia fue- runt, ſed poſtea addita ad inſtantiam multorum Theologorum dicentium, ſi pœnitentia tota foret ex timore ſine amore juſtitiæ, & non propter offenſam Dei, eam efſe infructuoſam. Quare ex verbis Tridentini & toto contextu colligitur, quod de diſpoſitione ad juſtitiam etiam in Sacra- maento recipiendam amorem ſaltem initialem re- quirat, licet hoc non definiverit. Rurſus Triden- tinum Sefl. 14. cap. 4. Contritionem vel attritio- nem ad Sacramentum requiſitam vocat dolorem de peccato, & deteſtationem; ſed hic dolor & deteſtatio ſine amore ſaltem initiali eſſe non po- teſt, tum quia odium peccati naſcitur ex amore Dei tanquam boni illi contrarii: tum quia debet excludere voluntatem peccandi, & includere fir- mum 414 Caput XVII. mum melioris vitæ propoſitum, adeoque averti a creatura, & converti ad Deum, eumque omni- bus rebus anteponere, & proponere, obſervare omnia mandata, quorum primum eſt amor Dei: Ergo amorem initialem includit. Dicis I. Con- cilium non meminit amoris initialis: dicit, attri- tionem ad Dei gratiam in Sacramento percipien- dam diſponere, & quidem proxime, quia loqui- tur de ea diſpoſicione, quam extra Sacramentum "non habet, adeoque extra illud ſolum remota eſt: dicit, eſſe donum Dei, & Spiritus &. impulſum: adeoque eſt ultima ad gratiam diipogaza in Sacra- mento. Denique nullum charitatis actum iupp- nit, quia contritionem conceptam ex metu ge- hennzæ opponit illi, quæ ex charitate proficiſcitur, & ad inſtantiam Epiſcopi Tudetani illa verba: um ſine aiteer - SiteRianis in Deum motu vix AWe queat, in decreto deleta iint. Xeſv. Concilium ideo dileétionis expreſſe non meminit, ne videa- tur controverſiam ſcholaſticam dirimere, ſatis ta- men ex ejus verbis eruitur. Item loquitur de di- ſpoſitione remota, quam contra Lutherum docet eſſe actum liberum & utilem; adeoque non op- ponit attritionem in Sacramento illi extra Sacra- mentum. Item quando attritionem ex metu ge- hennæ illi opponit, quæ ex charitate proficiſcitur, excludit quidem amorem perfectæ charitatis, non vero amorem quemcunque alium. Verba citata deleta oſtendunt ſolum, attritionem ſervilem, quæ bona eſt, poſſe ſubinde a charitate divelli, non Vero, illam a charitate initiali ſejunctam eſſe di- ſpoſitionem ſufficientem & proximam ad gratiam in Sacramento impetrandam. II. Timor ſervilis bonus eſt, & utilis ad expellendum peccatum: & S. S. Patres communiter docent, homines gehen- næ timore perculſos avocari a peccato. Reſp. Hic timor ſupponit amorem initialem, ut fit di- ſpoſitio proxima ad Sacramentum; ſine hoc enim ſolum remote diſponit. III. Damnata eſt hæc Quesnellii propoſitio: & ſolus ſupplicii timor ⸗⸗ ma A atie nls ana MMet a Pr fnt, in , o-, 6t, Menie entee: inite nu unmn wt Schaitz renss 0 luntiten m! goe N n, Ein anin Uin, E hahbitn A2 Ute ie legtit Cmentom en de uen De Aidti Muink eld, N Terum vV n in i i hoh tinm is i No De Panitentia. 415 ee wat pernitentiam, quo hac eſt magis violenta, eo eunle d magis ducit ad deſperationem. Ergo attritio re- e, Gen movet à peccato, adeoque ad Sacramentum di- A mIDh ſponit, in quo pœnitens ex attrito fit contritus. Diir bl KReſv. Propoſitio Quesnellii eſt hæretica, quia di- dien it, poenitentem ex timore non libere, ſed coacte io tie⸗ cenitere: verum libera illa voluntas ſine omni , d H charitate nondum odit peccatum ſecundum ſe, ſed Sactmenr tantum ut cauſam ſupplicii: requiritur ergo mo- m fenndd tus charitatis initialis, ut ſit timor profiguus re- § innela. movens omnem aétualem & habitualem peccandi ““ voluntatem, & diſpoſitio proxima ad Sacramen- Aun. tum: quod facit de attrito contritum non ſem- AX Neÿ per afctu, quafi in perceptione Sacramenti actna- Profel lis in anima contritionis actus excitaretur, ſed in h habitu, quia talis accipit gratiam ſanctificantem, totu ni⸗ quæ habitu eſt perfecta contritio. t, Ni Lrhol. 2. Ulterius quæritur, qualis amor in attri- Qualis ere, ione requiratur, ut ſit diſpoſitio ſufficiens ad Sa- amor re- vgltrret cramentum Poœnitentiæ. P. Berti contendit, hunc quiratur. tenh amorem debere efſe amorem charitatis, id eſt, ne nd e amorem Dei propter ſemetipfum, ſeu ex motivo entt ⸗ Charitatis initialem, id eſt, qui ex objeéto & ex nel motivo eſt vera charitas, licet non in gradu tam eliis intenſo, ſicuti in contritione perfecta, quæ etiam itis, extra Sacramentum juſtificat, non vero attritio. Jen 4 Verum verius dicendum videtur, ad juſtificatio- ſilnf nem in Sacramento obtinendam ſufficere amorem Sel/, ſpei, ſcilicet ex motivo ſpei, quo Deus diligitur, Nuné quia nobis bonus eſt, noſtra beatitudo ac finis ul- n ut⸗ timus. (G. 1062. Schol.) 1. Amor enim chari- Ie tatis in quocunque gradu eſſentialiter & ex mo- n tivo ſuo ſpecifico perfectus eſt, cum perfeétio nise charitatis non ex intenſione, ſed ex motivo ſuo un ſpecifico deſumatur: (I. c.) Sed amor perſectus n, , extra Sacramentum Poœnitentiæ juſtificat, (S⸗ ehe 1060.) & non eſt necefſaria ad illud diſpoſitio: du (S. 1061.) Ergo nec ad attritionem requiritur. iͤbr 2. Ad Sacramentum Poœenitentizæ ſufficit attritio N . cum Keſolvun⸗= tur us. 415 Cavut XVII. cum amore initiali: (Schol. pryec.) Sed hic amot eſt amor ſpei: (G. 1062. Schol.) Ergo amor ſpei ſufficit. Dicis I. Tridentinum actus lidei, ſpei, & amoris Dei exigit Seſt 6. c. 6. & hunc amo- rem vocat initialem, qualis non eſt amor ſpei, qui eſt perfectus: rurius dicit, eo diligi Deum tanquam omnis juſtitiæ fontem, quod fit per amorem charitatis. Et denique Sefſ. 14. c. 4. at- tritionem vocat contritionem imperfectam, quæ per ſolam intenſionem a perfecta differt. Reſv. Concilium non exprimit, qualis ſit ille amor: diſtinguit eum quidem a ſpe, ſed non conſtat, an diſtinguat velut rem a re, vel effectum a cauſa, Vel partem a toto, vel proprietatem a natura. Amor ſpei dicitur incipiens, quia ab eo ad amo- rem veræ charitatis progredimur, & quia non ita perfectus eſt, ſicut amor charitatis. Dilectio Dei ut fontis omnis juſtitiæ in ſe ſine ullo reſpectu ad nos eſt a perfecta charitate, non vero prout eſt fons juſtitiæ noſtræ, & felicitas noſtra. At- tritio dicitur contritio imperfecta propter moti- vum ſpecie diverſum a motivo contritionis per- fectæ, non vero propter gradum remiſſum. II. S. S. P. P. commendant ſemper amorem ex mo- tivo proprio charitatis, & S. Bernardus reprobat amorem, quo Deus diligitur, quia nobis bonus eſt. Reſp. S. S. P. P. loquuntur de amore extra Sacramentum juſtificante, vel de gratia habitualis & S. Bernardus reprobat amorem, quo Deus di- ligitur, quia nobis bonus eſt propter bona tem boralia ceu unicum amoris motivum. Cbroll. Pratt. I. Ad veram contritionem, per quam homo juſtificatur, non requiritur certus intenſio- nis gradus, expedit tamen, ut homo ad copio- ſiorem gratiam accipiendam, & plenius pro poœna ſatisfaciendum vehementer, & ſæpius doleat. 2do. Homo vi præcepti eliciendi contritionem non tenetur ad peccata ſua in memoriam revo-= tcanda, qula in momento per comtritlons 8 eum ſ Damn cot ſtacl: . Eeteſte . Dole Cen tane yer omn s Den n upe dlem tn en kreri Mlus Came ſ inen nnlis re, Il der, li Wentum ele Wor mni eo ns n Mmnl & mnment dtih e Nnen W Dee Mhor d Eet eh . E 8 Rerar celen kenit l⸗ lſe⸗ enen de cor yen E e lnd anor Nel K A lune n imne e idr Ilol it . It1 fechn ilen. h it Ue n n CoN1 Cum tant en 4 un e0 d t gbia n Dlekok Ulo E vero Dol. ter m Nfionis, miſnum ! tem er k öns eni ns be ANe en o iu ter ou r , “S 41 Pins o tinn⸗ ⸗ De Prnitentia. . 417 Deum converti poteſt, niſi adſit preæceptum con- fitendi: utile tamen eſt, ſi ea ſigillatim recogitet & deteſtetur. gtio. Contritio perfecta ſic elici- tur: Doleo, quod peccando Deum offenderim, quem tanquam ſummum Bonum propter ſe ipfum ſuper omnia diligo. Attritio ita elicitur: Doleo, quod Deum, quem ut æternam meam beatitudi- nem ſuper omnia diligo, offenderim, & peccan- do rem turpem, rationi ac virtuti adeo repugnan- tem fecerim, aut peccando mortaliter infernum, & alias graves ponas promeritus ſim. 4to. Ad Sacramentum Pœnitentiæ contritio vel perfecta, vel imperfecta requiritur: debet autem dolor eſſe actualis & verus, nec ſatis eſt dolere, ſe non dolere, ubi tamen vix poſſibile eſt, ut reipfa non doleat, licet non ita ſentiat, unde tuto ad Sacra- mentum pergere poteſt. sSto. Dolor hic non de- bet effe in appetitu ſenſitivo ſenfibilis; eſt enim dolor animi, qui mentem & voluntatem fignifi- cat, adeoque fincere quis dolere poteſt, etſi la- Chrymas non fundat. 6to. Dolor ex motivo pure naturali & viribus naturæ elicitus non ſufficit ad Sacramentum, ſed debet eſſe ſupernaturalis, id eſt, ab auxilio gratiæ, & motivo fupernaturali per lumen fidei cognito procedere v. g. ob peœ- nas a Deo juſtiſſimo vindice infligendas. 7timo. Dolor debet ſe extendere ad omnia mortalia, & debet eſſe appretiative ſummus, ita ut pœnitens peccata plus deteſtetur, quam omnia alia mala. Svo. Qui confitetur tantum venialia, nihilominus de illis dolere debet, quia contritio eſt materia Sacramenti: hic tamen dolor non debet eſfe ne- ceſſario univerſalis, quia unum veniale ſine alio remitti poteſt. no. Signa, quod aliquis verum dolorem habuerit, lunt, fi ante confeffionem quis rite ſe præparaverit, ſit teneræ conſcientizæ, ſeæpe Confiteatur, pravis confuetudinibus non diu in- hæreat. 1Iomo. Contritio debet elici ex intentio- ne confitendi, ut fiat actio ſacramentalis; ubi ta- men Schram Infit. Theol. Tom. III. D 4 418 Caput XVII. men non opus eſt, ut quis maxime ſcrupuloſi actualem & explicitamn intentionem habeant, ſed ſufficit implicita, volendo & præpatando ſe ad confefſionem. IImoO. In praxi dolor eliciendus eſt ante confeſſionem, quia ſic confeſſio magis procedit ex diſplicentia, & deteſtatione peccati; ſufficit tamen, ſi adhuc eliciatur ante abſolutio- nem. Non licet vero ſequi in praxi ſententiam aliquorum, quod fufficiat dolor elicitus ſub abſo- lutione, modo ante finem abſolutionis finiatur, quia Sacramentum exponeretur periculo nullitatis: debet tamen dolor effe connexus cum abſolutio- ne, vel phyſice, ita ut fub abſolutione actus do- loris adhuc ponatur: vel moraliter, ita ut dolor perduret in ſuo effectu usque ad abſolutionem v. g. dum poœenitens elicito dolore accedit ad con- feſſionale, confitetur, petit abſolutionem Quam- din autem dolor moraliter perduret, certo deter- minari non poteſt: dici poſſet, quatuor horas, vel diem ac noéctem non deſtruere connexionem moralem, ſi nullo acu contrario revocetur, & ordinatus ſit ad confeſſionem, ubi tamen tutius eſt, ut ante confeſſionem denuo eliciatur. 120. Qui poſt acceptam abſolutionem peccatum obli- tum confitetur, non tenetur quidem novum do- lorem elicere, ſi prior univerſalis fuerit, in praxi tamen præſtat, ut novum dolorem eliciat, ad majorem ſecuritatem Sacramenti. I3 t:7⁄%. Dolor & propoſitum revocatur per aliud peccatum mor- tale fubſequens: dolor vero univerſalis de pecca- tis mortalibus & venialibus non revocatur per peccatum veniale: Dolor de ſolis venialibus ex motivo univerſali revocatur per veniale æque grave vel gravius, quia tunc non amplius cenſe- tur curari motivum doloris: qui autem ob moti- vum particulare in uno veniali repertum doluit, non revocat dolorem per aliud veniale, in quo illud motivum non reperitur. In praxi, qui po elicitum dolorem venialiter peccat, novum dolo- rem eliciat. Coroll. yl. Nus on k Uer de nen ſe liütor. Dotli; 1iſi ſe e thettn n ei Ker An bebe iltenere: Atorutn v. ndi in i in ho inritnri Uun auter le un ificgeiter funl Uull mor n nort⸗ kholr fin Pe⸗ Mile ohi ntin e exel dortale ude Andven (Aa uche, N D ai ikſt⸗ Popere urum Electn 1 De Peænitentia. 4¹⁰⁹ de ſnnt Coroll. Pratkt. II. Ad Confeſſionem requiritur pro- Keſolvun- letent. poſitum formale & expreſſum, niſi quis inculpa tur caſus biliter de futuro non cogitaret, vel poſt contri- ge propo- tionem ſtatim moreretur. 2do. Pro mortalibus ſito. requiritur propoſitum univerſale cavendi omnia mortalia; non vero requiritur, ut ad omnia ve- Ntando Ee lor eiceene hrſeſſo ng ione heet “ nialia ſe extendat, debet tamen eſſe efficax ſaltem “ reſpectu unius venialis confeſſi, ut habestur ma- itns teria Sacramenti. Item propoſitum vitandi mor- rfr, talia debet ad totam collectionem, & ſingula ſe Nlo I extendere: at vero ad remiflionem omnium pee- Im Rh catorum venialium ſufficit propoſitum, omnia vi- e t tandi in ſenſu diviſo, non vero in collectivo, in ui quia in hoc ſenſu omnia ſine ſpecialiſſima Dei gra- i tia vitari non paſſunt. (t. 1. F. 340) Propoſi- Ren tum autem vitandi venialia non debet necefſario = eſſe tam efficax, ut eo perſeverante homo tam Ren D efficaciter moveatur, ad declinandas occaſiones ie peccandi propinquas, & adhibenda media ad pec- tnck i⸗ cata, & eorum occaſiones vitandas neceflaria, Cnnen ſicuti movetur ex propoſito vitandi mortalia, nn t quia mortale longe majus malum eſt. Ideo faci- al e e 6 lius abſolvi poſſunt relabentes ſæpius in eandem n. — ſpeciem peccati venialis, quam mortalis, quia re- teltun lapfus ille non ita eſt indicium defeétus doloris ac noltt propoſiti neceſarii, cum provenire poſſit ex fre- et, Y quentia occaſionum, a quibus removendis facilius Ain, quis excuſatur, quam a remotione occaſionum ad i. N mortale ducentium. 3tio. Propoſitum vitandi mor- litin talia debet eſſe abſolutum & efftax, ita ut eo du- se rante moveatur pœnitens ad omnes occaſiones amovendas, & omnem operam ad vitanda pec- cata adhibendam: fieri tamen poteſt, ut aliquis ſufficiens propoſitum habeat, & tamen timeat, vel putet, ſe non omnia mortalia vitaturum, vel aliquod eorum genus, quia jam ante volun- tatis ſuæ inconſtantiam expertus fuerat; nam pro- ponere eſt actus voluntatis, putare autem ſe fa- Gurum, quod voluntas propoſuit, eſt actus in- tellectus, qui ex propoſito illo neceſſario non ſe- . . D d 2 qui- 420⁰ Caput XVII. Conſeſſio quid. quitur. Hinc non bene agit Confeſſarius, ſi pœ- nitentem adigat ad ſpecialem promiſſionem, vel jursmentum de hoc vel illo peccato non perpe- trando. Ato. Vi propoſiti efficacis debet poœni- tens removere occaſiones & pericula proxima peccandi, in quibus ſpectatis circumſtantiis diffi- culter & vix a lapſu abſtinere poteſt, niſi hæc ſine gravi incommodo corporis, famæ, vel for- tunæ tolli non poſſint, ubi tamen paratus efle debet, ad adhibenda media contra lapfum a con- feſſario præſcripta, ut ita fiant pericula remota: occaſiones vero, vel pericula peccandi remota, quæ quis facile evitare poteſt, & ſolet, non te- netur quis removere. Sto. Signa propofiti effi- cacis ſunt, ſi pœnitens ab ultima Confeſſione ra= rius lapſus fuerit: ſi mediis præſcriptis uſus fuerit: ſi occaſiones peccandi removit: ſi fine ullo re- ſpectu humano, vel alia prava intentione, ex ſo- lo deſiderio ſe emendandi frequenter confiteatur. 6to. Econtra ſigna propoſiti inſufficientis ſunt, ſi quis nolit reſtituere famam, vel bona in juſte acquiſita: ſi media a Confefſario præſcripta, & ſalutares poenitentias negligat: ſi nolit odium de- ponere, vel injuriam condonare: ſi publica ſcan- dala continuet: ſi nolit abſtinere ab ufſuris, ſu⸗ perſtitionibus, illicitis contractibus, & proxima occaſione peccandi. G. 1065. Altera pars Sacramenti Poenitentiæ eſt Confeſſo, quæ eſt accuſatio facta a poni- tente propriorum peccatorum poſt Baptis- mum commiſſorum ad illorum abſolutionem obtinendam a Sacerdote. Dicitur 1o Ac- cuſatio, non mera declaratio, vel narratio, multominus excuſatio, aut oſtentatio, ſe humilis agnitio propriæ culpzæ, propter quam pœenitens ſe reum, & poena nuen ate⸗ enr. tcmn, 6 II, Koonll In, nili IAlio m Un corm In pon wwl Ueramer n iadi A (. Ti lUnßeſo le bene gnoſei Afcem run ſoncta ii, Mnt lbi Ch euns, ur. De Pænitentia. 4²1 “ fatetur. 2do. Peccatorum, non vero tenta- n n tionum, & defectuum, quos ſine culpa pati- eE mur, qux non ſunt materia abſolutionis, mn ſed conlilii. 3tio. Propriorum, non alieno- Mmd6. rum, niſi noſtra culpa ratione dati ſcandali, is vel alio modo patrata ſint. Ato. Poſt Baptis- e mum commiſſorum; illa enim ante Baptis- iun mum non fſubſunt clavibus Eccleſiæ. Sto. ean Ad abſolutionem eorum obtinendam, quia ardm. Sacramentum Pœnitentiæ celebratur per mo- Getn dBum judicii reconciliativi, non vindicativi. Mohld 6 0. A Sacerdote tanquam Dei Vicario. nfelige? Schol. Triplex in S. Scriptura confeſſio occeurrit. 1. ſe Nor Confeſſio laudis, qua Deum ſumme Bonum, ejus- one, e que beneficia, ac judicia cum gratiarum actione conitet cognoſcimus, & prædicamus. 2. Confeſſio fidei, rientis qua fidem exterius profitemur. 3. Conſeſſio pec- Ponn i; catorum, vel ſoli Deo, vel Deo, ejusque mini- Nrliſn ſtro fata. Quæ Confeſſio homini facta vel eſt t inn civilis, qua reus coram judice delictum ſuum “ confitetur: vel ſatisfactorig, quæ fit ad placan- b Nſinil dum proximum: vel conſolatoria, per quam pec- E n⸗ cata noſtra viro docto narramus, conſilium, & remedium ab eo accepturi: vel legalis, a lege Moſaica Lev. 5. vel Sacramentalis, de qua hic agimus. llari F. 1066. i Confeſſio Sacramentali- eſt de præecepto Conſeſio M Divino a Chriſto Domino impoſito, & de S jure ſidana neceffitate ſalutis eorum, qui poſt Baptis-ν. I? mum prolapſi ſunt in peccatum mortale. 1 Probatur Imo ex S. Scriptura Joan. 20. v. 22. „ ubi Chriſtus Sacramentum Poœnitentiæ inſti- o tuens, (H. 1054.) diſcipulos ſuos ita allo- 3 7 . . . . . n quitur: Accipite Spiritum S. quorum remiſeri- N D d 3 tie 4²² Caput XVII. tir peccata, remittuntur eigr, & quorum retinue- ritis, retenta ſunt. Quæ verba Tridentinum Seſſ. 14. c. 5. ſic exponit: Ex inſtitutione Sa- cramenti Peænitentiæ jam explicata, univerſa Ec- cleſia ſemper intellexit, inſtitutam etiam eſſe a Domino integram peccatorum conſeſſionem, & omnibus poſt Baptirmum lapſis jure Divino ne- ceſſariam exiſtere: Quia D. M. J. C. e territ aſcenſurus in cœlos, Sacerdotes ſui ipſiur Vica- rios reliquit tanguam præœſides & judices, ad quos omnia mortalia crimina deferantur, in qu& Chriſti fideler ceciderint, qui pro poteſtate cla- vium remiſſionis, aut retentionis peccatorum ſen- tentiam pronuntient. Cum vero ejusmodi ſen- tentia prudenter ferri nequeat, miſi conſti- tuti a ChrYiſto judices auditis peccatorum va- rietatibus noverint, quis ſolvendus ſit, quis- ve ligandus, Concilium ita pergit: Conſtat enim, Sacerdoter judicium hoc incognita cauſa ewercere non potuiſſe, neque uitatem quidem illos in pœnit injungendir ſervare potuiſſe, ſi in genere duntaxat, & non potiur in ſpecie, uc ſi- gillatim ſua peccata declaraſſent. Probari etiam poteſt ex Act. 19. v. 18. Multi credentium ve- niebant confitenter, & annuntiante abtus ſuos; ubi verbum 7ραασοιντυτιρονν, quod eſt præteriti temporis, innait confefſionem baptizatorum; & verba: actur ſuos enumerationem ſingulo- rum peccatorum. Et illud Jac. 5. v. 16. Con- Ffitemini alterutrum peccata veſtra, de Confeſſio- ne Sacramentali cum D. Calmet nobiliſſimi interpretes exponunt. 20do. Ita definiunt Concilia. Laodicenum can. 4. vult pœniten- tibus perſeverantibus in humilitate confeſſio- nis eri, Qewcdhm (Monent entb Megtur 32 unl fu⸗ a pere 1 El. llerit/ tun, r in, Ata lunctti, r Eyumten umo ute he üeri Ulo 10 Uro he EIun D Cihdüi hnoxNi 68, o Rertes Nin le Denc yrrnig clog ſavut R Panit. flin felmn üdentine ttioe 9 Nnimſtl Aun i, 7 Dink . Ci ir S jtllin Mur, N potſali Catofun Usmad nil Cmtum Gt Nten 9 i Chenen De Pænitentia. 423 nis ſtatui tempus & qualitatem pœnitentiæ ſecundum proportionem delicti. Concilium Cabilonenſe circa an. 656. can. 8. ſtatuit, ut poenitentibus a Sacerdotibus data conſfeſſione indicatur poenitentia. Cabilonenſe an. 813. can. 32. eos damnat, qui non plene confi- tentur ſua peccata Sacerdotibus. Et can. 33. eos, qui dicunt, Deo ſolummodo eſſe confi- tenda peccata. Lateranenſe c. Ommis utrius- que. Et Tridentinum Seſſ. 14. can. 5. JNi guit negaverit, Confeſſonem Sacramentalem vel inſti- zutam, vel ad ſalutem neceſſariam eſſe jure Di- vino, aut dixerit, modum ſecrete confitendi ſoli Sacerdoti, quem Eccleſia Catholica ab initio ſemper obſervavit, alienum eſſe ab inſtitutione G& mandato Chriſti, & inventum eſe humanum: anathema ſit. tio. Patet ex Traditione. Szæe- culo 1mo S. Clemens ep. 2. ad Corinth. Poſt- quam e hoc ſcculo egreſſi ſuerimus, nec confi- teri peccata, nec vœnitentiam agere poterimus. Szæculo 2do S. Irenæus refert, mulierculas a Marco hæretico corruptas converſas ad Ec- cleſiam Dei confeſſas eſſe; & Monatiſtæ cum Catholicis docebant, peccata confeſſioni eſſe obnoxia: ac Tertull. l. de pœn. reprehendit eos, qui publicationem & confeſſionem fu- gientes pereunt. Sæculo ztio Origenes hom. 2. in Lev. Si revelaverimus peccata noſtra non ſolum Deo, ſed etiam his, qui pvoſſunt mederi Pveccatis noſtrie, delebuntur peccata noſtra. Sz- culo 4to S. Baſilius in reg. brev. MWeceſſario peccata aperiri debent, quibus credita eſt diſpen- ſatio miſſteriorum Dei. S. Pacianus parzæn. ad pœnit. Et S. Chryſoſtomus de mul. Samar. Dà 4 Qui 424 Caput AVII. Qui homini detegere peccata erubeſcit, neque con- ab coll fiteri vult, neque pœnitentiam agere, in die illa (ldhs non uno, aut duobus, ſed univerſo orbe ſpebtante aatolis traducetur. Sæculo Sto S. Hieronymus in c. (Abako 16. Matth. alligat, vel ſolvit Epiſcopus & Prer-. ils, u byter non eos, qni inſonter ſunt, vel novii, ſed (ieten pro oſficio ſuo cum peccatorum audierit varieta- ecats tes, ſcit, quis ligandus ſit, vel ſolvendus. S. Auguſtinus ferm. 35. Ipſum confiteri (in peæ- W i nitentibus) ab occulto & tenebroſo procedere eſt. t n Sæculo 6to S. Climacus gr. 4. de confeſfione m u Ait: Gine qua nullus remiſßone peccatorum po- mmn ar tietur. Szeculo Ztimo S. Gregorius M. hom. mran 40. Confitendo peccata quid aliud agimus, nif Aug malum, quod in nobis latebut, aperimur. Sæ- mnh culo 8vo Ven. Beda in c. 5. Jac. Weque enim un ſine confeſſione emendationie peccata queunt di- vun⸗ mitti. Sæculo 9no & Iomo Regino I. 2. c. n 268. Omnis homo. . . ad primum dacerdotem (dhims venire feſtinet, & cum purificatione mentis omnes bliter⸗ tranegreſſones, omniaque peccata . . Qumiliter Känm confiteutur. Sæculo I1 mo & I12 mo Burchar- (ukifh dus I. 19. de Pœn. plures canones pro necefſi- e tate confeſſionis collegit. S. Bernardus ſerm. Pan ad Milit. templi: Mon abſolvant etiam compun- (mli dum, niſi viderint & conſeſum. Subſeribirt Kkmn Magiſter fentent. I. 4. d. 17. Ergo diu ante ns Concilium Lateranenſe confefſio a primis Ec- n cleſiæ ſæculis in ufu fuit. Ato. Ratio dari poteſt tum ex eo, quod Antiſtites Eceleſiæ “ confeffionem ob fuam difficukatem non in- inten ſtituiſſent, nec populus eam acceptafet, ſi a un, Chriſto inſtituta, & præcepta non fuiſſet: nuio tum quia in ea elucet miſericordia Dei ju- Eael bens De Penitentia. 425 Nes bens confeſſionem non ad damnandos, ſed A ſanandos reos; juſtitia ad comprimendam n peccatoris ſuperbiam: Sapientia, quia pro:. Wue deſt Paſtoribus, ut oves curent: & pœniten-“ ubh tibus, ut veniam, media contra relapſum, ni & quietem animi obtineant, & pio rubore a peccatis retrahantur. oenkee G jt (uſ⸗ Schol. Wicleffus Confeſſionem Sacramentalem aper- Soloumur uint te impugnavit. Lutherus in l. de capt. Babyl. opjeftio- . eam ſummopere commendavit: aſt articulo ono nes. onii inter damnatos a Leone X. illam vocat cruentiſſi- Ntonin ; mam carnificinam: & in libro contra Latomum 1s MN negat eam jure Divino præſcriptam A confeſſio- gint,t ne Auguſtana & Wittenbergenſi Confeſſio non “ omnino aboletur, ſed tamen dicitur, Confeſſio- nem auricularem non eſſe Divinæ inſtitutionis, Mnni 4 nec illam, ſed publicam ſolum Confeſſionem com- Iltnittl mendari ab Eccleſiæ Patribus, eſſe tamen peruti- G l.¹ lem, licet non ſit neceſſaria. Ita etiam docet . Doum Calvinus I. Quia modo ſæculo I3tio a Conci- ertite lio Lateranenſi præceptum de Confeſſione auricu- Theep lari datum fuit. Certe Joan. 20. non fit mentio Dik Confeſſionis; & multi Catholici Theologi docent, 10 Bul⸗ ex illo loco neceſſitatem Confeſſionis probari non Ppko le⸗ poſſe. Keſp. Ante Concilium Lateranenſe præ- Hatdu ceptum Divinum ex dictis Confeſſionis jam fuit: Cu NHAH Concilium ſolum tempus faciendæ Confeſſionis determinavit, vel potius legem jam olim latzm “M adjunéta pœna innovavit. Joan. 20. Implicite go , Confeſſio præcipitur ex dictis. Theologi de ne- 4 Mid ceſſitate Confeſſionis non dubitant, imo probant to etiam ex citatis verbis, licet putent ex iis ſolis la hanc neceſſitatem non inferri, niſi recurratur ad „ i¹intentionem Chriſti Apoſtolis viva voce declara- n tam, & nobis ex Traditione conſtantem. II. S Apoſtoli & Sacerdotes dicuntur tantum diſpenſa- NAN tores Myſteriorum Dei: Ergo non funt judices. N,. licet peccata remittant, ficut non ſunt ſervatores D d 5 homi- N 426 Caput XVII. hominum, licet, Tr. Tim. 4. homines ſervare di- cantur. Quippe S. Scriptura vere posnitentibus, nulla Confeſſionis facta mentione, veniam pro- mittit, & petimus nobis a Deo dimitti debita no- ſtra, ſicut & nos dimittimus debitoribus noſtris, a quibus Confeſſionem non exigimus. Reſp. Sa- cerdotes ſunt miniſtri & judices a primo Judice Chriſto dependentes: ſic etiam dicuntur ſervato- res hominum non redemptione, ſatisfactione, & pretii ſolutione, quod ſoli Chriſto competit; ſed miniſterio pretium Sanguinis Chriſti nobis appli- cando. S. Scriptura veniam promittit vere pœ- nitentibus, adeoque mandata Dei, inter quæ eſt Confeſſio, obſervantibus Petimus autem nobis dimitti debita noſtra, ſicut & nos dimittimus quo- ad dimiſſionem, non vero quoad modum, ad quem Deus Confeſſionem requirit. III. Confeſſio inſtituta fuit ab Eccleſia occaſione Novatianorum, & denuo a Neétario Conſtantinopolitano Epiſcopo ob ſtuprum alicujus Diaconi propalatum abroga- ta, qui fuſtulit Presbyterum pœnitentiarium, & permiſit, ut unusquisque pro ſui animi conſcien- tia ad Sacramentorum communionem accederet, teſte Socrate 1. 95. hiſt. c. 19. & Sozomeno l. 7. quod Socrates reprehendit: quod autem Nectarius privatam Confeſſionem abrogaverit, ex eo patet, quod publica poſt hoc decretum adhuc in uſu fue- rit. Neſp. Nectarius ſolum ſuſtulit Presbyterum Poœnitentiarium ſculo 3tio inſtitutum, qui pec- cata publicæ pœnitentiæ obnoxia fibi a poeniten- tibus delata excipicbat; item delationes & teſtes contra obſtinatos audiebat, urgebat deſides, ca- vebat, ne indigni ad S. Myſteria accederent, ex peccatis quædam atrociora & publica ſecernebat. quæ palam in folemni Eccleſiæ conventu evuigert imperabat: non autem ſuſtulit alios Presbyteros ſecreto Confeſſi nes excipientes Tribunali au tem hujus pœnitentiarii ſublato uſus pœnitentiæ publicæ elanguit, de quo Socrates conqueritur.- IV. S. Chryſoſtomus multoties dicit, milcere . on- Conelo Ant Thüin nins ſu n. Lucæ or et Els, ue Unin. N. In vult, itendt. . Ellitt, Elege k. os Detoent it. len Muid Le es Nen, tn In ſcel Ponttun mne, Eei tum Wlkfüon ninen i done 3l Peniten Iun gor Cherunt Uti vi⸗ 8 S: NN I6 Uire Nori Oin Gbent Potere rm 8 ertan4 Donieni Feliin itti din Neidos oti 6. N Ptine Ni hVin nt iohliͤee ttit er⸗ inter ſt⸗ 8 Allen 1 Dittinnsf moln II. Cu DVatindn onoliin ſtun en gltiniun, ini NE n 1teltl zommene en Nen⸗ inli⸗ Memnt⸗ , A; De Peænitentia. 4²7 Confeſſionem ſoli Deo factam, uti hom. 21. ad pop. Antioch. & hom. 30. de incomp. Dei nat. S. Baſilius in Pſ. 37. ait, Davidem ſoli Deo ge- mitus ſuos oſtendifſe. S. Ambroſius 1. 10. in c. 22. Lucæ: Lachrymæ lavant delitum, quod voce pudor eſt confiteri. Et Ven. Beda ſolum crimen bæ- reſis, Jjudaismi, & Schismatis vult efſe detegen- dum. Keſp. S. Chryſoſtomus ſerm. ad pop. ſo- lum vult, peccata ante Baptismum non eſſe con- fitenda. In aliis locis Confeſſionem publicam non requirit, bene vero ſecretam. S. Bafilius agit de Lege veteri, ubi Confeſſio necdum præcepta fuit. Eodem modo S. Ambrofſius loquitur de S. Petro eo tempore, quo Confeſſio necdum inſtituta fuit. Ven Beda aſſerit, illa peccata a redeunti- bus ad Eccleſiam publice ejuranda eſſe. V. Olim fideles non obligabantur ad confeſſionem auricu- larem, tum quia pauci erant Sacerdotes, & ta- men fideles quotidie communicabant; tum quia Novatianus cogebat ſuos aſſeclas jurare in com- munione, quod commodius feciſſet in confeſſio- ne: tum quia ſæculo ono multi adhuc docebant, confeſſionem ſoli Deo factam ſufficere, teſte Al- cuino ep. 71. & Concilium Cabillonenſe can. 33. ait, confeſſionem Deo factam purgare peccata, & c. 32. Oo&to ſolum crimina referuntur, de quibus pœnitentes interrogari debent. Imo poſt ſæcu- lum onum usque ad r3tium plures Catholici do- cuerunt, confeſſionem ſoli Deo factam ſufficere, uti videre licet apud Gratianum d. I. de poen. c. 33. q. 3. ubi judicium de hac re leétori relin- quit: & poſt tempora Innocentii III. Semeca Gloſſator Gratiani in tit. de Pœn. d. 2. ait: Me- lius dici, confeſſionem inſtitutam fuiſſe a quadam univerſali Eccleſiæ traditione potius, quam ex novi & veteris Teſtamenti auétoritate. Ke/p. Olim fideles ſatis innocenter viventes ſine fre- quentiori uſu Poœnitentiæ ad S. Menſam pergere poterant. Novatianus ob Myſterii ſolemnitatem juramentum a ſuis in communione exigebat. Si non- 28 Caput XVII. nonnulli neceſſitatem confeſſionis in dubium vo- carunt, errarunt, at ſine nota hereſeos in re necdum ab Eccleſia expreſſe definita. Concilium Cabillonenſe loquitur de contritione perfeéta cum voto Sacramenti, & illa crimina, de quibus in- terrogabantur fideles, non excludunt alia, de quibus ſe accuſare debebant. Gratianus non tan- git quæſtionem, an jure Divino necefſaria ſit confeſſio, ſed folum, an contritio perfeta etiam ante ſuſceptum actu Sacramentum peccata deleat, quæ quæſtio eo tempore ventilata fuit, hinc col- leétis pro utraque parte ſententiis Gratianus tan- dem reſolvit. Ex his aliisque pluribus indubitan- ter oſtenditur, oportere Deo primum, deinde a- cerdoti offerri confeſſionem, nec aliter poſſe perve- niri ad ingreſtum Paradiſi. Denique gloſſator Gratiani non eſt tantæ auétoritatis, ut ea movea- mur, in multis lapſus fuit, & ideo corrigendus, uti monent editores Gratiani in præfatione. F. 1067. Confeſio IIt autem Confeſſio ſit valida materia Sa- debet eſe cramenti Pœnitentiæ, debet Primo eſſe inte- integra. apq, id eſt, omnia peccata mortalia, quo- rum homo confcientiam habet, ſe ea com- miſiſſe, & necdum confefſum eſſe, debent in confeſſione explicari, quantum ad eorum ſpecies, numerum, & circumſtantias ſpe- ciem mutantes. Ita Ime definit Concilium Cabillonenſe II. a. 813. c. 32. improbans ab- uſum eorum, qui non plene confitentur. Conc. Wormatienſe a. 868. c. 25. ait, debere Sacerdotem in poenitentia danda ſingulorum cauſas ſigillatim conſiderare. Quod idem ſtatuit Concilium Londinenſe an. 1200. c. 4. & Tridentinum ſeſſ. 14. can. 7. Si guis clire. rit, H eocterumn onni⸗ k ex nino hi Uhltum icare 1 Cu t necel apetn (1 le et, v! to on igens Uluierinl Nium Eritlen. fiertinh Umiiens nſiei i bDun Maia, n win Rn ugn din ſenkn W Geli ine tur. (ata ſne lio De Pænitentia. 4²9 mg kit, in Jacramento Peænitentiæ ad remiſſonem n : peccatorum neceſſarium non eſe, jure Divino con- Iuh Siteri omnia & ſngula peccata mortalia, ana- ihan thema ſit. 2do. Ratio eſt, quia judex non elin poteſt ex æquitate judicare, niſi perſpectas omnino habuerit rei cauſas, circumſtantias, ede Ginſtrumenta: nec medicus apta remedia ehd applicare poteſt, niſi morbos apprime nove- ene rit: Cum ergo Sacerdos ſit judex & medi- in nhr cus, neceſſe eſt, ut omnia peccata mortalia Gen illi aperiantur. bus rtenn 1, lis Schol. I. Confeſſio poteſt eſſe integra vel materiali- Solvuntus , ter, vel formaliter. Formaliter integra eſt aceu- ohjeclio- gue N ſatio omnium peccatorum mortalium „ quæ poſt nes. tawe diligens conſcientiæ examen memoriæ occurrunt: oonirt Materialiter integra eſt accuſatio adæquata om- tone nium plane peccatorum. Certum autem eſt, ma- terialem integritatem non ſemper requiri; nam Tridentinum Sefl. 14. c. 5. expreſſe docet, quod poœnitens, poſtquam ſe diligentius excuſſerit, & conſcientiæ ſuæ ſinus omnes, ac latebras explorave- miriß rit, ea peccata confiteatur, quibus ſe Dominum no ee & Deum ſuum offendiſſe meminerit, reliqua autem tin veccata, quc& diligenter cogitanti non occurrunt, bacr in univerſum eadem confeſſtone incluſa eſſe intelli- 4 guntur. De formali autem integritate Confeſſio Ae, d Auguſtana art. I1. negat, neceſſariam eſſe omnium Me deliétorum integram enarrationem. I. Quia hæc Bunen, eſt impofſibilis; nam Pſ. 18. delitta quis intelligit? & Jer. 17. v. 9. Pravum eſt cor hominis & in- ta ſcrutabile. Keſp. Ex dictis ſufficit, ut peccata e⸗ poſt diligens examen cognita quis confiteatur: ollti/ delicta vero, quæ intellectus non cognoſcit, nec ti in corde Berſeruian poteſt, nemo confiteri tene- S tur. II. Sic nunquam conſcientia ob occulta pec- N cata non confeſſa, nec remiſſa quieſcere poſſet: tl ſane non tenetur quis omnia venialia confiteri: Serr Ergo nec omnia mortalia. Reſp. Peccata incogni- ſ ta 6 430 Caput XVII. ta in confeſſione incluſa intelliguntur, & ſic etiam remittuntur: peccata vero venialia ſtant cum gra- tia habituali, & aliis mediis extra Sacramentum deleri poſſunt. An cir- Schol. 2. Quæritur, an circumſtantiæ in eadem ſpe- cumſtan- tiæ nota- biliter ag- gravantes lint confi- tenac. cie aggravantes necefſſario ſint aperiendæ, ut in- tegra ſit confeſſio. Reſpondetur affirmative con- tra S. Bonaventuram, S. Antoninum, & Vasquez &c. 1. Quia Trident. ſeſſ. 14. cap. 5. docet, ta- lem requiri confeſſionem, ex qua Sacerdos de cri- minis gravitate recte judicare poſſit, quod non foret, ſi circumſtantiæ notabiliter aggravantes non eſſent explicandæ, cum furtum 100. aureo- rum majorem poenam, quam furtum quinque au- reorum mereatur. 2. Peccatum habens circum- ſtantiam notabiliter aggravantem quoad malitiam pluribus peccatis æquivalet: Ergo eſt virtualiter multiplex, & virtualem diſtinéctionem peccatorum includit. 3. Papa & Epiſcopi pofſſunt ſibi reſer- vare, & fſubinde ſibi reſervant peccata ratione circumſtantiæ notabiliter aggravantis, v. g. ince- ſtum cum propria matre, ſorore, & c. Ergo hæ circumſtantiæ ſunt materia necefſſaria confeſſionis. 4. Ex contraria ſententia ſequeretur, actum ex- ternum ſpecificam malitiam actui interno non addentem, non eſſe confitendum, quod tamen falſum eſt. Dicis I. Tridentinum non meminit circumſtantiarum notabiliter aggravantium expli- candarum, & S Thomas in 4. d. 16. q. 3. a,/ 2. dicit, contrariam ſententiam eſſe probabiliorem. Reſp. Tridentinum ſtudioſe hanc controverſiam ſcholaſticam dirimere noluit; in noſtram tamen ſententiam valde propendet. S. Thomas loquitur de circumſtantiis non notabiliter aggravantibus: de notabiliter aggravantibus tractat rI. 2. q. 73. a. 7. II. Hæ circumſtantiæ non addunt novum peccatum: nec tenemur confiteri circumſtantias notabiliter minuentes: Ergo nec notabiliter ag- gravantes. Keſp. Conſtituunt ſaltem peccatum quivalenter diſtinétum, & dirigunt Confeſſarium in ſirpone cruntta ken rebetl⸗ uletur prot (, ( Mhitat, iermnini Uptnikit, Neigtte⸗ Penda, n ligo un Iie Cnftende n. unſcient emnie (E jdie No M, G med eimn ee iuin AuIn rrſcih conditi (uide: urio oec Cin eerr oef intert iliti , lio, e a De Peænitentia. 431 tre in imponenda juſta pœnitentia: Et ideo etiam nteuang circumſtantiæ notabiliter minuentes explicari de- Aunnem pent. . Schol. 3. Quæritur ulterius, an peccata mortalia du- An pecca- nae pia neceſſario in confeſſione fint explicanda. Re- ta dubia. jenle,1i ſpondetur affirmative contra Carramuelem. 1. kmmtfett Hoc probat S. Thomas in d. 21. q. 2. a. 3. ad 3. n, Glinr Quia, qui aliquid committit, vel omittit, in quo 5 et dubitat, eſe peccatum mortale, pecrat mortaliter, cenitet diſerimini ſæ committens. Et ſimiliter periculoſe t, ln committit, qui de hoc, quod dubitat, eſz mortale, sggnns negligit confiteri. 2. In dubiis tutior pars eſt eli- n 100, genda, maxime, ubi agitur de valore Sacramen- n goinget ti: Ergo peccata mortalia dubia ſunt confitenda: bens einn nam Tridentinum jubet omnia peccata mortalia eſſe ol mi confitenda, nulla facta diſtin ione inter certa & AWmn dubia. Dicis I. De peccatis dubiis non habetur nerim conſcientia, quia de dubiis non datur notitia nt fin fcientifica, nec de illis, utpote incognitis, Sacer- Neitd dos judicare poteſt: Ergo non ſunt confitenda. s VIEI Reſp. Nomine conſcientiæ intelligitur ſenſus inti- de. Uin mus, qui facta approbat, vel redarguit, & inte- clelt rins judicium, ſive ſit certum, ſive dubium; imo ,AEnn etiam certa perſuaſio haberi poteſt, illa peccata enaa elſle dubia: iisque explicatis Sacerdos cognoſcit , ⸗ ſtatum poenitentis pro imponenda poœnitentia, & en preſcribendis mediis. II. In dubio melior eſt iun conditio poſſidentis, & nemo præſumitur deli- 1, 41 quiſſe: & ſuper peccata dubia nequit cadere ab- mnin ſolutio, quæ materiam certam requirit. Keſp. oteßf Poſſeſſio in noſtro caſu ſtat pro lege Confeſſionis: N & in dubio nemo præſumitur deliquiſſe in foro L externo, quando damnum illi imminet, quia in nruts hoc foro intenditur punitio rei: non vero in foro ,2,0 interno, ubi intenditur liberatio, nec ulla injuria un illi timenda eſt. Peccatum dubium, an ſit mor- Grr⸗ tale, vel veniale, eſt materia abſolutionis: in dubio, an peccatum ſaéctum ſit, addi poteſt, & debet peccatum certum, quod ſi non haberi poſ- ſit, abſolutio ſub conditione danda eſt. III. Pec- 1 catum 432 Caput XVII. catum probabiliter ſolum mortale non tenetur quis ub confiteri, nec tenetur ſatisfacere proximo, quan- Ainm Con do dubitat de injuria illata: Ergo nec peccata du-= lumm he bia tenetur confiteri. Xeſp. Stante probabilitate IOi poſſet quis prudenter deponere dubium, & dicta- li men moraliter certum ſibi formare, ſi non habea- ut tur ſententia probabilior: (S. 449. Schol.) non Uins J vero manente peccato dubio ut tali, in quo intel- conlel lectus ſuſpendit ſuum judicium. Deinde præ- Fiineri⸗ ceptum non offendendi proximum eſt negativum, ven, unde ſi de ejus læſione non conſtat, non eſt ob- en ligatio ſatisfaciendi: præceptaum vero confitendi Nand eſt poſitivum ita obligans, ut prudenter judicare ud ike quis poſſit, ſe veniam obtinuiſſe, vel ſaltem ne- Uunpii cefſaria ad eam obtinendam adhibuiſſe, quod ju- eſn dicium cum peccato dubio componi non poteſt, Wnnmdt quin illud ut dubium confiteamur, quod medium Arthil eſt tutiſſimum. slenin Kæſolvun- Schol. 4. Quæritur denique, an perſona complicis in entn tur α. Confeſſione neceſſario ſit declaranda, in caſu, quo . . D Confeſſio aliter integra eſſe non poteſt: & an, ſi E du S. Mor declaratio complicis ad integritatem Confeſſionis non conducat, poſſit tamen, & debeat pœnitens . ſive ad privatam ſuam utilitatem, five ad emen- n dationem complicis, ſive ad bonum procuran- d nn, N dum, vel malum fugiendum, complicem decla- “ rare. Reſp. I. Complicem debere declarari a po- ſdens nitente, ſi aliter integritas Confeſſionis haberi m, non poſſit: tum quia pœnitens habet jus ad fa- ln⸗ Relone ciendam integram Confeſſionem, & conſulendum ſuæ ſaluti: Ergo complicem ſaltem indirecte pro S integritate Confeſſionis ſuæ manifeſtare debet, li- Alum cet inde ſequatur infamatio complicis apud Con- Mens feſſarium, quæ exigui momenti eſt, cum Con- H feſſarius ad ſigillum teneatur: tum quia ita ſta- deen tuerunt antiqui Canones, & continuus uſus Ec= ar⸗ alp cleſiæ, in quibus perſona complicis deſignatur, dum certis criminibus certa pœna deſignatur, uti ſi quis cum propria ſorore polluitur, in ep. S. Baſilii ad Amphil. can. 75. Gc. ubi nulla fit inter pec- tenethtl ino, u ſerettn6 ohthire m, Ki mnhe rl) u ingnne Deine e nepin, noN 10 C enter in vel ſllan⸗ le, (ol i n Col neii cones in cin f ek: n n (Cpel heit Min ve Ades Proenn giane ronnii ns Ne e e lollen . De Penitentia. 433 Seécata publica, & occulta diſtinétio. 2do. Licet etiam complicem in Confeſlione declaraie propter ſolam pœenitentis, aut complicis utilitatem: prop- ter propriam pcsnitentis utilitatem quigem, ut ab ejus ſollicitatione liberetur, quia jus naturale di- Gtat, ut quisque ſuæ confulat ſaluti: & Grego- gorius NXV. ſtatuit, ut pœnitentes Confeſſarios in confeflione ad turpia ie follicitantes locorum Ordinaris denuntient: Propter utilitatem compli- cis vero, ut corrigatur, quia olim Eccleſia talemn delatiohem imperabat pœnis impoſitis, uti videre licet apud Morinum 1I. 2. de pœnit. c. 7. 3 ο. An vero heec revelatio complicis ob propriam Vel illius utilitatem expediat, in praxi ex circumſtan- tiis deſumendum erit, quia alias graviſſima in- Commoda oriri poſſunt, uti ſuſpicio fracti figilli, & confeſſio odioſa reddita: & hoc poſſet eſſe pra- vis hominibus occaſio, pios & innocentes ſub Prætextu Religionis impetendi. Dicis cum Cano Ec. I. Declarans complicem in confefſione ejus Kamæ apud Confeſſarium detrahit: Ergo non lieet. Reſp. Non eſt detrsctio, cum reveletur ex juſta caufa, Sacerdos tenetur ad figillum: damnum fa- mæ apud eum nullum eſt, & fi complicis ſti- matio nonnihil in privata opinione Sacerdotis de- creſeat, ſfibi imputare debet. II. Pœnitens præe= videns Conſeflatium alteri complicem revelatu- rum, etiam ſaum crimen tacere deberet: & Sa- cerdos, qui non poteſt ſuum peccatum in con- feffione ſine revelatione perſonæ & criminis; quod in confeflieone audivit, manifeſtare, ob ſi- gülum non tenetur ilund confiteri: Ergo nec pε²; nitens revelare complicem tenetur. K /ſp. Reve- latio complicis extra Confefſionem non eſt ne- ceſſaria, adeoque non eſt ratio eum revelandi ſine detractione. Deinde figilum Sacramentsle nolle caſu violare licet ob reverentiem Sacramenti? complex vero ſine omni peccato & irreverentia revelari poteſt. III. Non eſt credibile, Chriſtum in ſti- Schraàm Infiit. Theol. Tom. TII. EEE tur caſus. 434 Capu XVII. inſtituifſe Sacramentum Pœnitentiæ cum dett- mento famæ proximi, & ad hoc pœnitentem ob- ligaſſe. Reſp. Chriſtus inſtituit hoc Sacramentum per modum veri judicii, in quo accuſator habet jus declarandi crimen alterius, etiam cum decla- ratione complicis ejus, quando ad perfeétionem judicii requiritur. Reſolvun- Coroll. Prafl. I. mo. Omnia peccata mortalia quoad numerum & ſpeciem in confeſſione explicari de- bent: & ſi ſciatur numerus certus, debet expri- mi determinate, ſi non ſciatur, debet exprimi veroſimilius v. g. decies circiter, plus vel mi- nus: ſi nec probabilis numerus haberi poſſit, di- cenda eſt confuetudo peccandi, tempus, & fre- quentia in die, vel ſeptimana, quoad fieri poteſt, quod in actibus externis facilius eſt: in actibus internis declarari poteſt, dicendo, ſe paratum fuiſſe per annum ad committendum, vel deſide- randum tale peccatum, quoties occaſio, vel me- moria occurrebat. Qui autem numerum verofi- milem per circiter expreſſit, & poſtea reminiſci- tur, quod ſæpius pecca verit, ſi exceſſus ſit mo- dicus in ſe, vel relate ad numerum expreſſum, non tenetur hunc exceſſum poſtea confiteri, quia jam per particulam circiter expreſſus fuit: quo major vero eſt numerus exprefſus, eo major eſt excefſus, qui cenſetur in eo contineri, v. g. in quatuor unum: in decem duo: in triginta tres: in centum ſex: ly aliquoties nonniſi ad 2. vel 3. ly ſæpius ad 4, 5, 6. vices ſe extendit. Qui vero certum numerum fſine ly circiter expreſſit, v. g. ter blaſphemavi, poſtea memor, quod qua- ter blaſphemaverit, tenetur poſtea hunc excefſum confiteri. Qui vero numerum per Iy circiter ex- plicavit, poſtea memor, quod minus fecerit, non tenetur de novo explicare, quia jam in in- dicato numero continetur. 2do. Debent explicari omnes ſpecies peccatorum mortalium, & circum- Kantiæ ſpeciem mutantes, de quibus actum eſt. (S. 435. & ſeqq.) Item aétus externus velut con⸗ hlnmn tumſapti Pwunte⸗ ratio, Eelter c un, & undo enitens resti al Muocenti leitlt in Ntte, Umntn ſe Chrunkin 1i nont Arinend Elle inte lett, ( A Moit lede (Eun lufue ſ Wehn t non Uinn,6 AAdele tum d ortele tell, Onkeſt fedit Uhn . . iud oont a 1— u n Irſfet Mhete na ee cum der Gltenteme Arnthen Clnor Hu n cun dec⸗ Peteltir noftgnt exgi ⸗ debetaht gebet anil Plns i eri don: mgls, ⸗ 1d feti K: inii , Vel tel iſo, Ut perum ſen en kin Ntellsi um erhein conffei lus Mif , e inei 1l⸗ tlee⸗ in N20 telid d ter e⸗ t/ 4 Pune e ſ Ercle? Ada wiols/, „G r Ret n d. uen De Penitentia. 435 tonſummatio peccati. tio. Explicandæ ſunt cir- cumſtantiæ intra eandem ſpeciem notabiliter ag- gravantes, maxime, quando illis annexa eſt re- ſervatio, vel duratio peccati tanta fuit, ut pru- denter credi poſſit, illud ſæpius fuiſſe interrup- tum, & numerice multiplicatum: (§. 522.) vel quando Confeſſarius illas interrogat. Sicuti etiam poœnitens tenetur Confeflario interroganti fateri peccati alicujus conſuetudinem juxta prop. 58. ab Innocentio XI. damnatam, licet per ſe non te- neatur in confeſſione conſuetudinem peccandi aperire, quia præterita peccata non ſunt circum- ſtantia ſpeciem mutans peccati hodierni novi. Circumſtantiæ autem impertinentes & generales uti ingratitudo erga Deum &c. per ſe non ſunt exprimendæ, quia in quovis mortali per ſe in- cluſæ intelliguntur, niſi aliquis eas reflexe inten- deret. Circumſtantiæ vero minuentes, quando ex mortali ſolum fit veniale, vel nullum, ex- primi debent. Ato. Peccata dubia ſunt confiten- da, & hinc quando quis certus eſt de commiſſo peccato mortali, dubitat autem, an illud con- feſſus fuerit, debet confiteri. Item ſi dubitet, an peccatum aliquod commiſerit; an conſenſerit, an ſit mortale, vel veniale, confiteri debet ut du- bium, & fſi nihil aliud habeat, certum peccatum addere debet. Qui confeffus eſt peccatum cer- tum ut certum, de quo tamen dubitabat, an ſit mortale, an veniale, non tenetur rurſus confi- teri, ſi poſtea reſciat, efſe mortale, quia integre confeſſus eſt, & judicium hoc ad Confeſſarium ſpeétat. Qui vero mortale confeſſus eſt ut du- bium, ſi poſtea deprehendat, effe certum, tene- tur illud iterum confiteri, quia jam ut certum eſt in conſcientia. Sto Non licet pœnitenti ſine cauſa nomen complicis revelare, ne eum infamet. ubi graviter peccare poteſt, niſ ignorantia & ſimplicitas eum excuſet, unde Confefſarius eum monere & prohibere debet. Qui autem ex juſta eauia complicem in confeſſione revelat, uti ad K e 2 peten-⸗ iur caſus de exa- Mine. 4365 Caputs XVII. petendum confilium pro rumpenda prava conlſue⸗ tudine, ad conſulendum famæ propriæ, non pec- cat. Ipfe etiam Confeflarius pro integritate con- feſſionis licite poteſt, & debet de complice inter= rogare, ita tamen, ut graviter peccet, fi ob cu- rioſitatem interroget de nomine complicis, per quod in ejus notitiam deveniat, & hinc poni- tens non tenetur ei reſpondere, ſi ad integrita- tem confeſſionis non ſpectet. Imo ipſe poœnitens, ſi revelatio complicis ad integritatem confeffionis ejus ſpectet, Confefflarium, cui complex notus non eſt, ſaltem ex confilio quærere debet. Quan- do tamen agitur de vitandis gravibus malis in rempublicam redundantibus, Confeſſarius poœni⸗ tentem cogere poteſt, ut complicem revelet. Graviter autem peccat Confefſarius, ſi revelatio- nem complicis exigat, ut eum corrigat, quia hoc anſam ſuipicionis fraéti figilli præbet. Ita Bene- dictus XIV. in Confſt. ſuprema. Eeſolotin- Coroll. Praf. II. Ut integra ſit confeſſio, debet illi præmitti eamen confcientiæ, quod debeét eſſe diligens diligentia mediocri & ordinaria, quam quis pro ratione ſtatus, & capacitate ingenii in re feria ſolet adhibere: hine breviori examine egent, qui frequenter, quam qui rarius confiten- tur. Item rudes non pofſunt tam exacéte con- ſcientiam diſeutere, quam docti, ideoque Con- feſſarius eos juvare debet, & tantum negligentis craſſa, non vero levis in examine impedit valo- rem Sacramenti. zdo. Licet quis ſit debilis me- moriæ, non tenetur tamen peceata ſua ſeripto an- notare: tum quia hæc diligentia eſt extraordina- ria: tum quia illi, qui ſeribere neſciunt, fine hoc medio integritati confeſſionis ſatisfaciunt. Ex ea- dem ratione putat Laymann, nequidem mutum teneri confiteri in ſcripto, quia hic modus vide- tur illi eſſe aliquo modo publicus: Suarez tamen „ . . F putat, eum ad hoc teneri, quia alio modo inte- gre confiteri nequit, dummodo non ſit periculum manifeſtationis. Coroll. 28 el Nd 1, Nr Eintegri fteits c. igvor , mor! uis C ni per i o nos Uil inten 1is: hine teligt, io bol nKr n tehtten u krior ettunen be fon oethien otenti 6rmum io, V Klones e INNE Alie derei R WA d Aien De epl ro, n Poniten ilrer N om Nl⸗ egritzt üonun let, lſeike De Prnitentig 437 Cvroll. Prakct. III. Ab integritate materiali confeſſio- Quæ ex- 15 ehn⸗ e nis, quæ ordinarie requiritur, aliquem excUſat, cuſent ab lenitreer & integritas formalis ſuflicit impotentia omnia integrita-⸗ Ociteine, peccata confitendi phyſica, v. g. oblivio natura te mate- cet iem lis, ignorantis invincibilis, quando quis eſt mu riali. Omhlis f tus, moribundus loquela deſtitutus ignarus idio- Clires mafis Confeſſarii; non enim tenetur quis conſi- t teri per interpretem, quæ confeſſio jam foret ali- leen, quo modo publica cum periculo diffamationis: m ati niſi interpreti jam nota forent peccata poœniten- onlan tis: hinc ſ Confeſſarius graviter infirmum non heſ intelligat, nec ille per interpretem confiteri velit, ceeeE habito doloris ſigno, & manifeſtatione peceato- e W rum per nutus illum ablolvst, ubi tamen per in- latin ſ⸗ terpretem confitenda eſſe ad minimum ſaltem ali= en eei qua leviora peccata multi Doctores cenſent. Po- H teſt tamen ſubinde confeſſio fieri per interpretem, gat, En fine periculo, ſi pœnitens & Confefſarius fint in t. Iud uno cubiculo, & interpres in alio. 2do. Exchſat impotentia moralis, quando ex confeſſione grave no, debe damnum naſceretur: ſic tempore peſtis, iniſtante od Gehett prælio, vel nanfragio, quando omnium con- Knatia, feſſiones exeipi non poſſunt, Confeſſarius poteſt ie gen onmnes ſimul diéto uno peccato minus inſamante, Noi A vel ſi aliter fieri nequest, dicentes in genere, ſe Carne uis efſe peccatores, abſolvere per hanc formam: Ego n ele n vos abſolvo. Peceata vero in confeffione oblita, ieel vel omiſſa ob inſtans vitæ periculum, vel ob NeH aliam cauſam, tenetur quis in ſequente confeſfio- inzitn ne explicare, quia contrarium ab Alexandro VIII. An prop. II. damnatur. Item in magno concurſu luſint Penitentium non licet dimidiate tantum confeſſos eutioli abfolvere, quia hoc preberet anſam, multa pec- t, neH cata omittendi: juxta propof. 59. ab Innocen- Cen. P tio Kl. damnatam. 3tio. Gravia incommoda ex en de integritate confeſſionis nata, ſi non ex ipſa confeſfione naſcantur, ab ea excuſant, v. g. rationabilis metus, ne Conſeſſariuns pecgata re- velet. Non tamen peccat contra integritatem ſie eonfeſſionis, qui um Confeſſario prius conſite- Confeſſio debet eſſe fidelis. 43 8⁸ Caput XVII. tur omnia peccata mortalia, & alteri poſtea ſe- lum venialia. G. 1068. Secundo: Ad valorem Confeſſionis requi- ritur, ut ſit aperta ſeu fidelie, ſcilicet ſine fallacia, deceptione, & mendacio, nihil omittendo, quod commiſſum eſt, nec confi- tendo, quod non commiſſum fuit: quia alias Confefſarius graviter deciperetur, nec debito modo de ſtatu pœnitentis judicare poſſet. Reſolvun- Coroll Praſkt. Imo. Graviter peccat, qui mentitur tur caſus. Cvnſeſio ore feri Udebet. in Confeſſione circa materiam gravem, negando ſe commiſiſſe mortale, quod tamen fecit, nec le- gitime confeſſus fuit, nec celandi cauſam habet: vel qui affirmat, ſe commiſiſſe mortale, quod ta- men non fecit: vel qui majorem, aut minorem numerum mortalium, aut dubia pro certis, aut certa pro dubiis ſtudioſe. & non ex fimplicitate exprimit. 2do. Qui mentitur in confefſſione cir- ca materiam non neceſſariam, ſufficientem tamen, peccat venialiter, niſi forte unicum tale peccatum vehiale confiteretur, quod tamen non commiſit, ubi graviter peccat, non præbendo materiam ab⸗ ſolutionis. Qui autem mentitur in materia ad Confeſſionem non pertinente, graviter, vel levi- ter peccat, prout foret, ſi extra Confeſſionem mentiretur. G. 1069. Tertio: Confeſſio ordinarie oretenus fieri debet. & per litteras facta Sacerdoti abſenti nec licita, nec valida eſt, nec abſolatio illi impendi poteſt. Patet Imo ex conſt. Cle- mentis VIII. an. 1602. in qua præmiſſis vo- tis Theologorum, & re cum S. R. E. Cardi- nalibus mature diſcuſſa præcipitur, ne i. pub⸗ eCcon⸗ IN P molto: ſen, 6 m: gos facan len pute Cicitar nieret erigee n Lernum 1 ai innenun ſont Uul rr z0 En lern Mienen Uile, § Uunete, r: d Guntur, Rot I Eerretni les ſec filel Ee enili 1 N lder Neni cm 1 De Penitentig. 439 itat publicis, privatisque lectionibus, concioni- bus & congreſſionibus doceatur, imprimatur, aut ad praxin quovis modo deducatur hæc prropoſitio: Licet per litterars, ſeu per internun- nise, tium Confeſſario abſenti peccata acramentaliter cß confiteri, & ab eodem abſente abſolutionem ob- n,ii tinere: quam propoſitionem Pontifex declarat e eſſe falſam, temerariam, & ſcandaloſam. nhm Ildem patet ex c. Quem pœnit. de pœnit. d. I. necn ubi dicitur: Pracepit Dominus mundanis, ut ke olt oſtenderent ora Sacerdotibus, docens, corporali Glimet prœſentia confitenda peccata, non per. nuntium, n, en non per ſeripturam maniſeſtanda. Item Tri- tm dentinum ſeſſ. 14. c. 2. ait: Chriſtus Dominus in t ecor, qui ſe poſt Baptismum crimine aligquo con- e,n taminaverunt, ante hoc tribunal tanquam reot nn ſiſti voluit. Siſti autem judicio, eſt ante tri- imn bunal præſentari, non vero per litteras de- wſcles ferri. 2do. Ratio eſt: In confeſſione per lit- mmenti teras nequit Sacerdos abſens certior reddi, geecn poenitentem revera illa peccata patraſſe, poe- s nitere, & in bono emendationis propoſito mee manere, tum quia litteræ poſſent eſſe conf- ee tX—: tum quia eo tempore, quo litteræ tra- ter, 1 cin duntur, poſſet quis a ſuo propoſito receſſiſſe. Schol. Morinus I. 8. de Pœnit. c. 25. docet, ante Solvuntur decretum Clementis VIII. Confeſſionem per litte- objeſtio- ras factam, & abſolutionem abſentibus miſſam nes. S fuiſſe licitam & validam, quod tamen modo poſt unfen hac decretum dici non poteſt. Iſambertus vero Ablaton eam illicitam, non vero invalidam eſſe contendit. I. Quia multa habemus exempla Confeſſionis per litteras factæ. Sic Robertus Epiſcopus Cenôma- nen , nenſis ad Epiſcopos extra muros Andevagenſes Kl cum Carolo Principe commorantes ſcripfſit, & im, E e 4 deli- 440 Caput XVII. delictorum ſuorum abſolutionem petiit, & obtt nuit. Tom. 3. Conc. Gall. Hildebodum Epiſco⸗ pum Sueflionem abſolvit abſens Hinemarus: Gre- gorius VII. plures abſentes abfolvit. Xeſv. Hæ. abſolutiones non fuerunt Sacramentales, ſed ſo- lum a cenſuris. II. Sacramentum Matrimonii Valide fit inter abſentes per Procuratores: Ergo etiam Sagçramentum Pœnitentiæ, quia judieium etiam inter abſentes exerceri poteſt: & c. Qiualis. c. 30. q. 5. Ppræcipitur, Confeffionem adulteræ per Scripturam efſe recipiendam. Keſy. Matrimo- nium ſolo conſenſu manifeſtato confcitur, qui etiam per Procuratores declarari poteſt: ad Pœni- tentiam Confeſſio oralis præſenti Sacerdoti facta ex inſtitutione requiritur. Quippe abſolutio Sa- cramentalis non eſt tantum actio reconcilians in foro externo, fſed effectrix interius mundans, adeoque aflectus internus Sacerdoti præſenti ma- nifeſtari debet: ly per Scripturam non fignificat Confeffionem in fſeriptis factam, ſed condonatio- nem criminis adulteræ a Chriſto factam juxta S. Scripturam. Joan. S. v. 1I. III. Clemens in ſuo decreto ſolum appoſuit hane conditionem, ut Confeſſo oralis ſit conditio necefſaria ad valorem Confeſſionis requifita, ſicuti in Matrimonio Tri- dentinum ad valorem Matrimonii requifivit præ⸗ ſentiam Parochi: Ergo oralis Confeſſio eſt tantum a lege Fccleſisſtica, Sane Oralis Confeſſio non eſt eſtentialiter necefſaria ad Sacramentum Pœni⸗ tentiæ, quia etigm poenitens repentine uſu lin= guæ deſtitutus abfolvi poteſt, & morslis certi- tudo de dolore, & firmo propoſité etiam per lit- teras haberi poteft: & quia in Sacramento Pœni- tentiæ materia non eſt elementum phyficum, ſed aliquid morale, præſentia ſubjecéti non requiritur. Reſy. Clemens novam conditionem non appoſuit, fed jus Divinum declsrat, nam ait, ſententiam Contrariam efle ſallm. Peenitens uſu linguæ de- ſtitutus eſt præſens, & confitetur eo modo, duo- poteſt: certitudo de perſeverantia doloris ter blen= Pentes , Ood efig, Phnn r Ier, Cam Se Keulo n 1V. & t, i Clarto clend ulbi Cor Ider Huiry unl i in in hall unnine Plrnn Audlene Illiklo ſepyimit i⸗ DN “ nl ze ier e Ueneed n onhel tis: Eercat⸗ De Penitentia. 44 t, N ablentes moralis haberi vix poteft. Et' fallſuam Nun Hiin eſt, quod in Ponitentia, etſi morale quid fit ejus tmanne materia, ſubjecti præſentia non requiratur, quod t. N N necdum probatum eſt. Sufficit tamen, ſi quis Ales, ſel er litteras mittat peccata Sacerdoti, & poſtes n Mim coram Sacerdote, qui ea legit, præfens dicat: ſetores: Acecnſo me de illis peccatis., quæ a me fſcripta Cnin Thin R. V. & peto abſolvi: hoc tamen alii licere ne- Celu gant, quia eſt contra praxin Eccleſiæ. nemn ln 4,. Nas G. 1070. Dnhcitut n ek: Aln Quarto: Ad Confeſſionem publicam per Publica Nedeif ſe loquendo nemo tenetur; Chriſtus enim Confeſio nullibi Confeſlionem publicam præcepit, uti non, gul ait Tridentinum ſeſſ. 14. cap. 5. Non ſt hoc i. Frlei⸗ Divino prœcepto mandatum, nec ſatis conſilite“ nod iem? humang aligua lege preciperetur, uit delicka prœ- cim ſertim ſecreta publica éeſent confeſſione aperienda. An I Kt S. Baſilius in reg. brev. interrog. 229. ait: Lenen Quezmadmodum corporir morbos non omnihut , patefaciunk homine: . . . ita guoque ieri debet ih veccatorum confeſſo coram iir, qui curare c roſſint. Et S. Leo ep. 136. abuſum in non- nhllis locis confitendi publice peccata occulta veprimit, eum reatur conſcientiarum ſiſſiciat Joliz Shcerdotibur indicare conſeſſtone ſecreta. Schol. Morinus l. 2. de Pœnit. c. 9. & 10. putat, Solvuntus ublica peccata olim ſemper publicæ Confefſioni objektis⸗ ubjeécta fuiſte. Verum licet olim peccata publica neg. ſæpe publice declarata fuerint, uti patet ex S. Arenzo l. 1. c. zg. Quædam in maniſeſto egmo- logeſin ſaciunt. Et S. Cyprianus ep. 62. jubet, us virgines concubinatiæ ad poœnitentiam publicam cormpellantur, & pliuribus aliis a Morino l. c. re- latis: interim tamen nulla lege univerſali omnia peccata publica, publieæ etiam poœnitentiæ fup- Ee S jects . 442 Caput XVII. jecta & caſtigata, publicæ Confeſſioni erant ob- noxia; nam certa olim peccata erant, quæ cano- rnnn nes' publicæ pœnitentiæ addicebant, publice ta- lehdl men declarari prohibebant, ne forte pœnitentes MiMan, in periculum mortis, vel alterius gravis damni (den adducerent, uti adulterium ex can. 34. ep. 8. —D Bafil. ad Amphil. & homicidium ex can. 56. Ni- Aißt hilominus ex confilio prudentis Sacerdotis etiam Re, gunn inter occulta peccata nonnulla ſubinde ſelecta fue- enm iliin runt, quæ pœnitens publice aperiret: ita colligi- Ahtiftti tur ex Origine hom. 2. in Pſ. 37. Si intellexerit, ü ni, & prœviderit Sacerdos, talem eſſe languorem (1 3 tuum, qui in conventu totius Eccleſiæ exponi de- (Mfln beat, & curari, ex quo fortaſis & cœteri ædifi- Gelli cari poterunt, & tu ipſe facile ſanari, multa hoc umenn, deliberatione, &y ſatis periti medici illmes conſilio AGannen procurandum eſt. Non obſtat I. quod in Vete- Aalhun, rum ſcriptis exomologeſis ſemper cum publica Mnerhun pœnitentia conjungatur; & S. Bafilius can. 56. in zutan homicidam 20 annis a communione removeat. anino Reſp. Exomologeſis non ſemper cum publica po⸗ꝛ. (mn o nitentia conjungebatur, ſed ſæpe ſecreta, niſi ex conſilio Sacerdotis publica Confeſſio fieret. 8. Baſilius loquitur de homieida, cui a principe vita donata fuit; alias enim ſecreto ſolum confiteba- n he tur. II. S. Irenæus l. I. c. 13. refert, mulierem 3 ht a Marco corruptam per omne vitæ tempus cri- umienn men ſuum conſeflam eſſe. Et S. S. Patres pecca- d igtt tores ſæpe hortantur, ut poſtpoſita verecundia lhn pen audacter occulta ſua crimina foras proferant. atſeen Reſp. Loquuntur de Confeſſione ſecreto facienda, ſli licet pœnitentiæ publicæ vel etiam ex confilio prudentis Sacerdotis publice confitenda forent. )) Mulier vero illa peccatum ſuum ſemper confeſſa ſob fuit, agendo continuam pœnitentiam, non vero infenn ſpobntari deſtron oraliter confitendo. plo G. 1071. Nn Satisfa- Tertia pars Sacramenti Poenitentiæ eſt nhe Mo quid. Satis ſattio, quæ definitur, poenæ acceptaio- An Ae De Penitentia. 443 Dll eruttt⸗ . . .. “H & voluntaria perpeſſio a Confeſſario injun- Niiei cta ad veparandam injuriam Deo per pecca- epmin tum illatam, & expungendam pœnamtem- ns in poralem. n. N ! , ng Schol. Satisfacere Deo idem eſt, ac tantum præ- efäcii en ſtare, quantum ad ulciſcendam injuriam per pec- Ge ſents catum illi illatam ſatis eſſe poſſit. Cum vero ple- t: na ſatisfactio pro offenſa infinita debeat eſſe infi- Sirlien niti valoris, ſolus Chriſtus eam præſtare potuit, ſe heen (t. 1. F. 325.) noſtræ autem ſatisfactionis valor & pretium ex ſatisfactione Chriſti tanquam ex eriN! . . . fonte defluit. Satisfactio autem vel antecedit Sa- R cramentum, vel ſequitur: ſi antecedat, diſponit iſe 8 ad Sacramentum, & eſt meritoria de congruo & Pod n ad culpam, ac poznam æternam ſimul & tempo- cun ralem expungendam refertur: ſi ſequatur, gra- ſlins eu tiam Sacramentalem ſfupponit, & meritoria eſt ne knN de condigno, & ad pœnam duntaxat temporalem n üin delendam ordinatur. ſectett, G ſo feet. O. 1072. enehe, m ehlif Quia ſatisfactio ordinatur ad delendam Kemiſſa et,I ponam temporalem, hinc de fide certum eſt, culpa ma- e, quod deleta culpa ſæpe remaneat expianda het pœng. M aliqua poœna temporalis. Probatur Imo ex * S. Scriptura 2. Reg. 12. ubi David obtenta venia adulterii, & homicidii commiſſi puni- as tus eſt morte filii ſui. Item 2. Reg. 24. idem Grnii David ob peccatum numerati populi per poe- G nitentiam quoad culpam remiffum pœna pe- , ſiis populo immiſiæ punitus fuit. Cerfe has poznas non ſolum pro admonitione & ca- 4 vendo peccato futuro, ſed in vindictam pec- cati præteriti ſibi irrogatas fuiſſe, David ipſe Aeh intellexit, dum variis poenitentiæ operibus pro 444 Caput AVII. pro commiſſe ſuo peccato ſatisſacere, & its mortem filii ſui avertere conabatur. Simi- liter Exod. 32. ob adoratum vitulum multa hominum millia, quorum pluribus ad preces Moyſis peccatum illud quoad culpam dimiſ⸗ ſum fuit, in poenam morte mulcétata ſunt: & Num. 13. ob peccatum mumurationis quo- ad culpam jam remiffum, pro poena in de- ſerto mortui terram promiilam non attige- runt, excepto Joſue & Caleb. Et I. Cor. I1. Apoſtolus ait, indigne communicantes, licet Deo per poœnitentiam reconciliatos, poens mortis correptos efſſe: A Domino corripimur, ut non cum hoc mundo damnemur. 2do. Ex Traditione. Hoc enim docet S. Ambroſius in Pſ. 37. S. Chryſoſtomus hom. 4. in 2. Cor. S. Fulgentius l. I. de remifl. pecg. c. 12. 8. Gregorius M. 1. II. Mor. c. 17. Et S. Au⸗ guſtinus in Pſ. so, dicens: Aliguando Deut, cui ignoſcit in faturo ſæculo, corripvit eum de peccato in iſto ſæculo; nam & ipfi David, cui diltlum jam fuzrat per Proplietam: Mimiſſum & veéccatum inm, euznerunt qudam, gud mina- zus erat Deus propter ipſum geccatum. 31li0. Conſtat ex Conciliis & praxi Eccleſiæ, quæ olim publicam pœnitentiam injungebat, abſolutos etiam in articulo mortis: & poſtea reconvaleſcentes ad priorem peenitentis gla- dum remittebat, uti patet ex Conc. Nicæno c. 13. ex Conc. Carthaginenſi IV. c. 78. Arau- ſicano c. 3. & Tridentino, quod Seſſ. 14. can. 12. definit: & quis dixerit, totam panam ſimul cum culpa ſemper remitti a Deo, Jatisfa⸗ Gioxemgue vœnitentium non eſſe aliam, guan -. 246 ent, IIn cletne Pinlilind et, & lin poſ le getek e pon E Deose earekunt, litrent Uenfieun. l Ditben, n pemn eMe ſerd f kemane 1 no ulutheri Me, 4 Ue dams umms Henn. MN Cüm O ſepe tetk tere, De⸗ Mtorah⸗ Etchtirn In ſtit N ſrold el etenn Ulber nl nen e Ueten 1 De Panitentia. 445 de, U dem, gua apprehendunt Chriftum pro zit ſatisſe- n. A ciſe, anathema ſät. Ato. Rationem inſinuat nou idem Tridentinum, quia certom eſt, ſum- ulm mam clementiam in Deo a rectifſima juſtitia Hmin eſfe indiſtinctam, propter quam amandus ſi= Ank mul eſt, & timendus: ſicut ergo ſumma cle- etmg mentia poſtilat, ut quis peccatum intimo Genté cofde deteſtetur, & veniam obtineat, quia INNLE alias non miſericors Pater, ſed inexorabilis ErüI judex Deus eſſet: ita exigit juſtitia, ut, qui intsh peccaverunt, ſeveritate aliqua puniantur, ne ins, E facilitas veniæ fiat delinquentibus ad ſcelera s incentivum. Aumt Sckol. Lutherus initio nove fuæ dotrinæ negabat Solvunius ullam pœnam a Deo exigi poſt culpam remilſſlam: obje Kio⸗ 4 il deinde vero admiſit, poënam temporalem in hac nes. lelt vita remanere poſt culpam remwiſſam, non vero 1t! in futuro ſæculo: in affert. artic. art. S. Prio- Nonn rem Lutheri ſententiam amplectitur Calvinus I. 3. nipit en Inſtit. c. 4. ubi docet, Deum a juſtis nullas exi- Dnih gere poœnas in vindictam peccatorum, ſed eos ieſe tantum paterne caſtigafe ad emendationem impo- Mchn) ſterum. Poſteriorem Lutheri opinionem ſequun- , n tur multi Lutherani: & contra dogma Catholi- Aee. 2 cum opponunt. I. Quia Deus in S. Scriptura cleſe, æpe teſtatur, ſe gratis & perfecte peccata remit- gekte1 tere, Ezech, r18. Omnium iniquitutum ejus non ee recordabor. c. 33. Impietas impii non nocebit éis N! Et Chriſtus adulteræ dimiſio peccato Joan. 8. nul- tereh lam ſatisfactionem impoſuit. Et Rom. 8 v. I. Ne. Me Nihil damnationis eft iis, qus ſunt in Geſu Chriſto, 678. Reſp. S. Scriptura loquitur de perfeéta remifſione 01 quoad culpam & poznam zeternam;, non vero quoad omnem poenam temporalem Chriſtus ad- ulteræ nullam ſatisfactionem impoſhit, vel quia H. tantam contfitionem habuit, ut omnis pœna de- leretur; nam & nos fatemur, talem fubinde dari polle; N △ — Keatus 446 Caput XVII. poſſe: vel utpote Deus jure ſuo omnem poœnam condonavit. IIL. S. Ambrofius l. 10. in Lucam ait: Lachrymas Petri lego, Jatisfactionem non lego. Et S. Auguſtinus l. de pecc. mer. Vitæ hujus mi- Jeriæ ante remiſſionem ſunt quidem ſupplicia pecca- torum, pvoſt remiſſionem autem certamina & exer- citationes juſtorum. Et ſimiliter loquitur S. Chry- ſoſtomus hom. de Pœnit. Reſp. S. Ambrofius nomine ſatisfactionis intelligit excuſationem; nam ſubdit: Quod defendi non poteſt, ablui voteſt. S. Auguſtinus & Chryſoſtomus volunt, vitæ hujus miſerias, quæ ſupplicia ſunt peccati, poſt remiſ- ſam culpam hanc utilitatem etiam habere, ut ju- ſtos in virtute exerceant. III Peccata noſtra ſunt vera debita, quæ non perfeéte remittuntur, ſi aliqua poœna remaneat. Certe culpa eſt cauſa CGenæ temporalis: Ergo ſublata culpa pœna ve- ut effectus tollitur. Æs. Satis dimittitur debi- tum, ſi poena æterna remittatur. Deinde in mo- ralibus ſublata cauſa non tollitur omnis effectus, ſic in baptizatis ſfublata culpa originali non tol- luntur pœnalitates ejus effectus. F. 1073. Hinc reatus poenæ temporalis, qui ſub- pænæ per inde poſt remiſſam culpam remanet, (H⸗ bona ope- ra redimi voteſt. li⸗ 1072.) bonis operibus redimi poteſt. Sic Imo Jon. ult. Ninivitæ jejuniis, ſacco & pre- cibus civitatem ſuam ob peccata eorum de- lendam ab interitu vindicarunt. 24do. S. Au- guſtinus in Pſ. 50. ait: Ignoſcis confitenti: ignoſcie, ſed ſeipſum punienti. Et S. Gregorius 1. 7. Moral. c. 27. Procul dubio VDominut de- Kar⸗ ſine ultione non deſerit; aut enim ipſe hoc homo in ſe pœnitent punit, aut hoc Deus cum Schol. homine vindicans percutit. ſ ſ 1 Lothe nes o l: (Cal- Ceibuis ercata l eſt ſ Ekita ken 1 er gu⸗ Fetis co Ue nn 0 I, ſed Kio Chri eltiseri igicion inn ſelen Clit, ſe nghins Nolrr ink Uocent, in Hont. Cod non e. Ue Uelt. N Wlr his Aloes N Vvero gn keti ote 306 ono Unium, Cnhfetin Ailg n Ulo, Cnn zie Ulericor otzie De Fenitentin 447 ndenn Schol. Lutherani communius fatentur, pœnas tem- Solvuntur inlent porales poſſe interdum aliis pœnis ſponte ſuſceptis opjeclio= Men h tolli: Calvinus vero vult, eas nullis poœnis & es. e operibus redimi poſſe. I. Quia Deus gratis no- DArler pis peccata remittit: Rom. 3. v. 24. Ergo non nſinin opus eſt ſatisfactione. Keſp. Deus gratis nobis nimcl peccata remittit, concedendo Chriſtum, in quo, n e per quem ſatisfactiones noſtræ valent; item ſttinm gratis concedendo gratiam fidei, & pœnitentiæ, ableinel ſine qua opera noſtra ad vitam æternam non va- int, Wur, lent, ſed opera noſtra non excludit. II. Satis- i, vor factio Chriſti fuit infinita: ſi autem Chriſtus abun- lubett,t de ſatisfecit, ad quid requiritur ſatisfactio? N&ep. Pecuni Satisfactiones noſtræ non ſunt neceſſariæ in pre- te enm tium redemptionis noſtræ, quod Chriſtus abunde culpn r ſolvit, ſed ut media, per quæ nobis pretium eulpn pen Sanguinis Chriſti applicetur: hinc ſatisfactiones Gimitine noſtræ infinito valori ſatisfactionis Chriſti non Deiei nocent, quia noſtræ ab ea omnem ſuum valorem Onnis eit trahunt. III. Homo nihil Deo offerre poteſt, gindi nun quod non aliis titulis creationis, conſervationis Ec. IIli debeat: Ergo pro ſatisfactione offerre nequit. Reſp. Ex hoc ſolum ſequitur, quod non poſſit ſatisfacere de condigno ad ſtriéctos juris apices quoad culpam & poœnam væternam, non vero quoad ponnam temporalem; nam etiam me- 1, (: reri poteſt de condigno vitam teternam. (t. 1. ut C. 386. Schol. 3.) otet ap F. ror4. ok Porro opera hæc ſatisfactoria ſunt oratio, Quænam jejunium, & eleemoſyna. Sub oratione Liut opera ir complectimur, laudes, gratiarum actiones Aatis/a 80 actus contritionis & confeſſionis: ſub jeju- nio, oinnia opera mortificatoria, quæ cor- * pus affligunt: ſub eleemoſyna omnia opera miſericordiæ erga proximum. Igitur 1mo: . De oratione patet ex S. Scriptura, ubi Da⸗ vi 348s Lauput X'II. vid in multis Pſalmis coram Deo peceata ſua deflet, & de Manaſſe 2. Par. 33. dicitur! Oravit Dominum Deum ſuum, & egit paniten= Ziam valde . . . S exaunivit orationem gjafs 2do. De jejunio habemus exemplum Davidis 2. Reg. 12. & præceptum ac promiſſionem Joel. 2. 3tio. De eleemoſyna cxemplum ex⸗ tat Tob. I. præceptum & promiſſio Luc. 1I1. Date eleemoſenum, & omnid munaa ſunt Vobir. De tribus his Tob. 12. Bona eſt orntio, cum jejunio & eleemoſijna. De cinere & cilicio in Ninivitis exemplum proponitur Jon. & præ- ceptum loel. 1I. Merito ergo definit Triden-⸗ tinum Sefſſ. 14, can. 13. guis dixerit, gro peccutir guoad panam len per Chriſti merita ſatisfieri pœnis ab éo inſtid patienier toleratis:, vel d Sacerdote injuhllit; Jed negut ſponte ſiſceplit, ut jejuniir, oratio-⸗ nihuy & eltemoſynis, vel allit etiam pieratis ope- ribus, atgne idzo optimam peœnitentium eſſe tan= tum novum vitam, anathema ſit. Schol. Tridentinum Seſt. 14. cap. 9. docet, tribus modis Deo ſatisfieri: poenas & flagella a Deo im- miſſa patienter tolerando: opera laborioſa ſponte aſſumendo: & mulctam Sacerdotum arbitrio in- junétam fubenndo. Primum modum admittit Kermnitius in exam. p. 2. reliquos rejicit, & Me- lanchton in Confeff. Aug. abiolute damnat allata Opera ſatisfatoria velut cæremonias & res inuti= les: Kemnitius vero in genere eas admittit, ea tamen vel ſponte fuſcepta, vel injuncta nullius eſſe ad ſatisfaciendum valoris contendit: Recen= tiores tamen Lutherani ea utilia eſle putant ad re- primenda carnis deſideria, tollendum ſcandalum; & ſuperandas tentationes. I. Quia mortifcatio- nes ſponte ſuſceptæ ſapiunt hypocriſin: fünt merâ inventa nenti ho foont, . ibesin . l inve Wo amime clenli Ba⸗ go non lp. Ont Wo ſernn Nr hee hiist UCinife niinz, Ihe pen in go en Mcar umteeo lin poln Uet 4 Kene, Eia Nn Kiand iee nrecl Tilim, Elununtu cer e Ineh Munni mühtn, ll 1. umh De Pwnitentia. 449 eo ſeim Inventa hominum: corpus extenuant, & fruſtra 39,den affligunt, uti ſacrificuli Bzal, vulnerantes ſemet- mur ipſos. Keſy. Opera ſatisfactoria præcipiuntur ex diétis in S. Scriptura, adeoque non ſunt hypocri- ſis & inventa hominum; corpus affligunt pro bono animæ, non vero in malum finem, uti ſa- DrOhlndd Crificuli Baal faciebant. II. Oratio delectat Jac. 5. enninen Ergo non efſt opus poenale & ſatisfactorium. ſclo lu n Reſp. Oratio delectat ſecundum mentem, non ia ſuene vero ſecundum carnem. 133 AunnDrct F. 107 5. Per hæc opera poenalia vere & proprie Sunt vere Deo ſatisfit pro reatu peœnæ temporalis cul- atisfa- pa dimiſſa. Imo Dan. 4. Peccuta tun elermo- Rorid. Vynis redime, ubi vox redime ſatisfactionem, & Iy peccata ponam peccati denotant, licet etiam pro culpa ſumi poſſit, & tunc ſenſus eſt, poſſe hominem pœnitentem per eleemo- ſynas placare Deum ex congruo, & ab eo gratiam reconciliationis impetrare. Hue etiam referri poſſunt omnia S. Scripturæ loca, quæ docent, opera juſtorum eſſe meritoria vitæ æternæ; (t. 1. G. 383.) ſi enim ſunt meri- toria vitæ æterng, quod majus eſt, erunt etiam ſatisfactoria pro pœna temporali; nam omne opus meritorium eſt ſatisfactorium, & viciſſim, & ad utrumque eædem conditiones requiruntur, quas vide (t. 1. J. 385.) 240 Patet ex continua Traditione. Sæculo zdo S. Iræneus 1. 4. c. 26. Ea, quæ poſſidentur, vauperibus diviſa ſolutionem jfaciunt prwteritæ cupiditatig. Sæculo 3tio S. Cyprianus Serm. de lapſ. Dominus noſtra ſatisfactione placundus ’. Schrasmm Inſtit. Theol. Tom. III. PFf 450⁰ Caput XVII. eſt. Sæc. 4to S. Ambroſius ad Virg. lapf. c. 8. Grande ſcelus grandem neceſſariam habet ſatis ſaclionem. Sæc. 5to S. Auguſtinus hom. 50. ex 1. 50. hom. c. 11I. Non ſußficit mores in melius commutare, & a fadtis malis recedere, niſi etiam de his, quæ fabtia ſunt, ſatisfiat Veo. Sæc. 6to S. Gregorius 1. 6. in 1. Reg. c. 15.: Corrigibilia equidem peccata portantur, quæ, voſtquam a delinquentis voluntate diſcedunt, pur- gari ſaticfallione ſalubriter poſſunt. Sæc. 7timo & gvo Ven. Beda in Pſ. 1. Conſuetudo nonniſi reſta & ponderoſa ſatizfaétiont abſolvitur. Sæc. ono Rabanus I. 6. in Eccl. c. 7. Quid aliud Aſt pœnitere, niſi iraſci ſibi, ut horreat, quod Jecit, & oruciatus a ſe exigat, ne judex iratur po- tius affligat. Sæc. 10. Radulphus I. 12. in c. I. Lev. Ab unoquoque noſtrum vœnitentic ſatitfa- dione culpa commiſſa detergitur. Pro reliquis ſæculis pleni ſunt Theologorum libri, qui- bus ſubſcribit Tridentinum Seſſ. 14. can. 14. Si gquit dixerit, ſatizſallioner, quibus Panitentes per Chriſtum Jeſum peccata redimunt, non Me cultus Dei, ſed traditiones hominum, doltrinam de gratia, & verum Dei cultum, atque ipſum bentficium mortis Chriſti obſcurantes, anathe- ma ſit. Solyuntur Schol. Opponunt Proteſtantes I. Opera noſtra ſa- obje Rio⸗ Ns5. 5 tisfactoria faciunt hominem confidere in ſeipſo, quod impium eſt. Keſp. Non in ſe, ſed in Chri- ſto ſpem collocat, qui firmiſſime tenet, ſe pef gratiam Chriſti meritis comparatam, non vero ex us Dei eſt, peccata punire, quod facit per in- cuſſos conſcientiæ terrores in contritione: Ergo noſtra ſatisfactio non requiritur. R.Æev. lneuſ ef= ores in Critndun Ens: in pro acere y oltm, ras 9, ſture in ſurt. Un ctecunn icces is noce wn unns to eli In zprd Mkiteri l luden m tn M e Ue keiert tden d len, ſed Wrr. I l6 8 § Elcend lertin tac Frodi⸗ viribus poſſe poenitentiam agere. II. S0- 8 truf i Deckitn lien lparin De Pænitentia. 451 in terrores imperite cum pœenitentia, & ſatisfaétione le confunduntur. (G. 1056. Schol. 1.) nion ttns Qd. 1076. Fetem ; it muin Juſtus autem non ſolum pro ſeipfo, ſed eue ſtifeh etiam pro poena temporali peccati alterius euam pro Ne! ſatisfacere poteſt. Nam Imo (jal. 6. dicitur: o. tntn Alter alterius onera vortate: Ergo, infert S. pote . ſetmi Thomas 3. cont. gent. c. 188. umut pro alio gru Jatitſacere poteſt, dummodo utergue in cha- uon Fituie fuerit. Deinde in Symbolo. Apoſtolo- ſitn. & rum credimus Communionem danlorun: „& ex .MWn alibi dictis animæ in Purgatorio detentæ pre- mntn Libus noſtris juwari poſſunt. (t. 1. J. 413.) Ergo unus pro altero poteſt ſatisfacere. 200. rin Ratio eſt: Charitas plus poteſt apud Deum, eti“ duam apud homines: ſed apud homines unus alterius debitum ex amore ſolvere po-= n I, teſt: Ergo etiam apud Deum. , l Schol. Lutherus & Wicleffus volunt, unum pro Solvuntus poœna temporali peccati alterius ſatisfacere non objeltio⸗ ſur Mnt poſſe. Et nonnuili Catholici, quos ſuppreſſo no- es. un, z mine refert Suarez d. 48. Sect. z. docent; unum , i fidelem alteri fuffragari non poſſe per ſatisfaétio- nem, ſed tantum a Deo impetrare remifſionem Rter, ponz. I. Quia uuusquisque onus ſuum portahit. Gal. 6. & obligatio ſatisfaciendi eſt perſonalis. Reſp. S. Apoſtolus loquitur de ratione vitæ ſuæ reddenda five ad præmium, five ad poenam. Et obligatio ſatisfaciendi non eſt tam ſtricte perſona- lis, ut afficiat perſonam phyſice, ſed tantum mo- raliter eandem. II. Nemo per opus charitatis al- terius fibi applicatum fit dignus gloria, vel per peccatum alterius, reus culpæ: Ergo nec per ſa- tisfaéctionem alterius abſolvitur a pœna. Ræſv. Diſparitas eſt, quod nullus fiat dignus gloria, niſi FTI2 per 452 Caput XVII. Opera ſa- per gratiam, quæ adultis non confertur niſi me- dia propria diſpoſitione: nec conſtituitur quis reus, niſi per peccatum inficiens, quod ſolum committentem inficit: Econtra condignitas poœnæ non attenditur penes diſpoſitionem propriam, ſed penes id, quod ſolvi debet, id quod etiam per alterum loco rei & obnoxii ſolvi poteſt. H. 1077. Ex dictis ſequitur, quod opera laborioſa, 4 tisfaſtoria quibus reatus pœenæ temporalis tollitur, non rebte ſu- ſcipiuntur & injun- guntur. ſolum ſponte ſuſcipi poſſint, ſed etiam recte aàa Sacerdotibus in Sacramento injunguntur, & regulariter injungi debent. Vrimum pro= batur ab exemplis S. Scripturæ: ſic S. Job egit poœnitentiam in javilla, & cinert. Job ult. David ob peccata commiſſa ſponte je- junavit, & humi cubavit. 2. Reg. 12. Po-⸗ ſuit veſtimentum ſuum cilicium. Pſ. 68. Pa- nem ſicut cinerem manducavit. Pſ. Ior. Achab ſponte cilicium ad carnem induit, je= junavit, & in ſacco dormivit. 3. Reg. 21. Certe ſi ponæ hæ ſponte ſuſceptæ hypocri- ſes fuiſſent, Deum non placaſſent. Hinc pleni ſunt libri Veterum exhortationibus ad opera poenitentizæ ſponte ſuſcipienda. Secun- dum probatur ex Matth. 18. Quacunque alli- gaveritis Sc. hinc Tridentinum Seſſ. 14. can. 15. Oi guis dixerit, claves Eccleſic eſſe datars tantum ad ſolvendum, non etiam ad ligandum, & propterea Sacerdotes, dum imponunt ganaf confitentibus, agere contra ſinem clavium, & contra inſtitutionem Chriſti, & filtionem eſe, quod virtute clavium ſublata vœna æterna pœna temporalis plerumque olvenda remaneat nac ema ſene /t it: Me⸗ Lucliſe Monem ſtinſntie fkeptofun lt. darn Got unt C is impe tentialt Per open Iimn l inn ſirin Iin, in rer, G 1 ſne cum furit pro gen Veetton ln re lon /t t nittie umn e⸗ Hee 1 ftone Ctunm 4 lukear uligi d ut t toint od hi grins e ſopium, A ein tel. lhr Mitun etiamt unge Finung leS inen ſont „11 N . MI glit,] . onkust 1 G u/ nds Nt ig uſn o⸗ s De Penitentia. 453 zhema ſit. Idem docent P. P. S. Leo ep. 9r. ait: Mediator Dei & hominum hanc prapoſitis Eccleſiœ tradidit poteſtatem, ut & confitentibus attionem paænitentiæ darent, & eosdem ſalubri ſaticfablione purgatos ad communionem dacra- mentorum per januam reconciliationis admitte- rent. S. Gregorius W. 1. 3. in I. Reg. 7. Affictio vœnitentiæ ad delenda peccata idonea eſt, cum Sacerdotis fuerit judicio imperata. Acce- dunt Concilia, quæ poœnitentiam pro pecca- tis imponunt, uti patet ex canonibus pœni- tentialibus: & ratio eſt, ut Divinæ juſtitiæ per opera hæc poœnalia ſatisfiat. (H. 1076.) Tertium iterum ſtatuit Tridentinum Seſſ. 14. cap. 8. Debent ergo Sacerdotes Domini, quan- tum ſpiritus, & prudentia ſuggeſſerit, pro qua- litate criminum, & pnitentium facultate ſalu- tares, & convenientes ſatisfabétiones injungere, ne ſi ſorte peccatis conniveant, & indulgentius cum pœnitentibus agant, leviſſima quædam opera pro graviſſimis delibttis injungendo, alienorum peccatorum participes eſiciantur. Habeant au- tem prœ oculis, ut ſatitſabtio, quam imponunt, non ſit tantum ad novæ vitæ cuſtodiam, & infir- mitatis medicamentum, ſed etiam ad præterito- rum peccatorum vindidam, & caſtigationem.- Hæc autem obligatio provenit tum ex virtu- te Religionis, ne Sacramentum ſine ſatisfa- ctione velut parte integrali maneat imperfe- ctum: (G. 1056. Schol. 3.) tum ex juſtitia vindicativa, & natura judicii, in quo poena infligi debet pro delicto: tum ut præbeatur medicina a peccatis præſervativa. Ff 3 Schol. 454 Caput XVII. Diſciplina Schol. r. Olim Pœnitentia publica in uſu erat. Sæ. voœniten- tiæ pub- licg. culum rmum exemplum illius nobis exhibet in inceſtuoſo Corinthio: Sæculum zdum in mulieri- bus a Marco præſtigiatore corruptis. Ante hæ- reſin Montani nullis certis Canonum præſcriptis, ſed prudentia Presbyterorum hæ publicæ poœ- nitentiæ imponebantur, & dirigebantur: Ex- orta autem hærefi Montaniſtarum Catholicis facilitatem veniæ exprobrantium ſeverior diſci- plina introduécta fuit; quæ deinde graſſante hæ- reſi Novatiana ad quatuor pœnitentium ſtationes redacta fuit: Igitur tunc pœnitens conſperſus ci- nere, & ſacco indutus communiter feria 4ta ci= nerum Epiſcopo ſe fiſtebat, a quo extra Eccle- ſiam ejiciebatur, & primum gradum Pwnitentig explebat, qui vocabatur fletus, ubi pœnitens ex- tra portam Eceleſiæ ſubinde etiam imbribus & nivibus expoſitus intrantes orabat, ut pro ſe de- precentur: tempus autem hujus ſtationis pro gra- vitate criminis commiſſi ab Epiſcopo determina- tum fuit. Secundus gradus Pœnitentiæ erat au- ditio, ubi pœnitens intra portam templi in Nar⸗ thece ſen porticu Eceleſiæ conciones audiebat, & una cum Catechumenis, Ethnicis, Judæis, Hæreticis & Schismaticis usque ad Offertorium Midæ commorabatur, ae deinde monente Diaco- no diſcedere debebat Exacto audientiæ tempo- re ab Epiſcopo ſtatuto tertius gradus dictus /ub⸗ ſiratio incipiebat: ubi posnitens intra templi am- bitum a portis Eccleliæ usque ad ambonem, ex quo Epiſtola & Evangelium legebatur, erat ge- nuflexus humili ac demiſſo habitu, variisque poe- nis, ac laboribus caſtigabatur, frequenter ſuper eum manus imponebantur, & orationes funde- bantur, & cum Catechumenis anfte Offertorium exibat: hæc ſtatio fuit ſeveriſſima & abſolute pœnitentia ab Antiquis vocabatur. A tertio gradu ad quartum tranfibat pœnitens, ubi cum aliis fidelibus ſacris myſteriis aſtabat, non tamen ſacrificanda ofterebat, nec nomen ejus ad AArare reci= ſeciabt hatur: punn de Kl2. ſverunt Ptria Jibus! Int; Nanrn (ooc 8. Bel in e⸗ peccat ſioe tiam dühata Datrit Per er tan en Ic. Egnen dio⸗ n Nerorn bed taſe Dletn tot penit veni on e loe⸗ ſo⸗ con Pub expe 1 rent De Peænitentia. 455 recitabatur, nec ad S. S. Euchariſtiam admitte- et patur: hic gradus erat conſiſtentiæ. Vide Mori- P lit⸗ num de Pœnit. Il. 6. c. I. Un inm Schol. 2. Omnia peccata mortalia nunquam ſubdita Quxænam ts An fuerunt legi Pœnitentiæ publicæ, ſed tantum ido- peccata enr lolatria, homicidium, adulterium, manifeſta, publicæ 8 . quibus ſuccefſa temporis nonnulla alia addita fue- pœniten- *W runt; ita contra Morinum I. 5. Cc. 3. & Nat. Ale-tie ſubji- ſeeui zandrum diſſ. 6. Sæc. 3. in hiſt. Ecel. patet ex ciebamdur. Nu Concilio Neocæſareenſi c. 4. Laodiceno c. 7. &. ondne S. Bafilio ep. ad Amphil. c. 14. S. Gregorio Nifſ. tümn in ep. Canon. can. 6. S. Auguſtino ep. 25. Ubi collei peccata occulta, uſura, furta, ebrietates a publi- e ca pornitentia eximuntur, & S. Leo ep. 2. tribus o nt aſſignatis criminibus tantum publicam ponniten- is In. tiam aſſignat. Peccata vero publica ad judicem pornie delata & probata, vel cum multorum ſcandalo n imi Patrata publice caſtigabantur, & ſubinde etiam ue per excommunicationem ad publicam poœniten- fioni tiam ea patrantes cogebantur, uti probat Morinus o Een 1. 7. c. 4. Item nec primis tribus ſæculis, nec tnit enn ſequentibus Clerici majoribus Ordinibus initiati engi in publicæ pœnitentiæ ſubjecti fuerunt, uti colligi- es ili tur ex Concilio Carthaginenſi V. c. 2. ſed ſolum ics, peccantes a ſacris myſteriis removebantur. Juxta Cene⸗ S. Baſilium c. ep. can. 5r. Item publica poœniten- Cenel tia ſemel tantum concedebatur; qui vero illa ex- lanie pleta in eadem, vel graviora peccata incidebant; toto vitæ ſuæ tempore a S. Menſa excluſi ſecreta ponitentia caſtigabantur, & nonniſi in fine vitæ weniam & abſolutionem obtinebant. Vide D. Tournely de Posnit. Denique uſus publicæ poe- nitentiæ circa ſæculum 7timum jam remiſit, ubi loco illius peregrinationes, in monaſterium detru- ioO, & certus jejuniorum numerus imponebantur, donec tandem poſt ſæculum undecimum poœnitentia publica plane abrogata fuit, cum eleemoſynis pro expeditionibus & recuperanda terra ſancta, & flagellatione ſpontanea pœnze canonicæ redime- rentur. PF f 4 Coroll. 45 5 Caput XVII. Raſolvun- Coroll. Praft. Confeſſarius ſub peecato mortali po- kisy aſiuas. nitenti etiam ſola venialia vel jam confeſſa confi- tenti aliquam pœnitentiam injungere tenetur, ne Sacramentum imperfectum relinquat: per accidens autem ab impofitione pœnitentiæ excnfari poteſt, ſi poznitens fit incapax ejus perſolvendæ, v. g. moribundus ſenſibus deſtitutus, cui tamen leve opus, uti invocatio nominis Jeſu injungi debet. 2do. Si poſt abſolutionem quis novum peccatum confiteatur, nova pœnitentia injungi debet, quia eſt novum judicium. 3tio. Licet communiter Opus externum pro pcœnitentia injungi debeat, conſiderato tamen poœnitentis ſtatu, opus pium internum uti meditatio, aéctus contritionis &c. etiam injungi poteſt, quod per externam im poſi- tionem ſatis fit ſenſibile. Ato. Convenit injun- gere opus alias non præcepftum, ut nowa diſf- cultas (ſentiatur, & hoc præſumendum eſt, quod Confeſſarius voluerit imponere quando Miſſzm: vel jejanium injungit. Subinde tsmen ob vcni- tentis fragilitatem conſultum, ut opus alias præ- ceptum injangatur, ſi præcepta obſervare non ſoleat. Item convenit opus ab ipſo pœnitente Præſtandum imponere potius, quam ab alio, niſi Perſona ſit debilis, ubi ipfa operis procuratio diffi- cultate non carens ponitentiæ rationem habet. Sto. Ponitentia non eſt injungenda pro arbitrio poœnitentis perſolvenda, ſi voluerit, ne Sacra- mentum fiat imperfectum, potetit tamen Con- fefſarius relinquere arbitrio peenitentis, ut hanc, vel illam ſatisfactionem exequatur: v. g. oret, vel eleemoſynam det. 6to. Injungi etiam poſ unt preces, & opera bona pro defunétis, quia actus Charitatis, quo quis alteri applicat opus bonum, habet etiam vim ſatisfactivam, & eſt eleemoſyna ſpiritualis. Ztimo. Confeſſarius graviter peccat, ſi pro peccatis occultis publicam pœnitentiam im- ponat contra praxin Eccleſiæ, quia talem peni- tentem infamat: imo nec pro peccatis publicis Propria authoritate publicam peenitentiam cum certa Ottäl p ſeln en enetat,1 er Terien ſuni doet Ule, N timen ki Nnei ee n em Leit ONNE Ui de CDe is Trate n Poitet 2100,3 ratiot⸗ en iie 1e N nen r Y It , N i oben, emt 4 r iu De Penitentia. 4527 certa ſolennitate peragendam, v. g. ſtandi ad fo- res Eccleſiæ cum cereo, imponere poteſt, quia hac notitia Confeſſionis ad pœnitentem in foro externo accuſandum uti nequit. Hoc tamen ſenſu Confeſſarius publicam poenitentiam imponere po- teſt, ut coram iis, qui ſcandalum paſii ſunt, re- tractet ſermones contra fiem, & bonos mores &c. faétos, quia ſic non manifeſtat peccatum poœ- nitentis, ſed cogit ad tollendum ſcandalum, ad quod per ſe tenetur. 8vo. Suſceptio S. S. Eucha- riſtiæ, & Poœnitentiæ pro pœnitentia injungi po- teſt, non vero ſuſceptio Sacramenti Ordinis & Matrimonii, aut ingrefſus in Religionem, ad quæ maxima libertas requiritur. 9no. Confeſſarius, dum pœnitentiam imponit, non debet necefſſario habere memoriam ſingulorum peccatorum, quod ſæpe moraliter eſt impoſſibile, ſed ſufficit memi- niſſe ſtatus pœnitentis. Pro determinanda autem poœenitentia ſit regula prudentia lumine fuperno directa: non ſit Confefſarius ex reſpectu humano, vel vana gloria nimis lenis: nec indiſcreto zelo nimis ſeverus, ſed meminerit ſententiæ Gerſonis, tutius effe cum moderata pœnitentia libenter ſu- ſcepta mittere poenitentem ad purgatorium, quam cum rigidiori non impleta ad infernum. Cauſæ vero, leviorem pœnitentiam injungendi ſunt, in- firmitas corporalis pœnitentis, vel ſpiritualis, quando timetur, ne rigidiorem omittat, vel a confeſſione deterreatur: item dolor extraordina- rius: & Indulgentiæ in die Confeſſionis lucran- dæ. Iomo. Poenitentia ſalutaris eſt, quæ ad ca- ſtiganda peccata commiſſa, & ſatisfaciendum Deo pro injuria, & ad ea præcavenda conducit: Con- veniens eſt, quæ gravitati peccatorum, & ſtatui poœnitentis eſt proportionata. Medicinalis eſt, quæ peccatorum cauſas, & radices tollit: hine avaris eleemoſynæ: laſcivis opera mortificatoria & jejunia: ſuperbis officia humilitatis imponi poſ- ſunt. Pro uno peccato mortali communiter Ro- rium, Litaniæ de O. O. S. S. Lauretanæ, au- Ff 5 ditio 458 Caput XVII. ditio Sacri, jejunium injungi poteſt. Si plura ſint mortalia, non pro ſingulis ſingula Roſaria in- ir jungenda ſunt, ſed pœnitentia quædam gravior t cum leviori per plures dies perſolvenda. IImo. ch Conſuetudinario præter has pœnitentias injungi ſin poteſt, ut certo die iterum confiteatur, & com- ine municet, ut quoties relabitur, certam pœniten- R tiam perſolvat, ut fingulis diebus per menſem, X vel usque ad proximam confeſſionem certas pre- Netnl ces perſolvat: vel fſingulis diebus mane proponat, iin ab illo vitio abſtinere, implorata ad hoc interceſ- fione Beatiſſimæz Virginis & 88. & veſpere exa- Clol. men inſtituat, & de commiſſis peccatis doleat: l perpetuam autem pœnitentiam imponere plures 46 diſſuadent. ſore J. 1078. D Peænitens Ponitens autem tenetur ad Pœnitentiam tenetur Sacramentalem acceptandam & implendam l Pœæniten- ſub obligatione gravi. Ita colligitur ex Tri- ten vaze dentino Seſſ. 14. cap. 9. ubi ſtatuit, datam i Pe, eſſe a Chriſto Dosnino Sacerdotibus poteſta- tem ligandi, atque ſolvendi, & ligare expli⸗ 1 cat de injunctione ponitentiarum; quod non 1 foret, ſi non teneretur poœenitens injundtam in ſibi posnitentiam acceptare, & implere. Hinc Ui in can. Qmnit utriusque ſexus: ſtatuitur, ut ſen fideles confiteantur, & injunctam fihi poœni- 1 tentiam ftudeant implere. . P Solvuniug Schol. v. Dicis cum Scoto & aliis, quorum fenten. ti obhjectio- tia P. Suarez videtur eſſe temeraria. I. Homo 8 nes. non tenetur pro pœna temporali in hac vita ſa- tisfacere, ſed illius ſolutionem in purgatorium l poteſt remittere. X.eoρ. Abſolute quidem loquen- g do pœna temporalis in purgatorium remitti po- teſt, non tamen ſuppofita inſtitutione judicii Sa- 0) cramentalis, ad cujus perfectionem ſatisfaétio re- “” quiritur. II. Poteſt pœnitens ſe ſubdere judicio 6 Sacra- „ . De Penitentia. 459 Rin Sacramentali ad impetrandam remiſſionem culpæ, n ni & pœnæ æternæ, non vero ponz temporalis, In & proinde ſine obligatione ad acceptandam ſatis- iis ii factionem. KRép. Huic obſtat præceptum Chriſti, 1,Ein. ſubmittendi ſe judicio Sacramentali quoad remiſ- D ſionem culpæ & pornzæ. III. Confeſſarius eit ju- Er elan dex arbiter, cujus judicio nemo ſe ſubjicere te- teu netur. Reſp. Ex ſuppoſito, quod quis judicio e ntt arbitri ſe ſubjecerit, ejus ſententiæ obedire & e Ne Ktare tenetur. eſpens Schol. 2. Quæritur, qualem effeétum habeat ſatis- An ſatis- tis factio Sacramentalis ex opere operato. Sotus in factio Sa- nete 4. d. 19. putat, ſatisfactionem non cauſare remiſ- cram. ex ſionem ponzæ temporalis ex opere operato: quia opere ope- eſt tantum pars integralis Sacramenti pœnitentiæ. pato por Lugo diſp. 25. Seét. 2. putat, ſatisfactionem ex nam re- pitentn opere operato non conferre jus ad ſpecialia auxi- mittat. nplent lia pro præcavendis peccatis. Salmanticenſes au- r erl tem volunt, eam non cauſare augmentum gratiæ habitualis ex opere operato. Reſpondetur: Satis- t, factio Sacramentalis ex opere operato cauſat re- 5 Doſt: miſſionem ponzæ temporalis, & auxilia quædam ale e⸗ ad præcavenda peccata futura; quia Sacramenta Juln N. L. ex opere operato efficiunt id, quod figni- fne ficant: ſed ſatisfactio Sacramentalis ſignificat re- miſſionem pornz temporalis, & majorem præca- et⸗ 1 vendi peccata facilitatem ex auxiliis gratiæ: Er- gene, go eam efficit. Deinde ſatisſactio Sacramentalis lie cauſat ex opere operato augmentum gratiæ habi- tualis, quia nequit eſſe pars Sacramenti poœeniten- tiæ, niſi aliquo modo participet naturam totins n elle Sacramenti: ſed natura Sacramenti eſt, ut cauſet 1 n vel primam gratiam, vel augmentum illius: Erge enl, cum ſatisfactio Sacramentalis ſupponat primam nir/ gratiam per confeſſionem & abſolutionem jam produétam, ſaltem augmentum ejus ex Opere operato cauſat. Dicis I. Verbis abſolutionis pro- latis Sacramentum Poœnitentiæ cauſat gratiam ſbi propriam: Ergo, quando impletur poœnitentia, nulla gratia cauſatur. Reſp. Gratiæ augmentum n tur caſus. 460 Caput XVII. in impletione pœnitentiæ cauſatum eſt comple- mentum illius in abſolutione productæ. II. Sic Pœnitentia eſſet Sacramentum vivorum, & de- beret ſatisfactio impleri in ſtatu gratiæ, ne ejus augmento obex ponatur. Keſp. KRatio Sacramenti vivorum deſumitur a gratia principali, non vero ab ejus complemento, & hinc non peccatur mor- taliter, ſi illi obex ponatur. Reſolvun- Qoroll. Prac. Omittere pœnitentiam pro mortali in- junéctam, eſt mortale: omittere vero pro venia- libus, vel mortalibus jam confeſſis injunctam ſe- cluſo contemptu & ſcandalo, eſt tantum veniale, quia videtur excuſare levitas materiæ zdo. Qui oblitus eſt pœnitentiam injunétam, debet, ſi poſ- ſit, Confeſſarium interrogare, ſi non poſſit, ab- ſolute loquendo, ad nihil tenetur, quia propria authoritate aliam ſubſtituere non poteſt: nec te- netur ideo confiteri priora peccata, a quibus di- reéte eſt abſolutus, & hæc obligatio nullibi im- ponitur, ſed fatis eſt, negligentiam confiteri: Conſultum tamen eſt, ut priora peccata denuo confiteatur, & pœnitentiam ſibi injungi petat. 3tio. Poœnitens tenetur per ſeipſum exequi pœni- tentiam injunétam, juxta prop. 15. ab Alexandro VII. damnatam. Ato. Si Confeſſarius nullum tem- pus determinet, tenetur eam pœnitens, quampri- mum commode poteſt, implere, & graviter pec- cat, ſi nimis diu v. g. per annum, quis partem integralem Sacramenti ab aliis nimium ſejungit, ad aliquot vero ſeptimanas differre, eſt ſolum veniale, niſi ſit medicinalis, neque necefſario im- plenda eſt ante communionem, nec peccaret mor- taliter, qui poſt octiduum iterum confiteretur, quin priorem pœnitentiam perſolviſſet. Si Con- feſſarius injunxit pœnitentiam determinato tem- pore perſolvendam, eſt mortale, eam fine cauſa notabiliter v. g. ad plures ſentimanas differre, ſe- cus, ſi ad aliquot dies differatur, & ſi ſtatuto tempore omiſſa ſit, debet poſtea adhuc impleri. 5t0. Poœnitentia Sacramentalis probabilius nher . ebet De Peænitentia. 461 debet exæ aliqua intenitone ſatisfariendi, ut hoc Kom modo ſit pars Sacramenti, quod fit, perſolvendo, 2 Il quia Confefſarius eam injunxit. 6to. Qui peœni- un, Et tentiam implet in ſtatu peccati mortalis, ſatisfacit ſe, Nin quidem obligationi, quia ponit opus præceptum; enmt fructum tamen ejus non conſequitur, & ſaltem hinc venialiter peccat: peccatum tamen veniale com- CafN miſſum in impletione poœenitentiæ non impedit fructum ſatisfactionis ex opere operato. Ztimo. Si motl pœenitentia nimis gravis imponatur, poteſt pœni- ſü tens pro mitigatione inſtare, vel ſi indiſcretus vjunctnt Confefſſarius eum non audiat, ſine abſolutione di- uin Fen ſcedere, & alteri confiteri: ab ipſo autem pœni- 1n tente velut in aliam etiam meliorem mutari ne- ebet i, quit. 8vo. Alius Confeflarius pœnitentiam mu- polA tare nequit, niſi pœnitens priorem confeſſionem drigi repetat, quia cauſa incognita nequit judicare. teſt, Nes Ab eodem autem Confeſſario, ſi ſtatus pœnitentis 4 Cl, adhuc recordetur, & is ad ſuum tribunal recur- libi p⸗ rat, ſine repetitione prioris confeſſionis totius, h COlſtt ſed uno ſolum peccato explicato in confeſſione ccati ean mutari poteſt: ſi vero non recordetur: repetenda ngi eſi prior Confeſſio. no. Ab impletione pœniten- elli tiæ quis excuſatur, ſi ſit injuſta, impoſſibilis, vel Alext a Superiore prohibeatur, ubi commutatio illius in lunts Aaliam modo dicto fieri poteſt. , Cens nulet; L G. 1079. je Neceſſe tamen non eſt ad integritatem Satisfa- Hubſtantialem Sacramenti Poœnitentiae, ut ſa- ſtio ante “ tisfactio impleatur ante abſolutionem, ſed atig/ ſeee Perinde eſt, ſive antecedat, ſive ſequatur. Porio ins- Ilr atio eſt Imo, quia Eccleſia ſemper ratam pieri non ium⸗ habuit abſolutionem ante impletam ſatisfa- debet. 4 ctionem. Sic Eccleſia Græca a mille & du- centis annis ſtatim poſt confeſſionem & in- junctam poenitentiam abſolvere poœenitentes con- 452 Cavut XVII. conſuevit. Latina idem ſaltem a ſex ſæcu⸗ lis & hodiedum obſervat. Et ideo S. facul- tas Pariſienſis in ſua Cenſura circa librum Theophili Brachet opinionem contrariam, ut temerariam, erroneam & hæreticam an. 1644. damnavit. 2do. Juxta veterem etiam Eccleſiæ diſciplinam abfſolutio etiam ante expletam ſatisfactionem rata fuit. Sic poe- nitens in vitæ periculo ante expletum ſatis- factionis tempus abſolvebatur, uti patet ex can. 13. Concilii Nicæni I. Item cum peri- culum erat, ne ob dilatam abſolutionem poenitentes deflecterent ad hæreticos, ex 8S. Cypriano ep. 52. Item quando inſtabat gra= vis perſecutio. Ex eod. ep. 54. Item cum ſpes affulgebat, fore, ut hac indulgentia plu- res ad Eccleſiam reverterentur, ſchisma ex- tingueretur, vel aliud magnum bonum pro- veniebat. Ex eod. ep. 460. Item cum Marty- res datis libellis poſtularent, ut lapſis poœni- tentia relaxeretur. Ep. 16. Ac denique cum pœnitens magnum & intenſum dolorem de peccatis demonſtraret: S. Gregorius ep. Ca- non. can. s. 3tio. Patet ex Propoſitionibus a ſummis Pontificibus damnatis. Sic Sixtus IV. an. 1478. damnavit hanc propofitionem Petri de Osma: Pænitentes non funt abſolvendi, niſi perabta priur Pcœnitentia eir injunéta. Et Alexander VIII. an. 1690. damnavit propofi- tiones 16. 17. 18. morem abſolvendi ante Petadlam poœenitentiam improbantes. 4ℳ0. atio eſt: quia ſatisfactio eſt pars duntaxat integralis Sacramenti Pœnitentiæ, (H. 1056. Schol. 3.) ſine qua ſtat eſſentia compofſiti, ac „ Lin ponn No ſre⸗ 1 le te fells exerd ilitn uI MOn i. tiom ug lto, i Wrte kentin I ion Priam knpe Mn Mir AI UII nor⸗ Eſten lteo e⸗ 1dre Wn o ti Co il ab ſt De Pænitentia. 4⁵3 DM ac in ipſa contritione, & confeſſione nonnihil 4 poenale occurrit, quod in compenſationem un pro debito poenæ temporalis Deo offerri d poteſt. ne Schol. I. Petrus de Osma. Spalafenſis Apoſtata l. 5. Solvuntur e de repub. Chriſt. c. 7. Lheophilus Brachet in 1. objeftio- etin 1 verus Pacificus & Quesnellius prop. 87. decent; nes. . A executionem pœnitentiæ injunéte neceffario ex letan dd inſtitutione Chriſti, & inviolabili Sacramenti na- gti tura ita Prærequiri ante abſolutionem, ut hæc Cl non ſit valida, niſi ſatisfactio prius completa fue- tgr rit. I. Quia S. S. P. P. vocant ſatisfactionem pre- Plelln tium, quo peccata redimuntur, & debitum ex- lcns, pungitur: ſed redemptio non datur niſi pretio ſo- nltang luto, nec debitum relaxatur, niſi ſolutione præ- lten Ktita. Et ideo S. Cyrianus ex. 10. dicit, eſſe gentif contra legem Evangelii, lapſis ante actam pœni- “S tentiam pacem offerre. Reſp. Satisfactio eſt pre- chinn⸗ tium pro redimenda poena temporali, quæ etiam donun non remittitur, nifi pretio hoc ſoluto. Et 8. Cy- cuin att prianus cum aliis P. P. loquitur de difciplina fui Ms lH temporis, ubi ſæpe ſatisfactio abſolutioni præmit- gigter tebatur, & vult ſolum, ex inſtituto Chriſti ſatis- 4 factionem efſfſe peragendam, non vero neceſſario töntn⸗ ad valorem Sacramenti abſolutioni præmittendam. ieA II. lidem P. P. docent, poenitentem in periculo ehävhn mortis abſolutum, eo ſuperato, ad priorem pos- ge nitentiæ ſtatum redire debere. Keſp. Hoc non oli ideo fiebat, quaſi abſolutio eſſet invalida, ſed pro ae diſciplina illorum temporum ad exemplum & ter- AH rorem aliorum. III. Dicunt, Poœnitentiam mori- 1 en bundi dubiam efſe, & incertam, quare? niſi quia ſatisfactio non præceſſit. Keſp. Dubia eſt, quia dubia videtur interna eorum contritio & diſpoſi- tio. Schol. 2. Ex dictis (Schol. præc.) colligitur, quod An voſt illo tempore, quo in ufu fuit poœenitentia publica, publicam abſolutio Sacramentalis ordinarie poſt expletam pœniten- ſatisfactionem data fuerit. Sic Zephifinus P. A tiam per⸗- . er-⸗ 464 Caput XVII. Tertull. I. de pudic. c. I. ait: Ego & Machiæ & do abſolu- Jornicationis delita pvœnitentia funktis dimitto. Idem teſtatur Gelaſius in Concilio Romano, & Conc. Toletanum II. can. 12. S. Cyprianus ep. 59. de illis conqueritur, qui ante expletam pœni- tentiam nimis faciliter pacem, id eſt, abſolutionem, jus dantem ad S. S. Euchariſtiam, concedebant. Patet etiam ex S. Paciano ep. ad Sempronian. S. Eligio hom. g. & conſtat ex controverſia inter Montaniſtas, Novatianos, & Catholicos exorta, quippe Catholici contra eos docebant, exacta poœnitentia poſſe Eccleſiam pœnitentibus peccato- rum veniam concedere, quod certe non de re- conciliatione, ſed Sacramentali abſolutione intel- ligitur, de qua controvertebatur. vid. D. Tour- nely. Verum licet hoc ordinarie factum fuerit, in nonnullis tamen caſibus in & relatis non fiebat, nec in criminibus publicæ poenitentiæ non fub- jectis abſolutio differebatur, certo indicio, quod ad valorem non requiratur, ut impletio pœniten- tiæ abſolutionem precedat. Non obſtat I. quod hæc abſolutio ſupponat peccata dimiſſa, adeoque abſolutionem Sacramentalem, quia ſatisfactio pro pœna temporali nonniſi dimiſis culpa fit: Ergo illa abſolutio fuit mera reconciliatio cæremonia- lis Keſp. Subinde per Charitatem perfectam peccata dimiſſa jam fuerant, non vero ſemper: Deinde illa ſatisfactio diſpoſitive remittebat pœ- nam temporalem, non vero formaliter, & effe- ctive; nam ſatisfactio Sacramentalis, quæ fit etiam in ſtatu peccati mortalis, ſi fiat animo pœniten- tiæ, conſequitur effectum ſuum ex opere operato tanquam pars Sacramenti, quando Sacramentum per abſolutionem totaliter ponitur. II. Abſolutio Ulla ſupponebat ſuſceptionem S. S. Euchariſtiæ; nam in Conc. Carthaginenſi IV. c. 76. ſtatuitur, ut a ſentes in periculo mortis reconcilientur, & §. S. Euchariſtiam percipiant, & poſt periculum ſuperatum, pænitentiam continuent, qua perfe- cta modo per manus impoſitionem reconcilientur. Reſpv. lp. mudi holn non er (uien i en el porali dum e Peenet ende di tllenn unt bo (Chnved I1. hen en NOn Pemt oledr iutnin dehie t ge Dtus Is Pen 148 enhe Doeni i NEm r De Penitentia. 465 Gn Reſp. Hic fuit caſus extraordinarius, qui com- cit in muni conſuetudini non præjudicabat. III. Hæc Monm, abſolutio olim a Diaconis etiam dabatur: Erge Chiins: non erat Sacramentalis. „eſv. Abſolutio illa Sa- eunz cramenfalis cum Cæremoniali ſæpe conjungeba- APlchir tur, Sacramentalem ſoli Presbyteri, cæremonia- COnccte. lem etiam Diaconi conferre poterant. §. 1080. ðð Quia etiam per Indulgentias poena tem- Indualgene ee* oralis remitti poteſt, ideo de illis hic agen- tiæ qurd. e, dum eſt. Eſt autem Indulgentia remiffkio DNH Peehee temporalis, que poſt dimiflam culpam umn iuenda ſupereſt extra Sacramentum facta ab em eo, qui poteſtatem habet diſpenſandi Spiri- tem tualem theſaurum Eccleſig-.. Hic theſaurus ndi funt bona Spiritualia diſpenſationi Kccleſizæe de. Cconcredita. = odat! n AH Schof. 1. Indulgentize r. aliæ funt Hlenuriæ ſeu tota- Indulgen⸗= ſthcor lis ponz relaxatio poſt abſolutionem Sacramen-zia quoti⸗ nir talem refiduæ. Veteres olim ante bella Sacra plex, G65 Cren contra Turcas Jerofolymitanos, & Albigenſes cjus ori= n eit plenarias hujusmodi indulgentias concedere non go. ero len ſolebant, ſed modo Szæcule uImo huic vel illi niterte intuitu alicujus operis laberioſi ob evidentem Ec- ter, Cleſiæ utilitatem ſascepti, quale fuit, arma con- Ge t tra gentiles ferre, aut pro expeditione Sacra fum- roſei⸗ ptus miniſtrare, indulgentia plenaria conceffa fuit, melen qualis erat illa in Coneilio Claromontano an. 1096. Cruan ab Urbano II. conceſſa. Hæc indulgentia juxta 1G Van Eſpen occaſio fuit abrogandi pœnas Canoni- uittn Cas & Canones Peenitentiales, cum multi potius teie expeditionem Sacram, vel ſumptus pro ea, quam poœnitentiam Canonicam fubire mallent. Aliæ ſunt Fartiales, que de ſe ſunt tantum remiſſivee partis Poenarum temporalium reſiduarum peccatis remiſſis. EHæ ℳ** 1 Schram Inſtit. Theol. Tom. III. G g 46 Caput XVII. Hæ ſubdividuntur in indulgentias annorum, die- rum, carenam, & Quadragenam: Unde ſi con- cedantur Indulgentiæ unius anni, 40. dierum, vel carena, ſenſus eſt, dari indulgentiam remiſſi- vam tantæ poenæ peccatis debitæ, quanta delere- tur per poznitentiam unius anni, juxta Canones olim injunétam: aut per 40. dierum jejunium in pane & aqua per canones poœnitentiales injungi ſolitum, quod fignificat carenam: per Quadra- genam vero intelligitur remiſſio poœsnitentiæ per jejunium Quadragelmale ſubeundæ. Forma hu- hus indulgentiæ juxta Morinum ſolum ſe exten- debat ad eleemoſynas pro ædificatione, & re- paratione piorum locorum, quæ ſubinde ad res ſæculares v. g. ædificationem pontium &c. de- nique ad alia pia opera v. g. vifitationem Ec- cleſiæ, cum obligatione ibi orandi ad intentio- nem concedentis Indulgentias extenſa fuit. Hic mos juxta Morinum I. 10. c. 20. Sæculo 12 mo invaluit, quod enim nonnulli putent, S. Geego- rium M. inſtituifſe Romæ hujusmodi relaxationes, quæ dantur viſtantibus Eccleſias ſtationum, per 40. annos, nullo firmo argumento probari poteſt; & hic error ex eo fluxifſe videtur, quod cum Sæculo I3tio Pontifices indulgentias concederent viſitantibus Eccleſias ſtationarias, & S. Gregorius M. ſtationes inſtituiſſe dicatur apud Joannem Dia- conum, deinde creditum ſit, eum etiam Indul- gentias illas conceſſiſle. Similiter etiam Indulgen- tiæ a Leone III. Sæculo ono in Canonizatione S. Suitberti conceſſæ non videntur eſſe genuinæ, cum epiſtola Leonis vitæ S Ludgeri annexa eruditis paſſim videatur eſſe conficta, eoquod modum Ca- nonizationis eo tempore necdum ufitatum referat. Item lapis marmoreus Romæ in Ecoleſia Sancto- rum Martini, & Silveſtri, ubi a Sergio b. viſi- tantibus eam trium annorum Indulgentiæ, & tres quadragenæ conceduntur, cum nec annum inſcriptionis habeat, & ab Anaſtaſio non me- morentur hæ indulgentiæ, Papebrohio in Pyl. Pyl⸗ toori n Fertie Cefam lutfeken lilem fun f. Ten n 8 deck dus, cont Uleri llo eo lure⸗ liton Ntel2. Oten Pefſone al mlioe . lu ſote 9 deror Dnes Ve Hcorn Una M ne Een NC 15] lenle les, kuen mern en De Penitentia. 46, Nima pyl. ad acta S. S. menſis Maji difl. 17. recen⸗ Undhn tiori manu auctus effe videtur. Denique Indul- pin gentiæ plenariz a S. Silveſtro viſitantibus Ec- elian i cleſiam Lateranenſem conceſſæ plane ſine omni Junad e fſufficienti fundamento afferuntur. Manet ergo; inan ſaltem ante Sæculum rTmum has indulgentia- n niin rum formulas uſitatas non fuiſſe. Ex quo ta- Nidsin men non ſequitur, Indulgentiarum uſum dunta- er lu Xat Sæculo IImo in Eccleſia innotuiſſe, vel eine poteſtatem concedendi illas a ſummis Pontifici- k. un bus, vel Epiſcopis illo Sæculo uſurpatam eſſe; Junkn contrarium enim per ſingula Sæcula anterioria fone, ii inferius probabimus; verum qua forma, & mo- ſubitenn do conceſſæ fuerint, aut quando primum hæc; tinm Et aliave forma uſitari cœperit, ad diſciplinam, & fatona! hiſtoriam, non vero ad fidem ſpectare dicimus. nIhg446 . Nl it Ichol. 2. Rurfus Indulgentia alia eſt perſonalis, quæ Secllen conceditur determinatæ perſonæ, vel certo generi Kt, perſonarum, v. g. Confratribus alicujus ſodalita- reuuit tis: alia eſt localis, quæ conceditur omnibus cer- Stummg tum locum viſitantibus: Alia eſt realis, quæ alli= nkniſe gatür rei mobili, v. g. Roſario, Numismati &c. , glol⸗ ita ut indulgentia gaudeant perſonzæ rem illam de- oonees Vote geſtantes. Numismata Indulgentiis primus 18Ce decoravit S. Pius V. ocrafione Philippi Croyi yatner Ducis Areſchoti, & Nobilitatis Bruxellenſis, quæ eim novæ ſectæ Cheuſiorum ad diſtinctionem Catho- D licorum nummum portanti cum inſcriptione ex nu una parte: Eideles Kegi, & imagine Philippi II. gint. Hiſpaniæ Regis: ex altera vero parte, cum ima- n Line manticæ inter duas manus interceptæ, & Aonn lemmate: usque ad Manticam, ſe oppoſuerunt, ita tmt ut Croyus cum fuis imaginem Beatiſfimæ Virgi- ela nis Jeſum geſtantis ſpiræ Galeri aptaret; Bruxel- lenſes vero nummos Cœlitum imaginibus infig- 1 nes, ceu ſigna Catholicæ Religionis, e collo ge- un ſtarent; ob quod a S. Pio V. Indulgentias Obti⸗ AnE nuerunt: vid. Theodorum a Spir. S. de Indulg. n Item quoad durationem Indulgentia alia eſt per- ſon 6 üg 2 petua . R JDubi⸗ Uaum. 468 Cuvut XVTII. petua ſine præfixione termini, quæ non eget re- novatione: alia eſt temporalis, quæ ad certum tempus conceditur, quo elapſo renovari debet: alia eſt Guotidiana, quam in certo loco quilibet quotidie lucrari poteſt. Schol. 3. Famoſa admodum Indulgentiæ ſpecies eſt Jubilæum, quod Bonifacius VIII. a. 1300. pri- mus inſtituit, in Extrav. Antiquorum: de pon. & remiſſ. ubi quolibet anno centeſimo ſecuturo Bafilicam Principis Apoſtolorum Romæ viſitanti- bus vere pœnitentibus, & confeſſis pleniſſimam omnium peccatorum veniam conceſſit, pro qua lucranda ſtatuit, ut Romani 30. diebus, peregrini vero I5. diebus continuis, vel interpolatis præ- diéctam Baſilicam viſitarent ſemel ſaltem in die. Necdum a prima hac inſtitutione 50. anni elapfſi fuerant, Clemens VI. ad inſtantiam Romanorum Jubilæum hoc ad annum quinquageſimum redu- xXxit, adeo, ut anno 1350. ſecundum celebratum fuerit, ut nimirum plures hujus indulgentiæ fie- rent participes, unde eam etiam illis conceſſit, qui in via, vel urbe, prædicto dierum numero nondum expleto, decefliflent. Rurſus anno quin- quageſimo ab hoc Jubilæo ſecundo celebrato nondum expleto Urbanus VI. tempus Jubilæi ad annum digeſimum tertium contraxit, quod ſub Bonifacio IX, ejus ſucceſſore celebratum fuit. Graflabatur eo tempore ſchisma ſedente Romæ Bonifacio XI, Avenionne vero Benedicto XIII. quo in Concilio Conſtantienſi extinéto, etiam Romana Eccleſia illam Urbani VI. novitatem re- jecit, rediitque ad decretum Clementis VI, & ita fuit usque ad Paulum II, qui indulgentias Jubi- læi quovis anno vigeſimo quinto efſe voluit; quod confirmavit Sixtus IV. a. 1473. Porro Boni- facius IX. primus anno Jubilæi Romæ abſoluto easdem indulgentias per modum Jubilæi ad alias civitates extendit: Paulus II. vero a. 1464. gene- ralem extenſionem ad omnes Eccleſias fecit in anno uno Ppbiler Comn I leſſit cMre pecelite Eere co lllgent ſellati⸗ ümis comm 1 10, eooe le ( MNrN 1r kfell Uinden 85 Men 1 i Gi ſech Nitls liug Chrono trum doro: ſtorir onn atin De Penitentia. 469 don ege . : grur anno Jubileum Romanum ſubſequente. Primus ztnortiig Jubilæzum in initio ſuæ elevationis ad imploran:- . boſ dum Dvinum auzxilium pro felici regimine con- ceſſit Sixtus V, quem alii fummi Pontifices hu- cusque ſecuti ſunt, qui etiam ob alias publicas . neceſſitates Jubilæa extraordinaria ſubinde conce- etie ein dere conſueverunt. Differt Jubilæum ab aliis in- Ie dulgentiis plenariis ob ſpecialia privilegia, con- e feſſariis conceſſa, abſolvendi confeſſos a gravis- telnon ſimis peccatis, cenſuris, pœnis, & plura vota Rome f commutandi. Indulgentiæ Cruciata inceperunt ſis eh a. 1095. conceduntur illis, qui contribuunt, vel eer cooperantur ad bellum ſacrum contra infideles. iebus tepce. Schol. 4. Celebris etiam eſt indulgentia, Portiuncula Indulgen- ü nuncupata: cujus hiſtoriam ita refert Theodorus tia Por- Spir. S. de Indulg. Cum S. Franciſcus Seraphi- tiuncuig. NI Ccus proximi ſalutis amore totus flagrans, quadam geinmn nocte Aſſiſſii in Ecclefia S. Mariæ Angelorum de un een Portiuncula orans a Chriſto cum Beatiſſima Vir- ülgeee gine fibi apparente poſtularet, ut, quotquot rite confeſſi in S. illam ædem introirent, plenam om- Gieron nium peccatorum veniam obtinerent; non renuit Sn Chriſtus; eum tamen pro gratiæ impetratione ad und Papam Honorium III. Peruſii commorantem vo- pnsue luit dirigere, cui etiam Honorius re mature di- te E ſcufſa annuit, & poſtea rogatu S. Francifci Divi- Aehnm nitus admoniti diem 1. Auguſti an. 1223. pro his e Indulgentiis aſſignaavit. Teſtes hujus facti ſyn- elin), chronos habemus Maſleum de Marignano; & Pe- Gtnt„ trum Salphanum, & vetera Martyrologia a Theo- nwituit doro a Spir. S. contra Chemnitium veritatem hi- Ih ſtoriæ negantem allata. Has Indulgentias a. 1480. Ll ad omnes Eccleſias S. Franciſci extenſas eſſe refert Wadingus in Annal. Min. & Urbanus VIII. a. 1643. eas etiam ad Eccleſias tertii Ordinis S. Fran- ciſci ampliavit. Eg 3 F. 1081. Patur Caput XVII. G. 1081. Cum Indulgentiæ ex Spirituali Eccleſiæ theſaurus theſauro diſpenſentur, ideo de fide eſt, exi⸗ Eeccleſig, ſtere talem theſaurum Eccleſiæ, qui ex Chrifti, Sanctorumque meritis coalefcit. Et quidem de meritis Chriſti probatur Imo ex S. Scriptura, ubi dicitur Chriſtus ſatisfe- ciſſe pro peccatis noſtris quoad culpam, & poenam ſuperabundanter, uti demonſtratum eſt: (t. 1. J. 326.) ſed in hac ſatisfactione & meritis Chriſti fundatur primario theſaurus Eceleſiæ: Cum enim, ait Clemens VI. in Ex- trav. Unigenitur. de poenit. & remiſſ., in ara Crucis innocentr immolatur non guttam Sangui- nis modicam, quæ tamen propter unionem ad Ver- bum pro redemptione totius generie humani ſußſe- ciſſet, ſed copioſe velut quoddam proſtuvium no- ſcitur efadiſſe.. . Quantum ergo exinde. ut nec ſupervacua, inanis, & ſuperflua tanta efußtonit miſeratio reddetur, theſaurum militänti Eccleſic- acquiſivit? Ergo datur theſaurus Eccleſiæ ex meritis Chriſti primario conſtans. 24do. Ad hunc theiaurum ſpectant etiam merita San- Gorum, qui plus paſſi ſunt quam meruerant, & ſecundum juſtitiam Divinam debebant, li= cet tantum ſecundario, & per accidens, non Vero eſſentialiter, cum non ſint abſolute ne- ceſſaria ad theſaurum Eccleſiæ conſtituen- dum. pro quo ſola paſſio Chriſti ſuperabun- dans ſufficit. Quippe credimus communio- nem Sanctorum: ſcimus Deum precibus mo- veri ad condonandas poœenas debitas peccatis, uti pepercit Loth propter fidem Abrahee Iſfrae= luelto tn lt Cal ek etun n otl uni en ³ iumt Uefit i oon nut ſor Ut Niche PMurer inn, Nunftonne Nn, 1. Doxnn n. 1 (i nenlon Pnmn nn nd Np. Autt gorin ens tutn Chri Ier cot Perl r. DN Mofn er (rid ti De Penitentia. 471 Iſraelitis propter Moyſen: Ergo cum Sanéti in vita ſint membra ejusdem corporis myſtici, ld quod eſt Eccleſia, per bona ſua opera aliis ete etiam membris prodefſe poſſunt. Adeoque pergit Clemens VI. I. c. Ad cujus quidem the- Jauri cumulum Beatiſſimæ Dei Genitrici, & charm omnium eleſtorum a primo juſto uſque ad ultimum iude wmerita adminiculum praſtare noſcuntur: de cu- Halmn jus conſumptione, ſeu minutiont non ſt aliquate- enen Nus Jormidandum, tam propter infinita Chriſti, tsarr dittum eſt, merita, quam pro eo. quod quanto fo tten plures ex ejus applicatione trahuntur ad juſti- Ni Hiam, tanto magit accreſcit ipſorum cumulus nll,n meritorum. ne Schol. 1. Lutherus in litt. ad Albertum Archiepif. Solvuntur Oen Moguntinum, & in 50. concluſ. Wittenbergæ a. objectio- umanif 1517. editis negat hunc theſaurum Eceleſiæ. nes. ſofuin I. Quia licet ſatisfaétio Chriſti infinita fuerit, ta- 1 men non plus poœnarum ſuſtinnit, quam menſura eitte poznarum omnium hominum popoſcit: imo con- n dignam ſuorum meritorum gloriam per gloriam IGé AAH Corporis ſui, & Nominis exaltationem accepit. Leelele Reſp. Chriſtus plus poznarum ſuſtinuit, quia unica gutta Sanguinis pro ſatisfactione ſatis fuiſſet: & gloria corporis &c. virtutem meritoriam operum ejus Theandricorum non ædæquavit, cum meri- tum ejus infiniti valoris fuerit. Deinde merita Chriſti prout ſatisfactoria nullum effeétum obti- nuerunt, Eidem Chriſto, qui peccatum non fecit, communicandum, adeoque in Divina acceptione perſeverant, ut ad noſtram utilitatem diſpenſen- tur. II. Sancti bonis ſuis operibus alios juvare non intenderunt, ſed omnia ad gloriam Dei, propriam ſalutem direxerunt: Ergo non funt eorum merita in theſauro Eccleſiæ, nam merita Chriſti infinita jam fufficiunt. Reſp. Sufficit in- tentio implicita, quam habuerunt Sanécti, dum Gg 4 omnem 472 Cuaput EIII. omnem fructum bonerum operum lucrari volue- runt, & pro utilitate totius Eecleſiæ pati volue- runt. Item infinitas meritorum Chriſti non qui- dem admittit additionem intenſivam, bene vero extenſivam, quatenus augetur numerus operum; unde utraque merita Chriſti, & Sanétorum non ſunt quid intenſive majus, quam ſola merita Chri- ſti ab illis ſejunécta. An mexi- Srhol. 2. Quæritur, an merita Sanctorum ſpectent a S. . e= Jatisfalto- ria ad heſaurunms Eccleſia Peltent ad theſaurum Eccleſiæ, non ſolum prout funt impetratoria, ſed etiam quatenus fſunt ſatisfacto- ria. Reſpondetur affirmative I. quia Leo X. in ep. ad Cajet. ait, Papam indulgentias concedere ex fuperabundantia meritorum Chriſti, & Sancto- rum; item eum theſaurum difpenſare: particula vero Ex, & diſpenſare denotant ſolutionem ero- gare, non vero pure impetrare. 2. S. Pius V. ſequentem propoſitionem Baji damna vit: Per paſ- Kones Sankorum in Indulgentiis communicatas non broptie vedimuntun noſtra deliſta, ſed per commu- nicatieonem charitatis nobis gorum paſſiones imper- iuntur, ut digni ſimus, qui pretio Sanguinis Uüriſti a veæna peccato debita liberemur, Ergo faltem juxta mentem Eccleſiæ merita Sanctorum etiam ut fatis factoria ad theſaurum Eecleſiæ ſpectant, quia per ea noſtra peceata proprie redimuntur, licet in hac propoſitione ſententia dieens, ea tan- tum ut impetratoria ad theſaurum Kccleſiæ ſpecta- re, expreſle non ſit prohibita. 3. Compertum eſp, nonnullos Sanctos pluribus operibus afflictivis vacaſſe, quam ad delendam pœrnam temporalem eorum fuerunt neceflaria, utpote quam vel plane nullam habuerunt, uti Beatiſſima Virgo, vel non in eo gradu meruerunt, uti plures Martyres, & Confeſſores: Ergo cum he ſatisfactiones in Di- vina acceptatiene adhuc permaneant, in Ececleſiæ thefauro aflervantur. Nec dicas I. Clemens in eit. Conſtit. Unigenitus, ſolum merita S. S. me- morat, & quidem omnium Sanctorum, quorum tamen plures opera ſatisfactoria ſuperſlua ſer ha- Ue⸗ Mernt ſgnnt ohen onont ſherli lenpte M Eniſ nun e ſerund Dean Aorn Perunt tlen, Neruant Cn ſos fis . th. ann den mn lunm leleret enin lnn e De Pænitentia. 473 Munn ſt buerunt. Reſp. Nomine meriti ſatisfactiones de- Dtüm ſignantur, quia ſatisfactiones noſtræ nonniſi per Uritimg opera meritoria exercentur. Omnes vero Sancti n, dere ſumantur in ſenſu accomodo pro iis, qui opera herls ihen ſuperflua hsbuerunt. II. Sic Sanctis titulus Re- endhnn: demptoris, ſoli Chriſto proprius, conveniret. a neld Keſg Satisfactiones Sanétorum non proſfunt ad remiſſionem peccatorum quoad culpam, & pœ- Otun nam æternam, ſed ſolum temporalem, & tantum n l ſecundario ad Eccleſiæ rtheſaurum ſpectant. III. ſunt ſtits Beati in cœlo receperunt mercedem ſuam: Ergo i Lenlt aliorum debita ſolvere non pofſunt. Reſp. Rece- Bs conee perunt mercedem eſſentialem, non vero acciden- t E. talem, ad quam ſpectat, ut ii, pro quibus ſe affli- B Xerunt in terris, a poenis liberentur. Ae: i lotionene 2, 5N §. 1082. “ Cum igitur extet theſaurus hic Ecclefiae, Eccleſia ine (H. 1081.) hinc etiam extat in Eccleſia po- poteſt ton⸗ ſonde teſtas concedendi Indulgentias. Nam Imo eder⸗ 1. Matth. 16. v. 19. S. Petro Chriſtus dixit: e. Tibi dabo claver regni cælorum. Ad quid au-“ tem promittuntur Petro claves regni co=- W lorum? an præciſe, ut claudat, & nemini reſeret theſaurum cœleſtem? abſit: ſubdit geie“s enim Chriſtus: Quodcungue ſolveris ſuper ter- npmne ram, erit ſolutum & in cœlis: Id quod ad cæ- AEι⅝. teros Apoſtolos extendit, Matth. 18. v. 13. eee Ex quibus verbis Concilium Africanum cum ni S. Cypriano poteſtatem poenitentias imponen- Re di, & relaxandi colligit. 2do. Conſtat ex Tra- e ditione. Sic Sæculo 1mo Apoſtolus hac po- teſtate uſus eſt erga inceſtuoſum Corinthium, cui indulſiſſe ſe ſe dicit in periona Chriſti, ne abundantiori triſtitia abſorberetur. Sæc. 2do Tertullianus l. ad Mart. approbat, quod Ec- g 5 cleſia 474 Caput XVII. cleſia ad preces Martyrum pœnitentias pec- catis debitas relaxare ſoleat. Szæculo 3tio S. Cyprianus ep. 13. ait, ad preces Martyrum conſueviſſe Eccleſiam indulgere poenitentibus, & poenitentiam illis injunctam, vel injungen- dam remittere. Sæc. 4to Concilium Ancyra- num a. 314. c. 5. & Nicænum a. 325. c. 12. ſtatuunt, humanius agendum cum poœnitenti- bus, & de pœnis relaxandum. Idem decer- nunt S. Baſilius ep. ad Amphil. S. Gregorius Niſſ. ad Letojum: & Conc. Trullanum can. 12. ſuperflue peterentur exempla Indulgentia- rum pro recuperanda terra S. conceſſarum: & ideo merito ſtatuit Tridentinum in decret. de Indulg. Poteſtatem conferendi indulgentias a Chriſto Eccleſiæ conceſſam eſſe. Reſolvun- Schol. Tertullianus Montaniſta factus l. de pud. tur caſus. C. 22. reprobat, quod Eccleſia ad preces Martyrum pœnitentibus pœnitentias relaxaret, cum tamen hanc poteſtatem adhuc Catholicus in I. ad Mart. aperte agnoverit. Waldenſes Sæculo ramo teſte Reynero I. contr. Wald. c. 6. Wicleffus, Joan- nes Hus, & Hieronymus de Praga Sæculo 14to, & Petrus Oxomenſis Sæculo 15t0o In- dulgentias rejecerunt. Lutherus indigne ferens, qnod Leo X. provinciam promulgansi Indulgen- tias non demandaſſet familiæ Auguſtinianorum, ſed Dominicanorum, invidiæ facibus ardens pri- mo contra varios Indulgentiarum abuſus inſurre- xit, & tandem ipſam dogma ſubvertere aggrefſus eſt, quem deinde Calvinus ſecutus fuit. I. Quis Eccleſia non poteſt ligare in foro Dei ad poœnas: Ergo nec ab illis ſolvere. Reſp. Eccleſia pote‚ſt ligare ad pœnas in foro Dei non quidem poiitive, ſed privative eas retinendo, vel indulgentias non concedendo, vel conceſias revocandò. II Ec- cleſia non poteſt ſolvere a pœna æterna extra Sa- D cra- Cram eſns Pene tur, nitti Clv Iet, kümm etian no lice enn N tofis Conle e Ni Cri De Enitentia. 475 enik 1 cramentum: Ergo nec a temporali, cum ſit extra Peeld ejus jurisdictionem. KX„e. Diſparitas eſt, quod 8DMrmn poœna æterna cum culpa indiviſibiliter conneéta- ſterſer tur, adeoque ſicuti culpa extra Sacramentum re- mitti nequit; pona vero temporalis non ita cum Anim culpa connectitur, ſed etiam in juſtificato perma- uminn, net, cumque Prælati Eccleſiæ omne impedimen- 329 bll tum ingreſſum cœli retardans auferre poſſint, Pike etiam debitum pornæ temporalis extra Sacramen- ldente tum relaxare poſſunt. III. Ufus Indulgentiarum modernarum Sæculum 1IImum non excedit. Keſp. Erki licet forma modernarum Indulgentiarum modo Hunune Sæculo 1I1mo introduécta fuerit, ſubſtantia tamen ndiulgen earum a Chriſto originem trahit, & diſcrimen il- nceker lud ſolum eſt in accidentibus. IV. Sic daretur ſa- nin Een tisfacétio Chriſti, quam Deus homini contrito &— “ confeſſo applicare nequit ſine conſenſu Pontificis. nauig Reſp. Deus utique applicare poteſt, ſed non vult, niſi vel homo ſatisfaciat, vel Papa authoritate IeN Chriſti ſatisfactionem alienam illi applicet. es Hatne Chin kan .l Al §. 483. necte Enx hoc ſequitur imo, Quod ſummus Pon- Quis con- een tifex, & Concilium generale, quatenus cum cedere “* capite totum Eccleſiæe corpus repræſentat, hoſit Iu- ſne kes Indulgentias tum generales, tum particulares “ 15 lnlt⸗ concedere poſſit. (§. 1082.) 2do. Archiepi- Ennue ſcopi vero & Epiſcopi ſolum Indulgentiam unius anni in die dedicationis Eccleſiæ, vel ſn, 40. dierum ob aliam cauſam concedere poſ- 16 ſunt: ita declaravit Concilium Lateranenſe IV, quia alioquin per indiſcretas, & ſuper- fluas Indulgentias a nonnullis Prælatis forte conceſſas, claves Eccleſiæ contemnerentur, , & ſatisfactio pœnitentialis enervaretur. 3tio. Alii vero Prælati Epiſcopo inferiores nonniſi e 5 EXxX I 476 Cavus XVII. ex ſpeciali conceſſione Papæ Indulgentias largiri pofſſunt. ex c. Accedentibus de exceſff. Præl. ubi Innocentius III. nonnullos Abbates reprehendit, qui poteſtatem concedendi In- dulgentias ſibi uſurpabant: quod autem ex conceſſione Papæ poſſint, patet, quia Urba- nus IV. Abbati montis Virginis: Bonifacius IX. Priori S. Frigdiani 40. dierum Indulgen- An ſit aktus Ja- wvisdikRio- nis. tias largiri conceſſit; & Leo X. Capellano majori Regis Luſitaniæ 200. dies vere poœni- tentibus & confeſſis de injunctis poenitentiis relaxare indulſit. . Schol. Poteſtas concedendi Indulgentias eſt poteſtas jurisdictionis, nec ſupponit neceſſario in diſpen- ſante poteſtatem Ordinis Sacerdotalis. Nam I. Alexander III. c. quod autem. de poœnit. & remiſſ. quæſitus, an valeant indulgentiæ ab Epiſcopo ſibi non ſubditis conceſſæ, reſpondit: Cum a non ſuo Judice ligari nullus valeat, vel abſolvi, remiſiones vrædihas illis tantum vraael⸗ arbitramur, quibus At proſint, proprii GJadices ſpecialiter indulſe- runt. 2. Remiſſio poœnzæ temporalis per Indul- gentias non eſt actus Sacramentalis, ſed abſolutio involvens ſolutionem ex theſauro Eccleſiæ extra Sacramentum, quæ abſolutionem a culpa in Sa- cramento factam ſupponit: Ergo non requirit ordinem Sacerdotalem, ſed eſt poteſtas jurisdictio- nis. Reſolvun- Coroll. Praſt. 1mo. Epifſcopi, cum ratione ſuæ digni- er caſiss. tatis Indulgentias concedere poſſint, alteri etiam hanc facultatem delegare poſlunt. 2do. Epiſco- pus nondum conſecratus, ſed tantum canonice eleétus, & confirmatus, Indulgentias concedere poteſt; imo in noſtra Germania Epiſcopi etiam ante confirmationem hoc facere poſſunt, quia ſtatim poſt eleétionem obtinent Ececleſiæ admini- ſtrationem. gSto. Licet plures Epiſcopi in dedica- tione tone aniI le poe ur ſoopus len E s lt 1r funt Dinuomm Hitop A ſonem iant!. ſelud uNun Ulee tet. (itr. UIe llahe in jn Mon poll Auntun Cheni Dld hie Pkiants tores Uin g ſi ien ſiker Utto, nülleent Geeres 08 Are Cecendil Hane Gialis Bonhen n Iddk⸗ Can Vere e poenitt eſt i o in e⸗ 6. n! t Ereni itoo 8 ur/4 Ctniſon ur, gin r ui per MI ed ihhii⸗ cleie en. elln i) hol ſeß⸗ inidli⸗ r lgr⸗ leieim Miir nan ſor 5 m. De Pwnitentia. 477 tione Eccleſiæ, præſentes non poſſint niſi unius anni Indulgentiam ſimul concedere ex cap. cum eo. de pœnit. & remiſi. plures tamen, quorum finguli jurisdiétionem habent, uti Epiſcopus, & Archiepi- ſcopus ſimul, vel ſucceſſive plures quadragenas ei- dem Eccleſiæ concedere poſſunt. Ato. Si Epiſco- pus ultra ſuos limites Indulgentias concedat, irri- tæ ſunt quoad exceffum, valent tamen quoad ter- minum illis competentem. Pro defunétis vero Epiſcopi indulgentias concedere non poſſunt. H. 1084. Ad validam autem Indulgentiæ conceſ- An juſta ſionem pia & proportionata cauſa requiritur, aα re- ita ut leviſſima non ſufficiat: Et ſi toti Eccle- Auiratur. ſiæ Indulgentia concedatur, debet eſſe cauſa communis in utilitatem totius Chriſtianæ rei- publicæ redundans: particularis vero, ſi parti- culariter: & perſonalis, ſi alicui perſonæ con- cedatur. Imo. Requiritur cauſa proportionata, tum quia Prælati Eccleſiæ non ſunt Domini, ſed diſpenſatores theſauri Eccleſiæ, qui con- tra voluntatem Chriſti Domini eum diſſipare non pofſſunt: tum quia alias conceſſio Indul- gentiarum vergeret in Eccleſiæ everſionem, & pernitiem animarum, & fideles ab operi- bus fatisfactoriis revocarentur. Hinc S. Cy- prianus invehitur contra ejusmodi diſpenſa- tores ſine cauſa, ſerm. de lapſ. Innocentius III. in Conc. Lateranenſi IV. c. 62. Indulgen- tias ſine cauſa conceſſas vocat indiſeretas, & ſuperfiuar. Et Clemens VI. in cit. Extrav. Unigenitus, docet ea lege theſaurum Eccleſiæ Petro, & ejus fucceſſoribus eſſe creditum, ut eum pro piis & rationabilibus cauſis diſpen- ſent. * — Solvuntuy Schol. I. Paludanus in 4. d. 4. docet, pro conceden- objettio- 478 Cuput XVIlI. ſent. 2do. Pro cauſa leviſſima non poſſunt concedi indulgentiæ: tum quia juxta Triden- tinum diſpenſandæ ſunt ſecundum veterem con- Iuetudinem, quæ nonniſi piis operibus poœniten- tiæ eas conferre conſueverat: tum quia alias theſaurus Eccleſiæz difſiparetur. 3tio. Pro Indulgentia generali cauſa communis, pro particulari particularis requiritur, ut ſervetur debita proportio. dis Indulgentiis leviſſimam cauſam ſufficere: & B. Albertus ſemper cauſam publicam requirit. I. Diſpenſatio ſine juſta cauſa, & collatio bene- ficii indigno facta eſt valida: Ergo etiam Indul= gentia ſine cauſa proportionata, quia per mini⸗ mam etiam cauſam cultus Dei promoveri poteſt:. RKeſp. Diſpenſatio in lege humana, quam diſpen- ſans tollere poteſt, eſt valida non vero in lege Divina: Item collatio beneficii indigno facta ob bonum commune, ne Eccleſia de fuis minifſtris incerta ſit, fuſtinetur: Indulgentia vero vim ſuam ex meritis Chriſti habet, & fi fine juſta cauſa collata ſit, bonum commune non promo- vetur; & honor Dei imminuitur, ſi pro qualibet levi cauſa ſatisfactio alias illi præſtanda per In- dulgentias relaxaretur. II. Ecclefia pro rebus levibus v. g. viſitatione templi, recitatione unius Pater & Ave uberrimas Indulgentias concedit; & ſi requiratur cauſa proportionata, nemo ſine an- zietate Indulgentiis, & privilegiis illis annexis uti poſſet. Keſv. In illis operibus de ſe levibus ſubeſt gravis finis, ſcilicet major Eccleſiæ utili- tas; proteſtatio fidei; augmentum devotionis, & Charitatis: ſi Indulgentia etiam foret invalida, valent tamen privilegia annexa, quæ tantum ad- jiciuntur ut incitamenta ad lucrandas Indulgen- tias. III. Theſaurus Eccleſiæ eſt bonum pub- licum: Ergo nonniſi pro cauſa publica diſpeilari debef. lehet, hoetin foclzi 2. 0 Nocerat bebet, UIt, ſt Iil ſati ent, Uentnec Poleon Ment: N MMNN leunn latermne Knhofn onti WtunNs Crici⸗ Weiit Uihlon t, & ent ien⸗ Miln nof. kreni les Q lenen teghlas 1eler Prec e I lUun fwe t Lenkin non 0 Luthe eo le, De EPenitentia. 479 toN Nfl debet. Re/p. Eſt quidem bonum commune, ſed mden hoc etiam pro ſubſtrata cauſa particulari alicui par- Nikene ticulari diſpenſari poteſt. . bos eit Schol. 2. Olim in concedendis Indulgentiis magna Diſciplina mn girn moderatio adhibebatur; hinc S. Cyprianus ep. 10. antiqua jubebat, ut Martyres, antequam libellos concede- circa cau- Eh rent, ſtatum posnitentium expenderent, & non- ſas Ind. münk I niſi ſatisſactionis abſolvendæ proximis libellos , Ut kir darent, & examinatis ab Epiſcopo libellis Indul- gentia concederetur: Sæculo vero 12 mo nonnulli Ebpiſcopi in dandis Indulgentiis modum excede- ro conde bant: Romani tamen Pontifices etiam Sæculo 12 mOo ſuffeene modum tenuerunt, & indulgentiæ centum, vel cam legii mille annorum videntur eſſe olim fictitiæ, & Cone. Coletio be Lateranenſe IV. poteſtatem hanc Epiſcopis ademit, edinm I & abuſum reformavit. Sæculo item 13tio Roma- Uin eni ni Pontifices parce indulgentias conceſſerunt: ſic novei N Urbanus IV. Inſtituens Feſtum S. S. Corporis Ghin ie Chriſti a. 1264, nonnifi 100 dierum Indulgentias Ven il; conceſſit: ſenſim tamen facti ſunt liberaliores; o elt nihilominus plures indulgentias Sixtus IV. revo- ſi nikt cavit, & Conc. Tridentinum in decreto de Indulg. ven moderationem juxta veterem conſuetudinem vult Ar adhiberi, ne diſciplina nimia facilitate enervetur. ,1on tin Indulgentia eleemoſynaria poſt inſtitutum ab Ur- go ii⸗ bano II. ſacrum bellum admodum frequentari coe- nocr e pit, quique hanc pro eleemoſynis a fidelibus of- 1n o ferendis prædicabant, Quæſiores vel Prædicato- 4 res Quæſtuarii vocabantur, quibus Concilium itnre us Lateranenſe IV. c. 14. de poœn. & remiſſ. certas en, regulas præſcripſit. Cum autem nonnulli falſum religionis habitum affumentes, falſas indulgentias t prædicarent, & multos excefſus committerent, lte 1 de quibus in Clem. 2, de poœen. & remiſſ. Conci- icce lium Viennenſe contra Quæſtores ſtatuit, ne quis 8 “ fine litteris Apoſtolicis, vel Epiſcopi tales Indul- “ gentias prædicaret. Sed hoc decretum effeétum non obtinuit, adeo, ut tempore exortæ heærefis Lutheranæ ad ſummum abuſum res devenerit, & ideo Tridentinum Quæſtorum uſum abolevit Seff. 21. c. 9. de ref. Corolt. 480 Cuput XVII. Keſolvun- Coroll. Prakt. Tmo. Si Indulgentiis proportio canfa tur caſus. deficiat, non omnino nullitatis vitio laborant, obtinent enim adhuc pro rata cauſæ, ado. Pro- portio cauſæ ad Indulgentias non conſiſtit in pro- pria quantitate vel æqualitate meriti aut præmii aut ſatisfactionis & remiſſionis inter cauſam „ &E Indulgentias, ſed in convenientia medii ad finem, ita ut cauſa ſit proportionata, ad quam obtinen- dam penſatis omnibus cireumſtantiis talis indul- gentia medium congruum eſſe reputatur: cauſa autem ita proportionata finem aliquem Deo gra- tum importat, cujus affecutio per Indulgentias Deo gratior videtur, quam ſatisfactio fidelium pro pœna temporali alias ſine Indulgentiis ſub- eunda, quæ proportio prudenti æſtimatione Præ- lati determinanda eſt, adeo, ut licet reioſa forte non ſit proportionata, ſi tamen prudenter judice- tur eſſe proportionata, conceſſio pro valida ha- benda ſit. F. 1085. Effectus Indulgentiarum eſt, quod per eas poenæ temporales juſtitiæ Divinæ debitæ etiam in futuro ſæculo luendæ remittantur. Ita patet rmo Matth. 18. Quwcungue ſolveritit Juper terram, erunt ſoluta & in cœlo, hoc eſt, in Dei foro, & judicio. 2do. Conſtat ex Tra= ditione. Tertullianus l. de pudic. c. 22. per- ſtringit S. Zephirinum P. Quir alienam mor- tem ſua ſolvit, niſi ſolur Dei Filiur. Ubi ma- nifeſte innuit, in Indulgentiis non agi apud Catholicos de remiſſione diſciplinae Eccleſia- ſticæ, ſed pornarum apud Deum debitarum. S. Cyprianus ep. 13. ait, ut qui libellum a Martyribus acceperunt, & auxilio zorum ad- juvari apud Nominum in delidtir ſuir poſunt cum pace a Martyribur ſibi promiſſa au Domi- uAN n niti Moicarumn A cum a 99 Cppl rum itr del iGl⸗ drun e ufeniſon rfeſionen ue ſen Cinnint In Aereb i aran inln e⸗ un uent Auibun 4 MeCona I un Eltcg ege Alamn o CLal boe un poſe Mendis: lälgi lir Dr t, per Aim ien in nr ile ultedan MAifead De Penitentia. 481 h mum remillantur: ſed relaxatio poenarum Ca- E ueE nonicarum jamjam morituris prorſus inutilis ciänr eſt, cum ab eis per mortem abſolvantur: Er- ümse go S. Cyprianus vult, indulgentias precibus terem Martyrum conceſſas remittere pœnas juſtitize melie Divinæ debitas in futuro ſæculo. S. Thomas Juncd in 4. d. I. a. 3. Indulgentiwæ valent & quantum de un ad ſorum Eccleſic, & quantum ad judicium Mei “ ad remiſſionem pœnæ reſiduwa poſt contritionem & et Is confeſſionem, & abſolutionem, ſve ſit injunéta, ltio ia ive non. Sixtus IV. in Conſtit. Licet ea, ngen damnavit propoſitionem Petri Oxomenſis, imate qua aſſerebat, Romanum Pontificem purga- Nreß torii penam remittere non poſſe. Et Leo X. o ii in Bulla contr. art. Luth. hunc perftringit: Indulgentiæ his, qui veraciter eas conſequuntur, non valent ad remiſſionem pœnæ pro veccatis afſtualibus dehitæ apud Divinam juſtitiam. De- „Al nique Concilium Tridentinum in decr. de In- neen dulg. damnat Proteſtantes negantes, Indul- Eenimn Zentias eſſe utiles: ſed hi non negabant, Ec- e ſen cleſiam poſſe remittere pœnas a ſe injunctas, o bet & ad hoc Indulgentias eſſe utiles, ſed tan- ſatan tum poſſe ſolvere a poenis in futuro ſæculo luendis: Ergo ſatis expreſſe definivit, per Nuumn Indqulgentias remitti ponam temporalem ju- . U⸗ ſtitiæ Divinæ debitam. G Schol. Præter heterodoxos nonnulli antiqui puta Solpunkem runt, per Indulgentias reatum poœnæ temporalis objeſlio- in foro Dei non relaxari, ſed tantum peœniten- neées. tiam in foro Eceleſiæ injanetam. I. Quia anti- quæ ille poenitentig,, quæ per indulgentias re- mittebantur, erant tantum impoſitæ ad fidelium ædificationem, & tollendum ſcandalum, non ve- ro Schrazn Inſtit. Theol. Tom. III. H h 4⁸2 Caput XVII. ro ad expiationem poenzæ temporalis. Reſp. Fal- ſitas hujus patet ex probatione mox data, & S. Cypriano. II. S. Cyprianus 1. de lapſ. ait: Sola ſupereſt poœnitentia, quæ Jatisfacit Chriſto. Reſp. S. Cyprianus improbat abuſum in relaxatio- nibus concedendis ſolitum, quando fiebant vel nulla omnino ſatisfactione præmiſſa, vel ab eis, qui non habebant legitimam poteſtatem. III. Tri- dentinum in decr. de Indulg. dicit, ex nimia in- dulgentiarum facilitate Eccleſiaſticam diſciplinam enervari: Ergo vult, ſolas poenas fori externi remitti. N&eſv. Contrarium ſequitur: Indulgentiæ enim juxta Tridentinum liberant ab externis poœ- nis Canonicis, adeoque a pœnis in foro Dei, ad quas tollendas hæ poenitentiæ injunéctæ ſunt. G. 1086. Indulgen- Ex G. precedente ſequitur, quod Indul- tic ad gentiæ etiam ad animas in Purgatorio de- animas in tentas extendi poſſint. Hæc propoſitio, li- purgato- rio α= tendi poſ- ſunt. cet non ſit formaliter de fide, uti notat D. Habert, utpote nondum ab Eccleſia de- finita: eſt tamen certa inter Catholicos, & juxta Sylvium ad fidem pertinens: & pro- batur Imo ex cit. Conſtit. Sixti IV. & damnata propoſitione Petri Oxomenſis. (§. 1085.) Deinde idem Pontifex in Bulla: Romanus Pontiſeæ a. 1457. declaravit, quod indulgentia alias Eccleſiæ, Xantonenſi con- ceſſa perinde proficeret, ac ſi devotæ ora- tiones, piæque eleemoſynæ pro animarum in purgatorio exiſtentium ſalute dicerentur, & offerrentur. Et Leo X. in litt. ad Car- dinalem Cajetanum ait: Eccleſiam Roma- nam tradidiſſe, Romanum Pontificem po- teſtate clavium pro vivis & defundlis indul- gen- etiss ee cne Lut Uußn ſee, nee Dltet ex nnes 7 Uſti f Lerleſee 1 Arur. N. Nlpnd Polhrlunn ſe Mermi Uns I Porenls 1 eus OKoino Uis fum fnncds er bora in 1 Ulgb 9880. Aktatas n Gn ufs Ne lin, dbigert No Deel denſi ri hleen in nonridi ekunti Wum Upr in 1 Ge nN i ſut 1in ar 0 fannn H 1, Wüs tem. 11 erx Iini in Eniin 8 ſori en. . : Idnf extelliß foro D Ce ſun. Jvodl gatont⸗ Oholtt Ii Hoclebl cnobient oS: n he u tieke nen i⸗ ſeot ünz; 4 90 * ſhen ⸗ De Eenitentia. 483 gentias concedere poſſe. Et idem Pontifex hanc Lutheri propoſitionem damnavit: Seo hominum generibus Indulgentic non ſunt neceſ- ſaric, nec utiles: videlicet mortuis &c. 24d0. Patet ex continuo uſu & praxi Eccleſiz: Joannes VIII. ep. 144: ad Ep. Gall. a. 878. Chriſti fidelibus in bello pro defenſione Eccleſiæ ſuſcepto defunctis indulgentias lar- gitur. A. 899. Bajoariæ Epifcopi pro Ar- nulpho Imperatore defuncto a Joanne/ IX. poſtularunt, ut ipſius anima abſolvatur: te- ſte Metropolita Salisburg. I. 1. p. 47. Ge- laſius II. a. IIIS8. in conſecratione Eccleſiæ Januenſis Indulgentiam omnibus defunctis in ejus comiterio ſepultis conceflit: teſte Oldoino in vit. Pont. In expeditionibus ſa-= cris ſummi Pontifices indulgentias pro de- functis cruce ſignatis dederunt: teſte S. Thoma in 4. d. 45. q. 2. a. 3. Urbanus III. a. 1186. teſte Mabillonio in præf. ad act. S. S. O. S. B. Sec. V. bene merentibus de Abbatia S. Nicolai Andegavenſis, tam in vita, quam poſt mortem ſeptimam de in- junctis poenitentis partem relaxavit. Sæcu- lo 14to, & ISto frequentiora ſunt harum indulgentiarum exempla, uti Calliſti III. pro Eccleſia Tyraſionenſi, Pii II. pro Xan- tonenſi &c. Jubilæum a. 1500. pro defunctis lucrari poſſe conceſſit Alexander VI. Altaria privilegiata pro liberatione anime e Purga- torio indulſit Gregorius XlII. Licet igitur nonniſi a Sæculo IX. uſus Indulgentiarum pro defunctis demonſtrari polſit, eum tamen legi- timum nemo negare poteſt, quia impoſſibile “W H h 2 eſt, 484 Caput XVII. eſt, Eccleſiam hucusque in re graviſſima er- raſſe, & fidelibus erroris anſam præbuiſſe: cum enim poteſtas clavium varios uſus com- plectatur, neceſſe non eſt, eos omnes primis Sæculis in uſum eſſe deductos, ſed ſufficit, quod decurſu temporis pro opportunitate factum fuerit. Solvuntur Schol. r. Proteſtantes, qui negant Purgatorium: ohjeio- Item nonnulli Catholici, uti Hoſtienſis in Summa ne5. tit. de remiſſ. & Gabriel Biel, qui tamen ſenten- tiam ſuam adhuc mutavit, & Joannes Gerſon Serm. 2. de Def. negarunt, Indulgentias ad ani- mas in Purgatorio extendi poſſe. I. Quia hæ indulgentiæ non habent fundamentum in §S. Scri- ptura, & traditione. &e . Fundamentum ha- betur, Machab. 2. ubi miſerationis officium me- diis fuffragiis defunétis impenſum commenda- tur. II. Eccleſia non habet jurisdiétionem in animas defunétorum; & ille opera pro lucran- dis indulgentiis præſcripta perſolvere non poſ- ſunt: Ergo indulgentiæ illis non proſunt. Keſp. Indulgentiæ pro defunétis non conceduntur per modum abſolutionis, ſed per modum ſuffragii, offerendo pro defunétis ſatisfaétiones Chriſti, & Sanctorum, de quo mox plura. Et fufficit, ut opera præſcripta vivi peragant, cum intentione lucrandi indulgentias pro defunctis. III. Nemo mereri poteſt pro altero: Ergo nec ſatisfactio- nem offerre. Keſp. Diſparitas eſt, quia meritum eſt quid perſonale, & auget gratiam merenti inhærentem: ſatisfactio vero eſt fimpliciter po- næ ſolutio, quæ internam ſanétitatem non ſem- per confert, adeoque ab uno pro altero, ficuti debitum, ſolvi poteſt. . An In- Schol. 2. Indulgentia non prodeſt defunctis per dulgentig modum abſolutionis, ſed per modum ſuffragii. per mo- Nam I. Eccleſia non poteſt uti actu jurisdictionis dum ſuf- in defunétos: c. legatur. cauſ. 24. q. 2. hinc § de- 0 NGeitn ſherterr Eun nust Er modl V leet it orget rtar. ionis tonis in . Rr siidio Non ſero 6 tekt etencere Hoe ſt teſs pt 1os ex 2 Wlution lele ketn 1Menn ne Mode, 688. Eleilt, 0 DMNine elſe gkumn eſſe Mo 4 Dohen Ul Or lias tand Retur 1 De Pænitentia. 485 nilen 4 tro dicitur: Quæcunque ligaveris ſuper terram &c. fragii rend ſuper terram, inquit, nam in hac ligatione defun- proſinf S Ulnscn QRum nusquam dixit abſolvi. 2. Conceditur ergo defun⸗= nnes per modum ſuffragii, uti docet Leo X. ep. ad Ca- &is. ſed wbet jet. & Xyſtus IV. in Conſt. Romani Pontificis. „Stccilicet ita, ut debitum ab anima contraéctum, & ppotntt in purgatorio ſolvendum, e theſauro Eccleſiæ ſol- vatur. Dicis I. conferre indulgentias eſt juris- diétionis voluntariæ: Ergo per modum abſolu- nn tionis in non fubditos defunctos exerceri poteſt. nis Aeſp. Per conceſſionem indulgentiarum exercetur unen G jurisdictio voluntaria ſuper theſaurum Eccleſiæ, nnse 1 non vero ſuper defunctos. II. Pontifices dicunt, etchsii ſe poteſtate clavium indulgentias ad defunétos 1 ſa extendere: Ergo per modum abſolntionis. Kaſp. nh Hoc fit ſolum per modum ſuffragii, uti ſi prin- amenun Fcms ceps captivos in alterius principis carcere deten- odenm tos ex ærario ſuo ſoluto pretio non per modum OnN abſolutionis, ſed ſuffragii liberaret. Cictionen Iyn Ickol. 3. Ex hoc ſequitur, Indulgentias non pro- An infa ete don 6 deſſe defunétis infallibiliter, quia liberatio eorum libiliter fokane 1 a pœna, non provenit ex juſtitia, nulla enim pro- proſit uſus cacik miſſio Dei datur, acceptandi ſatisfactiones Chriſti, Indulgen- Um Er & S. S. pro defunctis, adeoque acceptare non ti. Ci tenetur; cum liberatio a pœzna ſit tantum effeétus ſufiet: Divinæ miſericordiæ. hn inen: F. 1087. e t . . ſn Ex effectibus Indulgentiarum liquet, uſum Indulgen- n earum effe fidelibus ſalutarem: tum quia ſine tiœ ſunt utilitate poteſtatem concedendi indulgentiasalutares. Chriſtus Kccleſiæ non dediſſet: tum quia re- miſſio ponæ temporalis unicuique eſt utilis, & proficua. Schol. Clave non erante infallibile eſt, Indulgen- An Clave tias tantum valere, quantum ſonant, quia ſic ha- non er- betur juſta cauſa, qua poſita habet Papa pote-rante pro- Hh 3 ſtatem ſint tan- 486 Caput XVII. tusn quan-⸗ ſtatem tribuendi valorem per verba ſignificatum: tum Jſo⸗ nant. UWhus In- Cum vero certo ſciri non poſſit, indulgentiam in partienlari ex juſta cauſa datam fuiſſe, non eſt infallibile, hanc Indulgentiam in particulari tantum valere, quantum ſonat. Quando tamen de defestu juſtæ cauſæ evidenter non conſtat, præſumendum eſt, eam tantum valere, quan-= tum ſonat, quia Papa ſpeciali Dei auxilio in re- gimine Eccleſiæ adjuvatur. J. 1088. Quia Indulgentiæ ſunt ſalutares, ideo ea- dulg. non rum uſus nullo modo adverſatur perfectæ répugnat charitati. charitati. Ita probatur Imo. ex conſt. Leo= pis XN. exurge, qui hanc propoſitionem dam- navit: Sex generibur hominum Indulgentic nee ſfunt neceſſaric, nec utiles, videlicet mortuis, ſeu morituris . .. is, qui meliora operantur: Ergo meliora operantibus, adeoque ſtudio per- fectæ charitatis addictis indulgentiæ proſunt, & ſic charitati earum uſus non repugnat. Hinc S, Inquiſitio hanc propoſitionem Ni⸗ Chaelis de Molinos a. 1687. damnavit: MWon convenit Indulgentias quærere pro vna peccatit propriis debita, quia melius eſt, Divinæ juſtitig ſaticfacere, quam Divinam miſericordiam quc- rere, nam illud ex puro Dei amore procedit, & iſtud ew amore noſtri intereſſato, nec eſt reg Deo grata, & meritoria, quia eſt velle erucem fugere. 2do. Non dedecet perſonas ſtudio perfectæ charitatis addictas orare: dimitte nobit debita noſirg: Ergo etiam ſalva charitate mediis a Deo inſtitutis hanc remiſſionem quærere Ppol- ſunt: ſed inter hæc ſunt indulgentiæ, utpote opera hona, & non impedientia periechhoes Fettts inti! lgenti uunt, ltias Gun i n ſt s, c0 dhena Uli poo tumen , Plto Deutoum Cito, Undat. pe Il luet⸗ itar, ban Phonbr Iume flad. l.. Uon e Elden Nill e Rroon is Wiicen Met 3 tune⸗ De Panitentia. 487 intan pietatis exercitia: Ergo non repugnant cha- e ritati. Imo juxta Theodorum a Spir. S. In- ftle, n dulgentiæ perfectioni charitatis magis con- m gruunt, cum perfectius ſit velle per indul- ns gentias juſtitiæ Divinæ debitum ſolvere, Non CN aleie, unliois quam in purgatorio poœenam luere: licet enim ſit magis conforme perfectioni chari- tatis, coeteris paribus, velle hic in vita per opera poenalia ſatisfacere pro poena tempo- rali propter majus augmentum meriti, non tamen velle ſatispati in purgatorio, ubi ex- g iten pleto ſtatu viæ deficit tum pabulum, tum r henk meritum charitatis, & conformitas cum ult Chriſto, nec ulla utilitas in proximum re- nu dundat. n F. 1089. N 4 4 . . „. turt ll Supereſt jam nunc, ut videamus, quid Requiſita ſcio ad lucrandas Indulgentias requiratur. Primo aa “ ce one igitur, ut quis lucretur Indulgentias, debet ndulgen- engt eſſe baptizatus, nam theſaurus Eccleſiæ à tias. , paſtoribus illis ſolum diſpenſari poteſt, qui ſunt membra Eccleſiæ, qualia ſunt ſoli bap- tizati. 2do. Debet eſſe ſubditus concedentis, & non excommunicatus: nam indulgentiarum diſpenſatio eſt actus jurisdictionis, qui non- niſi erga ſubditos exerceri poteſt. Deinde Excommunicatio privat baptizatos fuffra- giis, bonisque inter Eccleſiæ membra ſibi invicem unita dividendis, inter quæ bona numerantur indulgentiæ. ztio. Debet eſſe in ſtatu gratiæ ſaltem tunc, quando ultimum opus præſcriptum H h4 imple- 48⁸ Caput XVII. impletur: ime ad obtinendam indulgen- tiam plenariam ab omni etiam peccato ve- niali liber eſſe debet: Quia non dimittitur Poena, niſi remifſa fuerit culpa. 4to. Opera injuncta præſcripto tempore impleri debent, quia tempus præſcriptum eſt conditio ad lucrandas indulgentias re- quiſita. sto. In conſciis peccati mortalis requiritur confeſſio in re, ſi indulgentia concedatur contritis, & confeſſis, quia tunc verba con- ceſſionis confeſſionem requirunt, a quibus in dubio non eſt recedendum, cum ſit opus pro lucranda indulgentia præſcriptum. 6 . Requiritur intentio lucrandi indul- gentias ſaltem virtualis, nam opus injunctum An ſtul- diusmn ſäa- tis faciendi reAi- r. de ſe eſt indifferens, ut ad indulgentias, vel alium finem dirigatur: Ergo per intentio= nem ſaltem virtualem ad indulgentiam de- terminari debet. Schol. Ad lucrandas Indulgentias prazter mox afſi- gnata requiritur etiam ſedula cura ſatisfaciendi Deo per opera pœnalia peccatis proportionata. Ita Babert, Tournely, Amort &e. Nam Imo S. Paulus ineeſtuoſo nonniſi poſt pœnitentiæ lon- gos labores indulgentiam donavit 2. Cor. 3. De- inde iis etiam, pro quibus Martyres intercede- bant indulgentia modo poſt ſeveram actam pœ⸗ nitentiam concedebatur, uti patet ex epiſl. 10. S. Cypriani 2do. Hoc idem ſtatuerunt antiqua Concilia. Ancyranum Idolorum templa frequen- tantibus & beſtialiſtis peracta per aliquot annos peenitentia indulgentiam dedit c. 5. 7. 16. Cui quid fimile Concilium Nicænum can. 12. ſtatuit, id quod etiam poſteriora Concilia decreverun-- 3 ⁄00 . Lbl I. N I ſrrtorun ronins its ilis e es bene uris, Odi decr EIncn. lgentürn Hices Penitene un pobis kntun kr leek⸗ IN 1d ec len ſüii Cone Uate eyvmnn! Uon er Mnts, N per 4 I A Unm n In Cn R ürc ere Cnn ſtis Dus eh eorun part. 3 nol. Urnndi ngant ut unß en Crande ſens 5 Mlin 1 1 holk Peccako ſ N nittr d preſein lgeniun isteluin Concein e Vetbatn l un ſt ptunn anci Sinfontt eltiad Ner UItauc⸗ enti te MoN! lisſac opothen en De Penitentia. 48⁸9 3 4. Subſcribunt Romani Pontifices Gregorius VII. ad Epiſc. Lincolnienſem requirit planétum peccatorum quantum quis valuerit. Ubi notat Baronius ad an. 1073. ſedis Apoſtolicæ indulgen- tias illis communicari, qui quantum ſuppetunt vires bene operari non prætermittunt, non autem ignavis, otioſis, ac negligentibus. Plura ejus- modi decreta videri pofſunt apud Cl. P. Amort de Indulg. Ato. Ratio eſt, quia Eccleſia per in- dulgentiarum conceſſionem diſpenſare non inten- dit fideles a præcepto Divino, dignos fructus Ppœnitentiæ faciendi: nec theſaurum indulgentia- rum nobis aperit ad tollenda opera ſatisfactoria, ſed tantum ad ſupplendum, quod infirmitati no- ſtræ deeſt, alioquin indulgentiarum conceſſio non ad ædificationem fidelium, ſed in deſtructio- nem ſpiritus pœnitentiæ redundaret. Uti reipſa Conc. Lateran. IV. merito conqueritur. Dicis I. ſic vanum foret, ad Indulgentias confugere, quæ non proderunt niſi paucifſimis pœnitentiam agere Paratis. Neſp. Imo proſunt, quia ex dictis illud ſupplent, duod operibus noſtris ſatisfactoriis de- eſt. II. Antiqua Eccleſia ſaltem per indulgentias aliquam partem ſatisfactionis remiſit, & anti- quum canonum rigorem frigeſcente charitate pe- ne extinétum modo per indulgentias Ecc'eſia fupplere conatur. Reſp. Imo vero, ſed ideo ſtu- dium fatisfaciendi & opera poenitentiæ pro viri- bus noſtris præſtanda non remittit, ſed defectum eorum fupplet. Vid. III. Godeau Theol. moral. vart. 3. Coroll. Praſt. mo. Expedit, ut omnia opera pro lucrandis indulgentiis præicripta in ſtatu gratiæ peragantur: fufficit tamen, ſi ultimum opus in eo fiat. 2do. Si opus injunctum quoad ſubſtan- tiam ſpectatum ad finem intentum conducat, v. g. eleemoſyna pro expeditione ſacra non obſtat lu- crandæ Indulgentiæ, ſi cum peccato veniali fiat, ſecus fi non conducat, v. g. ſi per intentionem malam totum vitietur. 3o. Opera perſonalia k 5 Pprae-= Reſolvun- tur cafus. 4900 Caput XVII. præſcripta per alium exerceri non poſſunt, niſi alter foret ſolum inſtrumentum, uti ſervus, per cujus manum eleemoſyna erogatur. Ato. Si Indul- gentiæ eodem die diverſis Eccleſiis ex diverſis titulis ſint eonceſſæ, & opus præſcriptum repeti non poſſit, plures indulgentias iisdem operibus quis lucrari poteſt; ſecus vero ſi opera ſint ite- rabilia, quæ repeti debent: Indulgentia autem plenaria in certos dies Eccleſiam viſitantibus, vel aliud opus bonum peragentibus conceſſa ſe- mel tantum obtineri poteſt: unde etiam de in- dulgentia Portiunculæ requiſita S Congregatio Trid 1700. & a. 1723. an pluries eadem die lu- crifieri poſſit, reſpondit: ſervetur ſolitum. Ita Theodor. de Sp. S. de Indulg. Sto. Qui omittit partem notabilem operis præſcripti, non lucra- tur indulgentias. 6to. Si Indulgentia concedatur contritis & confeſſis, & aliquis non habeat con- ſcientiam peccati mortalis, neceſſario non requi- ritur confeſſio venialium, aut mortalium jam per confeſſionem expiatorum. Ita Cong. Indulg. die 9. Dec. 1763. quia venialia non ſunt materia ne- ceſſaria confeſſionis: ſecus eſt de peccatis morta- libus, quæ confiteri oportet, ſi indulgentia vere poenitentibus & confeſſis, ac S. Communione re- fectis conceſla ſit: in caſu tamen, quo confeſſio foret impoſſibilis, putat P. Laymann, contritio- nem ſufficere 7limo. Operibus aliunde præcep- tis, non lucratur aliquis indulgentias, niſi aliud Papa expreſſe aſſerat: nec poteſt indulgentiam ro defunctis conceſſam, repetendo opera, pro e, & deinde pro defuncétis quis lucrari 80o. Quando præſcribitur viſitatio Eccleſiæ, ſatis eſt extra illius fores orare, ſi quis ingredi non poſ- fit, niſi ipſe ingreſſus ſit præſcriptus: Item ſi præ- ſcribatur vilitatio 5 altarium in eadem Eccleſia, non requiritur motus corporis verfſus illa, ſed ſuf- ficit, ſi quis verſus illa corde orationes ſuas dirigat. ono. Quando oratio præſcribitur, etiam mentalis ſufficit, niſi vocalis expreſſe re- qui⸗ (kitut; ſkeit, ſi ſe Opert i od o vel ſol int pen l expr⸗ aſa vaſic⸗ utor indn unt teyli lemnatam: culo conee Ortenlo oon lerclatk i AAne vale il ci. Ai Ener node I Por⸗ oCon had, bn, r (illerpr (lrntone 21o. P Pe, 1l enine, ie. I Aftitn 1 E In di. ſientix Ralis De Pænitentia. 491 r quiratur; debet autem eſſe attenta, & modica KRn ſufficit, ſi determinata non præſcribatur. Debent aie vero opera aſſignata intra præfixum tempus per- “ agi, quod eſt a primis Veſperis usque ad ſecun- . a das vel ſolis occaſum. Iomo. Indulgentiæ non Melee ceſſant per mortem concedentis, niſi aliter in lchai Bulla expreſſum fit. Revocatio autem etiam ſine igtir cauſa valida eſt: Et feſto translato non transfe- n dud runtur indulgentiæ: & revocatæ a Paulo V. non K ſunt revalidatæ juxta prop. 37. ab Alexandro VII. 6 ( damnatam: Gcuti & Indulgentiæ vivæ vocis ora- iat culo conceſſæ, cum aliis privilegiis viveæ vocis en oraculo conceſſis a Gregorio XV. & Urbano VIII. ur. lin revocatæ ſunt: Quænam vero indulgentiæ hodie . adhuc valeant, ex Bullis earum cognoſci debet. hil, id. cit. Theodor ntin ann Vic. non ie . lano tu §. 1090. kim Ad Jubilæum lucrandum ezdem condi- Jbilæi 0g ud i e nite tiones modo recenſitæ (H. 1080.) requirun-privile- es tur. Favores vero ſpeciales Jubilæi fſunt Imo gia. rine Electio Confeſſarii cujusque ab Ordinario loci Com approbati, quod tamen non tenet in monia- GuH libus, quæ debent eligere Confeſſarium ſpe- en, H clialiter pro monialibus approbatum ex de- laratione Congr. Trid. t ph⸗ 2do. Facultas abſolvendi a reſervatis tum Papg, tum Epiſcopo, ubi tamen excipi- tur crimen hæreſis, etiam in foro conſcien- tiæ. Si nimirum in Bulla Jubilæi exprefſe excipiatur, alias enim juxta P. Amort tratt. 13. de Indulg. in Germania abſolvi poteft. 3tio. Facultas abſolvendi in foro con-= ſcientiæ ab Excommunicatione, ſuſpenſione . Baft & aliis Eccleſiaſticis cenſuris, excepta te- gula⸗ 492 Caput XVII. gularitate ex delicto, vel defectu: & poteſtas commutandi vota, & in illis diſpenſandi; uti ex Bulla Jubilæi colligitur. Reſolvun- Coroll. Prabt. Imo. Anno Jubilæi aliæ indulgentiæ tur caſus. plenariæ per totum mundum extra urbem fſuſpen- di ſolent: ex Bulla Gregorii XIII. Quoniam ſan- Ri. Non tamen ſuſpenduntur indulgentiæ pro defunétis per modum ſuffragii conceſſæ, nec illæ pro articulo mortis, ex declaratione Urbani VIII. nec indulgentiæ Portiunculæ Aſſiſi, bene vero in aliis Eccleſiis O. Min. ex decreto Clementis X. & Benedicti XIII. Item ſuſpenduntyur illæ faculta- tes, abſolvendi a feſervatis Papz, quæ propter dictas indulgentias a Sede Apoſtolica conceſſæ ſunt. Verum his non obſtantibus III. Godeau Th. mor. tom. 3. & ejus Notator probabilius eſſe pu- tat, ſuſpenſivam indulgentiarum legem niſi ſpe- cialiter promulgetur ultramontanos non ſtringe- re, ne dum Romipetis favetur, alii domi omni indulgentiarum emolumento priventur. Quæ ſal- vo meliori judicio diécta ſint. 2do. Jubilæum ſæ- pius quis lucrari poteſt, ſi opera præſcripta repe- tat: ſed aliæ gratiæ jubilæo annexæ, ſi quis poſt primam lucrationem incurrit de novo cenſuram, vel caſum reſervatum; vel opus habet commuta- tione votorum, de novo obtineri non poſſunt: ita Benediétus XIV. in ep. circul ad Conf. Rom. a. 1749. Qui vero lucratus eſt Jubilæum, & poſt- ea incidit in reſervatum, poteſt durante adhuc Jubilæo ab eo abſolvi, ſi opera denuo impleat, & in prima confeſſione hoc privilegio non indi- guerit. 3tio. Ad lucrandum Jubilæum requiritur communio & confeſſio Sacramentalis, & quidem valida, quia ordinarie ſunt opus præferiptum. Ato. Viſitatio Eceleſiarum debet fieri pie & devo- te, & vocaliter inibi orandum, & ſi ſit ultimum opus, debet fieri in ſtatu gratiæ; & fſi vel ſemel viſitatio hæc omittatur, Jubilæum ex defectu conditionis omiſſæ non obtinetur: nec licet Ec- cleſias uis iit emdum un Prirint eu, gni un orele i bolla a onm:;, u (i leet: n aandem cet etim feano e (ohiehinins 8 Merm: Opls hanum ncetn 9 uiurtz ln Iteminet, d pnhen Uunmitetur nne e ui ErCG MIN vot erpin UnChnredit Mnlle ful Ton Mdin ri feri ſentis. . Mermli Derelſdis le dii un kien uhinntnn Conhde ülitenti ALat̃ De Penitentia. 493 EN Lleias viſitare pluries eodem die in ordine ad ex- plendum numerum viſitationum, quando exprefe len preæſcribitur, ut v. g. per 15 dies Eccleſiæ viſi- tentur, quia ſic dies determinantur. Sto. Jeju- nium præſcriptum debet eſſe Ecclefiaſticum diebus iee in Bulla aſſignatis ſecundum conſuetudinem re- maſte gionum; unde apud nos ovis, & lacticiniis in eo Nen veſei licet: Hoc jejunium ſicuti & alia opera in- Ndlngaie tra eandem ſeptimanam fieri debent, & ſervari teſt ebet etiam a pueris, infirmis, laborantibus alias a jejunio exemptis Jubilæum lucraturis, licet Confeſſarius illis hoc, ficuti & pueris necdum ad to S. Menſam accedentibus communionem, in aliud tur le opus bonum commutare poſſit, ſi in Bulla licen- e tia detur. 6to. Eleemoſyna præſcripta ab omni- tolan bus juxta ſuas facultates danda eſt, & ſi Bulla nil ldn determinet, etiam modica ſufficit: danda etiam Dhatline eſt a pauperibus, niſi illis in aliud opus bonum legen ti commutetur. Pro Religioſis ſufficit, ſi ſuperior 0s porli nomine eorum eleemoſynam eroget; vel de re- ali dr bus fibi ad uſum conceſſis cum licentia ſuperioris eunm. eleemoſynam dare debent. 7timo. Facultas com- . Nties: mutandi vota in Jubilæo non habetur, niſi in Neſeikf Bulla exprimatur: facultas diſpenſandi ordinarie e, non conceditur: Commutatio in opus æquale rei noro der promiſſæ ſaltem quoad ſervitium Divinum, vel non notabiliter minus ſecundum prudentiam Con- feffarii fieri debet, ſpectata etiam fragilitate vo- ventis. Hæc commutatio fieri debet in Sacra- mentali confeſſione, non vero extra illam: uti Benediétus XIV. in cit. ep. declaravit. Tenor Bullæ diligenter inſpici debet, ſiquidem concefſa etiam facultate vota commutandi, aliqua ſemper excipiuntur. J. 1091. . Conſiderata hucusque materia Sacramenti Forma Poœnitentiæ, ad formam illius pergimus, quæ bacr. Pæ- apud Latinos his verbis conftat: Ego te ab- nilentia. ſolvo 494 Caput XVII. ſolvo a peccatis tuis in nomine Patrir, & Fili, in gin & Spiritur Sankti Amen. Ita habetur in de- 6ernn creto Eugenii IV. in Conc. Florentino. Et aue Tridentinum Seſſ. 14. cap. 3. ait: Docet prea- Eeh li terea &. Sfnodus, Sacramenti Penitentic jor= ini mam, in qua prœcipur ipfius vis ſita eſt, in il- tss lis miniſiri verbit poſitam eſſe: Ego ie abſoluo kIni &c. quibus guidem de Eccleſie ſanlta more pre-⸗ amrern ces quædam laudabiliter adjunguntur, ad ipſiut ſehi on tamen ſormœ eſſentiam nequaguam ſpeltant, ne- kr len qué ad ipſius Sacramenti adminiſtrationem ſumt n neceſſarikc. Deinde hec verba ſignificant ef⸗ har fectum Sacramenti poenitentiæ, fſcilicet re- m /, miſſionem peccatorum: Ergo ſunt conveniens mhb! forma illius. zi N . llholood Solvuntur Schol. I. Lutherani, cum doceant, verba Sacramen- ulk nn objeſtio- torum eſſe concionatoria, negant formam abſo⸗ Ackeninn neés. lutionis aiflignatam eſſe convenientem. Item To- (ifiil ſtatus Abulenfis p. I. ſui defenf. verbum, abſolvo, Wahin eſſe nimium improprium, docet, & loco ejus ver- irlerpt bum, remitto melius quadrare exiſtimat. I. Quia mine verbum remitto habetur Joan. 20. & expreſſius AWlnadn effectum Sacramenti ſignifiat. Reſv. Etiam ver- lHuis bum ſolvo habetur Matth. 18. GQuagcunque ſolve- mn I ritis &c. imo verbum abſolvo virtutem clayium Miſen expreſſius ſignificat. II. Peccata non funt vin- cula, quæ folvi debent: Ergo convenientius re- mitti dicuntur, quam abſolvi. Reſp. Peccata ſunt vincula moralia, impedientia peccatorem, ne Deo Abton debitum cultum præſtare valeat. D Age Cuænam Schol. 2. Quæritur, quænam verba in aſſignata for- rn, verba ſins ma fint eflentialia. Reſpondetur, hæc ſola ver- ſenti eenlid- ba: Abſolvo te, eſſe eſſentialia: tum quia hæc ſola Il lh lia. principalem effectum Pœnitentiæ ſignificant, &£— Ele Mee fuper poenitentem confefſum prolata ad ſignifi- enm D candam abſolutionem a peccatis determinantur: 1; tum Ni De Penitmtia. 495 1 6n tum quia invocationis S. S. Trinitatis mentio in Et S. Scriptura non occurrit. Dicis I. Tridentinum keltino. aſfignando formam pœrnitentiæ dicit eam conſiſte- „Dris re in his verbis: Ego te abſolvo S&c. quod &c. denotat aliqua ex ſequentibus ſpeétare ad eſſen- nühek tiam formæ: ſed ad hanc non ſpectant preces ſub- Bntei ſequentes: Ergo illa: a peccatis tuis. Reſp. IIlud ol &c. Tridentinum ideo addidit, ut abſtraheret a en, controverſia Scholaſtica: vel ut oſtendat, reliqua ur, verba non eſſe omittenda, licet non fint eſſentia- ſrci lia. Certe ſi putaſſet eſſe eſſentialia, non omilſiſ- ſet, cum etiam formam Baptismi longiorem in- te tegram retulerit. II. Ex eo, quod Tridentinum lgoliien de extrema unctione dicat, eſle hanc ejus for- ſoltet mam: per iſtam S. unbklionem &c. inferius dice- tcodes mus, ſub ly &c. reliqua verba contineri: Ergo a pari. Keſp. Diſparitas eſt, quod illa verba: Ego te abſolvo &. faciant ſenſum perfectum, non ve- ta Sr⸗ r0 illa: per iſtam S. undktionem &c. unde reliqua faenuns ad efſentiam ſpeéctant: III. Sacerdos agit nomine ne Chriſti: Ergo in forma abſolutionis S. S. Trinita- “ tem exprimere debet, ſicut etiam in forma Bap- Peoeß tismi exprimenda eſt. KReſp. Quia Sacerdos agit pit. 18 nomine Chriſti, congruum eſt, ut S. S. Trinitas exprimatur, non vero eſſentialiter neceſſarium. In Baptismo expreſſio S. S. Trinitatis in S. Scri- ptura præſcribitur, quia eſt Sacramentum fidei, non vero in forma abſolutionis. Atn N Ge⸗ F. 1092. Abſolutio verbis abiolutis, & indicativis Abſolutio exprefſa eſt valida. Nam Imo. Tridentinum verbis in- Sefſ. 14. cap. 3. diſerte affirmat, Sacramenti ratteis Poœenitentiæ formam in his verbis eſſe poſi- bac ae⸗ ℳ tam: Ego te abſolvo &. nec ad eam perti- . nere preces, quas Sacerdos adjungit. 240. Idem probat. S. Thomas opuſc. 22. C. II. . Miror, inquit, qua temeritate aliquis aſſerat, Me „ 496 Cuput XVII. Aſj ſolutum, quem habenr clavet non ſignifcut, N ſolvere, ſed ſolum rogat eſſe ſolvendum. gtio. Actus judicialis, qualis eſt abſolutio, optime exprimitur per formam indicativam: Ergo eſt valida. An ſorma chol. Nonnulli Sæculo 1gtio putabant, formam ab- deprecati- va valeat. ſolutionis verbis indicativis prolatam omnino eſſe invalidam, ſed eam ex inſtitutione Chriſti debe- re eſſe deprecatoriam. Contra hos ſeripſit S. Thomas opuſ. 22. Thomiſtæ proinde cenſent, for- mam abſolutionis deprecatorie prolatam, & eſſe, & ſemper fuiſſe invalidam: & P. Berti conten- dit, aperte evinci non poſſe, formam abſolutio- nis deprecativam ſive apud Latinos, five apud Græcos in uſu fuiſſe. Verum probabilius eſt Imo, Formam abſolutionis deprecatoriam usque ad initium Sæculi XII. in Eccleſia Latina ratam & li- citam fuiſſe: tum quia S. S. Patres communiter docent, peccatores abſolvi orationibus Eccleſiæ. S. Ambrofius l. 3. de Sp. S. c. 8. homines iſti ro- gant: Divinitas donat. S. Hieronymus in bſ. 28. Quotidie in unoquoque noſtrum fläammam libidinis per confeſionem, &j gratiam Spiritus S. inter- cidit, id eſt, per orationem Sacerdotis facit. S. Leo ep. 83. Indulgentia Dei niſi ſupplicationibus Sa- cerdotum nequit obtineri: tum quia forma depre- cativa legitur in omnibus antiquis Latinis ritua- libus: in Sacramentario S. Gregorii, Ordine Ro- mano, Alcuino de Div. off. Nec dicas, veteres in ſuis libris reticuiſſe formas Sacramentorum ob diſciplinam arcani, ne myſteria noſtra paterent profanis; nam hoc quidem dici poſſet de illis tem- poribus, quando perſecutiones fervebant, non vero de ſæculis fubſequentibus: cum enim cita- ta ritualia formas aliorum Sacramentorum recen- ſeant, cur formam Ponitentiæ reticuifſent? 24o. Hodie in Eccleſia Græca catholica adhuc valida eſt forma abſolutionis deprecatoria; tum quia nulla alia niſi hæc in eorum Euchologiis ocenr⸗ rit; R, dec feltino 1w fit: le elita Un fort Meſſtati Drmd ind Drmaind rma del in in e etet ex Mmins in IN 1 M ton gria Gicativzmn Ujunckis Eit Erecitot Polutio⸗ ncepren Criüns E um tbſol in A di Cüſetti, Rerin . 1e drhin dt, Ah cdelchen ndeacize Verba ad in Loch. no /⸗ on innto 1 Ten Cictthtr 4 las indt m fnſe. etlin tio, iin tnm ke e dele dletam, E Bert an namddr Wamm d 08, Mef prohrkin Oriummtt na tul S COIN ibus Le. Vnbsil nmun i n N ,fitdl Gattctr? fom i,en ien, 6 mmenn ola e tui Neht1 „ De Eænitentia. 497 R, nec in Concilio Lugdunenſi II. nec in Flo-⸗ rentino valor abſolutionis Græcorum impugna- tus fnit: tum quia Clemens VIII. in inſtructio- ne edita a. 1595. ſuper rit. Grzec. permilit eis uſum formæ deprezativee, ita tamen, ut ſi in caſu neceſſitatis Latinos Catholicos abſolvant, utantur forma indicativa, gtio. A Sæculo vero XIII. ſorma indicativa ita in Eecleſia Latina obtinuit, ut forma deprecatoria modo fit invalida: tum quia jam ita creditum fuit tempoze S. Thomæ, uti petet ex ejus opuſculo 22. Et Pranciſcus May- ronius in 4. d. I4. a. I. ait: formam deprecati- vam a nonnullis obiervatam improbatam fuiſſe; tum quia Plorentinum & Tridentinum formam in- dicativam expreſſe atſignant, imo Tridentinum Tubjunctas preces ab eilentia formæ expfeffie ex- cludit. Deicis I. S. Scriptura non meminit formæ deprecatoriæ: Et juxta Trident Sefl. 14. cap. 6. Abfolutio eſt a &us judicialis, in quo ſententia non deprecaforie, ſed indicative profertur. Neſp. Chriſtus Eccleſiæ liberum reliquit, modum for- mam abfolutionis exprimendi, unde nunc depre- Ccativa, nunc indicativa forma uſa fuit. Natura Aactus judicialis non exigit maxime in miniſtre Poœnitentiæ, ut modo indicativo exprimatur, quia Sacerdos in ſacro tribunali miniſteriali Auctorita- te judicium exercet, adeoque tacite Deum invo- Cat, ut factum fuum ratüm habeat. H. Pontifi- cale Egberti apud Marten. t. 2, jam refert formam indicativam: Et Hugo Menardus in Sacramentar. S. Gregorii teſtatur, Græcos poſt deprecationes heæc verba addere: habeo te venia donatum. Et Goar in Euch. Græc. hanc ormam affert: Inſuper ego abſolvo te ab omnibus percatis ais. Et Arcudius 1. 4. Concord. c. 3. oſtendit, formas CGræcorum deprecatorias æquipollere Latinis indicativis. KXeſp. Tempore Egberti formzæ deprecativæ in- dicativa jam acceſſerat: Goarius fatetur, formas illas indicativas a Latinis ad Græcos noſtremis . his Schram Infiit. Theol. Tom. III. 11 498 Caput XVII. his temporibus miflas efſe. Arcudius ſolum fin= git formam indicativam hanc: habeo te abſolutum; dicit tamen, eam in Euchologio non reperiri, li- cet in ore multorum confeſſariorum verſetur: ſed ſine ulla Auctoritate publica. Reſolyuin- Corotl. Praft. Imo. In praxi Abſolutio ita confertur: tur caſus. Ante confeſſionem Sacerdos format ſignum Cru- cis ſuper poenitentem dicens: Dominus ſit in cor- de tuo, & in labiis tuis, ut rite confitearis omnid peccata ta in nomine P. &. F. & S. S. Amen Audita confeſſione & injuncta pœnitentia dicit: MWiſereatur &c. & deinde dextera verſus pœni⸗ tentem elevata, dicit: Indulgentiam &c. Domi- nus noſten JFeſus Curiſtus te abſolvat, & ego au- Roritate ipſius abſolvo te ab omni vinculo excom- municationis, (ſi pœnitens ſit in ordine ſacro, ad- ditur, ſuſpenſionis, quod omittitur, fſi ſit laicus, vel necdum Subdiaconus) & interdicti, in quan- tum poſſum, & tu indiges. Deinde ego te abjol- vo a peccatis tuis in nomine P. &. F. &. J. S. Amen. FPaſſio Domini noſtri Jeſu Chriſti, merita Beatæ Ma- rid Eirginis, & omnium ſankorum, quidquid bom feceris, & mali ſuſtinueris, ſit tibi in remiſionem veccatorum, augmentum gratiæ, & praæmium vita ternæ. Amen. 2do. Ad abſolutionem requirun- tur verba; & nutus vel ſcriptura non ſufficit. Item poenitens debet ſaltem moraliter eſſe præ- ſens confeſſario, ita ut ipſi voce communi, licet paulo elatiori, loqui poſſit: hinc poteſt quis e feneſtra abſolvere jacentem in platea; item ſtans in littore naufragantem in torrente: Item ſi pœ- nitens poſt injunétam poenitentiam mox abeat; poterit confefſarius diſcedentem abſolvere, ſi eum prope adhuc videat, ſecus ſi eum non videat, vel non audiat. 3tio. In confeſſionibus frequentiori- bus omitti poteſt, Miſereatur &c. & Indulgen- tiam, & ſatis eſt dicere: Dominus noſter &c. us⸗ que ad Paſſio &c. urgente vero neceſſitate brevi- ter dici poteſt: Ego te abſolvo ab omnibus cen- Huris, & peccatis in nomine P. & F. & S. S. Ated. . Aonte Pronen ntio nnen el Ene: & iigentin iis l) Eit, Om noriele, Noraimen Mliten nlo tibt Uria. I Wriat Mlro me: vel le form e: gn le ſunt: r: 1e 1hetertis titd& Imn,A Wnnlii delad. De VoNN Mon e eiedlon küi Aold bolt pr roi 4 be⸗ ten die Aerke Uinen loite de 1 ins ſoln; dhltn n neii Vetlen, ita enlmn t ſnnſ inns ſr fteuntn nitentulit Fetns 5. t, Gi! ineiln un ine ſaunmi üſtin ci A e1 . K0 iu inl guit ii nſmn eniut len tell ON ſud ten de⸗ Onnnmi 1 S X 19 N ſden! 4 * ſele Eba⸗ ake, tr⸗ .* . 6 De Brnitentia. 499 Si Confeſſarius advertat, nihil adefſe, quod fu- ſpicionem cenſuræ movere poſſit, licite omittitur abſolutio a cenſuris, Dominus noſter &c. tutius tamen eſt omnia juxta præſcriptum Eccleſizæ pro- ferre: & ideo ſi ex negligentia; miſerentur, In- dulgentiam, & Faſſio Domini, invocatio &. §. Tri- nitatis ly ego ſine contemptu omittantur, veniale erit, omittere vero Iy a peccatis eſt peccatum mortale, cum ob diverſitatem ſententiarum in Sacramentis adminiſtrandis tutiorem ſententiam ſequi teneamur. Ato. Valida eſt hæc forma: re- mitto tibi peccata tua; ſed probabilius graviter illicita. Item valida eſt hæc forma, quando quis autoritatis cauſa dicit: Nos te abſolvimus: vel: abſolvo dominationem tuam: vel: abſolveris a me: vel: abſolvaris a me. Invalidæ autem ſunt hæ formæ: utinam abſolvaris: vel: abſolvat te Deus: quia ſunt formæ deprecativeæ: formæ du- biæ ſunt: placet, quod abſolvaris: jubeo te ab- ſolvi: remittuntur tibi peccata tua: abſolvaris à peccatis tuis. Abſolutio ſub conditione de præ- terito & præſenti eſt valida v. g. ſi non ſis abſo- lutus, ſi poſſim: ſi ſis capax, ego te abſolvo: ſub conditione vero de futuro, eſt invalida. Sto. Abſolutio poteſt ab uno pluribus ſimul dari, di- cendo: Ego vos abſolvo a peccatis, ſicuti abſol- vuntur multi milites ſimul ante prælium. 6to. Non expedit abſolutionem alta voce proferre ob periculum, ne circumſtantes in notitiam indiſpo- ſitionis poœznitentis deveniant, ſi omittatur. Ztimo- Abſolutio repetenda eſt, in eadem confeſſione, ſi poſt primam abſolutionem pœnitens novum pec- catum neceſſario confitendum confiteatur, ſecus vero, ſi non ſit neceſſarium: ſi mortale dubium ſit, jubeatur pœnitens in communi ſe accuſare de antea diétis, & elicito novo dolore abſolvatur. Si Confeſſarius rationabiliter dubitet, an abſolu- tionem dederit, vel omnia eſſentialia protulerit, licite poteſt, imo ſi pœnitens mortalia confeſſus ſit, debet repetere abſolutionem, ſub tacita ſaltem 1i 2 con- Miniſter 500 Caput XMVII. conditione; ſi non es abſolutus: qui autem fine cauſa abſolutionem ſuper eadem peccata in ea- dem confeſſione repetit, graviter peccat: fi ex ſcrupulo faciat, ordinarie peccat venialiter, quia facit, ne Deum offendat, nec proximo noceat. H. 1093. Miniſter Sacramenti Poœnitentiæ eſt ſolus Peniten- Sacerdos. Nam Imo. Chriſtus ſolis Apoſto- tiaæ da- Iis, eorumque in ſacerdotio ſucceſſoribus berdos. dixit Joan. 20. Quorum remiſeritis peccata Go. Ex quo Tridentinum Sefſ. 14. can. 10. defi- nit: & quir dicerit, Sacerdotes, qui in peccato mortali ſunt, poteſtatem ligandi & ſolvendi non hahbere: aut non ſolos Sacerdotes éſſe miniſtror abſolutionis. . . anathema ſit. 2do. Patet ex traditione, cujus teſtes ſunt præter S. Baſi= lium, S. Chryſoſtomum, S. Hieronymum alibi (H. 1066.) laudatos, S. Ambroſius I. 1. de poenit. c. 2. dicens: Jus hoc ſolis pvermiſum eſt Sacerdotibus. Et Innocentius I. epiſt. ad Decent. c. 7. Cæterum de pondere æſtimando delidtorum bacerdotis eſt judicure. Solvuntur Schol. I. Waldenſes, & Wicleffitæ docent, ſolum objebtio- NS. probum Sacerdotem habere poteſtatem abſolvendi. Proteſtantes vero, quia afſerunt, peccata poſt Baptismum remitti per prædicationem Evangelii, quatenus fidem excitat, conſequenter docent, ſolvendi poteſtatem eſſe penes eos, qui promiſſa Dei in Evangelio contenta annuntiant. I. Quia ſi illa verba: quorum remiſeritis: ad ſolos Apo- ſtolos ſpeétarent, tuno ſoli Epiſcopi eorumque ſucceſſores poſſent abſolvere: Ergo ad omnes ho- mines ſpectant. eſp. Chriſtus ad Apoſtolos, ut Presbyteros, locutus eſt, uti conſtat ex conti- nua traditione Eccleſicz. II. Jac. 5. V. 16. ic. Ur? t lor Mce 0. nN hor Cnttentor ui: adn ahlent Vendumm , ſnn II. e. Uikem he Oellls letnr: S Nn e S Dcunentali Hil exhe I, nON Wo ſch ünt, g Uohino Uula Mor nis dlin ufetes ut dece Etut Vid Rer dncon Tin NISs ehe Penitertie lur inpo eil man wentalis 6Cn is ife Eeln ſie fan, §.D. 1 non ver Rtur. Uente in De Peænitentia. 5014 mtent h tur: Confitemini alterutrum peccata veſtra. Néſp. ret, Alii de Confeſſione Sacramentali hoe explicant, eiltz ita ut homo homini non cuilibet, ſed Sacerdoti NodNi confiteatur, nam de hoc in præcedentibus locutus fuit: Inducat Preshiſteros Eccleſiv. Vener. Beda explicat de peccato veniali. Alii volunt, intel- ligendum eſie de confeſſione ex mera humilitate te facta, ſine data abſolutione a miniſtro incapaei. ſalst III. c. Sanktum, de conſeer. refertur, & laudatur quidam pœnitens, qui in articulo mortis laico ſerit confeſſus fuit. Et c. quem pœnitet. d. I. de pœnit. li, unit dicitur: Si dezſt Sacerdos, confiteatur proximo. an. 1o Reſp. c. Sanktum non loquitur de confeffione Sa- gui nfi cramentali, ſed quadam converſione ad Deum ex tuaie laici exhortatione ſecuta, & pius animus lauda- ſalunii tur, non vero factum approbatur, ſi laico con- D m feſſio facta fuerit. In c. quem pœnitet. Solum do. Pur dicitur, quod in defectu proprii Sacerdotis, liceat gtet 5h proximo Sacerdoti confiteri. Terouyn hena! Schol. 2. Morinus 1. 8. de pcoœnit. c. 23. putat, Dia- JIn Dia- ir ng conis olim conceffum fuiſſe, & audire pœnitentes conus mi- N) 67 confitentes, & eos Sacramentaliter abſolvere ur- niſter eſſe 81. ⸗ gent⸗ neceſſitate in defectu Sacerdotis. Verum poſit. lere en certum videtur, Exomologefin in vitæ diſcrimine per diaconum olim datam non fuiſſe confeſſionem . & abſolutionem Sacramentalem: quia S. Cypria- ent,1 nus ep. 12. ait: Exwomologeſin eſſe miniſierium en ihli⸗ poœnitentiq & ſubſtrationis, qua lapſi proſterneban- . tur impoſitioni manuum, non tantum Sacerdotum, Jed etiam Cleri. Ex quibus verbis nulla Sacra- mentalis abſolutio colligitur. Won obſtat . Quod S. Cyprianus ep. 12. dicat, lapfos in caſu neceſſi- tatis abſente Sacerdote apud Diaconum exomolo- geſin facere poſſe manu eis impofſita in poeniten- tiam, ut veniant ad Dominum cum pace. Kéſp. S. D. loquitur de abſolutione a poenis Canonicis, non vero de Sacramentali, uti ex cit loco colli- gitur. II. Conc. Eliberitanum c. 32. ſtatuit: co- gente infirmitate neceſſe eſt, Presbyterum commu- 113 . nio⸗= An con- Jeſſio laico facienda. 502 Caput XVII. niouem præſtare, & Diaconum, ſi ei juſſerit Sacer- dos. Idem habetur apud Alcuinum 1. de Div. off. in Conc. Londinenſi a. 1200. c. 3. & Odo Epi- ſcopus Pariſienſis in ſtatutis Synodalibus ſtat. 56. ait: Prohibemus diſtrille, ne Diaconi ullo modo audiant confeſſiones, niſt in arttiſſima neceſſtate. Et c. fures de furtis. dicitur: fures .ii cam- prehenſi, aut vulnerati Presbytero vel Diacono con- Joſſi fuerint, communionem eis non negamus. Reſp. Concilium Eliberitanum loquitur de reconciliatio- ne canonica, ſicuti etiam Alcuinus. Concilium Londinenſe, & Odo Epiſcopus Pariſ. concedunt quidem Diaconis, ut in extrema neceſſitate con- feſſiones excipiant, & poenitentiam imponant, ſed non ut Sacramentaliter abſolvant. Denique in cap. fures. error irrepfit, legi enim debet: Presbytero, & Deo, uti habetur in Concilio Tri- burienſi; ex quo hoc capitulum deſumptum eſt. Schol. 3. Quæritur, an olim in caſu neceſſitatis non habita copia Sacerdotis laicis confeſſio facienda fuerit. Dicendum eſt mo, Permultos olim in vitæ exitu abſente Sacerdote laicis coglllas fuiſſe. Sic S. Auguſtinus ep. ad Fortun. refert, naufragum quendam laico confeſſum eſſe. Cæſa- rius dial. 3. narrat, quosdam in Palæſtina navi- gantes Sodalibus laicis peccata confeſſos eſſe. Odericus Vitalis ad an. 1085. idem narrat de Ri= cherio commilitonibus ſuis confitente. Similia leguntur de Guidone magiſtro equitum contra Sa- racenos pugnante: teſte Jonvilio: in hiſt. Gall. c. 45. & de hiſpanis contra eosdem certantibus; apud Bollandum: 30. Maji. Imo ad hanc confeſ- ſionem hortabatur S. Thomas q. S8. ſuppl. a. 2. S. Bonaventura in 4. d. 17. & S. Raymundus I. 3 de pœnit. c. 30. 2do. Hæc tamen confeſſio nec fuit Sacramentalis; nam S. Thomas I. c. ait, quod in confeſſione laicis facta non ſit aliquid porte miniſterii, ſcilicet abſolutio, & ſatisfaklionis injun-= Rio, ſed tantum, quod ga Sacramentum aduriiu er gurle 4 lalute uit, ime cilatio, iltas enl U ant elitenti⸗ en ore lenlrs, It 3 R Gele 13 e mi in Pſclemr⸗ lirn tin niun in Vun npnt Nuſinin Pnuintnen i, fuli ſon Piniti Uns con Klexand tiin furn Meren e iſe Uemn: ohet in De Panitentia. 803 lmi ex parte pœnitentis: nec fuit, nec eſt neceſſaria 1eN ad ſalutem, quia abſolutionis beneficium non tri- KCot buit, imo non expedit, niſi a proximo vel recon- Uhng e⸗ ciliatio, vel conſilium peti debeat, vel major hu- oni un militas cum diſcretione eam ſuadeat. ins ſt ü, §. 1094. Eghnu teronit ltms ſtatem ordinis Imo, ſive ſæcularis ſit, ſive gelike regularis, aut habere Parochiale beneficium, n ru aut ab Epiſcopo ad confeſſiones excipien- t. das eſſe approbatus. Ita ſtatuit Tridentinum Ut autem Sacerdos valide Sacramentum Sacerdos Poenitentiæ adminiſtret, debet præter pote- debet Me approba- tus. candi ſeſſ. 23. Cc. 15. de ref. dicens: Quamvit Frer- nntmt byteri in ſua ordinatione a peccatis abſolvendi voteſtatem accipiant, decernit tamen &. Synodus, eelnan nullum etiam Regularem poſſe confeſſiones acu- aa larium etiam Sacerdotum audire, nec ad id ido- is neum reputari, niſi aut Parochiale beneficium, ius autt ab Epiſcopis per examen, ſi illie videbitur tm, neceſſarium, aut alias idoneus judicetur, & ap- pvrobationem, quœ gratis detur, obtineat: privi- onlli legiis, & conſuetudine quacungue etiam immemo- untt riali non obſtantibut. Pius IV. in Bulla. In r. S Principis a. 1565. omnia Privilegia regulari- bus conceſſa ad terminos Tridentini revocat. Alexander VII. damnavit hanc propoſitionem: Satisfacit prœcepto annuc confeſſionis, qui con- fitetur regulari, Epiſcopo prœſentato, ſed ab eo injuſte reprobato. Et in decreto ad Ep. Ande- gav. idem Papa damnavit hanc propoſitio- nem: Regularer ordinum mendicantium ſemel approbati ab uno Epiſcopo ad confeſſiones audien- das in ſua diœceſi habentur pro approbatis in ait⸗ i1 4 ic- 504 Caput XVII. . diuceſtbus, nec nova Epiſeoporum indigent ap probatione. Approha- Schol. Approbatio tempore Concilii Lateranenſis di- to qauid. ſtinéta fuit a jurisdictione; Approbatio ab Epi- ſcopo, Jurisdictio a Parochis data fuit: Aſt in Tridentino mutata eſt hæc diſciplina, & jurisdictio ab approbatione Epiſcopi amplius non diſtingui- tur. Hinc Approbatio ſecundum ſe, & incom- plete ſumpta eſt Authenticum teſtimonium Epi-= copi, vel eſus Vicarii de idoneitate Sacerdotis ad excipiendas confeſſiones. Hoc modo differt a jurisdictione, quæ eſt actus voluntatis dans po- teſtatem expeditam abſolvendi; cum econtra Ap- probatio ſit actus intelleétus circa idoneitatem Sacerdotis. Approbatio autem complete ſumpta definitur a Clericato deciſ. 37, de Poœnit. Eſt ju- dicium Epiſcopi, vel ejus Vicarii de confefſarü idoneitate quoad ſcientiam & probitatem, ſimul- que concefſio jurisdiétionis pro audiendis & ab⸗ . ſolvendis poenitentibus in foro interno & Sacra- mentali. KRaſolvun- Coroll. Pra. rmo. Parochi eoipſo, quod eis ab tian Caſus. Epiſcopo cura animarum demandetur, ad audien- das confeſſiones ſuorum ſubditorum approbati eſſe cenſentur. Standum tamen eſt ſtatutis diœceſanis, ubi ante præſentationem ſolent prius approbart prævio examine, & jurisdictio exprefle concedi- tur. 2da. Regulages poſſunt cnilibet Sacerdoti, quem Prælatus illis ſecundum ſtatuta ordinis con- ſtituerit, confiteri, etſi ab Epiſcopo approbatus non ſit, quia Tridentinum decretum ſunm reſtrin- Xit ad confeffiones Sæcularium. Confeſſarii ta- men monislium fpecialiter approbari debent ab. Epiſeope: ex conſtit. Gregorii XV. Liiſerutabih. 3tio. Quodfi approbatio etiam injuſte negetur, va= lide tamen quis abſolvere non poteſt juxta prop. ab Alex. VII. damnatam. Ato. Parochi & regu-= lares non poſſunt extra fuam diœceſin excipere Valide confeſſiones ſine approbatione Epiſcopi loci⸗ qui A olns: uderel icnead e (peregt fiſnum ete, ſin gerte onidus ⸗ linis 6 Eotcop Dentssfont eſ en odehenin lubeit hen hei o on veto,! et De po ne Mlrnlte ſcderto okico in mllie ſe e atenne Unthn umi⸗ eenn kluittr Wie ſi u Ch r . nſo t en gn e on De Pænitentia. 505 ledtx qui folus approbare poteſt. Parochus tamen hu⸗ us diceceſis probabiliter non indiget alia approba- tione ad audiendam confeſſionem ſui ſubditi, cum ne quo peregrinatur in alia dieeceſi: & Regularis po= betnih teſt ſuum ſocium regularem ejusdem ordinis ab- folvere in quacunque dieceſi cum eo exiſtat, 6 quia decretum Trident. ſolum loquitur de confeſ- non i ſionibus ſæcularium, & Religioſorum alterius Or- e, N dinis Miflionarii item caſtrenſes alicui legioni imonin! ab Epiſcopo præfecti pro adminiſtrandis Sacra- tate Alen mentis ſunt illius parochi, ubicunque legio fuerit, e mod quæ eſt eorum Parochia. Sto. Monialis extra tatis em monaſterium degens cum licentia ſuperiorum, ſi n contn habeat facultatem cuicunque approbato confitendi; 4 fConein abſolvi poteſt; quæ communius datur, ſi diu; nhlete in non vero, ſi una vel altera die extra monaſterium Cen. Li degat., Pro deſignandis confefſariis extraordina- de CN riis pro monialibus ſervetur Bulla Benedicti XIV. aten,“ PFafioralis curæ. timo. Approbatio faéta ab Epi- diench ſcopo excommunicato non tolerato, vel ſuſpenſo erno N ab officio & jurisdictione non valet: non gratis data valida ſed illicita eſt. 8vo. Doctor Theolo- giæ non eoipſo approbatus eſt ad confeſſiones, licet examen remitti illi poſſit. Approbatio vero durat, quousque non revocatur, vel donec tem- pus præfixum elapfum fuerit. F. 1095. Secundo ut Sacerdos valide abſolvat, Debet ka- requiritur in eo jurisdicio, quæ ex dictis bere ju- hodie ſimul cum approbatione confertur. risdi Rio⸗ Hanc Chriſtus ipſe Apoſtolis ſuis dedit Joan. 20. dicens: Sicut miſit me Fater, Sα Ego mitto vor. Et Conc. FPlorent. in decre- to ait: Miniſter hujus Sacramenti eſt vacerdos habene auktoritatem abſolvendi vel ordinariam, vel ex commiſſtone ſuperioris. Rationem dat 11 5 Xri⸗ 506 Caput XVII. Tridentinum ſeſſ. 14. cap. 7. Quoniam igitur natura & ratio judicii illud expoſcit, ut ſenten- tia in ſubditor duntaxat feratur; perſuaſum ſem- vVer in Eccleſia Dei fuit, & veriſſimum eſſe Sy- nodus hœc confirmat, nullius momenti abſolutio- nem eéam eſſe debere, quam Sacerdos in eum pro- Jert in quem ordinariam, aut ſubdelegatam non habet jurisdictionem. Denique cuique in veteri Ec- cleſig diſciplina verſato ſatis conſtat, ſine Epi-= copi licentia Sacerdotes non potuiſſe aut peniten- tiam imponere, aut abſolutionem impertiri. KReſolvun- Schol. I. Dicis I. Quilibet Sacerdos in ſua ordina- tur caſus. tione accipit poteſtatem dimittendi peccata per impoſitionem manus Epiſcopi, & illa verba, Ac- cipite Spiritum, quorum remiſeritis &. Keſy. Accipit poteſtatem remotam, quæ proxima fit per Jurisdictionem datam; quæ olim quidem, quando Presbyteri aſcribebantur certæ Eccleſiæ in ſua ordinatione ſimul cum poteſtate ordinis conferebatur, aſt quando invaluerunt ordinatio- nes vage ſub titulo patrimonii, ſeparatim datur, quando illis ſubditi aſſignantur. II. In aliis Sa- cramentis ad valorem in miniſtro non requiritur jurisdictio: Ergo nec in Pœnitentia, nam quilibet Hibi judicem arbitrum eligere poteſt. NR&aov. Di- ſparitas eſt, quia alia Sacramenta non habent for- mam judicii, in quo Judex jurisdictionem habere debet, & in cauſis criminalibus, ad quas Judicium Sacramentale ſpeétat, quivis fibi arbitrum eligere nequit, ſed tantum in cauſis civilibus, ubi agitur de rebus dominio noſtro ſubjectis, cum econtra in criminalibus agatur de offenſa contra rempubli- cam vel Principem, & in peccatis de offenſa con- tra Deum, ubi judicium eſt penes perſonam læ- ſam, vel eos, in quos hanc auctoritatem cum jurisdiétione tranſtulit. Schol. llan. N ſbittos: Gitoris iſent Onnes ſi Mochus ſuos ſt it ex (Cnl. Nod etioid tin hecet giol , Mur ir ſan h Gſſſione ſul peru. Uentur i ſd uilifit lrMvi nn Ei Wie id Alytt lfere 0 Uinii en Mür, ſolntio woneti Denn he letdos Uidnem rm etie Chltun. error Wtizn De Pænitentia. 507 nin Schol. 2. Gurisdiſtio igitur eſt poteſtas, alios tanquam gurisdi- dt, e ſubditos in foro conſcientiæ judicandi. Alia eſt Rio quid. mſuſuf ordinaria, quam quis habet vi officii ſui, cui an⸗ 1 nexa eſt cura animarum, qualem habet Papa in matil omnes fideles; Epiſcopus in ſuos diœceſanos; Henti ſte Parochus in ſuos Parochianos; Prælati exempti 0r innß in ſuos ſubditos. Delegata eſt, quæ alicui com- ilen petit ex commiſſione Ordinarii. in inl ot, ſel Coroll. Pract. Imo. In articulo mortis & defectu Reſolvun- nl Sacerdotis approbati, quivis Sacerdos ſuper om- zmr caſus. S nia peccata obtinet jurisdictionem. Item Reli= npetitn gioſi ab Epiſcopo ſemel aut ſimpliciter approbati vount in diacceſi approbantis quovis anni tempore in ſudd etiam Paſchali, & quorumcunque etiam infirmorum hdi pecun confeſiones audire, absque ulla Farochorum vel la vemn ipſius Epiſcopi licentia. Ita Clemens X. in conſtit. is & Juperna. Regulares etiam approbati ab Epiſcopo Ne win dicuntur jurisdictionem accipere non ab Epiſco- gln d pis, ſed immediate a ſummo Pontifice in omnes enk s Chriſti fideles ſaltem ſæculares. Verum quousque tehe ca hæc Privilegia regularium exemptorum ſe exten- nlnt in dant, & in quantum teneant, Praxis docere de- epatttud bet dioceſium. 2do. Sacerdos non approbatus 4 1 nequit abſolvere a venialibus ex decret. Cum ad ⸗ aures. ſub Innocentio XI. 3tio. Non licet ab- n n ſolvere cum jurisdictione dubia vel tenuiter pro-⸗ u 1 babili extra caſum neceſſitatis, pro celebratione Mifſſiæ, vel annua confeſſione facienda, ubi ab- nt, ſolutio ſub conditione dari poteſt, & pœenitens in moneri debet, ut Sacerdoti certam jurisdiétio- n nem habenti iterum confiteatur. Econtra Sa- *“ cerdos valide & licite abſolvit, qui habet opi= , nionem vere probabilem circa jurisdictionem, & titulum coloratum v. g. beneficium curatum ap-⸗ parenter legitime collatum, licet re ipſa ob oc- cultum impedimentum nullum: quia tunc adeſt error communis, & Eccleſia dat jurisdictionem c: non quidem ſtabiliter, ſed pro fingulis actibus in grstiam ponitentium, ne pereant, vel plurimas CON= Gnmttt, 508. Caput XVII. confeſſiones teneantur repetere. Id quod vel ma- Xime tenet, quando adeſt cauſa gravis neceſſitatis aut magnæ utilitatis. Ato. Jurisdictio præſumpta non fufficit, quia hæc non eſt actualis conceſſio poteſtatis abſolvendi, ſed eſſet conceſſio ſuperio- ris conceſſuri jurisdiétionem, ſi in his circum- ſtantiis peteretur: nec ſufficit ratihabitio de futuro v. g. ſi ſuperior reſciverit abſolutionem a me da- tam, eam ratam habebit; quia Sacramentum ne- quit efſe dependens a voluntate futura ſuperio- ris: ratihabitio autem de præſenti, vel præ- ſumptio de præſenti, ſi fundentur in fignis ex- ternis, quando quis præſente, ſciente, & non contradicente ſuperiore ad confeſſiones audiendas aeccedit, aut parochus jam antea dixiſſet, ſibi gra- tum eſſe, ut quis in ſua Parochia confeſſiones au- diat, ſufficit. Sto. Si vel recefſus vel legitima conſuetudo adfit, ut quis in locis conterminis ſuæ dioeceſis confeſſiones audiat, licite & valide ab- ſolvit, quia ſic per recefſum expreſſe: per con- ſuetudinem vero ob tacitum Ordinariorum con- ſenſum approbatio & jurisdictio conceditur: Re- gulariter ab Epiſcopo joci, in quo quis confeſſio- nes audit, danda eſt jurisdictio. Diſtantia vero conterminorum dicecefis diſcenda eſt a conſuetu- dine. 6to. Qui habet jurisdictionem ordinariam, poteſt eam alteri Sacerdoti delegare, vel ad per- petuum, vel ad tempus. Qui autem tantum ha- bet jurisdiétionem delegatam, nequit eam alteri ſubdelegare, niſi Ordinarius hoc permittat. Si cui demandata ſit univerſitas cauſarum, ita ut quaſi Ordinarii munere fungatur in judicandis om- nibus caufis certi generis, aut in certo loco, quod ſit, ſi cui delegetur jurisdiétio, ut ſit in privile- gium perpetuum ratione dignitatis, & non ſit pri- vilegium perſonale, hanc jurisdictionem in uno vel altero caſu alieni ſubdelegare poteſt. Item ſi cui committatur viearium offieium v. g. Parochi abſentis, unam vel alteram cauſam, uti excipere Confeiſiones, ſubdelegare poteſt, non tamen to- tum 7 n offe iituens lite in isci ſad cal en N Aitie 1 Cen Külntne ütna Reter, zlit, la e tommnnit kelidn Pufnr nn oflren tiend, ftioc irtlert, ſetun: Eiſins harä ronhit leit 3, 1 Nn Etrhi Dunm Nrne Edotes ſcient eget 4 De Peænitentia. 509 Man tum officium, niſi fit conſuetudo contrfaria, & inſtituens Vicarium, & ſciens conſuetudinem im= ire r. plicite in ſubſtitutionem conſentiat. Melr. Ruiis ne nceliuyi H. 1096. V in Rn Jurisdictio Sacerdoti conceſſa limitatur Xeſerva- a quoad caſus a ſuperiore ſibi reſervatos. Eſt tio quid. n, autem Reſervatio reſtrictio jurisdictionis ne- un (eſſarize ad abſolvendum a certis peccatis. i, e5 Et Caſus reſervatus eſt peccatum, ad cujus rin i abſolutionem inferioribus Sacerdotibus re- Rce l ſtricta eſt jurisdictio. 10es Ulli . . . ”ä ie i Schol. Reſervatio quoad finem ſpeétata I. alla eſt Qaoki= ,hläime pœnalis, in odium & poœnam alicujus peccati: pleæ. 8 ve alia eſt medicinalis ob bonam gubernationem Onternx: communitatis. Pœnalis tunc eſt, quando ſupponi⸗ & W tur delictum: medicinalis, ſi non ſupponatur, ſed ele: e ponatur ut medicina præſervativa;, ne delictum wariomun Hat, vel repetatur, ideo omnes reſervationes, quas Nelitme habemus, videntur ſimul efſſe medicinales. 2. Re- i⸗ s ſervatio quoad modum alia fit direſte, cum ſupe- Dlrie rior reſervans jurisdictionem confeſſarũ habet ſibi ſuens ſubjectam: alia eſt indirette, quando fuperior re- ius ſervans jurisdictionem confefſarii non habet ſibi enai ſubordinatam, ſuum tamen ſubditum ei ſolum quoad aliqua peccata, non vero quoad omnia ſub- ltein Lun. a jicit. 3. Reſervatio quoad canſam efficientem alia llſ en eſt Papalis, alia Epiſcopalis, alia Regularis. 4. Re= ſervatio alia eſt a jure, alia ab homine faéta. F. 1097. Summus Pontifex & Epiſcopi caſus ſibi Papa & reſervare poflunt, a quibus inferiores Sa- Epéſcopi cerdotes abſolvere non poſſunt etiam in foro caſus re- conſcientizæ, niſi poteſtate ab illis ſpecialiter kaie delegata. Ita patet Imo ex praxi univerſalis Eccle- 510 Caput XVII. Eccleſiæ, ex qua conſtat, jam olim reconci- liationem publice pœnitentium Epiſcopis fuiſ⸗ ſe reſervatam. Reſervationes Papales, ita, ut Epiſcopi a quibuscunque caſibus in foro conſcientiæ abſolvere non poſſent, juxta Tho- maſſinum & Van Eſpen de Sacr. Poen., tit. 6. c. 7. paulo ſerius auditæ ſunt, nam circa Sæ- culum rImum ceperunt nonnulli quosdam graviorum criminum reos ad ſedem Apoſto- licam mittere, ut vel a Papa reconciliarentur, vel poenitentiam acciperent, qua peracta ab Epiſcopo abſolverentur: imo nonnunquam generali decreto ſtatuebant, aliquos gravio- rum criminum reds a ſolo Papa eſſe abſolven- dos, ut a peccatis melius abhorrerent, uti patet ex Concilio Londonienſi a. 1143. Item in Conc. Viennenſi a. 131I. in Clement. Re- ligioſi. prohibetur regularibus, ne in caſibus ſedi Apoſtolicæ, aut locorum Ordinariis reſer- vatis abſolvant. Et Trident. c. 1I4. can. II. i quie dixtzrit, Epiſcopor non habere jus reſer- vandi ſibi caſus, miſi quoad externam politiam, atque ideo caſuum reſervationem non protubere, guominus dacerdos a reſervatis vere ubſolvat, anathema ſit. ado. Rationem dat idem Tri- dent. cap. 7. ex natura Sacramenti Poniten- tiæ, quod cum exerceatur per modum judi- cii, prærequirit in miniſtro jurisdictionem, quæ cum ſit penes Eccleſiæ diſpoſitionem, Epiſcopi eam reſtringere, & extendere pro ſalute animarum, & diſciplinæ conſervatione poſſunt. Sunt autem variæ cauſæ, cur pec- cata quædam in Eccleſia reſerventur 1. ut in- ter miniſtros Eccleſiæ conſervetur deblus oIdo; to, &! flelom ge fehi, n Ceitam pr nle per Hileriori Aud ſope Eundo fn iubus lnrl. end., Uiqun er leerniti ee ds R Unmexlit Pnn, n We futie deticos 3 Herels Uelictorn onm . i 1 le, ge ülüicren rn telaten⸗ er tuli Eekd tünn d telerviin er in y em fuan Prati tt li An ol dr ne kerzet ſue i enr eti De Pænitentia. 511 Clnten ordo, & hierarchia. 2. Servit ad rectam en fidelium gubernationem; ut non omnes con- baukst feſſarii, qui forte non habent omnes debitam mak beritiam pro directione pœnitentis, a quibus- ,umm cunque peccatis abſolvant. 3. Si pœnitentes Dad, ab inferioribus Sacerdotibus non abſolvantur, umtn ſed ad ſuperiores mittantur, illa difficultas in Iiun Adeundo fuperiofem retrahet eos a culpis gra- Sden e vioribus. Onclum Soyoll. Praft. rmo. Summus Pontifex in tota Eccleſia keſolvun⸗ a en aliqua peccata fibi reſervare poteſt. Caſus Papee ur caſus. Nonnun reſervati continentur tum in zure Canonico, tum lignosge in aliis Bullis. Catalogum refervationum Papa- ſeſcc lium exhibet Theol. mor. R. P. Voit. Nonnullas 8 ſolum, quæ apud nos contingere facilius poſſunt. Olktlel, noſſe ſufficit: zma eſt, violenta manuum injectio II in clericos ſuadente diabolo. 2. Simonia realis. Cleret! 3. Hæreſis & Schisma. 4. Impeditio judicum Ec- Neitan cleſiaſticorum in ſua jurisdictione. 5. Uſurpatio im’'s bonorum Eceleſiaſticorum. 6. Simonia conſiden- tialis. 7. Duellum., 8. Extractio ex aſylo Ec- lt cleſiæ. Accuſatio innocentis Sacerdotis ob ſolli- inſi citationem. 9. Denique Benedictus XIV. in Bul- fon wt la: Sacramenttn: Lænitentie adimit confefſario poteſtatem abſolvendi perſonam complicis in pec- cato turpi contra Sextum, ita, ut abſolutio ex defectu jurisdiétionis nulla ſit, & ſi abſolvat, Uf 6 Nriten etiam poznam excommunicationis majoris Papee niku, reſervatæ ipſo facto incurrat: Item ſtatuit, quod odmn nec in vim Jubilæi, nec Bullæ Cruciatæ compli- tSdlün cem ſuam quis abſolvere valeat. Ubi ſub nomine inlin peccati turpis, non ſolum actus luxuriz per feéti, e le ſed & imperfeéti, taétus &c. comprehenduntur. D 2do. Sola illa peccata ſunt Papæ reſervata, qui- oulin⸗ bus annexa eſt cenſura excommunicationis Pape rN reſervata, propter quam tantum reſervantur: adeo- cottr⸗ que ſi pœnitens a cenſfura excuſari poſſit, excu- Eis ſatur etiam a reſervatione Papali. Unde non eſt ſen timen- 512 Caput XVII. timendum, ait Inſtructionale Romano Bamber⸗= genſe, qnod in tanta reſervationum Papalium mul= titudine confeſſarius nüllitatem abſolutionis ti⸗ t aute meat, quia pleræque, ſicut in his partibus ſpecia⸗ iinur 1n diter per dieeceſes fingulas non publicantur, ita e, tam probabiliter vel non receptæ videntur, vel abo- 6 litæ. Stio. Epiſcopus in ſua diccefi aliqua pec- A ne cata ſibi reſervare poteſt: Hæe autem cognoſci tantan debent ex ſtatutis ſingularum diceceſium. 4to. I. 200 Prælati Regulares nonnulla fibi peccata ſuorum Kirmatio Religioſorum reſervare poſſunt, ſed nonniſi ſe- fanenn . — . 2 I gquentia, quæ Clemens VIII. in ſuo decreto a. ſ g 1593. determinavit, fcilicet r. Veneficia, incan- n d 4 tationes, ſortilegia. 2. Apoſtaſiam a Religione limiunr ſive habitu dimiſſo, ſive retento, quando ftt Manme egreſſio extra ſepta monaſterii. 3. Necturnam & (Anatio furtivam e monaſterio ſeu conventu egreſſionem, Uignte etiam animo non apoſtatandi factam. 4. Proprie- it 4 tatem contra votum paupertatis, quæ ſit pecca- tum mortale. 5. Juramentum falſum in judicio Iibef regulari ſeu legitimo. 6. Procurationem abor- otioh, tus, & auxilium ſeu confilium ad eum faciendum uttn b- poſt foetum animatum etiam effectu non ſecuto. helene S . . — 1: „1* Aene 7. Fallificationem manus ſeu figilli officialium 1 Ku monaſterii, aut Conventus. 8. Furtum de rebus in monaſterii in ea quantitate, que ſit peccatum ſaüld⸗ mortale. 9. Lapium carnis voluntarium opere IUhliker Eonſummatum. 10. Occiſionem, vulnerationem, g Dech ſeu gravem percuſſionem cujuscunque perſonæ. A l . II. Malitioſum impedimentum, aut retardatio- lnn, nem, vel apertionem litterarum a ſuperioribus torciei ad inferiores, vel inferiorum ad fuperiores. De- enen nique ſi quod aliud peccatum reſervandum vi- W deatur, id non fiat, quam generalis capituli in toto ordine, aut Provincialis matura diſcuſſione Win & conſenſu. An nice, Iinr: akec G. 100 8. Alran Wun t⸗ Düpdlonn bolninns Patühuſet Dühliant, enltöt, NAn cel ng Nten ant Ceceiln ecein in ſed norit ſo e eneſckz, ir an 1Rel; 0, Cint tn epeſie “ an. Kum n katicen 4 eln icen n ton Uttum t De Panitentia. 513 §. 1098. Ut autem peccatum ſit reſervatum, re- Quid re- Qquiritur Imo. ut ordinarie ſit peccatum mor- quiratur tale, nam poteſtas reſervandi debet reſpicere ad caſums cauſam necelſlitatis, & utilitatis ſidelium, "lrva- quæ tantum eſt quoad peccata atrociora mor- 1 talia. 2do. Ut fit peccatum externum, quia reſervatio peccatorum internorum ad guber- nationem Eccleſiæ non admodum conducit. 3tio. Ut ſit opere conſammatum, niſi aliud exprimatur: quia verba legum accipienda ſunt cum effectu. c. rel. de Cler. non reſid. &G reſervatio cum ſit odioſa, ideo verba in om- ni rigore ſunt accipienda. c. odia. de R. J. in 6. Ato. Ut ſit peccatum certum, nam re- Tervatio eſt tum penitentibus, tum confeſſa- riis odioſa, adeoque reſiringenda, ne Sacra- mentum Poenitentiæ, ejusque adminiſtratio ob frequentiam dubiorum odioſum fiat. Cer- te peccatum dubium, nonniſi cum addito peccatum dicitur. Ergo ſub nomine peccati ſimpliciter non intelligitur. Coroll. Praft. 1mo. Pecéatum veniale abſolute lo- quendo, & peccatum internum reſervari poſſunt; fed non prudenter; cum primum nemo teneatur confiteri, & aſterum valde odioſum redderet Sa- cramentum ponitentiæ, quia interna difficilius cognoſcuntur; occultum vero peccatum opere externo, verbo, facto, vel ſigno commiſſum re- ſervari poteſt. 2do. Peccatum reſervatum debet eſſe in ſuo genere conſummatum, ſaltem ſub ea ratione, ſub qua in decreto refervationis expri- mitur: ſic ſi reſervetur procuratio abortus etiam effeéctu non fecuto, media ad ejus Procutacionen adhi- Schram Inflit. Theol. Tom. III. K k KReſolvun- tur caſus. 514 Caput XVII. adhibens reſervationem incurrit. 3tio. Peccatum dubium non eſt reſervatum, five ſit dubium juris, an detur lex reſervans, five facti, an quis pecca- tum commiſerit, ſive dubium ſit poſitivum, ſive negativum, dummodo üt prudens. Si quis au- tem ab inferiore confefſario abſolvitur a peccato dubio in materia alioquin reſervata, liberatur a reſervatione, licet poſtea peccatum certo co- gnoſcat, & confiteri debeat, quia jam per legiti- mam abſolutionem remiſſum fuit. Ato. Reſerva- tio lata in facientes non extenditur ad mandan- tes, auxiliantes, faventes: vel ſi hos exprimat, intelligitur de illis, qui efficaciter concurrunt. Item quando reſervatio eſt contra eos, qui facere præſumunt, non intelliguntur ii, qui ex metu, vel alio affectu faciunt: & quande additur: ſcien- ter: non incurrunt, qui ignoranter faciunt. Sto. Impuberes, licet reſervationem Papalem probabi- liter non incurrant, utpote ex deſectu prudentiæ, contumaciæ non capaces, incurrunt tamen reſer- vationem Epiſcopalem utpote medicinam, qua & ipſi indigent. éto. Ignorantes peccato ſuo eſſe annexam cenſuram cum reſervatione, quales ſunt reſervationes Papales, eam non incurrunt ex de- fectu contumaciæ: ignorantes vero annexam re- ſervationem Epiſcopalem, eam incurrunt, quia potius eſt medicinalis, quam poœnalis. Ztimo. Peregrinus habens caſum reſervatum in ſua dice- ceſi, & confitens hoc peccatum in dioceſi, ubi hoc peccatum non eſt reſervatum, a quovis con- fefſario approbato abſolvi poteſt, dummodo non in fraudem reſervationis e ſua dicceſi exiverit: id eſt ob principalem finem obtinendi abſolutio- nem, ſecus vero ob alium honeſtum finem v. g. Indulgentiæ lucrandæ, prudentiorem confeſſa- rium inveniendi &c. juxta Conſtit. ſuperna. Cle- mentis X. Reſervatio enim immediate aflicit con- feſſarium, qui in hoc caſu pœnitentis Epiſcopo fſubjectus non eſt. Si vero peregrinus confiteatur peccatum tantum reſervatum in diœceſi conſeſſa- . rii, I,non Pobato ens huie es ucie⸗ Nerius d ſere 4 eal lee ret erel ten Kionem i hreidumn e Dun Cerds an 0llrenei l Nos in Pümal i ulſetit Eit poten i otnt NS. Hiin li R. Cal en 16 dn tis etiatm Per ſeih unum i Elti abl Ren ccen Zit. Perr Itänian; in ls Poſtäemm n. Niit Mvituien rvata, Nr atom kn a un ſ E tur d ſi hos eni jter coon e0s, gil 1, gulens 20ditn er faenn aalen ii ſecdu a runt ünmel! eCienam, 6 erett⸗ one, Clel inevrnutat erO Amn incumte, enis n inii⸗ De Peænitentia. 815 ri, non vero in ſua, unde venit, a quovis ap- probato abfolvi nequit, quia in hoc caſu pœni- tens huic diceceſi fubjicitur, ſecundum cujus le- ges judicari debet. Denique ſi quis in confinio alterius dieceſis confeſſiones audit, poteſt abſol- vere a caſibus alioquin in ſua, nempe confeſſarii dioeceſi reſervatis, non vero a caſibus in altera dioeceſi reſervatis, quia approbationem & jurisdi- ctionem ab Epiſcopo alterius illius diceceſis ob tacitum conſenſum accipit. G. 1099. Extra articulum mortis, in quo quivis Sa- GQuris à ca⸗ cerdos abſolvere peteſt, ordinaria poteſtas ſibus re- abſolvendi a relervatis competit ipſi reſervan-rvatis ti; Ejus in officie ſucceſſori; & utriusque in ſpirituali jurisdictione ſuperiori: Cui enim competit poteſtas ligandi, illi etiam com- petit poteſtas ſolvendi, quia per ecasdem cauſas res diſſolvitur, per quus colligatur. c. omnis res. de R. J. Sed reſervatio naſcitur a voluntate legitimi ſuperioris: Ergo etiam per eam tolli poteſt. Coroll. Pratt. imo. Jure Tridentini ſeſſ. 24. de ref. c. 6. Epiſcopi poſſunt in omnibus caſibus occul- tis etiam Papee reſervatis ſubditos in ſua dieceſi per ſeipſos, vel Viearium ad hoc ſpecialiter depu- tatum in foro conſcientiæ impofita ſalutari pœni- tentia abſolvere. quæ tamen facultas quoad hæ- reſin cccultam Epiſcopis adempta eſt, uti notat Benedictus XIV. de Synod. l. 7. c. 32. & patet ex propoſ. 3. ab Alexandro VII. damnata. ahſolvere voſiit. Kæſolvun⸗ tur cſus: Hinc Epiſcopi Germaniæ ſolent fingulis quin- quenniis a ſede Apoſtolica obtinere facultatem, ab hbæreſi abſolvendi, & petere poteſtatem, hanc li- centiam aliis concedendi. zdo. Ex c. mulieres. de ſent. Excom. Epiſeopi habent privilegium, K k 2 . abſol- 5165 Capyut XVII. abſolvendi a quocunque peccato, & cenſura Papæe reſervata ſuos ſubditos, qui ob impedimentum perpetuum, vel diuturnum non poſſunt accedere Papam, quale eſt periculum mortis, infirmitas, ſexus ſoemineus, ætas puerilis, & ſenilis, obli- gatio alendi familiam &c. 3t0ο. Quibus Regula- ribus competat poteſtas abſolvendi a caſibus Papæ reſervatis, ex privilegiis cuilibet Ordini conceſſis cognoſci debet. A calſibus vero Epiſcopo reſerva- tis nullus Regularis fine licentia Epiſcopi poteſt abſolvere, licet poſſet abſolvere a reſervatis Pa- palibus: ex Conſt. Clementis X. Superna. & prop. 12. ab Alexandro VII. damnata. 4to. Sacerdos non habens facultatem abſolvendi a reſervatis non poteſt pœnitentem abſolvere: ſed debet eum vel ad ſuperiorem, vel ad alium, qui habet faculta- tem, mittere, vel a fuperiore pro tali caſu licen- tiam abſolvendi petere: ſi autem neceſſitas confi- tendi urgeat ad infamiæ notam vitandam, & fu- perior conveniri non poſſit, eum abſolvere poteſt cum onere, ut poſtea alteri facultatem habenti vel ſuperiori ſe ſiſtat, cui peccatum reſervatum con- fiteri debet, licet fuperior etiam extra Sacramen- tum reſervationem tollere poſſit. Qui vero fſu- periori confefſus eſt peccatum reſervatum, & ab ipſo non abſolutus miſſus eſt ad inferiorem Sacer- dotem, hoc ipfſo a reſervatione liberatus eſſe cen- ſetur: ob integritatem tamen confeſſionis ſuperior non poteſt in confeſſione audire ſola reſervata, & pro abſolutione non reſervatorum mittere pœ- nitentem ad inferiorem. Sto. Abſolutus in arti- culo mortis, vel probabili ejus periculo a reſer- vatis a Sacerdote non habente poteſtatem, non tenetur ſe ſiſtere ſuperiori, ſi reconvaleſcat, quia heæc obligatio nullibi imponitur, niſi forte pec- cato annexa ſit cenſura excommunicationis, ubi ſe ſuperiori ſiſtere debet, non ut a peccatis ab- ſolvatur, ſed obedientiam præſtet, & poeniten- tiis ſe ſubjiciat, quodſi non facit, committit gra- ve peccatum inobedientiæ, & in cenſuram an- Cidit. iclt e. (i con ¹ keleryi Coennqn Wolvens elt, ke tlerehot ſelervar ii, e; Uterpreta orto ſete Ubere ſci. ie, & D Morn, 1. Utenter. e iell Menci, . Nedehit flei, l MIiiOr damnate Qin tale AV Nt mod exadar Hine Decſ⸗ Clanent ſtpr i teſti ttimoni tem de a me⸗ De Penitentia. 517 Ltelnnke cidit. e. Eos qui. de ſent. Excom. in 6. 6to. imelimen Qui confeſſus eſt habenti facultatem abſolvendi CNurt anck a reſervatis, & ſuum reſervatum oblitus fuit, a is, inmmin quocunque confeſſario poſtea abſolvi poteſt, quia e ſii abſolvens ſaltem virtualiter vult facere, quantum Cibai poteſt, reſervationem vero peccati obliti directe acihun tollere poteſt. Ztimo. Poteſtas ordinaria abſolvendi Otüloan a reſervatis, late; item data in gratiam confeſſa- ileohtetn rii, late; in gratiam hujus pœnitentis, ſtricte Diilai interpretanda eſt. 2 teſn gen H. 1100. ini Porro ut confeſſarius miniſterium ſuum Oficium ite licite & fructuoſe obeat, debitam debet Confeſa- ihek, habere ſcientiam, ut officium Doctoris, Ju- u. tlek dicis, & Medici explere poſſit, uti ex ipſa netelme Perſona, quam in Sacro tribunali ſuſtinet, Gtapcdin,1 7 tlrer ſufficienter apparet. tem hei Corofl. Prak. Imo. Sacerdos ſine debita ſcientis con- Reſolvun- ebewatux: feſſiones excipiens graviter peccat, quia exponit tur caſus. Itn elr ſe periculo graviter peccandi, & alteri graviter (i Nen nocendi. 2do. Confeſſarius qua Doctor debet ſcire Eeninn i neceſſaria neceſſitate medii & præcepti, motiva leigen. fidei, ſpei, charitatis, contritionis, obligationes bentbeke, variorum ſtatuum poœnitentium, propofitiones eſonse damnatas, ut monere & inſtruere poſſit. 3tio. en Qua judex debet poſſe diſcernere peccatum mor- tale a veniali, peccata ſpecie & numero diverſa, ut modo ordinario, licet non ſemper ſecundum exactam ſpeculationem, judicium ferre poſſit. Hinc debet noſſe peccata contra præcepta Dei & Eccleſiæ &c. debet ſcire, quid requiratur ad Sa- cramentum Pœnitentiæ, ut ſciat, an poœnitens ſit capax abſolutionis: Item quando oriatur obliga- tio reſtitutionis, contraéctus, impedimenta Ma- trimonii, caſus reſervatos, cenſuras, ita ut ſal- tem de his dubitare & alios conſulere poſſit. Ato. Qua medicus noſſe debet peccatorum cauſas, pe- K k 3 ricula; 518 Caput XVII. ricula, & medicinas ſeu remedia. Sto. Quare confeſſarius, antequam confeſſiones excipiat, fa- ciat bonam intentionem, doleat de ſuis peccatis, & ubi graviora habet, ſi fieri poſſit, prius con- fiteatur, ne illicite Sacramentum adminiſtret, vel perfectum dolorem eliciat, & gratiam S. Spiritus imploret. In confeſſionali ſit manſuetus, ne poœ- nitentem deterreat, & prudens in interrogando, & media præſcribendo, maxime in puncto ſexti, ne juniores ſcandalizet, & ignota doceat. Pœ- nitentem non objurget, niſi finita confeſſione, nec confeſſionem interrogationibus interrumpat, niſi ſit longior, & timeat, ne neceſſariam quæ- ſtionem omittat; & dum pœnitens aliorum pec- cata detegere incipit, moneat, ut abſtineat, & inutiles narrationes omittat; & poſt narrata pec- cata dolorem & propoſitum cum poenitente eli- ciat. Ulterius confefſarius tenetur monere poe- nitentem de errore culpabili, vel ſi putat, aliquid eſſe illicitum, quod tamen eſt licitum: fi vero error vel ignorantia ſit inc alpabilis, docendus eſt pœnitens, fi exiode ſequatur grave damnum aut ſcandalum publicum, aut malum occultum: ſic ſi cognoſcat, matrimonium eſſe invalidum, debet monere, ſi monitio profutura ſit, nec publicum ſcandalum ſequatur: ſi vero probabile ſit pericu- lum, ne ex monitione ſequatur peccatum for-= male pœnitentis, vel grave ſcandalum, aut dam- num innocentibus v. g. filiis, differenda eſt mo- nittio, donec periculum ceſſet, & petatur diſpen- ſatio. 6to. Confefſarius in moribus externis ſit maturus & modeſtus, nec in vultu quid oſten- dat, quod ſuſpicionem gravis peccati apud cir- cumſtantes moveat. Tenetur etiam examinare poœnitentem, ſi prudenter dubitet, non declarari ſufficienter ſpeciem & numerum peccatorum, ad ſervandam integritatem confeſſionis. Hinc ſi con- feſſario aliunde conſtet, quod pœnitens peccatum omittat, tenetur interrogare ſervata tamen regu- la, in hoc foro credendum eſſe poœnitenti, Peo 1 10 ri crca nitinoni 1 roxin lumarerit nkeſſion tis al gvo for 1 pecczto olotio lires econſel Un neget ſite Tor iſe datam Uint in len, guoe Pwats ſe Enen Noeit, Clanctelo Crmime men ifn let. An Drr ten Ded Alias con Rurus Elinre Ee e ſher Auod die Uatio ori nio d 1i ſecre umitte De Penitentia. 519 o. ( pro ſe, quam contra ſe loquenti. Si dubia gra- eiſi, via circa valorem contractuum, votorum, aut e ſis en matrimonii occurrant, confefſſarius reſolutionem t, nun ad proximam confeſſionem differat, donec ſe in- miniken formaverit. 7timo Confefſſarius poſt exceptas tiam d confeſſiones offerat laborem ſuum Deo, & pro ſets eo gratiis acceptis grates Deo agat, & examinet ſe, tintenr in quo forte erraverit: ſi erraverit in judicio cir- n poinir ca peccatorum gravitatem, numerum & ſpeciem, G0et abſolutio non ideo eſt invalida: ſi pœnitentem ta oollin poſitive a reſtitutione deobligavit, cum teneretur, ns inteme ipſe confeſſarius ad eam obligatur, ſecus, ſi tan- ecelitin tum negative, omittendo monitionem reſtituendi. 8 zionu Vide Tom. 2. S. 762. Si advertat abſolutionem alint a ſe datam fuiſſe invalidam, per ſe loquendo te- ſt nanin netur in proxima confeſſione monere pœniten- eenieti tem, quod facile fiet, ſi jubeat, ut de omnibus 1 monet peccatis ſe denuo accuſet, & doleat: extra con- ihuut feſſionem vero fine petita prius ab eo licentia non itum: i moneat, & hoc ſolum, ſi fine gravi incommodo , ss & ſcandalo vel ſui magno detrimento fieri poſſit: we kam & maxime fſi error ſine ſua culpa contigit, quo Nrnton tamen caſu etiam eum omni modo corrigere ſtu- lcnn, deat. Si nullo modo monere poſſit, agat confeſ- Nee G ſarius pœnitentiam de peccato ſuo, & pœniten- letze tem Deo commendet, ut per contritionem, & ebde M . alias confeſſiones juſtificetur. eran Mlun ; Pernhen §. 1101. enum Rurſus confeſſarius obligatur ad ea ſecre- Sigillum we, ta & tacita reſervanda, quæ accepit ex con- Conſelio- n feſſione tendente ad Sacramentum Pœniten-uen oba⸗ tiæ ſaltem ſecundum propoſitum poœnitentis, 20 quod dicitur ſigillum confefſionis. Hæc obli- gatio oritur 1mo ex jure naturali, nam recta ratio dictat, non eſſe manifeſtanda, quæ ali- cui ſecreto committuntur, ſi ſine manifeſto committentis incommodo, manifeſtari non Kk 4 poſ- 529 Caput XVII. poſſint: Deinde in confefſſtone intercedit ta- citum paétum inter confeſſarium & poeniten- tem; hic enim peccata ſua confitetur ſub ta- cita conditione ſecreti, quod ipfum confeſſa- rius tacite ſpondet. 2do. Ex jure Divino: hoc ipſo enim, quod Chriſtus peccatorum confefſionem inſtituerit, voluit etiam, ut omnia peccata ſecure ſine metu mali extein- ſeci poſſint exponi, ne confeſſio ob timorem revelationis difficillima & odioſa redderetur. 3tio. Ex jure Eccleſiaſtico c. omnis utriusque. de poœnit. ubi dicitur: Caveat omnino Sacer⸗ dos, ne verbo, aut ſigno, aut alio quovis modo prodat peccatorem . .. quoniam, qui peccatum in pœnitentiali judicio ſihi detectum præſumpſerit revelare, non ſolum a Sacerdotir oſicio deponen- dum decernimur, verum etiam ad agendam per- petuam poœnitentiam in arltum monaſterium de= trudendum. Solvuntur Schol. D. Werhner in princ. jur. Eccl. Proteſtant. objektio- né§. putat, ſaltem in caſu, quo ſalus publica periclita- zetur, figillum confeſſionis non obligare. I. Quia in Conc. Carthagin. VII. c 9. q. 2. de Pænit. ha- betur, quod ſi ſubditus neget orimen, quod Epiſco- pus vevelat, non ob id cenſeunt Apiſcopus, injuriam ſibi fieri. Et in Conc. Moguntino c. ro. innuitur, olim in uſu fuiſſe, ut quædam peccata in conſeſ- ſione audita ſub ſecreto tenerentur, quædam pro- palarentur. Reſp. Concilium Carthaginenſe non lo- quitur de peccato in confeſſione Sacramentali cog- nito, ſed extra illam. Et Concilium Moguntinum non loquitur de publicatione peccatorum a Sacer- dote, ſed a poenitente ſponte facienda. II. Po- teſt diſpenfari in integritate confeſſionis, licet ſit juris Divini: Ergo etiam in obfervatione fgilli. KReſp. Diſparitas eſt voluntas Chriſti inſtituentis re⸗ 4 1 Volit, Eriſionem Aonis nor in perien nendecin lurel. ud in etet Contn en Ihte in ſihnelet, di. Dern to rtur n a ein Nrerd i en G miler ioloni n Doone Unliie ue⸗ m nöhi mn, i hröone Mrinm , leltretur, Kimentali ane 1 ſt, m nt onn fre etian eiliunde⸗ teſt, n⸗ hen ie De Penitentia. 521 Hetcelitt qui voluit, ut confeſſio ſit medium tolerabile ad E peite remiſſionem peccatorum. III. Præceptum figili teta t non prohibet rem ab intrinſeco malam: Ergo ſi R “ per ejus revelationem bonum commune ſervari Micend⸗ poſſit. non obligat Reſp. Revelatio ſecreti con- lule Iiun feſſionis non eſt medium ordinatum ad ſuccurren- pecun dum periculis hominum: Item eſt intrinſece mala, t etnr,1 & mendacium injurioſum Deo & Sacramento, mmiliee⸗ quia confeſſarius revelans diceret, ſe quid ſcire ut Dtün hominem, quod tantum ſcit, ut Vicarius Dei, ece adeoque pro obtinendo bono medium licitum eſſe 2 tett, nequit. nni ting (Croll. Praf' mo. Confefſarius violando figillum Zeſolvun- ofnniſe peccat contra fidelitatem, juſtitiam, & Religio- tir caſus. ſio⸗ ſluin. nem: unde in nullo caſu etiam periculo vitæ illud agi ſut violare licet, ſine exprefla & libera poœnitentis li- centia. Pœna autem fracécti figilli eſt depoſitio, & recluſio in arétum monaſterium poſt ſententiam judicis. c. omnis utriusque. de pœnit. 2d0. Ob- launin ligatio oritur ex ſola confeſſione Sacramentali or- Pleerun dinata ad abſolutionem Sacramentalem; unde etiam Sacerdos exiſtimatus, licet non verus, & laicus, cui quis confiteretur erronee putans, poſſe eum abſolvere, ſigillo tenetur, quod etiam tenet, 1 licet abſolutio ex defeétu pœnitentis non ſequa- Gig. tur. Econtra non oritur obligatio fſigilli, ſi quis 1ielei ſimulate aceedat, & confiteatur, non ut Sacramen- tum aceipiat, ſed ut confeffario vel Saçramento illudat, furetur, &c. maxime ſi ipſe hanc ſuam intentionem declaret, ubi, ſi crimen cedat in præ- judicium tertii, ſacerdos crimen illud detegere teneretur, declarando, quod ex confeſſione Sa- cramentali illud non cognoverit: ſi autem dubite- tur, an crimen in ordine ad abſolutionem confeſ- ſus ſit, manet obligatio figilli. Stio. Sub ſigillo cadunt omnia peccata mortalia in genere, & in ſpecie etiam publica aliunde confeſſario ignota; de aliunde vero ſibi noto peccato Sacerdos loqui poteſt, dummodo nil addat ex notitia per confeſ-= fonem accepta. Item ſub figillum cadit propoſi- F k 5 tum 522 Caput XVII. tum peccatum committendi ex intentione ſe di- ſponendi ad Sacramentum confefſum: Item pec- cata venialia in ſpecie, non autem in genere v. g. dicendo, poœnitentem confeſſum eſſe venialia, quia per ſe patet, aliquem nonniſi a peccatis ab- ſolvi poſſe. Item ſab peceatorum, ex quibus ipſa peccata cognoſci poſ- ſunt: Item imperfectiones & inhabilitates natura- les, & perſonales ex peccatis cognitæ, uti defe- tus naturales, natalium, irregularitates, impe- dimenta matrimonii &c. Item peccata & defe- étus complicis in confeſſione manifeſtati, indiſpo- ſitio pœnitentis ex defectu doloris, propoſiti, ſcien- tiæ neceſſariæ, ſcrupuloſitas, moroſitas, ſi de his aliunde non conſtet, vel ſi confeſſarius ex confeſſio- ne ſciat, & non ipſe per ſe videat. Ato. Suppreſſo nomine pœnitentis, ſi audientes in notitiam ejus, loci vel familiæ devenire non poſſint, licet de peccatis in confeſſione auditis loqui, cavendum tamen, ne his colloquiis rudes ſcandalizentur. 5to. Frangit ſigillum, qui unum poenitentem præ altero laudat, ita ut alius ſuſpicionem gravis pec- cati incurrat; vel qui dicit, ſe hunc non abſol- viſſe. Quodſi confellarius de hoc interrogetur, dicat: functus ſum officio meo, quæſtio eſt fri- vola & c. imo etiam cum juramento coram Judice dicere poteſt, ſe neſcire, hunc hoc ſcelus com- miſiſſe; quia revera ut homo neſcit, & tantum ſcit ut Vicarins Dei Item confeſſarius tenetur ſchedulam confeſſionis dare illi, quem non abſol- vit, ſi petat, ſicut & illi, cui abſolutionem ex juſta cauſa diſtulit. 6to. Sigillum frangit Sacer- dos, ſi gravem pœnitentiam pœnitenti alicui in- junéctam manifeſtet: Item ſi dicat, in hoc parvo oppido, ubi paulo ante confeſſiones excepit, in hoc conventu, in hac communitate committi gravia crimina, veneficia &c quia ſic tota com- munitas infamatur. Item confefſarius ſigillum violat, ſi pœnitenti extra confeſſionem peccatum confefſlum exprobret. ſeverum vultum oſtendat, minus ſigillo cadunt circumſtantiæ tINs blan ſidcum ifit Katin Mtens adhr ti in eo⸗ Penti con Eltis in rium, & Atru conſe let. Me tes inte Peiellun vi otun gen tontttuione rs lhe teſüone Micnen, UMnls, he in, On Urob no Imn ſemove le hmnlan Utele, It Mt, übi tatis inſch NniIhmn, Uuntd i lnnaſcei ognoriſee, ne moü Meitenti Ducora li teren 1n Contel Wetur, , Prtnalo ue. gn⸗ lleridg Dercatunn icet, Müone ke r len n geneeſ ele etil 4 erttiit cireuntri Cogneſin⸗ litatesum ite, ues titates n Ccata dl tati il ſopoltͤe ſitas, iel SexClen 4 Kiet notitime; ſüint, let i, cafenli Pnitebtenn en gini ne on i intenge Ceſi ) ℳ N ld , tw⸗ Cnins Ee en abl⸗ lron ſmngtde lent dni; inkeſil Gſi te l. ien⸗ e FeN en tn n ſcancillean De Pænitentia. 52 3 minus blande eum alloquatur: licet tamen confeſ- ſario cum pœnitente loqui de peracta con feſſione, ſi fiat ſtatim poſt datam abſolutionem, dum pœ- nitens adhuc eſt in confefſionali, quia cenſetur fieri in eodem judicio. Item confeſſarius in (e- quenti confeſſipne cum pœenitente poteſt loqui de peccatis in priori confeſſione confeſſis, ſi neceſ- ſarium, & utile fuerit ad ejus direétionem: ſed extra confeſſionem ſine pœnitentis licentia non licet. timo Non licet uti notitia confeſſionis, quoties intervenit, vel prudenter timeri poteſt periculum violandi figillum, vel cauſandi incom- modum pœnitenti, nam Clemens VIII. an. 1594. conſtitutionem edidit, in qua præcipit, ne Regu- lares ad ſuperioritatis gradum eveéti ſcientia ex confeſſione accepta utantur ad externam guber- nationem, quam prohibitionem ob paritatem ra- tionis, ne ſcilicet Sacramentum reddatur odio- ſum, ad omnes confeſſarios extendi docet Lugo. Hinc ob notitiam ex confeſſione non licet ſubdi- tum removere ab officio, negare illi ſuffragium &c. famulum furem ex confeſſione cognitum di- mittere. Item confeſſarius, qui ex confeſſione novit, ſibi a pœnitente cum allis ſociis paratas mortis inſidias, venenum vino pro celebrando mixtum, ſi declinet ab eo itinere, vel a cele- brando abſtineat, ita ut ſocii deliécti advertant, eum a ſocio pœenitente has inſidias in confeſſione cognoviſſe, & pœnitenti mortem inferre ſtudeant, hac notitia conſeſſionis uti non poteſt. Si vero poenitenti nullum damnum immineat, nec ullus pudor a confeſſione eum retrahens ſequatur, nec ulla revelatio figilli ſequatur, aut ſi pœnitens ex- tra confeſſionem hoc illi indicet, ad quod etiam tenetur, poteſt domi ſe continere, ſub alio præt textu a loco recedere, gladium ex juſta cauſa ne- gare. 8o. Si confeſſarius extra confeſſionem ex alterius fideli relatione, vel auditu aut viſu novit peccatum pœnitentis, quod ipſe in confeſſione reticet, confeſſarius eum ſpeciatim interrogare in Con- Confeſſa- rius ſolli- denuntiandum conf citans de antian- Aus. 524 Caput XVII. confeſſione poteſt, & debet ad procurrandam in- tegritatem confefſionis: ſi neget, ordinarie debet eum abſolvere, quando prudens diéctamen ſibi for- mare poteſt, eum vel jam confefſſum fuiſſe, vel neſciviſſe, eſſe peccatum grave. Si vero peeca- tum hoc novit ex Sacramentali confeſſione v. g. complicis, non licet interrogare in ſpecie: ſed tantum caute in genere, v. g. an nihil am- plius ſciat, ne ſigillum violetur: imo licet com- plex daret licentiam, utendi notitia donfeſſionis 3 tamen illa confeſſarius uti non deberet pro monen- do altero complice peccatum reticente, ob ſcan- dalum oriturum. Ouo. Ad ſigillum etiam tenetur interpres, per quem poenitens confitetur: aſtantes confeſſionem andientes caſu vel iuduſtria, qui peccata in ſcheda ſcripta reperit, quæ ſub peccato gravi nequidem legere poteſt, quia ejus ſecreta Ccontra voluntatem illicite exploraret; item tene- tur ſuperior, a quo licentia abſolvendi a reſervato petitur: Pœnitens tamen non tenetur ſub ſacro ſigillo ſervare ea, quæ ſibi a confefſario ſecreto commiſſa ſunt: imo vero in aliquo caſu revelare tenetur: de quo ſit, §. 1102. Pœnitens ſub gravi peccato tenetur ad eſſarium ad turpia & in- oneſta in confeffione, vel immediate ante aut poſt, vel in loco, aut prætextu conſeſſio- nis, ſive verbis, ſive ſignis, ſive nutibus:, ſive tactibus, ſive per fſeripturam tunc aut poſtea legendam ſollicitantem. Ita habent conſtitutiones Pauli IV. & Pii IV. quas Gre- gorius XV. per Bullam: VUmiverſit Dominici gregig: ad univerſos fideles extendit, & con- ſtituit, talem confeffarium denuntiandum eſſe Inquiſitoribus, vel ubi Inquiſitio non el rdi⸗ MAnaris .ulftutio Uintire: i. umanorvn we: tutn fmem em erundto Nronen⸗ nſolee ,/ n inſlir/ hnun iuichigot iinu un , l.Dug li er gen te Nit⸗ itioni tam mllttio, ütonis . n ed en es, N W tei Ues d Ner lethtn ubſet Uns & Urel r n. Mer t rlati e woz De Eenitentia. 525 emmmn Ordinariis vel eorum Vicariis. Quo pertinet rinele conſtitutio Benedicti XIV. Sacramentum Pæ- nerdit „itentic: in qua confirmantur tum aliorum Wel Romanorum Pontificum litteræ de ſollicita- nkſini, tione: tum omnia decreta ad earum declara- tionem emanata. Accedit propoſ. 6ta ab n r Alexandro VII. damnata: Conſeſſarius, qui nolen in Jacramentali tonfeſſione tribuit Pœnitenti char- tols jam poſtea legendam, in qua ad venerem incitat, nd non cenſetur ſollicitare in confe ſſione, ac proinde reies Non eſt denuntiandus. Et 7tima: MWodus eva- tet is Uendi obligationem denuntiandæ ſollicitationis eſt, uin 1 ſollicitatus confiteatur cum ſollicitante: hic po- e ſuͤrn teſt illum abſolvere ab obligatione denuntiandi. 1 tzins Coroll. Pralt. 1mo. Ab onere denuntiandi excuſatur, Keſolvun- endileln qui ex denuntiatione prudenter timet periculum tur caρ, henn ſ propriæ vitæ, aut alterius gravis damni: denun- Nlri ſen tiationi tamen fraterna correctio, licet ſperetur oll iſſ emendatio, non eſt præmittenda ex decreto S. In- quiſitionis 8& Julii 1660. Poœenitens vero ſollicitans non eſt denuntiandus. 2db. Multi Germani Do- Gores, uti Sporer, Gobat, La Croix docent, has circa denuntiandos ſollicitantes Conſtitutio- 9 tenetri nes in plerisque Germaniæ dioeceſibus non efſſe ) tenen uſu receptas. tulpal: weliſen F. 1103. . rie Subjectum Sacramenti Poenifentizge eſt Subjectum „onmnis & ſolus homo viator, peccati mor-Ecniten- talis vel venialis poſt ſuſceptum Baptismum tia- reus. Nam Sacramenta pro ſolis hominibus viatoribus inſtituta ſunt: (F. 926.) & ma- teria remota Sacramenti Pœnitentiæ ſunt fſola peccata actualia poſt Baptismum commiſſa: (F. 1055.) Ergo ſolus homo viator eorum reus An olim aliquibus pänitentia negata ſit. teri ab- Jolvendi. 526 Caput XVII. rens eſt ſubjectum capax Sacramenti Poeni⸗ tentiæ. Schol. I. Petavius in not., ad S. Epiph. putat, olim nonnullis graviſſimorum criminum reis denega- tum eſſe Sacramentum pœnitentiæ, & Sacramen- talem abſolutionem, quod etiam tenet Morinus I. 9. de pœnit. c. 19. & Martene l. 1. de ant. rit. c. 6. ubi oſtendit, abſolutionem denegatam eſſe ultimo ſupplicio afficiendis usque ad annum 1396. quo Carolus VI. Francorum Rex hanc confuetu- dinem ſpeciali edicto abrogavit. Verum certum nobis videtur 1Imo ſanis etiam graviſſimorum ecri- minum reis poœenitentiam agentibus, aut ea per- funétis nunquam Sacramentalem abſolutionem eſſe denegatam, uti patet ex S. Irenæo de mulieribus àa Marco ſeduétis, & poſt actam poœnitentiam in Eccleſiam receptis: ex S. Zephirino, qui teſte Tertull. I. de pudic. c. 1. Mæchis & fornicar'is di- miſit. Ex S. Cypriano, qui ep. 52. ait: Wemi- nem putamus a frubßlu ſatisfaktionis, & ſpe gacis arcendum. 2do. Infirmis etiam in ultimo vitæ diſcrimine conſtitutis pœnitentiam & Sacramenta- lem abſolutionem nunquam denegavit Ecclefſa: ita patet tum ex Concilio Nicæno c. 13. Genera- liter omni cuilihet in exitu poſito, & poſcenti ſibi communionis gratiam tribui Epiſcopus prohabeli- ter, id eſt, uti alii vertunt, poſtquam probave- rit, dare debebit: tum ex Innocentio I. ep. ad Exuper. dicente: conſuetudo prior tenuit, ut do- retur eis pœnitentia, ſed communio negaretur. Et Cœleſtinne ep. 2. c. 2. contra abuſum moribundis abſolutionem negantium inſurgit, dicens, tan- tam impietatem gahorreſcere, qua morienti mors additur, ejusque nima occiditur, vid. Tournely de poœn. An mori= Schol. 2. Quæritur, an moribundis, qui præ morbi violentia inchoatam confeſſionem perficere non poſſunt, vel qui ſubito obmuteſcunt, & ſolo nutu deſiderium confitendi teſiantur, vel teſtati ſont 2 Vée. 1e (lid nnmentli, limis, Grell he Eeterunt, n olin! guis o i, aut, ls pralni. reſrli i Agtucine l oltkos M lant, ui t ebe iltotis h Duhns V. Mon l Egri nu lungne vel lin / Co in oleri ltio Omni vo⸗ Unnde don I. Ie n lſ ee tells c ſione Elccid de IN, dd in Rran Bononien en Crege fno, on leien Abt Conellei o pite De Pænitentia. 527 menti e vel qui dolorem nullo ſigno teſtari poſſunt, Sa- cramentalis abſolutio danda ſit. Reſpondetur imo. * Infirmis, qui inchoatam confeſſionem vi morbi h At, 4 oppreſſi perficere non poſſunt, & fſigna doloris tm fei dene dederunt, danda eſt Sacramentalis abiolutio: ita e, nn jam olim ſtatuit Concilium Arauſicanum I. c. 12. l tenet hoi S quis obmuteſcens, prout ſiatus ejus eſt, bapti- LE rzari, aut pœnitentiam accipere poteſt, ſi volunta- Gepegin tis præterita teſtimonium aliorum verbis habet, aut 3d aulinff praſentis in ſuo nutu. S. Leo ep. 83. Si aliqua Pebe eni⸗ ægritudine ita fuerint aggravati, ut quod paulo Vennnte ante poſcehant, ſub praſentia Sacerdotis ſignificare Avilſinann: non valeant, teſtimonia eis fidelium circumſtantium Us, Ua prodeſſe debebunt, ut ſimul & pœnitentiæ & recon- Ptolotvnet: ciliationis beneficium conſequantur. Idem ſtatuit 10 Een Paulus V. in ſuo Rituali: & inter confitendum, Seetkoemm vel etiam antequam incipiat confiteri, vox & lo- iino, AN quela grum deficiat, mnutibus S& ſignis conetur Eomieti confeſarius peccata pœnitentis cognoſcere; quibus z iti l utcunque vel in genere, vel in ſpecie cognitis, vel 1e, Ehet etiam ſi confitendi deſiderium ſive per ſe, ſive per 1 döro alios oſtenditur, abſolvendus ſt. 2do. IIIis etiam Knte abſolutio danda eſt, qui inopinato caſu oppreſſi, Auſt li⸗ & omni vocis, ac ſenſuum uſu privati ſunt, ü e g i aliunde boni Catholici & probatæ vitæ habean- tur. Ita patet tum ex Sacerdotali Romano an. 1560. Venetiis edito: Ex ſtatutis Synodi Lemo- 4 717 vicenſis cap. 21. Et facto Clementis P. VIII. qui il abſolutionem dedit operario ruenti ex ſuperiori ſ ædificio templi Vaticani ſub hac forma: ſi es ca- pax, abſolvo te a peccatis tuis: teſte Homobono onr, in Exam. Eccl. part. I. tr. 7. Accedit memoriale Uln Bononienſe a. 1623. editum juſſu Ludoviſi, poſt- ,die uun ea Gregorii XV. Papæ effecti: tum ex S. Augu- n ſtino, qui le I. de adulterin conjug. c. 26, docet, Catechumenos morbo opprefſos baptizandos efle, etſi Baptismum petere non poſſint, aut retineant adulterina conjugia: & ſubdit, eandem eſſe re- conciliationis cauſam, ſi forte pœnitentem finien- dæ vitæ periculum præoceupaverit: tum ex ra- Ltione: Caput XVII. tione: fi enim nutus, & teſtimenia aliorum fuf- ficiant, multo magis ad abſolutionem laudabilis vita ſufficit, ubi credendum, conftitutum in tali periculo velle Sacramentum ſuſcipere, maxime cum per formam conditionatam periculum de nul- litate Sacramenti evitetur. Quodſi tamen talis infirmus foret peccator publicus, ab Eccleſia ex- communieatus, vel in ipſo criminis actu vocis & ſenſuum uſum amiſiſſet, nec ullo figno dolorem ſuum teſtari poſſet, non deberet abſolvi, quia de tali non poſſet prudenter præſumi, quod vo- luntatem ſuam mutaverit, adeoque ſit diſpoſitus. Dicis I. Quando moribundus nuilum lignum do- loris dare poteſt, non habetur materia ſenſibilis ad Sacramentum requiſita: Ergo nequit abſolvi. Reſp. Sufficit teſtimonium commune Eccleſiæ, quod probam vitam peregerit, & adeft rationabllis præſumptio, quod in hoc caſu abſolutionem expo- ſcat, nec multum quærendum eſt, quænam fit hic materia ſenſibilis, cum per abſolutionem ſub con- ditione dignitati Sacramenti conſulatur. II. Fa- cultas Pariſienſis a. 1665. proſcripſit hanc propo- ſitionem Amadei Guimenii: Talis infirmus, qui amiſit loquelam vel ſum rationis, ſi bene vivebat uet bonus, E&y ſidelis, & frequentahat conſeſionem; & communionem, quamvis non petierit Sacramen- ta, quia ex inſperato talia acciderunt, debet præ- Jupponi contritus, & faciente aliquo confeſionem generalem pro zo, ſicut fit in populo, Sacerdos fa- ciat abſolutionem ab omni ſententia & peccato. Reſvp. In hac propoſitione duo continentur; pri- mum eſt, moribundum fidelem & probum omni rationis, & ſenſuum uſu deſtitutum abſolvi poſſe, quod verum eſt, & non damnatur: Alterum eſt ratio hujus praxis, quia inſperato üli talia acci- derunt, & debet præſupponi contritus, unde ſe- quitur omni peccatori etiam publico, vel actu peccanti nullo ſigno dato abſolutionem eſſe con- cedendam, quod damnatur. Coroll. ol. Nad. iii ſunt 5 inn lont, le gent Meant we MMlent, Dlta epte is ntionis rio iucant Dituntur i Kpeitenti H, & Eetlmm ete Miionis, G Ubiumn ſt ſetcztumm h Hetum Je ins at o. We neli, diten n Arer Ketmr; OEond epd Dhore r eum es Ulis in ſ ſPere holt 1 4 ebetu lmio tre rus, De Renitentia. 529 Cbroll. Prakt. Imo. Pueri ſufficienti uſu rationis præ- Reſoloun- diti ſunt Sacramenti Pœnitentiæ capaces, cujus tur caſiss, ſigna ſunt, ſi ſciant, quid eventurum ſit bene vel male agentibus: fi diſcernant malum a bono, eru- beſcant mentiendo, turpia loquendo; virtutes laudent, peccata diſtincte explicent, ad interro- gata apte reſpondeant. Signa defectus ſufficien- tis rationis ſunt, ſi ſileant, pueriliter agant, ro- ſario ludant Si defectus rationis advertatur, di- 1 dnſonin mittantur ſine abſolutione data ſola benedictione, ſumi, gun & pœnitentia injungatur, & actus fidei, ſpei, cha- le i dee ritatis, & contritionis cum eis eliciantur. Si lum certum peccatum afferant cum ſufficientibus ſignis rationis, & bonzæ diſpoſitionis, abſolvantur: ſi dubium fit de fufficienti uſu rationis, nec certum nune a. peccatum habeant, ſine abſolutione dimittantur: geſt nin ii certum peccatum habeant, & dubitetur de ſuffi- lntionene cienti cognitione, præmiſio dolore ſub conditione queenm! abſolvantur: & ſi defectus examinis advertatur, tonemiin Confeffaiius per quæſtiones caute factas eum ſup- pleat. 240. Rudes, qui neſciunt neceſſaria necefſi- tate medii, non funt capaces abſolutionis, donee ea addiſcant. Stupidi ob excœcationem ex pec- catis ortam per dilationem abfſolutionis corrigan- tur. Si vero hebetudo ex naturali complexione oriatur; q iod colfigitur, fi quis hebes iit etiam quoad negotia temporalia, aut inepte reſpondeat; f. bonz voluhtatis fint, & bene vivant, elician- tur cum eis actus necefſarii, & abſolvantur. Si quis ita ſtupidus foret, ut de myſteriis fidei nihil capere poflet, fatuo & infanti comparandus eſſet. Si hebetudo ex ſeneétute oriatur, fenexque ne- ceſſario credenda antea ſciverit, expofitis cogni- tis peccatis, & præmiſſo dolore & propoſito ab- ſolvi & communicari poteſt, licet dubium fit, an modo motiva fidei & doloris ſatis penetret ? ſi vero nunquam didicerit, laborandum, ut ad- huc difcat, in quantum fieri poteft. 3to. Plene fatuus non eſt capex abſolutionis: ſemifatuus ſal- tem 4 Irhram Inſiit. Theol. Tbm. III. 121 530 Caput XV. TI. tem tunc abſolvi poteſt, quando cenſetur actus ad poœnitentiam necefſarios habere: ſi dubium fſit, an quis ſit plene, vel ſemifatuus, diſponendus eſt, quantum fieri poteſt, & ſaltem in articulo mortis ſub conditione abſolvi poteſt, imo etiam juxta nonnullos in Paſchate. Ato. Surdus tan- tum, ſi confiteatur peccata ſua, & doleat, debet abſolvi injunéta ei pœnitentia in roſario oſtenſa: ſi vero de numero & ſpecie peccatorum quæren- dus eſſet, fiat in loco privato. Mutus, qui non eſt ſurdus, in loco ſeparato per quæſtiones juve- tur, ad quas per ſigna reſpondeat: ſi ſcribere poſ- ſit, ſuadendum eſt, ut ſcripto confiteatur, ſi non poſſit per ſigna intelligi; ſi quod peccatum per ſigna exprimere non poſſit, ſi in genere ſe pecca- torem oſtendat, abſolvi poteſt ob impotentiam, aliter confitendi. Surdus ſimul & mutus exami- nari debet per ſigna; & uno alterove peccato cum ſigno doloris intelleéto in articulo mortis, Paſcha- te, & ſi magis fſit inſtruétus, in feſtis ſolennibus abſolvi debet. Surdus, mutus & cæcus ſimul a nativitate habetur inſtar perpetuo amentis; & ſo⸗ lius Baptismi capax eſt: ſi vero talis poſt multas confeſſiones factus ſit, dato ſigno doloris pereu- tiendo pectus, aceuſando ſe de peccatis per ſigna; quantum poteſt, ſaltem in articulo mortis abſolvi & communicari poteſt. Sto. Infirmus in mortis periculo, qui vel Sacramentum Pœnitentiæ ex- preſſe petiit; vel ſaltem implicite, doloris ſigna; oſtendendo, licet nullum peccatum in ſpecie con- fiteri poſſit, abſolvendus eſt, ita tamen, ut ceſſan- te impedimento ſpecifice confiteatur. Moribun- dus; de quo dubitatur, an vivat, ſub conditio- ne, ſi vivus & capax ſit, abſolvi debet. 6t0. Quando Confeſſarius per unum vel plures teſtes novit, moribundum petiiſſe confiteri, eum abſol- vere debet: Item quando moribundus ſenſibus ſubito deſtitutus nullum ſignum doloris vel edidit, vel rogatus edere poteſt, & conſtat, eum hucus- que chriſtiane vixiſſe, ſub conditione iolvi d⸗ et; u le vobis “ Urfeil fun Eei artien mbund⸗ uit Cathe ſrerit, in Kt. Interi, l lae, kilum e in gln ve Ui nuine nadn e iinn ſie n (dande püuntais lr le e ſe vel aſe nte able l eſtus Ule kketti⸗ Ann ab unb o Kührins linſen Uhlliung ti hehrn l Ar ünee Kn Aun, llerin , Ghin 1 lu Gimu n Ule tej en cCerſeint i Hdim V, (hoen tetn in uin telt, no in to. Atur dolet, Tolatiootk atorun e Mutne, Kir vefihni ſiſchleng Uftentn r dd hertamn gebets b h inpoten X Muntlsen ve hecliit mCis ſeſlis ſdr & enn in hamelts, tals Mr 0 Goloicet eccati⸗ lo nons⸗ imuhr Mnienii: mmufe⸗, tanen,,⸗ . De Penitentia. 531 bet; nam ſæpe per fuſpiria, ocularum motus, licet nobis non ita ſenfibiles ſigna doloris dat, uti nonnunquam ejusmodi infirmi reconvaleſcentes confeſſi ſunt. 7timo. Qui actu peccat, & repen- te in articulum mortis incidit, uti in duello, vel moribundus jacens in via, de quo non conſtat; an ſit Catholicus vel hæreticus, an bene vel male vixerit, in regula ſub conditione abſolvi non po=- teſt: Interim tamen Tamburinus in meth exped. Conf. I. 2. C. 10. ait: Ego ſub prædicta conditione vix illum regulariter ſine abſolutione dimitterem; non quia velim abſolvere non diſpoſitum, ſed quia rariſſime evenit, ut tam cito ſenſibus quis, dum actu peccat, deſtituatur, ita ut vicinus mor- ti non ſuæ ſaluti conſulere per attritionem velit. 8vo. Quando moribundus certa ſigna doloris, & Voluntatis confitendi preebet, v. g. ſi dicat, ſe dolere de peccatis, velle confiteri coram Sacer- dote vel aſtantibus; & ſubito ſenſibus deſtituitur, abiolute abſolvi debet. Si figna fint probabilia, uti fi pectus tundat, præefumuntur in tali neceſſi- tate referri ad abfolutionem, adeoque juxta P. Laymann abſolute abſolvi poteſt, licet tutius fit juxta P. Sporer, ſi abſolvatur ſub conditione, ſi ſit diſpoſtus. Si ſigna fint dubia & indifferentia ad ſignificandum dolorem de peccatis, vel mortis anguſtiis v. g. ſi infirmus quæſitus, an velit con=- fiteri, lachrymetur & c. ſub conditione abſolven- dus eſt: fſi vero infirinus aliqua peccata in ſpecie eéxprimere poteſt, ad hoc tenetur. Ono. Si infir- mi & jam abſoluti ſoleant cum Confeſſario inire bactum, ut in agone adhuc ſemel abſolvantur, non aliter intelligitur, quam quod in articulo mor- tis, dum loqui, & certum ſignum doioris edere non pofſunt, jam nunc ſtatuant, quolibet ſigno ſe velle indicare delorem & accuſationem pecca- torum tum confefforum, tum quorum forte ad= huc rei erunt. 11 2 G. 1104. inam lint ſuhje- Ra inca- vacia. Reſolvun- tur caſus de conſue- tudina- rio. 532 Caput XVII. G. 1I104. Econtra fubjectum Sacfamenti Pœnitentizæ & Abſolutionis capax non ſunt: I. Qui nulla dant ſigna doloris. 2. Qui odia aut inimici- tias deponere, aut aliena, ſi poſſint, reſti⸗ tuere, aut proximam peccandi occaſionem deferere, aut alio modo peccata derelinque- re, aut vitam in melius emendare nolunt: aut qui publicum ſcandalum dederunt, niſi publice ſatisfaciant, & ſcandalum tollant. Ita Rit. Rom. Ratio eſt, quia Confeſſarius ut judex debet prudenter judicare, pœniten- tem eſſe ſufficienter diſpoſitum, & habere propoſitum efficax non peccandi: quod tamen in recenſitis caſibus eſſe non poteſt. Hinc merito damnatæ ſunt ab Innocentio Xl. pro- poſitiones 60. 61. 62. 63. in quibus in pro- Xima occaſione manentem, vel conſuetudina- rium capacem eſſe abſolutionis perperam aſſe- ritur. Et Alexander VII damnavit ſequen- tem propoſitionem 41. Concubinarius non ſl obligandus ad ejiciendam concubinam, ſi hœc ni= mir utilis eſſet ad obleltamentum concuhinarii, vulgo, regalo, dum deſficiente illo nimis &gre ageret vitam, & aliæ epulæ tædio magno concu- binarium aficerent, & alia jamula nimis dißi- cile inveniretur. Coroll. Pracl. Imo. Conſuetudinarius differt a reci- divo per hoc, quod recidiwus ſit, qui poſt pecca- tum remiſſum ſemel aut iterum in peccatum rela- bitur, conſuetudinarins vero ex malo contracto habitu frequenter in idem peccatum cadit. La- pſuum frequentia ex tempore, modo, & aliis circumſtantiis petenda eſt; plures lapſus in cogi- tatio⸗ tonibus Coſvetocin 1 hes ene tentig einen tutum ver e: ſ ant i, V. 1 titeras e 1. ene heit:. o lett: r ier lieri, iun o o Unms leiorek uumphlins, Givenchza Eltincihe Clünn it d Uen bec rtſe e, A IMnne Phttr in ier 0 Euenl iger it tonlne Uiendget, Nradnn e in Uicno 1 ſoki Vero enn lemn fegen Int, Ubi n e Fe ro⸗ (i II ee in Volr Tlte enn nds 8 t, de tiDerten .l. Cir ia W iun Poßin Gi ocale lta Cetli Ddale a decderun! alon 2 Collli cale, n m, A di: dr Potek! Lentio Goibus 11 1 conine elpelani Nnafit N binmi ron, /4 tatmi H E i mmge, uiu ti De Penitentia. 533 tationibus quam actibus externis requiruntur. Conſuetudinario deneganda eſt abſolutio, ſi nulla ſit ſpes emendationis, & ſi non det ſigna ſuffi- cientia emendationis, doloris & propoſiti, ſed tantum verbotenus dicat, ſe dolere, & propo- nere: ſi autem det ſigna ſpecialia & extraordina- ria, v. g. ſi vim ſibi intulerit, ſi occaſiones ex- trinſecas peccandi, & pravam ſocietatem amove- rit: ſi remedia contra relapſum cum fructu adhi- buerit: fi poſt ultimam confeſſionem rarius lapſus fuerit: ſi pro vera confeſſione facienda longum iter inſtituerit, & de induſtria bonum Confefſa- rium pro obtinendis mediis efficacibus quæſierit: ſi lachrymas, & ſuſpiria ſincere fundat, tunc ab- ſolvi poteſt. Si vero conſuetudinarius a Domino compulſus, vel ultimo Paſchatis die pro ſcheda obtinenda ad confeſſionem veniat, periculum eſt, ne ſit indiſpoſitus. 2do. In periculo mortis, licet dubium fit de vero propoſito, confſuetudinarius ſaltem ſub conditione abſolvi debet. Non autem neceſſe eſt, ut Confefſarius judicet, quod pœni- tens nunquam ſit relapſurus, ſed ſufficit, quod prudenter judicet, pœnitentem pro nunc verum habere dolorem & propoſitum: pœnitens tamen tenetur fateri Confeſſario interroganti peccati ali- cujus conſuetudinem, & expedit, ut Confeſſarius interroget, an ſæpe in ultima confeſſione hoc peccatum confeffus fuerit, an media adhibuerit; an aliquo tempore abſtinuerit, ut de conſuetudine & diſpoſitione pœnitentis judicare poſſit. Qui vero cum iisdem venialibus ſæpius ad conſeſſio- nem redeunt, ob fragilitatem facilius abſolvi poſ- ſunt, ubi tamen ſemper ad aliquod ſpeciale pecca- tum pro majori ſecuritate, ſpgeciale propoſitum præter propoſitum univerſale dirigi poteſt. 3tio. Qui in occaſione proxima, ubi quis frequenter la- bitur, voluntarie perſeverat, cum tamen facile vitare eam poſſit, abſolvi non poteſt, & multo- minus, ſi eam directe quærat; hæc enim fugien- da eſt, nec directe pro bono ſpirituali vel tempo- LI 3 rali 534 Caput XVII. gali proprio, vel proximi quæri poteſt. Hine concubinarius tenetur ad ejiciendam concubinam, nec ei facile credendum, ſi dicat, ſe habere pro⸗ poſitum eam ejiciendi, quia præſumptio rationa- bilis eſt in contrarium, maxime ſi ſemel juſſus ejicere hoc non præſtiterit. In certis tamen caſi⸗ bus circumſtantiæ occurrere poffunt, quæ contra- rium ſuadent, uti ſi quis in gravi infirmitate, & mortis periculo alium hominem præter concubi- nam, ad quam tunc nullum pravum affectum ge- rit, non reperiat, adeoque non ſit in periculo peccandi, & ſcandalum abſit: Notorius autem concubinarius abſolvi non poteſt; ſicuti nec ille, qui in domo aliena concubinam propriis ſumpti- bus alit, & ad eam accedit, niſi a peccato abſti- neat. Ato. Per peccati periculum neceſſario fu- giendum intelligitur periculum liberi conſenſus in peccatum, non vero periculum ſolius tentatio⸗ nis, aut alterius mali effectus: ſic chirurgus po- teſt attingere partes corporis alieni medendi cau- ſa, licet hic tactus ſit cauſa tentationum & pra⸗ vorum motuum, dummodo abfit periculum con- ſenſus. Item Confeſſarius excipere confeſſiones. 5to. Conſtitutus in ocoaſione proxima involunta= ria, quæ vel phyſice vitari non poteſt, uti ſi quis detineatur in carcere; vel moraliter, uti miles, qui nequit deſerere militiam ſine gravi incommo- do, tunc poteſt abſolvi, ſi præter vera ſigna do⸗ loris ſerium conatum adhibeat, ex occaſione pro- Xima faciendi remotam per efficacia media adhi- bita. Sic filius, qui nequit deſerere domum pa= ternam, nec facere, ut ancilla e domo paterna expellatur, tenetur facere ex proxima occaſione remotam per ſeria propoſita, cavendo colloquia cum illa, converſationem cum ſola in locis ſepa- ratis &c. Quodſi tamen maneat periculum pro- Ximum, tenetur etiam cum diſpendio vitæ abire jnxta la Croix. 6Gto. Abſolutio ueganda eſt illis, qui nolunt rem alienam, aut famam reſtituere; debita ſolvere, illatum damnum reſarcire- Item gal Cifennun is, t Etinent vo i, gri lun condo olunt Lcontralt Antio vont In pernite 1 romitt, ieglen tenio lor Iſhen non Crnetucine ſens conſe Conmmni io, rison tis, ein I, he 0 uns gvoti Uhehns IHmunm Epene mls Dolüione. 480 Per Pee wertonn uia terpore enne Ne unn Ulon 6t Een Pltione De Penitentia. 535 wet qui renuunt uti mediis ad emendationem necefſa- nonttm riis, aut pœnitentias injunctas perſolvere, qui ſehe retinent voluntatem, peçcatum mortale commit- npk mie tendi, qui nolunt inimicitias deponere, & inju- iIE riam condonare, qui publica ſcandala præbent, ttistmerd & nolunt abſtinere ab uſura, fuperſtitionibus, t, Cecen & contraétibus illicitis. Ztimo. Differenda eſt ab- infnnin ſolutio conſuetudinariis, & recidivis, quando eo- Prete nn rum pœenitentia ſuſpecta videtur, v. g. fi bis vel n fln ter promittant ſatisfacere, reſtituere &c. Item ſi ithf qui negligentes fint in faciendo examine, & eli- Mororin ciendo dolore; ultra I5 tamen dies abſolutionem oi differre non expedit. 8vo. Media pro curandis Mroprisir⸗ conſuetudinariis ſunt oratio, auditio Miſſæ, fre- 1 Nceen qͤuens confeſſio apud eundem Confefflarium, & n Necelet S. Communio, meditatio noviſſimorum, ſacra le- ſbeni ont cio, victoria ſui exercendo virtutes vitiis con- ſohios en trarias, examen generale, & particulare quotidia- e chimm num, fuga occaſionum, certæ preces per aliquod ni “ tempus quotidie perſolvendæ &c. S Gtionmn etenne e §. 1II05. ul Effectus Sacramenti Pœnitentiæ quinque Efeſtus leus potiffimum numerantur: I. Remiſſio pecca- Puniten- gris ti, & poenze æternge. 2. Imminutio poenze tie. ree temporalis pro majori vel minori poœenitentis α diſpoſitione. 3. Redintegratio amicitiæ cum dee Deo per peccatum violatz. 4. Revivilcen- ee . „ né tia meritorum per peccatum deperditorum. * 5. Anxilia actualia, ſeu jus ad illa percipien- en da tempore opportuno, quibus peccator ju- hb ſtificatus peccata deinceps vitare poſlit, & te, in bono proficere ac perſeverare. De re- ANs miſſione peccatorum dictum jam fuit: (H. W 1060.) De remillione pœnnzæ temporalis pro m„6 diſpoſitione ponitentis: (J. 1073. & ſeq.) LI 4 de 536 Caput XIII. de redintegratione amicitiæ Dei, & juſtifica- tione: (t. r. J. 372. & feqq.) fupereſt, ut de primo effecta feu remiſſione omnium pec- catorum, & de quarto nunc agamus; quin- tus enim nullam ſpecialem difficultatem in- volvit. F. 1106. Igitur primo omnia omnino crimina per Sacramentum Pœnitentizæ expiari, & remitti poſſunt. Frimo enim Matth. 16. v. 19. & Joan. 20. Chriſtus ſolvendi poteſtatem nullis limitibus circumſcriptam conceſfit: &Qncecun- que ſolveritis ſuper terram, erunt ſoluta & in olis. Quorum remiſeritis peccata, remittuntur eigN. Hic quidquid peccati nomine intelligi- tur, Apoſtoli ſiae exceptione dimittere poſ- ſunt. Hac poteſtate uſus eſt Apoſtolus 2. Cor. 2. erga Corinthium inceſtuoſum, quem poſt duram poenitentiam Eccleſiæ reſtituit. Vim hujus exempli ipſe Fertullianus jam Montaniſta declinare non potuit, niſi con- tra apertum textum negando, eundem eſſe hominem, quem Apoſtolus I. Cor. 5. Satanæ tradidit, & quem 2. Cor. 2. recepit. Urgent etiam hunc locum S. Athanaſius epifſt. 4. & S. Ambrofius I. 1I. de pœn. c. 2. 2do. Proba- tur ex traditione. S. Clemens Alex. apud Euſebium I. 3. hiſt. c. 23. refert, S. Joannem Evangeliſtam Eccleſiæ reddidiſſe perditiſſi- mum juvenem, qui poſt Baptismum latro- num dacem ſe conſtituerat. S. Pacianus ep. ad Sympron. hoc probat ex variis Evan- gelicis parabolis, drachmæ inventæ, ovis per⸗ ſglitx te ts ſan 11 At: lnto gon t, Ler „. . . I Conelo bo Vitionen emna ch rium len yi Pune n Untior Elinene n Min irnn Um, Per Mrart. lienor genter /, Nene un ſar 7 3 r N Oririn, Dhſt, ebent MroNimn tenit De Penitentia. Ah. perditzæ reportatae, hominis in latrones inei- ett dentis ſanati. S. Ambrofius I. I. de pœn. OmmIng Cc. 2. ait: Dominus nullum crimen excepit, qus em d veccata dongvit omnia. S. Auguſtinus I. de felltnz agon. Chriſt. c. 31. Wec eos audinamur, gui ne- gant, Eccleſiam Dei ommia peccata poſſe dimit- tere. Kadem traditio patet ex perpetua praxi Eccleſiæ, quæ ſemper pœnitentes ad cäirnx veniam admiſit, & libri poenftentlales pro I,Anst graviſimis etiam ſceleribus pœnitentiam ta- I. ,l Lant. ztio. Ex Conciliis. S. Cornelius coacto elatam Concilio 60 Epiſcoporum anno 251. Novati ſit. on opinionem declaravit immaniſſimam, & a u6 fraterna charitate alienam, quorum decreto mmin poſt ferium examen acquieverunt Cæteri per nine intk orbem Epiſcopi, teſte Kuſebio I. 6. hiſt. c. 43. iiteet in Cappadacia teſte Firmiliano ep. ad Cy-= Nerns:. Prian. in Africa teſte S. Cypriano I. de lapſ. in,“s Deinde libellus Synedicus memorat Syno- In, leſe nc dum Antiochenam Demetrii, in qua legitur, tulim: depoſitum Novatum tanquam, qui peccato- Hbus patrocinaretur. Rurfus Concilium La- Glt, teranenie IV. cap. I. definit: & poſt ſuſceptio- nem Baptifmi quisuam prolapſus fukrit in pee- cutum, per verom poteſt ſemper pœnitentiam re- parari. Kt Tridentinum Seſſ. 14. cap. I. No- vatianor remittengi poteſtatem olim pnertinaciter negnzies magna ratione Ercleſia Catholica tan- quëm hareticos eplofit atque condemnnvit. Schol. 1I. Montaniſtæ austore Montano in Phrygia Solyunlar oriundo, unde Cataphryges, & ex oppido Pe- obje ion. puſa, unde Pepufſiani appellantur, peccata divi- Montani⸗ debant in ea, quæ ſunt contra Deum, & contra ſiarum & proximum: Peccata contra proximum ab Eccle- Novatig-⸗ ſia remitti poſſunt & debent: peccata vero con- norum. 1 5 tra 538 Caput XVII. tra Deum alia ſunt remiſſibilia ab Eccleſia, alig vero ſunt graviſſima, uti idololatria, homicidium & mæeechia, quæ ab Eccleſia juxta illos remitti non poſſunt, pœnitentiam tamen pro illis agen- dam non negabant ad obtinendam veniam non quidem ab Eccleca, ſed a Deo. Novatiani a No- vato & Novatiano, dicti etiam Cathari, id eſt, zuri, ortum trahunt. Novatus Carthaginenſis, ovatianus Romanus Presbyter fuit. Novatus ſetæ auctor, Novatianus propagator fuit, om- nem ſpem veniæ ab Eccleſia obtinendæ lapſis au- ferentes. Et primo quidem ſolis idololatris in perſecufione lapſis veniæ ſpem denegabant: dein- de vero omnibus plane delictis poſt Baptismum commiſſis veniam ab Eceleſia concedi non poſſe aperte docebant. Denique nonnulli Novatiani magiſtri ſui dogma paululum emolliebant, con- cedendo Eccleſiæ poteſtatem, remittendi leviora ſaltem peccata. Nunquam tamen Novatiani ne- garunt peccatorum graviſſimorum veniam a Deo concedi poſſe, nec pœnitentiæ actionem, teſte S. Ambroſio l. de posn. c. I. & 2. Argumenta horum ſunt I. Eccli. 21. v. 4. dicitur: Quaſi vomphæa bis acuta omnis iniquitas, plaga illius non eſt ſanitas. II Reg. II. V. 25. i in Domi- num peccaverit, quis orabit pro eo? Hebr. 6. V. 4. dicitur: Impoſſibile eſt enim eos, qui ſemel ſunt illuminati . . rurſus renovari ad poenitentiam. Et c. 10. v. 26. Voluntarie enim peccantibus nobis poſt acceptam notitiam veritatis, jam non relinqui- tur pro peccatis hoftig. Et I. Joan. 5. v. 6. Eſt eccatum ad mortem, non pro ello dico, ut roget quis. Reſp. Eccleſiaſticus docet, peccati plagam per ſolam divinam gratiam ſanari poſſe. I. Reg. 11. tantum innuitur pro exorando Deo offenſo virum ſingularis meriti requiri: imo ibi agitur de Heli increpante filios ſuos retrahentes homines a Sa- crificio Domini, & ait, quod in hypotheſi, ubi nullus eſt Sacerdos, qui offerat Sacrificium, aut peccator, qui poſtulet, non ſuperſit viſibile re- medium Fedium pr letr 6,5. ant ge fend ſoboot, Apea li, ſen ma olum dece e Getene Pcllitate, Oir fleniten len eenan Nate ern Pennn rinen InY de ſ tn, iſeligi Sn role o irt. 5 in ictlen, krertinns lieles, G 1 1 Enpi m nrſegn ceinpcen Un nit, Ui dd iun II OHiron Mum in di Ine le Pteperant. Un doin r itht in giugen Uwſt wrtn ur e negu et in WNaminnt, MOd ee n De Pænitentia. 539 Lulein l medium pro placanda divina juſtitia. Locum in, honielt Hebr. 6. 8. Athanaſus, S. Ambroſius & c. expli- dtn ics kni cant de renovatione per Baptismum iteratum. Alii iü volunt, Apofſtolum loqui de impoſſibilitate mo-⸗ un Netün rali, ſeu magna difficultate. Alii volunt, Apo- Vortäininſe ſtolum docere, impoſſibile eſie lapſos renovari Cathai, d per Sacramentum Pœnitentigæ ea perfectione & Cantufri facilitate, qua quis per Baptismum renovatur, quia Pœnitentia eſt laborioſus Baptismus, & om- nem pœnam temporalem non ſemper delet. Hebr. Io. Sermo eſt de lapfis in apoſtaſiam a Chriſto, fuit. Nnn Ntor ii e Hü dkriie in eaque permanentibus, quibus hoſtia pro pecca- negihmn 4 to non relinquitur. S. Joannes juxta S. Auguſti- hok ir num l. 1. de ſerm. Dom. per peccatum ad mor- ceci W tem, intelligit id, cujus veniam peceator non de⸗ noli ott- bito modo rogat, quia obduratio elus preces irri- cliam n tas facit. S. Pacianus vero intelligit impœniten- mitend bi tiam finalem. II. S. Hermas 1. 3. ſimilit. 8. ait;, 1 Monrini: abnegantibus Deum non eſſe locçum poenitentiæ. ſerim t1 Origenes, & Theognoſtus citati a S. Athanaſio enen, 1 ep. ad Serapion. docent, baptizatos peccantes 2 umnD non conſequi remiſſionem. Reſp. Hermas loqui- jamet e tur de impoenitentibus & pervicacibus. Origenes f, u⸗ ſolum vult, peccata baptizatorum difficilius re- ihe mitti ob duros pœnitentiæ labores fubeundos. ein III. S. Hieronymus in Matth. 12. docet, blaſphe- * miam in Spiritum S. eſſe irremiſfibilem. ſ. 3 8111 Tunc eſſe irremiſſibilem, quando improbi in ea ruſt berſeverant. H umnch Schol. 2. Potiſſimum argumentum Novatiani petunt De pecca⸗ ſ ex Matth. 12,: v. 31. ubi dicitur: Omne peccatum to in Si= n e & blaſphemia remittetur hominibus, Wiritus au- ritum tem blaſphemiq non remittetur: Et quicunque di- Jankkum. xerit verbum contra Filium hominis, vemittetur ei: qué autem dixerit contra Spiritum S., non reémit- tetur ei neque in hoc ſæculo; neque in futuro. D. iun Calmet in differt. de peccato in Spiritum S. fuſe examinat, quodnam ſit hoc peccatum, & quo⸗= i modo nec in hoc, nec in futuro ſæculo remitta- Gactile⸗ . e⸗ tur. S. Athanaſius ep. ad Serap. putat, hoc pec- elit catum 540 Caput XVII. catum eſſe crimen eorum, qui Chriſti opera dœ- moni imputabant, quod ideo dicitur irremiſſibile, quia illi opbnoxii non habent, ad quem confugiant, Filio Dei Divinitatem abnegent. S. Auguſtinus de ſerm. Dom. in monte c. 22. putat, hoc pecca- tum eſſe fraternæ charitatis invidentiam, quod tunc eſt irremiſſibile, quando quis in eo moritur. Et in expoſ. Ep. ad Rom. aſſignat pro hoc pecca- to deſperationem & finalem impoenitentiam, quæ non ex parte Dei aut Eccleſiæ, ſed ex parte pec- catoris pœnitentiam reſpuentis eſt irremiſſibilis. Probabilius videtur, hoc peccatum eſſe blaſphe- miam in opera Dei, quod dicitur ideo in hoc mundo irremiſſibile, quia in Lege veteri, de qua Chriſtus ad Phariſæos loquitur, nullis Sacrificiis expiari poterat, ſed morte plectebatur. Lev. 24. v. II. In altero autem ſæculo erat irremiſſibile, ſed poenis inferni punitur, niſi prius in vita per Pœnitentiam ſeriam expiatum fuerit. Q. II07. Ahſolutio Ex eo autem, quod peccata per poeniten- non eſt tiam remittantur, ſequitur, quod abſolutio éev"α co Sacramentalis non ſit nuda & concionalis t9. declaratio, peccata eſſe a Deo dimiſſa. Nam Matth. 18. dicitur, Sacerdotes ſolvere, & ligare. Et S. Hilarius in c. 16. Matth. ait: O beatur cæli Janitor. . . cujur terreſtre judi- cium præjudicata aubtoritas ſit in oœlo. Ratio eſt, quia Sacramentum Pœnitentiæ per mo- dum judicii inſtitutum eſt, in quo ſententia prolata non eſt mera concio ſeu declaratio. Solvuntur Schol. x. Proteſtantes docent, abſolutionem eſſe nu- objektio- dam & concionalem declarationem, peccata eſſe ties. remiſſa. I Enim verbum remitto in S. Scriptura ſignificat ſubinde ſolam peccati remiſſi declaratio- nem, Uti Luc. 7. v. 48. ubi S. Magdalenæ an r Len n te Gnt lepr, 1 vins ſ it ut ſol 1o Popti Iefäten lne 7. V. enlom le tilokes 1 Ultrio, 1 lemeſe gel tellties, inmnese Et, weeſ tonke, & U Ar yrluun 5 uiſienen In is ati fin kern. on vos Uunglan Nd r. oun , aten Ne Penbefego Uretnne rte Dens Mtinſo lata fui: Chriti n. dum nod inctne 1 Uir. 2 M Dunn en i ele ei ele ger Eeltentir De Pænitentia. 541 tltieni tur: Remittuntur libi peccata tua: quæ tamen v. Nr ineriſi 47. jam remifla fuerant. Et Chriſtus prius mun- tenniin davit leproſos, quam eos ad Sacerdotes mitteret; lner ac prius ſuſcitavit Lazarum, & deinde modo juſ- at, heßn ſit, ut ſolveretur. Keſp. Verbum remitto Joan. ertan, 20. propriam remiſſionem ſignificat, quia denotat en poteſtatem ſolvendi Apoſtolis datam: imo etiam Ppro or Luc. 7. v. 48. veram ſignificationem habet. Ex- nitelin e emplum leproſorum ſolum in eo tenet, quod Sa- re⸗ cerdotes novæ Legis, uti antiquæ, non pro ſuo ſt ineniii arbitrio, ſed juxta legem lepram & peccata di- n ih ſcernere debeant: miſii autem ſunt leproſi ad Sa- iei cerdotes, ut munus ſuum offerrent, & a lepra ne⸗ i immunes declararentur. Exemplum Lazari oſten- “ dit, neceflarias eſſe in ponitente prævias diſpoſi- drkne li tiones, & vitam inchoatam, antequam abſolvatur. inn II. S. Ambroſius lib. de Spir. S. c. 18. ait: PFer rit eni Spiritum dS. peccata donantur, homines autem in ins ü i vemiſionem peccutorum miniſterium ſuum echibent, etit non jus alicujus poteftatis exercent. Et S. Angu- ſtinus ſerm. 99. de verb EKvang. Spiritus dimit- tit, non vos. RKeſp. S. Ambroſius vult, Spiritum S. tanquam cauſam principalem dimittere peccata, 1el nre ex quo probat, eum eſſe Deum. Eodem modo lod loquitur S. Auguſtinus contra Donatiſtas, qui effi- A cont caciam Sacramentorum ex perſonali ſua pietate ni.1 pendere docebant. III. Si Sacerdos vere abſolvit, 8 ſlen incertum eſt, an a peccatis ſimus abſoluti, quia ſltkt forte Deus non abſolvit. Keſp. Certa fiducia & 10. Malun ſ,6 perſuaſio juſtitiæ ex parte noſtra alibi jam refu- tng tata fuit: (t. 1. F. 377.) Sufficit nobis ſpes in 4 Chriſti meritis repoſita, quæ magis roboratur, dum nobis per Sacramenta Dominicæ Paſſionis fruétus applicatur. Schol. 2. Magiſter ſententiarum &c. qui ad Sacra-An abſo- mentum Pœnitentiæ requirunt contritionem per- utio ſit fetam, ideoque peccata jam ante abſolutionem tantum effe remifſfa, concludunt, abſolutionem tantum declara- eſſe declaratoriam remiſſionis peccatorum. Hæc torig. ſententia differt ab illa Proteſtantium, tum qnuia von 542 Caput XVII. non confundit boteſtatem ligandi & ſolvendi eum boteſtate Evangelium prædicandi, & vult, Sa⸗ cerdotes in ſacre Tribunali non eſſe tantum præ= cones Divinæ Clementiæ, ſed judices, dum juri⸗ dice declarant, peccata eſſe remifia: tum quia contritio perfecta juxta illos non remittit peccata; niſi in ordine ad claves Eccleliæ, & abſolutio produeit ſecundam gratiam: quæ omnia negant Proteſtantes. Quare hæc ſententia a Concilio Tridentino damnata non fuit, uti teſtantur Theo-⸗ iogi, qui huic Concilio interfuerunt: Vega l. 13. C. 33. Dominiéus Soto in 4. d. 40. & Pallavici- nus hiſt. 1. 10. c. I2. Fatendum tamen eſt, hanct ſententiam cum doctrina Tridentini non latis eo- hærere, unde communiter ut temeraria, & erro- nea maxime cum facultate Pariſienſi annoô 1638: rejicitur. Ideo certum eſt, quod abfolutio Sacra⸗ mentalis vere & proprie coram Deo peccata di- mittat, & non tantum dimiſſa efſe declaret. Nam I. Joan. 20. Chriſtus eam Apoſtolis poteſtatem confert; quam ipſe a Patre accepit: Sicut miſtt me Fater, & ego mitto vos. Et deinde dixit: Quorum remiſeritis &. Sed Chriſtus ex pote-⸗ ſtate a Patre accepta non declaravit tantum pecca- ta eſie dimiſſa, ſed vere & proprie ea remiſit; ita enim Phariſæi intellexerunt, cum ex verbis ejus ſcandalo accepto dixerunt: Luc. 5. Guis ſt hic; qui loquitur blaſphemias? Cuis poteſi dimittere veccata niſi ſolus Deus? Et hanc poteſtatem ñbi à Patre collatam Chriſtus mox probavit miracu- loſa paralytici ſanatione: Ergo & Apoſtoli & eo- rum Succeſſores eam habent. II. Patres uti S. Hi- larius & Bernardus docent, ſententiam Petri præ- cedere ſententiam coœli: fine abſolutione pericli- tari hominum falutem: S. Auguſtinus ep. 228. Et S. Chryſoſtomus l. 3. de Sacerdotio: Mobis Sacerdotibus non corporis lepram, verum animæ Jordes non dico purgatas probare, Jd pur- gare prorſus conceſſum eſt. Ergo abſolutio vere peccata dimittit. III. Concilia contra No= Vatia⸗ ſttinos leeſie terunt, e 1 enn 4 Peltionen ie: ( Mitüt. Di binnn ie Ciatnr adio Menten 6 Alro ter lu ter in ſon lens ſaeatitun Ulei, (i Ulltinden Kohlintio In tenhon Ohunren 1i itenir Enito iidt üult I ols ven Dhomem Un Dolot 6 i, ipin ien io eri Rereata den Monertun Celſt in tmponnls ltth. Nit ker ſere Perei n ini Nexis eX De Pænitentia. 543 leriis Vatianos celebrata non diſputabant de auétoritate A .6 Eccleſiæ peccata dimifſa eſſe declarandi, ſed ſta- 3 Tümg tuerunt, ea revera remitti: Et Tridentinum ſeſſ. 14. cap. 4. non requirit contritionem tanquam di- ſpoſitionem necefſariam ad Sacramentum Pœni- tentiæ: (§S. 1061.) Ergo abſolutio peccata re- mittit. Dicis I. Verba: Abſolvo te; ſignificant; ſolutum te declaro: lſic in foro externo judex des, in ic ir dicitur abſolvere injuſte accuſatum, cum eum in- tcſnh nocentem declarat. Reſp. Senſus verborum: Ab- t: ſolvo te: non eſt, declaro te ſolutum; nam etiam . judex in foro externo reum vere abſolvit. Nec Uneit eſt ſenſus, abſolvo te ab obligatione ſubjiciendi peccata tua clavibus Eccleſiæ, uti volunt Nomi- hales, quia hoc non eſt remittere peccata, & fallit in peccatis venialibus, quæ confitendi nulla eſt obligatio. Nec eſt ſenſus: remitto tibi pœ- erarin Ar enli nd dollie nam temporalem peccatis tuis debitam, uti vult n ſeant S. Bonaventura: quia hæc ſubinde vi contritio- lliſt nis intenſæ remiſſa eſſe poteſt. Nec ſenſus eſt: s dend remitto tibi ponam zternam pro culpa debitam; ti i uti vult Hugo Victorinus; hoc enim non tenet tintei in ſolis venialibus. Verus ergo' ſenſus eſt juxta Hniin a ſ S. Thomam in ſuppl. a. 3. q. T. Ego Sacramen- it tunmn e tum abſolutionis tibi impendo: vel juxta alios: e eiil do tibi, quantum in me eſt, gratiam reconcilia- n en ſii tivam ſeu peccatorum remiſſiyam: quod etiam 5. (iit in illo verificatur, qui prius Deo reconciliatus zit ie peccata denuo clavibus ſubjicit, tum quia per e iele⸗ augmentum gratiæ magis Deo reconciliatur, & creſcit in ejus amicitia: tum quia aliquid poenze temporalis illi remittitur. II. Juxta S. Eilarium in Matth. 16. ut quis digne ad Poœnitentiam ac- cedat, requiritur vita gratigz?: Ergo abſolutio vere peccata non remittit. Keſp. Requiritur tan- tum vita inchoata & imperfecta, ſeu diſpoſitiones Ppræaviz ex gratizæ actualis auxilio procedentes. G. 1108. Unum mortale Jine alio on re- sittitter. An venia- Schol. Peccat lia poſt mortem remittan- Eur. 544 Cuvut XVII. N. II08. * Licet autem per Sacramentum beoenitentizæ omnia peccata vere remittantur, unum ta⸗ men peccatum mortale fine alio remitti non poteſt. Ita habetur c. Fratrei., de Pœnit. d. 9. Ealſam autem pœnitentiam eſſe conſtat, cum ſpre- tiz pluribur de uno ſolo pœnitentia agitur, aus cum ſic agitur de uno, ut non diſcedatur ab alio. Unde ſeriptum eſt Jac. 2. Qui totum le- gem obſervuaverit, ofendat autem in uno, ullus eYſt omnium reus. Ratio eſt: quia nullum pec- catum remittitur, niſi in quantum tollitur offenſa Dei per gratiam: (t. I1. G. 373.) Sed gratia eſt incompoſſibilis cum ofſenia Dei. (1. c. Schol. 3.) Ergo nullum pecca- tum ſine altero tolli poteſt. venialia etiam poſt mortem remitti culpam; nam poteſt quis bona fide ignorare, habere venialia, vel ſe ſufficienter de illis dolere, & ſic ſtatim fine debito dolore mori, cum autem venialia non excludant a regno coelorum, & tamen nil coinquinatum in illud in- trare poſſit, dicendum eſt, illa non ſolum quoad pœnam, ſed etiam quoad culpam poſt mortem re- mitti poſſe. Fit autem hæc remiſſio per actus Ccharitatis & contritionis, quibus anima illa pec- cata deteſtatur, & retractat: ita docet S. Tho- mas in ſuppl. q. 7. a. I1. & ratio eſt, quia ve- niale etiam in altera vita non poteſt remitti nifi ber formam oppoſitam, quæ eſt actus contritio= nis & charitatis. Eliciunt autem animæ hunc actum vel in ipſo inſtapti ſeparationis a corpofe, ubi agnoſcunt, venjale eſſe ſibi impedimentum ingrefflus ad gloriam, adeoque illud deteſtantur ¹ vel in ingreſſu purgatorii, ubi pcena imminens ex- citat intenſum deilderium ad conſequendum bo⸗ num; poſſunt 2 Im & n zt enbe Ptenti vit ur no⸗ entie, Aet ele ſiſeentin! inm: i nn ſittut nttenti Pflunt. miſt an mn ult lenin e ern 5 uln dyen Acpont. , ijuſr aͤtch i Pekiam Lüllnlge hS Aute hh eloher 00 Cicens Iin gnnti lin tel 4 Uhn. hunt 1 ſdtn 1 Mlft. 8. De Penitentia. 545 Wum, & malum evitandum: denique animæ ſe- paratæ culpæ veniales remittuntur, non ficuti in Deetſene . præſenti vita per modum meriti & ſatisfactionis, ſed per modum condignee retractationis & di- ſplicentiæ. G. 1109. Alter effectus Sacramenti Poenitentiz eſt Werita reviviſcentia meritorum per peccatum deper-Per Pœni= ditorum: quippe bona juſtorum opera, & tentan Qim, merita virtutum per peccatum mortificata ſeunt. A& ope pœnitentize füubſequentis reparantur, & auI reviviſcunt. Sic habetur 1mo Joel. 2. Con- autun u vertimini ad me . . . reddam vohis annos, guor comedit locuſta, bruchur, & rubigo, & eruca. Quæ verba S. Hieronymus de reſtitutione uIIuHKE bonorum operum per peccatum mortificato- rum exponit. Deinde Hebr. 6. dicitur: Mon norfen t enim ſt injuſtus Deur, ut obliviſcatur operis ve- tcim Vri, & dileltionig, quam oſtendiſtis in nomine eede ipſiur. Ubi Apoſtolus excitans udæos ad te a“ poenitentiam conſolatur eos, quod Deus bo- AcNEE na eorum opera przæcedentia ſit compenſatu- mnmn ie rus. Ita S. Cheyſoſtomus hom. 10. S. Atha- me, naſius de blaſph. in Sp. S. S. Auguſtinus de fide & oper. c. 14. Et Tridentinum Seff. 6. c. 16. dicens: Juſtificatis hominibus ſive ac- ceptam gratiam perpetuo conſervaverint, ſivt amiſſam recuperaverint, proponenda ſunt Apo- Rioli verha: Non enim eſt injuſtus Deus, 24d0. Ita docent P. P. S. Ambrofius 1. I. in Luc. Vide, quam bonur Deuy, & acilis indulgere, non ſolum ablata reſtituit, ſed etiam inſyerata concedit. S. Hieronymus in c. 3. Gal. Qui- cun- Sohram Infiit. Theol. Tbm. II. Mm 546 Caput XVII. cunque oh ſidem Chriſti laboraverit, & poſtea lanſus ſuerit in peccatum .. non perdet ea, ſi ud priſtinam fidem & antiquum ſtudium rever- tatur. 3tio. Ratio eſt: Juxta Tridentinum C. 16. ſeſſ. 6. tria requiruntur, ut opera no- ſtra ſint meritoria: ut ſint juſtificati hominis: ut fint facta in gratia Dei: & ut homo in gratia decedat, ſive acceptam perpetuo con- ſervaverit, ſive reparaverit amiſſam: ſed has conditiones habent opera per peccatum mor- tificata: de duabus primis per ſe patet, ter- tiam accipit per poenitentiam, per quam gratia habitualis datur, in qua perſeverare poteſt. . Solvunmtur Schol. r. Certum eſt, per poenitentiam recuperar obje Nio- nes. Fratiam ſanétificantem, & virtutes infuſas, quæ unt proprietates eam inſeparabiliter concomitan- tes. (t. 1. §. 366.) Rurſfus opera alia ſunt viva, quæ homo ex principio vitali, gratia & charitate operatur: alia ſunt mortua, quæ ex genere & objeéto ſuo quidem bona ſunt, ſed ab homine ex- tra ſtatum gratiæ elicita vitæ principio omnino carent: alia ſunt mortiſera, quæ mortem animæ, privando eam gratia, afferunt: alia ſunt mortifi- cata, quæ a gratia & charitate elicita per ſubſe- quens peccatum mortificantur, quia impediuntur, ne habeant vim, & efficaciam perducendi homi- nem ad vitam æternam. Hæc opera mortificata non reviviſcere per pœnitentiam, docuerunt non- nulli antiqui Theologi: I. Quia omnino deſtruun- tur per peccatum, licuti gratia deſtruitur, quæ non reviviſcit; unde Ezech. 18. dicitur: Omnes juſtiti ejus non recordabuntur. Reſp. Quod me- rita mortificata reviviſcant, eſt opus miſericordiæ divinæ, quæ ponitentem ultra condignum præ/- miat; & juſtitiæ præteritæ non recordatur, quo- usque peccator in peccato perſeverat. i. Pa- um,; Eun, gu. n, eſt co 1 parte lu lit. A bono obie⸗ Pehetum, N.2. Qux Ute keyivil. Ili hie de Uirliſte ſun Iun merita heien ſen leifltere; Md, ſer Tolont, hon ilemn ſen P fün eſten ul, gnec 1, G l i il per elncta fue r N ori tn in eſe enoli tn Mon tii oren, li, ec eti Uitenm Mins, n Cun äſſof nd n lompet in od Cihenn, in nerit IMtem & benns nt niähian ere r n, ita u De Penitentia. 547 , S Gtum, quo Deus promiſit remunerari merita no- e fertt . . ſtra, eſt conditionatum, ſcilicet, ſi non adſit obex ſidtimin ex parte hominis: Ergo adveniente obice peccati lifrix ceſſat. &„eſp. Conditio illius paéti non eſt, ut bomo obicem non ponat, ſed, ſi ponat obicem „ ttn perpetuum, vel poſitum non tollat. ſaud Schol. 2. Quæritur, in qua proportione & quanti- In qua E ulm tate reviviſeant merita mortiſicata. Cum Eccleſia perfeio- pethene . nihil hic definiat, varias Theologorum ſententias ne merita igamA retuliſſe ſufficiat. Nonnulli putant, bonorum ope- revivi- RK rum merita per quamcunque veram pœnitentiam ſcant. 5 . in eadem ſemper perfectione, in qua ante fuerunt, ſent reviviſcere; quia remoto impedimento, ſcilioet m, peccato, ſequitur effectus, ſicuti antea fuit. Alii lua ett volunt, non reviviſeere merita ad gloriam eſſen- tialem ſeu viſionem beatificam, ſed ſolum ad glo- riam accidentalem, quæ conſiſtit in gaudio ſpe- tentun ent ciali, quod pœnitentes percipient ex bonis operi- nnes inſi bus, quæ lapſum eorum præcefſerunt: quia me- lter cont rita illa per peccatum quoad præmium eſſentiale eniſn deſtruéta fuerunt. Alii cenſent, merita revivi- gnks ſcere ad priorem gratiam & gloriam, non qui- r a dem in eſſe phyſico habitus & qualitatis; ſed in ir⸗ effſe morali ſeu juris ad gratiam: id eſt, pœniten- pnißße du tem non tantum recuperare jus ad illam gratiam nren⸗ & gloriam, quæ correſpondet præſenti diſpoſtio- mi ni, ſed etiam meritis preteritis, ita tamen, ut in, phyficum augmentum gratiæ non infundatur , prius, quam adétu intenſiori ſe ad illud recipien- , dum diſpoſuerit: quod tunc dicunt fieri, quando dldn homo in ingreſſu beatitudinis, vel purgatorii pro- rumpet in actum amoris, habentem ſe non per modum meriti, ſed diſpoſitionis; cum enim S. Scriptura, Concilia & Patres aſtruant reviviſcen- tiam meritorum ſine reſtrictione ad gradum mi- norem & diſpoſitionem pœnitentis, nec nos de- bemus reſtringere. Alii denique docent, gratiam ſanctificantem, virtutes & dona ac merita revivi- ſcere pro majori vel minori peccat ris peœniten- tia, ita ut ſi hæc valde inrenia fuerit, recuperet, Mm quid- Peccata remiſſa non re- deunt. Caput XVII. quidquid gratiæ & meriti per peccatum amiſerat: ſi vero fuerit admodum remiffa, parum vel forte nihil ex iis reparet. Hanc ſententiam cenſent eſſe magis accommodam ad augendum ſtudium pœni- tentiæ, & experientiæ conſonam, qua novimus poœnitentes intenſe, priora ſua opera & exercitis majori fervore obire. H. 1110. Quamvis vero merita per poœenitentiam re- viviſcant, peccata tamen ſemel remiſſa per ſubſequens peccatum non redeunt ſimpliciter, ſed tantum ſecundum quid. Nam Imo non redeunt quoad eſſe phyſicum, quia idem nu- mero actus, per quem peccata commiſſa ſunt, ordinarie redire nequit, nec naturaliter, cum non detur regreſfſus a privatione ad eandem numero formam, nec Deus poteſt facere, ut redeat, quia alias foret auctor peccati. 2do. Non redeunt quoad modum eſſendi moralem quoad culpam, vel poenam, quia Ezech. 18. dicitur: &i impius egerit pœnitentiam, omnium iniquitatum ejus, quas operatus eſt, non recor- dabor. In quæ verba S. Hieronymus ait: Guſtum, antta peccatorem, non prgravari an- tiquir ſuée peccatir. Denique non videtur ju- ſtitiæ Divinæ conforme, idem bis punire: ſed peccata remiſſa punita ſunt in Chriſto, qui iniquitates noſtras portavit: Ergo juſtum non videtur, ut quoad poœenam redeant. De- nique dona Dei ſunt ſine poenitentia, & pec⸗ cata in Sacramento Pœnitentiæ abſolute re- mittuntur, nec adeſt obligatio ea rurſus con- fitendi: Ergo quoad eſſe morale, culpam & poenam non redeunt. 3tio. Redeunt tamen ſecun⸗ undumm Uui work ror; he 1llo Aute untili⸗ l,ita, ut Untot. ol ounn, Grila der Cun eſtench I 1 2 4 die er doe userotn Imtenun, (Aonis, nog d nin gus in Mler re , u f. Ulng femni In, Coner⸗ Hiſita Iat Dlen non Uln nblier e ee igktur to . (bonm ſern eryum Domee, 6. filgic let. 4 es eodemn nin tſfien de⸗ ktlam er ſegnens⸗ ¹ ledit nor De Eænitentiu. 549 mmmnin ſecundum quid, quia culpa ob relapſum, m ſicuti morbus in recidivo eſt periculoſior, & “ gravior; homo eſt magis ingratus erga Deum, and a quo antea veniam obtinuit, & Deus ſub- mds trahit illi ſpecialia & copioſiora gratiæ auxi- lia, ita, ut in graviora deinde peccata pro- labatur. itetire Schol. Nonnulli antiqui Theologi putarunt, peccata Solvuntur ultenn dimiſſa per ſubſequens peccatum redire quoad mo- objeRio- l keniin dum eſſendi moralem. Et quidem Hugo Viécto- nes. nt hoten rinus l. 2. de Sacram. c. 9. p. 14. putat, ea re- Nann en dire per quodlibet peccatum ſequens. Præpofiti- Uiaitut vus vero tantum per hæc quatuor crimina: Odium “ fraternum, apoſtaſiam a fide, contemptum con- vonnbntt feſſionis, & retractationem pœnitentiæ. I. Quia tütaltene Pf. 108. dicitur: In memoriam redeat iniquitas Pa- ge M eul trum ejus in conſpetu Domini. Et 3. Reg. 17. tel uet⸗ mulier Sareptana ad Eliam ait: Ingreſſus es ad etett me , ut rememorarentur iniquitates meg. Et eeza Matth. 18. Servus remiſſionem debiti conſecutus, endi me nolens remittere conſervo, miſſus eſt in carce- ia ! rem, donec redderet univerſum debitum. Keſp. 1 Iniquitas patrum dicitur redire quoad posnam tem- , poralem nondum remiſſam. Eodem modo intelli- ut gitur mulier Sareptana, quæ forte etiam alia ad- ell tl huc peccata necdum remiſſa habuit. A ſervo illo Gin⸗ exigitur totum debitum propter ſequens peccatum on 4 Piata ſecundum duid H atione crudelitatis in con- s ervum commiſſæ. „S. Auguſtinus de Serm. 10 Dom. c. 6, ait: & non dimniſpris revocabo te, &; Hon⸗ quidquid tihi dimiſeram, replicabo. Similia ha- te . bent S. Ambroſius, & S. Gregorius. eſv. Pa- Eint tres eodem modo loquuntur de reditu peccatorum ellt, ſecundum quid. III Merita per peccatum mor- tiſicata per poenitentiam reviviviſcunt: Ergo etiam peccata priora reviviſcunt per peccatum ſequens: imo ſi pœna temporalis peccatis remiſſis 4 1 P Porals p debita non fuerit ſoluta, & aliquis commiſſo no- deten M m 3 vO Quando 55o Cuput XVII. vo peccato mortali ſtatim moriatur, illam poenam in inferno, ex quo nulla eſt redemptio, in æter- num luere debet: Ergo ſaltem peccatum quoad poœnam redit. Keſp. Diſparitas eſt, quia Deus pronior eſt ad benefaciendum, quam ad punien- dum, & peccata abſolute delentur, merita autem ſolum ſub conditione, niſi quis agat poœnitentiam. S. Thomas in 4. d. 22. q. I. a. I. ad 5. docet, quod poœna illa temporalis in dato caſu tempora- liter in inferno puniatur: Neque ex hoc ſequitur, quod ex inferno ſit aliqua redemptio, quia, quod ſolvitur, non redimitur: nec eſt inconveniens, quod quantum ad aliquid accidentale poœena inferni minuatur usque ad diem judicii, ſicuti etiam au- getur ex conſortio damnatorum. G. IIII. Sacramentum Pœnitentiæ effectu ſuo ca- Paniten- rere. & invalidum eſſe poteſt, vel ex defe- tia eſfeku careat. ctu pœnitentis, ſi ſine ſufficienti examine, dolore, aut propoſito ad illud accedat, vel in confeſſione grave peccatum omittat: vel ex defeéctu Confefſarii, ſi non habeat debitam intentionem, vel jurisdictionem, vel formam abſolutionis corrumpat. (G. 1095. 1091.) An detur Schol. Quæritur, an Sacramentum Pœnitentiæ poſ- Paoniten- tia valida & infor- m'S. ſit eſſe validum & informe, id eſt, carere ſuo effectu, ſeilicet remiſſione peccatorum, & tamen eſſe verum Sacramentum, quod tribus modis con- tingere poteſt: vmo quando confeſſio non eſt integra ex defeétu examinis, quod pœnitens ex ignorantia invincibili putat eſſe ſufficiens. 2do. Quando pœnitens habet attritionem excludentem quidem formale propoſitum amplius peccandi, non tamen implicitam voluntatem peccandi, licet Ppoœnitens hoc non cognoſcat 3tio. Quando at- tritio non eſt generalis, quæ ſe non extendit ad . peo- iti ex ela. NZ e ralum an. ſun cuſi⸗ fionem pee altun et Ulci, gnin uammen in ittritio, tutn: Lrg nen ſoo e Tne do ken ecatun Pumolter & 1 C imnie herezti 0 o al, integnan ienis, el En lmele ſtmle & in n d in kumne cul⸗ lh, ame ſed ereilte et s r Eentintn de Hbe, WOn Irme. D ire gratian aa, & in n ek, I tvim etnin, ſfi eann ENS hade nm, ſie Aratiam, V lan onn fo, iner cntun gol t, girle amn A1 me „Meriune poritrin . 10 5 ie Caſu temn X hoe eni 1o, Alincn IncoNIne futi eint ſenn Mon ſel er Ii euni Aecelit Ohritt bentcin 1, WiI h5,lol Deentenz- t, an . ebuerol De Pænitentia. 551 peccata ex oblivione inculpabili in confeſſiane omiſſa. Neſp Poſſe dari Sacramentum Poniten- tiæ validum, & tamen informe, in primo & ter- tio caſu. Nam in primo caſu Sacramentum tan- quam cauſa, poteſt carere ſuo effecétu ob indiſpo- ſitionem pœnitentis, quia effectus hic extra ejus eſlentiam eſt poſitus. In tertio caſu confeſſio eſt valida, quia non quidem materialiter eſt integra, eſt tamen integra formaliter: (§. 1067.) & ſutfi⸗ cit attritio, quæ ad omnia peccata confeſſa ſe ex- tendat: Ergo Sacramentum eſt validum; caret tamen ſuo elfecétu, quia unum peccatum mortale ſine alio remitti non poteſt, & in caſu poſito il- lud peccatum pœnitenti non remittitur, de quo formaliter & implicite non dolet, neque virtuali- ter & implicite, cum ſupponatur dolorem ejus ad peccata oblita ſe non extendere. In ſecundo vero caſu, quando pœnitens facit conſeſſionem non integram ex culpabili defectu examinis ſuffi- cientis, vel habet attritionem excludentem qui- dem formale propoſitum peccandi, non tamen virtuale & implicitum, Sacramentum non eſt va- lidum & informe; nam ſi pœnitens in faciendo examine culpabiliter deficiar, confeſſio non eſt valida, cum culpabiliter non ſit integra: Attritio vero excludens omnem affectum peccati mortalis eſt pars Sacramenti Pœnitentiæ, uti docet T ri- dentinum Sefſ. 24. cap. 4. Efgo qui eam non habet, non recipit Sacramentum validum & in- forme. Dicis I. De ratione Sacramenti eſt, cau- ſare gratiam; & Sacerdos non vult abſolvere niſi rite diſpoſtum: Ergo non datur Pœnitentia va- lida, & informis. Reſy. De ratione Sacramenti non eſt, ut actualiter cauſet gratiam, ſed ut ha- beat vim, eam cauſandi, licet ob indiſpoſitionem fubjecti eam ſubinde actu non cauſet Deinde Sa- cerdos habet intentionem abſolvendi rite diſpoſi- tum, licet non habeat intentionem conferendi gratiam, niſi rite diſpoſito. II. Attritio, quæe eſt pars poœnitentiæ, eſt etiam diſpoſitio ad ejus M m 4 effe- Keſolvun- Cbroll. Pract. Imo. Pœnitens excommunicatus, & geg. Oſus. 55 2 Caput XVII. effeétum, & forma fuper illam, tanquam mate= iam verificari debet: Ergo ſine effectu ſeu gratia in Sacramento Pœnitentiæ effe non poteſt. AReſp. Attritio quidem ordinarie eſt diſpoſitio ad effe- ctum Poznitentiæ, ſubinde tamen, fi non fit ge- neralis, nec ad peccata oblita ſe extendat, con- tingere poteſt, quod ad eum non diſponat: for- ma autem Sacramenti ſufficienter verificatur, quia juxta S. Thomam ſonat: confero tibi Sacramen- tum abſolutionis a peccatis; ficuti verificatur for- ma Baptismi in illo, qui eum ficte ſuſcipit. HI. Peccata inculpabiliter oblita remittuntur in Sacra- mento Pœnitentiæ, etſi confefſio ad illa ſe non extendat: Ergo etiam fi attritio ad illa ſe non extendat, quia pornitens hoc modo gratiæ obi- cem non ponit Kelp. Diſparitas eſt, quod inte- gritas confeſſionis ſolum ſit de oræcepto, poeni⸗ tentia vero interna eſt de necefſitate medii per ſe requiſiti ad remiſſionem peccati, ad quod ſi fe non extendat, illud non remittitur: hinc in noſtro caſu pœnitens non quidem ponit obicem poſiti- vum, ponit tamen obicem negativum non exten- dendo attritionem, quem tamen invincibiliter ignorat, ſe ponere. non prins ab excommunicatione, quam peccstis abſelutus mala fide procedens invalide abſolvitur; adeoque confeſſionem repetere debet: ſi vero ex oblivione naturali, wel ignorantia invincihili, vel ad vitandum grave ſcandalum Sacramentum Pœ- nitentiæ ſuſcipiat, validum eſt, cum non conſtet in hoc caſu. Ecccleſiam jurisdictionem ab abſol- vente ſuſtuliſſe. 2do. Confeflio facta ſine debito dolore, propoſito, & quando grave peccatum culpabiliter omiſſum fuit, eſt invalida, & repe- tenda. Si quis tamen olim culpabiliter mortale peccatum reticuiffet, & hujus Sacrilegii oblitus plures slias confeſſiones bona fide feciſſet, non eſt necefſarium, has confeſſiones bona fide factas re- petere, ſed illam ſolum, in qua defectus S Lolti etin wit, ine nlie oo be peceat Phekenl Ult, ignor to ajo um el de rignorent eytan not lefedn Con Derieetiz, uber iclit ten 1 oh Un becents 1 fee ſiek Morle & iftr cvnen An hon Aerii onartiam r Koonſe Ariimel Rlne ne Orflie reni d mlltor rinen s enn ſ catonn nninn tungnun letnſnn n oiek 1 poſtio Atonk eXtenitt Eiſhon Vetihramnn 0 tibi Nen i verfiam! Ge ſeg! ttort ini 0 A in tr 0 40 inen do git 8 ekt, t: Drecteyide ſiute neti : hie inn it Oicen fivum vonen OnmHits e, Clin e 4 chet De Pænitentia. 533 Seuti etiam ille, qui aliquod peccatum mortale oniſit, incu'pabiliter putans eſſe tantum veniale, alide confitetur, & fatisfacit accuſando ſe de Toc peccato omiſſo. Unde excuſantur pueri a npetenda confeſſione, qui in ea mortale tacue- mnt, ignorantes, quod fit pegcatum grave, quod nodo majores faécti agnoſcunt: Quod idem dicen- lum eſt de circumſtantiis aut numero peccatorum ignorantia invincibili non expreſſis, quæ poſt deptam notitiam confiteri tenentur. tio. Ex lefetu Confeflarii invalidum eſt Sacramentum pœnitentiæ, ſi abſolutionem non impendat, non lhabeat debitam intentionem, aut jurisdictionem. ſtem ſi ob ſurditatem, diſtractionem, vel ſom- ium peccata non intellexerit. 410. Confeſſio bo⸗ ia fide faéta Confeſſario neſcienti diſcernere inter nortale & veniale, inter ſpecies peccatorum & iumetum, valida eſt, quia omnia ad valorem re- cuiſita concurrunt, nec tenetur quis confeſſionem alem bona fide factam repetere, niſi quis ſciens acerdoti ignoranti confiteatur, & advertens ejus iynorantiam ſine ulteriori inſtructione pergat. Sto. Si eonfeſſio ob defectum pœenitentis vel Con- Eſſarii in valida coram eodem Confeſſario retinen- & adhuc memoria peccata confeffa, vel eorum confuſe reminiſcente, & ſtatum peccatoris pro congrua poœnitentia injungenda agnoſcente repe- tenda fit, non opus eſt, ut peccata fecundum ſbeciem & numerum illi jam expoſita denuo re- petantur, ſed ſufficit cum contritione de commiſſo defectu, & aliis peccatis in genere ſe accuſare, quia etiam valida eſt confeſſio, quam poœnitens Ina vice non potuit perficere, ſed iteratis vici- tus multorum dierum ſpatio perfecit, & in fine bſolutionem a Sacerdote obtinuit, cui tunc no- tus erat ſtatus conſcientiæ peccatoris, & cujus Jeccatorum ſaltem confute recordatur, licet non omnium in particulari. . Mm 5 F. 1112. 554 Caput XVII. G. 1112. Sacra- Sacramentum Poenitentiæ in re, vel in mentum voto eſt neceſſarium neceſſitate medii ad Pvniten- delenda peccata poſt Baptismum commiſſa. tiæ eſt ne Nam Imo juxta S. Scripturam in Saca- celar ium Poenitentiæ judiciaria poteſtate a Sa- neceſſitate mento œn 1 ia boteitz medi, cerdotibus peccata remittuntur. Joan. 20. Quorum remiſeritis veccata. Sed ſine hac e- miſſione nemo poſt Baptismum lapfſus ſalu- tem conſequi poteſt: Ergo Sacramentum Poœnitentiæ eſt neceſfſarium necefſitate me- dii ad ſalutem. 2do. Inter cæteros Pates S. Leo ep. 82. ait: Sic Divinæ bonitatis a- iidiir ordinatie, ut indulgentia Mei niſi ſupyli- cationibus Sacerdotum nequeat obtineri. Et Iri- dentinum Sefſ. 14. cap. 2. Eſt autem hoc Sa- cramentum Pænitentiæ lapſis poſt Baptismum ve- ce ſarium, ut nondum regeneratis ipſe Baptitnut. Solvuntur Schol. r. Proteſtantes negant neceſſitatem Sacramen- objeſtio- ti Pœnitentiæz.. I. Quia S. Scriptura convenlo- nes. nem contritioni tribuit. Pſ. 50. Aeſp. Non ex- cluditur hic neceſſitas Sacramenti Pœnitentiæ, ſi- cut nec neceſſitas Baptismi. II. Chriſtus fine Sa- cramento peecatticem Luc. 7. & adulteram Joan. 8. dimiſit. Et Act. 8. S. Petrus Simonem ma- gum pro agenda poœnitentia ad nullum Sacramen- tum remiſit. KAéſo. Chriſtus ante inſtitutum Sa- cramentum bœnitentiæ peccata remittens uſus eſt poteſtate excellentiæ: Et S. Petrus per illa ver- ba: Ewauitentiam age, ad Sacramentum remjſſſe merito cenſetur. III. In veteri Lege ſola vitus Pœnitentiæ & fides ad conſequendam veniam peccatorum ſufficiebat ſine Sacramento: Ergo etiam in Nova Lege; alias via ad ſalutem modo fooret arctior. KNeſv. Per Sacramentum Pœniten- 7tiæ nihil detractum fuit de virtute fidei, aliarum- “ due (le ittutn inn ett, Alts fuit Iuſerit tio cum Un fuffein Mn. Quon etfechi omne Etnem na ine nipie Herſn maren eri, Pern Tto ntima: Miumt, & Gntntio no eccata Füone inel Et contritie di onnin Anmenti P wior nn Derni m Dieene Porare ot Dniter de eſin tet tone dote Votüm Dee er Orinen Keind nen enametot Dgfennm Clitentir ſen le ſoltio ehlieto W ohliri De Pænitentia. 555 que virtutum, ſed tantum novum præceptum ad- ditum eſt, ſubjiciendi ſe clavibus Eccleſiæ, & via Ite, fſalutis fuit alleviata, cum in veteri Lege requi- ſe neli ſita fuerit perfecta contritio, & tamen modo at- m emt trito cum Sacramento ad remiſſionem peccato- n in G rum ſufficiat. telatend Schol. 2. Quomado votum Sacramenti Poœnitentiæ Quomodo r. ſun! in perfecta contritione includatur, non eodem contritio ſſmnehel. modo omnes explicant. Aliqui putant, per con- mneludat 4 tritionem non remitti peccatum niſi ſab condi votum lyhu tione recipiendi Sacramentum, ita ut remiſſio ſu- pœniten- GKctavenn ſpenſa maneat, donec Sacramentum ſuſceptum tiu. egeſſtnte n fuerit. Verum cum contritio perfecta ſit diſpo- Etelos n ſitio ultima ad gratiam, quæ eam necefſario co- Bugirtr mitatur. & gratia ſi incompoſſibilis cum peccato, (oontritio non expectat abſolutionem Sacerdotis, Ni ut peccata remittat. lii putant, ideo in con- inene u tritione includi votum Sacramenti Poœnitentiæ; gilen iee quia contritio includit propoſitum virtuale, ſer- Mtine vandi omnia præcepta, inter quæ eſt præceptum t Pytir Sacramenti Poœnitentiæ. Verum non videtur ad- 4 eſſe petior ratio, cur contritio includat magis atelnen votum Peœnitentiæ, quam aliorum Sacramento- tri nis rum. Dicendum ergo videtur, Contritionem im- Nr N portare votum Sacramenti Pœnitentiæ, quatenus Peentenit formaliter per alium aétum, vel virtualiter per Crkut ſeipſam reſpicit Sacramentum Pœnitentiæ ſub ra- uler tione unici medii ad ſalutem neceffarii; quia a votum Poœnitentiæ a contritione importatum, Nlon es per ordinem ad ipſam, prout habet rationem me- ee ilmme dicinæ neceſſariæ peccatorum, a voto aliorum eritts⸗ Sacramentorum diſtinguitur. Schol. 3. Ad obtinendam remiſſionem peccati poſt Quale vo⸗ Baptismum commiſſi ſufficit votum implicitum tum re- Poœnitentiæ. Nam ad obtinendam hanc remiſſio- quiratur. nem ſufficit perfecta contritio, quæ fit ultima di- ſpoſitio ad gratiam: ſed hæc contritio ſine voto explicito Sacramenti eſſe poteſt, ſi poenitens vel ex oblivione, vel ignorantia inyvincibili de Sa- cra- 556 Caput XVII. cramento nihil cogitet, adeoque habeat tantum votum implicitum Sacramenti: Ergo hoc ſuffieit. Dicis I. cum Cano de pœn. p. 5. concluſ. 3. Con- cilium Complutenſe damnavit hanc propoſitio- nem Petri Oxomenſis: Peccata mortalia delentur quantum ad culpam & pnam alterius ſcaculi per Jolam cordis contritionem ſine ordine ad claves: ſed ſola contritio habet tantum votum implicitum Sacramenti: Ergo hoc non ſufficit. Reſp. Hæo propoſitio ideo damnata fuit, quia Petrus Oxo- menſis excludebat ſubordinationem tam formalem, quam virtualem ad claves Eccleſiæ«, quarum po- teſtati derogabat, & negabat, necefſarium efle, manifeſtari Sacerdoti peceata occulta. II. Tri- dentinum Sefl. 6. cap. 14. Contritionem diſtinguit a voto Pœnitentiæ: Ergo votum explicitum re- quiritur. Keſp. Tridentinum ea, quæ docuit de juſtificatione Sefſ. 6, expoſuit Sefſſ. 14. de voto in- cluſo in contritione; votum autem incluſum non eſt expreflum, fed virtuale. III. Nalli hæretico remittitur culpa, niſi expreſſe ab Ecclefia veniam petere velit: Ergo fola contritio fine voto expli- cito non ſufficit. Reſp. Diſparitas eſt, quod hæ- reticus clare fidem negat, adeoque formale de- ſiderium redeundi ad Eccleſiam, a qua diſceſſit, habere debet, quod non tenet in aliis peccatori- bus ab unitate Eccleſiæ non recedentibus: imo etiam in caſu fubitaneo, quando hæreticus veram contritionem elicit, implicite votum Peœnitentiæ in ea inc uditur, adeoque deſiderium Eccleſizæ ſe uniendi. H. III3. Conteſie Non ſolum autem neceſſitate medii Sacra- Aſ de ne- mentum Pœnitentiæ eſt neceſſarium ad ſalu- ceſſitate tem, ſed Confeſſio Sacramentalis cadit etiam ha. ſub præcepto Eccleſiaſtico. Ita ſtatuit Con- Nici. cilium Lateranenſe IV. ſub Innocentio UII. in cap. Ommnis utriuque. de pœn. & remiſſ. Ommnit utriul- iuge en n zervent iin in onn/ udin h Uler. i gire in ton ten fller ltntonen, 1. Cve Nedeto dn Cetetico. Eelſt ren n prrcipit kia negvit Kitns — lgare pon arſeſftan nt prei Ee(hridtns men Lecle t Ini lun n & No Decheln den Corſkeſionen Cckeſa in 1n Peredi l cette 9 pan. Alworun tinis Grn Umis Intn ii 2. (⸗ Cnli le Enel in har tor volen e hiro De Pænitentia. 557 tiat k utriurqut ſexus Ffidelium, cum ad annor diſere- ri tionir pervenerit, ommin ſua ſolus veccata ſemel “ i ſaltem in anno confiteatur proprio acerdoti, & umte injunktam ſibi venitentiam Nudeut pro viribus nu m udimplere. Et Tridentinum can. 8. inquit: in du JDi quis dixerit, ad eam Confeſſionem Sacramen- mme kalem non teneri omner & ſingulos utriusgque ſe= i vur Fideles juta magni Concilii Lateranenſis ulr ronſlitutionem ſemel in anno .. anathema ſit. le, om. Ichol. I. Quæritur, an, ſi Confeſſio non eſſet de An Eccle⸗ perelinn præcepto divino, poſſet cadere ſub præcepto Ec- ſia confeſ- keuktr I cleſiaſtico. Reſp. Negative: tum quia Eccleſia ſionem ktionen ät nequit præcipere rem diffieillimam, quam Deus præœcipere n exhläin non præcipit, qualis eſt confeſſio: tum quia Ec- poſſet, ſi ,Je n cleſia nequit præcipere illa, quæ ſolum ut conſilia Chrifius i e Chriſtus propoſuit, cum gubernationem Chriſti non præ= emn inelia alterare non poſſit. Dicis I. Etſi Chriſtus non cepiſſet. I. Wolie præceperit annuam Confeſſionem, Eccleſia tamen d Leckh potuit præcipere, licet ſit res difficillima: Ergo 0 fne woo⸗ licet Chriſtus confeſſionem non præcepiſſet, eam set, tamen Eccleſia poſſet præcipere. XRe/p. Diſparitas eolle irl eſt, quia ſuppoſito præcepto divino Confeſſionis 1gii non eſt notabilis difficultas ratione temporis ab Ecclefia determinati II. Chriſtus non præcepit Confeſſionem venialium, quam tamen præcipit O kerrut Eccleſia in Clement. Ne in agro, dum ſtatuit, e ut Benedictini ſingulis menſibus confiterentur, Ukir qui certe mortalia non ſemper confitebuntur: Er- go a pari. Reſp. Eccleſia præcipit Confeſſionem aliquorum tantum venialium indeterminate, quo nimis durum non eſt, non vero omnium, quod evels nimis durum foret. 1 N. . Schol, 2. Quæritur ulterius: Qnisnam ex mente Quts ſt luin 4 Concilii Lateranenſis ſit proprius Sacerdos, cni Sacerdos ſemel in anno confeſſio facienda eſt. Tres ſunt proprius. in hac controverſia ſententiæ. Prima eſt eorum, qui volebant proprium Sacerdotem tam ſtricte efle Parochum, ut excludatur Epiſcopte 8 inſe um- 558 Caput XVII. ſummus Pontifex, & ne Divinitus quidem fieri poſſe, ut ſtante Concilii Lateranenfis decreto va- lide quis Epiccopo ſuo aut Papæ confiteatur. Al- tera docet per proprium Sacerdotem omnem il- lum intelligi, qui habet jurisdictionem ordinariam, qualem habent Papa, Epiſcopi, & G Parochi, qui eam illis, quibus volue int, deiegare poſſunt; hinc Regulares poſſunt excipere fidelium confelſ- ſiones etiam tempore Paſchali invitis Parochis & Epiſcopis, modo habeant conſenſum ſummi bon- tificis. Tertia eſt Launoji in libro: Explicata Ec- cleſiæ traditio circa canonem: omnis utriusque Bonaventuræ Baſſeau in ſuo Theophilo Parochiali P. 4. a. 15. Juenin de Sacr. diff. 6. q S. a. 3. Van Efſpen jur. Eccl. p. 2. t 6. c. 5. qui nomine proprii Sacerdotis ita intelligunt Parochum, ut huic tan- tum, & non alteri, licet ab Epiſcopo approbato, fas ſit tempore Paſchali confiteri. Dicendum eſt Imo, Nomine Sacerdetis proprii in cap. omnis utriusque intelligi Parochum. Ita intellexit Mar- tinns IV. conſt. ad uberes, Benedictus XI. Conſt. Inter cunktas. Sixtus IV. in Extravag. Vices illius. De treuga & pace. Idem conſtat ex Concilio Arelatenſi a. 1275. can. 19 Colonienſi a. 1280. c. 8. Lingonenſi a. 1452. Remenfi a. 1583 Cc. 2do. Nomine proprii Sacerdotis non ita intelligi- tur Parochus, ut excludatur ſummus Pontifex, & Epiſcopus, & ab iis delegati vel pro tempore Paſchatis, vel ab illis ſine temporis aut loci re- ſtrictione approbati. Nam Concilium Lateranenſe IV. c. 21. ſtatuit, ii quis autem alieno Sacerdoti voluerit juſia de cauſa ſua confueri peccata, licen- tiam prius poſiulet, & oblineat a proprio Sacer- dote, cum aliter ille ipte ſolvere non voßyt aut liga- re: ſed Papa in tota Eccleſia, & Epiſcopus in ſua diæceſ non funt alieni Sacerdotes, qui ab inferioribus Parochis licentiam petere & obtinere debeant: Ergeo vel per ſeipfos, vel per alios a ſe delegatos annnam ſubditorum ſuorum confeliſio- nem excipere poſſunt, ita ut a confitentibus ca- noni, Ul, Nirin ononem hl 1n03, iss: ex Crltot: vel doris & Uins ſuas Autrehatenis Unter wente prlislibrun Erpore Pac- nd mr lnm Ebrum Peipſt. oltfetur Re heist Mrece mes XNIl. nharit: C(oneito l. une, glo mul ig anm umtionen Genens Vl it arr. Uis 1,150. MMirit, ſstenore l Kuls Oltduris Dlrope (2 N Duorle lent ede tempore Verſa exe kenten & ti. Lrpo eh epſe Alnarun Alininir neftun De Peœnitentia. 559 iing giten noni, utriusque ſexus, ſatisfiat. Eodem modo canonem hunc intellexit Synodus Claromontana a. 1263. Proprium Sacerdotem dicimus duobus modis: ex oficio, utpote Papam, Epiſcopos, & Curatos: vel e commiſſione, ſicut Fratres PFrædi- catores 6e Minores, quibus Epiſcopus commiſerit vices ſuas., Item Synodus Lingonienfis a. 1452. Attrebatenſis a. 1490. Et Clerus Gallicanus lucu- lenter mentem ſuam aperuit, dum a. 1683. die 25. Aprilis librum approbavit, quem pro confeſſione tempore Paſchali facta cuilibet Sacerdoti ab Epi- ſcopo approbato ſcripſerat P. Bagottus S. J. & alium librum contra Bagotti doctrinam evulgatum proſcripuät. Stio. Ex hoc ſequitur, quod, qui confitetur Regulari ab Ordinario approbato, ſatis- faciat præcepto annuæ confeffionis: quippe Jo- lton⸗ annes XXII. a. 1321. ſequentem propoſitionem t. Dids damnavit: Stante ediſto: omnis utriusque ſooezis fii in nn in Concilio generali, Romanlus Pontifex non poteſt lti iniki- facere, quod Parokhiani non tenesntur peccata ſua dedichni ſemel in anno proprio Sacerdoti confitegri; quam 1 damnationem Alexander a. 1409 confirmavit: & Clemens VIII. in litteris Apoſtolicis ad Belgas datis a. 1592. omnibus fidelibus licitum eſſe pro- nuntiavit, Quadrageſimæ, Paſchatis & alio quo- vis tempore Religioſis mendicantibus, Presbyteris S. J. & aliis Privilegiatis confiteri, dummodo ab Ordinariis fuerint approbati, præcepitque Archie- piſcopo Cameraceni, & Epiſcopo Attrebatenfi, ut Parochos in officio continerent, ne prohibe- rent plebem Abi ſubditam, quominus Regularibus tempore Paſchali confiteretur. Eadem contro- verſia excitata eſt inter Archiepiſcopum Burdiga- lenſem & Regulares, ſed Innocentius X. in Con- ſtit. Exponi nohis, a. 1645. definivit: Non poteſt Arch'epiſcopus Burdigalenſis prolubere Kegularibus habentibus privilegia Apoſtolica, ne a Dominica PFPalmarum usque ad Dominicam in Albis inelufive adminiſtrare valeant perſonis ſæcularibus Sacra- mentum Confeſionis. Quod autem ſatisfist hoc modo Wars V llit onienl 568 Cuput XVII. modo præcepto annuze Confeſſionis, probat Be- nedictus XIV. de Synod. I. 7. c. 64. Quod Cle- mens VIII. in ſuo decreto hoc ſolum de præcepto Paſchalis Communionis in Parochia fumendæ; non vero de præcepto annuæ confeffionis decla- claraverit. Imo Clemens X. in Conſtit. Supernaz; expreſſe declaravit a. 1670. GQai Paſchali tempore Regularibus ab Epiſcopo approbatis ſjua peccata aperit, Jatis facit canoni? Omnis utriusquze. Et in eadem conſtitutione definit, fas efie fidelibus *grotantibus absque alia Epiſcopi aut Parochi li- centia Sacramentalem confeſſionem peragere apud Regularem ab Epiſcopo approbatum, ita tamen, ut Regularis infirmi confeſſionem excipiens te- neatur de illa certiorem facere ejusdem infirmi Parochum. Dicis I. Parochi ſunt juris Divini, & Epiſcopi eorum jura tcontra decretum Concilii generalis inftingere non poſſünt: Ergo non poſ- ſunt facere, ut ſine eorum conſenſu valeat con- feſſio annua apud Regulares. Xeſp. Parochi ſunt juris Divini, ita tamen, ut fint ſubordinati Epi- ſcopis, & Epiſcopus ſit proprius Sacerdos modo excellentiori in ſua diceceſi: hinc Epiſcopi non violant jura Parochorum, ſed ſua defendunt, quando Regularibus licentiam excipiendi annuam fidelium confeſſionem concedunt, maxime tvum in Canone, Ommis utriusque. Papa & Epiſcopus non excludantur II. Concilium ſtatuit, ab eo- dem Sacerdote eſſe recipiendam S. S Euchari- ſtiam, & Abſolutionem; ſed a Parocho recipien- da eſt S. S. Euchariſtia: Ergo etiam abſolutio; vel ab alio de ejus licentia. &ſp. Etiam cum licentia Epiſcopi aliquis in aliena parochia S. Com- munionem ſumere poteſt, adeoque etiam confi- teri. III. Martinus IV. in Conſtit. Ad fruſtus uberes. Et plures Synodi ſtatuerunt, teneri fide- les ſemel in anno Parochis ſuis confiteri. Et Fa- cultas Pariſienſis damnavit quandam propoſitio= nem Claudii Cuſii, in qua ait, ſatisfieri præceptoô annus confeſſionis confitendo Fratribus. Et dn . VIle⸗ 7leris Reg eet unt: i ten confel Ennt, excip IIIE. loq wobatis, ſito. Ti Tenlaium 1 lane n pro aun Nigtt, Nemn mün. eitofen ten li gnoties n n dor Urte, M tloinr, Nonm etam III, don v , InO t Mereeiun nn aucire nitläidnenn Meceie le Cperibys ſen Aorum penn lglt Uer Mrere lg der ſe 4 ſetnſt 0 orl e pfigrione, nge l De Euanitenlia. 561 is, Por vilegia Regularibus conceſla a Tridentino revo- 6. Culs cata ſünt: imo Benedictus XI. &c. dum faculta- Inees tem confefliones excipiendi Regularibus conee- chin ie dunt, excipiunt tempus Paſchale re/v. Marti- feſioni nus IV. loquitur de Regularibus ab piſcopo non approbatis, & de iisdem damnata eft Cunii pro- poſitio. Tridentinum ſolum revocavit privilegia Regalarium quoad approbationem Ep Pcoporum: imo ſi Papa vel Epiſcopus delegatis hanc licen- Htiam pro annua confeſlione excipienda expreile i uut Dini neget, nemo dubitat, quod eam excipere non Detigeet poſſint. tumn, intr n ercſts Schol. 3. Quæritur ulterins, duo tempore præcep- Quands ejusgen 1 tum contritionis obliget. S. Bonaventura putat, ohl iget t jors i peccatorem teneri ad elic iendum actus contritio- pracep- kefetumn o⸗ nis, quoties pPeccata Ga menti ocurrunt. Ve- tum Chu- Loa rum hoc Przæceptum ex S. Scriptura & Traditione tritionis. erl ſaett non colligiur, & obligatio reli- duerum Præce- U. Dwodh ptorum etiam Charitatis Dei ex neceflitate rei ſu- llielui mitur, non vero ex m emoria & intellige tia no- eth⸗ ſtra. Alii putant, præceptum contritionis obli- gare, mox ut peceatum commiflum fuerit. Sed hoc præceptum eſt affirmativug, quod non obli- gat ſemper! pro ſemper, ſed tantum in quibus- dam circumnſtantiis, quarum nalla ſa: Ordina- rie ſtatim poſt commiſium peccatum a gnari po-⸗ teſt Alii putant, diebus Feftis, quinus tenemur Miſſam audire, teneri peccatorem ad eliciendam contritionem. Verug lium ſatisfit præcepto de ſanctiſicandis diebus Feſtis, fi ab Operibus ſervilibus ceifetur, & Mifla audiztur, quorum neutrum exig ontrn ritionem. Obligat/ igitur præceptum Contritionis in quibusdam ca- ſibns per ſe, ſcilicet in artienlo mortis vero, vel Præſumpto ob urgens præceptum charitatis. Kem in morali periculo vitzæ, bello, peſte, † periculoſa navigatione, quod articulo mortis qui ivalet. Deinde obligat ſubinde per accidens, ſcilicet, quande Schram Inſtit. Theol. Tom. III. Nn tur caſus. Caput XVII. quando quis tenetur recipere Sacramenta vivô= rum: quando adminiſtranda ſunt Sacramenta?: quando urget gravis tentatio ſine contritione non vincibilis: In caſu publicæ necefſſitatis, quando probabiliter timetur, Deum punire populum ob peccata particularia. Dicis I. Si peccatum me- moriæ occurrat, non poſſum hunc actum elicere: nolo poœnitere, quia ſic interpretative vellet quis peccatum: Ergo tenetur etiam ſtatim contritio- nem elicere, ſi peccata memoriæ occurrant. Reſp. Non poteſt quis hune actum elicere: nolo abſo- lute, nullo tempore, pœnitere, poteſt tamen hunc elicere: nolo modo, hoc determinato tempore, quo determinate non obligor pœni- tere, quia ſic non vult peccatum interpretati- ve, ſed illud tantum permittit. II. Præ- ceptum Charitatis in primo inſtanti rationis, & præceptum Fidei mox cognitis ejus Myſteriis ob- ligat: Ergo etiam præceptum contritionis mox commiſſo peccato. Keſp. In primo inſtanti ra- tionis urget necefſitas ſe convertendi ad Deum ut ultimum finem, quia tunc homo incipit vivere vita rationali, poſt commiſſum vero peccatum non ſupponimus adeffe urgentem neceſſitatem. Idem dicendum de præcepto fidei. III. Finis præcepti colendi dies Feſtos eſt ſanctificatio ani⸗- mæ noſtræ: Ergo contritionem in illis elicere te- nemur. Reſp. Finis præcepti non ſemper cadit ſub præcepto. Reſolvun⸗ Coroll. Pracét. Imo. Præceptum confeſſionis & con= tritionis, licet non ſtatim obliget poſt commiſſum peccatum, obligat tamen, ne nimis diu differa- tur. Præceptum Divinum pœenitentiæ obligat in certo, vel probabili mortis periculo, inſtante prælio, morbo gravi, primo, periculoſo & diffi⸗ cili partu: & ſi infirmus poſt confeſſionem ite- rum in grave peccatum labatur, tenetur iterum conſiteri, ne ſine confeſſione decedat, fſicut ille, qni nunc habet copiam confeſſarii, quam probabiliter timet, ſibi deinceps per totam areu. e leitnrm. onſellonis wcientiam lal ſola ven lei jube tuon logbit niibls ri ilienm eſt venieli I Eecleſiaſt trt in Nal Klone in gnn Ulun tenns Den Nta c le mnds ab. o annl ten krepktun (. lta, CUtN Menim non yum, ſed Een gu o immo ſe nenci, ten fetilin Nilanod e fellonig a3 nktei, ſien Urtleblt nen agtfefl fhumnifil unretenth keepto an tlonem V euncto Ctkiri 00 Etots oee mfeliandenn lonen 1 nn. ckuwetii Unt Reenme e Contrtorer efltatg, nire ſeptin i eraſnnt nc Qnnmir tative ſtatim aeni Oecuttu! lcete: Unt e, Potel n oc Geten n Obige tum iner ttit. 1 anti nit eas Mri CoOtii ino i elli ha no weſit n veto en ten bherdlt lei. 1 anlchan non kep nrelui, . ette, ii ienteli, heihe is N De Pænitentia. 563 defuturam. 2do. Præcepto Eccleſiaſtico annuzæ confeſſionis tenentur omnes baptizati habentes conſcientiam peccati mortalis, non vero, qui ha- bent ſola venialia, tum quia in Can. Omnis utri- usque: jubemur confiteri tantum mortalia; nam canon loquitur de omnibus peccatis, quod de ve- nialibus vix poteſt intelligi, & præceptum Eccle- fiaſticum eſt determinatio præcepti Divini, quod ad venialia ſe non extendit. 3tio. Præceptum hoc Eccleſiaſticum determinate, & per ſe non obligat in Paſchate, ſed illi ſatisfieri poteſt con- feſſione in qualibet anni parte facta, quia Canon nullum tempus anni determinat, communiter ta- men juxta conſuetudinem Eccleſiæ, computatur hic annus a Paſchate usque in Paſcha. Ato. Qui toto anni tempore ex juſta vel injuſta cauſa bræceptum Confeſſionis non implevit, tenetur poſteag, cum primum poterit, confiteri, tem- pus enim non eſt appoſitum, ut expiret præ- ceptum, ſed ne diutius confeſſio differatur. deoque qui prævidet tempore Paſchali, vel toto anno ſequenti fibi defuturam occaſionem confitendi, tenetur anticipato huic præcepto ſa- tisfacere. 5Sto. Qui in anno ſemel confeſſus eſt venialia, ſi poſtea ante finem anni commit- tat aliquod mortale, tenetur vi præcepti annuæ confeſſionis adhuc intra illum annum hoc mortale confiteri, ſicuti & ille, qui in confeſſione aliquod mortale oblitus fuit, confitens ſola venialia: qui tamen confeſſus fuit mortalia, ſi ante anni finem iterum mortaliter peccet, illo anno ad ſatisfacien- dum præcepto non tenetur amplius confiteri. Gto. Præcepto annuæ confeſlionis non ſatisfit per con- feſſionem voluntarie nullam juxta prop. 14. ab Alexandro VII. damnatam; ſi vero ex defectu confeſſarii confeſſio nulla ſit, ſi hic defectus non ſit notus poenitenti, ſatisfacit, quia inculpabiliter confeſſionem nullam fecit, tenetur tamen con- feſſionem repetere, quando nullitatem agnoſcit. timo. Qui confitetur Regulari ab Ordinario ap= N n 2 pro⸗ 564 Caput XVIII. probato, ſatisfacit præcepto annuæ confeſſionis: Qui vero confitetur Regulari Epiſcopo præſen- tato, ſed ab eo injuſte reprobato, non ſatisfacit præcepto annuæ confeſſionis juxta prop. 20. ab Alexandro VIII. damnatam. 8vo. Ab hoc præ- cepto excuſat tum impotentia phyſica, quando confeſſarius haberi non poteſt, tum moralis, quando confeſſio ſine gravi incommodo fieri ne- quit. . CAPUT XVIII. E EXTRE MA UNCTIONE. D. 1114. Exitrema uintum novæ Legis Sacramentum eſt Undtio Extrema Unktio, quæ eſt Sacramen- guid. tum a Chriſto Domino inſtitutum, quo per Unctionem olei benedicti & orationem ſeu formam præſcriptam baptizatis ægrotantibus confertur gratia ſanctificans, eosque confor- tans, ut æquo animo ferant morbi moleſtias, frangantquæ doemonis inſidias & impetus, nec non, ſi illis expediat, liberentur ab in- firmitate, corporisque languore. Varig Schol. Sacramentum hoc dicitur a Latinis Exirema ejus no- Unkio, tum quia nonniſi in extremo vitæ peri- mina. culo conſtitutis adminiſtrari ſolet, unde etiam Sa- cramentum exeluntium appellatur: tum quia inter alias unctiones in Eccleſia ufitatas ordine poſtrema eſt. A ſubjeéto dicitur Unctio infirmorum. A materia dicitur Unctio ſacrati olei. A Græcis Rr ca — Cator 1 Ce coniond Utrema me Legjs 4 Ceniptn n ir in t Connt ir Donri, G 0leünfrzun Filrtur i. Ulcer unei⸗ io heshn iuit an iicentin Z n, N Ualem wort mnin miſe Neratis Unem (iin un lierter ünen Aler an dſ ennann ehe otuit. De Unci in e ter ren Reb, t Clbus ge licſägne⸗ Ciee ntettin Gmni r. De Evtrema Unklione. 565 te ollelrua “ . RJ Dlece IS catur ρ1e 2Xαια£ S. Oleum 5s*ν+αοανιοο Oratio unétioni , Htii olei conjuncta eszegein, Poſtrema Unéctio. tn N 0. Ab or F. 1 115. . n E Extrema Unctio eſt vere & proprie dictum Eſt ve- mnnctkit novg Legis Sacramentum. Probatur Imo rum Sa- ex S. Scriptura jac. S. v. 14. & 15. Infirma- ramen- tur quis in vobis? inducat Prerbiteros Eccleſiæ, um. F= SGorent ſuper eum ungentes eum olto in nomine Domini, & oratio ſidei ſalvabit inſirmam, & T alleviabit eum Dominur, & ſi in peccatis eſt, re- D mittentur i. Habetur hic materia ſenfibilis, ſcilicer unctio olei: Forma ſeu verba, ſcilicet oratio Presbyterorum: Promiſſio gratiæ: Al- leviabit eum Dominut: id eſt, uti interpreta- tur Tridentinum, ut infirmus morbi incom- moda, ac labores levius ferat, & contra ti- cummm morem mortis, & confcientiæ ſtimulos fidu- E KNen ciam in miſericordia Dei collocet, denique ſi limen in peccatis fuerit, remittentur ei. Inſtitu- tionem divinam denotat Apoſtolus, cum orlnini⸗ . . em tam fidenter promittat, per ſacram illam Un- fe Gionem alleviandum eſſe infrmum, & pec- le⸗ oA cata ejus dimittenda; virtus enim humana a W tantam efficaciam ſigno externo tribuere non s 1 potuit. Denique mandatum divinum reti- beem nendi in Eccleſia ſanctæ Unctionis ritum elu- NA. cet ex verbis Apoſtoli, qui eo loci totus eſt ln in eo, ut doceat fideles, quid in variis vitzæ Wne caſibus agere debeant. 2do. Probatur ex e traditione. Origenes hom. 2. in Lev. ait: eH Eſt adhuc ſeptima licet dura & laborioſa per e pœnitentiam remiſſio, cum lavat peccator in la- chrimis ſiratum juum . . . . In quo & impletur N n 3 iltud, 565 Caput XVIII. AIud, gquod & Apoſtolus dicit: & gquis autem infirmatur, vocet Prethiteror Kecleſic, & im- vonant ei manus, ungentet eum oleo in nomine Domini, & ſi in peccatis ſuerit, remittuntur ei. Hic Origenes duo Sacramenta, Poenitentiam & Extremam Unctionem conjungit, quia hæc eſt perfectio Pœnitentiæ; unde mos apud Græcos fluxit, abfſolutos in ſupplementum ſatisfactionis inungendi. S. Chryſoſtomus I. 3. de Sacerd. ait: NWeque enim Sacerdotet ſo⸗ lum, cum nos regenerant, ſed poſtea etiam con- donandorum nobit veccatorum facultatem obti- nent; nam infirmatur quit in vobir, accerſat Presbiterog Eccleſic &c. Innocentius I. an. 416, a Decentio Eugubino Epiſcopo inter⸗ rogatus ſupponit ex communi Eccleſiæ ſenſu Extremam Unctionem eſſe Sacramentum, & reſpondet: eam ſolis ægrotantibus eſſe adminiſtrandam, oleum ab Epiſcopo eſſe be- nedicendum; non implicare, ut eodem oleo etiam laici utantur in infirmitatibus, non quaſi Sacramento, ſed ſicuti fideles illorum temperum ad morbos curandos aquam bap- tismalem adhibebant, ita & oleo ab Epi⸗ ſcopo benedicto ſe inungant: Unéctionem Sa- cramentalem ab Epiſcopo, vel. Presbytero eſſe faciendam. Denique ait: Penitentibus Stud infundi non poteſit, gquia genus eſt Sacra- menti; nam quibut reliqua Sacramenta negantur, quomodo unum genut putatur poſſe concedi. Denique S. Auguſtinus in ſpecu. ex verbis S. Jacobi allatis Extremam Unctionem com- memorat. Plura recentiorum ſæculorum te- ſtimonia recenſet Launojus in opere de Bic. net. actee. l. Iun contuet Crtunenton LMIIN. D Hiome ⸗ niv Pitri ehelgentes g ztio. Aenſs Ouli cumn oant, in ltcckn, a lini ri n Unz, oofp, Iliz hubent n ggb, can. tnl an gob elntes a nt, gvod Ielmuin Col ins peree Dunta d Tintatecen . nn e ere .N i Uun, ſ Ell ſoneri Abetur in 4 Rn oe evemn rcdo dia G⸗ ) vun ZðZð De Extrema Unblione. 567 Sarn Unct. c. I. quibus accedit omnium Eccleſia- rum conſuetudo. De Romana teſtatur Liber a Sacramentorum S. Greg. M. ac Rituale Ro- nntun Wanum. De Græca Euchologium Goarii, Die Ebitome Gregorii Protoſyncelli, Cenſura je- Eremizæ Patriarche Conſtantinop. contra Wit- njubet, o1 . j ieis tenbergenſes, confeſſio fidei loannis Palæo- ſonplart logi. 3t:io. Patet ex Conciliis. Synodus Ca- Cnnge billonenſis an. 313. Cc. 48. ait: Secundum B. * Jacohi documentum, cui etiam decreta Patrum gſen in conſonant, infirmi oleo, quod ab Epiſcopo be- ſrilun nedicitur, 4 Preibyteris ungi debent: non eſt nht kague Pari pendenda hujusmodi medicina, quœ ul animd, corporis que medetur languoribut. Si- nie milia habentur in Concilio Aquisgranenſi e an. 836. can. 5. Regiaticino an. 850. Nane- tenſi an. 3896. c. 4. Et Conſtantienſe jubet darl redeuntes ad Eccleſiam interrogari, an cre- d 4 dant, quod Chriſtianus contemnens Sacra- Ne mentum Confirmationis, vel Extremae Un- te tionis peccet mortaliter. Florentinum in nri Decreto Extremam Unétionem inter Sacra- D menta recenſet; & Tridentinum Sefſ. 14. de- les n finit: Ni quir dixerit, Extremam Unstionem e non Ie vere & proprie Sacramentum a Curiſio ltien D. W. inſtitutum, & a Jacobo Apoſtolo promul- d le, gatum, ſed ritum tantum acceptum a Fatribus, 1 e aut igmentum humenum, anathema ſit. Idem uE habetur in Canonibus ſequentibus. nele n Schol., Proteſtantes negant, Extremam Unctionem Solount ur eſſe verum Sacramentum. I. Quia Unétio illa a objectio- ind §. Jacobo relata eſt ſolum ad ſanandum corpus, nes. 3 quia dicitur: Oratio fidei ſalvabit infirmum oao7 tpoy uassvνς.. & excitabit wεε eum Dominus: ſal- Nn4 vare 56⁸ Caput XVIII. vare autem & excitare, corporis ægritudinem fanare ſigniſicat. Hinc Apoſtolus expreſſe memi- nit morbi, quod non faceret, ſi loqueretur de ſa- Inte ſpirituali, & utitur verbo zsvess, quod cor- poris ſanitatem reſtitutam fſignificat. Matth. g. v. 15. Deinde in illis verbis: Si in peccatis eſt, vemittentur ei, ſolum innuitur, illam Unctionem remittere peccata, non quantum ad animæ ſan- ificationem, ſed quantum ad certum effectum, ne ſcilicet a morbo ægrotus abforbeatur, ſi ob Peccatum forte morbum contraxit; nam ſi Unétio eſfet Sscramentum pro remiſſione peccatorum, non diceret hypothetice, ſi in peccatis eſt, ſed abſolute, remittentur ei. Reſp. S. Jacobus lo- Juitur & de fanitate corporali, & de ſpirituali, quia utraque eſt effectus Extremæ Uncétionis: prius autem memorat ſanitatem corporis, quia ſe- vies orationis poſtulabat, ut poſt memoratam in- firmitatem corporis poneretur ejus curatio. De- inde verbum inees non ſolum ad corporis, ſed animæ ſanitatem refertur; nam ſi in verbis præ- cedentibus: Oratio fidei ſalvabit infirmum, deno- tatur, cur in illis verbis, &z alleviabit ezum Domi- nius, idem effectus repeteretur? Item Chriſtus plerumgue prius animam, quam corpus ſanavit. Peceata ſæpe ſunt morborum cauſa, adeoque Chriſtus Sacramentum infſtituit, quod & animæ. & corpori mederetur. Locutio hypothetica: ſi in peccatis eſt, non obſtat, quia particula / in S. Scriptura ſæpe fignificat appoſitionem rei certæ: uti Mal. r. & LZater ego ſum, ubi eſt konor mens: imo ly /i in eitato textu afficit verbum ſit, & ideo quantum ad remiſſionem peccatorum non in- fertur ambiguitas. II. Sacramentum hoc non memoratur ab antiquis: nec in Conſtit. Apoſt. nee àa S. Dionyſio, nec a S. Cyrillo Jeroſol. qui data opera de S. S. Ritibus ſcripſerunt. Origenes hom. 2. in Lev. verba S. Jacobi de Pœnitentia ex- plicat: Et Ven. Beda in Comment. de confeſſio- ne peccatorum: & ipſe Innocentius I, de hoc Sa- cra- ckamento el eramentum Nekamentom F. bereticti Cönlim parte enta geayi Nelio, le Ettins eOnſi nſes derme ifatonem Dyphuniks ifmorum l uentz nun Eenis Ultatz Tnin Arerten Perſlen din fag dE ket e §. giedis lle zo dun Verhss uin Mens 1. l. ſiun, Uiereorcen Dklits hO. Dd ſt nad leni i De Extrema Unkione. 569 Niss Apiner cramento conſultus non fuiſſet, ſi Decentins eſſe K enheſen Sacramentum credidiſſet. Keſv. Multi antiqui hoc logte Sacramentum ex diétis laudarunt: In Conſt. Apoſt. pro benediétione olei legitur hæc oratio: Da vim eektricem ſanitatis, morborum evpultricem, dJa- monum ſagatticem, omninm inſidiarum profliga- tricem. S. Dionyſius ſolum de Officiis Hierarchi- cis agit, non vero de fingulis Sacramentis. S. 5 Cyrillus in Catechefibus ea ſolum explicat, quæ blorbem ſpesétant ad Neophitas. Origenes vult, per Ex- it, uumilt tremam Unctionem deleri venialia, & eam eſfſe tone eem quandam partem Ponitentiæ;: Ven. Beda hoe Sa- peeciis eh cramentum aperte aflerit in Marc. 6. & in ep. §. 1 Jacobi cammendat conſuetudinem Eccdleſiæ, ut infirmi oleo ungantur a Presbyteris, ait tamen, peccata gravia non dimitti per fſe in hoc Saera- mento, ſed pe⸗ Confeſſionem eſſe delenda. De- ſt menene Ccentins confulens Innocentium non de exiſtentia jns cann hujus Sacramenti 5 fed de nonnullis 2 ejus admi- al cN niftratonem neceflariis Papam conſuluit. III. §. Rinett Epiphanius her 30. & S. Auguſtinus hær. 16. temun. e⸗ infirmorum Unétionem inter Heracleonitarum de- liramenta numerat; & illa Uncétio primis ſeptem ſeeculis uſitata non erat ſacramentalis, ſed cære- monia quædam a laicis etiam fœminis adhibita per fidem obtinens ſanitatem. Reſp. Heracleoni- teæ teſte S. Epiphanio ſe inungebant hac Marci præſtigiatoris untione: gerzia s a αNναεMιαπν ιαε zXο. νονdAραι 5ce τοο S ρονονονâ 1αο õ quæ verbis ultimis exceptis nil noti ſignificant: S. Ire- næus l. 1I. Cc. 18. ea ita interpretatur: Non divido ſpiritum, nec cor, nec ſupercœleſtem virtutem miſericordem, fruar nomine tuo Salvator verita- tis. His verbis putabant Heracleonitæ ſuos mo- rientes novo quaſi modo redimi. Deinde diſtin- guenda eſt Unctio ſacramentalis jam olim a Pres- byteris facta a cæremoniali, ſicuti lavacrum Bap- tismi ab aqua luſtrali. Nn S G. 1116. 570 Caput XVIII. G. 1116. Curiſtus Sacramentum Extremae Unctionis a Chri⸗ hoc Sa- ſto inſtitutum fuit. Ita Tridentinum Seſlf. 14. cramen. cap. I. dicens: Inſtituta eſt autem ſacra hac tum inſti⸗ Pjnktio infirmorum tanquam vere & proprie Sa- Cramentum novi Teſtamenti a Chriſio Domino noſtro, apud Marcum quidem inſinuatum, per = autem Apoſlolum & Vomini Fratrem Videlibus commendatum ac promulgatum. Quod deinde definit can. I. vid. (D. 912. cum Schol.) An imme- Schol. I. Magiſter ſententiarum, Hugo Victorinus, diate. & S. Bonaventura docent, Extremam Unétio- nem non efſſe immediate a Chriſto inſtitutam, ſed mediate ſolum per Apoſtolos, non propria, ſed commiſſa ſibi a Domino poteſtate. Verum com- munior eſt Theologorum ſententia, Sacramentum Extremæ Unétionis immediate eſſe àa Chriſto in- ſtitutum; nam ijnta Tridentinum Chriſtus hoc Sacramentum inſtituit: ſed nomine Inſtitutoris ille venit, qui immediate aliquid inſtituit: Ergo Chriſtus immediate hoc Sacramentum inſtituit. Deinde ſi hoc Sacramentum ab aliquo Apoſtolo inſtitutum fuiſſet, efſet is S. Jacobus, qui ſolus in ſua epiſtola illius meminit: ſed S. Jacobus jux- ta Tridentinum illud non inſtituit, ſed tantum promulgavit: Ergo nec reliqui Apoſtoli illud in- ſtituerunt. Dictum eſt, hanc eſſe communiorem ſententiam, ſed nondum eſt de fide, uti probatum fuit. (§. 912. cum Schol.) Quo Isss. Schol. 2. Quæritur, quo tempore Sacramentum Ex- pore ſit tremæe Unétionis inſtitutum fit. Magiſter ſenten- inſtitis- tiarum, Hugo Viéctorinus, & S. Bonaventura kum. putant, Sacramentum hoc poſt aſcenſionem Chri= ſti in cœlum inſtitutum eſſe ab Apoſtolis ex ſpe- ciali Spiritus S. revelatione. Sed hæc ſententis ex modo dictis refutatur, quia ſic Chriſtus non imme- I pneciate he N & uenin imnn eſe ſo urreperun imos. Ver Muamentum üonatumde ſero, OMo Ut Trent. Dines Tident un, E pe A meni nen . n nig ains Thecl Cttun forme Ulm entum eloe du lnon ent i ſnitatnm. tünn erant UIneltm m Cuon zaptin n ehan Enilintan Mebti miri Aen otekk Merlotes liliri Ceicnr N Pok Ne ine, Iner Penci pote R kemi e kulent Kionen. N Kitntan 1 Cionrl tiumm lten an ⸗Gmnnil Orrihr d inlinnchn, Donin he igelin ( au Hugo Vitt hxttenan 11 ſto mſimir. non n te. Vem dda, unnt eſe n t nn ( omide Iiin id inim mmertun Aicne Fcoh, ſed ln neit, ei⸗ vi cra 17 nie, . Gmnvel . . agla, M De Exbrema Unklione. 571 Immediate hoc Sacramentum inftituifſet. Du Ha- mel & Juenin contendunt, hoc Sacramentum in- ſtitutum eſſe Marc 6. v. 13. cum Apoſtoli a Chri= ſto acceperunt facultatem ungendi & fanandi in- firmos. Verum Tridentinum I. c. definit, hoc Sacramentum apud Marcum inſinuatum efſſe: ſed inſinuatum dicitur, quod adumbratur tantum, non vero, quod inſtituitur. Putat quidem Suavis in hiſt. Trident. in priori decretorum delineatione Patres Tridentinos poſuifſe: Apud Marcum in- ſitutum, & poſtea modo hoc verbum permutaſſe: ſed aperti mendacii arguitur a Pallavicino 1. 12. c. 12. quia Jodocus Ravenſtein, & Sigismundus Fedrius Theologi Tridentini, priusquam hoc de- cretum formaretur, jam aſſernerunt, apud S. Mar- cum tantum adumbratum, non vero inſtitutum eſſe hoc Sacramentum. Deinde Unctio illa Marc. 6. non erat ſacramentalis, tum quia erat ſola gra- tia ſanitatum: tum quia illo fempore Apoſtoli necdum erant Sacerdotes, a quibus ſolis hoc Sa- cramentum miniſtrari poteſt: tum quia baptizatos & non baptizatos Sacramenti non capaces promi- ſcue ungebant. Alii volunt, Extremam Unéctio- nem inſtitutam eſſe in noéte Cœnæ, quando Chri-= ſtus Apoſtolos Sacerdotes ordinavit hujus Sacra- menti miniſtros. Sed nulla hujus ſententiæ ratio afferri poteſt; nam Chriſtus ordinando Apoſtolos Sacerdotes ſacrificii quidem, non vero Extremæ Unctionis mentionem fecit. Verofimilius ergo dicitur, quod Chriſtus Extremam Unétionem poſt Reſurrectionem ſuam inſtituerit, & quidem tunc, quando Apoſtolis dedit ligandi, atque ſol- vendi poteſtatem: Quia Extrema Unétio eſt quod- dam Poœnitentiæ complementum, & Patres agen- tes de remiſſione peccatorum, recenſita confeſſio- ne laudant verba S. Jacobi, & vgrotorum Un- Gionem. Won obſtat I. Multi antiqui, Scotus, & S. Thomas Marc. 6. Extremam Unéctionem in- ſtitutam putant. Neſp. Loquuntur de ea adum- brata, non vero inſtituta. II. IUla Unétio Marc. 6. erat MWateria 572 Caput XVIII. erat inſtituta a Chriſto, habebat ſuam materiam, ſcilicet oleum, & formam ſeu orationem, & jux- ta Catechismum Romanum p. 2. C. 6. ſanabat ani- mos, & corpora: Ergo erat Sacramentum. Keſo. Inſtitutio Chriſti perpetuo manſura, & collatio gratiæ vix probari poſſunt, & Catechismus Ro- manus aperte aſſerit, Unétionis Sacramentalis ſpe- cimen quoddam exhibitum apud S. Marcum: ſci- licet ſymbolica quadam præſignatione. F. 1117. Materia remota Saeramenti Extremæ Un-⸗ Pxtvemæ Gionis eſt oleum ab Epiſcopo benedictum: UnRio-⸗ tis. Nam Jac. 5 oleum expreſſe aſſignatur: Un- gentes eum oleo in nomine Domini. Idem ſta= tuit Concilium Florentinum in Decreto. Cujur materia eſt oleum olivæ per Epiſcopum benedi- dum. Et Tridentinum Seſſ. 14. cap. I. Qui- bus verbie, ut er Apoſtolica Traditione per ma- nur accepta intellexit Eccleſia, materiam eſſe oleum ab Epiſcopo benedibdtum. Porro hoc oleum ab Epiſcopo rite benedici, patet ex praxi an- tiquiſſima Eecleſiæe, utpote cujus benedictio- nis meminit Liber Sacramentorum S. Grego- rii: Rituale Lirinenſe 700, & Remenſe 600 annorum; ejus mentio fit in vita S. Udalrici apud Mabillon ſæculo quinto Benedictino. Eandem deſignant græci & latini Scriptores, dum ajunt, ungendos ægros oleo exorcizato, per Epiſcopum confecto, Pontificali benedi- ctione conſfecrato: quæ vocabula paſſim oc- currunt in Græcorum Acoluthia; in Myſta- gogia ſecunda S. Cyrilli: in ep. Innocentii I. ad Dec. in Comment. Ven. Bedæ. Mate- lteria . ulnttio. Ulttin pion eſt uns ene Vnttio in ain UL. Qurt, ndelſtat Uiionis. Axandrum Ale de necell Dueninum 6 ttümn huins Penecdidum: Kleligete n un huins . Cieunt in ſun, cum receii ind ke, pon d WUciſſima El 21, c. untun Ne Dedione ni ſenper en 2 val Uubontor Miend enin in werk Per in Ole Confemet Meſſtite lremer hn mn eteſtite 3) un Ung cu eſe tant De Extrema Unkione. 573 ſn id . Materia proxima Extremæe Unctionis eſt en is ibpſa Unctio. Uſus enim materiæ remotæ eſt cus, materia proxima Sacramenti: Ergo unctio, mam quæ eſt uſus olei, eſt materia proxima H-x- n,Em tremzæ Unctionis: unde Jac. 5. dicitur: Un- (ndim genter eum oleo. Korimettit Mrmn aior, Ahol. I. Quæritur in ſcholis, an benedictio olei ſit An bene- de necelſitate & valore Sacramenti Extremæ diRio olei Unctionis. Reſpondetur contra Juenin, Natalem ſit de ne- Alexandrum & Recentiores Gallos, probabilius ceſſitate eſſe de necefſitate & valore Sacramenti. I. Quia Sacra- ti Lunen Florentinum & Tridentinum expreſſe dicunt, ma- menti. teriam hujus Sacramenti eſſe oleum ab Epiſcopo 0 eri penedictum: quo modo loquendi non videntur Algrin intelligere ſolam neceſſitatem præcepti, quia ma- im. Ian riam hujus Sacramenti contra hæreticos definiunt, Decteto 0 & dicunt in recto, oleum ab Epiſcopo benedi- uun Qum, cum econtra, quando neceſſitatem ſolius S præcepti indicant, V g. mixtionem aquæ in ca- 4,cab. 1 lice, non dicant, vinum aqua mixtum, ſed cui hlkione modiciſſima aqua miſceri debet: imo Tridentinum , nln Sefſ. 22. C. 7. expreſſe ait, mixtionem aquæ eſſe otrold tantum ptæceptum Eccleſiæ, quod tamen de be- tet ejhi uediétione olei non dicit. II. Hujus benedictio- s beres nis ſemper meminerunt Antiqui: Ergo videntur s 4 eam ad valorem requiſiviſſie, maxime quia aliter Nmd loquuntur de materia Baptismi, & oleo, pro Ba- XRere ptismo enim frequenter aſſignant aquam, nulla tn 8 facta mentione benedictionis, quam tamen ſem- per in oleo memorant. Dicis I. In Sacramento Confirmationis conſecratio Chrismatis non eſt de neceſſitate Sacramenti: Ergo nec in Sacramento Extremæ Unétionis benedictio olei, keſp. Quia juxta multos unctio Chrismatis eſt tantum de neceſſitate præcepti, & juxta nos (§ 966. Schol. 3.) unétio Chrismatis eſt quidem effentialis, ſed una cum impoſitione manuum, hinc non videtur efſe tanta neceſſitas conſecrationis Chismith, ſicuti 574 Cavut XVIII. . ſicuti olei, quod ſolum eſt materia Extremæ Un- o mwin Stionis. II. Græci utuntur oleo non ab Epiſcopo, an um o ſed Presbytero benedicto: Ergo cum hæc bene- dleilie dictio in Eccleſia varia fit, non eſt de neceſſitate Ui, Tili Sacramenti. Keſp. Etiam juxta noſtram ſenten: itz, nlles tiam benedictio non eſt neceflario ab Epiſcopoe ahm gltt facienda, uti mox probabitur, ſed ex diſpenſia- un HMannte tione Papæ etiam a fimplici Presbytero fieri po- imen weti teſt, unde hæc diverſitas Græcorum & Latino- Pkoris con rum fubſtantiam Sacramenti non attingit. iietle,4 An bene- Schol. 2. Quæritur ulterius, an benedictio olei in- üim fn Rio olei firmorum ex diſpenſatione Papæ fimplici Sacer= hn . . 1 . „ . Uuellinn el PFresbyte- doti committi poſſit. Kefp. Affirmative, quia Pmniglis ro com- etiam græci Presbyteri oleum infirmorum bene- 3 mitti pof- dicunt, teſte Arcudio l. 5. Concord. & aliis apud lims d . .Y ERüonem ſt. Martene I. I. de ant. rit. c. 7. Et Clemens VIII. i leit conſtit. 34. ait: NWon ſunt cogendi Preshiferi graci 24. 34 7 HH D Wlum Oleo olea Jantta prater Chrisma ab Epiſcovis latinis dic- alis e ceſanis accipere, cum higjusmiodi olea ab eis in iſa NAN K oleorum & Sacramentorum exhibitione ex veleri lri ucf ritu conficiantur, ſeu benedicantur. Quod etiam lul None confirmavit Benedictus XIV. in Conſtit. Etß pa- “ ſioralis. anno 1242. dakalcs lenpi undl An unſtio Schol. 3. Joannes Major, Durandus &. putant, un- s n dol 5. ſenfuum Ctionem quinque ſenſuum eſſe omnino de necefſi- uhnti, Uin ſit de ne- tate Sacramenti Extremæ Unétionis. Verum pro- eglte innn ceſitate babilius eſt, quod ad veritatem Sacramenti unica thuint, 2, Sacra- unétio fufficiat; nam S. Scriptura eodem modo Frſäntut. mentt. loquitur de unctione infirmorum, quam de Baptis- oer wicn mo Catechumenorum. Sed ad Baptismum unica uiitknn ablutio fufficit: (C. 038.) Ergo & unica unctio betſior ad Sacramentum Extremæ Unétionis. Hinc Li- Mldus r bri Rituales paſſim præſcribunt, ut, ſi mors in- Gnla hocie ſtet, vel morbus contagioſus exponat mi-niſtrum lte n periculo vitæ, una fiat unctio in capite, ubi vi- m conſi gent omnes ſenſus, ſi minus in alia parte corpo- g, ris, & in forma omnes ſenſus externi ſimul ex- l primantur. Ex præcepto tamen Eccleſiæ multi- (tn g plex unctio eſt adhibenda pro ritu cujusque dic- eg ene ceſis, Lxtenel n d lrüin m Uee N R de nerlt . byietd fil tun El ttint Heblto ſmnplei rmatie, frmornn k d. & dün Oenen Pruufpeni ritllut 4 n a, d lote t 4 . (ol Cnti de. Prin 4 in een is Venn’ Venineni1 e eolen Oon ele⸗ antimmn Ntin A — De Extrema Unktioné. 575 ceſis, maxime unétio quinque ſenſuum. Diverſa enim jam olim circa partes corporis inungendas fuit diſciplina. Juxta codicem Sacramentorum S8. Eligii, Tillianum & Remenſem præter oculos, aures, nares, os, manus, pedes ac renes, etiam collum, guttur & ſcapulæ ungebantur. Anti- quum Manuſeriptum Eccleſiæ Cameracenſis, un- tionem verticis, frontis, genarum, temporum ac pectoris commemorat. Complura Ritualia uti Bajanenſe, Abrincenſe, Conſtantienſe unétionem umbilici præſertim in fœminis præſcribunt. Codex Fillianus, Turonenſis &c. illam eorporis partem ungendam eſſe decernunt, quæ acerbius dolet. Perantiquus Sacramentorum Liber 8& Gregorio adſcriptus apud Launojum tom. 1. unicam tantum unétionem capitis regenſet. Apud Græcos Si- meon Theſſalonicenſis l. de Sacram. refert, infir- morum oleo liniri frontem, facies ac manus: Ar- cudius vero teſtatur, communius ungi frontem, mentum, genas ambas, peétus, manus; pedes. Copti nonniſi frontem inungere ſolent. Juxta Rituale Romanum Sacerdotibus manus inungun- tur exterius ex praxi antiquiſſima in codice §. Remigii laudata &c. cujus ratio eſt, quia Sater- dotes in vola conſecrato oleo ab Epiſcopis ſunt delibuti, hinc non convenit, ut ibi a ſimplici Sa- cerdete inungantur. Ita vet. Anonym. a Martene citatus t. 2. de ant rit. In Decreto Eugenii IV. Ppræſcribitur: Infirmus ungendus eſt in oculis propter viſum, in auribus propter auditum, in naribus propter odoratum, in ore propter guſtum & locutionem, in manibus propter tactum, in pedibus propter grefſum; unctio renum pudoris cauſa hodie ex Conc. Mediolanenſi IV. omittitur. Multæ autem hæ unétiones ad unicum Sacramen- tum conſtituendum referuntur. Dicis I. S. Tho- mas q. 32. in ſuppl. ait: Mia unktio ab omnibus ob ſervatur, queæ fit ad quinque ſenſus quaſi de ne- ceſſitate Sacramenti. Et Florentinum lar unctio- nes exprefſe præſcribit, Re/ſp. S. Thomss ſu- ioſe tur cdſus. 576 Caput XVIII. dioſe dicit: quaſi de neçeſſitate, ubi oſtendit, non eſſe de abloluta necefſſitate. Florentinum ex- plicat ſolum p „ quæ ordinatie de præcepto ſunt inung . II. Sacramentum hoc inſtitu- tum eſt ad tollendas reliquias pecratorum, quo- rum radix eſt in quinque carporis ſenſibus: Ergo hi neceſſario ſunt inungen Kiſy. Ex congruen- tia ſunt inungendi, non vero ex neceſſitste Sa- cramenti; nam non opus eſt, omnem effectum Sacramenti per applicationem materiæ deſignari. Reſolvun- Coroll. Prakt. imo. Oleum pro Extrema Unctione debet effie oleum olivarum, quod fmpliciter dici- tur oleum; alia enim olea ex nucibus &c. ſolum cum addito ſunt oleum, debetque eile benediétum ab Epiſcopo, vel alio habente ex diſpenſatione Papæ facultatem. Et ex præcepto Eecclellæ de- bet hoc oleum eo anno efle benediétum, qui au- nus a die Jovis ſancto usque ad diem Jovis ſan- ctum alterius anni computatur, adeoque graviter peccatur, ſi extra caſum neceſſitatis adhibeatur oleum antiquum, quo tamen in neceſiitate uti licet. Quodni Parochus per annum advertat, non ſufficere oleum infirmorum usque ad tempus, quo recens benedictum accepturus eſt, & alind ab Epiſcopo facile habere non paffit, licet affundere in minori quantitate oleum non benediftum c. Cum in dubtis. de conſecr. Ecel. Rituali Rom & declar. S. Congreg. an. 1682. 240. An Chrisma ſit materia valida Extreme Unéctionis, dubium eſt. In praxi, ſi ad manum non habeatur oleum infir- morum, non licet uti Chrismate, quia conſuetu- do univerſalis Eceleſiæz repugnat. In caſu tamen extremæ necefſitatis hoc lieitum eſſe putat Leo- nardelli tr. 5. c. I. dummodo ob reverentiam Sa- cramentum ſub conditione adminiſtretur, quia grotus non eſt privandus bhoc ſalutis remedio. Multo magis in hoc caſu licet adhibere oleum pro Infirmis benedictum, cui balſamum, vel alius li- quor in tam modica quantitate admixtus eſt, ut in . commun elm. N Ie, Putet endum; onem fub Uummus nee Commentunn 66 UnCtione lerelis, ſei Ne, mabibin Uta Rituale Ien Onittefe W.En. , Enon elem, Unan Eign li per In & hnn nordis oon 1 nnngere finen erpo n hülln Dens, g In, Notat IeN.l iun Nn Nenn & lign Dens ſi haen 1is, tem neciante in iinch, Eecato ven rens man o lebet netit tal h Nodit d Aenn Um, D Mranm I Utatis adl deokbenn tibi Deus, quidquid deliquiſti pe dictus XIV. loco citato ex Paſtor De Extrema Unktione. 577 in communi æſtimatione cenſeatur adhuc eſſe oleum. Si autem Sacerdos infirmum unxit Chris- mate, putat Laymann, ob (candalum nil eſſe re- petendum; alii autem cenfent, tunc ſaltem un- Gionem ſub conditione eſſe repetendam, quando infirmus nec ſuſcepit, nec ſuſcipere poteſt aliud Sacramentum. gtio. Ordinarie non una, ſed plu- res unctiones fieri debent juxta confuetudinem dieeceſis, ſcilicet in oculis, auribus, naribus, ore, manibus, & pedibus: uncétio renum juxta multa Ritualia omittitur. Unam antem unctio- nem omittere eſt grave peccatum. Benediéstus XIV. de Syn. I. 7. c. I9. 410. Si urgeat neceſſi- tas, & mora patiatur, Sacerdos inungendo unum oculum, unam aurem &c. dicat: Per iſtas ſan- (Stas UhRiones indulgeat tibi Dominus, quidquid deliqu ſti per viſum, auditum, guſtum, odora- tum & tactum. Si periculum magis urgeat, & in morbis contagiofis, ut periculum evitetur, ſuf- Hicit inungere organum ſenſus magis ad S. Un- ctionem expoſitum dicendo: Per iſtam S. Unctio- nem & piiſſimam ſuam miſericordiam induligeat viſum, audi- im. Ita Bene- ali Mechlinienſi; vel juxta Rituale Pariſienfe: Per iſtam & Unéctio- tum, odoratum, guſtum, & ta nem & ſnam piiſſimam miſericordiam indulgeat tibi Deus, quidquid peccaſti per ſenius. 5ν. Un- ctio facienda eſt pollice manus dextræ Sacer- dotis, tempore autem peſtis fieri etiam poſſet mediante inſtrumento v. g. virga oblonga S. oleo tincta, & debet fieri in formam crucis ſaltem ſub peccato veniali. 6to. Si cæcus a nativitate, vel carens manibus aut pedibus inungendus ſit, un- Stio debet fieri in parte vicina; quia licet non potuerit talis peccare quoad effeétum in illo ſen- fu, potuit tamen peccare quoad affectum. Un- Gio autem debet incipi ab oculo dextro ad ſini- ſtrum, ab aure dextra ad ſiniſtram juxta Rituale, u Sehram Inſit. Theol. Tom. III. 00 Forma Extrema verborum forma eſt adhibenda. Nam Imo Unio- nis. 578 Cuput XVIII. ſub veniali: Et Presbyteri infirmi manus exterius inungi debent. 7timo. Sacerdos abrumpens Un- Gionem, quia putat ægrotum ſub ea mortuum; dum advertit moribundum denuo dare ſigna vitæ, ſi mora brevis interceſſerit, ſine repetitione addat reliquas Unétiones ob moralem unionem: ſi lon- gior mora interceſſerit, v. g. quadrans horæ, re- petat Unéctiones jam factas. Si dum inungitut infirmus, moriatur; Sacerdos ultra non proce- dat: ſi dubitet, an adhuc vivat, Unéctionem pro- fequatur ſub conditione pronuntiando formam, S ſaltem mente, ſi vivis, & ore: Per iſtam Re⸗ F. 1118. In Sacramento Extremze Unctionis aliqua S. Jacobus expreſſe ait: Orent ſuper eum. Et: Oratio fidei ſalvabit infirmum. 2do. Patres non ſolum Unctionem, ſed & orationem in- ungentium Presbyterorum commemorant. Item Euchologia Græcorum & latina Ritua- lia ægrotos ungendi ritum ſemper cum cer- ta verborum pronuntiatione deſcribunt. Et Concilium Florentinum ac Tridentinum for- mam verbis expreſſam recenſent. 2. Hæc Forma apud Latinos eſt depreca- toria his verbis convenienter concepta: Er iſtam ſanbtam Unbéionem, & ſuam piiſimam miſericordiam indulgat tibi Dominus, quidqui. ver viſum deliquiſti: Quæ tota forma repeti- tur in ſingulis Unctionibus ſingulorum ſen- ſuum mutato ſolo cujuslibet ſenſus vocabulo, ſcilicet, quidquid per auditum: per odoratum: per guſitum & locutionem: per tabtum: per. greſ- ſum deliquiſti. Nam Imo per illa verba ſa⸗ re⸗ . it ceren Aynetur Dweto, Ii Uuns appro n ek anti ter Utnalt laudonet mibus mo Mologia uin Aurin bot. Nnt nn, unmm n ltilt, to Jiicent , Eume hrnnt ie B. 5 ue Ein ſetfonmna! ie enint inſ Fentoris rnſormi len egrtte ſellan in Nnod iin un ihcien n enin ns Nii Cnninn Enteilin gn ai leative De Extrema Unkfione. 579 immam GOrent ſuper eum, oratio & forma deprecativa Shhnumal deſignatur: EKandem formam Florentinum in Ralen Decreto, Tridentinum, & Catechismus Ro- eien manus approbat. 2d0. Illa in Eccleſia La- uortis tina eſt antiquiſſima & univerſalis, uti pa- udrnske tet ex Rituali Romäano, Pontificali vetuſtiſſi- Kn mo Laudunenſi, Sacerdotali Romano, & utri us omnibus modernis Ritualibus. Accçedunt Uide Euchologia Græcorum, quæ præter invoca- R tionem plurium Sanctorum formam ita de- feribunt: Puter ſance medicz animaruin & cor- vorum, jana ſervum uum hunc ab illa, guc zum detinet, corporiz & animi infirmitate. De- Ucimdu nique Tridentinum Seſtſ. 14. definit: Si quis nda. Dn dixerit, Extremæ Unktionir ritun, & uſum, tunun guam obſepvat &. KRomana Eccleßà, repugnaré 1Mu k Jententic B. Jacobi Apoſtoli, ideoque eum mu- olitona tancdhum , poſjeqgue à Chriſtianis abigue peccato commenn tontemni, anathema ſit. 6 Sehof. r. Gum Chriſtus non determinaverit, quibus An forimnd rſi Serbpis forma Extremæ Unéctionis conſtare debeat, indicativa delclhm. delcnun. ed Eccleſiæ hoc determinandum reliquerit, hinc valeat. Itidetem Rerrin in ſcholis, an forma conſtans verbis de- hler. recatoriis ſit de efſentia hujus Sacramenti, an vero forma indicativa: v. g. Ungo te in remiſſio- enos Ac⸗ nem peccatorum; etiam ſit valida. Hanc contro- er eorend verſiam non definivit Concilium Tridentinum; 6 ſune Jquod ita laudat formam deprecatoriam, ut for- g. r mam indicativam non declaraverit eſſe invalidam; cum enim libri Martene, Menardi & aliorum ta n, Theologorum utiliter legantur, qui pro valoré? , formæ indicativæ pughant, quis audeat dicere; ſei contrarium eſſe definitum: Hinc P. Berti putat; / ſententiam ſtantem pro valore formæ indicativæ ni magna propabilitate defendi; tum quia forma in- itn dicativa olim in uſu füit: fic temporé S. Bona- 00%2 ven-⸗ Forma Græco- rum eſt valida. 580⁰ Caput XlIII. venturæ in Eccleſia Ambroſiana hæc forma obtine⸗ bat: Ungo te Oleo ſanftificato in nomine Patris; S Filii, & Spiritus S., At more militis undt, pra- varatus ad certamen azreas poſſis ſuperare vote- ſtates. Similis forma legitur in Codice Tilliano, Remenſi, Ratoldi, & in Rituali Suefſionenſi. Ca- talaunenſi, Ambianenſi apud Martene, de ant. rit. I. 1. C. 7. Arcudius etiam I. 3J. de Extr. Uncdt. c. 5. laundat Sacramentarium Venetum a Leone X. approbatum, ubi hæc forma legitur: Uugo te Oleo ſanko, ut hac Unkflione protektus Jortiter ſlare valeas adver ſus varias cateras in nomine Patris, S& Eilii, & Spewritus J. Et B. Albertus M. in 3. d. 23. refert, ſe perluſtraſſe antiquiſſimos Germa- niæ Rituales libros. & in illis inveniſſe formam Extremæ Unctionis indicativam: tum quia di- ſcrimen inter formam deprecativam & indicativam eſt tantum accidentale: Ergo indicativa erit Va- lida. Dicis I. S. Jacobus expreſſe requirit ora- tionem. Et S. Thomas q. 29. in fuppl a. 8. ait: IlIn Sacramento non poteſt eſſe forma indicativi mo- di. Reſp. Etiam forma indicativa eſt oratio, adeoque accidentaliter a deprectiva differt. §. Thomas non expreſſit, an forma deprecativa ſit de neceſſitate Sacramenti. II. Hoc Saeramentum confertur moribundis propriis viribus deſtitutis, adeoque alienis orationibus adjuvandis. Kep. Hæc ratio congruentiæ ſalvatur etiam in forma indicativa, per quam Deus etiam rogatur.— . Schol. 2. Forma Græcorum: Eater ſankte animarum & corporum medice, Jana ſarvum tuum hune ab illa, qua ipſum detinet, corporis & ammi infir- mitate, eſt valida: tum quia Benediéctus XIV. in Conſt, Etſi paſtoralis, eam non reprobat: tum quia Græci, etſi actum Unctionis non exprimant in pronuntiatione formæ: illum tamen innuunt in Tropariis S. Unétioni præmiſſis, ubi orant: Ita ſac, ut nos quoqtse miniſtri ſimus novi 1 ſta- ments tui ſuper olzun iſtad, „ „ . Coroll. cel Nad. 17 dordinarie Cellis, nlio eum v e peblas imn Unction it cdlikt, in be neret hon niſ te naſis p Uin, & gni Gunmelnm eniſlſet, liniter 5 il eee nu Hett lr Mesprte Mtet tun uk minin füumen en Ii fnz Aun. tun utent lhe Keordnn i nr E pee Linperinl De Exrtrema VUnbttone. 581 herr ſotindae n teik Goroll. Prad. Imo. Forma Extremæ Unétionis non KReſolvun- in, eſt ordinarie tota pronuntianda, antequam uter- tur caſus. ſonnn que oculus, utraque manus &c. ſit inunécta, ſed nieh unctio cum verbis finiatur. Jufficit autem inun- i nelnnni! gere palpebras, labia &c. zdo. Verba illa: Per hrtene, Em iſtam Unctionem indulgeat tibi Dominus, quid- z Gln quid deliquiſti per viſum, & expreſſio ſenſuum hetumila ſunt de necefſitate Sacramenti: Aſt ly ſanam D?M legitn. 4 &e, ſuam piiſimam miſericordiam, ſunt de neceſſi- eltafe tate gravis præcepti. gtio. Forma indicativa eſt in toniuf illicita, & quia tutius in Sacramentis ſequendum, Abertuli Sacramentum cum ea collatum ſub conditione ignifinae iterari poſſet, & deberet. invetiein . n: Inſd G. 1119. Tam Gindlan . „2 un tutn Miniſter Sacramenti Extremæ Unctionis Miniſter ele klit eſt ſolus Sacerdos. Quippe Jac. §. dicitur: Exiremæ Hm1I Inducat, Pretbyteros Eccleſic. Quod autem no. Unftio- mn mine Presbyterorum Sacerdotes intelligan- "de ain ein tur, patet tum ex eo, quia, ubi in S. Scri- eini ptura de miniſteriis Eccleſiæ agitur, Presby- ma Ceptrüi ptu GCGl gitur, V. Hoeaes teri nomen pro Sacerdotibus ufurpatur Act. iste 14. V. 22. Tit. I. v. 24. tum quia dicitur: red EFresbiſteros Eccleſie; id eſt, qui regunt EKc- meini“ cleſiam: tum quia requiruntur Presbyteri, unene ut orent ſuper infirmum, eum ungant, ut per eorum miniſterium tribuatur animi leva- nadts men, & peccatorum remiſſio, ad quæ om- n e, nia impertinens eſt ætas fenilis, quam per- 75 peram per Presbyteros adverſarii intelligunt, ugu⸗ contra communem Eccleſiæ, Traditionem: dem quos proinde juſte perſtringit Tridentinum n bna;, Seſſ. 14. can. 4. &t guis dixerit, Preshiſteros ils,, Eeccleſic, quos B. Jacobus adducendos eſſe ad ue infirmum inungendum hortatur, non eſſe Sacer- dotes, ab Epiſeopo ordinatos, ſed fate Senio- 0 3 rés 582 Cuput XIIII. res in quavit communitate, ob idque propriun Eotreme Unklionis miniſtrumim non eſſe ſolum Sacerdotem, anathema ſit. z2do. Hoc Sacra- mentum eſt Poœenitentiæ conſummativum: Ergo ſicuti ad Sacerdotes Pœnitentiæ, ita Extremæ Unctionis adminiſtratio ſpectat. Solvuntur Schotl. Proteſtantes docent, nomine Presbyterorum objettio-: a S. Jacobo Seniores ætate, vel Primates & Ma- nes. giſtratus communitates intelligi. I. Quia Presby- ter provectiorem ætate ſignificat. Et Innocen- tius I. ait in ep. ad Decent oleo ab Epiſcopo benedicto omnes Chriſtianos uti poſſe in ſua, aut ſuorum neceſſitate inungendo. Et Ven. Beda in ep. S. Jacobi ait: Monet infirmos, ut eniorum adjutorio ſe curari meminegrint, neque ad juniores, minusque doſtos cauſam ſucæ imbecillitatis deferant. Keſp. Presbyter in ſenſu grammaticali Seniorem ſignificat, in ſenſu ſcripturiſtico Sacerdotem. In- nocentius permittit cuilibet Chriſtiano in necefſi- tate ſe & alios inungere Oleo benedicto pio de- Votionis affetu erga rem ſacram cum ſpe mede- lam conſequendi, ficuti fideles utuntur aqua be- nedicta, ita tamen ut nullum conficiat Sacramen- tum. Ven. Beda non tantum agit de Extrema Unétione, ſed etiam de Sacramento Poenitentiæ, & vult, ut poœnitens docto Sacerdoti peccata ſua confiteatur. II. Launojus probat, olim etiam Diaconis adminiſtrationem hujus Sacramenti com- miſſam fuiſſe ex S. Cypriano ep. 12. Concilio Eli- beritano can. 32. vet. Pontificali Rom. & Alcuino. Reſp. Omnia illa exempla a Launojo relata non ſunt de Extrema Unétione, ſed de reconciliatione poœnitentium non ſacramentali. (§. 970. Schol.) Unus Sa- Ad adminiſtrandum Sacramentum Ex- e treme Unctionis abſolute unus Sacerdos hußicit. 12 luin⸗ Fit. M ütumm n 1n ſeec logen in 16 Sniptn ili aurt l de ſol lit ino n intelen UlintemY Amns ex tar Iiadit a ecet, i dactan n ſun di enos e olecti Penedi m . 23. Uln Code ntle l Ulnnelſie⸗ Auln Emn A It it. n gup Im NI. ne zit ſin r 1 ieno hu nn Hon tſe ,e . Hor dn ommntin enitennte, tio heht. e Deskyienn Primtsd I. Cbuls, t. Et Iun e0 29 Ein olſe in in Et Ven Ne 18, 4 in D Iliuis it aticgli Sene Gcercolen tünd in ke eedito do cun I1 ltunti g! nſciathnm⸗ git E lie toente t, Cin Ginng, on l, noſo e el e en X n Ne, 3 e. De Extrema Unkione. 583 ſufficit. Primo enim neceſſitas plurium Sa- cerdotum non colligitur ex S. Scriptura; nam S. Jacobus Presbyteros in plurali per anallogen ſingularem intelligendo poſuit mo- re S. Scripturæ uſitato, uti Matth. 2. v. 20. Defuntti ſunt, qui quæœrebant animam pueri: quod de, ſolo Herode Glaſſius Lutheranus exponit: imo licet plures Presbyteros S Ja- cobus intellexerit, non tamen afſerit, eam pluralitatem eſſe de neceſſitate Sacramenti, ſed unus ex Presbyteris ſufficit. 2do. Con- ſtat ex Traditione. Innocentius I. ep. ad De- cent. docet, Epiſcopum poſſe eſſe miniſtrum hujus Sacramenti, qui tamen nonniſi unus eſt in ſua diœceſi. Item ab uno Sacerdote inungendos eſſe infirmos præſcribunt Cano- nes collecti ab Africo, & decreta pro Or-⸗ dine Benedictino ſæculo XI. collecta a Lan- franco c. 23. Idem probant vetuſtiſſima Ri- tualia: Codex Dominicanorum Pariſienſium, Baptismale Eccleſiæz Viennenſis, Manuale Laudunenſe &c. vid. Martene de ant. rit. ztio. Accedunt definitiones ſummorum Pon- tificom. Alexander III. c. Quſivit. de verb. ſignif. ait: Sacerdos uno præſente Clerico & ettam ſolus pvoteſt infirmum ungere. Et Bene- dictus XIV. Conſt. Etſi paſioralis. De rit. Græc. ait: Mec reſert, utrum eadem Evtrema Ualtio per unum, vel plures Preibyteros fat, uhi hujurmodi viget conſuetudo, dummodo cre- dant, & aſſerant, illud Sacramentum ſervata debita materia & forma ab uno Presbiſtero valide & licite confici. 0 04 Coroll. Kgſolvun- tur caſus. 584 Eaput XVIII. Coroll. Praft. Imo. Si unus Sacerdos inchoatas Un⸗ tiones ob ſubitam infirmitatem abſolvere non poſſit, alter r bet. zdo. Sacerdos, ut debite Extremam Un- Stionem adminiſtret, debet eſſe indutus ſuperpel- liceo & ſtola ſub gravi peccato: deinde recitan- dæ ſunt preces in Rituali præſcriptæ: Et quidem Pſalmi pGnitentiales non funt de præcepto, aliæ vero orationes, Adjutorium &c. usque ad pri- mam Unétionem absque caſu neceffitatis urgen- tis mortis ſine peccato gravi omitti non poſſunt. Paretur etiam apud infirmum menſa mappa can- dida cooperta, & vas, in quo ſit bombaceum, aut quid fimile in ſeptem globulos diſtinétum ad abſtergendas partes inunctas, medulla panis cum ſale & aqua ad abluendas manus Sacerdotis, can- dela cerea, quæ ungenti Sacerdoti lumen præ- beat: opera autem detur, ut, quanta poteſt, munditia hoc Sacramentum miniſtretur: Adfit etiam aqua benediécta ad benedicendum cubicu- lum, & infirmum, & Imago Crucifixi. Bom- baceum cum pane poſt uſum comburi debet. tio. Solus Parochus, & qui delegatam ab eo curam habet, licite hoc Sacramentum adminiſtrat. quia eſt aétus paſtoralis, & fi quis ſine ejus licentia adminiſtret, peccat graviter, & ſi ſit Religioſus, excommunicationem Papæ reſervatam ipſo facto incurrit Clem. I. de Priv. excepto caſn extremæ neceflitatis. Ato. Regulares deputati a ſuis upe- rioribus ad hoc Sacramentum adminiſtrs ndum *grotantibus in monaſterio, illud dare poſſunt ſervientibus toti monaſterio, ſi habitent continuo intra ſepta monaſterii, vel ſi morbo lethali in monaſterio corripiantur, licet alias foliti fint per- noétare in propria domo. Idem dicendum de aliis, qui amicitiæ, ſacrorum Exercitiorum, vel alteriuns negotii cauſa ſubitaneo morbo in mona- ſterio corripiuntur. Item Regulares prælidentes Seminariis vel Collegiis ſtudentium, conviétori- bus & famulis ſuis hoc Sacramentum mnile iquas nil repetendo complere de- Phnt, Uut, vel vt Nhlares l fſtoribus, Pers hoe 1Drrocks 1 Et, guin tn Hiconi. Percato tenet Puter epi nne: Ino e Plt oonſter e Ü habeat futoret, ſe flenine kerat, Ka⸗ Len minitt II unns! UIgt, Al Ime: hoc Ms inten me Kiones de Vos Be Urtk, d Denm e⸗ ad br Bints nun. Wontu Uti. 61 unnge i den a ien De Ewtrema Unbktione. 585 S inchoeil pofſunt, ſi Regulares ipſi hoc Seminarium erexe- ihceen xint, vel ut Domini illud poſſideant; ſecus fſi ipſi o connſee; Regulares ſint convictores, vel famulantes con- Exvem. victoribus. Necefiitas autem ſufficiens, ut Re- ndutms bren laris hoc Sacramentum adminiſtrare poſſit, eſt; deigeſntd ni Parochus ſit abſens, aut irrationabiliter dene- Ntr Ne get, quia tunc fufficit tacitus conſenſus Papæ vel Prereph Epiſcopi. Sto. Parochus ex juſtitia ſub gravi- 2 Usee peccato tenetur per ſe, vel per alium ſubditis ſuis eſtiats e graviter ægrotantibus hoc Sacramentum mini- itti non ger Ktrare: Imo etiam tempore peſtis, ſi ægrotus non enſa DRlð poſſit confiteri cum periculo vitæ, ut eo median- ſt borim te, fſi habeat forte ſolam attritionem, ſalvetur: S Ektnene ſecus foret, ſi paulo ante confeffus fuerit, & ſu- diln n ſpicio alicujus mortalis non ſubſit. 6to. Si unus Gerteta ungat, & alter formam in Extrema Unéctione oti Naß proferat, Sacramentum eſt invalidum. Plures Yanti l autem miniſtri eſſe poſſunt in Extrema Unéctione, ſreror: 6 ita ut unus hunc ſenſum cum prolatione formæ enan d inungat, alius alterum ſenſum cum prolatione rcifet Ne formæ: hoc tamen non licet, excepto fſi infir- dn dehe mus antea moriturus credatur, quam unus omnes undctiones perficeret. . mn 32 e0 minitnt. 4 de ein n H. 1121. r iſs Solus Baptizatus, qui rationis uſum ad- Subjektum vaae eptus eſt, & ex morbo vita periclitatur, eſt Eatrem zti 1 0 ſubjectum capax Extremzæ Unctionis. Quan- Unio- " tum ad Baptismum requifitum patet ex eo,““. quia Baptismus eſt janua omnium Sacramen- torum. Quantum ad rationis uſum requiſi- tum conſtat ex perpetua praxi Eccleſiæ; nam, uti oſtendit P. Martene I. de ant. rit. ce. 7. nunquam hoc Sacramentum infantibus tekionn, adminiſtratum fuit: Et licet Nicolaus Cuſa-⸗ . mus ep. ad Bohem. ac Maldonatus de Sacr. t. 2. dicant, olim infantes infirmorum oleo 6 900° 5 unctos 586 Caput XVIII. unctos fuiſſe, eos tamen ſine fundamento lo⸗ cutos fuiſſe, ait Cornelius a Lap. in ep. S, Jac. & intelligi poſſunt de Unétione ſine for- ma Sacramentali. Deinde hoc Sacramentum primario inſtitutum eſt ad remiſſionem pecca- torum: Sed uſu rationis deſtituti non habent peccata: Ergo nec egent hoc Sacramento. Denique vita periclitantes hujus Sacramenti ſolum eſſe capaces, patet ex cit. ep. S. jac, Infirmatur quis in vobis. Florentino, quod in Inſtruét. Armen. ait: Hoc Sacramentum niſi in- Firmo, de cujus morte timetur, dari non debet. Tridentino, quod Sefſ. 14. c. 3. hanc Unctio- nem infirmis eſſe adhibendam ait. Innocen- tius I. ep. ad Decent. docet, verba S. Jacobi intelligi debere de fidelibus ægrotantibus. Conc. Aquisgranenſe anno 836. fideles inun- gendos, cum infirmitate depreſſi fuerint: quibus accedunt Libri Rituales, inter quos Bituale Rom. ita habet: Vebet hoc Sacramen- tum infirmis praberi. Item forma Græcorum: Pater Santte &c. (G. 11I18. Schol. 2.) inſi⸗ nuat, hoc Sacramentum ſolis infirmis admi- niſtratum eſſe: Et ad confirmandam hanc Grzæcorum doctrinam Arcudius Conc. p. 383. plura eorum teſtimonia congerit. Emanuel Calecas ait: illud infirmitate decumbentibus adhiberi. Nathanael: In ultima hominis hora concedi. Hinc Benedictus XIV. in Conſt. Etſi paſtoralis. Infirmis vero juxta ver- bum Apoſtoli Jacohi Unkio extubeatur extrema. Schol. T. Baptizatos & rationis compotes eſſe ſubje- Gtum capax Extremæ Unctionis, eſt de fide: quod vero ſoli infirmi ſint ſubjeétum capax⸗ Jant⸗ . „ “ Bene- Drüſkun a clure Aeorun ti ute Creo eroriz in lynmneo ce ine glin far el Phliencan, un. reel lehſird in Iiinnet er türin Cont Een Conte ine hehi kelli Unit, on uicg in IGetenis Nteds Acet 4 ſlere in Feiſentes aum nei Grenent . ut, Ec⸗ n ile l bhr uids 4 . ir t itert leit ho Ule, ſel Tiicent benen s weno or⸗ 1Gr Anenm in dede damn V De Extrema Unklione. 597 funlmnen Benedlum XIV. de Syn. l. 7. c. 20. non qui- Lah. inen! dem clare & exprefle in Conciliis definitum eſt, ncioneen ex eorum tamen definitionibus legitime infertur: e Sactemrener Unde Græcorum mos, ſanos inungentium gra- ifiorenker vis erroris inſimulatur, & damnatur a Theophilo “ Raynaudo de heterodox. Secéct. I. punéto 12. ma- xime quia communis Theologorum conſenſus c Sen efficax eſt argumentum ad Catholicum dogma lus Aoèmme ſtabiliendum. M Cit en Schol. 2. Græci igitur ſanos etiam & valentes ſolent Solvuntut, ntino, A Oleo ſacro inungere in remiſſionem peccatorum, objettio- Ammertuntit uti liquet ex eorum Euchologio, & Jeremia Pa- es. Animd triarcha Conſtantinop in ſua cenſura contra Au- 3 guſtan. Confefl. Hinc Epiſcopus, poſtquam fer. V. 3 hanli Majoris Hebdomadeæ S. oleum conſecravit, non ait. Ig jubet illud aflervari pro infirmis, ſed totum ſtatim Vetbi 85 1 inſumit „ omnes aſtantes inungendo, uti teſtatur Eggotui⸗ Goarius in not. ad Euchol. & magnus Oecono- 6 tteles mus Cretenſis apud Arcudium 1. 5. c. 4. narrat, H æcos Sacerdotes loco ſatisfactionis ſacramenta- eli ri ſe ſolere ſubinde non exigua mercede aceepta ſes, intel , poenitentes S. Oleo inungere, ut hoc pacto a pec- 1 r Gr catorum reliquiis, poznisque pro iis ſubeundis ab- na Grtun ſolvantur: quem abuſum Arcudius acriter repre- chol 1 5 hendit, & damnat. Græci ergo cenſent, etiam d 14 ſanos eſſe capaces Sacramenti Extremæ Uncétio- 1 nig: quibus ex Catholicis accefſerunt Juenin tmanden diſ. 7. q. 7. & Saintebeuve de Extr. Unét. I. 1s Coe ,N Qui⸗ de more inungendi ſanos Græcis nulla lis giit. . fhit intentata in Concilio Florentino, quod non Gerute⸗ dicit, hoc Sacramentum infirmis tantum dari ra poſſe, ſed ſolum ait: niſi infirmo dari non debet: Müm & Tridentinum ſtatuit quidem, infirmis illud eſſe lns , exhibendum, ſed non ſolis infirmis. Et S. Jaco- n / bus memorando infirmos ſanos non ex cludit. Peke? Reſp. Florentinum perſuaſum habuit, Unctionem ſanis a Græcis non adhiberi ut Sacramentum, ſed elin. ut meram cæremoniam, & ſacramentalem quan- . til dam benedictionem; alias certe ad rationem red- 1 rugo e dQendam vocati & correcti fuiſſent, uti Goarlus 588 Caput XVIII. contra Arcudium obſervat. Verbum non deber in decretis dogmaticis, in quibus Sacramentorum doctrina ab Eccleſia explieatur, ut plurimum de- notat neceſſitatem non ſolum præcepti, ſed Sa- cramenti. Idem voluit Tridentinum; integram enim hujus Sacramenti credendam & tenendam doctrinam nobis non tradidiffet, quod tamen in fine illius capitis ſe feciſſe teſtatur, ſi etiam non infirmis ilud adminiſtrari poſſet. Cumque com- munis Theologorum verba S. Jacobi ita interpre- tetur, ut ſolum infirmum ſubjeéctum capax hujus Sacramenti eſſe doceant, efficax eſt argumentum ad catholicum dogma ſtabiliendum, uti docet Canus de loc. Theol. II. Variæ hiſtoriæ a Mar- tene J. 1. c. 7. de ant. rit. allatæ probant, etiam ſanos olim hoc Sacramentum fſuſcepiſſe. Sice Odilia à Ricardo Abbate de futura altera die morte præ- monita, licet corpore ſana, liquore S. Olei inun- ta fuit: teſte Hugone Flaviniac. in Chron. Vir- dun. Monachus quidam apud Mabillon ſæc. VI. Benediét. part. 2. monitus de inſtanti obitu cum licentia Abbatis S. Oleo inunctus ſanus & inco- lumis altera die obiit. S. Hedwigis teſte ſcriptore vitzæ ejus, priusquam ægrotare cepit, voluit Ex- tremæ Unékionis Sacramento muniri. Neſp. Hi- Koriæ hæ ſunt quid extraordinarium ex ſpeciali S. Spiritus afflatu, quæ in exemplum ordinarium trahi non poſſunt. Deinde prudenter credere poſ- fumus in przædictis rerum circumſtantiis, eos, qui ſunt Divinitus admoniti de morte inſtante; lam tunc cepifſe lethali morbo interius laborare; quo cito perducerentur ad mortem, licet exte- rius ſani viderentur. O. 1I22. Extremg Extrema Unctio juxta mentem Ecclefiæ Undtio ad jmpertienda eſt infirmis cum vitz periculo de- dire H cumbentibus, & non expectanda eſt extrema rioduts Vitæ periodus. Ita ſtatuit Plorentinum in ecre- 1 geto: M. ofte 1i atumm ait: gli n; 1 owliut rtin inuni mhun ſantin nn Hegſela i Nnnen unili t, uHoN’ N.2 tenhur enr opri 1 ifiet. Ulndtanse Kaiamn ASredn 1al de gaor tun Tnt lbelinris AGhINMam 1i inigt ohrone ih , ſeni us n 1 un, vil, . Aumnnie er n 5 rad. I ni iifnt n Aigunte ne otlein Antnm o ernt, n olſ De Extrema Unklione. 889 decreto: Hoc Sacramentum niſi infirmo, de non eſßt hun mi cujus morte timetur, dari non debet. Et Tri- diferen- Lilul dentinum ait: Veclaratur etiam, eſſz hanc Un- da. ei Rionem infirmis adhibendam, illis vero praſer- uun, ineon kim, qui tam periculoſe decumbunt, ut in eXitu n tm vitx conſtituti eſſe videanturn. Ubi particula tmi praæſertim innuit, aliis etiam infirmis, qui „Heinn nondum ſunt in exitu, adhiberi poſſe. Con- Cen cilium Mediolanenſe Il. ſtatuit: Extremæ Un- us Rionir dacramentum curet Parochus, ut ægrolo, A nm dum integris ſt Jenſibus, adlübeatur. Catechis- um, M mus Rom. p. 2. ait: Eor graviſßime peccare, Hitoie h gus illud tempus ρ1oa:äti ungendi obſervare ſolent; bt, d um jam omani ſalutir ſpe amiſa vita & ſenſibus iſe dalt arere incipiat. Dein unus ex eflectibus Extre- die naen mæ Unétionis eſt ſanitas corporis: Ergo non 8.,0aN. — . . . ſolis jamjam morituris conferri debet. in Schol. Simeon Theſſalonicenſis Græcus Schismati- “ 3 1 Cus l. de Sacr. criminatur, Latinos docere, Ex- 5 eie tremam Unétionem conferri non debere, niſi i tele ſ mox diſceſſuris, & omni ſenſu deſtitutis. Simi- . ni ehit, Nü lem calumniam Lutherus l. de capt. Bab. Catho- url. N licis impingit. Et Calvinus 1. 4. Inſt. c. 19. ait: fion 1 Nacobus omnes infirmos vult inungi: iſti non infir- Pnun giun, mos, ſed ſemimortua cadavera ſua vinguedine in- tel rie Biciunt, cum jamjam anima in primoribus labris Gnſtniige laborat, vel, ut ipſi loquuntur, in extremis. Hæ nolte calumniæ ex dictis refutantur. erine Coroll. Pract. Imo. Extrema Unctio non eſt mini- Solvzentur ſtranda infantibus, & perpetuo amentibus: fi au- objeſtio- tem aliquando uſum rationis habuerint, & pec- nes. care potuerint, & antequam inſanirent, Sacra- mentum hoc ſaltem interpretative petierint, ſci- ten licet, ſi chriſtiane vixerint, & ſalutis ſuæ memo- te ein, res fuerint, quod præſumendum eſt, niſi contra- 1 v tium conſtet, hoc Sacramentum üllis conferen- a e . um loteii, 590 Caput XVIII. dum eſr. 2do. Pueris rationis uſum habentibus; & doli capacibus, ſi in gravem morbum incidant, Extrema Unétio danda eſt, ubi ordinarie ætas ei ſeptem annorum, vel ſi malitia ætatem ſuppleat; Unc minor ætas ſufficit, dummodo Sacramenti Pœni- ne Ultto tentiæ capaces ſint, etſi necdum communicave- oonenien rint. Ztio, Puerperis ob commune periculum ex arlitent partu non confertur S. Unéctio: ungenda tamen Iiſratut.! eſt puerpera, quando foœtus violenter eſt extra- ln. eo hendus, vel ſi proxima ſit partui, in quo ejus 4 mors ob ſpeciales morbi concurrentis circumſtan- 1olin a tias timetur. Ato: Senibus; qui notabiliter defi- fumm ciunt, & in mortis periculo etiam ob ſolam ſenez Mlllit l tutem conſtituti prudenter judicantur, non eſt Ma fit hie negandum hoc Sacramentum, quia ſenectus ipli imeft! eſt morbus. Sto. Omnibus in periculo mortis “ äh conſtitütis non eſt dandum hoc Sacramentum; .R 4 niſi periculum ex morbo Oriatur: unde non datut uſifout- periculoſe navigantibus ſeu navigaturis; nec præ. ol, Ii liaturis, nec reis ad mortem condemnatis, niſi. Iula itn⸗ forte talis reüs in die executionis graviſſimo mor- ienn gzng bo obrüatur, vel fraétis oſſibus rotæ implexus AEu per plures dies vivat, quia talis fevera graviſſime Eii N eſt infirmus, übi ſine irréverentia etiam in loco Nei ſupplicii inungi poterit. 6to. Hoc Sacramentum i iis 4 nec ſtatim infirmis eſt conferendum, ſi periculum tli ſe z mortis non adſit: nec nimis ſero expectandum; “ donec æger omnibus ſenfibus ſit deſtitutus, ita kein ut fine fruétu & devotione illud percipiat; ſed ſlactuls, tunc conferendum eſt, quando prudenter pericu- ulnn int lum mortis adeſſe judicatur. Ztimo. Falſum eſt; unls li actum eſfſe de illius vita, qui hoc Sacramentum MWemmh! ſuſcipit, imo ſanitas virtute hujus Sacramenti ob- üu. Un tineri poteſt. Falſum etiam eſt; inunctos hoc Ctmenmun Sacramento non poſſe teſtamentum facere, nudis (AUntig pedibus incedere, non ſaltare &c. de quibus om= utereint us rfudes monendi ſunt: 8 inn z lcet Eniirtion W F. 1123. n De Extrema Unklione. 591 hlom hiderit uuutn §. 1123. H Ad fſuſcipiendum licite Sacramentum Ex- Diſpoſitio Retmni tremæ Unctionis requiritur ſtatus gratiæ, un- ad Extrve- ne de convenienter poſt ſuſceptum Sacramen-mam Un- mne eidnn tum Pœnitentiæ,, & S. S. Euchariſtize ad- , ſta. ugenmn miniſtratur. Nam hoc Sacramentum eſt vi- reguiſitd. Neng da vorum, adeoque ſtatum gratiæ ſupponit: Et n licet olim ante S. Viaticum ſuſceptum ad- itceilies Winiſtratum fuerit, uti pluribus exemplis zmod ong? demonſtrat Launojus t. I. pag. 608, non Hcanm,m tamen fuit hic mos univerſalis, uti Martene Gäüi ſaen de ant. rit. 1. 1. C. 7. oſtendit, & conſuetudo beinet miniſtrandi Extremam Unctionem poſt ſuſce- dum: ptum Viaticum adeo invaluit, ut Catechis- Eti,in mus Conc. Trident. S. Carolus Borromæus, Nutemmts & multa Ritualia Extremam Unéctionem poſt trrfäme Viaticum dandam ræſcripſerint. Unde Be- Ameme nedictus XlV. de Syn, licet non putet, hoc tre eſſe ſub peccato mortali præceptum, ait ta- ti en men, tutius & utilius eſſe, Eccleſiæ Roma-⸗ dr næ ritui ſe accommodare: 1 10 Ejette Coroll. Praft. 1mo. In homine juſto fufficit voluntas Reſoloun⸗ ſt Eelinm vel actualis, vel ſpiritualis fuſcipiendi hoc Sacra- tur raſus: od getiſe, mentum, imo videtur ſufficere interpretativa, vel Prtlenii e4 generalis illa voluntas; qua quivis poenitens vult lin. S uti omnibus remediis ad ſalutem necefſariis, vel ce anet utilibus. Unde ex praxi Eccleſiæ confertur hoc ⸗ Ginnel Sacramentum ſubitò morbo oppreſſis; & ſenſfibus t, N deſtitutis. 2do. Homo peccati mortalis ſibi con- un n l, feius tenetur; ſi poſſit, præmittere confeſſionem; Egi! vel, ſi nequeat, perfectam contritionem de pec- catis; licet P. Suarez putet, per accidens ſuffi- Eere attritionem, ſi invincibiliter putetur contri- tio, vel ſi invincibiliter putet, attritionem ſuffi- ters; vel ſi Extrema Unctio detur ei, qui h Exiremd UnRio sterari voteſt. 592 Cuput XVIII. eſt deſtitutus ſenſibus, & ante amentiam attritio= nem elicuit, quam non revocavit, quia ſic hoé Sacramentum de attrito faceret contritum. Ztio⸗ Si Sacerdos privata ſcientia ſciat, ſenſibus ſubito deſtitutum, paulo ante mortale commiſiſſe, vel eſſe excommunicatum, ſi peccatum & annexa excommunicatio ſit occulta, ordinarie moribundo adminiſtrari debet Extrema Unétio, præmiſſa ad cautelam abſolutione a cenſuris, quia talis ita ſe habet, ac ſi Sacramenta exeuntium peteret publi⸗- ce. (§F. 925. Coroll.) Si vero negatio Sacra- menti, & cauſa negandi occulta manerent fine diffamatione, tenetur quis ab adminiſtratione hujus Sacramenti abſtinere. Quodſi notorium ſit, ante infirmitatem infirmum mortaliter peccaſſe; aut excommunicatum fuiſſe, hoc Sacramentum non meretur, niſi aliquibus conjecturis, vel ſal= tem unius hominis teſtimonio probetur abſolutus Huiſſe, vel pœnitentiæ figna dediſſe. F. I1 124. Sacramentum Extremæ Unctionis iterari poteſt, quotiescunque fidelis in novum mor- bum incidit, vel in diverſum vitæ diſerimen adducitur. Ita docet Imo Tridentinum Seſſ. 14. Cap. 3. Quodſt infirmi poſt ſuſceptam hant Undtionem convaluerint, iterum Sacramenti hutjus Jubſidio juvari poterunt, cum in aliud ſimile Vite diſcrimen inciderint. Cujus rationem dat S. Thomas 1. 4. cont. gent. c. 73. Quia huijus Jacramenti Unöio ordinatur ad ſanandum: We- dicina autem ſanativa toties iterari debet, quoties infirmitas iteratur. 2do. Idem probat conti- nua traditio, & praxis Eccleſiæ, uti patet ex ſtatutis Synodalibus Danielis Nanneten- ſis, Stephani Pariſienſis, Manuali Lugdu- nenſi 9 I1, Came jotn t. labente e unabant, Unam Beine Uielns reer 1 We Pontin At Exrteme in deſte ldr 1en anatione Eſhblas aman r Crdimlis a itn tekere Mühirngie n in Nef. ſolomn ie ehp iner Nn n nt ften znni . . ui MM inponeb et pudli⸗ l Phlen 7e Clihlne f nkterninar En vtno in kimto ſern Uebils: Nr one den undeten 4 10 unnin iies keetene zrl Doge 1 De Extrema Unbione. 593 utt nenſi, Cameracenſi, Viennenſi &c. apuid« 3 (ond de . onttm ½ Launojum t. 1. pag. 552. entuii Schol. Labente Sæculo IImo nonnulli illicitum Solmnentaas oOnnile eſſe putabant, fidelem S. Oleo ſemel inunctum abjefio- dtun Am ungquam deinceps eodem liniri: Et Ciacconius & nes. atenen ghellus refert in vita Pii II. diſputatum fniſſe, 10, Meniin an huic Pontifici graviter ægrotanti adminiſtrari guii ut poſſit Extrema Unctio, eoquod plures ante annos m hetete eam peſte laborans Baſileæ recepiſſet: Quam ta- negtti de men narrationem Benediétus XIV. 1. de Syn. in- 4 mierä; ter fabulas amandat, quia nec Joannes Campanus, 9dmimmm nec Cardinalis Papienſis minntiſſima de Pio II. in El potain ejus vita referentes hujus rei meminerunt. Mo- talitet en nachi Hirſaugienſes referente Aucétore vet. diſcipl. De Nenndn mon. in præf. putabant, Extremam Unétionem Kurs N tunc ſolum iterari poſſe, ſi a die Unétionis tres Obetu älmn anni elapfi fuerint. Denique nonnulli apud Du- D randum I. I. rat Div. off c. 8. cenſuerunt, intra ejusdem anni ſpatium S. Unétionem repeti non poſſe. I. Quia publica pœvitentia etiam tantum ſemel imponebatur: Ergo & Extrema Unétio, e quæ eſt publica pœnitentia exeuntium. Kejſv. ntlons duod publica pœnitentia non iteraretur, res me- 1 NoVCHNE ræ diſciplinæ fuit, cujus modum Eccleſia pro li- iite lint bitu determinare potuit: Circa Extremam Unétio- Bentinn nem vero nihil ſancire potuit, cum ex Chriſti ſltnn inſtituto iterari poſſit. II. Confirmatio non efſt RHH iterabilis: Ergo nec Extrema Unctio, quæ etiam Neroti unétione peragitur. Keſp. Confirmatio imprimit Characterem, non vero Extrema Unétio, quæ eſt ad ſanandum, non ad conſecrandum, adeoque toties repetenda, quoties morbus recurrit. Cbroll. Pratlt. tmo. Extrema Unétio pluries in di- Keſokun- verſis infirmitatibus ab eodem infirmo rite ſuſcipi tur caſas. poteſt; in eadem autem infirmitate pon eſt ite- randa, niſi forte infirmitas remiſſa iterum ingra- veſcat, & novum vitæ periculum ſuccedat. 2do. Parochi non fint in hoc ſcrupuloſi, ſed fi dubi- tent,; Schram Inflit. Theol. Tom. III. P p 594 Caput XVIII. tent, an revera ſtatus morbi ſit immutatus, vel an nunc idem, an diverſum adſit vitæ periculum, ad Sacramenti iterationem propendeant, quia hæc iteratio conformior eſt veteri Eccleſiæ eonſuetu- dini, & per eam novum ſpirituale ſubſidium in- firmo provenit. Ita Benediétus XIV. de Synod. l. 7. c. 23. tio. Dum idem ſtatus morhi, etſi diun, durat, hoc Sacramentum non eſt repeten- dum, ſecus ſi uno periculo remoto, diverſus morbi ſtatus incidat; tunc enim infirmus iterum ungi poteſt, licet non longum temporis interval- lum, ſed paucarum hebdomadarum interceſſerit, dummodo prudenter diverſa pericula eſſe cen- ſeantur. G. 1125. Kfſfectus Effectus Sacramenti Extremꝰæ Unctionis Extremæ ſunt: Primo Alleviatio animæ per abſterſio- Hemis nem reliquiarum peccati, qui eſt effectus ejus io, & Primarius. Nam Patres hoc Sacramentum Abſterſio Vocant Ponitentiæ perfectivum, & uti loqui- Reliquia- tur Tridentinum in procem. de Extr. Unct. rum pec- conſummativum: ſed pœnitentiam noen po- cali. teſt perficere, niſi quatenus reliquias peccati abſtergit, & animam adverſus infirmitatem ex peccatis relictam confirmat, ac roborat: Ergo Sacramentum Extremzæ Unctionis eſt revera primario inſtitutum ad alleviandam animam & abſtergendas peccati reliquias. Quid ſit Schol. Alleviatio animæ infirmi, facit, ut confirme- Allevia- tur, magnam Miſericordiæ Divinæ fiduciam ex- tio, & citando, qua & incommoda morbi levius ferat, Reliquiæa & in ſpem melioris vitæ quadam interna conſo- veccati. latione perfuſus erigatur, & diaboli calcaneo in- ſidiantis tentationibus facilius refiſtat. Nomine vero Keliqautarum percati intelliguntur pravæ di- ſpoſitiones ad peccatum, animi torpor, debilitas ex . il ercato . i romptns le iltem Eloe etſei Plepelle nnn Cogita lelt, Aer Ece unun ſn i Cun Eünnn pirort Unt peccati inligere, ſtitutum n Nn te dnerenr Uun nereſſt ne (ern II,ſ Lytr unto kret ultwin lul Qtkifnr oni Ner ſe nilns 9 let Ohnnc nun Urſi te hetaig i Hke ve nn keiins letet kpoft Eihe Ver Kcatz nor De Extrema Unkione. 595 Unnmhhle, ex peccato proveniens, qua fit, ut homo non ſit e n ita promptus ad intuenda & meditanda cœleſtia. Gennt gun⸗ Hæ autem reliquiæ non omnino abſterguntur, elt coie⸗ ſed hoc efficit gratia Sacramenti, ut debilitatæ, Me ſclimi ac repreſſæ ægrotum minus impediant ab illarum MI. Ed rerum cogitatione, quæ ad ejus ſalutem perti- tatus Mot nent. non et ie emt, NSen §. 1126. inſemds de⸗ . . nmie Alter Effectus ſecundarius eſt remiſſio 2dus Re- run e peccatorum Jac. S. i in peccatit ſit, remitten nuſſio peo- elieln de tur ei. Cum vero Extrema Unctio ſit Sacra-tοτντπ mentum vivorum, ſupponatque animam a morte peccati ſuſcitatam, & curatione dun- taxat indigere, patet, illud non eſſe prima- veme Um rio inſtitutum ad delendam peccatorum ma- e ee culam: Ergo ſolum eſt effectus ſecundarius. eſt eſeue Deinde Sacramentum Pœnitentiæ eſt neceſ- Sactame ſarium neceſſitate medii lapſis poſt Baptis- n Arie mum: (H. 11I12.) ſed non eſſet ita necefſa- de oN rium, ſi Extrema Unctio ad delenda peccata entenm primario foret inſtituta: Ergo non eſt prima- eligis“ rio ad hoc inſtituta. us Sechol. Qnæritur, an Sacramentum Extremæ Un- An Sa- t, eIi tionis per ſe & directe, & non ſolummodo per cramen- e CN accidens (§. 908. Schol. 2.) peccata remittat, li- tum Ex- 1 Nem cet ſolummodo ſecundario. Reſpondetur, Ex-tremæ 4 “ tremam Unétionem per ſe licet ſecundario remit Unuktionis tere peccata tam mortalia, quam venialia: tum per ſe pec- quia S. Jacobus ait: Si in peccatis ſit, remittemur cata re- ei. Hæc verba non poſſunt reſtringi ad peccato- mitiat. rum reliquias & peccata venialia; quia de his non diceret Apoſtolus, ſi in peccatis ſit, cum certum ſit, infirmum habere ſemper ejusmodi reliquias, & habere venialia: Ergo conditio hæc cadit in peccata mortalia: tum quia forma Sacramenti Extremæ Unéctionis, indulgeat tibi Deus, gquid- 596 Capyut XVIII. . quid deliquiſti, ſignificat remiſſionem quorum- cunque peccatorum: Ergo illa per ſe remittit ſaltem ſecundario, licet is, qui fibi peccati mor- talis eſt conſcius, teneatur clavibus Eccleſiæ ſe ltius ef ſubjicere, aut ſi non poſſit, ſaltem conari, quan- Us eſt ſa tum in ſe eſt, ad perfectam contritionem cum Ajqine . . . . voto Sacramentalis confeſſionis: tum denique, 6 uu quia S. Thomas l. 4. cont. Gent. c. 73. ait: Con- 15 to tingit, quod komo omnium peccatorum, quæ com- Huo miſit, notitiam vel memoriam non habet, ut poſimi I Olhon per pœnitentiam ſingula expurgare, Rcut etiam Illigunt quotidiana peccata, Ene quibus praſens vita non igſetda non agitur, a quibus oportet hominem in ſuo ewitu per blenne hoc Sacramentum emundari. Et S. Carolus Bor- Fynglur. romæus in inſtruct. de Extr. Unét. Prima utili- t Uum in tas, &y eſfefius hijus Sacramenti eſt, qubd peccati Umn hubeb reliquias tollit tanquam con:plementum Sacramenti Elltpolen i Penitentiv. Quc reliquix« peccataà eſſe intelligun- uni .Y bee mo 5. r⸗ tur ſive mortalia, ſive venialia, quæ poſt alia Sa- al cramenta remanent; poteſt enim fieri, ut ignorante 1 eo, qui commiſit, vel non valente confiteri, pecca- Vnenli /n tum mortale remaneat, in quo delendo ita hoc Sa- In Lofpe cramento juvatur, ut feri poſſit, eum per hoc Sa- Inſcir it cramentum ſalvari, qui alipquin fuiſſei damnan- j, Aglotus dus. Dicis I. Duo tantum funt Sacramenta mor- Niftn ine tuorum, Baptismus & Poenitentia; Extrema Un- ntun Stio vero eſt Sacramentum vivorum: Ergo per n le in ſe peccata non remittit. Keſv. Ex hoc ſolum fienioren ſequitur, quod per ſe primario non conferat rfe- d. ) Ey miſſionem, non vero, quod non conferat per ſe doons ſecundario. II. Hoc Sacramentum inſtitutum eſt ſen lie per modum curationis, quæ vitam in ſubjecto i ler fupponit. Reſp. Inſtitutum eſt per modum cura- . 2 tionis, ſecundario vero etiam ad vitam reftituen- rlun e, dam in caſu, quando quis grave habet peccatum Ii jifeieg, & hoc ignorat, vel ſciens confiteri non poteſt, in onn ſi conetur quantum poteſt, contritionem elicere ff al y, eum votol Sacramentalis confeſſionis. . l 8 fcipierti G. 1127. De Ewtrema Uuklione. 597 nen gunn Pet ſe k G. II27. hbi ernin ibrs balte Tertius effectus ſecundarius Extremze Un- tius Ef- nen= Sionis eſt ſanitas corporis ex hypotheſi, eſtus Nide quod animæ ſaluti expediat. Probatur 1mo-anitas ün i Jac. 5. Oratio fidei ſalvabit infirmum. Quæ Foris. rd ne verba Hugo Victorinus, Magiſter ſententia- n lane rum, S. Thomas & alli Theologi communi- n, is ter intelligunt de ſanitate corporis, quia pruſmumt alias verba non cohærerent cum præcedenti- in ud bus: Infirmatur quis in vobis. 2dO. Ex Tradi- be tione; nam in ritu adminiſtrandæ Extremæ , uit Unctionis habebantur ſemper preces pro fani- uGm tate corporea infirmi: uti patet ex Sacra- u AeM mentario S. Gregorii: ex Conc. Cabillonenſi rAn II. can. 48. Ex Decreto Kugenii IV. Efe- fei, “ Szus eſt mentie ſanatio, in quantum autem expe= anfi dit, etiam corporix. Et Tridentino: Samita- a e tem corporis interdum, ubi ſaluti animœ expe- ſiſis dierit, ægrotus, conſequitur. 3tio. Hic effe- Srns (tus eſt tantum ſecundarius, quia Sacramen- tazmm ta per ſe primario inſtituta ſunt ad animæ wonn: ſanctificationem „uti patet ex eorum defini- . E hen tione. 4t0. Extrema Unctio conditionate tan- N, tum corporis ſanitatem reſtituit, ſi animæ men, ſaluti expedierit, quia operans, ait S. Tho- n, mas in 4. d. 23. q. I. a. 2. nunquam inducit Vtan 1 . ermin ſecundarium eſſeltum, niſi ſecundum quod expe- n dit ad principalem: ideo ec hoc Sacramento non gektef ſequitur corporalis ſanatio ſemper, ſed quando miei , expyedit ad ſpiritualem ſanationem, tunc ſemper niid am inducit, dummodo non ſit impedimentum ex mn pvarte recipientit. J zn P p s Schol. 3598 Caput XVIII. An ex Schol. Quoties virtute Extremæ Unéctionis recupe- opere ope- ratur ſanitas corporalis, toties ex opere operato rato cau- producitur. Nec tamen ex hoc ſequitur, eam Jetur ſa ſemper ab hoc Sacramento produci; cum enim nitas cor- hic effeétus ſit conditionatus & ſecundarius, non voris. requiritur, ut ſemper ex Sacramento ſequatur, ſed ſufficit, quod, quando ponitur, ex opere ope- rato ponatur. Licet enim ſubinde ſanitas per re- media naturalia obtineatur, non ideo deprimenda eſt virtus Sacramenti, quæ remedia naturalia ad- juvat, & ad felicem exitum perducit. Quare in hoc Sacramento res tantum eſt gratia: Sacramen- tum tantum, Unétio cum forma: Res & Sacra- mentum ſimul, ſpiritualis animi hilaritas per mo- dum Unctionis ſpiritualis cauſata. 5– G. 11238. An Exx- Sacramentum Extremæ Unctionis non eſt irema per ſe neceſſaria ſub gravi præcepto Divino Taae aut Eccleſiaſtico. Nam Imo Innocentius I. nia. ep. ad Decent. ait: Eideles ægroti &. Oleo per- ungi poſſunt, & omnibus Chriſtianis uti licet. Quæ verba præceptum non indicant. Et Tridentinum Seſſ. 14. cap. 3. ait: MWec vero tanti Sacramenti contemntus abique ingenti ſce- lere, & ipſius Spiritus S. injuria eſſe poſſet. Ubi damnantur contemnentes „non vero non ſu- ſcipientes. Et can. I. ait: Hoc Sacramen- tum fuiſſe per S. Jacobum fidelibus commen- datum, & promulgatum, non vero mandatum. 24do. Ita docet S. Thomas 3. p. q. 65. art. 4. Solpuntur Schol. D. Tournely & Habert docent, Extremam objeblio- Uncéctionem eſſe necefſariam neceſſitate præcepti éS. Divini & Eccleſiaſtici. I. Quia S. Jacobus dicit: Inducat Preshiteros Eccleſiz, quod præceptum in- dicat: Et Tridentinum damnat eos, qui dicunt . oc 3 r Leramen Eonem gr⸗ Cneltum n lilo igkiitn 4 I Con Yuoni uin HMyrun po ſea Conehium hrirtt, gn lontennlen üim ee e Uunn ſetenti elg, Oni unt. AHed me unmn ſleie Pürciens. 3 nfine hrin lſicionem Aon elle lenhtum il e uviter Utll, nod 1t ſe hadene Ulln kali De Extrema Unkione. 599 Giont ken hoc Sacramentum nec mandatum Dei, nec pro- Ohere et miſſionem gratiæ habere. Reſp. Eatenus hoc Sa- Gditms cramentum mandatum Dei habet, quatenus a i; an (Chriſto inſtitutum, & petentibus adminiſtrandum Cunlien eſt. II. Concilium Cabillonenſe ait: Secundum ento nn B. Sacobi Apoſtoli documentum, cui etiam docu- eeee menta Fatrum conſentiunt, infirmi oleo, quod ab ſanitis et Epiſcopo benedicitar, a Preshyfieris ungi debent. deo en Et Concilium Colonienſe ſepultura Eccleſiaſtica ia ummnhu illos privat, qui hoc Sacramentum aut reſpuerint, Ucit. (um aut contempſerint. Ke/p. Concilium Cabillonenſe tia: Inn loquitur de Presbyteris, qui tenentur hoc Sacra- Ne A maentum petentibus miniſtrare. Colonienſe vero hilatitu e punit eos, qui ex contemptu hoc Sacramentum . reſpuunt. Coroll. Fraft. Imo. Graviter peccat, qui hoc Sacra- Reſolvun- mentum fſuſcipere omittit ex contemptu, illud tur caſus. paarvifaciens. 2do. Graviter etiam peccat, qui ex Giorismn omiſſione hujus Sacramenti aliis dat ſcandalum, lepte Ii & faſpicionem movet, quod Extremam Unéctio- lunocenin nem non eſſe verum Sacramentum credat, & ad NeiS Oer contemptum illius aſtantes provocat. 3 0. De- to⸗ S6 nique graviter peccat infirmus, ſi ſit in peccato lionis Ml. mortall, quod confiteri non poteſt, nec certus incdiem eſt, ſe habere veram contritionem, ſi hoc Sacra- mentum omittat, quia ſic voluntarie reſpueret it. JN gornt medium ſalutis, quo ſalvari poſſet. Vero u; loe SAon elibus ind elo netn b 1 tnt, M,, celltie/ 600 ,]SMw —E E 0 unmeotun, DE 1 Ml l ORDINE. ti, n Hilhie H. 1129. Ul, Ordo extum novæ Legis Sacramentum eſt Ordo, gingſion, Auid. S qui eſt Sacramentum novæ Legis, quo Aſtil 3 ſpiritualis quædam poteſtas traditur, & .nti Mon gratia confertur ad ſacrofanctum Chriſti cor- M, , n pus conſecrandum, & alia Eccleſiaſtica mi- 1eoge niſteria rite obeunda. . Dibus itn Varia Schal. Ordinis nomen tripliciter ſumitur a Scripto- Mnum, ſe gjus ac-⸗ ribus Eccleſiaſticis. I. Ampl'ſſime, prout ſignifi- 1 litotio: eptio. cat quemlibet ſtatum perſonarum, quæ fſpeciali rſipporit titulo ac diſtinéta quadam vivendi ratione Deo “ inſerviunt: quo ſenſu dicuntur in Eccleſia eſſe plu- Cuſus res Monachorum & Monialium ordines. II. Mi- ulun, es anmiple, prout includit jurisdictionem aliquam Mägttiam Eccleſiaſticam fine ulla ex intrinſeca ratione po- magade teſtate conficiendi, & adminiſtrandi Sacramenta: Ccnmtetdun quo ſenſu Decanatus, Abbatia &c. poſſunt dici Gen Ordines. III. Strike pro ſacro quodam ritu, quo N. nen confertur poteſtas ad miniſterium ſacrificio Alta- ne, 9 l ris exhibendum, aut Euchariſtiam conſecçrandi; 1i Pyo in quo ſenſu accuratius Ordinationis, quam Ordinis in lon Sacramentum dicitur: quia hoc Sacramentum in Mein actione tranſeunte ordinantis poſitum eſt, non ve- * ro in re fixa & permanente. A Græcis Ordo le ne Vocatur aαςοoονονaαιdhä id eſt, manus extenſio; de quo fClpimn vocabulo pluribus agit Arcudius l. 6. Conc. c. I. WMDiacon Morinus & Hailier de ſacr. Ordinat. Utuntur Chlete etiam Græci nomine get: sas unctio, unde z disga l 1 conſecratio, quæ cum fiat manus impoſitione; ant , ſubinde etiam Ordo *ααοαριαι α Patribus vocatur. o G. 1130. uli ſt Caput XIX. De Ordine. 5601 F. 1130. I. Ordo eſt verum & proprium Novæ Legis Eſs Sa- Sacramentum. Probatur Imo I. Tim. 4. V. cramen- 14. Noli negligere gratiam, quc in te eſt, qu& tum. data eſt tibi per prophetiam cum impoſitione ma-⸗ muum Preibiſtern. Et 2. Tim. I. v. 6. Admo- neo te, ut reſuſcites gratiam Dei, quœ eſt in te numde per impoſtionem manuum mearum. Quæ au-= e Leges tem ſit illa gratia, Apoſtolus exponit verſu tadtn ſequenti: Non enim dedit nobir Deut ſpiritum m Chidic timorir, ſed virtutis & dileltionis, & ſobrieta- eletaian tfir: adeoque loquitur de gratia ſanctificante. Ex quibus ita arguitur: Habetur hic ſigaum nirc externum, fcilicet impontio manuum: divi- ,Non na inſtitutio: quia vis producendi gratiam n, qe“ hanc ſupponit, de quo mox plura: habetur nä nie gratia, cujus expreſſa fit mentio: divinum i mandatum, quia Apoſtoli poteſtatem confe-= fiunii⸗ rendi gratiam per impoſitionem manuum fibt ſera aie nNon arrogaſſent: Ergo habentur omnia ad rd n. Sacramentum requiſita, conſequenter Ordo Se eſt Sacramentum. 2do. Probatur ex Tradi- omi tione. S. Ambroſius lib. de ſac. dign. c. 5. nluid ait: Homo imponit manum, Deut largitur gra- in n, tiam. S. Innocentius I. ep. 18. de hæreticis ait: Nec dare Spiritus S. plenitudinem voſſunt, un eti uE maxime in Ordinationibus operatur. 8S. Hieronymus I. centr. Vigilant. ait: Epiſco- pum Diaconos ordinantem Chriſti Sacramenta tribuere. S. Auguſtinus 1. 2. contr. ep. Par- men. c. 13. Explicent, quomodo Sacramentum baptizati non poſſit amitti, & Sacramentum or- dinati poſſit amitti? Si enim utrumgque Sacra- P p 5 men⸗ N Solvuntur objelctio- nes. 602 Caput XIX. mentum eſt, quod nemo dubitat, cur illud non amittitur, & illud amittitur? Neutri Sacramen- to injuria facienda eſt. Et S. Gregorius M. in 1. Reg. 5S. qui promovetur ad Sacerdotium, bene foris ungitur, ſi intus virtute Sacramenti roboretur. 3tio. Patet ex Conciliis. Conc. Chalcedonenſe can. 2. juſſit de gradu dejici eos, qui non vehalem gratiam in venditio- nem deduxerunt. Florentinum Ordinem in- ter Sacramenta recenſet. Tridentinum Seſl. 23. can. 3. definit: Si quis dixerit, Ordinem, ſive ſacram UOrdinationem non eſſe verum & pro- prium acramentum a Chriſto Domino inſtitu- tum. vel eſſe figmentum quoddam humanum ex- cogitatum a virir rerum Eccleſiaſticarum impe- ritis, aut eſſe tantum ritum quendam, eligendi miniſtros Verbi Dei, & Sacramentorum, ana- thema ſit. Schol. Lutherus in I. de capt. Babyl. negat, Ordi- nem inter Sacramenta eſſe recenſendum, quod etiam negat Calvinus l. 4. Inſtit. c. 19. I. Quia impoſitio manum rI. Tim. 4. dicitur conferre za- eizte, quo nomine I. Cor. 12. v. 4. deſignatur tantum gratia ſanitatum, diſcretio ſpirituum &c. non vero gratia ſanctificans: & Apoſtolus dit, datam Timotheo hanc gratiam per Prophetiam, quæ inter charismata refertur. Neſp. zacete & zagis omnia gratiarum dona, conſequenter etiam gratiam ſanctificantem ſignificat, uti patet 1. Cor. 12. &mulamini autem charismata meliora, id eſt, gratiam ſanctificantem, utpote ſine qua alia dona ibi commemorata expeti non debent. Deinde ni- hil contra nos agunt hæretici, ſi etiam conceda- mus, Timotheo una cum gratia & charactere Or- dinis donum Prophetiæ efie conceffum. Denique per Prophetiam non intelligitur cauſa inſtumer⸗ talis ugatſe eo mnen manun Enorens, (cinm, I ynn ſerunt 4, unts ker Popum eon Inn hon iit 4ofolos in mnnum n de. Ahit itte mitim Annentis2 0 n Ihohti lumam ſah rinator. II 1 Oirati⸗ 3 prientin inn (ege Wen conlecte Uinet neta Urlttem, deetg Hens ſolum In Ditonnt lſetlon ind , it dem! 1n enno n dennent Dun i 1 Potellate KCorns Il Mr yoſola 1.1 De Ordine. 603 alr ialt talis gratiæ conferendæ, nec effetus per impoſi- Lutfi Nnng tionem manuum produétus, ſed cauſa impellens Gega a movens, ita, ut ſenſus ſit: Noli negligere 1 Sacrhine gratiam, quæ data eſt tibi, cum te ordinavi Epi- 4 feopum ſecundum præcedentes Prophetias, hoc tute Aum eſt, juxta revelationem mihi faétam, ut te in neilis (. Epiſcopum conſecrarem. II. Illa impoſitio ma- e graln nuum non fuit ſacramentalis; nam Chriſtus ordi- m in u nNahs Apoſtolos ea uſus non fuit, & olim impo- Ord 3 ſitio manuum ad benedictiones, ſanandos infir- in Otdram mos &c. adhibebatur. Reſp. Chriſtus propria dentimng, wirtute gratiam conferre potuit, homines nonniſi erit, 0=e inſtrumentis a Chriſto inſtitutis eam conferre poſ- 1 nn ſunt. Impoſitio vero manuum de ſe indifferens Domi d9 PDer formam ſufficienter ad eſſe Sacramentale de- terminatur. III. S. Chryſoſtomus de anathem. 1. hummt ait: Ordinatio non effert, non in ſublime extollit, Atictunco z non potentiam præſtat. Et S. Gregorius Niſſen. Ndan, . in vita S. Gregorii Thaumaturgi refert, eum ab- Nentonmn,“ ſentem conſecratum efſe Epiſcopum: Ergo Ordi- natio eſt mera deputatio. e v. S. Chryſoſtomus humilitatem, & commiſerationem erga peccato- res in Sacerdotibus commendat. S. Gregorius l. negt Niſſenus ſolum innuit, S. Gregorium Thaumatur- lenain,, gum Epiſcopatum fugientem precibus tandem ad c. 10. “M conſenſum induétum fuiſſe, ut obſervatis ſolemni- itur ancg bus, ait dem S. Gregorius Niſſenus, id eſt, ſer- a vato debito ritu conſecraretur. . tio ſpirimn eAokone H O. II3I. .V Mb Ee Sacramentum Ordinis a Chriſto Domino Orydo a ee inſtitutum fuit. Nam Chriſtus reipſa Apo- Clriſio eſt t i ſtolis poteſtatem & gratiam Ordinationis con- inſtitutus. ai ceſſit in ultima Cona, quando poſt datum . N S. S. Corpus ſuum & Sanguinem Luc. 22. Ieim i,, dixit: Hoc ſacite in meam commemorationem: Übi Apoſtolos Sacerdotes inſtituit. Et Joan. olm i, 20. V. 23. poteſtatem remittendi peccata con- anl ne tulit, Plures HEccleſia Ordines. Quot ſint. 604 Caput XIX. tulit, dicens: Accipite Spiritumi &, quorum remiſeritis peccata, remittuntur eir. Unde Tri- dentinum Seſſ. 7. can. 1. &i quis dixerit, Or- dinem, ſive ſacram Ordinationem non eſſe vere S proprie Sacramentum a Chriſio Domino in- Rituum .. anathema ſit. H. 1132. Plures autem in Eccleſia eſſe Ordines, ſide divina credendum ſtatuit Concilium Tri- dentinum Seſſ. 23. can. 2. Ji quit diwerit, pra=- ter Sucerdotium non eſſe in Eccleſia catholica alios Ordiner & majores, & minorer, per quos velut per gradus quosdam in Sacerdotium ten- datur, anathema ſit. Et cap. 2. Cum autem divina res ſit tam ſanbti Sacerdotii miniſterium, conſentaneum fuit, quo dignius, & majori cum veneratione exerceri poſſet, ut in Eccleſia ordi- natiſſima diſpoſitione plures, & diverſi eſſent miniſtrorum Ordines, qui Sacerdotio ex oßicio deſervirent. Schol I. Ordines generatim dividuntur in Majores, ſeu Sacros, & Minores. Majores dicuntur Sacri, quia propius ad Euchariſtiam accedunt. Specia- tim ſeptem Ordines apud Latinos recenſentur: ſcilicet Presbyteratus, Diaconatus, Subdiacona- tus, Acolythatus, Exorciſtatus, Lectoratus, Oſtiariatus. Ita Tridentinum Sefſ. 23. cap. 2. quod tamen ſeptenarium hunc numerum de fide credendum non definivit, ne vel Græcos, qui pauciores, vel nonnullos Scholaſticos, qui plu- res, quam ſeptem admittunt, damnaret. Inter hos Ordines majores & ſacri ſunt: Presbyteratus, Diaconatus, & Subdiaconatus: reliqui vocantur minores & non ſacri, uon quaſi ſacri nullo modo eſſent, Alel,ſeh füm zccee Tent jamn Cornehios it tempore Romama Urnos /nt Pulrgint imis Muor i, i . Cfirii, Muon, Nast 1n N Koil Me) Webe 1 o. hemn Murun: can. fi: in . 11; & ladn 1 516, Pre Wetim inte Iucrile ade n Ee int. en rliona n, Uam etſelV. e⸗ Elorerfe dan Crtere n, ſel Vel ndnn n0. Unit Dunn eircl ini . Eſinon lun nonde 3) ad Antio t E i. kohar ndonmme ünate: rine, 4 n N, nr it. Ulie! ir dikent, n wr r o Dono elſe de Concliual li Nitni, ecleſo an iroret, M Gyurcotunk 2. Cℳ N gti niniinn 6 llcnn 1 LVerlſre⸗ dunſ i lotio er rellht os eteli s, lein Eel. 6 Umende, l Cens e. en, li “ S De Ordint. 6 05 effent, ſed quod non ita proxime ad S. S. Eucha- riſtiam accedant. Porro ſeptem horum Ordinum mentio jam antiquiſſimis temporibus occurrit: ſic S. Cornelius P. in ep. apud Euſebium I. 6. c. 43. ait, tempore Schismatis Novatiani fuiſſe in Eccle- ſia Romana Presbyteros quaiuor & quagraginta, Diaconos ſeptem, totidem Subdiaconos, Avolythos quadraginta duos, Exorcifias cum Leſoribus, & Uhiariis duos & quinquaginta. S. Cajus P. ſta- tuit, ut his gradibus ad Epiſcopatum aicendere- tur: Oſtiari, Lekoris, Exorciſia, Subäiaconi; Diaconi, Prasbiteri Concilium Carthaginenie IV. an. 398. ſigillatim ſeptem Ordines laudat a Ca- none 3. usque ad 10. Concilium Toletanum I. an. 400. meminit can. 1. Presbyiſterorum, & Dia- canorum: can. 2. & 4. agit de Lektoribus & Oſtia- riis: can. 4. & 5. memorat Subdigeonos, Oftia⸗ rios; & LeRores recenſet Synodus Tarraconenſis an. 516. Præter hos Ordines recenſitos Cajeta- nus etiam inter eos numerat Epiſcopatum. Multi Canoniſtæ addunt primam Tonſuram Martene l. 1. de ant. rit. c. 8. novem numerat addendo ſeptem aflignatis, Epiſcopos, Palmiſtas, ſen Can- tores. Nam I. Cantorum meminit Conc, Cartha- ginenſe IV. can. 10. Laodicenum can 23. Chal- cedonenſe can. 14. & Rabanus I. 3. Inſtit Cleric. Reſp. Cantores peculiari Ordine non inauguran- tur, ſed vel prima Tonſura initiati, & ad pfal- lendum in Choro admiſſi intelliguntur, uti eos ſfumit Durandus I. 2. rat. c. 3. vel illi, qui fine Clericali initiatione Cantorum officio funguntur. II. Foſſariorum, ſeu Veſpillonum, vel Laboran- tium mortuos ſepelientium meminit S. Ignatius ep. ad Antiochen. S. Epiphanius in Comp. Doctr. Cath. & S. Hieronymus de muliere ſepties iéta. KReſp. Foſſarii non fuerunt Clerici, ut conſtat l. 12. Cod. Theod. de Epiſc, ubi dicitur, occupatos de- functorum obſequiis Clericorum vocabula fibimet uſurpare: vocabantur autem ſubinde Clericorum nomine, quia Clericis mandabatur, ut defuncto- rum, 606 Caput XIX. rum, maxime Martyrum, corpora ſepelirent. III. Si ſeptem funt Ordines, erunt plura quam ſeptem Sacramenta. Keſp. Septem hi Ordines ſub uno genere Ordinis continentur: Et S. Tho- mas ait, diſtinétionem Ordinum efſe totius pote- ſtativi, cujus hæc eſt natura, quod totum ſecun- dum completam rationem eſt in uno, in aliis au- tem eſt aliqua participatio illius. Sic tota pleni- tudo hujus Sacramenti eſt in uno Ordine, ſeu Sacerdotio, ſed in alis eſt quædam participatio Ordinis, & ideo omnes Ordines ſunt unum Sa- cramentum. Quot Or- Schol. 2. Hos ſeptem Ordines olim etiam Græci ad- dines ſint apud Gracos. miſerunt: tum quia recenſentur in ep. S. Ignatii ad Antiochen: tum quia Concilium Laodicenum can. 24. meminit Presbyterorum, Diaconorum Miniſtrorum, Leéctorum, Cantorum, Exorciſta- rum, Oſtiariorum: & canon quartus Trullanus, Presbyterorum, Diaconorum, Subdiaconorum, Lectorum, Cantorum, Oſtiariorum, & Synodus Antiochena can. 10. Subdiaconorum, Lectorum & Exorciſtarum: Et Joannes Epiſcopus Citri l. 3. juris orient. apud Goarium memorat deputatos cum luminibus præcedentes, ſcilicet Acolythos. Verum jam a mille annis & amplius Græci non- niſi quatuor Ordines admittunt: fſcilicet, Presby- teratum, Diaconatum, Subdiaconatum & Lecto- ratum: tum quia hodie in nullis Græcorum Ri- tualibus fit mentio Acolythatus, Exorciſtatus & Oſtiariatus: tum quia Concilium VIII. generale an. 869 quatuor illos Ordinum gradus pro aſcen- ſu ad Epiſcopatum recenſet Act. 19. can. 5. Cui Joannes . VIII. in ep. ad Baſilium Imp. an. 879. ſubſcripſit: tum quia Innocentius IV. in ep. ad Ottonem Cardinalem Tuſculanum an. 1254. data volens reducere ad uſum Romanæ Eccleſiæ Græ- cos ait, tres Ordines ab iis non ſervari de Mino- ribus. Et Benedictus XIV. in Conſt. Eiſi gaſto- ralis. conſtituit, quodſi Clericus Græcus Lector tantum initiatus ex benignitate Sedis Aponol obti- Ottnnerit, lis ſbi cot dinetur, inn ktino! Attegnan e collit luonn, pen nes Nr⸗ n etkemor unhicus h mtonßs en littur. I. Torlura onem unp r ilNtn bo n Dick 0 nr Cr. Dor Inmede au allos, & IIl ars r ü ſeſitiss Eint d ui La miniir Alno: ſchd oratie nohnarcep deens: lidn Ulogün gen Ni Iulirn lin, 4 Are De Ordine. 607 oron ſei obtinuerit, ut majores Ordines latinis cæremo- etunt Pnn in niis ſibi conferantur: is, anteguam Subdiaconus ehtenn i 0ir ordinetur, tres minores Ordines omiſſos debet ntut: NNl ritu latino ſuſcipere. . eke toin uod totun n H H. 1133 ag Antequam autem ſingolos Ordines in Prima dno dir. ſpecie conſideremus, agendum eſt de prima Tonſura un is Tonſura, per quam Eccleſia initiandos ad Auid. ſntuu Ordines præparat. Eſt autem prima Ton- fJura cæremonia ab Eccleſia inſtitura, per neimdi quam laicus baptizatus, & Sacramento Con- rin e firmationis conſignatus ſacro ritu in Clerum fim ade aſcribitur. Dm, Dicnn. oram, Nuim Schol. Tonſura dicitur a ritu, quo homo per ab- Quomodo Nartus Tnne ſciſſionem capillorum e ſtatu laicorum extrahitur: confera- Subcieeonan quæ juxta Pontificale Romanum hoc ritu confer- tur. aum, Eu tur: Dicta oratione ab Epiſcopo: Oremus Kra- orum, Lene tres &c. Pontifex in fronte, in occipitio, ad Piopnsi utramque aurem, & in medio capitis præſeindit etuorit deſin capillos, & cum tonſurando tarde dicit: Domi- ſeliect A mus pars hœreditatis meæ, & calicis met, tu es, wins Cetn qui reflitues kœæreditatem meam mihi. Deinde di- . ſelcet, citur ab Epiſcopo oratio: Praſia qukſumus &c. ntun dlt & a miniſtris Antiphona: Hic accipiet &c cum s Crce! Pſalmo: Domini eſt terra &c. Et rurſus ab Epi- Bros ſcopo oratio: Adeſio Domine &c. Deinde Epi- n WI eEe ſcopus accepta mitra Tonſum fuperpelliceo induit, ads i G dicens: Induat te &c. & dicta oratione Clericum ri alloquitur: EFili chariſſime &c. & injungit illi Umm ImAN ſeptem Pſalmos pœnitentiales cum Litaniis. 6 I.1 4 5 . n n , J. 1134. Tonſura Clericalis non eſt Inſtitutionis WNon Divinæ, ſed Eccleſiaſticæ. Imo enim Eccle- in’ftitutio- ſia græca eam non obſervat, & in Eccleſia * Pivi- latina“- 608 Caput XIX. latina nullum ejus veſtigium tribus primis ſæculis apparet; ſic S. Cornelius in ep. ad Fabium diverſos Clericorum gradus in Eccle- ſia Romana deſcribens Tonſuræ Clericalis non meminit: Et S. Cyprianus ep. 61. non agnoſcit alios Clericos, præeter eos, qui Al- tari, & ſacrificiis deſerviunt: imo ſi hæc Tonfſura per tria illa ſæcula in uſu fuiſſet, hoc ſigno Clerici a perſecutoribus deprehenſi, & necati fuiſſent. 2do. Olim alienum fuit a Clericorum moribus, ut raderentur, uti pa⸗ tet ex S. Optato Milevitano contra Donati⸗ ſtas ſcribente: Docete, ubi vobiz mandatum, ſie radere capita Sacerdotibus, cum econtra tof Eint exempla propoſita, fieri non debere: Ergo olim prima Tonſura in uſu non fuit. Tonſuræ chol. r. Primis igitur quatuor aut quinque ſæculis origo. Clericis tantum præcipiebatur, nt breviori eſſent capillo, nec S. Petrus, nec S. Paulus, nec §. Anicetus amplius quid conſtituerunt, licet illud 1. Cor. 1I. v. 24. quod vir, ſ comam nutriat, ignominia eſt illi, nonnüllis anſam dederit, ad S. Paulum inſtitutionem Tonfſuræ Clericalis referendi. vid Thomaſſ. p. r. 1 2. c. 37. Proinde ſæculo V. ad imitationem T. nſuræ monaſticæ inter Clericos Tonſura introduéta fuit. Hæc Tonſura in Hiſpa- nia erat in Clericis detonſo ſuperius toto capite; relicta inferius ſola circuli corona, cum econtra Monachi toto capite detonderentur, quod etiam in Gallia & Italia in more erat. Sæculo IX. Cle- rici latini ſummum ſolummodo verticeim radebant in modum coronæ, quod deinde ſubſequentibus ſæculis ſtatutum fuit, addito decreto, ut Cerici barbam raderent Hæc Tonſura juxta V. Bedam ſignificat coronam ſpineam Chriſti. Et juxta S. Iſidorum I. 2. de off. c. 4. vitia eſſe reſecanda, & ignominias pro Chriſto patienter eſſe toletan ae . 4 . ol. l1. Cire pin grin Sſtinttan n be biſei Dkitw Ceria hote nocen Enigta eri II in gmn Erhteribns s virids inte ohy lenlo Illi. fit eum . in veſiis h⸗ i) Cnri D 3 . ſ l moniſtas: t 1n gii rninores onſbran önds Ror Vaparatione, non had Uiinds inl Ns Minores Din 1. Ueitur. , e ininm Uad de 1e Nn 1 Eegtd N kermnoye e ſ un De Ordine. 609 bs in Sechol. 2. Circa veſtes Clericorum notandum, per Vyſtes lins in 601 prima quinque ſæcula eos ſpecialem veſtem a lai- CUlerico= Adus in bodr cis diſtinétam non habuiſſe, uti probat Thomaſſi rum. p (ſacie nus de diſcipl. vet. Eccl. p. I. c. 43. Sæculo VI. r Cleick c — k. N: c. d3. . . en ii habitus Clericorum ab illo laicorum diſtinétus fuit, 6s eh dn utpote modeſtior, & ſemper oblongus. Sæculo r e0s, IX. nigra erat Clericorum veſtis. Sæculo XI & inelk XII in pluribus Conciliis veſtes breviores ante in uin nd & a lateribus apertæ ex ſerico, vel pellibus pre- dus elee tioſis viridis aut rubri coloris cum manieis puris- Diennctu aut arte phrygia elaboratis Clerieis prohibebantur. 1 Sæculo XIII. nigra veſtis Clericis univerſalis fa- entur, ; ta fuit cum collariis. Superpelliceum Clericorum contma bu olim veſtis pellicea ad talos defluens erat. pbir otikk MMẽ lun ANn Jcholt. 3. Quæritur, an Tonfura Clericalis ſit verus An Ton- n delere: N Ordo. A. Negative contra Fagnanum & alios ſura ſit “ Canoniſtas: tum quia Tridentinum Seff. 23. cap. 2. Ordo. von fut ait: Eſſe plures ac diverſos Ordines ita diſtrihu- 1 gningnek 405, ut qui Jam Clericali Tonſura inſigniti eſſent, Ut brerioi per minores ad majores aſcenderent: Ergo ſuppo- . Daipe, nit Tonſuram 0 Ordines eſſe præviam: & Cate- erunt, iets chismus Romanus p. 2. cap. 7. vocat Tonſuram conlin iit præparationem ad Ordines: tum quia hæc Ton- in leleit,4 ſura non habetur apud Græcos, & in Græcis ad . Latinos tranſeuntibus non ſuppletur, licet Ordi- oirteen nes minores a CGræcis omiſfi ſuppleri debeant. “ Dicis I. Cem contingat. de ætate &c ordinand. 1 dicitur: Per primam Tonſuram juxta formam Ec- al⸗ cleſiæ datam Clericalis Ordo confertur. Item Ton- ſurati degradari poſſunt: Ergo Tonſura eſt Ordo. 6 (aen Reſv. Nomine Ordinis ſtatus Clericalis intelligitur. mnn E Et degradatio non ab Ordine, prout Sacramen- Setla tum eſt, ſed ab officio ſolum, habitu & privile=- etüten giis removet, & ad communionem laicam redi- ericals ſeſn. ins kotd e 0a, ln Ee ſl⸗ „ it; nam characterem non delet II. In Conſt. eth, Sixti V. Sankum & Jalutare. Tonfuratis tribui= irn tur Clericalis Character; & Tonfſéra habet ſuam S materiam remotam, capillos; proximam eorum Ae abſeiſ⸗ AH Khram Inſlit. Theol,. Tom. III. C4 EheRus onſur. Reſolvun- tur caſus. 10 Caput XIX. abſciſſionem, & formam: Dominus pars hoœredi- katis meg & c. Ergo eſt Ordo & Sacramentum. Reſp. Nomine Charaéëteris Clericalis Sixtus inrtel= ligit notam externam, fſcilicet capillorum deton- Konem. IIIi quaſi materiæ & formæ deficit di- vina inſtitutio, & appromiſſio gratiæ. D H. 1135. Effectus primæ Tonſurze ſunt; translatio a ſtatu laicali ad Clericalem: Ex Pontificali Romano: De ſoro Eccleſi fabti eſtis, & pri- vilegia Clericalia ſortiti eſtir. 2. Capacitas ju- rium, & Privilegiorum Eccleſiaſticorum. 3. Habilitas ad ſuſcipiendos Ordines. 4. Privi- legium fori: (t. 2. F. 866.) & Canonis, t. 2. F. 867.) & immunitas Eccleſiaſtica. t. 2. J. 868. & ſeq.) Coroll. Pract. Imo. Tonſurandus debet eſſe immunis a Cenſuris & irregularitate: Confirmatus; ſcire legere & ſcribere, & rudimenta fidei, ac habere animum Clericandi: ita Trid. Seff. 23. cap. 4. de ref. 2do. Calvus etiam poteſt ſuſcipere primam Tonfuram, quia, cum hæc non habeat propriam materiam, ſufficit cæremoniam adhibere, in quan- tum fieri poteſt. gtio. tas pro prima Tonſura in jure non eſt determinata, plerumque tamen re- quiritur ſeptennium compietum. 4to. Officium Tonſaurati eſt, pſalmos in choro canere. 5t0. Probabilius eſt peccatum grave Tonſuram ſuſci-= pere, cum animo nunquam ſauſcipiendi Ordines majores ex ſola cupiditate conſequendi commoda temporalia ex redditibus Eccleſiæ, quia eſt con- tra finem Eccleſiæ, niſi quis aliunde excuſetur. 6to. Peccat ſaltem venialiter, qvi in ſtatu peceati mortalis primam Tonſuram ſuſcipit, quia fallit profeſſionem ſuam, ſe Deo conſecrandi, a quo per peccatum averſus eſt. Ztimo. Clericus zuler „ Sbt mimnn metlt, vel gayitet, ul ſce pen n Meſitit. 65Cercalbe ve benef Uen habitum Uikir er riurio Uert erſtre en lniores 0 iggtn, Polumnnit ſelr gauden St hubitnmn 4 ele Der Wrilis ſufi Acommmonie oportie Nomili, inn Hhbitns Atüg pertin negonis eo d ontit Euk nottlit Len n del . Uuns, Vel meel in Ket, nt Ptet Toriun . Yuane ile⸗ Verdi t, & inm Eepo Diynn riinn, intelii un unt in & Kcimenm alis Kntns hn apilornn den forme teiti atie, Unt, tud Exr Dndi i gn 1. Canein ſiaſiconm. ines 4 6 Cm 15 Eecletet ebet ele n⸗ Corürmum? a teei r, el. ch ſuleie 1 n hhhetſi⸗ Aclibere, n to gim , engle i vnle “ i,C De Ordine. Sörxrk habet animum, deſerendi ſtatum Clericalem, & aeceptat, vel retinet beneficium, probabilius pec- cat graviter, & tenetur ad reſtitutionem fructuum mala fide perceptorum, pro qnibus operas ſuas non præſtitit. 8%. Ut Clericus gandeat privile- giis Clericalibus, & quidem privilegio fori, debet habere beneficium Kccleſiaſticum, deſerre Cleri- calem habitum, & Tonſuram, & ſuæ, aut alteri Eccleſiæ ex Epiſcopi mandato inſervire, vel in Seminario Clericorum, aut in aliqua Schola, vel Univerſitate cum licentia Epiſcopi, quaſi in via ad majores Ordines ſuſcipiendos verſari. Trid. Seſſ. 23. cap 6. de Ref. Deinde ut gaudeat privi- legio Immunitatis, non debet negotiari. Deni- tino viſſimis verbis præcipitur, ne Clerici comam nu- que ut gaudeat privilegio Canonis, debet de- ſferre habitum & Tonſuram. 920o. Tonſura debet eſſe per modum coronæ in vertice; & in Minoriſtis ſufficit, ſi ſit tanta, quanta eſt parti- cula communicantium, quæ poſtea augeri debet cum proportione gradus Ordinis, & reſcindi de- bent capilli, quæ vanitati tantum deſerviunt. TOmo. Habitus Clericalis debet eſſe talaris usque ad talos pertingens, & quoad colorem ſervanda eſt regionis conſnuetudo. Trmo. Clericus in mi- noribus conſtitutus beneficium non habens non peccat mortaliter, ſi Tonſuram & habitum Cleri- calem non deferat: Clericus vero in Sacris con- ſtitutus, vel etiam tantum in minoribus, ſi pin- gue bneeficium, aut dignitatem Eccleſiaſticam habeat, peccat graviter, ſi per longum tempus non portet Tonfuram, aut habitum Clericalem, quia ncag. Soannes. de Cler. conjug. & in Triden- eff. 14. c. 6. & Seſſ. 23. C. 6. & 17. gra- triant, & ut tonſuram, & habitum Clericalem deferant: Excuſantur tamen, ſi per breve tempus habitum deponant, & ſignum faltem aliquod di- ſtinctivum gerant. I2m0. Clericis prohibetur mercatura, negotiatio, & ne interſiut, quando de ſententia ſanguinis agitur; ne aleis ludant, nec Qq2 inter- Ordines minores non ſunt Sacra- menta.“ obiellio- s5. Caput XIX. interſint jocis mimicis, & chofeis, nec armna ferant. Reliqua de privilegio fori & Canonis dicta ſunt. (t. 2. G. 866. & ſeq.) G. 1136. Poſt collatam primam Tonſuram ſequun- tur Ordines minores, qui in Eccleſia latina ſunt quatuor: ſcilicet Ciariatus, Ledoratur, Eworciſtatus, & Acolyihatus, quique juxta communiorem Theologorum ſententiam non ſunt vera & propria Sacramenta. Imo. Quia non ſunt divinitus inſtituti, & Græci folum Lectoratum conferunt: (H. 1132. Schol. 2.) Ubi ſane credendum non eſt, eos tres Ordi= nes prætermittere, ſi illos a Chriſto inſtitu- tos, & Sacramenta eſſe crederent. 2do. Sub- inde nonnulli ad majores Ordines promoti fuerunt minoribus omiſſis, uti de S. Chryſo- ſtomo, Nazianzeno, & Theodoreto narratur, & Paulinianus frater S. Hieronymi primum Diaconus, mox Presbyter ordinatus fuit, teſte S. Epiphanio ep. 60: ac multa exempla de aliis profert Morinus de S. S. Ordinat. diſſ. 11. c. 2. 3tio. Oflicia Ordinum minorum etiam laicis committuntur, non vero illorum Ordinum, qui ſunt vera Sacramenta: Ergo Ordines minores non ſunt Sacramenta. Solvuntur Schol. S. Thomas in ſuppl. q. 35. S. Bonaventura cum Scoto diſt. 24. docent, Ordines minores eſſe vera Sacramenta. I. Quia Concilium Carthagi- nenſe IV. c. 2. 3. & 4. dicit, Ordines minofes conferri per Ordinationem: Et Concilium Floren- tinum ait: Sextum Sacramentum eſt Ordo: & re- cenſita materia Ordinum majorum fſubdit: Et ſie is aliorum Oräainum formis. Et Inidentinni in uhben ſent let, Ordi tmn: & can inn iuinn bpiſeont. ninitros tele 4n. 2, 60tet, un fuiſe. Eernunutum 1 Oclnes, ltinnm ſolun In, & non 4 Tet, & cum Ein ele id, txenplo Einiels, an 1to Tident e eſe Ker⸗ Eltr in D lüres ebinit Ntele Keran (leit ,Le Uichttate en Urhrs veluti ucebn Ehm. N. Eeltn Ordin 1etd de en Fitntione 0inatus Ve Niiſatomn ranenti, gums ſupn nihtur, Denltutn. Ulter d 11g. . ſimiu, ulionen De Ordine. 613 Pkeig, et eandem ſententiam propendet, dum Sefl. 23. c. 3. foi AIun docet, Ordinem in genere eſſe verum Sacramen- tum: & can. 6. definit, eſſe in Eccleſia Hierar- chiam divina Ordinatione inſtitutam, quæ conſtat ex Kpiſcopis, Preshifterts, & miniſtris: ad quos miniſtros refert reliquos Ordines cap. 2. & 4. Et hhuram ke can. 2. docet, Ordines minores ab initio Eccleſiæ Eecleie he in uſu fuiſſe. Keſp. Nomen Ordinationis a Conci- . liis uſurpatum denotat, Ordines minores eſſe ve- kut, Vint ros Ordines, non vero eſſe Sacramenta. Flo- „ (lqne ,. rentinum ſolum docet, Ordinem eſſe Sacramen- ſententimm tum, & non dicit, Ordines minores eſſe Sacra- lta. Iol menta, & cum generatim dixiſſet, materiam Or- & Crriiſt dinis eſſe id, per cujus traditionem confertur;, hoc exemplo ſingulorum Ordinum declarat, non 132. vchl definiens, an finguli ſint Sacramenta. Eodem eo les modo Tridentinum ſolum dicit, Ordinem in ge- Chuiko nere eſſe Sacramentum. Hierarchia Ecclefiaſtica rent. “ ſalvatur in Epiſcopis, Presbyteris, & miniſtris. tdines i Ordines ab initio Eccleſiæ in uſu fuiſſe, non pro- Geg0 bat efſe Sacramenta, ſed Ordines. II. S. Cypria- ded nus dicit, Lectores plebi univerſæ pro honoris n ddoeton ſui claritate eſſe conſpicuos; & de Ordinibus mi- onyunl N. noribus veluti Sacramentis loquitur S. Auguſti- Ctöivans nus de bon. conj. c. 24. & S. Hieronymus adv. Vigilant. Keſp. S. S. P. P. loquuntur de emi- emne, nentia Ordinum fupra ſtatum Clericalem, non 85 vero de eminentia Sacramentali. III. Ex Con- hol ſeoli ordinatus veniens ad ritum Latinorum debet Ex- gametn orciſtatum fuſcipere: Ergo hic habet eminentiam Sacramenti, ob quam omitti nequit. Keſp. Exor- ciſtatus ſuppletur, ne quid ſalubriter inſtitutum omittatur, ſed ex hoc non ſequitur eſſe Sacra- mentum. elauvenn G. 1137. Inter Orfdines minores primo confertur Oſtiaria- Oſtiariatus, qui eſt Ordo minor, in quo per tus quid. traditionem clavium Eccleſiæ ſub certa ver- 4 3 borum 614 Caput XIX. borum forma a legitimo miniſtro prolata con- fertur poteſtas aperiendi, & claudendi Ec- cleſiam, pullandi campanas ad officium di- vinum, & ad illud admittendi dignos, & in= dignos repellendi. Ritus eum Schol. Ritus conferendi apud Latinos Oſtiariatum conferen-] eſt, quod Epiſcopus Ordinando tradat claves Ec- di. cleſiæ cum forma: Sic age &c. Deinde ab Ar- chidiacono ducitur ad fores Eccleſiæ,, quas Oftia⸗ rius claudit, & aperit: Item tradit illi campanu- lam, quam pulſat. Ordinis hujus meminit S. Gre⸗ gorius Nazianzenus or. 18. S. Auguſtinus I. 6. Conf. c. 2. & Conc. Carthaginenſe can. 9. H. 1138. MWateria Materia Oſtiariatus remota funt claves S& ſorma Eccleſiæ, proxima, eorum traditio. Forma aria- eſt: Sic age, quaſi redditurus eo rationem pro u5. „. . . . iis rebus, guæ his clavibus recluduntur. Ex Pontif. Rom. Ofhicia. 2. Officia Oſtiarii ex eodem Pontificali funt. 1. Eccleſiæ januas dignis aperire, in- dignis, infidelibus, excommunicatis, & in- terdictis claudere 2. Cuſtodire vaſa ſacra, & Eccleſiæ ſuppellectilem. 3. Pulſare cam- panas ſtatis horis, & convocare populum ad cultum Dei, & fub S. S. Sacrificio pulſare cymbalum ad devotionem & attentionem excitandam. KReſolvun- Coroll. Prafct. 1mo. Si loeo clavium Ecclefiæ alicui tur caſus. traderentur claves culinae, invalida foret ordina- tio Oſtiarii, quia forma falſificaretur: ſi vero unica ſolum clavis Eccleſiæ traderetur, valida effet ordinatio, quia poteſtas hujus Ordinis fufhi- cienter exprimeretur. 2do. Traditio cymbali, . Elas⸗ ege pul u 451 ymam habe n Virtute Di, & vigl Erundns pher traciti bnumn forn Irks legen Ekeis & nori Umnn. 1 ledontn kuun lecion t. Mjin0 ilt e 41.5 B lera Le hnnn conti ln Makdl⸗ tun i der l niͤtr⸗ eni Di, ir inglele 1 rin 1 10 Molta Clantend! 40 ofein! dignns, tinos Ohri tradat Ana! t. Deicken leſie, Aul radit ill ar 1s menniiti . Angutin lenle eing ota int ttacito. . Do ntiue telutntn. len hu nis te Guniers 83 Ndite W e N, eiteie a E Ktmmns 4 ſer ke?, uen De Oraine. 615 ejusque pulſatio non eſt materia Oftiariatus, quia non fit ab Epiſcopo, ſed ab Archidiacono, nee formam habet, ſed tantum officium ejus declarat. 3tio. Virtutes Oftiarii efſe debent, zelus domus Dei, & vigilantia, ut omnia in Eccleſia munda ſint. H. 1139. Secundus Ordo minor eſt Eeſtoratus, in Leftora- quo per traditionem libri lectionum ſub certa tus quid. verborum forma a miniſtro prolata confertur poteſtas legendi publice Scripturam ſacram veteris & novi Teſtamenti, & Scripta S. S. Patrum. Whol. Lectoratus confertur, dum Ordinans tradit Nitus eus librum lectionum, cum forma: Accipe, & eſio conferen- &c. Hujus Ordinis meminit Tertullianus de Præ- qi. ſeript. c. 41. S. Cyprianus ep. 24. S. Auguſtinus ſerm. 17. F. 1140. Materia Lectoratus remota eſt liber Le- Materia ctionum continens Prophetias, Epiſtolas, & ſſorma Acta Apoſtolorum, Homilias & Sermones LeRora- Patrum in Eccleſia legi ſolitas: Proxima eſt 4s. Libri hujus traditio. Forma eſt: Accipe, & eſto Verbi Dei relator, habiturus, ſi fideliter & utiliter impleveris officium tuum, partem cum iir, qui Verbum Dei bene adminiſtraverunt ab initio. 2. Officia Lectoris ſunt: I. Legere pu- Offcia. blice in Eccleſia Prophetias, & cantare in Miſſarum ſolemniis Introitum, Graduale, Al- leluja, & lectiones Horarum Canonicarum. 2. Libros ſacros & canonicos fideliter, & diligenter cuſtodire. 3. Catechizare, & ru- C 4 4 di- 616 CLCaput XIX. dimenta fidei exponere. 4. Denique olim Lector panem, & fructus benedicebat. Keſolvun- Coroll. Frabk, vmo. Valida eſt Lectoris Ordinatio, ſi tur caſus. il.i S. Scriptura, vel Breviarium tradatur: ſecus, ſi alius liber, in quo Prophetiæ non habentur. 24do. Virtutes Leëtoris eſſe debent notitia myſte- riorum fidei, quæ aliis explicat: firma & viva fides: Zelus animarum in verbo & exemplo re= lucens. G. 1141. Erorci= Tertins Ordo minor eſt Exorciſtatus, quo Narus Per traditionem libri Exoreismorum ſub certa quid. verborum forma a miniſtro prolata confertur poteſtas manus imponendi ſuper Energume- nos, ſeu obſeſſos a Dozmone, fſive baptiza- tos, five Catechumenos, legendique Exor- cismos ad Doemones fugandes. Kitus eum Schol. Exorciſtatus confertur traditione libri Exor- conferen- cismorum, cum verbis: Accipe, & commendo di. &c. Hujus Ordinis meminit Tertullianus ad Scap. S. Cyprianus ep. 2. & 7. S. Hilarius de Synod. S. Hieronymus in ep. ad Tit. Materia Materia Exorciſtatus remota eſt liber & forma Exorcismorum: Proxima, ejus traditio. For- Eworci- Ratads ma: Accipe, & commenda memoriæ; & hahbt poteſtatem, imponendi manus ſuper energumenos, ſive baptizatos, ſive Catechumenos. Oficium. 2. Officium Exorciſtæ eſt, expellere Dœ- mones de humanis corporibus per Exorcis- mos ab Eccleſia approbatos. Olim etlam monebat, ut non communicaturi locum da- Xxent communicaturis, & Energumenos poſt Evan- lungelium nn Kuder ie nitati, thni, orit Cartus 0 per trac Utncdo, nn formi⸗ Meis accen Pell Atare Uigenci ad . oohth un cndeh luncls gen rlet. 0re Hi Ulterhn Unn Cun ee Murmu, Uiktie ee n imn, Uninorig men N altera erennun⸗ Uglinig 0 4 4 ODei dencet eni Daeo 5 Aecect deffee Denidre dr Ciceda. dris Orcintn tradanut: E E RO nt notiinn t: fimn exenſ Noriſttu 1orumn doN olata on per Hiee , ſire n a encigtel 05 tfione lbal Ne, & lun rtullianm lerins ots 41 stnidti Nories er ut. 1 De Ordine. 617 Evangelium & prædicationem e Miſſa dimit- tebat: ſtudere autem debet ſingulari conſcien- tiæ puritati, paſſionum & vitiorum mortifi⸗ cationi, orationi, jejunio & humilitati. H. 1143. Quartus Ordo minor eſt Acolythatus, in Acolytha- quo per traditionem candelabri cum cereo tus quid. extincto, & Urceolis vacuis ſub certis ver- borum formis a miniſtro prolatis confertur poteſtas accendendi cereos in Eccleſia, eos- que ad Altare deferendi, & vinum & aquam porrigendi ad S. S. Kuchariſtiam. Schol. Acolythatus confertur traditione candelabri Kitus quο cum candela extinéta & urceoli vacui, quæ Or- confertur. dinandus dextra tangit, dum Ordinans formas profert. Ordinis hujus meminit S. Cyprianus ep. 28. S. Hieronymus ep. ad Nepoti. Ec. H. 1144. . Materia Acolythatus remota eſt candela- Materia brum cum cereo extinécto & urceoli vacui: & forma. Proxima, horum traditio. Forma primꝰæ materiæ reſpondens eſt: Accipe Ceroſerarium cum cereo, & ſcias, te ad accendenda Eccleſic- luminaria mancipari in nomine Domini. Forma pro altera materia eſt: Accipe urceolum ad ſuggerendum vinum & aquam in Euchariſtiam anguinis Chriſti. 2. Officia Acolythi ſunt: I. Præparare, Oficig. & accendere luminaria ad Sacrificium. 2. Sequi Diaconum cum cereo accenſo, quan- do accedit ad cantandum Evangelium. 3. In Sacrificio vinum & aquam miniſtrare. Q 5 Coroll. Reſolvun- tur caſus. Subdiaco- natus quid. Women oτι. 618 Caput XIX. Coroll. Praft. rmo. Candelabrum cum cereo extincto, & urceoli vacui cum formis ſuis ſunt de eflentia Ordinis Acolythatus, utpote ab antiquiſſimis tem- poribus adhiberi ſolita. 2do. Virtutes Acolythi ſunt exemplum bonorum operum, & ſingularis modeſtia in Eccleſia. G. 1145. A minoribns Ordinibus progredimur ad majores & ſacros, inter quos primo occurrit ubdiaconatur, qui eſt Ordo ſacer, per quem datur poteſtas proxime inſerviendi Diacono ſolenniter in Miſſa miniſtranti. Schof. x. Subdiaconi apud Græcos Hypodiaconi, vel Hyperitæ, id eſt, Adminiſtri vocantur. Apud Latinos prima Subdiaconorum mentio occurrit, abpud S. Cyprianum ep. 22. & S. Cornelium ep. ad Fahi: Antioch. teſte Euſeb. 1. 6. c. 43. Apud Græcos ſerius nomen Hypodiaconorum auditur, ſcilicet in Concilio Laodiceno can. 21. & apud §. Athanaſium ep. ad Solit. quæ ex antiquioribus citantur, ſunt ſubleſtæ fidei. An Sub- Schol. 2. Certum eſt, Subdiaconatum eſſe Ordinem diucona- us ſomper Ordo Sa- cer fubrit, ſacrum ex Trid. Seff. 22. cap. 2. Sed quæritur, an Subdiaconatus ſemper inter Ordines ſacros re- latus fuerit. Menardus in not. ad Sacram. S. Greg. Thomaſſinus l. 1. vet. & nov. diſcipl. Mo- rinus Exercit. 12. c. 5. de ſacr. Ordin. putant, Subdiaconatum per duodecim priora ſæcula plus minus in claſſe Ordinum minorum locatum fuiſſe, & tunc ſacrum effectum eſſe, quando lex conti- nentiæ illi fuit impoſita. Sed melius ope alicujus difeinctionis hæc controverſia dirimi poteſt, di- cendo: r. Si ratio S. Ordinis petatur, vel a ſolemni Cælibatus Profeſſione, vel quatenus con- fert in Eccleſia aliquam jurisdictionem & princi- patum, Subdiaconatus non ſemper fuit in Becfe tim 6 n lenper leins ofte uun inter r Nhian ſebis, dn cto Verbi to ſieer en ellrten pr ſendlinmint s fi intt Wfit: tunm In l nie Eltnm ele: Aten tang Urndi a Dobadilin Dunmentutd lbetut Il n de o kamn & DS Uhlt. Ottr e bltent ute Po Certe 1 Rüpt don con uſſs nee in Uuteleit. batutn el ſemens in Uenn in ri uine S kir⸗ nale De Ordine. 619 n dered eritt fla latina Ordo ſacer; tum quia Subdiaconatus ſont Ee de non ſemper habuit annexam legem cœlibatus, uti Mligäämge inferius oſtendetur tum quia Patres Subdiacona- irtntes Aunt tum inter Ordines Hierarchicos non recenſent, n, Aigi nec uspiam fit mentio, quod Subdiaconis regimen plebis, adminiſtratio Sacramentorum, & prædi- catio Verbi divini commiſſa fuerit. 2. Si vero Ordo ſfacer ex eo dicatur, quod tribuat fpiritualem facultatem propins, quam Ordines minores, ſer- togkolnn viendi in miniſterio Sacrificii Altaris, Subdiacona- HH tus a fui inſtitutione Ordo Sacer, & ex majori- PrIo Gn dus fuit: tum quia Tridentinum ait’, Subdiacona- cei, adt tum ad majores Ordines a Patribus & Conciliis Ciendi D relatum efſe: tum quia Subdiaconatus conſert po- . teſtatem tangendi Vaſa ſacra, & proximius mi- . niſtrandi ad Euchariſtiam. os Hpin vociII ment n .. F. 1I46. 8. Cmnin Probabilius Subdiaconatus non eſt verum An Sub- 6 6% Sacramentum. Imo. Quia in Subdiaconatu diacona- tmmme non habetur inſtitutio Chriſti; nam Amala- tus ſit Sa- n11. , rius 1. 2. de off. Eccl. c. 6. recenſens Presby- tazmen- ni teratum & Diaconatum a Chriſto inſtitutos, ““. 8 ſubdit: Cæteri Ordines his adfelti ſund. Magi- fun giſter ſentent. l. 4. d. 24. ait: Subdiaconos & le Acolythos procedente tempore Kccleſia ſibi con- de Mituit. Certe nulla de Subdiaconis mentio in S. Scriptura occurrit. 2do. Subdiacona- tus non confert gratiam ex opere operato, cujus nec in Ordinatione, nec alibi promifſio innoteſcit. Schol. I. Bellarminus, Berti &c. docent, Subdia- Solvatdstzay conatum eſſe verum Sacramentum. I. Cnia 8S. objeftio- Clemens in 1, g. Conſtit. hanc formam vel oratio- ges. nem in Ordinatione Subdiaconi refert: Tribue eis Domine Spiritum S., ut digne vaſa Domini attre- QRare valeant. Reſp. Ex contaétu Vaſorum ſa- 6 crorunmn 62⁰ Caput XIX. erorum & oratione, ut digne tra ſentur, non ſe- . quitur, Subdiaconatum effe Sacramentum; nam S. Clemens idem dicit de Diaconifis, quæ ta- men Sacramenti hujus non ſunt capaces. II. Con- cilium Florentinum ſtatuens, Ordinem eſte Sa= eramentum, Subdiaconatum ad eum refert, & materiæ ac formæ illius meminit: Et Tridentinum eum ad majores Ordines a Patribus & Conciliis referri afferit. Keſv. Nec Florentinum, nec Tri- dentinum definit, omnes Ordines etism majores eſſe Sacramentum. III. Subdiaconatus imprimit charaéterem, quia repeti non poteſt: Ergo eſt Sacramentum. e oρ. Quod Subdiaconatus repeti non poſſit, non eſt a charaétere, ſed ab inſtitu- tione Ecclefiæ,, quia res femel Deo conſecrata, ſemper conſecrata manet. Kitus or- Schol. 2. Ritus Ordinationis Subdiaconi in Eccleſia dinationis latina hic eſt: I. Epiſcopus Subdiacono amictum Subdia- imponit, & tunica induit cum præſcriptis oratio- coni. nibus. 2. Librum Epiſtolarum tangendum por- rigit, dicens: Accipe librum Eviſtolarum, & habe voteſtatem, legendi eas in Eeccleſia &. Dei tam pro vivis, quam pro defunkis. 3. Tradit illi calicem vacuum cum patena vacua fuperpoſita, dicens: Vide, cujus miniſterium tibi traditur, ideo admo- N6ο,, As ita te exhibeas, ut Meo placere poſis. 4. Archidiaconus tradit urceolos cum vino, aqua; bacili & munutergio tangenda. Apud Græcos ſola manus impoſitione & oratione ordinantur Hypodiaconi. J. II47. Materia Materia Subdiaconatus remota primaria forma eſt calix vacuus cum patena vacua: Forma: Se Videte, cuju: &c. (n. præc.) Materia vero remota ſecundaria eſt liber Epiſtolarum: For- ma: Accipe Librum &c. (I. c.) Materia vero proxima, harum rerum traditio. In eel⸗ pus lem tilit ma 1 go tanmn , cums Gentatn. in ſol Merin eſen uleminer 1e MMigue in Cclim. ut Hitol fitbos: ui I. Mexol Unl. Dod- t, ebet e eahtionen, gfimo mi Uletur, tainra, & Inn & 0 litet unnn hmtrn, no Ehihite Nes huie O dkionen Di te Auihn , I. Zu iänch kereto Elles ut inis Iuhe An val drühit ſho, guin Ulter aP oni, Gtenkin, hor; lameltom: u. Drüifſs, gnen apaces In Drbinen ekd e, ſel iin Deo Collen liacori in diurcnoer’⸗ Mreſtihtic l ſangenenn jͤfolnrin, ſr Hi iu Tucit Ni ant etpolti, is dir, in lecert in De Ordine. 621 bus autem ritibus his, & verbis probabiliter conſiſtit materia eſſentialis Subdiaconatus, de quo tamen fſcrupuloſe non eſt inquiren- dum, cum Subdiaconatus non ſit verum Sa- cramentum. Improbabile tamen videtur, quod in ſola traditione Libri Epiſtolarum materia eſſentialis conſiſtat, cum hujus ritus non meminerit Concilium Carthaginenſe IV, nec antiqua Ritualia, vel libri Liturgici: Quin & olim Subdiaconi ex officio non lege- runt Epiſtolam in publicis Eccleſiæ con- Ventibus: uti teſtatur Amalarius I. I. de off. c. II. Micrologus c. 8. &c. Coroll. Praft. mo. Ut Subdiaconus valide ordine- tur, debet eſſe mas, baptizatus, habere debitam intentionem, & ſub debita materia & forma a legitimo miniſtro ordinari. 24o. Ut vero licite ordinetur, debet eſſe confirmatus, non irretitus cenſura, & irregularitate, habere primam Ton- ſuram & Ordines minores, & legitimam ætatem ſcilicet annum vigeſimum ſecundum fſaltem in- choatum, non eſſe conjugatus. & habere titulum, & fufficientem ſcientiam circa officia & obligatio- nes huic Ordini annexas, vitæ Sanétitatem, vo- cationem Divinam, & congruo tempore ordinari, de quibus plura inferius. vid. Trident. Seff. 23. c. II. 3tio. Vaſa ſacra, ſcilicet caliæx & patena Subdiacono tradenda debent eſſe conſecrata de præcepto ſub mortali obligante, imo Salmanti- cenſes putant, hoc requiri ad effentiam Ordina- Reſoluun- tur caſus. tionis Subdiaconi, quia totum ejus miniſterdium circa vaſa Sacra exercetur. Atos Valet Ordina- tio, ſi Epiſcopus per errorem tradit calicem cum vino, quia utile per inutiie non vitiatur. Tra- ditio etiam Libri epiſtolarum videtur hodie efſlen- tialiter apud Latinos requiri ad Ordinationem Sub- diaconi. Sto. Subdiaconus in peccato mortali ExXxer⸗ 622 Caput XX. exercens ſuum Ordinem non peccat mortaliter, quia nullum Sacramentum conficit; peccat tamen venialiter ob indecentiam. Item Subdiaconum in mortali ſuſcipientem hunc Ordinem non audet Sacrilegii arguere Benedictus XIV, quia proba- bilius non eſt Sacramentum. H. 1148. Oßicia Officia Subdiaconi juxta Pontificale Ro- Subaia- manum ſunt: I. Aquam ad miniſterium Al- onu, taris preparare, affundendo paululum vino ante oblationem, dicendo: PBenedicite Euter Reverende. 3. Diacono minifſirare. 3. Pallas Altaris, Corporalia abluere. 4. Calicem & Patenam in uſum Sacrificii Diacono offerre. 5. Solenniter, hoc eſt cum manipulo, & ex officio cantare Epiſtolam in Mifla. 6. Pa- nem conſecrandum pro populo in Altari ponere. 7. Crucem in Supplicationibus por- tare. Olim etiam Subdiaconi ſtabant ad ja- nuas, per quas mulieres ingrediebantur, ne aperiretur janua tempore oblationis 1. 8. Conſt. Apoſt. & juxta ep. I. S. Fabiani Subdia- coni olim geſta Martyrum colligebant, & conſcribehant. G. 1149. Diacona- Alter Ordo major & Sacer eſt Diacona- dus guid. tufs, per quem datur poteſtas inſerviendi Epiſcopis vel Presbyteris Sacra ſolenniter perficientibus. An Ordi- Schol., De ſide eſt, Diaconatum eſſe Ordinem Sa- atio crum, & falſum eſt, quod aſſerunt Novatores, Diaceno- Diaconatum eſſe ſimplicem deputationem ad of- eNα ficium pure humanum, & profanum, ſcilicet ad- mini- Muitrztione Lenoſſnar, ni non deb eritur tan img Aet. 6 Ulerum dsen jotilker ne niil be⸗ MY Ulnar tl Utnutonen Aurit, Wi! Init riun 1l el p irit Ven. Dkoni dicar ls, & el Olm me eutr, neen enOsjs in dlhenn Ed Hikon, Mlm & lun Tr eiſci acke tnurtiin ar i, gi tnn Unns in üe Conoru it: & ſon ſ Dreih nnilis uun aner exon Lninitei n, liet ltet De Ordine. 623 Cett notig miniſtrationem bonorum temporalium Eccleſiæ, AK. 6. t; Necett hr eleemoſynarum, curam viduarum &c. ita ut Dia- fuerit Sa- Sohcinronun: coni non debeant eſſe perpetui, ſed ſolum annui. cra. inem Mon e Quæritur tamen adhuc, An Diaconi ſeptem, de V, Cn ⸗ quibus Act. 6. non ad profanum ſed ſacrum mi- niſterlum Sacramentali Ordinatione initiati fuerint. Reſpondetur affirmative, tum quia in illa Ordina- tione nihil defuit ad rationem Sacramenti, de quo „nox plura: tum quia Patres communiter afſerunt, ontikele ordinationem illam Sacram fuifle ad miniſterium iniſteriun Altaris, uti loquitur S. Cyprianus ep. 68. aut Dablrlun fr ad minifterium Eccleſiæ, uti ait Euſebius 1. 2. hiſt. etic K& . I. vel ut proximi eſent Diaconi circa aram, uti dicit Ven. Beda. Non obeſt I. quod Act. 6. ils. 3 Diaconi dicantur eſſe ordinati, ut miniſtrarent 4. CM maenfis, & eleemoſynas ex æquo diſtribuerent. acond din Aeſp. Olim menſæ communi menſa Sacra conjun- nigllo l gebatur, menſæ communi ſervierunt Diaconi eleemoſynas diſtribuendo: Sacræ SS. Euchari- UIlh , ſtiam diſpenſando, uti colligitur ex I. Cor. II. lo I A II. S. Hieronymus ep. ad Evangelum, Diaconos toninoe menſarum & viduarum miniſtros appellat. Et kabaotn, Can. 16. Trullanus ait: Nos quoque prædicamus, eliebantut ut prædifi ſeptem Diaconi non de iis accipiantur, i li qui miſſteriis ſerviunt. . ſed éos eſſe, quibus fuit Mane concredita ac tradita diſpenſatio communi ezorum biani ſui, qui tunc collebli fuerant. Keſp. S. Hiero- Cligken1 nymus in fine citatæ epiſtole miniſterium ſacrum Diaconorum aſſerit, dum eos antiquis Levitis com- parat: & ſolum ad reprimendam eorum audaciam, qui ſe Presbyteris comparabant, infimum eorum officium illis objicit. Canon Trullanus, qui ma- 1 lin gnam auétoritatem in Eccleſia Romana non ha- ede det, exponi poteſt, quod primi Diaconi occaſio- ti eu ne miniiterii menſæ communi exhibendi ordinati ſint, licet finis primarius ad Sacrum miniſterium 6 tenderet. un, Hin, F. 1150. Diacona- cramen- C1SSα Solvuntur objettio- .S. Caput XIX. G. 1150. Diaconatus eſt verum ac proprium Sa⸗ tus eſt a- cramentum. Imo. quia in Diaconatu habe- tur. I. Signum ſenſibile, materia & forma, ſcilicet impoſitio manuum & Oratio, Act. 6. Oranter impoſuerunt eicr manus. 2. Habetur Divina Inſtitutio, quia ſine hac Apoſtoli hunc fitum non adhibuiſſent: & S. Ignatius ep. ad Trall. vult honorari Diaconos ut manda- tum Dei: ac S. Hyeronymus eos antiquis Levitis ſimiles facit, qui ſunt a Deo inſtituti. 3. Eſt ritus perpetuus ſemper in Eccleſia uſurpatus. 4. Habet annexam gratiam, nam S. Stephanus poſt Ordinationem dicitur ple- nur gratia, & Trident. Sefſ. 14. can. 4. do- cet, Epiſcopun in ordinatione non ſruſtra di- cere: Accipz Svyiritum, quod in ordinatione Diaconi dicit: 4. Officia Diaconorum Sacra ſunt, ut infra patebit. S. Juxta Tridenti- num Seſſ. 23. can. 6. eſt in Eccleſia Hierar- chia Divinn ordinatione inſtituta, quæ conſtat e Epiſcopis, Preibiyteris & minifiris; ſed ad miniſtros in hierachia, quze fundatur in or- dinatione Sacramentali, non ſpectat Subdia- conatus, (H. 1I146.) nec Ordines minores: (G. 1136.) Ergo Diaconatus, qui proinde eſt Sacramentum. Schol. 1. Durandus in 4. d. 24. vult, Diaconatum non, eſſe verum Sacramentum: notat D. Tour- nely, ſalva fide pofle Diaconatum a ratione & efficacia veri Sacramenti excludi, quod idem ob- ſervat Bellarminus de Sacram. Ord. c. 6. Rationes Durandi funt I. S. Cyprianus ep. 65. ait, Apoſto= los poſt aſcenſum Domini in colum fibi S nideDhneon Nligilins Ws 20 ken mn Daconn Nepkano glig perm Stitom imm tolos, ſe 1n lea C Eile, deno EMn ce ( umn, Fe W dontine U in Con⸗ A1) Cficio II Dicon indum ſin⸗ Keiimn 4 Di i polunt, Utent id be in in Corf Eenonn lier lee 14 2. Orünid in kenenti Mlapns wunt or⸗ n, ge ſonie Do 0rein d, Pytun 9, etlunnn Unit 6 ſotme mnntin leghntor unkün tene ſut gueſin Nrüm eus De Ordine. 625 tuiſſe Diaconos: Ergo non ſunt a Chriſtò inſtituti. Et Vigilius P. ep. ad Raſtic. dicit, Diaconos ali- Ptopkim« quos ad tempus conſtitni, ſicut Sebaſtianus a laconan m Papa Diaconus conſtitutus fuit abſentibus Diaco- teri rn nis Stephano & Anatolio, Ergo Diaconatus non Orato A eſt quid permanens. KReſp. S. Cyprianus vult, A. Chriſtum immediate Diaconos non elegiſſe, ſicuti 2 fi Apoſtolos; ſed ex hoc non ſequitur, Diaconatum Apofh non eſſe a Chriſto inſtitutum relicta Apoſtolis li- §. lgnning bertate, dignos ad hoc munus eligendi. Vigi- Onos tmn lius non de Ordinis Charactere, ſed de officio § eds At loquitur; Sebaſtianum enim, quem, ut in obſe- e en ſequio contineret, Diaconum creaverat, novas 4ee Lurbas in Concilio Conſtantinopolitano excitan- det in Eu- tem ab officio & honore Diaconorum dejecit. n graliimn II. In Diaconatu non datur poteſtas ad aliquid en Cen faciendum ſfimpliciter, ſed tantum, ut bene fiat; dquæz enim a Diacono fiunt, etiam a laico valide fieri poſlunt. Keſp. Ad Sacramentum ſufficit, ut detur ad bene vel melius faciendum, ſieuti daatur in Confirmatione gratia & Charater, ad conofunn fdem coram T yranno facilius profitendam, quod uta ümpliciter licet ægrius ſine illa fieri poteſt. Nuſſ 4 Schol. 2. Ordinatio Diaconi in Eccleſia Latina fit Kitus op= , 1 ritu ſequenti: 1. Poſt longam orationem ſolus dinandi in HE Epiſcopus manum dextram extendens ponit ſu- Diaco- Fündku per caput ordinandi dicens: Accipe sviritum S. num. lectt ad robur, ac reſiſtenüum diabolo & tentationibus ee in nomine Domini. Putat autem Morinus de S. S. Ordin. p. 3. Exerc. 9. C. 2. illa verba: Arccipe Spiritum &. majoris ſecuritatis cauſa modo poſt Sæculum rzmum inſerta eſſe, quando opinio in- valuit, formas Sacramentorum modo imperativo effe ennuntiandas, quia in antiquis Ritualibus non leguntur. 2. Manum extenſam ſuper ordi- nandum tenens proſequitur Orationem: Emitté in eos quaſumus &6. 3. Stolam imponit fuper hu- mérum ejus ſiniſtrum dicens: Accive ſiolam tsua Schram Inſtit. Theol. 7bm. III. Rr Materia & forma Diacona- tus. 626 Caput XIX. dam &c. 4. Induit eum Dalmatica dicens: In- duat te Dominus &c. S. Tradit illi Evangelio- rum librum tangendum dicens: Accipe poteſtatem legendi Erangeliusm in Eceleſia Dei, tam pro vi- vis, qudm pro defunktis in nomine Domini. Apud Græcos Diaconi ita ordinantur I. Poſtquam Epi- ſcopus caput ordinandi ter fignavit ſigno Crucis, tenens manum impoſitam ſuper eum dicit: Di- vina gratia, qua ſemper infirma curat, & imper- fea perficit, promovet N. Keverendum Subaia- conum in Diaconum. Oremus igitur pro ipſo, ut veniat ſuper eum gratia Spiritus J. 2. Epiſcopus ter ejus caput ſignat, ac ei impoſita manu orat: Domine Deus noſter, qui prætognitione tua &ec. Et poſtea dicit aliam orationem: Dominus Deus nofier & c. 3. Circumdat ei ſtolam, & flabellum illi porrigit, dicens: Dignus &c. & falutant eum omnes Diaconi, & Diaconus recens ordi- natus ſtat a dextris S. menſæ aerem ciens ſuper S. Myſteria. . J. 1151. Materia Diaconatus ellentialis eſt impo- ſitio manus Epiſcopi, & forma eſſentialis illa oratio: Accive Sviritum d. ad robur, & ad reſiſtendum diabolo & tentationibus ejus in nomine, Domini. Nam iImo. impoſitionis ma- nus & orationis exprefſe meminit S. Scrip- tura in ordinatione ſeptem Diaconorum Act. 6. Orantes impoſuerunt eis manns. Et Conci- lium Carthaginenſe IV. accurate referens Ordinationem Diaconi ſolam manus impo- ſitionem recenſet can. 4. 2do. Ex antiquiſ- ſimis Ritualibus apparet, manus impoſitio- nem ſemper in Ordinatione Diaconi fuiſſe adhibitam: Ergo eſt materia eſſentialis. i 2. Tra- 1 Iadit UI: Ae, lal ſia Ne in von Ntegtals⸗ gelorum lebenpio llatna fuit int: ygn udin ſne lunen mate inm ine v her Lin Uumiäfcmi II adi Dlirun E . /oe in gto. eryrim etcinis m in Nel une, ſi Anon i in Altiguett fienc. en mat . i kobor nnng lungc . lkiann lm (inc De Ordine. 627 iai 2. Traditio vero Libri Evangeliorum cbum atee Forma: Accipe poteſtatem legendi Evangelium tipt oſr 7 i,tun in Eecleſia Dei, tam pro vivig, guam Pro de- u Duns 4 Juncétis in nomine Domini: eſt materia & for- 1. Dlm m integralis. Imo. Quia traditionis libri ritien Evangeliorum nec S. Scriptura meminit, nec teun i! per decem priora Sæcula ejus uſus in Kccle- nenubi ſia Latina fuit, nec hodie in Eccleiia Grzeca malei obtinet: Ergo non eſt materia eſſentialis; Gii, alias olim ſine ea invalida fuiſſet Ordinatio. poinm Eſt tamen materia integralis. 24d0. Quia Flo- vogiimk rentinum in Decreto ait: Diaconatus vero tra- m: Dmu ditur, per Libri Evangeliorum dutionem: Et ohn, M in Pontificali Romano a. 1582. juſſun Grego- b, ri XIII. edito, dum tradit Epiſcopus Dia- encet cono Librum Evangeliorum, in margine no- itatur: In hoc altu imprimitur Qharakter hujus Ordinir. 3tio. Verba cum hac traditione con- juncta exprimunt miniſterium, & poteſtatem „hujus Ordinis: Ergo erit materia integralis talsif ſaltem in Eccleſia Latina ex illius determi- fomd“ natione, ſiquidem Chriſtus impoſitionem ma- AN nus non ita inſtituit, ut Eccleſisæ poteſtatem uink non reliquerit, aliam materiam integralem umdin, adjiciendi. Pyconamz/ Schol. Circa materiam & formam Diaconatus variæ H ſant Theologorum ſententiæz. Aliqui pro materia ℳ ſolam manus impoſitionem aſſignant. Alii ftolæ e & manus impoſitionem, ac traditionem libri IN6 H Evangeliorum. Alii ſolam traditionem libri , Evangeliorum. Verum hæ ſententiæ ope no- ℳ.. Kræ diſtinctionis conciliari poſſunt. W Ult. 1 KrzZ O. 1152. 628 Caput XIX. H. 1152. 1 ochen 5g.. . .. . EE one Bris Officia Diaconi ſunt: 1. Inſervire Sacer⸗ ämentur, taconi, doti ſacrificanti miniſtrando hoſtiam cum pa⸗ (fegventi tena, & vinum in calice cum Sacerdote ſus Ant, eonn ſtentato brachio dextro illius offeerndo cum e e oratione: Oſjerimus tibi &c. Hujus officii me- chenen minit S. Ambroſius I. 1. off. c. 41. übi S. „ Laurentius ita S. Sixtum alloquitur: Mun- l halt n gquam Sacrificium ſine miniſtro oſſerre conſueve- lee rar. 2. Cantare ſolenniter Evangelium in ti l Miſſa, hoc eſt, cum veſte propria Diaconi; aalat Dieo ſcilicet ſtola transverſa: uti patet ex S Hie- immm, mla ronymo ep. 48. ad Sabinian. Evungelium Ie giine Chriſti quaſi Diaconus lectitabar. 3. Dilpen- Nimmm ſare S. S. Euchariſtiam ex commiſſione Sa- Annn cerdotis juxta Conc. Arelatenſe III. c. 15. 4. n Baptizare ſolenniter cum licentia proprii Sa- cerdoôtis ex rationabili cauſa conceſſa, ſine qua Baptizans incurrit irregularitatem c. I. leim 0 de Cler. non ord. miniſt. s. Prædicare, id eſt, W gen per modum Catechismi exponere articulos Mitt, fidei: Ex pulpito vero per modum concionis 1 peen prædicare verbum Dei Diacono ſolum ex ma Rin commiſſione Parochi licet. Quando vero ke, ä no Diaconus miniſtrat ſolenniter S. S. Euchari= Ue 17 ſtiam, prædicat, vel baptizat, debet eſſe u Het indutus Alba & Stola transverſa. lralien Prædico, Baptizo, Diſpenſo, Canto, Miniſtro, tuen Schol. Olim etiam Diaconi urgente neceſſitate p ann nitentes reconciliabant, non abſolutione Sacra-⸗ H Npien mentali, ſed Cæremoniali & Canonica. Item cu- (in Nerde ram habebant afflictorum & diſpenſationis æra- kCath rii Eccleſiaſtici. Cumque aliquandô Presbyteris ſe Nel præferrent, & ſine juſſu Epiſcopi aut Fresdytes el Di De Ordine. 629 S. §S. Euchariſtiam & Baptismum adminiſtrarent, D & Romæ ad teſtimonium Diaconi Presbyteri or- loleried dinarentur, ac quia magna auctoritate, gratia hokiaman & frequentiſſimo acceſſu apud Epifcopos gau- n Scle debant, eorum jurisdiétionem exercerent, eorum Clienee audacia repreffla fuit in Concilio Carthaginenſi I „. IIV. & Nicæno I, & Arelatenſi II. ubi miniſtri HMR in Presbyterorum declarati ſunt. II. C. 4l. . . . linir Coroll. Pralt. Imo. Ut quis valide ordinetur Diaco- Rezſolvun⸗ nnus, debet eſſe mas, baptizatus, habere inten- er caſis. Nofee tionem fſuſcipiendi Ordinem, & debita materia Byanglr & forma a legitimo miniſtro adhiberi. 2do. Ut Propri „ quis licite Diaconatum ſuſcipiat, debet eſſe con- Pitetend⸗ firmatus, nulla cenſura vel irregularitate irretitus, n Lons habere ordines præcedentes, legitimam ætatem, an. fſceilicet annum 23tium inchoatum, & competen- Gh. tem ſcientiam circa ea, quæ funt ſui officii, CcoNmIn nec eſſe conjugatus. nle Iel centn iin §. 1153. n e ertius Ordo ſacer & major eſt Treibyte- Presbye- guntumn „atus, per quem datur poteſtas conſecrandi ratus Hrede, Corpus Chriſti, & peccata dimittendi. guid. 4 4 nc Schof. r. Presbyter comparativum eſt vocabuli Gryadus 1o⸗ reious Senex, & Seniorem ſignificat, non æ Preshyte- Dinomn 4 tate, ſed propter honorem & dignitatem, ait S. porum. E Iſidorus Il. 7. orig. c. 12. In veteri Teſtamento ter SSE nomen Presbyteri pro Magiſtratu plebis accipi- oW tur: apud nos proprie fignificat præfecturam 4 Eccleſiaſticam in ordine ad ſpecialem poteſtatem gekla. 8 ſpiritualem conſecrandi, & peccata dimittendi. „CAIN“ Presbyterorum varii gradus ſunt. I. Cardinales, Cardina- quorum nomen in Eccleſia antiquiſſimum eſt, es. ent ſed a moderno quoad rem fignificatam diverſum. ee Ofim quippe Cardinalis dictus fuit certæ Ecele- Cne en ſiæ Cathedrali incardinatus: Item omnis Presby- dle ter vel Diaconus in certa Eccleſia inſtitutus, ad nie differentiam aliorum Clericorum non fixorum. Mci Rr 3 & 630 Caput XIX. & ſolum Subſidiariorum. Cum vero Roma fſuc- ceſſu temporis in fide catholica creviſſet, diviſa fuit in certas regiones & Eccleſias, quæ Tituli dicebantur, & Presbyteri earum curam habentes vocabantur Presbyteri Cardinales: In Diaconiis vero, quæ erant loca, in quibus per Diaconos, pauperes, viduæ &c. alebantur, erant Diaconi Cardinales: dirutis vero his hoſpitalibus, ſolis eorum ſacellis Diaconiæ nomen permanſit, a qui- bus Diaconi Urbis Romæ diéti funt. Porro præ- dicti Presbyteri & Diaconi Cardinales conſtitue- bant Presbyterium Romani Pontificis, qui eorum conſilio & opera utebatur, adeo ut eorum dig- nitas ſucceſſive ſemper creverit, donee tandem electio Papzæ ad Cardinales privative forte circa Sæculum undecimum devenerit Innocentius IV. ipfis rubeum pileum tradidit, cum ad regendas terras ſtatus Eccleſiaſtici mitterentur, qui deinde oOmnibus Cardinalibus communis factus fuit. Pau- lus III. Biretum coccineum indulſit: Urbanus VIII. titulum Eminentiſſimi concefſit. His pri- vilegiis deprimebatur Epiſcopalis dignitas, adeo ut Cardinales in conventu coram Papa ſederent teétis capitibus, Archiepifcopis & Epilcopis ſtan- tibus: contra quem morem dum Bartholomæus de Martyribus Archiepiſcopus Braccarenſis in Concilio Tridentino querelas moviſſet, etiam Epiſcopis more Cardinalium teétis capitibus ſe- dere permiſſum fuit. Cardinales ſunt triplicis generis: Cardinales Epiſcopi; Cardinales Pres- byteri; Cardinales Diaconi. (Cardinales Epi- ſcopi olim incogniti fuerunt, quia nullus Ro- mæ prater Epiſcopum Romanum Eccleſiæ Ro- manæ Cardinalis Epiſcopus dici poterat. Aft Sæculo Tmo & I2mo Eccleſiæ Lateranenſi ob ſuam & Romani Epiſcopi excellentiam ſeptem Epifcopi ex vicinis civitatibus aſſignati ſunt, qui ſtatis ſolennibus diebus finguli coram Romano Pontifice in esdem Bafllica divina Myſteria cele- brarent, vel Papæ celebranti aſſiſterent, vnde Epi copi ſwiardi Inmerum 6 nanmn eſi . etinend 6 Eicopi, E. fid. In E. tomn. 2. Ai Pubyterutu ointernæ ennenton Cr imhekit h mnlis d⸗ run loco nFernl Mibus Par r ingnlis n 1, „ Areh ſint ſot blentioſag. Kieonreſtn 1 liani ⸗ Eocidles: .) r l Rmr 68 conkelie nin eſt 15.c. I en Itentiæ ad⸗ unſit ex 1Chedt s Riſeo n Mdien Tügntiun kanni t, u 40 Mom eyillet, G 6, e uramn hkhe : In Düor Per Dino ekant Dirr Pitaltus, 4 tmanſt 1 t. Lonmng nsles onin cis, en ut eonn dopner int ive ſunt ,nnobent mn d tere tur, g 1 Ans flit 1 De Ordine. 631 ſcopi Cardinales nominari cœperunf. Paulus IV. numerum Cardinalium ad 70. reduxit, quem nu- merum reſpondentem 70 Chriſti diſcipulis Xyſtus V. retinendum eſſe decrevit. Quare hodie ſunt 6. Epiſcopi, 50 Presbyteri, 14. Diaconi Cardina- les. vid. Jus Eccl. Van Eſpen. vide meas Inftit. J. E. tomz. I. J. 153:. J94. Schol. 2. Alius gradus Presbyterorum eſt Archi- Archi- presbyteratus. Officium Archipresbyteri eſt fun- presby- QRio internæ jurisdictionis circa adminiſtrationem ter. Sacramentorum: Afliſtebat Epiſcopo in Miſſa, eo- que impedito ipſe Miſſam ſolenniter celebrabat. In multis diecefibus non amplius habetur, ſed eorum loco inſtituti ſunt Decani Kurales, quorum jam Sæculo ono Ricnlfus Senonenfis meminit, qui moribus Parochorum ſui Capituli invigilare, eos- que fingulis annis viſitare debent. Vide Infſt. J. E. tom. I. F. 239. ſ4. Schol. 3. Archidiaconi poteſtas olim potiſſimum Vicarius ſpectabat ſorum externum quoad res judiciales Genera- contentioſas. Cum vero Archidiaconi poteſtate lis. ſibi conceſſa independenter ab Epiſcopis uti vellent, Epiſcopi alios conſtituerunt Vicarios ad nutum revocabiles: Qui dicuntur Vicarii Generales. Vide Inſt. J. E. tom. I. J. 236. c. Schol. 4. Pæœnitentiarius olim Epiſcopum in audien- Pæniten- dis confeſſionibus adjuvabat. Apud. Græcos tiarius. antiqua eſt Poenitentiarii inſtitutio teſte Socrate 1I. 5. c. 19 Apud Latinos non ſemper in Eccleſia Cathedrali Pœnitentiarius fuit, nam publicæ poe- nitentiæ adminiſtratio penes Epiſcopum erat, uti conſtat ex Conc. Carthaginenſi III. can. 31. Con- cilium Lateranenſe IV. a. 1215. can. 10. præcipit, in Cathedralibus Eccleſiis viros idoneos ordinari, quos Epiſcopi coadjutores habeant in confeſſioni- bus audiendis, & pœnitentiis injungendis. Et Tridentinum de eodem Peœenitentiario Seſſ. 24. c. 8. ſtatuit: In omnibus etiam Cathedralibus Ec- cleſiis, ubi id commode fieri poterit, Pænitentiarius Rr4 ali- — 632 Euput XIX. aliquis cum unione Prabendæ proxime vacaturæ ab W lecte Epiſcopo inſtituatur, qui Magiſter ſit, vel Doſor, arttile, vel Licentiatus in Theologia vel jure Canonico, & annorum quadraginta, ſeu alius, qui aptior pro RE laci qualitate reperiatar, qui dum confeſiones in Ri . Kocleſia audiet, interim praſens in Choro cenſeatur. enr, Ni Hinc Pœnitentiarii officium eſt, loco Epiſcopi henn confeſſiones audire, a caſibus Epiſcopo reſervatis . W abſolvere, & congruam poœnitentiam imponere. N. Vide Inft. J. E. tozs. r. G. 294. keü Zheoloz Schol. 5. Concilium Lateranenſe citatum etiam ſta- titlis gus. tuit, ut Metropolis Theologumn habeat, qui Sacer- ei Epide dotes in S. Scriptura & neceffariis ad curam ani- ho. 5 marum inſtruat. Quod decretum per Synodum onondn Bafileenſem Seff. 31. ad Eccleſias Cathedrales ex- Mleln tenſum fuit, ita ut Collator debeat Præbendam zu. Magiſtro, Licentiato, vel Baccalaureo Theolo- giæ conferre, qui bis aut ſemel S. Scripturam 9 (n vel Theologiam Scholaſticam prælegat, & ut li umteie berius ſtudio vacare poſſit, nihil perdat, cum ab-= ole, n ſens fuerit a Divinis. Quod decretum novo edi- üleie to Tridentinum ad Eccleſias colleglatas in inſigni Ninepali oppido exiſtentes, & ad Monaſteria ampliavit. imn vor Seff. 5. c. I. de ref. Vide Inſt. J. E. tom. I. J. 282. ndhho Decanus. Schol. 6. Decanus dicitur, qui decem viris præ-= Nrini eſt. Dignitas Decanatus a regimine monaſtico, r de ad Capitula Canonicorum fluxit, qui cum olim s e vitam communem agerent, primum poſt Epiſco- a d pum ſedentem, Præpoſitum vel Decanum voca- terin Canoni⸗ bant. Canonici vero dicuntur a canone vel re. Wnchi cus. gula, ſive quod in Canonem ſeu matriculam Leo- Ueha cleſiæ fint relati: vel a Canone frumentario ſeu en: ſportulis Eccleſiaſticis, quia ſtipendiis annuis vel noci menſtruis ex redditibus Eccleſiæ alebantur. Vide fnedant Infſtit. J. E. tom. 1I. §. 267. ſq. . itrt Farochus. Schol. 27. FParochia ſubinde generaliter pro tota dio=- Pade⸗ cefi ſumebatur: uti apud Euſebium I. I. c. I. Sub- ſnh 7 . : Vibi inde pro particulari Eccleſia certo territorio de- a finita, cui Presbyter præeſt, Parochus Paſtor nmn . aroch V itint De Ordine. 633 Uutllret vel Rector dictus. Parochos ab initio Eccleſiæ ll extitiſſe, dictum eſt: (t. 1. S. 33. Sch. 3.) Aoricn Schol. 8. In ſtatu etiam Regulari inter Presbyteros Abhas. ſfen gradus dantur. Coœnobii Præfeétus jam olim n inſe Abbas, Major, Prælatus, Præſul & Pater dice- ooo lin batur, uti conſtat ex Regula S. Benediéti. Abba- da en tes Szæculo IImo a Joanne XVIII. P. vel juxta n inne alios XX. acceperunt uſum ornamentorum Pon- tificalium. Uſus baculi jam ante alia ornamenta illis concefſſus fuit: Sudariolum autem olim baculo im etin 5 Abbatiali appendebatur, tum ad diſtinétionem ba- at, ie culi Epiſcopalis; tum in ſignum ſubjectionis Epi- d aone ſcopo. Szculo 8Vo Solennis Abbatum benedi- per Yler Gio nondum in uſu fuit, quæ videtur cum uſu lthecnlist Pontificalium incepiſſe. Vid. Inſt. J. E. tom. TI. t Drrlen §. 311. ſqg. ehmn Sckhol. 9. Qui olim dicebatur Præpofitus, hodie in Prior. t, & l manaſteriis Prior dicitur. Priores alii ſunt Clau- lt, cnns ſrales, qui curam monaſterii ſub Abbate gerunt: In ess alii Obedientiarii, qui in obedientiis ſive Cellis a 3th U i principali monaſterio dependentibus, quas Prio⸗ ga nhit ratus vocamus, curam Monachorum ipi degen- tonn 1 1 tium ſub obedientia principalis monaſterii gerunt. Obedientiæ hæ, Cellæa, Præpoſituræ, ſen Gran- enn Wi giœ inde ortæ ſunt, quod cum monachi in variis fre uIn Tocis przdia poſſiderent, eo interdum aliquos e ni An ſuis mittebant, qui fruges colligerent, & reddi- n ok lir⸗ tus reciperent: fubinde etiam erant Cellæ, ubi ecslin e. monachi vitam ſolitariam agebant, & quo aliqvi anole A. mittebantur, ut pulſantibus in monaſterio locum tiin darent: Cum vero fubinde plures monachi in Cmertro? ejusmodi cellas mitterentur, Eccleſiolas ibi con- s mni ſKtruebant, ut officia divina & monaſtica munia baotn.— obirent, quibus talis Prior foraneus & ruralis præficiebatur. Hi clauſtrales & obedientiarii Prio- alr res ſubſunt Abbati, & funt ad ejus nutum amo- r vibiles. Priores Conventuales funt primarii mona- neie⸗ ſteriorum Reétores a Congregatione electi. Pro- len gn vinciales a Capitulo Provinciali: Generales a Ca- 9e9er 5 pitula 634 Capvut XIX. pitulo generali eliguntur. Vide Inſt. J. E. tom. 1. §. 330. J. 1154. Freshyte- Presbyteratus eſt verum ac proprium novæ vatus Legis Sacramentum, quo confertur non ſo- veres lam miniſterium Verbi Dei, ſed poteſtas S. S. Saesd Kuchariſtiam conficiendi & offezendi, & a . peccatis abſolvendi. Probatur Imo iis ratio- „nibus, quæ (H. 1130.) ſunt allatæ. Quippe in ordinatione Sacerdotum adeſt materia, ſive fit impoſitio manuum; ſive traditio in- ſtrumentorum, ſive utrumque, de quo poſtea: Adeſt verborum forma: Per eam confertur ſpiritualis poteſtas: Eſt a Chriſto inſtituta in ultima Cœna quoad poteſtatem conſecrandi, quando Chriſtus Apoſtolis dixit, Luc. 22. Hoc Jacite in meam commemorationem: & quoad po- teſtatem abiolvendi Joan. 20. Accipite Wiri- tum J., quorum remiſeritis peccata, remittun- tur eis. (H. II31.) Eſt annexa illi gratia ſan-= fſtificans: (G. 1130.) Ergo eſt verum Sacra- mentum. Unde Tridentinum Seſſ. 23. can. I. Di quis dixerit, non eſſe in novo Teſtamento Sacerdotium viſibile & extermum, vel non eſſe voteſtatem aliquam conſecrandi, & offerendi ve- rum Corpus & Sanguinem Domini, & veccata remittendi & retinendi; ſed offcium tantum, & nudum miniſterium predicandi Evangelium; vel tos, qui non prædicant, prorſus non eſſe Sacer- dotes, anathemna ſit. ⸗ Ritus or- Schol. x. Ritus ordinandi Presbyteros apud Latinos dinandi eſt, I. Facta adhortatione ad Ordinandos Epiſco- PFresbcte- pus ambas manus ſuper uniuscujusque caput im- vos apud ponit, quod idem faciunt Sacerdotes ordinationi Latinos. præ- Prrlente tepent n lopos 4 ſolam 3 lectns in Ar pe / il Neapn E. 4. Doruin di E. §. i ilam gios, & nnd tane ptsſin fren Mic ingnlorn im §. uſnlam Dytinut, W.2, A 1os Uie e ſnno rn Crdinandi grlig, leſut, Nu in Tüm eun Alam 01 5 Indn ſenlo Mebyte ſopn Ium V Aulhorun De Ordine. 635 I præſentes. Deinde Epiſcopus, & alii Sacerdotes tenent manus extenſas ſuper ordinandos, & Epi- ſcopus orat: Oremus fratres &c. 2. Epiſcopus ſtolam ab humero finiſtro fuper dextrum ante klamn none peétus in formam crucis adaptat ſingulis, dicens: ut Mo Acope jugum Domini &. 3. Imponit caſulam telnug 2 Scapuas, dicens: Accipe veſtem Jacerdotalem ndi,E &c. 4. Ambas manus inungit oleo catechume- norum dicens: conſecrare & ſanklificare digneris iüit &c. 5. Tradit cuilibet caliceem cum vino & . (lig aqua, & patenam ſuperpoſitam cum hoſtia, & mueri ipi illam accipiunt inter indices, & medios di- Achto b gitos, & cuppam calicis, & patenam cum hoſtia uo pole Rmul tangunt, & Epiſcopus fingulis dicit: Arci- gfan pe voteſtatem, offerre Sacrificium & c. 6. Sub ollenn finem Miſſæ Epiſcopus ambas manus ſuper capita lttmn ſingulorum imponit fingulis dicens: Accipe Spiri- nlectand, tum §. quorum remiſeris peccata &c. 7. Explicans c. 12 caſulam fingulis ait: tola innocenii« induat te Juont⸗ Dominus. pi * xthol. 2. Apud Græcos ritus ordinandi Presbyte- Apud ,Ai ros hic eſt. I. Epiſcopus ordinandi frontem ter Grœcos. atis ſu figno crucis ſignat. 2. Dextram manum capiti n Sann ordinandi impoſitam tenens exclamat: Divina 1, C1 gratia, quæ ſemper infirma curat, & za, quaæ uen deſunt, agimplet, promovet N. devotiſſimum Dia- —Cconum in Presbifterum. Oremus pro eco, ut ve- l! niat ſuper eum gratia ſan Riſſimi Spiritus. 3. Ite- rtud rum eum ter ſignat, manu ſuper caput impoſita 6 t aliam orationem dicit, & ſtolam ad pectus reducit. „85. Induit eum caſnla, & ordinandus Epiſcopum Unton, 5 4 ſin: oſculo ſalutat, & Presbyteros, & ſtans in loco r Presbyterorum Liturgiam cum iis recitat. 6. . Epiſcopus particulam S. S. Luchariſtiæ juxta Goa- rium, vel panem non conſecratum juxta morem Rufforum ordinato porrigit. G. 1155. Materia Preshijte vatus. 636 Caput XIX. O. 1155. Materia eſſentialis Presbyteratus proba⸗ biliter eſt ſola manus impoſitio ſecunda (G. 1154. Sch. 1. n. 1.) & forma, oratio illi conjuncta. Imo. Quia S. Scriptura ſolius manuum impoſitionis meminit I. Tim. 5. Manus cito nemini impoſueris: & c. 4. Woli negligere gratlam, qut eſt in te, quæ data eſt tibi per impoſitionem manuum Preibyterii. 2do. Concilium Carthaginenſe IV. in ordinatione Presbyteri nonniſi manus impoſitionem re- cenſet. Conc. Hiſpalenſe II. c. 5. irritas declarat Ordinationes, quando Epiſcopus manum imponit: Presbyter vero loco ejus formam pronuntiat. Conc. Colonienſe 1536. C. I. dicit, manus impoſitionem eſſe oſtium, per quod intrant, qui Eccleſiarum guberna⸗ culis admoventur. Conc. Moguntinum 1549. c. 35. collationem Ordinum cum impoſfitio- ne manuum veluti viſibili figno tradi affir- mat: & FTridentinum Seſſ. 14. c. 3. loquens de miniſtro Extremæ Unctionis ait, eſſe Epi- ſcopos aut Sacerdotes rite ordinatos per impoſi- tionem manuum Preibyterii. tio. Accedunt Patres: S. Cyprianus ep. 98. ait: Ordina- tionem fieri per impoſitionem manuum. S. Ambrofius de dignit. ſac. homo manus im- pvonit, & Deus largitor gratiam. S. Hiero- nymus in c. 58. Iſ. dicit, per manus impoſi- tionem impleri ordinationem. S. Gregorius M. in Sacram. Presbyter cum ordinatur Epiſcopo eum benedicente, & manum ſuper caput éjus tenente, etiam omnes Freibyteri, qui a ſa, unt; n lt t Am lee Wa hbbente nritione Unt, rit. Mlbent Denigues ſteun bit: lin, in ut in 1. I. Uun mate fonis int Kiigtura Mnordin 110o. an kus init Conliant Meninit. lit, ee roni 40 . UI rec fonem iens ſlon Nls, torum itea ie Po s gle vund okatio i Gra wiu 1. Iin; . 4. N Cnul terii. 11 tCinetae tionem t⸗ 5. Uln Epionme loco et enle it ſe okin, n ghhennn lnumne inpeſie⸗ aci bne Her int⸗ Acretun tk. ou F §E eninn . en . De Ordine. 637 Junt, manur ſuas juoota manum Epiſcopi ſuper caput ejus teneant. Deinde nec S. lüdorus, nec Amalarius, nec Rabanus, Alcuinus, nec Walafridus expreſſe de Ordinationibus ſcribentes aliam materiam, quam manus im- poſitionem commemorant, uti Martene de ant. rit. obſervat. Neque aliam materiam adhibent Græci nunquam ob hoc reprehenſi. Denique S. Bonaventura in d. 24. idem ſen-⸗ tit cum S. Thoma: qui 3. p. d. 33. a. 4: ſcribit: Manus impoſitio fit in Sacramento Ur- dinir, in quo confertur quœdam ewcellentia pole- NRatis in divinis Waſteriis. 2. Traditio vero inſtrumentorum eſt tan-⸗ tum materia integralis. Nam rmo. Tradi= tionis inſtrumentorum non fit mentio in S. Scriptura; eam non adhibent Græci valide ta- men ordinantes: & illam Eccleſia latina modo àA 700. annis adhibet, licet difficile ſit hujus ritus initium determinare. Codex Abbatis Conſtantini 700. annorum hujus porrectionis meminit: & P. Martene 1. I. de ant. rit. Cc. 8. dicit, eam reperiri in Pontificali Radbodi Epiſcopi Noviomenſis, cujus character acce- dit ad annos octingentos. 2do. S. Scrip- tura recenſendo manus impolitionem & ora- tionem omne ſenſibile ad Sacramentum ſuf- ficiens refert: Ergo, quidquid illi additur, eſt ſolum materia vel accidentalis, vél inte- gralis, prælertim cum traditionis inſtrumen- torum ſerius mentio occurrat, & Eccleſia circa ſubſtantiam Sacramentorum nihil mu- tare poſſit. 3. Ul= objebhlio- nes. 638 Caput XIX. 3. Ultima manus impoſitio ſub finem Miſſæ cum illis verbis: Accipe Spiritum S. quorum remiſeris peccata &c. licet omnino ſit adhibenda, videtur tamen ſolum ad majo- rem poteſtatis jam collatzæ ſignificationem pertinere. 1Imo. Quia ultima illa manus im- poſitio jam ſupponit conſecratos Sacerdo- tes, ſiquidem reipfa jam corpus Chriſti cum Epiſcopo conſecrarunt. 2do. Hæc Cæremo- nia per mille & ducentos annos in Eccleſia fuit incognita, & in nullis Ritualibus ante hoc tempus legitur, licet alios ritus copioſe deſcribant: imo prout obfervat Major a. 1516. in libros fſententiarum fſcribens in multis adhuc Ritualibus variarum KEcecleſia- rum hæc ultima manus impofſitio cum ſua forma deerat. 3 ο. Nullibi apud Græcos illa manus impofitio cum ſua forma apparet: Et Concilium Carthaginenſe ſolins manuum impoſitionis ab Epiſcopo & przæſentibus Presbyteris factæ, ſicuti etiam Tridentinum Sefſ. 14. cap. 3. tantum impoſitionis ma- nuum Presbyterii meminit, licet illa Pres- byterorum præſentium non ſit eſſentialis: Ergo iola ſecunda manus impofitio eſt ma- teria eſſentialis. Solvuntur Schol. z. Eſtius & multi Thomiſtæ docent, ſolam porreétionem inſtrumentorum efſe materiam eſſen- tialem Presbyteratus: impoſitionem vero ma- nuum vel confundunt cum porreétione inſtrumen- torum, vel ſi qui diſtinguant, volunt eam ſolum efſſe Cæremoniam accidentalem. Bellarminus ve- ro &c. volunt, tum impoſitionem manuum, tum porrectionem inſtrumentorum eſſe materiam eſ⸗z ſentialem Presbyteratus. Ut vero Græcos cum Lati- latinise Veterum erveni nm in rminaf. ſe relign mumuum, Uetermnina Plins por nocenti Mitbher. in on 4 lione, ſe lepon inm, ab iis ddiſ i, (di emt Uun neret Uendam. Eltut fa W veli Detendam terent e ten & el Aogol od Criſo i Ranmm! Utende ilhune Upoſiti CrUinane ig e tleti Cniinatt e Pr II. tndene 4 ub ſnen Pnftumd et Onnri nad ms fcationen Wanusir. Venee htikion e Ckrene in Vecein libus me Us colie Miſe 1 libens 1 1 Eecel- un II. 1 Gren 1appane. anunn lendh identnun fonss n. a Pee entile o e N elt, e tian l veto N lne⸗ “ mniuſe n, n Gein 61 EoN n 7 it⸗ De Ordine. 639 Latinis concilient, vel in ipſa impoſitione manuum veterum aliquam iuſtrumentorum porrectionem intervenifie ſuſpicantur; vel dicunt, Chriſtum ſolum in genere materiam hujus Sacramenti de- terminaſſe, & determinationem in ſpecie Eccle- ſiæ reliquiſſe, unde Eccleſia Græca impoſitionem manuum, Latina porrectionem inſtrumentorum determinavit. I. quia Eugenins IV. in decret. ſolius porrectionis inſtrumentorum meminit. Et Innocentius c. Paſtoralis. & Gregorius IX. c. Presbyter. de Sacr. non iterand. dicunt, iteran- dam non eſſe ordinationem factam fſine manus im- ſitione, ſed ſupplendum eſſe, quod omiſſum fuit. Et Gregorius addit, impoſitionem manuum eſſe ritum, ab Apoſtolis introduétum. Ke/v. Euge- nius ibi ſolum materiam integralem aſſignare vo- luit, qua Armeni, quos inſtruit, carebant, unde aſſignat materiam in Eccleiia Romana neceſfſario tum neceſſitate præcepti, tum integrationis adhi- bendam. Decreta illa ſummorum BPontificum vi- dentur favere noſtræ ſententizæ, ecipſo enim, quod velint illam impoſitionem omiſſam eſſe re- petendam cum fua forma fine aliis Ceremoniis, cenſent, eam etiam ſeparatim ab illis eſſe effica- cem & eſſentialem. Gregorius non vult, quod Apoſtoli illam impoſitionem inſtituerint, ſed quod illi priwi in Ordinatione hacg impoſitione a Chriſto infſtituta uſi fuerint. II. Pontificale Ro- manum poſt impoſitionem manuum vocat Pres- byteros Ordinandos, & modo poſt traditionem inſtrumentorum, vocat Ordinatos. keſp. Poſt impoſitionem manus merito vocantur Presbyteri ordinandi, quia porreétio inſtrumentorum neceſ- ſaria eſt uſu ac præcepto Eccleſiæ ad integralem perfeëtionem Ordinationis, nec abſolute aliquis ordinatus dici poteſt, niſi omnes ritus Eccleſiæ ſuæ præſeriptos maxime integrantes perceperit. III. Chriſtus ordinavit Apoſtolos fuos Sacerdotes tradendo Corpus & Sanguinem fuum dicens: Not facite in meam commemorationem, ſine uen⸗ pofi- mnanus impo ſitis Jit eſſen- 640 Caput XIX. poſitione manuum. Keſp. fictitium eſt, Chriſtum per porrectionem calicis Apoſtolos Sacerdotes ordinaſſe; conſtat enim ex c. 22. v. 16. Lucæ; Apoſtolos ſibi invicem calicem diſtribuiſſe, una- que eſt ſententia, Apoſtolos ſine Sacramento ſola Chriſti voluntate fuiſſe ordinatos Presbyte- ros. IV. Communis eſt Theologorum ſententia; porrectionem inſtrumentorum eſſe materiam Pres- byteratus eſſentialem: Ergo ſaltem erit partialis; quia Eccleſia eam in ſpecie determinavit, cum Chriſtus non determinaverit. Keſp. Theologo- rum ſententüis in tantum credendum, in quantum ex S. Scriptura, & Traditione probantur, quod in noſtro caſu non præſtant, unde hodie illa ſententia non eſt communis, ſed multi nobiscum ſentiunt. Deinde unde probatur, Chriſtum ma- teriam Presbyteratus in ſpecie non determinaſſe? Certe S. Scriptura & Traditio docent; Apoſto- los Diaconos, & Presbyteros ſola manuum im- poſitione ordinaſſe, huncque morem Eccleſia usque ad Sæculum decimum ſemper & ubique retinuit. Quomodo contra hæreticos probabimus; Ordinem eſſe Sacramentum, ſi manus impoſitio- nem efe illius materiam negemus, vel porrectio- nem inſtrumentorum eſſe ejus materiam efſentia- lem partialem dicamus, cum illius nec in S. Scrip- tura nec in Traditione decem primorum Sæculo- rum mentio occurrat? An tertia Schol. 2. Tertiam manus impoſitionem in fine Miſſæ cum illis verbis: Accipe Spiritum §. &c: pro materia ſaltem integrali plures aſſignant. I. Quia Tridentinum ait, Epiſcopos non fruſtra dicere: Accipe Spiritum &. &c. Ergo ſuppo- nit, per hæc verba conferri Spiritum S. ad di= mittenda peccata. &o o. Concilium tantum contra hæreticos definit, per S. Ordinationem dari Spiritum S. & imprimi Charaéterem, at nul- libi dicit, per hæc verba: Accipe Siritum S. gratiam infundi. II. Verba illa: Accipe Spiritum S. ſunt enuntiativa: Ergo debent reipſa operari 4 qquo gtoc ii epleſſe enuntiati ickee, 1n Corpi feinm, d fenm, iyerlis 4 okeltiten Cena, & un, Ne, nmentis undo Ape nuun vom Umi infun Pertun 5 Inradolun oltols elt, ſed Deltum D Unrectione igtes in 0 em dimit Uun ri 195) Ul 3 A emtorum Aitit P glirin h lre conta ſetifeann Uee hak dehez Uin licet Unoltior n mi N ar Dhen et, Chiii quod ſignificant. Reſp. Hæc Verba ſolum magis 8 Kerice expreſſe declarant collatam jam poteſtatem: hinc . 1. i”: enuntiatio non eſt falla, ſed declarativa rei jam fibrileo u peractæ, nam eadem actione, qua datur poteſtas Caclenett in Corpus Chriſtus naturale ſeu offerendi Sacri- os Meiſt ficium, datur etiam poteſtas in Corpus Chriſti my- Umn ſeltin ſticum, dimittendi peccata. III. Chriſtus reipſa aterün N. diverſis operationibus., & temporibus conceſſit erit gnin poteſtatem conſecrandi Euchariſtiam in ultima imnrit, tr Cona, & dimittendi peccata poſt Reſurreétio- Teig nem. Keſp. Multa fecit Chriftus, ad quæ in Sa- in gunn Ccramentis conficiendis non obligamur, ſic ordi- Panit, nando Apoſtolos Sacerdotes dixit: Hoc facite in le ole n meum commemorationem: ordinavit eos poſt Cœ- ltirctün nam: inſufflavit in illos, quando dixit: Accipite Ckritun Sviritum &. quæ omvia ad ordinationem non ſunt abſolute neceſſaria. Deinde Chriſtus in Coœna Getetim Ch r Apoſtolis facultatem radicalem dimittendi peccata minlin; dedit, ſed ligatam usque ad tempus, quo Sacra- fen L mentum Pœnitentiæ inſtituit, & eos poſt Re- er & in ſurrectionem in orbem miſit; fſicut modo Sacer- . dotes in ordinatione accipiunt radicalem poteſta- erui⸗ tem dimittendi peccata, ſed ſuſpenſam, usque w dum accipiunt jurisdictionem ab Epiſcopo (§F. ne Schol. 3. An requiratur contactus phyſicus Inſtru- Reſoloun⸗ un e mentorum, diſputant Theologi, Probabilius eum tur caſtuas. requirit P. la Croix, contra P. Laymann, tum En ui ita habet uſus & praxis Eecleſiæ: tum quia ,tndh ſine contactu phyſico verba formæ phyſice non Aimnn verificantur, non enim cenſetur quis rem aliquam nen it phyſice accipere, niſi eam phyſice tangat. o I. Cbroll. Prakt. Imo. Cum in Sacramentis adminiſtran- Al dis debeamus ſequi ſententiam tutiorem, hine Bnn nii non licet practice ſecundam vel ultimam manus t impoſitionem, vel traditionem calicis cum vino n,41. aqua mixto, & patenæ cum hoſtia omittere. e Calix autem & patena non debent eſſe neceſſa- Gin⸗ ””MVM . rio en chram Inflit. Theol. Tom. III. 88 642² Caput XIX. rio conſecrata, quia nulla lex irritans habetur, ſed tantum præcipiens, ut licita ſit Ordinatio. Si vero in calice loco vini aqua fuerit, dubia fo- ret ordinatio, adeoque ſub conditione repetenda. 240o. In impoſitione manus utraque manus juxta Pontificale Romanum imponi debet, fufficit ta- men, ſi manus chirothecis teétæ imponantur. 3tio. Si quis tangat calicem & patenam, non vero hoſtiam, valet ordinatio; quia Pontificale romanum hoc non prœſeribit, & ſicuti tacto ca- lice cenſetur tangi vinum, ita taéta patena cen- ſetur tangi hoſtia: ad vitandos tamen ſcrupulos, melius etiam hoſtia tangitur. Ato. Patena de ne- ceſſitate Sacramenti non neceffario tangi debet, ſed ſolus calix; quia, cum patena ſit illi impofita, ſufficit eum tangere, ut id, quod illi ſuperponitur, tangatur. Nec neceſſe eſt, ut utraque manu in- ſtrumenta tangantur, ſed una ſufficit: imo ſufficit, ſi extremis digitis materia contingatur etiam ſolo ungue. Curet tamen ordinandus, ut tam calicem, quam patenam & hofſtiam eo meliori modo, quo fieri poteſt, contingat, ut dubiis, & ſcrupulis oc- currat; imo ſcrupuloſis maximum ſolamen aflerat, ne nimis anxie torqueantur, an tetigerint, vel non, traditum inſtrumentum, quod probabile ſit, non eſſe neceſſarium neceſſitate Sacramenti talem phyſicum contactum. Sto. Contaétus hic non debet eſſe necefſario immediatus, ita, ut ſi caſu medio aliquo velo, vel panno vel chirotheca ma- nui immiſſa inſtrumenta tangerentur, ordinatio foret valida, licet quis graviter peccaret, ſi fine cauſa ex induſtria hoc faceret. Contactus tamen cum prolatione formæ debet moraliter conjungi, ita ut, antequam Epiſcopus verba finierit, mate- ria tangatur: & materia ab eodem miniſtro, a quo forma pronuntiatur, tradatur. 6to. Si certo conſtet, aliquid eſſentiale in ordinatione eſſe om- miſſum, Sacramentum de novo conferri debet: ſi dubium ſit, tota ordinatio ſub conditione repe- tatur, maxime Sacerdotalis & Epiſcopalis: UÜbi tamen tinen pr⸗ Chortere cn ehin, lt ant le, aut ns eſt: 6 it ad ver, enim oblin 1r Nimia Ulerioblin tenemns, Mentorum, Cncinntio inpoſtio . oinſtrume Alars iplencda. ius, in S. tlefl gni echere, 0 Eektote ve Niirentur I Wis Vvert 16 (vod t, Ordihan D Node hetendli 4 le⸗ hece aeident n fnern Gntiones Poferre norti 1 leent Montanen, 10 minicn Is vere Non Kicet De Ordine. 643 uns hihet tamen pro ſcrupuloſis notat Granatenſis contr. 9. lt Ojtin oportere timorem a dubio vel opinione diſtingui; rit, Cvn non enim, quia quis timet, num rite ordinatus ne en ſit, aut quia non recordatur, ſe vaſa Sacra teti- abls giſſe, aut ſibi hoc imaginatur, illico Ordo iteran- et, liet dus eſt: ſola enim oblivio: vel timor non ſuffi- e impenu cit ad verum dubium ant probabilitatem; multa Dlteun. enim obliviſcimur, quæ reipſa fecimus, & timor in Dornin ac nimia ſolicitudo tangendi inſtrumenta faciunt ſiegti nen⸗ videri oblivioni traditum, quod revera memoria hn ken tenemus, 7timo. Si omiſſa eſſet Traditio inſtru- nen lilſe mentorum, vel ſecunda manus impoſitio, tota Patem er ordinatio repeti debet: ſi vero ultima manuum tniH impoſitio omiſſa ſit, ſecunda impofitio, & tradi- t Mine tio inſtrumentorum non necefſario repetenda eſt, lſienei ſed pars omiſſa, ſcilicet ultima impoſitio eſt annen ſupplenda. Syo. Si adfſit probabilitas juris vel t imls facti, quod aliqua pars materiæ non ſit eſſen- tnr ein tialis, in Sacerdotio & Epiſcopatu ſub mortali tam an tenetur quis Ordinem ſub conditione de novo li nonn, recipere, ob pericnloſas conſequentias, ne a Sa- Elemni cerdote vel Epiſcopo Sacramenta invalide ad- miniſtrentur, cum maximo præjudicio animarum: lamen . it In aliis vero ordinibus, ſi adſit probabilitas facti, nu v. g. quod omnia rite fint adhibita, non opus r eſt, ordihationem repetere; ſecus foret, ſi ſolum * u eſſet probabilitas ] juris, v. g. an talis materia ſit valida, ubi etiam inferiores Ordines ſub mortali wri⸗ repetendi forent, quia Præſcripta materia ſaltem hinhen ſt d I S “ eſt de neceſſitate præcepti. 920. Si defectus cir- uen d ca accidentalia commitatur, vel quia manus oleo a non fuerunt inunétæ, vel præfſcriptez ad hoc nun orationes omiſſæ, vel quia Ordinandus omiſit r proferre verba conſecrationis, ejusmodi defectus — hnin ſub mortali ſuppleri debent, & ſine hac fuppletione n in ſuſcepto Ordine miniſtrans peccat mortaliter, an. non tamen fit irregularis, quæ irregularitas, lata eſt ie ꝓpro miniſtrantibus in Ordine non ſuſcepto. Defe- len ctus vero leviores, v. g. ſi Ordinandus Canonem odie non diceret &c. ob parvitatem materiæ non ſunt S 8 2 ſup- 644 Caput XIX. fupplendi. Si autem fuppletur defectus gravior, Tuppleatur ab eodem Epiſcopo, ſi fieri poſſit, & non totum Sacramentum iteretur, ſed tantum Cæremonia omiſſa ſuppleatur. Quodfi dubite- tur de omiſſione Cæremoniæ accidentalis ex opinione prebabili cum formidine oppoſiti, non eſt neceſſe de præcepto, hos defectus ſupplere, ſed Ordinatus poteſt ſequi opinionem probabilem, quam habet, dummodo certus ſit, ſe omnia eſſen- tialia Ordinis ſuſcepifſe, ſive ſit probabilitas juris, ſive facti. Curet autem Neo-Presbyter, ut in Ordinatione verba conſecrationis cum Epiſcopo abſolvat, non ante, nec poſt: Ubi etiam conſul- tum eſt, ut renovet intentionem conſecrandi, & ad tollendos ſcrupulos intendat facere, quod ibi vult fieri Eccleſia, eo meliori modo, quo feri poteſt. Requiſita Ad validam autem Ordinationem Presby- ad vali- teri ulterius requiritur, ut ordinandus ſit mas, dam ordi- paptizatus, & ut habeat debitam intentio- nationem, nem, & a vero Epiſcopo ordinetur, uti ex infra dicendis magis conſtabit. Et lici= 2. Ut autem licita t Ordinatio, requi= tam. ritur legitima ætas, ſcilicet 25. annorum ſal- tem inchoatorum: Ut ſit conſtitutus in majo- ribus Ordinibus, me per ſaltum ordinetur: Ut non ſit irretitus aliqua cenſura, vel irregu- laritate: Ut habeat ſcientiam officio fuo competentem. Reſolvun- Eoroll. Pralt. Imo. Qui cum aliqua cenſura ſcienter tur caſus. ordinatur, peccat quidem mortaliter, valide ta- men ordinatur, licet juxta præicriptum Pontifi- calis Epiſcopus proteſtetur ante Ordinationem, ſe nolle aliquem cenfura irretitum ordinare; nam in ordinando ſingulos debet habere imtentionen abſo⸗ eolkan conltet, gitie, ſollt fut len con Inem de Ilo pe fniſtum Cun map Kientia . UIn con Ultetiim, 1l Neram enteolog Deine pie oir Der maxin lete m Sheia : 0O eſſe: d Hemmenta Diemee Urre, n iltnn lubitue. Utis d 6e marle Aun Ot 1O ide hendi⸗ l teye Molve De Ordine. 64 5 Ans gut bfolutam, eos ordinandi, fi ei de cenſura non feni ol conſtet. 2do. Ordinandus debet eſſe in ſtatu ſei gratiæ, & jejunus, ut ſacram Communionem Modl aue poſſit ſuſcipere, & ita Sacrificium per ſumptio- Leibentlis: nem conſummare. tio. Presbyterandus ad Or-⸗ OPpolt, dinem debet accedere amiétu, Alba, ſtola & ma- Qns bne nipulo paratus, tenens Planetam ſuper brachium m Prohii finiſtrum complicatam, & candelam in dextera: e omni cum mappula alba pro ligandis manibus. 410. hablitu Scientia in Presbytero requifita juxta Tridenti- esdytet, 11 num confiſtit in eo, ut intelligat Sacrificium, cumn LYiin materiam, formam, bonam animæ Diſpoſitionem etium e ad Sacramenta ſuſcipienda & adminiſtranda, & Onlectu in Theologicis Diſciplinis ſufficienter fit verſatus. cele, gill Deinde pietas viteæ, morum innocentia, Zelus odo, li; gloriæ Dei & Salutis animarum in Sacerdote vel maxime requiruntur. De quibus fuſe tractant Aſcetæ maxime P. Molina de Sacerd. unde G. 1157. oltr 6 . ie Officia Presbyteri ex Pontificali Romano Pes at, ſunt: Oflerre Sacrificium: Benedicere: , zebg. Præeſſe: Prædicare: Baptizare, & alia Sa- tgluramenta S. S. Euchariſtiæ, Penitentiæ, lt; Extremze Unctionis, & Matrimonii, admi- mumm niſtrare, de quibus in decurſu hujus tomi tsns, jam dictum fuit, & quod reſtat adhuc in- dinetu. dicabitur. MeN Corolt. Praſt. rmo. Tres Miſſæ ab Epiſcopo Ordi- Keſolvun- mnatis ad legendum impofitæ ſcilicet de Spiritu tur caſus. S., de Beatifſima Virgine, & de Requiem ſo- . iuae Iun obligant ſub veniali. 2do. Primam Miffam, . quam Ordinandi eum Epiſcopo legunt, pro alte- MA. ro quidem offerre poſſunt, non tamen pro ea gen, ſtipendium accipere, quia dubium eſſe poſſet, e un revera conſecraverint, ſi forte verba non n abſolvant cum Epiſcopo. 8tio. Tempus primæ i 8 s 3 Miſſæ 1 Epiſcopa- tus quid. Epiſcopi nomen. PFatriar- cha quis. 646 Caput XIX. Mifſſæ poſt Ordinationem celebrandæ non eſt a jure determinatum: Concilium Colonienſe 40. dies ab Ordinatione aflignat. O. II58. Presbyteri majores & Principes vocantur Epiſcopi. Eſt igitur Epiſcopatur Ordo ſu- premus, quo datur Presbytero poteſtas conferendi Sacramenta Confirmationis & Ordinis, regendique Eccleſiam ſibi commiſ- ſam, id eſt, Clerum & populum. Schol. x. Epiſcopus ab e ſuper & æzοτια conſidero nomen trahit, & ſuperinſpectorem fſignificat. Theodoretus putat, in primitiva Eccleſia Epiſcopi vocabulum iis proprium., fuiſſe, quos nunc Pres- byteros vocamus, eos vero, quos nunc Epiſco- pos dicimus, olim Apoſtolos effe nominatos, quia Philipp. 2. v. 25 Epaphroditus Philippen- ſium Epiſcopus, Apoſtolus dicitur. Econtra S. Epiphanius hær. 95. Epiſcopi nomen illis dunta- Xat in S. Scriptura tribui putat, qui proprie ſunt Epiſcopi, nunquam vero Sacerdotibus ſimplicibus. Denique S. Chryſoſtomus cum aliis multis putat, tempore Apoſtolorum Epiſcopi nomen fuiſſe commune primi & ſecundi generis Sacerdoti- bus. Epiſcopi etiam vocantur Antiſtites, quaſi ante alios Clericos ſtantes, iisque præſidentes. Item dicuntur Pontifices, id eſt, Sacra facien- tes, & Eccleſiarum Principes. Schol. 2. Epiſcoporum varii gradus in Eecleſia habentur. Patriarchæe ſunt Principes Epiſcopi, qui ſub ſe habent Primates, & Metropolitanos. Olim tres ſolum Patriarchales Eccleſiæ fuerunt: Romana, Alexandrina, & Antiochena, utpote quæ a S. Petro fundatæ, qui ſeptem annis An- tiochiæ, deinde Romæ usque ad mortem ſedem fixit, Alexandriam vero S. Marcum miſſt, ſpe- cialem cillem p Velot Pe Reculo. Conttanti wpolitan tnnit, a latinorunm ſenit: na in . enels P Tomnani bon Detndine Ejenls, V M. . . h 3. B Umtiores (i ſub ſe 1n conlte s Olim imem ed Coneiiurm Neropoli Trkeyna, n Olin Artiei Ilona, 1 Deretile 1 baan n: i int erde n en ns: ( AI an ſrian Iun, V Tnn ts M tier. De Ordine. 647 le on cialem præeminentiam meruerunt, & ex quibus velut Patribus & Matribus Religio ſe diffudit. Sæculo 4to acceſſit nova ſedes Patriarchalis Conſtantinopolitana, quæ in Concilio Conſtanti- nopolitano I. locum medium inter cæteras ob- tinuit, ac tandem ob contradictionem præſertim Latinorum Sæculo 5to in pacificam poſſeſſionem Olonielle bedienn venit: Quo etiam tempore Eccleſia Jeroſolymi- tun Cr tana in Patriarchalem erecta fuit. Minus prin- et0 or cipales Patriarchæ ſunt, qui inter Latinos ex Wations romani Pontificis indulgentia, vel inveterata con- „ ſibi onn ſuetudine nomen patriarchale gerunt, uti Aqui- lejenſis, Venetus, ,Æthiopicus, & Indicus. Vide e Inſt. J. E. tom. I. J. 212. g. Schol. 3. Primates ſunt Archiepiſcopi potentiores FPrimas & majores. Archiepiſcopi ſeu Metropolitani ſunt, Archiepi- qui fub ſe habent alios Epiſcopos. Licet vero copus. non conſtet, Metropoliticam dignitatem ab Apo- ſtolis olim eſſe inſtitutam, eam tamen antiquis- pune ns Dliir⸗ ſimam eſſe infitiari nemo poterit, quia illius . Poorn Concilium Nicæenum I. in multis locis meminit. Metropolitani dicuntur a Metropoli, ſeu urbe præcipua, cui preæſunt, ficuti etiam in politicis jam olim Metropoles inſtitutæ fuerant. In Africa Archiepiſcopi non denominabantur ab urbe præ- cipua, ſed ab Anciennitate: Et defacto poſt Decretales cum jus erigendi Archiepiſcopatus ad Papam pervenit, non attenduntur urbes præ- cipuæ: imo in Germania factum eſt, quod non ſint eædem metropoles, civilis, & Eccleſiaſtica. Olim enim Germania diviſa fuit in tres provin- cias: Cis Rhenanam, in qua metropolis Civilis eſt Francofurtum: Ecclefiaſtica, Moguntia: in Ripnariam, ubi metropolis civilis eſt Aquisgra- num, vulgo Aachen; Eccleſiaſtica, Colonia: & in Trans Rhenanam, ubi metropolis civilis eſt urbs Metenſis, Metz, Eccleſiaſtica, Treviri, Trier. Vide Inſt. J. E. tom. I. S. 215. 74. le. sn en Ils e ni pronſe⸗ SSs 4 G. 1159. Epiſtopi 648 Caput XIX. §F. 1159⸗ Epiſcopi poteſtate tum Ordinis, tum ju- Tunt Hres-Iisdictionis jure Divino ſunt Presbyteris fu- bteris u- periores. Probatur Imo. ex S. Scriptura; veriores. * nam Chriſtus ex diſcipulis aliis alios præ- poſuit ordine diſpari: Et quidem Apoſtolos in primo dignitatis gradu poſuit Luc. 6. v. 13. Septuaginta vero diſcipulos in Se- cundo. Luc. 10. v. I. Sed juxta P. P. Originem hom. 27. in Num. 33. S. Hie= Tonymum ep. ad Fabiol. &c. Epiſcopi Apo-= ſtolis, Presbyteri vero diſcipulis fuccedunt: Ergo Epiſcopi funt Presbyteris jure Divi- no ſuperiores. Deinde I. Tim. §. S. Pau⸗ lus ITimotheum Epheſiorum Epilcopum ita inſtruit: Seniorem ne increpaverix. Et v. 19. Adverſus Presbiterum accuſationem noli recipere, niſi ſub guobus aut tribus teſtihut. Quæ verba expendens S. Epiphanius hær. 75. adverſus Aetium conclndit: Quid attinebat Epiſcopo vetare, ne Prethiſterum objurgaret, niſi majo- Tem ipſo poteſtatem obtineret. Rurſus ad Tit. I. V. 5. Apoſtolus ait, ſe Titum in Creta reliquiſie, ut conſtitueret per civitates Pres- byteros: quod clare indicat, Titum Epiſco=⸗ pum fuiſſe Presbyteris fuperiorem. Unde recte definit Tridentinum Seſſ. 23. can. 7. Si quir dixerit, Epiſcopor non eſſe PFresbytt- ris ſuperiores, vel non habere voteſtatem con- Firmandi, & ordinandi, vel ecam, quam ha- bent, illis eſſe cum Prerhbifterig communem, ana- thema ſit. 2do. Probatur ex traditione. S. lIgnatius ep. ad Magueſ. dicit, Epiſcopum Cæte⸗ Ctteli Eeles o Despyte Diuſputn Aet Tol Pre tt. 5 ifimmnn Mncel imnent. mtinur ſtench. nt trib Lhotenti Ie, (5 lobare 14 l ex Con ppten Mesbter r. V te Nir in ver Netiores n gide (li & Dvino 4 Doſtuluve en Mal .Nimn 8li aterti in, 8 2. Uidi g n De Ordine. 649 cæteris præſidere, Deique locum tenert. Ori⸗= genes hom. 2. in erem. ait, Epiſcopis ſuper s, un Presbyteros commiſſlum eſſe regimen, esbrteii Principatum Eccleſiuſticum. S. Auguſtinus hær. 8 mn 53. Aetium ideo inter hereticos recenſet, SMun quod Presbyterum ab Epiſcopo non diſcer- n An neret. S. Hieronymus, cujus auctoritate ſuit u potiflimum abutuntur Presbyteriani, ep. 27. Pulos n ad Marcellam ait: Apoſtolorum locum Epiſeo= jurah vi tenent. Et ep. 35. Ut Kegi, ſic Epiſcono, . D5 imo minus Regi, quam Epiſcopo honor de- lengit Jerendut. Et S. Chryſoſtomus l. 3. de Sa- ſcern cerd, tribuit Epiſcopis ſummam auctoritatem eli & potentiam. 3tio. Epilcopi poſſunt eonfir- „h mare, (O. 969.) ordinare, & confeſſarios tommi approbare, (J. 1094.) cenſuras ferre, (t. e 2. J. 489.) quod Presbyteri non poſſunt, uins uti ex continua traditione patet: Ergo Epi- Gur e ſcopi poteſtate Ordinis, & Jurisdictionis ſunt n Presbyteris jure Divino ſuperiores. o Schol. r. Epifcopos quoad poteſtatem Ordinis efſſe E jure Divino Presbyteris ſupetiores, eſt de fide, sAh an vero etiam jure Divino fint Presbyteris fu- n in periores quoad poteſtatem Jurisdictionis, Eccle- in) ye Bia quidem hactenus expreſſe non definivit, licet late, Galli & Germani Epiſcopi, hæc verba: Gure tun in Divino ſuperiores, canoni citato Tridentini addi n. IN poſtulaverint, Italis recuſantibus: Interim ta- 1. An H men Maldonatus de Ord. c. 8. putat: eſſe ſdei Alleel proximum: Eſtius, effe efficaciter deduétum ex 201 S. S. Litteris: & Facultas Pariſienſis oppoſitam in/ ſententiam notavit, ut fallam, verbo Dei contra- pul riam, & olim a. 166 4. a ſe reprobatum. n Schol. 2. Aetius Presbyter Arianus Sæculo 4tο in. Softasntesy ne. . vidia ſtimulante, quod Epiſcopatum obtinere opjegia- MMonn non poſſet, ut ſeipfum ſolaretur, docuit, nihil nes. el⸗ § 5 eſſe 1 650 Caput XIX. . eſſe diſcriminis inter Epiſcopum & Presbyterum. Similiter Wicleffus, poſtquam a ſpe conſequendi Epiſcopatum Wigornienſem dejectus fuit, Aetii inſaniam ſecutus eſt, teſte Waldenſi l. 2. a. 3. In eodem luto hæfſit Calvinus I. 4. inſt c 4. & in hoc errore propugnando plurimum deſudarunt re- centiores Puritani, præſertim Blondellus. & Sal- maſius ſub larvato nomine Wallonis Mefſalini. I. Quia in primitiva Eccleſia iidem fuerunt Presby- teri & Epiſcopi. Sic Act. 14. v. 22 legitur, Apoſtolos conſtituiſſe per ſingulas civitates res- buteros, id eſt, Epiſcopos. Et c. 15. v. 2. 6. 22. numerantur conventus Apoſtolorum & deniorum x g*οSuνταoν. 1. Tim. 4. v. I4. univerſus ſacrorum miniſtrorum cœtus vocatur Presbuterium. Et c 5. v. 17. Presbyteri appellantur ii, qui præſunt. Et Act. 20. v. 17. Preshyteri a S. Paulo convocati dicuntur v. 28. Epiſcopi. Et Philipp. r. S. Paulus gratiam apprecatur Sanctis omnibus cum Epiſcopis & Diaconibus, nulla Presbyterorum ſaéta mentio- ne. Keſp. Ex dictis (S. 1158. Schol. 2.) patet, Presbyteri & Epiſcopi vocabula olim fuiſſe com- munia, munia tamen, ordo & gradus ſemper fuerunt diſtinéta, uti ex (§. 11590) conſtat. II. S. Chryſoſtomus hom. II. in ep. Tim. ait: Inter Epiſcopunz & Preshisterum intereſt fere nihil, quippe & Preshiſteris Eccleſic cura promiſſa eſt, & quæ de Epiſcopis dixit, etiam Presbyteris congruunt. Et S. Hieronymus in c. I. ad Tit. totus eſt in eo, ut Presbyteros Epiſcopis æquales faciat, unde do- cet I. eundem eſſe Presbyterum & Epiſcopum, & easdem in utroque dotes requiri. 2. Epiſco- porum diſtinctionem a Presbyteris initio Eccleſiæ non fuiſſe, ſed ad Schismata vitanda inſtitutam eſſe. 3. Olim communi Presbyterorum, & Epiſco- porum conſilio res Eccleſiæ adminiſtratas fuiſſe. 4. Epiſcopos magis Eccleſiæ conſuetudine, quam diſpoſitione veritatis Dominicæ Presbyteris eſſe ſnperiores. Et in ep. 85. ad Evangel. agit con- tra quendam, qui Diaconos Presbyteris Preſere⸗ at, lat, do opos, Mratlan r ſ ele⸗ Eyſcopu eratoren uittriun 1M. Kl U,fcopi Mesdytei Nunbs he Dicopor 1 enden Dine, 90 litcopor Non foiſſe blumne iſtiei in Co pſn oad h 3 iit, 0 Meipten nl pe ugs De ſtone l o ned ene ſu 1Onſnern Uigbein er Mesb Dilithbn⸗ erdo iignitas et ſe utum e0 P Atatis lins, Unt. Preshyten conſeglen I1s fuit, N lL. rl t eri⸗ jeſudimntt eii erunt „22 lehn Nr G im etus ſnnm riim itj praſnt! Olo cobron h.r. Kl Cumn Lpito: ſacta meni 01. 2) M. ſiſe er⸗ ds ſn conlat n. Ait! N De Ordine. 65 1 bat, docens, eosdem eſſe Presbyteros, & Epi- ſcopos, & ait, a Marco Evangeliſta usque ad Heraclam & Diongſium Presbyteri ſemper unum ex ſe eletum in excelſiori gradu collocarunt, quem Epiſcopum nominarunt, quomodo ſi exercitus Im- peratorem faciat, aut Diaconi eligunt de ſe, quens indaſtrium noverint, & Archidiaconum vocant. Reſp. S. Chryſoſtomus ſolum vult, quod ſubinde Epiſcopi Presbyterorum nomine deſignentur, & Presbyteris etiam cura animarum committatur, & munus baptizandi ac abſolvendi dependenter ab Epiſcoporum jurisdictione. S. Hieronymus dicit I. eundem eſſe Epiſcopum, & Presbyterum no- mine, non vero Ordine & Charactere. 2. dicit, Epiſcoporum diſtinétionem a Presbyteris ab initio non fuiſſe niſi in remedium Schismatis, quantum ad uſum externæ jurisdiétionis ac regiminis Eccle- ſiaſtici, in cujus partem vocabantur Presbyteri, & quo uſu ob Schismata privati fuerunt, non vero quoad Characterem & jurisdictionem in radice. 3. ait, olim communi confilio Epiſcoporum & Presbyterorum gubernatas eſſe Eccleſias, ſed non æquali poteſtate & auétoritate 4. quando ait, magis Eccleſiz conſnetudine quam Divina diſpo- ſitione Epiſcopos eſſe majores Presbyteris, ſtat pro nobis, docet enim, a Divina diſpoſitione hanc fuperioritatem deſcendere, quam Eeccleſiæ conſuetudo ſemper obſervavit, & probavit. De- nique in ep. ad Evang. ſolum indicat, Epiſcopum ex Presbyteris electum fuiſſe, ficut Imperator ex militibus eligitur, qua eleétione & conſecratione facta eſt illis ſuperior. III. Presbyteri heapent Sacerdotium, quod juxta Patres eſt præſtantiſſima dignitas: Et S. Auguſtinus Epiſcopus non aude- bat ſe præferre S. Hierongymo Presbytero, & totum diſcrimen inter Epiſcopum & Presby terum in eo ponit, quod primum nomen officii, alterum ætatis ſit. Keſp. Sacerdotii culmen eſt Epiſco- patus, ad quod non omnes Sacerdotes alcen- dunt. S. Auguſtinus ex humilitate dicit ſe mino- rem 652 Caput XIX. vem & Hieronymo ætate & eruditione, non vere Ordine Epiſcopali: & quia nomen Epiſcopi ſuper- inſpeétorem ſignificat, ſufficienter ab eo, quod ab ætate ducitur, diſtinguitur. H. 1160. Epiſcova- Ordinatio Epiſcopalis videtur eſſe verum tus oſt Sa- dramen- tum di- Sacramentum a Sacerdotio natura & Cha-⸗ ractere diſtintum. Nam r. Tim. 4. c. 14. ſtindum Apoſtolus loquitur de ordinatione Timothei a Sacer- non folum in Sacerdotem, ſed etiam in Epi- lKotio. ſcopum, uti S. Chryſoſtomus, S. Anſel- mus, & S. Thomas obſervant: Sed ibi ſer- mo eſt de vero Sacramento: (G. 1130.) Ergo etiam Epiſcopatus eſt verum Sacra⸗ mentum. 2do. Tridentinum Seff. 23. c. 4. ait, Epiſcopos ad Ordinem Hierachicum præ- cipue pertinere: eos eſſe poſitos a Spiritu S. regere Eccleſiam Dei, poſſe confirmare, & ordinare, quod inferiores Ordines non poſſunt: ſed in ordine Hierarchico ponitur quis per verum Sacramentum: Ergo Epi- fcopatus eſt verum Sacramentum. 3 tio. Pa= tres Ordinationem Epiſcopalem vocant Sa- cramentum. S. Leo ſerm. I. in die anniv. aſſumpt. Cum ſiujur Divini Sacerdotii Sacra- mentum etiam ad humanas pervenit ſunktioner. S. Gregorius I. 4. in I1. Reg. c. 5. Qui in culmine ponitur, Sacramenta accipit undtionit. 44ο. Epiſcopatus habet omnia ad verum Sa- cramentum requiſita: habet enim manus impoſitionem ceu materiam ſenſibilem & ora- tionem tanquam formam: inſtitutus eſt a Chriſto, & quidem tunc probabiliter, eande Chri⸗ (idus Mr, G Ui grati tian co khius te Kerawen 1Mesbyt tonenn, en 1Pke Jun exte fet gid rumn ch ulss et I, & 1 1l ellet tem nor N Anti hvent nen & d tuntn novun Can erantut tſkiam: lo ait teratds JGOd S unum, 4 lerend ortin II rime Nler . mte COnſecr JuOad Roſehte De Ordine. 653 re,m Chriſtus dixit joan. 20. Sirut miſit me vivens Eplnide Pater, & ego mitto vor. Accipite Spritum J. deiE ubi gratiam & jurisdictionem dedit: Sicut etiam collatio gratiæ clare patet ex citato æpius textu I. Tim. 4. Ergo eſt verum Sacramentum. Et quidem 5to. diſtinétum r elen à Presbyteratu, quia habet ſpecialem Ordi- tum dG nationem, gratiam, Characterem & poteſia- tem a Presbyteratu diſtinctam; ſi enim eſſet im. . e . . de lui ſolum extenſio Characteris Sacerdotalis, vel tannh eſſet quid reale, & ſic non foret ratio, cur SHA novum characterem non imprimeret, cum ,„ N. Ul gel qualis efficacia ad extendendum characte- G I rem, & novum imprimendum requiratur: „„vel eſſet relatio rationis, & ſic poteſtatem N D realem non conferret. chicundMgke Schol. Antiquiores Theologi cum S. Thoma, & S. Solviantur 95 1 . Bonaventura docent, Epiſcopatum non eſſe Or- objeſtio⸗ confrmn. dinem & Sacramentum a Presbyteratu diſtinétum, nes. l 8 . ſed tantum extenſionem Characteris Sacerdotalis Orcdindn ad novum officium, & ampliorem poteſtatem. I. ico Quia in Eccleſia ſeptem ſolummodo Ordines nu- E mnmaerantur: & Epiſcopatus non ſpectat ad Eucha- glik⸗ riſtiam: imo ſic etiam Archiepiſeopatus foret vent Ordo diſtinétus. „eſp. Epiſcopatus & Presby=- teratus ſub uno Ordine Sacerdotali continentur, quod Sacerdotium in duos Ordines dividitur, unum, quo traditur poteſtas S. S. Euchariſtiam of-= 4 ferendi, alterum, quo datur poteſtas confirmandi, GI & ordinandi. Hinc S. Optatus 1. 1. Epiſcopos 3 hai. in primo, Presbyteros in ſecundo Ordine ponit. Deinde Epiſcopatus ad S. S. Euchariſtiam ſpectat, an conferendo poteſtatem, Sacra Ordinatione illos in . conſecrandi, qui S. S. Euchariſtiam conficiunt. enku⸗ Archiepiſcopatus ab Epiſcopatu ſolum differt, 1 quoad ampliationem jurisdiétionis, non quoad ni Poteſtatem. II. S. S. P. P. paſſim affirmant, Sa- ⸗H cer- 6 54 Caput XIX. cerdotium eſſe præſtantiſſimum gradum, ad quem otius homo elucéctari poteſt: Ergo non datur gradus ex- (phejen cellentior. Kefp. Patres loquuntur de Sacer oatin dotio, quatenus duos diverſos Ordines comple- (dine Etitur. Cvum crin G fetorqbet .1I161. J in Patriar Epiſcopa- Ordinatio Epiſcopalis neceſſario ſupponit mmn tues Suppo- Ordinem Sacerdotalem, ſine quo irrita & mwlr net Sed nulla eſt. Imo. KEKpiſcopus eſt Sacerdos, & um ondota- quidem ſummus: (G. 1158.) Ergo Sacer- 4. lp. lem. dotalem Ordinem neceflario fupponit. 2do. ammurs Concilium Sardicenſe lſchyræ Ordinationem meſiade reprehendit, quod, cum Presbyter non eſſet, uumil, Epiſcopus in mercedem calumniæ contra (dunl S. Athanaſium prolatæ ab Arianis creatus laat fuiſſet, eamque vel ex eo ſolum capite nul- Cnfti lam eſſe dicit, quod Presbyter prius non mi wore fuiſſet: ſimiliter Kpiſcopi Agyptii, & Cle- il, l rus Alexandrinus Timothei Geluri Ordina- tionem rejiciunt, quod Epiſcopus ſine ma- M 4 nus impoſitione extiterit, ſed neque prio- 1 rem habens Presbyteratus Ordinem Baptis- * ma fecerit, id eſt, uti Hallier explicat, ſo- e 1„ U 1 . Oräiwnt lemni & Epiſcopali ritu baptizaverit. d fente Solvuntur Schol. I. P. Martene de ant. rit. c. 8. a. 3. colli- *“ objekio- gere videtur, olim nonnullos conſecratos fuiſſe nie e⸗ 16655. Epiſcopos, qui non erant Presbyteri. I Quia iungtt Coeleſtinus P. ep. 2. ad Epiſcop. Brov. Vienn. & Unlter Narbon. conqueritur, quosdam Epiſcopos eſſe or- nitir dinatos ſine ullis Eccleſiaſticis Ordinibus. Et “ Photius ep. 70. ait, apud Latinos conſecrari in Auize Epiſcopos Diaconos non ſuſcepto prius Presby- 1öllen ratu. Keſp. Cœleſtinus conqueritur de omiſſis kenten gradibus inferiorum Ordinum, & de interſtitiis len non ſervatis, non vero de omiſſo Presbyteratu. mniit Pho- De Ordint. 6055 un, ice photius calumniæ reus conviétus eſt a Ratramno torguudue Corbejenſi l. 4. contr. Græc. c. 8. Et ſolum in ur de N eo Latinos reprehendit, quod non probatos in dines an Orgdine Presbyterali ad Epiſcopatum affumerent, quam criminationem Nicolaus I. in ipſos Græcos retorquet, qui Photium laicum ſex dierum ſpatio in Patriarcham conſecrarunt. II. Cœcilianus Dia- Mlio liget conus in Epiſcopum conſecratus eſt, quia S. Op- i⸗ in tatus l. 2. contr. Parmen. Ordinis Sacerdotalis in acerice eo non meminit: Et Conſtantinus Pſeudopapa teſte uctlichl Anaſtaſio Biblioth. ex Diacono Epiſcopus factus Ig eſt. Reſp. Cœcilianus Presbyter fuit, nam ipfe poplt. 4 contra adverſarios ſuos ita argumentatur: fi nihil accepi a Felice Aptungitano traditore, uti vos cri- minamini, quando Epiſcopus faétus ſum: Ergo ar nan r rc nec quando ab eo Presbyter ordinatus fui, & ſic nuk ſolum eſſem Diaconus: S. Optatus vero Ordinem Alis deii Sacerdotalem in eo jam fupponit. Ordinatio 1 caglen Conſtantini intruſi reprobata fuit, & merito ſup- er its n poni poteſt, eum prius Presbyterum ordinatum ti,40 fuiſſe, licet Anaſtaſius de hoc fileat. urj Ctr . 1 vin 1 Schol. 2. Apud Latinos Epiſcopus hoc ritu ordina- Kitus Or- 1s ⸗ tur. 1. Conſecrator accepto libro Evangeliorum dinationis degle mm ilum apertum adjuvantibus Epiſcopis aſſiſtentibus Epezſcova- vemn hin nihil dicens imponit ſuper cervicem & ſcapulas lis apud exolictt ordinandi. 2. Conſecrator, & aſſiſtentes Epiſco- Latinos. it pi ambabus manibus caput conſecrandi tangunt, dicentes, accipe Spiritum S. &c. quo diéto con- 23 . ſecrator ſtans depoſita mitra dicit: Propitiare Do- 6 1 mine & c. 3. Conſecrator caput eleéti Chrismate 7 8 bin⸗ i inungit, dicens: Ungatur, & conſecretur Ec. en ſimiliter & ambas ejusdem manus, dicens: Un- nrrchn Kanthe⸗ manus &c. 4. Conſecrator baculum pa- L0N oralem benedicit, & dat conſecrato, dicens: Accipe baculum &c. 5. Annulum benediéctum dat m. . . eckek. conſecrato, dicens: Accipe annulum &c. 6. Con- gii ſecrator accipit librum Evangeliorum de Scapulis 3 conſecrati, & adjuvantibus Epiſcopis aſſiſtentibus tradit eum clauſum conſecrato tangenti illum, dicens: Erccos. Caput XIX. dicens: Accipve Evangelium & c. 7. Conſecratof mitram benedictam imponit capiti conſecrati adju- vantibus Epiſcopis aſſiſtentibus, dicens: Imponi- mus Domine &c. Denique chirothecas benedi- Stas manibus conſecrati conſecrator inſerit, di- cens: Circumda Domine &c. vid. Pontif. Rom. Schol. 3. Apud Græcos Epiſcopus hoc ritu conſe- cratur. r. Ordinandus ad Pontificem aliosque aſſiſtentes Epiſcopos ad altare deducitur, ibique fronte Altari inenambens utrumque genu feétit. 2. Pontifici chartam porrigit Chartophylax, in qua hæc verba leguntur: Sußfragio & conſenfi Deo amabiliſimorum Epiſcovorum & Keverendo- rum Presb'’fterorum, Uivina gratia, quæ ſemper infirma curat, & za, qux deſunt, adimplet, pro- movet N. Deo amabiliſſimum Preshiſterum in Epi- ſcopum a Deo cuſtoditæ civitatis N. Oremus pro po, ut, venigt ſuper eum gratia S. S. Spiritus. 3. Pontifex una cum pallio impoſita mann Evan- gelii librum explicans imponit cervici & capiti ordinandi contingentibus aliis Epiſcopis, & tres cruces in ejus capite exprimens, manumque ei impoſitam tenens dicit orationem: Domine Deus c. qua expleta unus aſſiſtentium Epiſcoporum ſubmiſſa voce a vicinis Epifcopis ſolum audienda dicit: In pace Dominum precamur &c. 4. Pon- tifex impoſita manu vertici ordinandi orat: Do- mine Deus noſter &c. & dicto, Amen, elevat Codicem Evangelü, ſanéctæ menſæ imponit, pal- lium ordinato imponit, dicens: Dignus &c. Or- dinatum oſculatur cum reliquis Epiſcopis, & poſt acclamationem conſeſſum conſcendit conſecrator & Ordinatus, qui primus ſedens lecto Apoſtolo bacem precatur, primus communicat, & ordi⸗ nanti ac reliquis S. Communionem adiſtribuit. Si., 1162. eri oſtio. UentiOrdin I Dpilco ro manu II.1. Etig Mterih elle incans S leſeia okt in . Uch. Eccl. l foni con Kchmn D enduin robiat Pltir, N Its Nuie uII R, morin, ullm, lin E. Ptio Co kferant, Chrpſok bu iſi ultt: 41 Itel ſup iuni ſi Neonis 1 tenente Elllarin Ai E- Ulran 1 De Ordine. 5657 1 Conlern Onlertti i R. 1I62. cens: t . —— thect ſerg Materia eſſentialis Epiſcopatus eſt manus Materia or iiie impoſitio. Quippe materia eſſentialis Sacra- Exiſcopa- bonitlu menti Ordinis eſt manus impofitio. (F. 1130.) us. Sed Epiſcopatus eſt Ordo & Sacramentum: einu. Ergo manus impofſitio eſt materia ejus eſſen= fieem d lalis. neen ien Kialis. lucitur, en Sehol. I. Etiam impoſitio Codicis Evangeliorum eſt impos ttopkohti materia efſentialis Epiſcopatus. Et forma Oratio ſitio libyés o Gint invocans Spiritum S. tum quia eſt antiquiſſima, Ervang. &hm in EKecleſia Latina & Græca uſurpata, cujus men- 1, ge Lio fit in Conſtit. Apoſt. S Dionyſio c. 5. Hie- niimnti, rarch. Eccl. S. Chryfoſtomo hom. de Legislat. & en Concil Carthag. IV. cap. 2. tum quia huic impo- . eI tioni conjungitur forma, quæ Tpiritualem ejus Sn efletum figniſicat, fcilicet gratiam necefiariam ad muIIhn fuſtinendum pondus Evangelicæe prædicationis. wii d Won obfiat J. Quando codex Evangeliorum im- b, ponitur, nulla verba pronuntiantur, & nullibi inuNI Patres huic impoſitioni ſpecialem effectum tri- Diuh ecuunt. Ezſp. Sufficit, quod, quando hic codex LSicn imponitur, dicantur illa verba: Accipe Spiritums Mun ilen Sanklum, & conſecrator dicat orationem: Propi-= Ee 1 lr tiare &c. quia cum his moraliter conjungitur im- ndi en H pofitio Codicis. Patres vero, qui hunc ritum Huen, & referunt, ei ſpiritualem effectum tribuunt, uti npont „ S. Chryſoſtomus hom., de legislat. et dAiſcat, ſe s e legibus iſtis ſubjici. II. Impoſitio hujus Codicis P, variat: aläi clauſum, alii apertum imponunt? tdnn Greæci ſuper caput, & cervicem imponunt, Ne- on ſtoriani fupra dorſum: S. Clemens jubet, ut AH a Diaconis: Pontificale Romanum, ut ab Epiſco- rtei pis teneatur. NXep. Varietas hæc nonniſi acci- dentaria eſt: & Diaconi librum non imponunt; ſed ab Epiſcopo impoſitum tenent, ne labatur. Schof. Pitn Schram Infiit. Theol. Tom. III. Tt Caput X. IX. An tres Schol. 2. D. Tournely putat, ad conſecrationem Epi- Epiſcopi ad conſe- crationem necehario requiran⸗ tur. ſcopi duos ſaltem Epiſcopos comminiſtros ita ne- ceſſario effe adhibendos, ut fine illis non ſolum illicita, ſed & irrita ſit ordinatio, in quo nequi- dem Papa diſpenſare poſſit. Verior ſententia vi- detur docens, plurium Epiſcoporum præſentiam ad valorem Epilcopalis ordinationis non requiri; ſed tantum ad liceitatem 1. quia S. Timotheus Conſecratus impoſitione manuum Presbyterii, di- citur pecialiter a S. Pauloé tantum ordinatus 2. Lim. T. V. 6. Et S. Titus in Creta poſt diſceſ- ſum Zenzæ & Apollinis ſolus remanſit, ut conſti- tueret per civitates Presbyteros, quo nominée etiam Epiſcopos intelligi colligitur ex ep: ad Tit. 1. V. 7. Deinde 1. 8. conſt. Apoſt. c. 27. le- gitur, rogente neceſſitate Epiſcopum ab uno ordi- nari. Item S. Gregorius M. I1. 10. epiſt. 64. ad S. Auguſtinum Anglorum Epiſeopum ei concedit; ut ſine aliorum Epiſcoporum præſentia Epiſco- pum ordinare poſſit: & ſubdit: nam quando dé Galliis Epiſcopi venient, illi in ordinatione Epi- Pobet, ſeopos, y. tefe 1n Ppiſe Cintumm keri ſol Athun Uetrope ofüla Nepienle Tophm 1 lit: Nt l Eepoltion kins ali p Ar Pleopum mlinati tinere, ſeica fi uuſican Uet, en ſcopi tibi teſtes aſſiſtent. Ergo potius ſunt teſtes; quam Ordinantes Deinde Theodoretus I. 5. niſt. Cc. 23. refert, Evagrium ordinatum fuiſſe Epiſco- pum Antiochenum a ſolo Paulino, & licet auli- nus contra canones erraverit, nunquam tamen de valore Ordinationis Evagrii diſputatum fuit: imo Innocentius ep. 22. ad Bonifac. ordinationes ab Evagrio factas ratas habuit: & in ep. ad Vi- Sricium ideo ad Ordinationem Epiſcopi plures Epiſcopos requirit, ne furtivum præſtitum benefi- cium videatur. Denique an. 1686. die 29. Dec. Innocentius XI. indulſit Godefrido Epiſcopo Wir- ceburgenſi, ut ab uno Epiſcopo cum aſſiſtentia duorum Abbatum conſecraretur: teſte Gavardo tom. 6. Theol. MWec dicas I. Præſentiam duorum ſaltem Epiſcopotun probari ex Traditione, ſcili- cet. ep. 68. S. Cypriani, & can. 5. Conciiii An- tiocheni ſtatuentis, aliter quam per plures factam Ordinationem non valere. Ne p. Traditio ſolum pro⸗ 8 Piton lin pab lI. 8 kl bel Uilang De Ordine. 65 Ktionend probat, ad licitam ordinationem requiri tres Epi- Rrosinr ſcopos, non vero ad validam. II. Syneſius ep. 8 von ſin 657. refert, Siderium, à ſolo Philone Cyrenenſi uo e in Epiſcopum Palæsbiscum contra omnia jura or- ſeltettnt dinatum eſſe. Keſp. Syneſius ordinationem Si- n eſeti derii ſolum ut illicitam reprobat; nam aſſerit; hon kgli S. Athanaſium Siderium Ptolæmaidem miſiſſe, ut 8. Timole Metropolitanam Eccleſiam gubernaret, non me- esbyteii t morata iteratione Ordinationis. III. Concilium im glin Regienſe a. 439. Armentarii ordinationem in Epi- kili ſcopum reprobat, quia a duobus Epiſcopis facta ſt, unti fuit: Et Concilium Arauſicanum I. can. 21. poena gto wn depoſitionis punit illos Epiſcopos, qui pauciores er tribus aliquem in Epiſcopum conſecraverint. oK. c Reſp. Armentarius a Cöncilio Regienſi in Chore- ib vr piſcopum quidem redigitur, ita tamen, ut ab eo eit e. ordinati in Clero remaneant, & ille non quidem ei dle: ordinare, ſed tamen confirmare poſſit, adeoque ſenti Valida fuit ejus Ordinatio. Similiter Concilium n guih Arauſicanum ordinationem illam illicitam folum ſinton, habet, cum non jubeat eam reiterari. ſont, 8 en l, H. 1163. ie pifcopi officia ſunt t. docere, & verbi Oficia dne Divini pabulo paſcere oves ſibi commiſſas viſcopi. Pltn, Matth. 28. docete omner genter, & hoc vel per imm ſe, vel per alios viros idoneos, fi forte ipſe 9 Epiſcopus legitime impeditus fuerit. Trident. ſon 1 Seſſ. s. de ref. 2. Sacramentum Confirmatio- ee nis, & Ordinis adminiſtrare; ad quod requi- Atur, ut in diceceſi ſua diligenter reſideat. ie 3. Invigilare diſciplinæ ac morum Sanctitati, e Ee pro data auctoritate rebelles coercere, fne ungde juxta Tridentinum Seſſ. 24. cap. 3. de ii/, ref. diœceſin ſuam per feipſum, vel ſi impe- e ditus ſit, per ſuum Vicarium Generalem vi-= ſitare debet. Vide Inſt. J. E. tom. 1. J. 266. 574. Tt 2 §. 1164. 660 Caput XIX. H. 1164. Vjnn0 Epiſcopi Ex his Epiſcoporum officiis apparet, eos d r Junt ne- eſſe Eccleſiæ neceſſarios. Imo quia Epiſco- Kinant, ceſſarii, patus eſt inſtitutionis Divinæe (1160.) & Elen n permanenter in Eccleſia ſtabilitus: Ergo efſt iiſe in Eccleſia neceſſario retinendus. 2do. hocd ſibe i legerent, probat S. Chryſoſtomus hom. 34. in ep. H Hebr. Magiſiratuin ducemque & rektorem mt, 0d non habere malum eſt, & argumentum multa- rent Ker rum calamitatum, & principium defebktus Ordi- Erhl z nis & verturbationis as confuſionis . . . ita n eininandi etiam ſi a grege paſtorem abſtuleris, omnia ever- Eel tiſti & deleviſti. 3tio. Accedit damnatio ſe- Rud⸗ quentium propoſitionum facta a Sacra fa- (relit cultate Pariſienſi, excerptarum ex duobus uacos io libellis, quorum priori titulus eſt: Modeſta W onhn & brevir diſcuſſio aliquarum aſſertionum D. Ueell, Kelliſoni in tractatu de Eccleſ. Hierarch. Au- Aulniuh ore Nicolao Gnithæo. Alteri: Apologia pro ihr . — . . . . 01. modo procedendi &. ſedie Apoſtolicæ in regendit ezei Angliæ Catholicis temvore perſecutionis, Aulo kE arch re Daniele a Jeſu. In his ſequentes propo⸗ lenen. ſitiones ſunt damnatæe. I. Ordinatio Pre- ullimt. byterorum, & miniſtrorumi Eccleſiæ ſola eſt ulnai cauſa, quæ infert neceſſitatem Epiſcogorum. Vnd 2. Ponamus Ordinationem Sacerdotum, & mi- ñn niſtrorum Eccleſiæ non eſſe neceſſariam in Ec- aen cleſiis, ſequitur ſtatim, non eſſe opus, ut Ee- iſton cleſia univerſalis gubernetur ab Epiſcoxir, qui mfinii ſfupertores ſint Sacerdotibus, &c. ler Quinam Schol. Quæritur: An Chorepiſcopi fuerint veri Epi⸗ wen fuerint ſcopi: Chorepiſcopus autem ex etymo nomi⸗ en pe Chorepi- nis eſt Epiſcopus ruris vel pagi. Chorepiſco- liſope copi. porum prima mentio occurrit in Concilio An- iocheno cyrane alet, el 1 IIbo) Eine A0 lo 4. in 4 5 fohnn tun ml eliu t ..,3 Onnig ,n tnet † rli ex Gvok i: M rtionun rrel. 4 Hobgirn in tgin ir, A⸗ Ctes ge. Hnnti⸗ N iſeoren , iin i . De Ordine. 661 eyrano can. 12. Et in Concilio Neocæſareenſi can. II3. quæ Concilia cum fuerint celebrata circa annnm 314; cumque Chorepiſcopos non in- ſtituant, ſed inſtitutos fupponant, dicendum eſt. ſaltem ſub finem Sæculi tertii Chorepiſcopos ex- titifſfe. Ab initio inſtituti fnerunt, ut in pagis vice Epiſcoporum fungerentur, Eccleſiss rurales regerent, pauperibus eleemoſynas diſtribuerent; formatas, & pacificas communionis litteras da- rent, Ordines minores & Subdiaconatum confer- rent, Sacramentum Confirmationis adminiſtrarent, templa ac Virgines conſecrarent. Cum vero in occidente Epilcopalia jura invaderent, de illis eliminandis actum eſt Sæculo Svo. Item cum Sæculo Svo & 9no nonnulli Epiſcopi ex deſidia, & functionum Epiſcopalium tædio ſubſidiarios Chorepiſcopos eligerent, in quos levi pretio con- ductos totum onus Epiſcopale rejicerent, dum ipfi opibus otio & quieti in aula Principum in- dulgerent, hic abuſus Carolo M. anſam dedit, ut in Capitularibus 1 6. c. 121. Chorepiſcopos abro- gari faceret: Et tandem circa medium Sæculi zomi Chorepiſcoporum Ordo in Oriente & Ocei- dente penitus extinéctus fuit. Hi Chorepiſcopi per ſe & ordinarie fuerunt tantum Presbyteri, nam S. Leo ep. 88. prohibet, ne Chorepiſcopi Chrisma conficiant, eoque frontes baptizatorum fignent: In Concilio Ancyrano prohibentur ordinare Pres- byteros & Diaconos; & in Pontificali Maronita- rum apud Morinum de Sacr. Ordinat. p. 2. ea ſo- lum cœremonia, qua Archipresbyteri & Archi- diaconi ordinantur, & quidem ab uno tantum Epiſcopo, & in pagis & ruribus ſolum fuerunt conſtituti, cum tamen juxta can. 6. Sardicenſem, & S. Leonem in ep ad Epifc. Mauritaniæ in ur- bibus tantum Epiſcopi collocarentur, ne Epiſcopi nomen & Aucoritas vilipendatur. Subinde ta- men per accidens Chorepiſcopi conſecratione Epiſcopali donabantur: uti patet ex can. 10. An- tiocheno, in quo permittuntur Chorepiſcopi or- Tt 3 dinare 662 Caput XIX. dinare Presbyteros & Diaconos, ſi Epiſcopi con= llohel ſecrati fint. Deinde Cathari & Ariani Epiſcopos ſihnlos etiam in pagis conſtituerunt, uti patet ex Apol. 2. 1linn S. Athanaſii, qui deinde ad Eccleſiam revertentes , ue juxta can. 8. Concilii Nicæni, ſi ita videretur Epiſcopo, Chorepiſcopi conſtituebantur. Item Epiſcopi etiam Catholici, ſi forte ad propriam Eccleſiam regendam accedere non poterant, aut Uiniſte inde injuſta perſecutione abire cogerentur, ne bolus . honore penitus privarentur, ad aliquem Chorepi- Ais, ſcopatum promovebantur: Ergo ſubinde Chore- piſcopi erant veri Epiſcopi. Dicis I. cum Tour- e⸗ dun nely, qui putat, Chorepiſcopos ſemper habuiſſe N Al . conſecrationem Epiſcopalem: quia in Concilio Vtnaront. Ancyrano c. 12. & Antiocheno c. 10. ſolum pro- Ubes Per hibetur Chorepiſcopis, ne fine licentia Epiſcopi ntitnerun oOrdinent: Ergo ſaltem ordinare poterant, adeo- Uthens que Epiſcopi erant. Reſp. Quando Canon Ancy- a ranus licentiam Epiſcopi requirit, non 10 uitur ad Titu de ordinatione, ſed de imperio & commiſſione, bit Apot non enim utitur verbo xsiιτοερι ſed eir gon r e e (ehea ordinationem abſolute prohibet. Ex Canone Coneliu Antiocheno tantum ſequitur, aliquos Chorepiſco- io l pos habuiſſe conſecrationem Epiſcopalem. II. S. l Baſilius ep. 181. acriter reprehendit Chorepiſco-⸗ elanehn pos, quod non præmonitis Epiſcopis aliquos in Ubitet, 3 Sacerdotalem numerum cooptarent: Ergo valide, Uls crabo etfi illicite ordinabant. Reſp. S. Bafilius non lo- olitione quitur de ordinatione Sacerdotali, quia non uti= in coe tur verbo zetgoroiz, ſed de electione eorum, qui bt ad Sacerdotium ab Epiſcopo promovendi erant, etlum in quo peccçabant Chorepiſcopi, quod inter ini- t isgu⸗ . tiandes, & præſentandos Epiſcopo aliquos coop- Muymos tarent, quos Presbyteri & Diaçoni indignos eſſe in Dnlif aſſerebant, & de hoc Epiſcopum non monerent- nehſte III. Nicolaus I. in epiſt. ad Rodulphum ſcribit; nnt non iterandas eſſe Ordinationes factas a Chorepi- nommin ſceopis, quia ad formam 70 diſcipulorum Chorepi- linn Rp ſcopi fadt ſunt, quos quis dubitet Epij coporum ha- Handünun buiſſe oficia. Reſp. Chorepiſcopi 11 Ofainattene hyrmn De Ordine. 663 5 plronien Epiſcopali conſecrati erant. Inter Septuaginta di- Pyihrnr ſcipulos non omnes fuerunt Epiſcopi, imo illis er Al ut diſcipulis non competebat Epiſcopalis Auctori⸗ refentts tas, quæ ſolis Apoſtolis propria erat. tn Wieenn V utnk. Ie BV.II65. d poptn N “ tennt,u Miniſter Ordinarius Sacramenti Ordinis Miniſter en eſt ſolus Epiſcopus. Imo. Enim S. Scriptura Ordinis. ar non aliis, quam Apoſtolis, quorum ſucceſ⸗ u ſores ſunt Epiſcopi, jus ordinandi tribuit. A Sic Act. 0. Apoſtoli ſeptem primos Diaconos Cmkh ordinarunt. Et c. 14. V. 22. Paulus, & Bar- hn nabas per ſingulas Eccleſias Presbyteros aMn conſtituerunt. 2. Tim. I. V. 6. a. S. Paulo Ti- unt s motheus fuit ordinatus: & I. Tim. 3. & 5. mnee Et ad Titum I. his ambobus Epiſcopis præ- lognin E: . . e fſcribit Apoſtolus, quibusnam manus impo- enH nexe debeant. 2do. Patet ex Traditione. e S. Cornelius in ep. ad Fabium relata ab Eu- Hogir ſebio l. 6. hiſt. c. 43. ſcribit, Novatianum n. hæreſiarcham, cum Epiſcopatum Romanum ambiret, acciviſſe tres Epiſcopos ex Italia, +R’ quos crapula oppreffos adumbrata manuum IH impoſitione Epiſcopatum ſibi tradere, per ne vim coegit. S. Epiphanius hær. 75. inſecta- um6 tur Aetium, qui Presbyteros Epiſcopis æqua- dien pat, iisque jus ordinandi tribuebat. S. Hie- oH ronymus ep. ad Evang. ait: Quid facit ex- eng cepta ordingtione Epiſcoput, quod non Jaciat Ts Presbyter? S. Chryſoſtomus, Theodoretus n &c. nomine Presbyterii I. Tim. 3. intelligunt ,⅓ CcCtum Epiſcoporum. Item Concilium Ale- . xandrinum a. 310. in ep. Synod. declarat, H Iſchyram Presbyterum non eſſe, quia fuerat stoOe . ohjebtio⸗ RéSe 664 Caput XIX. ordinatus a Collutho, qui non erat Epiſco- pus, ſed ſimplex Sacerdos. Et Tridentinum juſte definit Seſſ. 23. can. 7. Ji quis diwerit, Epiſcopos. .. non habere poieſtatem confirman- di, & ordinandi, vel eam, quam huabent, illis SNe cum PFreibiyteris communem anathe⸗ ma ſit. Solvuntur Schol. I. Lutherani & Calviniſtæ ordinationem mi- niſtrorum Eccleſiæ ad omnes fideles pertinere contendunt, unde licet Paſtores miniſtris manus imponant, & non tota populi multitudo, hoc tamen non fit ex defectu Auctoritatis in populo, ſed ad vitandam confuſionem, ita ut auctoritas ordinandi miniſtros in toto populo veluti fonte zeſideat, executio vero ſit penes Paſtores, qui nomine & aucétoritate populi miniſterium exer- cent. Nam I. in Concilio Niczæno I. ſtatnitur, ut ordinati a Meletio Schismatico, & illi adhæ- rentes, redeuntes ad Eccleſiam tanquam Clerici fecipiantur, ſine poteſtate tamen electos a Clero & populo Eccleſiæ miniſtros probandi & confir- mandi, qui vero ad Schisma non defecerunt, jus oOrdinandi habeant: Ergo Clerici eunc ordinare poterant. Keſp. Per poteſtatem ordinandi non intelligit Concilium Sacramentalem Ordinationem, ſed poteſtatem eligendi, approbandi & confir- mandi electos a populo miniſtros; nam verbum rgexszigioseret, ſolam præelectionem Act. 22. v. 14. ſignificat. II. Presbyteri hodie adhuc in Ordina- tione cum Epiſcopo manus imponunt: Ergo fal= tem funt comminiſtri. Reſp. Illa manus impo- ſtio Presbyterornm non eſt Sacramentalis, ſed Cæremonialis ad fraternitatem cum novis Pres- byteris ſignificandam; nam Presbyteri nullam for- mam proferunt, & Preshifterium 1I. Tim. 4. V. 14. Epiſcoporam conſeſium ſignificat. II. Aaron à Moyſe non Sacerdote ordinatus fuit: Et Sacer- dos poteſt majus, ſcilicet conſecrare: Erge Lal ord oralnate, flis pert Aerote Grerioti⸗ (late, nor dera Chrig hl 2. Vs Ntci Seer lurni omn. eehto E lien Har pole cont 1. gnoc fin imam T. Colatum ce Ulitntioe Enng. Eeſionandn flepium Anbeſlt: Eer II. e. leſtigs Il Cnund. Uüdrs cor Mimm len hen, Cin kon lilohi. eod N I hiie ls Permil temn ner Arerdos nn cOn 1ſch. F. ktü, Ummedist le mon natus Ur in⸗ De Ordine. 665 N H ordinare. Reſp. Sacerdotium ad Aaron, & ejus Tidentmn flics pertinuit, & ſatis probabile eſt, Moyſen i, ini Sacerdotem fuiſſe: Pſ. 98. Mogſes & Aaron in “ Sacerdotibus ejus. Quod vero Sacerdos conſe- n dolff crare, non vero ordinare poſſit, hoc pendet a li- u, era Chriſti inſtitutione. Schol. 2. Vasquez & Morinus putant, poſſe a ſim- An ſm- plici Sacerdote ex commiſſione Eccleſiæ admini- plex Sa- ſtrari omnes Ordines, etiam Presbyteratum, uno cerdos e natiorent excepto Epiſcopatu. Tournely vero putat, ſim- diſpenſa- les eiie plicem Sacerdotem ex commiſſione Papæ non tione Or- iniſtis a poſſe conferre Diaconatum. Dicendum videtur dines con- Cltituto, 1 I. quod ſimplex Sacerdos ex diſpenſatione Papæ ferre gs in eet primam Tonſuram, Ordines minores & Subdia- poſſt. ut Ndon conatum conferre poſſit, quia hi Ordines ex ſola velt ke inſtitutione Eccleſizæ originem ſuam trahunt: Paſtorei, (§. 1136. 1146) Ergo per miniſtrum ab Eccleſia ſteriun ar deſignandum conferri poſſunt. Deinde hoc Pri- L. kauin vilegium defaéto Eccleſia nonnullis Presbyteris & Mi conceſſit: ſic Synodus VII. generalis: Alexan- agum der III. c. Requiſivit. de Ordinat. ab Epiſ. Inno- los 40 centius III. c. cum contingat. de ætat. & qualit. rai & Ordinand. Tridentinum Sefſ. 23. cap. 10. Ab- elecerunt batibus conceſſerunt, ut regularibus ſuis ſubditis une otin prrimam Tonſuram & Ordines minores conferant. Nrämman Item facultas conferendi Subdiaconatum dabatur Oriümim olim Chorepiſcopis, qui tamen non omnes erant li Epiſcopi: & Gelaſius ep. I. c. 8. monet Presby- atd es teros, ut meminerint, nulla ratione ſfibi concedi, ut Subdiaconum ordinent absque Romani Pontifi- cis permiſſione, & Innocentius VIII. hanc facul- tatem nonnullis Abbatibus conceſſit. 2. Simplex Sacerdos ex diſpenſatione Papzæ etiam Diacona- tum conferre poteſt, quia Innocentius VIII. an. 1489. 5. Idus April. conceſſit Joanni Abbati Ci- ſtertii, & Abbatibus quatuor monaſteriorum, quæ immediate poſt dictam monaſterium ſundata erant, ne monachi diécti Ordinis pro fuſcipiendis Subdia- conatus & Diaconatus Ordinibus extra clauſtrum hinc inde diſcurrere cogantur, ut ſuorum mona- Tt 5 ſterig⸗ k. 22 , 666 Caput XIX. ſteriorum Religioſis, quos ad id idoneos repere- rint, Subdiaconatus & Diaconatus Ordines rite conferre valeant. Simile privilegium Franciſca- nis in India conceffum eſſe, narrat Henriquez in ſumma: Et per Bullam Pontificiam hoc idem con- cefſum fuiſſe Abbatibus Benedictinis multos recen- tiores Theolegos ex viſa ab iis Bulla refert P. Vasquez. 3. Epiſcopatus vero & Presbyteratus a fimplici Sacerdote conferri nullo modo poteſt: tum quia S. Scriptura & Traditio ſolum Epiſco- pum pro miniſtro horum Ordinum aſſignat: tum quia Eccleſia nunquam hanc facultatem ſimplici Presbytero commiſit, licet plurimæ occaſioues maxime tempore perſecutionum ſe obtulerint. Dicis I. Epiſcopus eſt tantum erdinarius miniſter Ordinis: Ergo Presbyter poteſt eſſe extraordina- rius. Hinc refert Eutychius Alex. in Chronico, Alexandriæ vacante ſede eligi unum ex duode- cim Presbyteris, quem reliqui per impoſitionem manuum conſecrant Epiſcopum, & per 200 an⸗ nos nullum fuiſſe in EÆgypto Epiſcopum. Keſp. Presbyter ſolum Diaconatus, Subdiaconatus & minorum Ordinum extraordinarius miniſter eſfſe poteſt. Eutychii narratio falſa eſt, nec ab alio Scriptore refertur; & plures ſemper in Ægypto Epiſcopos fuiſſe patet ex epiſt. S. Alexandri Epi⸗ ſcopi Alexandr. dieentis, ſe cum centum prope WEgypti & Lybiæ Epiſcopis Arium damnaſſe. II. Paphnutius Presbyter ſuum diſcipulum Danielem Sacerdotem ordinavit teſte Caſſiano Coll 4. c. I: Cato Epiſcopus Arvernorum poſtulatus ſine con- ſecratione Epiſcopalia munia obivit, teſte §. Gre- gorio Turoen. l. 4. hiſt. Franc. Keſp. Paphnutius Danielem ſolum obtulit Ordinandum ab Epiſcopo: Et tantum officia jurisdictionis Epiſcopalis, non vero Ordinis obivit. III. Citata Bulla Ciſtercien- ſibus collata eſt ſuppoſititia, vel ſaltem exorbi- tans juxta Navarrum I. 5. Conſ. & non inveni- tur in Bullario, nec unquam hoc privilegio Cir- ſtercienſes ufi ſunt. Ke/p. Bulla illa aflervatur in 5) Colegi ſit: dicit Dnis Abt ne iyile 11602. R oNichos a. 1163, I. Tüien et, ne Abb nnores c Pmitit Al Is ſis di Mon hablta gegitio ( Dl Cere gtini non- teſma. Ete ens i Urhi extta intio (len Me Inno nfimat K aente Cüinnniorn is a Mivilegiun concef vl. Bod. mnts Ulingt, id alte ibiſcione it 20 io ſt losrdi eti iei Mixime Er conti Memo Oneos ihe Oedines t Uum Puncth Henita! hoe lendan Iultoser Bahla teietl e Mespyun mod N ſolon kit 1ſignn n ſtaten in. nie Orriin ſe Chiei narins nu le eetne in Ct Un eN rinpoſtie E ber zwt chnn lisconmm t, ner 6u Nevanti, Celnn ii Gnmt. lum De 4 tns e id tte⸗ 6. Donm elicn lonti, len , 1 7 . De Ordine. 667 in Collegio Complutenſi & a P. Vasquez leéta fuit: dicitur autem exorbitans, quia jura com- munia Abbatum excedit. Ciſtercienſes Abbates hoc privilegio utuntur, ſic Generalis Ciſtercienſis a. 1662. Romæ conſentiente Alexandro VII. fuos monachos Diaconos, & Subdiaconos ordinavit: & a. 1I663. Gandavi, vid. Hennum t. 2. p. 489. IV. Tridentinum Sefſ. 23. de ref. cap. 10. prohi⸗ bet, ne Abbates ſubditis ſuis alios Ordines, quam minores conferant: & Bulla Innocentii ſolum permittit Abbatibus Ciſtercienſibus, dare mona- chis ſuis dimiſſorias ad quemcunque Epiſcopum non habita ratione dieeceſium, uti expoſuit Con- gregatio Conc. a. 15902, & Clemens VIII. in Bulla Ciſtercienſibus data. Keſp. Decretum Tri- dentini non excludit privilegia ſpecialia nonnullis conceſſa. Interpretatio Bullæ de dimifſoriis di- recte ejus intentioni opponitur, quæ eſt, ne mo- nachi extra clauſuram cogantur diſcurrere. Con- ſtitutio Clementis VIII. non facit mentionem Bullæ Innocentii, & decretum S. Congregationis confirmat declarando, omnes Abbates benediétos & exemptos poſſe monachis ſuis, jurisdictioni Ordinariorum non ſubjecétis, dare litteras dimiſſo⸗ rias, ut a quocunque Epiſcopo ordinentur: quod privilegium illud Abbati Ciſtercienſi ab Innocen- tio conceſſum non revocat. Coroll. Praff. Imo. Epiſcopus ſolum electus & con- firmatus, nondum vero conſeoratus, valide non ordinat, licet ſubditis ſuis licentiam dare poſſit, ut ab altero Epiſcopo ordinentur, quia hoc ad ju- risdictionem per confirmationem acceptam ſpe- Gat. 2do. Epiſcopus per ſaltum ordinatus, dum- modo ſit Sacerdos, & Epiſcopus ordinatus etiam illos Ordines, quos non recepit, conferre valide, Reſoluun- tur caſus. etſi illicite poteſt; quia Character Epiſcopalis &☚ maxime Sacerdotalis inferiores Ordines eminen- ter continet. Stio. Nemo ex conſuetudine etiam immemoriali, aut præſcriptione ſine deloga ione Papa Tolus 668 Caput XIX. Papæ facultatem Ordinandi acquirere poteſt. 4Ato. Cardinales ſuis familiaribus, & Abbates Sacerdo- tes, mitrati & benedicti ab Epiſcopo, vel qui ha- bent facultatem Pontificalia exercendi, ſi fint benedicti, ſuis ſubditis regularibus Tonſuram, & Ordines minores conferre poſſunt, etiam Novi- tiis: aliis vero non ſubditis valide quidem con- ferunt, quia hæc poteſtas fundatur in Charaétere Sacerdotali, ſed illicite, imo etiam juxta P. Lay- mann invalide, quia hoc privilegium quoad alie- nos in Tridentino illis ademptum fuit; HBicut etiam graviter peccarent, fi extra ſuum monaſterium bos Ordines conferant. Sto. Si Sæculares ſubditi vel non fubditi Abbatum literas dimiſſorias a ſuis Epiſcopis acceperint ut Abbates diétos Ordines Ulis conferant, poſſunt ab illis licite ordinari. H. 1166. Solus Epiſcopus proprius licite Ordines Epiſcopus conferre poteſt, non vere alienus, niſi de proprius licite or⸗ dinat. proprii Epiſcopi licentia. Ita Imo ſtatuit Con- cilium Nicænum l. gan. 16. S quir autem ad alium pertinentem audalter invadere, & in ſua Eccleſia ordinare tentaverit, non conſentientt Epiſoopo, a gquo diſceſſit iy, qui regulæ manci= patur, ordinatio hujusmodi irrita comprobetur. Conc. Sardicenſe can. 19. ait: ut quicungut 6 alia Parochia voluerit alienum miniſtrum ſine con- ſenſu Epiſcopi ipſiur, & ſine voluntate ordinare, non ſit rata Ordinatio ejus. Denique FTridenti- num Sefſ. 23. de ref. c. 8. Unusquigque du- tem a proprio Epiſcopo ordinetur. Quod ſi quis ab alio promoveri petat, nullatenus id ei, etiam cujusvis generalis aut ſpecialis referipti vel privi- begii pratextu, etiam ſtatutis temporibus permit- tatur, niſi ejus probitas ac morer Ordinarii . teſti⸗ nro lati o ſlſer muno lgtet er ofendit iis fatio Umurunn pe nis cigno Uglenum n oro Nenn inter olenisin tlbas 0 Uhlexane nſeium en lerlem, & hlesdj Atio, e Umotus fin uumnd Hi Uhlenidon wopng i nuntine 11 Montiis iri W. 6 triplex ſeni iS f Eenlt, Uti 4 ia dun n, Hyile Wii ex Ul, Aͤiche ronidme De Ordinz. 669 Pn eit Leſtimonio commendentur. Si ſecus fat, ordi- AnsN nang a collatione Ordinum per annum, & ordi- an Li natus a ſuſceptorum Ordinum executione, quam- e ſee diu proprio Ordinario videbitur, ſit ſuſpenſus. ,ir! 20 patet ex perpetua praxi Eccleſiæ, uti eten fuſe oſtendit Hallier de S. Ordin. Sect. §. trhs Cujus ratio eſt, quia Epiſcopus ceu primus mimal animarum paſtor debet in partem ſuæ ſollici= gumgu tudinis dignos vocare Clericos, quod non l fit, ſi alienum Clericum promoveat, aut in- Gehse Vito proprio Epiſcopo retineat. Deinde ad imiss pacem inter Epiſcopos ſervandam ſervit, ſi s GGE quis alterius jura non uſurpet: ſcimus, quan- Bieain tas turbas Origenis ordinatio inter Deme- trium Alexandrinum, in cujus Eccleſia Lecto- ris offcium exercuerat, & Theoctiſtum Cæ- te ſareenſem, & Alexandrum jeroſolymitanum, liel,. à quo Presbyter ordinatus fuit inconſulto lemm, Demetrio, excitaverit. Item totus oriens nſin⸗ commotus fuit, quod S. Epiphanius Pauli- Gnid nianum S. Hieronymi fratrem in monaſterio lert, 86 Brthleemitico ordinaverit. Quippe proprius o at Epiſcopus indolem, mores & dignitatem ſern Ordinandi melius poteſt cognoſcere. ta AN e Schol. Proprius Epifcopus juxta declarationem Bo=⸗ Epiſcopus Bſhmun / nifacii VIII. c. cum nullus. de temp. ordinat. in proprius uttenn⸗ 6. eſt triplex. T. Epiſcopus originis, qui jure quis. ane,ie veteri is fuit, in cujus diceceſi quis baptizatus niguel .: i git fuerat, uti conſtat ex Conc. Carthaginenii III. c. Nſr 44. quia cum olim grandiores vulgo baptizaren- 4 3 Oun 1 . . õ = . gin⸗ tur, Epiſcopi non inquirendum eſſe putarunt, i1e,. quid illi extra Eceleſiam egiſſent, ſed ſatis ipfſis riut erat, ſi acte poſt Baptismum vitæ præclarum te- ſet ſtimonium exhiberetur, quod nonniſi ab Epiſco- 7 po, qui Catechumenum inſtruxerat, Petendum 6 Uit. 1 Dimiſjo=- rick. tur caſus. 670 Caput XIX. fuit. Ex quo vero uſus invaluit, ut infantes ſtatim poſt Nativitatem baptizarentur, is fuit Epi- ſcopus originis, in cujus diceceſi aliquis natus eſt. 2. Epiſcopus domeicilii ille eſt, in cujus dice- ceſi aliquis ita commoratur, ut animum perpetuò ibi manendi habeat. 3. Epiſcopus beneficii eſt is; in cujus diœceſi aliquis beneficium obtinet, ſive ſimplex ſit, ſive reſidentiam poſtulet, ſive in ti- tulum, ſive in commendam poſſideatur, five opimum ſit, five non, five unum, fſive milti- plex, five in una aut pluribus dioceſibus Olim titulus præcipuus, quo Epiſcopus aliquem ordina- re poterat; erat beneficium, quo quis alicui Ec- cleſiæ alligabatur. Synodus Tridentina, cirea allegstos titulos, quibus quis proprius Epiſcopus efficitur, nihil immutavit, cüm tamen nonnulli Epiſcopi mere titulares cathedram collocarent in aliquo loco nullius diceceſis, atque ibi quoscun- que ad ſe venientes, licet ſuorum Epiſcoporum litteras commendatitias non haberent, ad S. 8§. Ordines promovere præſumerent, ita ut rudes & indigni promoverentur, Tridentinum ad tollen- dum hunc abüſum ſtatuit, ut nullus ab alieno piſcopo ordinetur niſi a proprio litteras dimiſo- ias acceperit, per quas Clericus a ſuo proprio Epiſcopo dimittitur, & libera illi facultas conce- ditur, ut ab alio Epiſcopo ordinetur. Quæ litte- ræ etiam vocantur commendatitiæ, formatæ; Re- I verenädwa. Reſolvun- Coroll. Pratz. Imo. Si Epiſcopus fit manifeſte fus- penſus, Clericis datur facultas, ut a vicinis Epi- ſcopis ſine dimiſſoriis Ordines ſuscipere valeant c. 2. de temp. ordin. in 6. Quod tamen non conceditur laicis, in quibus non urget neceſſitas Ordinationis. 2do. KRatione originis poteſt quis ordinari in loco; ubi natus eſt, licet alibi domi- cilium vel beneficium habeat, dummodo ſit natus ibi ex conſtituto parentum domicilio, ſi autem in tranſitu ibi naſcatur, dicitur ibi oriundus, ubi barentes domicilium habent. IIIegitimus 23 s inée ns egiti Iieinee Ey orum pare nt expoſti tone dom o, in len getpetn Hligtio tant uigem an lin ad Ord ken conſit no manend Cnilinm pa Pleliodem, Oritliumn i Arino die tno manene 1 Eetenniun Umtum prein, Unegekolare Dltnehunt, ii eoruingt i, gre end in g li teno n do lbit Uier ſolum tne dene o inerins konk tiende ine fti n b himiin tet in eſns 6. a Eitet Etefleinm c Rboe giv n den t, in aii mn Cbind let, Mei ollidennnt, um, Nen Tceceſinn 1 8 Ainen is Cais n Tridentin, 4 toptim Hir n tamen iin Ain Coloee tave hi ee un Hiont belelt, 41 t, it N Rtinum N nulus N o litteras te us à llo P hons enf. Ee, E, ſynmd Mod nan ltet iin e ſiet ie Immot . o, bi Crins, SH ſuseie De Ordine. 671 dines legitimatus in loco originis paternæ vel maternæ Epiſcopum originis habet. Expoſfiti, quorum parentes ignorantur, ex loco, in quo funt expoſiti, originem trahere cenſentur. 3:0. Ratione domicilii Ordines recipi poſſunt ab Epi- ſcopo, in cujus dieceſi Ordinandus habitatio- nem perpetuam conſtituit: quaſi domicilium ſeu habitatio tantum temporalis ad plures annos, vel majorem anni partem, certi negotii expediendi cauſa ad Ordinationem non fufficit. Domicilium autem conſtituitur animo & facto, animo, per- petuo manendi in loeo, licet hoc propoſitum & domicilium poſtea mutari poſſit: facto, capiend poflefſinem, & transferendo eo res ſuas. Ad domicilium lapſus certi temporis non requiritur, ſed primo die, quo quis in locum animo ibi per- petuo manendi advenit, conſtitutum cenſetur, & decennium 1. 2. Cod. de Incolis. aſſignatum tantum præſumptionem conſtituti domicilii facit. Hinc Scholares in loco Studioram domicilium non contrahunt. Barones tamen, & officiales perpe- tui, eorumque flli domicilium habent in ſuis op- pidis, quæ in feudé, vel regimine poſſident. Habens in duobus locis domicilium, in quibus æquali tempore degit, ab Epiſcopis illorum loco- rum pfo libitu ordinari poteſt, ſi non in uno obiter ſolum & recreationis cauſa degat. àto. Ratione beneficii ordinari quis poteſt ab Epiſco- po, in cujus diosceſi habet beneficium. Sto. Ra- tione triennalis familiaritatis poteſt Epiſcopus or- dinare fibi non ſubditum, qui per triennium in ejus familia ſeu ſervitio ejus ſumptibns vixit;, li- cet in ejus domo non degat, dummodo ſit in lo- co, ubi eſt Epiſcopus, non vero, ſi duabus die- tis diſtet. Huic tamen ordinato quamprimum beneficium conferre debet, unde Epiſcopi Titula- res hoc privilegio non gaudent: Triennium au- tem illud etiam ante Epiſcopatum inceptum jam fufficit. 6to. Si Clericus Subdiaconatum recepit ab Epiſcopo originis, poteſt variare, & relignos D rdi- 672 Cavut XIX. Orqdines ab Epiſcopo domicilii vel beneficii acti= pere: Ordinatus vero a Papa ſine eſus licentia ab alio ordinari nequit. 7timo. Regulares etiam Or- dinum exemptorum Ordines recipere debent ab Epiſcopo diœceſis, in qua monzſterium fitum eſt, vel a viciniori, ſi locus ſit nullius diœceſis. No- vitii etiam in diceceſi Novitiatus fui Ordinari poſſunt, per ingrefflum enim monaſterii animo perpetuo ibi manendi deomicilium conſtituunt. 8ο. Epiſcopus ſolum in propria dicecefi Ordines conferre debet juxta Trident. Sefi 6. de ref. c. 5. alias fi fine licentia Ordinarii in alia diceceſi con- ferat, Epiſcopus ab exercitio Pontificalium, & ordinatus ab executione Ordinum funt ipſo jure ſuspenſi. 5 Keſolvun- Coroll. Fraft. II. Imo. Epiſcopus, ſi ex rationabili tur caſus de dimiſ⸗ cauſa Ordines conferre non poſſit, ſuis fubditis dimiſſorias dare poteſt, etiamſi ſolum fſit electus & confirmatus, dummodo non ſit excommunica- tus. c. 2. de temp. Ord. in 6. Item Epiſcopus abſens in aliena etiam dioeceſi dimiſſorias ſuo ſub- dito dare poteſt, quæ non debent neceſſario eſſe ſeriptæ, ſed ſufficit, ſi de licentia data adſit pub- licum teſtimonium: ſi in litteris dentur dimiſſo- riæ, debent continere cauſam, cur proprius Epi- ſcopus non ordinet, & exprimere ordines confe- rendos. zdo. Vicarius Generalis Epiſcopi fine ſpeciali ejus mandato litteras dimifſſorias dare ne- quit, niſi Epiſcopus in remotis degat ultra duas dietas a reſidentia ſua. 3tο. Capitulum ſede va- cante vel is, ad quem cura Spiritualis ſpectat, juxta Trident. Seſſ. 7. de ref. c. 10. nullius privi⸗ legii vel conſuetudinis obtentu infra annum di- miſſorias concedere poteſt, niſi arctatis beneficio certum ordinem requirente, alias ſubjacet inter- dicto Eccleſiaſtico, & ordinatus in minoribus non gaudet privilegio Clericali, & in majoribus eſt ſuspenſns ad beneplacitum futuri Prælati. 4to. Epiſcopus non poteſt alienum ſubditum or- dinare ſine dimiſſoriis ſub ſpe ratihabitionis de 1. turo; gria 5) Abbate Uriamm & i concece Pite mitts ſe exeimpt Cerentis V In monate ſen ablent htel in Ulnem, ti, oss N eNem n ofin, nie exin licpi ortn Dhonium Ne Eini Eehet Uons ml, ſ InMlietas ad n 1 Mn I oneliun Aican Uorcinatos d Dere 8 Arano gtieni ucſel n Uunios, Abente 39. er Wen lißt De Ordine. 673 bereei ie turo, quia Tridentinum exigit licentiam expreſſam. ejas Hhentut 5to. Abbates ſuis ſubditis regularibus, quibus lareseum. tonſuram & minores conferre poflunt, dimiſio- pere liet rias concedere poſſunt, ut ab alio Epiſcopo vel eriunane. Abbate mitrato his ordinibus initientur. Abbates Cicecenn. ie vero exempti ſuis ſubditis regularibus ex decreto n din Llementis VIII. nonniſi ad Epiſcopum diceceſa- otakei se. num monaſterii dimiſſorias concedere pofſſunt, in cla vel eo abſente, aut ordinationem non habente expreſſa in litteris cauſa ad quemcunque allum Ciceceſ Oi ad lue a 16. & Kt Epiſcopam, ſub pœena privationis officii, digni- la dorddn tatis, vocis activæ & paſſivæ. Prælati vero non exempti ſubditis ſuis dimiſſorias concedere non poſſunt. 6to. Dimiſſorias accipiens prius or- dinarie examinari debet, hoc tamen examen Epiſcopi ordinanti committi etiam poteſt, & te- ſtimonium Nativitatis & ſuſceptorum Ordinum aflerri debet. F. 1167. Epiſcopus haereticus, Schismaticus, Si- Exi/copus moniacus, ſuſpenſus, degradatus aut ex-Ræreticus nA Communicatus, ſi omnia necefſaria adhi- aag⸗ o= Centut lui beat, & ſit rite conſecratus Epiſcopus, va- nat. i Iide quad ſubſtantiam & Characterem ordi- nin . nat. Nam Imo hoc probat praxis Kccleſiæ: ⸗ ſic Concilium Nicænum I. can. 8. Novatia- et und nos: Africanum cap. 35. Donatiſtas in hæ- iumm e reſi ordinatos ſine nova ordinatione redeun- ins tes ad Kccleſiam manere in Clero permit- o IG tunt. Arianos ſimiliter receptos fuiſſe teſta- nn u, tur S. Athanaſius ep. ad Ruffin. & S. Hiero- nd l nymus dial. adv. Lucif. probat non magis re- o„ ordinandos, quam rebaptizandos eſſe ejus- modi hæreticos: Concilium Carthaginenſe III. c. 38. generatim prohibet fieri rebaptiza- tio⸗ Schram Inſit. Theol. Tom. IIl. Uu An ordi⸗ nationes ab hœre- tico faltæ olim fue- rint va- lidæ. 674 Caput XIX. tiones, & reordinationes. Toletanum VIII. cap. 7. rationem dat: nequaquam poterit ali- quando profanari, quod Divina juſſione, ſimul- que Apoſtolicæ auétoritatis traditione Sacrum no- ſcitur extitiſſe. Et Tridentinum definit, im- primi in Ordinatione Characterem indelebi- lem eo modo, quo in Baptismo & Confir⸗ matione, quæ ficuti valida ſunt ab hæretico collata, ita etiam Ordo. 2do. Hoc expreſſe docet S. Auguſtinus l. 2. contr. ep. Parmen. c. 13. dicens: N quando eæ ipja parte venientes etiam Prapoſiti pro bono pacit correlto Schisma- tis errore ſuscepti ſunt, & ſi viſum eſt, opur eſſe, ut zadem officia gererent, qux gerebant, non ſunt rurſus ordinati, ſed ſicut Baptismus in eis, ita Ordinatio manſit integra. Schol. I. Validas efſe ordinationes quoad fubſtan- tiam & Characterem ab Epiſcopis hæreticis &c. faẽtas, communis eſt Theologorum ſententia, quam negare juxta Hallier erroneum foret. Ni- hilominus Morinus de S. S Ordinat. Exerc. 5. fuſe probare nititur, olim ordinationes ab Epiſco- po hæretico, Schismatico, Simoniaco, ſuſpenſo, degradato vel excommunicato factas irritas fuiſ- ſe, non ex defeétu Characteris Epiſcopalis, qui etiam in Epiſcopo hæretico &c. manet, ſed quia olim Eccleſia hæreſin, ſchisma, ſimoniam &c. ſtatuit pro impedimentis, quæ ordinationem irri- tam efficerent, ſicut nonnulla impedimenta in Matrimonio appoſuit, quibus irritatur: vel ſal- tem, quia Eccleſia retundere poteſt vim Chara- cteris Epiſcopalis & efficaciam, ut nihil ultra agere poſſit. Verum contra hanc Morini ſenten- tiam pugnant adhuc rationes allatæ. Nec aliquid probant exempla a Morino adduéta, quorum I. eſt, quod Urbanus II. an. 1099. mortuus in ep. relat. cau. I. q. 7. can. 24. Daibertum a Nezelo- ne 1e ledis Iun ordina Uen it: it. Et ſ ch e 4. ligek lonlen necratone yp. Nrrte rere fcei ond num M reio i MIO Orcine feriium g ſelena orinatio tle 9. betr SDomangs imtiones i tntionen Kr ernnie o I.. & Uirorumn dn Un leo mn eCrinati nent, d erelis & Iitad ordin Uunſoc Molls 2, . igis hli Miones i tennt teſte fiones Iötite ſhe esNi 6llgnid GrmoHum G Uvins Vnins . etanun il m Pblntt6 lſiont, in ne Hnmt⸗ n defiot, t remn intekk o & CN. nt ab hue Hor emt 1. e. De 1 hoſtent orrello Min diſtun , ge El t Hiriim i. 8 glond pis Dertenist- Crumn Eir genmn ee 1Cas intu? Ppitopeih/ munet, 4 1, Imcin, vtdiustion 6 Ineind De Ordine. 675 ne ſedis Moguntinæ invaſore Simoniaco Diaco- num ordinatum rurſus ordinaverit: cujus ratio- nem dat: quia Wezelo nihil habuit, nihil dare po- tuit. Et ſub eodem Urbano in Synodo Rom. a. 1099. c. 4. ſtatutum fuit: Qui ſcienter ſe à Simo- niacis conſecrari, imo execrari paſi ſunt, eorum conſecrationem omnino irritam éſe decernimus. Keſv. Præterquam, quod illa Urbani epiſtola ſit incertæ fidei, dicit, Nezelonem nihil habuiſſe quoad uſum Ordinis Epiſcopalis ob ſuſpenſionem, non vero quoad Characterem: & in Concilio Ro- mano ordinationes ſchismaticorum ſolum quoad exercitium Ordinis irritæ declarantur. II. a. I049. ſedende Leone IX. controverſia orta eſt, an ordinationes a Schismaticis factæ, ſint validæ, teſte S. Petro Dami. op. 6. Res in tribus Conci- liis Romanis ventilata fuit, & Leo IX. illas or- dinationes irritas declaravit: tandem tamen Con- ſtitutionem ſuam ad ſolas ordinationes data & pacta pecunia factas reſtrinxit. Keſp. Licet Sæ- culo 1II. & 12. nonnulli de ordinationibus Simo- niacorum dubitaverint, de iis tamen quoad valo- rem Leo nunquam dubitavit, ſed tantum an tali- ter ordinati poena ſuſpenſionis perpetuæ plectendi forent, quam etiam illis inflixit; ſed ob varias querelas & inconvenientias exinde ortas reſtrin- xit ad ordinatos data & pacta pecunia, reliquis ſolum 40 dierum pænitentiam injunxit. III. For- moſus a. 890. Papa creatus a Stephano P. VII. ſeu VI. fucceſſore ſuo e ſepulchro erutus tribus digitis abſciſſis in Tiberim projectus eſt, & ordi- nationes ab eo factæ irritæ declaratæ & reiteratæ fuerunt teſte Luitprando hiſt. c. 8 Keſp. Reor- dinationes hæ a Stephano Papa intruſo factæ re- probatæ fuerunt, uti probat Baronius; nam Jo- annes IX. in Concilio Romano a. 904. damnavit, quidquid a Stephano in Concilio Romano contra Formoſum ejusque ordinationes attentatum fuit, acta hujus Concilii flammis abſumpfit: & licet Sergius P. poſtea acta Joannis reſciderit, Sergius UuZ tamen 676 Caput XIX. tamen legitimus Papa non fuit, & a Joanne 1X. o veto n damnatus eſt. IV. Hincmarus ſucceſſor Ebbonis Memrdin Rhemenſis Archiepiſcopi depoſiti ordinationes ab leii to eo factas irritavit, quæ etiam in Concilio Sueſſio- 2. 0 nenſi II. irritæ & vacuæ declaratæ ſunt. Keſp. ges I Acta in hoc Concilio reſcifia ſunt a Nicolao I. & ſatne, 1 in Concilio Sueſſionenſi III. a. 866. Clerici ab gnmnttion Ebbone ordinati ſuis gradibus reſtituti funt, & ll ſchi potiſſimum de ſuſpenſione Clericorum a ſuis offi- Eee rr ciis, non vero de valore ordinationis quæſtio emi Hen mota fuit. V. a. 767. Conſtantinus adhuc laicus mni nii Romanam ſedem invaſit, paulo poſt vero e ſede imgtone dejectus effoſſis oculis, ſemivivus in platea reli. immio h us eſt, & ordinationes ab eo factæ irritæ decla- „ 4 ratæ, & reiteratæ fuerunt a Stephano IV. in Con- enn cilio Romano teſte Anaſtaſio Bibliothecario. NReſp. mnd Ordinationes a Conſtantino factæ non quoad fub- d ſtantiam & Characterem, ſed quoad uſum & ex- dina ercitium invalidæ declaratæ ſunt; fiquidem Con- I ⸗ cilium Confirmationem ab eo adminiſtratam ra- laſchn tam habuit. VI. Photii ordinationes irritas de=- Ile H claravit Nicolaus I. ep. ad Michael. Imp. Syno= D ecl dus VIII. & Hadrianus II. ep. ad Ignat. Reſp- incto Eodem modo ordinationes Photii nunquam reite- un in ratæ, adeoque non invalidæ, ſed ſolum illicitæ n ontio er habitæ fuerunt. VII. can. 67. Apoſt. dicitur; ia n ordinatos ab hæreticis Clericos non efſſe. Et Con- ſi⸗ tin cilium Cæſarauguſtanum II. c. I. vult, Arianos an⸗ y In te 9 revertentes nonniſi accepta denuo benedictione ie Presbyterii miniſtrare. Et Balſamon docet, Sa-. unii il cerdotes hæreticos per conſuetos gradus ad do= Cnlun Strinæ ſublimitatem alcendere debere. Reſp. Hæc lüun omnia loquuntur de ordinationibus ab heæreticis tala, quoad ſubſtantiam ex defectu materiæ, formæ ikclien- Ec. irritis. VIII. Eccleſia hærefin &c. velut nſſt, impedimentum ponere poteſt, cum qua ordinatio ſenſuß ſit irrita, ſicut etiam in matrimonio poſuit. ult R p. Diſparitas eſt, quia in matrimonio eſſentia- ena mn liter intervenit contraétus, cui ad valorem ab gln,n⸗ Eccleſia certæ conditiones addi pofſunt: Ordina- Deckix W e tio uni „. De Ordine. 677 one tio vero miniſtrorum Eccleſiæ fundatur in pote- eſor ihn ſtate Ordinis & Charactere, quem propter hæreſin fcdinziſcles Eceleſia tollere nequit. onclt. Schol. 2. Quæritur, an rata fit & valida apud An rata eſun Anglos Epiſcopos ordinatio, quod antequam re-ſit ordi- 2 Nant ſolvatur, notandum, quatuor ſtatus Anglicanæ natio An- . 5 5 = S 66. Stit reformationis diſtingui poſſe. 1I. Sub Henrico glorum. ftitni an. VIII. ſchismatis Auctore a. 1534. qui ſeipſum Ec- rum fuit cleſiæ Anglicanæ caput nominavit: Præſules An- hationss gnel glicani Henrico vivente ad formam Ritualis Ro- UNs AMenn mani ordinati ſunt, adeoque de valida eorum voſt ſedek ordinatione non eſt dubium. 2z2dus ſtatus eſt fub 1 in int Eduardo Henrici filio, ejusque a. 1546. ſucceſſo- dre intr re, qui novum Rituale Ordinationis condidit, Manoli hl quod Rituale Eduardi VI. appellatur, in quo hæc otheend 1 forma Ordinationis præſcribitar. Conſecrator ab e Non Cet electo exigit mandatum regium, & eleétus jura- Cad bin ⸗ re debet, quod non aſſentiri velit Catholicæ Ro- ritend manz docéctrinæ, nec in ea plebem fibi commiſ- Gminittrsan: ſam inſtruere, & qnod majeſtatem regiam in om- fones imme nidbus Eccleſiaſticis & ſpiritualibus rebus ſupre- nel In, mam auétoritatem habere doceat. Deinde con- d lont. ſecrator ſuper eleétum cum impoſitione manuum mnnqun hanc orationem dicit: Deus omnipotens, Pater ſed noſter cœleſtis, qui hanc tibi voluntatem conceſit, . Apol ii⸗ concedat inſuper vires ac facultatem, ad hac eff-= on ele. 1. caciter præſtanda, ut opus iſtud ſuum, quod ince- 1. vl, pit, in te abſolvat, teque integrum ac inculpabilem mno deet inventat in illo fupremo die, per Jeſum Clhriſium mnon Lort Dominum noſirum Amen. De hac ordinatione gudn i potifſimum quæritur. Stius ſtatus eſt ſub Maris dere V Catholica, quæ Eduardo fucceſſit, Religionem Pns n lei, Catholicam ac genuinam Ordinationis formam re- nitik, 1 vocavit, & per Cardinalem Polum abſolucionem e dr, a cenſuris pro Anglia obtinuit. Atus ſtatus eſt fub Eliſabeth ex illegitimo Henrici VIII. cum n, Bolena matrimonio, & incerto quidem parente edita, quæ Religionem Catholicam palam abjiciens nn n Eccleſiæ Anglicanæ primatum arripuit, Ritnale in:e Eduardi reſtituit, Epiſcopos depoſuit, & in exi- vom , Uu 3 lium valida. An ordi- natio An- mam Ritualis Eduardi VI. peracta irrita eſt, glorum t & invalida. Imo. quia Eccleſia Romana ordinatos juxta Rituale Eduardi ad ſe re- deuntes iterum ordinari jubet juxta Rituale 678 Caput XIX. lium miſit, & novum Clerum juxta Rituale Edu- ardi inſtituit, cujus princeps fuit Parkerus a Bar- lovio Epiſcopo Aſaphenſi in taberna inter pocula Epiſcopus Cantuarienſis conſecratus. §. 1168. Ordinatio Epiſcoporum Anglorum ad for- Romanum, quod non faceret, niſi ordina- tionem illam invalidam cenſeret: Et licet hoc necdum in aliquo canone, vel publico judicio ab Eccleſia definitum fuerit, uſus ta- men, & conſtans Eccleſiæ praxis, ait Tournely, definitioni æquivalet. 2do. Præ- ſules Anglicani ad formam Ritualis Eduardi VI. ordinati non habent veram ordinandi poteſtatem, quæ a ſolo Chriſto eſſe poteſt, ſed eam habent a Rege, (G. 1167. Schol. 2.) Ergo nulla eſt eorum poteſtas ordinan- di. 3 to. Ordinatio Anglicana peccat in for- ma eſſentialiter requiſita, quæ debet eſſe ora- tio. qualis non eſt forma ordinationis Angli- canæ, utpote in qua conſecrans orat, ut ordinandus ſacrilega illa, quæ antea juravit, ſcilicet quod veritati Romano-Catholicæ al- ſentiri nolit, præſtare poſſit: Ergo non eſt valida ordinatio: Inde etiam hæc ipſa ordi- nationis forma ad Parlamentum pro appro- batione miſſa, a Catholicis ſub Henrico VUIII. ordinatis, & ſub Maria & Eliſabetha tan- quam uun iunal ins, San Anoli Korum & HuConus, Ing Conn MINNlas 4 Citio in or Ultinget: V. uds id An⸗ Dulens on ite oktitns fe N Müriſimonm bifabeth Uns fnlt: un ꝛpro it, nitis Urgtionem libetha nmm Litt ni Heleſi ine, Uill ailes Ker . Yun reie in el, n neſe e nns null Unly. nor m limgi⸗ , & errot il Doe N male ſun e li te Umtcotit I lepnant De Ordine. 9709 n Nneh quam invalida rejecta fuit, uti probant San- utna derus, Stapletonus, Harduinus &c. inet on ns. Schol. Angli pugnant pro ſucceſſione Epiſcoporum Solvuntur ſuorum & validis ordinationibus, maxime vero objeſtio- Maſonus, & Godwinus, & non ita pridem a. nes. 1723. Courayer pro ordinationibus Anglorum nonnullas diſſertationes edidit. I. Forma ſeu Notum zi oratio in ordinatione Anglorum nullum errorem continet: Et Ecclecia Romana ideo ſolum ordi- in natos ab Anglis reordinat, quia dubium eſt, an Nenia koma Parkerus origo omnium Anglorum Epiſcoporum Ardi AEe rite ordinatus fuerit. Keſp. Forma Anglorum ſi junt N relate ad præcedens juramentum conſideretur, t, Nn atdr. graviſſimum errorem continet. Deinde Parkerus eret: hkMH ſub Eliſabetha regina juxta Rituale Eduardi ordi= nrti natus fuit: Ergo invalide. II. Eccleſia Angli- „ Ne NN cana approbando Rituale Eduardi jure ſuo uſa etit, Ust fuit, ritus circa Sacramentorum reétam admi- Nlunis 1 niſtrationem ordinando: imo Pius IV. in litteris et. M. N ad Eliſabetham reginam datis promiſit, ſe appro- tunis Eiu baturum Liturgiam Anglicanam, dummodo regi= u na ad Eccleſiam redire vellet, quod non potuiſſet in o facere, ſi illa errores contineret. &ev. Ritus eſ- io ele eie ſentiales Sacramentorum mutari non poffunt, ſed I107 H ſolum accidentales. Factum Pii IV. omnino du- eſtas oi bium eſt, quod ipſe Durellus ſcriptor Anglus fal- ſum eſſe aflerit, maxime quia illæ litteræ per 40 ſaer⸗ annos a nullo adverſario citatæ fuerunt: deinde Cehetehe Prius IV. non promiſit, ſe in omnibus approbatu- atonisH rum Liturgiam Anglicanam, ſed mutatis mutan- 1IS Olt,1 dis, & erroribus correéctis. III. Julius III. Car- Aten zi dinali Polo poteſtatem dedit, rehabilitandi ex Citrler Clericis Anglis eos, qui ordines aut nunquam, . aut male ſuſceperunt, quod idem ſtatuit ſine ullo Eign 4 diſcrimine de omnibus Archiepiſcopis, Epiſcopis, nxc M ſive qui tempore Henrici VIII. ſive qui ſub o Eduardo ritu ab eo præſcripto ordinati fuerant, & Hentiad qui regnante Maria ſuis dignitatibus pacifice frue- ee bantur, nempe ut eos rehabilitaret, id eſt juxta lun, Bea 680 Caput XIX. Courayer illis liberam funklonem Ordinum reſti- ejurata hærefi ad ſacros Ordines promoveri poſ- ſnt. Dein loquitur de Epifcopis juxta ritum Ro- manum ſub Henrico VIII. & Eduardo ordinatis, quibus liberum Ordinum ſuorum exercitium re- ſtitui poſſit. Et dum voce rehabilitationis uti- tur, loquitur per diſtributionem accomodam, ita ut erga Epiſcopos ſub Henrico ordinatos ſit mera libera reſtitutio fanctionum Ordinum: Erga Epi- ſcopos vero ſub Eduardo juxta ejus Rituale inva- lide ordinatos, ſit vera Ordinatio; id quod Car- dinalis Polus a. 1555. & Maria Regina in Inſtit. art. 5. aperte teſtantur. “ H. 1169. SUU Rubjefum. Subjectum capax Sacramenti Ordinis eſ Ordinis, ſolus homo viator & baptizatus 1Imo. Quia folis hominibus viatoribus dixit Chriſtus Luc. 22. Hoc facite in meam commemorationem. Et Joan. 20. Quorum remiſeritis peccata Gec. Et Hebr. 5. v. I. dicitur: Ommif LPonlifex en hominibus aſzumptur pro hominihut conſtituitur . in iis, quæ ſunt ad Deum, ut offeras dona & daorificia pro veccutis, qui condolere poſſit iir, qui ignorant & errant, quoniam & ipfe circum- datut eſt infirmitate. Ergo ſubjectum Ordinis eſt ſolus homo viatof. ado. Debet eſſe bap=- tizatus; nam Eccleſia ſemper non rite bapti- zZatos, ad Ordines promotos, rebaptizari & no l. ubi can. 19. ſtatuitur, Paulianiſtas: qui formam Baptismi adulterabant: rebapti⸗ Zari, & reordinari debere. Idem patet ex Concilio Compendienfi: Si quir Pretbyter de- Prehenderit, ie non cſ baptizatum, baplizetur, tueret. KReſp. Julius ſolum concedit, ut Angli reordinari juſſit, uti patet ex Concilio Nicæ- imun on Utsmns I, pec Tllatibus n el inle r. Uenn 1 fit gor linpeli ta tins fuit Eelher hie Ujt on ba unts, ſcili n Aerane leum hxc m eaſnm s, in 4 in fees ut. Pr ller ſcem Einns me Uütoni, Cricitch z tktinte, Ee, dod u oteſt Moin: H un bihint Ee, non n a ſii linit Man ſiis hor bi e C alt Linnen uir de ecclio, in doent Ordbnm te. ceit, A Promoreit Nkt imn’- Gardo oMnnt, NexetekinH abilttionst Accomlin,¹ dinatos Am. num: Dal ns Rintein ; id gotl Regin üli enti Otdut aS Ie. U Gigit COn muncfatſe ti m 4 1 65 bit Vi 4* non kiel e De Oradine. 681 & iterum ordinetur. Cujus ratio eſt, quia Baptismus eſt janua omnium Sagçramento- rum, nec poteſt quis Eccleſiæ juribus. & facultatibas frui, qui nondum per Baptis- mum eſt inſertus illius corpori. Schol. I. Tempore Innocentii III. Sæculo 12 mo mo- Soluntur ta fuit quæſtio, an ille, qui ſecundum formam objetio- Evangelii baptizatus non eſt, Sacerdotio tamen eε. initiatus fuit, reordinari debeat: conſultus fuit deſuper hie Pontifex, qui in c. veniens. de Pres- byt. non baptizato, illam rationem partis affir- mantis, ſcilicet, quod Baptismus fit janua alio- rum Sacramentorum, videtur in dubium vocare. Verum hæc dubitatio ſpeétabat ſolum peculiarem illum caſum hominis nati & educati inter Catho- licos, in quo loco Baptismi videbatur ſufficere vera fides. Sed errore deteéto ſicuti collatio Ba- ptismi, ita reordinatio ibi ab Innocentio præce- pta fuit. Pro parte negante rationes eſſe poſſent. I. Per fidem, quæ ſine Baptismo eſſe poteſt, evadimus membra Chriſti: Ergo etiam capaces ordinationis. Keſp. Per fidem evadimus membra Chriſti ſola adhæſione interna, non vero externa fufficiente, ut quis cenſeatur eſſe membrum Ec- cleſiæ, quod fit per Baptismum. II. Non bapti- zatus poteſt ſuſcipere S. S. Euchariſtiam & Matri- monium: Ergo etiam Ordinem. Ne/v. Suſcipit non baptizatus S. S. KEuchariſtiam ſolum materia- liter, non vero formaliter, prout eſt Sacramen- tum ad fpiritualem nutritionem inſtitutum: & fuſcipit Matrimonium prout eſt merus contractus civilis, non vero Sacramentum. III. Socrates 1. §. hiſt. c. 22. ait: in urbe Alexandrina lecto- res & Pſaltæ absque ullo difcrimine fiunt, tam Catechumeni, quam fideles. & eoν, Socrates non loquitur de Ordinatione Lectorum, ſed tantum de officio, quod fubinde etiam laicis committitur, nam Socrates gegereviay non nominat, ſed ſubjun- Uu 5 git: MWüulier non eſt capax Ordinis. 6382 Caput XIX. git: omnibus ubique Eccleſiis fideles ad hunc Or- dinem promoventibus. Schol. 2. Angeli non funt capaces ordinationis, ſicuti nec animæ ſeparatæ a corpore: ſi quis ta- men a morte ad vitam revocaretur, foret ordi- nationis capax: ſic Lazarus a Chriſto reſuſcitatus faétus eſt poſtea Maſſilienſis Epiſcopus. Qui vero in corpore glorioſo reſurgeret, probabilius ordi- nationis capax non foret, quia non efſet viator. F. 1170. Mulieres ſacræ Ordinationis prorſus inca- paces ſunt: Imo. quia Apoſtolus 1. Cor. 14. v. 34. Et I. Tim. II. v. 12. non permittit mulieribus palam docere, quod tamen ſacro- rum miniſtrorum munus eſt. 2do. Nec in veteri lege Eccleſiaſticum munus fominis de- mandatum fuit, & in nova lege nec Beatiſ- ſima Virgo Maria, nec aliæ foeminæ adfue- runt, quando Apoſtoli in ultima Coœena ordi- nati ſunt: Et Mediator noſter, cujus vice funguntur Sacerdotes, vir, non mulier fuit: Ergo mulieres non ſunt capaces S. Ordina- tionis. Quo jure Schol. 1. De fide eſt, mulieres ad Ordinem Epiſco- Jamina non eſt Caaw. patus, Presbyteratus, & Diaconatus aſſumi non poſſe: non audet tamen Hallier aperte hæreticam pronuntiare ſententiam, quæ vult, mulieres ido- neas & capaces eſſe Tonſuræ, Minorum Ordi- num, & Subdiaconatus: nam Paludanus in 4. d. 25. q. 3. a. I. mulieribus ad Tonſuram adytum concedit, quæ tamen opinio eſt falſa, temeraria, & periculoſa in fide, ait Hallier. Notat etiam Tournely, licet fœminæ ex jure Divino a S. S. Ordinibus repellantur, quod jus eſt naturæ ſexus muliebris valde conveniens, fimpliciter tamen natu- Uimale diei Tlletes Ort in vetet leit, Iud 4 ſiines op gnis femin iün tenennt, un dk, Eeter natura lett, Obſtst is, lerit üobennt, 4 1 AMnlere hilenitas Cen aPud llitus n 2, 2Md Er⸗ Uletes heif, Ayd Gn tiinn obtn Keg A nlhie mulien mins & Pi teſe E1. 2) deeit t, (iniſunm ilt: Mn u, negue tnand l 2 Gono in uinlds, de len E flnd rltihnes Aanon ſer bacleſiaci lets ſnn ſus in 6 u De Ordine. 683 GesI naturale dici non debet, quia naturalis conditio mulieres Ordinis omnino incapaces non reddit, es Günd Cum in veteri Teſtamento Debbora populum re- dorer ltin Xerit, Jud. 4. & in Novo uatuor filiæ Pbilippi ei, a Virgines prophetaverint. Aét. 21. Et in multis hrite etn. Regnis fœminz heæreditario jure ſolium & impe- vons ir rium teneant. Naturali tamen juri convenientiſ- Paktiat ſimum eſt, ut ab Ordinibus repellantur, nam non leen Præter naturalem ſubjectionem, quæ mulieres G decet, obſtat ſexus, verecundia, pudor, hone- ſtas, levitas & inconſtantia, ne ſacerdotalia mu- nia obeant. s Mrotſein Schol. 2. Mulieres quasdam apud Ethnicos ſacerdo- Solvuntus lolus ,C ti0 inſignitas fuiſſe, ex hiſtoriis patet. Eundem objeflio- morem apud Gallos & Germanos olim obtinuiſ- „es. bon n ſe, TLacitus refert de mor. Germ. Cereri Eleufi- 0 tnenir⸗ næ, apud Græcos, & Bonæ deæ apud Romanos e mulieres ſacrificaſſe paſſim narrant Græci & Lati- nus fermf ni. Apud Gnoſticos hæreticos olim mulieres ſa- ge Nec crificium obtuliſſe, tradit S. Irenæus Il. 1. adv. e berr. c. O. Apud Montaniſtas non ſolum in Dia- femme“ coniſſas mulieres ordinabantur, ſed etiam ad Epi- naCENE ſcopatus & Presbyteratus gradum promoveban- et, b tur, teſte S. Epiphanio hær. 49. I. Quia Gal. on Nh 3, v. 27. dicitur: Guicungue in Chriſto baptizati ces 5 eſis, Chriſtum induiftis. Non eſt Judwkus, neque Nd Græcus: non eſt ſervus, neque liber: non eſt ma- cLulus, neque ſominga. Et in Veteri & Novo Oren“ eſtamento legimus, nonnullas fœminas Prophe- atcs Aui tiæ dono illuſtres fuiſſe. Keſp. In Chriſto nec Petelet⸗ maſculus, nec fœmina in iis, quæ ſpecétant ad lt, nlee; fidem & ſalutem, non vero in iis, quæ pertinent wonn- ad functiones Eccleſiaſticas. Dein dona gratis data non ſervant ordinem naturæ; in Ordine ve- 8414 n ro Eccleſiaſtico Chriſtus Auctor ejus eum ſervari en voluit, ſcilicet ut mulieres ſint ſubjectæ. II. 4 u Miulieres ſunt capaces jurisdictionis Eccleſiaſticæ: Dhindn ſic Abbatiſſa fontis Ebraldi benedictionem mona- 6 nel chis ſuis impertitur, eos inveſtit, vota excipit. H Keſp. Imperium hujus Abbatiſſæ eſt mere ocono- Inpnane , micum, 684 Caput XIX. micum, non vero Eccleſiaſticum, quia cenſuras ferre nequit. III. Mulieres poſſident beneficia Eccleſiaſtica, Leétiones in choro legunt, & bſal- mos cantant: Ergo funt Ordinis capaces. Keſp. Eccleſia quædam de fuis redditibus mulieribus merito conferre potuit: legunt item & cantant in choro ex concefſſione Eccleſiæ, non vero ut publici miniſtri ſpecialiter ad hoc ordinati. botiſ- ſimum autem contra noſtrum dogma argumentum petunt nonnulli ex hiſtoria Eccleſiaſtica, in qua mentio fit Epifcoparum &c. de quibus fit. Epiſcopæ, Schol. 3. Epiſcopæ, Presbyteriſſæ, Diaconiſſiæ, & Presbijte- riſſæ & Diaconiſ- ſa. Subdiaconifſſæ olim dicebantur nonnullæ mulieres, non a fuſcepto aliquo Ordine, fſed a viris fuis, qui, cum ad diétos Ordines affumerentur, eas relinquebant, vel in Sæculo voto eaſtitatis ob- ſtrictas, vel in monaſteriis Religionem folenniter profitentes. In hoe ſenſu uſurpantur hæc nomi- na in Concilio Turonenſi II. a. 567. c. 12. Alio modo Presbyterifſæ, & Diaconiſſæ olim dictæ ſunt, quæ quibusdam miniſteriis Ecoleſiaſticis fungebantur, ſine ullo tamen Ordine ſuſcepto. Sic juxta S. Athanaſium ad virg. Virgo ſeniof Presbyteriſſa dicta fuit. Diaconiſſarum officium olim fuit 1I. fi fœmina Epiſcopum vel Diaconum volebat alloqui, a Diaconiſſa honeſtatis ergo ad- illos ducebatur I. 2. Conſt. Ap. c. 26. 2. Vi= duarum curam habebant Ib. l. 3. c. 7. 3. Nego- tiis urgentibus cum Epiſcopi foœminas adire non poterant, Diaconiſlæ mandatum ad eas defere= bant. 4. Ruſticis & imperitis mulieribus princi- pia fidei & ritus Baptismi exponebant. Concil. Carthag. IV. c. 12. 5. Cum mulieres baptizaren- tur, in earum corporibus nudandis & caute ope- riendis attenta erat Diaconiſſa, & Chrisma fronti capitique impoſitum per totum corpus manibus expandebat, I. 3. Conſt. Ap. c. 15. 6. Ad majo- rem pudoris mulierum cuſtodiam, portam, qua in Eccleſiam ingrediebantur, claudebant, & ape- rie⸗ Kent, lbis eun in Tee 1Dioriſle en ſuſpici⸗ IEpiph hxr. ex in mon⸗ eoniinum tüunnnr, ſeni Eilen vic in kngnlari hon he Droniſte men Diconis e: Dens Mini auhor in & Odam ple hane an min iſite⸗ , n R DNomanns h Plchm, & Uclo eſus lun. o phmn om 1 Junſeiht Pu ſe legtt üni Ndu i ſe gee igz iſ Ul, tmicit e hiemzin terorum Di mi, ARedne e ſermittan Auie. de Uherſe ein rdricm 14 4 Nonn et Lednen De Ordine. 685 d nen Liebant. Ibid. l. 3. c. 28, 7. Malieribus ſuum CNldet æ, locum in Eccleſia aſſignabant. Ibid. 1. 2. c. 28. olgnm E 8. Diaconifiæ explorare debebant, fi Virgo Deo Carile ſacra ſuſpicionem violatæ caſtitatis incurreret. itbus me. S. Epiph. hær. 79. 9. Diaconiſſarum curæ S. ſup- ttemn & anr Plen in monaſterio committebatur. Ad munus Gæ, Ml en iaconiflarum nonniſi Virgines & Viduæ admit- Grdind K tebantur, ſæpius tamen viduæ, quam virgines, gns Ngleen & quidem viduæ 60 annorum, Diaconiſſæ etiam Geſiatie dn. Olim ſingulari ritu conſecrabantur. I. 8. Conſt. Jutbzf Abp. c. 10. hæc forma præſcribitur: ut Epiſcopus Diaconiſſeæ manus imponat præſentibus Presbyte- . Daraik, ris & Diaconis ac Diaconiſſis cum præſcripta Ora= tione: Deus æterne Pater D. N, & C. Qut viri & wnne „ulieris auflor es, qui Mariam, Debboram, An- am &y Oldam Spiritu S. replevift. . . Inſe nunc ſhmernn reſoice hanc ancillam eletam ad miniſterium, S ſc eid mundam efice ab omni inquinamento carnis & vi- giorent. „mus, Aut opus ſihi impoſitum digne perficiat. Or- bPunn krn do Romanus hunc ritum refert: ſub Miſſa poſt eh. Epiſtolam, & Graduale ponat Epiſcopus orarium dile in collo ejus dicens: Stola jucunditatis induat te Dominus. Ipia autem imponat velamen capitt fuo palam omnibus de altari acceptum. In codi- ce Manuſcripto a Morino relato de S. S. Ordin. p. 2. ſic legitur: Epiſcopus ordinandæ caput in- clinanti manum imponit, factisque tribus crucis ſignis ſic precatur: Deus Sankte &. & poſtquam particeps facta eſt S. Corporis, & Sanguinis pre- tioſi, tradit ei Archiepiſcopus S. Calicem, quem accipiens in S. menſa deponit. In Euchologio Græcorum Diaconiſſæ fere ordinantur, uti Dia- coni, absque eo, quod flabellum eis non detur, nec permittantur miniſtrare Sacramenta S. S. Eu- chariſtiæ. Denique antiquum Pontificale Salis- burgenſe eundem ritum ordinandi Diaconum, & Diaconiſſam refert. vid. Martene de ant. rit. c. 8. „ Schol. 4. Nonnulli quandam Joannam Sæculo ono De Joan- inter Leonem IV. & Benediétum III. in Papiſlam na Pa- teh con. piſſa. 686 Caput XIX. . conſecratam eſſe narrant. Verum hiſtoriam hanc eſſe putidam fabulam probatur I. quia coævi Au- tores aperte afſerunt, Benedictum III. Leoni IV. immediate ſucceſſiſſe, uti Lupus Ferrar. ep. 103. Ado Viennenſ. in Chron. Anaſtaſius in vita Bene- diéti III. qui dicit, eum in ſolio Leonis IV. ſe- diſſe a die 29. Sept. 855. cum Leo 17. Julii ejus- dem anni obijffet. Idem teſtatur Regino in Chron. & Nicolaus I. ſucceſſor Benedicti III. ep. 46. ad Concilium Sueſſionenſe teſtatur, Benedictum im- mediate Leoni ſucceſſiſſe: Ergo non datur locus pro Joanna Papiſſa, quæ 2. ann. 5. menſ. & 4. dieb. ſediſſe dicitur. 2. Ipfi hæretici texentes catalogum Romanorum Pontificum hujus Papiſſæ non meminerunt, quam certe non omiſiſſent, ſi eam agnoviſſent, uti patet ex Photio I. de Sp. S. proceſfſ. & Blondellus hæreticus hoc figmentum peculiari diſſertatione refutavit. Won ohfiat I. quod Marianus Scotus in Chron. Sigebertus in Chron. Martinus Polonus, & S. Antoninus p. 2. Chron. tit. 16. ac Platina de vit. Pont. hujus Joannæ Pa- piſſæ meminerint. R&eſp. Marianus Scotus hanc fabulam non refert, quia in ejus ſinceris Codici- bus non extat, uti notat Scriptor, qui metropo- lim Krantzii notis illuſtravit. Sigeberti Chronico hæc fabula aliena manu afſuta fuit, uti conſtat ex autographo coenobii Gemblacenſis a Miræo edito, in quo non legitur. Martini Poloni Chro- nicon etiam interprolatum fuit, & hæc fabula non legitur in codice Manuſcripto Vaticano teſte Al- latio: imo Burnetus refert, eam in manuſcripto Anglicano in Margine ſolum aliena manu aſſutam effe. S. Antoninus deceptus fuit ab interpolatore Poloni, & ipſe hanc narrationem ſuſpectam eſſe dicit. Platina parum æquus in ſummos Pontifi- ces illam narrationem pro fabula habet, dicens: Hac, quæ dixi, vulgo circumferuntur, incertis tamen & obſcuris aukoribus. II. Statua huic Pa- piſſæ in loco, ubi infantem peperit, olim erecta fuit, mulierem cum infante referens, quæ ein⸗ e ein TWeri leinct argn, e kitam in 1 Nidife . Eetcctem ge el; inn 1d Eſetbit guh ltnam m ar Ut. Katm übhlam il r leine i nie pee Iins enota Ur lentie e in Badlia deriorate 1 tecens el ſinldamn omne Etluin con Wiedumn in Miform, Dio, ſeed ex n in en Us pulere en, Ut le AüDei nie enorie Diſtee eſa Umncine dol 1 trandt gl Vnta poſt iͦ ſichn et ideta n Enttl Intn l . In in Fihonnn Ilin hei im II. Leni 8Temt et lus in nbe io Leonel e0 11. Nii, rRepinonce Gi I ,Benelitn! 0 hon imk l. 5. Mal heretid tne cum Muſo ke Don Ohiife Photiol Ee 1s hoe igren Dorohkulg ehenns nl Ninns . 20 Ivjns ſom iunds ftit, n horenis 1 tii Poe. Cher atirand m in untf ene lii t hierr, en ipti⸗ Eimmds. I. SPoto elit, latn De Ordine. 687 de in Tiberim projecta fuit. Et Launojus diſſ. de auét. argum. negat. teſtatur, ſe ejusdem Joan- næ ſtatuam in Eccleſia Senenſi inter alios Pontifi- ces vidiſſe. Keſp. Statua illa aut repræſentabat ſacerdotem gentilem, aut aliquod antiquum Nu- men; nam altera manu ramum humero innixum deferebat, quod non eſt inſigne Pontificum, quam ſtatuam ad ampliandam viam Sixtus V. aufferri juſſit. Statua Senenfis inter alias olim Pontificias ob fabulam illam reperta fuiſſe videtur erudjitis, quæ deinde ſub Clemente VIII. in fignram Za- chariæ Papze mutata, & ſub Alexandro VII. pe- nitus remota fuit: ſed ex hoc nihil probatur, quia hoc licentiæ ſculptoris tribuendum eſt. III. Ro- mæ in Baſilica Lateranenſi ſervatur etiamnum ſella perforata, quam vocant ſtercorariam, in qua recens electus Pontifex ſedet, & ad præca- vendam omnem fraudem ejus ſexus exploratur, antequam conſecretur. Koρ†. Sella Rtercoraria hodiedum in Bafilica Lateranenſi ſervata vocatur non a forma, neque enim pertuſa eſt teſte Mabil- lonio, ſed ex verſu Pſalmi, qui Pontifice neo- electo in ea ſedente in Choro canebatur: Suſci- tat de pulvere egenum, & de ſtercore erigit vau- perem, ut Papa intelligeret, ſe ex humili loco ſola Dei miſericordia ad ſolium evectum eſſe: cui Cæremoniæ fimilis eſt illa hodierna, qua coram Pontifice e ſacrario ad Altare pergente ſtuppa in arundine poſita accenditur, clamando: S. Pater, ſic tranſit gloria mundi. Cæterum illa ſella ſter- coraria poſt Joannæ Papiſſæz fabulam adeo infa- mis facta eſt, ut ob hoc commentum hic ritus abrogatus fuerit, quod poſt Leéonem X. factum eſſe putat Mabillonius. F. 1171. Irrita eſt Ordinatio data homini omnino invito. Imo. quia c. Wajores. de Bapt. dici- tur: ille qui nunquam conſentit, ſed penitus con- tra- Irrita eſt ordinatio it data. 688 Caput XIX. tradivit, ner rem, nec Charabtterem ſuſcipit Sa⸗ cramenti. Loquitur quidem hic Innocentius de Baptismo, ſed pro Ordine eadem & po- tior eſt ratio; ideo enim Deus noluit homi- ges invitos baptizari, quia noluit aliquem per vim ſubjici Eccleſiæ,, & profiteri Evan- gelium, licæt hac ſint abſolute neceſſaria ad ſalutem, cum econtra Ordines ſuſcipere non cadat ſub præcepto. 2do. Patet ex continua praxi Eccleſiæ: Cum enim Firmus Cæſareen- ſis Epiſcopus armata manu veniſſet Thyanam, & loco Eutherü a Concilio Epheſino e ſede dejecti alium Epiſcopum conſecraſſet, is affir- mans, ſe per vim eſſe ordinatum indutus chlamyde in theatrum ludos ſpectaturus in- greſſus eſt, nemine prohibente, quod ſinguli noſſent, Ordinationem irritam fuiſſe. Guot mo- Schol. 1. Quadruplex genus eorum diſtingui poteſt, dis quis nvitlss ſit. qui inviti ordinantur. I. Illorum, qui nec preci- bus, nec minis, nec monitis adduci poſſunt, ut Ordinationi conſentiant, qui proinde ſunt plane inviti, & eorum Ordinatio eſt invalida. 2. Eo- rum, qui ex humilitate & reverentia S. S. Ordi- num, eos refugiunt, ad quos tamen populi ſuf⸗ fragio, precibus, & imperio vocantur & impel- luntur. Hi primo ſunt inviti, tandem tamen con- ſentiunt, adeoque valida eſt eorum erqdinatio. 3. IIIi inviti dicuntur ordinari, qui ab Epiſcopo Per fraudem promoventur, ut ab aliquo officio ccleſiaſtico deturbentur, in quo Epicopis mo- leſti ſunt: qui tamen conſentientes valide ordi- nantur. 4. Ili inviti ordinantur, qui periculi me- tu ad ſacerdotium confugiunt, quibus etiam Or- Zinatio eſt ſimpliciter voluntaria, adeoque va= ida. 5 Schol. M.a. Paryn ſplde tame at le ler, 1ns Orcin Ptt ante ul utnm adtmitt i, 1 de Men conſtar Er imhrimn Kulen cont. nien poſſo lofinatio: lonne 1. I Gnbe bigo e blunts t ene zer Akemo ken Pp. In imin 6 legnenti Eo anke win itngſe do ümins ſuh Imknſlc ir laticnem m n. Il hudn ii⸗ Rten nutde Drge Rlminoni etſe r n Enn Uhctio, ierith, gio in ve myſtie le Etiam . Ann per eran . Peeino ntdn: duts hünl Eriiner kuhſit De Ordint. 689 Nen ſlahit Sehol. 2. Parvulis ante uſum rationis illicite quidem, An znfan- lie lonoeetit valide tamen Sacramentum Ordinis confertur. tes valide eaden 6n ex c. de Cler. per ſalt. Ordinat ubi dicitur, quod, ordinen- Nohitn ſi quis Ordines minores & Subdiaconatum reci- tur. Nolit zn peret ante ufum rationis, anhtequam ad Diaco- i natum admittatur, debeant prædicti Ordines re- Pkoftentin peti, ſi de illorum receptione non conſtet, ſi te necelm autem conſtaret, minime Deinde Sacramenta, S luſchen quæ imprimunt Characterem, non requirunt tet n actualem conſenſum, & infantibus etiam valide Ennsee. Econferri poflunt, uti Baptismus, (F. 945.) & nierkr “ Confirmatio: (§. 970) Ergo etiam Ordo. Dicit nlilet Ihyanu 4 Tournely I. In infante eſt impoflibilis actus Or- Cphelroek dinis: Ergo etiam potentia; non enim datur in eclalet 6m eo voluntas propria recipiendi Ordines, nec ſuffi- inatum dln cit aliena parentum, qui forte reclamant, & in ſpecmmt Bahtismo tantum ob ejus neceſſitatem ſaſhcit. Itt KReſp. In infante ſufficit, quod aétus ſit poſnbilis te, e pro ſequenti tempore, ficuti intellectus eſt in n fulſe. puero ante uſum rationis, licet ſolum fſubſequen- tti tempore pofſit ejus actum elicere. Deinde in n Ginee infantibus ſufhficit intentio interpretativa, vel per Un Ciderk⸗ Conſenfum parentum, vel Eccleſiæ, quæ per ap- eei plicationem materiæ: & formz par vulis applica- winde n tur. II. Infans eſt incapax Sacramenti Matrimo- invali nii, Extreme Unéctionis, Peenitentigæ, & Epi- genta ſcopatus: Ergo etiam Sacramenti Ordinis. Keſp. amen en In Matrimonio conſenſus proprius & mutuus ha- Oenntit d bent fſe per modum materiæ & forinæ Et Ex- entiae trema Unéctio, ac Pœnitentia ſupponit praceden- run duͤ tia peccata, quæ infantibus non competunt. In gninli Epifc patn vero, ubi datur jurisdictio in corpus 45 Ain Chriſti myſticum, requiritur uſus rationis. III. 0 Lrinen, Sie etiam perpetuo amentibus, & dormientibus tes ſllel⸗ valide Sacramentum Ordinis con ferretur. Keſp. ſcipeint De perpetuo amentibus idem dicendum eſt ac de Aukt e, infantibus: dormientes vero, & nen perpetuo amentes adulti debent habere intentionem, ut valide ordinentur. . Cor oll. Nchram Inſiit. Theol. Tom. III. X X 690 Caput XIX. Reſolvun- Coroll. Pratt. Imo. Ad valide ſuſcipiendos Ordines tur caſus. requiritur Baptismus aquæ, quia per Baptismum flaminis & ſanguinis non imprimitur Character, per quem fit aliquis capax Sacramentorum. 24do. Foœmina nequidem eſt capax primæ Tonſuræ: Hermaphroditi, in quibus ſexus foemineus præ- valet, abſolute fœminzæ & Ordinum ſunt inca- paces, ſicut & illi, in quibus uterque ſexus æque dominatur, quia non ſunt viri abſolute: ii vero, in quibus ſexus virilis prævalet, ſunt abſolute viri, licet ſint irregulares, & peccent mortaliter, ſi fine diſpenſatione Ordines recipiant. Stio. Or- dinans puerum ante uſum rationis peccat morta- liter, valida tamen eſt ordinatio. Ad Ordi- Ad Ordines licite ſuſcipiendos requiritur nes vequi- inprimis in ſubjecto Divina vocatio. Imo. ritur Di- vina vo- catio. Quia Joan. 10. v. I. C. 2. dicitur: Amen dico vobis, qui non intrat per oſtium in ovile ovium Jed aſcendit aliunde, ille jur eſt, & latro. Quod- nam vero ſit hoc oſtium, Chriſtus aperit v. 7. Amen, Amen dico vobir, quia ego ſum oſtium. Et v. 6. Ler me ſi quir introierit, ſal- vabitur. Et Hebr. 5. v. 4. Wec quisquam ſumit ſibi honorem, ſed qui vocatur a Deo tanqugm Aaron. 2do. Idem communiter docent Patres ex ratione, quia ex vocatione Divina ceu radice pendet gratiarum ſeries ſtatui S. S. Ordinum propria. Vocatio gquotuplex. Schol. Vocatio Divina eſt actus Providentiæ ſuper- naturalis, quo Deus aliquos præ aliis eligit, præ- paratque dotibus congruis ad Sacra miniſteria digne & laudabiliter obeunda. Vocatio alia eſt interna per occultam inſpirationem: alia exter- na, per Electionem &c. (t. 2. F. 852. & e) Sign ln Dixin ſertie pon Mdinm & tentio, ſen 1e gorir . or ſalutis (okenn in o hmm becl. ſrel Nuck in Niorts, Hub un animo in Aiis keenge Oi onbes 11 ui erin Fnam Tonid Rtun kie ler, gui I Uerns a Iin lbieh unrn Uteten Uinſcnere nullin hon I lonlare o Lpit , h. 5 pral In coner is Annn Aaconat Mhconat Abten s Annun De Ordine. 691 Pni Signa Divinæ vocationis in fubjecto funt, con- be it ſcientiæ puritas, & anteactæ vitæ innocentia: mint mt ſtudium & amor difſciplinæ Eccleſiaſticæ: recta meltonn intentio, ſeu finis honeſtus, vacuus ab omni va- Miime Iunn næ gloriæ cupiditate, ambitione, & avaritia: Slenan amor falutis proximi. Vid Catech. Rom. & IIl. fimm ind Godeau in opuſc. de neceſſit. Div. vocat. ad een atum Eccl. t, Im Coroll. Praft. mo. Non eſt peccatum grave Ordines Keſolvun- eecent nonn minores, Subdiaconatum & Diaconatum ſuſcipere tar caſus. ipim S cum animo in his Ordinibus permanendi, & non eim altius aſcendendi, nifi aliunde quis obligetur, . quia omnes Ordines per ſe quidam gradus ſunt. 2do. Qui animo evadendi poteſtatem ſæcularem primam Tonſuram & minores acciperet, & poſtea ad ſtatum laicalem regrederetur, peccaret morta- l liter, quia Tridentinum hoc expreſſe prohibet. dhs eli cin S. 1173. ia⸗ UÜlterius ad licitam Ordinationem requiri- tas ad Glen tur in fubjecto legitima etas. Nam juxta Ordines ir „Apoſtolum nemini cito manus imponenda ?equiſita. e eſt: Quid eſt autem, ait S. Leo- ep. 1. Gito ma- A “ mus imponere niſi ante maturitatem &tatit ſa- i 6 terdotalem honorem tributre? Hæc zætas pro b, prima Tonſura & Ordinibus minoribus a Tri- Nii dentino Epiſcoporum arbitrio relinquitur. ane „Seflf. 23. cap. 4. Concilium Mexicanum an. e 1585. prohibet, ne Tonſura ante annum HI rAtum conferatur: Concilium Burdigalenſe a. 1624. annum r2mum requirit. Nullum ad Gite Subdiaconatum ante vigeimum ſecundum: sd ad Diaconatum, ante vigeſimum tertium: n a0d Presbyteratum, ante vigeſimum quintum ſede. tatis annum promoveri poſſe Tridentinum . 1 ſtatuit. Sefſ. 23. cap. 12. ſufficiunt tamen hi H X X 2 anni „ NS 692 Laput XIX. anni inchoati. Circa ætatem Ordinandoruùm varia fuit olim Eecleſiæ diſciplina, uti oſten- dit Martene de ant. rit. l. I. c. 8. Siricius juſſit, ut Clerici ſe in functionibus Accoly⸗ thorum, & Subdiaconorum exerceant usque ad annum trigeſimum, quo ad Diaconatum promoveri poſſunt. Concilium Carthaginenſe III. c. 4. prohibet ordinari Diaconum ante annum 25tum: Neoczlſareenſe vult Presby- terum ordinari anno trigeſimo. Agathenſe Diaconos anno 25to, Epiſcopos & Presby- teros anno 30mo ordinari ſtatuit. Hodie in ſolo Epiſcopatu annus 3omus requiritur. Reſolvun- Coroll. Prakl. Imo. Licet in ætate ad Ordines requi- tur caſus. ſita una tantum hora deſideretur, Orqdines licite conferri non poſſunt, ubi etiam dies biſſextilis computari debet: Qui vero ex libro Baptismali teſtimonium ætatis habere nequit, illi teſtimo- nium parentum ſufficit. 2do. Conferens, & reci= piens Ordines ante legitimam ætatem peccat mor- taliter, & Ordinatus etiam bona fide ante legiti- mam ætatem nequit exercere illum Ordinem, niſi obtenta ætate ſub peccato mortali: obtenta autem ætate ſine diſpenſatione eum exercere poteſt; imo ſi bona fide in illo miniſtraverit, non eſt fa- Sus irregularis, quia ſuſpenſio illa in hoc caſu eſt tantum impedimentum canonicum, non verô proprie dicta cenſura: ſi vero mala fide in eo mi- niſtraverit, fit irregularis ex Bulla Pii II CUum ex Sacrorum &c. quam ſi tolerabili ignorantia neſciat, juxta P. Engl irregularitatem non incur⸗ rit, quæ utpote ex delicto ſolos contumaces ſtrin⸗ git. Interim mala fide ordinatus ante legitimam ætatem celebrando Miſſam in ordinatione non fit irregularis, quia hæc habetur pro actu Ordina- tionis. Stéo. In ætate ad Ordines requiſita regu- lariter ſolus Papa diſpenſare poteſt, etiam ind⸗ modo o gront Ptile prir altio ad 1. M obler⸗ Ielita 1 Arrut oire lyr Imoe ins en lidentiaun Ren fuerum UOtdinis ldinum mumn Necle ngo pittu inmm locco kinterve omn magi linnun allgis Aerelitas. unpi us hes Orci 1bhinkrrion ak r Inünn Guor e0 Orcines dhrn haſte 4 te tem ennorh NIid. Di ntigun WI Notüit 4 De Ordine. 693 Otännnofe modo quoad unicum diem, niſi forte Epiſcopi ina, Wck. ſpeciale privilegium ſuper hoc obtinuerint. . 9. Iun nibrs Aet §. 1174. eCetltiu Tertio ad licitam Ordinationem requiri- Tempus dDumm tur, ut obferventur tempus Ordinationis, & & Inter- Carfkesra à ie acris Canoni i itia ob⸗= Cafuim interſtitia a Sacris Canonibus præfcripta. it Mheunmn Ita ſtatuit Siricius ep. I. relata can. quicunque. Sr van⸗- eIt diſt. 77. Innocentius I. ep. 4. ad Felic. cap. 4. . . Aain Zofimus ep. I. relata can. in fingulis d. 77. hos uf & Tridentinum Sefl. 23. cap. 1I1. Inſtituta nit. Mi autem fuerunt hæc interſtitia, tum ut Ordi- Zegum natus Ordinis dignitatem, officia, & pondus ,„ ex Ordinum functione cognoſcat: tum ut enei animum Eccleſiaſticum altius imbibat: tum Isde Ut longo virtutum uſu probetur. Hinc Tri- s dentinum loco citato ſtatuit, Ordines mino- t, dr, res per intervalla conferendos eſſe, niſi aliud fres Epiſcopo magis expedire videatur: & ut non- enke niſi poſt annum a ſuſceptione Ordinum mino- dene rum aliquis ad Sacros Ordines promoveatur, ienH 7 .1 Sõ n niſi neceffitas, aut Eccleſiæ utilitas judicio ee Epiſcopi aliud expoſcat. Inter alios vero Netoele 1 . A 6 t, Mid majores Ordines requirit annum integrum, ned ut ab inferiori aſcendatur ad fuperiorem. . 6 un, NA . ſleüa⸗ Coroll. Praſt. Imo. Quatuor Ordines minores quo- Reſolvun- 1 lbet die Dominico aut Feſto conferri poſſunt, & tur caſus. Ua N 3 T ſi . 2 . li en onfura quovis die. e. 3. de temp. Ord. Majores mi vero Ordines ſolis Sabbatis quatuor temporum, iten est⸗ Sabbato Paſſionis, & Sabbato ſancto conferuntur. nt⸗ “ c. 3. de temp. Ordin. & quidem ſub mortali, quia ð his temporibus ſervantur ad hunc finem ſolennia wiineig. jejunia. Pro ordinatione Epifcopi dies Dominica i⸗ ex antiqua traditione affignatur. Si Epiſcopus tegl ur⸗ non poſſit abſolvere ordinationem in die Sabbati; e XX3 poteſt 694 Caput XIX. poteſt pergere in Dominicam, ubi tamen conti⸗ nuandum eſt jejunium ab Ordinante & Ordinan- dis, ita ut cenſeatur manere eadem dies. 20lo0. Ordinatus extra tempora incurrit ſuſpenſionem ipſo jure, ex Bulla Pii II. Qem ad ſacrorum. Ordinans vero ipſo jure nullam cenſuram incurrit, ſed per ſententiam inferendam. c. 2. de temp Or- din. Abſolutio tamen a ſuſpenſione non videtur eſſe Papæ reſervata, ſed etiam Archiepiſcopus quaſi ab ipſo jure ad hanc delegatus conſtitutus eſt c 16. de temp. Ordin 3tio Diſpenſatio circa tempora Ordinationis ordinarie ad Papam ſpeétat, niſi Epiſcopi deſuper privilegium obtinuerint. Quodſi detur licentia, die feſto Ordines conferen- di, nomine feſti venit etiam feſtum duplex Cho- ri, licet non ſit fori. 4t0. Sub pœna ſuſpenfionis non licet plures ſacros Ordines, vel minores cum Subdiaconatu eodem die regipere c. 13. & 15. de temp. Ord. quæ ſuſpenſio eſt Papæ reſervata: Et Trid Seff. 23. cap. 13. Conſuetudo tamen, ut endem die & eadem Ordinatione alicui quatuor minores & Subdiaconatus conferatur, non eſt contraria Tridentino, quod tantum de duobus S. S Ordinibus loquitur Qui vero non ſervatis aſſignatis a Tridentino interſtitiis ordinatur, pec- cat mortaliter, licet non incurrat ſuſpenſionem; vel irregularitatem. Sto. Epiſcopus, item Vica- rius generalis, & Capitulum ſede vacante, in ca- ſibus, quibus dimiſſorias dare poteſt, in interſti- tiis diſpenſare poſſunt, non vero Abbates cum ſuis Religioſis. Et ſi quis ex aliena diceceſi cum dimiſſoriis ſine diſpenſatione ad alienum Epiſco- pum veniat, Epiſcopus ordinans diſpenſare ne- quit, quia eſt actus jurisdietionis., Annus vero interſtitialis non debet mathematice computari, ita ut præciſe contineat 365. dies, ſed Eccleſiaſti= ce v. g. de prima Ordinatione Quadrageſimæ us- que ad eandem anni ſequentis, licet anno ſe- quenti Quadrageſima citius veniat. Vide Inſtit. * E. tom. 2. §. 394 §. 1175 Carto it A elt, ne Pegtut on tinua pra Hireriom ſente ketlat II grids eniator. 6 Ge Cle Ulr Diaron Eecekit eumn 1 mun jll immwnar, Eflift con lEler. n dl 2 i ſer lt r kegtin Anntones Mtns ven un eſt in Dunto: is ſacrs ſbedo len eltation Nlelie: (el car De Ordine. 695 bi umen Dte EOin §. 1175. H Quarto ad licitam ordinationem requiri- Ordinatio e tur, ut aliquis non ordinetur per ſaltum, per ſaltum girnins hoc eſt, ne quis ad ſuperiorem Ordinem pro-A Micita. 2 detn. Wmoveatur omiſio inferiori. Ita conſtar ex eſa continua praxi Eccleſiæ.. Sic Stricins ep. r. Ariin ad Flimerium c. 9. Zoſimus ep. I. ad Heſych. tng llin aperte declarant, neceſſe eſſe, omnes Ordi- irdes num gradus ſervare, antequam ad primum EH perveniatur. Alexander II. c. ſollicitudo. Nirs te d. 52. de Clerico, qui Subdiaconatus Ordine nnnas omiſſio Diaconus & Presbyter fuerat ordina- enes tus, decernit: mandamusg, ut ab ofſicio ſacer- Am Jotali eum prohibeas, donec proximo quatuor. . i temporum jejunio Subdiaconatus miniſterium ſihi ene, rite imponat, & ſic deinceps ad majora offcia aaigs eum redire concedar. ldem ſtatuit Innocentius eenm, III. de Cler. per ſalt. promot. Et Tridenti- m e num Seſſ. 23. cap. 14. de Ref. ait: Cum pro- en ht motir per ſalium, ſi non miniſtraverint, Epiſco- n pur ex legitima cauſa poſſit diſpenſare. Ergo te ordinationes per ſaltum ſunt illicitæ; Epi- ſten e 1 ſcopatus vero ſine Presbyteratu ſuſceptus et,N etiam eſt invalidus. (K. 1161.) , Abb n Der J. 1176. en Quinto ad licitam ordinationem in Ordi- Ad ordi- e nibus ſacris, Subdiaconatu &c. requiritur nationem ee in ſubjecto Titulus, ſeu remedium, quo pro- requiritur AA vigdetur ordinando de ſufficiente & perpetua "tulus. ug ſuſtentatione. Ita habet antiquifſimus uſus t Eccleſiæz: quippe Concilium Chalcedonenſe “ a. 45I. Can. 6. jam ſtatuit, nullum abfolute ⸗ XXA4 orgi⸗ viſio. 696 Cauput XIX. ordinari, niſi ſpecialiter in Eccleſia civitatis Vel pagi, aut Monaſterio, is, qui ordinatur, deſignetur: Eos autem, qui abſolute erdi- nantur, decrevit S. Synodus irritam & inva- lidam habere hujusmodi manus impoſitionem, & nusquam exerceri & operari poſſe S. Gre- gorius M. 1. 9. ep. 42. Clericos in ordinatione certis Ecclefiis aſcribi docet Concilium Fran=- cofurdienſe a. 794. c. 28. & Capitularia Ca⸗ roli M. I. §. c. IoO8. ac Concilium Claromon-⸗ tanum a. 1095. vagas ordinationes prohibue⸗- runt. Denique Tridentinum Sefl. 21. de Ref. cap. 2. ſta uit ne quis deinceys Clericus ſacularit, quamvis alias ſit idoneus moribus, ſcientia & tate ad 9. J. Ordiner promovzalur: niſi priut legitime conſtet eum beneficium Mocleſiaſticum quod ſibi ad diktam honeſum ſuficiat, patifice poſſideree ig vero beneſicium reſignare neguent, uiſt ſalta- mentione, quod ad illius heneficii titulum ſit pro- motus Rationem aflignat: quia anon decet eos, gui Hiuino, miniſterio alcripti ſunt, ousn Ordi- nir dedecore mendicaure, aut ſordidum qu’ſtum eercere. Et deinde contra promotos ſine ti= tulo poœnas antiquorum Canonum innovat: & quidem Ordinans tenetur alere ordinatum ſine titulo, usqe dum benefieium conſequa- tur c. 2. 4. de Præb. Et ſi fecerit cum eo Pactum de non petendo aliquid. ſuſpenſionem aà collatione Ordinum per triennium incurrit. c. 45. de Simon ordinatus vero fine titulo in- Gurrit fuſpenſionem ab officio c. neminem 2. 70. Tituli di- Schol. Titulus Eccleſiaſticus olim dicebatur Eccle- ſia, ad cujus ſerviclum Diaconi & keestyterir. lina=⸗ ubentot. t ex H eſeiiſon mum in u Eortibatent 1 Coneilio 1D Aexand ſonnserie einn deret, Einonio, ut K ünnis Pa licentno an inl e irrrſens re lerns, donis P Ropi ſe wedant, h feere, s, eum in in Chhfung Hkionem iinoniles mimm de onovendun Efninm an an 6. ul mnnei Ulne finn alg limn kmn ke: An, Religoi entttione ſe htelus p de one en ſheie ARog Ueke De Ordine. 697 4 lela chf dinabantur. Hunc titulum mutare poterant, uti ein patet ex Synodo Remenfi a. 813. c. 20. Titulus blolote beneficii ſolus olim in Eccleſia usque ad Sæculum tamgm T2mum in uſu fuit: deinde cum Clerici nimis va- 18 impod e ordinarentur & exinde multa mala orirentur. Unpalhne in Concilio Lateranenſi ſub finem Sæculi izmi DoledG fſub Alexandro III. ſtatutum fuit, ut ſi quis Epi- in orcdlute ſcopus Clericos vage ſine beneficio ordinaret, eos nciliun er etiam aleret, niſi tantum habeant ex proprio pa- 4Apitolanats trimonio, ut ſe poſſint ſuſtentare. Unde ortus Apltolamal⸗ ſt titulus Patri .. in C ili in tans eſt titulus Patrimonii, contra quem in Concilio 37 Tridentino acriter pugnatum fuit teſte Pallavi- Ints Ntte cino l. 17. c 9. nonnullis contendentibus, nullum eſ . H ſat præſens remedium ſore malis, quibus labora- Ficne ornen bat Clerus, niſi prohiberentur ordinationes vagæ, „e gnuia bonis paternis contenti ordinati obedientiæ Epiſcopi ſe facile ſubtraherent. Alii econtra op- ponebant, beneficia & proventus Eccleſiæ non ſufficere, ad alendos nezefſarios Eccleſiæ mini- ſtros, cum in nonnullis regnis plura beneficia te- nuia conjungenda forent ad unius Clerici fuſten- tationem, ac proinde tolerandos effſe titulos pa- trimoniales. Utrique malo mederi cupiens Tri- „ na , 1 dentinum Sefl. 2r. cap 2. de ref. ſtatuit, nullum , (un promovendam, niſi quem Epiſcopus Eecleſiæ ne- Giden . ceſſarium aut utilem judicaverit: & Sefſſ. 23. de motos ſeH ref. cap. 16. neminem deinceps ordinandum, quin glid ionnt ſimul mancipetur miniſterio alicujus Eecclenæ. Quare titulus alius eſt KEcrleſiaſticas, alius FPatri- l ll monialis Titulus Eccleſiaſticus ſubdividitur in Unn colſeſ. titulumz benzficii, qui eſt jus fruendi bonis Eccle- elit ſiæ: & in titutum paupertatis, ad quem ordinan- ſohelms tur Religiofi, in Religione approbata valide pro- iun pvem feſſi: & in titulum menſce, quo alicui de congrua ſne tinn ſuſtentatione providetur a magno Principe: deni- . que titulus Patrimonii eft, quando ordinandus actu ,Vennel habet bona propria & immobilia ad ſuſtentatio- nem ſufficientia. edreh. Coroll. Praft. rmno. Szæcularis ex eo præciſe ordinari Reſolvun- lce e non poteſt, quod ſit vir litteratus, aut graduatus tur caſus. beiſe ⸗ XX5 zn 698 Caput XIX. in Theologia, aut jure Canonico. Trid. Sefſ. 21. c. z. 24do. Ut quis ordinari poſſit, debet pacifice poſſidere beneficium perpetuum & fufficiens ad congruam fſuſtentationem arbitrio prudentis deter- minandam, quod reſignare nequit, niſi aliunde ali poflit. Item poteſt quis ordinari ad titulum quo- tidianarum diſtributionum perpetuarum, aut ca- pellaniæ perpetuæ; non tamen ad titulum bene- ficii de ſe ad congruam fuſtentationem inſuffi- cientis, quod ſufficiens ſit ob Miſſarum ſtipendia, quia hæc ſunt incerta: nec poteſt quis ordinari ad titulum beneficii certi de futuro, quia Triden- tinum pacificam poſſeſſionem requirit. tio. No- mine Patrimonii veniunt omnia bona immobilia paterna, vel materna pacifice poſſeſta, certa fru- gifera, ære alieno non gravata, nec hypothe- cata: ad titulum vero hæreditatis divitis futuræ filius ordinari nequit, niſi pater certum patrimo- nium illi actu poſſidendum aſſignet: nec poteſt quis ordinari ad titulum legati in teſtamento re- licti vivente teſtatore. Ato. Titulus menſæ tam a perſonis laicis, quam Eccleſiaſticis conſtitui po- teſt, cum obligatione reali & hypothecata tot bonorum, ut fufficienter proviſum ſit Clerici ſu- ſtentationi. Si vero a Monaſteriis & Eccleſiis collegiatis hic titulus concedatur, non requiritur quidem hypotheca, quia bona Eccleſiæ alienari non pofſſunt, requiritur tamen conſenſus Capituli Ste. Ordinatus ſine titulo a P. Engl liber eſſe à ſuſpenſione cenſetur, quia alias mendicare coge= retur. Vide Inſt. J. E. tom. 2. C. 393. ſqq. F. 11772 In ordi- Sexto ad licitam ordinationem requiri⸗ do vε* enr in ſubjeéto vitæ probitas, & debita Zroh,tas ſcientia,. Imo. quia 1. Tim. 3. v. 2. dicitur: & ſcien. Ovortet Epiſcopum irreprehenſibilem eſſe, unius tia. Worig virum, ſobrium, prudentem, ornatum, pudi⸗ lun, fo os, G ndait! M 1 Hinc et eos 10 1ſn/ Uinr ee Unt ne Dllhitn n ſmon nn ſin, Weortat I ltergtor n myone e gnn, onpos ad Il Nic mnitiieh funcns her In Uite de R expeclre Eikeig il ſs nialdn finhint entt Um eNawen Dte Crlin Pengann hitte, fridm D E, MN Mhhlter De Ordine. 699 IA: pudicum, hoſpitalem, doktorem Ec. Et ad Tit. nen 1. v. 5. jubet per civitates conſtitui Pres- l byteros, Si quis ſine crimine eſt. Et de Dia- iliine Conis ait: Diaconos ſimiliter pudicos, non bilin- lttimg gués. Hinc Tridentinum Seff. 23. cap. 12. umm, ts jubet eos ad Ordines afſumi, quorum probata Cthmk, Vita ſenectus ſit. 2do. de neceſſaria ſcientia icnen dicirur Oſee 4. GQuia tu ſcientiam repuliſti, re- ſin iiee „ellam te ne Sacerdotio fungaris mihi. Et Tit. I. t Cnts oii , . , . li amplektentem eum, qui ſecundum doltrinam eſt, ii al ffaelem ſermonem, ut potent ſit exhorturi in do- Poit ima Arina ſana,; & eor, qui contradicunt arguere. ent Concordat Jus Canonicum can. Illiteratos. d. r : 36. Illiteratos,. nullus prœſumat ad Clericatus n ordinem promovere, quia litteris carens non po- 10 Wſe aptus officiit. & c. ult. de temp. Ord. eiee Ebpi copus ad annum a collatione Tonſuræ ſu- oden ſpenditur, qui illiterato eam contulit. 6s contktin orhen (roll. Prafl. 1mo. Examen ordinandi ordinationi Keſolvun- n ſt Ceii præmitti debet, quod triplex eſt: primum, quo Or- tur caſus, is Eu dinandus per menſem ante Ordinationem Epiſco- ron ef pum adire debet, qui Parocho, aut alteri, cui ma- Lerlelhe den gis expedire videbitur, committat, ut nomine & lenns deſiqerio illius publice in Eccleſia propoſitis, de ug ldee ejus natalibus, ætate, moribus, & vita diligen- gencien a ter inquirat, & teſtimonium ad Epiſcopum trans- “ mittat, quod tamen uſus in Germania ubique non recepit. Ita Trid. Seft. 23. de ref. cap. 5 Alte- rum examen eſt feria Ata vel alio die opportuno ante Ordinationem l. c. cap. 7. Ubi Ordinandus H interrogatur, de genere, libertate, legitima na- vnen tivitate, ætate, bigamia, moribus, doctrina. §, “ Tertium Examen & Scrutinium efſt in Ordinatio- V n. ne, ubi ordinans quærit, an ordinandi fint digni, en en ad quod Archidiaconus reſpondet. 2do. Peccat ikt mortaliter tam ordinans, quam ordinandus, qui a, fine IWrregula⸗ ritas qur d. 700⁰ Caput XIX. ſine fufficienti ſcientia, & morum probitate Or= dines ſuſcipit. H. 1178. Septimo ad licitam Ordinationem requi= fitur, ut ordinandus non ſit irretitus aliqua irregularitate: Eſt autem Irregularitar impe- dimentum canonicum, quo quis redditur in- habilis directe ac primario ad Ordines licite recipiendos. Origo. Schol. I. Verbum hoe Irregularitas in antiquis ca- Divißto. nonibus non occurit, ſed cum illi regulas præ- ſcripferint, ex quibus innoteſeit, quinam ordi- nari poſſint, an non, hi, qui ab iis regulis aber- rabant, dicebantur a regula alieni, uti legitur in canone Nicæno IZtimo, de Clerico ufurario. Multis Sæculis crimen duntaxat erat cauſa irre- gularitatis, verum cum ſenſim diſciplina circa admittendos reos alicujus criminis præſertim oc- culti nonnihil relaxata fuiſſet, perſuaſumque elſ- ſet, erimine per Sacramentum deleto ſublatum eſſe impedimentum, & reum libere ad Sacros Ordines Promoveri poſſe, ant ad ſusceptorum functiones reſtitui, coacéta fuit Eccleſia nonnulla crimina de- terminare, quæ etiam per poœnitentiam deleta a fusceptione S. S. Ordinum impediunt. Deinde cum nonnulli defeétus etiam ſine crimine aliquam indecentiam annexam habeant, quosdam nofavit Eccleſia, qui ab Eccleſiaſticis miniſteriis ejusmodi defeétuoſos repellunt. Schol. 2. Hine Irregularitas dividitur x. in Irregula- ritatem defeſtu, quæ fundatur in aliquo deſectu absque propria culpa: & ex delikto, quæ contra- hitur propter indecentiam in propria eulpa funda- tam. 2. Irregularitas alia eſt totalis, quæ om- nium Ordinum ſuſceptionem, & uſum impedit: alia eſt partialis quæ aliquorum ſolum uſu & mi- niſterio vel ſuſceptione privat. .11792 egllan mtore, bln einn nl. Daf- n il ſt in i nii, vel ln eta jn lskipt ve Ptek inpon litem ronid Inmes Orcin Ethurttatis. hilis aetibn ode ireg Unta ſiip nnm min n lis in üdem regr n Item ſe 11 ufun Pethnt uti 1 elgere, 1 oti, 4bl Mienii con lod ecllatio 1, gnie Auri tenen Iun, Atranlt, dere benete in hregrſil ln ienni is ver er Nottle. I No. tall nihts on r0 donlcie De Urdine. 701 in olſte) G. 1179⸗ Irregularitas prohibet ab Ordinum fu- Efeſtus ſceptione, & fuſceptorum exercitio; ita patet irvegula- tiornenum ex ipſa definitione (§. 1178.) ritalis. Tetjtus ig ”””ů!łM orinie Cbroll. Pralk. Imo. Nulla irregularitas incurritur, Reæſolvun- niſi ſit in jure exprefla, unde argumentum a teer caſe is redeienri . „ t à tur caſus. T ſimili, vel a minori ad majus non valet, quia Otesk nmulla eſt a jure naturali vel Divino ſtatuta. 2do. Solus Papa vel Concilium generale irregularitatem poteſt imponere, imo juxta Salmanticenſes ne- iden quidem conſuetudo eam introducere poteſt. gtio. linnkn Omnes Ordinum capaces, ſunt etiam capaces ir- un regularitatis. Irregularis autem non prohibetur b is telisin ab illis actibus, qui a puris laicis exerceri poſſunt, i, I ideoque irregularis excepto Ordine reliqua Sacra- Ceio in menta ſuscipere poteſt, Divinis officiis affiſtere; tent euli Ordinum minorum exercitia more laico peragere;, Clhin i⸗ cum aliis in Choro canere, exceptis iis, quæ S. Lis rrſetint Ordinem requirunt, uti dicere: Dominus vobis- Uetinfmee cum. Item irregularis omnia exercere poteſt, eto ſublmins quæ ad uſum Jurisdiétionis, non vero Ordinis 1nes ſpectant: uti cenfuras imponere, heneficia confer- run fuſte⸗ re; eligere, Indulgentias concedere, diſpenſare la iinn in votis, abfſolvere a cenſuris, dare facultatem tentiim Gilt audiendi confeſſiones. Ato. Irregularitas facit;, Cunt. quod collatio beneficii irregulari facta ſit invali- Crinite da, & quidem probabilius ipſo jure, ita ut irre- gularis teneatur in conſcientia reſignare benefi- cium, ſi diſpenſatio non fit intra breve tempus impetranda, quia inconveniens videtur, eum re- tinere beneficiurn, qui officium præſtare nequit. Sto. Irregularitas ex defectu ante omnem ſenten- tiam incurritur, & nihil ab ea excuſat: Irregula- ritas vero ex delicto ſolum incurritur ob delictum mortale. In dubio jnris, qvando dubitatur, an pro tali actu in jure fit aſſignata irregularitas, dubitans non tenetur ſe gerere ut irregnlarem in foro conſcientiæ, nec talis in foro externo e judi= 702 Caput XIX. judicandus. In dubio etiam facti de delicto, ex⸗ cepto homicidio c. ad audientiam. de homic, ali- quis non eſt habendus irregularis. 6to Ignoran- tia invincibilis irregularitatis ex delicto, non ex- cuſat ab illa, quia irregularitas non eſt primario Ppoena, ſed inhabilitas deliéto annexa ob reveren- tiam S. S. myſteriis debitam. Ita P. Pichler con-⸗ tra multos. „ §. 1186. Irregula- Irregularitatis ex defectu novem funt ſpe⸗ ritates e cjes ſcilicet ex defectu animœ, corporis, defeltu. MNatalium, Famäæ, Wtatis, Obligationis, Sa- cramenti, Libertatis, Lenitatis: Quas ſpecies explicabunt ſequentia Corollaria. Ex defe- Coroll. Prakk. I. Triplex animi defeétus inducit ir= Ru animi. regularitatem: Imo. defectus uſus rationis: ob duem amentes, furioſi habituales, Lunatici, Epi- leptici, Energumeni ſunt irregulares. Amentia tamen & Epilepſia non impedit Clericum jam or- dinatum ab exercitio Ordinum, niſi quamdiu du- rat, aut periculum adeſt, in eam reincidendi. c. communiter. d. 33. 2do. defeétus ſcientiæ, ob quem ſunt irregulares, qui nec ſeiunt, nec di- ſcere poſſunt, quæ ordinandi fſeire debent c. Mi- teratos. d. 36. 3tio. defectus fidei confirmatæ; ob quem irregulares ſunt recenter ad fidem con- verſi a Judaismo, & Idololatria. G. quoniam. d. 48. Erx defe- Coroll. Pratl II. Ex defectu corporis funt irregula⸗ Ru cor- res ImO. qui ob defectum corporalem non pofſſunt voris. ſine notabili indecentia, deformitate, horrore & nauſea ac Scandalo Divina peragere. C. Presbyſe- Tienn. de Cler. ægrot. v. g. qui caret auribus, niſi capillis tegere poſſit, naſo, monſtroſe eſt gibbus, leproſus, paralyticus, aut membra habet cum deformitate ſuperflua. 2do. Ille defectus corpo⸗ ris inducit irregularitatem, ob quem quis ineptu- eſt Eid exereit ndas, ſi e 1 K hoftum 0, Nilcet i ruti torſone n ſocfenmm: i el priratie ü eubn non Hirten polt tpat, irte Nendrumn oeei ) Ulpenſat üer ſe a0 l Hag. I ſunt 1no. il inwictbil Eels ſi ſt tan 1 gni inbiun Pinnm men Keln Pro iag, flium liin gdin aen ali Uuni aleeg ercint. 6 1 AI Nrte Neni iſettionen kene “ I Uhluntis ge Uen Relganis n gloid re De Ordine. 703 i e daidte eſt ad exercitium Ordinis, ſi fit cœcus, furdus, n. Ceie Llaudus, ſi careat manu, pollice vel indice, ita, . 6 nn ut S. hoſtiam frangere non poſſit: oculo canoni- Gelcko, nue co, fſcilicet ſiniſtro, ita ut Canonem ſine inde- Dol t inn centi torſione legere non poſſit; in quibus caſi- nezn b teſ bus judicium ad Epiſcopum ſpectat. Stio. Caren- ta D. Mrle c tia vel privatio membri alicujus occulti fine pro- pria culpa non inducit irregularitatem, fi defor- mitatem poſt ſe non trahat: ſi vero propria culga contingat, irregularitatem inducit, v. g. Si quis det membrum occultum ſibi amputavit. c. maritum. norenn I q, 33. diſpenſatio in irregularitate ex defectu cor- Vnnmlg, Aie poris per ſe ad Papam ſpectat. Olegnini,l ir us e Coroll. Prak. III. Ex defectu Natalium irregula- Ex defe- lari. res ſunt mo. omnes illegitime nati extra verum, Ru Nata- . vel invincibiliter putatitie verum matrimonium: iium. Gekehnn int ſecus ſi ſit tantum illicitum. Expoſiti tamen, ls te & qui dubitant, an ſint legitimi, dummodo poſt les, Innii , ſeptimum menſem ab inito matrimonio nati ſint, Aglares A habentur pro legitimis. 20o. Mater occulte t Ceienm , ſciens, filium eſſe illegitimum, non ſolum per- D mittere, ſed etiam ſuadere illi poteſt, ut Ordines ean ele fuſcipiat, quia filius laborat ignorantia invinci- ns ſielie bili, circa aliquid, quod de ſe malum non eſt, ſeinnt N. & matri alleganti propriam turpitudinem non ſeiee hent⸗ creditur. Si filius ſciat, ſe eſſe illegitimum, & ei oonnm, ex Una parte gravis cauſa urgeat, Ordines ſuſci- Nier M ſcent piendi, ex altera parte ſe graviter infamaret, ſi httin , es diſpenſationem peteret, ſine hac ordinari poteſt, ſecus foret, ſi nulla cogat neceſſitas. 3tio. Irre- gularitas ex defectu natalium tollitur per ſolen- ri ſwrie, nem Religionis Profeſſionem quoad Ordines, non men tann vero quoad Prælaturas, & dignitates, pro quibus nitute, ſpecialis diſpenſatio requiritur; c. I. de fil. Presb. gele 6, , quam pro Prælaturis intra Religionem Prælati Re- atet ii gulares ſubditis ſuis poſſunt concedere. 4t0. Filif ſbet, nati ex ſoluto & ſoluta, qui carent impedimento enbrn O dirimente, legitimantur per ſubſequens matri- ElH monium. c. conqueſtus. Qui fili. Nati vero ex en ſün⸗ adul⸗ 74 Caput XIX. adulterio conſtante adhuc matrimonio, non legi- timantur, ſi adulter mortua ſua conjuge ducat fœminam, ex qua prolem ſuſcepit, ſive machi- natio mortis conjugis præceſterit, five nen c. Tauta. Qui filii: & ex declaratione Benedicti XIV. in Reſcripto. Neddiiæ nohis. Sto. Irregularitas ex defeétu Natalium tollitur per legitimationem a Papa quoad effeétus ſpirituales, jus ad Ordi- nes, Beneficia, & Dignitates: Quoad effectus vero civiles legitimatio ſpectat ad Principem 6o. In irregnlaritate ex defectu natalium Epiſconus cum ſuis ſubditis ad Ordines minores, & bensfi- cia ſimplicia, non tamen ad plura beneficia etiam tenuia ab uno poſſidenda difpenſare poteſt c. is gui. de fil. Presb. Item ſi defectus natalium ſit oecultus, Epiſcopus ſuper eo etiam ad Msjores Ordines & beneficia curata probabiliter diſpenſare poteſt, ex regula Tridentini Seſſ 24. de Ref. c. 6. DTiceat Epiſcopvo in omnibus irregularitatibus e de- lidto occulto provenientihus .. diſpenſare. Ztimo. Diſpenſatio eſt ſolum habilitatio ad aliquos actus: legitimatio vero ad omnes, adeoque differunt. S8vo. Quando petitur a Papa diſpenſatio, debet ex- primi nomen petentis, diœceſis, & an ſit natus ex utroque parente ſoluto, vel alterutro conju- gato, aut in Sacris conſtituto; alias irrita eſt di- ſpenſatio. vide Inſt. J. E. tom. I. F. 98. Ex defe- Coroll. Pra. IV. Irregularitas ex defectu Famæ Riu Fama. contrahitur Imo. ex infamia juris ob delictum proprium, vel parentum, vel vili eonditione per- ſonæ, ob diſpoſitionem juris civilis ant canonici; vel ex ſententia judicis aliquem ad infamantem poenam damnantis, v. g. ad triremes, flagella &c. Peccata infamiam juris inducentia ſunt Duellum, kaptus mulierum, & conſilium aut auxilium ad hoc præſtitum. Item infames ſunt Gladiatores, Uſurarii publici, lenones, id eſt, ſcortorum pro- ſtitutione queſtum facientes. c Infames, can 3. J. 7. 2do. Infamia facti oritur ex delicto gravi, n0= Ewtorio, p rle audit,: 1 ddies ſe cenostionem Ul uck /. r in is, goi Egniin Ordin Eng) l Nud. . i afit einl Eium Idro af, Notari ortifuri p ieti ad dati in, vel pri wen redditis timnri poflun Il etinm nor ſü niertbiin neit, d.8 lin, guia len. l Nad , Kennde ren Chrict Iu: unle aAp yun ſſe uni trl lex: , blkie aucr Minoninm 1nord. Dec rdns etian einn an Intis, ſe ühikem D Rehnetgtirz Uinn Uufit. De Ordine. 705 & notorio, propter quod reus apud viros graves male audit, ad quam requiritur infamia ex jure ſeu judicis ſententia orta, ita ut non per vitæ emendationem, ſed per diſpenſationem tollatur. onio, Inn e Goroll. Prafl. V. Irregularitas ex defectu ætatis ori- Ex defe- tur in iis, qui ſine legitima ætate a Tridentino Ru œtatis. requiſita Ordines ſuſcipiunt. De hac actum eſt. (SF. 1173.) 1betcbens Coroll. Prat. VI. Irregularitas ex defeétu obligatio- Ex defe- talium rier nis afficit curiales, qui in curia Principum Sæcu- Ru vbliga⸗ nores, des larium aliquo officio funguntur, uti Judices, Ad- tionis. beriſctee. vocati, Notarii, Milites, qui tamen depoſito offi- hlere hätct t cio ordinari poſſunt. 2 do. Irregulares etiam ſunt elrns hitlimn! obligati ad ratiocinia ob adminiſtrationem publi- ien de LCcam, vel privatam tit. de oblig. ad ratioc. qui tamen redditis rationibus & exſoluta obligatione ordinari poſſunt. 3tio. Obligatus perſonæ miſe- rabili etiam non depoſito onere ordinari poteſt, quia miſerabilium curam quilibet poteſt ſuſcipere. c. pervenit. d. 86. Item obligatus perſonæ Eccle- ſiaſticæ, quia ex hoc nullam moleſtiam timet Eccleſia. n HH (oroll. Prack. VII. Irregularitas ex defectu Sacra- Ex defe- ltennn menti, ſeu ſignificationis matrimonii ex Bigamia, Ru Sacra⸗ Hüs imnd quia Secundæ nuptiæ perfecte non ſignificant menti. 6½ unionem Chriſti cum Eccleſia, quæ eſt unius cum una: unde Apoſtolus I. Tim. 3. ait: oportet Epi- lelen“ Nopum eſſe unius uxoris vVirum. Bigamia autem 1 0b denn erilex: Imo. vera, quando plures uxores vonlile: ſucceflive ducuntur, ad quam tamen requiritur matrimonium conſummatum. c. naper. De Big. non ord. nec ſufficiunt ſponſalia de futuro cum pluribus etiam ſecuta copula, nec fornicatio, adulterium aut matrimonium tantum ratum cum pluribus, ſed requiritur verum, vel præſumptum. c. debitum De Bigamis. 2do. Bigamia alia eſt interpretativa ex interpretatione juris: v. g. Si . quis Schram Inſiit. Theol. Tom. III. XVy 706 Caput XIX. quis viduam duxit, & cognovit: c. debitum. de Bigam. Item ſi quis propriam poſt adulterium ab ea patratum cognoſcat. c. ſi quis Aworem. d. 34. Item ſi quis ducat uxorem prius ab alio etiam per fornicationem corruptam, & eam cognofcat, non vero, ſi ipſe eam ante corrupit. Denique ſi quis plures uxores non veras propter impedimen- tum dirimens etiam in uno tantum matrimonio habuerit, licet vel fimulate ſolum, vel neſcius impedimenti contraxerit. Stio. Bigamia alia eſt ſimilitudinaria, qua quis poſt votum ſolenne ca- ſtitatis in Religione approbata emiſſum, vel poſt ſuſceptum S. Ordinem contrahit, & conſummat matrimonium. c. quotquot. cau. 28. q. I. quia ta- lis cenſetur duo matrimonia contrahere, Spiri- tuale cum Chriſto, & carnale cum muliere. 4to. Hæc irregularitas non tollitur per Baptismum, ſed per diſpenſationem a Papa factam, quia ab Apoſtolis ut Prælatis Eccleſiæ, non vero ut præ- conibus legis a Deo latæ ſtatuta fuit. Epiſcopis tamen conceditur facultas diſpenſandi in Bigamia ſimilitudinaria in eo, qui cum Virgine contraxit. 6 4. de Cler. conjug. Vide Inſtit. J. E. tom. 1. . 99. Ex defe- Coroll. Prakt. VIII. Irregulares ex defeétu lihertatis Ru liber- tatis. ſunt 1mo. omnes ſervi proprie dicti, quamdiu durat ſervitus. tit. de ſerv. non ord. Servus ve- ro ignorante, vel invito domino ordinatus pec- cat mortaliter, & in minoribus ordinatus manet ſervus omni Clericali privilegio privatus. c. ſer- Voruenmz. de ſerv. non ord. ſi vero in. majoribus ordinetur ſciente Epiſcopo, Epiſcopus tenetur in duplo domino ſatisfacere, quo non ſoluto ſervus non liberatur a ſervitute. 2do. Conjugati ordi- nari non pofſunt, niſi uxores conſentiant, & ca- ſtitatem voveant, ficuti nec milites, quamdin ju⸗ ramento ſuo tenentur. Coroll. l Nud. I Citnr Imo. iie liet iu foren alien o odicio eentalor pin Cuningt ken ug: leites: le: ſder iogenm pr⸗ omchi de, Alidios vel in lirles conden Onendos ele gins, an re Gien fine ae⸗ bockei, t, nee AIN0 no. lkctign Dro lutonem: Confe le: ropere eVenl V. g. ſi Eihlun ae iid welins ſphlei: nele morte Hient Mlomne eenores ali t Deccant ve fo Don Mtallis ln Kibkri cor Alittte Mioliri ſal iilln, ol De Ordine. 707 c Atinte. Cbroll. Prakt. LX. Irregularitas ex defeétu lenitatis Ex deſe⸗ NRadlein — oritur imo. in eo, qui voluntarie active & pro- Ru leni- 8 1tofin , xXime licet juſte concurrit ad necem, vel mutila- tatis. 6 binen tionem alicujus. Hinc irregulares ſunt, qui in ene juſto judicio ſanguinis proxime cooperantur, uti dit. Dn Accuſator vindiétam petens, ſecus vero, ſi ſuum Optetinian duntaxat requirat; Advocatus Accuſatorem ju- ſtum mämm vans: Teſtes: Notarius mortis ſententiam ſcri- lum, N bens: Judex ſententiam ferens: Carnifex, & qui Digeru au illi operam præſtant. c. ſententiam. Ne Clerici vel Ctumm ſolene Monachi &c. Non tamen fiunt irregulares, qui ihim, gladios vel laqueos faciunt, legislator leges ca- t, Celin Pitales condens, Concionator in genere dicens, 1,1 Ppuniendos eſſe malefactores: Confeflarius inter- Ontrihete, d rogatus, an reus mortem mereatur, dicens, ju⸗ n mlen. dicem ſine acceptione perſonarum fungi debere er Niiün ſuo officio, quia hi omnes remote ſolum concur- ſchn, runt, nec aliquid in particulari faciunt aut dicunt, ex quo mors ſequatur, vel acceleretur. 2do. Sub- noN veN . . tn it. Hir inde etiam proxime concurrentes ad mortem, & l ri Nter mutilationem ab irregularitate excuſari poſſunt: ſteinet w. g. ſi Confeſſarius ex indeliberatione ad reum Ct dicat: properemus: vel ſi cooperatio ſit valde exigua v. g. ſi quis furem hortetur, ut fcalam ad 17 patibulum aſcendat; vel carnificem moneat, ut aliquid melius aptet, quo reus citius extingua- delinh tur; vel ſi quis ſuggerat viam breviorem ad lo- äli cum fſupplicii: vel qui carnifici putanti, ſuſpen- 1 fum efle mortuum, ſignificat, eum adhuc vivere, no S unde ille novam carnificinam exercet. 3tio. Cle- di;H rici aut Monachi executioni ſententiæ tantum ut ſim fpectatores afſiſtentes fine cauſa ex mera curiofi- oN tate peccant venialiter, non tamen fiunt irregula- ſechute⸗ D res. Ato. Dominus temporalis etiam Eccleſiaſti- Non ſtn / cus cauſas ſanguinis aliis vel in genere, vel in oot⸗ particulari committere poteſt, non tamen fine ir- lie regularitate poteſt præcipeze, hunc latronem in Ges, articulari ſuipendi. Sto. Si bellum ſit evidenter injuſtum, omnes in eo militantes ſunt irregula- res, licet propriis manibus neminem interfece- . VVy 2 cint. 708 Caput XIX. rint. c. 4. d. 4r. Irregulares etiam ſunt, qui in Bello juſto propria manu aliquem occidunt, vel mutilant. c. Petitio, de homic. ſecus ſi nullum oe- ciderint. 6to. Medici & Chirurgi non fiunt irre- gulares, qui ſequentes artis ſuæ regulas conſulue- runt, vel executi ſunt mutilationem, quia hoc fit ad conſervationem totius, ſecus foret, ſi gra- vis negligentia interveniret: Clericus vero ſi ta- lem aduſtionem aut mutilationem imperet, fit ir- regularis, quia hæc ars Clericis prohibetur. c. ſententiam. Ne Clerici. c. tua., de homic. Vide Inſt. J. E. tom. I. G. 100. F. 1181. Irregula- Irregularitas ex delicto incurritur qua- vitas ex tuor modis: Ex delicto hærzſis: ex iterutione deliſto. Baptiemi: Ex indebita ſuſceptione vel uſu Or- dinis: Ex homicidio: uti explicabunt ſequen- tia Corollaria. Ex delikzo Coroll. PFrad. I. Jure communi ſunt irregulares tam hæœreſis. hœretici, quam eorum fautores, & filii usque ad ſecundam generationem c. Quicunque de hæret. in 6. Item Apoſtatæ, Schismatici, & eorum fautores ac defenſores. c. ſtatutum. de hæret. in 6. In variis tamen provinciis hæretici ad fidem con- verſi non habentur ut irregulares, multo minus eorum filii, & ſine diſpenſatione promoventut tum ad Ordines, tum ad beneficia. Ex itera- Coroll. Prafttl II. Serio & ſcienter vebaptizans. & tione Bap- rebaptizatus fiunt irregulares, ita tamen, ut Cle- tigmi. ricus rebaptizans tantum impediatur a ſuſcipien- do altiori ordine c. Guti in. can. I. q. 7. non ta- men incurritur irregularitas, ſi Baptismus detur ſub conditione, vel ſi Baptismus non ſit ſolemnis. c. 2. de Apoſtat. nec in iteratione aliorum Sacra- mentorum. In hac irregularitate Papa, vel ſi delictum ſit occultum, etiam Epiſcopus diſpenſat. Coroll. l Mad. n in excon cvo non N Atlmam etate Ire &on ex Hohitus, ext n Ordinis ie Ceri. n inegnlari Deumt novam Uun it mentio ENicstonis. Cdten, ghen elttt, ( 2. 0 d eke Kcer ts vehüdn iſtrare ſolen UI De Vy. tonen alen n er ſe dil Ullt non ven niiti, an n ue fit ir unmnn dedile AmOrtmA t⸗ 11. Honiciin uurinm dire neceſan 1n kt Ge ho s, conſin in eo, Aum octitt, ü Aium Cc it Kom n dlini . de hl len dinn 1 müine i 1. liter De Ordine. 709 mn int, gayolt. Praz. III. Irregularis eſt, qui /uſcipit ordi- Ex inde- n Ciin, nem in excommunicatione majori: vel ab Epi- bita ſu- ens Unlint ſcopo non habente jurisdictionem: vel ante le- ſcæptione immfun6 gitimam ætatem, vel fine dimifſoriis, vel fur- &y ſis feghlusngtin tive & non examinatus. Zdo. Si quis cenſura in- Ordinis. Onem, Oln l nodatus, excepta excommunicatione minori, ens hoet 1, actum Ordinis ſo enniter exerceat, ſit irregularis eiins en tit. de Cleri. excom 3tο. Depoſitus, degrada- n inhetet 1 tus, irregularis, fſi actum Ordinis exerceat, non 1s Moüer⸗ incurrit novam irregularitatem, quia in jure tan- le hon tum ſit mentio interdiéti, ſuſpenſionis, & excom- municationis. Ato. Irregularis fit Clericus, qui Ordinem, quem non habet, ſolenniter ac ſcienter exercet. c. 2. de Cleric. non ordinat. debet tamen ordo eſſe Sacer, nam in minoribus etiam laici ad- incutrtug hibitis veſtibus Eccleſiaſticis ſine/ irregularitate ſr: ifni miniſtrare ſolent. ione ul i Coroll. Praäct. IV. Irregularitas contrahitur ob mu- Ex muti- lcabut e tilationem alicuſus membri principalis, quod offi- latione & cium per ſe diſtinétum habet, uti manus, pedis, homicidio. oculi: non vero ob excuſſionem dentis, abſciſſio- nt ingninm nem digiti, auriculæ exterioris, naſi exterioris: ,Eeo fſicut nec fit irregularis, qui membrum aliquod augu le tantum debile reddit, niſi ita debilitet, ut ſiccum mnttc df & mortuum remaneat, quia ſic reipſa mutilat. en,le ker! 2do. Homicidium cauſat irregularitatem, ſi ſit vo- einbe. luntarium directe vel indireéte in ſua cauſa cum tes, nlld⸗ effeétu neceſſario connexa, & quando mors ſequi- one Mnts tur. tit. de homic. Irregulares etiam fiunt man- “ dantes, conſulentes, conſentientes, cooperan- 1 tes. 3tio. Ex homicidio caſuali oritur irregulari- e ilhin tas in eo, qui dat operam rei illicitæ, & caſu alium occidit, uti Clerico in clamoroſa venatione caſu alium occidente: Qui vero dat operam rei licitæ, & omnem diligentiam ad evitandum homi=- cidium adhibuit, non incurrit irregularitatem c. 9. 13. 14. de homic. unde Clericus in venatione quieta caſu alterum occidens præmiſſa omni præ- cautione ab irregularitate forte excuſari poterit. 4to. Magiſter & Pater leviter verberando diſcipu- VV 3 lum 710⁰ Caput XIX. lum vel filium non fliunt irregulares, ſi calu mors ſequatur: nec ille, qui equitans adhibita debita præcautione caſu puerum occidit: nec ille, qui bona fide dat aliquid infirmo ad levamen, unde mors ſequitur, vel acceleratur: nec is, qui infir- mum in alind latus vertit, ut quieſcat, etſi mors inde præter intentionem acceleretur: Si quis vero- hoc ideo faceret, ut infirmus citius moreretur, licet ex compaſſione hoc faceret, fieret irregu- laris; ſicuti etiam ille fit irregularis, qui contra præceptum medici, vel temere ex ſuo capite in- firmo medicamentum confert, ex quo mors nota- biliter acceleratur, quod ab ipſo prævideri potnit, vel præviſum eſt, licet ex commiſeratione hoe Haciat, quia dat operam rei illicitz & periculoſæ. Sto. Qui injuſtum aggreſſorem vitæ & bonorum temporalium non recuperabilium ſervato mode- ramine inculpatæ tutelæ occidit, non fit irregu- laris. Clement. furioſus. de hom. Vide Inſt. J. E. tom. I. J. 102. H. 1182. Obligatio: Obligationes Ordinatorum in Sacris Or-⸗ nes ordi- atorutz Caliba- 165. dinibus præcipuæ funt: Lex Coelibatus, & obligatio zecitandi horas Canonicas. Lex Cælibatus, ſeu ſervandi perpetuam caſtitatem Ordinibus Sacris impoſita quifſima & ſan- (tifſima eſt, ac preinde graviter obligat. Imo. quia decet ſanctitatem & puritatem noſtrorum myſteriorum, quæ nonnifi a puris miniſtris contrectari debent. 2do. Sacra miniſteria & officia totum hominem fibi vendicant curis ſæcularibus non diſtractum & oeccupatum, cum juxta Apoſtolum. 2. Tim. 2. nemo mili- tans Deo implicet ſe negotiis ſacularibut. Et juxta eundem I. Cor. 7. decet ſideles conju- Satos ad tempus abſtinere, ut orationi vaete. Ergo lonmnlton ſentes ele ee tenent, Eeito er n in Ncri obes ſant, l 1. hoteſt Uinsg inpoſt⸗ Fetdo Dei oo Eer. 19, Con Uus loris Ayokohns, c. 4. Al, Uutonipun, 1a proyler , Nummm Malen no 4 ſenn dnxerur Gintn Ap. ip Connnb 4,, aOmni rraneltm Md omnes A innta T auckr l conjug d Ulcopatn e let Nn krtüch nie ſeto proibe 1. I. Co Lihagnni n Wribt knnegtis bante NE itr dien g 11 ſepe De Ordine. 71 1 esihn Ergo multo magis Sacri miniſtri ſemper con- atiin tinentes eſſe debent, quia continuo orationi t eh vacare tenentur. gtio. Denique cum Chriſtus e Ipſe Virgo ex virgine natus fuerit, ab iis ſo- ſet an lum in Sacrificio contrectari debet, qui aut ur: Agiin⸗ Virgines ſunt, aut perpetuo continentes. blins nere Schol. T. Proteſtantes legem coælibatus Sacris Ordi- Solvunttay t, fedie nibus impoſitam velut injuſtam, tyrannicam & objellio- ti, ier verbo Dei contrariam impie traducunt. I. quia nes. ex ſo aſtei Hebr. 13. Connubium dicitur honorahile in omni- (10 mot bus & Mhorus immacilattss. Et I. Tim. 3. jubet Wrericti Apoſtolus, Epiſcopum eſſe anius Axoris Yipum. nmilentionn & c. 4. ait, eſſe Spiritum erroris, & dokrinam e & Eiae dæmoniorum, prohibere nuptias. Item I. Cor. 7. Vite Chunmn v. 2. propter fornicationem autem unus qtis que uams in ſetunn uorem habeat. & v. 9. melius eſt nubere, guam t, nol K uri. Imo Apoſtoli habuerunt uxores, easque n WeH ſecum duxerunt: I. Cor. 9. nunquid non habemus voteſtatem, Sororem mulierem circumducendi, ſicut & cœteri Apoſtoli, & Fratres Domini & Cephas. Reſp. Connubium eſt honorabile in omnibus, hoc eft, ex omni parte, ſive proles, five fides, ſive in ditt Sacramentum ſpectetur: vel juxta S. Fulgentium CElland apud omnes, ita ut non liceat, illud reprehendere. Monicss. 1 Vel juxta Theophylactum in omnihus legitime Numn at conjuncétis. Vel juxta S. Chryſoſtomum in om- h 19 nibus conjugatis, ut per adulterium non liceat SS illud violare. Apoſtolus ſolum bigamum ab role Epifcopatn arcet, non vero jubet, ut uxorem temnllne habeat. Nuptias velut a dœmone inventas cum ris in⸗ hereticis rejicere doctrina demoniorum eſt, non 8 uken vero prohibere nuptias, majoris perfectionis ſtu- Gan “ dio. I. Cor. 7. Apoſtolus loquitur de conjuga- ed tis in Paganismo dubitantibus, an poſt converſio- une. nem uxoribus ſuis uti poſſint, quibus reſpondet, 12. ut unusquisque uxorem fuam retineat, non vero Gtlck abſolute præcipit, ut uxores ducant, nam v. 8. liklac, ait: dico autem non nuptis & viduis, bonum eſt g illis, i ſic vermaneant, Eer & ego. Deinde v. 9. n e y 4 loqui- 1 712 Caput XIX. loquitur ad eos, qui nulla lege ad continentiam ſunt aſtricti. Denique de ſolo S. Petro conſtat, quuod uxorem habuerit, licet ille & ſi qui forte alii Apoſtoli uxorati fuerint, poſt vocationem ad Apoſtolatum ab uxoribus abſtinuerint, quia Matth. . reliquerunt omnia, inter quæ uxores fuiſſe patet ex reſponſione Chriſti: Ommis, qui reliquerit Patrem . . uxorem &c. 1I. Cor. 9. S Pau- las loquitur de piis mulieribus, quæ Apoſtolos ſequebantur, & eis pecunia, vel miniſterio opem ferebant, unde addit æ1hXαν νοaHτνιuÜ—ι ſororem mulierem. II. Matrimonium eſt juris Divini; Gen. 1. Creſcite & multiplicamini: & juris natu- ralis, uti patet ex naturali inclinatione: Ergo prohiberi nequit. R„eſp. Eſt juris Divini & na- turalis permiſſive, non vero præceptive reſpectu cujuslibet particularis, alias Chriſtus, Beatiſſima Viigo, & S. Joannes ab eo abſtinendo peccafſent. Hinc illud præceptum: Creſcite &c. non obligavit ſingulos homines niſi eo tempore, quo paucitas hominum matrimonium exigebat Deinde Eccle- ſia pulli in ito continentiæ legem imp nit, ſed ſolum ab Ordinandis continentiæ votum exigit, libertate relicta, an ordinari velint, an nubere. III. § Clemens ep. 2 ad Jacob: tales miniſtros Altaris requirit, qus ante ordinationem conjuges ſuas noverint. Et & Iſidorus I. 2. de off c. 2. ait: Clerici caſtitatem corporis perpetuam ſervent, aut asnius matrzmonii vinculo copulentur. Reſp. Verba S. Clementis negative accipienda ſunt, id eſt, qui poſt ordina ionem conjuges ſuas non cogno- ſcant, licet antea id potuerint. S. Iſidorus de Clericis in genere loquitur, ubi illud: unius ma- trimonii vinculo copulatus, ad Ordines minores refertur. An lex Schol. 2. Quæritur an lex cœlibatus S. S. Ordini- bus impoſita ſit Divina, Apoſtolica, aut Eccle- ſiaſtiee, Keſpondetur eſſe tantum Eccleſiaſticam, tum nia Concilium Ancyranum, Diaconis, & Trullanum Presbyteris uſum uxorum indulſit, S nec 1 Ulam: rUIN kelnt bet lex Di 3 & K lite Pen iP Lecl rl Apotol Ole untitenten Ge inanßnte. MI: N T au ſ⸗ egoti Uhn biumiam ſſaten Coin oron eſ id Han § 0n Fieins ine ecin cattt, 1r 4k0. zit, üntam ſui s ſue jure l , IWö lex , Ures 1 de . e: in veter r it nn A C n 88.0 iühuntur: n kim leine i Aynn n heiſten e Coreilio Dri l, mnnge o naentt in AltEnt un, lror De Ordine. 713 ad le mnec unquam a Græcis petitum fuit, ut uſum N encam uxorum relinquerent, quod tamen factum fuiſſet, eElah üiforet lex Divina: tum quia S. Epiphanius hær. hoſt oonine 59 & §. Iſidorus Peluſiota l. 3. ep. 57. hanc dſkinneined legem ab Eccleſia latam eſſe expreſſe aſſerunt. nter en LDics I. Apoſtolus t. Tim. 1I. v. 8. jubet Epiſcopum ti: On eſſe continentem. & 1. Tim. 4. v. 12. exemplum 1,C elſle in caſitate. & c. 5. v. 22. teipſuzn caſtum cu- „Jue Anmh ſod,: Et 2 Tim 2 v. 4. nemo militans Deo im- Umititnon plcat e negotiis Scularibus. Keſp. Apoſtolus muis S ſolam bigamiam ab Ordine excludit, & præcipit eſt iis caſtitatem conjugslem. Temporalis autem ſollici- i: Ajnosn tudo non eſt abſolute incompoſſibilis, licet diffici- inntione h Iis cum S. S. Ordinibus, adeoque merito præcepta. Driit II. Siricius in ep. ad Himer ait, Sacerdotes lege ZenieH inſolubilt cafſtitatis conſtringi. Et S Epiphanius itn, ai harr 40. ait, legem continentiæ ab Apoſtolis nento ed inſtitutam fuiſſe: imo in V. L Levitæ tempore Le vonctien vicis ſuæ jure Divino ab uxoribus abſtinere debe- Ne, (M i bant, quæ lex moralis hodie adhuc perſeverat. . Deinkbt Keſo. Patres ſolum loquuntur de lege Eccleſia- en ineni, ſtica, & de caſtitate illicitas voluptates exclu- votn ß dente: in veteri lege lex continentiæ pro Levitis int, dn ike tempore vicis ſuæ expreſſe habetur. non vero in cteles nint nova. II. Contrahentes matrimonium poſt ſu- gtoren f ſceptos S. S. Ordines poena excommunicationis legfe1 puniebantur: Ergo eſt Lex Divina. e p. Hæc 1 ſnu poœna etiam transgreſſoribus legis Ecclefiaſticæ D f infligitur. 1 Int, 44 Schol. 3. Apud Græcos ſolis Diaconis licuit ali- Origo le- ſus Lon ee quando poſt ordinati nem uxores ducere, non gis cœli- 6 Hum: vero Presbyteris & Epiſcopis: de Diaconis pa- batis nd: in tet ex Concilio Ancyrano a. 314. c. 9. Viacomi, apud Ds o= a õ proteſtati Sant SS ren u ,„Gracos. velle ſe conjugio copulari, quia ſic manere non pof- 6 Junt, lui, ſi ſ luen ahres duxerint, in mini- ſterio maneant, propterea quod eis Epiſcopus licen- ia, i tiam dederit. De Presbyteris & Epiſcopis patet ug ex l. 6. Conſtit. S. Clement. c. 17. Poſt ordina- M tionem, ſi uxores non habent, præcipimus, ut non 1 VV5 liceat 714 Caput XIX. liceat amplius ducere. Idem ſtatuit Concilium Neocæſareenſe c. I. & Synodus Quiniſexta c. 6. revocat licentiam a Synodo Ancyrana Diaconis datam, uxores poſt Ordinationem ducendi. Sa- cri autem miniſtri ante Ordinationem uxorati, ſine obligatione tamen Legis olim ab uxoribus oſt Ordinationem abſtinuerunt: ita apparet ex . Epiphanio hær. 59. Wonnullis adhuc in locis Presbiteri, Diaconi, & Eyodiaconi liberos ſuſci- piunt: Keſvondeo non illud ex canonis Aublloritate Reri, ſed propter hominum ignaviam, qu& certis temporibus negligenter agere & connivere ſolet ob nimiam populi multitudinem, cum ſcilicet, qui ad gas ſe funbtiones applicent, facile non reperiuntur. Et Socrates 1. I. hiſt. c. II. refert, Paphnutium diffuaſiffſe Patribus Nicænis, ne legem ferrent, qua Epiſcopi, Presbyteri & Diaconi compellefen- tur, ab uxoribus ante duétis abſtinere, & obti⸗ nuifſe, ut unicuique hoc liberum relinqueretur. Verum a. 692. Concilium Trullanum can. 48. ſtatuit, ut uwor ejus, qui ad Epiſcopalzm dignita- tem promovetur, communi viri Jaui conſenſu prius ſeparata, poſtquam in Epiſcopum ordinatus eft, ac conſecratus, monaſterium ingrediatur procul ab Epeiſcopi habitatione conſtrubkam, & Epiſcopi Provi- dentia fruatur: ſin autem digna viſa fuerit, eiam ad Miaconatus vel Diaconiſſæ dignitatem evehatur. A tempore igitur hujus Concilii nemo a Græcis ad Epiſéopatum aſſumitur, qui uxorem habeat, aut ab ea ſe non ſeparet. Cæterum de Subdiaco- nis, Diaconis & Presbyteris idem Coneilium Trul- lanum can. 13. ſtatuit: & quis dignus inventus fuerit, qui Hpodiaconus, vel Diaconus, vel PFres- byter ordinetur, ad talem gradum aſſumi nequa- quam prohibeatur, ſi oum legitima uxore cohabitet: Jed neque ordinationis tempore ab eo poſtuletur: ut profiteatur, ſe a legitima uoris conjuetudine abſtenturum, ne ex eo a Deo conſtitutas, & Jua præſentia benediktas nuptias injuria aßicere coga- mur. Quare Græci Presbyteri, Diaconi & Sub- diaconè coni leite IIII, Cün lia, her tli Eeckehe Cet CNing. legem e Cod olcinand Uee cogent. MAce gge ooltinenti ns dliplin i c 33. dul cenle 3, 51 1toriugibus hnds geint Wlamum I. 1 40 Noribt Retanum IIl. inm tere lthgnenſe üconos 4 Contiinm grettoth Dpolnit. A e.2. & n 1 te r. i ln F⸗ nünentie rlegen i⸗ Rloen Crdidaret 1 heck nins I in W olt llidertis n. is kn De Ordine. 715 kinitImdh disconi licite uxoribus ante ordinationem duétis Qunſemd utuntur, cum lex continentiæ ſit tantum Eccle- vepiann Dün ſiaſtica, nec Eccleſia Græca eam receperit uni- n ad verſali Eceleſia non reclamante. c. cum olim. de fionenum Cler. conjug. Reprehenſibiles tamen ſunt Græci, in dbum quod legem continentiæ Latinorum carpant, & Ret quod ordinandos ante Ordinationem uzores ſu- s uen mere cogant. d⸗ lknu, Schol. 4. In Eccleſia Latina Subdiaconi non ſemper Apud Ea- umit A. lege continentiæ aſtricti fuerunt, ſed varia circa tinos. . an, uH. illos difciplina fuit. Concilium Eliberitanum an. nnie 3005. c. 33. Subdiaconos & omnes Clericos: Ge- 1 ſlut, fnndenſe a. 517. ordinatos usque ad Subdiaconos a conjugibus abſtinere juſſit. Hæc diſciplina apud ſen,, um Hiſpanos deinde interrupta fuit, nam Concilium e legen Toletanum I. a. 400. ſolos Presbyteros & Diaco- coni conen⸗ nos ab uxoribus abſtinere juſſit, quod etiam fecit bſine, dt Toletanum III. a. 589. cap. 5. Priorem tamen di- rumn keiete ſciplinam revocavit Toletanum VIII. an. 653. lunnm can. 5. 6. 7. In Eccleſfia Africana a. 398. Coneilium itonamn i⸗ Carthaginenſe V. ſolos Epiſcopos, Presbyteros, ungli & Diaconos ab uxoribus abſtinere jubet. In Cal- g oriſlaiu ,/ lia Concilium Arelatenſe II. a. 452. can. 2. &: 3. tin ſolis Sacerdotibus & Diaconis legem continentiæ Slilnft impoſuit. Aſt Concilium Aurelianenſe III. an. ii 38. c. 2. & Turonenſe a. 567. Can. 19. prohibuit Subdiaconis, uxoribus ſuis uti: & Veneticum a. 465. C. II. Subdiaconis uxores ducere prohi- buit. In Sicilia cum Pelagius II. Subdiaconos e, continentiæ legi aſtrinviſſet, S. Gregorius M. nCorle , hanc legem ita temperavit, ut ordinati uxoribus Cigen ine ſuis uti poſſent, nullus autem Subdiaconus dein- Pone ceps ordinaretur, niſi ſe caſte victurum promiſe- ſen n i, rit. In Eccleſia Romana nec Siricius, nee Inno- n un e centius I. in ſuis decretalibus, nec ʒZ. Hierony- N , mus cont. Jovinian. relata lege continentiæ Sub- D unt diaconorum mentionem faciunt. brimus legem SS continentiæ Subdiaconis impoſuit S. Leo I. ep. Gin 12. Ejus tamen decretum non videtur receptum Ninil⸗ fuifie nec in Sicilia, quia S. Gregorius M. mdd 0 * Caput XIX. poſt eum Subdiaconos ad ſervandam continen. tiam adegit: nec in Eccleſia Romana, quia Con- cilium Romanum a. 721. & alterum a. 743. folos Epiſcopos, Presbyteros & Diaconos legi perpe- 716 tuæ continentiæ ſubjicit, nulla facta mentione Subdiaconorum. Tandem in Concilio Melfitano ſub Urbano II. a. 1089. can. 12. Subdiaconi uxo- ribus vacare volentes ab omni S. Ordine, offi⸗ cio, & beneficio removentur: quod idem ſtatu- tum fuit in Concilio Claromontano a. 1095. & Remenſi a. 1148 ubi fundamenta cœlibatus Sub- diaconorum jacécta fuerunt. Epiſcopis vero, Pres- byteris, & Diaconis ex antiquiſſimo uſu uxores ducere, & duétis ante ordinationem uti non li- cuit. In Eccleſia Romana de hoc uſu teſtatur Siricius P. ep. ad Himer. a. 395. qui legem con- tinentiæ pro Sacerdotibus & Levitis latam reno- vavit. Innocentius I. epiſt. ad Victrici. can. 9. S. Leo I. & S. Gregorius M. S. Hieronymus I. I. adv. Jovini c. 19. Pro Eccleſia Africana teſtes ſunt, Concilium Carthaginenſe II a. 390. can. 2. Carthaginenſe V. a. 398 c. 3. S. Auguſtinus I. 2. de adult. conjug. Pro Eccleſia Mediolanenſi teſta- tur S. Ambrofius l. . off. c. ult. Pro Eccleſia Hi- ſpana Concilium Eliberitanum c 3. & Toletanum I. c. f. Pro Eccleſiis Germaniæ Concilium Wor- matienſe a 868 c. 9. Moguntinum a. 888. c. 10. Auguſtanum a. 952. c. 11. Pro Eccleſia Anglica- na Concilium Wintonienſe a. 1076. Pro Gallicana Concilium Arauſicanum I. a. 441. c. 2. Arelaten- ſe II. a 432. can. 12. Accedunt ſtatuta Concilio- rum Oecumenicorum Lateranenſis I. c. g. IIdi a. 1139. c. 6. IIItii a. 1196. c. 1I. & Tridentini Seſſ. 24. can. 9. Clerici tamen minorum Ordinum legi perpetuæ continentiæ, non conſtringuntur, uti patet ex Concilio Carthaginenii V. a. 398. c. 3. Equidem Benediéctus VIII. & cum eo Concilium Tieinenſe a. 1020. omnes Clericos etiam minores legi continentiæ ſubjecit: verum Alexander III. & Innocentius III. c. I. 3. 7. de Cler. gaiug⸗ atue⸗ tennt, wi ſe, ita tame Meicio exeln l. Had me lüridus ſaeris Co § Ordins Perepto Vorle ine erigente, tenetut abt at d i hae Uitit, ſed eti⸗ Ute ante ordin alo matrimo ttim irtir, Ubäironatai nlit poſttir üm robat ls eſo i i⸗ Un neſciet: Er aſttatem Unio Lecleſiæ mins de ol eriobele 1 o. N 0. tenetur ad tintionen, Enk, aA taſit tufonem in 9 nn Goli Capel n hhorit 4 Gntionem ray le uchn lnon tene iufonen renit; N 4 60 N , Vel joſo ie. ln. De Ordine. 717 nn n Ratuerunt, migiſtros inferiores poſſe uxores du- mamn, (iult cere, ita tamen, ut ſi duxerint, ab officio, & tum 1 beneficio excludantur. OnCs Ne 1 ſich rei. Coroll. Practl. rmo. Obligatio ſervandi caſtitatem in Keſolvun- nciio Ee Orqdinibus ſacris oritur immediate ex voto in ipſo tur caſus. Sobcictin facto S. Ordinationis emiſſo, mediate vero ex ie præcepto Eccleſiaſtico, votum hoc in S. Ordina- olin tione exigente. 24do. Ordinatus in ſacris non tan- tum tenetur abſtinere ab actibus venereis illicitis, ntano a. i;! a celnn ita ut, ſi in hac materia peccet, Sacrilegium com- oenh mittat, ſed etiam a licitis in matrimonio, quod imorame forte ante ordinationem contraxit, & a contra- iovem Nim hendo matrimonio, quod non ſolum illicitum, e ſead etiam irritum eſt. Ztio. Si quis ignoraret, li nt Subdiaconatui eſſe annexum votum caſtitatis ig- ishinn norantia poſitiva, quia videt, conjugatos paſſim ictid a Orginari, probabiliter non teneretur ad caſtitatem, HieronN! ſecus vero ſi ignorantia foret negativa, ita, ut ms ſolum neſciret: imo ſi intra ſe diceret, nolo vo- 1 gad vere caſtitatem, ad eam tamen teneretur ex præ- Aurin cepto Eccleſiæ, & abſolvi non poſſet, niſi ad- lelioinen⸗ monitus de obligatione vovendi, voveret: quia oenis eligendo Subdiaconatum tenetur caſtitatem vove- 2 i re. 4to. Si Ordinatio eſt invalida, ordinandus 3 non tenetur ad caſtitatem, quæ eſt acceſſoria ad Nar Eu 1 ordinationem. Si puer ante uſum rationis ordi- h t⸗ netur, ad caſtitatem non obligatur, niſi ſuam or- l⸗ „ Qinationem in annis pubertatis ratificet. Impubes 16 k „ vero doli capax ordinatus ad caſtitatem tenetur, quia ſupponitur velle Ordinem, & conſequenter obligationem illi annexam. Sto. Ordinatus per vim & gravem metum expreſſe proteſtans ſe 1 a nolle ordinari, invalide ordinatur, & ad caſtita- inonn 6 tem non tenetur: ſi vero ex metu conſentiat in con ordinationem, ad caſtitatem tenetur, quia libere ilig, conſentit; facilius tamen cum eo diſpenſari po- n ai teſt. 6to. Non licet conjugato ſine licentia uxo- ris, vel juſto divortio ad S. S. Ordines promo- veri. c. Conjugatus, de Converſ. conjug. quod . etiam 718 Caput XIX. etiam de matrimonio tantum rato, non conſum- I Cennter mato intelligitur. Extrav. XXII. Antiquc. de Coneni voto. Hinc fi ordinatus invita uxore poſt ma- Mniimum 8. trimonium ratum ab uxore repetatur, debet ad bCho Il illam redire & reddere, non vero petere debitum, (Heomno, & ſuadendum illi efſet, ut Religionem ingredere- Mün, 15 tur, quo modo matrimonium ratum dirimitur. in ite 7timo. Ex licentia uxoris poteft conjugatus lici- n 2. R te ad S 8S Ordines promoveri: ſed hæc licentia (Nyrun de debet eſſe libera & expreſſa: c. conſuluit. de Conv. (Iommmne d conjug. & ſi poſt ordinationem cognoſceret uxo- igniluir. rem, peccaret peccato ſacrilegii, non tamen for- ndnles ii nicationis. Mulier etiam debet vovere caſtita- Inli es i tem c. conjugatus. de Conv. conjug. & probabilius mh imnis: 0 ingredi Religionem. Hinc poſt mortem viri non iſio menſe oteſt amplius contrahere matrimonium, quod lim, Hore⸗ juxta Salmanticenſes foret nullum ob irritationem nüinum cun Eccleſiæ. c. Guia ſunt. d. 28. 8vo. Facto ex ju- Im, Vehzer⸗ ſta cauſa divortio vir invita etiam uxore in Sa- Mnllur ium cris ordinari poteſt, quo caſn uxor non tenetur (orlerzati ad votum caſtitatis, & matrimonium ejus poſt inh, ſoerti mortem viri initum non foret nullum, quia jura Wi kum ſe de hoc caſu filent. Si autem ex culpa viri cau- Mic verſe ſatum eſt divortium, fine licentia uxoris ad S. S. Ordines promoveri nequit, licet, ſi illa admonita leſint ſep viro ſuo reconciliari nolit, vir ſine illius licentia Aumnüin ig in ſacris Ordinibus ordinari poſſit. fumnet etgeruei 2 1 , SF. 1183. . en cee Horæ Ca- Altera obligatio ordinatorum in facris nifh nonicæ Ordinibus eſt, recitandi horar Canonicar, quæ id Juid. funt publicæ & ſtatæ preces horis diurnis æ& midh mu nocturnis ex facrorum Canonum decreto ab multe i Eccleſiaſticis perſonis perſolvendæ. tin hani Earam Schol. Horæ Canonicæ dicuntur etiam oficium Di- 8 explicatio vinum vel Eccleſiaſticum. o. dolentes. de celebr. l, Ore Gorigo. iflar. quia præcipuum Clericorum munus elit, in tce precibus apud Deum Eccleſiæ nomine infiſtere. Item 2N O, Non ol . Aine UxCe MI tatur, Cetn Opern izdke Tatum dtinn eorilrmt ſed her ln ognoſten r Hon tmat t vovere di nOtten ir. fimoniun, . mn Oh Uiuic gho. kiloen iam uror ! ,1Huai ine Uin le t Tun n rl Cnnonitn ſt iß a n eten dr. amn linn, lta. Ee⸗ fun a oni U De Ordine. 71¹9⁰ Item dieuntur Breviarium, quia ſunt breve quod- dam compendium S. Scripturæ, ſermonum, & Homiliarum S. S. Patrum, & vitæ Sanctorum. Ab Urbano VIII. vocantur Divina Pfalmodia: a S. Hieronymo, Ejallentia: ab Ivone Carnotenſe, Penſum, a S. Macario, Curſus: ab aliis, Ora- rium. Partes Breviarii ſunt undecim: I. Calen- darium. 2. Rubricæ generales. 3. Pfalterium. 4. Proprium de tempore. S. Proprium Sanétorum 6. Commune Sanctorum. 7. Oficium Beatiſſimæ Virginis Mariæ. 8. Officium Defunéterum. 9. Pfal- mi Graduales fic dicti, quod Hebræi in gradibus Templi eos piallerent. 10. Pſalmi Poœnitentiales cum Litaniis: Ordo commendationis animæ: Be- nediétio meniæ, & Itinerarium. II. Officia ad libitum. Horzæ Canonicæ funt ſeptem: fſcilicet, Matutinum cum Laudibus, Prima, Tertia, Sexta, Nona, Veſperæ, Completorium: quibus repræ- ſentantur tum ſpecialiora Dei beneficia, Creatio- nis, Conſervationis, Redemptionis, Prædeſtina- tionis, Vocationis, Juſtificationis, & Glorifica- tionis: tum ſeptem Paſſionis Dominicæ myſteris uxta hos verſus. Hæc ſunt ſeptenis propter quæ pfſallimus horis: Matntina ligat Chriſtum, qui crimina purgat. Prima replet ſputis: dat cauſam Tertia mortis: Sexta cruci neétit: Latus ejus Nona bipartit. Veſpera deponit: tumulo Completa reponit. porro ſfi Horzæ Canonicæ ſecundum ſubſtantiam pectentur pro precibus quotidie ſtatis horis a fide- libus perſolutis, credibile eſt, eas ab Apoſtolis manaſſe, nam Act. 2. legitur: fideles erant perſe- verantes in fraélione vanis, & orationibus: id eſt, in Pfalmis, Lumnis, & canticis ſpiritualibas Eph. 5. v. 2. Tempus vero his hymnis deſtina- tum vocat Tertullianus Horas Apoſiolicas, Ter- tic, Satzæ, Wonæ. Quippe Apoſtoli orabant hora tertia, quando Spiritus S. ſuper eos venit: Ac. 2. v. 15. S. Petrus hora ſexta orationi va- cabat: 1 72⁰ Caput XIX. cabat: Act. 10. V. 9. Et ad Templum cum S. Jo- anne aſcendit ad horam orationis Nonam. Act. 3. v. II. Et jam olim in V. L. Pſalmiſta canebat Bſ. 118. v. 62. Media nofte ſurgebam, ad confitendum Tibi. Et v. 164. Septies in die laudem dixi Tibi. Succeſſa vero temporis Breviarium in eum Ordi- nem redaéctum eſt, quem nunc tenemus. Theo- doſius Imp. a. 368. rogavit S. Damaſum P. ut officium Divinum melius diſponeret: Ille hanc curam demandavit S Hieronymo qui Pſalterium, Evangelia & Epiſtolas diſtribuit, quod opus §S. Damaſus approbavit, ſtatuens, ut in fine cujus- que Pſalmi diceretur: Gloria Patri &c. An 494. Gelaſius P in Concilio Romano confirmavit Le- ctiones, quæ ex utroque Teſtamento legendæ in Breviario ſunt poſitæ. S. P. Benedictus in S ſua Regula totam formam Divini officii expreifit, quam erudite exponit D. Calmet, Comment in Reg. S. Bened. S. Gregorius M. priorem fermam denuo emendavit, quæ duravit usque sd annum milleſimum. Sæculo IImo a S. Gregorio VII. denuo reformata eſt forma prolixior; quam ad- huc magis contrahendam Innocentius III a. 1200. tradidit Haymonio Miniſtro Generali O. S. Fran- ciſci, & Gregorius IX. illam formam ab eo con- tractam approbavit. Novæ deinde lectiones & Pſalmorum mutilationes irrepſerunt: & ideo Bre- vwiarium denuo ad debitum ordinem redaétum fuit al S. Pio V. a. 1568. in Bulla: Quod a nobis. Rur= ſus emendatum fuit a Clemente VIII. a. 1602. in Bulla: Cum in Eccleſia. Denique Urbanus II. a. 1631. nonnulla in Hymnorum metris caſtiga- vit. S G. 1184. . Ad Horas Canonicas recitandas ſub pec- Canonicas cato mortali obligantur: Imo. Omnes Clerici in ſacris Ordinibus conſtituti. Ita ſtatuitur Clerici in in c. Presbyter. de celebr. Miſſ. & Conent⸗ aſi⸗ eerli Sel. ge kecepti ekictus A Hluliſo on lunj & G⸗ l feiun in lal iuſie in hilin ſien uimnin, iud O immorbit IMutconnn Aun conſin b Peecato ionem. El. ſub le lunur, t inull ſne a niuf m mntgimn, nſicin ſor fteklfihiͤ o inaunn int iilrſbnin r egtur. 1 lgligtgtin in nontion 9 uin gropt UBll §. ni ſonar in itemiͤſ⸗ ſorum Ulren i De Ordine. . 72²21 ſnnt Balileenſi Sefſ. 21. Et patet ex conſuetudine Sacris ihene Ubique recepta, quæ vim legis habet. Unde Ordini- „Am Benedictus XIV. in Inſtruét. Cophtorum ait: bus con⸗ ludniif Zn Kccleſia occidentir impoſita eſt Presbyterir, Mituti. um inendi Diaconis & Subdiaconis obligatio, dietim reci= een. E tandi offcium Divinum, quamvis nullum benefi- niirſ cium Eccleſiaſticum fuerint aſſecuti. Coharet qiMra enim Ordini ſacro diurnum penſum horarum ca- , gol n nonicarum, illudque veteri traditione acceptum, r fed & immemorabili conſuetudine in more voſitum b uiſe docet communior Theologorum ovinio. COhNertI mentokgelt 2do. Quilibet Beneficiati etſi in ſacris hem Be= netfter nondum conſtituti etiam extra chorum tenen- ueficiati⸗ “ tur ſub peccato mortali ad officii Divini re- Fiumia citationem. lta ſtatuit Concilium Latera- eim nenſe V. ſub Leone X. Seff. 9. tatuimus & SCe ordinamur, ut guilibet habens beneficium cum ir curg, vel ne cura, ſi poſt ſex menſes ab ob- atuell tento beneſitio Divinum offzcium non diverit le- wnt⸗ gitimo impedimento ceſante, beneficiorum ſuo- rnn rum ſrustur ſuos non uciat, pro rata omiſio- ut: du nir recitationi, ofſtcii & temporis, ſed eoj Fru- en euik. dus tanquam injuſte perceptos in fabricam hijur- duH“modi benzficiorum vel pauperum eletmoſinas ero- TIN Lgare teneatur: i vero ultra didum temput in e Dbn jmili negligentia contumaciter permanſerit, le- gitima monitione pracedente beneficio ipſo prive- tur, cum gropter oficium detur benzficium: Ac- cedit Bulla S. Pii V. Ex proximo Gc. ſtatuimus, “l ut gqut heras omner canonicar uno vel pluribus ndes 4 diebus intermiſerit, omnes beneſicii ſeu beneficio- Cresd . . . . . -B „ 57. zi. 1 rum ſuorum frullus, gui illi vel illis diebus re- Nbram Infiit. Theol. Tom. III. 227 Et Reli- gioſi choro necdum in ſacris conſtituti etiam extra Cho- addikti. 722 Cuput XIX. ſponderent, ſi quotidie mividerentur; qui vero Matutinum tantum, dimidiam, qui harum ſin- gulas, ſextam partem frubluum ejusdem diei amit. tat &. 3tio. Religioſi ad Chorum profeſſi etiam rum ſub morrtali tenentur ad officii Divini re- citationem. Ita habet conſuetudo generalis, quæ in omnibus Religionibus choro addiéctis ſcientibus & urgentibus Præſulibus Eccleſia- ſticis cum hac obligatione recepta eſt: ita, ut licet nullus expreſſus canon habeatur nec obligatio hæc ſit juris naturalis, cum ad eſ- ſentiam Religioſæ Profeſſionis non ſpectet, conſuetudo tamen vim legis generalis obti- nuerit. Reſolvun- Coroll. Prakt. rmo. Subdiaconi, Diaconi, & Pres- tur caſus. byteri tenentur quotidie ſub peccato mortali reci- tare officium canonicum a die, quo ſacris Ordi- nibus initiantur: licet ſint excommunicati, fſu- ſpenfi, interdiéti, degradati, ad triremes damna- ti, ne ex ſuo delicto commodum reportent: Cle- rici vero minorum Ordinum, ſi beneficium non habent, ad illud non tenentur, niſi alia ſit diœce- ſis ſuæ confuetudo: Et qui ordinantur in ſacris, in die ordinationis tenentur ſolum ad illas horas, quæ tempori poſt ordinationem correſpondent v. g. ad ſextam, nec tenentur repetere, i forte an- te ordinationem Breviarium jam recitaverint. 2do. Quilibet beneficiatus, qui juſte duo benefi- cia poſſidet, vel eſt Sacerdos, Parochus, & Re- ligioſus, nonniſi ſemel de die Breviarium recita- re tenetur, & omittendo unum tantum peccatum committit: non obligatur tamen ratione ſolius tituli ante acquiſitam poſſeſſionem beneficii, niſi penes eum ſit, illam habere, aut niſi malitioſe moras Tons tlahut mnlum vero ceneo ſtitin Un ſtatim ee ſen habet, 60 Vatiarum gätarum, n 6dfont ſtatut tn volt Obte Eins benekcei olato, non Eereftio tume E letit in MMtili hotas Nn ftndnum 3 ccepto hen ſeccet, etim me Alexancro Urce henei m ibſe bene 1 Fenit Uue teſt: let Ceenolyn. Nh ad ſoiüih h Pinnmn i Klongohli ren der enes nünt, 10 nkgte inpe hriun 14 Prefein afis Ne⸗ De Ordine. 723 n⸗ un moras trahat, aut poſſeſſionem impediat: poſt gun Unn , titulum vero & pacificam poſſeſſionem per ſe lo- Cleniiin quendo ſtatim quis recitare tenetur, licet fructus non ſtatim accipiat, dummodo moraliter certam ſpem habeat, illos obtinendi, niſi forte conſuetu- Pkolkſeit do variarum Eccleſiarum Cathedralium, & Col- n extel legiatarum, ubi anni carentiæ pro novis Canoni- ſieiDbir. cis ſunt ſtatuti, a recitatione liberent. Qui au- teeum poſt obtentam poſſeſſionem ita privatur fru- tntogeen ctibus beneficii, ut ſit quaſi perpetua beneficii Choto n ſpoliatio, non tenetur ad horas canonicas. Ex Ubns Euh beneficio tamen tenui oritur hæc obligatio c. ult. rezte A „ de reſcript, in 6. 3tio. Beneficiatus ſine culpa n hobeaus mortali horas omittens non tenetur ad reſtitutio- e s nem fruétuum, fſicut nec ille, qui primo femeſtri s, ln u ab accepto beneficio eas non recitat, licet morta- is non d iter peccet. Reſtitutio autem fruuum facienda geretliͤti eſt etiam ante ſententiam judicis juxta prop. 20. ab Alexandro VII. damnatam, & debet fieri vel fabricæ, beneficii vel pauperibus, quo nomine Dhconi, A etiam ipſe beneficiatus, ſi per fraudem non omit- ao nois tat, venit, & fideles defunéti, quibus Miſſas ap- bo huil plicare poteſt: non tamen ſatisfit huic obligationi ommuis per eleemoſynas ante obligationem erogatas juxta tirens prop. 33. ab Alexandro VII. damnatam. Ato. n tehoſt Novitii in Religione non tenentur ad officium ſ berean Divinum: alii vero Religioſi etiam extra Chorum iai ad horas obligantur, licet fint fugitivi & ejecti, Eunnr ſi tamen per ententiam judicis ſint ejeéti, aut ad l, triremes damnati, nec in ſacris Ordinibus ſint oneſentn conſtituti, non tenentur, ſicuti nec illi, qui au- le, ite Gtoritate ſuperiorum ad ſtatum Converſorum re- i diguntur, vel cum diſpenſatione Papæ mutato 1 „ habitu uxorem ducunt. H. 1185. Optandum quidem eſt, ut Horæ Cano- Horæ Ca- nicæ præſcriptis ſuis temporibus dicantur; nonicæ quia finis Eccleſiæ eſt, ut ſtatis horis laudes Natuto lo- . 22 2 Deo & tem⸗ pore di- cend& Junt. Keſolvzsn- zur cſus. . 724 Caput XIX. Deo perſolvantur, uti patet ex praxi anti- quæ Eccleſiæ, de qua Thomaſſinus t. 2. p. 2. de ant. diſcipl. qui notat, etiam Reges & lai- cos huic Ordini ſervando fuiſſe intentiſſimos: Attamen ſatisfacit, qui intra diem natura- lem a puncto mediæ noctis usque ad aliud mediæ noctis, horas recitat, quia ſic ſaltem ſubſtantia præcepti impletur. Coroll. Fract. zmo. In Eccleſiis, ubi lex ſeu conſue- tudo viget, officium Divinum publice in choro recitandi, tenentur ſuperiores ſub gravi peccato eurare, ne unquam omittatur, & quivis parti- cularis choro aſtriétus tenetur illud in Choro re- citare, niſi legitime ſit diſpenſatus, alias ſi diu ſine cauſa abſit, graviter peccat: debentque ad hoc, ut obligationi publice recitandi officium ſa- tisfiat, ad minimum quatuor in choro adeſſe, quodſi pauciores ſint, ceſſat obligatio Chori. 2do. Præbendati ex jure in choro canere debent, ex conſuetudine tamen diſtributiones quotidianas lucrantur, ſi Choro reverenter adſint, & per ſuos Vicarios canent: abſentes vero a choro non Incrantur diſtributiones quotidianas, & juxta Tri- dentinum Seſſ. 24. de ref c. 12. qui ultra tempus trium menſium choro non interſunt, primo anno privantur dimidia parte fructuum, deinde omni- bus fruétibus, & creſcente contumacia ipſo be- neficio poſt ſententiam judicis: diſtributiones au- tem quotidianæ ab abſentibus etiam ante ſenten- tiam judicis perditæ præſentibus accreſcunt: Trid. Sefſl. 21 cap. 3. exceptis extraordinariis ratione dignitatis, & iis, quibus aliquis per ſententiam ludicis condemnatoriam privatur, quæ Eccleſiæ, vel alteri pio loco ſunt applicand'e: præſentes vero ſuper diſtributionibus cum abſentibus tranſi- gere, nec eas remittere poſſunt, Trid. Sefſ. 24. de ref. cap. 12. licer acceptas donare poſſint. Stto. Infirmitas gravis excuſat a præſentia in cho- ro, , E Ntab Urtetur, lie Umen fordi6 Fllentur chot rporis peet Le. vel eride 10, Thevhog in in choro e iie Tril S Ezinnis tres Ii tanid Ch onmn, vel 1lotao ofhii ſe ſne cauſe h vero can e, ſero ve llum pecrt rcepti zt ihne el re btiferi Peo lines de c Dhünm ſine tin teita tlenlis tz, khonde lweſns mmmn vero 3 Aen ine en Dütttinicican ge, nin eie Mn Ktelis die, ore ft ee m omeni erkfun ſols Un 8 Lan Unenntur ln, ſohe W dore 1l De Ordine. 725 mn , ita ut abſens etiam diſtributiones quotidianas innst n) lucretur, licet quis ſna culpa infirmetur. Coœci Reges N tamen ſurdi & muti pro lucrandis diſtributionibus inteptitre videntur choro adefſie debere. Item rationabilis Ciemn nnnne corporis neceſſitas v. g. pro ſumenda medicina &c. vel evidens Eccleſiæ utilitas in Pœnitentia- gle N rio, Theologo, Concionatore, excuſat a præſen- uin ſeſit tia in choro cum lucratione diſtributionum. De- nique Trid. Seff. 24. cap. 12. Præbendatis ſingu- lis annis tres menſes conceſſit, quibus recreatio=- ler knen⸗ nis cauſa a Choro abeſſe poſſunt. Ato. Ordinem poublie indin horarum, vel Pſalmorum invertere, vel nondum b geani en abſoluto officio hodierno aliud ſequentis diei inci. & Ceiris pere ſine cauſa privatim, eſt tantum veniale, ex Ud in Cont juſta vero cauſa v. g quia quis non habet leétio- itns, Anii nes, ſero venit ad chorum, oblitus eſt horam; t: Cehenut nullum peccatum eſt, ſervatur enim fubſtantia tndi ftin⸗ præcepti. Sto. Nullus locus pro privata recita- n choto tione eſt præſcriptus, unde etiam in loco immun- Obligtio do ſatisfieri poteſt, nec cæeremoniæ uti genufle= o carete xiones &e cadunt ſub præcepto. 6to. Officium ones (Meis Divinum ſine interruptione ſub veniali ob irreve- raclut, rentiam recitandum eſt: Ex juſta tamen cauſa ero 2chlu ad tollendas diſtractiones, audiendas conſfeſſio- 1s, Ciunn nes, reſpondendum amico, pſalmus a pſalmo, Ci ne vel pars ejus ab altera &c. ſeparari poteſt: Matu- vnt, ino⸗ tinum vero a Laudibus „G£ unus Nocturnus ab , Eldel⸗ altero ſine culpa ſejunguntur, ubi tamen in fine Cumnrk ii matutini dicatur oratio principalis diei, nec opus trboünsr eſt, ut initio Laudum diviſarum dicatur Pater & tan Ane Ave, quia nullibi præſcribitur. Ztimo. Ex uſu crrect Eccleſiæ Matutinum cum Laudibus Veſpere præ- inris⸗ cedentis diei anticipari poteſt, pro qua anticipa- . ſoen tione ſit hæc regula: Subtracta medietate hora- belu rum pomeridianarum ab hora diei 12 ma usque ad O occaſum folis, reſtat tempus, quo licet matuti- gn num & Laudes anticipare v. g. 22. Decembris fütn numerantur horæ quatuor a meridie usque ad oc- r. caſum, ſubtraéta medietate a 4 remanent 2. Er- o hora 2da anticipare licet. 8vo. Ordinarie Ma- Ctin * 726 Caput XIX. tutinum, Laudes, Prima, Tertia, Sexta, Nona ante prandium: Veſpera & Completorium poſt prandium ſub veniali dici debent, juſta tamen cauſa excuſat, ut omnia mane vel veſpere dici poſſint. G. 1186. Quale ofi- Qui tenentur ad horas Canonicas, debent cium di- recitare illud officium, quod pro illa die cendum. præſcribitur in proprio ſuæ dioeceſis, vel Or- dinis, & quidem ſi utantur Breviario Roma- no, ex illo, quod Urbanus VIII. recogno- vit, uti patet ex Bullis Breviario præfixis. 17 Reſolvun- Coroll. Prak. Imo. Peccat, qui advertenter & ſine tur caſus. juſta cauſa officium canonicum unius diei com- mutat cum officio alterius diei; & damnata eſt ab Alexandro VII. prop. 34. In die Palmarum retitans oficium Faſchale ſatisfacit pracepto. Ex- cuſatur tamen a peccato & obligatione repeten- di horas, qui inadvertenter officium æquale pro alio recitat, unde ſi errorem poſt aliquas horas recitatas deprehendat, ſufficit, ſi ex tunc erro- rem corrigat, & ſi hoc die officium recitavit de die ſequenti, altero die non debet officium omiſ- ſum dicere, ſed ſe Eccleſiæ conformare. ado. Omnis Clericus ſive ſæcularis five Regularis tan- quam advena alibi exiſtens poteſt recitare officia ſuæ dioeceſis & monafterii juxta ſuum directo- rium. 3tio. Si quis non habeat Breviarium pro- prium ſui Ordinis, tenetur ex alio recitare, ut ſaltem ſubſtantiam præcepti impleat. D. 1187. Oficium Officium Divinum recitandum eſt Imo. HH ſtudioſe, recitando illud integre, ordinate, dum eſt tempeſtive, ſine ſyncopatione ſyllabarum & ſiudioſe & verborum omiſſione, quia c. dolentes. de Ce- integre. lebr. 6. Ular. Pientie, 1 er & dln ole celebr 1. Recit ine, gpia Mnuna: ne Ulr er aloo i ocberdum uIluntas . e lectio Aens, Miokfium p eterwine Ito Recit n E inter Peftini ad EN, ne ſolente Ies, & an 1n Wi mian 1. Deinle 0un peri inne inten Rbetn non Meſltem Lonitend, tonikncan urſhiite il Atei 1 externn De Ordine. 722 deh Jepr. Miſſar. diſtricte præcipitur in virtute Rarl obedientiæ, ut Divinum officium nocturnum A . bariter & diurnum, quantum dederit Deus, ſtudioſe celebretur pariter & devote. 2do. Recitandum eſt cum debita inten- nicis, de tione, quia alias recitatio non foret actio Uo l humana: nec poteſt præfumi, recitationem doels, NN hanc ex alio fine præcipi ab Eccleſia, quam “õ ad colendum Deum, adeoque indirecte ſal- VIII. kAn tem voluntas colendi Deum præcipitur; cum-⸗ tio nin que ſola lectio Divini officii ſit aliquid mere ingdifferens, Eccleſia vero opus bonum & ketameit meritorium præcipiat, per intentionem ad in hoc determinari debet. i⸗un 3tio. Recitandum eſt cum attentione ex- nrn terna & interna actuali vel virtuali ſaltem nimge ſuperfitiali ad verba, ut illa recte ſecundum un l ordinem, ritum ac integre proferantur; D ams nam c. dolentes. reprehenduntur in choro gar- imn nini rientes, & audientes ſermones incompeten- toleins tes: ubi notatur defectus attentionis exter- Dmomm ? nz. Deinde requiritur, ut devote officium veus Divinum perſolvatur, quod non fit ſine at- Hren tentione interna, quia ſine elevatione mentis n ie, ad Deum non eſt oratio, & ſine ulla atten- orin Ltione ſaltem ſuperfitiali eſt periculum, mul- t. ta omittendi, cum econtra per attentionem internam ſuperfitialem cum debita intentio- ne conjunctam ſufficienter ſalvetur oratio vo- calis quoad ſubſtantiam, nec ulla lex plus n e, neceſſario requirens aſſignari poſſit. ie Schol. Attentio alia eſt externa, quæ conſiſtit tum Attentio erert in externa compoſitione corporis in modum quotupleæ. . Z 2zZ 4. oran- Luar ſs. 728 Caput XIX. orantis; tum in eo, ut quis abſtineat ab omm aétione incompoſſibili cum recitatione Breviarii: alia eſt interna, quæ eſt actus intellectus adver- tentis ad id, quod agitur. Interna vel eſt Juper- Nitialis, ſeu advertentia animi ad verba, ut recte ſecundum ordinem ac integre proferantur: vel litteralis ad communem ſenſum & ſignificatig- nem verborum: vel mna’ſtica ſeu ſpiritualis ad fi- nem orationis ſcilicet Deum, vel rem, pro qua oratur. Hæc exescetur vel per memoriam præ- ſentiæ Dei, quem quis vult colere: vel per re- cordationem vitæ & Paſſionis Chriſti. Optima attentio eſt ſpiritualis, ſufficiens, ſuperfitialis, quæ vel actualis vel virtualis eſſe poteſt. Keſolvun- Coroll. Prall. 1mo. Omittere horam minorem eſt peccatum grave. Pulſantes vero campanas, transferentes libros, & aliis chori officiis deſtina- ti omittentes ideo aliquam officii partem, ſatisfa- cient etiam non repetendo, quia chorus ſupplet. 2do. Omittere officium defunétorum, & Beatiſ- ſimæ Virginis in Choro diebus præſcriptis reſpe- tu eorum, qui utuntur Breviario Romano S. Pii V. non eſt peccatum mortale, uti patet ex ejus Bulla Breviario præfiza: in Eccleſiis vero, ubi conſuetudo recitandi hæc officia ſub mortali viget, & Pius nil immutavit, unde ſub mortali in choro dici debent, licet extra chorum ea reci- tandi non fit obligatio, quæ folam communita- tem afficit: quod idem dicendum de Pſalmis Gra- dualibus, & bPoœnitentialibus. In die autem De= functorum officium eorum, & in Feſto S. Marci, ac tribus diebus Rogationum Litaniæ etiam priva- tim extra chorum fub mortali dici debent. Ztio. Horæ dicendze ſunt vocaliter, ita, ut quis ſe- ipſum ſine impedimento audire poſſet, ſi accura- te auſcultaret. Si quis cum ſocio reeitet, ambo ita verba proferre debent, ut ea mutuo perci- Piant, & ad ea, quæ unus dicit, alter etiam in choro attendere debet, nec ſatisfacit, ſi non em tn conkul inn celen ſollt ereip Ptiionem . Uer ſeniiss itiniat nott nmn (xerit mnes, ſve mutiltio ins mutetur, aet, i fat tun in ultim iencdi kem r hebetnr, Uum, vel die cheit hnie icigit, E ſ Cezterne Us patittur; letone pre hetütillem EIn ſonte n auyerten um pronun Deileng, uncin certn er natnre Ibl lepetat, eilier CAnle er⸗ unticann ls. , Diherltt Mm. De Ordine. 729 Plinen be tem confuſe, ob ſubitaneum ſtrepitum audiat. httione hei Nimia celeritas, ita, ut ſocius verba non ſatis inteleihn in poſſit percipere, ordinarie eſt veniale, nec ad re- na relet petitionem obligat, ſecus vero, ſi vix unus, vel Gveh, um alter ſenſus percipi poſſit. Nec ſatisfit, ſi ſoeius Dtofetanine incipiat notabiliter prius, antequam alter verſum n & ii ſuum dixerit: unus tamen omnia capitula, ora- l ſpiriult tiones, & lectiones dicere poteſt. 4to. Verba el tem, ot ſine mutilatione proferri debent, & ſi ſenſus ſæ- k menmdtin pius mutetur, poteſt effe grave peccatum, ſecus Olete: Vilel foret, ſi fiat ex inadvertentia, balbutie, & tan- Criti. a tum in ultimis ſyllabis. Sto. Intentio implicita ens, etil faciendi rem præceptam, id eſt, orandi ſufficit, le potet quæ habetur, ſi quis more ſolito arripiat Brevia- rium, vel dicat orationem, Aperi &c. 6to. Sa- tisfacit huic præcepto, qui cum bona intenfione incipit, & ſufficienti attentione ſuperfitiali inter- na & externa pergit orare, licet multas diſtractio- nes patiatur; quæ tune ſolum non ſtant cum im- pletione præcepti, quando omnem attentionem Dram MNNeen Ver cinnotu aſnze zei⸗ oti offcis n iutten, 1i net fuperfitialem tollunt, non vero ſi vel non plene . Z & fua ſponte voluntariæ vel involuntariæ ſtant N cum advertentia, quod nihil omifſum, vel per- peram pronuntiatum fuerit. timo. Scrupuloſus metuens, ne debitam attentionem habuerit, quamdiu certus eſt, quod non conjunxerit actio- nes ex natura ſua omnem attentionem tollentes;, nihil repetat, & credat, ſe omnia recte peregiſſe, le, ii pe n Lec ſoſis ſe Unde! ANais . ⸗ donec illi certo conſtet de oppoſito. Nu te lni Gde a HMZ ketod Canſæ excuſantes a recitatione horarum Cauſæ ab ſi H Canonicarum ſunt: I. Impotentia phyſica & Horis em- in, I . moralis. 2. Charitas proximi. 3. Metus. M1antes. 4. Diſpenſatio: uti oſtendet ſequens Corol- larium. Z 2 5 Coroll. Reſolvun- Coroll. Prak. Imo. Infirmitas gravis excuſat a reci- tur caſus. 730 Caput XIX. tatione horarum, ex qua nimirum grave valetu- dinis incommodum, uti dolor magnus capitis, virium notabilis laſſitudo imminet, quod judicio fuperioris, medici, & prudentis confeſſarii de- terminari poteſt. 2do. Qui caret Breviario, vel illud amiſit, nec alind habere poteſt, non tenetur ad illud recitandum: qni vero illud ſtudioſe ab- jecit, illo die, quo abjecit, peccat, non vero reliquis diebus, ſi priorem voluntatem retracta- verit. 3tio. Cœcus vel oculis laborans, fſi to- tum officium, vel notabilem ejus partem memo- riter ſciat, tenetur recitare, non autem obliga- tur, ut memoriter diſcat. Ato. Qui ſolus nequit recitare, poteſt autem cum ſocio, tenetur eum adhibere, ſi commode invenire poſſit, quia, qui tenetur ad finem, tenetur etiam ad media. Sur- dus vero, ſi ſolus orare non poſſit, non tenetur ſocium adhibere, quem audire nequit, tenetur tamen ſolus orare, ſi poſſit. S5to. Qui non ha- bet Breviarium, ex quo matutinum dicat, habet tamen Diurnale, ex quo reliquas horas dicere poſſit, tenetur ad illas: nam Innocentius XI. damhavit hanc propoſitionem 54. Qui non poteſt recitare Matutimem &y Laudes, poteſt autem reli- quas horas, ad niliil tenetur, quia major vars trahit àd ſe minorem. 6to. A recitatione Brevia- rii excuſat charitas proximi, ut ſi quis tota die deberet aſſiſtere infirmis, & moribundis: ob mul- titudinem tamen pœnitentium extra neceſſitatem Jubilæi aut Paſchatis rariſſime quis excuſatur. 7timo. Gravis occupatio tunc excuſat, quando non potuit præveniri, vel prætermitti ſine ſcan- dalo, vel proprio, aut alieno damno, eſtque cum recitatione incompoſſibilis: hinc qui talem occupationem prævidet, tenetur horas anticipa- re, & quidem etiam Matutinum & Laudes die præcedenti, quia obligatio impleri debet, quando poteſt. 8vo. Metus excuſat, quando timetur grave corporis vel bonorum detrimentum. 9no. Diſpen- Dſenlttioe 1 a, nili Petille ivi Ab oblign eſletis Murumn plim Uitem prim⸗ Ugmentumm: IIim 4. N lb datn ur munuuun nes S. Chr I, glonn Ahr! de nn, Daur Dt Dorentin nunn grutic itentinnn me tffinonia In Iintini Fiininen . glit irerit iun Ko⸗ eſe Spirin giatian hium in gr⸗ MNilin ſopen ntonibr nhükentes. tencitut 20 ni & 8 ertlin Im gure nie 1 Brevino, eſt, non tda Iud koücet eccdt, NoK ntiten ſen lborans, 11 1s paten e 0n abtenn Qui nn io, teheiliel polit, n, ad neln S it, non k Nellt, en S. Cninn hun dint4 ns oni Iunocelin, (iiun, Gtgtoun De Ordine. 73 1 Diſpenſatio excuſat, quæ regulariter debet peti a Papa, niſi Epiſcopi, vel Ordinum ſuperiores ſpeciale Privilegium ad hoc habeant. =WðWð G. 1189. Ab obligationibus ſacrorum miniſtrorum Eſeftus ad eflfectus Sacramenti Ordinis pergimus, Ordinis quorum primus eſt gratia ſanctificans non brtmeuè quidem prima, ſed ſecunda, ſeu gratiæ Eratide augmentum: uti Imo docet S. Scriptura I. Tim. 4. Woli negligere gratiam, quœ eſt in te, quæ data eſt tibi per prophetiam cum impo- ſitione manuum Presbyterii. z2do. hoc docent Patres S. Chryſoſtomus hom. 1. hoc eſt, gra- tiam, quam accepiſti ad Eccleſiæ inſtitutionem. Auctor 1. de dign. Sac. c. 5. Homo imponit manum, Deus largitur gratiam. Stio. Ita de- finit Florentinum in Decret. Eſedtus eſt aug- mentum gratic, ut quis ſit idoneus miniſter. Et Tridentinum Seſſ. 23. cap. 3. ait: eri- pturæ teſtimonio, Apoſtolica traditione, & Pa- trum unanimi conſenſu perſpicuum eſt. per &. Ordinationem. .. grutiam conſerri. Et can. 4. Si quis dixerit, per S. Ordinationem non dari Spiritum &. ac proinde fruſtra Eniſcopos dicere: Accipe Spiritum S . anathema ſit. Schol. Præter gratiam ſanétificantem confert etiam Gratia Ordo gratiam Sacramentalem, quæ eſt jus fun- Sacra- datum in gratia ſanétifieante ad accipienda a Deo meutalis auxilia ſupernaturalia, ſeu gratias actuales in il- Ordinis. luſtrationibus mentis, & piis motibus voluntatis conſiſtentes, quibus ordinatus illuſtratur & ac- cenditur ad ea, quæ ſunt muneris ſui Ordinis, fanéte & utiliter peragenda. H. 1190. Caput XM. H. 1190. Secundus Secundus effectus Ordinis eſt, quod im- cWettus eſt primat Characterem indelebilem, quod pro- Ler. retulifſe aliqua teſtimonia veterum. S. Cy- prianus ſerm. de ablut. ped. ait: Memo ſacros OOrgdiner iterum renovat: Ergo ob impreſſum characterem non iterantur. S. Auguſtinus I. 2. cont. ep. Parmen. UWinumque Sacramen- tum es, & guadam conſecratione datur, illud, cum baptizatur, iſtud, cum ordinatur; ideo in Kecleſia Cutholica utrumque non licet iterare. Et in ſermone de geſtis cum Emerito etiam nomen Characteris ponit, ob quem Ordi- natio iterari nequit. Hinc Tridentinum Seſſ. 23. Ccan. 4. i quir dixerit, per ſacram Ordi- nationem non imprimi Charaſterem, vel eum, gui Sacerdos ſemel fuit, laicum rurſus ſieri poſſe, anathema ſit. An ab Schol. Character imprimitur per omnes Ordines, omnibis qui funt vera Sacramenta, non vero per eos, Ordinibus quibus ratio Sacramenti non convenit, niſi per imprima- charaéterem deputationem ad aliqua miniſteria, kiey. vel ad id, quod iterari nequit, velis intelligere. In ſingulis autem Ordinibus diſtinétus Charaéter imprimitur, quia finguli habent diſtinctos & pe- culiares effectus: Attamen in Ordinibus, in qui- bus plures & diſtinétæ conferuntur poteſtates, uti in Presbyteratu, unicus Charaéter imprimitur, quia unicum eſt Sacramentum, & unus Charaéter ad omnes effectus ſufficit. Denique in Ordine Sacramentum tantum eſt res externa & ſenſibilis cæremonia, qua confertur: Res tantum eſt gra- tia ſanctificans, quæ confertur: Res & Sacra- mentum fimul eſt Character, qui per rem exter- Cara- batum fuit: (H. 911I.) adeoque hic ſufficiat Pun ſgnifcat infcrt. lrtius el homo tra iine Diin I. Ino u i onten 4 Hepletnr, n Hſoner nun o mi Criſi. 15 . Ngfe n, al gui Uuit, ohi in Ulins Cleri ittualia ſinguit Ate gefinit unlan ſenet lenn ſt. Un mationn e learato us Djninis Eelimr: ſie Ulis biit Kutnk, di In len Uleri, Mrtetu. Diin ad dan AEl men wenont . De D Ordine. 7 33 mam ſignificatur, & fimul gratiam ſanétificantem ſignificat. .V H. 1191. Tertius effectus eſt, quod per Ordinatio- Zyrtias greſiri nem homo tranſeat ad ſtatum Clericorum ,FeRus etn 54 Jui jure Divino diſtinguitur a ſtatu laico. ebaratio t. N rum. IMo. quia Eph. 4. V. II. dicitur: Ipſe ſsutari. db imn dedit quosdam quidem Apoſtolos, quosdam ut- 6 gus vem Prophetas, alios vero Evangeliſtar, alios autem Paſiores & doſtores ad conſummationem ſanbtorum in opus miniſlerii, in ædifcationem corporie Chriſti. Et Act. 13. v. 2. dixit Spi- ritus S. Segregate mihi Saulum & Barnabam in opus, ad quod aſſumpſi eos. Et c. 20. V. 28. gel Atlendite vobis & univerſo gregi, in qu0 Vos imhisd Spiritus & poſuit, regere Eccleſiam Dei. Er- innm, go ſtatus Clericorum ex jure Divino ad offi⸗ ue, cia ſpiritualia eſt deſtinatus, & a ſtatu laico- inm, rum diſtinguitur: Et Trident. Seſſ. 23. can. ſui 4. recte definit. & quis dixerit. .eum, gui Sacerdos ſemel fuit, laicum rurſus fieri poſſe, ormaidh nathema ſit. 2do. Conſtat ex communi om- eſt, li, ein, Cdn ngle Ninn Ore ntnr,i litcur, iut Non hut in n Emenmei n e nium nationum conſenſu, quæ aliquos a onen plebe ſeparatos ritu religioſo initiarunt, ut hue, rebus Divinis vacarent, ac Sacerdotio fun- enn gerentur: ſic in lege naturæ Primogeniti ſuxæ iie familiæ Principes ſacerdotali dignitate deco- Nninms rabantur, uti ex Hebræis refert S. Flierony-= um ν mus. In lege Moſaica Deus ſeparavit tri⸗ S bum Levi, & ſibi applicuit, ut Sacerdotio AumsH fungeretur. Apud ipſos ethnicos aliqui cer- in , to ritu ad Sacerdotii munia inaugurabantur, n , quos ut membra reipublicæe a cæteris diſtin- NeN cGa memorat Ariſtoteles 7. Polit. 8. . “ . ta- Clericaus quid. 734 Caput XIX. Status Eccleſiaſticus jure Divino eſt diſtinctus a ſtatu politico (t. 2. J. 470. 471.) Ergo etiam perſonarum Eccleſiaſticarum, ſeu Cle- ricorum ſtatus jure Divino diſtinguitur a ſtatu laicorum. chol. I. Clericus ſecundum vim nominis Græci 2nρ.οοο ſortem ſignificat: ſors vero hæreditatem, quæ ſorte, non vero electione homini advenit. Nomen autem ſortis apprime miniſtris Eccleſiæ convenit: tum quia ſunt ſelecta Domini portio & hæereditas, tum quia Dominus ſorte illis velut pars & hæreditas obvenit. Laici vero dicuntur a Mc,, quod populum fignificat. Jam ab anti- quiſſimis temporibus miniſtri Eccleſiæ appellantur Clerici, uti conſtat ex can. Apoſtol. 12. 13. 15. Concilio Nicæno & c. Tertulliano l. de Monogam. Origene hom. 7. in Jere. S. Auguſtino, Hiero- nymo &c. imo I. Petr. 5. dicitur: neque ut do- minantes in Cleris, ubi S. Hieronymus nomine Cleri inferiores Eccleſiæ miniſtros intelligit. Solvuntur Schol. g. Heterodoxi negant ſtatum Clericorum ju- objeltio- nes. re Divino diſtingui a ſtatu laicorum, ita ut fide- lium multitudo Paſtores ſuos eligere, & ab offi- cio, ita ut deſinant omnino eſſe miniſtri, depo- nere poſſit. I. Quia Act. r. a multitudine ele- Etus eſt S. Mathias: Et Act. 6. S. Stephanus. Et Gal. 3. omnes vos unum eſtis in Clriſio Zeſu. Reſp. Populus quidem olim miniſtros eligere, non vero ordinare poterat. S. Paulus in iis, quæ ſunt neceſſaria ad ſalutem, omnes nos pares eſſe vult, non vero in Ordine ad miniſterium Ececleſiaſticum. II. S. Petrus c. 5. totam Eccle- ſiam Clerum vocat; neque ut dominantes in Ule- is. Reſp. Nomen Cleri S. Hieronymus ep. ad Nepot. ad ſolos Clericos reſtringit. Sed eſto, nomen Cleri ad univerſos fideles extendatur, manebit tamen, miniſtros Eccleſiæ cultui Divino totaliter addictos efſe præcipuam Domini ſoren ſicuti g „ Suti Levitæ te. II.. Te unne & luti ſet ior fugi iſermtinn in iſe Aidhri ictftutur a Ones Hrerc Clerentes, ic EE Deinde Uen conſtituit EKonem, uu ele a D. n N honor 1D. ortus ef Unationem liſtlimn, g luibus imit Mnsretine Henreh Home, 8. P i M. & (E egkeli & inr, (nos t 1 040 don Etenunt. . .! uun Cinitat unlis Riſe Ae, Iim unnta non tie Neclel ſentin E Untttnr ſa unlines De Ordine. 735 Delitne AKiuti Levitæ in V. L. erant ſpecialis Dei hæredi- N as. III. Tertullianus exhort. ad caſtit. ait c 7. Ar) 1 nonne &z laici Sacerdotes, nam Apoc. I. dicitur: tum, lul fecit nos regnum, S8 Sacerdotes Deo. Et ibid. ngoittin dißerentiam inter Ordinem & plehem conſtituit Ec- cleſiæ Aukloritas. & honor per Ordinis conſeſſum Janbkficatus a Deo. Reſp. Tertullianus vocat nonms omnes Sacerdotes metaphorice laudis ſacrificia 10 Detetire offerentes, ſicuti reges affectibus ſuis dominan- honiime tes. Deinde differentiam inter Ordinem & ple- inikts kus bem conſtituit Eccleſiæ auctoritas ex parte quoad 2 Dorium electionem, non vero quoad ordinationem, letelde gquam eſie a Deo Tertullianus indicat per illa ver- iednn ba: Et honor per Ordinis conſeſſum ſanktificatus t. un i a Deo. dehee Mer J. I102. Quartus effectus eſt, quod per ſacram Guartus entino, E Ordinationem conſtituatur quis in Hierarchia Illus e Eccleſiaſtica, quæ eſt poteſtas hominum fſacris iza ;Hu OQrdinibus initiatorum ordinata, debitum in Ninelt ſubditos retinens principatum n Cam Schol. Hierarchiæ nomen occurrit in Scriptis S. CQuid ad rum, ili Thomzæ, S. Bonaventuræ, S. Maximi, S. Gre- zam ve- ete, Aul gorii M. & S. Dionyſii Areopagitæ, qui libras quiratur. miniff, 4 de cæleſti & Ecclefiaſtica Hierarchia ſcripfifſe di- mblini? citur, quos tamen nonnulli critici illi denegant, & modo poſt Sæculum quartum exaratos eſſe contendunt. Ad Hierarchiam requiritur 1. Ordo ſacer. 2. Jurisdictio ordinaria, vel delegata cum dignitate, qualem v. g habet Vicarius ge- neralis Epiſcopi. Actus Hierarchici ſunt; pur- gare, illuminare, & perficere. Scientia & cha- rismata non quidem funt aliquid eſfſentiale Hierar- chiæ Ecclefiaſticæ , quia in paſtore, qui caret ſcientia & ſfanctitate, manet Character, in quo fundatur ſacer Eccleſiæ Principatus: ſunt tamen conditiones, ſine quibus actus Hierarchici licite & debito modo exerceri non poſſunt. Datur Hierar- chia Ec- sleſiaſtica. obiebtio- Néch. Cuput XIX. J. 1193. Datur igitur Hierarchia Eccleſiaſtica. Nam in Eccleſia habentur Ordines ſacri ‚qui ſint vera Sacramenta: (G. 1150. 1154. 1159. 1160.) deinde datur etiam jurisdiéctio ſpiri- tualis non tantum directiva, (t. 2. G. 470.) ſed etiam coactiva per cenfſuras: (t. 2. O. 487.) Ergo datur Hierarchia Eccleſia- Rica (H. 1192. Schol.) Hæc Hierarchia ex inſtitutione Divina conſtat ex tribus Ordinibus I. Epiſcopis, & quidem ſupremo Epiſcopo ſcilicet Romano Pontifice, qui primatum honoris & jurisdi- ctionis habet in tota Eccleſia: (t. 1. H. 31.) Deinde Epiſcopis, qui jure Divino potelſtate tum Ordinis tum jurisdictionis Presbyteris ſunt ſuperiores: (H. 1159.) Deinde 2. con- ſtat ex Presbyteris, qui actus Hierarchicos exercere poſſunt. (K. 1157.) 3. Ex mini- ſtris, ſaltem Diaconis, quibus ſubinde cura plebis Chriſtianæ commiſſa fuit; uti patet ex Synodo Antiochena c. 1. IIliberitana, c. 77. & olim Romæ erant Diaconi Cardinales, Diaconias adminiſtrantes: (G. 1153. Schol. 1.) & Diaconi baptizare, & prædicare poſ- ſunt. (G. 1152.) Solvuntur Schol. Proteſtantes negant, dari Hierarchiam Eccle- ſiaſticam; quia Chriſtus principatum Apoſtolis ſuis interdixit Matth. 20. Frincipes gentium domi- nantur eorum .. non ita erit inter vos, ſed qui- cunque voluerit inter vos major feri, ſit veßter mi- niſter. Keſv. Chriſtus non prohibuit principatum ſpiritualem, ſed docet, quommodo Apoſtoli illa Poteſtate ubi debeant, nimirum per Cerltas Prins ſbi m jum HENNt. = = — ſakin 1 Mrinoni elis vin ms indinin in Dirinit ins Critit Mn gratie Ulnos, ac Uöfins edin 1 I. Mui fainr Uitri detto, fel Einoniüm en nurim, Jl ni tinen Enn Golore ltic a ven ſhatur, Eunbian, Ir: Nxor fie icandn 1d, en vel icitium 1 Reren lufi De Matrimonio. 73 Spirſtus fibi invieem ferviendo. Alia argumenta eorum jam allbi (t. 2. G. 470. Gc.) ſoluta Uatii fuerunt. ines hei,g SS ðèð 2-ð ſerde CAPUL XX. Cchia Lolsr bDE ilnit §. 1194. ſelicet Nonn Dehinn noveæ Legis Sacramentum eſt Matri- nors u Matrimenium, quod eſt conjunctio mari- monium (t1 talis viri & fœminz inter legitimas per-Ausd. Dio ck ſonas individuam vitz confuetudinem reti- Dnis Näfe nens Divinitus infſtituta in ſignum conjun- Deiden (tionis Chrifti cum Ecclefia, habens promiſ- s Heucs Hionem gratiæ, ad uniendos ſimul conjugum AEanimos, ac prolem pie ac ſancte in fide 8s hnde Chriſtiana educandam. lit; I 4 Schol. I. Matrimonium quatuor babet nomina: T. Varia Hlibertun dicitur Matrimonium a matfis nomine non jam ejus no⸗= onl (rd adepto, ſed ſpe & omine mox adipilcendo. Ma- mena 1 trimonium autem potiüs vecatur, quam Patri- . rt monium, quia licet Pater fit ſexu Præſtantior, DMed matri tamen foœtus ante partam eſt oneroſus, in parta dolorofſus, poſt partum laborioſus. 2. ſ areel Nuptiæ a velamine, quo caput nubentis obvol- len vebatur, quod antiqui obnubere vocabant. 3. ſne ,H Connuhium, & in Pandectis Florentinis ita deſcri- Ne bitur: uxoris jure ducendæ facultas, & cum nu- i n, , ptiæ dicantur a velamine, connubium eſt cum i l alio, ea velare, quæ Chriſtienam modeſtiam & hni pudicitiam lædere poflunt. 4. Conjugium, quafi o i⸗ due⸗ 1. Schram Inflit, Theol. Tbm. III. A a a Quemodo Schol. 2. Matrimonium fub triplici ratione conſide= sonſide- rari poſſit. Matri- 73 CLaput XX. duorum, ſcilicet maris & fœminæ ad idem jugdm alligatio. Græci Matrimonium vocant Yæzos a 7 vausa Uxorem duco. rari poteſt: vel prout eſt contractus civilis, & reipublicæ paci conſulit, amicitias, affinitates & foœdera inter cives auget: vel prout contraſtus naturalis in officium naturæ ad propagationem & conſervationem generis humani ordinatus: Et prout eſt contractus civilis & in officium naturæ, definitur: Conjunétio maritalis viri & fœminæ inter legitimas perſonas individuam vitæ conſue- tudinem retinens: vel prout eſt Novæ Legis Sa- cramentum conjugibus gratiam conferens, con- cupiſcentiam refrænans, illisque remedium pro- curans, & pia prolis educatione Eccleſiam ditans. Cum vero ratio Sacramenti civilem & naturalem contraétum in Matrimonio ſupponat, & contra- Sus illi ad dignitatem Sacramenti a Chriſto ele- vati fuerint, de Matrimonio ſub utraque ratione ſpedtato hic agendum erit. H. 1195. Matrimonium eſt licitum & honeſtum. monium Nam Imo. Matth. 19. v. 4. & 5. alt Chri- ſt icitum. ſtus: Non legiſtir, qui jecit hominem ab initio, maſculum & fœminam ſecit os, & dixit, prop- ter hoc dimittet homo patrem, & matrem, adhigrtbit uxori ſux, & erunt duo in carne una. Itaque jam non ſunt duo, ſed una caro. Quod ergo Deus conjunxit, homo non ſeparet. Item Chriſtus Ipſe joan. 2. nuptias in Cana Galilææ preſentia ſua ſanctificavit. Et Apo- ſtolus 2. Cor. 7. V. 28. ait: Ni acceperit uxo- rem, non peccaſti, & ſi nupſerit Virgo non pec- cavit. Et I. Tim. 4. oppoſita ſententia velut fidei iicontratr ialnt uit ir & dol in rubere. lAlex.. M c.29, num ſn uftig tone Tkluns! 1. inonr , ftle nupti⸗ Untr inclina un conletre 1aRum eo Ans non el aor, 1 Kmon ein, Manie heluunt Mtieitie neg 1m eſſe elt a ccel 140. Uxor thom., luurt Ni 5 I rh⸗ ‚u rCN.. nigmn & in Ineditut, eio mattin Ueſiexe 4 lerte gni üren, n. Uuntm,. I. De Matrimonio. 739 uaſt fidei contratria damnatur: In noviſſimis diebus diſcedent quidam a fſide, attendentes piritibus yroris & doctrinis dymoniorum... Prohiben- ntiree zinem ubere. 2do. lta docent Patres. Cle- n mens Alex. I. 3. ſtrom. Tertullianus l. I. cont. 1 . .. . Ponoti Marc. c. 29. Nic & connubii res non ut mala P gongin ſecurem & falcem admittit Santtitatis. quia iotem. nuptiœ non erant, Santtitas nulla eſt. S Au- ofnm guſtinus 1. 1. de nupt. & Concup. c. 4. Copu- nim Iatio maris & ſœæminœ generandi cauſa bonum eſt rli naturale nuptiarum. 3tio. Natura a Deo in- uess ſtituta inclinat ad prolis generationem, per erniing quam conſervatur genus humanum, qut finis Nekinde per actum conjugalem obtinetur: Ergo ille endum malus non eſt, ſed in eo medium virtutis in- a d venitur. Uunrs Schol. Simon Magus, Saturninus, Tatianus, Mar- Solvuntur cion, Manichæi & Priſcilianiſtz Matrimonium objeblio- appellarunt opus diaboli, ſcortationem, & im- nes. pudicitiæ negotinm, & nuptias non a Deo, ſed aà Satana eſſe introductas. IE. quia matrimonium d, zue impedit a cœleſti gloria, uti patet in illo Luc. 14. & Hu. 210. . v. 20. Uxorem duxi, & ideo non poſſum venire. SS Et Rom. 8. v. 8. Qus autem in carne ſunt, Deo A acere non poſſunt. al. 6. v. 8. Gus ſemina nſents poſſunt. Et Gal. 6. v. 8. Gus ſ. 4 Gairt⸗ 1 carne ſua, de carne & metet corruptionem. 41 t I. Cor. 7. v. 6. Matrimonium ſolum ſecundum 3 i veniam & indulgentiam, adeoque non ſine culpa t :. conceditur. Reſp. Luc. 14. vitium uxorati, non 0,/ 7 un vero matrimonii fuit, quod ſe per curam rei do- n NA meſfticæ a cura coœleſtium abſtrahi permiſerit. “ Deinde qui in carne ſunt, ſinunt ſibi dominari li- V ih. V bidinem, non vero, qui carne corruptibili bene Cutit . 1 . r, utuntur. Locus ad Galatas ita explicatur: Qui 8 ußn 4 facit opera ſua ad obſequendum carnali concupi- Vior, ſcentiæ, referet mortem ſempiternam: qui vero Nemel facit ea in Spiritu S. recipiet vitam æternam. leolehe,, . 5 Aaaz2 Venia 740 Caput XX. Venia ſeu veniale ſolum peccatum eſt in iis, qut propter incontinentiam, non vero generationem prolis ultra necefiitatem utuntur matrimonio. II. Matrimonium magis accendit libidinem: fine ea opus conjugale conjuges non exercent; & beccatum originale generatione carnali propa- gant. Keſp. Matrimonium eſt remedium libidi- nis, quo ſi male utantur, vitium ipſorum eſt, non vero matrimonii. Concupiſcentia non eſt finis concubitus, ſed procreatio liberorum, licet cum ea concupiſcentia, ſicuti manducatio cum comeſtione conjuncta ſit. Generatione contrahi- tur peccatum originale, cujus cauſa non funt nuptiæ, ſed voluntaria transgreſſio primi bomi- nis. III. Puerperium in L. V. purificatione ege- bat. Lev. 12. Ergo non erat innoxium. Aeſp. Purificationes antiquæ non ſupponebant ſemper beccatum, ſed erant immunditiæ ſolum legales, uti pollutio omnino involuntaria. S. 1196. Matrimo- Matrimonium, prout eſt officium naturæ, nium ut non ſolum eſt licitum, ſed etiam a Deo in- Hicium ftitutum. Nam Deus illa fecit. & dixit, ro eg in quæ poſitivæ inſtitutionis Matrimonil vim hututum, & rationem referunt: Sic juxta naturæ in⸗ 1 tentionem I. creavit maſculum, & foœmi- nam. 2. finem & utilitatem Matrimonii deſignavit. Gen. 2. v. 18. Won eſt bonum, hominem eſſe ſolum, fuaciumus ei ad jutorium Zimile ſibi. Hebraice en coram ed, & juxta Judæos: die bey ihm ſoll ſeyn. 3. ad oſten- dendam arctiſſimam conjunctionem, fomi- nam ex viri latere formavit. 4. hoc ipſum intelligens Adam inſtinétu Divino dixit Gen. 2. v. 23. Hoc nunc os e& oßibus meir, & D Uam mn in ſun. 17, gun VChrins! ur coinrn Re. Nononl 12. E ſie. unt, npptiss le auls eet Phem traxiſ Hhtimonium crituin in E god ant ok dercatn Eeltin. On norinm, kähit: hatut ut hominem len ebita do Pteſtum d NI, (WOd Tlnelo⸗ colli i Uentia 1 uin, ſen rAderun Uun, Altte fanen evir l 2. a Uun cenſe Linet eos Tnonii in otentur mendn, e Int in De Matrimonio. 741 n kin ie . . grig Ae carne mea . . . Quamobrem relinquet homo mm mmm vatrem ſuum, & matrem, & adkcærebit uxori Itiüm i ſu, & erunt duo in curne ung. Quibus ver- een bis Chriſtus Matth. 10. ſubjunxit: Quod ergo and Deus conjunxit, homo non ſeparet. femelun m un ime Sckhol. Nonnulli Græci, inter quos S. Damaſcenus Matrimo- piſcentin ! 1. 2. de fide. c. 30. & Euthymius in pf. 50. pu- niuns an lberonn, tant, nuptias non efſe ex prima naturæ inſtitutio-ſit de lege mahnetiot ne ante peccatum, ſed ex peecato duntaxat ori- notur. atite titn ginem traxiſſe. Verum ex modo diétis apparet, ſu Matrimonium inter Adamum & Evam jam ante in peceatum in Paradiſo inſtitutum, & initum fuiſſe & quod ante peccatum fuit in officium naturæ, innoxidn poſt peccatum factum eſt in remedium concupiſ- Phorchet centiæ. Quare etiam ex ipſa lege naturæ Matri- e fonn He monium, prout eſt officium naturæ, originem 1 trahit: natura enim etiam ſecluſo peceato incli- nat hominem ad prolis generationem, quæ in lu- cem edita per nutritionem, & educationem ad perfectum deduci debet ſecundum corpus & ani- mam, quod requirit certos parentes indifſolubili rnn Zineulo colligatos, in quo natura Matrimonii con- tiama aſtit. ummuun Eſſentia autem Matrimonii non conſiſtit Matrimo- ne . . ee in ufu, ſeu copula carnali. Imo. Quia in- nium non un ter Adamum & Evam verum fuit matrimo- cona1 rium, antequam commiſcerentur; poſt eje- copi⸗ „. In A Gtionem enim ex Paradiſo modo coiverunt finm Gen. 2. 2do. patet ex praxi Eccleſiæ, quzæe en, ir verum cenſet eſſe matrimonium inter ſenes, e & inter eos qui ante conſummationem Ma- ſen trimonii in Religione approbata ſolenniter profitentur: ac inter eos, qui vel mutuo conſenſau, vel voto ad continentiam ſed aſtrin- SN. gunt; in quibus omnibus nulla copula inter- Aaa 3 venit. = ☚R 742² Caput XX. venit. 3tio. S. Chryſoſtomus hom. 32. in Matth. ait: Matrimonium non facit coitus ſed voluntas. S. Ambrofius 1l. de inſtit. Virg. c. 6. cum jungitur puella, conjugium eſt, non cum vi- rili admixtione cognoſcitur. Et S. Auguſtinus I. 1. de nupt. & concup. c. I1. ait: quibus vero placuit ex conſenſu ab uſu carnalis concu- viſcentiæ in perpetuum continere, abſit, ut inter illos vinculum conjugale rumpatur, imo firmius erit, quo magis ea pacta ſecum inierint, quc charius concordiusque ſervanda ſunt, non volup- tuariis corpvorum nexibus, ſed voluntariir aſſebti- bus animorum. Deinde juxta Tridentinum Sefſ. 24. aliud eſt matrimonium ratum, aliud conſummatum: Ergo etiam matrimonium ra- tum verum eſt, licet conjuges ſe mutuo non tangant. Ato. Ratio eſt, quia uſus rei, de qua contrahitur, non ſpeétat ad eſſentiam contractus, ſed eſt aliquid ad eum conſe- quens: ſic perfectus eſt contractus emptionis domus, licet empzor eam non incolat, dum- modo rei emptz dominium acquirat: Ergo contractus Mattimonii eoipfſo perficitur, quod conjuges poteſtatem in corpora ſibi tradant, licet ea nunquam ſint uſuri. Solvuntur Schol. r. Iulianus Pelagianus teſte S. Auguſtino objektio- nes. I. 5. contr. Julian docuit, efſentiam Matrimonii conſiſtere in carnali conjunctione. I. quia Eph. 5. Apoſtolus conjunctionem corporum ad Matri- monium requirit: v. 31. Erunt duo in carne una. Keſp. His verbis non defignatur uſus Ma- trimonii, ſed mutua translatio dominii in corpus, quæ ab uſu ſeparari poteſt. II. S. Auguſtinus I. 19. contr. Fauſt. c. 29. ait: Matrimonium e hoc appellatum eſt, quod non ob aliud debeat Se⸗ m il nubere l. 27, . 2 Ininere adl conmi ii. Cun / ſilig, ut y unttit Arrumentunm/ lefutans ex Lanſam gonte ſero explenn oantar. I teni, i con Mries h eonuptg Uptigrutn it vnnn don Ele aora em ON P ent, nupti t d leo n e orem Al nlanti mini, Em niIinm, ſ Alin inrtlis Aere0 Nn le eſlentia ſter onm Huininonin n conſen Vir nena! 6 2 in un Prete Aun linee TNehlum lnem dor bens con thham donm Nendens ol N uat aifu! hlir Nine , man 18. Aglt l. i i ANftali lat Alſti tur, ini /n n initſſt, ſint m⸗ lntrire tn Waanm n taun Tutumvonix: S ſe Mun la As at d e N an 4 katlzent hincclt egim. Pelen N De MWatrimonio. 743 mina nuhbere, niſi ut mater ſiat. Et c. Inflitutum. cau. 27. q. 2. non dubium eſt, illam mulierem non pertinere ad Matrimonium, cum qua docetur non fuiſſe commiotio ſexus. Et S. Leo ep. 92. C. 4. ait: Cum ſocietas nuptiarum ita ſit a principio in- ſituta, ut præter commixtionem ſexuum non ha- beant in ſe nuptij conjunflionis Chrifti & Eecrleſia Sacramentum. Keſp. S. Auguſtinus Manichæos refutans ex ipſo vocabulo Matrtimonii oſtendit, cauſam duntaxat gignendorum liberorum, non vero explendæ libidinis efſe debere, ut uxores ducantur. In c. Inſtitutum. verba citata ſunt Gra- tiani, uti conſtat ex emendatione Decreti, cujus Auctoritas hic nihil probat. Item verba S. Leo- nis corrupta ſuut, ita enim ſonant: Cum ſocietas nuptiarum ita a principio ſit inſtituta, ut præter ſexuum conjundtionem haberet in ſe Chriſti & Ec- cleſiæ Sacramentum: dubium non eſt, eam mu- lierem non pertinere ad Matrimonium, in qua do- cetur, nuptiale non fuiſſe myſterium. Hinc do- cet S. Leo non omnem mulierem junéctam viro eſſe uxorem; nec concubinam eſſe nuptam. III. Ad fubſtantiam Matrimonii ſpecétat translatio do- minii, & mutua poteſtas in corpora, quod do- minium, ſi non referatur ad actum, inutile eſt, quia inutilis eſt venditio prædii cum pacto, ut alter eo nunquam utatur: imo ſi copula non eſt de eſſentia Matrimonii, etiam frigidi, duo mares, frater cum ſorore, & voto caſtitatis obſtricti Matrimonium inire poſſent, quia mutua animo-⸗ rum conſenſio, & traditio corporum ad mutua vitæ onera in illis eſſe poreſt Keſp. Dominium ab actu in contraétu Matrimonii fejungi poteſt, cum præter liberorum generationem Matrimo- nium alia commoda afferat, ſcilicet mutuam fidem, vinculum charitatis, familiæ regimen, commu- nionem bonorum, & connubium inſolubile figni- fieans conjunctionem Chriſti cum Eecleſia, ſicuti etiam dominium prædii ab uſu ſeparari poteſt, ſi vendens ex ſolo dominio ſibi retento utilitatem A a a 4 per- 744 Caput XX. percipere poſſit. Frigidi, duo mares, frater & Woror funt inepti ad transferendum dominium ſuorum corporum, quod jus radicale ad copulam requirit Voventes caſtitatem etiam a vinculo conjugii ſe sbſtinere velle promittunt, quia hoc ſine ſingulari Dei gratia frangendi voti maximum eſt irr itamentum, , In gu⅛e Sckol, 2. Plura in matrimonio occurrunt: mutuus conſiſtabß: conſenſus: contractus externus: mutua corpo- eſſentia rum traditio: nexus & vinculum ex contractu Matri- Yeſultans: jus unius ad alterum conſummatio. Mogiiie Matrimonii in copula. Quæritur ergo, in quonam horum eſſentia Matrimonii conſiſtat: Ex modo- diéctis conſtat, eſſentiem Matrimonii non conſiſtere in copnla, licet Theologi commugiter doceant, in Matrimonio radicaliter quidem includi, jus ad copulem propter mutuam corporum traditionem, ſed ſine actuali copula; & fine conſeniu ſive iin- plicito ſive explicito in illam firmum poſte ſtare conjugium. Rurſus eſſentia Matrimonii, prout eſt offieinm naturæ, non conſiſtit in mutuo eonſenſu, aht contractu externo, quia hic conſenſus eſt cahſa efficiens Matrimeonii, quæ rei effentiam for- maliter non conſtituit. Item efſfentia Matrimonit non confiſtit in mutua traditione eorporum, aut mutua obligatione ad reddendum debitum, aut mutuo conjugum jure, quia hæc omnia funt ali- quid Matrimonium conſequens, & verum poteſt effe Matrimonium ſine corporum traditione, & mutua obligatione ad uſum Matrimonii etiam con⸗ fuſe & implicite ſpectata, uti patet in iis, qui ex mutuo conſeniu ſe obligant ad ſervandam continentiam. Proinde eſſentia Matrimonii con- ſiſtit in nexu ſeu inculo perpetuo, quod ex conſenſu interno, & pacétione externa inter vi= rum & mulierem reſultat, tuin quia Matrimonium definitur per conjunctionem „ quæ eſt vinculum, quo conjuges formaliter, & non tantum effective ligantur: tum quia Catechismus Concilii Triden- tini p. 2. de Matr. ait: Ex as patet, Mlutrimcnit . 6 10 rln & Cn Matrim m. & Kal fenum et, Minsene el in atiore e⸗ 10, Per aue inr in is, Dorl Matt lkin feri: Prlbier Ni⸗ toicet levari eftcientem ee nuto conlen Guntom ad nl, coni Cod lieet i i ſenfbie llm expri m. II. Vi Nlinm, ge lerin conle Citit. Un mnni Fincti, ſee Unm, gnod k rerns von en ſormalit Uonültenet, Cum Vere lunn ven Mhnses Ir fireinis tiapele Gen Wa = De Matrimonio. 745 nates, fie naturam & rationem in illo vinculo conſifteres tum dum dniin quia Matrimonii efſentia conſiſtere debet in aliquo icale A firmo & ſtabili, ficuti ipſum Matrimonium aliquid ctian 1 in firmum eſt, quod ſolum eſt vinculum, feu nexus hittunt, it utrinsque conjugis, qui eft relatio realis fundata Gi votinun in actione externa & reali, ſeu contractu exter- no, per quem conjuges inter ſe mutno obligan- tur in iis, quæ pertinent ad officia Matrimonii. Ditcis I. Matrimonium ſicuti alii contratus con- ſiſtit in fieri: & vinculum illud non eſt aliquid ſenſibie: Ergo ad rationem Sacramenti non po- tuiſſet elevari. Reſy. Matrimonium quoad cauſam efficientem conſiſtit in aliquo tranſeunte, ſcilicet mutuo conſenſu, quoad rationem vero formalem, quantum ad id, quod eſt res & Sacramentum ſimul, conſiſtit in permanenti ſeu illo vinculo, quod licet in ſe non ſit ſenſibile, cauſæ tamen ejus ſenfibiles eſſe pofflunt, nimirum verba con- ſenſum exprimentia, quæ ſunt Sacramentum tan- tum. II. Vinculum eſt aliquid conſequens Matri- monium, quod veluti omnis contratus forma- liter in conſenſu mutuo verbis, vel nutu expreſſo conſiſtit. Keſp. Vinculum illud eſt quidem ef- fectus mutui conſenſus, non vero effestus Ma- trimonii, ſed potius formaliter ipſum Matrimo- nium, quod præſuppoſitive cauſaliter, & effective eſt verus contractus, non vero eſt verus contra⸗ Gus fermaliter, quaſi in eo efſſentia Matrimonii eonſiſteret. Herrunt: m 6 moina e, G. 1198. &α 1 7 Cum vero eſſentia Matrimonii in uſu & An inten copula non conſiſtat, (O. 1197.) hinc in- R. V. 8&g l lnns lnie ter Beatiſwſimam Virginem Mariam, & S. Jo- , opi n G Nkent ne/ i Niin ſephum verum fuit matrimonium. 10. Matnitn ie⸗ . . Matrimo⸗ quia in S. Scriptura S. loſephus vir Beatifſi- nium fue⸗ mæ Virginis, & Beatiffima Virgo uxor S. Jo- vit. 2 tnt ſephi appellatur Matth. I. v. 16. & 19. vir ejur dem maritus v. 20. noli timere accivere ,5 S Aaa 5 Wa⸗= 746 Caput XX. Mariam conjugem tuam vvælea uxorem. v. 24. accepit conjugem ſuam. Luc. 2. Deinde Matth. 13. Luc. 3. Joan. 6. conſtat, Judæos vulgo in ea opinione fuiſſe, jeſum eſſe filium verum Joſephi, cujus opinionis licet fallæ non alia cauſa fuit, quam quia notum erat, inter B. V. Marlam, & S. Joſephum verum contra- ctum eſſe matrimonium, alioquin ſine dubio Judæi Chriſto ohjeciſſent, quod ex fornica- tione genitus fuiſſet. 2do. S. Auguſtinus I. 23. contr. Fauſt. c. 20. ait: neque enim Joſeph quia concubitu non permivtur, ideo non maritur. Et l. I. de nupt. & Conc. c. I1. fuſe hujus Matrimonii veritatem demonſtrat, & inter alia dicit: Omme itaque nuptiarum bonum im- pletum eſt in illic varentibus Chriſti, Proler, PEider, Sacramentum. Prolem cognoſcimus in- Num Dominum JTeſum: Fidem, quia nullum adulterium: Sacramentum, quia nullum divor- tium. 3tio. Matrimonii eſſentia ſine copula conſtare poteſt: Ergo verum inter Beatifi- mam Virginem & S. joſephum fuit. Solvuntur Schot. r. Qui docent eflentiam Matrimonii in co- objektio- 36 5. pula conſiſtere, dicunt, verum Matrimonium in- ter B. Virginem & S. Joſephum non fuiſſe. Hæc ſententia juxta Benediétum XIV. de feſt. B. V. feſto deſponſ. ſaltem eſt temeraria; juxta P. Sua- rez hæretica. Won obſlat I. quia non eſt veroſi- mile in V. L. S. Joſephum cum Beatiſſima Vir- gine ex alio fine connubium iniiſſe, quam gig- nendorum liberorum, quia non faſecitantes ſe- men olim maledicti erant: imo S. Joſephus Bea- tiſſimam Virginem gravidam inveniens voluit oc- culte eam dimittere Matth. I. v. 19. quod illi, fi vera uxor fuiſſet, non licuiſſet niſi dato li- bello repudii Deut. 24. v. I. Reſp. In Lege e. C — Atältns pr ſeiate pr n frattes Kunt. Li ndus efat llem Bestl 1el uin de gnorantinm Eenſet 5 4 ttes, guin ts Dei con Figens emm Ue rueiatus DF. Maria s kuit. ſtir or, Helrig, x lomine nxo . 1 Au y, ante n nutat. ling ait iin non pen mn hrretie Negintes, 8 enn telig Mharam don einildm al oc mnti 6. VOtüN Ii conen Tn 9 tn 4 e Matrimonio. 747 Uxolenn cunditas præceptum non erat ſed promiſſio; & Deintelirt ſuſcitare prolem ad illos ſolum ſpectabat, quo- ludens n rum fratres ſine liberis uxore ſuperſtite defunéti fliunten erant. Libellus repudii uxoribus viro exoſis “ dandus erat, quod non fait in S. Joſepho: voluit le mi autem Beatiſſimam V. Mariam occulte dimittere, etat, imel vel quia de ejus caſtitate ſine peccato tamen ob Verunn con ignorantiam Myſterii Incarnationis dubitavit, uti nin nech cenſet S. Auguſtinus . 54. vel juxta alios Pa- lod e ini⸗ tres, quia cognito Myt erio Incarnationis ſe Ma- Auecre tris Dei conſortio indignum reputabat: vel quia bens videns eam gravidam fuſpenſo judicio perplexio- ue in c ne cruciatus modo ab Angelo Myſterium, quod o frIm B. V. Maria ex humilitate prodere noluit, edo- 1I1. WMe Gus fuit. II. S. Epiphanius hær. 78. ait: Vide- et, An batur uxor, & non erat. S. Hieronymus contr. nunt nn Helvid, uxorem non dictam eſſe, niſi quatenus is in nomine uxoris more S. Scripturæ ſponſa intelligi- C. N tur. S. Auguſtinus ſerm. 17. de temp. Concepit ugltin Virgo, antequam ſponſum haberet, parit, ante- n, uin ti W nuhat. Et S. Gregorius Il. 2. hom. 26. in in llen Evang. ait de S. Joſeph. Gui tamen ad ejus nup- 2 n tias non pervenit. NReſp. S. S. Patres agunt con- e hre tra hæreticos perpetuam Virginitatem Deiparæ intet e negantes. & nomine nuptiarum copulam carna- n foit. lem intelligunt. III. Inter S. Joſephum & B. V. 385 Mariam non potuit eſſe verum Matrimonium poſe emifſum ab Ea perpetuæ Virginitatis votum, quod nuptiis repugnat. Reſp. Licet B. V. Maria ob votum ne implicite quidem in uſum Matrimo- nii conſenſerit, verum tamen fuit ejus Matrimo- nium, tum propter unionem animorum, tum propter jus & poteſtatem mutuæ corporum tra- ditionis, quamvis Deo revelante ſeiverit, S. Jo- ſephum hoc jure nunquam eſſe uſurum; hkhinc non obſtante voto Deo ſic volente Matrimonium hoc inire potuit. Schol. 2. Rationes, cur B. V. Maria etiam poſt emiſ- Kationes, ſum votum perpetuæ Virginitatis matrimonium cur B. V. cum S. Joſepho Deo ſic volente inierit, variæ deſponſa- ſunt. ta fuerit. 748 Caput XX. fant. 1. Ex parte Chriſti, ne tanquam illegi- time natus a Judæis & infidelibus abjiceretur. Ita S. Ambrofius in Lue. 2. Ut Chriſtus haberet aliquem, per quem more ſolito ſcilicet virum Genealogia ſua texteretur. 3. Ut partus Virginis diabolo occultaretur. 4. Ut Chriſtus in tenera vtate nutritium haberet. Ex parte B. V Mariæ habere virum conveniebat; r. Ne a Judæis lapi- daretur. S. Hieronymus. 2. Ut ab infamia vin- digaretur. S. Ambroſius fup. Luc. 3. ut haberet miniſtrum in ſuis neceſſitatibus mavime in fuga in Ægyptum. Ex parte noſtra conveniens fuit, J. ut teſtimonio S. Joſeph probaretur, Chriſtum de Virgine natum eſſe. 2. ad refutandos hære- ticos nuptias damnantes. F. 1199. Mairimo- Matrimonium ab initio ad officium na= nium e turæ inſtitutum Chriſtus in nova Lege ad- verum Sacra- mentum X E. digoitatem Sacramenti evexit, adeoque Ma= trimonium eſt verum ac proprie dictum N. L. Sacramentum. Imo. hoc probatur ex S. Scriptura Eph. S. v. 32. de Matrimonio dici-= tur: Sacramentum hoc magnum eſt, ego auitm dico in Chriſto & Ececleſiua. Putant quidem nonnulli Theologi uti Vasquez d. 2. de Hatr. c. 6. Eſtius in 4. d. 26. & Juenin dilſſ. 11. ex S. Scriptura, hoc dogma Catholicum efſſica- citer probari non pofie, ſed tantum ex Tra= ditione. Verum ex citato textu ſatis effica- eiter ita demonſtratur: In hoc loco omnia re- quiſita ad verum N. L. Sacramentum repe- riuntur: I. Signum ſenfibile, ſeu contractus externus rem Sacram ſignificans, quia dici- tur Sacramentum magnum in Chriſto & in Eccleſia, Græce i X6ατν ι z las in Chri Gritumn & anmdfelatn Un Chriti i, ſed . evumn Sa⸗ 1o Apottol Ei Ee gua Ciſtinnorun Ulpkr fer f un, Gnni Al. Ulo poſk ol lwutnam0 Es Declel 116 Cyi⸗ lis etfuas 4 guum e 1,8 agn Utfincum Leltatur Tnie 1n ohntn Uin ſenper ii oeſeb a ol Amli 8 un. Ter ſmnorion lun Cant g, t⸗ tie, ben lte he nkuſen De Maitrimdnio. 749 Eun;, viav in Chriſtum & in Eccleſiam, id eſt, ad amuun ie 1 „ 41 bu ie Chriſtum & Kccleſiam tanquam rem ſignitfi⸗ Chituge catam relatum. Ubi ſane Apoſtolus non unio- Gism nem Chriſti cum Eccleſia, uti volunt hetero- arliki doxi, ſed Matrimonium Chriftianorum vocat n Nt magnum Sacramentum, quia pronomen oc, er c d. Apoſtolus utitur, eſt demonſtrativum eanze rei, de qua agitur, ſcilicet de Matrimonio Se Chriſtianorum, de quo Apoſtolus ibidem ait: mmienh propter hoc relinquet homo patrem, & matzem comeis ſuam, & adhærebit uxori ſux, & erunt duo in carne ung. z. adeſt inſtitutio Chrifti, utt elne paulo poſt oſtendetur. 2. eſt ſignum efficax gratiæ, quia ibi Apoſtolus hortatur conjuges ad mutuam dilectionem exemplo Chriſti dili- gentis Eccleſiam? viri diligite uoores veſtras d ofn: Sicut & Chriſtus Ecelzſiam, & ut hoc probet, o & eis perſuadeat, dicit, unionem maritalem t,Me eſſe ſigaum conjunctionis Chriſti cum Eccle- edfm fia, & magnum Sacramentum, quod ad hoc Prum e przſtandum gratiam confert: ita fere argu- latimme mentatur Trident. Seff. 24. c. un. de matrim. NAS 2do. probatur ex traditione: Matrimonium Putu enim fſemper inter res Sacras certo Religio-= && nis ritu celebratas habitum fuit. S. Ignatius Ecin d ep. ad Polycarp. conjugium ex ſententia Epiſcopi vult celebrari, ut it ſecundum Do- unm minum. Tertullianus 1. 2. ad uxor air: illud evl confrmari oblatione, obſignuri benedittione. Con- ebene eilium Carthaginenſe IV. cap. 13. S. Am- mem broſius ep. 10. ad Vigil. Innocentius I. ep. ad len, Victric. benedictionem nuptiarum recenſent. b, G Certe hæ preces & benedictiones adhibitæ Gtl non fuiſſent, niſi Matrimonium pro cæremo- 750 Caput XX. nia Sacra & vero Sacramento habitum fuiſ- ſet. Deinde Patres Matrimonium in proprio ſenſu Sacramentum appellant: S. Ambroſius I. I. de Abrah. c. 7. ait: Qui ſio egerit, alteri nuptam ducens, peccat in Deum, cujus legem violat, gratiam ſolvit, & ideo, quia in Deum neccat, Sucramenti cleſtis amittit conſortium. S. Chryſoſtomus hom. 56. in Gen. Sacramen- tum ſunt nuptic, & imago dileétionis Chriſti, gquam erga Eccleſiam declaravit. S. Auguſti- nus Matrimonium paſſim vocat Sacramen- tum, & quidem in proprio ſenſu, quia Ma- trimonium Chriſtianorum matrimoniis gen- tillum & veterum Patriarcharum opponit, & 1. de bon. conj. c. 24. ait: Eer omner genter bonum nuptiarum atque omnts hominer in cauſa generandi eſt, & in ſide caſtitatir. Quod autem ad populum Dei pertinet, etiam in ſandtitate Sa- cramenti. Et I. de fide & oper. c. 7. In Ec- eleſia nuptiarum non ſolum vinculum, ſed etiam Sacramentum commendatur. Rurſus Patres dicunt, Matrimonio annexam eſſe gratiæ promiſſionem. S. Cyrillus Alexand I1. 2. in Joan. c. 12. docet, Chriſtum ſanctificaſſe con- jugium & gratiem nuptiis præparaſſe, ut adytus hominis in hanc vitam benediceretur. S. Innocentius I. ep. ad Probum: Katuimus Fide catholica ſuſßfragante illud eſſe conjugium, guod primitur erat Divina gratia ſundatum, con- ventumque ſecundæ mulieris priore ſuperſtite, nec divortio ejetta, nullo pacto poſſe eſje legitimum. Et S. Auguſtinus l. de bon. conj. totus eſt, ut Sacramenti matrimonii dignitatem, utili- tatem & efficaciam demonſtret. 3tio. ere⸗ . un intonei fuun in d l. 1. G n wrov Mwronenti, Iien a Ungrventix Focentonen Ed veredl 18, MM guo eo conven Unitoadr t. n Uum eſſe ve leitur Hact , unmn, Eins applie 16: & wer Pkiori Mlun tranfi Mittin Uii Cum füm, ded⸗ jerhun un hamd. D Uun eſt con el Keetco e muſtim ng, eun Trilwuri 10 . lati res ung, dnn Utin, ſeg . Mnes nppt n inivi n dann De MWatrimonio. 751 Hünunm dunt Concilia Conſtantienſe Sefſſ. I15. Floren- inmnm tinum in decreto, & Tridentinum Sefſ. 24. SAmmh can. 1. i quis dixerit. Watrimonium non eſßſe udt i vere & proprie unum ex ſeptem Legis Evangelicœ n,ehuog Sacramentis a Chriſto Vomino inſtitutum, negue nakh gratiam conſerre, anathema ſit. Ato. Ratio rmda congruentiæ eſt, quia Matrimonium eſt ad Gen. Jm procreationem & bonam educationem prolis, Rr s E ad remedium contra peccatum fornicatio- s nis, ad quod utrumque gratia requiritur: at Srumn Ergo conveniens fuit, ut in Lege gratiæ a ul, gb Chriſto ad rationem Sacramenti eveheretur. ztrinoris . .ßMU l Schol. T. Lutherus & Calvinus negant, Matrimo- Soluuntier Nans nium efſe verum Sacramentum. I. Quia tantum opjeflio- 2. daſ dicitur Sacramentum ab Apoſtolo latiſſime, id ges. onin i eſt, wνσνnτνσισ, non enim conſiſtit in re Sacra ex- . Cu terius applicata: pugnat cum Sacramento Ordi- in ſolhtei nis: & nequidem ſecundam gratiam confert, ,61 8 alias is, qui ſervata antea caſtitate a ſtatu hoc hnl G perfectiori ad minus perfectum ſcilicet Matrimo- lan, /414 nium tranſiret, augmentum gratiæ acciperet. Rris Reſp. Matrimonium eſt Symbolum conjunétionis n e Chriſti cum Eccleſia ſecundum naturam & gra- leant.1 tiam, adeoque verum Sacramentum, quod per ucfelee verbum zevornese exprimitur: cum aliud non ha- 1 beamus. Deinde in Matrimonio ſignum exter- Nrf,lli num eſt contraétus mutuus Sacro ritu celebratus jbenelits- vel Sacerdotum vel contrahentium miniſterio. Um. As Nec matrimonium pugnat cum Sacramento Or- ſe ciis dinis, cum etiam conjugatus ex conſenſu uxoris alis; ordinari poſſit, ſed tantum ſtatus cum ſtatu, hu ſicuti res minus perfecta cum perfectiori. Con- erir 1 8 1 7 1ngen tinens, dum contrahit Matrimonium, creſcit in 1Gile, gratia, ſed ſi talis continens propter Deum hu- . M, manas nuptias non iniiſſet, plus gratiæ apud itno Deum iniviſſet, quam fit illa, quæ per Sacramen- tum datur. II. Magiſter ſententiarum d. 26. in 4. 1 nepat, 75⁸ Caput XX. negat, Matrimonium eſſe proprie dictum Sactfa- mentum. Idem tenet Durandus, & S. Bonaven⸗ tura hauc ſententiam hæreticam non appellat. Reſp. Si Magiſter ſententiarum &c. ex defeétu definitionis univerſalis Eccleſiæ contrarium do= cuerint, delerendi funt. Interim S. Thomas Ma- giſtrum ſententiarum benigne interpretatur, quod ſolum voluerit, Matrimonium primario ad reme- dium concupiſcentiæ inſtitutum efſſe, non vero ad coufirmandum in gratia, uti reliqua Sacra- menta vivorum, quia tamen remedium koc ſine gratia efficax eſie nequit, eam non excluſit. Du- randus vero inquirendo non affirmando loqui vi- detur. II. Sie uſus conjugii Gratinm conferret, & contrahentes de pecunia ſeu dote paciſci non poſſent. Keſp. Uſus conjugii eſt officium, non vero pars nec efſentialis nec integralis Sacra- menti: datur quidem gratia ad hunc uſum intra limites Chriſtianæ modeſtiæ exercendum, ſed ipſé uſus gratiam non confert. Pacta dotalia non ſpeétant Matrimonium, quatenus eſt Sacramen- tum, ſed quatenus eſt contractus civilis, & refe- runtur ad onera Matrimonii, non vero ad gratiazn Sacramenti. An ma- Schol. 2. Quæritur, an Matrimonium in Lege na- trimo- ninm in L. Nat. & V. Juer it Sacra- enlam. turæ vel ſcripta fuerit verum Sacramentum. Af- firmant Catharinus opuſc. de Matr. & Launojus de regia in matr. poteſtate. Verum hanc ſen- tentiam non eſſe ſatis tutam cenſet Bellarminns I. I. de Sacr. Matr. c. 5. & Vasquez dilp. 2. de Matr. G. 3. ait eſſe expreſſe damnatum. Hine dicendum eſt r. Si Sacramentum late ſumatur pro ſigno rei Sacræ, tunc dici poteſt, Matrimo-= hium in Lege naturæ & Scripta fuiſſe Sacramen- tum, quia ex primaria ſui inſtitutione in Paradiſo habet, quod ſit fſignum conjunctionis Chriſti cum Eccleſia. Hinc Tertullianus l. de ani. C. I1. ait: Adam ſiatim prophstavit magnum illud Sacramen- tum in Chriſtum, & Eccleſiam, dicens: Hoc nuné S eoα oſſibus meis. Et S. Auguſtinus l. de . en. Gen ad lit nylelie nllerem 1 giun Dan uut os e ele Matt Itn pertine lgions ceer Cenanmn, Ii Porve Chriſk ekt cici, M On fuite d geto Mlatri elet, gur lol yetera Nonn coner urito inter ilis, G Un 6. Ex cvit Ue & ſ. tee: Ergo Mirl. AMa in gobatn lpin , nid Ademi, MOhii in en 1rO, (Mod Uis nonnii Afeſia, 5 de lato ſe tinonio Uumimonin ſ ſigm. 5ocunt Mat uphninr: lran tie harn e , & d Mn im W 1e E e Coptrannm4 m 5 Thom Ketpreiatint rinatio uns ͤeſt, li weien de emnecium Meb 5 cieli n v nin n Cramelllun „ btr &l Cinn 6 De MWatrimonio. 753 Gen. ad litt. c. r'9h. Evigilans Adamus tanquam Frophetic plenus, cus dd ſe addultam coſtam mulierem videret, eruktavit continno, quod ma- gnum Sacramentum commendat Apoßolus: Hoc nunc os &c. Et ipfi gentiles agnoverunt aliquid ineſſe Matrimonio, quod ad Religionem certo ritu pertineret, & ideo non fine ſacrificiis & re- ligioſis coeremoniis nuptias celebrarunt. 2. di- cendum, fi Sacramentum proprie, quale in L. Nova Chriſtus inſtituit, ſumatur, tunc non po⸗- teſt dici, Matrimonium in Lege Naturze & Seri- pta fuiffe Sacramentum; nam Florentinum in De- creto Matrimonium inter Sacramenta N. L. re- cenſet, quæ a Veteribus diſtingui probat ex eo;, quod vetera gratiam non conferrent, ficut eam nova conferunt. Et Trident. Sefſ. 24. de Matr. ait: Matrimonium in Lege Evangelica Veteribus connubiis ver Chriſtum gratiam praſtare, atque merito inter Satramenta N. L. a Patribus, Con- ciliis, & univerſa Traditione Eccleſiæ annumera- ri. Ex quibus apparet, Matrimonium, in Lege naturæ & ſcripta non fuiſſe ſignum efficax gra- tiæ: Ergo proprium Sacramentum non fuit. Dicis I. Matrimonium eſſe proprium Sacramen- tum probatur ex illo Eph. 5. Sacramenium hoc magniem eſt, ubi Apoſtolus loquitur de Matrimo- nio Adamè, & Evze, & dicit, naturam Matri- monii in eo confiſtere, ut vir & mulier ſit una caro, quod ſolum in Adamo & Eva proprie, in aliis nonniſi per imitationem verificatur. Reſp. Ex Apoſtolo ſolum colligitur, Matrimonium Adami ſolum præfiguraſſe unionem Chriſti cum Ecclefia, & matrimonium Chriſtianorum, adeo- que lato ſenſu Sacramentum fuit. In omni ma- trimonio vir & mulier eſt una caro, ſed ſolum matrimonium Chriſtianorum ex inſtitutione Chri- ſti eſt ſignum efficax gratiæ: II. Plures Patres vocant Matrimonium Adami Sacramentum. KReſy. loquuntur in ſenſu latiori modo explicato. . Schol. Fehram Inſtit. Theol. Tom, III. B b b 754 Caput XX. An inter Schol. 3. Matrimonium inter Chriſtianos poteſt efle Clwiſtia- nos ſine Sacra- mento MWatrimo- rum ſit validum. validum in ratione contractus naturalis & civilis quoad vinculum, quod tamen non ſit validum in ratione Sacramenti, quia Chriſtus Matrimo- nium ad rationem Sacramenti elevando, non ab⸗ ſtulit ab eo naturalem & civilem obligationem, quam ex reciproco contrahentium conſenſu ha- buerat: Ergo ſi a Chriſtianis ſolum ut contractus naturalis & civilis iniretur ſine omni intentione ſuscipiendi Sacramentum, eſſet validum in ratio- ne contractus, non vero in ratione Sacramenti. Non licet tamen Chriſtianis in Matrimonio ſepa- rare rationem contractus a ratione Sacramenti, quia hæc ſeparatio foret gravis irreverentia, quia tenentur ritu Chriſtiano contrahere, nec ponere obicem gratiæ Sacramentali, quam Chriſtus Ma- trimonio adjunxit. An inter Schol. 4. Matrimonium inter infideles legitime con- infideles ſit Sacra- mentum. traétum verum quidem eſt ratum ac firmum; quia eſt validus contraétus naturalis & civilis, non tamen eſt verum Sacramentum, quia illius infideles ſine Baptismo non ſunt capaces. Matri- monium etiam fidelis cum infideli non eſt Sacra- mentum, quia conſenſus ex parte infidelis non eſt materia capax Sacramenti, utpote contractus hominis, qui non poteſt ſuscipere Sacramentum, & non habentis ullam intentionem celebrandi Sacramentum. An vero matrimonium inter in- fideles contractum tranſeat in Sacramentum, quando uterque per Baptismum ad fidem con- vertitur; diſputant Theologi. Nonnulli affir- mant, ſi intendant Matrimonium more Chriſtia- no innovare, quia ſic fit Matrimonium Chriſtia- num, & fint habiles ad contrahendum. Alii negant, quia novus conſenſus novum Sacramen- tum facere nequit, cum repetitus conſenſus non afferat novam materiam & formam, ſed priorem ſolum ratificet. Denique Matrimonia hæretico- rum, ſi intentione ſaltem generali intendant fa- cere id, quod Chriſtus inſtituit, & facit Eccle- a, , lNet i 1iKerwe Eelbits he benlegii p etanen Iim inſtitut 11 Chrike ann) S. Iülnentumn: intin fuit lo ſeguu l. Koname Un foſt, gr Mekentin hon klent Datres tt, Chriß iin mptiis UIn ih Cana h in oan⸗ 1Olide 1t d. M 1i muptins 1 ultut, (E⸗ inn raſerti Kulngene Ulterig ARunrpor n contra Uünſtt ne De MWatrimonio. 755 e ſia, licet intentione particulari non credant ſuſci- i⸗ pi Sacramentum, ſunt vera Sacramenta, ſi omnia n requiſita habeant, licet ob heæreſin ſint peccato lrifme Sacrilegii polluta. evindo, NI . en Obigti G. 1200. Sacramentum Matrimonii a Chriſto Do- Chriſtus mino inſtitutum eſt: nam omnia Sacramen- Sacra- ur ta a Chriſto in N. L. inſtituta fuerunt: ventums luri (G. 912.) Sed Matrimonium eſt N. L. Sa- mi, ini ah cramentum: (O. 1199.) Ergo a Chriſto in- mat. Uer, ee ſtitutum fuit. Id quod magis patebit ex Cunſikt Scholio ſequenti. Schol. Sacramentum Matrimonii a Chriſto inſtitu- Guando Glsgi tum fuit, quando in Cana Galilææ nuptias ſua inſtituerit. GInn a, in præſentia honeſtavit, eisque benedixit. Ita enim aenrns tenent Patres. S. Cyrillus Alex. I. 2. in Joan. aun, . docet, Chriſtum ſanctificaſſe conjugium, & gra- gt eiee tiam nuptiis præparaſſe, quando aquam in vi- ſei ne num in Cana Galilææ convertit. S. Auguſtinus püte e tr. 9. in Joan. ait, ideo Chriſtum nuptiis inter- tpote ii⸗ eſſe voluiſſe, ut caſtitatem conjugalem firma- 6 ret. S. Maximus hom. de Epiphan. ait: Vadit ete r ad nuptias Dei ilius, uAt, quas dudum pateſtate conſtituit, (ſcilicet in ratione contraétus humani) nunc præſentiæ ſuæ benediklione ſanklificet: (ſcili- cet adjungendo dignitatem Sacramenti). HF. 1201. Materia remota Sacramenti Matrimonii Materia nal ſunt corpora contrahentium, quia funt obje- venota in ie Gum contractus matrimonialis. Quænam! n⸗ mser autem ſit materia proxima & forma, diſpu-onis. e, tant adhuc Theologi. Unde ſit. 756 Caput XX. „ Materia ochol. Navarrus &c. docent, conſenſum internum procimia S& ſorma. mutuum contrahentium efſe materiam Matrimo- nii, formam vero verba vel ſigna externa hunc conſenfum exprimentia: & Joannes Major verba pro materia, & conſenſum internum pro forma aſſignat. Verum hoc modo tota materia & for- ma non eſſent fignum ſenſfibile, quod tamen ad Sacramentum requiritur. Vasquez vult, contra⸗ hentium corpora eſſe materiam Matrimonii, con- ſenſum vero per verba explicatum efſe formam. Sed corpora ſunt ſolum materia remota, & Ma- trimonium conüiſtit in actione tranſeunte. Ri- Chardus cenſet, verba unius conjugis eſſe mate- riam Matrimonii, & verba alterius eſſe formam. Aſt hoc modo non niſi materia vaga, & pro libitu contrahentium variabilis afſignatur: Catha- rinus in opuſc. de Matr. c. I. putat, verba & aétus contrahentium eſſe materiam Matrimoni, formam vero cſſe verbum Dei ſanétificans Matri⸗= monium, cum dixit Gen. 2. & Matth. 19. Fro= pter hoc relinquet homo patrem &c. Ex quo ſe- quitur, Deum eſſe Miniſtrum hujus Sacramenti, Verum fſic confunditur inſtitutio cum eflentia matrimonii: Deus contra communem Theologo- rum fit miniſter, cum tamen ſolus homo a Deo pro adminiſtrandis Sacramentis deſtinatus ſit: nec datur moralis conjunctio inter materiam & for= mam. Maldonatus cenſet, totam illam externam conjunétionem, & ſocietatem viri & uxoris, quæ ab omnibus percipitur eſſe materiam, ſigni- ficationem vero conjunctionis Chriſti & Eccleſiæ efſe formam. Aſt ſic forma non eſſet ſenſibilis, nec confiſteret in verbis vel aliquo æquivalenti, quod tamen Florentinum ad omnia Sacramenta requirit. Denique Canus & Tournely volunt, materiam Matrimonii efle actus contrahentium, formam vero verba Sacerdotis, quibus conjugés conjungit. Sed hæc ſententia ſupponit, Sacer- dotem eſſe miniſtrum Sacramenti Matrimonu, quod ſuo loco refutabitur. Dicendum igitur eſt, verba alti len ſig ſtium expll prmam Jact s coniiderat ſn corpora! Het nationem Corporuim tra nt, bobent! Kibus eirdlben lbet tationen ehreſin habet Olid etermin lem: gurr ſe el Mitrimon Eti telignis 1t Krkamentt, ſlo, Pprout weptatlo ve rma ilin ünntur res in Urgo ſol um Matrim Anntur ea omm ninbiin Per Mne verbortl Aontradn eiin euti in Neran t feate 3 Len nod in eplantis ſe nmmm llo lgnut: ine Mhüm ſam Ainricen 2 dece . n reiller enim cor roris hepl ngnuntnr eptat, De Watrimonio. 757 tlelun kdn verba ſeu ſigna conjugum, quibus mutuum con- Aerlam Httt ſenſum exprimunt, efie übi invicem materiam & gn aenm formam Sacramenti Matrimonii ſecundum diver- nnes inodͤe. ſas conſiderationes; nam quatenns per illa mutuo ermm h. fſua corpora in conjugium invicem tradunt, ha- ta metenti bent rationem materiæ in quantum vero per ea- , (olun corporum traditionem ſibi mutuo factam accep- nen vul tant, habent rationem formæ. Nam in contra- Mlatrimoni,t Gibus civilibus traditio prout ſenſibili igno facta dtum ele n habet rationem materiæ; acceptatio vero verbis renotn A expreſſa habet rationem formæ, quia traditio eſt triſe. quid determinabile, & perficitur per acceptatio- oniags de nem: quæ ſe habet per modum determinantis: erios eleſn ſed Matrimonium in ratione contractus non dif- An n 1 fert a reliquis contraétibus civilibus, neque pro- Krrm CI ut. Sacramentum eſt, habet materiam diverſam a guut, ſettl ſeipſo, prout contractus eſt: Ergo traditio &£ etim Ntnim acceptatio verbis vel alio ſigno facta eſt materia n & forma illius. Dicis I. Ad Sacramentum re- quiruntur res & verba, & quidem realiter diſtin- &ta: Ergo ſola verba non pofſfunt effe materia & forma Matrimonii. Keſ. Nomine rerum intelli- guntur ea omnia, quæ ſunt vice earum & deter- minabilia per alia ſigna ad fignificandum, & no- mine verborum ea, quæ determinant, quæ in contractu etiam nutus & litteræ efle poſſunt; ſi⸗ iin 6 euti in Sacramento Pœnitentiæ verba confitentis, mne funt reiate ad verba Abfſolutionis materia. Eo- nn r dem modo in Matrimonio verba tradentis, & ac- ceptantis ſe habent. Deinde inter materiam & formam Florentinum realem diſtinétionem non aſſignat: imo licet materia totalis matrimonii co- pulatim ſumpta, & forma totalis fumpta relate adinvicem realiter non diſtinguantur: ſi tamen unaquæque materia diviſim accipiatur, diſtingui- ctur realiter a forma partiali, qua perficitur: ver- ba enim conjugis exprimentia traditionem proprii corporis habent rationem materiæ, & realiter di- ſtinguuntur a verbis alterius, quibus traditionem acceptat, & quæ ſe habet per modum formæ. * Ad ma- trimo- nium re- quiritur conſenſus verus de vraſenti. 758 Caput XX. II. Verba quibus mutuus conſenſus in accepta- tione reciproca corporum exprimitur, non ſigni- ficant effectum Sacramenti, nec aliquid ſacrum: imo in locis, ubi Tridentinum non eſt receptum, copula carnalis eſt ſignum ſufficiens acceptationis, adeoque foret forma Sacramenti. Rezſv. Verba illa apud Chriſtianos, non ſolum unionem corpo- rum, ſed etiam animorum ad fſimilitudinem unio- nis Chriſti cum Eccleſia ex inſtitutione ſua figni- ficant, & licet forte conjuges nil ſacrum cogi- tent, volunt tamen facere, quod facit Ecclefſia, & hinc ex eadem inſtitutione ſignificant etiam effectum ſpiritualem, ſcilicet unionem ſpiritualem Chriſti cum anima. Deinde non eſt abſurdum, dicere, ad initium illius copulæ gratiam Divinam nullo obice poſito infundi, & tunc notat P. Berti conſenſui in individuam vitæ conſuetudinem per copulam expreſſo, non vero operi carnali gratia attribuitur. III. Conſenſus mutuus eſt indiffe- rens ad eſſe Sacramentale. Keſp. Determinatur per intentionem fidelium contrahentium, qui vo- lunt facere, quod facit Eccleſia, & quod Chri-= ſtus inſtituit. O. 1202. Ad Matrimonium valide contrahendum requiritur conſenfus verus & mutuus de præ- ſenti. Nam Matrimonium eſt vinculum mu- tui & perpetui amoris & animorum ac cor-= porum conjunctio, quæ ſine conſenſu mu- tuo non habetur, quia nemo eligit aliquid, quod non diligit, & translatio dominii cor- porum non fit per legem, adeoque per con- ſenſum: unde nec Princeps, nec Respubli- ca, nec Deus ipſe hunc conſenſum fſupple- re poteſt, quia eſt cauſa formalis licet ex- trinſeca Matrimonii. Ex quo etiam ſeanj- zur; 1 od h ens, in ttus ob Ptehit, G Porilionen tumn ſpont. Prl. Dicis l. riur renni ſenper. V vod per eo lutnr Matrin entig; in D Lecletin in Ginr validn Doſktbili condt Up. Concil Kerhtello, ince virtne Müm. In Polbili Docl Im in foro Conmm Deo Atwllädum. Liont o einn: to ejns 4 dotelt trads ine eib eh In bonord Uitis. Re Ulgetur. Uen vl Negnblic: in tune nn lntis, . enlamn kee „ral lltns De Matrimonio. 759 din Rud tur, quod hic conſenſus debeat eſſe verus, iiie fincerus, internus, & non fiétus, ac deli- Güla um . . . nim beratus ob obligationem gravem, quam poſt ens ureſti ſe trahit, & quidem de præſenti, quia per . eE6 promiſſionem, vel verba de futuro, fiunt nbimmm tantum ſponſalia. ntukrs Schol. Dicis I. Florentinum dicit, conſenſum regu- Solvuntur tutcrenk ayiter requiri ad Matrimoniuum, adeoque non objehio- i l ſemper. Et c. is qui dem. de ſponſal. dicitur, nes. wakutht⸗ quod per copulam inter ſponſos habitam contra- igiene hatur Matrimonium, & non admitti probationem diorenfin diſſenſus; imo, ſi forte non adſit conſenſus, eum won ab Eccletia ſuppleri. Et c. fin. de cond. appoſ. gn lie dicitur validum Matrimonium ſub conditione im- tmetckt poſſibili contractum, ubi certe conſenſus deeſt. Conſtenieg KReeſp. Concilium loquitur de conſenſu formali hei enmit & exprefflo, qui regulariter adeſſe debet, licet mnims 4 fubinde virtualis ſufficiat, & talis adeſt per co- p De pulam. In Matrimonio vero ſub conditione im- Ahentiun,e poſſibili Eccleſia non ſupplet conſenſum, ſed il- ſa, E lum in foro externo adfuiſſe judicat, fi tamen coram Deo vere non fuit, Matrimonium non eſt validum. II. Eceleſia poteſt aliquem cogere ad Epiſcopatum, qui eſt Matrimonium ſpirituale: Ergo etiam ad Matrimonium carnale non expe- CNEA Gtato ejus conſenſu; maxime quia Respublica rbuse poteſt transferre domininum corporis in alium ſine ejus conſenſu, ficuti poteſt tradere domi- Reud ti Ure nium bonorum ſubditorum aliis, dominis etiam incnun invitis. Keſp. Eccleſia poteſt cogere tantum, e Clſe, ut aliquis ad Epiſcopatum ponere conſenſum obligetur. Item in iis, quæe eſſentialiter electio- nem & voluntatem civium non exigunt, poteſt Respublica dominium unius transferre in alium; quia tunc quis eſt magis civis reipublicæ, quam fui juris, non autem in illis, quæ liberum con- ſenfum requirunt, uti eſt Matrimonium. III. In contrau venditionis ſufficit obligatio ex verbis reſultans fine interno conſenſu ſe obligandi: B b b 4 Ergo Keſolvun- Coroll. Prakt. mo. Qui ficto animo init Matrimo- tur caſies. 760 ECaput XX. Ergo etiam in Matrimonio. Keſp. Diſparitas eſt, quia in contrastu conjugali non tantum corpo- rum, ſed etiam animorum fit conjunctio, quæ ſine vero conſenſu non intelligitur. nium, duplex peccatum committit, Sacrilegii contra reverentiam Sacramenti, & injuſtitiæ ac injuriæ, quam alteri parti bona fide controhe- ti irrogat; adeoque ad damna inde alteri prove- nientia compenſanda obligatur, licet ipſum Ma- trimonium fit invalidum. In foro tamen exter- no deceptor compellitur ad cohabitandum cum decepta, quia pro hoc foro ſtat præſumptio vio- lenta, nec deceptori creditur, etſi jurato affir- met, ſe fiéte contraxiſſe, cum in cauſa tam ardua locum non habeat juramentum ſuppleto- rium in favorem proprium; in foro vero inter- no creditur quidem conjugi afferenti fiétionem, prohibendus tamen eſt, ne cum alia contrahat, ſed præſtito vero conſenſu Matrimonium redin- tegret, ut hoc modo parti læſæ ſatisfiat, & ſcandalum evitetur In nonnullis tamen caſihus deceptor ad Matrimonium non obligatur, ſed alio modo damnum illatum reſarcire poteſt. I. Si. decepta pro Virgine ſe falſo jaétitaverit, quia ſic deceptio deceptione compenſatur. 2. Si ex tali Matrimonio ſcandala, & malæ ſequelæ ti- meantur. 3. Si deceptor dignioris conditionis fuerit. 4. Si decepta frande deteéta aliam com- penſationem recipiat. 5. Si deceptor alind po- ſtea Matrimonium vero conſenſu contfaxit; in quo caſu, ſi poſtea judex Eccleſiaſticus decepto- rem ad prius matrimonium ficte contraétum compellat, & ille nulla ratione effugere poſſit, quominus deſerta poſteriore legitima uxore prio- ri putatitiæ adhæreat, poteſt quidem aliquamdiu illi cohabitare, ut Eceleſiæ præcepto ſatisfaciat, potius tamen excommunicationis ſententiam ſe- cundum forum externum humiliter ſuctinere da⸗ 9et9 e, Cvarn Allteta. 21 anlenlus ſt Urochos pre Moum amich Eicere tovun VUtisin Mat (ritinos e Eonedit, (td Adrerat Donio Con o rel alis Ples expr⸗ ltetur ut Ulbile: Er UIlfeſtatam koontractus e Ueditio Uune ſieni ig Dicsl Katnt, ſgn Nin: lr Ndigtt: N⸗ Conlefus i⸗ uld cngitn Pentbm ve n interna onemn pari : Matr, lmnn Vipi, IIn guantun ertig de n tar extern leſnini ven En larili De MWatrimonlo. 761 5. Dlhrited bet, quam ut in copulam conſentiat, quæ foret n tauntn mn adultera. 2do. Si Matrimonium ex defeétu veri roniuncio conſenſus ſit invaliqum, adeoque revalidandum, iur. Parochus præmiſſo pio colloquio in præſentia bo- norum amicorum ex talibus conjugibus tenetur . elicere novum conſenſum, quærendo v. g. nonne vVultis in Matrimonio pacifice vivere, ſicuti bonos Chriſtianos decet: tunc uterque facile affirmative reſpondebit, quin pars innocens de fraude ali- quid advertat. no int Mu. rittit, Nif „Ciniltr⸗ n de connn inde Ati n lioet iin. orO tunen r §. 1203. uin Porro Conſenſus hic debet eſſe vel ver- Kequiri- lei m⸗ bis, vel aliis ſignis externis inter perionas ur con- . 1 * . ii, habiles exprefſus. Nam Matrimonium, ſiſen‚us . mmenmn e ſpectetur ut Sacramentum, debet efſe ſignum maniſeſla- feE ſenſibile: Ergo requirit conſenſum externe s. Kaifte manifeſtatum: imo vero ſi ſpectetur etiam u ut contractus, ſigna externa requirit, quia ic nec traditio nec acceptatio dominii corpo- Is tas rum fine ſignis externis innotefcit. 1 hligm ite he, Schol. Dicis I. c. MWäatrimonium. de Sponſ. duorum. Solpuntun, dicitur, ſolum conſenfum requiri ad Matrimo- opje dio- nium: & promiſſio aliarum rerum pure mentalis ges. obligat: Ergo etiam Matrimonii. αα . Solus confenſus ſigno externo declaratus dicitur in ci⸗ tato capitulo fufficere, & ly ſolum eonfenfum parentum vel copulam excludit. Neque promiſ⸗= ſio interna utpote ab alio non acceptata obliga- tionem parit. II. c. Tuæ. de ſponf. duor. dict= tur: Matrimonium in veritate contralitur per legi- timum viri & mulieris tonſenſum, Jed necéſarid ſunt quantum ad Eccleſiam verba conſenfum expri- mentia de præſentt: Ergo maniſeſtatio ſolum pro foro externo requiritur. Kev. Solum ſtatuitur requiri verba formalia, ut conſenſus in foro ex- terno facilius probari poſſit, cum alia ſigna ex- B bb S terna;, 762 Caput XX. terna, uti nutus, ſint magis æquivoca. III. Vo- tum ſolo interno conſenſa fieri poteſt. Ergo & Mattimonium. XXe p. Diſparitas eſt, quod votum fiat Deo, qui verbis non eget: Matrimonium fit inter homines, apud quos conſenſus internus fine ſignis non cognofcirur. KReſolvun- Coroll. Pratkt. Imo. Conſenſus non debet neceſſario tur caſus. Mäatrimo- declarari per verba formalia, ſed alia etiam ſigna ſufficiunt; hinc etiam ſurdi & muti Matrimonium contrahere poſſunt. c. cum ayud. de Sponſal. fi autem ſigna dubia adhibeantur & æquivoca, pec- catur mortaliter, ob periculum graviſſimarum li- tium, niſi conſuetudo loci excuſet. zdo. Ad exprimendum conſenſum ſufficiunt hæc verba: Accipio te in meam conjugem;: verba autem conſenſum de futuro ſignificantia non ſufficiunt: v. g. eris uxor mea. Hæc tamen verba: tenebo te in uxorem meam ex hoc tempore, ſufficiunt. c. Ex parte. de Sponſ. Quando verba ſunt dubia, ſi de mente contrahentium conſtet, illi ſtandum erit, ſi de ea non conſtet, ſumenda ſunt ſecun- dum uſum communem. 3tio. Si puella rogare- tur; an velit de præſenti cum aliquo contrahere, & ipſa taceat coram patre & matre pro ipſa re- promittentibus, ſufficit ad Matrimonium c. un. de Sponſ. impub. Quod tamen non admittunt Salmanticenſes, ſi extranei pro puella reſpon- deant. Ato. Uterque contrahens ſimul conſenſum ponere debet, non ſimultate phyſica, ſed morali, quæ ex prudentis arbitrio, quantum ad tempus, metienda eſt. F. 1204. Matrimonium contractum ſub conditione mium ub relata in præſens, & preteritum, v. g. con- conditione tra initunm quomod valeat. ho tecum, ſi ſis dives &c. ſtatim valet, ſi conditio vera ſit; & non valet, ſi con- ditio falſa fuerit. 1. cum ad præſent. fl. de reb. El ledltis Cnrenientin Kigitur en lhoe exiſta Aftat, tüi lat inter ee 4. itrin Clltione he Nchio te in it, Iuhenet Um c. ſlrer Uln concitie Eitifuſpens men intell Unat in ipo lluto Conl Uapponi no 3 Natrin Unäſtone, Pyine eſt i l Cntrdn utteckus e⸗ : Ugo Utor e, fin. is in c lelatnino Un Mattn (nrit e futuro Hin Derfi 0onetu Poior iti exiti u ſpu De Matrimonio. 7563 WN. I reb. creditis. Ratio eſt, quia ex voluntate at In convenientium contractus legem aceipit: . m Si jgitur ea ſit contrahentium voluntas, ut, atrinonini . . . is Dhent ſi hoc exiſtat, ſtipulatio rata ſit, ſi non exiſtat, ſtipulatio ſit irrita, ita ſtatim erit, et ei ſicut inter ſe convenerunt. laln eiink 2. Matrimonium vero contractum ſub üiltim conditione honeſta relata in futurum, v. g. 4ehi accipio te in meam, ſi pater tuus conſenſe- enſſuumg rit, ſuſpenditur usque ad conditionis even- a tum. c. ſuper eo. de condit. appoſ. Ratio eſt, Nnt e6 dquia conditio proprie dicta, & in futurum Wm relata ſuſpendit actum, cui apponitur. Quod män tamen intelligendum eſt, ſi conditio appo- ee natur in ipſo contractu; ſi enim contractu noe, E abſoluto conſenſus ſit perfeétus, conditio n illi apponi non poteſt. tntt nti⸗ 3. Matrimonium denique contractum ſub Een conditione, quæ ejus ſubſtantiæ repugnat, i nrß⸗ ipſo jure eſt irritum. Ratio eſt, quia etiam inotmt alii contractus cum conditione ſubſtantiæ Pnnds Ccontractus contraria jure naturæ ſunt inva- Nd lidi: Ergo etiam Matrimonium, uti decla- mlu“ ratur c. fin. de cond. appoſ. ſiquidem con- fa,An ſenſus in conditionem contrariam ſubſtan- mmiief tiæ Matrimonii, tollit conſenſum in ſubſtan- tiam Matrimonii. Schol. Quæritur, an Matrimonium ſub conditione An novus M de futuro contractum, poſita deinde conditione conſenſus fhann ſtatim perficiatur, fſine novo conſenſu poſito. poſt even- H Reſpondetur affirmative, tum quia in 1. potior. ff. tum con- arin Qui potiores in pignor. dicitur: cum ſemel con- ditionis Net, ditio etitit, perinde habetur, acſi illo tempore, require e quo flipulatio interpoſita eſt,; fine conditione fafla tur. lu 3 eſjet; 764 Caput XX. zſſet; tum quia conſenſus de futuro conditiona- tus: v. g. Accipiam te, ſi Pater mille in dotem dederit, eveniente conditione ſine novo conſen- in purificatur, & fiunt ſponſalia abſoluta: c. un. de Sponſal, in 6. Ergo etiam conſenſus de præ- ſenti conditionatus: Accipio te in meam, ſi pa- ter mille dederit, eveniente conditione ſine novo conſenſu purificatur, & tranſit in Matrimonium purum & abſolutum. Dicis I. c. uver eo. De condit. appoſ. dicitur de aliquo contrahente ſub conditione, ſi pater conſenferit, illum, niſi vo- luntas patris poſtea intercedat, nequaquam co- gendum eſſe ad contrahendum Matrimonium?: Ergo ſi voluntas patris accedat, cogendus eſt ad Matrimonium, adeoque per eventum conditionis non fit abſolutum. KReſy. Pontifex hic non de- finit, an novus conſenſus ſit apponendus, & per ly ad contrahendum Matrimonium intelligit con- ſfummandum Matrimonium, de qua confumma- tione confultus fuit. II. Cætera Sacramenta a fnturo eventu pendere non poſſunt: Ergo nec „Matrimonium. KX . Sacramentum Matrimonii hoc proprium habet, quod fit per modum con- tractus, & naturam cæterorum contractuum ſe- quatur, qui, ſi ſint conditionati, purificata con= ditione ſine novo conſenſu fiunt abſoluti. KReſolpun- Coroll. Prak. Imo. Matrimonia ſnb conditione ma=- dean dsſits. xime de futuro contraéta ob graviſſima incom- moda, quæ ex iis oriri poſſunt, nonnifi ex gra- viſſima cauſa ſunt permittenda. ado. Conditio de præterito vel præſenti non ſuſpendit quidem Matrimonium quoad valorem, ſuſpendit tamen quoad uſum licitum ob periculum fornicationis, donez impletio conditionis cognoſcatur: ſfi autem conditio de futuro ſit appoſita, impleta conditio- ne licet non ſit necefiarium novum conſenſum ponere, melius tamen in praxi novus conſenſus coram Parocho & duobus teſtibus ponitur, ur de Matrimonio abſoluto in foro externo teſtari pofſſint lint. 9 nlei nece luum, V. nr, Nel he Dirine Fr. te noritul lubentut hr tvciris vo täho teeun de 4. iCäbus in Felt: ſ n 0 nOdo, Aun, & 1io nod Ptobeton t lultate an inpelinen eyentum c tOnttahant te, pon lbenlabil Petele, g Corienlum Eehelt, an n mudine ie Loclen Mtimoni nint, inpletur: er exent Conditione Meutrutn Mitrimor Plide ce alblterane Rolem o. len Man ee in . imonil turo enncktor mile nio ne novo abſolutnn er Nlentis es in mein, ) litione in. in Mation e. AAutr in d contnlett, in, r Delhäfkm: n Mutine cogenen enitum con lger ie ? oNendte l m inrlitn e in li ert Ncrenen unt: ’ entun Mn er Mocunt Copkncne: Piant aDMolui⸗ De Matrimonio. 765 vpofſint. 3tiο. Conditiones ab intrinſeco ex natu- ra rei neceſſariæ in determinatione ſuarum cau- dſarum, v. g. contraho tecum, ſi cras ſol oria- tur, vel necefſariæ ab intrinſeco ex ſuppoſitione Divinæ Providentiæ v. g. ſi pater tuus ſit abſo- lute moriturus, non ſuſpendunt contractum, & habentur pro impletis, ſuntque expreſſiones cer- titudinis voluntatis, quaſi aliquis diceret: con- traho tecum, quam certo ſol eſt cras oriturus &c. Ato. Conditiones generales omnibus con- tractibus intrinſecæ, v. g. ſi conſenſeris: ſi Deus velit: ſi non adſit impedimentum: ſi fumantaur eo modo, quo inſunt, non ſuſpendunt contra- cGum, & habentur pro non appoſitis: ſi vero alio modo accipiantur, quo non inſunt, v. g. ſi probetur te conſenſum dedifſe: ſi Deus velit vo- luntate approbationis: fi conſtiterit non ſubeſſe impedimentum, contraétum ſuſpendunt usque ad eventum conditionis. Sto. Si qui jure impediti contrahant ſub conditione diſpenſationis obtinen- dæ, non quidem peccant, i impedimentum ſit diſpenſabile, ſed tenentur tamen diſpenſationem petere, qua obtenta, Matrimonium per novum conſenſum coram Parocho & teſtibus celebrare debent, quia hæc videtur effe mens diſpenſantis, ut matrimonium modo poſt diſpenſationem in fa- cie Eccleſiæ, valide contrahatur. 6to. Si quis Matrimonium cum duabus ſub conditione con- trahat, illud validum eſt, cujus conditio prius impletur: quia hoc præjudicat alteri Matrimonio per eventum conditionis necdum purificato. Si conditiones utriusque Matrimonii ſimul eveniant, neutrum eſt validum, quia incertitudo vitiat Matrimonium. c. e litteris. De Sponſal. 7timo. Valide contrahitur Matrimonium cum intentione adulterandi; a conjuge ſine cauſa ſe ſeparandi, prolem occidendi; aliam ducendi uxorem, ſi fi= dem Matrimonii violaverit: non tamen valet, ſi hæc in pactum deducantur, quia ſubſtantiæ Ma- trimonii adverſantur,. Valet tamen Matrimonium, ſi quis Miniſter Matri- monii. GCuis ſit miniſier Matri- monti. 766 Caput XX. i quis contrahat cum intentione illo nunquam utendi petendo debitum, non autem valet, ſi conditio vel pactum adjiciatur, quo jus ſeu pote- ſtas Matrimonii impeditur: v. g. accipio te ita, ut in perpetua continentia vivamus, vel Religio- nem profiteamur, vel nunquam a me debitum petas, vel ego tibi reddere non tenear, quia hæc paéta ſunt contra ſubſtantiam Matrimonii, quæ in jure utendi, & obligatione Præſtandi corpus conſiſtit. 8vo. Conditio impoſſibilis, turpis, & contra bonos mores, ſi ſuſpendat actum, & eum valere non faciat, niſi dependenter a conditione, irritum reddit Matrimonium: ii autem ſit tantum modus contractui adjeéctus, quem non ſuſpendit, ſed validum ſupponit, antequam impleatur, & ſubſtantiæ matrimonii non repugnet, illud irri- tum non reddit, ſed pro non ad jecta habetur, quia talis modus contractum validum ſupponit. vid. cap. ult. de cond. appoſ. Ono. Licitum eſt Matrimonium ad Morganaticam Vermaͤhlung zur linken Hand, ea lege contraétum, ut uxor, & liberi ex ea nati dono nuptiali, vulgo Morgen⸗ gab tempore ſponſalium determinato fint contenti, & a cæteris bonis avitis, titulis & dignitatibus abſtineant, ut bona familiæ prioris Matrimonii conſerventur; nam hoc fini Matrimonii non re- pugnat. G. 1205. Miniſter Sacramenti Matrimonii eſt vel Sacerdos conjuges benedicens, vel ipſi con- trahentes: cumque Eccleſia necdem defini- verit, quis horum determinate miniſter ſit, hinc libere adhuc de hac re in Scholis di= ſputatur. Schol. Guillelmus Pariſienſis, Canus, Petrus de Marca, Tournely &c. docent, miniſtrum Sacra- menti eſſe Sacerdotam conjuges benedicentem, & hæc verba: Ego vos conjungo, Procrentem⸗ anc ine ſenten inmerito, Eentino 2 Koribus, n Verumtsme Lonkrabente Ale ſutuit. Canaa ſcie perſus pe Der retba i confieinn idi agt Lo⸗ Ut contradtn lek, latr. ea ee ohttal e matrime ſät, Vte reyonige Utrimoninn 1s Tidentin Uon te ſolo⸗ lede hoe Eatentis nit In Conlent guordin ſe &d. Thone ibls eoni, Groſteſki, , guogdn Thomes Regatio ( in Hecrame U, ſei la icd agatur ohi Ete tt miniſter Lathorum tene t. 26 iicione⸗ Dne No m Mhatrinoni 8 Prettindi an at aun, Ka ter a bondiin AUten ittun ein non iiſel n inghem! ngnet, r n wſe Fklanm ine oo liimit n Vemihla n, N IN1 , N ato MMolis 5 & de loris Iinin troorim noni d , i⸗ Eetlen ,6 e Hinlain b De Watrimonio. 767 hanc ſententiam temeritatis accuſat Vasquez, ſed immerito, nam propugnata eſt in Concilio Tri- dentino a Cano, uno ex primariis Sorbonæ Do- Goribus, uti narrat Pallavicinus l. 23. hiſt. c. 9. Verumtamen magis placet ſententia, quæ ipſos, contrahentes miniſtros Sacramenti Matrimonii eſſe ſtatuit. I. Quia Concilium Florentinum ait: Cauſa eßiciens Matrimonii reguläriter eſt mituus conſenſus per verba de præſenti exprelſus: Sed hæc verba proferuntur a contrahentibus: Ergo illi conficiunt Sacramentum; de Sacramento enim ibi agit Eugenius, & non de Matrimonio, pro- ut contractus eſt. Item Tridentinum Seff. 24. de ref. Matr. cap. I. ait, clandeſtina Matrimonia li- bero contrahentium conſenſu faéta rata & vera eſſe matrimonia, quamdin Eccleſia ea irrita non fecit. Et can. 11. benedictionem nuptiarum inter cœremonias ſolum recenſet: Ergo fine Sacerdote Matrimonium eſt Sacramentum, quod ex his lo- cis Tridentini ſatis bene colligitur, quod iterum non de ſolo contraétu, ſed de Sacramento agit, licet de hoc nihil expreſſe definiverit. 2. Noſtra ſententia nititur communiori veterum Theologo- rum conſenſu uno excepto Guillelmo Pariſienſi, a quorum ſententia non eſt facile recedendum: & S. Thomas in 4. d. 26. q. 2. a. I. ait: Verba, quibus conſenſus eoriuaitur, unt forma hujus Sa- cramenti, non autem benediklio Sacerdotis, qu eſt quoddam Sacramentale. Quam ſententiam §. Thomas nullibi retractavit. Deinde S. Con- gregatio Conc. declaravit, non efſe de ſubſtan- tia Sacramenti Matrimonii, ut Parochus loqua- tur, ſed fatis eſſe, ſi præſens ſit, & intelligat, quid agatur: imo ipſum Tridentinum requirit Pa- rochi & teſtium præſentiam, non ut Sacerdos ſit miniſter, ſed ut vitentur incommoda ex clan- deſtinis Matrimoniis oriri ſolita: Et in plurimis Latinorum & Græcorum Ritualibus, quæ P. Mar- tene t. 2. de ant. rit. collegit, habentur ſolæ be- nedictiones annuli, coronæ, thalami, poculi, quin Caput XX. 3 quin adſit alicujus formæ Sacramentalis veſti⸗ gium. Item teſte Dominico Soto t. 2. in 4. in nonnullis locis hæc formula uſurpabatur: Ego vos ſponſo, & Sacramentum confinrmo. Et Ritua- le Salisburgenſe hanc formam præſcribit: Matri-= monium in facie Kecleſiæ inter vos, me annuente, contrattum Deus confirmet, & ego illud anprobo, pverficio atque ſolemnizo in nomine P. & F. & &. §. Quæ verba non videntur conficere Sacramentum, ſed factum ſupponunt. 3. Colligitur ex praxi hodierna Eccleſiæ, nam in illis locis, ubi Tri- dentinum eſt receptum, quando aliqui contrahunt in facie Eccleſiæ cum occulto impedimento, eo per diſpenſationem fublato fufficit, ut clam ite- rum fine Sacerdote contrahunt, ex declaratione Pii V. cumque tunc matrimonium validum eſſe incipiat, nec liceat ſeparare rationem contractus a ratione Sacramenti, ſignum eſt, tunc Matri- monia fieri Sacramentum. Deinde Matrimo- nium hæreticorum fine benedictione Sacerdotali contraéta ſunt Sacramentum, licet Sacrilegio pol- lutum; alias enim monendi efſent hæretici ad fidem redeuntes, ut coram Parocho rurſus con- traherent percepturi Sacramentum, quod eſt con-= tra praxin. 4. Chriſtus hoc Sacramentum inſti- tuens contractum Matrimonialem jure naturali & civili validum ad dignitatem Sacramenti eve- Xit, & hinc eosdem voluit efſe Sacramenti hu- jus miniſtros, quos contractus naturalis: ſed miniſtri contractus funt contrahentes: Ergo etiam Sacramenti. Dicis I. Patres communiter affirmant, conjugia ſancétiſicari &c. benedictione Sacerdotis, & ob hanc vult Concilium Cartha- ginenſe IV. ut conjuges eadem uocte in Virgi⸗ nitate permaneant. Keſp. Patres ſolum volunt, nuptias in facie Eccleſiæ eſſe celebrandas, ut per benediétionem Sacerdotis firmiorem nexum ac- quirant, in cujus benediétionis cæremonialis re- Verentiam eadem noéte Virginitatem imperavit Concilium Carthaginenſe. II. Si admittatur S. cerdo 7 nos pron itio pro f Uiltione Pp. Probat ſio elk exre cimento adl Uhnr ca. 1 Cdemnmto ilt norinm conjn 1336 Cametee uartcten pr Erünnn conß Innt, guo Untes declare Me Nomann Uun dacrame ttcentilen, anenti. Wiionem (l ſi ſien e (ontrahe Umn crlebrare Uen ehnfejene 1, Autenns (UN ladahn, Cntr. Lertes e Tamentan in. N V lurricte contn llein l⸗ eronil lleis, ni ſne Me De Watrimonio. 7⁵9 udettls e z Cerdos pro miniſtro matrimonii, ejusque bene- dictio pro forma, contra adverſarios melius ex traditione probatur Sacramentum Matrimonii. Rejv. Probatio noſtra ſalva manet, quia benedi- ctio eſt cæremonia ſacra pro rite celebrando Sa- cramento adhibita. III Trident. Seſſ. 24. de ref. Matr. cap. 1. requirit, ut Sacerdos in Matrimonio celebrando illa verba dicat: Ege vos in Matri- monium conjungo: Et Concilium Colonienſe an. 1536. Camefacenſe a. 1567. & Rituale Romanum Sacerdotem pro miniſtro aſſignant. Acſp. Tri- dentinum conformiter ſuis dictis loquitur, & ſo- 1 lum vult, quod Sacerdos ut teſtis conjuges con- eit, ie unctos declaret. Concilium Colonienſe & Ri- tuale Romanum dicunt, Sacerdotem eſſe mini- Krum Sacramenti Matrimonii quoad cæremoniam accidentalem, ſeu benedictionem, non quoad eſſe Sacramenti. IV. Contrahentes non habent in- tentionem, conficiendi Sacramentum, & nulla Verba ſacra adhibent: Ergo non funt miniſtri. Reſp. Contrahentes eoipfo, quod velint Matrimo- nium celebrare ritu Chriſtiano, habent intentio- Mocho nem conficiendi Saccamentum. & ſic eorum ver- un, A a, quatenus ſignificant conjunétionem Chriſti Gcnnent cum KEccleſia, ſunt ſacra. V. S. Thomas 1. 4. lem Contr. gentes c. 78. probat, Matrimonium efſſe Snm Sacramentum, quia per miniſtros Eccleſiæ diſpen- Ale ed fſatur. Et Evariſtus ep. I. ait: Matrimonia fine us itlti, Sacerdote contracta non eſſe Matrimonia, ſed tnkentes adulteria. Keſp. S. Thomas loquitur de miniſtro nes Cæzremoniali. Evariſtus vocat illa matrimonia d. adulteria, quia non funt licita, imo poſt Triden- Cobehiurl tinum ſine præſentia Parochi etiam ſunt invalida. holte1 1. Coroll. Pratl. Imo. Sponſi in peccato mortali Ma- Reſolvun- 6 , trimonium contrahentes probabilius non peccant tur caſus. graviter indigne adminiſtrando Sacramentum, cum non fint miniſtri ſpecialiter ad hoc conſecra- ti, licet graviter peccent, Sacramentum indiene uſci⸗ Schram Infiit. Theol. Tom. III. Ccc ere Nacanet Mligitar er u; 4 7 Caput XX. fuſcipiendo. 2do. Procurator contrahendo pfo nitores in principali non debet eſſe in ſtatu gratiæ, quia tan. umellun tum nomine principalis ſui agit, qui eo ſaltem aidun in tempore pro digne ſuſcipiendo in ſtatu gratiæ effe htone 5 debet, quo Procurator actu contrahit. (ipillem ul t: tn g §. 1206. itefin & 1 leligs & an Subjeftum Subjectum Matrimonii funt vir & mulier ain hinc Matri- nullo impedimento dirimente ligati: quia enmn Sun monii. Matrimonium eſt conjunctio maritalis vir & Anuninm foœminz inter legitimas perfonas individuam zuſh vitæ conſuetudinem retinens &c. (H. 1194.) dnihn, ele rerumn 8. An Ma- Schol. Matrimonium inter abſentes per Procuratores kimolit trimo- contrahi poteſt, & valet in ratione contraétus 5 unm l nium per civilis & naturalis, quia cum Procuratores ſint ui proent Procura- loco principalium cum plena poteſtate contrahen- (um biro tores con- di, ideg, quod ipfi faciunt, cenſentur facere Weptitio tractum principales contrahentes. c. fin. de Procur. in 6. unmnils & Jit vali- Ut autem Matrimonium per Procuratores contra- tl Alin dum. Gtum in ratione contraéctus fit validum, debet r. Mnt, & 1 Procurator babere a ſuo Principali ſpeciale man. iiſs abl datum ad contrahendum Matrimonium cum certa Naſamen perſona, nec debet hoc mandatum excedere. (k, godl S 2. Hoc mandatum exequi debet per ſeipfum, & utett ool non per alium ſubſtitutum, nifi ſpecialis facultas trihente ad ſubſtituendum ei a principali data fuerit. 3. Do miix verhn tempore, quo Procurator contrahit, ejus pote- Meſentile ſtas non debet eſſe revocata nequidem tacite, Innti iudi alias enim nullum foret Matrimonium, licet de iſis iten revocatione Procurator nihil audiviflet. Verum Finmtur ulterius quæritur, an Matrimonium inter abſen- nglit: (. tes fideles per Procuratorem, vel per litteras con. a tractum fit Sacramentum Durandus in 4. d 20. ullis eiin & Canus de loc. Theol. Il. S. c. 6. ad 3. negative ktii Sa reſpondent: & Petrus de Ledesma vult, Watri- ſ Paſſio monium per litteras contraétum nec in ratione i negnit contractus, nec in ratione Sacramenti eſſe vali- umertn dqum. Sed dicendum 1. Matrimonium per Pro- Finidifs , cura- Olitdbendo i Gatie, ut „ gol eo r ſtatn giiri tahit. t wir & m lignt: . naritͤls inl nas inc,eitn e. ug er ounm ratione oum Ptoentnnts Rekate thin Ellenmn i be Moct ebtatores n Validnm, 6 ali ſerie 5 niun ehkt Gatum are ſin, De Matrimonio. 771 curatores inter abſentes contraétum eſſe verum Sacramentum; tum quia hoc Matrimonium eſt validum in ratione contractus civilis: Ergo etiam in ratione Sacramenti, quia Chriſtus contractum civilem validum ad dignitatem Sacramenti eve- Xit: tum quia in tali matrimonio habetur vera materia & forma, ſcilicet conſenſus verbis ex- preflus & acceptatio, (§. 120r. Schol.) & præ- ſentia Parochi, ac duorum teſtium: Ergo eſt verum Sacramentum; unde illi etiam favet jus Canonicum. c. Procurator. De Procurat. in 6. & Eccleſia illud permittit, & de eo judicat. 2. Di- cendum, Matrimonium per litteras contractum eſſe verum Sacramentum; quia contractus civiles fieri poſſunt per litteras: Ergo etiam matrimonia- les, nam litteræ ſuccedunt loco contrahentium ſicuti Procuratores, ſi ergo lectis eorum litteris coram Parocho & teſtibus traditio corporum & acceptatio per mutuas litteras fiat, in ratione contractus & Sacramenti Matrimonium perficitur. Dicis I. Alia Sacramenta abſentibus conferri non pofſunt, & nequidem Sacramentum Pœnitentiæ, licet alias abſens judicialiter abſolvi poſſit: Ergo nec Sacramentum Matrimonii. Ae/v. Diſparitas eſt, quod Sacramentum Matrimonii habeat pro materia contraétum civilem validum, qui etiam inter abſentes iniri poteſt. In Sacramento Pœni- tentiæ verba ore prolata ex inſtitutione Chriſti ſunt eſſentialia, & ad præſentem dirigi debent; & ſententia judicialis fori interni, ubi accuſator reus & teſtis idem eſt, & certæ in eo diſpoſitiones re- quiruntur judici cognitæ, in abſentem pronuntiari nequit: (F. 1069.) in Matrimonio vero pro ver- bis alia ſigna externa ſufficiunt, & contractus validus etiam inter abſentes celebrari poteſt. II. Collatio Sacramenti eſt actio perſonalis, & re- ceptio paſſio perſonalis: Ergo per Procuratores fieri nequit. Reſp. Procurator non recipit Sa- cramentum, ſed eſt tantum conditio, qua poſita principalis recipit Sacramentum. III. Sic fieret, Cccz ut 772 Capyut XX. ut ſi Procurator eo tempore contrahat, quo vir & mulier, pro quibus contrahit, dormiunt, dor- mientes recipiant gratiam, vel in peccato mortali exiſtentes in ſomno mortaliter peccent. Reſp. Non eſt abſurdum, dormientem recipere gratiam, vel peccare, ſi voluntas moraliter perſeveret, uti patet in Baptismo. G. 1207. Impedi- Ut vir & mulier Sacramentum Matrimo-= menta nii valide ſuſcipiant, nullo impedimento di= Matrimos rimente ligari debent. (F. 1206.) Eſt autem nii quid. Impedimentum in genere omne illud, quod contractum Matrimonii vel nullum vel illi- citum reddit. Impedi- Schol. Impedimenta Matrimonii alia funt dirimentia, menta di- quæ contractum Matrimonii nullum reddunt, ex zimentig. eo, quod aliquid eflentiale illi deſit; ita ut cum tftali impedimento non fiat verum Matrimonium, & contractus dirimatur, non quaſi verum Matri- monium dirimatur, ſed quod Matrimonium de facto ſolum & non jure contraétum irritum red- datur. Impedimenta dirimentia ſunt quindecim ſcilicet: Error, Conditio, Votum, Cognatio, Crimen. Cultus diſparitas, Vis, Ordo, Ligamen, Ho- neſtas, Etas, Affinis, ſi Clandeſtinus, & Impos, Si mulier ſit rapta, loco nec reddita tuto: Hlæc ſocianda vetant connubia, facta retractant. Ex his impedimentis nonnulla ſunt juris natura- REs, ſcilicet: D Mens ægra, & Conjux, Vis, Error, Ineptia, Sanguis. 8 Alje Alu funt Ordo ſi Atqne . bapti Aln ſont in , Jur in A non diri Derleiæ Atgne C Ippediun Lecleſi⸗ 1oris Lecle n. Tem coidus eele tut. Perſ vod Olim oo inkante Dohüsni in un eſt. ( tinim in lej a Matr unahe ſegn huin, eptn Leeinit⸗ ſemnmn ei ut. Den MoNdum uſitats, em, Vel hlli Mat te ho⸗ lohidenti Redlehe De Matr'mon'o. 773 e e Alia funt juris Ecclefiaftici, ſeilicet: Eenant Ordo ſacer, Votum, nec non ſponſalia firma Petoct. 1 Atque duplex crimen, qadruhle cognatio, eciele gnin . Aptus, iet eie Si Baptisma deeſt, tas, Teſtes, Parochusve. Alia ſunt impedimenta prohibentia, ſeu impedien- Prohiben- tia, quæ impediunt Matrimonium contrahendum, tia. ſed non dirimunt contractum, & ſunt ſequentia. Eccleſiæ vetitum, nec non tempus feriarum, 3 Atque Catechismus, crimen, ſponſalia, votum, tum inm Impediunt fieri, permittunt facta teneri. neine Per Eccleſiæ vetitum intelligitur prohibitio ſupe- 0) UA zioris Eccleſiaſtici, ne quis Matrimonium contra- e Und, N hat. Tempus feriarum certa tempora denotat, nollun ſal quibus celebratio nuptiarum ab Eccleſia prohibe- tur. Per Catechismum denotatur impedimentum, quod olim ab eo contrahebatur, qui reſpondebat gt irt pro infante, quando fupplebantur Cæremoniæ unin Baptismi in neceſſitate collati; quod hodie ſubla- l tum eſt. Criminis nomine intelliguntur quædam ſeite d crimina in antiquis canonibus expreffa; quorum in lunn rei a Matrimonio contrahendo prohibebantur, i mn funtque ſequentia: latrmme. = Con im⸗ Inceſtus, Raptus ſponſatæ, mors muliebris, fut gi⸗ Suſceptus propriæ ſobolis, mors Presbyteralis, Vel ſi pœniteat ſolenniter, aut monialem n Accipiat: prohibent hæc conjugium ſociandum. onnto, le . . girs; Verum etiam hæc hodie per non uſum fublata 1 . funt. Denique ſponſalia legitime contracta, & nondum diſſoluta, & votum fimplex perpetuæ n iat, caſtitatis, vel ingrediendi & profitendi Religio- le nn nem, vel ſuſeipiendi S. Ordinem, vel non nu- hlatn bendi Matrimonium contrahendum impediunt. riiH Quare hodie adhuc reſtant quatuor impedimenta n prohibentia, ſcilicet: 1 Eccleſiæ vetitum, Tempus, Sponſalia, Vo- ,Unck, tum. e h Ccc Z3 De Eeccleſia voteſi ſta- tuere im- 774 Caput XX. De quibus omnibus nunc per ordinem agendum eſt. Prius tamen videndum, an Eccleſia habeat poteſtatem ſtatuendi impedimenta dirimentia. H. 1208. Eecleſia habet jus & Auctoritatem ſta- tuendi impedimenta Matrimonium dirimen- Pedimenta tia. Imo. Apoſtolus I. Cor. 7. Diſparitatem dirimen- tid. cultus docuit eoipſo eſſe impedimentum Ma- trimonii dirimens, quando permiſit mulieri fideli a viro infideli diſcedere, ſi infidelis converti, & fine injuria Creatoris cohabitare nolit. 2do. Conſtat ex Traditione. Siricius P. ep. ad Himer. ſtatuit, ne Monachi, aut S. Virgines Matrimonium contrahant. S. Leo M. ep. 92. ad Ruſtic. ſtatuit Presbyteros uxo- rem ducentes, ab operibus nuptiarum cefſare debere. S. Gregorius M. I. 11. ep. 64. Au- guſtino Anglorum Epiſcopo reſcripſit, tertia vel quarta generatione connubia fidelium li- center jungi, a ſecunda omnino abſtinendum eſſe; cum noverca miſceri graviſſimum eſſe ſcelus; cum cognata quoque prohibitum eſſe conjugium. Nicolaus l. ad confulta Bulga- rorum conſanguinitatis gradus præſcripfit, inter quos conſugia jungere non poſſent. Zlio. Conſtat ex Conciliis. Concilium Eliberita- num a. 315. ſtatuit can. 61. incertas efſe nup⸗ tias cum ſorore uxoris ſuæ, aut cum Privi- gna. Concilium Ancyranum a. 314. can. I1. ſancivit, nullum eſſe Matrimonium eum de- ſponfatis puellis a viro raptis, quamvis ra- Ptor delibavertit florem virginitatis. Conci- lium Neocæſareenſe eodem anno can. I. con- firmat ut impe Chlcedonen ete Mona Utias cont N. à lals. gvartam ihun Seſt⸗ urt. Ludh⸗ Inenta Murn uincir em, 1. Inthe Antonin mns & A Inlam FVecl Neimenta cod Matrime 1 contratte Pereticam h IIn, ſoanne etate, 4 Mteo nom Eimenti de üerumt; menta Matti Iriro ire , I Decl inpufione, le Düiip Mehsten It conttec Untntes e na de innl K ees imttar t um ci, klam, gni in, * De Matrimonio. 77 5 Gnnah firmat impedimentum Ordinis. Concilium i Chalcedonenſe a. 45I. can. 16. tradit, non en licere Monacho, & Virgini Deo conſecratæ nuptias contrahere. Concilium Lateranenſe IV. a. I215. impedimenta conſangninitatis Corterk ad quartam gradum reſtringit. Hinc Triden- tium dn tinum Seſſ 24. can. 4. recte definit. N quis . Diſhortee dixerit, Eccleſiam non potuiſſe conſtituere impe- Gimenunf dimenta Matrimonium dirimentia, vel in iis con- erniit nm. Nituendie erraſſe, anathema ſit. e, Rink Schol. 1. Lutherus & Calvinus, & prolixius Mar- Solvuntur voris oohtin cus Antonius de Dominis Spalatenſis Archiepi- objeſtio- fone. Nüin ſcopus & Apoſtata l. 5. de republ. Chriſt. docent, nes. nullam Eccleſiæ facultatem ineſſe, ſtatuendi im- dnini pedimenta Matrimonium impedientia, ex eo, tdle dl quod Matrimonium non ſit Sacramentum, ſed me- Nesbrtelgn rus contractus civilis, & politicus. Cum vero lptignum e hæreticam hanc ſententiam damnaſſet Tridenti- Il.eh t⸗ num, Joannes Launojus in op. de reg in Matrim. teſeihſt, poteſtate, diſtorta vocabuli Eccleſiæ acceptione in hein vult eo nomine intelligi perſonas Regum, & im- lga kann pedimenta per Eccleſiam induci, quæ per Reges vo ablinn inducuntur; & auctoritatem ſtatuendi impedi- aviinm: menta Matrimonium dirimentia tam proprio & kotibinr nativo jure pertinere ad ſolos Principes Sæcula- Ne res, ut Eccleſia eam exercere non poſſit, niſi vel confulabi . . . Le uſurpatione, vel ſaltem indulgentia & conceſſio- us Nenge ne brincipum. Rationes contra hanc Eecleſiæ oſen poteſtatem ſunt: I. Matrimonium ſaltem ſuppo- luun Dic nit contratum civilem: ſed ſoli Principes leges ertusce irritantes contractum civilem ſtatuere poſſunt: Atank Ergo &. Reſp. Matrimonium eſt contraétus NI fimul & Sacramentum, adeoque Eccleſia de eo 13t leges irritantes ferre poteſt. II. Sic mutaret Dniun eiy Eccleſia materiam Sacramentorum irritando con- , Clnt, tractum civilem. Re/p. Eccleſia non mutat ma- ats 1 teriam, quæ ſemper eſt, & manet contraétus va- ocntcr lidus, ſed ſolum in nonnullis caſibus hanc mate- Ccc 4 riam ceys ſæcu- laris im- vedimenta Ktatuere poſſit. 776 Cavut XX. riam fubtrahit, dum aliquas perſonas ad contra- hendum inhabiles declarat, fieuti qui aufferret aut immutaret aquam, non mutaret materiam Baptismi, ſed eam folum fubtraheret. III. Ec- clefia nequit irritare contraétum jure naturæ va- lidum: Ergo nec impedimenta Matrimonii ſtatue- re. Keſp. Lex Eeceleſiaſtica & civilis perficit na- turalem, adeoque contraétum jure naturæ vali- dum irritare poteſt, quia natura dictat, ut legi= bus ſuperiorum obtemperetur. An Prin- Schol. 2. Reges & Prineipes ſæculares jure fibi pro- prio conſtituere poſſunt impedimenta Matrimo- nium dirimentia, nam r. hoc probat ipſa praxis Principbum, qui nonnulla impedimenta dirimen- tia fſtatuerunt, non ufurpatione juris Eccleſiaſtici, quia de hac Eceleſia nunquam conqueſta fuit, imo vero eorum leges appftobavit. Non jure ab- Eeeclefia accepto, hoc enim ex nullo decreto vel Concilio probari pateſt. 2. Pontifices latas a Prin- cipibus leges circa Matrimonium commendarunt, & approbarunt. Concilium Milevitanum II. poſt- quam ſtatuiſſet, maritum, qui dimiſerat uxorem, alteri nubere non poſſe, decrevit ſupplicandum Imperatori, ut lege ſua idem probiberet. Latera- nenfe I. can. 5. legem, qua prohibet Matrimonia inter conſanguineos, confirmat auctoritate legis civilis: Et Siricius, S. Leo, & Nicolaus I. citati impedimenta ſtatuentes legis præſidio nituntur. Et S. Thomas in 4. d. 34. q. I. ait: Matrimonium in quantum eſt in oficium naturæ, Natuitur jure naturg: in quantum eſt in offcium communitatis, Ratuitur jure civili: in quantum eft Sacramentum, Ratuitur jure Divino. Et ideo ex qualibet dida- vriuem legum poteſt perfona effici ad Matrimonium illegitima. 3. Matrimoninm ineludit contractum civilem: ſed hie poteſtati Principis civilis quoad direétionem & valorem ſubeſt, quem elevando ad Sacramentum Chriſtus jurisdictioni eivili non ſfubduxit, fed efficaciam Sacramenti ſolum 3d rgo lw Dyinee eſt, guat (Me:is, an ſeenlari irit Demn ſæcllar, Remamentumm lllur degatir 1l iden imp N, n Gue Poltien itn Nednn inter sinpelinen le binipes Ctitinorum Ennnt, ut ſu nigiole ode Ditvlaridus 4 Eteporins ſe bontores I nomine nimi Matrin milas inleil l Ergo Urinene Mentdm, ui TMcantur, eut li, & Ken l ag. . Rrti nonni Armo banti ne ei Un is inn ffli tamen und indel Unn, 1le — De Matrimonio. 777 ſonns ent Ergo Princeps Matrimonii valorem determinare i mm poteſt, quatenus eſt contractus civilis. Verum nnfmttt ttin Quætis, an tunc, fi contractus civilis a Prineipe heret. UI ſæculari irritetur per accidens & præter intentio- reumng nem ſæcularis poteſtatis, ſequatur nullum eſſe lanincilin Sacramentum ex defeétu ipſius materiæ. Reſpon- ehrils Pefin detur negative, niſi etiam poteſtas Eccleſiaſtica jure mimne n ad idem impedimentum conſtituendum concur- t, rat, nam duæ poteſtates, Eccleſiaſtica ſcilicet & politica ita a Deo inſtitutæ & ordinatæ ſunt, ut nedum inter ſe pugnent, ſed mutuo in ſtatuen- es Mels dis impedimentis fſe foveant, & adjuvent. Quip- imerta Iir pe Principes Catholici edoéti, quod Matrimonium ot m Chriſtianorum fit res ſacra, ſua auctoritate con- inern dr ferunt, ut ſacri Canones, qui ad nuptias ſpectant, nisLii religioſe obſerventur. Sic Carolus M. in fuis Ca- pitularibus agens de nuptiis, ait I. 5. n. 5. Sic art. Nor d Gregorius ſenſit: ita canones prohibent copulari. mnlo eose Sic oratores Galli in Concilio Tridentino a Patri- iftshiuſe bus nomine Caroli IX. poſtularunt, ut juberent naneſe irritari Matrimonia elandeſtina, & ea, quæ filii- itunun familias inſciis vel invitis parentibus contraxiſ- nihu ſent: Ergo perſuaſum ſemper fuit, neceſſarium n i eſſe utriusque poteſtatis Eccleſiaſticæez & civilis H concurſum, ut aliqua impedimenta Matrimonii in- ducantur, cum conjugalis contractus ſimul ſit ci- vilis, & Sacramentalis. 1 congleit =— COntheſk; ſe ceolmslol nis in (oroll. Pratt. Imo. Impedimenta Matrimonii diri- Reſolvun- it: Munzn mentia nonniſi univerſalibus Eccleſiæ Canonibus a tur caſus. e, ſtu, ſummo Pontifice, ſeu Concilio generali ſtatui poſ- oende ſunt: nec illa obligant infideles infidelibus Prin- 1,anan, cipibus ſubjetos, ac proinde Matrimonia eorum gule cum his impedimentis celebrata ſunt valida. Hæ- i tnn⸗ retici tamen obligantur legibus Eccleſiæ etiam . utun, quoad impedimenta dirimentia jure Eccleſiaſtico ſtatuta, adeoque ſi cum tali impedimento in hæ- reſi contrahant. & poſtea convertantur, vel di- l id ſpenſatio peti debet, vel Matrimonium dirimi. n 2do. Rationabilis conſuetudo legitime præſcripta, in , Ccc S is ehn gbell 3 778 Caput XX. & taeite a legitimis ſuperioribus approabata impe- dimenta dirimentia inducere poteſt, quia habet vim legis. Ad præſcriptionem vero contra illa quadraginta anni requiruntur; ſieuti etiam per conſuetudinem legitime introduétam impedimen- ta juris Eccleſiaſtici abrogari poſſunt. Ztio. Eſt peccatum mortale, ſcienter cum impedimento di= rimente naturali ſeu Eccleſiaſtico contrahere Ma- trimonium, ob violationem gravis legis, & qui- dem peecatum Sacrilegii. Ato. Si impedimentum ſit utrique conjugi notum & indiſpenſabile, con- juges ſaltem a thoro ſeparari debent: ſi vero ſub- ſt periculum, incontinentiæ, vel impedimentum ſit publicum, etiam a cohabitatione ſeparari de- bent. Quodſi impedimentum fit diſpenfabile, pe- tenda eſt diſpenſatio abſtinendo interim a copula, & obtenta diſpenſatione ponatur novus conſen- ſus, etiam coram Parocho & teſtibus, ſi fieri poſſit. Sto. Si Confefſſarius deprehendat impedi- mentum dirimens ante contractum Matrimonium hortetur, ut ſponſi ante diſpenfationem deſiſtant: ſi omnibus paratis nuptiæ ſine damno vel infamia differri non poſſint, ſuadeat, ut contrahant ſub conditione diſpenſstionis obtinendæ abſtinendo ab omni copula & actibus turpibus, usque dum ob- tineatur Si Confeſſarius advertat impedimen- tum poſt contractum mala fide Matrimonium ob ſcientiam, vel dubium præcedens, debet indicare pœnitenti, ut Matrimonium ſolvat, vel abſtinen- do a Venereis diſpenſationem petat. 6to. Si unus conjugum impedimentum dirimens certo ſciat, debitum nec petere nee reddere pofeſt, & pars in bona fide exiſtens jus illud petendi non habet. c. Inquiſitioni. de ſent. Excom. ſi vero dubitet adeſſe impedimentum, debitum reddere, ſed pe- tere non debet. Si utrinque bona fide contractum ſit Matrimonium, & neutra pars de valore du- bitet, Confefſarius autem impedimentum adver- tat, ſi non adſit ſpes, ut Matrimonium conju- lum, ges difſolvant, aut revalident, & grave ſcanda- imn aut dan tr eos nl Preipitur, Prnimun in Lens Mamime 1o lo utat, . Enor aln iln nponitn natur ele cive N, unlo Ans gaſta t Naids. E. lglonr intti Pinltatem: n n pals ſe tal Allittimonin Ceolne Ru anſam o iun ita, 1 onitans, int inalun Uror per, lle itn lit conlent Mticecens ntinn lat haſn lt e t imol niehir mienlunn un De Matrimonio. 779 Aru lum, aut damnum prolibus immineat, non tene- det, nh tur eos monere, quia actus fruſtraneus nullibi n ſanen⸗ præcipitur. 5 lleuti eän; UCkam inne F. 1209. Nieße Primum impedimentum jure naturæ diri- Error. oen WMens Matrimonium eſt Error, quando aliud nvis s. PrO alio putatur. nenen 4 Schol. Error alius eſt Pevſono, cum una perſona pro Quotu- diſene alia ſupponitur. Alius eſt fortunæ, quando pu- je. ebent: tatur elle di eſt Alins Conditi plew. tur eſſe dives, qui eſt pauper. Alius Conditio vel ien nis, quando putatur efſe liber, qui eſt ſervus. torekn Alius qualitatis, quando putatur eſſe bonus, qui ir elſaii eſt malus. Error dicitur verſari circa qualitatem o ene perſonæ intrinſecam, v. g. circa nobilitatem, Vir- atur toe ginitatem: vel extrinſecam, v. g. divitias. Si klim una pars ſe talem ſingat, qualis non eſt, ut aliam eretenet ad Matrimonium inducat, errori conjungitur fraus, Gnn Delir & dolus. Rurſus Error alius eſt Antecedens, qui liticene dat cauſam contractui, & fine quo non contra- Am heretur, ita, ut actus fiat involuntarius: alius eſt it eum Concomitans, qui non dat cauſam contractui, nec ende d facit involuntarium, ſed tantum non volunta- s, ee rium. . Tertt e⸗ . irims F. 1210. D Error perſonæ circa ejus ſubſtantiam jure Error eſt ln naturæ irritum reddit Matrimonium, quia imvedi- tollit conſenſum; nam ſi error perſonæ ſit neutuen nes , antecedens, facit contractum Matrimonii in-: eni: nlne voluntarium circa ſubſtantiale ejus objeétum, E fcilicet perſonam a contrahente determina- tam: ſi ſit concomitans, facit ſaltem nega- e tive involuntarium, quia incognitum non poteſt eſſe actu volitum: Ergo uterque tollit conſenſum abſolute ad contractum neceſſa- rium. 2. Er- 780⁰ Caput XX. 2. Error vero circa qualitatem perſonæ v. g. nobilitatem, divitias, virtutem, Vir- ginitatem, bonam, vel malam indolem &c. licet proveniat ex dolo alterius contrahen- tis, & det anſam contractui, Matrimonium non irritat; quia manet conſenſus abfolutus in perſonam, quæ eſt objectum directum & ſubſtantiale contractus: Ergo ſicut defectus accidentium nen tollit fubſtantiam rei, ita nec tollit conſenſum in rem. Deingde hic er- ror ſolum tollit confenſum circa rem ignora- tam, ſcilicet qualitates, non vero circa rem cognitam, fſcilicet perſonam: Ergo conſen- ſum circa ſubſtantiam non tollit. Certe ſi error circa qualitates irritaret Matrimonium, vix ullum fubfiſteret, quetidiana enim ſunt conjugum lamenta: ſi te noviſſem eſſe talem, nunquam te accepiſſem. Neſolvun- Coroli. Praft. Si contrahens actualem voluntatem tur caſus. Conditio eſt impe- dimentum dirimens. habeat, & expreſſam conditionem apponat, non accipiendi hanc mulierem in uxorem, niſi nobi- lis ſit, Virgo, vel dives, ita ut error qualitatis redundet in perſonam, non eſt validum Matrimo- nium ex defectu conſenſus. G. 121I. Secundum impedimentum dirimens eſt Conditio ſeu ſtatus ſervitutis, qua quis ita eſt ſub dominio alterius, ut eum pro libitu ven- dere &. poſſit. Error igitur conditionis ſer- vilis irritat Matrimonium. c. Propoſuit. De conjug. ſerv. ubi Alexander III. ait, ſepa- randum eſſe Matrimonium, quando liber igno- ranter contraxit cum ancilla, niſi palte hoc tiene Gr Mam c mmnit: Quoe lguatur. eo, & an mmium cont 1. Hoe tai Mo urs F. näitionis we IIr Geterwin 1, gtod con no) l ad. I Kionis intelli Amamcipinn Unhut cumm ſ⸗ tutrahit, e, 4 ber ooncit En Contrahit Einnj ſerv. Fnio & a lin tls non Uutim in Uliun et , me zpprob Uninum UIno ſatdit Cun 400, Mnu 4. 4 lateran inn del Alnn anf Uhinoniun De Matrimonio. 781 gten et Nient illam cognoverit. Et c. 3. Urbanus III. Vittueer, mn indden! ins cxunck Marnwer enfus mMir Im dletmn ſeut d Antiam 1e Deinceke tea lenigr velo lut u lt. C t Mitmman Gum ein; Pen elen ilen rn en ou oen, 1 t ertor Falinn ſtatuit: Quodſi alicubi ex conſuetudine par- tus ſequatur conditionem patris, natus ex libero, & ancilla liber ſit, & ut liber Matri- monium contrahat. 2. Hoc tamen impedimentum eſt ſolum- modo juris Eccleſiaſtici, nam ſtante errore conditionis manet ſubſtantialis conſenſus in hanc determinatam perſonam: Ergo nihil eſt, quod contractum jure naturæ dirimat. (F. 1210.) Coroll. Praft. Imo. Per ſervum in impedimento Con- Reſolvun- ditionis intelligitur ſervus in ſendu Juris Romani, tuy caſus. ſeu mancipium. Quodſi ſervus Matrimonium con- trahat cum ſerva etiam invito Domino, valide contrahit. c. dignum eſt. De conjug. ſerv. Item ſi liber conditionem ſervilem illius partis, cum qua contrahit, ſciat, Matrimonium valet. c. fin. de conj. ſerv. 2do. Matrimonium cum ſervo ori- ginario & adſcriptitio Leibeigenen validum eſt; quia talis non eſt ſervus proprie dictus. F. 1212. Tertium impedimentum dirimens Matri- Vona ſo- monium eſt Votum ſolemne caſtitatis in Re- lenne in ligione approbata emifſum, quod dirimit Ma- Keligione trimonium poſt ipſum votum celebratum. * un⸗, Ita rmo ſtatuit Concilium Toletanum I. circa iun⸗ annum 400. can. 16. Triburienſe; a. 8915. Romanum a. 743. C. 5. Toletanum IV. a. 570. c. 5§. Lateranenie II. a. 1139. cap. 7. Et Tri- dentinum Sefſ. 24. can. 9. Ji quir dixerit... Regularts caſtitatem ſolemniter profeſſos poſſe MWatrimonium contrahere, contrabctumgue al⸗ um obje Rio- nes. 782 Caput XX. dum eſſe, non obſtante lege Eccleſiaſtica vel vo- t0 . . . anathema ſit. 2do. Siricius P. ep. I. c. 6. Monachos & Sanctimoniales, ſi Matri- monia contrahere præſumpſerint, excommu- nicari, & in ergaſtulis usque ad finem vitæ includi jubet. S. Gregorius W. I. 1I. ep. 40. ad Anthem. ſcribit, Monachos, qui uxores duxerint, ſeparandos eſſe a conjugibus. 3tio. Per vota ſolemnia ſtatus vitæ in perfectiorem mutatur: fiunt illa prævia matura delibera- tione, & ſine populi ſcandalo non mutantur: Ergo juſte Matrimonium dirimunt. Solvuntur Schol. I. Lutherus 1. de captiv. Babyl. admiſit, vo- tum continentiæ eſſe legitimum impedimentum Matrimonii; ſed in aliis libris poſtea fſcriptis ſem- per negavit, votum etiam ſolemne caſtitatis eſſe impedimentum dirimens Matrimonium, & defacto duéta uxore ſanéctimoniali hanc ſuam ſententiam pracéctice probavit. I. Quia S. Malchus monachus teſte S. Hieronymo uxorem duxit, & cum ea usque ad finem vitæ permanfit. Keſp. Nullum fuit inter S. Malchum & illam fœminam Matrimo- nium, quam coactus finxit ſe ducere uxorem, nam ejus vir adhuc vivebat: ſed fuit ſolum Sancta & Spiritualis Societas ſub nomine nuptiarum. II. S. Auguſtinus l de bon. viduit: c 10. impro- bat eorum ſententiam, qui nuptias virginum poſt votum adulteria dicunt. Et S. Leo ep. 2. ad Ruſt. cenſet. monachum poſt Profeſſionem nu- bentem caſtigandum quidem eſſe, ſed non memi- nit Matrimonii dirimendi. Et S. Bernardus ep-. 76. cenſuit, non videri ſibi tutum, uxorem illam, quam duxerat monachus, non conſentientem di- mittere, niſi prius Epiſcopalis Auctoritas accefſe- rit. Keſp. Hæc teſtimonia ſolum probant, olim nec ſemper nec ubique irritum fuiſſe Matrimo- nium poſt emiſſum ſolemne votum caſtitatis. Id quod mox magis apparebit. Schol. . 2. n⸗ in Religione AAlens Ma Tomiſtæ lemne Ciri ſalieo: 1 4 re Locleiirtt 6. Eino cun litiman matt menkum pro Datoræ non ute Lerlefiif Vinonia run ſe ggicen i lApguſi⸗ ſhentiam ee Uncto propot ee Coringia. mmorun bo Uontehenco ket t. 2. . rimonium Il Tigenti tonſtitute dos non doß Unn ifing E vultin ii⸗ r Uattine iktnckio eſt Eeneicorn Votum in ſbenne ſ ln linei lfuntes eſ ſone, ii h ne, ri inr I. die Pe 4 Fünentun Eeielti e igoh ſ 1 trimcrinn De Matrimonio 783 niun Sshol. 2. Quæritur lan votum fſolemne caſtitatis An votun ficiusd. H in Religione approbata jure naturæ dirimat ſub- jure natz- iales, II ſequens Matrimonium. Affirmant communius ræ diri- int, ean Thomiſtæ Verum nobis videtur, quod votum mat MWa-= ad an ſolemne dirimat Matrimonium jure tantum Eccle- trimo- Baſtico: I. quia ſolemnitas voti habetur tantum nium. M. ln gz jure Eccleſiaſtico, uti patet ex c. un. de vot. in 1os, (Am 6. Ergo cum votum fimplex jure naturæ non ONiugtu, dirimat matrimonium, imo ſit tantum impedi- in felict mentum prohibens, etiam votum ſolenne jure naturæ non dirimit Matrimonium, ſed tantum dtun h zure Ecclefiaſtico. 2. Varia antiqua Concilia Ma- nonmm rrimonia cum voto ſolemni contraéta pœniten- imunt tiæ quidem ſubjiciunt, ſed irrita non declarant; ebel aie E S. Auguſtinus l. de bon. viduit: c. 10. rejicit n innelrt ſententiam eorum, qui afſerebant, lapſarum a polaſin⸗ ſancto propoſit fœminarum, i nupfſerint, non nhe alinil effe conjugia. 3. Habemus varias diſpenſationes rind ſummorum bPontificum; qui in voto ſolemni pro , ſuam lan contrahendo matrimonio diſpenſarunt, uti videre — licet (t. 2. §. 840. Schol.) Ergo votum ſolemne nit, 1 Matrimonium dirimit ſolo jure Eccleſiaſtico. Di- icl cis I. Tridentinum ait, Clericos in Sacris Ordini- H bus conſtitutos, vel Regulares ſolemniter pro- Enu feſſos non poſſe valide Matrimonium contrahere: n Ergo diſtinguit inter Clericos, & Regulares, elae & vult in illis jure Eccleſiaſtico, in his jure na- onie ture Matrimonium dirimi. e. Hæc afſerta itie diſtinctio eſt omnino arbitraria; nam Tridentinum fns ſi ideo Clericorum & Regularium meminit, ut oſten- 5 le dat, votum in utrisque ſolemne efſe. II. Votum Noleite⸗ ſolemne diſſolvit Matrimonium ratum jure Divi- e/ inn no: Ergo etiam Matrimonium ſubſequens. Kce/p. Ben Diſparitas eſt, quia prius conſtat nobis ex Tradi- m ne⸗ tione, uti ſuo loco dicetur, non vero poſterins, Coleriee III. Sic Papa poſſet hanc conſtitutionem, & im- octiun, pedimentum Voti tollere, adeoque monachus tunc D n ce ſine diſpenſatione valide nuberet. Re/p. Profeſſio i Religioſa ſolum impedit ex natura ſua, ut licite In A Matrimonium contrahi non poſſit, non autem jure D 784 Caput XX. jure naturæ dirimit; nam votum ſolemne & Ma- trimonium quoad vinculum ſtant in eo, qui cum licentia uxoris poſt conſummatum matrimonium ſolemniter profitetur. IV. Per votum ſolemne : aliquis ſe totum Deo tradit: Ergo juri naturæ re- pugnat, ſi per Matrimonium alteri ſe tradat. Keſp. Profefſus ita ſe tradit Deo, ut ſaltem ex natura rei poſſit contrahere Matrimonium; nam ille, qui votum fimplex caſtitatis emiſit, etiam ſe tradidit Deo ad caſte vivendum, & tamen va- lide etſi illicite Matrimonium contrahit. Keſolvun- Coroll. Pral. Religioſus Matrimonium contra- tur caſus. Cognatio carnalis quid. Linea conſan- guinitatis & gradus guid. hens ipſo facto Excommunicationem incurrit, & fit irregularis. Clem. un. de Conſang. & Af- fin. Eandem poenam incurrit contrahens cum moniali. G. 1213. Quartum impedimentum dirimens Matri- monium eſt cognatio, quæ triplex eſt: Car- nalis, Spiritualis, & Legalis. Cognatio car- nalis ſeu confanguinitas eſt vinculum perſona- rum ab eodem ſtipite deſcendentium: ſeu eſt propinquitas Sanguinis inter perſonas, quæ ab eodem ſtipite ſeu progenitore immediate vel mediate deſcendunt. Schol. r. Theologi & Canoniſtæ diſtinguunt con- ſanguinitatem per lineas: & Gradus. Linea eſt ordinata collectio perſonarum ab eodem ſtipite deſcendentium diverſos continens gradus: ſtipes vVero eſt perſona illa, a qua cæteræ originem trahunt. Gradus eſt menſura diſtantiæ conſan- guineorum inter ſe, & a communi ſtipite. Linea alia eſt reta, quæ eſt in medio poſita, & conti- net illas perſonas, quarum una ab altera origi- nem ducit: dicitur recta, quia continet gradus directos, per quos ad progenitores aſcenditur, ad progenitos deſcenditur ad neutrum latus defle- etkende uncdentin nſa ſen eſorus lte dele geretgtiope Ce. litei ertonk eo Unerd gtat Mne lia li ſihite (hs i hes lor ſolt gr t ſant gr⸗ Rt teſeti⸗ e. ni efſona telte ilins 3 A jnre ( ( g, t iulen ſors eo ndd Eet N, Contin flne ul thec Reg limnss, ſi uhltl etihilin ren l De WMatrimonio. 785 nne & Hr deflectendo; & hoc modo linea recta alia eſt 0, gui eun aſcendentium, alia drſcendentinm. Linea frans- atrimoniumn verſaâ ſeu collateralis ad latus defleétit, & illas im ſclemne perſonas continet: quæ omnes quidem ab uno i naturete- ſtipite deſcendunt, ita tamen ut neutra earum per e tdn, generationem deſcendat ab altera, uti frater, ſorof lt ſaltem er c. Linea transverſa alia eſt æaal, qnande orinm;, um perfonæ conſanguinezæ a communi ſtipite æ quali miüt, ein pumero graduum diſtant, V. g. frater & foror a E tamen r patre: alia eſt inæqualis, quando perfonæ a com- hit. muni ſtipite inæquali numero gradunm diſtant 4 v. g. Cajus ejusque neptis a fratre. um cobttt⸗ S em um, Schol. 2. Ad computandos gradus conſanguinita- Modus ſang & A tis tres regulæ ſtatuuntur. Prima eſt pro linea gradus ritens en recta jure tam Canonico, quam civili recepta. «ompz- Tot ſunt gradus, quot penſonæ una dempta: vel tandi. tot funt gradus, quot geherationes intercedunt. . Sic ſi reſpgicias patrem & filium, generatio proxi- Vens l ma una eſt: ſi perſonss, duæ funt: Ergo dempta ell: 01. una perſona ſcülicet patre in linea reéta deſcen- Pfetec⸗ dente fihus a patre diſtat uno gradu. Sectindaà Re- 49 gula jure Canonico pro linea transverſa æquali um lan eſt. Quo gradts dtſtant perſonæ a comisuni Hlipi- m. ett te, eollem diſtant inter Le. Sic reſpectu fratris-, Dnas, & fororis communis ſtipes eſt pater, a quo uno immmedier gradu diſtat frater, & foror: Ergo uno gradu diſtant inter ſe. Tertia Regula reſpectu Hneze transverſeæ inæ qualis jure Canonico eſt: Quo gra- gnunt en du remotior perſond diſtat aà communi ſtipite, eo- .inn el dem diſtant penſond inter ſer Hinc ſi unus diſtet oden fi a communi ſtipite duobus gradibus & alter tri- ade: s bus, contingunt ſe in tertio gradu. Pro jure ci- 1z Cigien vili fine ulla diſtinctione inter lineas ſtatuitur uni- tie olin. ca hæc Regula: Tof unmt gradus, Alsot Namt gené- it iui vationes. Vel: Tot unt graduz, quot perſonæ und , C Adampta. l. 10. J. 9. fl. de gradibus. Adeoque de ten i zure civili non datur gradus primus in linea trans- inet gun verſa, ſed frater & ſoror jam diſtant duobus gra= lvencſn 4 dibus. uum Kuram Inſtit. Tkeol, Tom. IIl. D d „78 Caput XX. dibus. Pro clariori explicatione ſerviet ſequens arbor conſanguinitatis, in qua numerus Romanus denotat gradus juxta jus Canonicum, quod in Matrimonio obſervandum eſt; alter numerus de- notat gradus ſecundum jus civile, quod in rebus hæreditatis obſervatur. Hunc modum comph- tandi gradus conſanguinitatis ex jure Canonico carpunt Brentius in confeff. Wittenberg. & Beza I. de repud. & divort. voluntque, modum juris civilis eſſe ſervandum. Verum licet modus com- putandi civilis bonus fit, melior eſt tamen Cano- nicus quoad Matrimonium, quia fſic in linea trans- verſa etiam primus gradus aſſignari poteſt, unde etiam ipfi Lutherani rationem fupputandi Cano- nicam obſervant. zante zi H. 1214. Conſan- Conſanguinitas in linea recta dirimit Ma⸗= guinitas trimonium in infinitum ſaltem juxta probabi- “ liorem, ſive illa orta ſit ex copula licita ſeu utrimofornicarin. Nam rmo l. nuptiv. fl. de rit. nium in . Uai. Ui. linea reſta nupt. dicitur: Muptiñ conſiſtere non voſſunt in- in infmi- ter zat verſonar, guc in numero parentum, li- tum. brrorumve ſunt, ſive proximi, ſive ulteriorit gradus ſint usque ad inſinitum: Ergo cum Sa- cri Canones in hac materia non ſtatuant con- trarium, cenſentur ſequi jus civile. c. 1. De nov. oper. nuntiat. 2do. Tridentinum quoad conſanguinitatem ortam ex copula illicita ni- hil immutavit, licet impedimentum affinita- tis ex copula illicita ortum ad ſecundum gra- dum reſtrinxerit: Ergo cum jus non diſtin- guat, nec nos diſtinguere debemus: præſer- tim quia per generationem fornicariam æque communicatur idem Sanguis, ſicuti per con- jugalem. 2. Con- ¹ (poe 1Gdniplt ) lum inel unenel. Unes Niena sCconlan fnlg, eil 1e uſiuc t. r Ulen domo int optin eInt, tom Dcontraha Ilantalis 1 Uhntimon Reoliuntn Uer exttanee 1 Cnan ſi an Un ipnjüge Uunn excre 1,1. liche Wve 40 ſee tmimmoninn in dd hei kit lfle ad ſe lnn welid n; & 1 luins Alios Ingenda en tribn ireodiunl Peonlan l Nerd git, I De Matrimonio 787 i ſehtei 2. Conſanguinitas vero in linea transver- In trans- dorz ſa dirimit Matrimonium usque ad quartum verſa us- ne gradum inclufive. Ita ſtatuit Concilium La- due ad lhm teranenſe IV. can. so. Cujus decreti hæe ra- Jea dtun ium amf tiones aſſignari pofunt. Imo. Quia parenti- incluſßive. e Cmid bus & conſanguineis debetur ſpecialis reve- beg Cln rentia, cui repugnat actus conjugalis, qui nn ſine turpitudine & irreverentia exerceri ne- umer. Juit. 200. Quia conſanguinei plerumque in nlnam eadem domo habitant, vel ſaltem conve- ioc,m niunt, optime Matrimonia inter eos prohi- puemdee pentur, tum ne nimis præpropere matrimo- nia contrahant; tum ut inceſtus evitentur, & ſcandalis anſa præſcindatur. 3tio. Quia per Matrimonia homines vinculo neceſſitudi- dim nis colligantur, quod magis extenditur, ſi ta gee inter extraneos folum nuptiæ permittantur. la hena Ato. Quia ſi amori naturali conſanguineorum, „ Eeu amor conjugalis ſuperveniret, amor carnalis ereiur nimium excreſceret. rm? Ichol. I. Lutherus in l. de captiv. Babyl. nonniſi Solvuntur e Mn usque ad ſecundum gradum in linea transverſa objeſtio- tuo und Matrimonium dirimi contendit, & reliquos gra- nes. Sutatar dus ab Eccleſia additos omnino rejicit. I. Quia e 1,1. Levit. 18. Deus non prohibuit Matrimonia niſi ne. n usque ad ſeeundum gradum in linea inæquali: timm i. Ergo prohibitio male ad ulteriores gradus exten- hiet ditur; & maxime quia Chriſtus Ipſe ultra hos tun ir gradus alios non ſtatuit. Keſp. Populo Judaico Conconge. rcſtringenda fuit lex Matrimonii, ut opes in pon ⸗ eadem tribu conſervarentur, & quia pronus erat na “ ad repudiandas uxores, cui malo per amorem er- ns de ga conſanguineos medela afferri poterat. Chri- iine ſtus vero determinationem graduum Eccleſiæ re- guitrer liquit. II. Concilium Epaonenſe c. 30. Turonenſe II. c. 1I. &c. ad ſecundum gradum ſolummodo 04 D d d 2 impe- 788 Caput XX. impedimentum conſanguinitatis extendunt. Keſp. In hac re diſciplina antiqua varia fuit, ſed hac non obſtante Ecclefia eam legem in re mutabili ferre potuit. III. Ratio Concilii Lateranenſis exten- dentis hoc impedimentum ad quartum gradum, ſcilicet quia homo ex quatuor humoribus & ele- mentis conſtat, eſt ridieula. Keſp. Eſt tantum ratio congruentiæ; verior eſt, quia homines raro quartum gradum vivendo attingunt, & in eo vis Sanguinis a ſtipite tracti videtur deficere, ex eo, quod homo ex quatuor elementis conſtet, ubi primo ignea, mox aerea, deinde aquea, denique vis terrea perit. Guinam Schol. 2. Quæritur, in quibus gradibus jure natu- gradus jure natu- r& prohi- bentar. ræ conſanguinitas dirimat Matrimonium. IIIi, qui Henrico Angliæ Regi ſuaſerunt, non potuiſſe Papam diſpenſare, ut acciperet uxorem frætris ſui defuncti, voluerunt, omnes gradus Lev. 18. aſſignatos jure naturæ dirimere Matrimonium.- Item Scotus, Cajetanus &c. docent, Matrimonia conſanguineorum in primo gradu lineæ transverſæ jure naturæ non eſſe irrita. Dicendum eſt x. Non omnes gradus Lev. I18. aſſignati jure naturæ dirimunt Matrimonium: tum quia Lev. 20. Ma- trimonium in primo gradu conſanguinitatis & affinitatis in linea recta, & in gradu conſanguini- tatis primo etiam in linea transverſa morte pu⸗ nitur v. II. I12. 14. In ſecundo vero gradu conſanguinitatis in linea transverſa, & in primo & ſecundo gradu affinitatis lineæ transverſæ poe- na leviori caſtigatur: v. 19. 20. Ergo non om- nes æqualiter jure naturæ prohibentur. Deinde Jacob duas ſorores Liam & Rachel in primo gra- du affinitatis in linea transverſa duxit. Moyſes natus eſt ex conjugio nepotis cum amita 777 ſcilicet ochabed, quæ patruelis ſeu patrua Exod. 6. v. 20. Amram dicitur, quod nomen Hebrai- cum clare indicat; quod ſane hi homines non fe- cifſent, ſi gradus illi jure naturæ prohibiti enr. ur⸗ is Lex. n zmita, EVlInenli cun hibeknr co Un tamen enn Trnobiene bertnr i Ptipitur, ut nlketer en nleitico, n Ie non Pr Epanns inte Menenm, lüatis inen In, & in Inre irritnn ndrs pronite ſos rohant un gii n Mhtimon Uln reveren unt. NMi,. ſed hae nen labili ſent enls exter⸗ um gndum, tibus & ee⸗ EKt urtun nonmines nnd & in enſ cete, et conſtet, ui gnen, lerige dns re ⸗ Onin. I , Mon onik geln ſullil dn ley 1 Mitimonn dt, Mwimndl er hunſtf ti juremn Lev. „ rgtiitsl coNkingee. li nortſ⸗ 0 ven n ,Eih⸗ nngelt ⸗ en ⸗ entut 1 . Nin fnk lusi⸗ , n imd m i vorerke⸗ en De MWatrimonio. 789 Rurſus Lev. 19. prohibetur Matrimonium nepotis cum amita, & Matertera, non vero patrui vel avunculi cum nepte ex fratre vel ſorore. Item prohibetur conjugium cum uxore fratris defuncti, non tamen cum ſorore uxoris, cum tamen idem ſit utrobique gradus: Ergo jure naturæ non pro- hibentur illi gradus. Denique Deut. 25. V. 5. præcipitur, ut, ſi quis absque liberis moriatur, ducat freter ejus uxorem illius. Ergo hic gradus in Levitico, ubi ab hoc caſu præſcinditur, jure naturæ non prohihetur: ſane quod nomine fratris germanus intelligatur, ex hiſtoria Ruth apparet. 2. Dicendum, In primo & ſecundo gradu conſan- guinitatis lineæ rectæ aſcendentium & deſcenden- tium, & in primo gradu lineæ transwerſæ jure naturæ irritum eſt Matrimonium: reliqui vero gradus prohibentur tantum jure Eccleſiaſtico; id quod probant rationes tum in hoc paragrapho al- latæ; tum quia barbaræ etiam gentes in illis gra- dibus Matrimonia ſemper exhorruerunt, cum fint contra reverentiam parentibus & fratribus debi- tam, & Eccleſia nunquam in illis gradibus di- ſpenſavit. Dicis I. Omnes gradus Lev. I18. pro- hibiti dieuntur abominationes v. 29. & prohibentur cum aliis vitiis jure naturæ prohibitls, uti cum Idololatria v. 2zr. cum Sodomia v. 22. G&c. Ergo & ipfi jure naturæ prohibentur. Keſp. Dicuntur abominationes, quia jure poſitivo prohibentur, & a gentibus extra Matrimonium in iis peccatur. Quomedo etiam cum aliis peccatis jure naturæ prohibitis conjunguntur. II. S. Paulus I. Cor. I. dicit, Matrimonium cum noverca nec audiri inter gentes: Et Matth. 14. v. 4. S. Joannes dixit Herodi, non licet tibi habere uxorem fratris tut. Reſp. S. Paulus loquitur de Matrimonio cum no- Verca vivente adhuc patre: 2. Cor. 7. Et S. Jo- annes de uxore fratris viventis. III. Filii Adami Matrimonium eum ſororibus contraxerunt. Abra- ham duxit ſororem ſuam. Gen. 20. dixit enim, efſe filium patris ſui & non matris. Thamar fra- D d d 3 trem 790 4 Caput XX. trem ſuum Ammon virum petiit 2. Reg. 13. Et Adonias novercam ſuam Abiſag. 3. Reg 2. Ke/p. Filii Adami cum ſororibus contrahentes urgente neceſſitate, & Deo diſpenſante hoc fecerunt. Sara fuit ſoror Abrahæ, id eſt, confanguinea & neptis ex patre, ſeu filia fratris ſni Aran; hanc vocat filiam patris ſui, ſcilicet patris Abrahæ, qui erat avus Saræ; Mater vero Abrahæ non erat mater Abrahæ, nec avia Sarzæ, quia Aran pater Saræ non erat frater Abrahæ uterinus, ſed tantum ex patre: & quia Abraham erat minor natu, quam Aran & Nachor, quibus ob dignitatem ſuam fo- lum præponitur, ideo jam 37. annorum eſie po- tuit, quando Saram genuit. Thamar ferio locuta. non fuit, ſed in perplexitate & anguſtiis poſita fratrem ſuum maritum expetiit. Adonias rem il- licitam poſtulavit. IV. Martinus V. teſte S. An- tonino diſpenſavit in Matrimonio fratris cum ſo- rore: & Concilium Agathenſe. c. 61. & Epao- nenſe ait: ſi quis germanam uxorem ascceperit: Ergo primus gradus in linea transverfa conſangui- nitatis jure naturæ non prohibetur. Reſv. MWar- tinus tantum in primo gradu affinitatis diſpenſavit ex copula fornicaria. Concilia citata corrigenda funt juxta leétionem Concilii Turonenſfis II. c. 2. ſcilicet: ſi quis germanam uxoris ſuæ acceperit. H. 1215. Cognatio Cognatio altera eſt ſpiritualir, quæ eſt ſpiritua- propinquitas perſonarum ex collatione & lis. ſuſceptione Sacramentorum Baptismi, & Confirmationis proveniens. Guotur- Schol. Jure antiquo ſpecies cognationis ſpiritualis plew. erant: I. FPaternitas inter baptizantem vel con- firmantem, & Patrinos ex una, & baptizatum vel confirmatum ex altera parte. 2. Compaternitas inter baptizantem, vel confirmantem, Patrinos ex una, & parentes baptizati vel confirmati ex altera Fen hatte tr. 3. in bapti Uurtitus. Elebat, in Ina, & int tonſtwantis r. de Iiucor ſenatio in contra Elaptizan Uumm, vel ſe ſel ut, vel utrinan n g. In Ment⸗ ickrnünunn Upecimenel 30. 4. 1 ll: ke ltetenC ſidetor Uen Sen eeltins, 5 re conſn Ce. unt oliun n Wrumn N. nen Eeis hanc vo- e, (Ner n etat n n peter e ſed tantan r Natu, Cin tem ftun ? orunn eleſ⸗ ar ſetio en tnguſis Adoniss en! V. tele 8l⸗ frattis ann ⸗ tem Aten erla t. N. tetis Cleent tatn conkfl nenſss li næ aleeſi- h, e colitoe egini 1 WH fonis hin⸗ amntn in baptian lanln 4 De Matrimonio. 791 altera parte, quæ vocabatur compaternitas di- zecta. 3. Indirecta vero ſe extendebat ad uxo- rem baptizantis vel confirmantis, & patrinos c. MWartinus. De cogn. Spirit. Confraternitas inter- teadebat, inter baptizatum vel confirmatum ex una, & inter naturales proles baptizantis vel tonfirmantis ex altera parte. c. I. & 2. de cogn. Sbir. Sed jure novo Tridentini ſola manet pater- nitas & compaternitas directa. R. 1216. Cognatio ſpiritualis dirimit Matrimo- Cognatio nium contrahendum jure Eccleſiaſtico I. in- ſpiritualis ter baptizantem, vel confirmantem, & bap- tizatum, vel confirmatum. 2. Inter bapti- zantem, vel confirmantem, & parentes bap- tizati, vel confirmati. 3. Inter patrinum vel matrinam, & baptizatum vel confirma- dirimit Matrimo=⸗ nium. tum. 4. Inter patrinum, vel matrinam, & inter parentes baptizati vel confirmati. Ita Tridentinum Seffſ. 24. c. 2. de ref. Hujus impedimenti jam meminerunt veteres citati cauf. 30. q. I. Idem ſtatuit Juſtinianus t. 4. C. I. 2. leg. 20. Tribus primis Sæculis ob paucitatem Chriſtianorum hoc impedimentum non videtur in ufu fuiſſe, interim jam ante finem Seculi Ati obtinuit, cum Julius, In- nocentius, & Cœleſtinus P. P. Szæeculo 4to de hac re confulti fuerint, uti patet cit. cauſ. 30. q. I. & c. Pervenit. in quo loco: mulieres re- cipiant alium virum: legendum eſt: recipiant illum virum, a quo quoad thorum ſeparatæ exrant. D dd 4 Coroll. Reſolyun- Coroll. Praltl, mo. Cognatio ſpiritualis Matrimo. tuy aſus. Cognatio legalis. Guotis⸗ Pplexe. 792 Capu! XX. nium jam contractum non dirimit, quod proinde Pater baptizans vel levans propriam prolem non contrahit, nec jure petendi aut reddendi debitum juxta b. Pichler privatur, quia nullo jure claro- hoc ſtatuitur. 2do. Ut baptizans contrahat cog- nationem ſpiritualem, debet Baptismus eſſe vali- dus, non tamen requiritur, ut ſit ſolemnis; hinc ſponſus in necefſſitate baptizans prolem fuæ fſpen- ſæ hoc impedimentum contrahit, & difſolvuntur ponſalia. 3tio. Patrinus afſiſtens quando tantum ſfupplentur coœremoniæ Baptismi, & procurator loco alterius infantem levans non contrahunt cognationem ſpiritualem, bene vero ejus princi- palis. Ato. Patrinus ad hoc officium defignatus eſfe debet, alioquin non contrahit hanc cogna- tionem: debet etiam Phyſiee tangere infantem, & habere intentionem exercendi munus patrini. Si plures præter unum & unam contra Tridenti- num fuerint deſignati, & omnes ſimul tangant, omnes hanc cognationem contrahunt: ſi ſucceſ- ſive tangant, ſolus primus vel duo primi unus & una eam contrahunt. Ita S. Congregationem declarafſe teſtatur Gallemart. G. 1217. Tertia Cognatio eſt legalie, ſeu propin- quitas orta ex adoptione, feu affumptione in filium. Schol. Adoptio alia eſt perfecta ſeu arrogatio, quando perſona extranea fui juris ex principis reſcripto ſta tranfit in poteſtatem & familiam adoptantis, ut perinde ac filius legitimus natu- ralis fiat ejus hæres necefiarius tam ab inteſtato, quam ex teſtamento. Adoptio imperfefta eſt, quando perſona extranea conſtituta ſub ſai pa- tris naturalis ſeu avi poteſtate ſolius Magiſtratus auétoritate in flium ſeu nepotem aflumituxr, quin Alltanſe Nins Fento, lie le opt. Muternitnen Ttatun, & Mnpt. Hat Eflos mtr tlen, ger alonttti, 1 1, eod⸗ Cognatio It Mtrime Mühulkem Uitgkati 2. pkttum, lu Aoptn Mohtar i Ui nioe (lam 91. unn gtopt Rio inpe⸗ ſendertin ttin lo l nuyt. Uerrenien nrsverli goti ihntionen Cr ier Inh De MWäatrimonio. 793 Mairime quin tranſeas in familiam, & poteſtatem adoptan- gnod rode tis, cujus non ſit hæres neceſſarius ex teſta- ndentan mento, licet ſuccedat ab inteſtato. S. 1. Inſtit. enci imm de adopt. Cognatio legalis rurſus dividitur in o edn Paternitatem, quæ eſt inter adoptantem & ado- ontnttd ptatum, & ab eo deſcendentes. I. 55. ff. de rit. mus ehe i nupt. Fraternitatem, quæ eſt inter adoptatum, Pennis h S& filios naturales adoptantis l. 17. eod. Et afini- ken ehe tatem, quæ eſt inter adoptantem, & uxorem e Glolruun adoptati, & adoptatum & uxorem adoptantis. ando tit l. 14. eod. . & Precpan n cobtant §. 1218. 0 eſs gein. un lean Coognatio legalis jure Eccleſiaſtico diri- Cvgnatio hr mit Matrimonium contrahendum, I. inter legalis di- gele ninH adoptantem, & adoptatum, & poſteros imit Mar e adoptati. 2. Inter uxorem adoptantis & enn⸗ mlrs adeptatum, & viciſſim inter uxorem adop. ent: 4 tati, & adoptantem. 3. lInter filios vel Lopiin filias adoptantis, & adoptatum. Ita ſtatui= gegin tur 1. adoptivus ff. de rit. nupt. quæ lex ap- probatur a jure Canonico c. un. de cogn. leg. cujus ratio eſt, amor & reverentia ſpecialis, quam adoptatus debet adoptanti. ſen eir Coroll. Frafk. Imo. Sola adoptio perfecta ſeu arro- Reſolvun- Aunnto gatio impedimentum cognationis legalis indu it. tus caſus. 2do. Inter perfonas, quæ ſunt in linea recta aſcendentium, & deſcendentium nunquam ſoluta n n etiam adoptione valet Matrimonium. 1. 17. fl. de er e rit. napt, inter perfonas vero, quæ adoptione n imin interveniente fibi a latere junguntur in linea egünts h transverſa, impedimentum durat;, quamdiu du- 1 dils, rat adoptio, qua vel per mortem, vel per eman- nmi cipationem ſoluta ceſſat impedimentum, & filius a ſhilr. adoptivus poteſt ducere filiam naturalem adoptan- s Mtud tis., Ita Benedictus XIV. I. 7. de Syn. c. 36. K . D dd 5 J. 1219. —T Crimen. Crimen dirimit nium. tur caſus. Matrimo- 794 Caput XX. G. 1219. Quintum impedimentum Matrimonii eſt Crimen, ſeun inhabilitas ad contrabendum Matrimonium orta vel ex adulterio, vel ex conjugicidio, vel ex machinatione mortis fa- cta conjugi cum propoſito alterius Matrimonii contrahendi. H. 1220. Crimen adulterii, vel conjugicidii, vel machinationis mortis factzæ conjugi cum propofito alterius determinati matrimonii dirimit matrimonium fuſequens jure Ec- cleſiaſtico. Ita ſtatuitur in variis Conciliis relatis cau. 31. q. I. & c. ſuper hoc. & c. Pyopoſium. de eo qui duxit &c. Ratio eſt, quia in matrimonio nil atrocius fingi poteſt, quam ut conjux conjugi fidem non ſolum non ſervet, ſed etiam vitz ejus inſidietur, cum quo ſumma amicitia devinctus eſſe debuiſſet. Keſolvun- Coroll. Pracs. rmo. Ex adulterio duobus modis contrahitur impedimentum criminis. Primo ſi adulteri durante legitimo Matrimonio licet non confummato aliud Matrimonium de præſenti con- trahere attentent. Secundo ſi adulteri promiſſio- nem faciant inter ſe de contrahendo Matrimo- nio: ad quod impedimentum requiritur, ut pro- miſſio fiat vivente priori conjuge; ut adulterium ſit completum copula perfeéta, & uterque ſciat, alteram partem efle conjugatam: ut promiſſio ex- terna ab altero ſit acceptata, licet non requiratur repromiſſio: & ut promiſſio non fit ficta, etfſi P. Engl putet, etiam fictam promiſſionem fſufficere ob votum captandæ mortis conjugis. 2do. Ex conjugicidio ſeu machinatione mortis impedimen- tum criminis contrahitur, tum per adulterium 7 una Unn cum ne aduI Crjugis one &! nonintn e Hne olen Hön indue Derkectun 1ontrthend tdfente ad lkegve ſi ce pre Econv. I etiam n com Glititar o en nort Meptom e Witt, n n lberin Uett, vel tefpinata lelli, 001 lignann i imhelinent Ahne Po tnhitur ad Kontrehitun Dortis. depxtun is jure lun inten itum 8 Mteund De Matrimonio. 795 una cum conjugicidio: tum per conjugicidium ſine adulterio, & per machinationem mortis roni e conjugis effectu ſubſecuto ex mutua conſpira- bbenkon tione & intentione, ut duo confſpirantes Matri- 0, Wet monium contrahent c. I. de eo qui duxit &c. ottisk. Hinc ſolum conjugicidium hoc impedimentam latrimnodd non inducit, ſed requiritur, ut vel adulterium perfectum præcedat ex utraque parte eum animo contrahendi Matrimoniam cum adultera: vel ut abſente adulterio ſaltem accedat promifſio ex utraque parte & intentio Matrimonii de futuro ieidi, vel de præſenti faéta perſonæ determinatæ c. 1. Gogi CuA de conv. Inf. deinde mors non tantum attentata, mutinoni ſed etiam executioni data eſſe debet ſaltem ab e . uno complice: & ſi adulterium non præceſſit „re- 5 4 quiritur conſenſus utriusque partis in machinatio- 15 CMnm nem mortis. c. I. de conv. Inf. Stio. Impedi- or A1 mDentum eriminis non incurrit, qui conjugem Ratiod. occidit, non ut cum altera contrahat, ſed tan- Sugihor, tum liberius peccet, vel moleſto conjugio ſe li- ſolunn beret, vel ſi ex animo cum aliqua perſona inde- ietgr. G terminata non vero cum complice adulterii nu- etut bendi, conjugem occidat: vel ſi pars conjugici- Eeni⸗ dii ignara illud poftea tentum approbet. 4to. Hoc godie H impesimentum non oritur, ſi promifio durante bim sdhuc priori Matrimonio ſit diſſoluta: nec con- o len it trahitur ab infidelibus, utpote lex Eceleſiaſtica: ñ Certic contrahitur tamen ab ignorantibus, quia non eſt d i pura poena, ſed inhabilitas ob votum captandæ 1 rn mortis. tar, te m uie⸗ J G. 1221. Ptetcle i . . . Mronkoe Sextum impedimentum eſt cultus diſpa- Cultus di- i ritas jure Eccleſiaſtico dirimens Matrimo-paritas. ieg, nium inter fidelem & inſidelem; id eſt, bap- nen tizatum & non baptizatum, & viciffim v. g. me Judeum & Chriſtianum. el e G. 1222. X Cultus di- paritas dirimit MWatrimo- nilems. 796 Caput XX. G. 1222. Cultus diſparitas dirimit Matrimonium hominis baptizati cum non baptizato. Ita colligitur ex c. cave. cau. 28. q. I. Extant etiam leges Imperatorum Valentiniani, & Valentis l. 3. cod. Theod. I. 14. quibus de- clarantur connubia Chriſtianorum cum infi- delibus irrita, & morte plectenda. Quzx le- ges ſenſim ita obtinuerunt, ut ante Soeculum I2 mum ejusmodi conjugia ubique haberen- tur invalida, uti conſtat ex Magiſtro ſenten- tiarum, qui 1. 4. d. 39. ſeribit, non valere matrimonia Chriſtianorum cum infidelibus; quod poſt ipſum una voce docuerunt omnes Theologi & Canoniſtæ. Quo jure. Schol. x. Matrimonia fidelium cum infidelibus non An Ma- Schol. 2. trimonia cum infi- delibus olim fue- rint licita. ſunt irrita jure naturali, quia non omnino adver- ſantur fini Matrimonii, cum ex eis proles naſci, & catholice educari, quamvis difficilius quam ſi ambo conjuges eſfſent fideles, poſſint: & certe valida fuerunt Matrimonia Eſtheris cum Aſſuero . S. Cæciliæ cum Waleriano, S. Monicæ eum viro Ethnico, S. Clotildis cum Clodovæo. Et licet Patres illorum temporum, uti Tertullianus, & S. Cyprianus improbarent ejusmodi conjugia, non tamen irrita eſſe dixerunt. Deinde æc a- trimonia non fſunt irrita jure Divino pofitivo, quia nec in veteri, nec in novo Teſtamento ul- lum præceptum reperitur, quo illa irritentur: Ergo ſolo jure Ecclefiaſtico ſunt irrita. Eceleſia prioribus quinque ſæculis tolera- vit Matrimonia legitima fidelium cum infidelibus. Quod patet ab eemplis ſanéctorum (Schol. præc.) allatis, & ex S. Hieronymo, qui I. I. contr. Jo- vinian. conjugia infidelilum cum fidelibus frequen- tiſſima fuifſe refert „ quem morem improbat em EnA Ir tamen ll inde ſ ant v⸗ ltein in wningin, lonis ſpes (riſienæ ſier tokee nenis, uti nie, Etnis a unen & Urironi eferſion Apokto ſ, homit 5. cont. Winian. 1(or. b. Un Cia Citlſibus kines 0 tinm Car d Nt 4 te Ahrrur ſilieet od ocati nor, ge ood vere l ine l l ViN Auri te ex ſmino, Erherunt r miir te wt, fimontun Nto. Iie . n Dian, A Uibus d. Cun int. (r F. SeNlun Pibelet 10 ſenter⸗ lon Nelete nfidelba nt On ielbns or nnino ure⸗ proles ll, lins quan! t: & er m Ahten E elmn in liants, coſigl, e el 9 Loltio, Famen N. iiennt: 4 culs ter inteiti chol e/ . con s ice⸗ . on De Matrimonto. 797 dem S. Auguſtihus l. de fid. & oper. c. 19. teſta- tur tamen: Quoniam revera in Novo Teſtamento nihil inde pracevtum eſt, ideo aut licere creditum eſt, aut velut dubium derelikum. Toleravit ergo altem in nonnullis circumſtantiis Eccleſia hæe conjugia, quando remoto omni periculo ſfubver- ſionis ſpes erat promovendæ utilitatis publicæ rei Chriſtianæ, vel converſionis partis infidelis: ſimi- liter toleravit Matrimonia fidelium cum Catechu- menis, nti patet in Conſtantino M. Valentiniano juniore, & ex uſu, quo olim nonniſi proveétæ ætatis ad Baptismum accedebant. Generaliter tamen & præſeindendo a certis circumſtantiis Matrimonia fidelium cum infidelibus ob periculum perverſionis Eccleſia prohibuit, tum quia r. Cor. 7. Apoſtolus ait: Nubat tantum in Domino, id eſt, homini Chriftiano, uti exponit Tertullianus 1. 5. cont. Marci. c. 7. S. Hieronymus 1. I. cont. Jovinian. c. 3. & S. Thomas in hunc locum & 2. Cor. 6. Wolite jugum ducere cum infidelibus 5 tum quia Concilium Eliberitanum, c. 15. ſtatuit: Boentilibus minime in Matrimonium dandz ſunt Virgines Chriſtianxkx. Quod idem præcipit Con- cilium Carthaginenſe III. c. 12. Chalcedonenſe c. 14. Et Agathenſe c. 67. Et S. Ambroſius Il. 1. de Abraham c. 9. rationes hujus præcepti affert, ſcilicet ob periculum ſubverſionis, ob unitatem Spiritus, quæ debet eſfſe inter conjuges; & ob Dei vocationem, quia a Deo przæparatur viro uxor, quod non poflfunt diſpares fide credere. Quod vero Matrimonia fidelium cum infidelibus ſint jure Divino illicita & prohibita, certo pro- bari vix poteſt. Contrarium enim patet ex S. Auguſtino paulo ante citato, & non colligitur clare ex S. Paulo, quia illud: nubat tantum in Domino, S. Chryſoſtomus ita exponit, ut cum temperantia & amore ſuſcipiendæ prolis Matrimo- nium contrahatur. Illud vero: Wolite jugim du- cere cum infidelibus, ſolummodo conülium innue- re poteſt, vel de nimia familiaritate Chriſtiano- rum — - 798 Cayut XX. rum cum infidelibus intelligitur, per quam eorum erreres promoventur, nam in Græco legitur: srsobρννννις adjutores infidelium. An Ma- Schol. 3. Catholici cum hæreticis Matrimonium va- trimo- lide contrahunt; tale enim Matrimonium non eſt ninm irritum jure naturali aut Divino, quia ad verita- Catholici tem Sacramenti non requiritur in ſuſcipiente fides: cum heære- nec etiam jure Canonico, quia nullus Canon illud tica ſit va- irritans produci poteſt. Hlicita tamen ſunt Ma- lidum. trimonia Catholicorum cum hæreticis „bæc enim Prohibentur in Concilio Chaleedonenii c. 14. Non oportet cum hominibus hoareticis miſcere connuhia. Quod etiam ſtatuit Laodicenum can. 10. &c. cu- jus ratio eſt periculum perverſionis, prava prolis educatio, & rixarum frequentia. Heæec tamen Matrimonia non ſunt jure naturæ nec Divino prohibita, ſi periculum perverſionis abſit: unde Romanus Pontifex per diſpenſationem illa licita facere poteſt; imo poſt Gregorium XIII. Clemens VIII. diſpenſavit cum duce Barrienſi, ut Cathari- nam Henrici IV. Francorum Regis ſororem hæ- . reticam duceret: Urbanus VIII. a. 1625. diſpen- ſavit, ut Henrica Ludovici XIII. Galliæ Regis fiia Anglorum Regi hæretico nuberet, & Bene- diétus XIII. diſpenlavit cum fœmina Piſana, ut heretico Anglo nuberet. Profanatio Sacramenti, quæ in hoc caſu ex parte accatholicæ ſequitur, eſt per accidens reſpectu partis Catholicæ, quæ utitur jure ſuo, nec intendit alteram impellere ad pPeccatum, ſed tantum ejus voluntate ad id fa- ciendum diſpoſita utitur. 2 Xeſolvun- Coroll. Prakk. Imo. In Germania & aliis partibus ſep- tur caſus. tentrionalibus, in quibus Catholici mixti cum hæreticis communi jure vivunt, conſuetudo ob- tinuit, ut connnbia inter ſe inire poſſint, ſi con- jugi Catholico liberum permittatur ſine periculo perverſionis in fide orthodoxa perſiſtere, waxime „ ſi in aliquo caſu morali evidentia conſtet, nullum efſe periculum ſcandali, pPerver ſionis, aliorumque incom-· oommode ln, vel 4 fuminare, Muo. Ni Mat Kumm acicn utren flele egpuntu in e ſheblit . giore ecne⸗ Eprimun Enonimn en 1 tblolnte arten, ewutend i Meime en Nerti⸗ tepida lni mio t un timent nn conſtan udl in ſe eyitande n modo m d, gnoc te Ii otelt Mnd itamn unen widit iſllce vel ſſt ureſtiglie fmemns, eſetel ſi ſeler thtin De Matrimonio. 799 tn em incommodorum ſubſequentium: in dubio ad Pa- tend epttor pam, vel ad Epiſcopum in Germania fpectat, rem examinare, & contrahendi licentiam concedere. 2do. Si Matrimonio Catholici cum heretica pa- TUmonnin K. Gtum adjiciatur, ut liberorum alii puta maſculi Mhnum Mi patrem fidelem, fominæ vero matrem heæreticam is ä ſequantur, impium & irritum eſt, quia ad utrum- ſientete que ſpectat cura, liberos ſuos in vera fide & Re- sCNn igione educandi. men ſont het eanu D. 1223. i c. 14. M eed Septimum impedimentum dirimens Ma Vis. o & trimonium eſt Vis, quæ eſt metus gravis Irwahd vel abſolute vel reſpective cadens in virum Hertu conſtantem, aut foeminam injuſte incufſſus e net Dirie ad extordu HS ad extorquendum Matrimonium. lt: Ne en in inm Schol. Metus eſt inſtantis periculi vel futuri mali Quotu- II. (emen mentis trepidatio. Alius eſt levis, qui concipitur plex. 8, NCehit⸗ de levi malo tum ſecundum ſe, tum ſecundum per- ſproren e ſonam timentem: alius eſt gravis ſeu cadens in 16; Kſpen virum conſtantem, qui verſatur circa grave ma- Calie R lum vel in ſe, ſcilicet, quòd eſt gravius illo, ad et, & e- quod evitandum eligitur, vel reſpectu timentis, Dü I quo modo mulieri poteſt effe aliquid grave ma- 6 Henenen lum, quod tamen non eſt viro. Metus gravis ee ailim oriri poteſt vel a cauſa interna, uti ad conſer- Kolet, . vandam vitam: vel a cauſa externa v. g. latrone inpeleen mortem minitante. Rurſus metus juſtus dicitur, ſi te A a judice vel fſuperiore ob juſtam cauſam incutia- . tur: injuſius eſt, ſi contra juſtitiam inferatur: utr Keverentialis eſt futuri mali exiſtimatio, quod ab itke 4 illis timemus, in quorum poteſtate ſumus, & ohd quos revereri tenemur. ienut 4,1 6 §. 1224. H HS e Nuil Vis vel gravis metus injuſte incufſus di- Vis vel eA.⅞. rimit Matrimonium. c. cum locum. & c. venient. metus di- iungle. de rimit smoniugn. 800 Carut XX. de ſponſ. Et Ratio eſt, quia Matrimonium eſt vinculum mutui amoris indiſſolubile ad mutuam vitæ conſuetudinem & perfectam prolis generationem & educationem, ordina- tum, quibus metus ad contractum & con- Tſenſum extorquendum incuſſus obſtat: Ergo dirimit Matrimonium non ſolum in foro ex- terno, ſed etiam interno, quia jura dicunt, talem metu adactum cum alia contrahere poſſe. uo jure., Schol. Matrimoniuüm ex gravi metu injuſte incuſlo JNr. . 1¹ contraétum non eſt invalidum jure naturali, ſed tantum Eccleſiaſtico; quia metus injuſte incuſſus non tollit naturam conſenſus ad Matrimonium requifiti, non defectu plenæ libertatis, quam etiam metus juſte incuſſus non tollit: nec ratio- ne injuriæ illate, quia etiam in Matrimonio ex gravi metu injuſte ad alium finem quam ad con- trahendum Matrimonium incufſo eſt injuria, quæ tamen non irritat Matrimonium. Reſolvun- Coroll. Hralt. rmo. Gravis metus juſte incufſus non ur caſus. dirimit Matrimonium, vel fi etiam injuſte ſit in= cuſſus, non tamen ad extorquendum conſenſum in Matrimonium, ſed ad alium finem. 2do. Con- trahens ex metu, ſi verba materialiter ſolum pro- ferat ſine conſenſu in Matrimonium, ſolum venia- liter peccato mendacii peccat, quia materiam Sa- cramenti non apponit. Item quando quis neſcit. vel non advertit, Matrimoninm metu contractum eſſe nullum, ob ignorantiam invincibilem non peccat, etſi verum conſenſum ponat: ſi vero metu adaétus ſciat, Matrimonium efſe nullum, & tamen verum conſenſum etiam cum juramento ponat, non peccat; tum quia juramentum non eſt falſum, quod de vero conſenſu teſtatur: tum quia tunc contrahens non facit Matrimonium ir⸗ ritum, ſed contractum ab Kccleſia irritatum, qui non wek ma viIn p0 e cirei miflionis leſpeltine 1et d Nenci & intt lttri fiſe ,lirin oodte hrben 1 nen 0I NAtrimo n tele) uieli ell Mnm Ec. Dütämonin frmtem n Nt, glin tinoninn um lonn e Un, Dee Uutptr „ fendam t conr⸗ in. iei Ee⸗ Ver De MWatrimonio. 301 lmonin non eſt materia Sacramenti, ponit, qui ob gravem obilen maetum pori non prohibetur. Stio. Metus debet Peliehan eſſe circa grave malum, mortis, mutilationis, . NdiN amiffionis ſtatus, majoris partis bonorum, & 1 reſpective ad perſonam timentem gravis eſſe de- n Een pet to. Metus reverentialis, nin alia mala ti- lat. D menda & quidem gravia illl conjuncta ſint, non in ſooen irritat Matrimonium. Sto. Si conjux cCiat, nullum ura dni fuiſfe Matrimonium metu contractum, & poſtea pponte habeat copulam cum conjuge animo eum len nn conjugem habendi, hoe ipſo validum reddi- tur Matrimonium. Item alia ſigna ad ratifican- injute inf dum tale Matrimonium funt amplexus affeétu al, Marikali ceflante metu, diuturna cohabitatio per WM annum &c. per copulam autem gravi metu ex- tortam, quee eſt fornicaria, non ratificatur. 6t0. ui * Matrimonium metn contractum etiam juramente “ firmatum noen eſt validum, nec juramentum obli- e at, quia cenſetur fub conditione emiſſum, ſi naan Matrimonium ſit validum. eK inin K H. 1225. ehimn Octavum impedimentum dirimens Matri- Ordo. n ie“ monium eſt Ordo ſacer, fcilicet Subdiaco- mna natus, Diaconatus, & Presbyteratus. enn, 4 6 ſlon ie⸗ §. 1226. d muin, Ordo facer Subdiaconatus, Diaconatus Ordo di= mio , Presbyteratus, dirimit Matrimonium con- Pimit nune trahendum jure Eccleſiaſtico, non vero di- Matri- id, rimit contractum ante ſuſceptionem Sacri onlcem. ☛☚ Ordinis. Ita habetur c. de Diacono. Qui aun m Clerici Ec. & Tridentino Seſſ. 24. Can. 9. menes, Quod vero jure Eccleſiaſtico tantum diri- tEm“ mat, colligitur ex dictis. (H. 1212. Sch 2.) r Deni- nimin i Sehram Inſtit. Theol. Tom, III. Ee 8 “ 302 Caput XX. Denique quod non dirimat Matrimonium;, antea contractum, habetur in Extrav. Joan-⸗ nis XXII. de voto &c. Reſolvun- Coroll. Prafct. Imo. Clericus in Sacris uxorem ducens tur caſus. præter excommunicationem latæ ſententiæ & ir- regularitatem ſtatim ab Ordine deponendus eſt; & ab illegitima uxore ſeparandus juxta Conſt. Etſi paſloralis. Benedicti XIV. zdo. Qui poſt con- tratum Matrimonium invita uxore ſuſcipit Or- dinem Sacrum, ſi matrimonium non conſumma- verit, inducendus eſt, ut profiteatur in Ordine Religioſo, ut per Profeſſionem Matrimonium ſol- vatur: ſi noluerit, etiam per cenſuras compelli debet, ut omiſſis funéctionibus Ordinis ad uxo- rem redeat; eique debitum reddat, quod tamen ob votum S. Ordini annexum petere nequit, & defunéta uxore nequit tranſire ad alias nuptias ob impedimentum Ordinis. F. 122¾. Ligamen. Nonum impedimentum Matrimonium di- rimens eſt Ligamen ſeu vinculum Matrimo- nii legitime contracti licet non conſumma- ti, quod excludit ſecundas nuptias, niſi per mortem alterius conjugis ſolutum fuerit. Chriſtus enim Matrimonium ad primævam ſuam revocans originem pluralitatem uxo-⸗ rum ſuſtulit. . Polyga- Schol. Impedimentum Ligaminis excludit Eolyga⸗ mia quid. miam ſeu pluralitatem uxorum, ſeu quando unus vir plures uxores, vel una uxor plures viros hadet, adeoque de Polygamia hic etiam agendum eſt. . Polyga⸗ Ligamen poſterius Matrimonium durante mia ſt i adhuc priori dirimit, adeoque Polygamia Kciig. . eirrita mt el Pna L. n ſuon fefuin 1.Cor Ui Mare, Mn ul, t, quo luito, junt⸗ hunns klgnet, n rohi tnt tan Hrttm es 8. tihi 1 Emns . 3 iftierir hri pbfelur Updere 1 Realans ſau l mnn de lnſini De Matrimonio. 803 ſmnontuit Trrita eſt & illicita. Hoc innuit Imo S. Scri- d. ſoen ptura Luc. 16. V. 18. Ummie, qui dimittit uxo-= trem ſuam, & alteram ducit, muchatur, & qui oren da Aimiſam a viro ducit,; mœchatur. Hoc eſt, tentie- verum Matrimonium non contrahit. Et Orend I. Cor. 7. V. 10. Apoſtolus ait: fir autem; n a ui Matrimonio jundti ſunt, pracipio non ego, e led LDominuy, uxorem a viro non diſcedere; e guodſi diſceſſerit, manere innuptam. Nec ob- ur ne ſtat, quod in Græco legitur αορα„α tincrunk Adenuntio, hoc enim ſumitur pro præcipio, ſuns anuf imo juxta SwWarzium in Lexic. tanta eſt vo- ede cis hujus vis, ut etiam Imperatorum juſſa n delignet. Et licet hi textus ſolum videan- e ur prohibere polygamiam virorum, ex pa- ritate tamen conjugii etiam de †luralitate uxorum intelliguntur. 2do. Ita docent Pa- tres. S. Ambrofius l. 1. de Abraham: Mon —ldleet tihi uxore vivente ducere aliam. S. Augu⸗ mimorun ſtinus 1. 2. de adult. conj. c. 6. Wulliur vir: un Mi, voſteriori mulier uxor je incipit, nmiß priorit VYVe deßterit: eſſe autem deſinet uwor griorit, ſi tlas, e . dtias, vorinlur vir ejus, non ſi fornicetur. Similia hun Dhabent Innotentius I. ep. 2d EKxnper. c. 6. Me, Micolaus l. ad Bulg. Innocentius III. c. gau= Aitite gemur. de Divort. Unde recte definit Triden- tinum Seſſ. 24. can. 2. i gquis dixerit, liceré enit Chriſtianir, plurer mul habere uores, & noc ſen e nulla lege Divina ti'e prohibitum, anathema ſit; r e, Rationes hujus præcepti patebunt ex ſequen= Schol. I. Liutherus in propoſ. de Bigam Epiſe. prôp: Sotvuntus ℳ 665. & 66. & in Gen. C. 16. Polygamiam P'rium objeftio- Pai Auorum eſfſe licitam docuit, & a. 1539. Philippo nes. 804 Cuput XX. Haſſiæ Landgravio permiſit, vivente uxore alt?. u: d ram ducere. I. Quia etiam Patriarcheæ veteres Abraham, Jacob, David plures ſimul uxores ha- HM buerunt. Reſpendet Calvinus, veteres Patriarchas ſeui plures uxores ducendo peccaſſe. Verum certum hine, eſt, veteres Patriarchas plures uxores ducendo ſ 1 non peccaſſe, ſed Deum cum iis diſpenſaſſe, uti an ex ſequentibus patebit. II. Gregorius II. ep. ad ng Bonif. relata cau. 32. q. 7. c. quod Propoſuiſti. llcit, ait: Si mulier infirmitate correpta non valuerit adn debitum viro reddere .. . bonum eſſet, ſi ſic ver- Nah maneret, ut abſtinentiæ vacaret, ſed quia hoc ma- ſten gnorum eſt, ille, qui ſe non poterit continere, nu- ſit k bat magis: non tamen ſuhſidii opem ſubtrahat ab enen illa, quam infirmitas prœpedit, non deteſtabilis gsmt culpa cwcludit. Reſp. Gregorius conceſſit juveni lern aliam uxorem ducere, quia cum prior eſſet impo- Uüdag tens, Matrimonium cum illa nullum fuit. II. uAlan Socrates Il. 4. hiſt. G. 20. refert, Valentinianum kuin pi ſeniorem legem tuliſſe, ut cuique volenti liceret fi ſen . duas uxores habere legitimas, eamque in ſingulis Aninm ceiivitatibus divulgaſſe, qua divulgata ipſe Juſti· Un co nam duxit uxorem, licet Severa, quam antea mlorti duxerat, adhuc vixerat. KRe/p. Si vera eſt So- Mediate cratis narratio, peccavit Valentinianus, & lex gtin i ejus recepta non fuit. Sed cum alii coævi Scri- W ptores hujus legis non meminerint, videtur eſſe finen 1 ſuppoſititia. 4 fnipyin An Foly- Schol. 2. Quæritur, an Polygamia plurium uxorum n in gamia ſit ſit contra legem naturæ. Pro quo notandum, Uunes contra jus Matrimonium habere triplicem finem. Principa- Nofun naturæ. lis eſt procreatio prolis, & educatio. Secunda- Rnos rius eſt mutuum obſequium in communicatione is l. bonorum & operum inter conjuges. Tertius eſt lun Sacramentum, & ſignificatio conjunctionis Chri- len, ⸗ fti cum Eccleſia. Certum eſt polyviriam, qua Et. una mulier multis viris nubit, eſfſe contra jus ene naturæ; nam hoc adverſatur fini Matrimonii pri= Mrodin mario, ſcilicet generationi prolis, cum experien- 1r i tia probet, meretrices plerumque eſſe infoœcun- in ſn das: V. dte altd. Veteres NOes atriarchus mn cetun (ucendd hlalle, II. eh. 1 Nongſtii n vallerꝗd iſe . a tot mur tinere, M⸗ btrahit d iitſatis delit uteni eher inno⸗ 1 fnk. I lentinumm lenti len 2 e K Gvamn A0 vera K nns, E vigernr um womm 1OiNn, hiehr Gunnet nnnieti etiins ⸗l onis I De Matrimonio. 805 das: & fini ſecundario, quia incertus foret pro- lium pater, qui tamen ad congruam earum ſu- ſtentationem neceſſarius eſt. Dicendum etiam vi- detur, Polygamiam ſeu pluralitatem uxorum ſub uno viro eſie contra legem naturæ. I. Quia Gen. 2. v. 24. dieitur: Erunt duo in carne unae ſed duorum in una conjunctio Polygamiam ex- cludit, quia non duo, ſed tres vel quatuor eſſent in carne una: Ergo Polygamia eſt contra pri- mam Matrimonli originem, uti Chriſtus eam pro- hibens Matth. 19. v. 8. ait: Ab initio autem non fuit ſic. 2. Patres Lamechum duas uxores acci- pientem violatæ Legis, non certe alterius, niſi legis naturæ, quæ tunc ſolum vigebat, accuſant: uti Tertullianus l. de exhort. caſtit. c. 5. S. Hie- ronymus I. I. cont. Jovin. c. 8. Nicolaus I. ep.- ad Lotharium. 3. Patet ex duplici ratione, qua- rum prima eſt, quod pluralitas uxorum detrahit fini ſecundario, cum unus vir concupiſcentiæ plurium uxorum remedium afferre non poſſet, ſi enim copuletur uni, altera forte indigebit ejus conſortio. Altera eſt, quod per polygamiam impediatur congrua prolis educatio, dum fit præ- dilectio inter proles unius & alterius, & per ri- Xas & diſſidia bonum pacis perturbatur. Illud tamen addendum eſt, quod Polygamia directe fini primario Matrimonii non adverſetur, ſed tan- tum fini ſecundario, quia unus vir non ſolum plures uxores fœcundare poteſt, ſed etiam bonzæ prolium educationi providere, & ideo etiam Deus ex mox dicendis in Polygamia olim diſpenſavit. Dicis I. S. Ambrofius l. r. de Abraham c. 4. ait: Cum Abraham duxit Agar, non commifit in le- gem, ſed legem pravenit. Et S. Auguſtinus l. 22. cont. Fauſt., c. 47. docet, pluralitatem uxorum factam eſſe licitam per conſuetudinem, quæ nequit introduci contra jus naturæ. Et Theodoretus q. 67. in Gen. ait: Weque natura, neque lex ulla, tum ſoripta olim plures ducere uxores prohibebat. KReſp. S. Ambrofius loquitur de lege poſitiva, Eee 3 quæs An Deus in Polzg- gamia olim di- Nenſarit. 306 (Caput XX.: quæ tempore Abrahæ polygamiam non prohibe⸗ pat, cum quo ſtat, quod lege naturæ prohibere- tur. S. Auguſtinus loquitur de conſuetudine ſup- ponente Divinam diſpenſationem. Et Theodo- retus vult, polygamiam fini primario Matrimonii non adverſari. II. Si Rex duxiſſet mulierem ſte⸗ rilem, & proles tamen pro ſalute publica foret neceſſaria, ſane ratio naturalis ſuaderet, quod aliam ex conſenſu uxoris ducere poſtet. Keſ. Licet in aliquo caſa extraordinario polygamia Reipublicæ neçefſaria videatur, non ſequitur; eam eſle jure naturæ licitam, etiam ex conſenſu uxoris, quæ non poteſt in hoc cedere juri ſuo, * quia bonum publicum Matrimonii hane ceſſionem Schol. 3. Quis igitur Polygamia fini primario Ma⸗ trimonii non repugnat; (Schol. præcç.) ideo Deus in pluralitate uxorum diſpenſavit 1. cum veteri- bus Patriarchis, nam illi plures uxores ducendo non peccarunt, uti docent Patres. S. Ambro⸗- fius l. r. de Abrah. c. 4.: conjugium Ahbraha cum Agar, peccatunz non fuit, led mi Merium. S. Chry-= ſoſtomus hom. 56. tunc enim, quia principia erant, permiſſun fuit, cunz duabus; vel tribus, gel plu= ribus miſceri, ut Mumanudm genus propagaretur. Et Innocentius III. c. gaudemus. de divort. ait: Wulli unquam licit, plures uxores habere, niſt cui Divina revelatione conceſum . per quam . Fatriarcha, & alii viri juſti, qui plures leguntur JNimul habuiſſe uwores, ab adulterio excuſantung 2. Diſpenſavit etiam cum omnibus aliis Judæis- tum quia Deut. 21. v. 15. & 16., dicitur: S& ha⸗ buerit homo uxores duas, unam dilekam, & al⸗ teram odioſam, genugritque ex ea liberos: .. non voterit filium dilete facere primogenitum, & pra-= Jerre filio odioſæ,. Quæ verba ſupponunt proba- tam apud Hebræos conſuetudinem plures ducendi uxores; cumque nullus Prophetarum hanc poly⸗ gamiam velut ſcelus redarguerit, & Judæis ob- jecerit, diſpenſationem ſupponunt, 3. Piſpentze „vit i iliam ndnam kentis aee Deumm hoi latrimoni ſet, etian ſite 4. Eluninm te Cllor Müns lan enlog & ke Nleatone Uet, qui InItipliemn mmia pe Ugioris uIn, & Migis fs ior⸗ .n d! lunt tbi n c, 16 1l ancilan Dhim hil Eos det t ej Nlltoleti egliande trbu ar len intere I üigne Peerati e nn unam . 17. No Elln cor ſe UXore 1 r ten ad Ferüo Cn Nn I Mohbe⸗ rohdhen⸗ lineſop⸗ Theolo- latrimoni lerenn ſe Nica ſore et, gl t. Ne hagggert ſecnient⸗ 5 (Oteit e iun ſto Ceſien. imaio l⸗ )ideol cum eteli⸗ 6s Ollenil §. Anmr. rote itunn , 10 4 oprugrti Eiror. 1 okere 1 3 glan / s Agut erel etee lsluiß gun 6N 08:, n, Unt e, res Cu⸗ hare 1 lute k tit etiam cum gentilibus, quia Eſther virgo pia nunquam Matrimoniam Aſſueri uxorem jam ha- bentis acceptaſſet, nec Mardochæus vir timens Deum hoc illi ſuaſifſſet, nec Judæi ubique hoc Mlatrimonium approbaſſent, niſi notiſſimum fuiſ- fet, etiam gentilibus pluralitatem uxorum licitam fnidlſe. 4. Denique hæc diſpenſatio modo poſt diluvium a Deo facta fuit, quia nullus juſtorum ante diluvium legitur plures habuiſſe uxores: primus Lamech hoc attentavit non fine gravi culpa & reprehenſione: nec ratio duécta a multi- plicatione generis humani pro ſtatu ante diluvium urget, quia tunc longæva hominum vita proli multiplicandæ ſufhciebat; poſt diluvium vero po- Iygamia permiſſa fuit, ut ita ſuppleretur defeètus longioris vitæ ad multiplicandum genus huma- num, & populum Dei. Porro hæc diſpenſatio uantiquis facta non habetur quidem expreſſe in S. Scriptura, colligi tamen poteſt ex illo Gen. 21. v. 12. ubi Dominus ait ad Abraham: Omnia quæ dixerit tibi Sara, audi vocem ejus. Cum ergo Sara c. 16. V. 2. dixerit ad Abraham: Ingredere ad ancillam meam Agar; hoc ex diſpenſatione Diyvina factum fuit. Deinde Gen. 16. v. 9. An- gelus jubet, Agarem redire ad Abraham: v. II. Adaaat ejus filio nomen Ismael: v. 10. promittit illi multiplicationem ſeminis, quæ omnia ſunt ſigna ceceli approbantis. Hæc diſpenſatio facta angiquis Ppatribus ante Moyſen innotuit illis per infpiratio- nem internam. Dicis I. cum Calvino. & Beza, qui antiquos Patriarchas plures uxores ducentes peccati arguunt. Lev. 18. v. 18⸗ dicitur: Mulie- rem unam ad alteram ne aſfumito. Et Deut. 17. V. 17. Non multiplicabit uwwοττοι* Et S. Scriptura Paſſim concubinas appellat, mulieres, quæ præ- ter uxorem Patriazchis adhærebant. Reſp. Lev. 18. VvoxX 5R cum vulgata reddi debet mus AHerem ad ſororem ejus ne affumito, uti habet verfio Chaldaica, Samaritana, Syriaca, Græca, „Deut. 17. nimis uxorum pluralitas regibus prohi- EeeA4 betvbor, 808 Caput XX. betur, unde vulgata vertit; non habebit Axores plurimas. Nomine concubinarum intelliguntur uxores minus principales, quarum liberi non fuccedebant in bonis avitis, uti patet Gen. 25. v. 6. non vero intelliguntur meretrices. II. S. Am- broſius L. I. de Abraham c. 4. excuſat factum Abrahami duas uxeres accipientis ex eo, quoch amore prolis hoc fecerit, & fſuper eo pœnitentiam egerit; quod etiam innuit S. Auguſtinus l. 16. de Civ. e. 25. KReſp⸗ S. Ambrofſius aliquando de hac quæſtione dubius fuit: demum ſe reſolvit dicens 2 conjugium Abrahæ ecum Agar non fauiſſe pecea- tum, ſed myſterium. S. Auguſtinus vero l. 16. de Civ. c. 38. aperte fatetur, Polygamiam tunc fuiſſe licitam, quia nulla lex eam prohibebat. KRrſolokgn- Coroll. Fraft. rmo. Eicet conjux longo tempore ab- Aun Aſus. ſit, non tamen licet nubere, quia ex longa ejus abfentia non refultat certitudo de ejus obitu. c. in præſentia. de Sponſal. ſed certitudo mortis ejus debet eſſe moralis, quæ haberi poteſt tum ex libro Parochiali, eum ex productione teſta- menti, tum ex teſtimonio virorum probatæ fidei. Unus vero teſtis hic non ſufficit, niſi aliis con- jeéturis fulciatur, vel jnramentum accedat, & major certitudo haberi non poſſit. Nec commu- nis fama de morte conjugis fufficit, quæ fallax eſt, nif accedat teſtimonium duorum fide digno- rum de anditu, vel abſens conjux mare naviga- verit, ſenex fuerit, in acie pugnaverit, & ſta-⸗ tuto tempore expeékatus, & quæſitus non com- paruerit. 2do. Judex in caſu indiciorum & pro- babilis preæſumptionis mortis conjugis nequit dare licentiam, ad ſecundas nuptias tranſeundi, quia hæ Præiumptiones, quæ apud varios judices va- riant, publica ſeandala facile generant, ſed indu- bitata certitudo requiritur. tio. Si quis bona fde Matrimonium contraxit, & dubium de morte conjugis ſuboriatur, tenetur diligenter inquire- de, & interim a petendo dehito abſtinere, Ri 16E= 1 Uillete t Ee cont lere lieet Ina pals let hetere Contrdtun ir Mori lehet wul Enn felin tid bona tanore l fdes Altem pr Kenles. Decim ir, ſen Uhlgtar Iatnim is con Rfielim ppeil IIt latr N nt e⸗ 1 Mimo De Matrimoni0o 80⁰9 nt Art reddere teneatur. Si vero ambo conjuges mala Gtsligurtnn fide contraxerunt, debitum nec petere, nec red- lbei r dere licet, quia pro neutro ſtat poſſeſſio juris. Si et en 5 una pars mala fide contraxerit, debitum non li- I. 51. cet petere, bene tamen reddere. 4to. Si poſt nſat benn contratum bona fide ſecundum Matrimonium, X eo, vir prioris Matrimonii poſtea vivus reperiatur, Peenitenun debet mulier ad priorem virum redire, & ſecun- nVSl 6 dum relinquere: filii vero ex ſecundo Matrimo- ando de nio bona fide contractc nati ſunt legitimi, ſi Olvit Nien tempore copulæ bona fides perſeverarit: ſi vero fnile eoen mala fides ex parte unius adfuerit, ſuccedit illi 8 Ver lI quidem proles, ſed non ille proli. Vid. Salman- Gaminm tui ticenſes. Olihehet. S. 1229. dterſoleß Decimum impedimentum dirimens eſt Ho- Vubliga Ig néſtar, ſeu publicæ honeſtatis, quo nomine Honeſlas. u cim intelligitur propinquitas orta ex ſponſalibus, i is aut Matrimonio rato, non conſummato, quam ie ſponſus contrahit cum conſanguineis ſponſæ, roknii & viciſſim ſponſa cum conſanguineis ſponſi. nili Msc acett G. 1230. deun Impedimentum publicæ honeſtatis diri- Honeſias fle Wit Matrimonium jure novo Tridentini dirimit nne6 Seſſ. 24. cap. 3. inter conſanguineos ſponſæ at ima⸗ eitd in prime gradu cum ſponſo, & inter con- Letdett⸗ e ſanguineos ſponſi in primo gradu cum ſpon- onet, ſa. Et hoc quidem jure merito, quia ſpon- fſalia ſunt quoddam inchoatum Matrimo- nium, adeeque inducunt inchoatam affini- eie tatem: Erge ſicuti perfecta affinitas eſt im- gis⸗ pedimentum dirimens in multis gradibus; un f(ex dicendis) ita par erat, ut publica hone- e ſtas in aliquo ſaltem gradu Matrimonium di- H rimeret. Eee 5 Schok. An ſpon- Jalia mu- tuο con- Joluta il- cant. 810 Caput XX. Schol. Quæritur, an ſponſalia ſen promiſſio de fue- turo Matrimonio mutuo conſenſu diſſoluta indu- cant impedimentum publicæ honeſtatis. Reſpon- detur affirmative; quia ita declaravit Congrega- tio Cardinalium, cujus deciſionem approbavit Alexander VII. 10. Jul. a. 1658. teſte Fagnano, ſuper c. ad audientiam. De ſponſal. & ratio eſt, quia ſponſalia per mortem difſſoluta hoc impedi- mentum inducunt: Ergo etiam mutuo conſenſu diſſoluta. Dicis I. Tridentinum ait, per ſponſalia quacunque ratione invalida non induci hoc impe⸗ dimentum. Reſp. Supponit eſſe invalida ex de- fectu conſenſus, non vero per mutuam diſſolutio- nem. II. Congregatio Cardinalium cenſuit, ſpon- ſalia mutuo conſenſu ſoluta eſſe invalida: Ergo inducunt hoc impedimentum. Reſp. Hæc decla- ratio non habetur in forma Authentica, vel lo- airur de ſponſalibus ex defeétu conſenſus inva- idis. KReſolvun- Coroll. Prak. Imo. Sponſus tantum cum matre, ſo= tur caſus. rore & filia ſuæ ſponſæ, & ſponfa cum patre, fratre & filio ſui ſponſi invalide contrahit Matri- monium: ſi autem impedimentum publicæ hone- ſtatis oriatur ex Matrimonio tantum rato, non conſummato, dirimit Matrimonium usque ad quar- tum gradum incluſive ex declarat. S. Pii V. in Bulla. Ad Romanum. 2do. Impedimentum puhli= cæ honeſtatis non agit retro. Unde ſi quis con- traxit ſponſalia de futuro; & deinde contrahit nova ſponſalia cum ſorore prioris ſponſæ, ſecun- da quidem ſunt invalida, ſed priora non irritan- tur. c. un. de ſponſ. in 6. 3tio. Impedimentum publicæ honeſtatis non oritur ex ſponſalibus ficte contraétis, quia non ſunt valida: nec oritur ex ſponſalibus ſub conditione pendente in futurum, usque dum conditio impleatur: ſecus vero ſi conditio ſit de præterito vel futuro. 4to. Watri- monium clandeſtinum, cum habeat vim ſponſa- lium, & Matrimonium impuberum inducit impe= dimentum publicæ honeſtatis. . 1231 Uodecim N,ſihi lumm cont Ad Marr lariter alis ann uns colhpl n Ic ea WI Peag. iltem cont tmen me 6ee Cleret lt MMitrin ate. ) Fühnnt ante 4 idet Ktent Puien e Pli hor in ſii, mmf oxime lub Un temhon tenen e N dnde Efine ad n, Ben Duckei De Matrimonio: 811 lo de mG. , Munn inen⸗ F. 1231. M. Undecimum impedimentum dirimens eit Ztas. Cumg. Ktar, ſi quis requiſitam a legibus ad Matri- a monium contrahendum ætatem non attigerit. ntie . oc inet. §F. 12322 Raſt Ad Matrimonium contrahendum valide Ex defe- ene⸗ regulariter requiritur ætas pubertatis, in Ru tatis teen, maſculis annus IAtus, in fœminis annus a, Alicn exd . WSSõ Watrimo- inii 1zmus completus, niſi malitia ſuppleat æta- eum. enſit ſe tem. Ita c. continebatur, de deſponſ, impub. alida: Erge Her lech⸗ fien, ell⸗ Coroll. Prafkl. vmo. Matrimonium ante legitimam Keſolvun- gtatem contratum eſt quidem graviter illicitum, tur caſus. Errin üi tamen malitia ætatem ſuppleat, & adſit ſuffi- lendn ciens diſcretio rationis, & potentia generandi, valet Matrimonium. c. de illis. de deſponſ. Im⸗ n mte pub. 2do. Matrximonium, quod impuberes con- eun trahunt ante ætatem legalem, & naturalem, ſal- tntlin tem habet im ſponſalium de futuro c. un. de ulee geſponſ impub. in. 6. Ztio. Papa diſpenſare po- n mhrl teſt, ut aliqui ante pubertatem naturalem, ſen Gnei habilem àad generandum contrahant Matrimonium, SDiE quia hoc impedimentum eſt ſolum juris Eccleſia- eumm ſtici, nam jure naturæ ſüffieit conſenſus, & cor- gicr⸗ pora ad generandum habilia, nullo vero jure de ANI proxime habilia, unde adeſt ſolum impotentia vuſe, een Qum tempore auferibilis non vero perpetua, in orn qua diſpenſari nequit. c. ubi non. de deſpon. Imp. reiiun Ato. Si dubitetur, an malitia ſuppleat ætatem in D ordine ad validum Matrimonium, declaratio ad eo Cilt el Epiſcopum ſpectat: diſpenſatio vero ad ſolum e Papam, Benediétus XIN ells ſel 46. 2* O. 1233° e fr Dyuodecimum impedimentum dirimens eſt Afinitas Ne Aßinitgt, quæ eſt propinquitas perſonarum N eX Guotis- plex. Modus compu- tandi gradus Afinita- lis. Aſinitas derimit Matrimo- Nr taz. 812 Caput XX. ex copula carnali perfecta proveniens, ſive copula ſit licita, Matrimonialis, ſive adulte- ra, five fornicaria. Schol. I. Triplex olim fuit genus Affinitatis: pri- mum, ſi Maria fratri meo ſit Matrimonio junéta, eſt mihi, & ſorori meæ affinis in primo genere: ſi autem fratre meo defunéto eadem Maria nubat Petro, fit Petrus mihi & ſorori meæ affinis in ſecundo genere: ſi vero Maria defunéta Petrus nubat cum Anna; fit mihi & conſanguineis meis affinis in tertio genere. Verum Innocentius III. c. non debet. De Conſang. & Affinit. ſecundam & tertiam affinitatis ſpeciem abolevit fola prima retenta. Schol. 2. Pro dignoſcendis gradibus Affinitatis eſt hæc Regula: Quo gradu quis diſtat in conſangui- nitate a viro, eodem affinitatis gradis diſtat ab ejus ν. Sic ſi pater meus ſecundo nubat cum Maria, hæc mihi fit affinis in primo gradu linezæe aſcendentium. Si frater meus nubat cum Anna, hac mihi fit affinis in primo gradu lineæ colla- teralis. Vide ſequentem arborem Affinitatis, ubi ſtipes eſt duplex, mas, & fœmina copula car- nali conjuncti, qui funt principium affinitatis, gradus autem computantur ſieuti in conſanguini- tate, (F. 1213. Schol. 2.) ita ut conſanguineus. uxoris in primo gradu ſit affinis marito in eodem gradu, & viciſſim. H. 1234. Affinitas orta ex copula Matrimoniali di- rimit Matrimonium inter virum & conſan- guineos uxoris & vicifſim usque ad quar- tum gradum. Ita ſtatuitur in c. debet. De Conſang. & Affinit. & rationes allatæ funt. 2. Affi⸗ * . 1 Alini fetg dir, Mlin grn Minumn S tio el, parlo HMti ont Mat dibus non ns geren s Molen Alls eſe, Nümirunm Uns cb con- 9. Alinite 1 conile Adun com Ug debitu Menti co ter e, 1 Nun u. Afins lebe ier Tineninm tent can. 6 Er auiten De Matrimonio. 313 l, h 2. Affinitas vero orta ex copula illicita allx perfecta dirimit Matrimonium usque ad ſe- e cundum gradum incluſive, uti decrevit Tri- dentinum Seſſ. 24. cap. 4. de ref. Matrim. knni. & ratio eſt, quia hec affinitas eſt vera, en licet paulo imperfectior illa, quæ ex legi- Hl timo Matrimonio oritur, unde non eſt cau- rer muin ſa, cur Matrimonium ſaltem in aliquibus ucakm gradibus non dirimat. Hinc 2. Reg. 20. le- ugiesms gimus, decem concubinas David, quas filius momiul ejus Abſolon violaverat, ab eodem David nbu incluſas eſſe, & nunquam amplius cognitas, tf“ quia nimirum illæ omnes factæ fuerunt quaſi nurus eb conjunctionem cum flio. Afmmame 3. Affinitas, quam conjngatus contraxit dſe cum conjuge, ſi cum ejus conſanguinea 6⸗ nu inceſtum committat, impedit illum, quo- – minus debitum conjugale petere poſſit, licet uHne“ innocenti conjugi reddere teneatur. Ita conſtat ex c. I. juncto c. diſeretionem. De ium nin inc“ Schol. Affinitas in nullo gradu neque linez reêtæ An jure coHH ⁸⁵ neque lineæ collateralis jure naturæ dirimit Ma zatura. nutitonee trimonium De Hnea recta patet ex Concilio Aga- thenſi can. 61. & Epaunenfſi can. 30. ubi prohi- betur quidem Matrimonium privigni cum Nover- ca, ſed tamen additur;, ut fi ante prohibitionem contractum fuerit, non difſolvatur. Quod etiam ne eo, qui cognovit. i ſtatuitur de relicta uxore fratris vel avunculi, tnimmn quod jure naturæ efſe irritum nemo Catholicorum n Ee icit. Deinde Concilium Aurelianenſe II. c. 10. gue ſtatuit, ut non ſolvantur Matrimonia ante Baptis- 6 N mum contraéta cum relicta patris, filia uxoris, W relicta fratris, ſorore uxoris, ſobrina, conſobri- . 5 na, relicta avunculi vel patrui: Ergo cenſet illa jure 814 Caput XX. jüre naturæ eſſe valida. Quod vero affinitas etiam in linea transverſa jure naturæ non dirimat Ma-= trimonium, patet ex dictis. (. 124. Scol. 2.) Dicis I. Concubitus privigni cum Noverca voca- tur fornicatio, qualis nec inter gentes auditur; I. Cor. 5. Keſp. S. Paulus loquitur de eo, qui adhuc vivente patre novercam acceperat. II In primo gradu affinitatis nunquam Eccleſia diſpen- ſavit: Ergo jure naturæ prohibetur. N„eſp. Cum in his Matrimoniis indecentia quædam appareat; mirum non eſt, quod Catholici illa celebrare aufi non fuerint, nee diſpenſationem a ſede Apoſtoli= ca peſtulaverint. D KReſolvum- Cbyoll. Prad. 12n0. Ad affinitatem contrahendam re= quiritur copula perfecta. ado. Conſanguinei uxo- tur caſus. Qandeſti⸗ nitas. ris, & conſanguinei mariti, licet vulgo dican= tur affines, tamen inter ſe non contrahunt im-⸗ pedimentum affinitatis, quia deficit ejus funda- mentum, ſive copula. Hinc duo fratres poſſunt Matrimonium contrahere cum duabus ſororibus ſibi non conſanguineis. Bater & filius valide con- trahunt, cum matre & filia alterius vognationis. Item valide contrahit filius Titii ex prima uxore cum filia ejus privigna, ſeu nata ex alio marito: Item ſi viduus & vidua copulentur, & adducant liberos ex priori Matrimonio; hi comprivigni vValide inter ſe contrahunt Matrimonium. Frater vitrici poteſt ducere ejus privignam: Item Ca- jus privignus vitrici ſni matrem: Item Cajus valide ducit ſucceſſive Cajam & Titiam, quarum mariti erant fratres. Denique Titius valide con- trahit cum privigna uxoris ſuæ, & Vitricus cum uxore privigni. tio. Impedimentum affinitatis ob copulam fornicariam & illicitam etiam ab igno= rante contrahitur. §. 1235. 4 1. Decimum tertium impedimentum diri- mens eſt Clandeſtinitar ex eo proveniens; quod finn goi Etum, itbus. MMol. Mn gnoc ehi (bem pr hndettin Kom pr⸗ Gefeum Per defe celeckum entinum Mirimoni Murin l tmbus killutet Innalid Matrin inumn Uünlekina 1 ateni Contrath iter Po um, & Doſta e Pltahen in Sact cipitat Metiamn . genn ſubt Ptie ſe nitzg ei n dinate eE: Noretce e enls Nctne lr Ee dein epettt II clein di. 1. Mylui dam zpnuet D lede Aogen Ptrabendam lunenteim cOhifehun it eis iu Kates li Uibus ſ0 Uins Filler⸗ us cepbetu⸗ X Mim ex alio hi ,EAn hi comni vorivn, 4 namt Sn n: Ien 6 Tiiun. Ceini aus e ,Fiteis ſtn — anln fllin netiuin genkmm e1 nm lud De MWatrimonio. 815 quod quis in loco: ubi Tridentinum eſt re- ceptum, non contrahat coram Parocho, & teſtibus. Schol. Matrimonium clandeſtinum vi nominis eſt, Matrimo- quod clam & occulte contrabitur nullo teſte, per nium quem probari poſſit, præſente. Matrimonium clandæſti- clandeſtinum olim reputabatur I. propter defe- num quot Gum præſentiæ Parochi vel teſtium. 2. Propter modis ef- defectum proclamationum ſen Bannorum. 3. Pro- ſet. pter defectum conſenſus parentum. 4. Propter defectum Benedictionis Sacerdotalis. Poſt Tri- dentinum vero ſolus defectus Parochi & teſtium Matrimonium reddit clandeſtinum. H. 1236. Matrimonium coram Parocho & duobus Gandeſu- vel tribus teſtibus non contractum in locis, num Ma- ubi Tridentinum eſt receptum, irritum eſt, rino- & invalidum. Ita Tridentinum Seff. 24. de nten ref. Matrim. cap. 1. Et imo quidem Tri- iume dentinum potuit nulla & irrita declarare clandeſtina Matrimonia; licet enim Chriſtus pro materia hujus Sacramenti determinave- rit contractum civilem, limites tamen Eccle- ſiaſticæ poteſtatis non excedit, talem for- mam, & conditionem præſcribere, qua non appoſita cenſeantur perſonzæe inhabiles ad contrahendum, ubi ſane non mutat mate- riam Sacramenti, ſed tantum impedit, ne debita materia ponatur: ſicuti ſi quis ab ali- qua civitate aufferret aquam, non mutaret materiam Baptismi, ſed eam tantum Sacra- mento ſubtraheret. 2do. Tridentinum in hoc optime ſe geſſit: tum quia Matrimonia cian- deſtina pugnant cum fide Matrimonii, quam facile 816 . Caput XX. facile violant, qui ſine teſtibus contrahunt, cum contractus legitimus probari non poſſit: tum quia pugnant cum bono prolis, cujus ſtatus & conditio fit incerta, niſi conſtet cer- tis teſtimoniis, eam ex legitimo Matrimonio eſſe natam: tum quia pugnat cum Sacra- mento, cujus inprimis dignitas violatur, dum neglectis Eccleſiæ legibus in ſtatu pec- cati mortalis ſuſcipitur: deinde ſæpe etiam vinculum violatur, dum ob defectum teſtium relicta uxore clam ducta, alia in facie Ec- cleſiæ ducitur, quam rationem etiam Tri- dentinum Sefſ 24. de ref. Matr. cap. I. inſi= nuat. 3tio. Adeoque clandeſtina matrimonia ſunt illicita, quia Eccleſia illa ſemper dete- ſtata fuit, uti patet ex ſex primis canonibus cauſ. 30. q. 5. in quibus Evariſtus, Hormis- das, & Nicolaus illa illicita eſſe declarant ; & eadem, improbantur jure Cæſareo: I. uNorem. c. de repud. imo nuptiis Ethnicorum aderat Sacerdos Cereris, uti Caſalius de rit. nupt. oſtendit. Item Innocentius III. & Concilium Lateranenſe IV. illegitimam declaravit ſobo- lem ex clandeſtinis conjugiis ſuſceptam. c. cum inhibitio. de clandeſt. deſponſ. ac demum Tridentinum I. c. ait: Eccleſia Dei ex juſliſſ- mis cauſir illa ſemper deteſlata eſt, atque prohi- buit. Et denique definit: GQui aliter, quam vræſente Parocho, vel alio Sacerdote de ipſius Phrochi ſeu Orqinarii liceniia, & quohur vel tribus teſtihur Matrimonium contrahere attenta-⸗ bunt; eor S§. Schnodus ad ſic contrahendum ommi- no inhabiles reddqit, & ucjurmodi contraktus nul⸗ los & irritos eſſe decernit, prout eor præſenti de- ereto irritos jacit, & annullat. Schol. 8 1oMatri Pkittori ürünt 0 legitos; Ginalis M. Alymitenn llo keeret Munmmeri a ac / ibebeins ſtbtr get ſerd deer Cncdinnes Munplemun ine koele itkz, gn lniege 1 Ktehinm lelatk nor e, Neod lentkle Prlentia Unherdonm mands it litenthnn De Matrimonio. 817 unhunt, Schol. v. Contra juſtitiam decreti Tridentini irritan- Solyuntur on polt tis Matrimonia clandeſtina inſurgit Paulus Sarpi objectio- lsdi in hiſtoria Concilii. I. Quia contra illud reela- nes n marunt Cardinalis Ludovicus Simonetta Conciliüi orſcter Legatus; Cardinalis Moronus alter legatus, Car- ladrinni dinalis Madrutius, & Antonius Patriarcha Jero- un emn folymitanus, teſte Pallavieino l. 23 c. 9. imo in Viohin. illo decreto repugnantia leguntur, dicitur edim, ſ Matrimoria clandeſtina zata & vera ſuiſſe, guam- . diu Eccleſia illa non irritavit. Et deinde ſequitur: ſehe eiin nihilonzinas S§. Dei Eccleſia er juſtiſſimis cauſis illa un tefii NYemver deteſtata eſ, atque Prohibuit: deteſtari fice he. vero Sacramentum abſurdum eſt. Re/p. Citati etiam Ii. Cardinales re diligentius diſcuſſa decretum illud anri afumpferunt, uti c. 9. offendit Pallavicinus. De- Wfmun . maez ſe ecnatn seRaharur ehndheſine conju- a in ſe ſpectata, ſed attenta contrahentium ne- pet er quitia, quo ſenſu & nos deteſtamur Sacramenta 8cANOnn ſacrilege miniſtrata vel recepta. II. Si Parochi 8, Hon- & teſtium peæſentia ad Matrimonium ſemper ne- eclatnt ceſſaria non fuit, tunc ſolum eſt quid accidenta- le, adeoque fieri non potuit, ut tanquam aliquid l un eſſentiale ad Sacramentum requiratur. Keſp. Hæc run dben przſentia ſolum requiritur, ut perſonæ ad con- e it nnht trahendum ſint habiles, non vero, ut contractus ,Cotdlu humanus fit, & liber. W . ſ N ennn Schol, 2. Quæritur, an Matrimonia clandeſtina ante An Ma- loeptn 1 Tridentinum fuerint invalida. P. Sanchez putat, trimonia .Ae n eſſe de fide, quod matrimonia clandeſtina ante clandeſti= Tridentinum non fuerint invalida: ſed bene no- na ante tat D Tournely, Tridentinum hoc nunquam de- Tridenti= an e finiifſe, ſed Theologis diſputandum reliquiſſe. num ſue= Aitn e Nihilominas dicendum, Matrimonia clandeſtina vint ir-= te ,hu ante Tridentinum nunquam fuiſſe invalida, quod rita. 7 ohn 1 I. colligitur ex ipſo Tridentino Seff. 24. cap. 1I. ⸗ lN de ref. Matr. ubi ait: Dubitandum non eſt, clan- ntures deſtina Matrimonia rata & vera fuiſe, quamdias ere Eccleſia ea irrila non fecit. Quibus verbis innuit, gn Eccle- 1 Sehram Iufit. Theol Tom. Ill. Fff 818 Caput XX. Eeccleſiam ante Tridentinum illa nunquam irri= taſſe. 2. Si fuiſſet talis lex Eccleſiaſtica irritans, illius certe Tridentinum meminiſſet, præſertim cum Patres Concilii non defuerint, qui dubita- runt, an Eccleſia illa irritare poſſet. Dicis I. Eva- riſtus P. c. aliter. cau. 30. q. 5. clandeſtina Matri- monia vocat adulteria, contubernia, ſtupra, for- nicationes: Et Concilium Coloniende ſub Paulo III. optat, ut Canon Evariſti ab aliquo Concilio generali renovetur, & clandeſtina Matrimonia tollantur. Keſp. Clandeſtina Matrimonia vocan- tur adulteria & c. tantum in foro externo, in quo Eccleſia præſumit, illa non eſſe valide contracta. Quo ſenſu etiam Concilium Colonienſe loquitur, quod in hac re nihil definit. II. Quæe contra le- ges fiunt, pro infectis, hoc eſt, nullis habentur: ſed Matrimonia clandeſtina ſemper fuerunt prohi- bita: Ergo etiam nulla. Xe/ſp. Illud juris pro- cardicon intelligitur, de legibus irritantibus, non vero pure prohibentibus. Kxzſolvun- Coroll. Prak. Imo. Si quis ex loco, ubi Tridenti⸗ tur caſus. num eſt receptum, ſe conferat cum ſponſa in lo- cum accatholicum, ubi non eſt receptum, eo animo, ut Matrimonium clandeſtinum ibi contra- here poſſit, & illud coram miniſtro Lutherano contrahat, ac poſtea ad prius domicilium rever- tatur, invalidum eſt Matrimonium ex declaratio- ne Cardinalium Trid. Interpr. confirmata per Ur- banum VIII. a. 1627. in Brevi. Exponi nobis. 2do. Si ſponſus ſpectet ad Parochiam, in qua Tri- dentinum eſt receptum & ſponſa ad parochiam, in qua non eſt promulgatum, ſi Matrimonium contrahatur in parochia ſponfi, ſine parocho & teſtibus, eſt invalidum, ſi in Parochia ſponſæ, erit illicitum, ſed validum, quia contractus quo- Ita reſpondit S. Congregatio teſte bignatelli t. 5. conſult. 79. gtio. Matrimonia Catholicorum, qui in locis accatholico principi ſubjectis ſub gravi J poena ad valorem pendent a legibus Se⸗ in quo fiunt. Pen frmm in con nunm Paroxte Contrah Ih gen i mnit Ue ſip M holcorn chon, ſ Aunce betennler li deele timonin Matimo to rot ler ffice er Ratr Idurn P. Dare ttimon Averns O mfdiſte ekinh Anie Axonia, Uideldbus nferders etomm ele reyr . ienn on ver es eſſem ſic git lt taner nn elegſ Punn im . iritads, Peletiin Gdi Cnt. icisl. i⸗ Kinar M⸗ kupn, ho ſob Dab o Condh- Dlattimon Oni voen- rno, in n le contnet dle ogcinn, E contn e⸗ lis hhenm- nerupt i⸗ d jurs . antibus, MmH Ddl Mie ſpeliin 1 cepin, 4 n ibic 10 Lotern clinmn ee s elln lti Ner lr Limn ei ,Nduli 4 utliu lattvonin . ſe ſenede ehi ht, taci 4 in lot⸗ . De Watrimonio. 819 oena coguntur Matrimonium contre uri mini- Rrum accatholicum adire, ibique ſuum conſenſum in conjugium præſtare, ſunt nulla, fi Tridenti- vum ibi fit promuigatum, niſi coram proprio Parocho aliove vices agente & duobus teſtibus contrahant. Poſſunt tamen coram miniſtello, ſi ſub gravi poena cogantur, conſemlum renovare, u miniſter habeatür pro mere politice & civili, üne ſuperſtitioſis ezremeniis. Ita Benediéctus XIV. de Syn, de Matr. Ato. Matrimonia aeca- tholicorum, cum non habeant proprium Paro- chum, ſunt valida, licet Tridentinum apud eos aliquande promulgatum fuerit, ob neceflitatem generalem, quia proprius Parochus haberi nequit, üuti declaravit Benedictus KIV. in Bulia circa Ma- ttrimonia hæreticorum in Hollandia. Hinc etiam Matzimonia heæreticorum contracta coram mini- iro proteſtante in noſtra Germania valent, quia Alex Tridentini eſt impracticabilis. Sæpius circa heæc Matrimonia conſultus fuit Pontifex, ſed ſe- cundura regulas prudentiæ non dedit refpohfum. tt. Parochus Catholieus licite & valide alfiſtit NMNatrimoniis accatholicorum ſuæ Parochizæ, quia eeſt verus Parochus, & tantum eſt teſtis, non ve- o miniſter. 6to. Deeretum Tridentini receptum eſt in Hifpania, Lufitania, Italia, Gallia, Hfun- garia, & (Hermania Catholica. Non eſt receptum n Amglia, Scotia, Hibernia, Suecia, Dania, Sasonia, Borufiia, Pomerania, Turcia & aliis infidelibus regionibus, & juxta Wex etiam in Confœderatis Belgii provinciis. In dubio an ſit receptum, non obligat. 9timo. Parochus debet eſſe preprius contrahéntium vel ſaltém unius, & quidem ratione domicili, vel quaſi domicilii: non vero originis. Debent autem Parochus & te- ſtes eſſe moraliter, & phyſice præſentes, ut ſciant, Jquid agatur, & de contractu teſtari poſſint Va- lide tamen afſiſtit Parochus invitus, vel dolo in- duétus, dummodo percipiat, quid agatur. Item teſtes ſimul adeſſe debent cum Parocho moraliter Fffz & 820 Caput XX. & phyſice, non tamen requiritur, ut fint omni exceptione majores, nec ad hoc rogati, quia AXque teſtimonium dicere poſſunt. 8vo. Ex licen- tia præſumpta Parochi non poteſt alius Sacerdos valide Matrimonio aſſiſtere, quia ſic Matrimonium non contrahitur prætente Parocho, vel alio Sa- Cerdote de ejus licentia. no. Vagi a quocunque Parocho copulari poſſunt præmiſſa tamen diligen- ti inquiſitione. Si una pars ſit vaga, altera vero habeat quaſi domicilium, probabilius videtur, dquod debeant accedere ad Parochum, in cujus parochia una pars habet quaſi domicilium, cum Tridentinum obſervari debeat, in quantum fieri poteſt. Tomo. Milites, qui habent proprium cu- ratumy vel Miſſionarium Caſtrenſem Catholicum, coram illo debent contrahere, quia hic eſt eorum Parochus, qui habet Parochiam ambulantem. Si vero proprium Sacerdotem non habeant, pro vagis habentur, quia omni hora ad abeundum arati efſe debent; ſi tamen poſſint, & velint iutius alicubi manere, non ſunt vagi. 1IImo. Parochus Matrimonio aſſiſtens non debet eſſe ne- ceſſario Sacerdos, quia Tridentinum ſolum Paro- chum requirit. Item Parochus excommunicatus, & ſuſpenſus valide Matrimonio aſſiſtit, dummo- do parochiali beneficio non ſit privatus, quia non caret poteſtate præſtandi ſuam qualificatam perſo- nam., I20. Matrimonia clandeſtina ſaltem viden- tur habere vim ſponſalium, juxta P. Laymann. G. 1237. Procac- Secundo Matrimonium cenſetur clande- d.. ſtinam ex defectu Proclamationum, quæ ſunt publicæ denuntiationes ſponſalium. Earum chol. Proclamationes vocantur etiam Banna, a vo- origo. ce Ban, cujus uſum Franci Sæculo V. in Gallias invexerunt. Ban autem ſignificat proclamatio- nem futuri Matrimonii. Origo earum petitur a con- conlue Ge ineun & daen VOta ſu Vel Apott § Epico Mocla tin Matt tint tam nim ſiby Uler g It Conei kuinnur, a uh iy , olantir, iſun, 9 ilimemtn nn ine lfft z e iuppſni l, er 4 n onlim ur Moiri mtanng 1 y in nii , iince⸗ lun malit Anlntigtion it, ul ſa De Matrimonio. 82 1 t in Ort à eonſuetudine veterum Chriſtianorum, qui, cum gal n de ineundo Matrimonio deliberarent, Epiſcopos, h. Dler. & Sacerdotes conſulebant, ex quorum arbitrio ins Ountat vota ſua moderabantur, ne hæretico, Judæo, littinciin vel Apoſtatæ implicarentur, quem morem inſinuat vel lo N S. Epiſcopus & M. Ignatius ep. ad Polycarp. Cocute mnen dilige altenn * §. 1238. ins piletl . . . n, iRot Proclamationes non ſunt quidem ad eſſen- KRequi- ciinn, an tiam Matrimonii ejusque valorem requiſitae, runtur uuntin aein trinæ tamen proclamationes ante Matrimo- ante Ma- Mopiino nium ſub peccato mortali ſunt præmittendæ, ro- aren, niſi ex gravi cauſa diſpenſetur. Ita 1mo ſta-um. en tuit Concilium Lateranenſe IV. cap. S1. Ka- Bent, kuimus, ut, cum Matrimonia fuerint contra- abenndln henda in Eccleſiis, per Presbyteror publice pro- & velin ponantur, competenti termino præfinito, ut in- i. Un. tra illum, qui voluerit, & valuerit, legitimum ache impedimentum opponat: & ipſi Prechitteni nikilo- tnn minus inveſtigent, utrum aliquod impedimentum ram. ohſiſtat. 2do. Idem ſtatuit Tridentinum Sefſ. E, ginn 24. de ref. Matr. cap. I. PBrmcipit S. Shnodus, unn er ut impoſterum, antequam Matrimonium contra- llen ier hatur, ter a proprio contrahentium Paroche tri- layum bus continmais diebus ſeſtivis in Ecoleſia inter MWiſarum ſolemnia publice denuntietur, inter qus Mairimonium ſit conirahendum: quibus de- ur a· nuntiationibus fabtis, ſi mallum legitimum oppo- e i natur impedimentum, ad celebrationem Matri- 9 monii in facie Eccltſie procedatur. . . Guodſi . aliquando prababilie fuerit fufpicio, Matrimo- nnt, 1 nium malitioſe impediri poſſe, ſi tot præceſſerint . n⸗ denuntiationes, tune vel und tantum denuntiatio ͤe fiat, vel ſaltem Parocho, & duobus teſtibur præ- 1ℳ⸗ 11 3 Jen- Keſolvun- Ruar glpſiss. 822 LCLCayput XX. Jentibus Matrimonium velebretun. Deinde anke illius zonſummationem denunziationes in Ecoleſia⸗ fiant, ut, ſi aliqua ſuhfint inpedtimenta, faciliut detegantur, niſi Ordinariur ipſe expedire judi- caverit, ut Dradibkta denuntiationer remittantur, quod Alius prudentie & judicio §. Sizmnodus re= linquit. Coroll. Fraét. Imo. Eſt peceatum grave unam ex tri- bus proelzmationibus ſine gravi cauſa omittere. Hlæ autem debent fieri in diebus feſtivis, Domi- nicis, vel etiam ferialibus „ quando ad Midarum folemnia magnus eſt populi concurſus; & qui⸗ dem debent fieri tribus diebus feſtivis continuis fine feſtis intermediis; nec tamen foret peccatum grave, unüs vel alter dies feſtivus interpona- tur, ſecus ſi multi interponerentur; imno etiam Hieri poſfunt in tribus immediate continuis feſtis, in quo ſervanda eſt conſuetudo dioecefis. Quodſi deinde intra duos menſes Matrimonium, poſtea noh celebretur, promulgationes repeti debent, niſi aliud Epiicopo videatur. 20o. Promulgatio- nes debent fieri in Eccleſia inter Miſſarum folem- nia, vel poſt concionem aut alias publicas devo- tiones Item debent fieri a proprio Parocho, vel Aaltero ex ejus commiſſione. Hinc ſi contrahen- tes fſpeéëtent ad diverſas Parochias, fub gravi pegcato in Parochia utriusque proelamationes fieri debent, de quibus Parochus Matrimonio. aſſiſtens teſtimonium habere debet: fi autem ob- locorum diſtantiam, vel aliam rationabilem cau- ſam proclamationes in Parochia utriusque fieri non poſſint, Parochns loci nativitatis teſtimo- nium dare debet, quod nec ſibi, nec aliis exami- natis de aliquo impedimento conſtet. 3tio. Circa vages præcipit Tridentinum Parochis, ne illo- Tum Matrimoniis interfint, nifi prius diligentem inquifitionem fecerint, & re ad Ordinarium de- lata licentiam ab eo obtinuerint. Quod etiam dicen- dendum Cnicilin otl, 9 le feri dlamation n inpe otor b l uonrtes Cins nup Vel ſoln tIr Matrin ininn. Uherltti⸗ n lhece Ens conen lün äne Pkorlammati htimoni Umgt, tit God inpen⸗ eirea gunl peee⸗ Ennn pe Hereniie Delltutn d dtum e Mhoperi, & lutinoni lud Ceere , Iia 3 1, d Agrtio He in ſe, , ſ time nhentig I Ve ſar ngui onimni 1 ante uleſer D ic⸗ tüntur. ut fe⸗ ney tii⸗ Otnittele. ,Donmi. MiNarmn. continnis Petcännn ntetpol. no etinn lis feſtß Qocd 1n pote i behent, nbleto⸗ um ſoer⸗ cas leſe⸗ cno N vontlihe⸗ ſob gnil matins latrimone ulen l⸗ bilenenn gnel 8 telnno⸗ ls eun gie Ge 1e io lgener ginn 6 nod De Matrimonio. 823 dicendum eſt de illis peregrinis, qui alibi fixum domicilium habentes contrahunt in loco, ubi ſunt ignoti, quod ſine licentia Parochi domicilii vali- de fieri nequit. Ato. Cauſæ diſpenſandi in Pro- clamationibus ſunt: I. Quando timetur malitio- ſum impedimentum nuptiis ponendum. 2. Nimius pudor ob ſenium, & diſparem conditionem. 3. Si Magnates contrahant. 4. Vicinitas temporum, quibus nuptiæ prohibentur. 5. Si incontinentia, vel diſſolutio ſponſalium timeatur. 6. Si renove- tur Matrimonium ob occultum impedimentum irritum. 7. Si contrahentes ſint vagi & ignoti. Diſpenſatio vero non ad Parochum ſed Epiſco- pum ſpectat: in articulo mortis vero ſi Paro- chus concubinario contrahenti afſiſtat, per epi- kiam fine diſpenſatione declarare poteſt, legem proclamationum non obligare. Quodſi Parochus Matrimonio ſine proclamationibus aſſiſtere præ- ſumat, triennio ab officio ſuſpenditur. c. Cum in- hibitio. De clandeſt. Deſponf. Sto. Si fideles ali=- quod impedimentum five dirimens, five prohi- bens circa denuntiatos ſciant, debent illud ſub gravi peccato Parocho indicare, tum ad impe- diendum peccatum proximi, tum ad conſulendum reverentiæ Sacramenti, ita tamen, ut ſi impedi- mentum dirimens conjunctum ſit cum infamia, & ortum ex peccato mortali, debeat prius reus moneri, & ſi monitioni acquiefcere nolit, nec a Matrimonio deſiſtere, ad Parochum deferri, licet illud deferens ſub figillo aut juramento accepiſ- ſet, quia agitur de peccato vitando: poteſt ta- men etiam (uadere, ut prudenti Confeſſario ape- riat, & diſpenſationem impetret. Ceſſat tamen obligatio manifeſtandi, ſi revelanti grave malum five in ſe, ſi forte ſit complex deliécti, ſive aliun- de, ſi timeatur grave ſcandalum publicum, vel innocenti grave damnum vitæ, fortunæ, hono- ris vel famæ immineat, quia non tenemur cum tam gravi incommodo promovere correctionem proximi. 6to. Qui ignorat doctrinam Chriſtianam, PFff4 debet = 824 Caput XX. debet prohiberi a Matrimonio: hinc ſponſi ante Matrimonium examinari debent, de neceflariis neceſſitate medii, & præcepti, de actibus fidei, ſpei, charitatis, doloris de peccatis, de Matri- monio, prout eſt Sacramentum, de obligationi- bus conjugum &c. Matrimo- Tertio Matrimenium poteſt eſſe clande- Gente “ ſtinum ex defectu conſenſus parentum. Licet Vr cauſa absque conſenſu parentum vel iis infciis non eſt & invitis contrahant, quia contra reveren- ctandeſti. fiam, obedientiam & gratitudinem iis debi- num irri- tam agunt; Matrimonium tamen a liberis in- tum. ſcils, & invitis parentibus contractum non eſt irritum & invalidum. Imo. Non jure natu- r27 quia ex hoc ſufficit ſolus confenſus con- trahentium. 2do. Non jure poſitivo Divino, quia Gen. 26. Eſau accepit duas uxores, quæ ambæ oflenderant animum Iſaaci, & Rebec- C, qui tamen conjugium non irritarunt. Jacob Cen. 29. & 30. duas uxores duxit, & Tobias unam inſciis parentibus, quæ tamen Matrimonia S. Scriptura irrita non declara- vit. Cujus ratio eſſe poteſt, quia in illis, quæ ad electionem ſtatus ſpectant, liberum eſſe hominem convenit, & ſoli Deo ſubje⸗ tum., quæ libertas multum imminueretur, ſi Matrimonium a conſenſu parentum depen- deret. Adeoque Tridentinum optime definit Sefſ. 24. de ref. Watr. cap. I. & anathemate eos ferit, qui falſo affirmant, Matrimonia a filiisfamilias ſine conſenſu parentum contraéta SW irrita autem graviter peccent liberi, ſi ſine legitima in ele, t poſſe Wl 1. E Donia in conta ſen ſiilam c s ern. Tiide, ſi Nondun e imnne vel e iriin (ol. 3 jnt l maxim n jutis fennt, uI II. lpliolig /⸗ lunt, 7 iuy. c juſta⸗ lerſtun / a Nt .. 6o danr laſſin on 4) Maritn nneſute, Gold e, 4 ienr Coe denco Ma on /lan di grati boninm: kani Nnes 1 ud tiens 1. Gllk, R De Matrimonio. 825 gnd tn irrita efſe, & parentes ea rata, vel irrita fa- eceſlanit aeſi Ccere poſſe. ibms di, 1 te Num. Schol. z. Erasmus in colloquio de Matrim. Matri- Solvzentur Chiiad monia infciis, & invitis parentibus contracta objeſio- contra ſenſum naturæ, veterum leges, & Mo- es. ſaicam ac Evangelicam legem eſſe ait: Luthe- rus Serm. de Matrim. dicit, hæc Matrimonia eſſe valida, ſi proles ex illis nata fuerit, ſecus ſi e cland⸗ nondum nata fit, in quo caſu parentes ea con- un. i firmare vel irritare poffunt. Calvinus ea abſo- Wile lute irrita effe affirmat. I. Quia Apoſtolus ad ne legtin Col. 3. jubet, filios obedire parentibus, quod el isinti⸗ vel maxime tenet in contrahendo Matrimonio. ra leſeler Reſp., Excipiuntur ſemper ea, in quibus liberi en is de⸗ ſunt juris fui, uti eſt ſtatus electio, ubi tamen 4 Ueist⸗ peccant, fi ſana parentum monita non ſequan- tur II. c. Woſtrates. cauſ. 30. q. 5. dicitur, Gumun nuptialia fœdera conſenſu eorum, qui kœc contra- h ue unn hunt, & gorum, in quorum poteſtate ſunt, cele- nlenlus⸗ brantur. Et c. placuit. cau. 36. Jq. 2. dicitur, zvo Dr quod juſtas nuptias contrahant filiifamilias, dum R conſenſum häabent parentum, in quorum poteſtale Ri Junt. Et c. vidstur. De his, qui in Matr. aecuſ. ,6 &. dicitur: &i parentes non interfuerint, & con- dittium. ſenſum non adlubuerint, ſecuendum legem nullum l eſt Matrimonium. Reſp. Canones loquuntur de n tet honeſtate, non vero de neceſſitate: uti habet cecer. Glofſa c. ſuſßfciat. cau. 28. q. 2. In capitulo Vi- tnd detur Coœleſtinus II. ait, parentes admitti in diri- in n n mendo Matrimonio, quoniam undus quis que genea- nt, Ttenn logiam ſuam ſcire allaborat: addit autem, ſi non Deo uſe⸗ admittantur in teſtificationem Matrimonii contra- rinrgeit, hendi gratia, ſecundum leges nullum fieri Matri- cle monium: ſed intelligit leges civiles, non vero u Geßi Canonicas. III. nitio Tridentini contra ſo- tine lennes poſtulationes Oratorum Galliæ fuit edita. nthe Et Theodoſius, Valentinianus, Juſtinianus: Hen- ttit⸗4 ricus II. a. 1556. & Henricus III. a. 1579. Reges Gaunt Galliæ, ac Carolus V. a. 1540. & Philippus IV. na FffS5 a. 1623. Caput XX. a. 1623. pro Belgio Matrimonia infciis & invitis Inmtila parentibus contraéta irritarunt. Cujus ratio eſt. pober quia voluntas liberorum jure naturæ eſt in vo- urtis luntate parentum. Æ.e ν* Oratores Galliæ qui- o conl dem illud poſtularunt, ſed re mature diſcuſſa 1 I contrarium ſtatutum fuit: imo ſolum petitum imnn a fuit, ut certus annorum numerus ſtatueretur, Mian d quo elapſo filii fine conſenſu parentum conju- iin igſni inm inire poſſent. Leges civiles effeéctum ſuum peniigie olum obtinent quoad effeétus civiles; non vero (02 n quoad valorem Matrimonii, unde ſolum illicita, ſwoluigt n non vero invalida declarantur; imo Carolus V. l vroliteut in decreto Auguſtano a. 1548. ea aperte valida (glm ceſ declarat. Quippe voluntas liberorum eſt ſub vo- ke lli eti luntate parentum, antequam filii uſum perfecti ieniges r judicii attigerint, non vero, ſi attigerint; & tunc emlrzen ſolum ſunt ſub voluntate parentum quoad uſum,“ Auümmm eo curam, & diſpoſitionem bonorum paternorum, rs pote non vero quoad ſtatus eleéctionem. lenlent, An olim Schol. Tournely putat, jure Eccleſiaſtico antiquo. inn vali⸗ nulla & irrita fuiſſe Matrimonia liberorum fſine egtt na conſenſu parentum contracta, ſed melius dici- mo rede tur, hæc Marimonia etiam jure antiquo non fuiſſe kümrinm irrita, ſed ſolum illicita. Quia alias Tridentinum ab antiqua traditione receſſiſſet, dum eos anathe- 1 Bug mate ferit, qui illa irrita eſſe dicunt, & ſic novam menhn doctrinam induxiſſet. Certe nen potuiſſet Tri- (m Gaci dentinum tanquam dogma fidei definire, illa Ma- men nten trimonia effe valida, ſi olim valida non fuiſſent; Tecn & nos vix probabimus, ea modo eſſe valida con- 0hlnn n tra hæreticos Hinc ipſum Tridentinum ait, Ec- DH clefiam illa deteſtatam fuiſſe, & prohibuifſe, quæ e verba ad Matrimonia tantum elandeſtina gratis 1 detorquet Eſtius. Dicis I. S. Baſilius ep. ad Am- e phil can. 42. Vocat illa Matrimonia ſornicatio- n une nes. & can. 40. dicit, ea ge nihil habere. Et Tertullianus l. 2. ad ux c. 9. ait: nec’ in terris 6 Elié ſine conſentu patrum rite & jure nubunt. Rrſy. tnn d S. Baſilius ea Matrimonia vult efie illicita, æ& De Matrimonio. 827 Cimmi damnat illa pro foro externo ob clandeſtinitatem, nied, quia probari non poſſunt. Tertullianus vero per ek in. Iy' in terris manifeſte reſpicit ad leges eciviles, quæ Mle ⸗ in foro conſcientiæ Sacramentum irritare non pof- te dem ſunt. II. Kvariſtus P. in ep. ait: Aliter non fit n ein legitimum conjugium, miſi ab his, quei ſuper ipfaun ineen, Jëminam dominationem habere videntun, & a um . thes AAſtoditur, Acxor petatur, aut aà parentibus um in & propinquioribus ſponſetur. Et c. Apud. cau. non n 36. Jq. 2. dicitur: Cum rapta patri fuerit reſtituta, um Uich. N voluntas vareniis utriusque in unum convenerit, Catolus.. Non prokibentur invicem copulari. Reſp. Evariſtus Pete vall loquitur de foro externo, non de foro conſcien- etüb. tie, alias enim irritum etiam eſſet Matrimonium, hn fetleſ ſi conjuges prius biduo orationibus & continen- in; u tiæ nan vacarent, quod in eadem ſua epiſtola ad uuiin, legitimum conjugium requirit. Mulier rapta in ditencm raptoris poteſtate exiſtens, etſi ipſa in raptum conſenſerit, reddenda eſt patri, cui injuria facta eſt. & ſie ſine ejus conſenſa ob impedimentum dirimens valide non contrahit Matzimonium: ſi ico. Ann . . ag vero extra raptoris poteſtatem conſtituta, & lo- Pin „(60 turo reddita libere cum raptore contrahat; * 4 Ealtimanimin eſt ratum, nec à patre irritari po- eſt. . Trideumu eog ill: Cbroll. Praſt. Imo. Peceant graviter Hiberi, fi invi- Keſolvun- KeN tis parentibus nubant perſonæ indignæ cum de- fur caſus. decore familiæ, & ſequela gravium malorum. . Non tenentur tamen liberi ſemper ſub mortali ſe- i, dqni parentum conſenſum, aut exquirere eorum la conſilium, fi prudenter fibi conſulere poſſint, . quia quoad eleétionem hujus ſtatus liberi eſſe de- it, Wnt „licet ſemper ſit conveniens, ut eorum con- ſii⸗ gs enſum & confilium exquirant. Hine filius non ,,N% tenetur cum ea contrahere, eui parentes promi- ſerunt. Graviter vero peeccant liberi, ſi juſtam parentum voluntatem & recta confilia circa Ma- W trimenium negligant, ſi exinde gravia ſcandala „ Oritura prævideant: adeoque confefſarius nequit 1 abſolutionem negare parentibus, qui juxta leges au patrias Ad Ma- trimo- nium re- quiritur Sacerdo- zis bene- diflio. 828 Caput XX. patrias liberos ſine ſuo conſenſu contrahentes, mu exhæredant, in caſibus illis, in quibus ſuum con- it mat filium petere & ſequi tenentur, quia non tollunt é(). 1 libertatem Matrimonii, ſed tantum abuſum. 24do. Mokumt Parentes per ſe non poſſunt cogere filios, nec um en Domini ſervos, nec Principes Vaſallos ad contra- hendum Matrimonium, niſi quando jure naturæ eſtun ad hoc tenentur ob bonum commune, vel ad tol- Ulcitumn lendas capitales inimicitias &c. Et quidem D⸗û8- mini temporales, vel Magiſtratus jurisdiéctionem 1 Olm ! habentes in foro externo, ſi ſubditos, vel alios i ve ſalt injuſte ad Matrimonium cogant, Excommunica- Me id tionem majorem ipſo facto incurrunt: Quæ ta- olietnt er men pœna parentes, dominos, Epiſcopos domi- ani dla nium temporale non haâbentes, Imperatores & fralino Reges ſpecialiter non exprefſos non ligat. Altis In Cnthugren F. 1240. . un imri . in el Quarto Matrimonium poteſt eſſe clande- Mnm ag ſtinum ex defectu Benediétionis, & aliarum u imui Sacrarum cæremoniarum, quæ quidem re- ud an cte nuptiis adhibentur, ita tamen, ut ſine inautſ illis Matrimonium ſit illicitum, non tamen ln invalidum. Et Imo quidem Sacerdotalis Be- Oufeinn nedictionis jam meminit Tertullianus Il. 2. ad Amml n. ux. c. 9. S. Ambrofius ep. ad Vigil. S. In- 42 Mir nocentius I. ep. ad Victric. Siricius ep. ad Inn, ſel Himer. &c. Quin & ipfi gentiles conſimilem Enlag ritum ſervarunt, uti de Alexandrinis teſtatur elrii Photius cod. 242. & de Judæis refert Joſe- Gn phus de Voiſin p. 662. 24d0. Hanc eandem minſei Benedictionem in facie Eccleſiæ dandam n Ghr- Præſcribit Tridentinum Seff. 24. de ref. cap. I. Pingens Synodus Mechlinienſis, Antverpienſis, Au- E(ahlin domarenſis relatæ a Martene de ant. rit. I. I. (kinant 3tio. Sine hac Benedictione haberi poſſunt uiuof omnia mm De Matrimonio. 829 uinbe omnia ad eſſentiam Matrimonii neceſſaria, ufuma ſcilicet materia & forma: (H. 1201.) mini- Dmih ſter, (F. 1205. Schol.) & præſentia Parochi, m 1 ac duorum teſtium: (H. 1236.) Ergo fine illa validum eſt Matrimonium, licet propter iem Plæceptum Eccleſiæ eam præcipientis gravi- e, Nelis ter illicitum. . tden)h ” . rpiſimn Schol. Olim fideles Matrimonium tempore Sacrifi- Cæremo- ſos, cii, vel ſaltem ante fores templi illud inibant, & nic Ma- Cronmli poſtea ad oblationem intus ingrediebantur, uti trimonii. unt (e colligitur ex Tertulliano l. 2. ad uxor.: Item les ſponſi §. Communionem percipiebant, uti con- Inpentong ſtat ex Canonibus a P. Martene 1. I. de ant. rit. n le. relatis Intuitu autem Benedictionis Concilium Carthaginenſe IV. c. 13. ſtatuit: Sponſus & pon- jJa cum benedicendi ſunt a Sacerdote, a par entibus Juis, vel paranymphis offerantur. Qui cum bene- diktionem acceperint, eadem noſte pro reverentia & dn iſius benedGtionis in virginitate permaneant. E . Annulus arrhæ loco a Sponſo Sponſæ datur. Hic Annulus. gul e olim erat ferreus, teſte Tertulliano de habitu mu- wen, I? UHer. c. 15. Hebræi argentehm adhibebant, aut NoN ex lapide onychino. Argenteus S. Annzæ Romæ: etcounk Onychinus B. V. Mariæ Peruſiæ aſſervari dicitur. lanul: Annuli meminit S. Clemens Alex. 1. 3. Pœdag. r. c. 2. ubi prohibet, ne imprimantur imagines ido- ig lorum, ſed Symbola Spiritus S. & Ecclefiæ &c. Sicts Annulos quosdam fidelium ex ruderibus effoffos ſes Clnin & Chriſti nomine ſignatos annotavit Baronius diinerin a. 57. Annulus eſt Symbolum fidei conjugalis, “ ut ait S. Iſidorus 1. 2. de Div. off. & addit, ideo eum inſeri quarto digito finiſtro, quod in eo fit HEu Vena quædam, ſeu potius nervulus usque ad cor ir pertingens. Silentii Symbolum in annulo agno- . Geki cit Calalius 1. de infign. c, 3. quod annulo ſigilla ien imprimantur. Recte igitur annulus benedicitur. e. Quando ſponſi actu Matrimonium contrahunt, ad e gn majorem conſenſus expreſſionem, dexteram ſibi Traditio he cin invi- dexterœ. Flam- emttem. Corona. tur cdſus. Impolen- led. plew. aliquis non poteſt quidem cum hac foemina Pper= ficere copulam, poteſt tamen cum alia, & vi- ſtore ciſſim. Rurſus dividitur in anteredentem, quæ „ nli, ante contractum Matrimonium adeſt: & conſe- Caput XX. invicem tradust: cujus ritus meminit Tertuilis- nus de vel. Virg. c. 11. docens; per dexteram deſignari pudorem Spiritus. Denique olim Eth- nici, Judæi & Chriſtiani ſolebant capita nupfa- rum tegere velo croceo, quod Flammeum dice- bant, quia flammæ colorem referebat. Ab hoc velamine obnubente mulierum faciem, nuptiæ diéctæ ſunt, & illud fuit virginei pudoris indi- cium. Digami, qui virginalem verecundiam jam exuerant, flammeo non tegebantur. Fuit etiam mos, in nuptiis Sponſos coronandi, teſte Tertul- liano de Cor. mil. quæ corona multiplex erat, ſæ- pius tamen ex ramuſculis olivæ confecta. Reſolvun- Corolj. Prafl. Imo. Conjuges ante benediéctionem Sacerdotalem etiam Matrimonio ſecundum eſſen- tialia perfecte contracto in eadem domo ma- nere, & Matrimonium conſummare non poſſunt, & ſi conſumment, ſaltem venialiter peceant. 2do. Benediétio ſecundis nuptiis ordinarie non adhibetur, ſervanda tamen eſt quoad eam. & alias Cœremonias propriæ diceceſis conſuetudo. F. 1241. ZMVMU Decimum quartum impedimentum diri- mens Matrimonium eſt Impotentia, quando aliquis eſt incapax perficiendæ copulæ ad generationem necefſſariæ. . Guotu- Schol. Impotentia eſt duplex: Waturalis, que ori- tur ex naturali corporum diſpoſitione non apta ad perfectam copulam: alia eſt accidentalis, quæ oritur ab extrinſeco, v g. morbo, maleficio &c⸗ Utraque dividitur in abſolutam, dum quis non uin, MM0 ae e Vel llitg ſett potelt: & n08 f ſt liei kne Cormmunite evocant Uune ter enlit, lenen enit ka as Ms netu Unpoten tececens ilkro d n de tinmium Ulendi co un wmmer nlefteil i. 6lümmnatn le, D poteſt perficere copulam cum ulla foemina, nec W r die⸗ fœmina cum ullo viro: & in veſpeftivam, dum quen- “ De Matrimonio. 831 . .„ —GNU kTed enentem, quæ poſt contraétum Mattimonium Pe beltet modo accidit. Denique dividitur in perpetnuam, le oln t quæ vel ſine miraculo, vel ſfine graviſſimo cru- ciatu ſeétionis, aut mortis periculo aufferri non nn w zanie poteſt: & in temporalem, quæ vel per Exorcis- at. Ho mos, ſi ſit ex maleficio; vel per artem periti me- dien, NlG dici ſine periculo gravi vitæ tolli poteſt. Ex dioi LCcommuniter contingentibus viri impotentes in eenmne ure vocantur frigidi, & fæmine ard& vel clauſa. . ten TLunc autem certo adeſt impotentia, quando vel i,lo potentia, penetrandi vas, vel potentia, verum eren ſemen emittendi, vel potentia „illud immittendi en. intra vas deeſt, quod dicitur illis accidere, qui fiiiunt a natura nimis calidi. berällini . 7 cundonn eke em Gomd §. 1242 trr 1 o Immpotentia exercendi copulam perfectam Impoten- —“ antecedens & perpetua jure naturali & Ec-tia dirimis Matrimo- cud an Ccleſiaſtico dirimit Matrimonium contrahen- Clummm dum. De jure naturali patet, Imo quia Ma-“““ trimonium eſſentialiter includit obligationem tradendi corpora ad copulam carnalem, Lenmn? quam tamen impedit impotentia perpetua. 200 de jure Kccleſiaſtico conſtat ex toto titu- 2. Impotentia vero fubſequens, licet ſit lp r⸗ perpetua, non diſſolvit Matrimonium con- fore tractum. Nam nec diſſolvit matrimonium GA conſummatum, quod ex dicendis eſt indiſ- nuinli ſolubile, nec ratum non conſummatum, lun ii⸗ . quod ex dicendis per ſolam Religioſam Pro- hſ, feſſionem, & diſpenſationem Papæ diſſolvi- ☚ tur. Idem patet ex c. Hi. cau. 33. q. 7. ubi dicitur: Hi, qui Matrimonium ſani contruxerint, insde ouni ex duobus amentia, aut furor, aut uliqua r inſir- Keſolvun- tur caſus. 832 Caput XX. infirmitas acctſſerit, ob haunc infirmitatem con. jugia talium ſolvi non poſſunt. Coroll. PFrag. Imo. Impotentia generandi tantum ſeu ſterilitas, non cauſat impedimentum, quia ſaltem adeſt potentia ad copulam, etſi per acci- dens non ſequatur ejus effectus, & tunc habetur ſaltem finis ſecundarius, ſeu remedium concupi- ſcentiæ. 2do. Eunuchus carens utroque teſticulo invalide contrahit Matrimonium: Valide tamen cCcontrahit Spado habens adhuc teſticulum: Her- maphroditus debet contrahere ſecundum ſexum prævalentem. Item ſenes & vetulæ, modo illis conſtet de non plena impotentia ex ætate, va- lide contrahunt. 3tio. Perpetuo impotentes ab- ſente periculo incontinentiæ, & acétuum turpium, ſi impedimentum ſit occultum, uti frater & ſoror cohabitare poſſunt, c. 6. de frigid. poſſunt tamen ambo vel alteruter ſeparationem petere, quæ ob ſcandalum nonniſi auétoritate judicis Ecclefiaſtici facienda eſt, præmiffa legitima probatione per peritos medicos in viris, & obſtetrices in fœminis jurato teſtantes, ubi deinde ſoluto matrimonio, ſi impotentia fuerit antecedens, pars non impo- tens alteri nubere poteſt. In dubio, an impo- tentia ſit antecedens, vel conſequens, ſi impo- tentia ſit naturalis, præſumitur eſſe antecedens: ſi ſit accidentalis, in favorem Matrimonii præſu- mitur non præceſſiſſe. Si dubium iit, an impo- tentia antecedens ſit perpetua, conceditur trien- nium ad tentandam copulam, quæ ſi fruſtra ten- tata fuerit, ſeparandi ſunt conjuges per judicem Eccleſiaſticum, & pars capax ad alias nuptias tranſire poteſt. c. 5. de frigid. 4to. Si Matrimo- nium ob impotentiam in judicio diſſolutum fue- rit, poſtea vero appareat, conjuges eſſe poten- tes, ſi in alio Matrimonio proles generent, re- gulariter valet primum Matrimonium, & ſecun- dum eſt diſſolvendum c. 5. de frigid. quia ſen- tentia contra primum non tranſit in rem judi- . catam. ttm. 0 hlatie Eher m Ktur fun tirndin Uero pot Efcinmn, leite toli Dine Re Mens o linke Sn iine Uler ot Minere no elnpot eiens Nel, Eh en Vel er; polkin o foe⸗ int Utcita ionem in gin 1r Wenti⸗ )lin de beſſet D CNunn No Mlefi 6 Mlönt: E, & Ndi rtun tum, Et ti er tune Men Umn cNX,. gue telien alige dunt plom: H. ndum ſen , ndo Etate, r potente Ium torpind⸗ kater & in oflont indl tee led Eeclefiand Detione , es in ferit mutrimvio⸗ 6 on in 0, inj Ps, ſi⸗ e anle,lei fimoni el De MWatrimonio. 833 catam. c. 7. de ſent. & re jud. Manet tamen diffolutio primi Matrimonii, ſi impotentia ſublata ſit per miraculum, vel artem magicam, quia cen- fetur fuiffe perpetua. tem ſi fuerit reſpectiva ob arétitudinem fœminzæ reſpectu viri prioris, non vero poſterioris. Item ſi fuerit reipectiva ob ma- leficium, quod reipeéctu hujus viri non potuit licite tolli. Item ſi pars ſeparata profiteatur in Ordine Religioſo approbato. Sto. Tœmina im- potens propter artitudinem non tenetur pati in- ciſionem cum periculo vitæ, aut gravis morbi, fſecus ſi ſine notabili incommodo fieri poffit: Nec mulier poteſt dici impotens, fi conceptum ſemen retinere non poſſit, quia copula perfecta manet. 6to. Impotentia Matrimonio tantum rato fuper- veniens non diſſolvit Matrimonium: Ofcula ta- men, & tactus ad declarandum affeétum conjuga- lem, vel ſedandam concupiſcentiam licite exer- ceri poflunt, ſi periculum pollutionis abſit, quia ero hoc periculum raro abeft, probabilius hæc funt illicita. Imo & carnalis copula tentari po- teſt, fi ſpes ſit, eam perficiendi, licet præter in- tentionem pollutio contingat. Ita P. Laymann. Tlimo. Si meritus ob ſenium perpetue deſtitutus ut potentia ſeminandi intra vas, non ei licet Copula cum periculo pollutionis; fecus foret, ſi culum pollutionis. 8voο. Signa impotentiæ ex maleficio ortæ effe poſſunt: Si corpora coire non it unn poſſunt: Si adſit extraordinaria perturbatio phan- nelete taſiæ, & horror, quande coeundum &c. ſ . ni §. 1243 en Decimum quintum impedimentum diri. Kapfus. n, mens eſt Kaptur, ſeu abduétio & extractio E puyuelle e domo parentum in eum finem, ut , ducatur in Matrimonium. ehO 2„ S Schol. e, Sehram Inſlit. Theol. Tom. III. 62%g 1 adeſſet ſpes copulæ perficiendæ, licet adfit perrr —“« 834 Caput XX. Quotu- Schof. Duplex eſt raptus, uuus Violentie, cum plex. puella invita & reluctans a raptore abducitur e paterna domo: alter ſeda Rionis, quando blandi- tiis, aut voluptatis illecebra aut quocunque alio modo ſeduéta conſentiens raptorem ſequitur. §. 1244. Kaptus Impedimentum Raptus jure Eccleſiaſtico dirimit dirimit Matrimonium inter raptorem & raptum, Mairimo- guamdiu ipſa in poteſlute ruptorir manſerit. um. Quodſi rapta a raptoré ſeparata, & in loco li- bero ac tuto conſtituta, illum in virum habere conſenſerit, eam raptor in uxorem habeat, & nihilominus raptor ipſe, ac omner, illi conſi- lium, auwxilium, & ſavorem præœbentes, ſint inſo Jure ecommunicati, ac pervetuo infamer. om⸗= niumque dignitatum incapaces, & 6. Clerici ue- rint, de proprio gradu decidant. TZeneatur præ- terea raptor mulierem raptam, ſwve eum uxorem duxerit, ſive non duxerit, dectnter arbitrio ju⸗ dicit dotare. Ita Tridentinum Seſſ. 24. cap. 6. Reſolvun- Coroll. Hratct. Imo. Ut raptus ſit impedimentum di- tur caſus. rimens, requiritur violenta abduétio perſonæ, . ſive per violentam manuum injectionem, five per gravem metum, five per mandatum alteri datum ad vim inferendam. 2do. Unde non in- dueitur hoc impedimentum, ſi puella ſponte con- ſentiat, licet ejus parentes, aut tutores non con- ſenſerint. Inducitur tamen, ſi raptor vi abducat Sponſam poſt inita Sponſalia, quia Tridentinum ſine reſtriétione loquitur: Non autem inducitur, ſi fœmina virum rapiat, quia Tridentinum loqui- tur de raptoribus. 3tio. Requiritur, ut ſit vera abduétio de loco in locum moraliter diverſum, qualis non eſt, ſi quis fœminam de cubiculo in cubiculum, de domo in proxime vicinam abdu Ecak. lit. t Ii cont mentüm letur, nii ſed Tiventin Lentin pe let nnli potelate ſentut ple⸗ finentid Linpeci Munn cont Ws. A nohi tpipx, Pnnhentis Kand Urerii ain andas. lyol ag Canlis nui . Uen contt MI ab lcum, tione 1 endo 10 We intere COntra egitun cclei Grottr 1 nunt Nin ln) pur he D , an⸗ , i uner, Clrun ſr eatur ee⸗ zuſn Ueeſe yhirof⸗ mentun⸗ io gete, boten hdatonm ken nde MMl. ſnetn res o⸗ r Nn Tüülnimm n Phen, imnlo. ,I teſe e ecn an 1M⸗ ichn . De Matrimonio. 835 cat. Ato. Requiritur, ut abducéctio fiat Matrimo- nii contrahendi cauſa. Unde non oritur impedi- mentum, ſi mulier rapiatur, ut vendatur, ſpo- lietur, & probabilius, ſi rapiatur non Matrimo- nii ſed libidinis explendæ cauſa, quia de hoc caſu Tridentinum non joquitur. Sto. Ex verbis Tri- dentini per ſe conſtat, Matrimonium eſſe nullum, licet mulier violenter abduéta, dum adhuc eſt in poteſtate raptoris, nec loco tuto reddita, con- ſentiat. . . Ezxplicatis impedimentis Matrimonium Impeadi- dirimentibus, ad impedimenta prohibentia menta & impedientia, quæ impediunt Matrimo-Prohiben- nium contrahendum, ſed non dirimunt, per-a. gimus. Horum primum eſt Eccleſig vetitum, Eccleſia leu prohibitio ſuperioris Eccleſiaſtici, ſcili- vetitum. cet Papzg, Epiſcopi, Parochi alicui nuptias prohibentis ob temporalem aliquam cauſam, vV. g. ſcandalum ſedandum, veritatem impe- dimenti diſcutiendam, lites, & diſſenſiones vitandas. Coroll. Praft. Imo. Quando Superior alicui ex juſtis caufſis prohibet Matrimonium, valide quidem, ſi nullum impedimentum dirimens ſubſit, illicite ta- men contrahit Matrimonium. 2do. Matrimo- nium ab Excommunicato contractum eſt quidem validum, graviter tamen peccat contrahens tum ratione indignæ fuſceptionis Sacramenti: tum agendo contra præceptum Eccleſiæ. 3tlo. Tem- pore interdicti valide, imo probabilins etiam lici- te, contrahitur Matrimonium, quia illa ſolum Sacramenta tempore interdicti prohibentur, quæ per miniſtrum ſpecialiter ad hoc ordinatum admi- niſtrari debent. Eggz §. 1246. Tempus ſeriarum. Sponſalia quid. 836 Caput XX. G. 1246. Secundum impedimentum prohibens eſt TLempus ſeriarum, quo celebratio nuptiarum eſt prohibita. Varia fuit circa hoc tempus Eccleſiæ diſciplina. Concilium Laodicenum a. 364. C. 52. ſtatuit, ut in Quadrageſima nuptiæ non celebrentur. Concilium Mogun- tinum a. 1022. ſtatuit tempus ab Adventu Domini, usque ad Octavas Epiphaniæ: & aàa Septuageſima usque ad Octavas Paſchæ: & quatuordecim diebus ante feſtivitatem S. Joannis Baptiſtæ: & in diebus jejuniorum, ſeu noéëctibus præcedentibus omnes dies ſo- lemnes. Tridentinum vero Seſfl. 24. cap. 10. ita ſtatuit: Ab Aduentu D. MW. J. C. usque in diem Epiphanig. & a jeria quarta einerum urqut in octavam Paſchatis incluſive antiquas ſo- lemnium nuptiarum prohibitiones diligenter ab omnibus obſervari S. Synodus præcipit: in aliit vero temporibus nuptiat jolemniter celebrari per- mittit. Quando igitur non adeſt juſta cauſa, his temporibus Parochus Matrimonio afſiſte- re nequit ſine licentia Ordinarii petita, ſi ad ſpiritualem animarum ſalutem ita fieri ex- pediat. §. 1247. Tertium impedimentum prohibens ſunt Syonſalia, quæ definiuntur, futuri Matri- monii mutua & libera, vera & deliberata promiſſio ſigno ſenſibili expreſſa inter per- ſonas habiles. Schol. Spo ſa in kum vet iple artk etian e ſummato luis, Al Ai icitn It ſiele⸗ tom Mat chumenu Moyititn Shont⸗ fera ze 1 Ui tantun internn utiimon . Etteche 4 Hem juſtt Myponere, Ztio. P Porſelin tnitione Uun de Uum mut bo etian n Pr Aelſa, Eed Aern ln e De Matrimonio. 837 Schol. Sponſalium nomen fluit a verbo Spondeo, Dividun- ibens el quia in iis fit promiſſio de futuro Matrimonio: tur. hend cum vero promiſiio illa arrhis ſoleat confirmari, upiinum ipſæ arrhæ ſubinde Sponſalia vocantur. Subinde e ten etiam Sponſalia pro Matrimonio rato non con- odicammn ſummato accipiuntur. Sponſalia alia ſunt abſo- dragefnn luta, alia conditionata: Alia valida, alia invalida: tig Alia licita, alia iliicita. Inſtituta ſunt Sponſalia, n o ut fideles optime parati ad magnum Sacramen- Adren tum Matrimonii sccedant, ſunt enim, quod Cate- hunike: l chumenatus nd Baptimum, Tonſura ad Ordines, 5 Picher Novitiatus ad Profeſſionem. eſticloteun e unou.. “YMRẽ §. 1248. s d=r Sponſalia, ut ſint valida, debent 1Imo eſſe Requiſita h vera ac ſeria Matrimonii promiſſio. Nam ad Spon- Gν ubi tantum eſt ficta promiſſio, deeſt conſen-alia. e ſus internus, & animus, ſe obligandi ad ottina Matrimonium. ize, 2do. Pomiſſio debet eſſe deliberata & en perfecte ac directe voluntaria, quia pro- , milſio ſponſalitia inducit gravem obligatio- aſt 8 nem juſtitiæ, quam nemo cenſetur ſibi velle imponere, niſi deliberate promittat. e . 4 li⸗ 3tio. Promiſſio debet eſſe mutua, quia Sponſalia faciunt contractum perfectum de traditione corporum futura, ſicuti Matrimo- nium de traditione præſenti: ſed Matrimo- nium mutuum conſenſum exigit: (H. 1202.) ben Ergo etiam Sponſalia. Ui M ei⸗ 1 H 4to. Promiſſio debet eſſe ſigno externo expreſſa, quia debet fieri humano modo, & ab altero acceptari, quod non fit, niſi per ſigna externa promiſſio manifeſtetur. Egg 3 5t0. . Caput XX. Sto. Promiſſto debet fieri inter perſonas habiles, nam Sponſalia ſunt promifſio de futuro Matrimonio: Ergo inter ſolas per- ſonas ad Matrimonium habiles fubſiſtere Poſſunt. A KReſolvun- Chroll. Hakr. I. Ficte promittens Matrimonium ad lur caſus de Ra promiſ-= ſione. De deli- berata. illud quidem non ohligatur, ſi autem altera pars decepta damnum aliquod paſſa ſit, illud fice promittens compenſare debet, vel per pecuniam, vel fi gravem infamiam paſſa eſſet alio modo non compenſabilem, ducendo eam in Matrimonium. 2do. Qui ficta promiſſione Matrimonii puellam ad copulam induxit, tenetur in conſcientia corrup- tam ducere, quia hic intervenit contractus inno- minatus; do tibi copiam corporis, ut mihi nubas. Deceptor tamen non tenetur ad Matrimonium r. 6i pyella deflorata poſtea cum alio fornicetur. 2. Si ſe virginem falſo ſimulaverit. 3. Si Satis- factionem pecuniariam ſponte acceptet. 4. Li ex Matrimonio gravia mala prævideantur. 5. Si puella deceptionem advertere potuit. 6. Si im- pedimentum dirimens ſubſit. Puellæ jurato etiam aſſerenti, ſe eſſe ab alio corruptam, in foro exter- no non creditur, niſi alia indicia adſint. tio. Qui vult promittere, non tamen ſe obligare, non tenetur ſtare promiſſis, quia reipſa non promittit. Qui autem vult promittere & ſe obligare, non tamen implere promiſſum, præterquam quod gra- viter peccet, tenetur implere promiſſum. 4to. Ficte promittens Matrimonium graviter peccat, quia committit mendacium graviter pernitioſum, niſi forte alter fraudem advertere potuerit, nec damnum paffus fuerit. * Coroll. Prack. II. Ad contrahenda Sponſalia requi- ritur deliberatio ſufficiens ad peccatum mortale, non tamen liberum & voluntarium in cauſa. linc requiritur perfectus & expeditus uſus ra- tionis, & in c. litteras. De deſp. impub. fſepten- nium lün al pde a Eu ebt Reguiritn dem m intita, Ee Ineußis eblins in tiat. 3i leſthns eo ſunt, gie Vero Irri ſperiore tnahenca in Crol. Fyug Mtla it ninn, gni Atoren, nlfens ſin lgetur. oniſlion kelle puel noſtam Wüo m fonis, ergimant lile⸗ Iles . llit in Nis det 4 Uer, ſi 2 INt Mat Vbendilite Nris 1. inr Matri den Cone Inpnncs ſan Rl De Matrimonio. 839 elonas . d. 8 mum aſſignatur, niſi malitia fuppleat ætatem. Unde amens, niſi habeat lucida intervalla, & Olgs her. actu ebrins Sponſalia contrahere nequit. 2do.* fübtkeaoge Requiritur libertas a coaétione & metu: & qui- dem ſi metus levis fuerit, non reddit Sponſalia irrita, ſed a judice irritanda: Si gravis injuſte wonlund incufſſus ad Sponſalia extorquenda, reddit ea pro- Atera hn babilius invalida, ſicuti ipfum Matrimonium ir- lnd it ritat. Stio. Sponſalia clandeſtina ſine Parocho & peennint teſtibus contracta valida & per ſe loquendo licita modo n ſunt, quia nullo jure prohibentur: per accidens trimonium. vero irrita & illicita ſunt in variis locis, ubi a Ppelam ſuperiore Eccleſiaſtico ſunt irritata, adeoque con- n omp- trahenda ſunt juxta ſtatuta dioceſana. Kus inno⸗ H miüm Coroll. Praft III. Promiſſio ſponſalitia debet eſſe De mutus imonimI mutua ita ut altera pars repromittat Matrimo- promiſ- formivetn. nium, quia ſola acceptatio non trahit poſt ſe obli- ſione. tß. gationem, Matrimonium contrahendi, licet pro- A. 4. mittens ſub peccato gravi ad illud contrahendum ult. 5, 6 obligetur. Taciturnitas vero non eſt fignum re- 6. Kir promiſſionis, nifi aliunde colligatur, v. g. ſi ta- nato etin cente puella parentes ejus dicant: Hanc filiam ſoro ente⸗ noſtram damus tibi in Sponſam. Nec ſola acce- Ent. N ptatio arrhæ & jocalium funt ſignum repromiſ- Pigre l fionis, niſi aliæ circumſtantiæ conſenſum clarius n Voritt exprimant. 2do. Arrhe revertuntur ad dantem, lgne, ſi juſte a Sponſalibus reſiliat, ſi in juſte, perdit n Colge illas l. J. C. h. t. Si arrham accipiens injuſte re- llon. K filiat, in dnplo eam reſtituere debet: ſi minoren- ter ſetet, nis det arrham, refiliendo eam non ammittit, ernitoln, nee, ſi accepit, ad duplum fenetur. Iocalia ſe- Oteite e cuto Matrimonio manent penes accipientem irre- vocabiliter, quia tantum dantur in ſignum mutui amoris l. 12. C. de donat ante nupt. Si non ſequa- oln ⸗ tur Matrimonium fine alicujus culpa reſtitui de- hn no ben donanti, niſi Sponfus cum Sponſa habuerit n impuros tractus, vel copulam, ubi Sponfus dimi- us N diam partem amittit, & Sponſa lucratur. l. 15. e C. eod. Si ex culpa donantis non ſequatur Ma- Ggg 4 tri⸗ 840 Caput XX. trimoninm res donata manet penes accipientem? ſi ex culpa accipientis, redit ad dantem. l. G. De exien- Coroll. Prafkt. IV. Pro manifeſtanda exterius pro-= 2200. miſſione non requiruntur neceſſario verba, fech fufficiunt alia figns Ordinarie ſola traditio & accptatio annuli fine alis circumſfantiis non ſuf⸗ ficit: nec quande quis diceret: Propino tibi in Matrimonium, & alker. Deus beuedicat Nec- quando manus jungunt, quod tamen ſæpe con- tractum ſponſalitium denotat. Pro eujus cogni- tione ſerventur pro foro in- & externo ſequentes Regulæ. Prima Talia verba, vel ſigna externa, nutus & Scriptura ſufficiunt, quæ veram pro- miſſionem mutuam Matrimonii exprimunt, five ex ſigniſicatione, ſive ex conſuetudine, five in- tentione eontrahentium fint propria. Secunda. In foro interno prineipaliter attenditur intentio- contrahentium in foro externo principaliter at- tendituz ad verba, ſecundum quæ in communi aceeptatione fumpta judex judicare debet, & in dubio pro libertate poſſidentis „ non pro valore Sponſalium judicare poteſt. 3 tο. Verba certo- Sponſalia ſignifieantia funt: Promitto tibi Matri- monium; tibi nubere; diabolus me rapiat, niſi tecum copuler. Verba dubia funt: Non ducam aliam, niſi te; quia videntur facere ſenſum con- ditionatum; ſi quam duécturus ſim, ducam te. Nec abſolute loquendo hæc verba ſufficiunt: Tu es mea chariſſima, cor meum, theſaurus meus, tu es vel eris mea: quia tantum ſunt verba amatoria. De perſo- Coroll. Prack. V. Qui habent impedimentum diri- nis habi- libus. mens, invalide contrahunt Sponſalia. Quare fiquis primo contraxiſiet Sponſalia cum Berta, deinde cum Caja, quam etiam imprægnavit cum pProgmiſſione Matrimonii, valent prima Sponſalia. c. I. de Sponf duor. Conveniens tamen eſt, ut in hoc caſn prima Sponſa pro bono prolis cedat juri ſuo. Si vero Caja fuiſſet Soror Bertæ, SPcn. us reutt liwentt cblam opterin mis Honl punſli (btrkente n N Cnns contt iin teg eontratt lgnkione Eſtig e⸗ i lub be eminatior portune m pus,: r Nottil inünte cd non Obli conſentn nt gnrit Prentum le enm i On 6 tem Unt hn Derpe gexerci ani, s wol Mohlalis um, K Gemmin De Watrimonio. 841 enem ſfus neutram ducere poſſet: non primam ob im- le pedimentum affinitatis (K. 1234) contractum per e copulam cum ſorore habitam: non ſecundam, “ propter impedimentum publicæ honeſtatis ex pri- “ mis Sponſalibus ortum. (§. 1230.) no ianhir: 6. 1249. ſeene Sponſalia ex juſtitia ſub peccato gravi Sponſalia es Ccontrahentes utrinque obligant ad ineun- Jub pec- aenen dum ſuo tempore Matrimonium. Nam cato obl- aen omnis contractus oneroſus obligat ex juſti- gan. pekan N tia in re gravi ſub gravi peccato: Sed talis e. eft contractus Sponſalitius pariens mutuam Sm obligationem in matria gravi, quia magna r mtn injuria alteri infertur: Ergo obligat ex ju- ſlter .. Kiitia ſub peccato gravi. moni . dani Cbroll. Prakt. Imo. Contrahentes Sponſalia fine de- Reſolvun- oa terminatione temporis ſtatim tenentur, quando tur caſus. 4 ſen en opportune Matrimonium celebrare poffunt, & ſi tibi lit⸗ una pars, altera nolente, malitioſe differat, pec- tlol W⸗ cat mortaliter. 2do. Sponfalia per parentes pro i infante contraéta eum puberem faéctum ordinarie N „ non ohligant c. un. de Deſp. Sponfalia vero ſine ſann conſenſu parentum contracta ſunt valida, licet Giezu⸗ ſint graviter vel leviter pro ratione contemptus fiim: parentum illicita. 3tio. Sponſalia perſonæ Catho- ris en licæ cum hæretica communiter funt illicita, & ſunt i invalida, quia ſunt de re illicita ſcilicet Matrimo- “ nio ob periculum perverſionis prohibito. Ut enti it⸗ autem ſint licita & valida, debet abeffe pericu- a. r lum perverſionis, liberum eſſe Catholicæ Religio- un Nen nis exercitium, & omnes proles debent Catholice gi educari, niſ forte ob magnum bonum publicum . Eni pars prolium ſolum Catholice educetur. Ato. en , Sponſalia debent eſſe circa perſonam determina- e tam, & ſi quis promitteret, ſe unam ex tribus in- efr determinate duéturum, tenetur quidem unam ſibi henn , Egg5 ſeli⸗ 84² Caput XXN. L ſeligere, quæ ſi nolit, non tenetur ad aliam, ſed promiſſioni ſatisfecit. Sto., Judex Eccleſiaſticus à Sponſalibus ſine juſta cauſa reſilire volentem pri- mo monere debet, deinde pœnnis intentatis cogere, niſi gravia mala ex Matrimonio timeantur. 6to. Sponſalia conditionata de præterito vel præſenti *quivalent abſolutis: de futuro ſuſpendunt obli- gationem usque ad eventum conditionis, qui eventus expectari debet, nec malitioſe impediri poteſt, & durante conditione alia Sponſalia con- tracta ſunt irrita, & iis malitioſe impeditis ob fractam fidem altera pars refilire poteſt. Si con- ditio ſit impoſſibilis, contractus eſt irritus ſi re- vera obligationem ſuſpendat: ſi ſit turpis ante eventum conditionis contractus eſt reſcindendus, poſt eventum vero licet cum peccato, oritur ob- ligatio contrahendi Matrimonium .* H. 1250. Sponſalia Quia igitur Sponſalia pariunt obligatio- Junt impe- nem contrahendi Matrimonium, (H. 1249.) inmenium idlco Sponſalia ſunt impedimentum prohi- Pro. 2- bens bens Matrimonium cum alia quam Sponſa contrahendum. c. de illis. c. /j inter virum. De Sponſ. Et Ratio eſt, quia per Sponſalia non fit donatio, ſed tantum promiſſio. Solvuntur Schol. Lutherus l. de captiv. Babyl. c. de Matr. ohjebtio- contendit Sponſalia dirimere Matrimonium cum nes. alio contraétum. I. Quia Sponſus non eſt am- plius ſui juris, cum ſe alteri tradiderit: Et Deus prohibet, in negotio fratrem ſuum circumvenire. Reſp. Sponſus adhuc eſt ſui juris cum ſe necdum alteri donaverit, licet donaturum ſe promiſerit, unde frangendo fidem peccat, quia fratrem cir- cumvenit. II. Votum ſolemne dirimit Matri- . monium, licet ſit promiſſio: Ergo etiam Spouſa- lia illud dirimunt. &eſp. Quod votum ſolemne dirimat Matrimonium ſtatuit Eccleſia, ex ratio- nibus tün alut A. n obſta lpo etin Incto onn t, Onod n onta ver Poniſfione onlele nlmoniun Dhuntor. temmun Unta fveni 2 po un, an 11 Ge eg muim pri Peloriam. Utrim 5 Un ſt, Perltoone 3 ileran Unhttionibe ins Ordinen htet (uOS t c a hertati ohnla ſirn conſen Unn inh In vin eCnlennn , 6oo, De Matrimonio. 843 lan, kel nibus allatis: (F. 1212.) quod non fecit in Spon- 1 kiii falibus. III. Licet uxori virum ſuum repetere non obſtante voto ſolemni poſt nuptias emiſſo: eten o. Ergo etiam Sponſo licet Sponſam repetere con- tis t traéto cum alia Matrimonio. K . Diſparitas ni A eſt, quod uxor poſſideat corpus viri ut rem ſuam, . Nrke Sponſa vero nondum illud habet niſi in ſpe & niutt d promiſſione. ilonig, d ſe iwel . 1251. önſlis ee⸗ 8 3 neltse Sponſalia tamen diſſoluta non impediunt Sponſalia Gia Matrimonium cum altera contrahendum. ſolvuntur imehe Diſſolvuntur autem Sponſalia 1mo licite & 1. mut mii valide mutuo utriusque Sponſi conſenſu, etſi fonſtfa. –WMW jurata fuerint, & copula carnalis acceſſerit. c. 2. de Sponſ. cujus ratio eſt, quia onmir ret, per quas cauſas naſcitur, per easdem diſſolvitur. c. I. de reg. jur. Deinde ſublato contractu Gdiett⸗ tanquam principali, ceſſat juramentum velut Rug acceſſorium. Denique copula per ſe nullam N addit vim Sponſalibus, ſi tamen damnum iil- * latum ſit, compenſari debet. Ita declaravit u S. Congregatio teſte Pignatelli. 2 honiin Coroll. Kraſt. Imo. Sponſalia impuberum ſine di- Reſolvun- i ſpenſatione mutuo conſenſu diſſolvi non poſſunt: tur caſus. id c. litteraz. De deſponſ. Impub. ne ætas illa nimiis Elin mutationibus exponatur. Completa vero puber- orinn en tate ordinarie illis conceduntur tres dies proximi, n l n inter quos alter ab altero etiam invito refilire po- t Ilu teſt. c. de illis. De Sponſ. ſi tamen impuberes vnſe pubertati propinqui Sponſalia ſua juramento, vel le elnn copula firmaverint diffolvi non poſſunt, niſi mu- Mronſei⸗ tuo conſenſu. c. e litteris. De Sponſ. Matrimo- fatten nium impuberum nullum quidem eſt, valet tamen init in vim Sponſalium. c. fin. de deſp. impub. 2do. m e⸗ conſenſus ex utraque parte debet eſſe liber a frau- n de, dolo, & metu gravi injuſte incufſo. 3tio. GN6r. Ordi- 844 Caput XX. . Ordinarie ad diſſolvenda Sponſalia mutuo conſenfu non requiritur auctoritas judicis, niſi in aliqua dioeceſi forte aliter ſtatutum fuerit, cui ſtatuto ſtandum erit. F. 1252 2. Solvun- Jecundo. Sponſalia diſſolvuntur per in tur per greſſum Religionis ex parte ejus, qui in Sæ- S culo remanet. Item per votum Religionis sis.“ ingrediendæ aut profitendæ,, non vero per votum ſimplex caſtitatis. Et Imo quidem ſolvuntur per ingreſſum Religionis, quia Sponſus ingrediendo Religionem ipſo facto ſignificat, ſe Sponfalibus renuntiare, & Sponſus in Sæculo remanens non cenfetur ſe obligare: ut tam diu expectare, & egredien- tem e clauſtro recipere debeat. Non tamen ſfolvuntur Sponſalia ex parte ingredientis, quia per ingreſſum Religionis præciſe non fit inhabilis ad contrahendum Matrimonium cum egredi poſſit, & alias via panderetur fraudibus eum quis facile ingrediendo Keli- gionem ſe a Sponſalibus liberare poſſet. 2do. Per votum Religionis ingrediendæ aut profitendæ ſolvuntur Sponſalia, nam Spon- ſus licite Religionem profiteri poteſt: Ergo etiam licite vovere reſciſſis Sponſalibns: fi- cut enim ſe habet Matrimonium ratum ad Sponſalia, ita ſe habet profeſſio ad votum Pprofitendi: Ergo ſicuti Matrimonium ratum ſolvitur per ſolemnem Profeſſionem, ita Sponſalia ſolvuntur per votum profitendi. 3tio. Non tamen ſolvuntur Sponſalia per vo- tum ſimplex caſtitatis: Nam c. uenient. Qui Cleri. &c. mulieri poſt Sponſalia caſtitatem vo- rti in iintar. Ciqvil poniſio 0njuncta. Rol De oteſſton ktiam Hoe Näne i per in titu fece⸗ gio Hon Mnentis i Sehet. Neigionis Uünendum. Vit ns, mopiom, (hum Rele Honlalide iorem lno von Re Trri Uue habein 1 4 ge lunt de I, gui in In: Nr Nir Irſnlieio n tn De Matrimonio. 845 vovwenti injungitur poœenitentia propter fidem “ violatam. Deinde Sponſo per Sponſalia jus mn eſt acquiſitum, & ideo Deo grata non eſt promiffio cum damno & injuria alterius conjuncta. Nhol Dices I. Matrimonium ratum per Religioſam Solvuntur ut bet? Profeilionem ex utraque parte ſolvitur: Ergo objeclio- uln e etiam Sponſalia ex utraque parte per ingreſſum nes. Religion Beiigionis ſolvuntur, ſicuti etiam votum Religio- 1 ero N Bis per ingreſſum ſolvitur, licet vovens a Novi- o gicte tiatu recedat: & hoc maxime ex eo, quia obli- ,4 gatio Sponſalium eſt mutua quæ ſi ex parte re- ns, n manentis in Sæculo ceffet, in altera etiam ceſſare ipoo in debet. Keſp. Diſparitas eſt quia per ingreffum gtiare, 6 Religionis nullum jus acquirit Religio ad eum re- cenletutt tinendum: at vero per Sponſalia Sponſa acquiſi- gfeler vit jus, ut fides ſibi ſervetur contrahendo Matri- on tinte monium, quod nonniſi per Profefſionem, per on kan quam Religio jus acquirit, fit impoſſibile & illici- geienm tum. Deinde per ingreſſum Religionis penitur clee nonſt id, ad quod vovens ſe obligavit, non vero id, timomn ad quod tenetur quis per Sponſalia. Denique andeten obligatio Sponſalium in fieri, quando actu con- Gdo M trahuntur eſt mutua, poſtea vero ex una ſolum barte manere poteſt, v. g. ſi fidem violet. II. e M ponſalibus ineſt tacita conditio: niſi ſtatum per- ience 11 fectiorem elegero, ſicuti ineſt Matrimonio rato: Nan ed . Ergo votum fimplex caſtitatis ſolvit Sponſalia. et: D Rejp. Tacita illa conditio in Sponſalibus ex nullo lu . jure habetur, ſicuti tamen in Matrimonio rato, “ ui ſtatum Religioſum quis elegerit, a Tridentino Ituu Sefſ. 24. de Matr. can. 6. colligitur. III. c. Per- 1nma venit. de jürejur. dicitur: PFromicſum non infrin- n unm git, qui in mélius illud commutat. Et certe vin- en N culum voti Deo facti eſt fortius vinculo Sponſa- ofen lium: Ergo votum ſimplex caſtitatis illud ſolvit. . Rezſp. Citatum capitulum loquitur de voto fine 1 “ ræjudicio, vel cum conſenſu tertii commutato. im. I tem votum in tantum a Deo acceptatur, in Atien , quan- ſo⸗ Keſolvun- tur caſus. 345 Caput XX. quantum reſpicit voventem, non vero in quan- bilius diſſolvit Matrimonium. Sponſalia abſoluta poſt votum perpetuæ caſtitatis, vel fuſcipiendi S. S. Ordines, tum eſt in præjudicium tertii. Coroll. Pratt. Imo. Per votum Religionis ingredien- dæ ſolvuntur quidem Sponſalia, ſi tamen alteri barti damnum exinde emergat, diſpenſatio peten- da eſt. Qui vero Religionem ante vel poſt Sponſalia vovit, ac poſtea Matrimonium con- traxit, ſoluto per mortem Matrimonio Religio- nem, ſi fit idoneus, ingredi tenetur. ada Vo- tum caſtitatis ſimplex poſt contracta Sponſalia fa- Ctum obligat, ut ſi una pars reliliat, votum ob- ſervari debeat, item quod vovens debitum red- dere non vero petere poſſit; quod ſoluto Matri- monio, imo etiam eo durante, in quantum fine injuria Sponſæ licet, votum obſervari debeat. Votum tamen caſtitatis poſt Sponſalia ordinarie eſt illicitum, maxime ſi fraudulenter fiat: ſi bo- na fide ex animo majoris perfectionis „ vovens a pPeccato excuſari poteſt, dummodo paratus fit ad contrahendum Matrimonium, ſi a Judice Eccleſfia- ſtico compellatur. gtio. Per ſe loquendo licitum eſt Sponſo vel Sponſæ poſt contracta Sponſalia vo- vere Religionem ſi grave damnum alteri exinde non emergat. 4to. Suſceptio S. Ordinis proba- Sponſalia, quia abſolute impedit vel non nubendi, vel ingrediendi Religionem contracta, ſunt invalida, utpote de re illicita: ſi tamen pars decepta grave damnum pateretur non- niſi Ler Matrimonium reſarciendum, vovens di- a ſpenſationem a voto petere teneretur. Sponſalia vero conditionata v. g. fi obtineatur diſpenſatio, poſt eventum conditionis obligant. Sto. Ordines minores non diſſolvunt Sponſalia, quia Matrimo- nium non reddunt impoſſibile. Siquis tamen al- tera parte inſcia vel invita Ordines minores ſuſci- peret, ex parte ipfius difſolvuntur Sponſalia, tum ob notabilem mutationem, tum quia vide- tur juri ſuo cedere. §. 1253. Irti⸗ Gtionem a ſolyun lun. Dejn ur. 1. O Prnnca e Eeni fcem Netio eſt end 8 lyil Hug. n ex N erd ad h & hn Honſlle R pinere: welten a viror Il ſint . Ilan arg h hit, Er n donſtet, 5 Omni erlde eteens 6 onbllaf hnn deli Ennciure ſli ſeedi ſ. a., ktiſe kevecat et. De Matrimonio. 847 eton un H. 1253. mdriag Tertio. Sponſalia diſſolvuntur per forni- Fornica- nam Lationem unius Sponſi, in quo caſu Sponſa-tio ſolvit entohn, lia ſolvuntur ex parte alterius. c. quemadmo- Sponſa- te H dum. De jurejur. Ubi ſequentes rationes dan-a. enn tur. 1. Quia Sponſus ſub fide Sponſaliorum alen lervanda ea contraxiſſe præſumitur. 2. Fran- Sornh Lenti fidem fides ſervanda non eſt. 3. For- won nicatio eſt cauſa juſta divortii: Ergo etiam dehumn ſolvendi Sponſalia. ſolato Nan. uumm k Chroll. Prafft. rmo. Sponſalia ob fornicationem tan- Reſowun- rvari Lete tum ex parte innocentis diſſolvuntur, fornicator tur caſus. ſlin d vero ad nuptias compelli poteſt. Si Sponſa oſcu- r fat: l la & tactus impudicos ab altero viro admittat, 5, vorenl Sponſalia reſcindi poſſunt, quia cenſetur impudi- aratis ſti ce vivere: ob oſcula vero & taéctus impudicos a le een viro alteri fminæ factos Sponſa refilire nequit, endo leitun quia viro nulla infamia ordinarie ex hot accidit, Sorflae niſi fint frequentes, & majorem amorem erga Atet en aliam arguant. 2do. Si Sponſa vim ab altero Ginis c paſſa fuit, merito repudiatur. c. raptor. cauſ. 27. Nute ine q. I. quia fit notabiliter vilior. Si vero aperte hot en conſtet, Sponſam in ſamno eſſe opprefſam fine ,5 Ci omni culpa, Sponſus reſilire nequit, quia nullum Reigters dedecus contrahit. tio. Si uterque Sponſus poſt te Urhi: Sponſalia fornicatus fuerit, non compenſatur de- teret lictum delicto, ſed Sponſus fornicariam Sponſam , ſeni repudiare poteſt, non vero Sponſa Sponſum, . Honld quia fœdior eſt fornicatio in foœmina, quam in üieltn, viro. Ato. Si Sponſalia publice coram Parocho , 0Mne & teſtibus contracta fint, crimen vero Sponſi vel taſtun⸗ Sponſæ ſit occultum, nec fine infamia revelari s UnI poſſet, moneat Sponſus Sponſam, ut a Sponſali- rnnl⸗ bus recedat, & ſi nolit, propria auétoritate reſi- 1 ſa⸗ lire poteſt. . ſe⸗ . G. 1254. ri 848 Caput XX. O. 12542 Sponſalia GQuarto. Sponſalia diſſolvuntur, ſi Spon= Jolvuntur ſus poſt Sponſalia non obtenta licentia Spon- per lon, ſæ in terras longinquas brevi non rediturus Rrnant. abeat; vel terminus præfixus ad finiendam obligationem ſit elapſus. Ratio Imi eſt quia Sponſus tam longe diſcedens juri ſuo renun- tiaſſe cenſetur. c. de illis. De Sponſ. Ra- tio 2di eſt quia in illo caſu obligatio præfixo tempore nuptias celebrandi violatur, adeo- que juſta cauſa reſiliendi parti ad nuptias paratæ præbetur. C. ſicut. De Sponſ. B Reſolvun- Coroll. Prakt. rmo. Si Sponſus ob juſtam cauſam tur caſus. neceſſariam dintius abeſſe cogatur, Sponſa ex- pectare debet. l. ſœâρ. ff. de ſponſ. niſi aliter con- ventum, vel periculum incontinentiæ ſit, vel gravis neceſſitas urgeat, ita ut fiat notabilis mutatio. 2do. Si ſponſus ob cauſam volunta- riam juſtam diſceſſerit, tunc ſecundum jus civile biennio expectandus eſt, ſi intra Provinciam: triennio vero, ſi extra Provinciam moretur. Il. 2. c. de ſponſ. Quæ leges jure Canonico non vi- dentur eſſe correctæ, licet Judex Eccleſiaſticus pro diverſitate circumſtantiarum ob periculum peccati eas moderari poſſit. 3tio. Si ſponſus in alienam terram domicilium mutaturus ſe transfe- rat, ſponſa hoc ipſo a ſponſalibus liberatur: c. de illis., de ſponſ. non vero ſi negotii vel ſtudio- rum cauſa a loco recedat cum animeo revertendi, quia domicilium non mutat. Ato. Si terminus præfixus ſit ad finiendam obligationem, poſt tempus elapſum ceſſat obligatio: ſi vero termi- nus ſit piæfixus ad exequendam, & non differen- dam obligationem, ita ut dilator deinceps ſit in mora culpabili, poſt elapſum tempus ſtatutum pars ad nuptias parata ob culpabilem alterius mo- ram mn leſil moral Enpore Cunt lIS mutati exryeniat lriwens. lon gene ilem, 1Mimor Cn Dract onſeli PS, norb io enl, Wlis kn⸗ Keonditi Cdi ejn⸗ ollfiorcn mmeis pol N Uiä eratn pe rd⸗ llo im E lun⸗ fink nil 9 lo, htinoni bghivit W oſt in, vel Ni Runh ,dpot ntia or⸗ teditumn finienenn nii eſt gin Go kenn. vonl. N tio prrinn tur, aden ſd mnbtin 1. Kam cinie onſt . iii Atere lir ſt, 1 t notabilt n WOnnn. in is ed ovincün oretut. dico bor' Lecleinn 5 peri. G ſCona Us ſe tmk⸗ Pbenime ¹ i vhu 06 leſeni G Eenms onen verd en⸗ ianons ſt. ineeſs Uus eiue⸗ „ ſng De MWatrimonio. 849 ram reſilire poteſt: c. ſicut. De ſponſ. altera ve- ro moram trahens manet obligata præfixo etiam tempore elapſo, fi pars innocens velit. H. 1255. Quinto. Sponſalia diſſolvuntur, ſi notabi- Svon/alia lis mutatio ex parte unius, vel utriusque ſu- Jolvnntur perveniat, aut impedimentum Matrimonium per nola- bilem mu- dirimens oriatur: Quia intentie promittentis zatzonem non cenſetur ſe extendiſſe ad caſum valide ſuperve- difficilem, qui quemvis hominem prudentem nientem. à Matrimonii promiſſione abſterruiſſet. Coroll. Praſt. Imo. Notabiles mutationes, ob quas Neſoloum- a ſponſalibus recedere licet, ſunt: lepra, paraly- tur caſus. ſis, morbus epilepticus vel alius incurabilis: amiſ- dfio oculi, naſi, vel alia corporis deformitas: no- tabilis famze, & bonmorum jaétura, graves inimi- citiæ &c. nam in ſponſalibus ſemper intelligitur ta- cita conditio; fi res in eodem ſtatu permanſerit. Quodſi eiusmodi defectus tempore contractorum Wponſaliorum ab una parte probabiliter ignoraban- tur, iis poſtea cognitis a ſponſalibus recedere li- M cet, nifi lciens defectum, & jus ſuum refiliendi alteram partem carnaliter cognoſcat, quo caſu ſponſalia ratificare cenſetur. 2do. Si ſponſa ab alio imprægnata fuerit, debet vel Matrimonium declinare, vel ſponſo manifeſtare, ne proles le- gitimæ naſcituræ damnum patiantur. Deflorata ab alie, vel alio defectu notabili laborans unde † Matrinronium valde difficile redditur, & altera Pars gra viter offendifur, ſi hoc prævideat, a ſpon- ſalibus abſtinere, vel refilire debet. Quodi ta- men poſt ſponſalia inita una pars notabiliter di- tior, vel nobilis fiat, probabilius reſilire non li- cet, quia iniquum eſt, ut altera pars privetur jure ſuo, ſi non deterior facta fit. Sohram Inſtit. Theol. Tom. III. Hhh 55 6 Caput XX. F. 1256. grad Impedi- Quartum impedimentum prohibens Ma⸗ Uncer mentum trimonium eſt votum ſimplex perpetuæ ca- Ulltaie voti. ſtitatis, vel ingrediendi, & profitendi Reli- . gionem, vel ſuſcipiendi Ordinem Sacrum, IUl he vel non nubendi. Ratio eſt 1mo. quia vo- Moent tum caſtitatis ſimplex eſt ſervandum: (t. 2. s iſe G. 827.) Sed hoc ſervari non poteſt ab eo, patlffe qui uxorem duxit, ob debitum reddendum: (eohor Ergo eſt impedimentum prohibens Matrimo- Qaateni monium. 2do. Eſt tamen ſolummodo impe- idan dimentum prohibens, non vero dirimens; (enlun tum qula ita declararunt Alexander III. Uuugnft Coœleſtinus III. & Bonifacius IV. c. conſuluit. ln den Et c. Rurſus. Quia Clerici vel vovent: &c. (us ſore Et c. un. de voto in b. tum quia votum icentin ſimplex caſtitatis &c. obligat quidem in con- Mimm ſcientia, non tamen transfert dominium rei in, muii promiſſæ ab eo, qui promiſit, in eum, cui uligrmn promiſſa eſt, & ideo ſi is, qui promiſit, miin, ſententiam mutet, & rem alteri reipſa do- (mnſue, nest, ille quidem peccat, donatio tamen vim ayinmn ſuam habet. Rinl Gin . „OlIm J. 1257. in pe Tocis e In impedimentis hucusque recenſitis ſal- anke mllio in. tem nonnullis Eccleſia ex urgentibus cauſis uſs 8 pedimen- diſpenſare poteſt. Imo. Quia Eccleſia impe- mut tis di- dimenta Matrimonii ſtatuere poteſt (H. 1208.) Aunte ſppenſare Ergo etiam in iis diſpenſare. Hinc ado. Pa- helli poteſt. pa diſpenſavit in nonnullis gradibus Lev. 18. prohibitis, qui tamen jure naturæ non prohibentur. (J. 1214. Schol. 2.) Sic Mar- tinus V. diſpeniavit cum viro nobili in pri- Vel . mo tl De Matrimonio. 851 mo gradu affinitatis lineæ transverſæ. Ale- dbene a. Xander VII. diſpenſavit cum Emanuele Rege tea Luſitaniæ, ut duceret fſororem uxoris defun- tendi.. Etæ. Julius II. difpenſavit cum Henrico Semn. VIII. Rege Angliæ, ut duceret Catharinam o. nn uXOrefʒ fratris ſui defuncti, cumque Henri- un (t cus alterius amore captus, diſpenfari non tel de potuiſſe aſſeruiſſet, Clemens VII. conſultis edletn Theologis, & Canoniſtis ex totius pene orbis S Mletrire Academiis, diſpenſationem hanc licitam & noiin validam declaravit. Item Innocentius X. dtm diſpenſavit cum Caſimiro Poloniæ Rege, ut Gankt I uxorem fratris defuncti duceret: Et a. 1651. c anſi cum Senatore Burdigalenſi, ut ſucceſſive cneta. duas ſorores acciperet. Juſte ergo definit niz ſotn Tridentinum Sefſ. 24. can. 3. Ji quis diwerit, em inar Eos Zasstiitn conſanguinitatir, & aſſnitatis gra- iiam4 dur, qui in Levitico exprimuntur. pPoſſe impedi- eun,d e Matrimonium comrahendum, S& dirimere con- i pont tralbzum, nec voſſe Kecleſiam in nonnullis eorum neii diſpenſare, aut conſtituere, ut plurer impediant, tmas & dirimant, annathema ſit. Schol. Olim in impedimentis Matrimonii raro Eccle- Diſpenſa- . ſia diſpenſavit; nam Robertus Rex Francorum tiones contrahens cum ſua commatre, cujus filium denlim rara erelißl Sacro fonte fuſceperat, ob impedimentum die Pren tsk N0 tualis cognationis diſpenſationem obtinere non t . potuit. Sæculo vero 12 mo & rztio Pontifices lenr Alexander III. & Innocentius III. majorem ad f 4 6e diiſpenſationes viam aperuerunt. eee. us uas G E rass 6. 1. Super impedimentis ſolum prohibenti- Quis di- NrN. bus Matrimonium diſpenſare poteſt pro utro H 1 e PYoſſit. Hhhz que 852 Caput XX. que foro Papa, & ex juſta cauſa etiam Epi- ſcopus. Nam hec impedimenta ſola lege Eccleſiaſtica ſtatuta fuerunt: Ergo ſupremus legislator ſeu Papa in iis diſpenſare poteſt. Item etiam ex juſta cauſa Epiſcopus juxta Benedictum XIV. de Syn. 1. 7. c. 31. Licet enim in lege ſuperioris non poſſit inferior di- ſpenſare, poteſt tamen, ſi per legitimam conſuetudinem contrarium ſit introductum: ſed conſtat de conſuetudine Epiſcoporum fu- per impedimentis prohibentibus diſpenſandi: Ergo poſſunt. 2. Super impedimentis jure tantum Ec- cleſiaſtico Matrimonium dirimentibus ſolus Papa, non vero ordinarie Epiſcopus, ma- Xime ſi ſint publica, diſpenſare poteſt. Quod Benedictus XIV. 1. c. probat: Imo. Quia ſacræ Congregationes Concilii, & Inquiſitio- nis non ſemel proſcripſerunt tanquam falſam, & temerariam propoſitionem aſſerentem Epiſcopo jus diſpenſandi ſuper impedimento dirimente publico, quod obſiſtat Matrimonio contrahendo. 2do. Quia nunquam conſtat de conſuetudine hoc jus diſpenſandi Epiſcopo oncedente, quæ ſi prætendatur, examinan- dum eſt, an habeat omnes conditiones ne- ceſſarias, ut poſſit prævalere legi Epiſcopo 4 inhibenti, ne ſuperioris ſtatutum infringere, aut quoquomodo relaxare præſumat. 3. In caſibus tamen extraordinariis ur- gentis neceſſitatis pro foro conſcientiæ Epi- ſcopus ſuper impedimento dirimente Matri- monium jam contractum diſpenſare pote Cujus (histat Dyamn u Mtutn i reler nini offe ſeriptn Pi vendie ſbi ita icen con lyol. Nus Vel natur Een Papn Utet dil er ſpond Egionis, tioatn nlihn inpecimern n cOn- Düvi Uis uger Ndjmente Moninmn Onmnibns u fce e Confumm Ublienn. nſugun is n erl fine Uilopo Kenlir lbtiinot un ante Crun ee Gibernt bopn De MWatrimonio. 853 D N Cujus ratio eſt Imo quia incredibile eſt, velle & Papam urgente neceſſitate cum periculo ani- dter marum dilpenſationem ſuper impedimentis te e ſibi reſervare, cum hoc bono Eccleſiæ regi- un mini officeret. 2do. Ex conſuetudine præ- 31. ſcripta & Papæ conſenſu ſibi hoc jus Epiſco- leite pi vendicant: Et Zerola in Praxi Epiſcop. beffimn fibi ita Roma reſponſum eſſe teſtatur, quod nuat idem confirmat Benedictus XIV. I. c. Porun lvenan (Coroll. Praſ. rmo. In impedimentis jure Divino, Keſolouns vel naturali Matrimonium dirimentibus, nequi- tur caſus. dem Papa diſpenſare poteſt. 2do. Epiſcopus non Antun e⸗ poteſt diſpenſare in impedimento prohibente orto tbns nlu ex ſponſalibus, & ex voto aut ingrediendæ Re- ligionis, aut perpetuæ caſtitatis, quod niſi con- ppls, ditionatum fuerit, Papæ reſervatur. Stio. Non- l mulli Epiſcopi in utroque foro, in quibusdam Ino. Cun impedimentis dirimentibus ex privilegio fibi a Iugätkf Papa conceſſo diſpenſare poſunt, quod ex illo- an kln rum Privilegiis diicendum erit. Ato. Ut Epiſco- Alerentn pus urgente neceſſitate pro foro interno in im- pedimento dirimente Matrimoninm publice con- wedire ractum diſpenſare poffit; requiritur r. ut Matri- Hlatrimen monium fit contractum in facie Eccleſiæ cum ann A omnibus ſolennitatibus. 2. Ut ſit contractum bo- i Eenr na fide ex juris & facti ignorantia. 3. Ut fit —ãD confummatum. 4. Ut non fit impedimentum 4 eNn publicum. S. Ut non poſſit facile adiri Papa ob * ticres conjugum paupertatem, locorum diſtantiam, & ei L alias imiles caufas. 6. Ut non pofſit feparatio intnene, fieri fine ſcandalo. Diſpenſatio autem hæc ab det Epilcopo obtenta prodeſt tantum pro foro con- ſcientiæ non vero pro foro externo, ut in eo Annie Matrimonium convaleſcat. Unde ſi impedimen- euel tum antea occultum poſtea manifeſtetur, & ad ⸗ ſc forum contentioſum deducatur, opus erit nova er . diſpenſatione a Papa impetranda. Sto. Epi- ie ſcopus etiam in caſu urgentiſſimæ neceſſitatis n Hh h 3 con- . Diſpenſa- tio reqzui- rit juſtam cauſaàm. Reſolvun- tur caſus. 854 Caput XX. concurrentibus prædiétis conditionibus diſpenſare poteſt pro foro interno fuper impedimento oc- culto juris Eccleſiaſtici, etiam antequam Matri- monium contrahatur, fi v. g. paratis omnibus pridie nuptiarum impedimentum occultum inno- teſcat, quia Papa in hoc caſu præſumitur Epi- ſcopo delegare poteſtatem. J. 1259. Ad diſpenſationes Matrimoniales requiri- tur legitima cauſa, quia alias non cederent in bonum commune. Hinc diſpenſationem petens veram cauſam allegare debet, alias, li taceatur veritas, quæ jure, ſtylo, & con- ſuetudine exprimi debet, vel illud falſo alle- getur, quod Principem rationabiliter ſecun- dum jus movere poteſt, fubreptitia erit di- ſpenſatio. L Coroll. Pralt. Imo. Cauſæ legitimæ diſpenſandi ſu- per impedimentis ſunt: imo. Anguſtia loci, ita ut quis conſanguineo vel affini nubere cogatur, ne innuptus vivere & conjuge ſtatu, divitiis & Religione pari carere debeat. 2do. Incompetentia dotis, quando (omina non habet dotem compe- tentem, vel ſaltem litibus involutam „ niſi v. g. conſanguineo eam volenti & defendenti nubet. Quo etiam reducitur Cauſa dotis cum augmento: Item pro indotata: quando fœmina invenit vi- rum, qui eam ſine, vel cum minori dote ducere vult. 3tio. Mias, fuperadulta fominæ, ita ut alium virum, niſi v. g. affinem reperire non pof- ſit Ato. Copula, habita cum viro impedimento ligato, ubi exprimi debet, an ſub ſpe facilius im- petrandæ diſpenſationis habita fuerit. Sto. Infa- mia, orta ex nimia familiaritate cum ſuſpicione habitæz copulæ cum affine, ita ut fine matrimo- nio fœmina graviter diffamaretur. 6to. Matri- 7 mo- miom aultrachn polis, 6 exprimi habits fue rtum, & Armetiog Vl dere re Ckitot⸗ Canſa ex W bonn ir Gigrittte Dipenhtti Afit in! gutick dat Drnna e Vena ehe Pon fueri ciſenhti⸗ Eſit pot Cltionem, Igtima e⸗ IMo. §. 110 ſoro COoikahend 6onlinon 4 hoe t A ſchen in VerO blicis 8 iten Nio. I. ſend, e Uigteſs . npecime Alnt, e tänſe rmi ekei Ultaiis n pentue neno oe- lam Mii- 8 Oumhes tum id⸗ mitut ki⸗ es keguit n cedketenn nlatioen et, Uias, 0, Cen ſallo d⸗ ter ſorl⸗ 4 etit gehlmml 1 u lolte ſe cogal, Givitiss Pnconptfit lRen ern⸗ enti . 1 aNgrelit Prent N Gee a ſ1 R gine, l elan Ne inzeintnnl 1chii k , De Matrimonio. 855 . monium bona fide cum impedimento dirimente contractum & confummatum, ita ut ſine damnò prolis, & ſoandalo ſeparatio fieri non poſſit, ubi exprimi debet, an deteéto impedimento copula habita fuerit. 7timo. Sedatio gravium inimicitia- rum, & extinétio litis gravis momenti, vel con- firmatio pacis. 8vo. Oratrix filiis aggravata quos vir alere promittit. Item quando periculum eſt, ne Oratores cum hæreticis contrahant. no. Sine cauſa ex rationalibus cauſis non allegata. Item ut bona in familia conſerventur; aut perſonarum dignitate fulgentium merita præmientur. Iomo. Diſpenſatio obtenta ex falſis cauſis non operatur. Si fiat in forma gratioſa, ſufficit caufam tempore gratiæ datæ weriftcari; licet poſtea deſiciat: ſi in forma commiſſoria tempore executionis cauſa vera eſſe debet, licet forte tempore datæ vera non fuerit. Si cauſa finalis ante applicatam actu diſpenſationem ceſſet, diſpenſatio non valet, ſi ceflet poſt factam applicationem etiam ante exe- cutionem, valet. Diſpenfatio a Superiore ſine legitima cauſa, illicita quidem, valida tamen eſt. IImo. S. Pœnitentiaria Romæ tantum diſpenſat pro foro interno in impedimentis occultis pro contrahendo & contracto Matrimonio, excepta conſangninitate in Imo & zdo gradu. Si ergo ab hoc tribunali petatur diſpenſatio non vera, ſed ficta nomina oratorum exprimuntur. Data- ria vero vel Cancellaria diſpenſat in iapedimentis publicis & notoriis pro foro externo, & pro foro interno in zdo gradu conſanguinitatis oc- culto. 12m0. Si petatur diſpenſatio pro foro ex- terno, exprimendum eſt nomen, cognomen, Dieæcelis, Parochia & locus oratorum. Item impedimentum diſtinte exponi debet, & ſi plura zdfint, exponenda ſunt. Item exprimi debent cauſæ motivæ verzæ, & ſi copula intervenerit, expriwi debet, an cum ſeientia impedimenti, ſub ſpe facilitandi diſpenſationem; gradus conſangui- nitatis remotior & propinquior; in affinitate co- Hhh4 pula . Caput XX. Difpenfatio pauperibus datur in forma pauperum . . . . . 1 gratis, etſi Agenti aliquid ſolvendum ſit. Pau- per autem cenſetur ille qui ex ſtabili redditu non poteſt ſe & familiam ſuam per annum commode alere. In Poenitentiaria nihil ſolvitur. Fosmu- las ſupplicationum pro obtinenda Romæ diſpen- ſatione vide apud P. Sehmier, & P. Voit. 14to. Diſpenſatio Romæ petita pro foro interno ordi- nsarie committitur Confeſſario, pro foro externo Epiſcopo, vel Vicaris Generali five officiali. Clauſula: ſi ita et & denotat, quod executor diſpenſandum examinare debeat, an vera ſit cau- ſa, quæze ſi falſa ſit ad diſpenſationemn procedere nequit. Per verba: audita prius ejus Sacramen- tali confeſſione, innuitur eam diſpenſationi præ- mitti debere. Per verba: injunfta ei ſalutari voœ- itentia, intelligitur pernitentia gravis pro gravi- tate delicti. Acceptas Roma litteras exeeutor coram oratore aperire debet, & exeepta oratoris confeſſione Sacramentali dataque abſolutione ad- dat: Infuper Auhkoritate Apoſiolica mihi ſpeciali- ter delegata diſpenſo tecue ſuper impedimento N. ita, ut illo non obſtante Matrimonium contrahere, vel ſi contractum ſit, renovato conſenſu in eo rema- nere peßis & valeas cum N. in nomine P. & F. & §&. & Eadem Aukloritate Apoſtolica prolem, quam eq Matrimonio ſuſceperis legitimam declaro & pronuntio in nomine P. & E. & S. §. deinde litteræ lacerantur. . Ef dues F. 1260. . Mairimo. Effectus Sacramenti Matrimonii ſunt va- mnii gratic rji. Primus eſt gratiæ ſanctificantis augmen- Jar kf- tum, uti patet ex dictis: (H. 1199.) Gratig Schol. Præter gratiam fanctificantem Sacrament acra- Matrimonii confert conjugibus gratiam Sacra- mentalis. mentalem I. ut mutuas infirmitates in vita ſociali oceut- pula licita vel illicita &e. exprimi debent. z3tioe. orutkent Mum pi icenti Altere cironivm Jucnd rine Glikem o ſohi gvon Ul Math iri uro ſi ſurſße t, odult emnetit,: lebent, E ionen qn Uelt oumn e Gli ſortien lon morhe nieniie, lne Unber Ii nee Ulfen an iune in In lio. Iurc ut NN De Matrimonio. 857 At. Mn occurrentes alacrius perferant. 2. Ut prolem 2 phhernn patam pie & Chriſtiane educent. 3. Ut concu- in Un. piſcentiam refrænent, & caſto amore ſe diligant. jedäiuim— n coNI §. 120 7. ne l⸗ Alter effectus Matrimonii eſt, quod Ma- diſolu- e 4 trimonium fidelium ratum & conſummatunm bilitas ntenee quoad vinculum ita ſit indiſſolubile ut ne Matri- Sl quidem ob adulterium alterius conjugis diſ-momii. edereme lolvi quoad vinculum poſſit. Ratio eſt 1 mo. venfta quia Matth. 5. Chriſtus ait: COmnir qui di= n en miſerit uorem ſuam, excepta fornicationis cau- n ſa, juacit eam mœchari, & qui dimiſſam duxe- iie rit, adulterat. Hæc verba: qui dimiſſam net. duxerit, adulterat. vel univerſalicer accipi serck debent, & ſic qui dimiſſam etiam ob fornica- aens tionem duxerit, mœchatur: vel accipi de- NAceA bent cum exceptione fornicationis, adeoque qui fornicariam a viro dimiſſam duxerit, – non mœchatur, & ſie melior erit conditio „ Fornicariæ, quam caſtæ, quia fornicaria li- „ bere nubere poſſet, caſta vero injuſte di- in =e MmMiſſa nec ſuum virum habere poſfiet, nec une alteri nubere, quod eſt abfurdum. Item Marci 1O. v. II. dicitur: Quicunque dimiſerit uxorem ſuam, & aliam duxerit, adulterium committit ſuper -am. Et Luc. 16. omnis qus dimittit uxorem ſuam, & alteram ducit mæœcha- e tur. & qui dimiſſam a viro ducit machatur. Srr. Idem docet S. Paulus Rom. 7. V. 3. Igitux 4) vivento viro vocabitur adultera, ſ Juerit cum alio viro. Et I. Cor. 7. His qui matrimonio enmeis junbli ſunt præcipio non ego ſed Hominus, Ao=- in rem a viro non diſcedere, quodſi diſceſſerit, ma- t HhhS ners 858 Caput XX. nere innuptam, aut viro ſuo reconciliari. Jam ſic: Talis mulier vel ſine juſta cauſa difcel- ſit, quod dici nequit, alias S. Apoſtolus non deberet dicere, maneat innupta, aut viro ſuo reconcilietur; ſed diceret, maneat innupta, donec viro ſuo reconcilietur, & omnino ad virum ſuum redeat: vel mulier illa diſceſſit ex juſta cauſa v. g. divortii ob fornicationem viri, ſed neque tunc juxta S. Paulum poteſt nubere, adeoque etiam fornicatio non ſolvit vinculum Matrimonii: certe Apoſtolus non loquitur de muliere adultera a viro ejecta, quia jubet eam non diſcedere: Ergo non loquitur de coacta di- ſcedere. 2do. Probatur ex Traditione: Sæ- culo 2do S. Juſtinus Apol. I. ait: eum adul- terium committere, qui repudiatam a viro adultero duxerit. Szæculo 3tio Origenes tr. 7. in Matth. dicit Epiſcopos permittentes mu- lieri nubere viro priori vivente agere contra Scripturam. Szcalo 4to S. Hieronymus ep. ad Amand. eſſe illicitum ait: etiam cau- ſa fornicationis vivente conjuge ad alias nu- ptias tranire. Sæculo sto idem docuit S. Auguſtinus 1. de adult. conj. & 1. de bon. conj. Szculo 6to Primaſius in I. Cor. 7. Szechlo mo S. Iſidorus l. 2. de Div. off. c. 10. Szeculo Svo Ven. Beda in c. 10. Marei &c. 3tio. Probatur ex Conciliis. Coscilium Eliberitanum a. 305. c. 9. ait: PEidelis ſœmina, quæ adulterum maritum religuit Fidelem, & alterum duxwerit, prohibeatur. Conc. Milevitanum a. 416. c. 10. Hacait, ut ſecun- dum Evangelicam, & Apoſtolicam diſciplinam neque nl ini/ Aln onju uit, lieuo gue lltera hannetent Ilulenun. loſunt, M nwente, fatnit Flor inomn deb Ulr inſn. Iſlaaun inonii uir lirn iet irie nun mtr fincrimn n urnten, Moleeo Ufolere, lian 1 1, alti Tinoninmm lbile Kfciis, en in lrt 1. Cr 1t vinelſn tiium: ldce eri nan Auis rep⸗ ftum de⸗ 17. . De MWatrimonio. 8 ⁶9 i. ln neque dimiſſus ab uore, neque dimiſſa a marito ul diee atteri conjungatur. Conc. Forojulienſe a. 781. Apchad Pacuit, ut reſoluto ſornicationis cauſa jugali pta, uI vineulo quoad thorum, non liceat viro quamdiu t, mut adultéra vivit, aliam uorem ducere. Conc. lietur, 4 Nannetenſe a. 900. c. 12. ait: cujur ANor vel mil adulterium perpetravit.. dimittat uxorem, ſi Ayortii voluerit, propter ſornicationem . .. vir vero ejus tune u iIla vivente, nullatenus aliam accipiat. Idem Ove etin ſtatuit Plorentinum in decreto. Et Triden- latimon tinum Sefſ. 24. can. 5. Ji quis dixerit, pro- ſe mlin pter bcæreſin, aut moleſftam cohubitationem, aut tem non aſtesatam abſentiam a conjuge diſſolvi poſſe vacn d. Matrimonii vincutlum, anathema ſit. Et can. 7. fone: di quis Aixerit, Eccleſiam errarz cum docuit, & eum adl docet juxta Evangelicam & Apoſtolicam dolttri- n i nam propter aduliterium alterius conjugum Wa- genes n trimonium non poſſe diſſolvi, & utruméue ttiam entesno innocentem, qui cauſam adulterio non dedit, non gte m poſſe altero conjuge vivente oliud Watrimonium ſeonnn contrahere, mæcharique eum, qui dimiſſa adul- eiama tera aliam duxerit, & eam, quæ dimiſo adul- iseH tero, alii nupſerit, anathema ſit. Ato. Si Ma- Smts trimonium vivente altero conjuge foret dif- e bo ſolubile, via panderetur ingumeris injuſtis 1/ repudus, & aliis gravibus incommodis: .H Ergo eit indifſolubile. neh Schol. I. Græci jam dudum in eo errore verſantur, Græco- Cnelis ut vinculum Matrimonii diſſolvant propter adul- prum er- 1,0 terium: quo vero tempore hic error apud eos ror. inceperit non ſatis conftat. Sæculo 6to lege a ã Juſtiniano Imperatore lata licitum fuit, ex certis .. . caufis repudiata uxore aliam ducere, quæ lex , etiam Sæculo 4to ætate S. Chryſoſtomi hom. r. ſen in 7. c. Cor. viguit. Verum hæc lex ab Eccleſia i Græca „. Caput XX. Græca approbata non fuit, reelamante §. Chry- ſoſtomo l. c. & S. Gregorio Naz. ſuſpiceari tamen licet, ab his legibus multum roboris accepiſſe perverſum hunc Græcorum errorem, dum non- nulli Epiſcopi hunc abuſum, ne Imperatoribus obluctari viderentur, tolerarent. Nec Nicolaus I. in diſſidio cum Photio, nee Innocentius III. in Concilio Lateranenſi, nec Gregorius X. in Concilio Lugdunenſi hune errorem Græcis ex- probrarunt, vel quod tunc temporis in uſu non efſet, vel quod prudenter tunc diſſimularent, licet ſolam mortem pro diſſolutione vinculi con- Jugalis aſſignarent. In Concilio etiam Triden- tino teſte Pallavicino in hift. l. 22. c. 4. para- tus jam fuit eanon cum anathemate in eum, qui diceret, Matrimonia conſummata ob adulte- rium difſolvi: ſed oratores Veneti Patribus ex- poſuerunt, non modicam offenſionem orientali Eccleſiæ, præſertim vero infulis Cretæ, Cypro, Corcyrzæ & aliis locis Reipublicæ fubjectis ex- inde orituram cum publicze quietis & Eccleſiæ detrimento, cum forte a Græcis errantibus me- liora ſperari poſſint, ſi non anathemate percute- rentur, & ad tumultus provocarentur: Ita Ora- tores Veneti petita obtinebant canone ſeptimo temperato, & eo modo, quo legitur reformato. Licet vero negari non poſſit, canone fic reforma- to Græcos aperte non damnari, & lato anathe- mate Lutheranos tantum perecelli; nihilominus tamen doctrina a Synodo propoſita, feilicet Ma- trimonium ob fornicationem ſeu adulterium non difſolvi eſt dogma fidei, & ſola pœna anathema- tis in Gratiam Græeorum immutata & revocata fuit; tum quia vocat hanc doctzinam Evangeli- cam, & Apoſtolicam; tum quia ſolus fonus non vero ſignifieatio mutata fuit: Hine Launojus ma- le cenſet hunc canonem ad meram diſciplinam pertinere, quam Eceleſia pro circumſtantiis tem- pPorum immutare poſſit. Schol. DAe. L. küitate Pot anne Timonii ſed etiam Mum ele holeita 4. Ee eanl Dubedten 1 dviten poflt. B (iolri ſe c ierni vero Teol in lem pern fornientur (Clvinus canla iſe 7.9, (hri lun, niſ Nuchatur, Moris ob lalitur ge Ke Ia Cimiſhe UxCren u negie, kernr. n Worem, 8 aleat, D lentur, iun niſͤ am dux. n, gdi Un fordie a per in Nel Dropr He ſolat De Matrimonio. 961 e. n Sohol. 2. Lutherus in I. de captiv. Babyl. circa diffo-= RK lubilitatem Matrimonii nihil ſtatuere audebat, ſed Kini poſt annos tres in I. Cor. cenſuit, vinculum Ma- Cun trimonii ſolvi poſſe non ſolum ob adulterium, nhentin ſed etiam ſi falſus Chriſtianus conjugem Chriftia- ſee Nag nam deferat; ſi ad peccatum inducat: ſi ob rixas Nrentiol. moleſta fiat cohabitatio; ſi conjux diu abſit, Et cins N. d 1. de cauſ. Matrim. addit, pauperem cum divite Crerbe nubentem poſſe ad aliud Matrimonium tranſire, in de ſi divitem ob amicos contradicentes retinere non finrlwa poſſit. Bucerus in c. 19. Matth. docet, toties ientcn diſſolvi vinculum conjugale, quoties uxor viro n liie⸗ non ſe commodam, & econverſo, reddit. Mo- “ derni vero Lutherani cum Melanchtone in loc. e heol. in duobus tantum caſibus hane diſſolutio- ed n nem permittunt, ſcilicet, quando unus conjux 1 0h uile fornicatur, & quando alterum injuſte deferit. itſhuer Calvinus 1. 4. inſtit. c. 19. ſolum adulterium pro ten α Caufſa diſſolntionis admittit. I. Quia Matth 19. tr, O v. 9. Chriſtus ait: GQuicunqne dimiſerit aorem de Juem, niſi ob fornicationem, & aliam duxzrit; ANde machatur. Ubi loquitur Chriſtus de dimiſſione Ganthrs uxoris ob fornicationem, qucçad vinculum, quia Wsſid loquitur de ea, quæ in Lege veteri in uſu erat, : lu & de qua a Phariſæis interrogabatur, quæ erat none i dimiſſio quoad vinculum. Deinde qui dimittit or keini uxorem ſuam, excepta cauſa fornicationis z: n sr! rogvie, Mochatur: Ergo a contrario bene in- fertur: Qui propter caunſam fornicationis dimittit uxorem, & aliam ducit, non mœchatur. Reſp. S. Auguſtinus 1. contr. Adimant. c. 3. textum ita explicat, ut ly mœchatur ad utramque ſententiam referatur, ſcilicet: Quicunque dimiſerit uxorem ſuam niſi ob fornicationem, moschatur, & qui aliam duxerit, mœchatur: bis enim mœcha- tur, qui uxorem ducit priori dimifſla extra ca- ſum fornicationis: ſemel adulterio uxoris, cu- jus per injuſtam dimiſſionem cauſa fuit, & ſe- mel proprio adulterio ducendo aliam uxorem. Hæc ſolutio ſatis conformis eſt verbis S. Matthæi C. 5. 862 Caput XX. Le. 5. Quicunque dimiſerit uxorem, cepta canſa Jornicationis, facit eam mœchari. S. Thomas in 4. d. 35. q. un. a. 5. ad ult. Hlud: niſi ob for- nicationem vult pertinere ad dimiſſionem, cum qua immediate conjungitur, & eſſe parentheſin; ita ut ſenſus ſit: Quicunque dimiſerit uxorem (quod non licet niſi ob fornicationem) & aliam duxerit, mœchatur. Chriſtus enim reſpondet Phariſæis quærentibus: an liceat dimittere uxo- rem quaunque ex cauſa; & dicit non licere, niſi adſit cauſa gravis fornicationis, unde interroôga- tus a diſcipulis ſuis Marci 10. 10. v. I1. ſine hac parentheſi abſolute dixit: Quicunque dimiſerit uorem ſuam, & aliam duxerit, adulterium com- mittit ſuper eam. Rurſus S. Auguſtinus I. I. de adult. conj. c. 9. docet, Chriſtum illud: niſi ob fornicationem accepiſſe negative non exceptive, ita ut ſenſus ſit: Quicunque dimiſerit uxorem ſuam extra cauſam fornicationis, & aliam duxe- rit mœchatur. Ubi affirmatur quidem adulterium ejus, qui uxore dimiſſa extra cauſam fornicatio- nis aliam duxerit, ſed nihil dicitur de eo, qui di- miſſa uxore ob fornicationem aliam duxerit. Hoc modo Chriſtus elufit captioſam interrogationem Phariſæorum, an liceat ex quacunque cauſa uxo- rem dimittere, dicens non licere, quia non licet dimittere non fornicariam & aliam ducere an vero liceat dimittere fornicariam quoad vinculum ad calumnias eorum evitandas aperte dicere no- luit, cum hoc ex verbis ſuis præcedentibus de inſtitutione Matrimonii: quod Deus conjunzit, ho-- mo non ſeparet: non licere ſatis colligere potue- rint. Si ergo illa verba: nifi ob fornicationem, ſumantur cum S. Thoma exceptive, tum loqui- tur Chriſtus de dimiſſione quoad thorum, non vero quoad vinculum: ſi vero cum S. Auguſtino ſumantur negative, loquitur de dimiſſione quoad vinculum, ſed hanc dimiſſionem in canſa fornica- tionis non concedit, quia dicit efe illicitam ſine cauſa fornicationis, ſed non dicit efſe licitam fum . cauſa tal for oltas 1 Ii cont Cungue nem, m. mcechari dis moecl Deer kor cit, dim di ſumet Cimittie demn dim r: tune Per formi et pece Mon moet fornicadie ter peet gis grani Keit inin teptiye & o. 21. lir. vot timomium d Androl Dxore a bliefen tins ineni limn, ni in nu uINd. Ut de ſe Ten, Vel iu, K it: M Ing Möhnhllos t, tl Ueiſehe gepto tn NThomas 1 Diln dd kor onem, tlt e Püreiſein lerit nen tem) & i im reſ, wittere iͤ on leere, de eerteg . II. knen gun din / lulenun Kinns! 1 ind: m6 On exogtie, dlletit mon V Alun - naC tenil t ſemiati le eo, e⸗ Auxerit 1 erogitd ne Calſinn gtin aßs (Mee¹ vont tünin ete diete ld Keklihl,n ulinink liee t⸗ Ornatint tonm, N 15 lnti rlonece⸗ alafn, lein 8 wein elu alis De Matrimonio. 863 cauſa fornicationis. Juxta has explicationes modo poſitas regulanda eſt propoſitio citatæ propoſitio- ni contradictoria: ſi enim ſenſus illius ſit: Qui- cunque dimiſerit uxorem ſuam niſi ob fornicatio- nem, mochatur iliam dimittendo, quia facit eam mooechari, & moœchatur aliam ducendo, adeoque bis moœchatur: tunc contradictoria erit: qui pro- pter fornicationem dimittit uxorem & aliam du- cit, dimittendo & accipiendo non bis mœchatur. Si ſumatur exceptive, qui propter fornicationem dimittit uæorem & aliam ducit, non peccat qui- dem dimittendo, aliam tamen ducendo mœcha- tur: tunc contradictoria hæc falſa eſt: Qui pro- pter fornicationem dimittit uxorem & aliam du- cit, peccat eam dimittendo, & aliam ducendo non mœchatur. Si ſumatur negative: Qni fine fornicatione uxore dimifſa aliam ducit magis gra- viter peccat: contradictoria erit: Qri & c. non ma- gis graviter peccat, quod iterum falſum eſt, quia facit injuriam uxori innocenti. Particula aes ex- ceptive & adverſative in S. Scriptura ſumitur uti Apoc. 21. v. 27. II. Launojus in tr. de reg. in Matr. pot. multos Patres citat, qui dicunt Ma- trimonium ob adulterium diſſolvi: maxime vero S. Ambroſium, qui in I. Cor. 7. ait: virum poſſe uxore adultera dimiſſa aliam ducere, non vero mulierem ob contrariam conſuetudinem. Lactan- tius in epit. c. 6. nunquam conjugalis ſoderis zin- culum, niſi quod perfidia vuperit, reſowatur. Eo- dem modo joquitur Avitus Vienn. ep. ad Anfſe- mund. Keſp. Patres a Launojo citati vel loquun- tur de ſeparatione quoad thorum & cohabitatio- nem, vel nonnulli præſertim Græci uti S. Baſi- lius, & S. Epiphanius obſcuri & incerti viden- tur: alii uti Aſterius, Theodoretus, & Juſtinia- nus & alii recentiores Græci a vero aberrant, nonnullos etiam Launojus non ſatis genuine re- fert, uti D. Toyrnely probat. citati Commen- tarii non ſunt Ambroſii, ſed alicujus hæretici Luciferiani, qui forte loquitur ſecundum leges civi- 84 Caput XX. civiles ab Eccleſia reprobatas. Laantius & Avi- tus loquuntur de ſeparatione quoad thorum. III. Pcenitentiale Romanum in cauſa adulterii permit- tit parti innocent' ad alia vota tranſire Idem le- gitur in Concilio Vermerien can. 5. & Compen- dienſi can. 8. & in c. &z quis zum. cau. 32. . 7. Keſv. Hæc Concilia loquuntur de antiqua diſei- plina, qua publice poenitentes adulteri mortuo etiam conjuge ad alia vota tranfire non poterant, quæ tamen defuncto conjuge permittuntur inno- X centi. IV. Gregorius II. ep r14. ad Bonif. diffolu- to propter infirmitatem conjugali nexu viro per- mittit aliam ducere. Et Clemens III. c. laudabi- lem. De Divort permiſit ſolvi Matrimonium pro- pter hæreſin alterius conjugis. Et Joannes VIII. ep. 65. ait: Cum priorem legitimo ſihi Matrimonio junbtam quisquam deſerere nequeat, illi conceditur in cauſa fornicationis aliam vivente priore conduce- ve. Kejp. Gregorius loquitur de caſu impoten- tiæ dirimentis matrimonium (S. 1228. Schol. I.) Clemens III. ut docécter privatus errare potuit, niſi forte ſolam diſſolutionem quoad thorum in- tellexerit. Textus Joannis VIII. corruptus eſt, ſic enim refertur t. 9. Concil. Et ideo cum prio- vem legitimo ſibi Mairimonio junkam quisquam deſerere nequeat, nulla ratione vrorſus illi concedi- tur, aliam vivente priore ducere. V. Cajetanus ad c. 19. Matth. & Catharinus in annot. ad Cajet. putant, ex Evangelio, & Apoſtolo non poſſe colligi, non licere in cauſa fornicationis aliud Matrimonium inire; hoc tamen variis canonibus eſſe prohibitum nec debere fieri, niſi ex Eccleſiæ Auctoritate. Keſp. Hi Auctores Ececleſiæ judicio ſe expreſſe ſubjiciunt, & ante definitionem Tri- dentini obierunt, adeoque a Catholicis non rece- dunt. VI. Adulterium deſtruit unitatem carnis ad Matrimonium requiſitum: adverſatur triplici bono Matrimonii, fidei, quam violat: proli, quam incertam reddit: Sacramento, cujus ſignificatio- nem lædit: Ergo diſſolvit Matrimonium, Henti . illn d 10 Een ſeggens, ſed thor conjugi mnnete vilegie lol 3. I1. Jure tuim cui md in tivam: 45 iple n leleggeſce ſi mulier Prolis ed tnis euri etiam 4pn Matrinom kuptis eo tuimn fner er Cictis Pnifcit dek. ineſ Vetſioner hein Prof ex hatura omino ileens ritari do donlenſ: otelt. nd oe En con Nutine De Matrimonio. 865 Mud ſolvit fornicatio ſpiritualis ſeu infidelitas. inl⸗ Reſp. Eſſentia Matrimonii conſiſtit in vinculoz nm. II (S. 1197. Schol. 2) unitas carnis eſt quid con- elliermit⸗ ſequens, & fic adulterium non folvit vinculum, lnl ſed thorum Item vineulum conjugale a bonis EC. conjugii diſtinguitur, proinde iis violatis illæſum n. ee manere poteſt. Infidelitas vero ex ſolo Dei pri- u vilegio fidei concefto Matrimonium diſlolvit. eri mon on otenn Sehol. 3. Vinculum Matrimonii eſt indiſſolnbile. An iniliſ- tumtur irne. I. Jure naturali ex primæva ſui infſtitutione: ſolubilitas nif Alere tum quia hæc indiſſolubilitas cognita fuit ab Ada- ſit juris en vi der mo in ſtatu innocentiæ ante omnem legem poſi- naturæ. e uike ctivam: tum quia indiffolubilitas hæc exigitur, norinn o⸗ ab ipſa natura ſtatus conjugalis, ſine hac enim onnss 1II refrigeſcet charitas conjugum; incefta erit proles Mhinonn ſi mulier cum pluribus conjungatur, & debita i wrgler prolis educatio corruit, ſi Mattimonio ſoluto mu- Pore ti tuis curis parentes illi non proſpiciant. Unde lu inpote etiam apud Romanes per 600 annos nullum ſoluti Sent Matrimonii exemplum occurrit licet poſtea cor- nte Polt ruptis ecrum moribus ex leviſſimis caufis ſolu- A thorom k⸗ tum fuerit. 2. Eft indifſolubile jure Divino uti oktüpth ei ex diétis conſtat. 3 Ratione Sacramenti quia e anſſe. Kignificat unionem Chriſti indiſſolubilem cum Ec- n uin clefia. Dicis I. Si Matrimonium jure naturæ s ilient⸗ Eeſt indifſolubile: Ergo nequit difſolvi per con- Cſtmml verſionem unius infidelis ad fidem, & per folem- Nt er nem Profeſſionem. &s v. Matrimonium quidem o von e ex natura fua eſt indifiolubile: ita ut ab homine ins tüt diffolvi non poſſit, bene vero a Deo fupreme senmnin Domino ob nonnullas rationes Matrimonio ex- abe trinſecas v. g. bonum fidei & Religionis omnine lelei ärritari pofſſit. II. Matrimonium naſcitur mutuo tionaſt conſenſu: Ergo etiam mutuo conſenſu diſfolvi s te poteſt. Reſp. Diſſolutionem reſervavit fibi Deus. aten eH imo hoc conſenfu poſito eoipſo ad indiſſolubilita- rhtnr i⸗ tem conjuges tenentur, quia diffolubilitas finz . vei Matrimonii contrariatur. “ . ſgiten Schol. inn, Schram Inſtit. Theol. Tom. 1I. ii lus repu- dii olim fuerit lici- usS. 866 Caput XX. An libel- Schol. 4. Quæritur, an per libellum repudii in lege Moſaica ſolutum fuerit Matrimonium, & an ille Judæis & gentilibus licitus fuerit. Concefſum fuiſſe in Lege veteri Judæis libello repudii uxori dato aliam ducere, patet ex Deut. 24. v. I. &N acceperit homo uworem, & non invenerit gratiam ante oculos ejus propter aliquam fozditatem, ſoribet libellum repudii, & dabit in manu illius, & di- mittet zam de domo ſua. Forma hujus libelli ſe- quens fuiſſe traditur: Ego MW. die N. menſis N. anno a creatione munde N. hic & in hac eivitate ex antmi mei conſenfſu, & ſine ulla coactione repudiavi W. & dedi illi libellum repudii in manu, Schedam abſciſionis, & ſignaculum diviſionis, ut jit à me abjelda, & abeat, quocunque volusrit, ducigue voſſit ab omni viro, nec am quisquam prohibere prie- Jumat juxta conſtitutiones Mozſis & Irael. Apud Romanos vero forma repudii hæc erat: Kes tuas tibi habeto, vel: KRes tuas tibi agito. Ut libellus repudii eſſet legitimus, debebat dari a ſolo viro, & quidem in Scriptis exaratis a ſcribis publicis cCauſa rite diſcuſſa, quæ tamen in ſcripto, ne no- ceret repudiatæ, non exprimebatur. His ſuppo- ſitis. Keſpondeo Olim permiſſus fuit Judæis libel- lus repudii diſſolvens vinculum conjugale non ſolum impune, ſed etiam licite. Id quod patet ex verbis Deuteronomii mox citatis, nec unquam de uſu legitimo hujus libelli Judæi a Prophetis argunntur; præſertim quia juxta Legem Lev. 21. latam Sacerdos non poterat ducere in uxorem repudiatam: Ergo alii poterant ducere, ſane vox Hebraica Deut. 24. v. r. ) ²*) diſciſſionem Ma- trimonii ſignificat. Deinde ſi vinculum Matrimo- nii non fuiffet ſolutum per libellum repudii, mu- lieres caruiſſent ſemper remedio contra incontinen- tiam, cum econtra viri ob polygamiam permiſ- ſam plures uxores ducere potuiſſent, quod non tis æquum videretur. Dicis I. cum P. Berti &c. mulier repudiata alteri nubens dicitur polluta & abominabilis coram Domino. Deut. 24. V. 4 4 6r. U9. V ntum 60 redie Ullis, gn Ateri pi gem pr cundivin, 19 dit, l. Ibellumn Iepodland tone tin licet olabile tiam Per eniom gons cild ſektatur a Meifce fin Nabkne. ſolns: (. lne Sin lſiceln, ſon ginntt iſeait, 4 Fter, temn lie ſe Cllum, 1 Ulgi fseli enegator eegtnr ond rin tum: De Matrimonio. 867 ün Jer. Z. v. I. Ergo libellus non erat licitus, ſed n N tantum impunis. Reſp. Repudiafa a viro ſecun- Cenrefin do rediens ad primum Deut. 24. dicitur abomina- Dwdir bilis, quia videtur quaſi ad tempus dimiſſa, & r.r 5 alteri viro commodata. Jeremias reſpicit ad le- itgin gem prohibentem ne repudiata poſt mortem ſe- ten, /i cundi viri ad priorem accedat. II. Chriſtus Matth. u, 6E 19. ait, ſolum ad duritiam cordis permiſſum fuiſſe 1s lbell libellum repudii X„e v. Non fuit olim mandatum, nunſt! repudiandi uxores, ſed permiſſio cum Diſpenſa- niti tione tamen Dei conjuncta. ð t epnit , Glein — ARH H. 1262. S in nuiſhl 8„ ierd Licet autem Matrimonium ex ſe ſit in- Matrimo- 5 difolubile, Matrimonium tamen infidelium nium di/- Ut etiam per copulam conſummatum quoad obvitur o“ vinculum diſſolvitur Deo in gratiam Rell- ve ſonen hs tie gionis diſpenſante, ſi unus conjugum con. unius inf. go, e Vertatur ad fidem, & alter infidelis nolit delis ad HeI pacifice ſine contumella Creatoris cum eofidem. lein habitare. Nam I. Cor. 7. V. I12. alit Apo- anis ſtolus: Cuterit ego dico (ſcilicet ex inſpira- ne tione Spiritus S.) Nt quig ſratey uxosem Labet infidelem, & hac conſentit habitate cum illo, en non dimittat illam &c. v. 15. GQuodſt infidelis de diſcedit, diſcedat, non enim ſervituti ſubjeltus 8 „ ſrater, aut ſoror in nqurmodi. Quod au- og tem hic ſermo ſit de diffolutione quoad vin- Nunr. . . . whn. culum. patet ex eo, qula conceditur hic con- nvode Jugi fideli habenti uxorem infidelem, quod pün en denegatur conjugibus fidelibus: ſed fidelibus t, n denegatur poteſtas diſſolvendi Matrimonium hH quoad vinculum v. 10. non vero quoad tho- rum: Ergo infideli converſo altero nolente jji 2 paci- 868 Cuput XX. pacifice cohabitare conceditur. Idem patet ex cap. Quanto. De Divort. Gallorum chol. x, Equidem pars maxima Theologorum & Canoniſtarum docet, Matrimonium in infidelitate Jententia. 4 contraétum per profeſſionem Religionis Chriſtianæ diſſolvi: Verum nôtabile eſt, quod oceaſione Judæi nomine Levi ad Catholicam Religionem converſi in Galliis contigit. Hic cum Judæam uxorem ut ſe converteret, & cum ipfo cohabita- ret, fruſtra rogaſſet, alias nuptias cum Anna The- vard contrahere cupiebat: repulſam paflus a ſuo Parocho nec non Sveſſionenſi officiali ad Parla- mentum Pariſienſe appellavit: cauſa pluribus die- bus agitata fuit, & tandem referente Seguerio generali Advocato priſtinum maérimonium in ro- bore ſuo permanere judicatum fuit. Quæ vero ad hanc cauſam ſpectant, duobus voluminibus in 12. imprefla ſunt ſub titulo: Kecueil important Jur la queſtion de ſavoir: ſi un Juif Warie dans ſa Religion peut ſe remarier apres ſon bapteme, lor- quz la femme Juife refuſe de le Sivre, et habiter avec lui. Traduéti etiam eadem occaſione fue- runt in idioma Gallicum duo libri S. Auguſtini ad Pollentium cum notis ac diſſertatione An con- Schol. 2. Quæritur, an cum conjux infidelis con- jux con- verſus te- neatur re- tinere con- jugem in- fiaelem vacifice habitare volentem. yve titur ad fidem, teneatur habitare cum infideli nolente quidem converti, volente tamen pacifice cohabitare ſine contumelia Creatoris. Reſpondeo ſi conjux infidelis conſentiat pacifice cohabitare cum fideli, licet quidem abſolute loquendo ex diſpoſitione Divina ad alias nuptias convolare, prohibetur tamen, ſi hoc fieri non poſſit ſine of- fenfione, & ſcandalo aliorum. Ita 1. innuit ipſe Apoſtolus r. Cor. 7. v. 12 Si quis frater uxæorem habet infidelem, & hœc conſentit habitare cum illo, non dimittat illam. z. S. Auguſtinus I. I. de adult. conj. c. 18. ait: Tunc autem non expedit id, quod licitum eſt, quando permiititur quidem, ſed AMſus ipſius poteſtatis aliis affert impedimentum ſaluin⸗ ſicu t & ſon prli o miin Claritutis ſiltz, in ly ofent⸗ gir liier Uillerinis Ute ad 5 le, lt fie . 3. UI , Matr. ando Be litrimoni olvi nünm cont EEdivort. tſun ilcuon Unt nron 6 odh Mio a. 1 ütean. 172 tonreta i Ilbenten, mim uxor Um pero 9e, Prin trctumn oncegenci E perman necictns In ſheriali Dins V. men 4 ſen yel D Verumnr , Moliun: De Matrimonio. 869 m it kicut & diſceſſio Edelis conjugis ab infideli, quam non prohibet Dominus præcepto legis, quia coram gonn E iillo enjuſta non eßt; ſed prohibet Apoſtolus conſilio ndcne Charitatis, quia infidelibus affert impedimentum Chrilin: alutis, non ſolum quia pernitioſiſime ſcandalizan- tur offenſi, verum etiam, quia cum in alia conju- Occaſ Lie, eer 7 eigire gia ceciderint vivenltibus eis, 4 quihus dimittuntur, n ſucen adulterinis nexibus colligati diſicillime reſolpuntur. cohubi⸗ Unde ad Superiores Eccleſiafſticos ſpectat judica- nna re, ut fidelis ab infideli diſèedat. Giüns un Schol. 3. Ulterius Quæritur, quo tempore ſolva- Quando lia but⸗ tur, Matrimonium fidelis converſi, an ſtatim, ſolvatur lmimdee quando Baptismum fuſcipit, an ſolum quando Matrimo- te Egveni⸗ Matrimonium aliud contrahit. Keſpondeo: Tunc nium fide- nion in to⸗ diſſolvi quando converſus reipſa aliud Matrimo- is con- ue ſen nium contrahit. Ita patet tum ex c. gaudemus, verſi⸗ uminibn? de divort. ubi Innocentius III. reſpondet: Quodſi inzurn converſum ad ſidem, & illa converſa ſequatur, Vie Cans1 antequam propter cauſas prædikas legitimam ille gene, .. Aducat uorem, eam recivere compelletur: tum ex 1, halit eo quod hanc ſententiam declaraverit S. Congre- cſone gatio a. 1679. & an. 1680. & itidem amplexa Augofün fuit an. 1729. in caſu, quo Hebræa aliqua ad fidem converſa interpellavit virum renuentem & alteri a nubentem, qui tamen poſtea Baptizatus ad pri- nſiehia mam uxorem adhuc innuptam redire cogebatur. an , Cum vero deinde quæreretur, an ſaltem jus eſſet marſe 4 Papzæ, primum Matrimonium in infidelitate con- D * tractum & conſummatum relaxandi, veniamque oe concedendi conjugi tardius ad fidem converſo, unh ut in prædictis circumſtantiis cum ſecunda uxo- 6 contd 4 re permaneat: Proſper de Lambertinis poſtea Be- volthne nedictus XIV. P. affirmativam quidem probavit 1 inmie in ſpeciali diſſertatione, utpote quam exercuerunt ſutn n Pius V. & Gregorius XIII. S. Congregatio ta- iigf 3 4 men a ſententia ferenda abſtinuit. vii, Coroll. Praſt. vmo. Si uterque conjux ad fidem con- Rcſolvun- n, ,, vertatur, Matrimonium non diſſolvirur. Matri- tur caſus. tl Ne monium autem fidelis converſi tunc difſolvitur, ſi 8 Iii 3 infi- 3870 Caput XX. infidelis diſcedat, & nolit cum fideli habitare ex eo przæciſe, quia fidelis factus eſt; ſi enim ex alia juſta cauſa ſeparetur, v. g. ob adulterium ante vel poſt Baptismum a converſo commiſſum, vel ob aliam rationem juſti divortii, Matrimo- nium non diſſolvitur. 2do. Matrimonium diſſol- vitur, ſi infidelis velit quidem fideli cohabitare, ſed non fine injuria Creatoris, hoc eſt blasphe- mia in Religionem Chriſtianam ejusque ritus, & inducat converſum ad infidelitatem, vel aliud quodcunque grave peccatum. c. gaudemus. de Divort. Stio. Si marito ad fidem converſo poſtes etiam uxor convertatur, cogendus eſt vir adhuc innuptus uxorem ſuam recipere: ſi vero uxor adhuc infidelis viro converſo alias nuptias cele- bravit, vir adhuc inuptus ad infidelitatem re- vertens ſuam conjugem recipere debet, quia Ma- trimonium ab ea contractum nullum fuit, quia facultas folvendi Matrimonium per tranſitum ad alias nuptias ſoli fideli conceffſa fuit. Si uxor infidelis cum alio fornicetur, & deinde ad fidem convertatur, vir innuptus eam quidem ob vio- latam fidem repellere, neuter tamen ad alias nup- tias tranſice poteſt. Ato. Si fidelis velit ad alias nuptias tranſire, debet infidelem monere, & in- terrogare, an ad fidem converti velit, & ad de- liberandum moram illi concedere, & pro hac re utiliter etiam teſtes ad faciliorem probationem adhibentur. Si infidelis latitet, ita ut interpel- lari non poſſit, necefſaria eſt diſpenſatio Papæ, ſi converſus nuptias inire velit: ita deciſum effſe a S. Congregatione a 1722. teſtatur Benedictus XIV. de Syn I. 6. c. 4. Nec Papa difficilem ſe Præbet in diſpenſando: Nam Gregorius XIII. lo- corum Ordinariis, Parochis, & Presbyteris Miſ- ſionariis S. J. in Angola, thiopia, & Brafilia degentibus licentiam dedit, diſpenſandi cum quo- libet conjuge ad fidem converſo, ut novum HMa- trimonium inire poſſit, omiſſa interpellatione in- fidelis, quam conſtat legitime interpellari an . poſſe. ſe. funtio lafu cun loco pio Matrimon in Apoſte lo cal Alnd Mar trimoniun t. glanto ltr omm Aker modo tat Decleſie Ulam von Clolyitur 1e Pppkod ln. de ce erifn 10 eitun l totiſkerie l ern Ulerleneri duercn int Aunn tran 4. Plblie- 05 Wen el Moni ad Obiedion Droniben De Watrimonio. 871 dibtate er Dale⸗ Eandem poteſtatem dedit Beneditus XIV. ſͦ erin er untio Apoſtolieo Venetiis diſpenſandi in hoc A0dwhginn caſu cum conjugibus converſis exiſtentibus in ommiänn, loco pio Catechumenorum Venetiis. Sto. Inito DIakin- Matrimonio inter conjuges fideles, ſi eorum alter inm dde⸗ in Apoſtaſiam labatur, ſeparandi quidem ſunt, ſed dohnditnt, nullo caſu permiſſum eA conjugi innocenti fideli t bherk⸗ aliud Matrimonium contrahere, quia eorum Ma- e Iins, trimonium ex ratione Sacramenti eſt inſolubile. vel ail c. quanto. de Div. & ex conſtit. Benedicti XIV. ulentu. i Inter omnigenas. vero poſta K virachu §. 1263. Vero UN . . . . ugeis ⸗ Alter caſus in quo Matrimonium ſolum- Matrimo- uene modo ratum, id eſt a Chriſtianis in facie nium ſol- ,. Eccleſiz contractum necdum tamen per co- ditua pe-. Profeſſio- Iut, pulam conſummatum d vi , 4 Pulahn. quoad vinculum etiam 4 entim qiſſolvitur eſt Profeſſio ſelemnis in Religio- iYa di N 7 . kNA ne approbata. Ita decernitur 1m in c. Ve- lendt Dum. de conv. conjug. ubi Alexander III. ait: ius Verum poſt conſenſum legitimum de præſenti li- et duu citum eſt alteri, altero etiam repugnante: eligere ee monaſterium, ſicut Sanbli quidam de nuptliis vo- ſre⸗ cati fuerunt, dummodo carnalis commixtio non intervenerit inter eos: &s alteri remanenti, ſ vohincnen E t nieſs commonitus continentiam ſervare noluerit: lici- ene, tum eſt ad ſecunda vota tranhßire, quia ecum non beln⸗ fuiſſent una caro ſimul efebti, ſatis poteſt unus ad nt Pra Deum tranſire, & alter in ſæculo remanere. Et ke, c. Publico, dictus Pontifex cnpienti profiteri. inel duos menſes concedit ad deliberandum, qui- 3 li⸗ bus elapfis aut Religionem ingrediatur, aut ian uxori adhærere compellatur. Solvit deinde tmnin, objectionem, quæ peti pofſiet ex Evangelio oliiare prohibente virum ab uxore diſcedere. dane, . 1 Aui . . . I1ii 4 inquit, ohjeſtio- sS&. 872 Caput XX. inquit, Dominur in Euangelio dicit, non licere viro niſi ob cauſam fornicationit uxorem ſuam dimittere, intelligendum eſt ſecundum interpreta- tionem ſacri eloquii de his, quorum Mateimo- nium carnali copula eſt conſummatum, ſine quo conſummari non poteſt. Idem ſtatuit Innocen- tius HII. c. e garte. de conv. conjug. & Tri- dentinum Sefſ. 24. can. 3. Gt quis dixerit, Ma- trimonium fatum, non conſummatum per ſolem= nem Religionir profeſſionem alterius conjugum non dirimi, anethema ſit. 20o. Patet ab exemplis veterum. S. Thecla teſte S. Ambrofio l. 2. de Virg. c. 3. ecum in S. Paulum ineidiſſet „pa- ctas nuptias diffolvit. S. Gregorius I. 3. dialog. c. 14. narrat de virgine Gregoria quod con- ſtitutis jam nuptiis ſanctimonialis facta ſpon⸗ ſfum quem fugit in terra, in cœlo habere me- fuerit. S. Gregorius Tur de vit. Patr. c. ult- narrat. Leobardum rupto fodere nuptiali, monachum factum eſſe. 3tio. Rationes quæ petuntur a perfectione ſtatus Religioſi qui eſt mors ſpiritualis; & ex eo, quod ante cen- ſummatum Matrimonium conjuges necdum ſint una caro, ſecluſa voluntate Dei, qu nobis per definitiones Eccleſiæ innotefcit; non ſatis firmiter probant, uti examinanti patebit. “ Tolontuy Schol. x. Heterodoxi contendunt, Matrimonium ratum non diſſolvi per ſolemnem Religionis Pro- feſſionem. I. Quia de hoc nil habetur in S. Scri- ptura, imo Matth. 19. dicitur, quod Deus con- junait, homo non Jſepanet. Nec patet ex Tradi= tione, nam exempla S. Theclæ & c. non probant Matrimonia eorum quoad vinculum ſoluta fnuiſſe.- Et Pallavicinus hift. I. 23. c. 9. refert, plures Patres Dules in Ge hac it, mo tum rati efle pern labetur e⸗ inn prob coin erunt Ptinte, tentium ee Cetur ſati Gvem innt ſilet Ma Kerwentt fellonem, ſolntio, incifonwti le eſt Ne eſ feri ſ oleſfone hyimonit lon eſt ine Emmla Alia ſ hi iherdt⸗ contrackn eoncitio: nnimng, P em term Unm cele R neretr. ihnhit Dnckinum mmto Aim & net ind nti er n un tterptie Detti⸗ ſre h lnnocet⸗ .& Ii ertt, M lene gumtan egemßhi 0121 & Uet, N 3 Gane grodenr ta Ho ete e⸗ d,e. Duptil ones , Abte e⸗ Zecln Dei N noreſeit⸗ Vuminet De MWatrimonio. 973 Patres in Concilio Tridentino cenſuiſſe, canonem de hac re non eſſe condendum: ac Maldonatus ait, momenta pro diſſolutione Matrimonii tan- tum rati nil probare, niſi concedatur illud, non effe verum Sacramentum. „α„ v. Hoc dogma habetur ex continua Traditione, & exempla al- lata probant nuptias quoad vinculum eſſe ſolutas, quia erant pact nuptie, ruptum eſt fœdus nu- ptiale. Patres Tridentini tandem in unam ſen- tentiam conceſſerunt. Maldonatus vero non vi- detur ſatis attendiſſe ad canonem Tridentinum, quem inutilem reddit: ſi enim Eccleſia non cen- ſuiſſet Matrimonium ratum tantum eſſe verum Sacramentum, fruſtra contra hæreticos defini viſ- ſet, illud difſſolvi per ſolemnem Religionis pro- feſſionem, nam ubi nullum vinculum, nulla eſt ſolutio. II. Matrimonium ratum eſt jure naturæ indiffolubile, ſicuti conſummatum, quia utrum- que eſt Sacramentum; & ejus diſſolutio non po- teſt fieri ſine injuria alterius conjugis: Ergo per Profeſſionem Religioſam ſolvi nequit. EKeſp. Matrimonium tantum ratum jure naturæ abſoluto non eſt indiſſolubile, ſed tantum hypothetico, ſi nulla alia juſta cauſa, v. g. ſolemnis Profeſſio accedat: hine in Matrimonio rato tantum in gra- tiam Religionis, non vero in conſummato Deus diſpenſat. Nec fit injuria alteri conjugi, quia in contraétn Matrimonii ſubintelligitur hæc tacita conditio: niſi intra duos menlſes inceſſerit me animus, profitendi in Religione approbata, intra quem terminum nec ſponſus tenetur Matrimo- ninm celebrare, nec conjux illud conſummare, imo injuria illi fieret, ſi copula per vim extor- queretur. III. Suſceptio S. S. Ordinum non diſſolvit Matrimonium ratum, quod juxta S. Au- guſtinum Il. 1. de nupt. c. 21. firmius eſt con- ſummato, ſicuti nec Matrimonium inter B. V. Mariam & S. Joſephum diffolvi potuit: Ergo nec illud difſolvit Profeſſio Religioſa, cum qua ſtat charitas & conſenſus animorum, quibus Lii5 Matri- 874 Caput XX. Matrimonium perficitur. Keſp. Diſparitas cur ſuſceptio S. Ordinis non difſolvat Matrimonium ratum petenda eſt a voluntate Dei. Hoc quidem firmius eſt conſummato, quoad vinculum mutui amoris, & conſenſus animorum, non vero quoad fœdus conjugale. Conjugium inter B. V. Mariam & S. Joſephum indifſſolubile fuit propter prolem, quæ hujus conjugii bonum erat, licet- enim per copulam conſummatum non fuerit, fuit tamen conſummatum conſummatione prolis, quæ non ex, ſed in illo nata fuit. Denique conju- galis animorum conjunéctio dicit ordinem & jus radicale tum ad individuam vitæ ſocietatem, tum ad copulam: quo utroque jure privatur conjux per Profeſſionem alterius in Religione approbata. Quo jure Schol. 2. Quæritur, quo jure diſſolvatur Matrimo- Matrimo- nium per Profeſſio- nem jol⸗ vatur. nium ratum per ſelemnem Profeſſionem. Ke/pon- deo 1. Non folvitur jure naturæ; nam ſpeétata rei natura Matrimonium ratum potius votum ſo- lemne irritare videtur, cum corpus per Matri- monium ratum conjugi traditum per ſolemnem Profeſſionem Religioni tradi non poſſe videatur: & ſi per votum folemne in Religione jure na- turæ ſolveretur matrimonium, deberet etiam ſol- vi per votum in fuſceptione S. Ordinis; nec Matrimonium foret jure naturæ indiſſolubile, cum haberet cauſam naturalem, a qua ſolvere- tur. 2. Non ſolvitur ſolo jure Eccleſiaſtico tum quia initium hujus juris Ecclefiaſtici affi- gnari non peteſt: tum quia Pontifices, illud a Traditione deducunt. 3. Solvitur igitur jure Divino poſitivo: nam juxta Regulam S. Au- guſtini l. 4. de Bapt. c. 24. GQuod univerſa tenet KEccleſia, nec Conciliis inſtitutum, ſed ſem- per retenium eſt, nonniſi aukoritate Apofiolica traditum nelkiſſime creditur. Sed talis eſt ſolutio Matrimonii rati per ſolemnem Profeſſionem, quia ipſi Pontifices citati Alexander III. ad Divini eloquii interpretationem; & Innocentius III. ad reve- jefelati Celcend Dem d Rat li tranſire: Matutce gbis alte Deture trandre, ingels, lkata, ni Col 3. lom Ilar ſolvere Dontiftee Antonin ſentat II. N guater ad Dium! lem in 12, G Ca die e los bon Papa du hono ſi iſoluti nientes ſgnifien olad 1. Mlatr Gidolun n conftr 4a 00 ationen totæ nodo 8 n mar unlie De Matrimonio. 875 sn revelationem in hoc privilegio provocant: Ergo imorin deſcendit a jure Divino per continuam traditio- Ngiten nem ad nos deſcendente. Dicis Ratio naturalis unmi . dictat licere a ſtatu imperfectiori ad perfeétiorem nON e tranfire: Ergo per Profeſſionem Religioſam jure nl natutæ ſolvitur matrimonium ratum, maxime itdoe quia alteri conjugi nulla fit injuria. Reſp. Jure ent, Ii naturæ licet quidem ad ſtatum perfectiorem ett, H tranfire, ſed non per diſſolntionem vinculi con. rols, n jugalis, quod manet, altera etiam parte non vio⸗ ne lata, niſi Deus diſpenſet. nem & Schol. 3 Quæritur ulterius, an etiam Papa vincu- An Papa W lum Matrimonii rati tantum per diſpenſationem in Matri- ne ſolvere poſſit. Reſpondeo Affirmative, tum quia monio ra- ion . . . 1 en Prontifices in hoc jam ſæpe diſpenſarunt. Sic S. to diſpen- . Antoninus p. 2. t. I. C. 21. refert ſe vidiſſe talem ſare poſſit. Ur Paume⸗ diſpenſationem faétam àa Martino V, & Eugenio n. Epe IV. Navarrus in ſumma c. 22. dicit, ter vel n ſeinl quater ad petitionem (ſuam diſpenſaſſe Paulum III. Ntun ſt & Pium IV. Cajetanus in opuſeulis. t. 1. tr. 28. ler ur idem ſua ætate factum efſe teſtatur. Henriquez Wlem 1. 2. de Matr. c. 8. refert, Gregorium XIII. uni- le widen ca die cum undecim diſpenfſafſe. Erraſſe autem ne jle hos Pontifices ſane eredendum non eſt: tum quia et ein! Papa habet plenifſimam poteſfatem ad omnia pro rcinsg bono fidelium regimine necefſaria, inter quæ eſt idcordke, diffolutio Matrimenii rati tantum ob ſuperve- n ſchen nientes cauſas graviſſimas, maxime quia illud Pn üngnificat unionem Chrifti cum anima, quæ eſt ifi diffolubilis: Ergo in eo diſpenſare poteſt. Vicis ſes I. Matrimonium ratum tantum eſt jure naturæ in- tii N difſolubile, & Sacramentum: Ergo in eo, ſicuti NbnAr in conſummato, Papa diſpenſare nequit. Reſp. iun Papa contraétum annullare poteſt, adeoque obli- , 6 gationem ex eo ortam; & ſic ſubtrahit juri na- , Ae turæ materiam, non vero illud relaxat. Eodem , modo Sacramento materiam aufert, annullando ſoren / contractum, quo ſublato vinculum non manet. D In matrimonio vero conſummato habetur jam di/ a cualis poſſeſſio corporis, & fignificatur indiile- Ne⸗ ubi- kur caſus. 876 Caput XX. lubilis unio Chriſti cum Eecleſia per Incarnatio- nem, & ſic Papa in eo diſpenſare nequit. II. Sz Papa poteſt irritare contractum naturalem, & ſic diſpenſare, poterit etim hoc Princeps ſæcu- laris, potiſſimum in Matrimonio infidelium, quod non eſt Sacramentum. Keſp. Negative, quia Papz hæc poteſtas a Deo collata fuit pro bono regimine fidelium tanquam Vicario Chriſti, non vero Principi ſæculari. Reſolvun- Coroll. Prakl. zmo. Matrimonium confummatum non fſolvitur per ſolemnem Profeſſionem, & fi quis ſine conſenſu conjugis in Religione profi- teatur poteſt ab ee repeti, & tenetur exire: fi cum ejus conſenfu factum ſit, nequit revocari, & ob vineulum non ſolutum manens in ſæeulo nequit, nubere, ac profeſſus peccans earnaliter præter fornicationem & facrilegium, committit adulterium in confeſſione explicandum. 24do.- Matrimonium ratum non per ingreſſum Religio- nis, ſed per Profeſſionem modo ſolvitur, quam proinde remanens in ſæculo expeétare debet. Per vota autem ſimplicia, & ſi Religio non ſit appro- bata Matrimonium non ſolvitur. 3tio. Conjux qui Religionem ingredi cogitat, vel etiam hanc intentiqnem nondum habet, primo bimeſtri non tenetur conjugi petenti reddere debitum, quia modo non intendens adhue ſententiam mutare poteſt. Si quis tamen eo animo Matrimonium contraheret, ut ante confſummationem Religio- nem ingrederetur, fine graviſſima cauſa pecca- ret mortaliter ob injuriam alteri illatam impe- diendo eum ab aliis nuptiis. 4to. Poſt tempus bimeſtre tenetur quidem conjux alteri petenti reddere debitum, ſi tamen inſuſte negaverit, nec Matrimonium eonſummaverit, adhue Religio- nem ingredi poteſt, & per Profeſſionem Matri- monium ratum ſolvitur, ad licite tamen ingre- diendum elapfo bimeſtri conſenſus eonjugis requi- ritur. 5to. Si intra bimeſtre conjux alium per vim opprimat, Matrimonium quoad vinculum in — iifoln. ſunmat Ahnc ttiam in ſetor, manet ta lum Iat Denig Per mort ſeeundxr tut nec ſn , V 30. lmd o. Kt lelicet ni lu docet Kuir, ve lorum, mn 8 Ceme pau wro Ui ſeun len Hon otihite e lnn 1en pote/ dau, onn vid Ro. Iden kit u (elre C komt At: de un ſenn De Watrimonio. 877 Indiffolubile, quia per veram copulam eſt con- Grni ſummatum: spars tamen vi opprefla Religionem L,S in, GE adhuc ingredi & profiteri poteſt altera parte in etiam invita, quæ ex dolo commodum non me- din retur, nifi tamen neceſſitas prolis aliud ſuadeat: nn, i manet tamen ſemper adhuc in hoc caſu vincu- ve,H6 Slum Matrimonii. Pro den tſtin. F. 1264. ummam Denique Matrimonii vinculum diſſolvitur Matrimo- em, é per mortem unius conjugis, quo ſoluto nium ſol- wem fſecundz & ulteriores nuptiæ non prohiben vitus per. eie tur nec funt irrite. Ratio eſt 1mo. I. Cor. d e bien 7. v. 39. dicitur: Quoqſß dormuerit vir ejus, Sa am Aiberata eſt, eui vult, nubat, tuntum in Domi- mupticg orrti 20. Et 1. Tim. 5. V. 14. volo ergo juniores, ſunt li= . u Kcilicet viduas, nubere, lios procreare. 2fdo. citæ. Ne Ita docet Traditio. Liber Paſtoris l. 2. ait: , dan Si vir, vel mulier deceſſerit, & mupſerit aliquis . 1 ezorum, nunquid peccut? qui nubit, non peccat. S. Clemens Alexand, I. 3. ſtrom. Cus Apo- ang Bolus Propter intemperantiam S& uAſtionem e mnetin venia ſJecundum concedit Matrimonium, hic qui- enn, 5 Adem non peccat e teſtamento, non eſt enim lege m u vrohibitug. S. Hieronymus ep. 50. c. 7. ait: ini, Won damno bigamos, imo nec trigamos, & n dici poteſt, obogamos. Similia habent S. Am- un . proſius 1. de vid. c. II. S. Auguſtinus 1, de en pon. vid. c. II. S. Epiphanius her. 59. ei i 3tio. Idem ſtatuerunt Concilia. Nicænum I. et exigit ut Novatiani profiteantur, quod Ec- e cleſiæ Catholicz dogmata ſequantur, id eſt, de bigamit ſe communicare. Laodicenum can. I. cte, ait: de hie, qui ſecundum Eccieſiaſticam regu- s lam ſecundit nuptiis juncti ſunt. Et Eugemius 878 Caput XX. IV. in Decr. Declaramus, non ſolum ſecundar, Jed etiam tertias, & quartas atque ulteriores nu- Ptias, ſi aliguod Canonicum impedimentum non obſtat, licite contrati poſſe. qto. Nec jus na- turale, nec Divinum prohibet ſecundas nu- ptias, ſicut nec primas, cum in utrisque ſit unio ſoluti cum ſoluta, ad quam natura jure Divino permittente inclinat: Ergo ſe- cundæ nuptiæ æque ac primæ ſunt licitæ. Solvuntur ochol. r. Montaniſtæ, quibus adhæſit Tertullianus objelttio- RéS. teſte S. Auguſtino de hær. c. 26. & Novatiani teſte Theodoreto l. 3. hær. fab. c. 5. ſecundas nuptias mortuo priori viro damnarunt. I. Quia Athenagoras in legatio: pro Chriſtian. vocat eas decorum quoddam adultertum. S. Clemens Alex. I. 3. ſtrom. formicationem. Origenes hom. 17. in Luc. docet eas ejicere de regno Dei. S. Bafilius ep. ad Amphiloch. can. 4. tertias nuptias vocat caſtigatam fornicationem, quæ poœnitentia quatuor annorum plectuntur. S. Chryoſtomus hom. 32. in Matth. & S. Hieronymus I. I1. cont. Jovin. ſecundas nuptias eſſe fornicationem docent. Reſp. Patres culpantes incontinentiam convolan- tium ad ſecundas nuptias, zelo abrepti, ipſas for- nicationes vocant, non in ſe ſpectatas, ſed pro- pter nubentium intemperantiam Hinc Athena- goras volens diluere objectionem gentilium, quod Chriſtiani in fuis cœtibus voluptatibus in- dulgeant, dicit eos etiam ſecundas nuptias velut minus perfectum quid, & quaſi adulterium refu- gere. S. Clemens illas ratione incontinentiæ ad- junctæ improprie fornicationes vocat: & Orige- nes vult eas nos privare ſublimiori gradu in re- gno Dei, non vero omnino ab eo excludere, nam in eadem homilia dicit, bigamos non mitti in æternum incendium. S. Bafilius tertias nu- ptias non difſolvit, ſed ob incontinentiam nu- bentis pœnitentia dignas cenſuit. Homilia citata non . Hon eſt E§ l in ſe, tium. puptie Coreii⸗ tut: E⸗ Mlitis Menti, Ko. lis pr etiim pe a fuit: dam con lens, Gbe non Afol,2. Muptir 1. Lecle ſeenndis 1. Cr. tonun tior qut⸗ lonſilun. de Widni Hieepto leeundas Imns e tamus uien⸗ Dtis or⸗ dbeyer Uigamis Annorun dal. 3. etian labedant ecictio ſennd tereſta De Matrimonio. 879 eliti non eſt S. Chryſoſtomi, ſed hominis hæretici. ſofer Et S. Hieronymus non damnat ſecundas nuptias in ſe, ſed ſolam intemperantiam ſæpius nuben- Ntun p “ tium. II. Bigami ſunt irregulares: & ſecundæ nuptiæ non benedicuntur ab Eccleſia, imo in lis l⸗ Concilio Laodiceno c. I. pœnitentia illis injungi- R tur: Ergo non licent Keſp Bigamia eſt ifregu- D ban laritas ex defectu perfectæ ſignificationis Sacra- Eigol menti, (H. 11980. Coroll. 8.) non vero ex deli- leitr. Go. Benediétio ſecundis nuptiis negatur, tum quis præſeferunt ſpeciem incontinentiæ, unde ſertuliam. etiam poœnitentia ſecundo nubentihus olim injun- oratii Eta fuit: tum quia benediétio nuptiarum eſt quæ- Leom dam conſecratio, cujus finis ſœcunditas eſt mu- lieris, quam jam adepta efſe præſumitur; adeo- . que non iteratur. veit ei ren de Schol. 2. Quæritur, an olim ſecundæ & ulteriores An ſecun- hom. I nuptiæ ab Eccleſia prohibitze fuerint. R Longle dæ nuptiæ 6 Huin 1. Eccleſia in votis ſemper habuit, ut fideles a olim fue- kins voet ſecundis nuptiis ſe continerent, uti patet ex vint pro- nit 1. Cor. 7. v. 8. dico autem non nuptis & viduis, hibitœ. en bonum eſt illis, i ſic vermanegant. Et v. 39. bea- Ort Niin tior autem erit, ſie vermanſerit ſocundum meum n Ner conſilium. Idem ſuadent Patres S. Ambroſius 1. copies⸗ de viduis c. II. Hro conſilio dicimus, non pro , er. præcepto imperamus... neque enim prohibemus R ſecundas nuptias, ſed non Juademas. S. Hiero- e gle. nymus ep. ad Acheruchiam. Guid igitur, dam- . grün, namus ſecunda Matrimonia? minime, ſed prima ntin ⸗ laudamus. 2. Hinc olim Eccleſia ſecundas nu- ts e ptas ordinarie ut ſignum incontinentiæ habuit, n el⸗ & ſeverius erga ſecundo nubentes ſe geſſit, ſic 6 iek⸗ bigamis pœnitentia unius anni, trigamis quinque ri. annorum imponitur in Concilio Neocæſareenſi D can. 3. Ancyrano c. 19. Laodiceno c. 1. Biga- 4 le, mi etiam irregulares ad ſacros Ordines jam olim D * habebantur, ex Origene hom. 17. in Luc. Be- Ncnn nedictio ſacerdotalis nuptiis denegabatur. c. 1. de RZ ſecund nupt. 3. Nulla tamen lege univerfaliter nin recepta Eccleſia olim ſecundas nuptias prohibuit. iiͦ Quis 1 880⁰ Caput XX. Quia nullus Canon circa has proferri poteſt. Equidem Sæculo ono Bafilius Imperator orienta- lis quartas nuptias irritavit, quod idem Leo ejus filius decrevit, ſed cum ipſe Leo quartam uxo- rem ducens a Nicolao Patriarcha Conſtantin. ex= communicatus ob hoc efſet, & Leo ideo Nico- laum in exilium ejeciſſet, Joannes X. P. cum Imperatore diſpenſans hanc litem compoſuit. Deinde etiam Orientales Epiſcopi a Conſtantino Leonis Filio convocati lege lata anno 925. quar- tas nuptias omnino prohibuerunt, quæ tamen lex orientis fines non exceſſit. . G. 1265. Divor- Quanquam autem Matrimonium exceptis tium quid. prædictis caſibus ſit quoad vinculum indiſ- ſolubile, diſſolvi tamen poteſt quoad tho- rum & habitationem remanente vinculo conjugali, quæ ſeparatio dicitur Divortium. H. 1266. Divor- Chriſtiani ergo conjuges aliquando licite tium ſub- ſeparari poſſunt quoad thorum & habitatio- inde et nem ſalvo Matrimonii vinculo. Nam Imo. icium. Matth. 5. & 19. Chriſtus permittit uxorem dimitti ex cauſa fornicationis. Et 1I. Cor. 7. v. 10. & I1. iis autem, qui Matrimonio jundti Junt, pracipio non ego, ſed Vominur, uworem a viro non diſcedere, quodſi diſceſſerit, manert innuptam aut viro ſuo reconciliari. Ubi ſuppo-⸗ nit Apoſtolus, per divortium, de quo loqui= tur, matrimonium non dirimi, cum decer= nat, mulierem ſeparatam manere innuptam. Deinde ſupponit, divortium eſſe licitum, optionem enim dat mulieri, vel redeundi ad “ mari⸗ mututr Dert inr ſe illic m c NANs b de D 14. Cll. yn oh lorr gon eerten Alit, Eat, ut lr eiden lel. Lni unchtor 2, Lxem NIles c ges licite Mem. 1 N mu Non 3Pp dnieati 0 0 8 Darn cum ait. enm: priori Ee iaſke iliaum n geni mleltt ne eun ſnn urle ne nt dheen, poiel⸗ Crientn- led ejun tam uxo⸗ llin ex⸗ deo Ro⸗ 1.. n ompoſti Onſantin r5 l⸗ tammen el n euens un ind⸗ Lond ⸗ hined ortian bo Nn it ud nl O tont) u, En t, em lete⸗ P gongt De Matrimonio. 881 maritum, vel non redeundi, dummodo ma- neat innupta; ſi autem divortium cenſeret eſſe illicitum, ſine dubio ad reconciliationem eam compelleret. 2do. Accedit communis praxis Eccleſiæ, quæ conſtat, ex toto titu- lo de Divort. & definitio Tridentini Seſſ. 24. Can. 8. Ni gquis dixerit, Eocleſiam ezrrare, rum ob multas cauſus ſeparationem inter con- juges quoad thorum, ſeu gquead cohabitutionem ad certum, incertumve tempus Keri poſſe de- cernit, anathema ſit. 3tio. Jus naturæ di- dtat, ut frangenti fidem, fides non ſerve- tur eidem. Schol. Lutherus l. de capt. Babyl. c. de Matri. Me- lJanchton in loc. Theol. de conjug. Kemnitius p. 2. Exam. licet doceant, Matrimonium ob non- nullas cauſas dirimi poſſe, negant tamen, conju- ges licite ſeparari quoad thorum & cohabitatio- nem. I. Quia S. Panlus in citato textu præci- pit mulieri reconciliationem: Ergo divortium non approbat: & Chriſtus Matth. r9. ob ſolam fornicationem permittit, dimittere uxorem: Er- go ob ezlias cauſas divortium fieri nequit. AReſp. S. Paulus de duplici diſceſſione uxoris loquitur, cum ait: Eræcipio, uworem a viro non diſcederes & cum ait: Quodſi diſceſſerit, manere innuptam in priori agit de injuſta diſcefſione: in poſteriori, de juſta Deinde aliæ etiam cauſæ divortii in S. Scriptura aſſignantur, uti hærefis, Tit. 3. α= reticum hominem voſt unam & ſecundam correio- mem devita. Item fi unus alterum ad peccatum impellit Matth. 18. Si oculus tuus Gandalizat te, erue eum: Chriſtus autem ſolam fornicationem aſſignat, quia eſt cauſa perpetui divortii, cum aliæs caufæ poſt emendationem divortium tollant. II. ivortium præbet dimiſſæ parti cauſam aadlulte- randi 3 Schram. Inſtit. Theol, Tom. III. K K K 882 Caput XX. randi: facit ut vir non adhæreat uxori: ut mu= lier non ſit adjutorium coram illo: ut habeat po- teſtatem corporis ſui, non vero vir: ut conju- ges tentet Satanas: ut non ſint una caro: ut non fſit individua vitæ conſuetudo: Ergo vel non licet, vel ſolvit vinculum Matrimonii. Reſp. Periculum adulterii non imputatur dimitten- ti, qui utitur jure ſuo, ſed ei, qui dedit cauſam, cur dimitteretur. Deinde vinculum conjugale eſt talis mutua obligatio, ut vir vivente uxore, non poſſit eſſe alterius: cohabitatio vero, & ſocietas leéti ac menſæ non ſunt, nec efficiunt ipſum vinculum, ſed ex illo conſequuntur, quia vinculum etiam viro ad exteros profeéto remanet. Reſolvun- Coroll. Praſ. mo. Divortium fieri poteſt mutuo kuy aſus. tonſenſu ad liberius Deo ſerviendum, neve pro- les upra facultates multiplicentur, dummodo periculum incontinentiæ abſit. 2do. Altera cau- ſa divortii eſt adulterium ex parte innocentis, ubi nomine adulterii etiam Sodomia, & beſtia- litas completa, non vero taéctus impudici, & mollities intelliguntur. Cognito autem certo adulterio pars innocens jus habet, propria auéto- "ritate ſe ſeparandi, & alimenta ac debitum negan- di niſi ſcandalum obſtet, quoad ſeparationem ve- ro ab habitatione judicio Eccleſiæ opus eſt, niſi crimen ſit notorium: ſi vero non ſit notorium, nec in foro externo probari poſſit, ob ſcanda- lum propria auétoritate ſeparatio fieri nequit. In nonnullis etiam caſibus divortium ob adulterium fieri nequit, ſcilicet r. ſiquis contra voluntatem vim ſit paſſus, ſecus vero, ſi ex metu conſenſe- rit c. Propoſito. cauſ. 32. q. 5. 2. Si conjux bo- na fide ad alterum acceſſerit putans eſie ſuum virum, vel eum mortuum credens alias nuptias contraxerit. c. Cum per bellicam. cauſ. 34. q. 2. 3. Si uterque conjux adulterium commiſerit c. Fgnifcaſti. De Divort. 4. Si poſt adulte- rium conjuges ſunt reconciliati. Si autem Fok utri⸗ Minse tonem ornie⸗ 2cquiri Vvortio anlte ſel tenetur. Soneri Goreda luntter Ubi cone tamen e tondona tetium ſeandalun ſuideant etiarmn P keconcil ordinani⸗ catumn re tanla di inronin kempore Inpe dun Ditio⸗ dr⸗ 0, Mon Moprin Poteſt, tenetar: nocens tenetut, Derleſſe l. De! IIN aler Vertere, Lete nor dia Canl. tienlo lekent I M⸗ Mhent po⸗ nl⸗ CNii Nt Eron el latrüncik. rdimite dit cauſin jugeles Nte vxote, eio, G ee efhriunt legonntut s refeho dkek nnimn pere ⸗ Gumnod- Altera en nnocenti betti Puäid, 4 Utem prit o⸗ rum neg⸗ boneni⸗ S 4, 1 Noterin, 6 t⸗ altin VolNnt enont⸗ ca. 1s d n alins 1. 4 , o a ⸗ De Matrimonio. 883 utriusque adulterium unus emendatus emenda- tionem alteri offerat, quam ille reſpuens denuo fornicatur, emendatus jus faciendi divortium acquirit. Quodſi facto ex ſententia judicis di- vortio innocens deinde adulterium committat, ante ſententiam judicis conjugem recipere non tenetur. Dupliciter autem crimen adulterii con- donari poteſt, expreſſe, verbis; vel tacite, fa- cto reddendo debitum, ſe non ſeparando, fami- liariter converſando poſt cognitum adulterium: ubi condonatio in foro externo præſumitur, quæ tamen ceſſat in foro conſcientiæ, ſi voluntas condonandi defuerit. Divortium autem ob adul- terium inſtituere non tenetur innocens, niſi ſcandalum, & ſpes corrigendi nocentem aliud ſuadeant. Facto vero divortio ob adulterium etiam per ſententiam judicis innocens adulteræ reconciliari poteſt, quia jure ſuo non privatur: Ordinarie tamen innocens adulterum etiam emen- datum recipere non tenetur quia adulterium eſt cauſa divortii perpetui, niſi charitas & periculum incontinentiæ aliud jubeant. 3tio. Cauſa divortii temporalis eſt hæreſis, quamdiu in altero con- juge durat. c. Quanto. de Divort. ubi tamen mo- nitio præmittenda eſt, ut de pertinacia conſtet. c, Non ſolum. cauſ. 28. q. I. qua cognita etiam propria auétoritate innocens divortium facere poteſt, imo ſubinde ob periculum perverſionis tenetur: & ſiquidem propria auéctoritate fiat, innocens conjugem reſipiſcentem mox recipere tenetur, non autem, ſi divortium auctoritate Eccleſiæ factum fuerit in poznam hærefis c. De illa. De Divort. Ato. Cauſa divortii eſt, ſi con- jux alteri ſine gravi periculo animæ cohabitare non poſſit: tunc enim durante periculo poteſt di- vertere, imo obligatur, ſi alio modo illud effu- gere non poſſit. c. Idololatria. cauſ. 28. q. I. Sta Cauſa divortii eſt, ſi conjux alteri ſine gravi periculo corporis cohabitare non poſſit. Huc ſpectant inſidiæ vitæz a conjuge ſtruétæ, magna K k k 2 eus 884 Caput XX. ejus ſævitia ex ira, furore, crebra ebrietate, in⸗ genii & morum aſperitate proveniens, ita, ut ſine gravi damno cohabitatio fieri non poſſit. c. litteras. de reſtit. Spol. Malum autem impendens debet eſſe grave, uti mors, mutilatio, gravia, & atrocia verbera continuæ diſcordiæ, ſive de- inde hæc mala ab ipſo conjuge, ſive ab ejus pa- rentibus ex culpa conjugis timeantur. c. Ex transmiſſa. De reſtit. Spoliat. Debet etiam eſſe malum pro futuro impendens, ſemel enim & ite- rum verberatum eſſe non ſufficit. Item debet eſſe probabilirer inevitabile: hinc ſi cautio de malo non amplius inferendo præſtetur, divor- tium non licet. c. litteras. De reſt. Spol. 6t0. Si malum ex cohabitatione ſine culpa alterius conjugis eveniat, uti amentia, morbus conta- gioſus, ſi ſolum moleſta fiat cohabitatio, di- vortium non permittitur, ſecus, ſi vitæ peri- culum immineat. Quodſi cauſa divortii ob pe- riculum animæ vel corporis etiam notoria fue- rit, ordinarie non propria auétoritate, ſed ex ſententia judicis Eccleſiaſtici divortium inſtitui debet, niſi periculum ſit in mora. ztimo. Si di- vortium inter conjuges factum ſit, liberi debent manere penes partem innocentem expenſis patris, ſi is divortio anſam dederit, ſi contra, expenſis matris locupletis, ſaltem poſt ſententiam judicis quia in hoc Juriſte non conveniunt. Proles au- tem parti innocenti infideli non eſt relinquenda: c. ult. de conv. infid. Si mater nocens ſit dives, pater vero innocens pauper, vel viciſſim, pro- les diviti relinquitur Auth. ſi pater. C. de Div. 8vο. Si ob culpam mariti fiat divortium, tenetur alere uxorem: ſi vero cauſa divortii ceſſet, & uxor renuat redire, non tenetur, quia tunc ipſa eſt in culpa. Si divortium fiat ob culpam uxo- ris, maritus non tenetur eam alere, quia ipſa non fecit, quod debuit. Si divortium ſit factum ob culpam utriusque, maritus tenetur alere uxo- rem, quia culpa unius compenſatur per culgen alte⸗ eri Utriu marit Ter el, g judices Chriktn non kte ſel ip⸗ Apoſtol füelem d udͤi eN Ta cibus llarlurm faice. Francor Eua frat Dus An Dudiatz Matrim cum tum ce Oob. P. timom Berta reſie⸗ kuoſis nnllun Seer De Matrimonio. 885 lte, in l⸗ alterius. Si Divortium fiat ſine culpa alterius 1oltee. utrius v. g. quia maritus cepit efſe leproſus, myertens maritus tenetur alere uxorem. , gni, nr O. 1267. ejne⸗ r. 1 1 Tertius effectus Sacramenti Matrimonii Caaſæ m d eſt, quod cauſæ matrimoniales ſpectent ad matyimo- inà judices Eccleſiaſticos. Ratio eſt 1mo. quia nia e temn dede ſpekant eia6 Chriſtus cauſam de divortio, & repudio? judices „de. non remiſit ad Magiſtratum politicum, Eccleſia- dol. 60 ſed ipſe judicavit. Matth. 5. & 19. Et ſicos. Hein Apoſtolus I. Cor. 7. cauſam conjugii inter ns ooltr fidelem & infidelem ſimiliter cognovit, nec io, A ad judicem politicum remiſit. 2do. Conſtat ee ex Traditione cauſas matrimoniales a judi- e cibus Eccleſiaſticis ſine ulla Principum ſæ- totin f⸗ . 1 ſia cularium contradictione ſemper tractatas n i fuiſſe. Sic Vigilius P. a. 540. Theodeberto m. Fc Francorum Regi ſeparationem injunxit a vi- ei lehen dua fratris ſui, quam duxerat uxorem. Leo kle III. a. 795. per legatos ſuos egit, ut Philip- pus Auguſtus legitimam uxorem injufe re- Pok pudiatam reciperet: & irritum declaravit ellit Matrimonium Henrici I. Caſtelle Regis , cum filia Regis Luſitanize ob impedimen- Un, ⸗ tum conſanguinitatis. Gregorius V. an. el 996. Papa factus irritum pronuntiavit Ma- ,1 trimonium Roberti Francizæ Regis cum uß Berta fſua conſanguinea excommunicato — Archiepiſcopo Turonenſi, qui illis ince- nn in ſtuoſis nuptlis præfaerat. Honorius III. Sthinm. Papa creatus 1216 ad ſe vocavit cauſam ew nartalium Adelæz Reginz Cypri, ex qua pen- debat ſucceiio in comitatu Campanige, quia KK K 3 exce- 886 Caput XX. exceptio illegitimitatis fundat ſe in valore Matrimonii. Denique Clemens VIII. a. 1592. adegit Henricum IV. ad dimittendam Margaretam Reginam, cum qua contraxe- rat poſt ſententiam repudii a judicibus Ec- cleſiaſticis pronuntiatam. 3tto. Non facto ſolum, ſed etiam legibus ſuis Principes ſæ- culares hanc poteſtatem decidendi cauſas matrimoniales ſolis judicibus Eccleſiaſticis vindicant. Chilpericus in capit. edit. a. 595. a. 2. juſſit inceſtas nuptias juxta Epiſcopo- rum ſfanctiones emendari. Carlomannus in Conventu Liptinenſi c. 3. præcepit, ut adulteria, & inceſta Matrimonia prohibean- tur, & emendentur Epiſcoporum judicio. Eadem ſervari mandavit Carolus M. 1I. 5. Capit. n. 5. quod fuo exemplo confirmavit ablicens poſt ſententiam Epiſcoporum Ber- tam filiam Deſiderii Regis Longobardorum ob impotentiam, & ducens Hildegardem. Denique Henricus IV. a. 1606. & Ludo- vicus XIII. a. 1639. Galliæ Reges decla- rarunt in Matrimoniis ſervanda eſſe præ- ſcripta a Conciliis, & difficultates in foro Eccleſiaſtico diſcutiendas. Ato. Matrimo- nium eſt Sacramentum, nec apud Chriſtia- nos contractum civilem a ratione Sacra- menti ſeparare licet: (F. 1199. Schol. 3.) Ergo judicare, an contractus Matrimonii ſit legitimus, eſt judicare, an ſit Sacramen- tum: ſed judicare de Sacramentis ſpectat ad judices Eccleſiaſticos: Ergo cauſæ Ma- trimoniales ſpectant ad judices Eccleſiaſti- cos. Bene igitur definit Tridentinum Seflf. 24. e gunial athe Klot Apol. 1d 1 C num Lex e p doſii E ut litz el Flſt. Hono ſoript &ſt⸗ E ze Il. Co Gor tren natur leer (onei mudi ilte Crol. ſtaten Chlun Rec e tor, ditio valid ſori lem, unr De Matrimonio. 887 Tllote 24. can. 12. Siquis dixerit, cauſas Matri- M. 1. monialer non ſpebtare ad judices Eccleſiaſticos, terlun enatliema ſit. true⸗ dce Schol. Melanchton in loc. de conjug. Brentius in Solvuntur Apol. pro conf. Wittenb. cauſas Matrimoniales objeſtio- n limn ad Magiſtratum politicum ſimpliciter feliciunt, nes. pes ſ⸗ I. Quia legem prohibentem conjugia conſobrino- caulis rum ſolus Theodoſins Imperator tulit. Reſp. eſialleis Lex illa approbante Eccleſia lata fuit, quod ex 155 e0 patet, cum enim hanc legem poſtea filii Theo- i 4 doſii abrogaflent, 1. Celebrandis. C. de nuptiis. Plcopo. & Juſtinianus Imperator legem tuliſſet, quod li- annus in cita eſſent Matrimonia inter conſobrinos; §. Duo- bit, ut um. Inſt. de nuptiis. S. Gregorius P. legem olübenn⸗ Honorii, & Juſtiniani aperte reprehendit in re- iulin ſcripto ad §. Auguſtinum Anglorum Epiſcopum 5 1 & ſtatuit, inter conſobrinos illicita eſſe conjugia, Uk N & haæc lex in Eccleſia Auctoritatem obtinuit. rmant II. Concilium Milevitanum decrevit, legem de n Be-⸗ divortio ab Imperatore efſe petendam. Ruyſo. Hatdorun Patres Milevitani non petunt legem, qua decer- lte natur, non licere, poſt divortium aliam uxorem Iur⸗ ducere priori vivente, hoc enim lam ſatis in Concilio Patres definierant, & ſub poena excom- es del municationis prohibuerant; ſed ut poena externa ele e⸗ ille puniatur, qui hoc ſ(celus commilſerit. Plenine⸗ Coroll. Pratt. Prineipes ſæculares non habent pote- Chitr. ſtatem judicalem circa ea, quæ ſpectant ad vin- Ggr⸗ culum Matrimoni, & ejus nexum inſolubilem; e e nec circa ea, quæ exinde necefſario conſequun- ehl 4 tur, uti ſunt firmitas conjugii, divortium, con- atinun ditio legitima prolis, & quæ pendent a ratione Saclanet⸗ validi contraétus in ratione Sacramenti- Acceſ- ſett ſoria vero ſpeétantia ad civilem ſocietatem, do- tem, hæreditatem &c. judicio ſeæculari relin- le⸗ 73 quuntur. m Kk k 4 G. 1268. Obligatio I. conju- 888 Cuvut XX. §. 1268. Ex hacenus dictis colligi poteſt, quæ- nam fint obligationes conjugam. Et qui⸗= em red- ir . Cconi- Se⸗ mg, e dem Prima eſt, quod conjuges teneantur bitum. ſibi invicem reddere debitum coenjugale. Nam Imo. I. Cor. 7. ait Apoſtolus: Wolite Nraudare inmvictm: id eſt, nolite fraudare al-= teratrum re debita, quoties una pars illam exigit: Ergo denegare debitum eſt pecca- tum contra juſtitiam. 2do. Denegando de- bitum alter conjux exponitur periculo in- continentiæ, daturque occaſio rixarum, & diſſenſionum: Erge petenti reddi debet. Reſolmun- tux Hſiss. Coroll. Praft. I. Copulam exercens in Matrimonio propter ſolam voluptatem peccat venialiter juxta propoſit: 9. ab Innocentio XI. damnatam; ſecus foret, fi woluptatem propter finem generationis attenderet. Unde qui præter finem primarium exercet copulam ex alio etiam ſine ſecundario, ad vitandam incontinentiam, ob ſanitatem, ſi non excludat finem primarium, non peccat. 24. Qui negat conjugi ſerio petenti cum periculo in- continentiæ & diſſenſionum debitum fine juſta caufa graviter peccat. Nee excuſat a redditione debiti inſtans devotio, licet conveniens fit, at conjuges in diebus S. Communionis abfſtineant. Nec excuſat multiplicatio prolium, niſi fiat ex mutuo conſenſu ſine periculo incontinentiæ. Nec excuſat moleſtia in gravidatione, & partu perfe- renda, quia his ſponte mulier ſe fubjecit. Ztio. Licet tamen negare debitum primo bimeſtri a contracto Matrimonio: (K. 1263. Coroll.) 2. Sià conlux cemmiſerit adulterium. (S. 1266. Coroll.) 3. Si grave damnum exinde fibi vel proli immi- neat. 4. Si conjux in amentia, vel ebrietate il⸗ lud petat, niſi in ebrio foret periculum inconti- nen-= rent dum ſetv men quent ret, cum commt jux Dem a n Vicen culutm Agge Hon a leont lie Petere iet 1 heam Petere lum v. contin leeite 1 Vidert Dericd is Genus Ufns ) tus 20 dum ir Ane⸗ de tum 5 D Non I Kravite atarar un v lnn tur; ⸗ Et Meanmt Ejgi NN Cate 1. 8s ilae pecci⸗ Ndo de⸗ lo in⸗ un, & et. trimoni. ter iuxt Neni Pfimriun cunianio, tten, et. elietlo ir ine tedtione ens it, DPkienn. Pii i ntie⸗ Ne uti⸗ ſeeie N⸗ hinen 2 6. Co Nol in. De Matrimonio. 889 nentiæs, ſemiebrio autem & ſemiamenti redden- dum eſt; uxori autem amenti, ob periculum ne fœtum occidat, reddendum non eſt, ſecus ta- men foret, ſi tantum ſit ſterilis. 5. Si nimis fre- quenter petatur, hinc ſiquis ter una noéëte redde- ret, quarta vice negare poteſt. 6. Ob inceſtum cum conſanguinea conjugis in Imo & ado gradu commiſſum. (S. 1234.) 7. Quando uterque con- jux caſtitatem vovit. 8. Si paulo ante petitio- nem debiti mulier valde crudeliter tractata fuerit, ita ut divortium petere poſſit, ubi una & altera vice negare poteſt, niſi majoris ſævitiei ſit peri- culum. 9. Si alter ſolum benevole petat, nec ægre ferat, ſi denegetur, niſi præ verecundia non audeat inſtanter petere, vel ſit in periculo incontinentiæ, ubi negare erit mortale, maxime ſi ex ira & odio fiat. Ato. Debitum ſub mortali petere non licet. I. Illi, qui vovit caſtitatem, licet poſſit reddere. 2. qui cognovit conſangui- neam conjugis in Imo, & ſecundo gradu. Sto. Petere gebitum tempore fluxus menſtrui eſt ſo- lum veniale ob indecentiam, & ad vitandam in- continentiam, & fi fluxus fit quaſi perpetuus, licite petitur, niſi proles monſtroſa naſeitura præ- videatur. Tempore quo uxor eſt gravida ſecluſo periculo abortus licite petitur & redditur debitum, quia nulla lex hoc prohibet. Item ſi uxor ha- Stenus nonnifi proles mortuas genuit, per hoe uſus Matrimonii non fit illicitus, quia feliæ par- tus adbuc ſperari poteſt. Item poſt partum, dum in puerpera continuatur purificatio ſangninis fſine periculo morbi licet petere & reddere debi- tum „ quod etiam licet ante ablactationem in- fantis, niſi lac exinde infici advertatur. 6t0. Non licet reddere debitum, ſi petens petendo graviter peccet, vel quia petit copulam contra naturam peragendam; vel in loco publico; vel cum voto caſtitatis, ubi amice negari poteſt, ad illum a petitione abſterrendum, ſi frutus ſpere- tur; melins tamen petitur diſpenſatio. 7timo. KkkS Per Feccata conjugum circa co- vulam. 890 Caput XX. Per ſe loquendo nemo tenetur petere debitum, ſubinde tamen per accidens, ſi altera præ vere- cundia non audeat petere: ſi adſit periculum in- continentiæ: ſi neceſſarium ſit, ad fovendum mutuum amorem: Si generatio prolis ſit ne- cefſaria ad mala reipublicæ avertenda. Ufus conjugii eſt licitus ad vitandam in ſe inconti- nentiam, licet nulla ſpes prolis adſit, quia Ma- trimonium eſt ſecundario inſtitutum in reme⸗- dium concupiſcentiæ. Cbroll. Prakt. II. Conjſuges peccant mortaliter, ſi habent copulam extra vas debitum, quæ eſt So- domia imperfecta, licet incipiant in vaſe inde- bito animo eam conſummandi in vaſe debito. 2do. Peccant graviter, ſi ſcienter & voluntarie ſemen extra vas effundant, vel ante copulam, vel abrupta copula: Item ſi uxores ſemen jam receptum voluntarie ex quacunque cauſa eji- ciant, quia hæc opponuntur fini conjugüi. Ex- cuſari tamen pofſunt, ſi effuſio ob metum, ſenium, & feſtinationem involuntaria ſit. Imo P. Sanchez a mortali excuſat fœminam, quæ poſt ſeminationem a viro in debito vaſe factam tactu ſe excitat, ut & ipſa ſeminet, quia eſt actus conjugalis conſummatio. 3tio. Si ia actu conjugali vir alteram foœminam, & viciſſim foœ- mina alterum virum concupiſcat, eſt deſiderium adulterinum in confeſſione explicandum. Ato. Conjuges graviter peccant, ſi ſervato debito vaſe non ſervent ſitum naturalem in coeundo cum periculo effuſionis ſeminis, quod ſi abfit, & vir v. g. ſtando, vel a tergo vel ſuccum- bendo copulam exerceat, Laymann cenſet eſſe peccatum veniale, quod tamen diſſuadendum eſt. Sto. Peccant graviter ſi impediant conce- ptionem & generationem prolis: ſi actum con- jugalem cum periculo abortus, vel coram aliis cum ſcandalo exerceant. Hinc caveant parentes, ne faétis vel verbis liberos ſcandalizent. 6to. on- jn Ies. E col liculo Valore per ſi Perien vel co gilern Gos f temn i ſne p Tlino. 0o vere ote e Cophlan Viter ichh ſelti num 8 teſte d pol Alte oris, lle, 5 tenn do Met ey ejus ErC. ml. donye n 0 Udre tene De Matrimonio. 89 1 lhitun Conjuges graviter peccant per privatas pollutio- n vele⸗ nes. Item taétus; oſcula, amplexus, aſpeétus, elhmn in. & colloquia venerea conjugum, ſi fiant cum pe- ſreln riculo proximo pollutionis, vel cum dubio de ür. valore Matrimonii, vel cum voto caſtitatis ſem- . U per ſunt mortaliter peccaminoſa: ſi vero ſecluſo inrolt⸗ periculo pollutionis fiant in ordine ad copulam,, Inia M vel conteſtandum & fovendum amorem conju- in ten galem, culpa vacant, quia ſunt media ad prædi- tos fines. Si præcife fiant ad majorem volupta- tem impliciteque ſolum ad copulam ordinentur bltet, ſine periculo pollutionis ſunt peccata venialia. ne t timo. Tactus valde infames, uti lingua tangen- ae De do verenda, graviter ſunt illiciti conjugibus, ut- ee ert pote qui contra rectam rationem fiunt, nec ad Volurtie copulam ex ſe ordinantur. 8vo. Probabilius gra- viter peccat conjux, ſi in abſentia coujugis ſe li- 1 .⸗ 12 .— Gnnß bidinoſe tangat, & ex apprehenſione mariti ab- na 6 ſentis voluntarie delectetur commotione Spiri- 1 E tuum genitalium, quia hæc delectatio per ſe non Pnem poteſt ordinari ad copulam, ſed per ſe ordinatur “ ad pollutionem. an, (r 1 ian G. 1269. 5he Altera obligatio conjugum eſt, quod Obigatio uine uxor marito fubſit, quia maritus eſt caput alendi Ja⸗ Seiein uxoris, ac familiz, quibus proinde impe- miliam. un. rare, & ſubjectos caſtigare ad convenien- to u⸗ tem domus adminiſtrationem poteſt; uti n s, patet ex ipſa natura Matrimonii, & primæ- un va ejus inſtitutione Gen. 2. Matth. 5. Eph. 5. M H & I. Cor. I1. lu Coroll. Pracl. mo. Uxor marito in iis, quæ ad Keſolvun- nt 4 convenientem familiæ adminiſtrationem ſpectant tur caſus. nn in conſcientia obedire tenetur. Maritus vero cgninn uxorem & familiam alere debet, non tamen tmei, tenetur alere uxorem, fi fine cauſa a marito elt * receſ- 892 Caput XX. nlie receſſerit, bene vero fi ob proprium delictum tenetr in exilium pulſa fuerit, quia ex neceſſitate a les es viro receſſit: in defectu autem mariti pater ejus Uti ne ad familiam alendam ſuecurrere debet. 2do. Vir matite domicilium fuo arbitrio eligere & mutare po- acblte teſt, eumque uxor ſequi debet c. unaqucque. alata cau. 1I3. q. 2. hine etiam uxor forum mariti Hlatrin ſequitur. Non tenetur tamen uxor virum ſe- mI,: qui, ſi ita in contraétu Matrimoniali paétum tolerit fuerit: nec ſi eum ſine gravi damno animæ vel dum corporis ſequi non poſſit: nec tenetur ſequi voti Locem caufa peregrinantem, vel ad bellum proficiſcen- 4 lebo tem, niſi aliter conventum fuerit. Ad longum Ge ben tempus conſuges a ſe diſcedere non poſſunt ſine mutuo conſenſu. c. I. de conj. lepros: ad breve vero tempus vir ſine conſenfu uxoris peregrina- ri poteſt, non vero uxor ſine confenſu viri. lerti Stio. Uxor maritum etiam ex propria culpa rele- s ſuo gatum, fi contra fidem Matrimonii non delique- fſ er rit, ſequi, & probabiliter etiam maritus uxorem h relegatam, debet, quia quoad obligationem co- Uum Mer habitandi fant pares. Ato. Maritus uxorem de- lmann linquentem moderate caſtigare poteſt, modera- tius tamen quam liberos, quia eſt ſocia domeſti- cæ adminiſtrationis. 1. rei judicatæ., ff. ſolute Matr. Pater etiam habet jus deliéta domeſtico- I. rum moderate etiam per verbera caſtigandi, & E mtan participative etiam mater ita caſtigare poreſt, hinun- quia hoc ſpectat ad bonum regimen familiæ: Patoral Pœnz autem graves, carceris, exilii &c. ad e Magiſtratum pertinent. Ut autem poena fit juſta Eelätig debet adeſſe cauſa juſta, & pœna eſſe eommenfu- Ul de rata deliéto, & perſona eſſe punibilis, quales Mum et non ſunt ætate maturi famuli, & mechanici pro onenn mercede laborantes, debetque infligi ſine odio & utu immoderata ira. Sto. Frater & alii propinqui 1 t. non habent poteſtatem coercendi conſanguineos ton per modum poœnzæ, niſi eorum ceuræ fint conere- 1 E diti, vel fiat per modum correétionis. 6to. Uxor Wuni ad labores pro gubernatione & ſuſtentatione ia⸗ miliæ De Matrimouio. 893 miliæ ſpectantes v. g. coquendo, lavando &c. Pickün tenetur, niſi forte ob eminentiam ſtatus hi lsbo- lnte 3 res eam dedeceant. Ad labores vero lucrativos er ene uti nendo &c. Si fufficientem dotem attulerit do. V marito, non poteſt cogi, ſi habeat ſufficientes tate⸗ facultates, ad familiam alendam, quia eam ex huen. allata dote alere tenetur l. ſi dotem. ff. ſoluto mii Matrim. hinc ſi uxor in hoc caſu aliquid lucre- trun ⸗ tur, ad eam pertinet. Si vero dotem non at- aGtn tulerit, cogi poteſt ad laberandum & lucran- inme Ne dum fſaltem per fubtraétionem alimentorum. gni oi Eodem modo pater liberos compellere poteſt CKeiſeen⸗ ad labores non indecentes l. ſiquis 4 liberis. ff. longin de liber. agnoſcend. Munt fne zütreſe H. 1270. elegrin⸗ . “ . . bei Tertia obligatio conjugum eſt, ut libe- Obligatio e ros ſuos Chriſtiane & honeſte educent. bonæ edu- Ge. uti explicatum fuit (t. 2. §. 877.) ut nimi- e enis ueum rum parentes liberis ſuis quoad corpus & . crene animam bene provideant. oten odetr 1tori- F. 1271. I. Denique datur preceptum Divinum Weceſitas r Vnaturale Matrimonii. Imo. Præceptum & præce- 5 Divinum ex illo: Creſcite & multiplicamini. ptum Ma- iel, . e Nii trimonii. hni. Naturale vero patet ex eo, quia media ne- is ceſfſaria propter finem a natura intentum uhin ſunt de praecepto naturali: ſed Matrimo- mme, nium eſt medium neceſſarium ad conſerva- tionem & propagationem generis humani edol a natura intentam: Ergo cadit ſub præ- rim Ccepto naturali. ineos ⸗ ⸗2 . e 2. Hoc præceptum ab initio generis hu- e mani omnes quidem obligabat, non vero trin poſt de An præ- cevtum Matrimo- nii ſit pro- prie di- Rum. 894 Caput XX. poſt ſufficientem generis humani propaga- tionem. Sic jam in lege veteri legimus, nonnullos ſine injuria legis coœlibes & ca- ſtos vixiſſe, uti oſue, Eliam, Jeremiam &c. & Sap. 3. laudatur caſtitas thori con- jugalis neſcia. Unde illud Exod. 25. ſteri- lem non fore quempiam in terra Ifraelitica, ſpectat ſolum ad benedictionem conjugibus Dei mandata ſervantibus promiſſam: ſterilis enim ſola conjugata proprie dicitur, quæ ſte- rilitas olim in opprobrium & maledictionem reputabatur. 3. Multominus in Lege Chriſti tenentur omnes & ſinguli ad Matrimonium, licet ne- ceſſe ſit, ut aliqui tum ad conſervationem ſpeciei, tum ob infirmitatem ſuam, & ſalu- tem æternam Matrimonio jungantur. Licet enim Matrimonium bonum ſit: (G. 1195.) melior eſt tamen continentia. (t. 2. J. 650.) Liberum ergo eſt Matrimonium in N. L. ſin- gulis, & præceptum Matrimonii ſolum to- tam communitatem pro publica utilitate, & ſubinde nonnullos per accidens, qui conti- nentiæ donum non habent, obligat, quia melius eſt nubere, quam uri. Schol. I. Medina l. 4. de Sacr. docet nullum proprie præceptum de Matrimonio dari, tum quia incli- natio naturalis ad propagationem ſpeciei ſufficit: tum quia alias præceptum Matrimonii Confilio Virginitatis adverſaretur. Sed Reſp. cum incli- natio hæc non necefſario, ſed libere conſenſum expectet, præcepto opus fuit, ne ſuo actu om- nino defraudaretur. Deinde quando Matrimo- nium eſt de præcepto, virginitas non eſt Fond- um, lün, eler ls no 46. præce tur, 1 Potek onut Drævi homo 2d br⸗ ma de ciej, Ceptun ſeciei Dol a. teſt, tum te deram Cfamen- wo ce ſubdtti dancta me ſe De Matrimonio. 895 opanr⸗ lium, ſed tunc ſolum quando ſatis multiplicato unns, genere humano Matrimonium omnibus & fingu- c. lis non amplius præceptum eſt. Scotus in 4. d. 26. q. I. putat Matrimonium non eſſe ſtriéte de Rehön præcepto naturali, quia in Decalogo non contine- l in⸗ tur, nec ad aliquod præceptum Decalogi reduci 5. ii⸗ poteſt. Verum nonnulli hoc præceptum redu- elitian cunt ad præceptum amoris ſui ipſius, quod eſt pagin prævium ad præcepta Decalogi, tenetur enim ſei homo ſuam ſpeciem conſervare. Alii reducunt ad Præceptum non occidendi, qui enim in extre- e⸗ e ma neceſſitate non nuberet pro conſervatione ſpe- ilionen ciei, occidere diceretur. Alii reducunt ad præ- ceptum de diligendo proximo, quia conſervatio ſpeciei ſpectat ad bonum proximi. enentt etle. Sckol. 2. Ex omnibus hucusque dictis colligi po- teſt, quid in Sacramento Matrimonii ſit Sacramen- e tum tantum, ſcilicet actus contrahentium: Res El Sacramenti eſt gratia: Sacramentum, & res Sa- t. Lici Cramenti ſimul, eſt vinculum perpetuum ex mu- Pigs tuo contrahentium pacto reſultans. Atque hic tio ſubſiſtit curſus præſens Theologicus, qui judicio 8 1 1r Sanétæ Romanzæ & Catholicæ Eccleſiæe devotiſſi- in me ſe ſubmittit, cujusque ſit 0 litel FINIS. gui l⸗ glt, Ul C. I. O. G. D. munndi Uk her. lian i u Cun i⸗ oolei 1 dne ne INDEX X N D E X RERUM MEMORABILIUM LOCUPLETISSIMUS. A. Abbater qui. 632. Abſolutio Verbis indicativis prolata eſt vali- da. 495. Non eſt mera Concio. 540. An ſit tan⸗ tum declaratoria 5S4r. Arecidentia an maneant poſt Conſecrationem ſine Subjecto. 253. Acolythatus quid. 617. Ritus, quo confertur. ibid. Materia, forma, officia. ibid. Reſolvuntur Caſus. 618. Adulti an ad fidem, & Baptismum ſint cogendi. T122. Reſolvuntur Caſus. r24. Quænam dilpoſi- tiones in adultis ad Baptiſmum requirantur. 129. Reſolvuntur Caſus. 130. ADtas ad ordines requiſita. 69r. Reſolvuntur Caſus. 692. Quænam ad valide Contrahendum Matrimonium requiratur. g1I. Reſolvuntur Caſus. ibidem. Aßinitas quid ſit. 81r. Quotuplex. 812. II- lius gradus quomodo computandi. ibid. Dirimit Matrimonium. ibid, An jure Naturæ. 813. Re- ſolvuntur Caſus. 814. Apoſtoli an in Nomine Chriſti tantum baptiza= rint. 102. Approbatio quid. 504. Archiepiſcopi, qui. 647. Archipresbyter quisnam ſit. 631. Attri= 2 t. 410. ttritio eguirat le propt Validee 216, Pupti Cpotuple Ut vernn hehreis N dole äismi 1lterante rma Ver inronine eit aptisn Nelekk. Ca Mhlex. 1 IIg, do inn Brpt r. fomns or Giidteein lii oon tendiltas ſſee Keran 1g. Obl i . Alran et rik:⸗ 1Ar dn. em iu onlettut. OMontor Corenii n hol⸗ tut. lolrnne Mateninn tut (u. gn. N. Din E hie Indew Rerum memorabilium. Attritio, quid ſit. 407. In quo a Contritione differat. tbid. Attritio bona eſt. 409. Solv. Obj. 410. Attritio ad Sacramentum diſponit. 41. An Attritio fine amore fufficiat. 412. Qualis amor requiratur. 4r5. Reſolv. Caſ. 416. Reſolv. Caſ. de propoſito. 41 8. Azymus Panis æque ac fermentatus eſt Materia validæ Couſecrationis. 215. Orige uſus Azymi- 216. . B. Baptismaus quid fit. 82. Kjus nomina. thid. Quaotuplex. 83. Definitiones Proteſtentium. ibid. Eſt verum Sacramentum. 84. An Baptismus ab hebræis acceptus ſit. 86. Materia remota Baptismi. 88. Solv. Obj. 89. Aqua debet eſfe benediécta. 90. Reſolv. Cal. 91. Materia proxima Baptismi. 92. Ritus immerGonis. 93. Relolv. Cat. 96. Forma Baptismi in Eccleſia latina. 97. Heæretici fermam adulterantes. 99. Forma græcorum. 101: An forma Verbotenus exprimenda. ibid. An Apoſtoli in nomine Chriſti tantum baptizarint. Io2. An va- leat Baptismus in ſolo Chriſti nomine collatus. X0A. Reſolv. Caſ. 105. Miniſter Baptismi 0 6. Quo- tuplex. 108. In neceſſitate quivis baptizare poteſt. II2. Solv. Obj. ihid. Reſolv. Caſ. 114. Subje- Gtum Baptismi. 115. ſeqg. Primus effectus eſt gra- tia. 131. Gratia Sacramentalis Baptismi. 132. Bap- tismus omnia peccata,; & poœnam tollit. ibid. Quid recipiat juſtificatus per Charitatem. 133. Vol-= tairii Scommata. ibid. Baptismi Character, & ini⸗ terabilitas. 134. Reſolv. Caſ. 135. An Baptismus ficte fuſceptus remota fictione revivifcat. 136. An alia Sacramenta reviviſcant. 139. Refſolv. Caſ. 139. Obligatio Baptizati. 139. Neceflitas Baptis- mi. 140. Solv. Obj. 142. Solv. Obj. Sociniano=- —– rum. Scram Inſiit. Theol. Tom. 1lI. L. 11 Index Rerum memorabilium. rum. 143. Baptismus per Votum Parentum non ſuppletur. 44. Solv. Obj. 145. Reſolv. Cal. 146. Martyrium ſupplet vices Baptismi. ihid. Baptismus flaminis juſtificat. 152. Solv. Obj. 153. Quale Votum Baptismi requiratur. ibid. Quando Baptis- mus in Præcepto erat. 154. De Patrinis, & Cere- moniis Baptismi. 159. Beneßiciatus tenetur aſſignatas Miſſas legere. 346. Reſolv. Caſ. ibid. . C. Cæzlibatus lex Ordinibus ſacris impoſita æquiſſi- ma eſt. 710. Solv. Obj. 71Ir. An lex Cælibatus ſit divina. 712. Origo hujus legis apud græcos, 713. apud latinos. 715. Reſolv. Caſ. 717. Canonici, quinam. 632. 732. Cardinales, qui. 629. Catechumenorum vetus diſciplina. 129. Ceremoniæ Baptismum prœcedentes. 161. Co- mitantes, & ſequentes. 162. Ceremoniæ abroga- tæ. 163. Reſolv. Caſ. ibid. Ceremoniæ confirma- tionem præcedentes. 198. concomitantes. 199. & ſubſequentes. 200. CQCLharabhter a tribus Sacramentis imprimitur. 36. Solv. Obj. 38. Quid ſit Character. 39. Ejus in- delebilitas, & ſubjectum. ibid. An ab omnibus Ordinibus imprimatur. 36. . Chorepiſcopi quinam fuerint. 660. Chriſtus Sacramenta N. L. inſtituit. 40. Solv. Obj. ibid. An ſit de fide, omnia Sacramenta eſſe immediate a Chriſto inſtituta. 41. Circum- Gr 1t 19. ö it Cn Quot n gI, I Al etia lv. (C ſen e Obj. g ſoly. C Cleri ſen hünitatie ns don trimoniun tansverſ. Slr. 05 kübeantun (hona DMirit (gn tmit Conn Gigmem Derata v Meceptn K. (ommnn An expe nio h. 0 ele ns nm NO . 16. MNiemn ule 0 Dii. EEr ere, 3 en etiſ. (Elibatu d geoc⸗ 7. . 101. l⸗ nie Mar nne⸗ conI, Ates 19 Siunnt 6 . 15 CoNis Nr o. N. s . is „ W . Index Rerum memorabilium. Gircumciſio an primo a Deo Abrahamo præcepta ſit. 19. An ad delendum peccatum originale inſti- tuta ſit. 20. Clandeſtinitas Matrimonii unde proveniat. 814. Quot modis Matrimonium clandeſtinum efſſe poſſit. 815. Irritat Matrimonium. ibid. Solv. Obj. 817. An etiam ante tridentinum irritaverit. ibid. Re- ſolv. Caſ. 8:8. & ſeqq. Si Clandeſtinum ſit ex de- fectu conſenſus parentum non irritat. 824. Solv. Obj. 825: Nec antiquo Jure irritabat. 826. Re- ſolv. Caſ. 9827. Clericus quid. 734. Solv. Obj. Proteſt. ibid. Cognatio Carnalis quid ſit. 784. Linea Conſan- guinitatis, & gradus quid fint. ibid. Modus gra- dus comphtandi. 785. Conſangninitas dirimit Ma- trimonium in linea recta in infinitum, 186. in transverſa usque ad quartum gradum incluſive. 787- Solv. Obj. ibed. Quinam gradus jure Naturæ pro- nibeantur. 788. Cognetio legalis quid, & quotuplex ſit. 792. Dirimit Matrimonium. 793. Reſolv. Caſ. ibid. Cognatio ſpiritualis quid, & quotuplex fit. 790. Dirimit Matrimonium. 79r. Reſolv. Caſ. 792. Communio. Quænam diſpoſitio requiratur ad dignam Communionem. 281. Solv. Obj. 283. An peccata venialia augmento gratiæ obfint. ibid. An præceptum præmittendi Confeſſionem ſit divinum. 284. Reſolv. Caſ. ibid. Jejunium naturale ad Commnnionem requiſitum. 286. Reſolv. Caſ. ihid. An expediat quotidiana Communio. 297. Com- munio ſub duplici ſpecie non eſt præcepta. 301. Solv. Obj. 306. An Communicans ſub duplici ſpe- cie plus gratiæ recipiat. 308. L. 11 a Con- Index Rerum memorabilium. Conditio eſt impedimentum dirimens. 780. Re- ſolv. Caſ. 781. A Confoſſarii Officium. 517. Reſolv. Caſ. ibid. Confeſſarius ſollicitans denuntiandus. 524. Reſolv. Caſ. 525. Confeſio quid ſit. 42 0. Eſt de Jure divino. 421. Solv. Obſ. 425. Debet eſſe integra. 42 8. Solv. Obj. 429. An circumſtantiæ notabiliter aggravan- tes fint confitendæ. 430. An peccata dubia. 431. Reſolv. Caſl. 432. Reſolv. Caſ. 434. Caſus de Examine reſolvuntur. 436. Quæ excuſent ab in- tegritate materiali. 437. Debet efle fidelis. 438. Relſolv. Caſ. ibid. Confeſſio ore flieri debet. ibid. Solv. Obj. 439. Publica Confefſio uon eſt neceſſa- ria. 441. Solv. Obj. ibid. Confeſſio eſt de necef- ſitate Præcepti Ecclefiaſtici 5586. An Ecclefia Con- feſſionem præcipere potuiſfet, ſi Chriſtus eam non præcepiſſet. 557. Quis ſit Sacerdos proprius. ibid. Confirmatio quid. 165. Eſt verum Sacramen- tum. 166. Solv. Obj. 163. Quando inſtituta ſit Confirmatio. 170. Materia Confirmationis. 171. Quid de ea ſit de fide. tibid. Chryſma quid fit. 172. Quæ ſit materia eſſentialis. ibid. An Bsalſâmum ſit de neceſſitate Sacramenti. 175. Chrisma bene be- nedicitur. 176. Ritus benedicendi Chrisma 177. An Conſecratio Chrismatis ſit de neceſſitate Sacra- menti. ibid. Reſolv. Caſ. 178. Forma Confirma- tionis. 179. Quid fit de fide. 180. Quæ fit for- ma efſentialis. ibid. An forma græcorum valida ſit. 181. Miniſter Confirmationis quis ſit. 182. Solv. Obj. 183. Subjeétum Confirmationis. 189. An ritus recipiendi hæreticos olim fuerit Confirma- tio. ibid. Reſolv. Caſ. 101. Effeétus Confirma- tionis, 192. Solv. Obj. 103. An Confirmatio Hæreticis conferat primam gratiam. 194. Confir- mationis Charaéter. 195. Neceſſitas. 196. . r etur detm moriæ (o⸗ Reſoly do. Ztio be en (onn ho eot ad gele Qvulis elteit ibig. ( 402, § tom Deo Neceſſatie inpetſec Mörtis re Get voten latur. ibi Uis 50. Crim (al. ihic Clltus e. lbns ol Crhoſiei 1 ihia. Dran . e⸗ l. ti. Rece. o. 41 olr, gravar⸗ n. 431. (alus de t ab in⸗ 1b. 43. et iit. Lpecelr. ge der⸗ Cia (A . gam 000 toprins⸗ Lefanel⸗ tutn ſt is. I7l. lt olmft hene le⸗ na Il⸗ e Nen⸗ Onemr⸗ ſtir Indev Rerum memorabilium. detur præceptum Confirmationis. ibid. IIlius Cere- moniæ. 198. Conjuges obligantur primo reddere debitum. 888. Reſolv. Caſ. ibid. Eorum peccata circa copulam. 890. 2do. alere familiam. 89r. Reſolv. Caſ. ibid. 3tio. bene educare prolem. 893. Conſubſiantiatores quinam ſint. 249. Contritio quid ſit. 3027. Quotnplex. 398. In quo confiſtat. ibid. Contritio in genere requiritur ad delenda peccata, 399. etiam venialia. ihid. Qualis debeat eſſe Contritio. 400. Supernaturalis, ibid vera, & ſincera, 40r. magna. ibid. An explicitam propoſitum non peccandi requiratur. ibid. Contritio Deo reconciliat ante Sacramentum. 402. Solv. Obj. 403. Perfecta extra Sacramen- tum Deo hominem reconciliat, 404, non tamen eſt neceffaria ad Sacramentum pœrnitentiæ, ſed ſufficit imperfecta. 405. Solv. Obj. 406. An in articulo mortis requiratur Contritio. 407. Quomodo inclu- dat votum pœnitentiæ. 555. Quale votum requi- ratur. ibid. Quando obliget præceptum Contritio⸗ nis. 561. Reſolv. Caſ. 502. Crimen dirimit Matrimonium. 794. Reſolv. Caſ. ibid. Cultus diſparitas 795. dirimit Matrimonium. 796. Quo jure. ibid. An matrimonia cum infide- libus olim fuerint licita. ibhid. An Matrimonium Catholici cum hæretica ſit validum. 798. Reſolv. Caſ. ihid. D. Decani nomine qui veniant. 632. LIIL3 Dia- Index Rerum memorabilium. Diaconatus quid ſit. 622. An Ordinatio diaco- norum Act. 6. fuerit ſacra, 623. Diaconatus eſt Sacramentum 624. Solv. Obj. ibid. Ritus ordi- nandi diaconum. 625. Materia, & forma Diaco- natus. 626. Officia Diaconi 628. Relolv. Caſ. Diatoni ſolemniter baptizare poſſunt. 110. An ſint Miniſtri Baptismi ordinarii. 1III. Diaconiſſæ quænam fuerint. 604. Dimiſſoriæ quid fint. 679. Reſolv. Caſ. 672. Diſpoſitio ad dignam Communionem requiſita. 281. vid. Communio. Divortium quid fit. 880. Subinde eſt licitum. ibid. Reſolv. Caſ. 882. E. Eecleſia materias, & formas Sacramentorum eſ- ſentiales mutare nequit. 1I. poteſt ſtatuere impe- dimenta dirimentia. 774 Solv. Obj. 775. Iius vetitum prohibet inire Matrimonia. 835. In non- nullis impedimentis diſpenſare poteſt, 850. olim tamen raro diſpenſavit. 851. Epiſcopatus quid ſit. 646. Eſt Sacramentum di- ſtintum a ſacerdotio. 652. Solv. Obj. 653. Sup- ponit Ordinem ſacerdotalem. 654. Solv. Obj. ihid. Ritus Ordinationis Epiſcopalis apud latinos, 655. apud græcos. 656. Materia Epiſcopatus. 657. An impoſitio Libri Evangeliorum. sbid. An tres Epiſeori ad Conſecrationem neceſſario requirantur. 58. Eriſcopi nomen. 646. Sunt Presbyteris JSupe- riores. 648. Solv. Obj. 649. Officia Epiſcopi. 659. Epiſcopi ſunt neceſſarii. 660. Solus Epiſco- bpus proprius licite ordinat. 668. Epiſcopus pro- . prius Privs retleus Ept Er. wentun Ln ihia. mentun Quo di nis, 1 Hereles totus eſt (lv. (al 220, H ſeeri dede de prece Retolv. (al ihis eam. 227 conſecra tialia. 2 Chriti in olx. 05 ſubſtuntig ſerſe, Uitione kns üti tonibus 359. A 1 Vi e heæc diao⸗ ns eſt sori⸗ Do. Iv. Gl. 10. A1 6. elit, Hcun. Indeæ Rerum memorabilium. prius quis. 669. Reſolv. Caſ. 670. Epiſcopus hæ- reticus valide ordinat. 673. Epiſcopiſſæ quænam fuerint. 684. Error quid, & quotuplex, 779. Eſt impedi- mentum dirimens. ibid. Reſolv. Caſ. 780. Euchcriflia quid ſit. 202. Varia ejus nomina. ibid. Eſt Sacramentum. 204. An ſit unum Sacra- mentum 205. Chriſtus Euchariſtiam inſtituit. 206. Quo die 207. Nonnullæ circumſtantiæ inſtitutio- nis, 212. Materia primæ Conſecrationis, 213. Hærefes circa eam. 214. Azymus panis & fermen- tatas eſt materia valida. 215. Solv. Obj. ihid. Re- ſolv. Caſ. 219. Materia ſecundæ Conſecrationis. 220. Hæreſes circa eam. 221. Vinum aqua mi- ſceri debet. ibid. Solv. Obj. 222. An mixtio ſit de præcepto divino. 223. Materia proxima. 225. Reſolv. daf ihid. Quantitas materiæ. 226. Reſolv. Caſ. ibid. Forma Euchariſtiæ. 228. Hæreſes circa eam. 229. An verbis formæ, vel aliis precibus conſecratio fiat. ibid. An omnia verba fint efſſen- tialia. 231. Reſolv. Caſ. 233. Realis præſentia Chriſti in Euchariſtia, ibid. Hæreſes circa eam. 237. Solv. Obj. 238. Deiſtarum caiumniæ. 244. Trans- fubſtantiatio 245. Totus Chriſtus eſt ſub qualibet ſpecie, 255. & totus ſub qualibet parte fata ſepa- ratione. 256. An ante ſeparationem. 257. An Chri- Kus fit in Euchariſtia localiter. ibid. An in adpari- tionibus miraculoſis in Euchariſtia ſit vera caro. 258. Aliqua funt in Euchariſtia vi verborum, ali- ua vi naturalis concomitantiæ. 259. An fit de de hæc adſertio, 260. Quid vi verborum ponatfur. 26r. An aqua immediate convertatur. 262. Eucha- riſtia non conſiſtit in ſolo uſu. 263. Solv. Obj. 267. Chriſtus in Euchariſtia cultu latriæ adorandus efft. 268. Feſtum Corporis Chriſti merito celebratur. 269. Quando in Euchariſtia definat Corpus Chriſti. 273. Miniſter Euchariſtiæ. 275. Solv. Obj. ibid. Miniſter diſpenſans Euchariſtiam. 277. Reſolv. Caſ. ibid. Subjectum Euchariſtiæ. 279. An mortui fint L1I 4 , capa- ℳℳ Index Rerum memorabilium. capaces illius. 280. Reſolv. Caſ. ibid. Diſpoſitio ad dignam Communionem. Vid. Commuhio. Eucha- riſtiæ effectus. Non remittit directe mortalia pee- cata, a88. licet per accidens conferre poſiit pri- mam gratiam. 289. Dat gratiam nutritivam. ibid. Quando Euchariſtia cauſet gratiam. 290. An augea- tur gratia SS. Euchariſtia in ſtomacho exiſtente. ibid. Seeundus Effectus ſpiritualis eſt dulcedo. ibid. Tertius Effectus remifſio venialium. 291. Quartus perſeverantia, & adeptio gloriæ. 292. Quintus, remiſſio ponæ, ibid. Sextus mitigatio fomitis. 293. Quomodo fiat. ibid. Septimus Reſurrectio Corpo- ris. ibid. Quomodo eam cauſet. 294. Euchariſtia non eſt neceſſaria neceſſitate medii zhid. Solv. Obj. 295. An in voto ſit necefſaria. 296 SS. Euchari- ſtia eſt de Præcepto. ibid. Reſolv. Caſ. 2908. SS. Euchariſtia eſt verum Sacrificium. 309. Vid. Miſa. Eworciſtatus quid ſit. 616. Ritus eum confe- rendi. tbid. Materia ejus, & forma. ibid. Offi⸗ cium. ibid. F. Feriarum tempus in ordine ad contrabendum Matrimonium quodnam ſit. 836. Feſtum Corporis Chriſti merito celebratur. 269. Hius inſtitutio. 270. Solv. Obj. 272. Fides in Miniſtro non requiritur ad valorem Sa- cramenti. 58. Controverfia Rebaptizantium. 59. Solv. Obj. 61. Eæxmina non eſt capax Ordinis. 682. Quo jure fomina non fit capax Ordinis. ibid. Solv. Obj. 683.: G. Gratia ſanétificans eſt effectus primarius Sacra- mentorum N. L. 33. H. Har- NM 209. e 9. Hier in Eecl NMon, Niumm. Mor catio, tur omn lem Ber 722. Re tempo Qale 01 Cfheium ſbid. AX Reſolye oly Inm Leſlarins Ipa lupen inenta Pohibent . 0 tere dol entis eiolr. Ipe 4 atrimo poktio Dnch. exiſtene do. ibit (urtu Cintne, itis. Cordo⸗ Gchatith ole O. Lular⸗ . Nle. n cOe 4. f. abeniln en Cen un. 5 o ſte N 1 dct A. Inde Rerum memorabilium. Harduin ſententia de ſupremo Chriſti Paſchate. 209. Hæretici quinam formam Baptismi adulterarint. 99. Hierarchia, quid ad eam requiratur. 735. Datur in Eccleſia. 736. Solv. Obj. zbid. Honeſtas publica quid fit. 809. Dirimit Matrimo- nium. ibed. Reſolv. Caſ. 810. Horæ Canonicæ quid fint. 718. Earum expli- catio, & origo. ibid. Ad Horas Canonicas tenen- tur omnes Clerici in S. Ordinibus conſtituti, 220. item Beneficiati, 72r. & Religioſi Choro addiéti. 722. Relſ. Caſ. zbid. Horæ Canonicæ ſtatuto loco, & tempore dicendæ ſunt. 724. Reſolv. Caſ. ihig. Quale offieium dicendum. 726. Reſolv. Caſ. thid. Officium divinum ſtudioſe, & integre dicendum. ihid. Attentio, quænam ad Horas requiratur. 727. Reſolv. Caſ. 728. Cauſæ ab Horis excuſantes. 729. Reſolv. Cal. 730. S I. Imimerſionis ritus in Baptismo, an ſit adeo ne- ceſſarius, ut aliter collatus ſit invalidus. 93. 94. Impanatores unde ſic dicti. 248. Impedimenta Matrimonii quid fint. 772. Impe- dimenta dirimentia quænam fint, ibid. quænam prohibentia. 773. Ecclefa poteſt illa ſtatuere. 774. Solv. Obj. 775. An etiam princeps ſecularis ea ſta- tuere pollit. 776. Reſolv. Caſ. 777. In impedi- mentis prohibentibus quis diſpenſare poſſit. 851. Reſolv. Caſ. 853. Quænam juſtæ cauſæ. 854. Impotentia quid & quotuplex fit. 830. Dirimit Matrimonium. 831. Reſolv. Caſ. 832. . LII S5 Indul- Index Rerum memorabilium. Indulgentia quid fit. 465. Quotuplex ſit, & quænam origo ejus. ibid. I ndulgentia Portiunculæ. 154 469. Ecclefia poteſt concedere indulgentias. 473. Gerarn Reſolv. Caſ. 474. Quis concedere eas poſſit. 475. An earum conceſſio ſit actus Jurisdictionis. 476. N Reſolv. Caſ. ibid. An juſta cauſa requiratur. 477. ſilo Solv. Obj. 478. Diſciplina antiqua circa cauſam in- lnegl dulgentiarum. 479. Reſolv. Caſ. 480. Effectus in:- bei dulgentiarum. ibid. Solv. Obj 48r. An sd ani- Ey del mas defunctorum extendi pofſſint. 482. Solv. Obſ. Keer 484. An indulgentiæ per modum fuffragii proſint eiecin defunctis. ibid. An infallibiliter proſit uſus indul- Ex de gentiarum. 485. Indulgentiæ ſunt ſalutares. ibid. fin An clave non errante proſint tantum, quantum ſo- xm nant. 486. Uſus indulgentiarum non repugnat choa- R ritati. ibid. Requiſita ad lucrandas indulgentias. Retolv. 487. An ſtudium ſatisfaciendi requiratur. 488. Reſolv. Caſ. 489. . Ddy Infans in utero Matris occultus baptizari nequit. IIZ. Infantes ſunt Baptismi capaces. I18. Solv. Obj. 119. Expedit infantes baptizate. 120. Solv. Obj. ibid. An infidelium infantes invitis parentibus n- ſint baptizandæ. 121. In infante nulla requiritur gte actualis diſpofitio. 126. Solv. Obj. 127. Infans AUlt, an valide ordinetur. 689. 2 I Intentio quotuplex ſit. 46. In miniſtro confe- 4 n rente Sacramentum requiritur intentio. ibid. Solv. lit Obj. 47. An intentio exterior juxta Catharinum lig ſufficiat. 50. Qualis intentio requiratur. 53. Reſolv. l, go⸗ Caſ. 54. Intentio conditionata qualis ſuficiat. 55. Lot Refolv. Caſ. tbid. Intentio ad determinatum fieri debet. 56. Reſolv. Caſ. ibid. An, & qualis in Subjecto recipiente Sacramenta requiratur intentio. 70. 7I. Intentio virtualis, & interpretativa ſubinde fufficit. 73. Reſolv. Caſ. ihid. UIn Interſtitia in fuſcipiendis Ordinibus ſunt ſervan- UIn da. 693. ftio YYanna Papiſſa num aliquando extiterit. 685. Joan ſt, A enle. n. egß 8 . ſam . Eins in. d en⸗. v. 0,. olnt 8Rindol. es, bbic. Ntun ſo⸗ nt che⸗ lgeniis. N. . Inegvit Solr. Jolv. Urertibs eiitur Iin o conle⸗ 1. K. thorinum Nede. lit 5. un fel 1 telt. larvn. NN Index Rerum memorabilium. Soannis &. Baptismus differt a Baptismo Chriſti. 154. Solv. Obj. 157. An Baptismus Joannis fuerit Sacramentum. 159. Irregularitas quid fit. 700. Origo illius, & di- viſio. ibid. Effectus ejus. 701. Reſolv. Caſ. ibid. Irregularitas ex defectu animi, & corporis. 702. Ex defectu natalium. 703. Ex defeétu famæ. 704. Ex defectu ætatis. 705. Ex defectu obligationis, & Sacramenti. ibid. Ex defeétu libertatis. 706. Ex defectu lenitatis. 707. Irregularitas ex deliéto. 708. Ex delicto hærefis. ibid. Ex iteratione Baptismi. ibid. Ex indebita ſuſceptione, & uſu Ordinis. 709. Ex mutilatione, & homicidio. ihid. Jubilæum quid fit. 468. Privilegia illius. 49 r. Reſolv. Caſ. 492. . Jurisdiblio. quid ſit. 507. L. Lamii Bernardi Sententia de Supremo Chriſti Pa- ſchate. 210. Lektoratus quid ſit. 615. Ritus eum conferendi. ibid. Materia, forma, officia ejus zbid. Reſolv. Caſ. 616. Libellus repudii an olim fuerit licitus. 366. Ligamen eſt impedimentum dirimens Matrimo- nii, 802. & excludit Polygamiam. ibid. Lotio pedum non eſt Sacramentum. 25. Maria V. B. an fuerit baptizata. 116. Martyrium ſupplet vices Baptismi. 146. Solv. Obj. 148. An ex opere operato juſtificet. 149. Di- ſpoſitiones ad Martyrium requiſtæ. 150. Reſolv. Caſ. 151. Matri- Inde Rerum memorabilium. Matrimonium quid ſit. 737. Varia ejus nomina. ibid. Quomodo conſiderari poſſit. 738. Eſt licitum. ibid. Solv. Obj. 739. Ut Officium naturæ eſt a Deo conſtitutum. 740. An fit de lege naturæ. 741. Non conſiſtit in copula. ibid. Solv. Obj. 742. In quo conſiſtat efſentia Matrimonii. 744. An inter B. V. & S. Joſephum verum matrimonium fuerit. 745. Solv. Obj] 746. Ratio, cur B. V. deſpon- ſata fuerit. 747. Eſt verum Sacramentum N. L 749. Solv. Obj. 751. An in L. N. füerit Sacramentum. 752. An inter Chriſtianos Matrimonium ſine Sa- cramento ſit validum 754. An inter iniideles fit Sacramentum. ibid. Chriſtus Sacramentum Matri- monii inſtituit. 755. Quando. ibid. Ejus Materia remota, ibid. proxima, & forma illius. 756. Ad Materiam requiritur Conſenſus verus de præſenti. 758. Solv. Obj. 759. Refſolv. Caſ. 760. Requi- ritur Conſenſus exterius manifeſtatus. 761. Solv. Obj. ibid. Reſolv. Caſ. 762. Matrimonium ſub conditione initum quando valeat. ibid. An novus conſenſus poſt eventum conditionis requiratur. 763. Reſolv. Caſ. 769. Subjeétum Matrimonii. 770. An per procuratores contractum ſit validum. ibid. Impedimenta Matrimonii. Vide Impedimenta. 773. An ad illud requiratur benediétio Sacerdotis. 828. IIIins Cæremoniæ. 829. Refolv. Caſ. 830. Ejus effectus. 856. Indiſſolubilitas: 9857. Græ- corum de hoc error. 859. Solv. Obj. 861. & ſeqq. Indiſſolubilitas hæc an ſit juris naturæ. 865. Diſſolvitur per converſionem unius infidelis ad fidem. 867. Gallorum ea de re ſententia. 868. An conjux converſus teneatur retinere conjugem infide- lem pacifice habitare volentem. ibid. Quando ſol- vatur Matrimonium Fidelis converfi. 869. Reſolv. Caſ. ibid. Ratum necdum tamen conſummatum ſolvitur etiam quoad vinculum per Profeſſionem Re- ligioſam. 871. Solv. Obj. 872. & ſeqq. Quo jure Matrimonium per Profeſſionem ſolvatur. 9874. An Papa in Matrimonio rato diſpenſare poſuüt. 875. Re- ſolv. Caſ. 876. Solvitur per mortem, & ſic ſecundæ nuptiæ nupti⸗ Sela D Anpra Me j 5 57. Mer trimoni 42. An iniſtri lt 4. Wenltlis miniro ſces, 5 lorem Ni Teguiritur Uiſer non Retolv. Unde ortt tehlis g tie ihic. ſbet unie leptotn di henlare Kerifie nediate ltüceles AWIm iithe Eet Ofterte hr. (at Na. N. ſite el hlen tti. Materis rten. Denn-. olr inm Id N NoVHE , 163. o. A i . erolt 6. . Cee- Gr. e. G Hteie h⸗ e len Cvoft , 87 7 . S nt tuplex. 331. Quomodo peccata remittat. ibid. Index Rerum memorabilium. nuptiæ ſunt licitæ. 877. Matrimoniales Cauſæ Spectant ad judices Eccleſiaſticos. 885: Solv. Obj. 8987. Matrimonii neceffitas, & præceptum. 893. An præceptum Blatrimonii ſit proprie dictum. 894. Merita per pœnitentiam reviviſcunt, 545. Solv. Obj. 546. In qua perfectione, merita reviviſcant. 547 trimonium. 800. Quo jure. ibid. Reſolv. Caſ. ibid. Miniſter Sacramentorum ſolus homo viator eſt. 42. An Apeſtoli, deemones, & Beati poſſint eſſe miniſtri. 4 3. Num quivis homo miniſter idoneus ſit. 44. Solv. Obj. ibid. Miniſter ut Cauſa inſtru- mentalis ad produétionem gratiæ concurrit. 45. In miniſiro requiritur. intentio. 46. Solv. Obj 47. An fides, 58. Vel probitas requ' atur in miniſtro ad va- lorem Sacramenti. 63. Ad licitam miniſtrationem requiritur ſtatus gratiæ. ibid. Reſelv. Caſ. 67. Mi- niſter non debet Sacramenta Conferre indigno. 68. Reſolv. Caſ. ibid. Miſja eſt verum ſacrificium. 309. Ejus nomen unde ortum. 312. Solv. Obj. ibid. Cudworthi ſen- tentia. 315. Fines Sacrificii Miſſæ. 316. Præſtan- tia. ibid. In quo ejus eſſentia confiſtat. 317. Non licet unicam ſpeeiem conſecrare. 379. An ſit præ- ceptum divinum. 320. An Papa in una ſpeeie di- ſpenſare poſſit 16 d. An differat Sacrificium Miſſæ aàa Sacrificio coenæ, et Crucis. 32 . Offerens prin- cipalis eſt Chriſtus. 322. An omnia Sacrificia im- mediate offerat. 323. Sacerdos vere offert. ibid. Et fideles 224. Quomodo fideles offerant. ibid. An animæ purgatorii offerant. ibid. Miſſa pro omnibus fidelibus offerri poteſt. 325. Reſolv. Caſ. ihia. Li- cet offerre Miflam in honorem ſanctorum. 327. Re- ſolv. Caſ. ibid. Miſſa pro defuncétis offerri poteſt. 328. Non vero pro damnatis 329. Sacrifcium Miſiæ, eſt propitiatorium. 330. Fruéctus Miſſæ quo⸗ let Metus quid, & quotuplex ſit. 799. Dirimit Ma- Inde Rerum memorabilium. let ad remittendas pœnas. 332. Quomodo pœnas remittat. ibid. Mifla eſt ſacrificium impetratorium. ibid. An ex opere operantis vim habeat 333. An valor Miſſæ fit infinitus. ibid. Pro obtinendo Fructu requiritur applicatio Sacerdotis. 335. Reſolv, Caſ- ibid. Quem fructum ſacerdos applicare debeat 337. Reſolv. Caſ. 338. Stipendia Miſfarum licent. 339. Solv. Obj. 340. Reſolv. Caſ. ibid. Sacerdos fim- plex tenetur aliquoties in anno celebrare, 343, Cu- ratus vero omnibus feſtis, & Miflam adplicare. 344. Reſolv. Caſ. 345. In Eccleſiis majoribus quotidie Mifſa celebranda eſt. ibid. Reſolv. Caſ. ibid. Be- neficiatus tenetur aſſignatas Miſſas legere. 346. Re- ſolv. Caſ. ibid. Quotidie celebrare decet. ibid. Se- mel. 347. Reſolv. Caſ. 347. Præceptum audiendi Miſſam. 348. Reſolv. Caſ. ibid. Cauſæ excuſantes a Miſſa. 351. Miſſæ privatæ licent. 352. Solv. Obj. 353. Locus Miſiæ celebrandæ 355. Reſolv. Caſ. ibid. Altare ad Mifſſam requiritur. 358. Crux. ibid. Cerei, linteamina. 359. Reſolv. Caſ. ibid. Tempus Miſſæ celebrandæ. 360. Veſtes Sacræ. 361. Color S. Veſtium. 363. Vaſa Sacra. 364. Reſolv. Caſ. 366. Ceremonizæ Miſſam concomitantes. 367, Varia genera Mifſarum. ihid. Partes Miflæ, 368. Miſſa latine merito celebratur. ibid. An uſus linguæ vulgaris populis neoconverfſis in ſacris concedi de- beat. 370. Solv. Obj. 371. In Miſſa aliqua fub- mifſa voce reste dicuntur ibid. Explicatio Miſſæ. 372. Canon Miſſæ 376, Solv. Obj. 377. & 380. Mlifflam non licet abrumpere 382. Reſolv. Caſ. ibid. Defectus Miilæ ſupplendi. 384. Refolv. Caſ. 385 Mortui an Baptizari poſſint. 116. Heæretici re- futantur. ibid. Mutatio eſſentialis in Sacramentis quænam ſit. I1. eflentialis invalidat ſacramenta. 2. Reſolv. Caſ. ibid. Mutans materiam, vel formam peccat. 13. Reſolv. Caſ. 14. N. MWupy- M Ken An oli Crl dinution es ab An vali 679. 1 nodis elt iliej Ordl Soly. 0 Crd. ko inſt guo Plex doſſit, 660. 8 n Kerunc ntio Ater 4 ſl . Men oriun. An lolncr ſln.. dent ent. 330 6dos in. 36g, 01 dute, 344 (otlle it. De⸗ 316. Ne. ſbig. K⸗ ncjend enCNantes 2 Wr. Nedl. . C. lk. 6, e tes 0 s Inete lign i⸗ tio NMe. E N. CH ete unkel of. 6 1 Eert 1. N Index Rerum memorabilium. N. Nuptiæ ſecundæ ſunt licitæ. 877. Solv. Obj. 878. An olim füerint prohibitæ. 879. 0. Ohligationes Conjugum, vid. Conjuges. Orlinatio. Requiſita ad validam, & licitam Or- dinationem. 644. Reſolv. Caſ. ibid. An ordinatio- nes ab hæreticis factæ olim fuerint validæ. 674. An valida fit Ordinatio Anglorum. 677. Solv. Obj. 679. Irrita eſt Ordinatio invito data. 687. Quot modis quis invitus ſit. 688. Ordinatio per ſaltum eſt illicita. 695. Obligationes ordinatorum. 710. Ordines minores non ſunt Sacramenta. 612. Solv. Obj. ibid. Ordo quid ſit. 600. Varia ejus acceptio. zbid. Eſt Sacramentum 607. Solv. Obj. 602. Eſt a Chri- ſto inſtitutus. 603. Plures ſunt in Eccleſia Ordines, d& quot. 604. Quot ordines fint apud græcos. 606. Miniſter Ordinis. 663. Solv. Obj. 664. An ſim- plex ſacerdos ex diſpenſatione Ordines Conferre poſſit. 665. Reſolv. Caſ. 667. Subjectum ordinis 680. Solv. Obj. 681. Effectus ordinis primus gra- tia. 735 Gratia ſacramentalis Ordinis quid üt. 1bid. Secundus effectus eſt Character. 732. Tertius ſepa- ratio a ſtatu ſæculari. 733· Quartus Hierarchia. 735. Sacer dirimit Matrimonium. gor. Reſolv. Caſ. 802. Oſtiariatus quid ſit. 613. Ritus eum conferendi. 614. Materia, Forma, & officia ejus. ibid. Re- ſolv. Caſ. ibid. p. FPapa 7 Index TKerum memorabilium. P. Papa in Matrimonio rato an diſpenſare poſſit. 875. G Farochi nomine quinam intelligantur. 632. Patriarch quis dicendus. 646. Eatrinus in baptismo adhibendus. 159. Reſolv. Caſ. ibid. Pcænitentia quid fit. 387. Ejus nomina. ibid. Virtus Pœnitentiæ quid fit. ibid. Eſt Sacramentum 388. Solv. Obj. 389. Diſtinquitur a baptismo. 390. Solv. Obj. 391. Chriſtus hoc Sacramentum poſt Reſurreétionem ſuam inſtituit. 392. Materia ejus remota. 393. Materia proxima. 394. Solv. Obj. 395. An impoſfitio manus ſit materia. 396. Quzæ- nam fint partes eſſentiales. tbid. Diſciplina poni- tentiæ publicæ. 454. Quænam peccata publicæ pœ- nitentiæ ſubjiciebantur. 458. Relſolv. Caſ. 456. Ponitens tenetur pœnitentiam implere. 456. Solv. Obj. itbid. An poſt publicam pœnitentiam peractam abiolutio data fuerit. 463. Forma Sacramenti Poœ- nitentiæ. 493. Solv. Obj. 404. Quænam verba ſint eſſentialia. ibid. Abſolutio verbis indicativis pro- lata, eſt valida. 495. An forma deprecativa va- leat. 496. Reſolv. Caſ. 498. Miniſter pœnitentiæz eſt ſacerdos. 500. Solv. Obj. ibid. An diaconus miniſter eſſe poſſit. Sor. An Confeſſio laico fa- cienda. 502. Sacerdos debet efle approbatus, 503. Reſolv. Caſ. 504., et habere jurisdictionem. 505. Reſolv. Caſ. 506. Subjectum pœnitentiæ. 525. An olim aliquibus Pœnitentia negata ſit. 526. An mo- rituri abſolvendi. ibid. Reſolv. Caſ. 529. Quæ- nam ſint fubjecta incapacia. s32. Relolv. Cafſ. de Conſuetudinario. zbid. Effectus poœnitentiæ. 535. Omnia peccata remitti pofſunt. 536. Solv. Obj. Montaniſtarum, & Novatianorum, 5s37. De Pec- catis in Spiritum S. 539. Unum mortale fine alio non remittitur. 544. An Venialia poſt mortom re- mittan- nittant ſennt. dolv. 6 50, Refolv. Cellatinn Nen Voly Obj. g. Dels in dos, Ban lid. (. ſintes. 3 Bes! Ie po llegare Presbe Inm. ibi, OrOinandi et, 1. Retolr. n. iti. amertun mo. 39. tun hot erin eiis 0E. Di. . (e⸗ 1 Nor⸗ Nice ⸗ l. 56. 0. 8ol⸗ 17 jenbun Eenti ,le⸗ n Nert iis po⸗ tirs r⸗ Enienit Gironds itot. ius, . en 505. 11). Mne. , . 6 e Uee. ſen ofent DeH Index Rerum memorabilium. mittantur. ibid. Merita per Pœnitentiam revivi- ſcunt. 545. ſeqq. Peccata remiſſa non redeunt. 548. Solv. Obj 549. Quandé peenitentia effectu careat. 550. An detur ponitentia valida, & informis ibid. Refolv. Caſ 5S52. Sacramelltum peenitentiæ eſt ne- ceſſarium neceſſitate medii. 554. Solv. Obj. zbid. Pœnitentiarii quinam ſint. 63 1. PFPolqigamia quid ſit. 802. Eſt illicita. ibid. Solv. Obj. 803. An ſit contra jus naturz. 84. An Deus in ea olim diſpenſaverit. 806. Reſolv. Caſ. 80⁰8. Præceptum audiendi Miſſam. 348. Reſolw. Caſ. ibid. Cauſæ ab Obſervatione hujus præcepti, excu- ſantes. 351. 4 Presbejter ſimplex an ex diſpenſatione confir- mare poſſit. 186. Quis poteſtatem Confirmandi ei delegare poſſit. 187. Refſolv. Caſ. 188. Presbuſteratus quid ſit 629. Gradus Presbytero- rum. ibid. Eſt verum ſacramentum. 634. Ritus ordinandi Presbyteros apud latinos. ibid. Apud græcos. 635.Materia Presbyteratus. 636. Solv. Obj. 638. An tertia manus impoſitio ſit eſſentialis. 640. Reſolv. Caſ. 64 r. Ofrficia hujus ordinis. 645. Reſolv. Caſ. ibid. Preshyteriſſæ quænam olim dicebantur. 684. Primas quis dicatur. 647. Princeps ſecularis an Impedimenta ſtatuere poſ- ſit. 776. Priores quinam vocentur. 633. Propitas miniſtri ad valorem ſacramenti non re- quiritur. 63. Solv. Obj. 64. Quænam in Ordi- nando requiratur. 698. Reſolv. Caſ. 699. S Frocla- Schram Inflit. Theol. Tom. III. M m m Index Rerum memorabilium. Proclamationes quid ſint, & quæ origo earum. 920. Requiruntur ante Matrimonium. 821. Reſolv. Caf. 822. Frofeſſio Religioſa non eſt Sacramentum. 26. Kaptus quid ſit. 833. Quotuplex. 834. Diri⸗= mit Matrimonium. ibid. Reſolv. Caſ. ibid. Reſervatio quid, & quotuplex fit. 509. Papa, & Epiſcopi Caſus reſervare pofſfunt. ibid. Reſolv. Caſ. 51I. Quid requiratur ad Caſum reſervatum. 513. Reſolv. Cafſ. ihid. Quis a Caſibus Reſervatis abſolvere poſſit. 515. Reſolv. Caſ. ibid. 8 Sacerdos ſimplex tenetur aliquoties in anne ee⸗ lebrare, 343. Curatus vero omnibus feſtis, & Miſ= ſam applicare. 344. Reſolv. Caſ. 345. Sacramentum in genere quid fit. 1. IIins Ety- mon ibid. Quid fit Sacramentum N. L. 2 Nomen hoc bene retinuit Eccleſfia. ibid. Definitiones hæ- reticorum, ibid. Catholicorum. 3. Eſt in genere ſigni. ibid. Quale ſignum ſit. 4. Differentia ſpeci= fica Sacramenti. ihid. Partes phyſicæ ejus. J. Ma- teria & forma quid fint, ibid. An ſint partes com- penentes. 6. Omnia ſacramenta N. L. conſtant re- bus, & verbis. ibid. Solv. Obj. 7. An hoc ſit de EFide. 83. Verba ſacramentorum ſunt Confecratoria. 2bid. Solv. Obj. 9. Materia & Forma ſacramento- rum in genere a Chriſto determinata funt. 10. An etiam in fſpecie. ibid. Eccleſia materias & formas ſacramentorum Eſſentiales mutare nequit. 1I. Quæ- nam mutatio ſit eſſentialis. sbid. Efentialis invali= dat ſaeramenta. 12. Reſolv. Caſ. ibid. Mutans ma⸗ teriam, Vel formam peccat. 13. Refolv. Caſ. 144. Mate- Matel ah eo kria, Kitutt fuerin Lege V iis. 22. 8 ſacram L. dif tiam e tiam e ſacrame Qnoma Qus ſa cramen menta ſent i lieramen talis ib Patiam Charac wit. 40 Puro er cramen Fentis menta. Probita i, 63. 66. Frn An lides olv. Iur di dr ger Miſion earun. Neolv. .4 4. U. pt, Redolr. ſerviton. Reletrangs n e s, AN Iliinhr⸗ 1 D ones Lin gee⸗ Autiſter 1s,5 Gtes eN⸗ okenſe 1 e 1 hgſend⸗ ſammihl⸗ Index Rerum memorabilium. 1 Materia, & forma debent ſimul exiſtere, ibid. & ab eodem eidem applicari. 15. Non licet uti Ma- teria, & forma probabili. ibid. Conveniens fuit in- ſtitutio ſacramentorum. 16. An in ſtatn Innocentiæ fuerint. sbid. An in lege Naturæ fuerint. 17. In Lege Veteri fuerunt facramenta. 18. An in lege Veteri plura ſacramenta, quam in nova fuerint. ibid. In N. L. Septem Sacramenta inſtituta ſunt. 22. Solv. Obj. An omnia fint paria. 26. Ordo ſacramentorum. 27. Sacramenta N. L. ab illis V. L. differunt ibid. Sacramenta N. L. cauſant gra- tiam ex opere operato. 27. Quid fit Cauſare gra= tiam ex opere operato. 28. Solv. Obj. 29. An ſacramenta phyſice, vel moraliter caufſent eam. 30. Quomodo ſacramenta V. L. cauſebant. 31. Effe- us ſacramentorum eſt gratia ſanctificans. 34. Sa- cramenta vivorum, & mortuorum 34. An Sacra- menta vivorum per accidens primam gratiamn cau- ſent. ibid. Sacramenta conferunt ſpecialem gratiam ſacramentalem. 35. Quid fit hæc gratia ſacramen- talis. ibid. Sacramenta æqualiter diſpoſitis æqualem gatiam conferunt. 36. Tria ſacramenta imprimunt Gharaéterem. ibid. Chriſtus ſacramenta N L. inſti- tuit. 40. An poteſtas inſtituendi ſacramenta homini puro communicari poſſit. 42. Quis ſit Miniſter ſa- cramentorum. ibid. De intentione miniſtri confe- rentis ſacramentum. 46. Non licet ſimulare ſacra- menta. 57. Reſolv. Caſ. ibid. An fides, 58. vel probitas requiratur in miniſtro ad valorem ſacramen- ti. 63. Non licet ab indigno Sacramentum petere. 66. Subjectum ſacramentorum. 69. Solv. Obj. ibid. An & qualis in ſubjectis requiratur intentio. 70. Fides non requiritur ad Valorem in Subjecto. 74. Solv. Obj ibid. Ad licite recipiendum ſacramentum quæ diſpoſitiones requirantur. 75. Reſolv. Caſ 76. Sacramentalia quid ſint. 76. Quot fint. 77. Effee- tus eorum. 78. Quomodo ſacramentalia cauſent re= miſſionem Venialium. 80. M m m 2 Vatis⸗ Index Kerum memorabilium. Satisfablio quid ſit 442. Remiſſa culpa manet adhuc pcena. 443. Solv. Obj. 445. Reatus ponze per bona opera redimi poteſt. 446. Quznam ſfint Opera ſatisfaétoria. 447. Sunt vere talia ℳ494 Solv. Obj. 450. Juſtus etiam pro altero ſatisſacere poteſt. 45 4¼. Opera ſatisfactoria reéte ſuſcipiuntur, & in- junguntur 452. An ſatisfactio Sacramentalis ex obpere Operato pœnam remittat. 459. Reſolv. Caſ.- 460. Satisfactio ante abſolutionem neceſtario im- pleri non debet. 461. Solv. Obj. 463. Scientia quænam requiratur in Ordinando 698. Reſolv. Caſ. 699. Sigillum Confeſſionis obligat. 519. Solv. Obj. 520. Reſolv. Caſ. 51. 1. Sponſalig mutuo Conſenſu diſſoluta an inducant impedimentum publicæ honeſtatis. 810. Sunt impedimentum prohibens Matrimonii. 836. 842. Quomodo dividantur. 837. Quænam ad ea requirantur, ut fint walida. ibid. Reſolv. Caſ. De fiéta promiſſione. 83⁰. De deliberata. ibid. De mütua promiſfione 839. De externa. 940. Sub pec- cato obligant. 941. Reſolv. Caſ. ihid. Solyuntur Primo mutuo Conſenſa 843. Reſolv. Caſ. ibid. Se- cundo per ingrefſum Religionis. 844. Solv. Obj. 945. Reſolv. Caſ. ibid. Tertio per longam abfentiam. 848. Reſolv. Caſ. ihid. Quarto per ſupervenientem no- tabilem mutationem. 849. Reſolv. Caf. ibid. . . Stercoraniſtarum hærefis. 274. Stivendig Miſſarum licent. 330. Solv. Obj 340. Reſolv. Caſ. ihid. 339 Subdiaconatus quid fit. 6198. Nomen eorum. ibid. An ſemper Ordo Sacer fuerit. tbid. An fſit ſacramentum. 619. Solv. Obj. ibid. Ritus hujus Ordinis Conferendi. 620. Materia, & forma ejus. ibid. Reſolv. Caſ. 621. Officia illius. 622. T. Theo- — 471. ſautn 7 (lyifo. l Tütur. iins 01 610. T. 47 wanet Wene un Int W. epoi & 4 talis d IV. (A. lo in⸗ 0o 69. . 6⸗ inintem Om . 8n. 4d e Indev Rerum memorabilium. T. Theologus quinam dicendus. 632. Theſaures in Eccleſia datur. 470. Solv. Obj. 71. An merita Sanétorum ut Satisfactoria ad the- ſaurum Eccleſiæ pertineant. 472. Tempus Ordinationis. 693. Reſolv. Caſ. ibid. Aitulus requiritur ad ordinationem. 695. HIIius diviſio. 696. Refolv. Caſ. 697. Tbnſura prima quid ſit. 607. Quomodo confe- ratur. ibid. Non eſt inſtitutionis divinæ. ibid. II- lius Origo. 608. An ſit Ordo. 609. Ejus effectus. 6 10. Reſolv. Caſ. ibid. 4 Transſubſtantiatio. 245. Nominis ſignificatio. 247. Solv. Obj. 250. Qualis actio fit. 253. V., U. Verbha Sacramentorum ſunt Conſecratoria. 8. Solv. Obj. 9. Veſtes Clericorum. 609. Vicarius generalis quis fit. 63r. Unflio extrema quid ſit. 564. Varia ejus no- mina. hid. Eſt verum Sacramentum. 565. Solv. Obj. 567. Chriſtus illud inſtituit. 570. An imme- diate, ibid. & quo tempore inſtituerit. ibid. Ma- teria extremæ unétionis. 572. An benedictio olei ſit de neceflitate Sacramenti 573. & an Presbytero committi poſfit. 574. An unétio quinque ſenſuum ſit de neceſſitate ſacramenti. ibid. Reſolv. Caſ. 576. Forma extremæ unétionis. 578. An forma indica- tiva valeat. 379. Forma grecorum eſt valida. 5880. Reſolv. Caſ. S81I. Miniſter Extremæ unétionis. zbid. Solv. Obj. 582. Unus Sacerdos ſufficit. ibid. Re- ſolv. Index Rerum memorabilium. Tolv. Caſ. 584. Subjectum extremæ unctionis. 585. Solv. Obj. 587. Ad extremam uncétionem extre- mum Vitæ periculum non eſt expectandum. 588. Solv. Obj. 589. Diſpoſitio ad extremam unctionem requifita. 501. Reſolv. Caſ. hid. Extrema unctio iterari poteſt. 5ß92. Solv. Obj. 593. Reſolv. Caſ- sbid. Effectus extremæ unctionis alleviatio, & ab- ſterſio reliquiarum peccati. 594. Secundus Remil- ſio peccatorum 595. An ſactamentum extremæ unéctionis per ſe peccata remittat νd Tertius Effetus eſt Sanitas Corporis 598. An extrema un- ctio ſit necefſaria. ibid. Solv. Obj. ibid. Reſolv. Caſ. 599. Vocatio divina requiritur ad Ordines. 690. Quo- tuplex ſit. ibid. Reſolv. Caſ. 69. Votum Solemne Religionis dirimit Matrimonium. 781. Solv. Obj. 782. An jure Naturæ dirimat Matrimonium 783 Reſolv. Caſ. 784. - -- Sim- lex perpetuæ Caſtitatis, ingrediendi, & profitendi eligionem, ſuſcipiendi Ordinem Sacrum, non nu- bendi eſt impedimentum prohibens Matrimonii. 850. FINIS. ERRATA ug. 13. 103. 100. 300. 329. 343. . 591. 739. 5N Xtre⸗ N. 1em Urſio . . i. hemi⸗ trem’ lertins man⸗ . Quo⸗ voplonn, Girimat in. cKenel GOn WM. Fag. 13. 1793. 196. 3⁰0. 329. 343⸗ 497 591. 7392 1 ERRATA TOMI III. lin. 5* 8. 19. 10. 25. II. 22. 20. corrige meum meus inungimus inungimur cartamen certamen dari adde poteſt podeſt prodeſt. libertatem liberalitatem petet patet ſpiritualis virtualis III. I. rrnr . gömeais II. „.. P. DOMINICI SCHRAM, BENEDICTINI BANTHENSIS SS. THEOLOGIE‚ E T SS. CANONUM PROFESSORIS EMERITI, INSTITUTIONES TPHEOLOGIL£ DOGMATICE, SCHOLASTICE, ET MORALIS, METHODO SYSTEMATICA PROPOSITX), A C. I N TRES TOMOS DISTRIBUT AX. EDITIO SECUNDA, EMENDATA, AUCTA, E'T INDICE RERUM INSTRUCT A. TOMUS III. * SUPERIORUM APPROBATIONE. E 600 —— AVG USTA VINDELICGORUM, sUMPTISUS MATTHEI RIEGER e. M. FILIORUM. — 1 MDCCLXXXIS.. [20 an 1 7 1 15 1 Balance Q Focus N 18 19 VierFarbSelector Standard*-Euroskala Offset 17 16 12 11 10 . Copyright 4/1999 VxyMaster Gmbh wwW. yxymaster. com